Artykuły - ItaliAnna w drodze - blog dziennikarki Anny Kłossowskiej\nwww.rp.pl/turystyka czyli Turystyka on-line w Rzeczpospolitej. Moje (i nie tylko) teksty o tym, co "piszczy" w turystycznej branży. Tylko tutaj najświeższe informacje o kondycji biur podróży (aktualne ratingi prezentowane przez ekspertów) i liniach lotniczych oraz innych środkach transportu, dokąd warto wyjechać, a gdzie nie należy, bo: konflikty zbrojne, epidemie i inne kataklizmy, prezentacje sieci hotelowych i otwarcia nowych obiektów - w tym tych najbardziej niezwykłych.\nWszystkie moje teksty opublikowane w National Geographic i Travelerze:http://www.national-geographic.pl/szukaj/autorow/1/dopasuj-ciag//Anna%20K%C5%82ossowska/\nMoje teksty w Dzienniku Gazecie Prawnej: http://forsal.pl/autor/8151-anna_klossowska.html\nPodróże małe i duże, a zatem po Włoszech, ale i po innych krajach i Polsce. Prezentowane tutaj teksty publikowane były w większości na łamach prasy (zainteresowanych odsyłam do zakładki "Moje artykuły"), dlatego postanowiłam wybrać te najciekawsze. Nie zwlekajmy już dłużej i ruszajmy w świat.\nMiędzy Cudem a Wulkanem - wspomnienie z Neapolu\nNo dalej, pospiesz się św. January i zrób cud – zaklinają spowite w czerń staruszki, wpatrzone w dwie ampułki wystawione do adoracji w neapolitańskiej Katedrze i oddychają z ulgą, gdy zawarta w nich krew się skropli. To znak, że miasto będzie bezpieczne. Nie wybuchnie drzemiący obok Wezuwiusz, a Camorra nie pochłonie kolejnych ofiar…\nJanuary, biskup Benewentu został ścięty za wiarę przez siepaczy prześladującego chrześcijan cesarza Dioklecjana w 305 r. n.e. Sto siedemdziesiąt lat później neapolitańczycy po raz pierwszy zwrócili się o do niego o pomoc, aby ochronił ich przed skutkami gwałtownego wybuchu wulkanu, co też uczynił. Nie raz. W 1631 r., jak podają kroniki, gdy złowieszcza chmura popiołów zmierzała nad miasto, wyniesiono w procesji ampułki z krwią świętego – zebraną wg tradycji zaraz po jego śmierci przez jedną z wyznawczyń, oraz relikwie i… wiatr przegnał chmurę nad morze. Potem były cudowne ocalenia od zarazy, morskich nawałnic oraz innych katastrof. W ten sposób św. January został patronem Neapolu i trzy razy do roku (w pierwszą sobotę maja, 19 września – w rocznicę śmierci i 16 grudnia) funduje mieszkańcom oraz przyjezdnym miraculo: zakrzepła krew przechowywana w szklanych ampułkach skrapla się i gotuje na oczach zebranych!\nMożna go zobaczyć podczas uroczystej Mszy św. odprawianej przez arcybiskupa Neapolu w Katedrze p.w. św. Januarego, znajdującej się w samym sercu starego miasta, przy XVIII-wiecznej via Duomo czyli ulicy Katedralnej. To właśnie tu, w uginającej się od przepychu marmurów, złoceń, fresków z życia świętego barokowej kaplicy przechowywane są relikwie biskupa, w tym bezcenne srebrne popiersie oraz ampułki.\nJeszcze nie tak dawno ich publiczna prezentacja wywoływała zbiorowe ataki histerii, o czym wspominają zarówno przedwojenny korespondent IKC w Rzymie Gustaw Lawina (nota bene mój dziadek), jak i mieszkający w Neapolu przez szereg lat Gustaw Herling-Grudziński. Przesądni neapolitańczycy, a zwłaszcza kobiety potrafiły wręcz ubliżać świętemu stekiem najgorszych słów, gdy ten nie skroplił krwi na czas. Potem, może w wyniku Soboru Watykańskiego II, który zepchnął Januarego do szeregu świętych kategorii B oraz rezerwy Kościoła wobec cudu, emocje opadły. – Nadal jednak, zwłaszcza starsi ludzie wierzą w zależność między przemianą krwi a wybuchem wulkanu – zauważa Ivano Todisco z hotelu Duomo sąsiadującego z katedrą. W sukurs przyblakłemu kultowi pospieszyły też władze miasta, wskrzeszając dawną tradycję procesji, podczas której na niesione ulicami relikwie sypie się z udekorowanych dywanami balkonów deszcz płatków kwiatów.\nTo nie koniec atrakcji, jakie kryje wzniesiona w XIII w. na planie krzyża, Duomo - Katedra, która stanęła na miejscu poprzednich, pogańskich - m.in. czczono tu Apolla. Można w niej śmiało spędzić pół dnia, śledząc co pozostało z oryginalnej konstrukcji, a co, w wyniku licznych trzęsień ziemi i erupcji Wezuwiusza, nie zawsze umiejętnie odnowiono czy dodano - na przykład nową fasadę z 1905 r. czy siedemnastowieczne stiuki i freski w paleochrześcijańskiej bazylice Santa Restituta. Została ona dosłownie „wchłonięta” przez zbudowaną potem katedrę, podobnie jak uważane za najstarsze na zachodzie Europy baptysterium San Giovanni in Fonte oraz gotycka Kaplica Capece Minutoli, rodu, który przez wieki służył Królestwu Neapolu.\nPod posadzką Duomo i ulic starego miasta, przeszło 40 m głębiej rozciąga się drugie miasto - podziemne. Już pięć tysięcy lat temu pierwsi mieszkańcy Zatoki Neapolitańskiej, a potem Grecy wznosili ze skał wulkanicznych fortyfikacje, świątynie i domy dawnego Neapolis. Rzymianie poszli o krok dalej, budując cały system hydrauliczny, łączący odległe o 70 km źródło Serino z miastem. W ten sposób każde gospodarstwo domowe poprzez własną studnię miało dostęp do znajdującej się niżej cysterny i świeżej wody. Nad jego utrzymaniem czuwali „studzienni”, ponoć zręczniej niż po ciemnych podziemnych korytarzach poruszający się jednak w kobiecych sypialniach pod nieobecność gospodarza… System hydrauliczny, zastępowany stopniowo nowym od XVII w. przetrwał do początków ubiegłego stulecia! Dziś mroczne zaułki Neapolis można zwiedzać z przewodnikiem, który opowiada o tym, jak służyły mieszkańcom za schronienie w czasach zarazy, najazdów czy kataklizmów.\nJednak prawdziwy Neapol to ten znajdujący się na powierzchni, miasto pizzy, w którym ten pyszny placek z różnościami został wymyślony, czego pamiątką jest wrześniowa Pizzafest, ale i kawy. Ta ponoć najlepsza we Włoszech serwowana jest al banco czyli przy barach w lokalikach nad Zatoką Neapolitańską. Na jej falach, skąpanych w upalnym słońcu Południa unoszą się jachciki i stateczki płynące w stronę wysp Capri i Ischi. Sielski obrazek, tak często oddawany na płótnach i kliszach fotografów uzupełnia w tle jeden, ale znaczący detal – monumentalna, dwustożkowa góra, Wezuwiusz. W 79 r. n.e. wszedł do historii grzebiąc w wyniku erupcji doskonale prosperujące miasto Pompeje, Herkulanum nazwane tak od boga Heraklesa oraz Stabie. Poetycki opis tragedii, w której chmura popiołów unosząca się nad wulkanem porównana została do pinii, zawdzięczamy Pliniuszowi Młodszemu, naocznemu świadkowi zdarzenia. Co ciekawe, mimo wielokrotnych, wcześniejszych trzęsień ziemi powodujących znaczne zniszczenia nie tylko w Pompejach, ale i Neapolu, o czym donosił Seneka, nikt nie spodziewał się tragedii. Mało tego, kierujący rewoltą gladiatorów w pobliskim amfiteatrze w Kapui, Spartakus znalazł schronienie dla powstańców właśnie na stokach Wezuwiusza! Może dlatego, że dotąd żyzne stoki wulkanu dostarczały winogron na przednie wino oraz owoce i warzywa. Podobnie było zresztą i potem, bo Wezuwiusz wybuchał jeszcze przynajmniej 50 razy, do ostatniego „spektaklu” w 1944 r., kiedy ucierpiał Neapol. Opowiadał mi o tym barwnie kierowca podmiejskiego autobusu w czasach, kiedy jako baby sitter mieszkałam w pobliskiej Casercie.\nTerremoti jednak nikogo nie odstraszyły. Wręcz przeciwnie, wydaje się, że neapolitańczycy są w jakiś symbiotyczny sposób związani z Górą, czego dowodem jest zabudowa pnąca się coraz bliżej krateru. Znajdujące się na wulkanicznych zboczach apartamenty należą ponoć do najdroższych! A przecież najlepszy widok na Wezuwiusz rozciąga się z przeciwległej fortecy Sant’Elmo…\nMiasto wywołuje w przyjezdnych skrajne emocje. Niechęć, gdy w strugach ulewnego deszczu wysiadają z pociągu na dworcu centralnym przy najbrzydszym placu miasta, piazza Garibaldi i zaraz dopadają ich chmary obwoźnych sprzedawców wszystkiego. Lęk, gdy po zmroku zapuszczą się nieopatrznie w pobliskie uliczki, bo ryzykują co najmniej kradzież portfela czy wręcz przerażenie na odgłos przypominający wystrzał w dzielnicy Forcella, uważanej za siedzibę Camorry. I choć turysta porachunków z bronią w ręku raczej nie zobaczy, to dla mieszkańców jest to gorzki chleb powszedni. „ Boję się wyjść na ulicę, bo pełno tu napadów i porwań” – zapisała w swoim pamiętniku 14-letnia Annalisa Durante, zabita w 2004 r. zamiast bossa mafii w starciu jednej z jej frakcji. Św. January nie ochronił dziewczynki…\nJednak zazwyczaj zalany słońcem Neapol powoli, ale skutecznie uwodzi cudzoziemca, zwłaszcza gdy w najstarszym w Europie Muzeum Archeologicznym podziwia tysiące mozaik, posągów i waz z wykopalisk w Pompejach i Herkulanum. Albo odpoczywa od upału w majolikowym chiostro klasztoru św. Klary, przechowującym XVIII-w. szopkę. Bożonarodzeniowe presepi czyli szopki w różnych rozmiarach i wystroju produkują wielopokoleniowe warsztaty przy Via San Gregorio Armeno. To kolejna tradizione, tak jak dobiegające z Teatro San Carlo głosy bel canta – no cóż, trawestując słynne powiedzenie, można by spokojnie usłyszeć „Traviatę” w Neapolu i umrzeć, bo jest to jedna z najprzedniejszych scen operowych świata. Jednak po co, skoro miasto pieśnią O Sole Mio, intonowaną głosem kruczowłosego, przystojnego jak szatan (choć zazwyczaj w tej części Włoch niskiego wzrostem) kelnera zaprasza do miłości? Stara legenda neapolitańska opowiada, że w Grecji żyła ongiś dziewczyna, Partenope. Jej urodę porównywano z pięknością Junony i Minerwy. Wbrew woli ojca pragnącego oddać jedynaczkę innemu, uciekła z ukochanym Cimone i po długiej podróży statkiem wylądowała na nieznanym brzegu, który gdy tylko dotknęła go stopą zaczął rodzić wspaniałe plony. Partenope poślubiła Cimone i miała z nim dwanaścioro dzieci. Tak powstał Neapol. Na miejscu jej mitycznego grobu wznosi się dziś jeszcze jeden ciekawy zabytek, Castel del’Ovo. Zgodnie z inną lokalną legendą Wergiliusz, uważany w średniowieczu również za maga, ukrył w fundamentach budowli jajko mające trzymać w pionie całą budowlę. Gdyby się stłukło, w perzynę obróciłby się nie tylko zamek, ale i cały Neapol.\n„Odjazdowy” dach mediolańskiej katedry. Kogo dręczy Babau?\nTutaj nie należy oszczędzać ani sił (podejście schodami to wyzwanie) ani pieniędzy na windę. Widok z góry katedry (Duomo) w Mediolanie jest fantastyczny, bo sam dach to dzieło sztuki. Otacza go las iglic i wieżyczek (dokładnie 135) z figurami świętych i proroków. Zachwycają rzeźbione misternie balustrady, rzeźby i płaskorzeźby przedstawiające gigantów i postacie fantastyczne jakby rodem z bajek. Chodząc po dachu Duomo ma się wrażenie, jakby wokół strzelały w górę szczyty Dolomitów. Tak też przedstawił katedrę na płótnie Dino Buzzati (1906–1972), obdarzony nieprawdopodobną wyobraźnią włoski pisarz, dziennikarz, a także malarz. Urodził się właśnie w Mediolanie i to miasto – tak bardzo zindustrializowane, posiadające w stosunku do innych włoskich metropolii niewiele znakomitych zabytków, regularnie odrealniał na swoich obrazach. Obejrzenie obrazów i przeczytanie prozy Buzzatiego, a dopiero później wybranie się na zwiedzanie miasta, tworzy zupełnie inną perspektywę, z pogranicza jawy i snu. Mediolan zapełnia się nocą baśniowymi stworami w rodzaju Babau (patrz niżej), przelatującymi cicho nad iglicami katedry, ale i zdesperowanymi dziewczynami, które rzucając się z wieżowca, podczas lotu w dół oglądają sceny z życia mieszkańców tego domu. Są też, unoszący się nad ziemią w swoich aureolach święci, ale i wyrastające przed kościołami ni to góry ni… fallusy – Buzzati potrafi być momentami obsceniczny w wersji hard, ale efekt łagodzi często konwencja bajkowa czy naif. Jest za inteligentny na tandetne szokowanie, raczej zależy mu na pokazaniu skali zepsucia społeczeństwa, które swe grzeszki chce odkupić, fundując „Madonninie” świeczkę za pół euro.