TRANSGENICZNA ŻYWNOŚĆ (ŻYWNOŚĆ GENETYCZNIE MODYFIKOWANA)\n7. lutego 2008r.\nKonsumenci gmo są narażeni\nna spożywanie białek zawierających\npestycydy wbudowane w rośliny\n(ang. plant-incorporated pesticides),\na więc toksyny białkowe Bacillus thuringiensis\ni materiał genetyczny niezbędny do ich wytworzenia\n(ORGANIZMY MODYFIKOWANE GENETYCZNIE).\nNie warto się poświęcać i na darmo zjadać\npestycydy wbudowane w rośliny,\nskoro pestycydy te przestają\npełnić swoją rolę\nw ochronie rośłin przed szkodnikami.\nWłaśnie naukowcy amerykańscy\npo raz pierwszy ujawnili\nudowodnione w latach 2003 - 2006\nniszczenie upraw na polach\nktóre w drodze ewolucji\nuodporniły się na toksynę Bt.\nFebruary 2008, Volume 26 No 2 pp199 - 202\nBruce E Tabashnik(1), Aaron J Gassmann (1,2),\nDavid W Crowder (1) & Yves Carriére (1)\nCurrent address: Department of Entomology, Iowa State University, Ames, Iowa 50011, USA.\nCorrespondence to: Bruce E Tabashnik1 e-mail: brucet@ag.arizona.edu\nHelicoverpa zea - słonecznica amerykańska\nSłonecznica amerykańska (Helicoverpa. zea), znanan także jako ćma kukurydziana i ćma bawełniana, najchętniej żeruje na kukurydzy słodkiej i przeznaczonej na popcorn, poza tym atakuje bawełnę, groch, pomidor, bakłażany, paprykę, kapustę, sałatę, truskawki, słonecznik, rośliny motylkowe, rośliny dyniowate, drzewa owocowe, rośliny ozdobne, rośliny szklarniowe. Łącznie zagraża ponad 100 gatunkom..Dziurawi liście, wygryza jamy i otwory w owocach.\nPowiedzmy sobie szczerze. Przeszłość mamy bardzo trudną. Takie z niej relacje jak Virchowa są znane innym, a po przetłumaczeniu na angielski i zamieszczeniu w internecie – wszystkim. Powinny być znane także głównym bohaterom tych opisów – Polakom. Nie po to, żeby budzić niechęć do pruskiego mędrca, który, jak każdy człowiek, mylił się w niejednym, ale po to, aby wszyscy zrozumieli, że zgodnym i energicznym działaniem możemy odbić się od dna historii i pokazać światu co w niepodległej Polsce wolny Polak potrafi. Warto przypomnieć, że właśnie w 1848r. w Irlandii trwał straszny głód, który zabił albo wysłał na emigrację co trzeciego mieszkańca wyspy. Dzisiaj Irlandia jest krajem największego sukcesu ekonomicznego i społecznego. Przez wieki bezlitośnie eksploatowana kolonia brytyjska w 1921r. uzyskała status brytyjskiego dominium, w 1949r. przekształciła się w republikę, w 1973 stała się członkiem EWG, a według ostatnich dostępnych ocen rozwoju cywilizacyjnego w 2006r. ogłoszonych przez ONZ, Irlandia roku 2004 to kraj zajmujący pierwsze miejsce w Unii Europejskiej i czwarte na świecie (za Norwegią, Islandią i Australią). W niepodległej Irlandii wolny Irlandczyk udowodnił, że potrafił wiele. Zadziałała zbiorowa, niezawłaszczona przez omylnych mędrców, mądrość narodu.\nDzisiaj autorytetów, zwłaszcza profesorskich, na miarę Rudolfa Virchowa już prawie nie ma. Ich miejsce zajęli profesorowie politycznie poprawni i przydatni oraz naukowcy, którzy legitymują się najwyższymi cytowaniami w najważniejszych czasopismach z danej dziedziny, uwzględnionymi w bazie Journal Citation Reports. Ludziom tym powierza się przyszłość nas wszystkich. W kontrowersyjnym, bo odchodzącym od wcześniejszych deklaracji rządu, projekcie ustawy Prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, którą Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ma uchwalić, wykonując postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o ochronie środowiska oraz o ochronie zdrowia konsumentów, znajduje się zapis o składzie Komisji do Spraw Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych, która jest organem opiniodawczo - doradczym ministra właściwego do spraw środowiska w sprawach dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Oto na 25 członków Komisji ma znaleźć się\na) siedmiu przedstawicieli nauki o uznanym autorytecie i kompetencjach w dziedzinach: ochrony środowiska, ochrony zdrowia, mikrobiologii, wirusologii, biologii molekularnej, genetyki zwierząt oraz genetyki roślin powoływanych i odwoływanych po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw nauki, którzy legitymują się w ostatnich czterech latach, najwyższymi cytowaniami w pięciu najważniejszych czasopismach z danej dziedziny, uwzględnionymi w bazie Journal Citation Reports;\nb) dziewięciu przedstawicieli nauki o kompetencjach w dziedzinie ekologii, którzy legitymują się w ostatnich czterech latach, najwyższymi cytowaniami w pięciu najważniejszych czasopismach ekologicznych uwzględnionymi w bazie Journal Citation Reports, posiadający wyłączność na wydawanie opinii w sprawie bezpieczeństwa środowiska.\nZ projektu rządowego wynika, że o zdrowiu konsumentów będzie decydować 16-osobowa grupa specjalistów głównie z zakresu ekologii wyłoniona na podstawie rekordów cytowań w czasopismach naukowych. Jest to niewątpliwie postęp w stosunku do poprzedniego składu komisji, gdzie koncerny reprezentowane bezpośrednio lub pośrednio załatwiały swoje interesy bez najmniejszego kłopotu, przegłosowując dwójkę przedstawicieli organizacji pozarządowych, a w razie potrzeby posuwając się łamania obowiązującego w naszym kraju prawa, co zresztą było powodem mojej rezygnacji z udziału w pracach tej komisji. Jednak oparcie gwarancji bezpieczeństwa konsumentów i środowiska o politykę redakcyjną najważniejszych czasopism naukowych już teraz żałośnie skompromitowaną uzależnieniem od koncernów agrochemicznych wydaje się prowokacją w stosunku do inteligencji obywateli.\n"Nasz Dziennik", 23. czerwca 2006r.\nNiedaleko Rostoku powstanie pole doświadczalne\nz modyfikowanymi genetycznie ziemniakami\nNiemcy igrają z naturą\nNiemcy zamierzają uprawiać genetyczne modyfikowane ziemniaki, które będą zawierać na przykład... szczepionkę przeciw cholerze. Tamtejszy Urząd do spraw Ochrony Konsumenta i Bezpieczeństwa Żywności wydał zgodę na obsadzenie pierwszego pola doświadczalnego takimi mutantami - jak się je nazywa. Organizacje ochrony środowiska i duża część społeczeństwa protestują przeciwko tej decyzji, wskazując, że może ona spowodować katastrofę ekologiczną.\nPierwsze doświadczalne poletka (obsadzone zmodyfikowanymi ziemniakami) powstaną przy uniwersytecie w Rostoku w miejscowości Gross Luesewitz. Według informacji pochodzących od kadry uniwersyteckiej, zasadzona ma być zupełnie nowa odmiana ziemniaka, która będzie zawierała różne niespotykane dotąd w tego typu roślinach substancje w postaci środków zwalczających choroby, jak np. szczepionka przeciwko cholerze.\nPrzeciwko tego typu eksperymentom od dawna protestuje Związek Ochrony Środowiska Naturalnego.\n- To niedorzeczne, na co niemiecki Urząd BVL wydaje zezwolenie\n- stwierdził przewodniczący Związku Olaf Tschimpke. Jego zdaniem, tak duża ingerencja w produkty spożywcze jest bardzo niebezpieczna dla ludzi, zwierząt, a także dla całego środowiska. Tschimpke zażądał od ministra rolnictwa Horsta Seehofera natychmiastowego działania i wycofania zgody na produkcję zmodyfikowanych ziemniaków.\nPrzeciwnicy tzw. mutantów pomimo zapewnień zwolenników o zupełnie bezpiecznej, bo kontrolowanej, hodowli, twierdzą, że nie jest możliwe całkowite zabezpieczenie tej roślinnej produkcji tak, aby nie wydostała się poza teren upraw i nie wymieszała się z czystymi genetycznie roślinami. Nawet jeśli pola doświadczalne zostaną odgrodzone, to pędy ziemniaków mogą zostać przeniesione przez ptaki, wiatr może również przenieść ich pyłki w dowolne miejsca - twierdzi Hartmut Vogtmann z Instytutu Ochrony Środowiska. Wtedy zmodyfikowana żywność wymieszana zostanie z normalnymi roślinami, a ciągle nie wiemy, jakie to będzie miało konsekwencje dla ludzi i środowiska naturalnego.\nInstytut Ochrony Środowiska w Monachium poinformował na swoich stronach internetowych, że nie jest to pierwszy w Niemczech eksperyment z modyfikowanymi ziemniakami. Zdaniem przedstawicieli Instytutu z Uniwersytetu Technicznego w Monachium, również w tym roku prowadzi się doświadczenia nad ziemniakami, które zawierają substancję Carotinoids i Zeaxanthin (karotenoidy i zeaksantyna) mające chronić starszych ludzi przed chorobami oczu.\nNiestety, nie jest to też pierwszy taki eksperyment w Europie. Podobne pola doświadczalne założono w Rosji, Szwecji i USA.\nPod uprawę zmodyfikowanych ziemniaków przeznaczono 250 hektarów ziemi. Związki rolnicze, instytuty ochrony środowiska i zdrowej żywności, a także organizacje ekologiczne i prywatni ekolodzy w Niemczech poprzez swoje strony internetowe nawołują do składania w ministerstwie rolnictwa i ochrony konsumenta masowych protestów przeciwko wydaniu zgody na produkcję zmodyfikowanych genetycznie ziemniaków. Żądają oni natychmiastowego cofnięcia tej decyzji.\nZbigniew Hałat, lekarz medycyny, epidemiolog, działacz ekologiczny:\nSzafowanie argumentami prozdrowotnymi jest wytrychem do otwarcia rynków dla żywności genetycznie modyfikowanej i niestety, wszędzie jest stosowany ten sam scenariusz. Argumentuje się, że ludzie chorzy zostaną wyleczeni dzięki tym manipulacjom genetycznym. Nie dodaje się jednak, że osoby w ten sposób leczone umierają na raka. Nie mówi się, że powstaje zupełnie nowa genetyka, odmienna od tej, na podstawie której ustalono modele eksperymentów medycznych. Do tego dochodzi takie zjawisko, że modyfikowany organizm ujawnia nieznane cechy w wyniku połączenia genów w sposób przypadkowy. Ponadto jeśli chodzi o rośliny genetycznie modyfikowane, mamy do czynienia z wielkim niebezpieczeństwem samoistnego rozsiewania się ich na zwykłe uprawy, co już zaszło w wielu miejscach na świecie, m.in. w Stanach Zjednoczonych. Istnieją więc poważne zastrzeżenia co do tego typu praktyk. Wirusolodzy podają w wątpliwość sam pomysł uodporniania ludzi za pomocą żywności zmodyfikowanej genetycznie. To tak jakby stosować szczepionkę bez dawkowania jej. Po drugie, mamy do czynienia z ryzykiem pojawienia się objawów ubocznych.\nWniosek o uchylenie uchwał\nKomisji ds. organizmów genetycznie zmodyfikowanych\nprzyjętych z naruszeniem obowiązujacego prawa\nPodczas posiedzenia Komisji ds. organizmów genetycznie zmodyfikowanych w dniu 27. stycznia 2005r. postawiłem formalny wniosek o przegłosowanie uchwały uchylającej wszystkie uchwały Komisji przyjęte od początku trwania jej kadencji a podjęte z naruszeniem obowiązującego prawa, w szczególności z naruszeniem ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811 ze zm.) i ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 96, poz. 999 ze zm.).\nPrzewodniczący Komisji przychylił się do stanowiska dr n. med. Lucjana Szponara, aby w tej sprawie zasięgnąć opinii prawnej i przeniósł głosowanie na następne posiedzenie Komisji.\nWyniki uchwał komisji m. in. przyjętech z naruszeniem prawa:\nSą to ważne informacje dla nas wszystkich, jednak celem tej informacji publicznej jest powiadomienie osób zainteresowanych o planowanej przez obecny rząd nowelizacji ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Jako członek Komisji jestem zobowiązany do wyrażenia swojej opinii również w tej sprawie. Proszę o pomoc i zgłaszanie swoich uwag do materiału, który jest zamieszczony na stronie Nowelizacja ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (http://www.halat.pl/transustawa.html)\nRevealed: health fears\nover secret study into GM food\nit affected their kidneys\nZagrożenia zdrowia i środowiska ze strony produktów inżynierii genetycznej przez wiele lat były metodycznie pomijane przez uzależnione od sponsorów redakcje czasopism naukowych oraz ogólno dostępnej prasy, radia i telewizji. Koncerny agrochemiczne potrafiły podporządkować sobie niemal wszystkich naukowców i polityków, doprowadzić do paraliżu władz sanitarnych nie tylko w naszym - coraz bardziej skorumpowanym - kraju, lecz także w tych państwach, które szczycą się rzekomą opornością na korupcję.\nW ostatnim czasie moralne, naukowe i finansowe fiasko trangenów znajduje swoje bezpośrednie potwierdzenie w udokumentowanych zachorowaniach ludzi i zwierząt.\nLudzie chorują na Filipinach\nW sierpniu 2003r. na badania lekarskie stawiło sie ponad 100 osób zamieszkałych w pobliżu upraw transgenicznej kukurydzy Bt (Dekalb 818 YG firmy Monsanto) na flipińskiej wyspie Mindanao. Wśród zgłaszanych objawów dominowały dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wymioty, bóle głowy, kaszel i objawy przeziębienia. Dr Edwin Dipus, urzędowy lekarz pobliskiego miasta Polomolok zarejestrował przede wszystkim przypadki chorób układu oddechowego, gorączki i zmian skórnych. U wszystkich chorych objawy pojawiły się niemal w jednym czasie i to w pierwszym sezonie kwitnienia transgenicznej kukurydzy wprowadzonej na tamtejsze pola za zgodą rządu a wbrew oporowi mieszkańców wspieranych przez kapłanów kościoła katolickiego. Cztery rodziny ciężko doświadczone bliskim sąsiedztwem pola z transgeniczną kukurydzą musiały opuścić swoje domy. W nowym miejscu objawy choroby ustąpiły. Ale po powrocie tych rodzin do domów dolegliwości pojawiły się znowu. W tej sytuacji lekarze odrzucili podejrzenie infekcyjnego tła zachorowań i zaczęli poszukiwać przyczyny w środowisku.\nZ pomocą pospieszył dr Terje Traavik, dyrektor naukowy norweskiego Instytutu Ekologii Genów w Tromsö. Trzy miesiące po okresie pylenia transgenicznej kukurydzy pobrał próbki krwi od chorujacych rolników i poddał je badaniom immunologicznym. U 39 osób analiza wykazała obecność trzech różnych przeciwciał przeciwko antygenom toksyny Bt wbudowanej do kukurydzy w roli pestycydu. 