Jane Austen i jej racjonalne romanse [Anna Przedpełska-Trzeciakowska] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00350 019393 20433460 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Anna Przedpełska-Trzeciakowska Liczba stron: 320\nISBN: 978-83-7881-332-3 Data wydania: 2014-03-26\nAnna Trzeciakowska – wybitna tłumaczka, autorka przekładów powieści Jane Austen, a także Williama Faulknera, Karola Dickensa, Raya Bradbury’ego. Laureatka nagrody Polskiego PEN-Clubu.\nAnna Przedpełska-Trzeciakowska JANE AUSTEN i jej racjonalne romanse\nCopyright © by Anna Przedpełska-Trzeciakowska, MMXIV Wydanie I Warszawa\nSpis treściO książcePoczątekTrochę o epoce, trochę o obyczajach, trochę o sztuce – dla zainteresowanychDomDzieciństwoJuweniliaMłodość na plebanii SteventonMałżeństwo i miłośćDuma i uprzedzenieRozważna i romantyczna – czyli lament tłumaczaBathOpactwo NorthangerJak żona marynarza czy żołnierzaSouthamptonChawtonMansfield ParkSukcesEmma, czyli sprawa rozumuPerswazjeKatedra w WinchesterzeBibliografiaEsejeWykaz źródeł ilustracjiPrzypisyWszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.\nO książceTa książka nie ma ambicji naukowych. Jest opowieścią tłumacza, który spędził wiele czasu nad przekładami utworów jednej autorki i który, rzecz jasna, musiał się interesować historią jej życia, a także, rozwiązując zawiłości językowe, szukać wsparcia w pracach historyków, filologów i krytyków literackich zajmujących się jej osobą. Nie ma w tym nic niezwykłego. Niezwykła jest jednak osoba, która stanowi przedmiot tej książki – kobieta żyjąca na przełomie XVIII i XIX wieku na głuchej prowincji, pisząca książki, w których, mogłoby się zdawać, nic szczególnego się nie dzieje. Najbardziej oczywistą cechą tych powieści jest ich zwyczajność. A jednak od dwustu lat Jane Austen, jak żaden inny angielski pisarz, ma wiernych czytelników i oddanych wielbicieli w każdym pokoleniu. Krzywa jest zmienna, ale tych, którym potrzebne jest jej towarzystwo, nigdy nie braknie. Dlaczego? Próbowałam odpowiedzieć sobie na to pytanie, i stąd ta książka, bo kiedy człowiek znajdzie się w towarzystwie Jane Austen, trudno mu się z nią rozstać. Łatwo jest zadomowić się w jej emocjach, a myliłby się ten, który uważałby je za pospolite. W moim uznaniu i podziwie dla pisarstwa Jane Austen miałam nielicznych, ale wybornych sprzymierzeńców. Wszyscy już odeszli, lecz nikt nie został zapomniany. Najważniejsza była moja matka, która walnie przyczyniła się przed laty do języka moich przekładów – od pani Bennet z Dumy i uprzedzenia dzieliły ją, licząc z grubsza, trzy pokolenia, nie miała więc wątpliwości, że pod pojęciem two courses na obiad dla konkurenta córki kryje się „ryba i pieczyste”, a to, co dostaje młoda mężatka na osobiste wydatki, to „pieniądze na szpilki”. Kartka od Stanisława Balińskiego upamiętniająca dwusetną rocznicę urodzin Jane Austen Wspierali mnie też sojusznicy w dalekim Londynie, również nie byle jacy, bo moją opinię o twórczości Jane Austen podzielali państwo Aniela i Edward Raczyńscy – a więc pierwsze osoby w Rzeczypospolitej na uchodźstwie – oraz zaprzyjaźniony z nimi pan Stanisław Baliński, znakomity poeta z grupy skamandrytów, jakże niesłusznie dziś zapomniany. To przede wszystkim on przesyłał mi tytuły najnowszych wówczas prac na temat życia i twórczości Jane Austen, kopie artykułów ukazujących się w Anglii w związku z dwustuleciem jej urodzin, wycinki prasowe, a także znaczki pocztowe emitowane na jej cześć – ewenement w dziejach poczty brytyjskiej, powtórzony tylko raz, w 2013 roku, aby z kolei uhonorować dwustulecie wydania Dumy i uprzedzenia. Pamięć tych czworga wspaniałych osób towarzyszyła mi podczas pisania tej książki. Dziękuję pierwszym krytycznym czytelniczkom maszynopisu, pani profesor Grażynie Bystydzieńskiej i pani Ewie Krasińskiej, za ich cenne uwagi. Dziękuję też mojemu synowi Andrzejowi, za pracę nad uporządkowaniem mojego komputerowego tekstu, w którym ostatecznie wszystkie znaki postawiła na właściwych miejscach pani redaktor Elżbieta Novak. Dziękuję wszystkim, którzy mi pomagali. Wreszcie pragnę powiedzieć czytelnikom, że jestem odpowiedzialna za tłumaczenie zawartych w tej książce tytułów i cytatów z wyjątkiem tych, gdzie autorstwo tłumacza zostało podane w przypisie. Starałam się w ten sposób odciążyć książkę od zbędnego balastu formalnej naukowości, by mogła być czytana tak, jak została pomyślana – jako towarzysz lektury sześciu znakomitych powieści Jane Austen. Anna Przedpełska-Trzeciakowska\nPoczątek„Każdy, kto ośmiela się pisać o Jane Austen, musi się liczyć z tym, że spośród wszystkich wielkich angielskich pisarzy właśnie ją najtrudniej uchwycić w chwili wielkości” – pisała Virginia Woolf1. Dobrze rozumiem kłopot Virginii Woolf, ponieważ całe moje zawodowe życie jako tłumaczka spędziłam w towarzystwie Jane Austen i chociaż wiem, że jest wielką pisarką, nie potrafiłabym pośród niezliczonych rozpraw na jej temat znaleźć jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, w czym leży jej wielkość. Może więc nie trzeba mówić o wielkości, może trzeba mówić o życiu i pisaniu, o tym, co w literaturze zastała i co zostawiła, a wtedy wszystko, co wniosła, wynurzy się bez niczyjej pomocy jak nowy fragment krajobrazu mało dotąd urozmaiconego, gdzie pojawiają się, co pewien czas, jakieś zaskakujące zjawiska, powstałe nie wiadomo jak i dlaczego. Jeśli w kulturze odnajdujemy – i to nierzadko – jej głos, jeśli jej książki są wciąż chętnie czytane, jeśli według nich powstają jakże lubiane i cenione filmy, to chyba coś jest na rzeczy. Może więc zainteresują kogoś losy tej piętnastolatki, która przed przeszło dwustu laty usiadła przy malutkim stoliczku w stylu pembroke, przycięła gęsie pióro, zanurzyła w kałamarzu i zaczęła pisać. Może ktoś jest ciekaw, co to było za pisanie. „Pewno jakaś czarodziejska wróżka, jedna z tych, co to przysiadają na skraju kołyski, zabrała ją zaraz po urodzeniu w lot dookoła świata, a kiedy ją położyła z powrotem w pościeli, mała Jane nie tylko już wiedziała, jak wygląda cały wszechświat, ale dokonała wyboru swojego królestwa. Uznała, że jeśli będzie w nim mogła zawsze panować, nigdy nie zapragnie innego. Tak więc w wieku piętnastu lat miała niewiele złudzeń co do ludzi i żadnych złudzeń co do siebie”. Tyle Virginia Woolf2, wielbicielka Jane Austen. Jesteśmy w dobrym towarzystwie. Jakie to było królestwo? Niewielkie. „Trzy czy cztery rodziny gdzieś na wsi” – tak wyznaczy później swój ulubiony teren. Hrabstwa południowej Anglii, najbardziej angielskie z angielskich – Hampshire, Kent, Surrey. Musimy je jeszcze zacieśnić do obszaru o promieniu kilkunastu mil. Centralny punkt w małej wiosce. Kilka farmerskich chat, dwór i stary kościołek Świętego Mikołaja, a nieopodal kościoła plebania. I w tym właśnie miejscu wszystko się zaczyna. Napisano o niej wiele książek, jej powieści stanowiły temat setek rozpraw naukowych i literackich, a przecież o jej prywatnym życiu wciąż wiemy niemal tyle, co nic. No bo gdzież tu szukać tropów, jeśli zostały dawno zatarte przez najbliższych, którzy starannie przesiali jej korespondencję i spalili to, co najbardziej osobiste. Trzeba więc szperać na własną rękę w tym, co pozostało, trochę się domyślać, trochę doczytać w jej twórczości – pozwolić sobie niekiedy na zaufanie wobec własnej inwencji towarzyszącej przecież od tylu lat wszystkiemu, co napisała. Poczytać trochę uczonych ksiąg, poszukać dokumentów. I liczyć na pokrewieństwo wyobraźni z czytelnikami tych słów. Czas i miejsce urodzin wybrała sobie Jane Austen znakomicie. Czas – ostatnie ćwierćwiecze osiemnastego stulecia; miejsce – północne Hampshire, wioska Steventon, niezbyt odległa i od Londynu, i od Oksfordu, ale leżąca od nich na tyle daleko, by stanowić osobny świat prowincji, w którym mogła dorastać przyszła pisarka. Udało się jej doświadczyć w życiu i wykorzystać w twórczości ostatnie lata, jakie mieszczą się w staroświeckim pojęciu Merry Old England. Była to Anglia dyliżansów, rozległych, jeszcze niegrodzonych zielonych pastwisk i bujnych, pełnych ptactwa żywopłotów, kryjących nieograniczone możliwości wyobraźni! Anglia kwitnącego rękodzieła i rzemiosła, zachowująca wciąż swoje malownicze piękno. Świat kolejnego monarchy z dynastii hanowerskiej, Jerzego III, który, jedyny jak dotąd z Hanowerczyków, lubił swoich poddanych i mówił ich językiem, ale zwariował. Świat, w którym panował zagwarantowany przyzwoleniem większości porządek, krzepnący w obliczu szaleństwa i gwałtów, jakie działy się tuż za miedzą, we Francji. Świat, którego koniec przyjdzie niedługo, wraz z pokojem na Kontynencie i pierwszymi krokami industrializacji, tego największego zagrożenia dla jego urody. Jakże malowniczy świat! Urodziła się 16 grudnia 1775 roku. Zima była mroźna, jak mówią ówczesne kroniki, wiały silne wiatry i w małej wiosce Steventon wszystkie liście opadły już z drzew. Dziewczynka została natychmiast ochrzczona przez ojca, wielebnego pastora George’a Austena, który z doświadczenia wiedział, że z chrztem zimą w jego parafii nie należy zwlekać. Oficjalna ceremonia miała odbyć się w kościele na wiosnę. „Kochana siostro – pisał dzień później pastor Austen do swojej siostry Philadelphii mieszkającej w Londynie – pewno już od jakiegoś czasu oczekiwałaś wiadomości z Hampshire i może trochę się dziwiłaś, że my, tacy starzy, tak źle umiemy rachować, bo też w rzeczy samej Cassy spodziewała się rozwiązania już miesiąc temu, lecz wreszcie wczoraj wieczór przyszedł czas i bez dłuższych wstępów wszystko się dobrze skończyło. Mamy drugą córeczkę (...) Nazwiemy ją Jenny. Twoja bratowa czuje się, Bogu dzięki, zupełnie dobrze po tym wszystkim”. Oprócz wiadomości o przyjściu na świat córeczki otrzymujemy tu pierwszą informację, z której możemy wyciągnąć własne wnioski na temat atmosfery panującej na plebanii. Pastor, pisząc do siostry o żonie i córkach, używa zdrobnień; pastorowa, Cassandra, nazwana jest pieszczotliwie „Cassy”, a malutka Jane – „Jenny”, czyli Jasią lub Janeczką. To ważna informacja – sztywny, paternalistyczny język obowiązujący w osiemnastowiecznej rodzinie brzmi zdecydowanie ciepło w domu państwa Austen. Matka nie robiła wielkiego zamieszania wokół małego przybysza. Było to jej siódme dziecko i te, które roiły się w domu, z pewnością wymagały aż nadto jej czasu. Pastorowa Cassandra Austen okazała się niezwykle praktyczną kobietą. Choć pochodziła z bardzo dobrej rodziny, przywykła do kłopotów finansowych, trudności i ograniczeń. Mając do wykarmienia tak duże stadko, trzymała przy plebanii własną oborę, chlew, kurnik i ogród warzywny. Sama szyła i cerowała pończochy i kaftaniki swoich dzieci, w dodatku robiła to jawnie, nie próbując ukrywać tych niezgodnych z jej pozycją zajęć nawet przy gościach. Z nadmiarem pracy dawała sobie radę, stosując pewne uproszczenia, akceptowane w owych czasach z powodzeniem w wielodzietnych rodzinach, a takich w świecie pastorostwa Austen była większość. Postąpiła z małą Jane tak samo, jak postępowała dotychczas z kolejnymi niemowlętami – wkrótce po urodzeniu oddała ją „na odchów” do mamki w wiosce, u farmera. Taki „odchów” trwał około roku i dziecko wracało do domu silne i zdrowe. W ten sposób przeżyły swój pierwszy rok wszystkie dzieci pastorostwa Austen, po kolei: James, George, Edward, Henry, Cassandra, Francis i Jane, a po niej jeszcze najmłodszy Charles. z całej ósemki tylko George okazał się niezdolny do normalnego życia – obciążony od urodzenia nieuleczalną chorobą, został oddany pod opiekę farmerskiej rodziny w niezbyt odległej od Steventon wsi Monk Shereborne, gdzie przebywał do śmierci. Dożył sędziwego wieku, musiał więc być otoczony należytą opieką. Tyle wiemy na pewno z zachowanych świadectw rodzinnych i parafialnych, ale musimy sięgnąć do innych, obszerniejszych źródeł, jeśli chcemy choć w przybliżeniu wyobrazić sobie, jak wyglądał świat dzieciństwa Jane Austen, co kształtowało ówczesne gusty warstwy, do jakiej z urodzenia należała, wyobrazić sobie życie i obyczaje domu i sąsiedztwa. I może choćby rzucić okiem na te czasy, w których łaskawy los pozwolił jej żyć.