\nMój ukochany Buzzati jest też autorem pierwszej "wizualizacji" Babau, potwora, monstrum obecnego nie tylko we włoskim, ale i europejskim folklorze – np. we francuskiej Langwedocji\n– Jak nie pójdziesz grzecznie spać, to przyjdzie Babau – tak od wieków straszą niegrzeczne dzieci włoscy rodzice. Jednak Babau w komiksie Buzzatiego wcale nie przeraża, wręcz przeciwnie – przypomina skrzyżowanie tapira i hipopotama, a jego mordka kojarzy się z pyszczkiem delfina.\nPoza tym potrafi latać, unosząc się nad dachami Mediolanu, toteż bez trudu udaje mu się wpływać przez okna do dziecięcych pokojów i wchodzić w ich sny. Gdy jednak dowiaduje się, że komisarz stołecznej policji Roberto Paudi zwolnił nianię swojego dziecka, ponieważ straszyła go Babau – tenże Babau odwiedza nocą policjanta, fundując mu… „chwilę orgazmu”. Potem jest już jednak mniej sympatyczny, wykopując Paudiego z łóżka i ukazując mu się w postaci znienawidzonego przełożonego.\n(fragment mojego przewodnika "Włochy jakich nie znacie" opublikowanego przez National Geographic - patrz. Moje książki; przy okazji polecam album "Buzzati pittore" autorstwa Raffaele De Grada, wydany przez Giorgio Mondadori&Associati w 1999 roku - wznowienia niewykluczone)\nCZECHYPraga bez szpilek czyli mój city break nad Wełtawą\nStolica Czech znów powaliła mnie na kolana. Tysiącletnie zabytki, harmonijna zabudowa niezniszczona przez żaden system, tętniąca życiem tak w dzień jak i nocą, a przy okazji wyluzowana , puszczająca do turysty oko…\nGodzina 7.05. Wyjątkowo wyspana po nocnej podróży lux-kuszetą Chopin (sterylnie czysto, leżanki kryte wzorzystym welurkiem, mięciutkie koce!) z Warszawy wysiadam na Dworcu Głównym w Pradze w sobotni poranek. Mży i ma być jeszcze gorzej – na szczęście prognozy się nie sprawdzą i przez cały weekend będę oglądać Pragę w słońcu. Ruszam dziarsko i już po 10 minutach jestem w centrum miasta, na Václavskim Námestí. Ten liczący 750 m. długości plac sporo pamięta: antynazistowskie manifestacje w 1938 r., opluwanie radzieckich czołgów w 1968 r. i samospalenie się 21-letniego studenta filozofii Jana Palacha w akcie protestu przeciw represjom po Praskiej Wiośnie oraz wiece aksamitnej rewolucji. Pośrodku stoi pomnik św. Wacława, patrona Czech bardzo dostojnie prezentującego się na końskim grzbiecie. W pobliskim pasażu Lucerna – ten sam Wacław, ale ze…styropianu, siedzący na końskim…brzuchu. Na dodatek całe zwierze zwisa smętnie od sufitu, podwiązane do czterech lin za kopyta. To dowcipne dzieło Davida Černego, dowód, że Czesi potrafią z humorem podejść nawet do największych symboli i historii, co nie oznacza bynajmniej braku szacunku.\nPasaż jest dziełem Vaclava Havla, ale nie eks prezydenta, tylko jego starszego krewnego, a właścicielką Dagmar Havlova, znów nie powabna żona byłego dysydenta, tylko bratowa. Wracam na plac, gdzie na każdym rogu wabi zapachem czerwony kiosk z chrupiącymi parkami (do wyboru parówki białe i zwykłe, krótki, długie, grube, cienkie, ostre, łagodne, z cebulką, ogórkiem - 32 korony z musztardą i bułeczką). To moje śniadanie w biegu.\nRówno o godz. 9.00 jestem na Staromestkim namesti, dzięki czemu mogę obejrzeć atrakcję najstarszego w Pradze ratusza – wędrujące figurki apostołów nad zegarem słonecznym (co godzinę, o pełnej godzinie). Według legendy zegar zrobił mistrz Hanuš, którego potem rajcy mieli oślepić, aby nie wykonał kopii. W rzeczywistości mistrz tylko remontował zegar, który był dziełem Mikołaja z Kadanic.\nWokół mnie dosłownie morze turystów, głównie Japończyków wszędzie cykających zdjęcia, Niemców i Włochów. Mając ochotę na kawę, sunę przebiegle za tymi ostatnimi, wiedząc, że wybiorą dobrze. Popijam najdroższą chyba w moim życiu (99 koron!), choć rzeczywiście pyszną Lavazzę w Cafe Italia w wiklinowym krześle owinięta kocem (to świetny pomysł restauratora zważywszy, że jest chłodno). No cóż, za widok się płaci, a ja przed oczami mam ratusz będący ongiś świadkiem zabójstwa Wacława, koronacji Karola IV, egzekucji dowódców powstania stanów czeskich przeciw Habsburgom. Wszystkich wyrzucono z okna ratusza, czego pamiątką jest 21 białych krzyży na bruku i tablica pamiątkowa. Byli wśród nich właściciele kopalni srebra, podróżnicy, filozofowie, a nawet lekarz, który pierwszy przeprowadził publicznie sekcję zwłok! Na wieżę ratusza można wjechać windą przypominającą sputnik. Widzę z góry Eco-express, dziecinną ciuchcię obwożącą po zabytkach starówki. Na turystów czekają też stare samochody, w tym Praga i velo-taxi. Ja wybieram własne nogi i Muzeum Alfonsa Muchy w Domu u Białego Jednorożca przy rynku (Starom. Nam. 15): oprócz mnóstwa prac, charakterystycznych dla tego piewcy piękna kobiet znajduję genialną litografię „Russia restituenda” z 1922 r. przedstawiającą postarzałą kobietę w czerni. Obok muzeum jest najważniejsza gotycka świątynia w mieście, Panna Maria pred Tynem, którą można oglądać tylko przez szybki w drzwiach, bo jest remontowana. Nazwa tyn oznacza fortyfikacje, którymi kiedyś był otoczony staromiejski rynek. Co ciekawe fronton świątyni przesłonięty jest kamienicami. Znów przebiegam rynek, zaglądam do kościoła św. Michała (w Pradze są dwa pod tym wezwaniem, drugi na Malej Stranie, znany z symbolicznego pogrzebu Mozarta), jednego z pierwszych przykładów praskiego baroku, gdzie z sufitu zwisa kryształowy żyrandol – dar cara. Wieczorem, jak i w większości innych świątyń stolicy, odbędzie się tu koncert muzyki poważnej. Na obiad wybieram Česką Kuchnie przy Havelskiej 21 i oczywiście knedliki z gulaszem – przy jasnych drewnianych stołach mieszają się prażanie z przyjezdnymi, bo tanio. Nieopodal, w sąsiedztwie kasyna i Mc Donalds’a jest muzeum komunizmu. Największe wrażenie robi pokój przesłuchań z pejczem na biurku i telefonem, którego ostry dźwięk przyprawia o niemiłe dreszcze. Poznaję historię największego pomnika Stalina w całym bloku sowieckim – 30 m. wraz z cokołem. To pechowa budowla: władze lokalne tak długo szukały odpowiedniego miejsca dla monumentu, że wystawiły go dopiero w 1955 r., dwa lata po śmierci Ojca Narodu i rok przed słynnym zjazdem, w którym Chruszczow zdemaskował zbrodnie poprzednika, a Otar Svec, autor dzieła popełnił samobójstwo. Dziś na postumencie w parku Letna zamiast Stalina zamontowana jest wielka, czerwona wskazówka odmierzająca czas od wystawy narodowej w 1997 r.\nPiję popołudniową kawę już w towarzystwie mojego przewodnika użyczonego mi przez Czechtourism, Jaroslava Zdenka, który w życiu prywatnym jest grafikiem. Siedzimy na tarasie Grand Cafe Orient w kubistycznej kamienicy przy ul. Owocny Trh 9 – czekoladowe fondue z marcepanem palce lizać. Za rogiem Stavovske Divadlo, gdzie Mozart dyrygował swoim „Don Giovannim”, nota bene ukończonym właśnie nad Wełtawą. – Divadlo pochodzi od słowa divak, czyli widz – uśmiecha się Jaroslav. A potem prowadzi mnie na granice starego i nowego miasta. – To tu, w restauracji Francuskiej kręcono znany i u was film „Obsługiwałem angielskiego króla” – informuje, wskazując na Obecni dum przy Namesti Republiky 5. To czeska secesja w całej okazałości: Aleš, Maratka, Mucha. Na dole stylowa Piwiarnia Pilzneńska i pierwszy w Pradze Bar Amerykański. Dzień kończę w Divadlo Metro przy Placu Wacława na spektaklu czarnego teatru „ Life is life”. Cała zabawa, bo jest to gatunek rozrywkowy, polega na tym, że obok aktorów grają przedmioty: na scenie wirują meble, samochody, domy - rzeczywistości poruszane przez ekipę ubranych w czarne stroje, a więc niewidzialnych osób. - Ten spektakl pokazuje jeden dzień z życia młodego człowieka, który symbolizuje całe jego życie od narodzin – opowiada aktorka Katerina Urbanova. Zespół jest młodziutki, świetny ruchowo i pełen entuzjazmu. Na koniec – niespodzianka – chętni mogą sami zagrać na scenie. Ja próbuję ustawić nogi konia ze sznurka, który plącze mi się bezlitośnie…\nPoranek spędzamy z Jaro na wałach Wyszehradu. U podnóża murów pamiętających fragmentami czasy sprzed chrztu Polski płynie leniwie Wełtawa. Jest słonecznie, ciepło i mało turystów. To wspaniałe miejsce na piknik: zielone murawy, klomby, potężne drzewa, winnice i monumentalne pomniki z mostu…przywołujące czasy Libuszy. Ta księżniczka czeska według legendy założyła Wyszehrad. Aby móc objąć tron po ojcu poślubiła rolnika, zapoczątkowując z nim ród Przemyślidów. Potem wzniosła też Hradczany. Archeolodzy zadali jednak kłam legendzie – gród na Hradczanach jest starszy. Ale i tu znajdziemy zabytki romańskie. Obok kościoła świętych Piotra i Pawła znajduje się cmentarz do złudzenia przypominający warszawskie stare Powązki. I tu leżą zasłużeni: Bedrich Smetana, Antonin Dworak, Karel Čapek, twórca słowa robot i Jan Purkyne, który odkrył skład krwi. Wychodzimy przez bramę Taborską, wylotową z Pragi na Tabor. Po 5 minutach suniemy jedną z trzech linii bardzo sprawnego metra.\nLądujemy na Josefovie, w dzielnicy żydowskiej do której ze staromiejskiego placu można dojść w 5 min. elegancką ulicą Paryską. Na parterach pięknych secesyjnych kamienic – sklepy światowych kreatorów mody. Przy hiszpańskiej synagodze, w Pastacaffé siedzi, bez obstawy i paparazzich premier Mirek Topolánek w jasnych dżinsach. Pije kawę ze swoją nową partnerką i kołysze wózek z synem Nikolasem (był premierem w latach 2006-2009; ten tekst napisałam w 2008 do „Travelera”). Kupujemy bilet do synagogi Staronovej, najstarszej regularnie używanej średniowiecznej synagogi w Europie. Ponure, ciasne wnętrze przypomina kaplicę. – To krzesło wielkiego rabina Jehudy Löwa, który za pomocą gliny i zaklęć do czterech żywiołów powołać do życia stwora o imieniu Golem, który miał chronić praskich żydów przed fanatykami, ale w praktyce okazał się nieokiełznany - opowiada mi Jaro. Rabin miał go ukryć na strychu synagogi, ale czy jest tam do dziś, nie udało mi się sprawdzić.\nNie mam już czasu na muzeum żydowskie i cmentarz, gdzie nagromadzone przez wieki macewy dosłownie na siebie nachodzą, a tym bardziej okoliczne sklepiki, gdzie żydowskie i czeskie pamiątki wypierają, nie wiedzieć czemu, kolorowe paszminy i ruskie babuszki z wizerunkami Jana Pawła II, G.W. Bushem, Angelą Merkel, a nawet z Bin Ladenem (!).\nOstatni etap inaugurujemy od mostu Karola, który łączy Malą Stranę i stare miasto. Należy do najpiękniejszych w Europie, oparty na 16 łukach i długi na 500 m. Wśród zdobiących go figur najsłynniejsza to św. Nepomucen. – Dotknięcie krzyża na balustradzie w miejscu, gdy wrzucano go z rozkazu króla Wacława do Wełtawy za karę, że nie chciał wyjawić tajemnicy spowiedzi królowej, uchroni Cię przed utonięciem – mówi Jaro. O rzut kamieniem, widoczne z mostu muzeum Kafki, a przed nim kolejny żartobliwy pomnik: dwie figury mężczyzn siusiających na mapę Czech. Oczywiście autorem jest David Černy, ten od Wacława na opak.