22. lutego 2004r. członkowie zespołu badawczego dr Traavika ogłosili również wykrycie rekombinacji genetycznie modyfikowanych wirusów wykorzystanych w procesach inżynierii transgenicznej z wirusami naturalnymi i prowadzącej do powstania nowych hybryd wirusowych o nieprzewidywalnych cechach, w tym takich, jak wywoływanie nowych chorób. W tej sytuacji badacze uznali, że w interesie publicznym trzeba pilnie poinformować świat o zagrożeniach a nie czekać na opublikowanie wyników swoich prac na łamach prasy naukowej. Wykazali też, że żywność transgeniczna może wyzwalać niestabilność genetyczną i mutacje, przypadkową ekspresję alergenów lub toksyn, a nawet aktywację tzw. wirusów śpiących. Ponieważ mechanizm działania toksyny Bt opiera się na zwiększeniu wrażliwości ssaków na inne alergeny lub immunogeny, należy sprawdzić, czy uprawy roślin Bt nie przyczyniły się do nie dającego się wytłumaczyć nasilenia alergii w skali całego świata.\nTu muszę przypomnieć wielokrotnie przeze mnie przywoływane przy różnych okazjach stanowisko Royal Society, czyli Brytyjskiej Akademii Nauk zawarte w raporcie z 4. lutego 2002r. pt. " Rośliny genetycznie modyfikowane przeznaczone do spożycia", które głosi w dosłownym cytacie co następuje: "Niezbędna jest radykalna poprawa procedur oceny ryzyka ze strony produktów inżynierii genetycznej. Ze względu na niebezpieczeństwo pojawiania się silnych alergenóów szczególnej ochrony wymagają niemowlęta i osoby ze skazą atopową. Zagrożenie wiąże się nie tylko ze spożyciem produktów gmo, lecz także z wdychaniem pyłków i zarodników roślin transgenicznych, zanieczyszczonego nimi pyłu i kurzu".\nKrowy padają w Niemczech\n8. grudnia 2003r. stacja telewizyjna SÜDWEST Fernsehen nadała materiał, jeszcze dzisiaj dostępny na stronie internetowej http://www.swr.de/report/archiv/sendungen/031208/05/frames.html , dotyczący losów hodowli bydła mlecznego prowadzonej przez rolnika z Woelfersheim w landzie Hesja. Posiadający wyższe wykształcenie rolnicze Gottfried Gloeckner był entuzjastą transgenicznej kukurydzy Bt-176 (firmy Syngenta, dawniej Novartis), którą uprawiał na swoim polu od 1997r. i stopniowo w latach 2000-2001 przeszedł tylko na nią. Wkrótce potem 5 jego krów padło w ciągu czterech miesięcy. Mleczność części pozostałych krów uległa zmniejszeniu, a niektóre z nich były poddane ubojowi z powodu niewyjaśnionych chorób. W 2002r. w ramach rekompensaty za 5 padłych krów, zmniejszoną mleczność i koszty opieki weterynaryjnej koncern Syngenta wypłacił 40 000 euro. W lutym 2002r. rolnik zaprzestał podawania paszy z kukurydzy transgeniczej, ale i tak do października 2002r. padło dalszych 7 krów. W tym czasie straty pana Gloecknera wynosiły już 100 000 euro.\nGłównym podejrzanym jest białko Cry1Ab tworzące toksynę Bt-176, według koncernu Syngenta to samo, kóre składa się na toksynę Bt 11. Badania prowadzone w Japonii w 2003 r. wykazały obecność toksyny Bt 11 w żołądku, jelicie i łajnie cieląt karmionych kukurydzą Bt 11. Z kolei transgeniczne DNA i fragmenty białka toksyny wykryto u świń, którym podawano kukurydzę Bt 11. Dla rolnika z Hesji są to ważne informacje, bo zachodzi obawa, że toksyna Bt176 może, wyciekając z rozkładającego się łajna i wiążąc z minerałami gleby, skazić jego pastwiska i niszczyć znajdujące się w tej glebie naturalne organizmy.\nJeszcze gorsze obawy wiążą się z wynikami badań przeprowadzonych ostatnio przez naukowych ekspertów rządów Francji i Belgii. Analiza molekularna wykazała, że toksyna w Bt-176 może nie być białkiem Cry1Ab, ale Cry1Ac, a Bt 11, które jest wytworzone z Cry1Ab, może byc zanieczyszczone Bt 176 i zawierać zarówno Cry1Ac jak i CrylAb. Dowodziłoby to sfałszowania danych przez koncern i świadomego sprowadzenia zagrożenia zdrowia na masową skalę. Już w 2000r. badania wykazały, że białko Cry1Ac jest silnym immunogenem i wiąże się ze ścianą jelitową u myszy, wywołując istotne zmiany w komórkach jelit. Syntetyczne transgeny Bt-176 są hybrydami licznych toksyn, stąd mogą zabijać inne gatunki owadów niż zamierzone, jak i też zawierać dotychczas nieznane trucizny szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Niestabilność insertów transgenicznych Bt 176 może być powodem pojawiania się inwazyjnych DNA, które posiadają zdolność wnikania do wszystkich genomów i wyzwalania procesów rakotwórczych.\n4. marca 2004r.\n"Gazeta Studencka", kwiecień 2004\nKurczak bez pierza i zablokowany serwer\nPonad 10 lat temu na amerykański rynek trafił superpomidor - pierwsze transgeniczne warzywo. Był on bardziej jędrny i mógł być dłużej przechowywany niż "naturalny". Genetycznie modyfikowana żywność to odpowiedź na wymagania konsumentów, którzy chcą, aby żywność była tańsza, smaczniejsza i trwalsza.\nPomidor to początek\nInżynieria genetyczna umożliwiła decydowanie o właściwościach spożywanych pokarmów. Prace zmierzają w kierunku wzbogacenia żywności substancjami odżywczymi, np. pomarańczy wapniem, ogórków białkiem. W niedalekiej przyszłości mogą powstać produkty, które zastąpią suplementy witaminowe i szczepionki. Wyhodowano już "prototyp" marchwi chroniącej przed wrzodami żołądka i sałaty będącej jednocześnie szczepionką przeciw żółtaczce typu B. Jednak w laboratoriach powstają też inne, czasami trudne do wyobrażenia, genetycznie modyfikowane organizmy (GMO, skrót od ang. genetically modified organism). Izraelscy uczeni stworzyli kurczaka pozbawionego pierza, który ma mniejszą ilość tłuszczu w tkance podskórnej, szybciej rośnie i jest tańszy w produkcji. Japończycy natomiast umieścili gen szpinaku w zapłodnionej komórce jajowej świni. Tylko jedno prosię na sto przeżyło, ale dla naukowców najistotniejszy był fakt, że nowy gen może być przekazywany w warunkach hodowlanych.\nWiększość tego rodzaju produktów to jednak tylko eksperymenty naukowe, które nie wychodzą poza laboratoria. Na rynek trafiają nieliczne nowe odmiany warzyw i owoców. Pierwszą rośliną genetycznie zmodyfikowaną, która trafiła do masowej sprzedaży, była soja. Obecnie jej największym producentem jest sieć Monsanto mająca swoje filie na całym świecie.\nSzacuje się, że pod uprawę genetycznie modyfikowanej żywności wykorzystuje się obecnie 40 milionów hektarów, głównie w Stanach Zjednoczonych, Argentynie i Kanadzie. W Polsce nie prowadzi się upraw żywności o zmienionej puli genów poza eksperymentalnymi. Większość tych produktów jest jednak eksportowana z zagranicy i wkracza również do polskich sklepów.\nDo tej pory główny inspektor sanitarny wydał 58 decyzji dopuszczających na rynek produkty zawierające GMO. Są to m.in. koncentraty i izolaty białka sojowego wykorzystywane np. w przemyśle mięsnym, a także preparaty enzymatyczne stosowane w piwowarstwie, gorzelnictwie, przemyśle piekarskim. - Uważa się, że około 60 procent wszystkich przetworzonych produktów spożywczych może zawierać składniki pochodzące z soi, część z nich z soi genetycznie zmodyfikowanej - mówi Iwona Traczyk, kierownik Pracowni Żywieniowych Czynników Ryzyka Zagrożenia Zdrowia. - Soja pod różną postacią może występować w wędlinach, herbatnikach, pieczywie. Produkowany jest z niej napój - tzw. mleko sojowe, tofu, pasztety. W mniejszym stopniu w naszym kraju wykorzystuje się zmodyfikowaną kukurydzę.\nZgodnie z ustawą o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z 11 maja 2001 roku produkty spożywcze zawierające składniki transgeniczne powinny być oznaczone informacją: "produkt genetycznie zmodyfikowany". - Większość takiej żywności nie zawiera nakazanych prawem ostrzeżeń zdrowotnych - informuje dr Zbigniew Hałat, specjalista epidemiolog, prezes Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Konsumentów. - Zdarza się, że producent świadomie wprowadza klienta w błąd, umieszczając na etykiecie zapewnienie, że produkt jest wolny od GMO, podczas gdy on właśnie GMO zawiera. Ustalenia kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli czy Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych są dowodem na zagrażające nam wszystkim skorumpowanie obecnej władzy i jej zaplecza eksperckiego.\nIwona Traczyk polemizuje: Nie znam takich wyników badań. Należy się jednak spodziewać, że część żywności zawierająca składniki genetycznie zmodyfikowane jest nieprawidłowo oznakowana. Do niedawna badania żywności na obecność GMO były utrudnione, co niektóre firmy mogły wykorzystywać. Jednakże od połowy 2003 roku w Tarnobrzegu funkcjonuje laboratorium Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonujące jakościowe i ilościowe badania żywności GMO, a dwa kolejne powstają, co znacznie ułatwi kontrolę.\n- Konsumenci niesłusznie obawiają się zmodyfikowanej genetycznie żywności - przekonuje Robert Gabarkiewicz, menedżer ds. rejestracji i rozwoju produktu Monsanto Polska. - Wynika to z ich zbyt małej wiedzy na ten temat. Brakuje po prostu rzetelnej kampanii informacyjno-edukacyjnej.\nJednak dr Hałat nie zgadza się z tym zdaniem - Ekolodzy i lekarze dużo mówią na ten temat, ale przez to stają się obiektem ataków. Na przykład kiedy w 2000 r. zorganizowaliśmy konferencję naukową poświęconą GMO, na cały miesiąc wyłączono nam serwer, wtedy jeszcze zlokalizowany w USA. Potem w Polsce posypały się zapewnienia, że ta żywność jest nieszkodliwa. W ogłupianiu konsumentów przodują pracownicy instytucji państwowych specjalizujący się w powtarzaniu opracowanych przez koncerny agrochemiczne reklamowych sloganów, półprawd i przeinaczeń, a także - niekiedy nieświadomie - dziennikarze, zwłaszcza ci początkujący.\nZa zmodyfikowanym jedzeniem przemawia tańsza produkcja, lepsze plony, większa odporność, łatwiejsze dostosowanie do warunków klimatycznych i często lepszy smak. Ponadto gdy rośliny mają właściwości owadobójcze, spryskiwanie ich jest już niepotrzebne. - To jest alternatywa dana środowisku - zużywa się znacznie mniej środków ochrony roślin przy produkcji płodów rolnych - podsumowuje Gabarkiewicz. - Dzięki temu praca rolników staje się dużo efektywniejsza, łatwiejsza i pozwala osiągnąć zysk. W 2003 roku około 7 milionów rolników w różnych krajach świata uprawiało rośliny ulepszone genetycznie. Przeciwnicy wysuwają kontrargumenty: szkodliwość dla środowiska i ludzkiego zdrowia oraz nienaturalność manipulacji genetycznej (np. geny bakterii, wirusa mozaiki kalafiora i petunii dodane do ziaren soi). - Wprowadzenie do genomu rośliny uprawnej nowej cechy, np. w przypadku soi odporności na herbicyd, pozwala na dostosowanie płodów rolnych do stale rosnących wymagań. Dokonywane zmiany sprowadzają się do genów odpowiedzialnych za produkcję określonych białek, które zostaną strawione - przekonuje Gabarkiewicz. - Ludzie nie zdają sobie sprawy, że większość uprawianych od dawna roślin jest efektem modyfikacji przyrody, np. pszenżyto nie powstało przecież w warunkach naturalnych, ale jest wynikiem genetycznych krzyżówek. Ta żywność naprawdę nie różni się od tej, którą zjadamy obecnie każdego dnia. Nie jest też bardziej szkodliwa, ale za to dużo lepiej przebadana - dodaje.\n- Analizy wykazują, że takie eksperymenty prowadzą do powstania wcześniej nieznanych medycynie nowych alergenów i nowych trucizn, szerzenia się antybiotykooporności na masową skalę - polemizuje dr Hałat. - Narasta przekonanie, że obecna epidemia alergii jest właśnie wynikiem rozpowszechnienia transgenów. Już pojawiły się pokolenia zmutowanych "superchwastów" opornych na działanie pestycydów. Przenoszenie na naturalne składniki żywności genów "szczepionkowych" lub "lekowych" jest obciążone oczywistymi nawet dla laika działaniami niepożądanymi, nad którymi medycyna nie jest w stanie zapanować.\nKonsekwencje manipulacji genetycznej są trudne do przewidzenia. - Nikt jeszcze nie zbadał, jaki wpływ na zdrowie człowieka może mieć GMO - twierdzi Hałat. - My i nasze dzieci zostaliśmy poddani eksperymentowi na globalną skalę.\nOtrzymawszy do autoryzacji moje wypowiedzi w powyższym materiale,\nstanąłem przed trudnym problemem etycznym,\nwszak lekarzowi nie wolno uczestniczyć w wydarzeniach\npromujących przekonania niezgodne z aktualnym poziomem naukowej wiedzy medycznej,\nw tym polegających na powtarzaniu opracowanych przez koncerny agrochemiczne\nreklamowych sloganów, półprawd i przeinaczeń.\nJednak przekonanie o potrzebie ochrony czytelników "Gazety Studenckiej" - młodej polskiej inteligencji\nprzed ogłupieniem (niezmienna strategia trzech "O": ogłupić - okraść - ośmieszyć)\nprzeważyło i zaoowocowało\n1. moimi wypowiedziami jak wyżej,\n2. odrzuconą przez redakcję propozycją zmiany tytułu na "ALERGIA I RAK",\n3. wysłaną do pani red. Eweliny Wojtysiak wraz z autoryzacją a pominiętą przez redakcję\ndokumentacją zagrażającego nam wszystkim skorumpowania obecnej władzy i jej zaplecza eksperckiego\nw postaci cytatów z ustaleń kontroli przeprowadzonych przez\nNajwyższą Izbę Kontroli i Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,\nSytuacja na polskim rynku - wyniki kontroli artykułów rolno-spożywczych pod kątem zawartości składników genetycznie zmodyfikowanych\nUstalono, że w okresie trzech pierwszych kwartałów 2003 roku, kontrolowane jednostki zakupiły ogółem ponad 170 tys. ton różnego rodzaju surowców wytworzonych z nasion soi i ziarna kukurydzy, pochodzących wyłącznie z importu. Najczęściej wprowadzanymi na polski rynek artykułami rolno-spożywczymi, zawierającymi produkty GMO, była soja i jej przetwory. Ponad 99% importowanej i znajdującej się w obrocie śruty sojowej, było deklarowane przez przedsiębiorców jako produkt genetycznie zmodyfikowany. Dwie skontrolowane jednostki wprowadzały na polski obszar celny produkty GMO pochodzące z zagranicy, nie posiadając stosownego zezwolenia Ministra Środowiska. Stwierdzono liczne przypadki znakowania wyrobów w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. W 34 jednostkach objętych kontrolą ujawniono brak informacji na temat zawartości GMO w artykułach rolno-spożywczych wprowadzanych do obrotu, a w 13 jednostkach informacje te były niepełne lub błędne. W trakcie kontroli pobrano i poddano wstępnym badaniom jakościowym 137 próbek reprezentujących 31 różnych asortymentów artykułów rolno-spożywczych, wytworzonych z zastosowaniem soi lub kukurydzy (wykaz w załączniku nr 1), o łącznym tonażu 5.121,86 ton. Testy ukierunkowano na wykrycie obecności modyfikacji genetycznych kukurydzy tj. Bt 1 i Liberty Link oraz modyfikacji soi - Round Up Ready TM. Wytypowanych w ten sposób 38 próbek poddano dalszym, ilościowym analizom laboratoryjnym. W wyniku tych badań w 34 próbkach (24,8% próbek poddanych badaniom ogółem) stwierdzono obecność produktów GMO, z czego zawartość składników genetycznie zmodyfikowanych w 17 próbkach (12,4%), reprezentujących 8 asortymentów towarów, przekraczała 1% masy w sumie składników w produkcie.