\nTrochę o epoce, trochę o obyczajach, trochę o sztuce – dla zainteresowanychNie sposób idealizować tych czasów i utrzymywać, że pod koniec XVIII wieku panowały w Anglii powszechny spokój i dobrobyt, ale Anglia prowincjonalna, Anglia rolna przeżywała wówczas, jeśli ceny zboża nie spadały, okres prawdziwej stabilności. Stabilny był ustrój społeczny – nikt nie próbował go podważać, choć przecież różnice dochodów były ogromne: jeden – górny – procent wszystkich mieszkańców posiadał czwartą część całego bogactwa Anglii. Stabilny był też podział na tych, co pracują: farmerów i najmitów – robotników rolnych, oraz tych, którzy żyli z własności ziemi dzierżawionej farmerom. Osiemdziesiąt procent ludności mieszkało na wsi, miasta – z wyjątkiem Londynu – stanowiły niewielkie skupiska i nie odgrywały poważniejszej roli. Ten układ był akceptowany, dopóki w jego szprychy nie wsadzono kija, jakim okazała się maszyna, podważająca opłacalność rękodzieła. Rewolucyjne wstrząsy społeczne w sąsiedniej Francji i wreszcie wojna z Francją tylko utrwaliły na Wyspie przyzwolenie na istniejący stan rzeczy, na przekór awanturnikom zza Kanału. Mimo prowadzonych na Kontynencie wojen, mimo rewolucji francuskiej, mimo wojny z Ameryką, która zapragnęła niepodległości – na Wyspie rządził ład wynikający z ogólnego uszanowania panującego porządku. A kultura kwitła. zmierzch myśli oświecenia i rodzący się nurt romantyzmu przyniosły obfite owoce we wszystkich dziedzinach sztuki, w muzyce sięgając nawet na Kontynent: Haendel przeniósł się z Niemiec do Londynu i osiadł w Anglii na stałe, Austriak Haydn pisał symfonie londyńskie. W drugiej połowie XVIII wieku nastąpiło na Wyspie coś, co można by nazwać erupcją talentów, a wraz z nią rozkwit wrażliwości estetycznej Brytyjczyków; dotyczyło to nie tylko sztuk pięknych, ale, co tak ważne, sztuki użytkowej, świata przedmiotów zaspokajających codzienne potrzeby mieszkańców. W pałacach, dworach i zamożnych domach na wsi, od arystokracji i właścicieli wielkich majątków ziemskich aż po prowincjonalnych duszpasterzy z dobrych rodzin rodziła się moda na piękne przedmioty użytkowe wykonane rękami rodzimych artystów – rękodzielników. Popieranie manufaktury własnego kraju i używanie porcelany z glinki hrabstwa Stafford zamiast z Drezna czy Sèvres świadczyło o dobrym smaku i właściwym wyborze, którym należało się chwalić w towarzystwie, jak to będzie robił generał Tilney w Opactwie Northanger. Talenty rzemieślników pozwalały przenosić w zgrzebną, użytkową codzienność osiągnięcia sztuki wysokiej, zarówno własne, jak i zapożyczone podczas tak modnych wojaży na Kontynent, zwłaszcza do Włoch. Gdzie szukać przyczyn tego stanu rzeczy? Zebrało się ich wiele – można się ich dopatrzyć zarówno w dobrobycie arystokracji i wyższej warstwy klasy średniej, jak i, co ważne, w zaniku dotychczasowej purytańskiej niechęci, a nawet wrogości wobec wszelkich ozdób i upiększeń, która jeszcze nie tak dawno skutecznie tłumiła w Anglii silniejsze tendencje twórcze. Coraz bardziej modny, niemal wręcz obowiązujący młodych synów arystokracji i ziemiaństwa, zwyczaj odbywania edukacyjnej podróży na Kontynent, do Francji, Włoch i Szwajcarii, przynosił czy to snobistyczne, czy autentyczne zainteresowanie sztuką. Rodziło się zapotrzebowanie na piękno w zasięgu wzroku; zaczynano dostrzegać krasę własnej ziemi, urodę krajobrazu, który stawał się coraz częściej tematem malarzy; z tego zainteresowania i tego zapotrzebowania powstała wówczas w Anglii wspaniała szkoła pejzażu. William Turner urodził się w tym samym roku co Jane Austen, John Constable rok później. Styl, jaki się wtedy zrodził, nazywany jest stylem georgiańskim, gdyż obejmuje w przybliżeniu okres sprawowania władzy czterech Jerzych (George’ów) z dynastii hanowerskiej, która panowała po śmierci królowej Anny, ostatniej z rodu Stuartów. W tym okresie mieści się czas regencji, po 1811 roku, kiedy to przyszły Jerzy IV przejął jako książę regent władzę z powodu choroby umysłowej swego ojca. Styl georgiański w budownictwie, zarówno miejskim, jak i prowincjonalnym, bogatym czy skromnym, polegał na zachowaniu odpowiednich proporcji i tę regułę można w zasadzie odnieść do wszystkich rodzajów sztuk uprawianych w tym okresie w Anglii, łącznie ze sztuką pisarstwa. Stabilizacja polityczna sprzyjała rozprzestrzenianiu się nowej mody – arystokracja i ziemiaństwo, nieznające jeszcze pojęcia ambitnego i bezwzględnego dorobkiewicza, jaki pojawi się niebawem, nadawały intelektualny i kulturalny ton w mieście i na prowincji. Nastrój niezagrożonego politycznego trwania znajdował wyraz w ówczesnym piśmiennictwie: doktor Johnson3 pisał Słownik języka angielskiego, a Fielding i Smollett – powieści awanturnicze i przygodowe, w których daremnie by szukać iskry buntu przeciwko rzeczywistości. Teorie filozoficzne Shaftesbury’ego4 wspaniale komponowały się z kulturą obyczaju – etyka przenikała się z estetyką, „zmysł moralny”, wedle filozofa, winien prowadzić człowieka ku pięknu i dobru, a reguły moralne – utożsamiać się z regułami dobrego wychowania i humanistycznej ogłady. Straż przednią nowego stylu stanowiła architektura i nic w tym dziwnego, wziąwszy pod uwagę modę na antyk i apetyt na klasycyzm, zrodzone w XVIII wieku pod wpływem wojaży do Grecji i Włoch. „Proporcja jest pierwszą zasadą, a właściwe usytuowanie poszczególnych części składa się na symetrię i harmonię” – pisał w 1751 roku Robert Morris, angielski teoretyk architektonicznego stylu zwanego palladianizmem. Proporcje geometryczne uważali wcześni georgianie za zasadę, dzięki której w życiu codziennym można osiągnąć prawdziwą doskonałość formy. Ufali, że wprowadzając w życie matematyczne ideały, będą mogli odzwierciedlić idealne piękno Natury, a więc zrealizować cel filozofów końca XVII i początku XVIII wieku. Założenia architektoniczne usystematyzowane przez Morrisa były bardzo proste – polegały na zachowaniu podstawowych zasad proporcji, przy użyciu kwadratu i okręgu. W projektach urbanistycznych ta myśl wyrażała się w symetrii i prostocie rzutu ulic, biegnących do siebie prostopadle i zamykających się placem w kształcie kwadratu czy prostokąta, czyli skwerem, albo też okręgu. Podobnie w budownictwie – typowy dom georgiański powstawał na planie kwadratu lub półtora kwadratu, z drzwiami wejściowymi pośrodku i regularnie rozstawionymi dwoma oknami po dwóch stronach na dwóch piętrach. Ten klasycyzm georgiański, choć źródła miał włoskie, był przez długie lata i pozostał typowy dla brytyjskiej myśli architektonicznej. Z powodzeniem stosowano go też w zachwycających nas dzisiaj projektach urbanistycznych – przepiękny Royal crescent zbudowany w Bath przez Johna Wooda akurat w roku urodzin Jane Austen (1775) został wytyczony na linii półokręgu z klasycznymi kolumnami od frontu, tworząc architektoniczną całość. Pisarka będzie go wielokrotnie podziwiać, dowiemy się o tym z jej korespondencji i powieści. Opisane przez Morrisa proporcje obowiązywały również w detalach – w ściśle określonym stosunku powierzchni okien do powierzchni ścian, powierzchni drzwi wejściowych do powierzchni fasady. Klasyczna symetria jest wszechobowiązująca i narzuca kanon myślenia nie tylko w architekturze, lecz także w innych dziedzinach sztuk, w tym w sztuce użytkowej. Twórcę i odbiorcę łączy ręcznie wykonane dzieło – nie ma jeszcze produkcji maszynowej, seryjnej, powielającej jeden określony wzór. Każdy stołek, każde krzesło to dzieło sztuki. Epoka rodzi ludzi i choć gust jest stanowy, piękno pozostaje miarą zarówno w ziemiańskich dworach, jak i, zasadą naczyń połączonych, pod strzechą. Powstają słynne do dzisiaj stolarnie meblarskie – Chippendale’a, Sheratona czy Hepplewhite’a. Meble z tych stolarni pozostaną wzorem prostoty oraz dobrego smaku i we wszystkich późniejszych epokach będą stanowić ozdobę domowych wnętrz. Porcelana stołowa Wedgwooda z delikatnymi, klasycznymi wzorami lub porcelana z Derby czy Worcester, zazwyczaj zdobiona scenami krajobrazowymi, służy dworskim domownikom na co dzień i będąc stale na oczach służby, przenika jako wzorzec na niższe szczeble społecznej drabiny, gdzie coraz bardziej wrasta w świat codziennych, domowych sprzętów. Pochodzące z tego okresu dzieła prowincjonalnych stolarzy, snycerzy, kowali, sztukatorów świadczą o bogactwie talentów dających znać o sobie w rzemiośle. Tak się rodziło nowe zapotrzebowanie na pewien poziom estetyki otoczenia nie tylko wśród ludzi bogatych, lecz i takich jak pastor Austen, to znaczy tych, którzy posiadali status dżentelmena i żyli, choć skromnie, to jednak zgodnie ze swoją pozycją. Tak się rodził ówczesny smak. Wszystko, co się mieściło w kategoriach sztuki i rzemiosła, miało pewne wspólne cechy. Indywidualizm twórcy musiał się zamknąć w określonych ramach, jak w przypadku architektury. W cenie były powściągliwość, właściwe proporcje, poczucie miary. Znaczenia nabrały elegancja, precyzja i siła wyrazu. Cechy te charakteryzują zgodnie sztukę i rzemiosło drugiej połowy XVIII wieku. Tej zgodności daremnie by szukać w czasach królowej Wiktorii. Znaleźć ją za to można w literaturze wieku oświecenia. Nie przyniosła ona takich owoców jak architektura czy malarstwo, lecz zbudowała mocną podwalinę pod przyszłe pisarstwo. Nie jest to jednorodna podwalina – darmo szukać formalnego podobieństwa między Sterne’em a Fieldingiem – ale to przecież właśnie w połowie wieku rozpoczyna się poszukiwanie formy, w której uda się jak najnaturalniej zamknąć odbierany przekaz, jakąś opowieść, historię, coś, co ma początek i koniec, co dzieje się w określonym czasie. Pisząc o Jane Austen, nie sposób nie powiedzieć, że to jej przede wszystkim zawdzięczamy nadanie określonego kształtu formie powieści. Nowe prądy w sztuce stworzyły wśród zamożniejszych warstw społeczeństwa bardzo ważną modę – modę na posiadanie biblioteki. Nie tylko wielkie dwory, lecz także skromniejsze domy ziemiańskie, jak również plebanie obsadzone przez duchownych o intelektualnych ambicjach miały za punkt honoru posiadanie biblioteki, której zasobność zależała od zamożności właściciela. Moda na bibliotekę pełną oprawionych w skórę foliałów nie oznaczała, rzecz jasna, że te wszystkie foliały były przez domowników czytane, pewne jest jednak, że w żadnej innej epoce nie powstało tyle prywatnych bibliotek, wzbogacanych później przez następne pokolenia. Biblioteka pastora Austena była zasobna i nie ograniczała się do pobożnych wydawnictw. Nie znamy pełnego spisu woluminów, których było ponad pięćset, wiemy jednak, że znajdowały się w niej powieści osiemnastowiecznych realistów na równi z pamfletami religijnymi i zbiorami kazań. Z pewnością byli w niej zarówno Szekspir, jak i Shaftesbury ze swoimi dostojnymi dysertacjami filozoficznymi. No i na pewno był doktor Johnson. Jakże chętnie poszperalibyśmy w tej bibliotece! Możemy też sobie bez trudu wyobrazić, ile mogła wyciągnąć z ojcowskiej biblioteki mała, inteligentna dziewczynka, jeśli pozwalano jej tam zaglądać, a z zachowanych wspomnień rodzinnych oraz z późniejszych, jak to określił ojciec, „elukubracji”, wynika, że owszem, pozwalano. Buszowała swobodnie pośród czcigodnych i mniej czcigodnych ksiąg, spisując swoje do nich uwagi ze swobodą, jaka w pół wieku później zadziwiłaby wiktoriańską panienkę w jej wieku. Nim jednak do tego spisywania doszło, musiała się nauczyć czytać i pisać oraz nabyć rozmaite umiejętności, jakie panna z jej środowiska nabyć powinna. Musimy więc zrobić to, co zapewne będziemy musieli jeszcze kilkakrotnie w tej książce zrobić, by prześledzić najważniejsze wątki jej życia – zawrócić. Wypada się zastanowić, jak dorastała panienka, którą zostawiliśmy na chwilę w bibliotece jej ojca.