\nObiad jemy U Vladara, eleganckiej restauracji urządzonej pod amatorów łowiectwa (dania są tu dosyć drogie – www.uvlodare.cz). A potem na ul. Karmelickiej odwiedzamy „pražske jezulátko”, 30-cm figurkę pucatego Jezuska o blond włoskach w Kościele Karmelitów pw. Matki Boskiej Zwycięskiej, która – podobnie jak brukselski Manneken Pis – przebierane jest na rozmaite okazje (w tutejszym muzeum można obejrzeć 72 jego szatki z różnych stron świata, w tym welurowe wdzianko wyszywane ponoć ręką cesarzowej Marii Teresy!). Wielki finał, choć niestety w biegu, to oczywiście zamek Hradczany, siedziba władzy od zawsze.\nZaglądam do mojej ulubionej gotyckiej katedry św. Wita z witrażem Muchy (w rzeczywistości jest to malunek na szkle) i urokliwej, pełnej kolorowych, lilipucich domków Złotej Uliczki alchemików, którzy mieli tu swoje zakłady złotnicze (wstęp 200 koron). Z murów zamku jest wspaniały widok na 6 tarasowych, przypałacowych ogrodów rozciągających się pod murami zamku (można je zwiedzać – np. Vrtbov przy ul. Karmelickiej 40 koron) oraz na całą Pragę. To moje pożegnanie z miastem, do którego wiem, że wrócę. Załatwi mi to kamienna rzeźba Turka u wejścia na most Wacława, bo trafnie odgadłam liczbę guzów przy jego kaftanie, a to oznacza spełnione marzenie.\nfot. Do Pragi po raz pierwszy przyjechaliśmy wraz z moim chłopakiem ze studiów, Krzysztofem "za papieżem", który akurat w 1989 roku odwiedził kraj naszych południowych sąsiadów. Na zdjęciu stoimy na Moście Karola. Znak tamtych czasów to mój dżinsowy "garniturek" Wranglera, chyba jeszcze z Pewex-u. Krzysztof zresztą też ma spodnie z tego samego, dewizowego sklepu :) A może już nabył je w Austrii, gdzie wtedy wyjechał "za chlebem" na roczną dziekankę?\nKorzenny zapach Hanzy\nJak zauważyłam podczas dwóch zeszłorocznych podróży do Estonii, ten kraj mentalnie przestawił się na euro grubo przed 1 stycznia 2011 r. Już od dłuższego czasu kurs korony był ściśle powiązany z euro. Zresztą to niewielkie państwo, graniczące z Łotwą i Federacją Rosyjską, jest chyba najbardziej zeuropeizowane ze wszystkich krajów dawnego bloku socjalistycznego. I to nie tylko dlatego, że jego obecny prezydent Toomas Hendrik Ilves był wcześniej unijnym komisarzem. Dorastał w USA, biegle mówi po angielsku, a jego siedziby w Tallinie, to jest klasycystycznego pałacyku położonego na obrzeżach Kadrioru – parku przypominającego warszawskie Łazienki, tyle że z platanami – nie otacza żaden parkan czy mur. Można podejść pod same drzwi strzeżone przez dwóch wartowników. Tuż obok sunął sznur turystów do dwóch muzeów sztuki.\nJednym jest Kadriorg Art Museum, ulokowane w barokowym pałacu, który tworzy całość ze wspomnianym parkiem i jest dziełem włoskiego architekta Niccolò Michettiego, stworzonym z rozkazu rosyjskiego cesarza Piotra Wielkiego.\nDrugie z nich, Kumu Art Museum, zajmuje hipernowoczesną, przeszkloną i kanciastą bryłę. Lokalni przewodnicy twierdzą, że prezydent chętnie zwiedza ekspozycje obu muzeów, wmieszawszy się uprzednio w tłum amatorów malarstwa i rzeźby.\nTallińska Starówka zachwyca detalami, jak zabawne doniczki na kwiaty, kolorowe zdobienia, fantazyjne witryny sklepów...\n...czy wesołe szyldy zapraszające gości...\n...a także hożymi dziewczynami w strojach mieszczek, które z wdziękiem sprzedają prażone w korzennym miodzie orzechy.\nW cieniu imperiów\nEstończycy doświadczyli znacznie więcej zniewolenia niż my. Od XIII w. zmagali się z najeźdźcami. Los ich państwa przez pół tysiąclecia spoczywał w rękach Duńczyków, Niemców i Szwedów, przez dwa stulecia pozostawali pod kontrolą Niemiec i Rosji.\nO dominacji tych ostatnich zapewne niełatwo im zapomnieć, ponieważ 26% niespełna półtoramilionowego narodu stanowią Rosjanie – Estończyków jest 68%. Koegzystują jednak we względnej zgodzie. W przepięknej cerkwi św. Mikołaja, położonej w górnej części Starówki, pismo, mowa i śpiew są wyłącznie rosyjskie.\nW pobliskich tunelach wydrążonych przed 400 laty pod otaczającymi tę część miasta solidnymi murami dziś działa pomysłowe muzeum. Idąc tunelem w lewo, cofnęłam się w czasie – przez zimnowojenny schron, udekorowany antyimperialistycznymi sloganami i kukłami sanitariuszy, dotarłam do schronu wcześniejszego, który przez dwa dni marca 1944 r. służył mieszkańcom podczas radzieckich nalotów. Idąc w prawo, trafiłam na futurystyczny pociąg z ekranami zamiast okien, na których podczas „podróży w przyszłość” oglądałam to, co dopiero świat czeka.\nTallin może się pochwalić już prawie tysiącletnią historią, bo pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1038 r.\nNa Starym Mieście, pełnym kolorowych, pięknie odnowionych (również przez polskich konserwatorów zabytków) kamieniczek, śladów Hanzy jest wyjątkowo dużo. Choć tę potężną ligę miast handlowych założono w Rydze, tu jest zdecydowanie częściej wspominana. Tuż obok rynku mieści się hanzeatycki kwartał z restauracją Olde Hanza (w której serwowane są potrawy z epoki). Obok stoją kramy, w których rumiane kobiety o szerokich biodrach i obfitych piersiach, ściśniętych gorsetami średniowiecznych strojów mieszczek, wciskały mi w dłonie korzenne orzeszki przyrządzane z przyprawami i miodem.\nW tutejszych restauracjach, które oferują dania bodaj wszystkich kuchni świata, jada się często na porcelanie Villeroy & Boch albo Rosenthal i pija przednie trunki z kryształowych kieliszków. Można wziąć udział w kursach gotowania – ja spędziłam zimny październikowy wieczór dosłownie umazana czekoladą po uszy, przygotowując pralinki mogące spokojnie konkurować z belgijskimi. Zwieńczeniem wyczynów kulinarnych była kolacja, a każdy uczestnik kursu dostał swoje pralinki zapakowane na wynos. Na pożegnanie każdy z nas spełnił toast tutejszym korzennym, bardzo słodkim likierem Vana Tallin, który – jak się potem okazało – znacznie bardziej smakował tam, na miejscu, niż w Warszawie. W każdej restauracji, herbaciarni, kawiarni, knajpce, nawet najmniejszej – a tych, zwłaszcza na Starówce, ale również w hotelu jest mnóstwo – zapewniono dostęp do Internetu. Darmowy, bo to „dobro społeczne”. Estonia lansuje się jako e-kraj.\nNowa architektura harmonijnie współgra ze starszą – wieżowce ze szkła komponują się, o dziwo, z kopiami MDM-ów. Ruch na ulicach, nawet w godzinach szczytu, jest niewielki – korki po prostu nie istnieją, nie słyszy się trąbienia, nie widzi łamania przepisów. To, co mnie uderzyło, to niemal sterylna czystość zarówno w pomieszczeniach, jak i na ulicy oraz brak pijaków i włóczęgów. Ludzie wydają się mili, otwarci, młode pokolenie dwudziesto- i trzydziestolatków świetnie posługuje się angielskim. Odnosiłam wrażenie, że Estończycy żyją jak na zwolnionym filmie, spokojnie, bez pośpiechu, są też życzliwie nastawieni do siebie i świata. Estoński, należący do grupy języków ugrofińskich, był dla mnie absolutnie niezrozumiały poza niektórymi, znów zaskakującymi, słówkami, takimi jak normaalne, co wcale nie znaczy tego, co po polsku. Oto najlepszy przykład: kiedy estoński atleta Gerd Kanter zdobył złoty medal w rzucie dyskiem na olimpiadzie w Pekinie, wykrzyknął właśnie slangowe normaalne, czyli po prostu: super!\nEstoński projektant Reet Aus podbił europejskie wybiegi kapitalnie prostym pomysłem: jego eleganckie kreacje wykorzystują materiały z recyklingu. To najlepszy przykład na nieustającą fascynację tego kraju naturą, a ta staje się najlepszym towarem eksportowym. Estończycy zdają się doskonale wiedzieć, że nic tak nie przyciągnie turystów jak obietnica pobytu pośród nieskażonej jeszcze przyrody. Długa, ciągnąca się przez 1800 km linia brzegowa została ukształtowana przez lądolód, a więc pełna jest zatok, zatoczek i wysp. Do morza schodzą knieje, które kiedyś porastały cały kontynent, a przetrwały w takiej ilości tylko tutaj. Tuż pod Tallinem, nad samym brzegiem morza rozpościera się na zielonej, idealnie przystrzyżonej murawie skansen Rocca al Mare. Chodziłam po nim szutrowymi alejkami pieszo, ale można wybrać przejażdżkę konną bryczką powożoną przez obsługę odzianą w tradycyjne stroje. Brzeg jest niemal płaski, ale rozciąga się z niego rozległy widok na Tallin. Takich skansenów jest w maleńkiej Estonii blisko 30!\nEstończycy imponują dbałością o zdrowie i kondycję. W Tallinie, tuż pod murami Starówki, podziwiałam w sumie bodaj stuosobowe grupy dzieci i młodzieży wykonującej wprost na trawnikach układy gimnastyczno-taneczne pod okiem trenerek – notabene bez obaw, że wdepną w psie odchody, bo tu po czworonogach obowiązkowo się sprząta. Do Pirity – gdzie znajdują się ruiny klasztoru św. Brygidy – mieszkańcy stolicy ściągają głównie po to, aby po pracy zażyć sportu w działającej tu prężnie marinie. To niezwykła, rekreacyjna oaza stolicy.\nKiedy byłam tu w czerwcu, korzystałam, jak mogłam, ze słonecznej pogody, zazdroszcząc jedynie miejscowym, że mają czas na popływanie łódką po sztucznym kanale portowym prowadzącym na morze czy pośmiganie na desce – tej wodnej i tej lądowej dostępnej na specjalnym ekstremalnym torze.\nJest też golf i można pojeździć na rolkach czy rowerze. Prowadzi tu ciągnąca się wzdłuż całego stołecznego wybrzeża ścieżka rowerowa, na której bywa wręcz tłoczno. Ja wybrałam się na krótki spacer po szerokiej, kuszącej złocistym piaskiem plaży – takich plaż jest zresztą w Estonii pod dostatkiem.\nPrzy plażach wyrastają jak grzyby po deszczu nowoczesne ośrodki spa, w których pracują między innymi przećwiczone we wschodnich technikach relaksacji masażystki z Ukrainy. Ośrodki mają zwykle ekologiczno-dietetyczne menu i rozbudowaną część basenową.\nZimą można w Estonii korzystać z dobrodziejstw spa, ale można też wybrać się na narty. Najsłynniejszym i najlepiej przygotowanym ośrodkiem jest Otepää na południu kraju. Regularnie organizowane są tu zawody Pucharu Świata w narciarstwie i snowboardzie. Niedaleko znajduje się najwyższy szczyt Estonii Suur Munamägi, który wznosi się na zaledwie 318 m n.p.m. Wysokość estońskich gór nie jest imponująca i wielbiciele szusowania w scenerii zbliżonej do alpejskiej mogą czuć się zawiedzeni.\nJa chcę wrócić do Estonii w innym celu – wybiorę się na wyspy. Jest tu ich, bagatela, półtora tysiąca.\nFeira do Cocido. Jak galicyjscy Hiszpanie zajadają się gulaszem\nŚwinka to symbol Lalin, małego miasteczka w regionie Galicia w Hiszpanii. Co roku odbywa się tutaj niezwykła Feira do Cocido.\nCocido (czyt. kosido) to rodzaj gulaszu, w którym znajdują się warzywa (marchew, ziemniaki), kawałki wieprzowiny, kiełbasy i makaron. Feira do Cocido zatem to w luźnym tłumaczeniu święto gulaszu. To typowo karnawałowa impreza, odbywająca się w niedzielę po Walentynkach. Święto uświetniają parady z karnawałowymi przebierańcami na ruchomych platformach, muzyka lokalnych zespołów, a także kramy z lokalnymi wyrobami. Najważniejszym punktem programu jest jednak możliwość skosztowania gulaszu, który przygotowywany jest dla wszystkich obecnych w wielkim garze.