W Bolonii święto książki dla dzieci – Wydawca\nW Bolonii święto książki dla dzieci\n22 marca 2022 22 marca 2022 Biuletyn "Wydawcy"Comment(0)\n21 marca ruszyły targi Bologna Children’s Book Fair. To już 59 edycja tych największych europejskich targów książki dla dzieci. W tym roku wśród wystawców 28 wydawnictw z Polski, które prezentują swą ofertę stoisku zorganizowanym przez Instytut Książki.\nW tegorocznej imprezie bierze udział 1070 wystawców z ponad 50 krajów. W ciągu czterech dni odbędzie się 250 wydarzeń i będzie można zobaczyć 18 wystaw, a całości towarzyszy Festival BOOM!, w ramach którego odbywają się imprezy w całej Bolonii. Gościem honorowym tegorocznej edycji targów jest Emirat Szardży.\nNajważniejszym punktem pierwszego dnia bolońskich targów będzie uroczystość wręczenia Bologna Ragazzi Award, najbardziej prestiżowej międzynarodowej nagrody dla książki dziecięcej i młodzieżowej, porównywanej do filmowych Oskarów. Co roku nagroda wręczana jest w trzech stałych kategoriach (Fiction, Non Fiction oraz Opera Prima dla debiutujących autorów) i jednej lub dwóch kategoriach specjalnych. W tym roku kategoria specjalna to „Poezja”.\nW ramach Bologna Children’s Book Fair po raz pierwszy stacjonarnie odbywają się także branżowe targi Bologna Book Plus, które zostały pomyślane jako uzupełnienie głównej imprezy. Bologna Book Plus została zainaugurowana wirtualnie w roku 2021.\nW tym roku po raz pierwszy w ramach BBP na międzynarodowej wystawie prezentowane są najpiękniejsze okładki książek dla dorosłych i przyznawana jest nagroda Jackets off!. W Bolonii można zobaczyć trzy projekty z Polski: Kierunek zwiedzania Marcina Wichy (projekt Przemka Dębowskiego), Jadłonomia po polsku Marty Dymek (projekt typograficzny Olka Modzelewskiego, projekt okładki Oli Niepsuj) oraz Raster Lichtensteina Agnieszki Wolny-Hamkało (projekt Joanny Jopkiewicz).\nZ myślą o zagranicznych wydawcach zainteresowanych polską książką dla dzieci Instytut Książki przygotował na tegoroczne targi także katalog Polish Books for Children & Young Adults 2022. (więcej tutaj).\nZ ostatniej chwili – projekt Joanny Jopkiewicz Raster Lichtensteina Agnieszki Wolny-Hamkało (wyd. Warstwy) wyróżniony został międzynarodową nagrodą Jackets off! na najpiękniejszą okładkę książki dla dorosłych.\n(źródło Instytut Książki)\nTagged Bologna Children’s Book Fair, Joanna Jopkiewicz, Targi Książki dla Dzieci w Bolonii, Wydawnictwo Warstwy\nW Bolonii wybrano najlepsze wydawnictwa książek dla dzieci


Puławy – Strona 3 – To Nasz Region\nWciąż napływają kondolencje, składane bliskim naukowca. Wyrazy współczucia przekazali im między innymi włodarze Puław.\nPuławy, Wyróżnione andrzej piotrowski, dyrektor muzeum badań polarnych, Muzeum Badań Polarnych, puławy, zmarły\nW najbliższą sobotę w Puławach nie zabraknie sportowych emocji. Miłośnicy siatkówki halowej mogą planować wizytę w starej puławskiej hali sportowej.\nPuławy, Wyróżnione miejski ośrodek sportu i rekreacji w puławach, mosir puławy, noworoczny turniej piłki siatkowej mężczyzn, puławy, siatkówka halowa, siatkówka mężczyzn, tkkf chemik\nOkręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Puławach wydało komunikat, ważny dla mieszkańców zachodniej części miasta.\nPuławy, Wyróżnione awaria sieci ciepłowniczej w puławach, opec, przerwa w dostawie ciepła, puławy, zimna woda, zimne kaloryfery\nDynamiczny zespół Radia Impuls ponownie chce się powiększyć. Czekamy na każdego, kto chciałby zacząć radiową przygodę. Aktualnie mamy dwie konkretne oferty pracy.\nPuławy, Wyróżnione dział handlowy, praca, praca w puławach, praca w radiu impuls, puławy, radio impuls, reklama, szukamy pracowników, technik emisyjny\nRok 2020 przyniósł miejskiej spółce kłopoty finansowe. Do spadku dochodów przedsiębiorstwa przyczyniła się między innymi pandemia. Zdecydowano więc wprowadzić kilka zasadniczych zmian.\nPuławy, Wyróżnione emki, miejski zakład komunikacji w puławach, mzk puławy, podwyżka cen biletów mzk, puławy, strefy mzk


Czyściki 4 produkty\nKuwety 2 produkty\nMaty, podkłady 20 produkty\nPieluchy, majtki 2 produkty\nWoreczki na odchody 11 produkty\nŻwirki 11 produkty\nRecord Belly Band - pas higieniczny dla psów nietrzymających moczu, różne rozmiary, kolor niebieski\nRecord Dog Panties - elastyczne majtki z regulacją, na cieczkę, różne rozmiary\nElastyczne majtki z regulacją obwodu pasa, zapinane na rzep. Przeznaczone dla suk w okresie cieczki. Wykonane z przewiewnego i oddychającego materiału, z gumkami przytrzymującymi wkładkę. Dopasowują się do kształtów zwierzaka, nie ograniczają ruchów, nie odparzają i zabezpieczają przed zabrudzeniami. Dostępne w różnych rozmiarach.\nRecord Dispenser Elegant - elegancki zasobnik na woreczki do zbierania odchodów\nElegancki zasobnik na woreczki do zbierania psich odchodów. Wykonany z wysokiej jakości ekoskóry. Pomieści standardową rolkę woreczków. Niezbędny podczas codziennych spacerów naszym pupilem.\nRecord Dispenser Per Sacchetti - zasobnik na woreczki do zbierania odchodów, w kształcie serca\nZasobnik w kształcie serca na woreczki do zbierania odchodów. Z wygodnym otworem ułatwiającym wyciąganie woreczków. Niezastąpiony podczas codziennych spacerów.\nRecord Dispenser Per Sacchetti- gumowy zasobnik na woreczki do zbierania odchodów


mindfulness – Podróż w głąb siebie\nOpublikowano w 25 Maj 2016 26 lutego 2017\nPrawda sama Cię odnajdzie\nO stawianiu kroków, poszukiwaniach i uważności.\nPrzez pierwsze 21 lat mojego życia nieustannie czegoś szukałam; a to miłości, ciepła, spokoju ducha, czyjejś uwagi, zainteresowania czy nawet Boga. Im bardziej szukałam, tym bardziej nie udawało mi się tego znaleźć lub próby okazywały się kompletną pomyłką. Kiedy doszłam do punktu krytycznego, poddałam się i zaprzestałam. Najpierw wyraziłam gotowość na bycie samej. Musiałam zaakceptować samotność i swoje własne towarzystwo, zamknąć się w sobie samej, stawić czoła sobie i swoim lękom. Czytaj dalej „Prawda sama Cię odnajdzie”


sypialnia - porada potrzebna (20)\nDługość zasłonek (4)\nBłękitna sypialnia (10)\nczym wyrownac materac? (15)\nOptyczne powiększenie pokoju. (33)\nOpoczno gres Kando off-white (1)\nceramika z bolesławca na ścianę? (1)\nMUGAT BIANCO - czy są praktyczne? (1)\njaki kolor ścian (15)\nzamiast płytek na ścianę - szyba drukowana? (6)\nŁazienka jak z katalogu zaraz po remonie a potem? (3)\npotrzebny pomysł, pokoj nastolatka, (5)\nJakie dodatki do salonu? (33)\nSzybka metamorfoza wnętrza (3)\nsystem elfa (6)\nłazienka na poddaszu proszę o pomysł (2)\nledy w kuchni nad blatami (12)\nnielakierowane szafki w łazience (4)\nWykonuję profesjonalne wizualizacje architektonicz (1)\nBezpłatny webinar dla projektantów wnętrz (2)\nImpregnacja drewna - podłoga (5)\nRóżne rodzaje drzwi w mieszkaniu (10)\nCo można zrobić z witryną w regale? (10)\nbiałe żaluzje drewniane warszawa (4)\njakość mebli z Ikea (14)\n...:::BEZPŁATNE KONSULTACJE PROJEKTOWE:::.. (1)\nJakie firanki do fioletowych ścian? (16)\nczarna ściana w kuchni (10)\nkto mi zrobi mały "tuning" mebli ? (3)\nOpinie o kolorze podłogi (17)\nstół i krzesła (4)\nLED pod zmywarka ???? (9)\nProśba o pomoc w aranżacji wnętrza (5)\nDrzwi PORTA we Wrocławiu. (4)\nJakie oświetlenie do korytarza? (11)\ndrzwi porta (2)\njaki regał do warsztatu? (1)\nPanele podłogowe (20)\nPłyty OSB jak konserwować (2)\nwoal czy markizeta? (1)\nkarnisze - gdzie duży wybór? (4)\nZaprojektuj wnętrze i wygraj iPhone'a 6 (2)\nGrupa "Jestem świadomym konsumentem" na FB (1)\nszukam dekoratora wnetrz Lublin (2)\nkominek w salonie (2)\nPomoc w aranżacji mieszkania ok 34 m2 (16)\nUtonąć w Zieleni (2)\nProsze o rady w sprawie aranżacji salonu!! (11)


Maraton Halloween w Cinema City Plaza + KONKURS – Kulturatka.pl – wydarzenia kulturalne w Krakowie\nMaraton Halloween w Cinema City Plaza + KONKURS\nWidzowie zdecydowali o repertuarze horrorów, które będzie można obejrzeć 28 października, podczas tegorocznego Maratonu Halloween pod hasłem #tytustraszysz w kinach Cinema City. W głosowaniu za pośrednictwem aplikacji widzowie z 19 miast wybierali po 3 filmy, które zostaną wyświetlone podczas wydarzenia. W Krakowie zobaczymy: Blair Witch, Obecność 2 i The Boy.\nNowa produkcja Blair Witch (2016) zostanie wyświetlona w 19 z 20 kin. Grupa studentów wyrusza do lasów Black Hills w poszukiwaniu zaginionej siostry jednego z nich. Wkrótce po wejściu w głąb lasu, jasne staje się, że legenda o klątwie wiedźmy z Blair jest bardziej przerażająca i bardziej prawdziwa, niż ktokolwiek mógł przypuszczać…\nW Krakowie będzie można zobaczyć także horror The Boy (2016). To opowieść o młodej Amerykanka opiekującej się lalką, która należy do zdziwaczałych londyńczyków. Wkrótce dziewczyna odkrywa, dlaczego rodzina traktuje kukłę jak własne dziecko….\nMaraton Halloween, 28 października o godz. 21.30 w Cinema City Kraków Plaza\nChcecie zobaczyć Maraton Halloween w Plazie? Mamy dla Was podwójne zaproszenie! Aby je wygrać napiszcie na adres konkurs@kulturatka.pl jaki psikus zrobilibyście gdyby po zadaniu słynnego pytania „cukierek albo psikus” wasz sąsiad wybrałby tę drugą opcję. Możecie inspirować się filmowymi klasykami!\nTags: konkursMaraton HalloweenCinema City Plaza\n„Mężczyzna w chwili, gdy zostaje sam”\nXxanaxx w Klubie Kwadrat


Kim jesteśmy - Traintrend\nAndrzej – o właścicielu i wartościach jakimi się kieruje.\nSwoje umiejętności negocjacyjne doskonaliłem na Harvard University. Nie tylko dlatego, że to jedna z najlepszych uczelni na świecie. Tak jak jej założyciele uważam, że w życiu ważna jest prawda, dlatego tam właśnie doskonaliłem swoje umiejętności negocjacyjne. Zobacz, jak Ty możesz udoskonalić swoje umiejętności negocjacyjne.\nMoją pasja jest winiarstwo. Jestem właścicielem winnicy „Pańskie Łąki”. Często zapraszam tam swoich klientów, bo wino zawsze powie prawdę o talencie, pracowitości i doświadczeniu winiarza. A dobre wino wymaga tego samego co dobry biznes : cierpliwości, wiedzy i oparcia na mocnych wartościach.\nJak zamówić trening dla siebie\nJak działamy tworząc trening rozwojowy dla zespołu\nPodczas rozmowy poznajemy Twój cel i dyskutujemy nad opcjami i możliwościami osiągnięcia go.\nPomagamy przygotować odpowiednią komunikację do zespołu lub możesz skorzystać z naszych gotowych wzorów.\nPrzeprowadzamy rozmowy indywidualne i grupowe, aby głębiej rozpoznać sytuację.\nPrzygotowujemy cele i scenariusze.\nPomagamy wdrożyć narzędzia według umówionego planu.\nJesteś zainteresowany – wypełnij formularz kontaktowy\nŚwiat pędzi do przodu i czasy, gdy zespół mógł poświęcić kilka dni na szkolenie, odeszły już dawno do lamusa. Zdajemy sobie z tego sprawę i pracujemy szybciej i efektywniej. Dostosowujemy nasze szkolenia do obowiązków pracowników. To pozwala na wysokie zaangażowanie w szkolenie bez negatywnego wpływu na codzienne obowiązki. Nasz system pracy dodatkowo wzmacnia efekty wdrożenia, gdyż pracownik utrzymuje koncentrację i nie musi nadrabiać powstałych zaległości.\nPoświęcamy wiele czasu na przygotowanie naszej oferty. Dobrze postawiona diagnoza pozwala na precyzyjne dopasowanie narzędzi i zaoszczędza czas podczas wdrożenia.\nWięcej opowiemy Ci podczas spotkania\nZobacz najczęściej wybierane treningi/tematy oraz zagadnienia,\nktóre są poruszane.\nNegocjacje pod kontrolą\nWyróżniająca sprzedaż przez telefon\nZarządzanie sobą w czasie i energią własną\nProfesjonalizacja standardów obsługi:\nAlgorytmy obsługi klienta wewnętrznego