\nDomJak i dom wychował Jane Austen? Jaki był jego klimat? Z wszystkich dostępnych nam dokumentów – listów, opisów, notatek – wynika, że ciepły i pogodny. Panią domu, pastorową Austen, widywano w warzywniku kopiącą motyką kartofle, gdy było trzeba, i cerującą niezliczone pończochy swojej trzódki w bawialni. Łatała kaftaniki, szyła chłopcom koszule, doglądała dzieci przyjętych na stancję. Czytała elukubracje swoich pociech, a także powieści wypożyczone z czytelni w pobliskim miasteczku Basingstoke. Sama pisywała dowcipne, nieraz bardzo wymyślne wierszyki dla rodziny i sąsiadów. Prowadziła duży dom, skromny jak na owe czasy i na pozycję, jaka jej przysługiwała, ale gwarny i liczący się w okolicznym towarzystwie. Cassandra Austen była przecież z domu Leigh, a to znaczyło, że ma koneksje arystokratyczne, że w jej rodzinie byli i są uczeni (jej znakomity przodek sir Thomas Leigh, burmistrz Londynu, prowadził w 1558 roku Elżbietę I na mszę koronacyjną; jej stryj Theophilus Leigh piastował od pięćdziesięciu lat stanowisko rektora oksfordzkiego college’u Balliol), jednym słowem, że nie brakowało jej powodów do dumy, choć ta duma oraz wyniesione z domu wychowanie i wykształcenie składały się na cały jej posag. Pastor George Austen nie mógł się poszczycić taką parantelą, mimo że genealogia jego rodziny sięgała XVI wieku, kiedy to Austenowie z hrabstwa Kent dorobili się majątku na handlu suknem, by w następnych pokoleniach kupić ziemię i dźwignąć się o szczebel wyżej w hierarchii społecznej i towarzyskiej jako właściciele ziemscy. Taka była zwykła kolej rzeczy, ale, co oczywiste, nie wszystkie odnogi i gałęzie rodzinnego szczepu pięły się wzwyż równie szybko. Byli tacy, którym się poszczęściło, i tacy, którym szczęście dopisywało bardziej umiarkowanie. Przyszły pastor George Austen należał do tych drugich. Jego ojciec, William Austen, lekarz, ożenił się z Rebeccą, wdową po lekarzu Williamie Walterze, matką małego syna z pierwszego małżeństwa, również Williama. Rebecca Austen urodziła mu czworo dzieci, z których pozostało dwoje: córka Philadelphia i syn George, sama zaś zmarła po urodzeniu ostatniego dziecka. W rok później William Austen ożenił się ponownie z kobietą o trzynaście lat od niego starszą. Po niecałym roku zmarł, zaniedbawszy zmienić testament. Druga żona odziedziczyła po nim wszystko oprócz zobowiązań wobec sierot. Młody George AustenMusiała się nimi zająć dalsza rodzina i to zadecydowało o ich przyszłych losach. William Hampson Walter, który odziedziczył niewielki spadek po swoim ojcu, interesuje nas o tyle tylko, że do końca życia utrzymywał bliskie kontakty z przyrodnim bratem George’em, a częsta korespondencja żon obu panów, następnie zaś ich córek stała się dla biografów Jane Austen ważnym źródłem wiadomości o powszednich wydarzeniach rodzinnych. Natomiast George Austen przebijał się przez szkołę i studia uniwersyteckie samodzielnie. W wieku szesnastu lat otrzymał stypendium w St John’s college w oksfordzie i dzięki ciężkiej pracy oraz kolejnym zdobywanym stypendiom zaczął studiować teologię z myślą o przyszłych święceniach. Dla mężczyzny z jego środowiska, nieposiadającego majątku, zawód duchownego stanowił, oprócz służby w marynarce, jedyny możliwy wybór. Na rozpoczynanie marynarskiej kariery było już trochę za późno. George Austen przyjął święcenia w 1754 roku. Od tej chwili miał zawód, pozostało mu tylko zdobyć dobrą parafię. I tu wreszcie uśmiechnęło się do niego rodzinne szczęście. Młody, przystojny, pracowity i energiczny łatwo zyskiwał sobie sympatię otoczenia i bezpośrednią ludzką życzliwość. Jego cioteczna siostra Jane Monk, żona niejakiego Thomasa Knighta, właściciela dóbr ziemskich Godmersham w hrabstwie Kent oraz Chawton i Steventon w Hampshire, uprosiła męża, by ofiarował jej kuzynowi parafię w Steventon. Prośba została spełniona. Mało tego – dzięki przychylności innego z zamożnych kuzynów pastor George Austen otrzymał prezentę5 na sąsiednie ze Steventon parafie: Deane i Ashe. Miał więc jako pleban trzy parafie, skromne, by nie rzec: ubogie, ale jednak przynoszące stałą dziesięcinę. Teraz mógł się żenić. Nie wiadomo, gdzie i kiedy poznał swoją przyszłą żonę cassandrę Leigh, córkę niezamożnego, lecz dobrze skoligaconego plebana w hrabstwie Oksford. O pannie wiemy tylko, że miała brata i siostrę zamężną z dobrze sytuowanym panem Cooperem, była bezposażna, za to bystra i dowcipna, zręcznie posługiwała się piórem i miała orli nos, który, jak pisała jej prawnuczka Fanny Caroline Lefroy, przekazała większości swoich dzieci. Pobrali się w 1764 roku w Bath w kościele Świętego Swithina, w parafii Walcot. Wiemy, że ślub był skromny, że panna młoda zamiast muślinów, falbanek i koronek miała na sobie czerwoną wełnianą amazonkę, w której ruszyła w podróż poślubną i która służyła jej przez długie lata, a później została, według rodzinnych opowieści, przerobiona na spodnie i kurteczkę jeździecką dla syna. Pozostaje nam jeszcze do przedstawienia jedna postać z pokolenia rodziców Jane, a więc tych, którzy złożyli się na rodzinny posag jej wyobraźni – siostra ojca, Philadelphia Austen. W tym miejscu musimy się na chwilę zatrzymać. Wprowadzamy bowiem do naszego dość jednorodnego towarzystwa osobę, która nie miała możliwości, by w nim zostać, ponieważ świat nie dawał jej na to szans. Philadelphia Austen była zbyt biedna, by liczyć na małżeństwo w swojej sferze, a zbyt ambitna i niezależna, by szukać pracy jako dama do towarzystwa pod majętniejszym dachem, a więc godzić się na stanowisko, które oznaczało nie tylko podległość, lecz w pewnym stopniu także upokorzenie. Podjęła więc decyzję, która wiele mówi o charakterze kobiet z rodu Austen – postanowiła szukać szczęścia tam, gdzie miała na nie większe szanse, czyli na rubieżach mocarstwa, w Indiach. Po dojściu do pełnoletniości zwróciła się, zgodnie z ówczesnymi wymogami prawa, do Dyrekcji Kompanii Wschodnioindyjskiej z prośbą o zezwolenie na podróż statkiem „Bombay Castle” – „celem odwiedzenia przyjaciół” w Madrasie. Wyp łynęła 18 stycznia 1752 roku, a dopłynęła do Indii niecałe pół roku później. Po następnych sześciu miesiącach poślubiła starszego od niej o dwadzieścia lat Tysoe’a Saula Hancocka, chirurga zatrudnionego w Kompanii Wschodnioindyjskiej w Forcie St. David. Na razie nie ma w tej historii nic niezwykłego oprócz świadectwa przedsiębiorczości i odwagi Philadelphii Austen. Dotkliwie odczuwany przez panny z dobrych domów brak kandydatów na mężów, młodych ludzi nie tylko dobrze urodzonych, lecz również zdolnych zabezpieczyć byt rodzinie, brał się przede wszystkim ze stosowanego w Anglii niemal powszechnie prawa majoratu, który miał na celu przeciwdziałanie rozdrobnieniu majątków ziemskich. Całość rodzinnej schedy przejmował najstarszy syn, którego obowiązkiem było przekazać ją męskiemu następcy w co najmniej takim samym, jeśli nie lepszym stanie. Młodsi bracia musieli szukać zawodu pozwalającego na utrzymanie własne i przyszłej rodziny. Wybór dla dżentelmena pozostawał niewielki: kariera w Kościele lub wojsku, konkretnie zaś – w marynarce. W czasach, o których mówimy, czasach Jerzego III, kiedy to Anglia prowadziła niemal bezustannie wojnę na morzu, mężczyźni potrzebni byli nie tylko na lądzie, jako rolnicy, kupcy, duszpasterze czy właściciele ziemscy, lecz w równej mierze we flocie, na pokładach angielskich okrętów, pod żaglami czy to marynarki handlowej, czy wojennej, zwykle bez względu na rodzaj bandery, łupiącej Francuzów lub Hiszpanów. Morze nie było jedynie terenem wojennym, lecz także, a może przede wszystkim, terenem transportu niezbędnym dla funkcjonowania handlu i angielscy kupcy żądali, by państwo zapewniało bezpieczeństwo ich mniej czy bardziej legalnym frachtom. (Te mniej legalne to niewolnicy przewożeni do kolonii hiszpańskich w Ameryce Południowej.) W drugiej połowie XVIII wieku, a następnie podczas wojny z Francją i toczących się niemal nieprzerwanie walk na morzu, na pokładzie fregaty, brygu czy innego okrętu, którego przydatność wojenną określała liczba dział, tam właśnie mężczyźni, również ci nieposiadający ani majątku, ani paranteli, mogli robić karierę i piąć się po kolejnych stopniach służby, by po latach morderczych wysiłków zdobyć oficerskie szlify, jak również, jeśli Bóg dał, pokaźne udziały w zdobyczy – pryzowe6 – a więc majątek. Ginęli często nie tylko w walce z wrogiem, lecz także od pleniących się na statkach chorób zakaźnych. Ile to razy echa tego, co na morzu, dojdą nas z twórczości naszej bohaterki! Wracajmy jednak do dzielnej siostry pastora George’a Austena. Philadelphia – obecnie Hancock – pozostaje w Indiach i przez kilka lat prowadzi z mężem wygodne, choć bezpotomne życie. Po pewnym czasie przenoszą się oboje do Bengalu, gdzie zawiązują bliską przyjaźń z człowiekiem, który wiele zaważył nie tylko na losach ich rodziny, lecz również ich kraju, Warrenem Hastingsem. Warren Hastings to jedna z najwybitniejszych postaci w powstającym właśnie Imperium Brytyjskim, w istocie jego budowniczy, człowiek, który zrobił w Indiach ogromną karierę – polityczną i finansową. W 1772 roku został gubernatorem Bengalu, a w 1773 – pierwszym gubernatorem Indii Wschodnich. Rozbudował Kompanię Wschodnioindyjską, zreformował administrację, zwiększył zyski Kompanii, która, praktycznie rzecz biorąc, przejęła kontrolę nad Indiami. Z pasją i bez najmniejszych skrupułów tworzył imperium. Ten energiczny młody wdowiec, który stracił niedawno córeczkę Elizę, bardziej niż doktor Hancock odpowiadał wiekiem Philadelphii Austen, nie dziwi więc, że się zaprzyjaźnili. Jak blisko – nie wiemy, ale krążyły pogłoski, że urodzona w 1761 roku córeczka Philadelphii jest w istocie jego córką. Zostaje jej ojcem chrzestnym – mała otrzymuje imię jego zmarłej córeczki Elizy – i zabezpiecza ją później majątkowo zapisem dziesięciu tysięcy funtów. Wszystko, co się z nim łączy, będzie się później wsączać w szpary plebanii Steventon – nie tylko jego bogactwo, lecz także osobiste i związane z nim publiczne sprawy. Po powrocie do Anglii czeka go ciężkie oskarżenie. Padnie przeciwko niemu z ust wschodzącej gwiazdy politycznej, Edmunda Burke’a, posła do Izby Gmin, który zarzuci mu łamanie prawa, nepotyzm i korupcję podczas sprawowania władzy w Indiach. Proces przeciwko niemu będzie się przez długie lata toczyć przed obiema izbami Parlamentu i położy się cieniem na życiu osobistym jego i tych, którzy byli z nim najbliżej związani. Nie ominie również plebanii Steventon. Jane Austen przyszła na świat o wiele później. Nie mogła uczestniczyć w przeżyciach rodzinnych, jakie towarzyszyły wyjazdowi ciotki do Indii, nie mogła dzielić rozterek swego ojca, który zapewne musiał na wyjazd siostry wyrazić zgodę. Miała jednak, po latach, własne zdanie w tej materii i dała mu wyraz w jednym ze swoich najwcześniejszych opowiadań – Catherine, w którym z zaskakującą dojrzałością opisała poczucie krzywdy i upokorzenia, jakich musiała doświadczyć jej ciotka jadąca na koniec świata w poszukiwaniu mężczyzny zdolnego zabezpieczyć jej byt. W 1765 roku państwo Hancock wrócili – razem z Warrenem Hastingsem – do Anglii i zamieszkali w Londynie. W rodzinie Austenów zagnieździł się wspaniały, egzotyczny ptak: mała Eliza Hancock. Pastor George Austen i pastorowa Cassandra AustenTymczasem w Steventon zaczęły kolejno przychodzić na świat owoce małżeńskiego związku pastora George’a Austena i jego żony Cassandry. Pierwszym był James w 1765 roku, po nim George, dalej Edward w 1767 roku, następnie, w 1771 roku, Henry, obdarzony największym wdziękiem spośród braci, wreszcie w 1773 roku pierwsza córka, Cassandra, po niej, w 1774 roku, Francis (w rodzinie zwany Frankiem), późniejszy admirał floty, w rok po nim – Jane, wreszcie, w 1779 roku – ostatni, Charles, kolejny marynarz. W ciągu czternastu lat rodzili się jeden po drugim mali Austenowie i to z pewną regularnością, widać pastorostwo nie zdecydowali się na osobne sypialnie, wchodzące ostatnio w Anglii w modę, a stanowiące osiemnastowieczny substytut antykoncepcji. Spora gromadka. Tę gromadkę trzeba ubrać, wyżywić i wykształcić. A również wychować na panny z dobrego domu i małych dżentelmenów. To ostatnie dokonuje się niejako automatycznie – poprzez oddychanie atmosferą tego domu, branie wzoru z ojca i matki, ich postępowania i zachowania, z niewidzialnego, ale przecież niewzruszonego i przyswajanego w sposób naturalny porządku rzeczy, który jest codziennością, kiedy to obyczaj domowy przekształca się w odruch, w przyzwyczajenie. Wszystko, co się tu dzieje, będzie decydować o tym, jakimi ludźmi staną się w przyszłości. I chodzi nie tylko o normy postępowania, o umiejętność zachowywania się i poruszania w różnych sytuacjach i środowiskach czy nawet o zbiór zasad i prawd wiary, jakie pastor musiał swoim dzieciom wpajać jako ojciec i jako duszpasterz. Chodzi przede wszystkim o to, że się bardzo kochali. Pastor nie przywiązywał zapewne przesadnej wagi do obowiązków związanych z zawodem duchownego ani też nie przyjmował nadmiernie bogobojnej postawy, bo czasy i Kościół anglikański nie narzucały w tej mierze szczególnie surowych wymagań, lecz jedno wynieśli z tego domu wszyscy – silne wzajemne uczucie, które kazało im się wzajemnie wspierać „w doli i niedoli”, bez afektacji, rozsądnie, na miarę swoich możliwości, ale nigdy nie mniej. Toteż fakt, że rodzina to miejsce, w którym ludzie się kochają i pomagają sobie wzajemnie, musiał być dla przyszłej pisarki oczywisty. Oczywiste musiało być i to, że dzieciom wiele wolno. Swoboda, jaką cieszyła się ta gromadka, jest zaskakująca, gdy pomyśleć o czających się za drzwiami czasach królowej Wiktorii, kiedy to surowość obyczajów zasznuruje dzieciom gorsety, które dopiero następne pokolenia będą pomału rozluźniać. Trochę z tej atmosfery pogodnego, udanego dzieciństwa można znaleźć na pierwszych stronach Opactwa Northanger, kiedy ojciec uczył małą Katarzynę pisania i rachunków, a matka francuskiego, kiedy bohaterka czytała „wszystkie książki, których znajomość jest niezbędna”, i kiedy „największą przyjemność znajdowała w turlaniu się z porosłego trawą zbocza na tyłach plebanii”. Dobre, szczęśliwe czasy dzieciństwa, beztroskie i roześmiane, pod opieką rozumnych rodziców i wśród bardzo zżytego rodzeństwa. James, pierworodny, o dziesięć lat starszy od Jane, zdolny i