\nI innych przysmaków z wieprzowiny, jak specjalnie przyrządzane uszy. W restauracjach w Lalin oferowane są zresztą potrawy ze wszystkich części wieprzowiny, łącznie z ogonem! A w głównych punktach miasta można obejrzeć figury świń naturalnej wielkości, pomalowanych w fantazyjne wzory.\nJa trafiłam do Lalin poza okresem fiesty, ale i tak mnie oraz grupę chińskich dziennikarzy, z którymi uczestniczyłam wcześniej w regionalnych targach turystycznych TourexpoGalicia, nakarmiono tak, że nagle wszystkie ciuchy zrobiły mi się w pasie za wąskie. Dlatego być może tak zmasowany widok malowanych świnek wywoływał we mnie dwoiste odczucia. Zachwycała natomiast pomysłowość wzorów. Największe zgrupowanie świnek zastaliśmy przez lokalnym kościołem - umieszczono je wręcz przy schodach do świątyni.\nTydzień w niebie\n"Jewel of the Seas", "Oasis of the Seas" - wycieczkowce, które niczym krążowniki prują wody Morza Karaibskiego mają nazwy jak z bajki. I słusznie, skoro ich zadaniem jest obwożenie po ziemskim raju.\nMój cruiser "Ocean Dream" jest ogromny - ma 26,5 m wysokości i 204 m długości. Zabudowa sąsiadującego z portem Oranjestad, stolicy Aruby, wyspy, od której rozpoczynam tygodniowy rejs po Małych Antylach, jest przy nim niczym domki dla lalek.\nSkojarzenie jest o tyle trafne, że każda fasada ma inny kolor: niebieski, różowy, żółty, tak jakby pomalowało je rozkapryszone dziecko. Sama architektura przypominająca czasy kolonialne też zresztą graniczy z kiczem. Dziś Aruba ma Status Aparte - oddzieliła się od Antyli Holenderskich w 1986 r. i jest jednym z najatrakcyjniejszych celów wakacyjnych podróży, również dlatego, że tylko 24 km dzieli ją od Wenezueli.\nRezygnuję z wycieczek fakultatywnych organizowanych na poszczególnych wyspach na naszej trasie: Curacao, Margaricie, Grenadzie, Barbadosie, Mayreau i Arubie (35-90 euro za kilka godzin objazdu). Skrzykujemy się natomiast rodzimą bracią - okazuje się, że wśród 1400 pasażerów jest spora polska grupa - i postanawiamy oglądać wyspy na własną rękę.\nTen pomysł okazuje się strzałem w dziesiątkę, bo w każdym porcie czekają na turystów taksówki i minibusy mieszczące nawet do 20 osób - jest ich tak wiele, że można negocjować stawki. Zazwyczaj jest to 10-15 dolarów od osoby. Po kilku dniach, na Barbadosie dochodzimy w negocjacjach do perfekcji i za nasze "little baby" w wieku 17 lat nic nie płacimy!\nKaszanka z koziej krwi\nPierwszy postój to należąca do Antyli Holenderskich Curacao, kojarzona słusznie z produkowanym tu likierem, efektem nieudanej próby przeszczepienia na tutejszy, wulkaniczny grunt uprawy pomarańczy, które okazały się gorzkie. Dopiero podlane spirytusem ujawniły niezwykły aromat.\nPrzeszło godzinę zajmuje nam manewrowanie w wielokilometrowej gardzieli naturalnego portu, który był kiedyś jednym z największych na Karaibach punktów przeładunku. Po obu stronach kanału ciągną się bajecznie kolorowe domki stolicy, Willemstad, jakby wycięte z holenderskiego folderu - ponoć pewien gubernator kazał je przemalować, aby zintensyfikowana biel ścian nie raziła go w oczy, gdy zażywał sjesty na tarasie swojej rezydencji.\nCuracao zostało bezkrwawo zdobyte w 1634 r. przez Holenderską Kompanię Zachodnioindyjską, zajmującą się żeglugą i handlem w obu Amerykach z nadania Republiki Zjednoczonych Prowincji (7 protestanckich prowincji zachodnich Niderlandów, w tym Holandii): 6 statków z 180 marynarzami i 225 piechurami przeciw 10 Hiszpanom i 100 Indianom.\nPamiątką po kwitnącym tu handlu niewolnikami jest tygiel 40 nacji i częściowo odnowione posiadłości plantatorów, ukryte wśród bujnej zieleni, w tym 150-letnia Landhuis Papaia z parterową, niewielką rezydencją w kolorze truskawki ze śmietaną i patiem okolonym palmami. W środku znajdują się bar i mini-muzeum, w niedziele organizowane są barbecue.\nRozklekotanym busem docieramy do Boca Tabla, dosłownie stołowej zatoki, na której płaskich skałach widowiskowo rozbijają się fale.\nPo drodze degustuję lokalny specjał - kaszankę z koziej krwi przed prowizorycznym barem działającym w na wpół skorodowanej przyczepie kempingowej. Wokół, tak jak w rowach wzdłuż szosy walają się śmieci - to niestety nieodłączny element krajobrazu wszystkich wysp.\nNastępnego dnia cumujemy na należącej do Wenezueli, Margaricie. Mam rozdarte serce, bo tuż obok kusi mnie białym piaskiem karaibska plaża ocieniona palmami. Wybieram jednak zwiedzanie i dobrze, gdy bowiem wieczorem zdecyduję się tu na kąpiel, odrzuci mnie smród starego oleju ciągnący się od pobliskich barków, brudny piasek i zanieczyszczona ropą woda.\nPrzy okazji robię jednak interes życia, nabywając za 20 dolarów na jednym z prowizorycznych straganów portowych naszyjnik z korali i pereł, z których wyspa słynie. Takie same naszyjniki, z gwarancją i złotymi zapięciami u tutejszego jubilera kosztują 6 razy tyle.\nNa Margaricie zwiedzamy dobrze wysłużonymi motorówkami wodny Park Narodowy La Restinga - niemal każdy kanał ma w nazwie pocałunek lub miłość.\nWśród pięknej tropikalnej roślinności spowitej wielometrowymi lianami dostrzegam pelikana, dalej brodzi w wodzie stado różowych flamingów. Lunch w postaci naleśnikowego placka z mąki kukurydzianej z serem przypominającym fetę zjadam w towarzystwie... spasionej maciory, która stęka na progu przydrożnej knajpki.\nPotrawy przygotowywane są w tak prymitywnych warunkach, że oczyma duszy widzę tabuny atakujących mnie bakterii. Jednak cudem chyba unikam rewolucji żołądkowej!\nViagra w butelce\nNależąca do archipelagu Wysp Zawietrznych, niepodległa Grenada, słynie z przypraw. Wspinamy się po nie z urokliwego portu St. George's rzężącym z wysiłku, obdrapanym busem, stromą, wąską szosą biegnącą przez zalesione połacie ku wulkanicznym stożkom. Niestety, zamiar obejrzenia krateru Grand Etang krzyżuje nam nagły, tropikalny deszcz, tak gwałtowny, że w kilka sekund przemakamy do bielizny.\nNa szczęście jest ciepło, wręcz parno, więc po trwającym zaledwie kwadrans prysznicu podziwiamy akrobatyczne skoki tubylców do wodospadów Concord Falls. - Watchin’ two dollars, madam - wyrywa mnie z kontemplacji murzyński mister mokrego podkoszulka. Tyle samo wynosi stawka za fotografię kobiet z koszami owoców na głowie, stojących przy wejściu do tropikalnego ogrodu otaczającego wodospady.\nRosną w nim rozmaite gatunki palm, drzewa chlebowe, których owoce podawane z kurczakiem to tutejszy przysmak, cynamonowce, kwiaty hibiskusa.\nWreszcie kupujemy sławne przyprawy: cynamon, gałkę muszkatołową, szafran - płacąc znów po 2 dolary za pakiecik, a panowie deliberują nad miksturą w butelce z napisem Viagra. Zamiast tego jednak decydują się na wyśmienity rum z tutejszej destylarni (9 dolarów za butelkę).\nKolejny przystanek to zbudowane ze skał wapiennych Barbados, połączone z Wielką Brytanią unią personalną. Ta bardziej płaska niż Grenada wyspa zachwyca bogactwem przyrody. W położonym na stoku wzgórza schodzącym ku morzu Andromeda Botanic Gardens podziwiamy Traveller’s Tree, zwane też Palm Tree, ale wywodzące się z rodziny bananowców, helikonie, wodne lilie i orchidee oraz delikatne, przezroczysto-białe kielichy anielskich trąbek.\nW Barbados Wildlife Reserve wzdrygamy się, stając oko w oko z kajmanem i pytonem, dotykamy szorstkiej skóry iguany, dosłownie potykamy się o ogromne żółwie, a na koniec szokuje nas Mara, gryzoń wyglądający jak skrzyżowanie królika z sarenką, nieudolnie kicający na rachitycznych nóżkach. Kąpiel przy pięknej, piaszczystej plaży Bathsheba, miejscu ulubionym też przez surferów jest preludium do dnia następnego.\nTym razem rzucamy kotwicę na morzu, u wybrzeży Mayreau, niezamieszkałej wysepki łańcucha Grenadyn. Należę do grupy chętnych, która wybiera się katamaranem Sun Dancer na Tobago Cays, małe, bezludne wysepki otoczone potężną rafą zwaną Horseshoe Reef. Turkusowa woda, piaszczyste, złote plaże, błękitne niebo - dopiero teraz czuję się jak na folderowych Karaibach.\nAtrakcją wycieczki jest snorkeling w morskiej toni - gdy zagłębiam się w nią zaopatrzona w ABC, czuję się coraz bardziej podekscytowana - w wąskich korytarzach między rafami staram się ścigać ławice różnokolorowych rybek, w pewnym momencie mija mnie spora płaszczka. Przypomina mi się Austriak Hans Hass, pionier nurkowania, który zadebiutował właśnie artykułami o głębinach Morza Karaibskiego, a potem zasłynął z podwodnych filmów - niestety jego działalność w tajnych służbach Kriegsmarine podczas II wojny światowej budzi dziś sporo kontrowersji.\nNa deser cumujemy przy mikroskopijnej wysepce Mopion, stanowiącej praktycznie kleks żółtego piasku pośrodku morza, z tkwiącym pośrodku parasolem z palmowych liści…\nWracamy na Arubę. Po spakowaniu bagaży, pozostaje nam jeszcze kilka godzin na rajd po wyspie. Zwiedzamy ją w towarzystwie czarnego niczym węgiel kierowcy minibusa, Toma, który z ukontentowaniem uczy mnie papiamento, tutejszej mowy będącej skrzyżowaniem hiszpańskiego, portugalskiego, niderlandzkiego, angielskiego z dialektami indiańskimi i afrykańskimi. Co ciekawe, słowa biznesowe pochodzą z angielskiego, a dotyczące uczuć z portugalskiego.\nWyspa jest w zasadzie płaska, porośnięta wielometrowymi, strzelającymi w niebo kaktusami. Mijamy widzianą z każdego jej punktu, przypominającą kopiec siana górę Hooiberg (168 m) i zatrzymujemy się w skalnym Arikok National Park: tutaj na przypominających wielkie buły głazach odnajdujemy oryginalne rysunki naskalne Arawaków, zamieszkującego tu przed najazdem konkwistadorów plemienia indiańskiego (dziś żyją w Ameryce Południowej).\nNastępnie zahaczamy o California Lighthouse, latarnię morską na południowo-zachodniej skarpie wyspy. Jej nazwa pochodzi od statku "California", który w 1891 r. rozbił się o tutejsze skały, ponieważ latarnik zapomniał o włączeniu odpowiedniej sygnalizacji. Czyżby to jakiś krewny sienkiewiczowskiego bohatera?\nW drodze powrotnej mijamy monstrualne, wielopiętrowe, betonowe hotele dla bogatych zbudowane wzdłuż najpiękniejszych, szerokich plaż o białym drobniutkim piasku - na rozsławionej przez Beach Boy’sów Eagle Beach zażywamy odświeżającej kąpieli.\nCztery godziny potem siedzimy już w samolocie z raju do rzeczywistości.


Electrolux KVBAS21WX- kompaktowy piekarnik parowy SteamBoost\nPiekarnik kompaktowy Electrolux KVBAS21WX umożliwia przygotowanie potraw na 3 sposoby: pieczenie konwencjonalne, pieczenie z wykorzystaniem pary oraz gotowanie parowe. Electrolux KVBAS21WX pomimo zmniejszonych wymiarów umożliwia wykorzystanie zaawansowanych funkcji nawet tam gdzie każdy ma znacznie.\nElectrolux KVBAS21WX4 199,00 zł\nWystarczy tylko określić temperaturę w jakiej przewidziane jest pieczenie. Piekarnik automatycznie dobierze optymalną ilość pary oraz dostosuje pozostałe parametry pracy, aby uzyskać pożądany rezultat.\nPołączenie piekarnika z urządzeniem mobilnym pozwala na łatwe zarządzanie procesem pieczenia. Oglądając ulubiony serial steruj temperaturą oraz czasem pieczenia z własnej kanapy.\nWyświetlacz TFT z asystentem gotowania\nSterowanie piekarnikiem za pomocą dotykowego kolorowego ekranu TFT jest niezwykle intuicyjne. Electrolux projektując nowe wyświetlacze bazował na doświadczeniach użytkowników umieszczając 3 najczęściej wykorzystywane funkcje w skróconym menu.