\nSpośród tych 17 próbek:\n- 15 próbek reprezentowało artykuły rolno-spożywcze, których składnikiem genetycznie zmodyfikowanym była soja,\n- 2 próbki pochodziły z partii pasz zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę,\n- 11 próbek (8% analizowanych ogółem) pochodziło z partii towarów nie oznakowanych zawartością GMO,\n- 6 próbek (4,4% analizowanych ogółem) tj. 3 próbki artykułów spożywczych oraz 3 próbki środków żywienia zwierząt, pochodziło z partii towarów deklarowanych przez producenta jako wolne od GMO.\nOgólny tonaż partii towarów, w których stwierdzono obecność produktów GMO w ilości powyżej 1%, wynosił 1.532,776 ton, co stanowiło 30% masy wszystkich poddanych badaniu surowców i produktów. Szczegółowe informacje dotyczące wyników analiz laboratoryjnych próbek, tonażu zakwestionowanych partii i kraju ich pochodzenia przedstawiono w załączniku nr 2.\nW pozostałych, 17 poddanych analizom szczegółowym próbkach, stwierdzono obecność produktów GMO w ilości mniejszej niż 1% masy w sumie składników w produkcie; w 13 przypadkach było to ziarno kukurydzy.\nPorównując efekty kontroli zrealizowanych przez Inspekcję w latach 2002 i 2003 należy stwierdzić, że:\n- wzrósł odsetek artykułów rolno-spożywczych, w których wykryto produkty genetycznie zmodyfikowane w ilości powyżej 1% - z 10,5% w 2002 r do 12,4% w roku 2003;\n- wśród poddanych kontroli partii artykułów zmniejszył się udział towarów, które pomimo zawartości ponad 1% GMO - były znakowane, jako wolne od GMO. W 2002 r. niezgodność znakowania z deklaracją ustalono w 6 przypadkach na 11 (54,5%), a\nw 2003 r. - w 6 przypadkach na 17 (35%).\nJak wynika z oceny dokonanej w trakcie kontroli na podstawie badań ankietowych, przygotowanie producentów i sprzedawców do prawidłowego stosowania przepisów prawnych dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych, w 2 lata od wejścia w życie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, znajomość i gotowość przestrzegania przepisów o znakowaniu wyrobów zawierających GMO wykazuje zaledwie 69% ankietowanych przedsiębiorców. Na uwagę zasługuje także to, że na 85 skontrolowanych przedsiębiorstw - w zaledwie dwóch stwierdzono stosowanie rozdzielności procesów składowania i produkcji w ramach systemu Identity Preservation, co jest warunkiem niezbędnym dla zachowania parametrów jakości stosowanych surowców i uzyskiwanych produktów. W takim stanie rzeczy należy upatrywać główną przyczynę częstej kontaminacji komponentów, a w konsekwencji - niezamierzoną obecność GMO w produktach.\nZainteresowanie wynikami kontroli artykułów rolno-spożywczych z zawartością produktów GMO, świadczy o dużym oczekiwaniu społecznym, dotyczącym skutecznego nadzoru i kontroli w tym zakresie. Sprostanie temu wymaganiu wymaga dobrej współpracy instytucji kontrolnych i organizacji pozarządowych, konsumenckich, szczególnie w zakresie wzajemnego przekazywania wyników kontroli realizowanych na poszczególnych etapach produkcji i dystrybucji, w tym importu. Kontrola następcza artykułów znajdujących się w obrocie rynkowym jest główną metodą dyscyplinowania producentów i dystrybutorów. Jednak w myśl nowych przepisów UE, które wejdą w życie już w kwietniu br., większy niż dotychczas nacisk będzie kładziony na egzekwowanie nowych obowiązków przedsiębiorców, dotyczących prowadzenia dokumentacji procesów produkcyjnych, pochodzenia stosowanych surowców i dodatków.\nTakże biorąc pod uwagę wysokie koszty badań i brak możliwości objęcia kontrolą wszystkich produktów znajdujących się na rynku, należy się spodziewać, że rzetelność deklaracji dotyczących składu i cech jakościowych produktów, w tym - obecności lub nieobecności produktów GMO, będzie coraz bardziej wymuszana na przedsiębiorcach przez odbiorców ich produktów, w tym konsumentów. Aktualne trendy światowe pokazują bowiem, że o konkurencyjności artykułów rolno-spożywczych decyduje jakość samego produktu, ale także wiarygodna informacja o poszczególnych parametrach jakościowych, najlepiej - jeśli jest potwierdzona odpowiednim certyfikatem.\nAsortymenty surowców i produktów\npoddanych badaniom na obecność produktów GMO.\nArtykuły zawierające soję Artykuły zawierające kukurydzę\nNasiona soi Ziarno kukurydzy\nGranulat sojowy Kukurydza paszowa\nŚruta sojowa Grys kukurydziany\nIzolat białka sojowego Skrobia kukurydziana\nKoncentrat białka sojowego Kaszka kukurydziana\nTeksturat protein sojowych Grysik kukurydziany\nHydrolizat białka sojowego Mąka kukurydziana\nPreparat stabilizujący teksturę Chrupki kukurydziane\nZamiennik odtłuszczonego mleka Pasza dla indyków\nDodatek paszowy Mieszanka paszowa\nMieszanka do wypieku pieczywa Artykuł zawierający soję i kukurydzę\nMieszanka białkowa Mieszanka treściwa dla tuczników\nTO – FU z mleka sojowego\nZestawienie analizowanych próbek, z zawartością powyżej 1% GMO masy w sumie składników w produkcie.\ndo analiz materiału Wielkość partii [ t ] Kraj pochodzenia Deklaracja "Produkt wolny od GMO" Wynik analizy szczegółowej (poziom zawartości w %)\nsoja RoundUp kukurydza\nReady TM BT 1\n1. Śruta sojowa 50 brak danych - 54% + / - 4% -\n2. Śruta sojowa 0,875 Belgia - 44% + / - 4% -\n3. Śruta sojowa 4 Niemcy - 76% + / - 4% -\n4. Śruta sojowa 25,2 Niemcy + 80% + / - 4% -\n5. Śruta sojowa 500 brak danych - 91% + / - 9% -\n6. Śruta sojowa 500 brak danych - 82% + / - 4% -\n7. Śruta sojowa 101 brak danych - 76% + / - 14% -\n8. Śruta sojowa 15 Niemcy + 74% + / - 9% -\n9. Śruta sojowa 300 Argentyna - 88% + / - 9% -\n10. Mąka sojowa 10 Holandia - 78% + / - 4% -\n11. Kotlety sojowe mielone 0,155 Czechy + 12,4% + / - 1,4% -\n12. Kotlety sojowe\na’ la schabowe 0,096 Czechy + 1,6% + / - 0,3% -\n13. Koncentrat białka sojowego 0,85 Izrael + 3,3% + / - 0,3% -\nodtłuszcz. mleka 2 Polska - 2,4% + / - 0,55% -\n15. Dodatek paszowy 0,3 Polska - 18% + / - 1% -\n16. Pasza dla indyków 22,58 Niemcy + - 3,3% + / - 0,4%\n17. Mieszanka treściwa dla tuczników 0,72 Polska - - 16% + / - 0,4%\nInformacja o wynikach kontroli funkcjonowania nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem środków żywienia zwierząt\nPodmioty prowadzące działalność w zakresie środków żywienia zwierząt nie przestrzegały przepisów dotyczących wytwarzania, obrotu i oznaczania środków żywienia zwierząt, w tym oznaczania produktów genetycznie zmodyfikowanych. Inspekcja Weterynaryjna i Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie prowadziły kontroli przestrzegania przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (GMO) w pełnym zakresie objętym swoją właściwością.\n3.4. Nadzór nad wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem środków żywienia zwierząt z użyciem organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO )\nMinister Środowiska wydał decyzje w roku:\n- 2000 i 2001 w sprawie 2 indywidualnych zezwoleń na wprowadzenie do obrotu produktów GMO,\n- 2002 w sprawie 34 indywidualnych zezwoleń na wprowadzenie do obrotu produktów GMO pochodzących z genetycznie zmodyfikowanej odmiany soi (Glicyne max. L cv A 5403), linii 40-3-2, które zostały zdeklarowane jako mające zastosowanie w przemyśle paszowym;\n- 2003 w sprawie 2 indywidualnych zezwoleń na wprowadzenie do obrotu produktów GMO pochodzących z genetycznie zmodyfikowanej odmiany soi (Glicyne max. L cv A 5403), linii 40-3-2, które zostały zdeklarowane jako mające zastosowanie w przemyśle paszowym.\nW badanym okresie Departament Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska (MŚ) nie kierował do IW, IORiN oraz b. Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych (ISiPAR) wniosków o przeprowadzenie kontroli przestrzegania przepisów ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. W latach 2001/2002 ISiPAR z własnej inicjatywy przeprowadziła kontrolę, której zadaniem było m.in. sprawdzenie prawidłowości znakowania środków spożywczych, używek oraz substancji dodatkowych dozwolonych, przeznaczonych do obrotu zawierających składniki genetycznie zmodyfikowane. Według informacji MŚ, nie posiadało ono informacji odnośnie zadań kontrolnych w zakresie GMO przeprowadzanych przez IW i IORiN. Z informacji, które MŚ uzyskał w ciągu ostatniego roku wynika, że inspekcje nie są przygotowane do prowadzenia skutecznych kontroli ze względu na bardzo niską wiedzę odnośnie możliwości sprawdzania produktów GMO w zakresie swoich kompetencji, braku odpowiedniego wyposażenia ich laboratoriów, wysokich kosztów analiz zlecanych laboratoriom wykonującym badania produktów GMO, itp.\nMinister RiRW pełniąc nadzór nad IORiN i IJHAR-S nie występował do Ministra Środowiska z propozycją badania ww. organizmów genetycznie zmodyfikowanych wprowadzanych w polski obszar celny w ramach importu pasz i przeprowadzania kontroli przez stosowne inspekcje. W okresie objętym kontrolą, IW oraz IORiN nie przeprowadziła w zakresie objętym swoją właściwością żadnej kontroli dotyczącej przestrzegania przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Natomiast IJHAR-S planowała przeprowadzenie w IV kwartale 2003 r. kontrolę pochodzących z importu artykułów rolno-spożywczych, w tym pasz, pod kątem obecności produktów GMO. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych kontrole w tym zakresie są podejmowane na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska .\nUstalono, że w 14 spośród 38 skontrolowanych podmiotów zajmujących się wytwarzaniem środków żywienia zwierząt nie przestrzegano obowiązku właściwego oznakowania produktu GMO oraz środka żywienia zwierząt wyprodukowanego z udziałem GMO. Nie umieszczano również informacji o zastosowaniu w produkcji GMO. Pomimo że cały produkt był genetycznie zmodyfikowany nie był oznakowany informacją „produkt genetycznie zmodyfikowany”. Również gdy niektóre tylko składniki były genetycznie zmodyfikowane i stanowiły w produkcie ponad 1% jego składu, napis „genetycznie zmodyfikowany” nie był umieszczany obok nazwy składnika. Stanowiło to naruszenie przepisów art. 47 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych nakładającej obowiązek oznakowania produktów GMO. Na przykład:\n• PIW w Kościanie przeprowadzał liczne kontrole u podmiotów wytwarzających lub handlujących paszami. Jednak zdaniem NIK nie były one dostatecznie wnikliwe, skoro w kontrolach tych przeoczono, że stosowana do produkcji pasz genetycznie zmodyfikowana śruta sojowa dostarczana do wytwórni i punktów sprzedaży nie była oznakowana w sposób określony ustawą o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, co wykazały kontrole przeprowadzone na wniosek NIK w Wytwórni Pasz „Lira", Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Osieku i hurtowni „Domino".\nKontrola przestrzegania przepisów ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych przez organy IW była mało skuteczna. Za nierzetelne należy uznać przypadki niewykorzystania w 4 skontrolowanych wytwórniach możliwości nałożenia kar grzywny, wynikających z art. 65 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, w stosunku do podmiotów, które nie oznaczają produktów GMO zgodnie z wymogami przywołanej ustawy.\nImportowane materiały paszowe przez 5 spośród 38 skontrolowanych podmiotów wytwarzających środki żywienia zwierząt nie były oznakowane zgodnie z wymogami art. 47 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Na przykład:\n• Cała ilość kupowanej przez Wytwórnię Pasz „PIAST II” Sp. z o.o. w Płońsku (779 ton w I kwartale 2003 r.) soi pochodziła z importu. Cała ilość soi była genetycznie zmodyfikowana. W dokumentach przewozowych (kwitach wagowych) na soję genetycznie zmodyfikowaną brak pełnych danych m.in. dotyczących nazwy producenta i kraju pochodzenia.\nStwierdzono, że w 7 spośród 38 skontrolowanych podmiotów zajmujących się wytwarzaniem środków żywienia zwierząt do produkcji wprowadzany jest materiał paszowy genetycznie zmodyfikowany bez możliwości zbadania w kierunku potwierdzenia, że konkretna partia materiału paszowego należy do odmiany i linii, na które zezwolenie wydał Minister Środowiska. Na przykład:\n• Minister Środowiska Decyzją nr 20/2002 z dnia 21 czerwca 2002 r. zezwolił P.H. „ROLPOL” z Kowanówka na wprowadzenie do obrotu śruty sojowej, będącej produktem pochodzącym z genetycznie zmodyfikowanej odmiany soi (Glicyne max I, cv A 5403) linii 40-3-2 o ściśle określonej sekwencji wprowadzanych genów. Zezwolenie jest ważne 10 lat. Do dnia 4 czerwca 2003 r. ogółem import śruty sojowej wyniósł 600 ton. Z ustaleń kontroli wynika, że nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia badań laboratoryjnych w krajowych pracowniach, w kierunku potwierdzenia, czy importowana śruta sojowa należy do ww. odmiany i linii.\n• Mimo, że etykiety pasz dla bydła (przy kontroli Spółki „Hima” w zakresie produkcji pasz dla przeżuwaczy w dniu 18 lutego 2003 r.) świadczyły o stosowaniu w produkcji śruty sojowej genetycznie zmodyfikowanej, to w ramach sprawowanego nadzoru PLWet. nie sprawdził czy przedsiębiorca uzyskał stosowne zezwolenie Ministra Środowiska.