pracowity, został w wieku czternastu lat immatrykulowany w poczet studentów college’u St John’s w oksfordzie. Dzięki pokrewieństwu z rodziną założyciela college’u (poprzez rodzinę matki, Leighów) mógł studiować bezpłatnie; z tego przywileju, niezmiernie istotnego dla domowego budżetu, skorzysta również Henry, czwarty z kolei syn Austenów. Pastorowa kiedyś w jednym z listów opisała swoich dwóch starszych synów: „Edward ma czynny umysł, jasno widzi i zdrowo rozumuje, to po prostu człowiek interesu. James, odmiennie, posiadł wiedzę klasyczną, smak literacki i znakomitą umiejętność pisarskiej twórczości. Obaj w równej mierze zacni i mili, obdarzeni najlepszym usposobieniem”. Plebania Steventon od frontu (szkic Anny Lefroy) Plebania Stevenson od ogroduNiewiele mamy rodzinnych zapisów z tego najwcześniejszego okresu istnienia domu, który dla Jane Austen był najważniejszym miejscem na świecie przez pierwszych dwadzieścia pięć lat. Wie ś Steventon – i jej okolice w północnym Hampshire – była w owych czasach, sądząc z rysunków i zachowanych świadectw parafialnych, zapadłą dziurą. Rozrzucone bez ładu i składu chaty kryte strzechą, wyboiste drogi, ani gospody, ani lekarza, ani sklepu, ani szkoły. Mężczyźni zajmowali się uprawą roli i hodowlą owiec, kobiety – gospodarstwem, przędzeniem owczej wełny i tkactwem. Za wsią, w niewielkiej od niej odległości, stoi trzynastowieczny kościółek pod wezwaniem Świętego Mikołaja, gdzie znaleziono cenne pamiątki po córce pastora Austen – zabazgrane przez małą Jane kościelne formularze aktów małżeństwa, w których wpisywała wyimaginowane nazwiska swoich przyszłych mężów. Można tam między innymi znaleźć nazwisko Henry’ego Fredericka Howarda Fitzwilliama z Londynu, widać od dzieciństwa dobrze brzmiało w jej uszach. Z tej błahej, ale pewnej informacji mamy prawo wyciągnąć konkretny wniosek – pastor Austen musiał być bardzo pobłażliwym ojcem, skoro pozwalał córce marnować na bazgroły tak kosztowny w owym czasie papier. Nie mógł przecież przypuścić, że te bazgroły będą kiedyś stanowić cenny element zbiorów Towarzystwa im. Jane Austen. Plebania stała przy wyboistej, grząskiej drodze wiejskiej, z której prowadził pod drzwi wejściowe półkolisty podjazd. Dom był duży, murowany, piętrowy z niewielką mansardą. Zachowało się kilka jego rysunków robionych ręką najstarszej bratanicy Jane, Anny, która przeżyła tu dzieciństwo. Na parterze od frontu znajdowały się trzy pokoje – jadalnia, bawialnia i kuchnia, w głębi, za nimi, od strony ogrodu – gabinet pastora z oknem w pięknym wykuszu, druga kuchnia i schody. Ta druga kuchnia służyła zapewne za pralnię. Można sobie wyobrazić, jakie to stosy domowej i osobistej bielizny musiała przychodząca regularnie praczka wyprać, wygotować, wykrochmalić, przeciągnąć i uprasować. Pralnia i pranie to po kuchni i spiżarni największy kłopot gospodyni; usłyszymy później, podczas choroby matki, utyskiwania Jane, która w prowadzeniu gospodarstwa wyraźnie się nie sprawdzała. Na piętrze mieściło się siedem sypialni, a na mansardzie – trzy dodatkowe. Obszerny, prosty budynek pozwalał na wygodne życie dużej rodziny. Anna podkreślała jego surowość – spoin między ścianami a sufitem nie zdobiły stiuki, na ścianach nawet śladu sztukaterii, a belki stropowe w pokojach na górze tylko pobielane. To wystarczy, żebyśmy wyrobili sobie zdanie o sytuacji materialnej tutejszych mieszkańców: w tym domu się nie przelewało. „okno w wykuszu na parterze spoglądające na rozsłonecniony ogród i dalej, na główną ścieżkę prowadzącą do zegara słonecznego, po której obu stronach leżały grządki truskawek – to było okno gabinetu dziadka. Ten pokój należał wyłącznie do niego – tu chronił się przed domowym zamętem. Pokój stołowy, czy też duża bawialnia, znajdowała się od frontu i miała dwa skrzydłowe okna. Główne drzwi wejściowe prowadziły z zewnątrz wprost do małej bawialni. Nieczęsto oczekiwano tu gości i nie bywało ich wielu, ale babcia zawsze witała ich z równą gościnnością, nawet jeśli zastali ją tuż za drzwiami z igłą w ręku, szyjącą lub cerującą odzież”7. Parafia Steventon i sąsiednie parafie Deane i Ashe, a w nich zamożniejsze i mniej zamożne domy – rezydencje dobrych rodzin, a niekiedy uboższej arystokracji – stanowiły świat Jane Austen, w którym dorastała, dojrzewała i który w siebie wchłaniała. Był jej pisarskim polem doświadczalnym, bo choć nie mieszkała tu przez całe życie i chociaż sądzi się, że miejscem, gdzie, formalnie, napisała najwięcej, było późniejsze Chawton – to jednak nie ma wątpliwości, że najbardziej zasobną spiżarnią jej pisarskiej wyobraźni był ten właśnie skrawek Hampshire, leżący pięćdziesiąt mil od Londynu, ani szczególnie piękny, ani obfity w zabytki, w którym spędziła pierwsze dwadzieścia pięć lat życia. „Dobrze wybrać Osoby, zebrać je w miejscu, jakie mi jest najbliższe – trzy, cztery rodziny gdzieś na wsi – to jest właściwy materiał dla pisarza”8. Taki materiał znalazła w Steventon i okolicach. Z tego materiału ulepiła wszystkie swoje postacie i wymyśliła o nich opowieści. Jakiż jest atrybut pisarski cenniejszy od pamięci? Życie w Steventon to wielki magazyn prowincjonalnego teatru, cudowny lamus Jane Austen.\nRedakcja: Elżbieta Novak Korekta: Małgorzata Kuśnierz, Donata Lam Projekt okładki: www.pagegraph.pl na podstawie koncepcji graficznej mamastudio Ilustracja wykorzystana na I stronie okładki: © Stock Montage / Getty Images Skład i łamanie: manufaktura | manufaktu-ar.com Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o. 00-372 Warszawa, ul. Foksal 17 tel. 22 828 98 08, 22 894 60 54 biuro@gwfoksal.pl www.gwfoksal.pl ISBN 978-83-7881-332-3 Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.i Aleksandra Łapińska / Virtualo Sp. z o.o.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Jane_Austen_i_jej_racjonalne_romanse-ebookRO/p0202159i020" target="_blank" title="Jane Austen i jej racjonalne romanse [Anna Przedpełska-Trzeciakowska] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Jane Austen i jej racjonalne romanse [Anna Przedpełska-Trzeciakowska] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Zyskaj niemało drogich bonusów takich jak do 100 EUR i 100 darmowych spinów – zaledwie w SlotsMillion Casino! - sala29.pl\nZyskaj niemało drogich bonusów takich jak do 100 EUR i 100 darmowych spinów – zaledwie w SlotsMillion Casino!\nGra Kronos Unleashed to jedna najbardziej renomowanych ostatnio prac w przemyśle programów hazardowych online. Zwierzchnicy kasyna SlotsMillion Casino na której dostępna jest ta gra, bez wątpienia przeczuwają to jak intensywną wartość skupia dzieło którym gospodarzą. Stąd wykonują wszystko, aby uczynić go jeszcze mocniej korzystniejszym dla graczy i zwerbować jak najwięcej nowych klientów!\nPociągająca propozycja SlotsMillion Casino – znaczny do 100 EUR i 100 darmowych spinów!\nNiedawno SlotsMillion Casino postanowiło ulepszyć nam grę dołączając do niej wariant wykorzystania w niej szczególnie atrakcyjnego bonusu jakim jest do 100 EUR i 100 darmowych spinów. W swoich zabiegach SlotsMillion Casino stara się także, aby dotrzeć nim do bezwzględnie wszystkich hazardzistów. Jeżeli innymi słowy już posiadacie tam działające konto, macie prawo niezmiennie skorzystać z przygotowanej dla was promocji. Jeżeli nadal nie posiadacie – mimo wszystko nic nie stoi na przeszkodzie, abyście mieli możliwość z bonusu odnieść korzyści. Założenie konta w SlotsMillion Casino to bowiem jedynie kilka chwilek!\nWykorzystując do 100 EUR i 100 darmowych spinów na swoją korzyść, może uczynić to, że wasza ewentualna gratyfikacja wzrośnie znacznie! Sami zastanówcie się przez chwilę, czy to nie brzmi pasjonująco? I czy takiej ofercie można się w dowolny sposób oprzeć?\ndo 100 EUR i 100 darmowych spinów – na nieodwołalnie, czy jedynie na konkretny okres?\nNie jest oczywiste jak na razie, czy wspominany bonus zostanie z nami na stałe, czy też jest to tylko okresowa sposobność. Odpowiedni ludzie nie uwiadomili nas o tym. Zabezpieczająco wszelako rozsądnie się pospieszyć i posłużyć się do 100 EUR i 100 darmowych spinów, do czasukiedy jeszcze możemy to zrobić!\ndo 100 EUR i 100 darmowych spinów to okazja którą przykro by przepuścic. Usilnie nakłaniam wobec tego, aby na własną rękę upewnić się co daje nam SlotsMillion Casino, wpadając osobiście na ich witrynę internetową. Lub, jeśli wolisz, poczytaj uprzednio o tym co twierdzą inni klienci na grupach dyskusyjnch. Ręczę, że nadzianie się na negatywną opinię będzie mocno żmudne!\nPrzypuszczam, że po tylu sugestiach, nie nie ma możliwości jeszcze dłużej się sprzeciwiać i odmawiać szansy bonusowi w Kronos Unleashed. Przeto w tej chwili nie zostaje mi nic innego jak tylko życzyć samych triumfów i dopingować was wszystkich! Dużo szczęścia!


Rozszerzenie pliku .T3 - Jak otworzyć plik T3? File Extension T3 - FileTypes\nJeżeli trafiłeś w to miejsce, to wysoce prawdopodobne jest, że masz problem z plikiem T3. Jeżeli chcesz otworzyć plik T3, bądź rozwiązać inny problem dotyczący tego typu pliku, zapoznaj się szczegółowo z informacjami na tej stronie.\nInformacje o pliku T3\nNajczęstszy problem, który występuje w momencie gdy nie możesz otworzyć pliku T3 jest kuriozalny - brak zainstalowanej opdpowiedniej aplikacji na Twoim urządzeniu. Rozwiązanie jest badzo proste, wystarczy wybrać i zainstalować jednen (bądź kilka) program do obsługi T3 z listy którą znajdziesz na tej stornie. Po poprawnej instalacji koputer powinien sam powiązać zainstalowane przed chwilą oprogramowanie z plikiem T3 którego nie możesz otworzyć.\nProgramy, które otworzą plik T3\nInne problemy z plikiem T3\nPobrałeś i poprawnie zainstalowałeś jeden z programów a problem z plikiem T3 nadal występuje? Może być kilka przyczyn takiej sytuacji - przedstawiamy kilka powodów, które tworzą najwięcej problemy z plikami T3:\nplik T3 którego dotyczy problem jest uszkodzony\nw "Rejestrrze Windows" nie istnieje odpowiednie powiązanie pliku T3 z zainstalowanym programem do jego obsługi\naplikacja, która obsługuje plik T3 nie posiada odpowiednich zasobów komputera, albo nie zostały zainstalowane odpowiednie sterowniki które pozwolą programowi się uruchomić


Smoczki dla dzieci i noworodków - MiśMilusi.pl\nNa rynku dostępne są różne rodzaje smoczków dla dzieci w zależności od ich wieku. Można wyróżnić modele przeznaczone dla niemowląt, wcześniaków, noworodków i małych dzieci do kilku lat. Każdy z produktów charakteryzuje się innym rozmiarem, trwałością i materiałem wykonania. Smoczki dla dzieci mają właściwości uspokajające, przypominają pierś matki, dlatego ważne aby smoczki były wysokiej jakości i dopasowane. Dlatego Smoczki, które dostępne są w sprzedaży różnią się także kształtami tak, aby można było je dopasować jak najlepiej do potrzeb dziecka.\nZ czego wykonane są smoczki dla dzieci?\nSmoczki dla dzieci wytwarzane są zazwyczaj z silikonu lub kauczuku. Są to materiały bezpieczne dla organizmu, ponieważ nawet w przypadku połknięcia części wyrobu nie będzie to zagrażać życiu niemowlęcia. Jedynym ryzykiem jest zakrztuszenie się, jednakże silikonowy smoczek dla noworodka jest na tyle trwały, że możliwość wystąpienia takiej sytuacji jest praktycznie zerowa.\nRodzaje smoczków dla dzieci dostępne na rynku\nSmoczek ortodontyczny jest popularnym wyrobem, po który sięga coraz większa liczba rodziców. Jego kształt wspiera prawidłowy rozwój zgryzu i zapobiega występowaniu ewentualnych wad wymowy. Smoczki dla dzieci występują także w wersji antykolkowej oraz neutralizującej negatywne efekty ząbkowania. Smoczek bibs to innowacyjny produkt, który pojawił się od niedawna na rynku i charakteryzuje się wysoką trwałością. Jest to produkt duńskiego producenta tworzącego wyroby z syntetycznego kauczuku, który jest antyalergiczny i w 100% bezpieczny nawet dla najmłodszych dzieci. Smoczki muszą każdorazowo zostać odpowiednio wyparzone we wrzątku przed użyciem, aby zneutralizować ryzyko występowania jakichkolwiek bakterii na ich powierzchni.\nJak czyścić smoczki dla dzieci?\nAby wyczyścić smoczek z kauczuku lub silikonu wystarczy wrzucić go na kilka sekund do wrzącej wody. Takie działanie pozwoli na pozbycie się 99% bakterii znajdujących się na powierzchni produktu.\nJaki smoczek dla noworodka polecany jest na początek?\nW początkowej fazie życia niemowlęcia warto dokonać zakupu smoczka anatomicznego lub ortodontycznego, który zadba o prawidłowe kształtowanie zgryzu i podniebienia dziecka. Tego typu wyroby wykonywane są zazwyczaj z wytrzymałego kauczuku.\nSmoczek bibs – gdzie można go kupić?\nSmoczek bibs można kupić w każdym dobrze wyposażonym sklepie stacjonarnym lub internetowym zajmującym się sprzedażą wyposażenia wyprawki dla dziecka lub akcesoriami dla niemowląt.