Ale sobie zajebiste laczki kupiłem do... - TwojStaryTwojaStara - Wykop.pl\nAle sobie zajebiste laczki kupiłem do #pracbaza\n+: DanteMorius, GratisLPG +19 innych\n@TwojStaryTwojaStara: ladne modne i wygodne\n+: TwojStaryTwojaStara, MechanicznaPitaja\n@TwojStaryTwojaStara: myślałem, że podświetlane. Byłoby przyflexowane (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)\n@hpiotrekh już widzę jak mnie Bhpowiec ściga za podświetlane podeszwy, teraz może mnie w trąbe cmoknac- jest S3 i gicior\nI już ujebane, idę do domu\n+: Zashi, fenriz_ +1 inny\nog0r 1 mies. temu via Android\n@TwojStaryTwojaStara co to za firma i model mireczku?\n@og0r BASE K-ROAD B1000 S3\nMoje trochę znoszone:)\n@Desparos uuuu śmierdziuszki\nwisniowySz 1 mies. temu via Android\n@TwojStaryTwojaStara a czo to za firma?\nBarte 1 mies. temu\n@TwojStaryTwojaStara: ja polecam te, specjalny zamsz do którego nic sie nie przykleja - i niesamowicie wygodne, tylko cena troche odstrasza bo prawie 500 zł, ale warto.\n@Barte ja wiem czy odstrasza, za te moje dałem 460. Wziąłem je bo moje poprzednie BASE sprawdziły się na 4lata, głównie chodziło o to żeby syra nie jebała. Raczej mam typ pracy przy której nie da rady zajechać szybko butow(ewentualnie trochę pyłu i wody) ale pustych kilometrow sporo nabijam\nBtw. Co to dokładnie za model co wysłałeś?\n@TwojStaryTwojaStara: ja mam na max 6 miesięcy (na ten model, na tansze jest z reguły 6 miesiecy), na szczęscie w .de jest 2 letnia gwarancja na buty i nawet nie pytają co sie z nimi stało - wymieniają na nowe, wiec buty wymieniam przynajmniej jeden raz\n@Barte u Niemca zawsze lepiej (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)\n@TwojStaryTwojaStara: niestety ( ͡° ͜ʖ ͡°)\nslabyslabek 1 mies. temu via Android\nNa lotnisku takie mamy\npiaskun87 1 mies. temu via Android\n@TwojStaryTwojaStara. Ciekawe jak z wentylacją w ciepłe dni? Sam szukam czegoś przewiewnego i z dobrą amortyzacją bo dużo chodzę.\n@piaskun87 A tego nie sprawdzę bo cały czas na klimatyzowanej hali siedzę (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)\nWaveCreator 11 godz. temu\nCzy wiesz, że: raz mi to już usunęła moderacja i do dziś nie wiem czemu?\nTak działa bonusowy chromosom i praca w "zespole" ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n#heheszki #homm3 #sabaton #humorobrazkowy


Czy Brzanka wreszcie rozkwitnie? - Góra Kalwaria\nCzy Brzanka wreszcie rozkwitnie?\nDodano: 6 marca 2019; W ubiegłą środę Rada Miejska wyraziła zgodę na długoletnie wydzierżawienie, znajdującego się nad Wisłą, ośrodka Brzanka.\nSentyment do ośrodka Brzanka, który został zbudowany ze składek wędkarzy, mają zwłaszcza starsi mieszkańcy naszej gminy. W latach 60-tych i 70-tych odbywały się w nim imprezy sylwestrowe, bale czy potańcówki.\nZnalezienie dzierżawcy na obiekt leżący nad Wisłą, tuż przy zjeździe z budowanej obwodnicy miasta, to jeden z priorytetów burmistrza Arkadiusza Strzyżewskiego na obecną kadencję. Mówił o tym w listopadowym wywiadzie dla naszego portalu. Teraz poczyniono pierwszy krok w tym kierunku. Radni dali burmistrzowi i jego urzędnikom zielone światło na znalezienie nowego dzierżawcy obiektu nad Wisłą.\n– Ośrodek Brzanka nie miał w ostatnich kilkunastu latach szczęścia: dzierżawcy, którzy mieli go wyremontować, okazywali się nierzetelni – przyznaje w rozmowie z GoraKalwaria.net Piotr Chmielewski, kierownik Biura Promocji i Informacji w Urzędzie Miasta i Gminy Góra Kalwaria.\nPoprzednie władze gminy nauczone złymi doświadczeniami z poprzednich lat, postanowiły w 2017 roku oddać obiekt w dzierżawę na krótszy okres. Umowa miała trwać do 31 października 2018 r. Jednak przed jej końcem, w sierpniu magistrat musiał wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, bowiem dzierżawca przestał uiszczać należny czynsz i nie dokonał wszystkich zapowiedzianych prac remontowych.\nBurmistrz Arkadiusz Strzyżewski, który niedawno wizytował obiekt, przyznał podczas ubiegłotygodniowej sesji Rady Miejskiej, że stan ośrodka, który zastał, jest bardzo słaby. Ostatni dzierżawca poprawił jedynie frontową elewację budynku i zamurował okna od strony Wisły.\nPodjęta w ubiegłym tygodniu uchwała Rady Miejskiej pozwoli magistratowi na rozpoczęcie poszukiwań nowego dzierżawcy. – Burmistrz zaproponował oddać ośrodek na 20 lat, tak aby nowemu dzierżawcy opłaciło się w niego zainwestować – podkreśla Piotr Chmielewski. – Chcemy, żeby to miejsce miało gospodarza i wreszcie rozkwitło – dodaje.\nChmielewski informuje, iż w urzędzie trwają prace nad przygotowaniem ogłoszenia o dzierżawie. W ciągu najbliższych tygodni powinno ono ujrzeć światło dzienne. Gmina chce też go wesprzeć kampanią promocyjną, m.in. w tym celu pod koniec marca obiekt zostanie udostępniony na zlot kamperów.\nFot. Robert Korczak, UMiG Góra Kalwaria\nData: 6 marca 2019, 18:09 Polsport nie jest zainteresowany,wydzierżawił już hydrofornię i stołówkę na jenostce .\nData: 6 marca 2019, 18:36 Czy to takie waźne na tle innych problemów Gminy?\nData: 6 marca 2019, 21:19 Wisła, biegi.... Pierdu Pierdu a co ze śmieciami p. Burmistrzu?! Kiedy będziemy coś wiedzieć - stawka plan odbioru śmieci, może na Brzance będzie śmietnik, choć tam już jest.... Lepsza zmiana🙁\nData: 6 marca 2019, 23:27 No teraz to dopiero rozkwitnie . Zawalona tonami spalin z tirów. Hałas ,smród korki i trąbienie będzie dużą zachętą do przebywania w tej okolicy!\nData: 7 marca 2019, 06:51 Czy hydrofornia przestanie.straszyc i zanieczyszczac chodnik sypiącym się tynkiem na głowy przchodniów\nData: 7 marca 2019, 10:20 Brawo za chęci ale wątpię żeby powstało tam coś sensownego...obiekt do gruntownego, kosztownego remontu powoli się rozpada. Jakby był tam jakiś basen odkryty, boiska do siatkówki plażowej itp. miało by to jeszcze sens..oczywiście w sezonie.\nData: 21 marca 2019, 22:02 Jako expert powiem tylko: Nie znajdziecie żadnego dzierżawcy na ten obiekt,bo to są pieniądze wyrzucone do Wisły.Jedynie Kaczyński z Rydzykiem może tu wybudować 3 wieże 2K+1R i wyprać tym sposobem lewą kasiorę.\nData: 28 marca 2019, 20:03 Tylko radny może wydzierżawić i w ciągu roku stać się właścicielem !


Rica, maska do bardzo jasnych blondów, 250ml - sklep Fryzart.pl\nRica, maska do bardzo jasnych blondów, 250ml\nProfesjonalna maska pigmentacyjna do włosów.\nKod produktu: TRT004\nSeria: Rica CROMEARTH - produkty z naturalnym pigmentem\nMaska Rica przeznaczona do włosów suchych i zniszczonych, koloryzowanych, z pasemkami i naturalnych. Kosmetyk nadaje odcienie włosom z pasemkami i rozjaśnieniami i po częściowym rozjaśnianiu bądź dekoloryzacji oraz znacznie zwiększa połysk i pięknie rozjaśnia pasemka. Świetnie akcentuje modne efekty kolorystyczne. Nadaje włosom miękkość oraz podkreśla ich kolor. Efekt jest widoczny już po pierwszym użyciu.\nNiewielką ilość kosmetyku nałóż na wilgotne włosy. Pozostaw na 10-20 minut. Spłucz wodą. Długością trzymania na włosach możesz regulować efekt.\nWłaściwości maski Rica:\ndo bardzo jasnych blondów\nwstępnie pigmentuje i repigmentuje\nprzywraca utracone odcienie\nSkład maski (INCI):\nAqua (Water/Eau), Myristyl Alcohol, Cetearyl Alcohol, Behentrimonium Chloride, Cetrimonium Chloride, Wheat Amino Acids, Soy Amino Acids, Arginine HCl, Serine, Threonine, Simmondsia Chinensis (Jojoba) Seed Oil, Panthenol, Tocopheryl Acetate, Trideceth-10, Cocomonium Methosulfate, Sodium Glutamate, Laurdimonium Hydroxypropyl Hydrolyzed Wheat Protein, Hydrolyzed Wheat Protein, Hydrolyzed Walnut Extract, Hydrolyzed Chestnut Extract, Opuntia Ficus-Indica Extract, Sodium Cocoyl Glutamate, Hydroxypropyl Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride, Benzyl Alcohol, Benzoic Acid, Sorbic Acid, Citric Acid, Maltodextrin, Parfum (Fragrance), Butyl Methoxydibenzoylmethane, Octyl Methoxycinnamate, Octyl Salicylate, Hydrogenated Castor Oil, PPG-26-Buteth-26, Citrus Medica Limonum Peel Powder, Pyrus Malus Fruit Extract, CI 12251 (Basic Brown 17), CI 12719 (Basic Yellow 57), Mica, Synthetic Fluorphlogopite, CI 77891 (Titanium Dioxide), Tin Oxide\nWięcej o marce Rica:\nProducent ten to przede wszystkim pasja, która odzwierciedla się w tworzeniu naturalnych kuracji, które mają troszczyć się o włosy, ciało i umysł. Kosmetyki tworzone są z regionalnych surowców i ze źródeł odnawialnych. Rica słucha swoich klientów, więc szybko reaguje na ich potrzeby i dostarczając nowych rozwiązań, ale przy jednoczesnym zachowaniu globalnego punktu widzenia.