\nDo obrotu w 6 spośród 20 skontrolowanych podmiotów były wprowadzane środki żywienia zwierząt zawierające organizmy genetycznie zmodyfikowane bez oznakowania wymaganego art. 47 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Na przykład:\n• W Przedsiębiorstwie Handlowym „RolPol" Mieszalnia Pasz w Kowanówku stwierdzono, że oferowana do sprzedaży śruta sojowa genetycznie zmodyfikowana była nieprawidłowo oznakowana. Za brak prawidłowego oznakowania właściciel firmy został ukarany mandatem karnym w kwocie 400 zł..\nWyniki kontroli przeprowadzonej przez b. Inspekcję Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych w II kwartale 2002 r. pod kątem zawartości składników zmodyfikowanych genetycznie wskazały, że:\n- ok. 90% znajdującej się w obrocie śruty sojowej pochodziło z ziarna soi zmodyfikowanej genetycznie,\n- w przeważającej większości niemożliwe było ustalenie na podstawie dokumentacji kraju pochodzenia soi,\n- 10% zbadanych próbek zawierało produkt zmodyfikowany genetycznie w ilości powyżej 1% masy w sumie składników, przy czym ? była deklarowana jako wolna od GMO.\n3.5. Kontrola graniczna środków żywienia zwierząt\nKontrola w MRiRW wykazała, że na polski obszar celny wwieziono w 2002 r. poza zbożowymi surowcami paszowymi ujętymi w Taryfie celnej m.in. w dziale 10 „Zboża” inne środki żywienia zwierząt. Zbóż wwieziono ogółem ok. 510,8 tys. ton\n(w pierwszych czterech miesiącach 2003 r. wwieziono 102,1 tys. ton). Ponadto import dotyczył ok. 1.824,7 tys. ton środków żywienia zwierząt ujętych w Taryfie celnej w dziale 23 „Pozostałości i odpady przemysłu spożywczego; gotowa pasza dla zwierząt” (w okresie styczeń – kwiecień 2003 r. wwieziono ok. 559,3 tys. ton) oraz ok.\n10,5 tys. ton ujętych w dziale 12 „Nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce różne; rośliny przemysłowe i lecznicze; słoma i pasza” (w pierwszych czterech miesiącach 2003 r. wwieziono 2,7 tys. ton)\n3.5.1. Współpraca służb celnych z organami IJHAR-S funkcjonującymi na kontrolowanych przejściach granicznych w 2 przypadkach nie była prawidłowa. Nie wszystkie wwiezione na polski obszar ceny środki żywienia zwierząt zostały objęte - przed dokonaniem w Oddziale Celnym (OC) odprawy celnej – graniczną kontrolą ww. Inspekcji. Na przykład:\n• Nieprawidłowości stwierdzono we współpracy OC w Kołbaskowie z miejscową placówką IJHAR-S. Badania dokumentacji 20 losowo wybranych przesyłek środków żywienia zwierząt pochodzenia roślinnego (odprawionych w 2002 r. i I kw. 2003 r., w ramach procedury dopuszczenia do obrotu) wykazały, że jedna z nich nie została objęta - przed dokonaniem w OC odprawy celnej – graniczną kontrolą ww. Inspekcji. Dotyczyło to odprawy przesyłki soi paszowej w ilości 24.720 kg, dokonanej w dniu 15.02.2003 r. Odbyło się to z naruszeniem postanowienia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych , który stanowi, ze ,,artykuły rolno-spożywcze przywożone z zagranicy mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu, w rozumieniu przepisów prawa celnego, pod warunkiem przeprowadzenia kontroli jakości handlowej przez organ Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych i sporządzenia protokółu z tej kontroli’’.\nStwierdzono uchybienia w wykonywaniu obowiązków przez funkcjonariuszy celnych 2 skontrolowanych OC odprawiających poszczególne przesyłki. Dokumentacja dotycząca wwiezionych towarów zawierała błędne zapisy lub prowadzona była nie zawsze rzetelnie. Na przykład:\n• Uchybienia ujawnione w toku kontroli Urzędu Celnego w Kudowie Zdroju dotyczyły błędnych zapisów w prowadzonej w systemie elektronicznym ewidencji odpraw „INSPEKTOR”, co do jednostek miary, kodów PCN oraz nazw odprawianych towarów, określonych w rozporządzeniach Rady Ministrów w sprawie ustanowienia taryf celnych z dnia 11 grudnia 2001 r. – obowiązujących od 1 stycznia 2002 r i z 17 grudnia 2002 r. – obowiązujących od 1 stycznia 2003 r. I tak zamiast „mąki” wpisywano „maki”, zamiast „śruta pszenna” wprowadzano śrut pszenny”. W pierwszym przypadku nie można było uzyskać z programu informacji o ilości odprawionej mąki. W drugim pod hasłem śrut uzyskiwano dane dotyczące wszelkiego rodzaju śrutu (ołowiany, stalowy, metalowy, śruta pszenna i z pozostałych rodzajów zbóż). W pojedynczych przypadkach nie podawano wagi towaru wykazanej w JDA lub wprowadzano niewłaściwe kody (2303 zamiast 2302 dla otrąb odprawionych w Międzylesiu w 2002 r.).\n3.5.2. W 2002 r. GLWet. wydał 363 (w tym żadnego zezwolenia na dodatki i materiały paszowe), a I kwartale 2003 r wydał 806 zezwoleń na import środków żywienia zwierząt, z czego 675 zezwoleń na dodatki i materiały paszowe. Liczba wydanych zezwoleń w kwietniu 2003 r. wyniosła 397, a w maju – 405.\nUstalono, że w I kw. 2003 r. GLWet. wydał 806 zezwoleń na import środków żywienia zwierząt – pomimo braku rozporządzenia Ministra RiRW w sprawie warunków weterynaryjnych m.in. dla przywożonych środków żywienia zwierząt. GLWet. zezwolił na przywóz środków żywienia zwierząt uwzględniając wymogi określone w swoich obwieszczeniach wydanych na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy weterynaryjnej, podczas gdy obwieszczenia te, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych, ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej oraz ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich utraciły swoją moc z dniem 31 grudnia 2002 r. W ocenie NIK, działania takie, pomimo że odbywały się za wiedzą i zgodą Sekretarza Stanu w MRiRW, były nielegalne.\nDo dnia zakończenia kontroli GLWet. nie wypełnił delegacji zawartej w art. 11 ust. 7 ustawy weterynaryjnej zobowiązującej go do ogłoszenia, w drodze obwieszczenia , w Dzienniku Urzędowym Ministra RiRW rejestrów państw lub ich części (regiony), o których mowa m.in. w ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy stanowiącym m.in., że środki żywienia zwierząt mogą być przewożone, jeżeli w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z którego pochodzą, lub ich części są wpisane do rejestru prowadzonego przez GLWet. Brak tego rejestru prowadził do wydawania przez GLWet. zezwoleń na przywóz środków żywienia zwierząt w trybie innym niż określony w ustawie weterynaryjnej. Zezwolenie na przywóz środków żywienia zwierząt zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy weterynaryjnej GLWet. może wydać w przypadku towarów niespełniających warunków, o których mowa m.in. w art. 11 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy, tj. w dniu wystawienia świadectwa zdrowia państwa, z którego pochodzą, lub ich części nie są wpisane do rejestru prowadzonego przez GLWet.\nGLWet. nie dysponował wiarygodnymi danymi o imporcie środków żywienia zwierząt dokonanym pod nadzorem Gr.LWet. W 2 spośród 6 skontrolowanych Gr.IW nierzetelnie sporządzano informacje dla GIW. Na przykład:\n• W Gr.IW w Kołbaskowie – w okresie objętym kontrolą – nie zawsze rzetelnie sporządzano informacje dla GLWet. o rozmiarze importu środków żywienia zwierząt. Badania kontrolne - odnoszące się do 4 sporządzonych w latach 2002 – 2003 (do 31 marca) informacji miesięcznych – wykazały, że w jednej z nich (za miesiąc marzec 2003 r.) podano dane o imporcie mączki rybnej o 4.003.899,54 kg wyższe, niż wynikające z zapisów dziennika granicznego Inspektoratu (wykazano 4.427.979,54 kg, wg dziennika w pozycji tej należało wykazać 424.080,0 kg). W ww. informacji w pozycji ,,mączka drobiowa’’ wykazano import 23.620 kg, tj. o 360 kg wyższy od wielkości wynikającej z ww. dziennika.\nW prowadzonej przez Gr.LWet. dokumentacji (księga odpraw weterynaryjnych) nie zapisywano kodów PCN dla poszczególnych środków żywienia zwierząt. Ustalono, że program komputerowy „GLW – księga odpraw weterynaryjnych” będący bazą do dokonywania odpraw weterynaryjnych (księga odpraw) nie posiadał możliwości wprowadzenia tych kodów. Utrudniało to dokonywanie analiz i porównań przeprowadzonych odpraw tych samych grup środków żywienia zwierząt m.in. z odprawami celnymi. Na przykład:\n• W Gr.IW w Kudowie – Słonem zapisy dotyczące ilości i rodzajów odprawionych środków żywienia zwierząt były zgodne z ewidencją służb celnych, przy czym produktów tych nie oznaczono w dokumentacji weterynaryjnej (księgach odpraw) według kodów PCN. Kody te były wpisywane w weterynaryjnym świadectwie przekroczenia granicy.\nProwadzony przez Gr.LWet. system ewidencji odpraw i kontroli uniemożliwiał skuteczne porównanie przeprowadzonych odpraw granicznych. Posługiwano się bowiem nazewnictwem towarowym i kodami PCN niejednolitym z urzędem celnym. Na przykład:\n• Gr.IW w Koroszczynie wykazał w 2002 r. w tej samej grupie towarowej, tj. w imporcie środków żywienia zwierząt, przeprowadzenie 51 odpraw, gdy UC wykazał 82 odprawy, tj. o 31 więcej. Ewidencjonowanie takie miało wpływ na wystąpienie różnic w wykazanej masie odprawianych towarów pomiędzy Gr.IW a UC. W grupie niejadalnych artykułów pochodzenia zwierzęcego w imporcie w 2002 r. wg granicznego lekarza weterynarii nie było żadnych odpraw, gdy w tym okresie UC przeprowadził 73 odprawy o wadze 583 ton.\nStwierdzono przypadki sprowadzania z zagranicy środków żywienia zwierząt bez weterynaryjnej kontroli granicznej. PLWet. wydał decyzje o miejscu składowania wymieniając w nich przejście graniczne, na którym nie była dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna i które nie było wymienione w rozporządzeniu Ministra RiRW z dnia 21 grudnia 2002 r. w sprawie przejść granicznych, na których będzie dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna. Stanowiło to naruszenie ustawy weterynaryjnej i było postępowaniem nielegalnym i nierzetelnym. Na przykład:\n• GLWet. w dniu 7 maja 2003 r. wydał P.H. „ROLPOL” zezwolenie weterynaryjne na przywóz na terytorium RP 5 tys. ton śruty sojowej, pochodzącej z Niemiec, przez przejście graniczne w Szczecinie. PLWet. w Obornikach wydał m.in. decyzję z dnia 7 kwietnia 2003 r. ustalającą miejsce składowania śruty sojowej w ilości 2.000 ton – kraj pochodzenia Niemcy, przejście graniczne w Kostrzyniu nad Odrą. Przejście to rozporządzeniem Ministra RiRW z dnia 21 grudnia 2002 r. nie zostało ustalone jako przejście, na którym będzie dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna. Do dnia 4 czerwca 2003 r. ogółem import śruty sojowej wyniósł w P.H. „ROLPOL” 600 ton. Na przejściu granicznym w Kostrzyniu nie była dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna.\n• W latach 2002 – 2003 (do 31 marca) PLWet. w Łobzie wydał 5 decyzji w sprawie miejsca składowania towarów importowanych przeznaczonych do produkcji pasz dla zwierząt gospodarskich, których produkcja podlega nadzorowi weterynaryjnemu. Wszystkie te decyzje – dot. trzech importerów - wydane zostały w dniu 18 marca 2003 r. Kontrola wykazała, że po wydaniu tych decyzji w dniach od 14 do 23 kwietnia 2003 r. – do magazynów PROVIMI O/Łobez - dostarczone zostały 3 partie śruty słonecznikowej, pochodzącej z Ukrainy o łącznej wadze 297,3 ton. Przesyłki te dotarły do miejsca składowania – po ich odprawie celnej na kolejowym przejściu granicznym w Dorohusku – z pominięciem weterynaryjnej kontroli granicznej oraz bez koniecznego w tych przypadkach zezwolenia na import GLWet. W sytuacji tej – co należy ocenić pozytywnie – PLWet. wydał w dniach następnych po dostawach stosowne postanowienia, w których nakazał zabezpieczenie poszczególnych partii ww. śruty, do czasu wyjaśnienia nieprawidłowości związanych z ich importem. Decyzje dotyczące dopuszczenia do obrotu wszystkich trzech partii śruty słonecznikowej wydane zostały w dniu 09 maja 2003 r., co m.in. wiązało się z przedstawieniem przez importera zezwolenia na import ww. śruty, wydanego przez GLWet. w dniu 30 kwietnia 2003 r., tj. po 16 dniach od dotarcia pierwszej jej partii do magazynu firmy PROVIMI O/Łobez.\nPoszczególne organy IW w sposób dowolny zezwalały lub nie na wwóz do Polski i obrót w kraju mączką drobiową. Podczas kontroli ujawniono, że do Polski wwieziona została w I półroczu 2003 r. mączka drobiowa, pomimo że art. 4 ust. 1 pkt 3 „uośżz” z zabraniał wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt gospodarskich materiałów paszowych zawierających źródło białka pochodzące z tkanek zwierząt. Stwierdzono, że mączkę sprowadzały firmy, które nie otrzymały zezwolenia na import tego rodzaju mączki. Na przykład:\n• W wyniku kontroli w PIW w Radomsku, stwierdzono iż decyzjami z dnia 2 kwietnia 2003 r. oraz z dnia 3 kwietnia PLWet. dopuścił do obrotu mączkę drobiową pochodzącą z Chorwacji, w ilości odpowiednio 17,96 ton i 18,7 ton., importowaną przez firmę Bio-Agro Sp. z o.o. Blok Dobryszyce. Podstawą wydania dopuszczających mączkę decyzji PLW były: faktury producenta z dn. 11 i 14 marca 2003 r., weterynaryjne chorwackie świadectwa zdrowia z 11 i 14 marca 2003 r., świadectwa zdrowia dla przetworzonego białka zwierzęcego do produkcji środków żywienia zwierząt, sporządzone przez chorwackie służby wet. w dn. 11 i 14 marca, weterynaryjne świadectwa przekroczenia granicy z 13 i 17 marca 2003 r., sprawozdanie ZHW WIW w Łodzi z dn. 24 marca 2003 r., z badania mikrobiologicznego mączki drobiowej (...), świadectwo analizy z dn. 20 marca 2003 r. wystawione przez Instytut Zootechniki w Krakowie - Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie, wskazujące na nieobecność w dostarczonych próbkach mączki białka pochodzenia wołowego, wieprzowego i baraniego. Jak wynika z ustaleń kontroli obie wymienione partie mączki, w dniu 23 kwietnia 2003 r., zostały sprzedane do firmy „Golpasz” S.A. w Golubiu Dobrzyniu, a firma Bio-Agro Sp. z o.o., pomimo że nie otrzymała zezwolenia na import mączki drobiowej, wprowadziła mączkę do obrotu za akceptacją PLWet.\nW dniu 2 kwietnia 2003 r. firma Bio-Agro Sp. z o.o. zwróciła się do GLWet. o wydanie zezwolenia na przywóz mączki z odpadów mięsa i podrobów indyczych z Chorwacji, w ilości 400 ton miesięcznie, podając kod: PCN 230110000. Do pisma dołączono decyzje PLW w Radomsku z dnia 06.03.2003 r. na 50 t i z dnia 31 marca 2003 r. na 350 t, w których PLW wyraził zgodę na składowanie mączki w magazynach firmy.