Potęga irracjonalności. Ukryte siły, które wpływają na nasze decyzje - Dan Ariely - ebook - Legimi online\nkolegom i studentom,\ndzięki którym praca badawcza\njest dla mnie pasjonującą przygodą\nDrodzy czytelnicy, przyjaciele\ni entuzjaści nauk społecznych!\nZapraszam do lektury poprawionego i rozszerzonego wydania książki Potęga irracjonalności.\nOd pierwszych dni mojego pobytu na szpitalnym oddziale oparzeń byłem boleśnie świadomy faktu, że ludzie podejmują działania i decyzje, które często mają niewiele wspólnego z racjonalnością, a nierzadko są bardzo dalekie od ideału. Przez wszystkie te lata próbowałem zrozumieć głupie, bezmyślne, dziwaczne, zabawne, a czasem niebezpieczne błędy, jakie wszyscy popełniamy – w nadziei, że dzięki zrozumieniu naszych irracjonalnych wybryków będziemy mogli nauczyć się podejmować lepsze decyzje.\nMoje teoretyczne i praktyczne zainteresowanie irracjonalnością zawiodło mnie ku nowej dyscyplinie naukowej, zwanej ekonomią behawioralną. Na jej gruncie zająłem się owymi wybrykami jako podstawowym elementem ludzkiego zachowania. W swoim badaniach przyglądałem się rozmaitym ludzkim dziwactwom, zadając takie pytania, jak: dlaczego wpadamy w nadmierną ekscytację, kiedy coś jest za darmo? Jaką rolę w naszych decyzjach odgrywają emocje? W jaki sposób mami nas prokrastynacja? Jaką funkcję spełniają nasze dziwne reguły społeczne? Dlaczego trwamy przy fałszywych przekonaniach mimo dowodów świadczących o ich nieprawdziwości? Próby znalezienia odpowiedzi na te pytania dostarczyły mi niezliczonych godzin dobrej zabawy, a wiedza, jaką dzięki nim zdobyłem, zmieniła moje życie zawodowe i osobiste.\nEksperymenty, które przeprowadziłem wraz ze swoimi współpracownikami, pomogły nam się dowiedzieć, dlaczego nasi badani (i ludzie w ogóle, nie wyłączając nas samych) nie myślą racjonalnie. Próby zrozumienia, dlaczego zachowujemy się tak, a nie inaczej, były dla nas źródłem satysfakcji, a dzielenie się naszymi odkryciami z ludźmi, którzy podobnie jak my, zastanawiali się nad swoimi decyzjami, sprawiało nam wielką przyjemność.\nPrzed kryzysem finansowym roku 2008 napotykałem jednak wiele przeszkód, gdy próbowałem przedstawić implikacje naszych idei, eksperymentów i ustaleń empirycznych. Na przykład po moim wystąpieniu na pewnej konferencji zagadnął mnie jeden ze słuchaczy – nazwijmy go panem Logicznym – uosabiający wielu rozmówców, z którymi dyskutowałem przez wszystkie te lata.\n„Z przyjemnością słuchałem o tych wszystkich drobnych irracjonalnościach, które pokazuje pan w swoich eksperymentach” – powiedział, wręczając mi wizytówkę. „To bardzo interesujące – świetne historie do opowiadania na przyjęciach koktajlowych”. Zawiesił głos. „Nie rozumie pan jednak, jak to działa w prawdziwym świecie. Kiedy przychodzi do podejmowania ważnych decyzji, ludzie starannie analizują wszystkie możliwości, zanim zaczną działać. Na rynku papierów wartościowych, na którym podejmuje się decyzje wielkiej wagi, wszystkie te irracjonalności z pewnością znikają i przeważa racjonalne myślenie”.\nTo przekonanie można spotkać nie tylko wśród ekonomistów z Chicago – elity racjonalnej myśli ekonomicznej. Zawsze zdumiewała mnie popularność tego sposobu myślenia (ośmieliłbym się nawet nazwać go indoktrynacją) wśród ludzi niemających wykształcenia ekonomicznego. W jakiś sposób podstawowe idee ekonomii oraz wiara w dominującą racjonalność stały się tak głęboko zakorzenione w naszym rozumieniu świata społecznego, że ludzie reprezentujący najrozmaitsze dziedziny wydawali się je akceptować jako podstawowe prawa natury. Jeśli chodzi o rynek papierów wartościowych, to racjonalność i ekonomię uważano za równie dobraną parę, jak Fred Astaire i Ginger Rogers.\nKiedy spotykałem się z tego rodzaju krytyką, starałem się wniknąć nieco głębiej i dociec, dlaczego wiara w racjonalność ujawniała się za każdym razem, gdy chodziło o decyzje podejmowane na giełdzie. Mój rozmówca zazwyczaj cierpliwie tłumaczył mi swój sposób myślenia. „Nie rozumie pan – mówił pan Logiczny – że kiedy chodzi o duże pieniądze, ludzie bardzo starannie analizują wszystkie możliwości i robią wszystko, co w ich mocy, aby osiągnąć jak najwyższe zyski?”\n„Fakt, że robią wszystko, co w ich mocy – odpowiadałem, aby podważyć jego argumentację – wcale nie znaczy, że podejmują optymalne decyzje. A co z indywidualnymi inwestorami, którzy za wszystkie pieniądze kupują akcje swojej firmy, nie dbają o dywersyfikację i ostatecznie tracą dużą część majątku? Co z ludźmi, którzy zbliżają się do sześćdziesiątki i nadal nie odkładają na emeryturę w pracowniczym planie emerytalnym? Rezygnują z darmowych pieniędzy, mimo że niemal w każdej chwili mogliby wypłacić swoje składki wraz z odpowiadającymi im kwotami wpłaconymi przez pracodawcę”.\n„No, dobrze – zgadzał się niechętnie pan Logiczny – to prawda, indywidualni inwestorzy czasem popełniają błędy, ale profesjonalni inwestorzy muszą – z definicji – działać racjonalnie, ponieważ obracają wielkimi kwotami i są wynagradzani za maksymalizację zysków. Ponadto pracują w otoczeniu konkurencyjnym, które wymaga od nich nieustannej czujności i gwarantuje, że zawsze będą podejmować właściwe decyzje”.\n„Naprawdę chce pan powiedzieć – pytałem, patrząc nań spod oka – że tylko dlatego, iż zawodowi inwestorzy działają we własnym interesie, nigdy nie popełniają błędów?”\n„Nie w każdym wypadku – odpowiadał spokojnie pan Logiczny – ale w ogólnym rozrachunku podejmują decyzje normatywnie poprawne. Ktoś popełnia przypadkowy błąd w jednym kierunku, ktoś inny w drugim, więc w sumie te błędy się znoszą, co zapewnia optymalny poziom cen akcji na giełdzie”.\nMuszę przyznać, że w tej fazie rozmowy zaczynałem tracić cierpliwość.\n„Na jakiej podstawie sądzi pan, że błędy popełniane przez ludzi – nawet jeśli są to profesjonalni inwestorzy – są przypadkowe? Proszę pomyśleć o Enronie. U audytorów sprawdzających finanse tej firmy występował poważny konflikt interesów, wskutek czego patrzyli przez palce (a może z zamkniętymi oczami, z zatkanym nosem i z zatyczkami w uszach) na to, co się w niej działo. A co można powiedzieć o motywacji doradców inwestycyjnych, którzy zarabiają krocie, kiedy ich klienci osiągają duże zyski, ale nic nie tracą, gdy ich klienci ponoszą straty? W środowiskach obfitujących w konflikty interesów i nieadekwatne zachęty finansowe ludzie z dużym prawdopodobieństwem będą bez końca popełniać te same błędy, które wcale nie będą się wzajemnie znosić. Tak naprawdę te błędy są szczególnie niebezpieczne, ponieważ wcale nie są przypadkowe, a łącznie mogą mieć katastrofalne skutki ekonomiczne”.\nW tym momencie pan Logiczny sięgał po ostatnią broń ze swojego racjonalnego arsenału i przypominał mi (bum! bang!) o potędze arbitrażu – magicznej siły, która eliminuje skutki błędów popełnianych przez jednostki i czyni rynek (jako całość) całkowicie racjonalnym. W jaki sposób arbitraż naprawia rynek? Kiedy giełdy są wolne i działają bez zakłóceń (nawet jeśli większość inwestorów postępuje irracjonalnie), niewielka grupa mądrych, racjonalnych inwestorów będzie wykorzystywać kiepskie decyzje całej reszty (na przykład mogą kupować akcje od tych spośród nas, którzy na skutek błędów zaniżają ich kurs). W toku rywalizacji o jak największy kawałek tortu arbitrażyści zarabiają mnóstwo pieniędzy i przywracają kursy akcji do racjonalnego, prawidłowego poziomu. „Arbitraż jest powodem, z jakiego pańskie rozumienie ekonomii behawioralnej jest błędne” – kończył triumfalnie pan Logiczny.\nNiestety arbitraż nie jest ideą, którą można sprawdzić empirycznie, ponieważ nie sposób prowadzić równocześnie jednej wersji giełdy, z udziałem przeciętniaków, takich jak ty czy ja, i wersji drugiej, z udziałem przeciętniaków i grupki wyjątkowych, superracjonalnych inwestorów – Supermanów, którzy każdego dnia ratują rynek finansowy przed niebezpieczeństwem, podobnie jak Klark Kent, zachowując przy tym anonimowość.\nChciałbym móc ci powiedzieć, że często udawało mi się przekonać rozmówcę do swojego punktu widzenia, ale prawie zawsze stawało się nader jasne, że żadnemu z nas nie uda się przeciągnąć drugiego na swoją stronę. Oczywiście największe trudności napotykałem wtedy, gdy rozmawiałem o irracjonalności z racjonalnymi ekonomistami, których pogarda dla moich danych empirycznych wydawała się równie silna, jak ich niemal religijna wiara w racjonalność (jeśli „niewidzialna ręka”, o której pisał Adam Smith, nie przypomina Boga, to nie wiem, co go przypomina). To podstawowe przekonanie wyrazili zwięźle dwaj znakomici ekonomiści z Chicago, Steven Levitt i John List, sugerując, że praktyczna użyteczność ekonomii behawioralnej okazała się w najlepszym razie znikoma:\nChyba największym wyzwaniem, z jakim musi się zmierzyć ekonomia behawioralna, jest wykazanie swojej użyteczności w prawdziwym świecie. W niemal wszystkich wypadkach najmocniejsze dane empiryczne przemawiające za anomaliami w zachowaniu pochodzą z badań laboratoryjnych. Mamy jednak wiele powodów, aby podejrzewać, że ustaleń poczynionych w laboratorium nie można uogólnić na rzeczywiste rynki. (...) Na przykład konkurencyjna natura rynków sprzyja zachowaniom indywidualistycznym i faworyzuje jednostki o takich skłonnościach. W porównaniu z zachowaniem w laboratorium kombinacja sił rynkowych i doświadczenia może umniejszać znaczenie tych cech w codziennych zachowaniach jednostek na rynku.\nW obliczu takich reakcji często zachodzę w głowę, dlaczego tak wielu mądrych ludzi jest przekonanych, że irracjonalność znika, gdy przychodzi do podejmowania ważnych decyzji dotyczących pieniędzy. Dlaczego zakładają, że instytucje, konkurencja i mechanizmy rynkowe mogą nas zabezpieczyć przed błędami? Gdyby konkurencja wystarczała do przezwyciężenia irracjonalności, to czy nie wyeliminowałaby awantur podczas zawodów sportowych, czy też irracjonalnych, autodestrukcyjnych zachowań sportowców? W jaki sposób okoliczności związane z pieniędzmi i konkurencją miałyby czynić ludzi bardziej racjonalnymi? Czy obrońcy racjonalności są zdania, że mamy odrębne mechanizmy mózgowe odpowiedzialne za podejmowanie błahych decyzji i tych o istotnym znaczeniu oraz jeszcze inne, zajmujące się operacjami giełdowymi? A może po prostu głęboko wierzą, że niewidzialna ręka i mądrość rynku gwarantują optymalne zachowanie w każdych warunkach?\nJako przedstawiciel nauk społecznych nie jestem pewny, który model opisujący zachowania ludzi na rynku – ekonomia racjonalna, ekonomia behawioralna czy jeszcze inna teoria – jest najlepszy. Życzyłbym sobie, aby można było zaprojektować serię eksperymentów, które przyniosłyby odpowiedź na to pytanie. Niestety, ponieważ nie sposób prowadzić rzeczywistych eksperymentów na rynku papierów wartościowych, pozostaję zdumiony głęboką wiarą w racjonalność rynku i zadaję sobie pytanie, czy naprawdę chcemy budować nasze instytucje i politykę finansową na takim fundamencie.\nKiedy zadawałem sobie wszystkie te pytania, zdarzyło się coś bardzo ważnego. Niedługo po ukazaniu się Potęgi irracjonalności, na początku 2008 roku, świat finansowy rozpadł się na kawałki niczym konstrukcja w filmie science fiction. Alan Greenspan, otaczany czcią były szef Rezerwy Federalnej, w październiku 2008 roku przyznał w Kongresie, że był „zszokowany” (zszokowany!) tym, iż rynki nie zadziałały zgodnie z przewidywaniami i nie skorygowały się same, tak jak powinny. Powiedział, że popełnił błąd, zakładając, iż natura interesów i celów organizacji, zwłaszcza banków i innych instytucji finansowych, pozwala tym podmiotom z powodzeniem chronić swoich udziałowców.\nJeśli o mnie chodzi, to byłem zszokowany tym, że Greenspan – jeden z niestrudzonych orędowników deregulacji i gorący zwolennik idei, że należy pozostawić swobodę siłom rynkowym – publicznie przyznał, że jego założenia dotyczące racjonalności rynków były błędne. Jeszcze kilka miesięcy przed tym wyznaniem nie mieściłoby mi się w głowie, że Greenspan mógłby powiedzieć coś takiego. Poza poczuciem, że moje idee okazały się słuszne, miałem też przekonanie, że wyznanie Greenspana jest ważnym krokiem naprzód. Przecież – jak powiadają – pierwszym krokiem do wyzdrowienia jest przyznanie, że mamy problem.\nStraszliwa utrata domów i miejsc pracy była jednak nader wysoką ceną za odkrycie, że może nie jesteśmy tak racjonalni, jak sądzili Greenspan i inni tradycyjni ekonomiści. Dowiedzieliśmy się również, że budowanie rynków i instytucji wyłącznie na podstawie standardowej teorii ekonomicznej może być niebezpieczne. Stało się boleśnie oczywiste, że błędy, jakie popełniamy, wcale nie są przypadkowe, lecz stanowią nieodłączną część ludzkiej kondycji. Co gorsza, nasze błędy w ocenie sytuacji mogą się sumować na rzeczywistym rynku, co pociąga za sobą scenariusz, w którym – niczym podczas trzęsienia ziemi – nikt nie ma pojęcia, co się dzieje. (Al Roth, ekonomista z Harvardu i jeden z najmądrzejszych znanych mi ludzi, podsumował to słowami: „W teorii nie ma różnicy między teorią a praktyką, ale w praktyce jest ogromna różnica”).\nKilka dni po wystąpieniu Greenspana w Kongresie felietonista „New York Timesa”, David Brooks, napisał, że wyznanie byłego szefa Rezerwy Federalnej jest zapowiedzią „balu debiutantów dla ekonomistów behawioralnych i wszystkich tych, którzy wprowadzają zaawansowaną psychologię do świata polityki publicznej. Oni przynajmniej potrafią wiarygodnie wyjaśnić, dlaczego tak wielu ludzi tak strasznie się myliło w ocenie podejmowanego ryzyka”.\nWyglądało na to, że niektórzy ludzie zaczynają rozumieć, iż badanie błędów popełnianych na małą skalę nie jest jedynie źródłem zabawnych anegdotek, które można opowiadać przy kolacji. Poczułem się oczyszczony z zarzutów i odetchnąłem z ulgą.\nChociaż był to bardzo przygnębiający okres dla całej gospodarki i dla każdego z nas z osobna, wolta Greenspana otworzyła nowe możliwości przed ekonomią behawioralną oraz przed tymi, którzy pragnęli się uczyć i chcieli zmienić swój sposób myślenia i postępowania. Kryzys rodzi nowe szanse. Może ta katastrofa skłoni nas do przyjęcia nowych idei i – mam nadzieję – pozwoli nam rozpocząć przebudowę.\nPisanie książki w erze blogów i poczty elektronicznej to dla mnie wielka przyjemność, ponieważ przez cały czas otrzymuję informacje zwrotne od czytelników, co skłania mnie do uczenia się i ponownego rozważenia rozmaitych aspektów ludzkich zachowań. Odbyłem również kilka nadzwyczaj interesujących dyskusji z czytelnikami na temat związków między ekonomią behawioralną a tym, co się dzieje na rynkach finansowych, oraz na inne tematy dotyczące codziennych przejawów ludzkiej irracjonalności.\nPod koniec tego tomu (po materiale zawartym w pierwszym wydaniu Potęgi irracjonalności) przedstawię kilka refleksji i anegdot dotyczących wybranych rozdziałów tej książki, a także moje idee odnoszące się do rynków finansowych – jak powstał ten bałagan, jak można go rozumieć z perspektywy ekonomii behawioralnej i w jaki sposób możemy próbować się z niego wydobyć.\nNajpierw jednak przyjrzyjmy się rozmaitym ludzkim irracjonalnościom.\n Więcej informacji na temat tego, co się stało, znajdziesz we wstępie.\n Jedna z podstawowych lekcji w dziedzinie finansów brzmi: dywersyfikacja jest bardzo ważna. Kiedy pracujemy w danej firmie, już i tak dużo w nią inwestujemy (ryzykując utratę pensji), więc inwestowanie jeszcze większej kwoty w tę samą firmę jest bardzo niekorzystne z punktu widzenia dywersyfikacji.\n Chodzi o amerykański plan emerytalny 401 (k), w którym pracownik odkłada część swojego wynagrodzenia na osobistym koncie emerytalnym, a pracodawca dopłaca do tego konta kwotę równą tej wpłaconej przez pracownika (przyp. tłum.).\n James Choi, David Laibson i Brigitte Madrian, $100 Bills on the Sidewalk: Suboptimal Saving in 401 (k) Plans, Uniwersytet Yale, wstępna wersja artykułu.\n Steven Levitt i John List, Homo economicus Evolves, „Science” 2008.\n Nie sądzę, aby istniał związek przyczynowy między publikacją Potęgi irracjonalności\ta kryzysem finansowym, musisz jednak przyznać, że ta zbieżność czasowa jest interesująca.\n David Brooks, The Behavioral Revolution, „New York Times”, 27 października 2008.\nO wypadku, który doprowadził mnie do badań nad irracjonalizmem opisanym w niniejszej książce\nWiele osób jest zdania, że patrzę na świat w niezwykły sposób. W istocie przez ostatnich dwadzieścia lat kariery naukowej dużo frajdy sprawiało mi ustalanie, co tak naprawdę wpływa na decyzje podejmowane przez nas w codziennym życiu (sami na ogół mylimy się co do swoich pobudek).\nCzy wiecie, dlaczego tak często obiecujemy sobie stosować się do diety i ćwiczyć, lecz zapominamy o tym, gdy tylko na stole pojawi się deser?\nCzy wiecie, dlaczego niekiedy kupujemy rzeczy, które tak naprawdę nie są nam potrzebne?\nCzy wiecie, dlaczego po wzięciu aspiryny kosztującej 1 cent nadal doskwiera nam ból głowy, a gdy weźmiemy aspirynę za pół dolara, mija on jak ręką odjął?\nCzy wiecie, że ludzie, których poproszono o to, by przypomnieli sobie dziesięcioro przykazań, są uczciwsi (przynajmniej zaraz po tym fakcie) od tych, którzy tego nie zrobili? I dlaczego kodeksy korporacyjne zmniejszają nieuczciwość w miejscu pracy?\nDzięki tej książce poznacie odpowiedzi na te i wiele innych pytań, które mają wpływ na wasze życie osobiste i zawodowe oraz na wasze postrzeganie świata. Na przykład zrozumienie mechanizmu, jaki kierował wami przy wyborze aspiryny, będzie miało wpływ nie tylko na wasz wybór lekarstw, lecz także na poważniejsze kwestie, które stoją przed naszym społeczeństwem, takie jak koszty i efektywność opieki zdrowotnej. Zrozumienie wpływu Dekalogu na uczciwość może pomóc zapobiec kolejnym oszustwom w stylu Enronu, a zrozumienie mechanizmu impulsywnego jedzenia – wpłynąć na inne podejmowane przez was impulsywne decyzje, a także odpowiedzieć na pytanie, dlaczego tak trudno oszczędzać pieniądze na czarną godzinę.\nPragnąłbym was zachęcić do zastanowienia się nad tym, co motywuje was i innych ludzi. Mam nadzieję, że gdy opowiem wam o swoich eksperymentach naukowych i przytoczę parę – często nad wyraz zabawnych – anegdotek, dojdziecie do pewnych wniosków. A kiedy przekonacie się, że pewne błędy popełniacie systematycznie, zaczniecie się uczyć, jak ich unikać.\nZanim jednak przedstawię wam swoje badania dotyczące jedzenia, zakupów, miłości, pieniędzy, picia piwa, uczciwości i innych sfer życia, powinienem opowiedzieć o genezie swoich dość nieortodoksyjnych poglądów – a tym samym książki, którą macie przed sobą. Paradoksalnie wiąże się to z wypadkiem sprzed wielu lat, który wcale nie był zabawny.\nW dniu, który mógłby być normalnym piątkowym popołudniem w życiu osiemnastoletniego Izraelczyka, wszystko zmieniło się nieodwracalnie w zaledwie kilka sekund. W wyniku eksplozji flary (podobne rozświetlały niegdyś pola bitew) 70 procent mojego ciała pokryło się oparzeniami trzeciego stopnia.\nPrzez trzy lata owinięty bandażami leżałem w szpitalu. Wychodziłem na zewnątrz tylko od czasu do czasu, ubrany w obcisły syntetyczny kombinezon i maskę, które sprawiały, że wyglądałem jak niewydarzona podróbka Spidermana. Pozbawiony możliwości udziału we wszystkich codziennych formach aktywności, w których uczestniczyli moi przyjaciele i rodzina, czułem się częściowo odseparowany od społeczeństwa i zacząłem obserwować życie, które kiedyś wiodłem, jakbym stał z boku. Miałem wrażenie, że pochodzę z innej planety. Zacząłem rozmyślać nad celem różnych zachowań, zarówno swoich, jak i innych ludzi. Na przykład zacząłem się zastanawiać, dlaczego kochałem jedną dziewczynę, a nie inną, dlaczego mój rozkład dnia w szpitalu miał zapewnić wygodę lekarzom, a nie mnie, dlaczego uwielbiałem wspinaczkę, ale nie naukę historii, dlaczego tak bardzo obchodziło mnie, co myślą o mnie inni, i – przede wszystkim – jakimi motywami kierują się ludzie.\nW ciągu trzech lat spędzonych w szpitalu nieustannie doświadczałem bólu. Pomiędzy zabiegami i operacjami miałem wiele czasu, żeby o nim rozmyślać. Moje codzienne katusze rozgrywały się w „kąpieli”, codziennym zabiegu, który polegał na tym, że zamaczano mnie w roztworze dezynfekującym, ściągano bandaże i zeskrobywano martwy naskórek. Kiedy skóra jest nienaruszona, środki dezynfekcyjne powodują drobne pieczenie, a bandaże łatwo schodzą. Jeżeli jednak skóry jest niewiele albo wcale jej nie ma – tak jak w moim wypadku, z powodu rozległych oparzeń – to bandaże przywierają do ciała, a środki dezynfekcyjne wywołują niewyobrażalny wprost ból.\nZacząłem rozmawiać z kąpiącymi mnie pielęgniarkami, chcąc zrozumieć ich podejście do tego zabiegu. Zwykle chwytały bandaż i zrywały go jak najszybciej, sprawiając mi względnie krótkotrwały ból. Potem smarowały mnie maścią i owijały w nowe opatrunki. Następnego dnia to samo.\nNiedługo potem dowiedziałem się, że pielęgniarki uważają, iż mocne pociągnięcie bandaża, które powoduje ostry, lecz krótkotrwały ból, jest lepsze dla pacjenta niż jego powolne ściąganie, które może nie wywołałoby tak ostrego bólu, ale by go wydłużyło i w ogólnym rozrachunku byłoby bardziej bolesne. Pielęgniarki doszły też do wniosku, że nie ma znaczenia, czy rozpocznie się od najbardziej bolesnej części ciała i przejdzie do najmniej wrażliwej, czy odwrotnie.\nJako ktoś, kto doświadczył bólu zdejmowania bandaży, nie podzielałem ich przekonań (które zresztą nigdy nie zostały naukowo potwierdzone). Uważałem ponadto, że nie biorą pod uwagę strachu, jaki pacjent odczuwa, czekając na zabieg, trudności w znoszeniu wahań bólu, niepewności, kiedy ból się rozpocznie, a kiedy skończy, oraz korzyści wynikających z pocieszającej świadomości, iż z czasem ból stanie się coraz słabszy. Niestety ze względu na swoje położenie miałem na to wszystko niewielki wpływ.\nKiedy opuściłem szpital (wciąż będę wracał na operacje i zabiegi przez następnych pięć lat), zacząłem studiować na Uniwersytecie w Tel Awiwie. W pierwszym semestrze wybrałem zajęcia z fizjologii mózgu, które prowadził profesor Hanan Frenk. Oprócz fascynujących materiałów na temat pracy mózgu, które prezentował, najbardziej zafascynowało mnie jego podejście do pytań studentów. Wiele razy, kiedy podnosiłem rękę w sali wykładowej lub zachodziłem do jego gabinetu, żeby zasugerować inną interpretację wyników badań, odpowiadał, że moja teoria rzeczywiście jest możliwa (niezbyt prawdopodobna, ale zawsze), i sugerował, żebym udowodnił ją za pomocą testów.\nPrzeprowadzenie ich nie było proste, ale sama myśl, że nowi studenci, tacy jak ja, mają szansę to zrobić, otworzyła przede mną nowe światy. W czasie jednej z wizyt w gabinecie profesora Frenka przedstawiłem teorię mającą wyjaśnić, jak rozwija się pewne stadium epilepsji, i zaproponowałem przeprowadzenie testów na szczurach.\nProfesorowi spodobał się ten pomysł i przez trzy miesiące zoperowałem jakieś pięćdziesiąt zwierząt, wszczepiając cewniki do ich rdzenia kręgowego i podając im różne substancje, aby nasilić lub osłabić ataki epilepsji. Jednym z problemów było to, że ruchy mojej ręki były bardzo ograniczone z powodu wypadku i w konsekwencji nie bardzo sobie radziłem z wykonywaniem tych zabiegów. Na szczęście dla mnie mój najlepszy przyjaciel Ron Weisberg zgodził się przychodzić ze mną do laboratorium przez kilka weekendów, żeby mi pomagać (prawdziwa próba przyjaźni, biorąc pod uwagę, że był wegetarianinem i miłośnikiem zwierząt).\nW końcu okazało się, że teoria jest błędna, ale nie zmniejszyło to mojego entuzjazmu. Dzięki niej mogłem się czegoś dowiedzieć. Zawsze zadawałem sobie wiele pytań dotyczących tego, jak działają określone rzeczy i jak zachowują się ludzie. Myśl, że nauka daje narzędzia i możliwości, by zbadać wszystko, co wyda mi się interesujące, doprowadziła mnie do badania ludzkich zachowań.\nWyposażony w te nowe narzędzia, postanowiłem zrozumieć, jak doświadczamy bólu. Z wiadomych względów najbardziej interesowały mnie zabiegi, w których pacjentowi zadaje się ból przez dłuższy czas. Czy możliwe było zmniejszenie tych cierpień? Przez kolejnych kilka lat przeprowadziłem niezliczoną ilość eksperymentów laboratoryjnych na sobie, przyjaciołach i ochotnikach – zadając im ból fizyczny gorącą i zimną wodą, ciśnieniem i głośnymi dźwiękami, a także ból psychiczny, który mógł towarzyszyć na przykład stracie pieniędzy na giełdzie.\nW końcu doszedłem do wniosku, że pielęgniarki na oddziale oparzeń były miłe (no, może z jednym wyjątkiem) i miały duże doświadczenie w zdejmowaniu bandaży, ale tak naprawdę nie wiedziały, co zmniejsza cierpienia pacjentów. Zastanawiałem się, jakim cudem mogły aż tak bardzo się mylić. Ponieważ znałem je osobiście, wiedziałem, że ich zachowanie nie wynika ze złośliwości, głupoty czy lenistwa. Były raczej ofiarami uprzedzeń – uprzedzeń, których nie zmniejszyło nawet ogromne doświadczenie.\nZ tych powodów byłem szczególnie podekscytowany, kiedy pewnego ranka wróciłem na oddział oparzeń i zaprezentowałem wyniki swoich badań. Miałem nadzieję, że wpłynę na sposób zdejmowania bandaży u innych pacjentów. Powiedziałem pielęgniarkom i lekarzom, że ludzie czują mniejszy ból, jeśli zabiegi (takie jak usuwanie bandaży) są przeprowadzane z mniejszą intensywnością i w dłuższym czasie. Innymi słowy, cierpiałbym mniej, gdyby pielęgniarki ściągały bandaże wolniej.\nSiostry były szczerze zdziwione wnioskami, do jakich doszedłem. Ja z kolei byłem zdziwiony tym, co powiedziała mi Etty, którą lubiłem najbardziej. Przyznała, że faktycznie powinny zmienić metody. Zwróciła mi jednak uwagę, że powinienem też uwzględnić ich psychiczne cierpienie, którego doświadczają, kiedy pacjenci krzyczą z bólu. Szybkie ściąganie bandaży mogło być bardziej zrozumiałe, jeśli faktycznie zmniejszało cierpienie pielęgniarek (a wyraz ich twarzy często wskazywał na to, że jest ono ogromne). W końcu zgodziliśmy się, że procedury powinny zostać zmienione, i rzeczywiście niektóre pielęgniarki zastosowały się do moich uwag.\nZ tego, co wiem, nie zmieniło to sposobu zmieniania bandaży na większą skalę, ale i tak ten epizod zrobił na mnie duże wrażenie. Jeśli pielęgniarki mimo swojego niewątpliwego doświadczenia nie rozumiały, co jest ważne dla pacjentów, o których tak bardzo się troszczyły, to być może inni ludzie podobnie nie rozumieli konsekwencji swoich zachowań i z tego powodu podejmowali złe decyzje. Postanowiłem poszerzyć obszar swoich badań i zająć się przypadkami, w których popełniamy wciąż te same błędy – i nie potrafimy się przed tym powstrzymać.