Badania i zdrowie w ciąży - Strona 6 z 8 - Plodnosc.pl\nStrona główna CIĄŻA I PORÓD Badania i zdrowie w ciąży Strona 6\nBadania prenatalne – czy i kiedy kobieta w ciąży powinna je wykonać, tłumaczy dr Witold Rogiewicz z Kliniki Salve Medica. Badania prenatalne to ocena płodu na różnych etapach jego rozwoju. Diagnostyka prenatalna obejmuje zarówno badania ultrasonograficzne, jak i... Więcej\nJesteś w ciąży? Przed tobą wyjątkowy czas 9 miesięcy. Od momentu, gdy lekarz potwierdził twój stan, powinnaś pozostać pod opieką specjalisty i stosować się do jego zaleceń. Ginekolog, któremu powierzysz prowadzenie ciąży, będzie postępował zgodnie z... Więcej\nCiąża plus – jest projekt nowego rządowego programu. Na co mogą liczyć ciężarne?\n500 plus, Mieszkanie plus, 300 plus (Dobry start), Senior plus (Senior WIGOR) - do rządowych projektów z „plusem” niebawem może dołączyć kolejny – „Ciąża plus”. Co daje projekt „Ciąża plus”? Na jakie udogodnienia będą mogły liczyć przyszłe matki? I... Więcej\nJak poinformował Szpital Praski, w wieku 62 lat zmarł profesor Romuald Dębski, wybitny ginekolog, obrońca praw kobiet. Profesor Romuald Dębski był jednym z najlepszych ginekologów w Polsce i Europie. O jego śmierci poinformował Szpital Praski. „Mówią, że... Więcej\nJak nie dać się pokonać ciążowym dolegliwościom w czasie świąt?\nJesteś w pierwszym trymestrze ciąży i męczą Cię mdłości? A może odliczasz już dni do porodu i dokuczają ci opuchnięte stopy oraz ogólna ciężkość, brak koordynacji i zmęczenie? Na jakimkolwiek etapie ciąży byś nie była, czas świąt może być trudny do... Więcej\nKobiety mogą nie wiedzieć, że przyczyną trudności z zapłodnieniem lub donoszeniem ciąży jest trombofilia. Choroba w początkowej fazie nie daje widocznych objawów, ale może powodować wiele powikłań – mówi dr n. med. Katarzyna Olszak-Wąsik,... Więcej\n6 miesiąc ciąży to koniec drugiego trymestru. O tym, jak się czuje przyszła mama i jak rozwija się dziecko - mówi Monika Wójcik, ambasadorka kampanii i konkursu „Położna na medal” Szósty miesiąc ciąży – finał drugiego trymestru ciąży. To okres między... Więcej


Ambasada Izraela oburzona profanacją pomnika w Jedwabnem - Money.pl\nStrona głównaAmbasada Izraela oburzona profanacją pomnika w Jedwabnem\nAmbasada Izraela oburzona profanacją pomnika w Jedwabnem\nAmbasada Izraela w Warszawie wyraża oburzenie i niesmak z powodu\nzbezczeszczenia i profanacji pomnika upamiętniającego rzeź w Jedwabnem 10 lipca 1941 r. - napisał\nambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner w stanowisku przekazanym w czwartek PAP.\nAmbasada Izraela w Warszawie wyraża oburzenie i niesmak z powodu zbezczeszczenia i profanacji pomnika upamiętniającego rzeź w Jedwabnem 10 lipca 1941 r. - napisał ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner w stanowisku przekazanym w czwartek PAP.\nZvi Rav-Ner dodał, że oczekuje "jednoznacznego potępienia" aktów antysemickich oraz szybkiego schwytania sprawców.\n"Ten kolejny akt nienawiści i wandalizmu dokonany zapewne przez nieznane neofaszystowskie ugrupowanie jawnie godzi w dobre relacje między Polakami a Żydami wypracowane w ostatnich latach z wielkim trudem przez wielu ludzi dobrej woli po obu stronach" - zaznaczył ambasador.\nW środę patrol policji zauważył zniszczenia na pomniku w Jedwabnem (Podlaskie) oraz na ogrodzeniu z kamiennych bloczków. Ogrodzenie stoi na obrysie dawnej stodoły, w której 10 lipca 1941 roku spalono Żydów. Na samym pomniku zamalowano farbą napisy w języku polskim i hebrajskim, które się na tam znajdują, namalowano też swastykę. Na elementach okalających obelisk napisano natomiast "Nie przepraszam za Jedwabne" oraz "Byli łatwopalni". Są też swastyki i symbole SS. Śledztwo w tej sprawie prowadzą łomżyńscy policjanci pod nadzorem tamtejszej prokuratury rejonowej.\n"Wzburzenie jest tym większe, że nie jest to pojedynczy przypadek, bowiem w ostatnich dniach doszło do całej serii antysemickich i rasistowskich incydentów w różnych miejscowościach na terenie Podlasia, jak choćby w Białymstoku, Orli, Puńsku czy Krynkach" - napisał ambasador Izraela. Zvi Rav-Ner nawiązał do zamalowania litewskich nazw miejscowości na 28 tablicach w gminie Puńsk na Suwalszczyźnie licznie zamieszkiwanej przez mniejszość litewską, faszystowskich napisów na synagodze w Orli, podpalenia Centrum Kultury Muzułmańskiej w Białymstoku i neofaszystowskich haseł w pobliżu synagogi w Krynkach. Wyjaśnianiem tych zdarzeń również zajmuje się podlaska policja.\n"Jest nam szczególnie przykro, iż podczas ostatnich uroczystości upamiętniających 70. rocznicę haniebnego mordu w Jedwabnem zabrakło mieszkańców miasteczka, podczas gdy obecne były delegacje państwowe i kościelne najwyższego szczebla" - głosi tekst oświadczenia ambasadora. Obchody odbyły się 10 lipca z udziałem m.in. przedstawicieli Kancelarii Prezydenta, Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich i Episkopatu.\nPomnik w Jedwabnem ustawiono 10 lat temu przed uroczystościami w 60. rocznicę tragicznych wydarzeń w Jedwabnem. Wówczas ówczesny prezydent RP Aleksander Kwaśniewski przeprosił za tę zbrodnię. Sprawa Jedwabnego wywołała bardzo szeroką dyskusję społeczną.\nNapis na pomniku w Jedwabnem w języku polskim, hebrajskim i jidysz głosi: "Pamięci Żydów z Jedwabnego i okolic, mężczyzn, kobiet, dzieci, współgospodarzy tej ziemi, zamordowanych, żywcem spalonych w tym miejscu 10 lipca 1941 roku. Jedwabne 10 lipca 2001 roku". (PAP)


Opinie Kamagra - How To Make Mobile Games\nCategories > Apple App Store / Google Play / Amazon / Translation rating exchange > Opinie Kamagra\nPosted 1557125956 Reply with quote #1\nKamagra stanowi specyfikiem, jaki promuje rozkurcz krwionośnych naczyń w prąciu. Plenarnie zwiększa afekt do prącia barwy podczas opuszczonego łóżkowego niepoznania. Kamagra procentuje nam zdobyć wzwód jedynie pod wykrętem wcześniejszego rzeczywistego przyśpieszenia. Kamagra w miernym wypadku nie powinna wyciągana ocaleń u pacjentów, którzy nie wytwarzają się z rozruchami erekcji. Indywidualności ostatni plus nie istnieje lękiem o zadaniu gwoli utrzymanek.\n- pacjent ordynuje leki, jakie uwalniają tlenek azotu\n- pacjent boli na odprawę alergiczną\n- pacjent umacnia się z dotkliwymi słabościami centra azali ponad wątroby\n- chory przeszedł zawał uczucia czyżby też udar.\nWymagamy zapowiedzieć eskulapa o:\n- wykrzywieniu anatomicznym penisa,\n- o wystąpieniu pogorszeniu urojenia.\nLekarza przylega zapowiedzieć o jakichkolwiek środkach poprzednio przyjmowanych. Choćby o takich, jakie są tracone wolny drogi. Kamagra żal czasem tłumaczyć odmiennego rządu interaktywności z preparatami pewnymi. Kamagry nie przylega wymierzać gdy chory łapie środki z komisji azotanów. Widocznie to prowadzić ryzykownym ograniczeniem parcia tętniczego. Stawianie Kamagry spośród zajadaniem spójniki z piciem.Jednocześnie lek Kamagra przepuszczany przypuszczalnie żyć grupowo spośród obiadem ewentualnie więcej w forma subiektywny z niego. Musimy jakkolwiek umieć, iż wyrywanie bieżącego medykamencie w toku wsuwania obiadów wysokich wydłużyć prawdopodobnie epoka, który stanowi bezsprzeczny do zapoczątkowania ożywienia współczesnego preparacie. Sprawność do wzięcia erekcji czasowo podobno być unicestwiona po indywidualnym spałaszowaniu etanolu. Żeby w maksymalny oręż oszukać kojące drogi medykamencie Kamagra, nie winni wsuwać zawartości wielgachnych trunku samemu przed wzięciem obecnego medykamentu.\nBrzemienność i nasycanie piersią. Farmaceutyk Kamagra nie istnieje w miernym trafu przeznaczony do przyjmowania u bab. Wykonywanie samochodów natomiast kadra machin.\nPreparat Kamagra przyczyniać widać zawroty czachy azali ponad niepokoje przywidzenia. Przed wniknięciem nadmiernie kierownicę powinniśmy oświecić się w który polityka nasz system oponuje na aktualny specyfik.\nNa prawdopodobnie środku Kamagra nie winni brać nierzadko, i niż poszczególny cios na dzień. Gdyby zaangażowanie farmaceutyku Kamagra jest zamówienie nieuzbrojone azali również wzywać przemożne, teraźniejsze potrzebujemy się wyrzygać z punktem do aptekarze azaliż i do lekarza.Jak całe tamto specyfiki tak ponad Kamagra doprowadzać potrafi kłopotliwe służenia. Niezbicie nie obok jakiegokolwiek. Normalnie niechciane posunięcia są równe jednakowoż same powściągliwość zintensyfikowane. Stanowią zarówno krótkotrwałe.Działaniem daremnym diametralnie stereotypowym stanowi łam góry. Powtarzalnych nieplanowanym dzieleniem jest zaczerwienie nieumyślne facjaty, zmarnowania znajdowania, alergię na świetlistość czy tamte zahamowanie czułości naszego zobaczenia. Do bieżącego dojrzewają ponad zawroty orientacje albo i zatamowany nos.Niezbyt wielokroć pojawiają się nudności, krwawienie lima, osutka skórna, przekrwienie oczu, podwójne dostrzeganie, frasunek oczu, nienaturalne uczucia w wejrzeniu, lekkomyślne jednakowoż oraz przygodne roztrzaskiwanie serca.Do niezwartych bezużytecznych tworzeń przynależy nadciśnienie, niedociśnienie, cios, omdlenia, krwawienie spośród kulfona albo więcej impulsywne odprężenie tudzież zguba słuchu.Na pewnie winno obecne stanowić pas ciche również puste gwoli niemowląt. Gorączka nie umie wchodzić trzydziestu zbiorów Celsjusza. Pastylki powinniśmy zostawiać w pionierskiej paczce.Lek pokrywa otwartą treść syldenafil. Iment wszelka spośród pastylek brzmi 100 mg syldenafilu.Tabletki są zasypane obwódką bladą. Cierpią zarówno typ wieloboku uzupełnionego. Na poszczególnej ze krawędzi wykopiemy wpis brzmiący "KGR 100", zaś na drugiej logotyp tabliczki. Pastylki wykopiemy w aptece w bistrach po dwie, cztery, osiem czyli i dwanaście tabletek. Atoli nie każde patetyczności istotnych opakowań na sektora są normalnie wygodne.


Dlaczego jesteśmy biedni? - Bankier.pl\nGospodarkaDlaczego jesteśmy biedni?\nŁukasz Piechowiak2014-07-17 06:00główny ekonomista Bankier.pl\nZatem jeśli ktoś posiada mieszkanie na kredyt, to nie będzie to aktywo, które zaliczy się do jego stanu posiadania. Druga i chyba ważniejsza kwestia – najbogatsze społeczeństwa to te, które od wieków gromadzą swój majątek i szczęśliwie udało im się uniknąć grabieży i destrukcji komunizmu. Polska podczas II wojny światowej została doszczętnie zrujnowana.\nPolska od ponad stu lat jest „w budowie”. Dotknęły nas rozbiory, powstania czy lokalne wojenki, które w mniejszym lub większym stopniu niszczyły majątek narodowy. Później mieliśmy I wojnę światową, w trakcie której przez tereny obecnej Polski przechodziły armie, grabiąc wszystko dookoła. Z różnych szacunków wynika, że w trakcie I wojny światowej utracono ok. 30% majątku narodowego zgromadzonego na 90% terytorium II Rzeczpospolitej. W latach 1914-20 życie straciło ok. 1 mln ludzi. Wiele miast, np. Kalisz czy Gorlice, zostały praktycznie zrównane z ziemią. Skutki I wojny często są pomijane przez ekonomistów – tragedia II wojny jest nam po prostu bliższa. Niemniej władze II RP wcale nie miały łatwiejszego zadania po I wojnie niż władze PRL-u po drugiej.\nII RP była raczkującym niepodległym państwem – pełnym problemów wynikających ze zróżnicowania w dochodach i rozwoju gospodarczym, a także istnienia zarówno wrogów zewnętrznych jak i wewnętrznych o silnych aspiracjach separatystycznych. W pewnym sensie nieudolność władz w radzeniu sobie z tymi problemami doprowadziła do tragedii z 1939 roku. Niemniej, obiektywnie trudno powiedzieć, czy takiego obrotu sprawy nie dało się uniknąć. Raczej nie, co nie dotyczy miłośników historical fiction, którzy święcie wierzą, że kilka decyzji dyplomatycznych uchroniłoby nas przed tragedią. Od niej uchronić mogła nas tylko silna gospodarka i armia – a tej nie mieliśmy.\n635 mld zł strat w 6 lat\nW 1945 roku straty majątkowe Polski szacowano na poziomie 16 mld dolarów, dzisiaj miałyby one wartość ok. 209 mld dolarów, czyli ponad 635 mld zł. To 40% obecnego PKB Polski. Bezpowrotnie stracono 2/5 dóbr kultury. Dzieła sztuki zamieniono na socjalistyczne plakaty nawołujące do cięższej pracy przy odtwarzaniu majątku. Kosztem odtwarzania tego, co utracone, były inwestycje w rozwój. Gdy u nas trzeba było odbudować szkołę, w USA stawiano kolejny uniwersytet. Do dzisiaj na ścianach wielu kamienic polskich miast widać ślady pozostawione przez niemieckiego i radzieckiego okupanta – pewne blizny pozostaną chyba na zawsze.\nZOBACZ TEŻ:Praca da ci majątek. Lenistwo fortunę\nDo tego dochodzą niewyobrażalne straty w ludziach – ponad 6 mln obywateli, w tym praktycznie całej inteligencji, czyli osób, które posiadały wiedzę i umiejętności do tego, by najefektywniej alokować środki finansowe. Prawda jest taka, że do dzisiaj nie możemy się otrząsnąć z rozmiarów tej tragedii. Dodając do tego 45 lat PRL-u, który chociaż osiągnął kilka sukcesów w rozwoju społeczno-gospodarczym, to mimo wszystko działał w systemie, który nie miał szans dorównać o wiele bardziej wydajnym gospodarkom kapitalistycznym. W efekcie przeciętny Polak w 1989 roku zarabiał 50 dolarów miesięcznie. Słowem, cały naród - w sensie makroekonomicznym – żył w nędzy. Nawet rządy czarnych pułkowników w Grecji nie były tak drastyczne w skutkach, co praktyczne zamrożenie polskiej gospodarki w okresie PRL-u.