\nW odpowiedzi na powyższe pismo, GLWet. w dniu 14 maja 2003 r., po uprzedniej korespondencji, odmówił wydania zezwolenia, informując, że „w świetle art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o środkach żywienia zwierząt z dnia 23 sierpnia 2001 r. zabrania się wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt w wypadku zwierząt gospodarskich materiałów paszowych zawierających źródło białka pochodzące z tkanek zwierząt z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2. W art. 4 ust. 2 pkt 2 minister właściwy ds. rolnictwa otrzymał delegację do określenia w drodze rozporządzenia wykazu materiałów paszowych pochodzących z tkanek zwierząt, które mogą być stosowane w żywieniu zwierząt gospodarskich. Mając na względzie interes ekonomiczny Państwa firmy uprzejmie informuję, że powyższe rozporządzenie ukaże się wkrótce. W znanym mi projekcie, mączki drobiowe nie zostały uwzględnione w żywieniu zwierząt gospodarskich. Tak więc wydawanie zezwolenia na import tej mączki byłoby niezgodne z przepisami. Istnieje jednak możliwość importu przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego pod warunkiem, że zostanie ono przeznaczone do produkcji karm dla zwierząt domowych (petfood)”.\nWeterynaryjna kontrola graniczna środków żywienia zwierząt na 2 z 6 skontrolowanych Gr.IW przeprowadzana była z naruszeniem przepisów ustawy weterynaryjnej. Nie egzekwowany był przez Gr.LWet. obowiązek wcześniejszego informowania ich przez osoby zainteresowane ładunkiem o ilości, rodzaju i przewidywanym czasie ich przewozu. Środki żywienia zwierząt wprowadzane były na polski obszar celny, pomimo że weterynaryjne świadectwa przekroczenia granicy wypełniane były nierzetelnie. Brakowało na nich m.in. deklaracji osoby zainteresowanej ładunkiem, o spełnianiu przez przywożone produkty wymagań przywozowych. Na przykład:\n• Dokonana w trakcie kontroli Gr.IW w Kołbaskowie analiza 112 przedłożonych w marcu 2003 r. weterynaryjnych świadectw przekroczenia granicy dot. importowanych środków żywienia zwierząt (w tym 80 dotyczących transportów produktów dopuszczonych do wwozu, za zezwoleniem GLWet.) – wykazała, że na wszystkich brak było deklaracji osoby zainteresowanej ładunkiem, o spełnianiu przez przywożone produkty wymagań przywozowych (wymaganej przepisem art. 11 ust. 2, pkt 5 ustawy weterynaryjnej). We wszystkich powyższych (112) przypadkach osoby - zgłaszające towar do weterynaryjnej kontroli granicznej - złożyły Gr.LWet. ww. świadectwa, bez pisemnej informacji o dokonanej prenotyfikacji, naruszając tym przepis § 5 rozporządzenia Ministra RiRW z dnia 8 maja 2002r. w sprawie formy i sposobu zgłoszenia towaru do weterynaryjnej kontroli granicznej oraz wzorów weterynaryjnych świadectw przekroczenia granicy dla zwierząt i produktów. W 6 analizowanych świadectwach brak było wskazania imienia i nazwiska osoby zgłaszającej produkty do weterynaryjnej kontroli granicznej, a na 11 informacji o nr plomby lub pieczęci (§ 3 ust.1, pkt 9 i 12 ww. rozporządzenia). Podany w 51 analizowanych świadectw przekroczenia granicy kod produktu nie odpowiadał wskazanemu w zezwoleniu przywozu towaru wydanym przez GLWet.\nBadania kontrolne - odnoszące się do dokonanych w marcu 2003 r. 112 weterynaryjnych kontroli granicznych importowanych środków żywienia zwierząt - wykazały, że pisemna prenotyfikacja (tj. uprzedzanie o przewidywanym czasie przywozu na przejście graniczne przesyłek ww. towarów, z podaniem danych o rodzaju i ich ilości, co przewidują art. 11 ust. 2 pkt 3 i art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy weterynaryjnej) dokonana przez osobę zainteresowaną ładunkiem dla 21 transportów, nie spełniała wymogu jedno dniowego uprzedzenia, w przekazaniu Gr.LWet. informacji o przewidywanym czasie przywozu towarów. W przypadku 12 innych transportów ww. towarów informacje te nie zawierały danych o przewidywanym czasie ich przywozu na przejście graniczne. Podobne nieprawidłowości stwierdzono także w odniesieniu do przesyłek tranzytowych. Dokonana w trakcie kontroli analiza dokumentacji dot. 13 takich transportów środków żywienia zwierząt (kontrole dokonane w marcu b.r.) – wykazała, że 10 z nich objętych zostało weterynaryjnymi kontrolami granicznymi, bez wyprzedzającego poinformowania Gr.LWet. o przewidywanym przybyciu przesyłek na przejście graniczne.\nNa liście krajowych zakładów - produkujących, przetwarzających i składujących środki żywienia zwierząt - uprawnionych do produkcji na rynki innych krajów znajdowało się 17 zakładów, z których 11 posiadało uprawnienia do produkcji na rynek krajów członkowskich UE. W ocenie NIK, GLWet. prowadził tę listę nierzetelnie. Wpisu wymienionych 11 zakładów na listę dokonano bez wymaganego art. 17 ust 3 ustawy weterynaryjnej zatwierdzenia podmiotu przez właściwy organ weterynaryjny UE, a ponadto o wpisach na liście nie powiadamiano PLWet. Zgodnie z art. 17 ust. 5 przywołanej wyżej ustawy weterynaryjnej, o wpisach i zmianach dokonywanych na listach, GLWet. powiadamia właściwego WLWet., a także PLWet., którzy dokonują odpowiednich adnotacji w prowadzonych rejestrach podmiotów.\nPismo do WLWet. ze stosownym przypomnieniem PLWet., GLWet. skierował dopiero dnia 9 czerwca 2003 r. w trakcie kontroli NIK. Jednocześnie zabronił wydawania po 1 sierpnia 2003 r. świadectw weterynaryjnych (eksportowych) na środki żywienia zwierząt, produkowane w zakładach nie będących na liście GLWet. Nastąpiło to po upływie ok. 16 miesięcy od wejścia w życie zmienionego przepisu zobowiązującego GLWet. do prowadzenia listy krajowych zakładów uprawnionych do produkcji na rynki innych krajów (art. 17 ustawy weterynaryjnej zmieniony przez art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. zmieniającej ustawę weterynaryjną z dniem 13 lutego 2002 r.).\nStwierdzono przypadki importu do Polski środków żywienia zwierząt, które zawierały w swym składzie białko pochodzące z tkanek zwierząt gospodarskich. Pomimo że taka sytuacja stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa sanitarnego Polski GLWet. nie podjął żadnych działań w celu wyeliminowanie w przyszłości takich praktyk m.in. poprzez zwrócenie uwagi organom weterynaryjnym krajów, z których pochodziły te towary. I tak GLWet. nie wystąpił do odpowiednich organów Francji i Niemiec z żądaniem wyjaśnień dlaczego importowana w 2002 r. do Polski z tych krajów mączka rybna (ponad 70 ton) i mączka z pierza (ponad 24 ton), pomimo świadectw zdrowia wydanych przez właściwe organy weterynaryjne tych państw, nie spełniała wymogów w zakresie gatunkowości białka. W ocenie NIK, podważa to wiarygodność organów weterynaryjnych ww. państw – w szczególności jednak stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa sanitarnego Polski. Mączki te zostały wprawdzie poddane utylizacji po stwierdzeniu w nich w wyniku badań laboratoryjnych obecności białka pochodzenia wieprzowego, nie usprawiedliwia to jednak braku reakcji GLWet. wobec organów weterynaryjnych krajów pochodzenia.\n• CAGEMAX Polska Sp. z o.o. w roku 2002 przekazała JRCh do spalenia mączkę rybną w ilości 70.070 kg importowaną z Francji.\nPo rozpatrzeniu wyników badań laboratoryjnych mączki i stwierdzeniu, że ww. środek nie odpowiada wymogom jakości zdrowotnej żywności, firma Cagemax Polska Sp. z o.o. otrzymała 3 decyzje na utylizację mączki rybnej importowanej z Francji:\n- w dniu 14 października 2002 r. decyzję PLW w Poznaniu na utylizację mączki w ilości 23.980 kg mączki,\n- w dniu 26 września 2002 r. decyzję PLW w Poznaniu nakazującą zniszczenie 22.750 kg mączki,\n- w dniu 9 października 2002 r. decyzję PLW w Poznaniu nakazującą zniszczenie\n23.340 kg mączki w związku ze stwierdzeniem w ww. mączkach białka pochodzenia wieprzowego.\n• Furaż Sp. z o.o. Lusówka Tarnowo Podgórne otrzymała w dniu 14 maja 2002 r. decyzję PLW w Poznaniu nakazującą zniszczenie mączki z pierza, importowanej z Niemiec w ilości 24.340 kg, w związku ze stwierdzeniem białka pochodzenia wieprzowego.\nDo czasu kontroli, tj. do lipca 2003 r. Komisja Europejska nie zatwierdziła żadnego przejścia granicznego, choć wg MRiRW odpowiednio wyposażone i gotowe były już dwa przejścia: morskie w Szczecinie i lądowe w Korczowej na Podkarpaciu. Ustalono w trakcie kontroli, że z 6 skontrolowanych Gr.IW 3 (50%) nie spełniały warunków określonych rozporządzeniem Ministra RiRW z dnia 10 kwietnia 2002 r. w sprawie wymagań jakie powinny być spełniane dla zatwierdzenia poszczególnych kategorii przejść granicznych, na których będzie dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna . Na przykład:\n• W Gr.IW w Kołbaskowie infrastruktura techniczna zlokalizowana na terminalu wwozowym ww. przejścia granicznego (w połączeniu z posiadanym wyposażeniem) zapewniała właściwe warunki dla przeprowadzania weterynaryjnych kontroli granicznych wwożonych przez to przejście w ramach importu i tranzytu środków żywienia zwierząt, mimo że nie odpowiadała ona w pełnym zakresie wymogom, wynikającym z rozporządzeń Ministra RiRW z dnia 10 kwietnia 2002 r. oraz z dnia 21 grudnia 2002 r. w sprawie przejść granicznych, na których będzie dokonywana ww. kontrola . Odstępstwa w tym zakresie dotyczyły wymagań wynikających z § 2 ust. 1, pkt 2 i ust. 2 i 3 oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra RiRW z 10 kwietnia 2002 r. i polegały m.in. na braku: śluzy sanitarnej zapewniającej higieniczny wyładunek /załadunek/ towarów, oddzielnych (dla produktów przeznaczonych i nie przeznaczonych dla ludzi) pomieszczeń i chłodni przeznaczonych do przechowywania partii towaru z których pobrano próbki.\n3.5.3. IJHAR-S nie objęła kontrolą wszystkich importowanych środków żywienia zwierząt. Postępowanie takie było sprzeczne z art. 44 ust. 4 „uośżz”, stanowiącym, że Gr.LWet. i WInsp.JHAR-S przeprowadzają kontrolę graniczną wprowadzanych na polski obszar celny środków żywienia zwierząt. Ustalono, że w I kwartale 2003 r. IJHAR-S skontrolowała ok. 45,5 tys. ton importowanych do Polski środków żywienia zwierząt, gdy w tym okresie w polski obszar celny (wg dokumentów SAD) wprowadzono ok. 431 tys. ton środków żywienia zwierząt objętych pozycjami działu 23 taryfy celnej („pozostałości i odpady przemysłu spożywczego; gotowa pasza dla zwierząt”), niezależnie od importu środków żywienia zwierząt ujętych również w ramach niektórych pozycji innych działów taryfy celnej: 10 („zboża”) i 12 („nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce różne; rośliny przemysłowe i lecznicze; słoma i pasza”). Zobacz rysunek 2. Na przykład:\n• Przedsiębiorstwo Usług Portowych „Elewator Ewa” Sp. z o.o. w lutym 2003 r. poinformowało GIJHAR-S, że - obok dużych przeładowni portowych w Szczecinie, Gdyni i Gdańsku - śruta sojowa była przeładowywana w miejscach do tego nieprzygotowanych takich jak port rzeczny w Kostrzyniu, nabrzeża zakładowe Cementowni, Gazowni i Huty Szczecin i została wprowadzona do obrotu bez kontroli jakości. Prowadzona przez GIJHAR-S kontrola doraźna na nabrzeżach i w portach rzecznych w celu wyjaśnienia powyższych spraw nie została zakończona do dnia podpisania protokołu kontroli.\nZgodnie z § 2. Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r.\nw sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833)\nPodczas konferencji "Jakość żywności i jej bezpieczeństwo w ustawodawstwie polskim i Unii Europejskiej", która odbyła się w dniu 12. grudnia 2001r. w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie, Pan Paweł Policzkiewicz - drugi Główny Inspektor Sanitarny powołany przez Pana Jerzego Buzka, prezesa rady Ministrów w latach 1997-2001 - oświadczył zebranym, iż członkowie rządu uniemożliwiali mu wykonywanie obowiązków zmierzających do ochrony zdrowia publicznego przed zagrożeniami zdrowia.\n"Słowo Polskie" 13. marca 2002r.\nZe Zbigniewem Hałatem rozmawia Robert Gołaś\nGenetyka na naszych stołach\nDlaczego powinniśmy badać żywność modyfikowana genetycznie?\n- Opór konsumentów zachodnich przeciw transgenom uwidacznia się w odrzucaniu tych produktów, które są w Unii odpowiednio oznaczone. Koncerny, widząc te niechęć, składają deklaracje, że w ich produktach nie ma składników z roślin transgenicznych. Wpycha się więc te produkty tam, gdzie są sparaliżowane lub skorumpowane władze. Jesteśmy zalewani produktami odrzuconymi przez zachodniego konsumenta. Prawo polskie dotyczące takich produktów jest co prawda kalką prawa unijnego, ale zostało przyjęte tylko na papierze.\nCzy ta niechęć nie jest jednak wynikiem irracjonalnej paniki, podsycanej przez zielonych?\n- Jest wiele argumentów przeciw uprawom roślin transgenicznych: nieprzewidywalność co do tworzenia się nowych alergenów, co do rozmieszczenia części jadalnych i niejadalnych, czy do powstawania nowych alkaloidów, które mogą być trujące. Na to są dowody laboratoryjne. Znane sa przypadki chorób, które spowodował kontakt, z roślinami transgenicznymi.\nCzy w Polsce są laboratoria, które mogą badać żywność modyfikowaną?\n- Polscy naukowcy, np. zespół prof. Szopy z Wrocławia, mają możliwości intelektualne i wyposażenie nie ustępujące zachodniemu. Ale nie mają pieniędzy na odczynniki, bo zlecenia wymagane ustawami są kierowane do firm zachodnich. Odcina się polskie laboratoria od źródła finansowania, jakim są publiczne pieniądze.\nMyśli Pan, że polskie laboratoria prowadziłyby takie badania lepiej?\nZdecydowanie lepiej. Znamy technologię firm, które otrzymują zlecenia i widzimy ta wiele braków. Minister zdrowia będzie musiał – to wynika z ustawy – powołać laboratorium do tego rodzaju badań. Mogłoby ono powstać we Wrocławiu. Wówczas mielibyśmy obiektywną ocenę żywności i kwitłaby polska nauka.