\nTa książka to podróż do źródeł naszych irracjonalnych decyzji. Dyscyplina naukowa, która pozwala mi zajmować się tym tematem, to ekonomia behawioralna.\nJest to stosunkowo nowa dziedzina wiedzy, która czerpie zarówno z psychologii, jak i z ekonomii. Mogłem dzięki niej badać różne zagadnienia – od niechęci do oszczędzania na emeryturę po niemożność jasnego myślenia w trakcie podniecenia seksualnego. Nie próbowałem przy tym zrozumieć tylko zachowania, lecz także proces podejmowania decyzji stojący za tym zachowaniem – waszym, moim i wszystkich innych ludzi. Zanim przejdę dalej, pozwólcie, że wyjaśnię pokrótce, czym ekonomia behawioralna różni się od klasycznej ekonomii. Zacznę od fragmentu utworu Szekspira:\nJak doskonałym tworem jest człowiek! Jak wielkim przez rozum! Jak niewyczerpanym w swych zdolnościach! Jak szlachetnym postawą i w poruszeniach! Czynami podobnym do anioła, pojętnością zbliżonym do bóstwa! Ozdobą on i zaszczytem świata!\nW tym cytacie odzwierciedlone jest powszechne spojrzenie na ludzką naturę, w dużej mierze podzielane przez ekonomistów, polityków i zwykłych ludzi. Oczywiście to spojrzenie jest w dużym stopniu prawdziwe. Nasze umysły są zdolne do niesamowitych rzeczy. Możemy zobaczyć piłkę rzuconą z dużej odległości, natychmiast obliczyć trajektorię jej lotu i siłę uderzenia, a potem tak poruszyć rękami, żeby ją złapać. Możemy uczyć się nowych języków, zwłaszcza wtedy, gdy jesteśmy dziećmi. Potrafimy opanować grę w szachy. Rozpoznajemy tysiące twarzy i nie mylimy ich. Tworzymy muzykę, literaturę, sztukę – lista wydaje się nieskończenie długa.\nSzekspir nie jest odosobniony w swoim podziwie dla ludzkiego umysłu. Właściwie wszyscy opisujemy siebie w taki sam sposób (równocześnie dostrzegając, że nasi sąsiedzi, małżonkowie i szefowie nie zawsze osiągają ten sam poziom, co my). Założenie, że mamy zdolność do doskonałego rozumowania, leży u podstaw ekonomii. Wszelkie teorie ekonomiczne bazują na racjonalności.\nDo pewnego stopnia to, że wszyscy wierzymy w ludzką racjonalność, sprawia, że jesteśmy ekonomistami. To nie znaczy, że twierdzę, iż każdy z nas może intuicyjnie stworzyć skomplikowane modele teorii gier czy zrozumieć aksjomat preferencji ujawnionych; chodzi mi raczej o to, że mamy to samo przeświadczenie o ludzkiej naturze, na którym zbudowana jest ekonomia. Kiedy w tej książce wspominam o racjonalnym modelu ekonomicznym, mam na myśli podstawowe założenie, któremu hołduje większość ekonomistów i większość nas – pogląd, że jesteśmy w stanie podejmować korzystne dla siebie decyzje.\nChociaż uczucie podziwu dla ludzkich zdolności jest bez wątpienia usprawiedliwione, istnieje duża różnica między głębokim uczuciem podziwu i założeniem, że nasze zdolności rozumowania są nieograniczone. Sądzę, że ustalenie, kiedy odbiegamy od ideału, jest istotną częścią poszukiwań mających na celu zrozumienie nas samych i może przynieść wiele praktycznych korzyści. Zrozumienie irracjonalności naszych działań jest ważne dla naszych codziennych decyzji i dla zrozumienia, jak oddziałujemy na nasze środowisko.\nMoje obserwacje prowadzą do stwierdzenia, że nie dość, iż jesteśmy irracjonalni, to jeszcze przewidywalnie irracjonalni – czyli że nasze irracjonalne działania się powtarzają. Bez względu na to, czy jesteśmy konsumentami, biznesmenami, czy politykami, zrozumienie tego stanowi punkt wyjścia do usprawnienia mechanizmu podejmowania decyzji i rozpoczęcia procesu zmiany życia na lepsze.\nProwadzi to do konfliktu między konwencjonalną ekonomią a ekonomią behawioralną. W konwencjonalnej ekonomii założenie, że wszyscy jesteśmy racjonalni, skutkuje wnioskiem, że w codziennym życiu rozważamy wszystkie dostępne możliwości, a potem podążamy najlepszą z dróg. A jeśli popełnimy błąd i zrobimy coś irracjonalnego? Na to również tradycyjna ekonomia ma odpowiedź: wpłyną na nas „siły rynku” i szybko przestawią na tory słuszności i racjonalizmu. Na podstawie tych założeń całe pokolenia ekonomistów, począwszy od Adama Smitha, wyciągały daleko idące wnioski, które dotyczyły niemal wszystkich sfer naszego życia – od podatków i polityki zdrowotnej po ceny artykułów i usług.\nJak się jednak przekonacie, tak naprawdę jesteśmy mniej racjonalni, niż zakłada to klasyczna ekonomia. Ponadto nasze irracjonalne zachowania nie są ani przypadkowe, ani bezsensowne. Są systematyczne i – ponieważ ciągle je powtarzamy – przewidywalne. Czy wobec tego nie należałoby zmodyfikować standardowej ekonomii i oderwać jej od naiwnej psychologii (która często nie wytrzymuje próby rozumu, introspekcji i – co najważniejsze – badania empirycznego)? Właśnie to stara się osiągnąć ekonomia behawioralna, a także, w mniejszej skali, autor niniejszej książki.\nJak się przekonacie, każdy rozdział opiera się na kilku eksperymentach, które przeprowadzałem przez lata wraz ze swoimi wspaniałymi kolegami (na końcu książki umieściłem ich biogramy). Dlaczego właśnie eksperymenty? Życie jest skomplikowane, wiele sił jednocześnie wywiera na nas wpływ i trudno dokładnie ustalić, do jakiego stopnia każda z tych sił wpływa na nasze zachowanie. Dla specjalistów w dziedzinie nauk społecznych eksperymenty są jak mikroskopy i światło stroboskopowe. Pomagają nam tak bardzo spowolnić ludzkie zachowanie, że widzimy zdarzenia niejako klatka po klatce, możemy wyodrębnić poszczególne siły oraz zbadać je dokładnie i szczegółowo. Pozwalają nam się przekonać, jakie są motywy naszych działań.\nChciałbym podkreślić jeszcze jedno. Gdyby wnioski płynące z eksperymentów ograniczały się do środowiska, w jakim je przeprowadzono, ich wartość byłaby nader nikła. Poprzez ekstrapolację dają nam one jednak wgląd w to, jak myślimy i jak podejmujemy decyzje.\nW każdym rozdziale starałem się więc dokonać ekstrapolacji wyników eksperymentów, próbując przewidzieć ich wpływ na gospodarkę czy politykę społeczną. Wnioski, do jakich doszedłem, są oczywiście niepełne.\nAbyście mogli odnieść jakiś pożytek z lektury tej książki, powinniście, jako czytelnicy, poświęcić trochę czasu na myślenie o tym, w jaki sposób rozpoznane w moich eksperymentach zasady ludzkiego zachowania przekładają się na wasze życie. Proponowałbym, żebyście na końcu każdego rozdziału zatrzymali się na chwilę i zastanowili, czy zasada ujawniona w eksperymencie może zmienić wasze życie na lepsze i – co ważniejsze – co możecie robić inaczej, biorąc pod uwagę wasze nowe rozumienie ludzkiej natury. W tym tkwi prawdziwa wartość tej książki.\nA teraz – w drogę!\n Tłum. Józef Paszkowski.\nPrawda o względności Dlaczego wszystko jest względne – nawet wtedy, gdy nie powinno być\nPewnego dnia, gdy surfowałem po internecie (oczywiście w sprawach zawodowych, a nie dlatego, że głupstwa mi w głowie), na stronie magazynu „The Economist” natknąłem się na następujące ogłoszenie:\nZapoznałem się po kolei z tymi ofertami. Pierwsza – prenumerata internetowa za 59 dolarów – wydawała się kusząca. Druga – prenumerata wydania papierowego za 125 dolarów – wydawała się nieco droga, ale wciąż warta rozważenia.\nPotem jednak ujrzałem trzecią: prenumerata wydania papierowego i internetowego za 125 dolarów. Przeczytałem ją dwukrotnie, zanim moje oczy wróciły do poprzednich ofert. Zastanawiałem się, kto wybierze drugą propozycję, skoro prenumeratę łączącą wydanie papierowe z internetowym oferowano za tę samą cenę? Być może w opcji dotyczącej wydania papierowego znalazła się literówka, ale podejrzewam, że to po prostu mądrale z londyńskiego biura „The Economist” mną manipulowali. Jestem pewien, że chcieli, bym odpuścił sobie zakup wydania internetowego (przypuszczali, że to mój naturalny wybór, skoro czytałem tę reklamę w internecie) i dał się skusić droższej opcji: zakupowi wydania internetowego wraz z papierowym.\nJakim cudem udało im się mną manipulować? Przypuszczam, że marketingowi magicy z „The Economist” (wyobrażałem ich sobie jako stereotypowych Brytyjczyków, w szkolnych krawatach i blezerach) posiedli ważną wiedzę o ludzkim zachowaniu: otóż ludzie rzadko wybierają jedną rzecz w oderwaniu od innej. Nie mamy wewnętrznego miernika wartości, który mówi nam, ile coś jest warte. Skupiamy się raczej na relatywnej korzyści z posiadania jednego, która przewyższa korzyść z posiadania drugiego, i według tego określamy wartość przybliżoną (na przykład nie wiemy, ile kosztuje samochód z silnikiem sześciocylindrowym, przyjmujemy jednak, że jest droższy od modelu z silnikiem czterocylindrowym).\nW wypadku „The Economist” można nie wiedzieć, czy prenumerata internetowa za 59 dolarów jest lepsza niż prenumerata wydania papierowego za 125 dolarów. Z pewnością jednak każdy wie, że oferta dotycząca wydania papierowego i internetowego za 125 dolarów jest lepsza niż samo wydanie papierowe za 125 dolarów. W zasadzie można wydedukować, że w pakiecie łączonym prenumerata internetowa jest za darmo! „To świetna okazja – bierz to, stary!” – prawie słyszałem, jak krzyczą do mnie znad Tamizy. I muszę przyznać, że gdybym miał rozpocząć prenumeratę, to pewnie skusiłbym się na tę w pakiecie (później, kiedy przetestowałem ofertę na dużej grupie badawczej, okazało się, że większość uczestników badania wybrała właśnie ofertę internetowo-papierową).\nO co w tym wszystkim chodzi? Pozwólcie, że zacznę od poczynienia podstawowej obserwacji: większość ludzi nie wie, czego chce, dopóki nie zobaczy tego w określonym kontekście. Nie wiemy, jaki rower wyścigowy wybrać – dopóki nie zobaczymy, jak mistrz Tour de France zmienia przerzutki w konkretnym modelu. Nie wiemy, jaki system nagłaśniający nam odpowiada – dopóki nie usłyszymy zestawu głośników, który brzmi lepiej niż poprzedni. Nie wiemy nawet, co chcemy robić w życiu – dopóki nie spotkamy krewnego lub przyjaciela, który zajmuje się czymś, co bardzo nam odpowiada. Wszystko jest względne – i o to właśnie chodzi. Tak jak pilot samolotu lądujący w ciemności, potrzebujemy świateł po obu stronach pasa, prowadzących nas do miejsca, gdzie mamy wylądować.\nW wypadku „The Economist” musielibyśmy trochę pomyśleć, czy wybrać wydanie internetowe, czy papierowe. Myślenie jest bolesne. Marketingowcy pisma postanowili więc nas wyręczyć: wymyślili opcję papierowo-internetową.\nGeniusze z „The Economist” nie są jednak jedynymi, którzy na coś takiego wpadli. Weźmy na przykład Sama, sprzedawcę telewizorów. Wykorzystuje te same sztuczki, gdy decyduje, które telewizory pokazać razem na wystawie:\n36-calowy telewizor Panasonic za 690 dolarów\n42-calowy telewizor Toshiba za 850 dolarów\n50-calowy telewizor Philips za 1 480 dolarów\nKtóry byście wybrali? Sam doskonale wie, że klienci mają trudność z obliczaniem wartości (kto tak naprawdę wie, czy Panasonic za 690 dolarów jest lepszym wyborem niż Philips za 1 480?). Zdaje sobie również sprawę, że mając do wyboru trzy możliwości, większość osób wybierze środkową (to trochę tak, jak lądowanie samolotem pomiędzy światłami na pasie). Zgadnijcie, który telewizor Sam ustawi pośrodku? Zgadza się – ten, który chce sprzedać.\nOczywiście Sam nie jest odosobniony w swoim geniuszu. „The New York Times” opublikował niedawno artykuł na temat Gregga Rappa, konsultanta, któremu restauratorzy płacą za ustalanie cen w menu. Wie on na przykład, jak sprzedawała się w tym roku jagnięcina w porównaniu z rokiem ubiegłym; czy jagnięcina lepiej się sprzedaje z kabaczkami, czy z risotto; i czy zamówień jest mniej, kiedy cena głównego dania wzrasta z 39 do 41 dolarów.\nRapp zauważył, że zyski restauracji zwiększa obecność drogich potraw w menu – nawet jeśli nikt ich nie kupuje. Dlaczego? Otóż ludzie zazwyczaj nie kupują najdroższych potraw, ale zamawiają te, które kosztują ciut mniej. W ten sposób, umieszczając w menu drogą potrawę, restaurator może skłonić klientów, by zamówili drugie w kolejności najdroższe danie (którego cena nierzadko jest tak skalkulowana, żeby przynosiło większy zysk).\nPrzyjrzyjmy się sztuczce „The Economist” w zwolnionym tempie.\nJak pamiętacie, możliwości były następujące:\n1. Prenumerata wydania internetowego za 59 dolarów.\n2. Prenumerata wydania papierowego za 125 dolarów.\n3. Prenumerata wydań papierowego i internetowego za 125 dolarów.\nKiedy dałem te opcje do wyboru stu studentom Sloan School of Management w Massachusetts Institute of Technology (MIT), uzyskałem następujące wyniki:\n1. Prenumerata wydania internetowego za 59 dolarów – 16 studentów.\n2. Prenumerata wydania papierowego za 125 dolarów – 0 studentów.\n3. Prenumerata wydań papierowego i internetowego za 125 dolarów\t– 84 studentów.\nJak widać, studenci Sloan mają głowy na karku. Wszyscy zauważyli, że nie opłaca się kupować samego wydania papierowego. Pytanie brzmi: czy na ich decyzje miała wpływ obecność opcji papierowej (od tej pory będę ją nazywał „wabikiem”)? Innymi słowy, czy studenci opowiedzą się tak samo jak poprzednio (16 za samą opcją internetową i 84 za łączoną), jeśli usunę wabik, tak że wybór będzie ograniczony do następujących opcji?\nNa pewno zareagują tak samo, prawda? Przecież opcji, którą usunąłem, nikt nie wybrał, więc nie powinno być różnicy. Zgadza się?\nWręcz przeciwnie! Tym razem 68 studentów wybrało wydanie internetowe za 59 dolarów (co oznacza wzrost w porównaniu z 16 w poprzednim badaniu), a tylko 32 zdecydowało się na prenumeratę łączoną za 125 dolarów (co oznacza spadek z uprzednich 84).\nCo sprawiło, że zmienili zdanie? Żaden racjonalny powód, mogę was zapewnić. Sama obecność wabika sprawiła, że 84 studentów wybrało opcję łączoną (a 16 – internetową). Brak wabika sprawił, że dokonali innego wyboru – 32 opowiedziało się za opcją łączoną, a 68 za internetową. To działanie jest nie tylko irracjonalne, ale w dodatku przewidywalnie irracjonalne. Dlaczego? Cieszę się, że pytacie.\nPozwólcie, że zaprezentuję wam pewną ilustrację.\nWydaje się nam, że środkowe koło na pierwszym i drugim rysunku ma inny rozmiar. Umieszczone pomiędzy większymi kołami – zmniejsza się. Kiedy znajduje się pomiędzy mniejszymi – rośnie. Oczywiście środkowe koło jest takiej samej wielkości w obu wypadkach, ale wydaje się zmieniać w zależności od tego, obok czego je umieścimy.\nTa z pozoru niewiele znacząca ciekawostka pokazuje, w jaki sposób działa nasz umysł: zawsze patrzymy na rzeczy wokół nas przez pryzmat innych. Nie możemy nic na to poradzić. Dotyczy to zresztą nie tylko przedmiotów, zwierząt i osób (tosterów, rowerów, psów, małżonków i tak dalej), lecz także wyboru miejsca wakacyjnego pobytu czy szkoły, emocji, postaw i punktów widzenia.\nZawsze porównujemy jedną pracę z inną pracą, wakacje z innymi wakacjami, kochanków z innymi kochankami i wino z innymi jego gatunkami. Przypomina mi to scenę z filmu Krokodyl Dundee, w której uliczny chuligan wyciąga nóż sprężynowy, atakując głównego bohatera, Paula Hogana. „Ty to nazywasz nożem?” – pyta Hogan z niedowierzaniem, wyciągając nóż typu bowie z cholewki buta. „To dopiero – mówi z przebiegłym uśmiechem – jest nóż”.\nWzględność (względnie) łatwo zrozumieć. Jednakże pewien jej aspekt ciągle zbija nas z tropu. Mamy tendencję do porównywania jednych rzeczy z drugimi, lecz mamy również skłonność do tego, żeby skupiać się na porównywaniu rzeczy, które łatwo porównać, i unikać porównywania rzeczy, których tak łatwo porównać się nie da. To chyba nie do końca jasne, pozwólcie więc, że podam przykład. Przypuśćmy, że szukacie domu. Agent nieruchomości pokazuje wam trzy. Wszystkie wam się podobają. Jeden z nich jest nowym budynkiem, a dwa pochodzą z czasów kolonialnych. Wszystkie są mniej więcej takie same, jedyna różnica pomiędzy nimi polega na tym, że jeden z domów pochodzących z czasów kolonialnych (wabik) ma przeciekający dach, w związku z czym właściciel opuścił cenę o kilka tysięcy.\nKtóry dom wybierzecie?\nNajprawdopodobniej nie zainteresuje was nowy dom ani stary z przeciekającym dachem. Dlaczego? Oto rozumowanie stojące za tą decyzją (nie jest ono zbyt racjonalne). Lubimy podejmować decyzje oparte na porównaniach. W tym wypadku nie wiemy nic o nowym domu (nie mamy domu, z którym moglibyśmy go porównać), więc odsuwamy go na bok. Wiemy jednak, że jeden z domów z czasów kolonialnych jest lepszy od drugiego. Konkretnie: stary dom ze szczelnym dachem jest lepszy od starego domu z dachem przeciekającym. Wybierzemy zatem dom z czasów kolonialnych, który ma szczelny dach. Aby lepiej to zrozumieć, przyjrzyjcie się rycinie.\nPo lewej stronie ryciny widzimy dwie opcje. Każda jest lepsza od drugiej pod względem innej cechy. Opcja A jest lepsza pod względem cechy 1 – powiedzmy, że to jakość. Opcja B jest lepsza pod względem cechy 2 – powiedzmy, że to cena. Oczywiście są to dwie bardzo różne opcje i wybór między nimi wcale nie jest prosty. Zastanówcie się teraz, co się stanie, jeśli dodamy kolejną opcję: -A (prawa strona ryciny). Ta opcja jest wyraźnie gorsza od opcji A, ale jest również bardzo do niej podobna, co sprawia, że ich porównanie jest bardzo proste, i sugeruje, że A jest o wiele lepsze niż -A. W istocie wprowadzenie -A (wabika) powoduje, że A wygląda lepiej nie tylko w stosunku do -A, lecz w ogóle. Dzięki temu ludzie z większym prawdopodobieństwem wybiorą A.\nBrzmi znajomo? Pamiętacie ofertę opracowaną przez speców od marketingu z „The Economist”? Wiedzieli, że nie mamy pojęcia, czy chcemy wykupić prenumeratę wersji internetowej, czy papierowej. Doszli jednak do wniosku, że spośród trzech opcji, które zaproponują, wybierzemy ofertę łączoną.\nA oto kolejny przykład efektu wabika. Przypuśćmy, że planujecie podróż poślubną. Postanowiliście udać się do jednego z przesyconych romantyzmem miast w Europie i zawęziliście wybór do Rzymu i Paryża. Agent w biurze podróży przedstawia wam oferty podróży do każdego z tych miast, które obejmują przelot, hotel, wycieczki i darmowe śniadanie co rano. Co byście wybrali?\nDla większości ludzi decyzja, czy wybrać tydzień w Paryżu, czy w Rzymie, nie jest łatwa. Rzym to Koloseum, Paryż – Luwr. Obydwa miasta słyną z romantycznej atmosfery, wspaniałego jedzenia i sklepów z modnymi ubraniami. To nie takie proste. Przypuśćmy jednak, że przedstawiono wam trzecią opcję: Rzym bez darmowych śniadań (nazwijmy ją: -Rzym lub wabik).\nGdybyście mieli trzy możliwości (Paryż, Rzym i -Rzym), uznalibyście pewnie, że o ile Rzym z darmowymi śniadaniami jest równie kuszący, jak Paryż z darmowymi śniadaniami, o tyle Rzym bez darmowych śniadań jest nie do przyjęcia. Porównanie z wyraźnie gorszą opcją (-Rzym) sprawia, że Rzym z darmowymi śniadaniami wydaje się lepszy. W zasadzie to -Rzym sprawia, iż Rzym z darmowymi śniadaniami wygląda tak dobrze, że dochodzicie do wniosku, iż jest lepszy od Paryża.\nKiedy już zobaczycie efekt wabika w akcji, zdacie sobie sprawę, że odgrywa on o wiele ważniejszą rolę, niż sądziliście. Pomaga nawet zdecydować, z kim się umawiać na randki i kogo poślubić. Pozwólcie, że opiszę w tym miejscu swój eksperyment.\nKiedy pewnego zimnego dnia studenci szwendali się po MIT, zapytałem ich, czy pozwolą sobie zrobić zdjęcia, które wykorzystam do badań. Kilkoro spojrzało na mnie z oburzeniem. Niektórzy mnie zignorowali. Większość jednak zgodziła się wziąć udział w eksperymencie i po niedługim czasie karta w moim cyfrowym aparacie zapełniła się fotografiami uśmiechniętych młodych ludzi. Wróciłem do swojego gabinetu i wydrukowałem 60 z nich – 30 zdjęć kobiet i 30 zdjęć mężczyzn.\nW następnym tygodniu poprosiłem swoich studentów, by ułożyli w pary 30 zdjęć mężczyzn i 30 zdjęć kobiet (mężczyzn z mężczyznami, a kobiety z kobietami), kierując się ich atrakcyjnością fizyczną. Innymi słowy, chciałem, żeby dobrali w pary Bradów Pittów z George’ami Clooneyami, a Woodych Allenów z Dannymi De Vito (przepraszam, Woody i Danny). Z tych 30 par wybrałem sześć – trzy żeńskie i trzy męskie – które moi studenci uznali za najbardziej podobne.\nNiczym doktor Frankenstein zacząłem te twarze poddawać obróbce. Za pomocą Photoshopa przeobraziłem zdjęcia, tworząc nieco mniej atrakcyjne wersje każdej z osób. Odkryłem, że nawet najmniejsze przestawienie nosa rujnowało symetrię. Używając innego narzędzia, powiększyłem jedno oko, wyeliminowałem trochę włosów i dodałem ślady po trądziku. Żadne błyskawice nie oświetlały mojego laboratorium, nie byłem też osaczony przez psy na wrzosowisku. Mimo wszystko był to dobry dzień dla nauki. Gdy skończyłem, dysponowałem ekwiwalentem George’a Clooneya (A), ekwiwalentem Brada Pitta (B), George’em Clooneyem z nieco obniżonym okiem i szerszym nosem (-A, wabik) oraz mniej symetryczną wersją Brada Pitta (-B, kolejny wabik). Podobnym zabiegom poddałem mniej atrakcyjne pary. Otrzymałem ekwiwalent Woody’ego Allena z jego tradycyjnym krzywym uśmieszkiem (A) i Woody’ego Allena z przestawionym okiem (-A), jak również ekwiwalent Danny’ego De Vito (B) i nieco oszpeconego Danny’ego De Vito (-B).\nKażdemu z 12 zdjęć towarzyszyła teraz jego gorsza wersja (-). Przykłady obu wersji widnieją na rycinie.\nWtedy nadszedł czas na główną część eksperymentu. Wziąłem wszystkie zestawy zdjęć i ruszyłem w obchód po kampusie. Podchodziłem do każdego studenta i prosiłem, żeby wziął udział w moim eksperymencie. Kiedy student się zgadzał, dawałem mu arkusz z trzema zdjęciami (taki jak na rycinie). Niektórzy mieli zdjęcie A, wabik -A i zdjęcie B. Inni otrzymali fotografię B, wabik -B i zdjęcie A.\nI tak, na przykład zestaw mógł się składać ze zwykłego Clooneya (A), Clooneya wabika (-A) i zwykłego Pitta (B); lub zwykłego Pitta (B), Pitta wabika (-B) i zwykłego Clooneya (A). Następnie prosiłem studentów, by na otrzymanych arkuszach zakreślili zdjęcia ludzi, z którymi umówiliby się na randkę. To wszystko zajęło trochę czasu i kiedy skończyłem, okazało się, że rozprowadziłem w sumie 600 arkuszy ze zdjęciami.\nJaki był cel mojego badania? Stwierdzenie, czy istnienie zniekształconego zdjęcia (-A lub -B) sprawi, że uczestnicy badania będą woleli zdjęcie A od B. Innymi słowy, czy nieco mniej atrakcyjny George Clooney (-A) sprawi, że uczestnicy wybiorą idealnego George’a Clooneya, a nie idealnego Brada Pitta.\nOczywiście w moim eksperymencie nie było zdjęć Brada Pitta i George’a Clooneya. Zdjęcia A i B pokazywały zwykłych studentów i studentki. Przypomnijcie sobie jednak, że obecność domu w stylu kolonialnym, który potrzebował nowego dachu, sprawiła, iż ludzie wybierali stary dom ze szczelnym dachem, a nie nowy dom – tylko dlatego, że wabik dał im coś, z czym mogli porównać dom w stylu kolonialnym. A czy spece od marketingu z „The Economist” nie umieścili opcji papierowej za 125 dolarów tylko po to, żeby ludzie wybrali opcję papierowo-internetową za 125 dolarów? Czy zatem obecność mniej idealnej osoby (-A lub -B) sprawi, iż ludzie będą wybierać idealną osobę (A lub B) tylko dlatego, że wabik służy jako porównanie?\nTak właśnie się stało. Jeżeli wręczyłem uczestnikowi badania arkusz ze zwykłym zdjęciem, jego gorszą wersją i innym zwykłym zdjęciem, twierdził on, że wolałby się umówić ze zwykłą osobą – tą, która była podobna, ale wyraźnie lepsza od zniekształconej wersji – a nie z drugą, niezniekształconą. To nie mógł być przypadek – takiego wyboru dokonało aż 75% badanych.\nDlaczego? Aby lepiej wyjaśnić efekt wabika, opowiem wam o maszynkach do domowego wypieku chleba. Kiedy firma Williams-Sonoma po raz pierwszy wprowadziła na rynek to urządzenie (za 275 dolarów), większość klientów nie była zainteresowana jego kupnem. Co to w ogóle jest maszynka do chleba? Jest dobra czy zła? Czy potrzebujemy chleba pieczonego w domu? Może lepiej kupić ekspres do kawy, który w sklepie stoi na półce obok? Zaniepokojony niskimi wynikami sprzedaży producent zlecił przeprowadzenie badań marketingowych firmie, która zasugerowała rozwiązanie: wprowadzenie na rynek jeszcze jednego modelu, który byłby nie tylko większy, lecz także o 50% droższy.\nSprzedaż zaczęła rosnąć (a wraz z nią wiele bochenków chleba), choć sprzedawano mniejszy model maszynki. Dlaczego? Dlatego, że konsumenci mieli teraz dwa modele do wyboru. Jeden był zdecydowanie większy i droższy niż drugi i ludzie nie musieli podejmować decyzji w próżni. Mogli powiedzieć: „Może i nie wiem zbyt wiele o maszynkach do chleba, ale wiem, że jeśli już mam jakąś kupić, to wolę mniejszą, za niższą cenę”. I wtedy właśnie sprzedaż maszynek gwałtownie wzrosła.\nTo tyle, jeśli chodzi o maszynki do chleba. Spójrzmy teraz na efekt wabika w zupełnie innej sytuacji. Wyobraź sobie, że jesteś osobą samotną i masz nadzieję zrobić wrażenie na jak największej liczbie potencjalnych partnerów w trakcie spotkania dla samotnych, które się wkrótce odbędzie. Moja rada: przyprowadź przyjaciela, który ma zbliżone cechy fizyczne (podobną karnację i kolor włosów, figurę, rysy twarzy), ale jest nieco mniej atrakcyjny niż ty.\nDlaczego? Dlatego, że osoby, które chcesz do siebie przyciągnąć, będą miały twardy orzech do zgryzienia, jeśli nie będą miały do kogo cię porównać. Jeżeli jednak zostaniesz porównany, przyjaciel wabik sprawi, że będziesz wyglądać lepiej – nie tylko w porównaniu z wabikiem, lecz w ogóle z innymi dookoła. Może się to wydawać mało racjonalne, ale istnieje duża szansa, że zainteresuje się tobą więcej osób. Oczywiście nie poprzestawaj na wyglądzie. Jeśli uważasz, że sukces może ci przynieść błyskotliwie poprowadzona rozmowa, to przyjdź na spotkanie z przyjacielem, który nie może się z tobą równać w sztuce konwersacji. Przy nim wypadniesz świetnie.\nTeraz, gdy poznałeś już tę tajemnicę, będziesz ostrożniejszy: kiedy twój podobny do ciebie, ale przystojniejszy przyjaciel tej samej płci poprosi, żebyś towarzyszył mu wieczorem, możesz się zacząć zastanawiać, czy zostałeś zaproszony po prostu dla towarzystwa, czy jako wabik.\n W tej książce omawiam jedynie statystycznie istotne różnice. Czytelników zainteresowanych tą tematyką odsyłam na koniec książki, gdzie zamieściłem listę poświęconych tym zagadnieniom prac naukowych.\nTytuł oryginału: Predictably irrational. The hidden forces that shape our decisions\nCopyright © 2008 by Dan Ariely\nCopyright © for the Polish translation by Publicat S.A. MMIX.\nCopyright © for the Polish translation (Słowo do Czytelników, Refleksje i anegdoty na temat wybranych rozdziałów, Refleksje na temat kryzysu na rynku kredytów hipotecznych i jego konsekwencji) by Agnieszka Nowak-Młynikowska\nElement graficzny na okładce: © istockphoto / 3d_kot