\nPRL wykreował dług społeczny\nKoniecznie należy wspomnieć o niekorzystnej wymianie handlowej między Polską a ZSRR, który w zamian za to, że Amerykanie wycelowali w nas cały arsenał nuklearny, „łaskawie” pozwalał nam sprzedać sobie praktycznie za bezcen polskie surowce i inne lepiej przetworzone produkty polskiej gospodarki. W takich warunkach nie można mówić o systematycznej akumulacji kapitału, skoro w praktyce prawie nikt nic nie miał, a ci – których można by uznać za bogatszych – wypadali blado w porównaniu z zachodnimi odpowiednikami.\nNieefektywność gospodarki obciążył rozbuchany socjalizm, który nadawał dziesiątkom grup zawodowym i społecznym różnego typu przywileje, m.in. emerytalne. Za emerytów, którzy przepracowali raptem 25 lat i uzyskali prawo do wysokich świadczeń, płacić będziemy jeszcze przez dobrych kilka dekad. Zamiast zarabiać dla siebie, całe pokolenia Polaków muszą spłacać długi socjalizmu (który z kolei musiał odbudowywać zrujnowany przez Niemców i Stalina kraj).\nKolejne lata upłynęły na często nieudolnych próbach przestawienia gospodarki z centralnie planowanej na kapitalistyczną. Nie wszystkie owoce tej przemiany należy uznać za sukces – upadek dotąd istotnych dla przemysłu przedsiębiorstw, skokowy wzrost bezrobocia, wielka emigracja.\nW zestawieniu przygotowanym przez Credit Suisse lepiej wypadają od nas nie tylko Niemcy, Szwajcarzy i Grecy, ale również Czesi. Nic w tym dziwnego – kraj ten nie był tak mocno zniszczony jak Polska. Wcześniej również należał do grona silnie uprzemysłowionych. Komunizm wyrządził tu wiele szkód, ale pragmatyczni Czesi spokojnie powrócili do normalności z sukcesem wykorzystując swoje atuty m.in. silne powiązanie z gospodarką niemiecką.\nTo, że jesteśmy biedniejsi i mamy mniejszy majątek, jest oczywiste. Otwarte pozostaje pytanie kiedy w końcu będziemy bogaci. Biorąc pod uwagę metodologię raportu, nie liczy się obecnie osiągany dochód, ale wartość zakumulowanego kapitału. Przeciętna polska pensja stanowi 33% niemieckiej. Chociaż w teorii jesteśmy dużo tańszym krajem, to z uwagi na duży udział konsumpcji i bieżących opłat w wydatkach gospodarstw domowych – mamy niewielkie możliwości do oszczędzania środków, które przeznaczylibyśmy na aktywa trwałe np. zakup mieszkań bez udziału kredytów bankowych.\nZOBACZ TEŻ:Jak zostać kapitalistą, czyli poradnik przyszłego milionera\nTo sprawia, że szanse na wzbogacenie się przede wszystkim są zależne od wzrostu wynagrodzeń przy jednoczesnym zmniejszeniu się udziału bieżącej konsumpcji w wydatkach. Wydaje się to oczywiste, ale wcale tak nie jest. Otóż, mierząc bogactwo danego społeczeństwa, wycenia się wartość jego majątku na podstawie uśrednionych cen rynkowych. Krótko mówiąc - mieszkanie w Zurychu jest dużo droższe niż apartament w Krakowie. Dlatego krakus z apartamentem będzie biedniejszy niż mieszkaniec Zurychu posiadający „normalne mieszkanie”.\nW teorii społeczeństwo mogłoby się statystycznie znacznie wzbogacić, gdyby wartość rynkowa zgromadzonych dóbr wzrosła, np. na skutek boomu na rynku nieruchomości. To jednak iluzja statystyczno-ekonomiczna, za którą i tak później należy zapłacić. Bo co z tego, że Grek ma wyceniony dom na 1 mln dolarów, skoro nikt go nigdy nie będzie chciał kupić? Stąd najważniejszym czynnikiem, który determinuje nasze bogacenie się jest realny wzrost wynagrodzeń.\nPo pierwsze wydajność pracy!\nTen możliwy jest tylko w sytuacji, gdy rośnie nam wydajność rozumiana jako wzrost wartości produkowanych przez nas dóbr i usług. Oznacza to, że musimy produkować produkty o lepszej jakości i bardziej zaawansowane technologicznie przy równocześnie wysokim popycie na nie. Nasza wydajność systematycznie rośnie – obecnie wynosi ona ok. 60% UE. Wynagrodzenia zawsze są trochę opóźnione w stosunku tego wskaźnika, aczkolwiek obecna luka na poziomie ok. 25% wyraźnie wskazuje na to, że płace w Polsce są po prostu niedowartościowane.\nPo drugie spłaćmy długi (lub nie)!\nNiemniej powyższe nie jest odpowiedzią na pytanie, kiedy będziemy bogaci. Polskie PKB wynosi ok. 1,6 bln zł. Z tego prawie 1 bln zł stanowi dług publiczny (kolejne 2 bln zł to ukryty dług publiczny). I dopiero po jego spłaceniu będziemy mogli powiedzieć, że drogi, samochody, mieszkania i domy należą do nas.\nŻeby spłacić tę kwotę, powinniśmy szybko przestać się zadłużać lub przestać się tak drogo zadłużać i jednocześnie systematycznie zmniejszać relację długu do PKB (realnie będzie to możliwe tylko, gdy zrównoważymy budżet poprzez efektywne cięcie tych wydatków, które nie przynoszą żadnych korzyści gospodarczych i społecznych). Chociaż polskie obligacje są nisko procentowane, to jednak środki pozyskane w ten sposób wydajemy na łatanie bieżących wydatków, które nie mają szansy przynieść nam żadnego zwrotu w przyszłości. Czym innym jest zadłużanie się pod inwestycje, a czym innym na konsumpcję.\nW skali mikro sprowadza się to do szybkiej spłaty kredytów konsumpcyjnych i hipotecznych. Na to potrzebne będzie ok. 25 lub 30 lat przy założeniu, że państwo do tego czasu nie zbankrutuje. Jeśli będziemy mieć szczęście, to wtedy faktycznie będziemy dwu lub nawet trzykrotnie bogatszym narodem, ale nasi sąsiedzi z UE też. Miejmy nadzieję, że do tego czasu wyrównają się u nas dochody - wówczas łatwiej będzie zaciągać tanie kredyty hipoteczne na krótsze okresy, które nie będą tak obciążać budżetów młodych Polaków. I to również przy założeniu, że ceny nieruchomości w naszym kraju nie będą sztucznie napompowane przez inwestycje zagraniczne.\nBo jeśli tak się stanie, to przez kilka lat będziemy musieli pracować tylko na spłatę długów zaciągniętych przez polityków w imieniu obywateli, a później za niskie pensje kupować aktywa, na które nas nigdy nie będzie stać.\nObecnie taka rzecz ma miejsce w Grecji i Hiszpanii. Kłopot w tym, że nawet gdy państwo greckie lub hiszpańskie systematycznie biednieje, to społeczeństwo z uwagi na zakumulowany wcześniej kapitał (dewizy, sprzęty, oszczędności, nieruchomości w innych krajach, firmy) tak naprawdę wciąż się bogaci. U nas tak nie będzie, bo bogacze stanowią tylko 4% społeczeństwa. Przy czym owi bogacze to osoby zarabiające powyżej 85 tys. zł brutto rocznie, czyli mniej niż biedny Niemiec.\nWizja, cel, wolność i pokój\nPolska miała swoje okresy świetności jako państwo, ale nigdy jako społeczeństwo. Wieki temu byliśmy potęgą militarną i handlową, ale zawsze przynosiło to korzyści tylko nielicznej części mieszkańców. Szlachcie żyło się dobrze, a jak chłop nie odrobił pańszczyzny to wisiał na drzewie do kolejnych zbiorów. Nie powinniśmy za tym tęsknić.\nZOBACZ TEŻ:Najlepsze narzędzia do zarządzania twoimi finansami\nZ lektury raportu Global Wealth Databook należy wyciągnąć jeszcze jedną lekcję – nigdy, ale to nigdy więcej nie możemy dopuścić do zniszczenia naszego państwa – wymordowania ludności i doprowadzenia kraju do ruiny. Pokój i wolność (nie wyklucza to uczestniczenia w strukturach ponadnarodowych o ile są dla nas korzystne) jednostek jest gwarantem dobrobytu przyszłych pokoleń.\nPotrzebna nam wizja i cel, z którym będziemy się utożsamiać oraz, który będzie nas odróżniać od innych. Na razie to właśnie w tej kwestii odczuwamy największy deficyt i jeśli go nie załatamy, to zawsze będziemy jednym z biedniejszych państw w Europie.\n~Jac 2016-10-24 10:43\npo 89 roku Balcerowicz wpuścił obcy kapitał - banki są w obcych rękach i to jest główna przyczyna.\n~legal 2014-12-11 18:39\nZalegalizujecie to szybko się wzbogacicie. Sądzę, że jazz/gras pali bardzo dużo polaków więc szybko byśmy wyszli z długu.\n~pytam 2014-10-02 16:33\nPolacy są biedni....a polscy politycy ???????????????\n~Roman 2014-08-21 17:35\nJesteśmy biedni, bo jest to na rękę międzynarodowemu kapitałowi, właścicielom przemysłu i banków. Polska ma dostarczać taniej siły roboczej. Polak zarabia 1/4 stawki Niemca a pracuje tyle samo i tak samo albo i lepiej. Niestety gospodarka nasza jest sterowana.Proste pytanie: dlaczego złotówka jest czterokrotnie tańsza niż euro? I Jesteśmy biedni, bo jest to na rękę międzynarodowemu kapitałowi, właścicielom przemysłu i banków. Polska ma dostarczać taniej siły roboczej. Polak zarabia 1/4 stawki Niemca a pracuje tyle samo i tak samo albo i lepiej. Niestety gospodarka nasza jest sterowana.Proste pytanie: dlaczego złotówka jest czterokrotnie tańsza niż euro? I komu jest to na rękę?\n~fel 2014-07-24 09:01\nPolak pracuje bardzo wydajnie. Na podobnych maszynach i w podobnych warunkach Polakbije na głowę pracowników zachodnich.Rzecz w tym , że Polka jest opóżniona technicznie.Należy modernizować gospodarkę, stosując nowoczesne maszyny, automatyzację , robotykę.Oddane zostały w pacht banki. Kapitał w obcych rękach nie zadba o polski interes.Polak pracuje bardzo wydajnie. Na podobnych maszynach i w podobnych warunkach Polakbije na głowę pracowników zachodnich.Rzecz w tym , że Polka jest opóżniona technicznie.Należy modernizować gospodarkę, stosując nowoczesne maszyny, automatyzację , robotykę.Oddane zostały w pacht banki. Kapitał w obcych rękach nie zadba o polski interes.Kapitał,którymógłby wspierać polską gospodarkę odpływa za granicę.\n~Pracodawca 2014-07-23 09:01\nJesteśmy biedni ponieważ połowa społeczeństwa pracuje, a nie jak na zachodzie około 75%. Polacy to lenie. Kto chce pracować to pracuje. Mitem jest bezrobocie. Eurostat nam to wytyka na każdym kroku.Wiecie jak trudno znaleźć pracownika. Ci którzy pracują odwalają robotę za dwóch i trzech.\n~Roman 2014-08-21 21:20\nZ niewolnika nie ma pracownika. Stara prawda. Jeśli płacisz pracownikowi 300 euro pensji to się nie dziw, że w głębokim poważaniu ma Ciebie i Twoją firmę. Ja eksperymentalnie zacząłem płacić zwykłym robotnikom na produkcji (zakład metalowy) w zależności od umiejętności od 3 do 5 tyś na rękę. I co się okazało? Zakład ruszył z kopyta,Z niewolnika nie ma pracownika. Stara prawda. Jeśli płacisz pracownikowi 300 euro pensji to się nie dziw, że w głębokim poważaniu ma Ciebie i Twoją firmę. Ja eksperymentalnie zacząłem płacić zwykłym robotnikom na produkcji (zakład metalowy) w zależności od umiejętności od 3 do 5 tyś na rękę. I co się okazało? Zakład ruszył z kopyta, wzrosła produkcja, jakość poszybowała, skończyły się kradzieże i wieczne zwolnienia. Pomimo drastycznego wzrostu kosztów pracowniczych zysk firmy wzrósł. Sam jestem zaskoczony, ale tak to działa.\n~Roman odpowiada ~Roman 2014-08-21 21:48\n3-5 tyś pln, nie dopisałem.\n~Leszek 2014-07-23 03:09\nO ile zaszlosci historyczne moga cos tam wyjasnic.(Oczywiscie nie do konca) Przemoc i przewaga zaborcow i okupantowiewiele mozna bylo z tym zrobic. Odbudowa kraju z ruin tez wiele kosztowala , o tyle ostatnie 25 lecie to popis zlej woli , nieudolnosci Kierownictwa panstwa. Rozkradania tego co z takimi wyzeczeniami odbudowano z gruzow O ile zaszlosci historyczne moga cos tam wyjasnic.(Oczywiscie nie do konca) Przemoc i przewaga zaborcow i okupantowiewiele mozna bylo z tym zrobic. Odbudowa kraju z ruin tez wiele kosztowala , o tyle ostatnie 25 lecie to popis zlej woli , nieudolnosci Kierownictwa panstwa. Rozkradania tego co z takimi wyzeczeniami odbudowano z gruzow czy zbudowano za Drogo pozyczone pieniadze. np wyprzedaz hut i cementowni przed uruchomieniem programy drogowego , kolejowego i innej infrastruktury. Przeciez Ursusa , Stoczni, Celulozy w Swieciu czy budowy elektrowni atomowej w Zarnowcu( Przyklady mozna mnozyc) nie zbombardowali najezdzcy czy wywiezli okupanci.Moga sie bogacic zagraniczni inwestorzy, bankierzy,czy handlowcy .Otrzymywac przy tym roznego rodzaju ulgi czu preferencje. Wladzy wystarczy podatek od naszych marnych wynagrodzen. Ona sie wyzywi.Mlodziez za granice dorabiac innych , emeryci hmm ? Z czasem problem sie sam rozwiaze. Aby tylko utrzymac sie przy zlobie\n~der01 2014-07-22 10:30\njesli w anglii maja wysoka wydajnos ...prosze bez osmieszania polski. tu nie chodzi o wydajnosci tu chodzi o podzial pieniedzy z zysku przedsiebiorstwa. pracownicy zarabiaja wiecej, co rok podwyzka 1 funt 15 lat w jednym przedsiebiorstwie i glupek bez szkoly za wytwalosc i lojalonosc zarabia 25 funtow na godzine! ten sam glupek z jesli w anglii maja wysoka wydajnos ...prosze bez osmieszania polski. tu nie chodzi o wydajnosci tu chodzi o podzial pieniedzy z zysku przedsiebiorstwa. pracownicy zarabiaja wiecej, co rok podwyzka 1 funt 15 lat w jednym przedsiebiorstwie i glupek bez szkoly za wytwalosc i lojalonosc zarabia 25 funtow na godzine! ten sam glupek z czasem przyjmowany jest w polsce jako ekspert, dzentalmen ale nik nie wie ze to glupek bo firma wyuczyla jego w jednym kierunku i koles z uporem maniaka forsuje jedyna sobie prawdziwa droge.... innej nie zna!