Podopieczni fundacji - FundacjaAvalon.pl - Results from #75\nNazywam się Eugeniusz Sikorski. Od 10 lat zmagam się z moją niepełnosprawnością - amputacją kończyn dolnych.\nOla ma cztery lata, jest pogodną i wesołą dziewczynką, która zmaga się z mózgowym porażeniem dziecięcym czterokończynowym wiotkim. Ola jest pod kontrolą wielu specjalistów: kardiologa, neurologa, ortopedy, chirurga, logopedy, pedagoga, rehabilitanta, fizjoterapeuty, terapeuty SI.\nMam na imię Oliwia, urodziłam się w marcu 2015 roku. Od urodzenia zmagam się z dziecięcym porażeniem mózgowym. Mój rozwój psychoruchowy jest opóźniony i muszę radzić sobie z niedowładem spastycznym.\nNazywam się Lucyna Michalik. Jestem osobą niesłyszącą.\nMam na imię Wojtuś. W sierpniu 2013 r., mając 7 lat, zostałem potrącony przez samochód...\n18 października 2016 r. miałem poważny wypadek samochodowy...\nNazywam się Kozioł Łukasz, mam 37 lat. W wieku 11-stu lat (1993r.) zdiagnozowano u mnie Myopathia neurogenes. Z biegiem lat choroba postępuje, można się jedynie pocieszać, iż to łagodniejsza wersja zaniku mięśni.\nWitam, nazywam się Zbigniew Boroń i mam 46 lat. Urodziłem się z dziecięcym porażeniem mózgowym.\nGabrysia choruje na Mózgowe Porażenie Dziecięce. Potrzebuje systematycznej rehabilitacji, która jest bardzo kosztowna jak i również wizyt u lekarzy specjalistów - neurolog, neurochirurg, okulista, lekarz od rehabilitacji. Przekaż 1% swojego podatku...\nJulia jest skrajnym wcześniakiem z 27 tygodnia ciąży.\nAleksander jest radosnym czterolatkiem. W swoim krótkim czteroletnim życiu przeszedł już osiem operacji. Urodził się z wadą układu wydalniczego, moczowo płciowego, wadą serca i wadą w budowie aparatu ruchu. Od urodzenia poddawany jest rehabilitacji ruchowej...\nWitam, jestem Natalka, urodziłam się z wadą genetyczną - trisomia 21 (zespół Downa). Jestem pod opieką rehabilitanta, logopedy, endokrynologa, pedagoga, psychologa i neurologa...\nŁukasz ma 23 lata , jest po usunięciu guza mózgu.W wieku 8 lat przeszedł 3 operacje głowy oraz brzucha. Miał chemioterapię i radioterapię.\nWitam. Mam na imię Olusia i mam już 6 lat. Od urodzenia jestem dzieckiem niepełnosprawnym. Mam problemy neurologiczne, ortopedyczne oraz zaburzenia głosu i mowy...


Warszawa: nie wezwali lekarza do ciężko chorej w domu dziecka - Prawo\nAutor: TOK FM/Rynek Zdrowia 08 maja 2012 12:32\nZgodnie z prawem każdy wychowanek placówki opiekuńczo-wychowawczej, który do niej powraca po dłuższej nieobecności powinien przejść badania lekarskie. W ten sposób sprawdza się w jakiej kondycji zdrowotnej jest nieletni i czy nie cierpi z powodu schorzeń, które mogą zagrażać zdrowiu pozostałych wychowanków.\nW wypadku nastolatki nie dopełniono tego obowiązku. Nie skierowano jej również do lekarza POZ, mimo, że dziewczynka uskarżała się na wysoką temperaturę, bóle stawów, i głowy a także uporczywy kaszel. Zamiast tego pielęgniarka podawała jej gripex.\nW efekcie zaniedbań wychowanka trafiła do szpitala w stanie zagrożenia życia. Przy przyjęciu ważyła 41,8 kg. Przyjęto ją do kliniki w trybie pilnym z powodu objawów infekcji dróg oddechowych, bólów brzucha oraz stawów rąk i stóp, od kilku dni gorączkującą. W dniu przyjęcia na skórze podudzi i przedramion chorej pojawiła się wysypka o charakterze wybroczyn.\nLekarze podejrzewają chorobę Schoenleina-Henocha (powikłania po infekcji) oraz nieswoiste zapalenie jelit. Sprawę bada prokuratura Praga Południe.


Śliwczyński jestem: lipca 2014\nAndrzej Jerzy Lech w Miłosławiu\nTak jak informowałem wcześniej, fotografie Andrzeja Lecha, które artysta wykonał w maju w Miłosławiu, zostaną pokazane na wystawie w tym miasteczku jesienią, podczas uroczystości wręczenia Nagrody Kościelskich. Znany jest już dokładny termin otwarcia wystawy - 10 października 2014. W tej chwili nie wiadomo jeszcze, czy fotograf przyjedzie na wernisaż, czy też tylko spotkamy się z jego fotografią.\nPoniżej kilka wiosennych fotografii miłosławskich.\nJuż dziś zapraszam do Miłosławia. Oprócz wystawy Andrzeja Jerzego Lecha, a fotograf zapowiada, że na wystawę przyśle powiększenia, na pewno interesujący będzie program wręczenia Nagrody Kościelskich, jednej z najważniejszych polskich nagród literackich dla młodych twórców. Historia Nagrody sięga lat 70., kiedy siedziba Fundacji Kościelskich mieściła się jeszcze w Szwajcarii, a wśród jej laureatów są m.in. Stanisław Barańczak, Adam Michnik, Jacek Dehnel i wielu innych. Stałym punktem programu są też koncerty gwiazd polskiej estrady, w zeszłym roku wystąpiła Anna Maria Jopek z zespołem, a wcześniej m.in. Grzegorz Turnau, Stanisław Sojka. Wstępy na koncerty, spotkania autorskie i wystawy są oczywiście wolne.\nZaplanujcie sobie przyjazd do Miłosławia - 10-11 października 2014. Nie pożałujecie.\nAutor: Sliwczynski o 09:58 5 komentarzy: Linki do tego posta\nZbigniew Tomaszczuk - Kolekcja Wrzesińska po raz 5.\n„Déjà vu” Zbyszka Tomaszczuka to piąta realizacja w ramach Kolekcji Wrzesińskiej. Bardzo kolorowa i wizualna. Ładna. Zdjęcia przyjemnie się ogląda, fotografie, które u odbiorcy wyzwalają pozytywną energię. Autor akceptuje, a nawet adoruje miejsce, które fotografuje, czuje się, że fotograf chce „wydobyć piękno”, dostrzega je w miasteczku, w którym się urodził i do którego siłą rzeczy odczuwa sentyment. Widać to, gdy ogląda się książkę; mniej wtedy, gdy zwiedza się wystawę na wrzesińskim Rynku.\nCałość dzieła istnieje tylko w książce, do której - niestety - dostęp mają nieliczni, ponieważ cały nakład jest we władaniu burmistrza miasta. Proponuję pisać do niego - tomasz.kaluzny@wrzesnia.pl - z prośbą o przesłanie egzemplarza. Nie konsultowałem z nim tego, ale sądzę, że prześle - za darmo, ewentualnie zadeklarujcie, że pokryjecie koszty przesyłki. Możecie też poprosić o poprzednie książki z Kolekcji. Napiszcie do mnie, poinformujcie czy coś się udało uzyskać, jestem ciekaw jak zareaguje. Kolekcja Wrzesińska jest możliwa dzięki życzliwości władz Wrześni, a właściwie burmistrza Tomasza Kałużnego, ale na wszystkie sprawy Kolekcji nie mam wpływu, np. na to do kogo trafiają książki wydawane co roku. Gmina nie może prowadzić działalności gospodarczej, czyli np. sprzedawać książek, ale może je rozdawać. I tak się dzieje. Burmistrz daje je swoim gościom według swojego uznania, czyli ludziom ze świata polityki, biznesu i innym. Jako kurator Kolekcji nie mam wpływu na to, kto dostaje książki... Oczywiście wolałbym, aby trafiały do ludzi, którzy kochają fotografię. Zakładam, że tak się dzieje.\nPoniżej kilka fotografii z wernisażu Zbyszka Tomaszczuka.\nChmurzyło się i chmurzyło aż w końcu, kiedy zaczęliśmy gadać, lunęło...\nPamiątkowe zdjęcia wykonują członkowie Grupy Fotodialog Września, czyli - od lewej: Piotr Nowak, Michał Skweres, Karol Gustaw Szymkowiak - oraz... Zbigniew Tomaszczuk\nWystawa i książka wieńczą dzieło - Zbigniew Tomaszczuk i ja, naprawdę jestem dumny z „Déjà vu”!\nMam nadzieję, że Zbyszek nie żegna się z Wrześnią, że nadal będzie ją fotografował\nZawsze na końcu projektu, na wernisażu, autor pyta mnie czy jestem zadowolony z jego zestawu. I zawsze nie chcę być tylko kurtuazyjny, zawsze chcę mówić prawdę, czyli to, co myślę, to, co czuję. Andrzej Jerzy Lech powiedział mi kiedyś, a bardzo mi się to spodobało, że „jesteśmy za starzy, żeby kłamać”. Dlatego nie skłamię jeśli powiem, że Kolekcja Wrzesińska nr 5 bardzo mi się podoba!\nRelacja wideo z wernisażu - http://wrzesnia.info.pl/tematyczne/kultura/item/5105\nDodam tylko, że następnym artystą, a właściwie - następną artystką - Kolekcji jest Katarzyna Majak.\nJak zwykle, twórca ma całkowitą swobodę artystyczną, rola kuratora, czyli moja, polega tylko (a może aż) na wyborze artysty zaproszonego do Kolekcji, a jego zadaniem jest stworzenie - i jej realizacji - we Wrześni autorskiej wizji. To mają być zdjęcia „stworzone we Wrześni” (lub w okolicy, w gminie Września), ale na nich nie musi być miasto, czy okolica. To mają być zdjęcia powstałe „pod wpływem Wrześni”. To ma być zapis pomysłów na fotografię powstałe podczas pobytu we Wrześni, sam obraz fotograficzny może być złożony z elementów sfotografowanych we Wrześni, ale wcale nie musi być tak, że te elementy muszą być rozpoznawalne jako sfotografowane we Wrześni.\nMyślę, że takie realizacje mogą być bardzo interesujące, bo uwolnią fotografów od obowiązku tworzenia „portretu” miasta, czyli od paradygmatu dokumentalnego... Być może do tej pory nie powiedziałem tego jasno i wyraźnie autorom...\nAutor: Sliwczynski o 13:24 10 komentarzy: Linki do tego posta\nZbigniew Tomaszczuk - Kolekcja Wrzesińska po raz 5...