Raden HD6850 pasywnie? PowerColor mówi "Czemu nie?"\nSTART > Karty graficzne > Raden HD6850 pasywnie? PowerColor mówi „Czemu nie?”\nRaden HD6850 pasywnie? PowerColor mówi „Czemu nie?”\nDnia: Listopad 24, 2010\nKarty graficzne AMD z serii HD6800 już od samego dnia premiery wzbudzają zainteresowanie użytkowników. Być może dzięki firmie PowerColor będzie ono jeszcze większe a to za sprawą nietuzinkowego modelu Radeona HD6850 – SCS3. Jego „wyjątkowość” wbrew pozorom nie polega na tym, że ma sprawnych tyle jednostek SP co HD6870 (swojego czasu było o tym naprawdę głośno) ale na tym, że producent zastosował w tym konkretnym przypadku pasywny system chłodzenia. Oczywiście sam cooler GPU jest wręcz potężny jednak sam fakt, że to może działać zapewne przyciągnie uwagę niejednego „cichofila”.\nPrzewidziano tu bowiem pięć heat-pipe’ów oraz całe mnóstwo aluminiowych finów (ułożonych równolegle do śledzia karty) zaprojektowanych tak, że wystają poza PCB i je „oblekają”. Malo tego, całość jest także niklowana wobec czego i dla estetów może to być „łakomy kąsek”.\nZ racji pasywnego coolera GPU nie powinniśmy spodziewać się fabrycznie podbitych taktowań jednak kto wie…W każdym razie czekamy na więcej informacji…\nEVGA Geforce GTX 780 Ti Classified K|NGP|N Edition czyli mega-moc i przezroczysty cooler GPU / 13/12/2013