Noell, ulotka dla pacjenta - dawkowanie, zastosowanie, działanie, skuteczność\nOryginalna ulotka dla Noell\n5 torebek 6 mililitrów\nUlotki Noell dla opakowania 100 mililitrów (2%).\nWybrany dokument Noell:\ndokument PDF dla Noell\nPodgląd dokumentu PDF Noell\n26 07 14 Noell_Ulotka\nUlotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika NOELL, 20 mg/g, szampon leczniczy\n1. Co to jest lek Noell i w jakim celu się go stosuje\n2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Noell\n3. Jak stosować Noell\n5. Jak przechowywać Noell\nKiedy nie stosować leku Noell:\nPrzed rozpoczęciem stosowania leku Noell należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.\nW przypadku uprzedniego długotrwałego miejscowego leczenia kortykosteroidami, w celu uniknięcia nasilenia objawów choroby po zaprzestaniu ich stosowania, lekarz zaleci stopniowe (w ciągu 2 do 3 tygodni) wycofywanie się z leczenia kortykosteroidami.\nW przypadku reakcji nadwrażliwości (zaczerwienienie i pieczenie skóry w miejscu kontaktu szamponu ze skórą) należy zaprzestać stosowania leku i skontaktować się z lekarzem.\nChronić oczy przed kontaktem z lekiem. Jeżeli lek dostanie się do oczu, należy przemyć je wodą.\nŁojotokowemu zapaleniu skóry i łupieżowi często towarzyszy zwiększone wypadanie włosów;\nzgłaszano przypadki zwiększonego wypadania włosów podczas stosowania leku Noell.\nNoell a inne leki\nLek nie upośledza sprawności psychofizycznej, zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.\nNoell zawiera butylohydroksyanizol i czerwień koszenilową (E 124)\nZe względu na zawartość butylohydroksyanizolu, lek może powodować miejscową reakcję skórną (np.\nZe względu na zawartość barwnika azowego – czerwieni koszenilowej, lek może powodować reakcje alergiczne.\nŁojotokowe zapalenie i łupież skóry głowy: leczniczo: 2 razy w tygodniu przez okres od 2 do 4 tygodni;\nŁupież pstry: leczniczo: raz na dobę przez 5 kolejnych dni;\nZastosowanie większej niż zalecana dawki leku Noell\nPominięcie zastosowania leku Noell\nW przypadku pominięcia zastosowania leku w danym dniu, należy zastosować lek jak najszybciej. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.\nw miejscu podania mogą wystąpić: rumień; podrażnienie; nadwrażliwość; świąd; odczyn i krosty.\npodrażnienie oka i zwiększone wydzielanie łez, zapalenie mieszków włosowych, trądzik, utrata włosów, kontaktowe zapalenie skóry, suchość skóry, nieprawidłowa struktura włosa, wysypka, uczucie pieczenia i zaburzenia skóry, łuszczenie naskórka oraz zaburzenia smaku.\nNie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku oraz saszetce lub butelce po napisie „EXP”. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.\nCo zawiera Noell\nPozostałe składniki to: TEXAPON N70 (sodu lauretosiarczan, kwas cytrynowy), kokoamidopropylobetaina, glukozyd laurylowy, koko-glukozyd i oleinian glicerolu, imidomocznik, czerwień koszenilowa (E 124), butylohydroksyanizol, kompozycja zapachowa, kwas cytrynowy jednowodny, sodu wodorotlenek, sodu chlorek, woda oczyszczona.\nJak wygląda Noell i co zawiera opakowanie\n5 saszetek zawierających po 6 ml szamponu leczniczego;\nbutelki zawierające 50 ml lub 100 ml szamponu leczniczego.


Fahrenheit XXXIV: Paweł Laudański - Kto zamawiał ruskie?!\nPaweł Laudański Publicystyka\nGdy zaczynałem czytać fantastykę, a było to już ładny kawałek czasu temu, święciła u nas triumfy fantastyka socjologiczna. Janusz A. Zajdel, Edmund Wnuk-Lipiński, Marek Oramus, Maciej Parowski – to ci, którym najlepiej zabawa w ową social-fiction wychodziła. Wtedy efekty ich roboty robiły wielkie wrażenie, chodził człowiek z dumnie podniesionym czołem: patrzcie, ludziska, jak ci nasi, ci fantaści, dokopali komuchom! I to tak, że ci nawet nie zauważyli, że są kopani! Jak te niesamowite aluzje były cudnie zakamuflowane, tak, że te fujary z Mysiej nie miały najmniejszych szans się w tym połapać i przepuściły takie paszkwile na naszą cudną rzeczywistość! Wtedy, pacholęciem będąc, nawet w ów rzekomy debilizm cenzorów wierzyłem – cóż, młody był człowiek, naiwny, to nie takie historie przyjmował na wiarę. Dość szybko jednak mi to minęło, doszedłem bowiem do jakże odkrywczego wniosku, że owi cenzorzy doskonale wiedzieli, co puszczają do druku, tylko widać doszli do wniosku, że szkody to-to narobi niewielkie (o ile w ogóle).\nMało które dzieło powstałe w tamtych czasach na fali mody na social-fiction przetrwało próbę czasu i da się bez znudzenia czytać i dziś. Z Zajdla ostał się ino Limes Inferior, z Oramusa – Dzień drogi do Meorii, może jeszcze Twarzą ku ziemi Parowskiego. Garść opowiadań. I wsio – reszta okazała się być generalnie produktem z niezbyt długim terminem przydatności do spożycia, odeszła szybko do lamusa historii polskiej fantastyki, tak, jak do lamusa tej wielkiej historii przeszedł PRL, i dzisiaj już mało kto ma ochotę ową resztę czytać.\nMoże z tego właśnie powodu nasi fantaści jakoś przestali parać się pisaniem fantastyki socjologicznej; trochę to dziwne, bo czasy mamy przynajmniej tak samo interesujące jak dwadzieścia lat temu. Kto wie, może jest nawet, na swój sposób, ciekawiej niż wtedy. Nie znajduje to jednak przełożenia na nowe, interesujące propozycje prozatorskie. Wciąż tylko jakieś fantasy, mordobicia, strzelanki – dziesiąte parzenie tej samej torebki herbaty, panie. Chyba tylko Ziemkiewicz próbuje, ale za bardzo ostatnio, jak na mój skromny gust, ucieka w politykę. Obym się mylił, ale za dwadzieścia lat jego teksty mogą podzielić losy większości utworów Zajdla czy innych herosów polskiej fantastyki sprzed dwudziestu lat. Brakuje mi dzieła (nie mam na myśli od razu Dzieła!) neutralnego politycznie, o uniwersalnym przesłaniu, które miałoby szansę zachować aktualność przez dwadzieścia, a kto wie, może i dłużej. Czegoś takiego, co napisał Aleksiej Kaługin.\nChodzi o powieść Tam (Gorod krys).\nTytułowe Miasto nie ma granic – stanowi, dosłownie i w przenośni, cały świat dla jego mieszkańców. Zapewnia realizację wszystkich ich potrzeb, zarówno tych podstawowych, niezbędnych do przeżycia, jak i tych bardziej wysublimowanych. Wszystko jest za friko – gdziekolwiek nie pójdziesz, tam zautomatyzowana obsługa nawet nie zająknie się na temat stanu twego konta. Wychodzić jednak z domu nie ma potrzeby, bo wszystko może być dostarczone na miejsce, pod sam nos, do stołu, łóżka – zgodnie z życzeniem. Żarcia w bród, nie trzeba się troszczyć o tak zwany dzień jutrzejszy, absolutne bezpieczeństwo. Życie towarzyskie toczy się na odległość, i to nie tylko zwykłe pogaduszki, ale, dzięki zmyślnie tworzonym iluzjom, spore przyjęcia. Nikogo – no, prawie nikogo – nie interesuje, skąd się to wszystko bierze; po co sobie takimi rzeczami łeb zawracać? Po co tak się trudzić w tym raju dla konsumentów?\nA rajem tym zarządza Infor, maszyna (?) o boskiej wręcz mocy, dbająca, poza zaspokajaniem potrzeb wszystkich mieszkańców miasta, przede wszystkim o zachowanie panującego status quo, w zachwianiu bowiem owego porządku znajduje główne zagrożenie dla swych podopiecznych, zamieszkiwanego przez nich miasta i... dla siebie samego.\nZdaniem Kaługina, przytłaczającej większości ludzkiej masy wystarczy do szczęścia system panujący w Mieście Szczurów – wszystko podetkane pod nos, każda, najbardziej nawet wyrafinowana zachcianka natychmiast spełniania (cóż z tego, że spełnienie to dają w przytłaczającej większości ledwie namiastki prawdziwych wrażeń), zero zmartwień i trosk codzienności. Trwać to musi już od dłuższego czasu, nikt bowiem nie pamięta innego życia. Zresztą sam system sprzyja takiej zbiorowej amnezji – po skończeniu szkoły-internatu zdecydowana większość absolwentów zamieszkuje w samotności, z rzadka tylko łącząc się w małżeńskie stadła.\nI tylko czasami pojawia się ktoś taki jak Blum, główny bohater powieści, wzięty pisarz, który trochę przez przypadek, trochę z powodu swej nadzwyczajnej ciekawości zaczyna interesować się tym, co dzieje się poza czterema ścianami jego mieszkania. Gdy niewinny spacer po najbliższej okolicy zaczyna przeradzać się w odkrywanie kolejnych sekretów Miasta, zaniepokojony Infor, wiedziony obawą zarówno o stabilność całego układu, jak i swoiście pojmowaną troską o dobro jednego ze swych podopiecznych, postanawia interweniować...\nCóż my tu mamy? Przedstawienie w krzywym zwierciadle społeczeństwa konsumpcyjnego? Kolejna wizja totalitarnej społeczności, zarządzanej na dodatek przez automatycznego tyrana? A może cała ta historia toczy się na pokładzie gigantycznego statku kosmicznego, przemierzającego pustkę wszechświata, by po tysiąclecia trwającej podróży trafić do sąsiedniej galaktyki? Kaługin nie jest łaskaw odpowiedzieć nam na to pytanie, klucząc, zwodząc, poddając wciąż i wciąż nowe podpowiedzi, z których nie wszystkie muszą być prawdziwe.\nW sumie może to i dobrze, takie niedopowiedzenie dobrze robi powieści.\tTam... nie jest bowiem jakimś wielkim dziełem, to w miarę równo, bez większych wpadek, ale i bez rewelacji napisana rzecz. To kawał niezłej pisarskiej roboty; jedyny poważniejszy zarzut, rzecz, obok której przejść obojętnie się nie da, to nadmierne przegadanie niektórych jej fragmentów – zdecydowanie nie zaszkodziło by jej, gdyby autor zdecydował się tu i ówdzie przyciąć wykwity wodolejstwa. Mimo wszystko rzecz dobrze się czyta; zastanawiam się wciąż, jaki wpływ na to miały minione ciepłe uczucia dla Zajdla, Oramusa i spółki...\nROSYJSKOJĘZYCZNA FANTASTYKA W POLSCE\nPRÓBA BIBLIOGRAFII –CZĘŚĆ X: LATA 1991-1996\nNie było lekko. To był czas łapania oddechu po śmiertelnym zejściu jedynie słusznego ustroju, zachłystywania się wszystkim, pod warunkiem, że pochodziło z Zachodu. Wydawcy sprawiali wrażenie, jakby zupełnie zapomnieli, że na Wschodzie też się pisze interesujące rzeczy. Ba, że w ogóle cokolwiek jeszcze się pisze. Wystarczy spojrzeć: w ciągu sześciu lat ukazały się raptem cztery powieści, z czego dwie – zapewne jeszcze siłą rozpędu – w 1991 roku. Nic jednak nie przebije roku 1993, kiedy to opublikowane zostało zaledwie jedno krótkie opowiadanie!\nSkłamałbym, gdybym powiedział, że wtedy bardzo się tym zmartwiłem. Bardziej dopiekł mi brak dostępu do wydawniczych nowości ze wschodu; jakoś nikt wtedy nie miał głowy do zajmowania się książkami w języku Puszkina i Dostojewskiego. Nagle okazało się, że tak naprawdę to mało kogo to interesuje, że mało kto zna ów język na tyle dobrze, by móc czytać w oryginale. Rosyjski wyleciał z większości szkół, a jeśli nawet gdzieś pozostawał, to albo z braku alternatywy, albo z litości dla pani rusycystki, co to zostało jej kilka lat do emerytury, i żal było kobiecinę zwolnić na zieloną trawkę. No, a skoro nie miał kto czytać, to i nie znalazł się żaden chętny, by zaryzykować trochę kasy na zaimportowanie literatury zza Buga.\nZ perspektywy czasu pozostaje się cieszyć, że z jakością opublikowanej wówczas prozy nie było tak najgorzej. Dwie interesujące powieści (Świątynia czarownic Bułyczowa i Niedoskonali Strugackich), trzy niezłe opowiadania Wiaczesława Rybakowa, zaliczanego do absolutnej czołówki współczesnej rosyjskiej fantastyki, z czego jedno – Nosiciel kultury – wręcz znakomite, do tego zawsze interesujący Łoginow i Koziniec. Może to i niedużo, ale dobre i tyle.\nDobre czasy dla rosyjskiej fantastyki potrafiliby wtedy przewidzieć tylko najwięksi optymiści; jakoś nic nie zapowiadało ich nadejścia. Po tym, jak przekopano się przez dorobek pierwszo– i drugoligowych twórców fantastyki z zachodu (pisząc: "zachód", mam na myśli, rzecz jasna, Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię), przyszedł czas na pisarzy trzecio-, czwarto– i niżej ligowych. Kto by sobie głowę zawracał jakimiś tam ruskimi. Zresztą, czy oni w ogóle coś piszą?\n480. Bułyczow K. – Świątynia czarownic\n481. Jarosławcew S. – Ekspedycja do piekła\n482. Bułyga S. – Kwardylion (NF 3/91)\n483. Kazmienko S. – Obrońcy (CzK 2/91)\n484. Łoginow S. – Dom przy drodze (NF 8/91)\n485. Gor G. – Statua\n486. Brataszow G. – Kałuża (NF 10/92)\n487. Koziniec L. – Wróżka (NF 9/92)\n488. Bułyga S. – Aonachtilla (NF 6/93)\n489. Strugaccy A. i B. – Niedoskonali\n490. Rybakow W. – Zima (Fx 7/94)\n491. Rybakow W. – Nosiciel kultury (NF 11/94)\n492. Strugaccy A. i B. – Noc na Marsie (Fx 11/95; ZZ)\n493. Strugaccy A. i B. – Mars. Obława. (Fx 11/95; ZZ)\n494. Bułyczow K. – Nowy Susanin (Fx 5/96)\n495. Bułyczow K. – Minione czasy (NF 7/96)\n496. Łazarczuk A. – Mumia (Fx 12/96; ZL)\n497. Łoginow S. – Wiek żelaza (Fx 10/96)\n498. Rybakow W. – Wizyta (Fx 1/96)\nCzK – fanzin GKF Czerwony Karzeł\nFx – magazyn Fenix\nNF – miesięcznik Nowa Fantastyka\nZL – antologia Zombi Lenina (wyd. Solaris, 2003 r.)\nZZ – A. i B. Strugaccy – Z zewnątrz (wyd. SR, 1997 r.)