MSI Katana GF66 i7-11800H/16GB/512GB/RTX3050Ti\nStrona główna » Komputery i laptopy » Laptopy / Notebooki / Ultrabooki » MSI Katana GF66 i7-11800H/16GB/512GB/RTX3050Ti\nKod producenta: Katana GF66 11UD-1011XPL\nPoprzednia cena: 5 249,00 zł\nKupując ten produkt otrzymasz od nas 4199 TechMonet, które będziesz mógł wykorzystać na zakupy w naszym sklepie. Dotyczy to tylko Klientów zarejestrowanych.\nMSI GF66 Katana 11UD\nUwolnij swój gamingowy potencjał razem z laptopem MSI GF66 Katana. Napędzany wydajnym procesorem Intel Core i7 11-tej generacji oraz kartę graficzną NVIDIA GeForce RTX 3050 Ti wyniesiesz swoją rozgrywkę na zupełnie inny poziom. Komfort grania został również zapewniony przez cichy i wydajny układ chłodzenia pozwalający trzymać temperaturę pod pełną kontrolą. MSI Katana GF66 to wydajna bestia, która jednocześnie pozwala Ci zabrać ją ze sobą w każde miejsce i cieszyć się grą gdzie tylko chcesz.\nOto oblicze prawdziwego samuraja\nPodstawę gamingowego laptopa stanowi karta graficzna. W przypadku MSI Katana GF66 jest to procesor graficzny z serii GeForce RTX 30, który zapewni Ci grafikę na najwyższym poziomie realizmu generowaną z wykorzystaniem technologii takich jak ray tracing.\nTechnologia Resizeable Bar\nResizable BAR to zaawansowana funkcja związana z magistralą PCI Express, która umożliwia procesorowi jednoczesny dostęp do całego bufora ramki GPU, poprawiając tym samym wydajność w wielu grach. Dzięki temu rozgrywka będzie na jeszcze wyższym poziomie, dostarczając Ci więcej emocji.\nPodświetlana klawiatura dla prawdziwego gracza\nStylowe, czerwone podświetlenie LED, w które została wyposażona klawiatura podkreśla gamingowy tyl tego notebooka. Ponadto klawiaturę charakteryzuje 1,7 mm skok klawisza, dzięki czemu Twoja reakcja na ruch przeciwnika będzie jeszcze lepsza.\nNowy standard bezprzewodowy Wi-Fi 6 Gig+\nNa pokładzie MSI GF66 Katana znajdziesz kartę sieciową zgodną ze standardem Wi-Fi 6 Gig+. Ten nowoczesny moduł sieciowy oferuje prędkość nawet 3 razy szybszą niż standard Wi-Fi 5. Jednocześnie zapewniając płynność i stabilność połączenia sieciowego – nie ważne czy sieć jest używana przez wielu użytkowników. Graj korzystając z najbardziej optymalnych, gamingowych ustawień w grze korzystając z karty sieciowej Intel Wi-Fi 6.\nNiesamowity wyświetlacz Full HD 144 Hz\nBezprecedensowa jakość i szybkość obrazu została zapewniona przez 15,6 calowy wyświetlacz o rozdzielczości Full HD i częstotliwości odświeżania 144 Hz. Jest to kolejny element dzięki któremu Twoja rozgrywka będzie bardziej skuteczna. Ponadto wąskie ramki wokół ekranu wciągną Cię w świat gry jak nigdy dotąd.\nWydajne chłodzenie Cooler Boost 5\nProcesor: Intel Core i7-11800H (8 rdzeni, 16 wątków, 2.30-4.60 GHz, 24 MB cache)\nRodzaj pamięci: SDRAM DDR4\nRodzaj podświetlenia: Czerwone (LED)\nPojemność baterii: 3-komorowa, 53,5 Wh\nKingston DataTraveler 70 USB-C (3.2 Gen.1) 64GB\nASUS ZenBook 14X UM5401 R7-5800H/16GB/1TB/W11 OLED dotyk\n6 299,00 zł5 899,00 zł


Ile kolorów w jednym wnętrzu? - Urządzone\nciemny kolor wydaje się bliższy, jasny - dalszy\n"podwyższymy" pomieszczenie malując sufit białym kolorem\nNieporozumieniem jest tworzenie wnętrza przytulnego i przestrzennego naraz. Te dwa aspekty w zasadzie się wykluczają. Przytulny może być na przykład kącik, ale nie cała przestrzeń wnętrza. Tworzenie "przytulnej przestrzeni" grozi dusznością i... brakiem przestrzeni\noświetlenie, kuchnia, małe mieszkanie, przytulne wnętrze, kolory do kuchni, artykuły użytkowników, jak wybrać kolory do kuchni, wąska kuchnia


Na staromiejskim rynku tym razem wystąpi Stach Bukowski z zes (...)\nMoment przymusowego zamknięcia w domach postawił nas przed wieloma pytaniami. Kim są ludzie, z którymi dzielę codzienność? I dlaczego akurat oni (...)\nOLSZTYŃSKIE KONCERTY ORGANOWE: ANDRZEJ SZADEJKO, PAWEŁ HULISZ\n12 lip 2020 20:00\nPaweł Hulisz – jest absolwentem gdańskiej uczelni. W czasie studiów rozpoczął praktykę wykonawczą, podejmując pracę w zespole Cappella Gedanensis, z którym koncertuje do dziś, jako kameralista, a także, jako solista. Współpracuje też z Teatrem Muzycznym w Gdy (...)\nKULTURA W PARKU! WOJTEK GĘSICKI I RAFAŁ GRZĄKA\n12 lip 2020 18:00\nŁydka Grubasa to zespół, który ciężko jednoznacznie zakwalifikować. Muzycznie stanowi wypadkową wszelkich gatunków rockowych, wymieszanych często w karkołomnych konfiguracjach. Tekstowo to bieżąca publicystyka ubrana w humorystyczny, sarkastyczny, czasem dosadny tekst. Mieszanka ta gwarantuje mnóstwo gitarowej energii, bardzo pozytywną aurę płynącą ze sceny oraz dawkę (...)


Woda alkaliczna JAVA to naturalna woda mineralna, średniozmineralizowana, wydobywana na Podkarpaciu, w okolicach Brzozowa od 2013 roku.\nWoda JAVA jako jedna z nielicznych na świecie ma pH 9,2. Wysokie pH wody JAVA przeciwdziała zakwaszeniu organizmu. Wpływa na poprawę naszego samopoczucia i witalność. Funkcjonowanie układu pokarmowego i mięśniowego również może ulec poprawie.\nW celu uzupełnienia organizmu w elementy alkalizujące, nie ma potrzeby spożywania jej w bardzo dużych ilościach. Najlepsze efekty można osiągnąć poprzez połączenie wody alkalicznej z dietą bogatą w owoce i warzywa – nazywana często dietą zasadową bądź alkaliczną.\ndla osób odchudzających się – otyłość jest problemem zakwaszenia organizmu, a woda alkaliczna pomaga w przywróceniu prawidłowej gospodarki wodno-mineralnej organizmu.\ndla osób aktywnych fizycznie – podczas intensywnego treningu, organizm ponosi straty wody, dlatego musimy je uzupełniać, by nie doszło do odwodnienia organizmu. Podczas wysiłku fizycznego często dochodzi do zakwaszenia mięśni, dlatego podczas treningu warto mieć przy sobie wodę JAVA\ndla osób intensywnie pracujących – zapewnienie organizmowi odpowiedniej dawki składników mineralnych ma dobroczynny wpływ na nasz organizm, pomaga też w łagodzeniu skutków stresu\ndla osób z obniżoną odporność organizmu – regularne picie wody alkalizującej może przyczynić się do wzmocnienia organizmu i odporności.\nNajzdrowiej jest pić wodę alkaliczną na surowo, jednak wysokie pH wody utrzymuje się nawet po jej zagotowaniu, więc może stać się idealnym dodatkiem do ciepłych napojów czy zagęszczonych soków.\n← Sok z granatu 1000 Mydła marsylskie →


Wysłany: Pon 20 Kwi, 2015 [ZBIORCZY] Szybkie pytanie - szybka odpowiedź\nWitajcie. Chciałbym wyjść z inicjatywą takiego tematu. Czasem pewne krótkie pytania nie wymagają zakładania nowych tematów, lub są po prostu zadawane na shoutbox'ie i po dniu czy dwóch giną bezpowrotnie Widziałem takie ogólne zbiorcze tematy szybkich pytań na innych forach i sprawdza się to bardzo dobrze.\nJeśli się spodoba to prosiłbym moderatorów o podpięcie / przeniesienie w odpowiedniejszy dział; no a jeśli nie to kosz\nNa jakiej zasadzie działa w chińskich sterownikach przełączanie prędkości 50-100-120%? I czy można sobie na stałe zewrzeć 120% czy na dłuższą metę będzie to szkodliwe dla sterownika?\n100% sterownika odpowiada 80% jego możliwości., 120% to tak naprawdę napięciowe wysterowanie na 100% zakresu.\nCo ciekawe, fabryczne sterowniki mają w większości ustawione na 80% mocy i dopiero "odblokowanie" (złaczka "3 speed)" daje im mocy przybywaj\nSterują napieciowo wiec przyspieszenie masz to samo tylko predkosc ograniczona\nWłaśnie, jak to do końca działa - rozumiem że mając sterowanie prądowe ustawiam prąd i prędkość zmienia się w zależności od tego na ile prąd pozwala.\nDlaczego przy sterowaniu napięciowym prędkość nie jest stała <tempomat> (a prąd dawkowany odpowiednio aby ją utrzymać) ?\nBo sterowanie "napięciem" jest tanie i sprawdzone. A sterowanie prądem luksusowe, unikalne, "drogie w produkcji". Sterowniki operujące na prądzie zazwyczaj mają też 20 innych ficzerów unikalnych więc ogólnie to są droższe urządzenia.\nWg mnie 50-100-120% jest zbedne. Sam mam taki i gdyby nie czas oczekiwania na indywidualne nastawy to napewno bym go nie kupil. Lepsze niz 120% w sterowniku jest zwiakszenie napiecia baterii.\n50%-100%- dziala odrazu przy przełaczeniu, czuć roznice w mocy silnika, przyspieszeniu,\nNatomiast 120% załacza sie dopiero jak na osiągnie się obroty bliskie maksymalnym na 100%. Nie dziala tak zero jedynkowo jak 50-100%. W przyspieszeniu nie ma roznicy wzgledem 100%, tylko czuc po pewnym czasie jakby turbo. Przełaczasz, mija jakies 2 sekundy i dopiero przyspiesza.\nNa 120% sterownik zmienia timing silnika na ktorym on osiaga wieksza predkosc, ale okupione jest to nizsza sprawnoscia.\nJaką muszę dać grubość przewodów balansujących na długości 2m jeśli chodzi o spadki napięcia? Czy mogę wziąć cokolwiek (znalazlem np długi kabel od komputera VGA) zamontować a potem kalibrować łądowarkę? Jestem zielony z elektroniki/elektryki. Czy nie przejmować się tematem bo ładuje Li-iony do 4.1 i odchyłki można pominąć.\nJa u siebie dałem ostatnio skrętkę UTP 4x2x0,5mm2, o długości około 1-1,5m. Jeszcze nie wiem czy są spadki ale po naładowaniu napięcia na pakiecie pokrywają się z ładowarkowymi więc chyba ok\nTo by było ok, bo dla 10s wystarczyłby jeden kabelek.\nMoże niekoniecznie ebajkowe ale jak najbardziej "litowe" pytanie.\nW różnych drobnych urządzonkach zasilanych 1s siedzą małe płytki - zabezpieczenia ograniczające prąd oraz odcinające poniżej zadanego napięcia czyli 2,8V czy 3V. Jak nazywają się takie układziki i czy można je kupić bądź z czegoś po taniości wygrzebać (zakupy w Chinach jak najbardziej wchodzą w grę)? Buduję przenośny głośniczek BT na słabszych 18650 i nie chcę od razu pchać do konstrukcji alarmu 8s tylko właśnie potrzebuję takiego zabezpieczenia które odetnie mi zasilanie poniżej zadanego napięcia.\nTakie cudo np https://www.fasttech.com/...-for-16650-rech\nPo co zaraz z chin\n2,4V - 2,5V; nie za nisko trochę? A do lipo też coś takiego jest z wyższym napięciem odcinania?\nZmieniłem sterownik z 48v 40A na 60V 50A Jeżdżę na Nine Continent RH2806 (10x6). Pikacz pokazuje maksymalny prąd chwilowy 60A - potem w czasie jazdy oscyluje między 30-40A. Po 10 km jeździe miejskiej z wspomaganiem pedałowaniem silnik jest ledwie ciepły. Pytania:\n-Czy 60A prądu chwilowego to nie za wiele na 9c? Jak interpretować słabe grzanie - mój silnik słabo oddaje ciepło na obudowę (źle) czy raczej takie obciążenie to dla niego tak mało że nie ma się od czego nagrzać ( dobrze ).\nYin nie wiem w jaka obręcz masz go zaplecione i co dla Ciebie oznacza prąd chwilowy ale tatko jeździ na 12s Li-ion /Li-po sterownik przerobiony z 40A na 70A (czasami skoczy w piku do 78A przynajmniej tak Pikacz V1 pokazuje . Silnik 9c 10x6 (starego typu na wolnowbieg z NEXUNa) zapleciony w małe kółko wielkości 20cali (BMX 20x2,125). Przy takim prądzie chwilowym (u niego chwilowy to z 5-7sek a potem spada jak się już rozpędzi ) silnik się praktycznie nie grzeje a tatko nie kręci korbami nic i w górki też nieźle lubi pocisnąć . Prędkość max po równej drodze przy na max naładowanym aku to 40-42km/h. Jak trochę spadnie napięcie to stabilizuje się na 35-38km/h. Ten silnik jest stworzony do takich zastosowań i mimo takiego traktowania średnia zużycia energii wychodzi mu 12,5-14Wh /1km . Ten silnik jest genialny w tej konfiguracji .