simplycar.eu - SEO SIX 24 - .:Grupa SEO 24:.\nCzy multi dealer samochodowy może wynegocjować atrakcyjną cenę samochodu? Ależ oczywiście! Skorzystaj z oferty Simplycar i ciesz się nowym autem w świetnej cenie. Auto broker Simplycar zapewnia pomoc w znalezieniu odpowiedniej oferty handlowej oraz pomoc w wynegocjowaniu atrakcyjnej ceny samochodu.\nauto broker, tanie auta, brokerzy samochodowi\nKupno używanego samochodu zawsze jest niewiadomą, bowiem może mieć ukryte usterki, których naprawy mogą być bardzo kosztowne. Dlatego w takim przypadku warto skorzystać z usług specjalistycznej firmy, która zajmuje się s ...\nWybór samochodów w wypożyczalni jest bardzo duży, ponieważ potrzeby klientów są bardzo różne. Może trzeba będzie jeździć po mieście i wtedy mały, zwrotny i ekonomiczny samochód idealnie się do tego nadaje. Może trzeba wy ...\nData dodania: 29. 11.2018r.


Odżywki i suplementy treningowe - http://www.sauny.mragowo.pl/\nDodane: 10-08-2015 09:56\nMetod na efektywny trening jest wiele. Dużo ćwiczących osób stosuje dodatkowe substancje takie jak odżywki białkowe. Poniżej spróbuje Wam przybliżyć nieco ten temat.\nKażdy chce mieć dobrze wyrzeźbione okolice brzucha, popularny 'kaloryfer' w mężczyzn czy płaski brzuch u kobiet- to marzenie wielu ludzi. Najpopularniejszą metodą, czy też zestawem ćwiczeń...mającym pomóc w osiągnięciu takich efektów to tzw. 'szóstka weidera'.\nTransfery lotniskowe, kwestia cenyJak radzić sobie z bólem i jak go leczyć?Dobry ubiór = dobre wynikiJak się tanio i skutecznie dogrzać zimą?Welcome in Tatra MountainsKilka słów o meblach z drewnaDbanie o urodę i zdrowie. Usuwanie żylaków, blizn za pomocą lasera.Kwestie mechaniczne - kilka ogólnych informacjiRegularne wizyty u stomatologaJak poradzić sobie z s=problemamiNieruchomości - kilka ważnych kwestiiTanie pozycjonowanieKartki świąteczne- Polska tradycjaDruk i reklamaŁadny domCzego potrzebuje Twój samochód?Transport, import i ogólnie biznes z ChinamiDruk profesjonalnyNa budowie Repair a car? Yes or no? Klasyka kontra oryginalnośćPorady dla początkujących - pozycjonowanie ToruńKilka faktów i informacji o dbaniu o skórę prosto z MarokoOlejki do twarzy i skóry. kiedy i jak stosowaćWspinamy się - po co?Co zrobić by klima się nie zepsułaGdzie kupić mvmt?Idzie zima, ogrzej swój domIdeas for a stylish and classy interior