Emilka z Księżycowego Nowiu - Lucy Maud Montgomery (9097) - Lubimyczytać.pl\n7,2 (1521 ocen\ti\t60 opinii) Zobacz oceny\nEmilka, po śmierci ukochanego ojca, zamieszkuje w Księżycowym Nowiu ze snobistycznymi krewnymi. Trudno jej się przyzwyczaić do surowych metod wychowawczych i prowadzenia życia panienki z dobrego domu.\nostatnia dodana przez Laviera-True, 2 dni temu, w grupie Świat książek\nostatnia dodana przez AvaSenle, 1 tydzień temu, w grupie Gry i zabawy\nOpinie czytelników (3384)\nardnaskela | 2017-05-27\nSerią o Emilce zaczytywałam się jako dziecko. Nie policzę ile razy przeczytałam wszystkie trzy książki od deski do deski.\nNigdy nie miałam wrażenia, że Emilka to Ania, chociaż autorka używa swojego ulubionego motywu, główna bohaterka jest inna, niezrozumiana przez otoczenie, inteligentniejsza niż rówieśnicy i dorośli, jest także sierotą. Ten schemat pojawia się regularnie u Montgomery co nigdy mi nie przeszkadzało.Zarówna Emilka jak i Ania czy też Jana są prawdziwe, chwytają za serce, nie są sztampowymi postaciami.\nDominka1 | 2014-02-19\nNa półkach: Przeczytane, Ulubione, Posiadam, Literatura dziecięca\nHistoria dziewczynki ,która po śmierci ojca musi zamieszkać z nieznaną sobie rodziną matki."Emilka z Księżycowego Nowiu" jest moją ulubioną bohaterką wykreowaną przez Lucy Maud Montgomery.Mimo,że pierwszy raz zetknęłam się z twórczością pisarki z Wyspy Księcia Edwarda przy okazji przygód rudowłosej panny Shirley to właśnie seria o tajemniczej Emilii całkowicie mnie oczarowała .Czym?\nLucy Maud Montgomery w bardzo wiarygodny sposób kreuje tutaj bohaterów.Emilka jest wrażliwą osobą,zachwyca się pięknem świata,ale nie wyrażą tego w taki patetyczny sposób jak Ania.Zamknięta w sobie , wiele myśli i uczuć zdradza jedynie w listach do nieżyjącego ojca.Potrafi się zbuntować, być niemiła.Nie jest ideałem.Nie wszyscy ją lubią,dokonuje nie zawsze słusznych wyborów,zawodzi się na ludziach.Sposób "wychodzenia na prostą" Emilki , jej relacje z rówieśnikami są bardzo prawdopodobne.Tu nie ma "pokrewnych dusz" lecz dzieci,które potrafią się pokłócić , ale i pomóc sobie w trudnych...\nLucy Maud Montgomery w bardzo wiarygodny sposób kreuje tutaj bohaterów.Emilka jest wrażliwą osobą,zachwyca się pięknem świata,ale nie wyrażą tego w taki patetyczny sposób jak Ania.Zamknięta w sobie , wiele myśli i uczuć zdradza jedynie w listach do nieżyjącego ojca.Potrafi się zbuntować, być niemiła.Nie jest ideałem.Nie wszyscy ją lubią,dokonuje nie zawsze słusznych wyborów,zawodzi się na ludziach.Sposób "wychodzenia na prostą" Emilki , jej relacje z rówieśnikami są bardzo prawdopodobne.Tu nie ma "pokrewnych dusz" lecz dzieci,które potrafią się pokłócić , ale i pomóc sobie w trudnych momentach.\nAutorka wprowadziła do fabuły wiele wątków tajemniczych , wręcz paranormalnych. Tytułowa bohaterka jest obdarzona jakimś szóstym zmysłem. W czasie swojej choroby jej wizje dotyczące wydarzeń z przeszłości pomagają rozwikłać pewną tajemnicę.\nW "Emilce z Księżycowego Nowiu' są poruszone bardzo poważne kwestie np romans pozamałżeński, ambicje literackie dziewczynki.Pierwsze wydarzenia w powieści są dramatyczne- Emilka dowiaduje się o chorobie ukochanego ojca i przygotowuje się na jego śmierć.„Chcę, żebyś była dzielna. Nie wolno ci się niczego bać (...) Świat pełen jest miłości, a wiosna dociera wszędzie.”\nMamy tu też to za co kochamy Montgomery-przepięknie opisana rodowa posiadłość Murray'ów czy dom ciotki Nancy,cudowne opisy przyrody,dziewczynkę nazywającą ukochane miejsca ,posiadającą wymyślonych przyjaciół ...\nKiedy myślę o tej książce przed oczami jak kadry z filmu widzę wspaniale opisane sceny:Emilkę i Teda w Rozczarowanym Domu wyobrażających sobie przyszłe życie,małą dziewczynkę bawiąca się w wietrzny dzień z Królową Wiatru,przerażone dziecko zamknięte w czasie burzy w pokoju, podwieczorek na plebanii,wieczory z kuzynem Jimem, Ilzą i chłopcami przy ognisku, dziesięciolatkę losującą nazwisko krewnych do których trafi.\nZdecydowanie polecam starszym i młodszym czytelniczkom i czytelnikom.W tej książce są elementy charakterystyczne dla prozy Montgomery wzbogacone o nastrój tajemnicy i bohaterów nie wyidealizowanych ,posiadających głębię psychologiczną.Niepowtarzalna aura pełna niewytłumaczalnych zdarzeń,mistycyzmu dodaje niezwykłego uroku fabule. Moim zdaniem najlepsza powieść Montgomery\nNa półkach: Przeczytane, ♥ Domowa biblioteczka ♥, ♥ Ulubione ♥\nWróciłam do tej książki po 5 czy 6 latach. Kiedy czytałam ją po raz pierwszy, chyba nie do końca ją zrozumiałam. Teraz jednak, kiedy dojrzałam, książka porwała mnie całkowicie. W bardzo szybkim tempie pochłonęłam wszystkie 3 tomy :D\nWbrew pozorom nie jest to książka tylko dla młodszych czytelników, ale również dla nastolatków (nawet tych bardziej dorosłych :D )\nWiki | 2013-03-23\nBardzo lubię "Emilkę...". Jest w niej czar i świeżość typowa dla wszystkich książek Maudie, przyprawiona, całe szczęście, szczyptą goryczy.\nNie jest tajemnicą, że Autorka tworząc postać Emilii Starr - dumnej, ale i wrażliwej, marzącej o karierze pisarki panienki, sportretowała samą siebie. I to jest główna zaleta tej książki. Mnogość wątków autobiograficznych, sprawia, że patrzymy na nią z pewnym zrozumiałym rozczuleniem, a różnobarwność charakterów sportretowanych w "Emilce..." po prostu zachwyca.\nZaczyna się naprawdę żałośnie - Emilce, już i tak pozbawionej matki, nagle umiera ukochany ojciec. Nagle zostaje pozbawiona nie tylko kogokolwiek bliskiego, ale też ukochanego domu - musi wyjechać do krewnych nieżyjącej matki, którzy wyrzekli się jej lata temu z powodu nieakceptowanego przez nich małżeństwa.\nDziewczynka już od początku jest niechciana, przyjęta pod opiekę tylko z obowiązku. Krewni losują, komu przypadnie osierocone dziecko, bo nikt go nie chce... Jak mogliby chcieć wychowywać takie dziecko pod swoim dachem - niepokorne, pyskate, nie dające sobie w kaszę dmuchać i zupełnie nieposłuszne? Emilka to chyba najbardziej charakterna z bohaterek Montgomery, i za to ją lubię - mówi, co myśli, nie jest potulna i cicha. Bywa wręcz nieustraszona, a w domu, do którego trafiła, jest to jej bardzo potrzebne - ciotka Elżbieta to zimna, nieugięta i wręcz okrutna kobieta. Nie ma serca dla dziewczynki.\nW szkole Emilka na początku też nie ma łatwo i czeka ją dużo przykrości - jako...\nW szkole Emilka na początku też nie ma łatwo i czeka ją dużo przykrości - jako pochodząca z dumnej , wywyższającej się rodziny Murray nie jest akceptowana.\nEmilka tęskni też za ojcem, swoje uczucia, przeżycia, obserwacje i dramaty opisuje w listach do niego. Pisze też wiersze.\nTo kolejna książka Montgomery, która pokazuje, że szczęście w dużej mierze zależy od tego, co mamy w sobie, a nie od zewnętrznych okoliczności. Żadna z bohaterek jej powieści nie miała nigdy łatwo w życiu. Traciły rodziców, dom, spotykały je rozmaite tragedie. A mimo to każda z nich prędzej czy później akceptowała swój los i odzyskiwała pogodę ducha. Wszystkie potrafiły być szczęśliwe, cieszyć się drobiazgami, znajdowały przyjaźń i miłość. Były dobre, radosne i życzliwe wobec całego otoczenia. Nie sposób ich nie polubić. Czy to właśnie nastawienie do życia, takie na wskroś pozytywne, powoduje, że ich los w końcu się odmienia i wszystko kończy się dobrze?\nNiektórym powieści Montgomery wydadzą się pewnie zbyt naiwne, sentymentalne i trochę infantylne. Dla mnie to taka wycieczka do świata, który już nie istnieje.\nJustyna Antoniewicz | 2015-02-15\nNa półkach: Przeczytane, Posiadam, Domowa biblioteczka, Ukochane książki, Lucy Mound Mongomery\nBardzo mądra, ciepła i przepiękna książka opowiadająca o dziewczynce Emilce osieroconej która straciła ojca i trafiła do snobistycznych , surowych krewnych stali się jej opiekunami. Moja ulubiona autorka Lucy Mongomery uwielbiam jej wszystkie książki darze wielkim sentymentem. Wzruszają mnie:))\nTa książka jest cudowna , lekko się ją czyta . Myślę że dogadałabym się bez słów z Emilką Star , nie mówiąc już że jest moja imienniczką :D\nPrzeczytałam wszyściuteńkie części Emilki , kocham , po prostu KOCHAM tą książkę\nPiękna i pełna ciepła książka. A przynajmniej tak ją zapamiętałam z lat dziecięcych :)\nephemeris | 2011-09-16\nJako dziesięcioletnia poetka byłam zakochana w tej książce. Emilka została w mojej świadomości jeszcze do dziś - jako przykład pięknej inspiracji, młodego ducha napierającego na swój los, który ma własny plan na życie i będzie go realizować choćby wszystko inne było przeciwne.\nPamiętam ten dzień,kiedy dostałam od cioci dość sporawą kolekcję książek L.M.Montgomery i na początku spojrzałam na nie z obojętnością,wcześniej nie zetknęłam się z jej twórczością (niestety).Zabrałam się za "Emilkę..",którą wybrałam przez przypadek.Na początku nie wydawała mi się ciekawa,ale z dalszymi stronami nie chciałam jej nawet odłożyć na sekundę! W części spowodowane jest tym,że tytułowa bohaterka przypomina mi mnie,ale nie tylko to mnie do tego przekonało.I tom akurat był dla mnie lekki,mało wzruszeń,ale za to dużo śmiechu.Naprawdę polecam :)\nzobacz kolejne z 3374\nChcę, żebyś była dzielna. Nie wolno ci się niczego bać (...) Świat pełen jest miłości, a wiosna doci...\twięcej\nLucy Maud Montgomery – Emilka ze Srebrnego Nowiu\nBędzie kochała czule, będzie cierpiała głęboko, zazna wiele wspaniałych chwil, które jej wszystko wy...\twięcej


Obrót za pośrednictwem Internetu produktami leczniczymi niespełniającymi określonych standardów leczniczych jest jednym z obszarów pozostających w zainteresowaniu Biura do Walki z Cyberprzestępczością Komendy Głównej Policji, które na bieżąco monitoruje strony internetowe, pod kątem ofert sprzedaży leków i innych substancji niedozwolonych. Z uwagi jednak na fakt, że strony na których znajdują się oferty sprzedaży, są rejestrowane poza granicami RP, nie jest możliwe uzyskanie danych oferentów w oparciu o art. 20c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - poinformowało MSWiA odpowiadając na poselską interpelację.\nInterpelacja nr 30084 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie działań zapobiegających szkodliwemu społecznie procederowi internetowej sprzedaży "cudownych" leków\nDo kategorii zwykłych truizmów należy twierdzenie, iż dla każdego człowieka sprawą o pierwszoplanowym znaczeniu jest stan jego zdrowia oraz w przypadku choroby poszukiwanie skutecznych leków. Z tej oczywistości doskonale zdają sobie sprawę różni nieuczciwi i cyniczni „uzdrowiciele” produkujący, jak się reklamują, rewelacyjnie skuteczne lekarstwa. Na wszelki wypadek jednak reklamują się tylko w Internecie oraz internetową drogą handlują tymi „cudownościami”.\nOfiarami owej nieuczciwości producentów padają naiwni niekiedy pacjenci, zaś profesjonalna służba zdrowia boryka się ze skutkami zażywania owych „cudowności”, a nastawione na kontrolę dystrybucji prawdziwych specyfików Stowarzyszenie „Leki tylko z Apteki” toczy syzyfową wręcz walkę z owymi szkodnikami. Przywołane wyżej stowarzyszenie już od dłuższego czasu podejmuje działania na rzecz znaczącego ograniczenia owego procederu, ale jego zabiegi jak dotychczas nie przyniosły zauważalnych skutków.\nZ odpowiedzi uzyskanych od adresatów wystąpień owego stowarzyszenia wynika, że zainteresowane sprawą profesjonalne instytucje nie stworzyły systemu walki z tą nasilającą się zmorą. Każda z nich we własnym zakresie próbuje w miarę konkretnie działać, ale to rozproszkowanie wysiłków powoduje, że efekty są nader skromne. Dlatego pytam:\nCzy kierowany przez Pana Ministra resort posiada rozeznanie o statystycznych rozmiarach zasygnalizowanego w interpelacji procederu?\nCzy zainteresowane sprawą instytucje z wiodącą rolą MSWiA, bo to w końcu jednym z jego zadań jest zwalczanie zorganizowanej przestępczości, koordynują dzia...