Slovacko - Sigma Olomouc na żywo, transmisja online, live stream, gdzie obejrzeć\nKto wygra? (0 głosów) Slovacko (0 głosów - 50%) Sigma Olomouc (0 głosów - 50%)\nSlovacko - Sigma Olomouc – live stream online i transmisja na żywo\nPiłka nożna to jedna z najpopularniejszych dyscyplin sportowych na świecie. Każdego dnia kibice z całego świata oglądają wydarzenia i mecze na żywo związane właśnie z tym sportem takie jak Slovacko - Sigma Olomouc. Jedną z najbardziej popularnych kategorii rozgrywek i lig w tym sporcie jest Liga Czeska, w której rozgrywane są między innymi takie mecze jak nadchodzące wydarzenie Slovacko - Sigma Olomouc, które można oglądać na żywo i online przez Internet na kanałach live stream STS TV, Betclic TV.\nTylko u nas dostępna jest lista wszystkich najlepszych transmisji dzięki którym można za darmo lub za drobną opłatą, oglądać mecze online na żywo. Początek transmisji online z nadchodzącego wydarzenia rozpocznie się 26.05.2020 18:00.\nGdzie oglądać Slovacko - Sigma Olomouc na żywo w tv i Internecie\nWiele osób zastanawia się gdzie oglądać Slovacko - Sigma Olomouc? Takie transmisje na żywo jak ta z wydarzenia Slovacko - Sigma Olomouc w ramach popularnych rozgrywek do których zdecydowanie należy Liga Czeska mozna oglądać na żywo w tv i online. Slovacko - Sigma Olomouc to jedno z najbardziej Istotnych dzisiejszych wydarzeń dla każdego kibica popularnej dyscypliny sportowe, do której trzeba zaliczyć Piłka nożna.\nWarto też pamiętać o tym, że wszystkie wydarzenia z kategorii Liga Czeska a także z dyscypliny sportowej Piłka nożna można oglądać na żywo w telewizji na kanałach tv , a także w internecie na kanałach online. Sprawdź więc nie tylko mecz Slovacko - Sigma Olomouc, ale także inne wydarzenia należące i rozgrywane w ramach rozgrywek Liga Czeska. Najbliższy mecz odbędzie się w dniu 26.05.2020 18:00.


Daleki rejs – książka\nList do Ronaldo – książka\n„List do Ronaldo” to czwarta część autorskiego cyklu Anny Onichimowskiej „Bulbes i Hania Papierek”. Każdy ma prawo do własnych tajemnic, ale czasami czujemy się źle, kiedy ktoś coś przed nami ukrywa. Szczególnie, gdy jest to przyjaciel. Przekonają się o tym Bulbes i Hania. Chłopiec w sekrecie pisze książkę o piłkarzu Ronaldo, a Hania widzi przez lunetę przechadzającego się po Księżycu żółtego pana....


Działki, budynek mieszkalny, budynek garażowy; Niewolno, Domy, Działki i grunty, Inne • Dawro\nStrona główna › Ogloszenia › Działki, budynek mieszkalny, budynek garażowy; Niewolno\nDziałki, budynek mieszkalny, budynek garażowy; Niewolno\nprawo własności nieruchomości zabudowanej składającej się z działek gruntowych nr 41/36 i 41/56 oraz budynku mieszkalnego 1-rodzinnego wolnostojącego i budynku garażowego położonej w obrębie 0017, Niewolno, gmina Trzemeszno, powiat gnieźnieński, woj. wielkopolskie.\nLokalizacja – Niewolno nr 70, Trzemeszno.\nDla nieruchomości Sąd Rejonowy w Gnieźnie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę Wieczystą KW nr PO1G/00061585/4.\nZa cenę minimalną nie niższą niż 307 000,00 zł netto (słownie: trzysta siedem tysięcy złotych netto).\nTermin składania ofert 14 sierpień 2020 roku.\nPełna treść ogłoszenia oraz treść regulaminu są dostępne na stronie internetowej www.upadłości-szczecin.pl (w zakładce „w sprzedaży”) oraz pod nr tel. 783 251 125 lub mailowo biuro@upadlosci-szczecin.pl.


Bateria HP Compaq Presario CQ42-224AX 7800mah Li-ion 10,8V czarna ogniwa Samsung - Wymiana-wyswietlacza.pl\nTa strona wykorzystuje plików cookies w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.\ninfo(at)wymiana-wyswietlacza.pl / pon – pt 7:00 – 15:30\nWitamy, ( Zaloguj się )\nWszystkie części zamienne w jednym miejscu - wybieraj spośród 500 000 produktów Wybierz spośród 500 000 części. Przykład\nSkorzystaj z opcji Wyszukiwanie zaawansowane. Znajdź wszystkie produkty w sposób łatwy i wygodny.\nCzęść zamienna Matryca\nCzęść zamienna + producent laptopa Matryca ASUS\nCzęść zamienna + numer produktu Matryca LP156WH2 TL A2\nNumer produktu LP156WH2 TL A2\nNumer produktu ASUS LP156WH2 TL A2 ASUS\nMatryca / Ekran\nKoszyk: 0 kus zboží za ks zboží za (puste) 0 zł\n0 products product 0 zł (empty)\nStrona główna>Części zamienne>HP Compaq>HP Compaq Presario>Presario CQ>Presario CQ42>HP Compaq Presario CQ42-224AX>Bateria do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX 7800mAh Li-ion 10,8V ogniwa SAMSUNG\nBateria do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX 7800mAh Li-ion 10,8V ogniwa SAMSUNG\nBateria do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX parametry: 7800mah, Li-ion 10,8V, 6 ogniw SAMSUNG, 84Wh, czarna\nDostępność na magazynie 30.6.2022\n307 zł z VAT\n250 zł bez VAT\nMusisz dodać 1jako minimalna ilość aby kupić ten produkt.\nW magazynie -2 szt.\nJuż 14 lat na rynku.\nCzęści zamienne do laptopów i serwis laptopów\n19559 Punkty dozowania\n100% towaru w magazynie i szybka wysyłka st\n30-dniowy okres zwrotu\nDodatkowe części do\nBATERIA DO LAPTOPA HP Compaq Presario CQ42-224AX\nBATERIE FULL-POWER.CZ DO LAPTOPÓW HP Compaq Presario CQ42-224AX Z OGNIWAMI WYSOKIEJ JAKOŚCI.\nMusisz częściej doładowywać swoją baterię? Wymień używany akumulator na nowy, markowy FULL-POWER.cz, który jest odpowiedni dla Twojego laptopa. Lub kup dodatkową baterię i używaj jej podczas podróży lub urlopu, żeby Twój laptop był bez przerwy w trybie hibernacji. Baterie FULL-POWER.cz posiadają wysokiej jakości ogniwa SAMSUNG, SANYO, LG lub PANASONIC, dzięki którym nie musisz się obawiać utraty jej pojemności.\nZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WYSOKIEJ JAKOŚCI.\nW baterii FULL-POWER.cz wysokiej jakości zastosowano rozwiązania technologiczne , które chronią ją przed uszkodzeniem, np. przeładowaniem, podładowaniem lub przegrzaniem. Dlatego baterie FULL-POWER to pełnowartościowy zamiennik Twojej starej baterii.\nJAK POSTĘPOWAĆ Z BATERIĄ, ŻEBY WYTRZYMAŁA JAK NAJDŁUŻEJ\nProducent dostarcza baterie częściowo naładowane. Żeby bateria jak najlepiej działała, należy ją co najmniej 3 razy do pełna naładować i rozładować. Dzięki temu może sprawdzić maksymalny zasięg i pojemność ogniwa baterii. Ciągłe pozostawianie baterii w ładowarce może spowodować jej uszkodzenie. Baterię należy regularnie doładowywać i rozładowywać. Nie wolno nigdy pozostawiać baterii rozładowanej przez dłuższy czas. Jeżeli nie zamierzasz korzystać z baterii, możesz ją w pełni naładować, wyjąć z laptopa i przechowywać w suchym miejscu.\nW JAKI SPOSÓB MOZNA USZKODZIĆ BATERIE HP Compaq Presario CQ42-224AX\nBaterię można uszkodzić dłuższym przechowywaniem w stanie wyładowania. Również wysoka temperatura powyżej 60 stopni lub temperatura niższa niż -5 stopni Celsiusza. W przyapdku iż bateria jest w temperaturze -5 stopni, zagrzej ją na temperaturę pokojową i dopiero wtedy ją załaduj. Baterię nie należy używać w innych urządzeniach niż do jakich jest ona przeznaczona. Należy uważać na mechaniczne uszkodzenia oraz chronić ją przed wilgocią.\nPrzeznaczone do laptopa: HP Compaq Presario CQ42-224AX\nRodzaj ogniwa: Li-ion\nProducent ogniw: Samsung\nNapięcie: 10,8V / 11,1V\nPojemność: (Wh): 84Wh\nRozmiary: 205 x 52 x 37 mm\nBaterię do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX z pojemnością 7800mAh Li-ion, 10,8V / 11,1V z ogniwami SAMSUNG\nBateria do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX 5... Bateria do laptopa HP Compaq Presario CQ42-224AX 5200mAh Li-ion 10,8V ogniwa SAMSUNG\n288 zł z VAT Do koszyka Dowiedz się więcej\nHP Compaq Presario CQ42-224AX matryca do laptopa 1... HP Compaq Presario CQ42-224AX matryca do laptopa 14,0“ 40pin HD LED - świecąca\nTowar niedostępny Na zapytanie\n404 zł z VAT Do koszyka Dowiedz się więcej\nHP Compaq Presario CQ42-224AX matryca do laptopa 1... HP Compaq Presario CQ42-224AX matryca do laptopa 14“ 40pin HD LED - Matowa\nPodobne serie modeli\nHP Compaq Presario CQ42-223LA\nHP Compaq Presario CQ42-223TU\nHP Compaq Presario CQ42-224AX\nHP Compaq Presario CQ42-224LA\nHP Compaq Presario CQ42-224TU\nHP Compaq Presario CQ42-225AX\nHP Compaq Presario CQ42-367TU\nHP Compaq Presario CQ42-368TU\nHP Compaq Presario CQ42-369TU\nHP Compaq Presario CQ42-370TU\nHP Compaq Presario CQ42-371TU\nHP Compaq Presario CQ42-372TU\nBaterie do laptopów Bateria do laptopa HP Compaq\nHP Compaq HP Compaq Presario Presario CQ Presario CQ42 HP Compaq Presario CQ42-224AX\nPoniedziałek - piątek 7:00 - 15:30 info@wymiana-wyswietlacza.pl\n© Wszelkie prawa zastrzeżone - Wymiana-wyswietlacza.pl 2007 - 2022


1/4 finału, waga lekkopółśrednia, mężczyźni: Walijczyk Michael McDonagh pokonał Damiana Durkacza 3:1 (walka przerwana w 2. rundzie z powodu kontuzji nosa Polaka). Pojedynek należy uznać za dość pechowy. Nacierający Durkacz nie rozpoczął go dobrze i ładnie pracujący na nogach rywal kontrolował walkę z defensywy. W drugiej rundzie Polak zaczął wywierać jeszcze ostrzejszy pressing niż w pierwszej i powoli łapał swój rytm, ale jego nos obficie krwawił, prawdopodobnie po przypadkowym zderzeniu. Sędzia przerwał w końcu walkę i okazało się, że sędziowie przyznali wygraną Walijczykowi.\n1/4 finału, waga półciężka, mężczyźni: Turek Bayram Malkan pokonał Piotra Szczukowskiego 5:0. Polak był liczony w pierwszej i trzeciej rundzie, a także został ukarany ostrzeżeniem za faule w drugiej, ale pojedynek był zacięty i Szczukowski miał swoje momenty. W dystansie wyglądał eksplozywnie i trafiał akcjami z doskoku, a także niezłym lewym prostym, ale otwierał się w półdystansie i bazujący - podobnie zresztą jak Piotr - na refleksie Turek to wykorzystywał, przechylając szalę zwycięstwa na swoją korzyść.\n1/4 finału, waga średnia, kobiety: Agata Kaczmarska pokonała Davinę Michel 4-0, właściwie deklasując swoją rywalkę z Francji. Michel nie potrafiła utrzymać dystansu, a Polka trafiała raz za razem w pierwszej rundzie. W drugim starciu Kaczmarska jeszcze zwiększyła tempo i utrzymała je do końca walki. W ten sposób już awansowała do półfinału i zapewniła sobie medal.\nPrzypomnijmy, że w 1/16 finału odpadli na początku tygodnia Filip Wąchała (waga półśrednia) i Kamil Ławicki (waga średnia), a w 1/8 finału poległ Michał Soczyński (waga ciężka).


Rozgrywka z sąsiadem - R.L. Mathewson – Poligon Domowy\nprzez kasia · Opublikowane 29 czerwca 2020 · Zaktualizowane 5 lipca 2020\nKiedy w moje ręce trafiła książka „Rozgrywka z sąsiadem” spodziewałam się prostej historii o kłótniach sąsiedzkich, ewentualnie o jakimś płomiennym romansie. Nie do końca taka była, ale zdecydowanie poprawiła mi nastrój w deszczowy weekend!\nHaley całe swoje życie wycofywała się z konfliktowych sytuacji, łatwo rezygnowała i nie wierzyła w siebie. Coś w niej pęka w momencie, gdy znienawidzony sąsiad Jason niszczy jej ukochane kwiaty. Wcześniej przez lata psuł jej sielskie życie w ukochanym domu. Robił głośne imprezy, nie utrzymywał porządku i odstraszał potencjalnych kupców. Bo dziewczyna gotowa była nawet sprzedać swój domek byle uciec od tego okropnego sąsiada.\nJednak dzień, gdy coś w niej pęka i postanawia odpłacić się sąsiadowi całkowicie zmienia jej życie. Okazuje się bowiem, że Jason nie jest taki zły… Lubi tę samą drużynę i ma wielki żołądek, który domaga się jedzenia, a Haley uwielbia gotować! Zwłaszcza dla kogoś. I tak zaczyna się ich piękna przyjaźń.\nHaley poznaje znajomych Jasona, którzy wydawali jej się być równie straszni jak on. Okazuje się,że dziewczyna bardzo pasuje do tej grupki. Razem ze znajomością rośnie w kobiecie poczucie własnej wartości i asertywność. Jason z radością to obserwuje.\nCzy muszę sugerować Wam, że między tą dwójką zaczyna się rodzić uczucie? Uczucie z którym oboje walczą. Jaki będzie wynik tej nierównej walki i czy przestaną ranić siebie próbując je odrzucać… Sprawdźcie sami! Niezwykle zabawna i wciągająca historia od Wydawnictwa NieZwykłego już na Was czeka!\nTagi: goście na PoligonieRuda Ewka na Poligoniewpis gościnnyWydawnictwo Niezwykłe\nNastępny post Nazajutrz cię odnajdę – Magdalena Wala\nPoprzedni post Ochroniarz – Meg Adams