Dodano dnia: 04.06.2019\nAKADEMIA MŁODEGO ZAWODOWCA - Projektujemy wnętrza i Mistrzowie make – up i stylizacji\nW dniu 30.05.2019r. uczniowie naszej szkoły po raz kolejny brali udział w realizacji projektu „Akademia młodego zawodowca” organizowanego przez Zespół Szkół Inżynierii Środowiska i Usług im. M. Kopernika w Elblągu.\nUczniowie klasy VII a uczestniczyli w warsztatach związanych z zawodami stolarskimi – „PROJEKTUJEMY WNĘTRZA”.\nPo zapoznaniu się z kierunkami kształcenia dotyczącymi zawodów stolarskich, uczniowie rozpoznawali drewno i tworzywa drzewne, a następnie składali modele 3D. Ostatnim punktem zajęć praktycznych było projektowanie kuchni w programie komputerowym. Uczniowie świetnie poradzili sobie z każdym zadaniem, wykazali się dużą wyobraźnią i kreatywnością.\nTego samego dnia, równocześnie z zajęciami z projektowania, odbyły się warsztaty z fryzjerstwa i stylizacji – „MISTRZOWIE MAKE - UP I STYLIZACJI”.\nPo zapoznaniu się z kierunkami kształcenia dotyczącymi zawodów związanych z fryzjerstwem, elementami kosmetyki estetycznej oraz elementami wizażu i stylizacji, uczennice klas VII a i VII b mogły poznać zasady makijażu w stylu nude oraz sekrety demakijażu, a także zwiedzić pracownię fryzjerską. Starsze koleżanki z ZSIŚiU wykonały makijaż oraz wybrane fryzury naszym uczennicom. Był to dzień pełen wrażeń i zdobywania nowych doświadczeń.\nJolanta Jędrzejewska, Katarzyna Janiszewska- Mizerska\n1 7 5 7 7 3


Precyzja w pomiarach czasu - Seobiblioteka\nHome » Turystyka i sport » Precyzja w pomiarach czasu\nPrecyzja w pomiarach czasu\nZwody Formuły 1 niewątpliwe są najbardziej prestiżową impreza motoryzacyjna, o zasięgu globalnym. Zawodnicy osiągają prędkość w swoich bolidach nawet do 350 km/h! Prędkość ta sprawia, że potrzebne są najnowocześniejsze systemy do pomiaru czasu przejazdu kierowców na każdym okrążeniu.\nTechnologia pomocna w obliczaniu czasu\nPodczas wyścigów wykonywany jest niesamowicie dokładny pomiar czasu. Liczniki pokazują czas nawet do dziesięciotysięcznej sekundy po każdym okrążeniu. Samochody są specjalnie zaprojektowane i przystosowane by osiągały jak największe prędkości i by pomiar czasu był lepszy od konkurentów. Jest to najnowocześniejsza i najdokładniejsza technika pomiaru czasu ze wszystkich zawodów. Czas na torze jest niesamowicie istotny, nie tylko dla samych zawodników, ale i dla mechaników, którzy non stop udoskonalają auta tak, by były jak najdoskonalsze. Czas w dzisiejszych czasach stał się czymś z czym każdy chce się ścigać. Zawodnicy chcą być szybsi od wszystkich nawet od samych siebie. Po każdym okrążeniu, wyjeżdżają ponownie na tor, by pobić swój własny rekord. Bez rozwoju technologii w tej dziedzinie trudno byłoby ustalić tak dokładny czas, gdyż granica błędu jest tak mała że człowiek nie jest w stanie samodzielnie tego czasu zmierzyć. Reakcja człowieka niestety jest zbyt wolna, w porównaniu do działania maszyn.\nWszyscy dziś chcemy latać wyżej, skakać dalej jeździć szybciej. Nieustanna pogoń i walka z czasem odbywają się nie tylko w sporcie, ale i w życiu codziennym, dlatego pomiary czasu, poczynając od tradycyjnych szwajcarskich zegarków, na laserowych technikach na zawodach Formuły 1 kończąc, są nam tak potrzebne. Warto jednak pamiętać, że czas to jedyne aktywo jakie mamy i musimy wykorzystywać je zawsze w 100%.