Dodano: 18 stycznia 2003, 14:15 0\n"Polski lotnik poleci nawet na drzwiach od stodoły" - politycy słownie molestujący słuchaczy wygrywają z pytiami i złośliwcami. Konkurs Srebrne Usta "Trójki" i "Wprost":\nPolski lotnik, jak trzeba będzie, to poleci nawet na drzwiach od stodoły - powiedział Bronisław Komorowski, minister obrony w rządzie Jerzego Buzka. Dziś Komorowski jest faworytem w plebiscycie Srebrne Usta radiowej Trójki i tygodnika "Wprost". "Drzwi od stodoły" zrobiły taką karierę w mediach, jak kilka lat temu "mężne serce w prężnej piersi" Leszka Millera (tak mówił o Aleksandrze Jakubowskiej). W Stanach Zjednoczonych George W. Bush bawi sentencjami w rodzaju: "człowiek i ryba potrafią żyć w pokojowej koegzystencji". Koloryt językowy przysparza Bushowi (jak niegdyś Lechowi Wałęsie) sympatii ogółu. Zwykłym ludziom łatwiej się z nim identyfikować.\n- Politycy szukają krótkich, dosadnych sformułowań, brutalnych określeń. Żeby zdobyć 20 sekund na ekranie, trzeba być oryginalnym - mówi dr Katarzyna Mosiołek-Kłosińska, która zajmuje się językiem polityki ostatniej dekady. Posługiwanie się bon motami wymusza na politykach rynek. Bez tego nie mają czego w polityce szukać, a przynajmniej bardzo pomniejszają swoje szanse na sukces.\nSposób pierwszy - na seks\nNajczęściej politycy przyciągają uwagę skojarzeniami seksualnymi. "Na mojej wypowiedzi zaważyły kontakty niemalże codzienne i conocne z rządem. (...) Były to jednak stosunki nie spełnionych nadziei. Powiem więcej, nie wykorzystanych szans" - mówił w grudniu 1991 r. poseł Jan Rulewski. "Gdyby te posłanki skierować do pracy w przemyśle zbrojeniowym... Już widzę, jak lufy czołgów prężą się na widok Oli Jakubowskiej" - stwierdził wiosną ubiegłego roku Jacek Piechota, wówczas minister gospodarki, po pokazie mody, na którym posłanki prezentowały śmiałe kreacje. W erotycznych aluzjach celował Bill Clinton (zaniechał ich po aferze z Moniką Lewinsky). Aluzje erotyczne to jednak broń niebezpieczna: łatwo popaść w rubaszność lub obrazić publiczność - jak zdarzyło się Władimirowi Żyrinowskiemu, który powiedział w parlamencie: "Duma musi p... ustawę".\nPolscy politycy mniej lub bardzie nieudolnie próbują naśladować erotycznie nacechowane powiedzonka Leszka Millera z czasów, gdy jeszcze nie był premierem. "Panie marszałku, Wysoka Izbo! Na wstępie bardzo chciałbym podziękować paniom z Platformy Obywatelskiej, które darzą mnie szczególną sympatią i które stymulują moją męskość" - przemówił do opozycji były minister zdrowia Mariusz Łapiński. "Jeżeli rząd popadł w takie podniecenie, że ręce wsadza wam w kieszenie, jeżeli uprawia molestowanie fiskalne podatnika, to jedną ręką łapcie się za kieszeń, w której trzymacie portfel, a drugą ręką walcie go za to molestowanie po łapach! Zrozumieją! Zrozumieją!" - wzywał z trybuny prawicowy poseł Ludwik Dorn (PiS).\nSposób drugi - na patos\n"Polska ginie" - mówią politycy w swoich wystąpieniach niemal tak często, jak często wspominają o umierającym polskim rolniku, górniku, pielęgniarce czy nauczycielu. Tego typu określenia to hiperbole, czyli stylistyczna przesada. Są one ulubionym środkiem wyrazu radykalnej prawicy i Samoobrony. To przedstawiciele tych ugrupowań (szczególnie często Andrzej Lepper i Stanisław Łyżwiński) mówią o "zbrodni na narodzie polskim", "bandytach gnębiących naród" czy "polityce eksterminacji narodu". Patos, który pojawia się w tych wypowiedziach, działa jak spoiwo wspólnoty podobnie myślących. Partie walczące o utrzymanie się na scenie politycznej zawsze będą operować przesadnymi określeniami, dramatycznymi skojarzeniami, na przykład z Holocaustem.\nSposób na patos jest częścią populistycznej retoryki. Językoznawcy mówią, że w tej retoryce dominuje tzw. kod prosty. Stosuje go często Andrzej Lepper. - Mówi z przekonaniem, nie traci języka w gębie, potrafi się zwrócić do sali. Ale nie jest elegancki - ocenia prof. Jerzy Bralczyk, językoznawca. - Według Basila Bernsteina, który stworzył pojęcia kodu prostego i złożonego, ludzie wykształceni odbierają obydwa. Niewykształceni - tylko kod prosty. Niemiecka telewizja przejęła z tej teorii zasadę dziesięciu słów: zdanie nie może być dłuższe, w przeciwnym razie staje się niezrozumiałe dla większości - tłumaczy dr Radosław Pawelec, leksykolog.\nSposób trzeci - na kwiecistość\nWielu polityków stosuje w wypowiedziach bogatą ornamentykę. Dobrym przykładem takiego mówcy jest Aleksander Kwaśniewski. - Prezydent wygłasza mowy poważnym, sprawnym językiem o bogatym słownictwie, umiejętnie akcentuje, używa kwiecistego stylu. Był mówcą zbyt gładkim, teraz jest bardziej wyrazisty. Przebojem ostatnich dni stał się komentarz prezydenta do ustawy o biopaliwach: "Samochody jeżdżą na benzynę, a nie na większość" - mówi prof. Bralczyk. Z kwiecistego stylu korzysta też Józef Oleksy. Niekiedy jego wystąpienia przypominają przemówienia kaznodziei. Dlatego sejmowi adwersarze nadali mu przydomek proboszcz. Stylem kwiecistym posługuje się również Marek Borowski, marszałek Sejmu. Z kolei wicepremier Jarosław Kalinowski kwiecistość czerpie z przedwojennej retoryki ludowców, szczególnie Wincentego Witosa i Macieja Rataja. W tym stylu wypowiadają się także Ludwik Dorn (PiS) oraz Zyta Gilowska i Elżbieta Radziszewska (PO).\nSposób czwarty - na złośliwość\nMistrzem złośliwych uwag i replik był Leszek Miller, zanim został premierem. Zwykle przedstawiał adwersarza jako osobę, która sama sobie szkodzi i nie zdaje sobie z tego sprawy. Złośliwość jest też atrybutem wystąpień Jana Marii Rokity (PO). - Rokita jest niepopularny, bo jest złośliwy nie tylko wobec oponentów, ale i wobec szerokiego audytorium. A obowiązkiem mówcy jest lubić słuchaczy. On nadużywa erudycyjnej złośliwości, lubi okazywać przewagę nad słuchaczami - twierdzi profesor Bralczyk. Złośliwe uwagi wypowiadają też często Jarosław Kaczyński (PiS), Roman Giertych (LPR), Ryszard Kalisz (SLD), Ludwik Dorn (PiS).\nO tych i kolejnych sposobach czytaj w najnowszym, 1052 numerze tygodnika "Wprost", w sprzedaży od poniedziałku 20 stycznia.


Klub Kwadransowych Grubasów Zabrze Wizytówka\nOceny (0)oceńOpinie (0)dodaj nową opinię [+]Opis działalnościKlub Kwadransowych Grubasów ZabrzeJeśli ktoś chciałby schudnąć i nie potrafi tego zrobić sam, to proponuję zaczęcie wspólnego odchudzania w nowej odsłonie Klubu Kwadransowych Grubasów. Wspólne ćwiczenia i dieta oraz wzajemne wsparcie na pewno pozwoli nam zrzucić zbędne kilogramy. Jeśli krępujue cię wspólne ćwiczenie ze szczupłymi i młodymi, tu możesz znaleźć swoje miejsce. Nie czekaj - kilogramów przybywa - dzwoń! 600-832-891\nDane kontaktoweKlub...Adres Zabrze Telefon 600 832 891E-mail Kliknij aby zobaczyć adres emailfilipgreat@o2.pl


Kochać i łączyć\nNiedziela toruńska 1/2017, str. 1, 4-5\nBp Andrzej Suski dokonuje wpisu do księgi pamiątkowej\nBiskup Andrzej Suski został odznaczony najwyższym wyróżnieniem województwa kujawsko-pomorskiego. Tytuł honorowego obywatela został uroczyście nadany 19 grudnia ub.r. w Urzędzie Marszałkowskim w Toruniu\nRozpoczynając uroczystość, przewodniczący sejmiku województwa Ryszard Bober przywitał zgromadzonych i odczytał uchwałę sejmiku nadającą bp. Suskiemu tytuł honorowego obywatela. W uzasadnieniu uchwały z 28 października ub.r. podkreślono, że samorząd województwa zawsze mógł liczyć na życzliwość i współpracę Księdza Biskupa w realizacji projektów służących mieszkańcom regionu. – Obdarzony jest wielkim, powszechnym szacunkiem. Zjednała go mądrość kaznodziei i pracowitość gospodarza, umiejętność dialogu i promieniująca serdeczność – czytamy w uzasadnieniu.


Klasyczne spotkania Counter-Strike: Global Offensive, które każdy powinien znać - Sport WP SportoweFakty\nZobacz najlepsze, najbardziej pamiętne i emocjonujące mecze CS:GO w wykonaniu najlepszych drużyn z Polski i ze świata. Przekonaj się, jak wspaniały jest zawodowy esport!\nSławomir Serafin 10 Listopada 2021, 11:28\nPolska Liga Esportowa / Mistrzowie Polskiej Ligi Esportowej!\nEsport, nie tylko sam Counter-Strike: Global Offensive, ale esport jako całość różni się od klasycznego sportu pod wieloma względami. Jedną z tych różnic jest dostęp do materiałów archiwalnych. Fan piłki nożnej, skoków narciarskich czy choćby tenisa stołowego może z rozrzewnieniem wspominać najlepsze turnieje, mecze czy starcia, ale najczęściej na wspominaniu się kończy, ponieważ zapis samej transmisji albo nie jest w ogóle dostępny, albo jest płatny, albo są jakieś inne utrudnienia w dostępie do niego.\nW esporcie z kolei takiego problemu nie ma. Prawie wszystkie zapisy rozgrywek dostępne są za darmo na YouTube lub Twitchu. Można wracać do ulubionych spotkań tak często, jak tylko chcemy, lub oglądać je po raz pierwszy, jeśli zdarzyło się je wcześniej przegapić. Z myślą o tym właśnie skomponowaliśmy subiektywną listę najlepszych i najbardziej wartych uwagi spotkań Counter-Strike: Global Offensive, które zdecydowanie trzeba obejrzeć. Po raz pierwszy lub dziesiąty.\nPowszechnie wiadomo, że największe emocje sportowe budzą mecze reprezentacji narodowej. I choć formalnie takich zespołów w Counter-Strike’u nie ma, to jak najbardziej mieliśmy naszą mistrzowską polską kadrę, która zafundowała fanom mnóstwo pamiętnych przeżyć. Niestety legendarna Złota Piątka, która gromiła cały świat w CS 1.6, grała przed erą YouTube. Ale ten skład z niewielkimi zmianami grał również w CS:GO w barwach organizacji Virtus.pro. I te spotkania cały czas są dostępne.\nDla wielu jednym z najbardziej pamiętnych meczów Neo, TaZa, Pashy, Byali’ego i Snaxa był wielki finał ESL One rozegrany na żywo w katowickim Spodku w ramach jednej z pierwszych imprez Intel Extreme Masters w 2014 roku. Każdy, kto był wtedy na hali wśród tysięcy szalejących kibiców i oglądał starcie naszych chłopaków ze Szwedami z Ninjas in Pyjamas, nie zapomni tego do końca życia.\nVirtus.pro oczywiście brało udział w wielu innych turniejach. I nigdy nie szczędziło nam emocji. Zestawienia ich największych sukcesów oraz najbardziej pamiętnych zagrań również można jeszcze raz zobaczyć na YouTube.\nJeśli chodzi o rozgrywki lokalne, szczególnie warte polecenia są porywające finały Polskiej Ligi Esportowej. Rozgrywki w jej ramach toczą się od wielu sezonów i praktycznie każde ze starć o najwyższe trofeum to prawdziwa perełka, którą można oglądać z zapartym tchem. Jako najlepsze z najlepszych trzeba wymienić porywający mecz z 2018 roku, rozegrany na koniec trzeciego sezonu pomiędzy kopciuszkiem Tomorrow.gg i potęgą AGO Esports.\nZdecydowanie trzeba również obejrzeć dwa kolejne finały prowadzonej przez Polską Ligę Esportową PGE Dywizji Mistrzowskiej. Ten z ubiegłorocznej jesieni i ten z wiosny tego roku. W obu grały drużyny Mad Dog’s PACT i Illuminar Gaming. Pierwszy mecz był jednym z najbardziej zaciętych i do samego końca trzymających w napięciu w całej historii CS:GO. Takiej liczby dogrywek i dramatycznych akcji ze świecą szukać.\nNie mniej emocjonujący, a do tego zaskakujący był rewanżowy finał rozegrany tej wiosny. Rozpoczął się równie zacięcie jak poprzedni i znów zanosiło się na długie, pełne emocji i zwrotów akcji starcie, ale potem… Cóż, to trzeba zobaczyć samemu.\nW dziedzinie najlepszych spotkań CS:GO na najwyższym światowym poziomie wybór fantastycznych powtórek, które trzeba obejrzeć, jest oczywiście olbrzymi. Wśród nich jednak jest jeden punkt programu, którego pominąć absolutnie nie można. Chodzi oczywiście o świetne spotkanie Natus Vincere i Vitality w zeszłorocznym półfinale turnieju BLAST Premier, które szczyci się mianem najchętniej oglądanego meczu CS:GO w historii. Kibiców przyciągnął do niego pojedynek dwóch najlepszych graczy świata, Oleksandra „S1mple” Kostyliewa oraz Mathieu „ZywOo” Herbauta.\nInny kapitalny i zdecydowanie warty obejrzenia mecz to kolejny półfinał, tym razem z turnieju Intel Extreme Masters w Chicago z 2018 roku. Starły się w nim drużyny legendarnej, ale mającej największe sukcesy za sobą brytyjskiej organizacji Fnatic oraz duński skład Astralis, będący wtedy najlepszą drużyną CS:GO na świecie. Ten pojedynek przeszedł do historii.\nKażdy mecz Natus Vincere oraz Astralis rozegrany na wielkim turnieju jest oczywiście warty uwagi. To najlepsze i najbardziej znane drużyny na świecie. Ale inne organizacje także hojnie szafują emocjami. Na koniec naszego zestawienia mamy więc dramatyczny, bardzo emocjonujący i zacięty finał ESL Pro League z 2019 roku, w którym zmierzyły się dwa świetne międzynarodowe składy – G2 Esports i Team Liquid. Ten klasyczny już mecz trzyma w napięciu do samego końca i obfituje w spektakularne zagrywki. Koniecznie trzeba go obejrzeć.