Archiwa: Czytelnia - Blog antycellulitowy\nImplanty zębowe umożliwiają wypełnienie ubytków zębowych w taki sposób, że zyskamy trwałe uzębienie, które niczym nie różni się od naturalnych zębów stałych. Tworzywem, z które został … “Implanty zębowe- zadbaj o swój uśmiech”\nCzytelniaImplantologia, Implanty zębowe, Rodzaje implantów zębowych\nHemoroidy, czyli żylaki odbytu, powstają z powodu siedzącego trybu życia. Jest to przykra przypadłość, która uprzykrza życie i nie pozwala poczuć się tak, jakbyśmy tego … “Leczenie hemoroidów ziołami”\nCharakterystyczne bóle po prawej stronie brzucha wskazują na to, że działanie wątroby może być pogorszone. Jednak jeśli dolegliwość ta nie jest jeszcze bardzo uciążliwa zazwyczaj … “Dlaczego boli wątroba?”\nUtrata jędrności różnych części ciała to nieprzyjemna oznaka upływu czasu i starzenia się organizmu. Najczęściej utrata jędrności jest dostrzegana u kobiet, które ze względu na … “Jak poprawić jędrność piersi bez operacji plastycznych?”


Czarodziej z Pławnej - Ale Piękna Polska\nPiszę i robię zdjęcia, bo chce się dzielić pięknem, które jest wokół nas. Piszę z wdzięczności, bo podróżując i spotykając fantastycznych ludzi nabieram odwagi i pozwalam sobie śmielej marzyć. Mam nadzieję, że opowieści moich bohaterów zainspirują Cię tak samo jak mnie.\nWszyscy opisani bohaterowie mieszkają w zwykłych-niezwykłych miejscach, które możesz osobiście odwiedzić. Moja książka nie jest klasycznym przewodnikiem, ale znajdziesz w niej mnóstwo propozycji na ciekawe wyjazdy.\nW mojej książce przeczytasz o niezwykłych ludziach, mających odważne marzenia i dużo determinacji w ich spełnianiu. Jesli zechcesz, wszystkich bohaterów mojej ksiązki możesz odwiedzić osobiście, do czego gorąco Cię zachęcam.\nMoja pierwsza wymarzona książka\nMarzę o tym, żebyś przeczytał/przeczytała pierwszy rozdział mojej książki.\nWyrażam zgodę na otrzymywanie od Ale Piękny Świat Dorota Chojnowska drogą elektroniczną na wskazany przeze mnie w Formularzu adres e-mail informacji handlowych, dotyczących produktów i uslug oferowanych przez Ale Piękny Świat Dorota Chojnowska w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (Dz. U z 2013 r., poz. 1422 ze zm.)\nMam więc małą prośbę, pobierz jeden z rozdziałów mojej książki, przeczytaj i podziel się swoimi wrażeniami. Wiem, że trudno jest wyrazić krytyczne opinie, dlatego za jakiś czas wyślę Ci link do krótkiej anonimowej ankiety. Oczywiście jeśli masz ochotę wprost wyłożyć kawę na ławę, pisz do mnie śmiało!


Nowoczesny robot wykona operację | SPIN\nNowoczesny robot wykona operację\nredakcja czwartek, 12 września 2019, 12:28 Siedlce\nSzpital wojewódzki w Siedlcach będzie miał jeden z najnowocześniejszych sprzętów chirurgicznych. Robot da Vinci trafi do placówki jeszcze w tym roku. Na jego zakup z samorząd województwa przekaże 9,8 mln.\nDla pacjentów oznacza to szybszy powrót do zdrowia, mniej powikłań i dużą precyzję podczas zabiegów operacyjnych – wyliczają lekarze z oddziałów urologicznego i ginekologicznego.\nBędzie to trzeci tego typu robot na Mazowszu, ale jednocześnie pierwszy w publicznej placówce zdrowia.\nRamiona robota trafiają bezbłędnie nawet w najmniejsze pole operacyjne, minimalizując jednocześnie ingerencję w organizmie. Przy takiej operacji potrzeba mniej krwi oraz leków przeciwbólowych. Po operacji wykonanej za pomocą robota, pacjenci przebywają w szpitalu krócej.\nWśród operacji chirurgicznych wykonywanych z pomocą robota są m.in. leczenie chorób pęcherzyka żółciowego, achalazji przełyku, otyłości, wycięcie guza nowotworowego podczas operacji ginekologicznych lub też histerektomię – usunięcie macicy. W dziedzinie urologii jest stosowany miedzy innymi w zabiegach prostatektomii – wycięcia gruczołu krokowego, cystektomii – wycięcia pęcherza moczowego, nefrektomii, czyli usunięcia nerek czy usuwania torbieli z nerek.\nCzertezik dodano 2 lata temu\nCzy w SzpitalunwnSiedlcach choć jeden lekarz\nUmie go obsługiwać ?


Wyłudzenia towarów. Cz. 2. Oszust to nie tylko fałszywy przewoźnik.\nAktualizacja: wrz 9\nWiększość oszustów fałszywie podaje się za inne osoby. Fałszywe podawanie się za kogoś jest niczym innym jak podszywaniem się pod kogoś. Takim obiektem, pod który podszywa się oszust jest zazwyczaj istniejący i legalny przewoźnik. Takim obiektem może być również prawdziwy spedytor, który nie wykonuje przewozów, a jedynie je organizuje. Rzadziej będzie to obiekt wirtualny, stworzony przez oszusta na potrzeby wyłudzeń ładunków. Oszustwa nie są jednak popełniane wyłącznie przez osoby, które fałszywie podają się pod spedytorów i przewoźników.\nObecnie istnieje kategoria oszustów, którzy w sposób bardziej wyrafinowany wykonują swoją „działalność”. Podają się bowiem za przewoźników, ale… „prawdziwie”. O takich już nie powiemy, że podszywają się pod kogoś – oni przejmują istniejące firmy lub zakładają nowe z zamiarem dokonywania zaboru powierzonych im towarów. Tacy oszuści obecnie stanowią bardzo poważne zagrożenie dla branży logistycznej i transportowej.\nLegalne przejęcia działających firm transportowych\nTworzenie legalnych firm transportowych i spedycyjnych\nJeżeli oszust rejestruje nową spółkę, raczej nie spotkamy się z rozbieżnościami w danych firmy. Nowo powstała spółka może posiadać legalny KRS, NIP i Regon oraz legalnie uzyskane uprawnienia, a nawet własne pojazdy. Taka spółka wykona kilka przewozów, jednakże przy otrzymaniu zlecenia na przewóz intratnego towaru (zwykle kilka ładunków) dokona jego zaboru.\nAnalizowane przypadki doprowadziły do ustalenia, że:\nZdarza się również, że oszust rejestruje spółkę w KRS podając nazwę lub nieznacznie zmodyfikowaną nazwę istniejącej spółki i jej adres. Nazwa istniejącej spółki może być poprzedzona przyrostkiem – Logistics, a adres zostaje uzupełniony o dodatkowy adres korespondencyjny – często w wirtualnym biurze lub odwrotnie. Tak zarejestrowana firma jest kojarzona z firmą, która została „skopiowana” i otrzymuje zlecenia transportowe na przewozy towarów, które organizuje lub nawet wykonuje za pomocą posiadanych pojazdów. Gdy otrzyma zlecenia na przewóz intratnego towaru (często jest to kilka zleceń w tym samym czasie), dokonuje jego zaboru.\nAnalizowany przypadek doprowadził do ustalenia, że:\nJak widać z powyższego, oszuści imają się przeróżnych metod, aby wprowadzić nas w błąd, uzyskać zlecenie i dokonać zaboru towaru. Wprowadzają nas również w błąd podając w zleceniach błędny adres dostawy, do którego również ufnie dostarczamy towar. Wartości utraconych w ten sposób ładunków sięgają milionów EUR. Z jednej strony powoduje to wzbogacenie się oszustów, a z drugiej stratę po stronie nadawców i odbiorców. Przewoźnik lub spedytor, który doprowadza do powstania takich start, zostaje pociągnięty do odpowiedzialności. Pół biedy, gdy posiada dobrą polisę OCP, ale gdy jego polisa zawiera „dziury”, konsekwencje swojej ufności będzie musiał ponieść sam. Czy opłaca się weryfikować zleceniobiorców i zleceniodawców? Na to pytanie niech sobie odpowiedzą zainteresowani.


Pobierz ePUB PDF RE:Tusz\nRE:Tusz ? to mocna, autentyczna relacja z życia nastolatka dorastającego w latach dziewięćdziesiątych w Kielcach ? jednym z najbiedniejszych regionów Europy, kolebce rodzimego hip-hopu. Kuba kończy podstawówkę i zderza się z pokusami okresu dojrzewania. Pierwsza miłość, piwo, skręt, pierwszy zespół rapowy. Niewinne próby w brutalnej rzeczywistości ? w tle czają się handlarze narkotyków, mafie samochodowe i kolejne wyzwania: nauka w liceum, egzamin maturalny. Kuba stopniowo ulega fascynacji nałogiem i przez fatalny przypadek staje się w środowisku persona non grata. Książka Kuby Witka, znanego także jako raper Tusz na Rękach, to pamiętnik nieco zapomnianych już czasów, dramatyczny, czasem ? przewrotnie dowcipny obraz życia w nowej Polsce. Opowiada o tym jak cienka jest granica między udanym życiem a upadkiem w czeluść narkotykowej matni.\nMoja historia zaczyna się w Kielcach końca lat 90-tych. Miejscu, w którym, z mieszanki ... Na wymianę informacji o imprezach, wydarzeniach, nowych rozwiązaniach technologicznych, instrumentach, wydawnictwach i ciekawych adresach internetowych związanych z geodezją przewidzieliśmy moderowane forum informacyjne GeoInfo PIIG'u znajdujące się pod adresem www.GeoInfo.geodezja.pl.\nData zakończenia 2020-06-25 - cena 29,99 zł Sprawdź niskie ceny i kup Re:tusz w księgarni internetowej tantis.pl ⭐ Szybka wysyłka! RE:Tusz - to mocna, autentyczna relacja z życia nastolatka dorastającego w latach dziewięćdziesiątych w Kielcach - jednym z najbiedniejszych regionów Europy, kolebce rodzimego hip-hopu. Kuba kończy podstawówkę i zderza ... „Re:tusz", którego autorem jest Kuba Witek, to jedno wielkie, bardzo szczere i emocjonalne wyznanie.\nBez pożegnaniaPrusy. Pięć wiekówTreasure Island / Wyspa skarbów (z podręcznym słownikiem angielsko-polskim Poziom A2-B1)Fighting Fantasy. Czarnoksiężnik z Ognistej Góry (komiks paragrafowy)Na zachód od wolnościDziennik Jana SzczygielskiegoŻycie ze stratą. Pomoc dla rodziców po odejściu dzieci nienarodzonychFIFA Księga Młodego Kibica World Cup Russia 2018Judasz całował wspanialeLudzkie ciało w 30 sekund


Twistshake Pojemnik na mleko i przekąski 2 sztuki - zielony w Sklep dla dzieci - MamaPlus.pl\nNajważniejsze cechy produktu Pojemniki na żywność Twistshake:\npozwala na przechowanie mieszanki mlecznej lub przekąsek,\nznacznie przyspiesza proces przygotowania mleka lub kaszki,\nwygodny i szeroki wlot zapobiega rozsypywaniu proszku,\nmożliwość połączenia pojemników i przygotowania większej ilości posiłków,\njest niewielki, przez co mieści się nawet w małej torebce,\nwykonany z bezpiecznego materiału.\nPojemnik na mleko i przekąski Twistshake to świetny sposób na przechowywanie przekąsek w domu, na spacerze lub w podróży oraz na szybkie przygotowanie mieszanki mlecznej dla niemowlęcia.\nZestaw pojemników Twistshake pomaga bezpiecznie przetransportować mleko w proszku, kaszkę i drobne przekąski!\nSzeroki wlot zapobiega rozsypywaniu proszku na blat, więc szybko i bezproblemowo można go uzupełnić, nie tracąc czasu na sprzątanie. Mając kilka pojemników można łączyć je ze sobą i tym samym przygotować ilość porcji na cały dzień karmienia. Dodatkowym atutem jest niewielki rozmiar pojemnika, który mieści się nawet w małej torebce, dzięki czemu przekąski lub porcje mleka można mieć zawsze przy sobie.\nTeraz bezproblemowo i błyskawicznie przygotujesz posiłek dla małego głodomora. Odmierzoną wcześniej porcję proszku wystarczy wsypać do butelki antykolkowej Twistshake, zalać wodą i gotowe!\nW zestawie znajdują się dwa, kompatybilne pojemniki, każdy o pojemności 100 ml oraz jedna, zakręcana pokrywka.\nPolecamy również do kompletu pozostałe produkty marki Twistshake!\nBezpieczeństwo: produkt spełnia wymagania normy europejskiej EN 14350, nie zawiera BPA ani żadnych innych szkodliwych substancji.\nMateriał: wszystkie elementy plastikowe wykonane są z bezpiecznego polipropylenu.\nŁatwy w czyszczeniu: producent zezwala na mycie w zmywarce, lecz w celu zachowania żywotności nadruku, zaleca się mycie ręczne przy użyciu delikatnego detergentu.\nPojemność: 2 x 100 ml.\nMata ochronna na fotel samochodowy Prince Lionheart - brązowa


Kup Kawa kapsułki Tchibo Cafissimo Crema Jabiru Guatemala Grand Classe 8x10 kaps. (sezonowa) w Filtrosfera.pl\nKawa kapsułki Tchibo Cafissimo Crema Jabiru Guatemala Grand Classe 8x10 kaps. (sezonowa)\nKawa kapsułki Tchibo Cafissimo Crema Jabiru Guatemala Grand Classe 8x10 kaps. (sezonowa)\tOpinie (0)\nDuży zapas kapsułek z limitowanej edycji\nJabiru Guatemala to kapsułki Tchibo Cafissimo, które są edycją limitowaną, więc w sprzedaży dostępne będą przez ograniczony czas. To wyjątkowa okazja, aby spróbować tej kawy i pozwolić sobie na chwilę rozkoszy z filiżanką wybornego połączenia kofeiny z czekoladowymi nutami. Ponadto kawa wyróżnia się dosyć dużą intensywnością oraz wyczuwalnym paleniem przy bardzo małej kwaskowatości. Zestaw składa się aż z 8 opakowań, a w każdym z nich jest 10 szczelnie zamkniętych kapsułek. Zakup takiego zapasu pozwala oszczędzić pieniądze oraz czas podczas zakupów.\nZiarna tej kawy wzrastają w regionie Unión Cantinil w Gwatemali. Góry i żyzne gleby pozwalają krzewom się rozwijać i osiągać kawie pełnię smaku. Ziarna po zbiorze są rozkładane na płaskich powierzchniach i suszone na słońcu. Ciekawostką jest, że nazwa kawy pochodzi od ptaka z rodziny bocianów – żabiru amerykańskiego, który żeruje w pobliżu plantacji.\nKapsułki są przeznaczone do ekspresów z serii Tchibo Cafissimo. Producent do ich przygotowania zaleca użycie środkowego przycisku oznaczającego Caffè Crema. Dzięki temu na powierzchni kawy powstanie kremowa pianka, która wzbogaca smak. Gotowy napój możesz wzbogacić mlekiem lub cukrem, aby jeszcze lepiej dopasować go swoich preferencji.\nKapsułkowe kawy Tchibo Cafissimo posiadają certyfikat Rainforest Alliance. Jest on przyznawany przez organizację non-profit, działającą w sprawie ochrony przyrody i środowiska naturalnego. Podczas zakupów należy pamiętać, że nasze wybory konsumenckie mają realny wpływ na świat, dlatego powinniśmy zwracać uwagę na certyfikaty.


Tak wygląda upadek cywilizacji. Ruiny Detroit na zdjęciach | F5\nTak wygląda upadek cywilizacji. Ruiny Detroit na zdjęciach\nKanadyjski fotograf udokumentował ruiny Detroit.\nKanadyjski fotograf Philip Jarmain wybrał się do Detroit, by udokumentować tamtejsze budynki, które lata świetności mają już dawno za sobą.\nWybudowane na początku XX wieku budowle w stylu art deco niegdyś były chlubą tego miasta. Dziś – opuszczone i niszczejące – są obrazem jego upadku.\n– Detroit był nazywane Paryżem Środkowego Zachodu, a jego architekturę można było stawiać na równi z Nowym Jorkiem, Chicago i Paryżem. To musiało robić ogromne wrażenie na początku XX wieku. To miasto odpowiadało za tak wiele XX-wiecznych innowacji – mówi fotograf. Kryzys ekonomiczny z 2008 roku obszedł się z Detroit wyjątkowo brutalnie, choć nie był jednym czynnikiem składającym się na upadek miasta. Detroit, które przez dekady było amerykańską stolicą przemysłu samochodowego, w 2013 roku oficjalnie zbankrutowało. Masowy exodus ludności, opuszczone domy (w 2013 roku w mieście było aż 70 tys. opuszczonych budynków i 30 tys. opuszczonych domów) i wszechobecna bieda sprawiły, że po dawnej świetności nie ma już śladu.\nPhilip Jarmain zaczął dokumentować opuszczone budynki publiczne w Detroit w 2010 roku.\nOd tego czasu odwiedził miasto w tym celu aż 14 razy. Efektem jego prac jest 58 fotografii.\n– W tym czasie – mówi o roku 2008 fotograf – budynki zbudowane przed Wielkim Kryzysem były niszczone w niespotykanym dotąd tempie. Padały ofiarą rozbiórki, popalenia czy złomowania. Stało się jasne, że trzeba je udokumentować zanim zostaną całkowicie zniszczone. Na jego zdjęciach widzimy takie miejsca jak Kościół św. Agnieszki, Eastown Theatre czy hotel Lee Plaza. Dlaczego akurat Detroit? Fotograf pochodzi z miasteczka w kanadyjskiej prowincji Ontario, która sąsiaduje z miastem. Do tego jego matka pochodzi z Detroit, więc czuł osobisty związek z tym miejscem. Trzeba przyznać, że te ogromne opuszczone przestrzenie, które uchwycił na swoich zdjęciach fotograf, robią ogromne wrażenie.\nZdjęcia: Philip Jarmain


Wyświetlenie artykułów z etykietą: dyrektor - Głos Powiatu Średzkiego\nPowiat: Kilkanaście wypadków na drogach Zapraszamy nauczycieli i uczniów szkół ponadpodstawowych Średzianka pobiła rekord Guinessa Olszewo: Uderzył w drzewo w mgle Środa: 11 strażaków gasiło pożar w Enea planuje wyłączenia prądu. Gdzie i Krzykosy: To było kapuściane świętowanie! [GALERIA Środa: Powstaje nowy węzeł autobusowy Nowe Miasto: Niemal pół miliona na Krzykosy: Podzielone tysiące dla sołectw Środa: Duże pieniądze dla strażaków Piłka nożna: Trzy bramki w Kołobrzegu Biegi: Wygrał w Leśnej Ósemce w Biegi: Średzianin pobiegł w gdańskim Parkrun Murzynowo Leśne: Policjanci ostrzegali - "\nWyświetlenie artykułów z etykietą: dyrektor\nBył jednym z kilku kandydatów na to stanowisko. W naborze pokonał pięciu konkurentów i został nowym dyrektorem Gminnego Ośrodka Kultury. Bartosz Godziewski, bo o nim mowa, z początkiem tygodnia rozpoczął nową pracę. O jego zamierzeniach i planach rozmawiał z Radosławem Jagiełą.\nW poniedziałek 4 marca kandydatki na dyrektorów Liceum Ogólnokształcącego i Zespołu Szkół Rolniczych w Środzie stanęły przed komisją konkursową.\nNowa szefowa w GOK\nOd ubiegłego tygodnia, decyzją wójta gminy Dominowo, pełniącą obowiązki dyrektora GOK została Lidia Szewczyk.\nKatarzyna Światowy p.o. dyrektora liceum\nKatarzyna Światowy została osobą pełniącą obowiązki dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Wielkopolskich. Ta decyzja zapadła po tym, jak z objęcia stanowiska zrezygnowała wyłoniona w konkursie Anna Golczak.\nDyrektor zrezygnowała po kilku dniach\nPrzed tygodniem informowaliśmy, że nowym dyrektorem Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Wielkopolskich została Anna Golczak. Minęło jednak ledwie kilka dni, po których zrezygnowała ona z objęcia stanowiska. Tym samym LO wciąż pozostaje bez dyrektora.\nWe wtorek poznaliśmy nowego dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Wielkopolskich. Od nowego roku szkolnego funkcję tę pełnić będzie Anna Golczak.\nCo znaczy miasto bez wydarzeń kulturalnych? Na szczęście Środa ma Ośrodek Kultury, w którym dzieje się tyle, że czasem nie sposób nadążyć.\nPaź 23, 2019 / Powiat


Laungsuan Sharks Fin Cuisine, Bangkok - recenzje restauracji - TripAdvisor\nHomar w lokalizacji Sarn\nWyszukaj Azja›Tajlandia›Bangkok›Bangkok Restauracje›Laungsuan Sharks Fin Cuisine\nNr 6 528 wśród 9 533 Restauracje w lokalizacji Bangkok $$ - $$$\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Znajdź trasę 65/1 Soi Lang Suan 1 - Lang Suan 2, Sarasin Road, Lumphini Subdistrict, Pathum Wan District, Bangkok, Tajlandia +66 2 652 0370\n7 589 recenzji Recenzje\n7 897 recenzji Recenzje\nWyczyść wszystko Zacznij pisać recenzję lokalizacji Laungsuan Sharks Fin Cuisine Kliknij, aby ocenić\nTrwa aktualizowanie listy... Laungsuan Sharks Fin Cuisine — podobne obiekty, przeglądane przez podróżnych\nBangkok, Tajlandia Bistro M - Chidlom\nBangkok, Tajlandia Dainoki\nBangkok, Tajlandia JuiZe ETC\nByłeś(-aś) w Laungsuan Sharks Fin Cuisine? Podziel się wrażeniami! Napisz recenzję\n65/1 Soi Lang Suan 1 - Lang Suan 2, Sarasin Road, Lumphini Subdistrict, Pathum Wan District, Bangkok, Tajlandia Lokalizacja:\nPytania? Uzyskaj odpowiedzi od pracowników i klientów obiektu Laungsuan Sharks Fin Cuisine.\nWskazówki dotyczące publikacji Otrzymuj powiadomienia o nowych odpowiedziach na Twoje pytania. Zadaj pytanie Zazwyczaj zadawane pytania: Czy w ofercie są posiłki bezglutenowe? Czy w obiekcie obowiązują zasady dotyczące ubioru? Czy psy mogą przebywać na zewnętrznym patio? W pobliżu obiektu Laungsuan Sharks Fin Cuisine Najlepiej oceniane atrakcje w pobliżu 10 recenzje(-i) Chang Global Carnival\n169 recenzje(-i) Enjoy Taxi Bangkok\nPrzeglądaj wszystkie atrakcje Najlepiej oceniane restauracje w pobliżu 768 recenzje(-i) Medici Kitchen & Bar\n540 recenzje(-i) The Speakeasy Rooftop Bar\n1 569 recenzje(-i) GAGGAN


Norwegia oczami Eve: Zapraszamy do Północnej Norwegii. Zimą!\nWszystko wskazuje na to, że po wielu latach branży turystycznej udało się wreszcie przełamać te stereotypy i zachęcić resztę świata do odwiedzenia Północy. Ci, którzy wybiorą się statkiem Hurtigruten wzdłuż wybrzeża, będą mieli możliwość nocowania na pokładzie i podziwiania zorzy polarnej w swoim własnym łóżku. Przewoźnik zapewnia ciepłe śpiwory i obiecuje opiekować się śpiącymi na zewnątrz! Oferta popularna jest przede wszystkim wśród Brytyjczyków, którzy zachęceni zostali fenomenalnym dokumentem BBC o zorzy oraz kampanią, w której Hurtigruten daje gwarancję zobaczenia zorzy. Pechowcy dostają od firmy kolejną podróż gratis w ramach rekompensaty.\nPółnocna Norwegia ma do zaoferowania turystom zimą również inne atrakcje – np. wycieczki statkiem na safari wielorybnicze pod rozświetlonym zorzą niebem. Albo wielodniowe ekspedycje skuterami śnieżnymi po bezkresach płaskowyżu Finnmarksvidda. Lub wyprawy saniami w zaprzęgach psich po zaśnieżonych górach.\nCi, którzy są gotowi zapłacić, na pewno nie będą się nudzić zimą w Północnej Norwegii. W samym tylko Tromsø działa 48 firm organizujących czas dla zimowych turystów, a miasto w tym miesiącu znalazło się w pierwszej dziesiątce najlepszych zimowych miast – destynacji turystycznych amerykańskiego CNN Travel. W jego okolicach otwarcie kolejnej atrakcji – spektakularnego i luksusowego hotelu wykonanego ze śniegu – planuje holenderskie Dutch Docklands. Ci, którzy nie chcą czekać, mogą skorzystać z podobnego hotelu w Kirkenes (kirkenessnowhotel.com). Północ stała się również atrakcyjna dla turystów cruisowych; w sezonie jesień/zima 2014/15 przypłynie tam 14 ogromnych statków – hoteli.\nPiękna Północnej Norwegii możecie doświadczyć również z niższym budżetem – np. zamiast statkiem Hurtigruten, wybrać się kajakiem wzdłuż wybrzeża Vesterålen albo pojeździć na nartach w opanowanym przez renifery Finnmarku. Pamiętajcie – oglądanie zorzy polarnej jest gratis!a\nStanisław Czarnecki 24 listopada 2014 20:49\nZ Norwegii na Svalbard jest około 666 kilometrów ale jeszcze nie tak dawno białe misie odwiedzały stały ląd, ba na kilku wyspach w północnej Norwegii miały swoje stałe adresy zamieszkania, prawdopodobnie ostatniego ubito w 1953 roku na wyspie Lille Ekkeroy. (http://www.vg.no/nyheter/innenriks/ingen-spor-av-isbjoern-i-finnmark/a/116910/)\nChwilowo mieszkam w Tromso.Faktycznie jest tutaj duzo cieplej niż normalnie zimą w Polsce.Co do zorzy to faktycznie warto przyjechać i podziwiać.Niezapomniane wrażenia. Natomiast mozna zakochać się w fiordach ,które tak górują na morzem norweskim.I własnie kusi mnie obecnie safari wielorybnicze.Co prawda nie jest to tanie:) ale być tutaj i nie skorzystać to grzech. Polecam Tromso - Paryż PÓŁNOCY!!!