Modlniczka Wąwozowa 114.00 m2 - sprzedaż\nModlniczka, , Wąwozowa\nokolica bit przedszkole\nkuchnia bit z oknem\njednostka pow ar\nTRZECI ETAP INWESTYCJI -\nSPRZEDAŻ BEZ PROWIZJI!!!\nCena mieszkania od 425 tys. zł - segment wewnętrzny.\nOSIEDLE WĄWOZOWA - domy czekają na Ciebie!!\nPragniesz ciszy i relaksu we własnym ogrodzie z dala od korków i wielkomiejskiego zgiełku?\nDom w Modlniczce będzie spełnieniem marzeń.\nZapraszamy na północne obrzeża Krakowa, pełne zieleni i pięknych krajobrazów gdzie powstaje OSIEDLE WĄWOZOWA.\nW sąsiedztwie OSIEDLA WĄWOZOWA znajdują się niewysokie, kameralne budynki w zabudowie jednorodzinnej\nOsiedle położone jest na uboczu, dzięki czemu natężenie ruchu samochodowego jest niewielkie, a malownicze krajobrazy sprzyjają spacerom oraz uprawianiu sportu. OSIEDLE WĄWOZOWA to nie tylko miejsce przyjazne ludziom, ale również Waszym pupilom. Na terenie osiedla zlokalizowany jest mały park z alejkami spacerowymi i ławeczkami, dostępny wyłącznie dla jego mieszkańców .\nPiękna okolica z Parkiem Krajobrazowym „Dolinki Krakowskie” sprawia, iż tereny wokół są bardzo atrakcyjne dla rekreacji i idealne na piesze wycieczki, rowerowe eskapady czy wspinaczkę.\nW pobliżu znajdują się również: basen, ośrodek jazdy konnej, korty do tenisa i squasha.\nZagospodarowanie OSIEDLA WĄWOZOWA zapewni Państwu optymalną przestrzeń a zarazem najwyższy stopień prywatności i bezpieczeństwa poprzez m.in. centralną bramę osiedlową oraz ogrodzenie całego terenu osiedla.\nSwoboda w parkowaniu Państwa samochodów bezpośrednio przy własnym lokalu mieszkalnym i duża ilość miejsc parkingowych była dla nas na etapie projektowym szczególnie istotna.\nPomyśleliśmy również o Państwa gościach, dla których przygotowaliśmy dodatkowe miejsca parkingowe, poza minimum 2 miejscami parkingowymi gwarantowanymi na każdy lokal mieszkalny.\nOSIEDLE WĄWOZOWA położony jest ok. 300 metrów od centrum Modlniczki, co zapewnia dostęp do wszelkich udogodnień koniecznych do codziennego komfortowego życia:\nPołożenie OSIEDLA WĄWOZOWA sprawia, iż zarówno dojazd do centrum Krakowa jak i powrót do domu jest szybki i bezproblemowy, ponieważ dojechać można kilkoma alternatywnymi drogami.\n• Ściany zewnętrzne dwuwarstwowe (Ytong + ocieplenie)\n• Więźba dachowa drewniana, pokrycie dachu dachówką\n• Elewacje – tynki zewnętrzne, wstawki okładzinowe\n• Izolacja termiczna stropodachu wełną mineralną 20cm\n• Wykończenie spocznika i schodów zewnętrznych z kostki brukowej\n• Instalacje elektryczne wg projektu branżowego, przyłącz na płytę indukcyjną i piekarnik elektryczny\n• Lampy na elewacji (okablowanie)\n• Instalacja TV i TV SAT (okablowanie)\n• Instalacja wideomofonu (okablowanie)\n• Instalacja alarmowa (okablowanie)\n• Wewnętrzna instalacja wodno-kanalizacyjna wg projektu branżowego\n• Instalacja gazowa wg projektu branżowego\n• Przyłącze wody do nawadniania ogrodu\n• Instalacja CO i CWU wg projektu branżowego – grzejniki z głowicami termostatycznymi , piec gazowy dwufunkcyjny\n• Ciągi komunikacyjne i drogowe – kostka brukowa i geokrata\n• Ogrodzenie zewnętrzne wys. 150cm\n• Wykończenie powierzchni biologicznie czynnych – trawnik\n• Wydzielenie powierzchni do korzystania w formie ogródków poprzez nasadzenia (thuje)\n• Wiaty śmietnikowe, murki na liczniki, murki przy furtce i bramie – murowane, tynkowane\nSieci zewnętrzne i przyłącza:\n• Przyłącze wodociągowe z sieci gminnej z wodomierzami indywidualnymi\n• Wewnętrzna sieć kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączem do sieci gminnej\n• Sieć i przyłącza gazowe (gaz ziemny)\n• Przyłącza sieci energetycznej\n• Ogrzewanie podłogowe (wodne)


Pogoda Alameda ⇒ Prognoza pogody w Alamedzie • Długoterminowa Pogoda na dziś, jutro w Kanadzie ⇒ METEOPROG.PL\nPogoda w Kanadzie\nPogoda w Alamedzie\nPogoda Alameda – prognoza pogody na dzisiaj, na jutro, na tydzień, na miesiąc. Wychodząc z domu albo planując podróż, warto sprawdzić prognozę pogody, żeby nie znaleźć się w niezręcznej sytuacji bez parasola albo lekko ubranym w chłodną pogodę.\nPrognoza pogody Alamedzie dzisiaj pomożemy sprawdzić temperaturę powietrza, prawdopodobieństwo opadów, otrzymać informacje dotyczące prędkości i kierunku wiatru, ciśnienia atmosferycznego i wilgotności powietrza, i jak te wskaźniki będą zmieniać się w ciągu dnia.\nPogoda v Alamedzie na tydzień, na 10 dni albo na miesiąc pokazuje tendencje zmian pogody w ciągu kilka dni. Wykresy pogody, prawdopodobieństwo wystąpienia opadów i ciśnienie atmosferyczne pokazują ścisłą sytuację pogodową na 3, 10, 14 dni albo na miesiąc. Duży zakres danych na stronie – Temperatura powietrza, kierunek i prędkość wiatru, zachmurzenie, typy opadów i je intensywność w Alamedzie - pomożemy Ci zorientować się w sytuacji pogodowej. Także możesz znaleźć informacje o wschodzie i zachodzie słońca, długości dnia i fazie Księżyca.\nDzięki ludzikom w naszym serwisie możesz zdecydować „jak ubrać się”, brać ze sobą parasol czy okulary przeciwsłoneczne w zależności od prognozy pogody. Codzienna prognoza pogody w Alamedzie pomoże Ci nie przeziębić się jeśli wieczorem nastąpi ochłodzenie albo wzmoże się wiatr.\nPogoda długoterminowa Alameda – ścisła i szczegółowa prognoza pogody na dzisiaj, jutro i dwa tygodnie. Także istnieje funkcja pogoda w Alameda tylko na weekend, żeby zaplanować wypoczynek. Dane pogodowe ze stacji synoptycznych przetwarzane są co godzinę – to daje możliwość udostępnienia najbardziej ścisłej prognozy pogody, w tym godzinowej.\nśroda, 16 czerwca\nOstatnia aktualizacja prognozy 10:28:00 © meteoprog.pl\nPrognoza pogody w Alamedzie na 15 06 - 19 06\n(według danych na 15.06.2021)\nprognoza pogody w Alamedzie\n15 czerwca, wtorek\nPogoda w Alamedzie: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Niebo niewidoczne - 10 stopni chmur piętra niskiego.\n16 czerwca, środa\nPogoda w Alamedzie: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Bezchmurnie\nDługość dnia16 godzin 15 minut\n17 czerwca, czwartek\n18 czerwca, piątek\nPogoda w Alamedzie: Bez opadów - opady nie są oczekiwane. Zachmurzenie zmienne - od 1-3 do 6-9 stopni\nPrognoza 15.06 - 21.06\nPrawdopodobieństwo opadów 15.06 - 21.06\nPogoda w Charlottetown\nPogoda w Edmontonie\nPogoda w Frederictonie\nPogoda w Halifaxie\nPogoda w Iqaluit\nPogoda w Quebecu\nPogoda w Reginie\nPogoda w Saint John's\nPogoda w Toronto\nPogoda w Victoria\nPogoda w Whitehorse\nPogoda w Winnipegu\nPogoda w Yellowknife


Niezbędne komponenty dla Twojego zakładu przemysłowego - Portal Informacyjny rzeszowska24.pl\nAby zakład przemysłowy działał sprawnie i bezpiecznie, niezbędne jest wyposażenie go w odpowiednie komponenty oraz poprawne oznaczenie ewentualnych zagrożeń czy wystąpienia awarii. Czujniki, automatyka modułowa, kontrolki i lampki sygnalizacyjne to tylko niektóre elementy, które warto zastosować w miejscu pracy. Dowiedz się, jakie urządzania warto wdrożyć.\nWysokiej jakości czujniki indukcyjne i magnetyczne służą do bezkontaktowego wykrywania poziomu, położenia i przemieszczania się wszelkich metalowych elementów, takich jak na przykład części maszyny. Doskonale sprawdzą się do pomiaru grubości blachy, podawania warstwy metalu, kontrolowania jakości kapsli do butelek, czy pomiarze prędkości komponentów. Czujniki (http://sklep.remiks.com.pl/category/Indukcyjne-magnetyczne-129452) możesz włączyć do systemy alarmowego albo użyć do usprawnienia działania całej aparatury.\nZakłady przemysłowe wymagają użycia odpowiednich komponentów zapewniających bezpieczeństwo przy wszelkich urządzeniach elektrycznych o silnym natężeniu prądu. Wyróżnia się wyłączniki różnico prądowe i nadprądowe (znajdziesz je tutaj: http://sklep.remiks.com.pl/). Te pierwsze kontrolują ilość prądu, który przepływa przez obwody i zapobiega zwarciom. Drugi natomiast przerywa dopływ prądu, gdy jego wartość jest za wysoka. Niezbędne będą również listy zaciskowe oraz rozłączniki. Wszystkie komponenty możesz montować na szynie DIN.\nMonitorowanie prawidłowego działania maszyn albo wykrycie ewentualnej awarii to podstawa bezpiecznego funkcjonowania każdego zakładu przemysłowego. W tym celu używa się lampek sygnalizacyjnych (http://sklep.remiks.com.pl/category/Lampki-sygnalizacyjne-kontrolki-129405), dostosowanych do specyficznych warunków panujących w pobliżu wszelkich urządzeń o charakterze przemysłowym. Warto oznaczać poszczególne maszyny innymi kolorami kontrolek. Ułatwi to szybką reakcję operatora i zapobiegnięcie nieprawidłowości czy awarii. Dzięki temu zapewnisz bezpieczeństwo w zakładzie.\nWdrażanie nowych technologii może być trudne, ale zdecydowanie usprawni i zapewni bezpieczeństwo w zakładach przemysłowych. Warto stosować komponenty zwłaszcza, gdy pracownicy są szczególnie narażeni na warunki zagrażające ich zdrowiu czy życiu. Niewielka inwestycja może czasami przynieść sporo korzyści.


Samoopodatkowanie mieszkańców - Infor.pl\nStrona główna » Sektor publiczny » Finanse » Podatki i opłaty » Samoopodatkowanie mieszkańców\n21 sierpnia 2017, 10:29\nSamoopodatkowanie mieszkańców./ fot. Fotolia\nSamoopodatkowanie "to taka sytuacja, w której pewna grupa podmiotów, niebędąca uprawniona do tworzenia obowiązków podatkowych, podejmuje decyzję o dobrowolnym obciążeniu się pewnymi wpłatami pieniężnymi na rzecz budżetu państwa lub innego funduszu celowego" (C. Kosikowski i E. Ruśkowski: Finanse i prawo finansowe. Wydanie 3 z aneksem, Warszawa KiK 1995 r., s. 140).\nRegulacje prawne instytucji samoopodatkowania są zawarte przede wszystkim w art. 170 Konstytucji RP, ale także w ustawie z 15 września 2000 r. o referendum lokalnym oraz w art. 54. ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.\nSamoopodatkowanie może nastąpić w drodze referendum lokalnego. Zgodnie z definicją legalną, referendum lokalne oznacza wyrażenie - w drodze głosowania - woli członków wspólnoty samorządowej co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy\ndotyczącej wspólnoty samorządowej, mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji danej jednostki samorządu terytorialnego lub w sprawie odwołania organu stanowiącego tej jednostki, a w przypadku gminy - także wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.\nCzęść ekspertów z zakresu finansów publicznych nie uznaje nadania samoopodatkowaniu prawa do nazwy "podatek". Powodem jest tu brak woli państwa, jako organu uprawnionego, do stanowienia podatków, a także niewystępowanie przymusu ze strony państwa przy egzekwowaniu tej daniny. Jednak samoopodatkowanie jest specyficznym podatkiem, o którym decydują wszyscy zainteresowani na równych prawach.\nW artykule omówiono procedurę przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie samoopodatkowania.