Zakażone nasiona z Egiptu są w Polsce? Kopacz odpowiada - Dziennik.pl\nZakażone nasiona z Egiptu są w Polsce? Kopacz odpowiada\n6 lipca 2011, 18:13 Ten tekst przeczytasz w 1 minutę\nSkąd pochodzi zabójcza bakteria? / Shutterstock\nMinister zdrowia Ewa Kopacz zapewniła w środę w Sopocie, że do Polski nie trafiły zakażone bakterią E.coli nasiona z Egiptu. Powołała się na Dyrekcję Generalną ds. Zdrowia i Konsumentów Komisji Europejskiej.\nEpidemia wywołana bakterią E.coli była jednym z tematów zakończonego w środę w Sopocie dwudniowego nieformalnego posiedzenia ministrów zdrowia państw UE, z udziałem wysokich rangą przedstawicieli Komisji Europejskiej.\nKopacz w rozmowie z dziennikarzami podkreśliła, "że do Polski nie dotarły zakażone nasiona". "Pytałam o to i taką otrzymałam odpowiedź" - dodała.\nDyrektor Generalna Dyrekcji ds. Zdrowia i Konsumentów Komisji Europejskiej Paola Testori Coggi zapewniła podczas konferencji prasowej, że "Unia Europejska ma całkowitą kontrolę nad epidemią wywołaną przez bakterię E.coli".\n"Wiemy, jakie były źródła zakażenia, tzn. importowane nasiona do kiełkowania z Egiptu, które zostały wycofane z rynku i na trzy miesiące został zawieszony ich import" - powiedziała.\nPoinformowała, że "wobec nasion przeznaczonych do spożycia będą stosowane odpowiednie zasady higieniczne". Powiedziała, że "podczas spotkania w Sopocie wszyscy ministrowie zgodzili się z tym, że w przypadku takiego kryzysu tylko odpowiedź europejska jest odpowiedzią właściwą, bo każdy tego rodzaju kryzys ze względu na globalizację wykracza poza granice". Dodała, że "ministrowie zdrowia UE byli zgodni co do tego, że musimy zwiększyć naszą możliwość reagowania na kryzys".\nCoggi poinformowała, że "europejskie organy bezpieczeństwa żywnościowego zostały poproszone o dokonanie oceny ryzyka, czy trzeba wprowadzić w formie przepisów prawnych specjalne rozwiązania obejmujące nasiona służące do kiełkowania".\nKopacz poinformowała, że podczas spotkania ministrowie zastanawiali się, jak można zapobiec takim sytuacjom. "Podkreślaliśmy udoskonalenie tzw. systemu wczesnego ostrzegania, bo wiele było zastrzeżeń, gdy pojawiły się pierwsze przypadki zakażenia bakterią E.coli" - dodała.\nWyraziła nadzieję, że po zgłoszonych uwagach system będzie działał nienagannie. "Wiemy również, że każdemu z państw UE taka historia może się przytrafić; na to nie mamy żadnego wpływu" - dodała.\nWedług Kopacz "problem polega na tym, że takie państwo nie może zostać samo w takich sytuacjach". Zaznaczyła, że ministrowie zdrowia podczas posiedzenia w Sopocie "zgłosili gotowość do niesienia każdej pomocy krajom dotkniętym kryzysem".\nW Europie i Ameryce Północnej odnotowano już ponad 4,1 tys. przypadków zakażeń bakterią E.coli. Jedno z ognisk epidemii znajdowało się w północnych Niemczech, a drugie w pobliżu Bordeaux w południowo-zachodniej Francji. W następstwie zakażenia EHEC oraz wystąpienia zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS) zmarło ok. 50 osób.\nKopacz Egipt Nasiona\n10 tysięcy ludzi na kairskim placu Tahrir\nSkażenie bakterią E.coli? Egipt: To nie my!\nPolskie warzywa wciąż niechciane w Rosji. "Decyzja odłożona"\n"Wiemy również, że każdemu z państw UE taka historia może się przytrafić; na to nie mamy żadnego wpływu" - dodała.\nKon by sie usmial! Pamietam, ze mowila cos o "czystej Polsce" i strasznie dumna\nbyla z faktu, ze jest Polka ???\nzaoszczędziła także kilkadziesiąt może mln zł nie zakupiwszy , nie dokońca sprawdzonej szczepionki na kaczą grypę , m.in. dla rzecznika Praw Ob. - protegowanego przez PiS.\nModle sie, zeby EHEC Polske nie dopadlo!\nKacza grypa nie ma z tym nic wspolnego- to sprawa na zycie i smierc.\nObojetnie jak czesto i dlugo sie raczki myje.\nPani Kopacz- no coz, glupie wypowiedzi... i nie tylko...\np.Kopacz mowila...ze nasion nie ma w kraju, mowila tez ze metr w glab przekopala ziemie smolenska i szczatek ofiar nie bylo,tyle sa warte slowa p. Kopacz -brak slow\nto podobno nasiona kozieradki zatrute może to od talibów za nasz udział w Afganistanie


"Kurkowa brać" w Radomiu\n2012-01-21 08:14 - 814\n20 stycznia odbyła się uroczysta Proklamacja Bractwa Kurkowego Św. Sebastiana w Radomiu. Stowarzyszenie ma charakter kulturalno - patriotycznym,\nO godzinie 17.00, w dzień Św. Sebastiana (patron bractw kurkowych) odprawiona została msza św. inaugurująca działalność stowarzyszenia w kościele Św. Wacława. Podczas oficjalnego spotkania członków założycieli wybrane zostały władze bractwa. Podczas mszy został odczytany Akt Proklamacji Bractwa Kurkowego Św. Sebastiana w Radomiu, który w późniejszym terminie zostanie zamurowany w murach najstarszej świątyni Radomia - Kościele Św. Wacława.\nBractwa Kurkowe istnieją w wielu miastach Polski, a teraz Radom będzie mógł poszczycić się swoją bracią. Bractwo Kurkowe Św. Sebastiana będzie miało wymiar elitarny. Wejść w jego kręgi będą mogły tylko osoby o nieskazitelnej opinii i wysokim statusie zawodowym oraz społecznym. Za stowarzyszeniem nie przemawia żadna partia polityczna. Bractwo Kurkowe Św. Sebastiana w Radomiu będzie stowarzyszeniem kulturalno - patriotycznym, którego celem stanie się działalność dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, podtrzymywanie idei patriotycznych, pielęgnowanie tradycji, rozwijanie i doskonalenie poczucia obowiązków obywatelskich wobec ojczyzny. Bractwo będzie pielęgnować historyczne i patriotyczne postawy nie tylko wśród jego członków, ale również wśród społeczeństwa. Zadaniem stowarzyszenia będzie upowszechnianie zainteresowania historią Radomia i Polski oraz tradycją bractw kurkowych. Ich działalność posłuży popularyzacji sportu strzeleckiego oraz utrzymywaniu życia towarzyskiego. Bractwa Kurkowe współpracują z innymi stowarzyszeniami zajmującymi się promowaniem sportu strzeleckiego w celu upowszechniania spuścizny kulturowej kurkowej braci.\nW godzinach wieczornych, w restauracji Fratelli, odbyło się wspólne „piwo brackie” (będące częścią historycznej tradycji bractw kurkowych. Nawiasem mówiąc fratelli oznacza w wolnym tłumaczeniu bracia, bractwo.\nInicjatorem powstania Bractwa jest Sławomir Adamiec.\nRelacja z Proklamacji Bractwa Kurkowego Św. Sebastiana w Radomiu.


XIX Światowe Rekolekcje Podhalańskie w Rzymie / 20 kwietnia 2016 / Wiadomości / Rzym / WATRA - Podhalański Serwis Informacyjny\n« Kwiecień 2016 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30\nŚwiatowe Rekolekcje Podhalańskie AD 2016 zbiegły się z 1050 rocznicą Chrztu Polski, stąd tematem przewodnim było hasło „Skąd nasz ród, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. Chrzest jako początek drogi” i wzięło w nich udział blisko sto osób. Temat Chrztu Polski, początku państwowości naszego kraju, konsekwencje chrztu dla naszego kraju aż po dzień dzisiejszy, duchowa sytuacja Europy w XXI wieku – to główne tematy wykładów i dyskusji. Wykłady i rozważania prowadzili ks.prof. Dariusz Kowalczyk, S.I., ojciec Leon Knabit, O.S.B., ks.prof. Zbigniew Formella, S.D.B., ks.prof. Jan Mikrut. W rekolekcjach uczestniczyli księża pracujący w Polsce – ks. Mieczysław Łukaszczyk, ks.Stanisław Gutt, ks. Lucjan Kuska, ks.Władysław Górak, ojciec Leon Knabit O.S.B. oraz księża pracujący poza granicami: ks. Jacek Styrczula S.D.B, ks. Ireneusz Lewandowski (Austria) oraz ks.Mirosław Juchno (Włochy). Mszom św. przewodniczyli także arcybiskup Edward Nowak oraz ks. prałat Krzysztof Nykiel, Regens Penitencjarii Apostolskiej. Uczestnicy rekolekcji wzięli udział we Mszy św. koncelebrowanej przy grobie św. Jana Pawła II, której przewodniczył Abp Jan Romeo Pawłowski z Sekretariatu Stanu oraz w audiencji generalnej z Papieżem Franciszkiem na Placu Św.Piotra. W uroczystościach tych wziął udział także przebywający we Włoszech Parafialny Regionalny Zespół ”Giewont” z Olczy. Wszyscy mieli możliwość zwiedzenia Rzymu, w tym polskiego kościoła pw św. Stanisława i kościoła Santa Maria in Campitelli. Jeden dzień spędzono w leżącym u stóp Wezuwiusza Neapolu, w którym modlono sie w pochodzącej z XIII wieku katedrze św.Januarego, gdzie w renesansowej kaplicy Succoro znajdują się relikwie tego świetego. Podziwiano także pochodzące z V wieku baptysterium. Neapol, trzecie co do wielkości miasto Włoch, to centrum kultury, które odwiedzili m.in. Stanisław Staszic, Juliusz Słowacki, Henryk Sienkiewicz, a w latach 1955-2000 mieszkał tu także Gustaw Herling-Grudziński. W drodze powrotnej do Polski uczestnicy rekolekcji wzięli udział we Mszy św. w kościele w Sankt Anna am Aigen w Austrii, gdzie obowiązki proboszcza sprawuje ks. Marian Dębski S.D.B., który, jak co roku gościł u siebie całą grupę rekolekcjonistów. Całe rekolekcje uświetniała podhalańsko-beskidzka muzyka góralska w składzie: Zbigniew Wałach, Czesław Węglarz, Michał Chyc, Maciej Szymkowiak, Edward Bafia i Jan Stoch, bez której XIX Światowe Rekolekcje Podhalańskie miałyby zupełnie inny wymiar. Organizatorem, pilotem, przewodnikiem i dobrym duchem był Kazimierz Zarebczan. Następne – jubileuszowe Światowe Rekolekcje Podhalańskie już za rok.\nXIX Światowe Rekolekcje Podhalańskie w Rzymie- 23-14 kwietnia Rzym i Neapol\nXIX Światowe Rekolekcje Podhalańskie w Rzymie - cz. II\nXIX Światowe Rekolekcje Podhalańskie w Rzymie - część III


Day SPA de LUXE - Uzdrowisko Nałęczów\nPakiet: Day SPA de Luxe\nCena 449 zł/os.\nW cenie pakietu Day SPA de Luxe:\nobiad w restauracji Term Pałacowych,\n1 x rytuał aromaterapeutyczny całego ciała,\n1 x zabieg na twarz do wyboru spośród: ROZŚWIETLENIE lub REWITALIZACJA,\n1 x peeling całego ciała (do 45 min.).\nROZŚWIETLENIE - zabieg na twarz, który błyskawicznie poprawia wygląd cery, odświeża i nawilża. Pozostawia odczuwalny efekt rozświetlenia i rozjaśnienia cery. Skóra po zabiegu jest zachwycająco gładka, promienieje świeżością i młodzieńczym blaskiem. Czas trwania: do 45 min.\nREWITALIZACJA - zabieg na twarz, który doskonale sprawdza się jako zabieg bankietowy. Błyskawicznie odmienia wygląd skóry, która staje się supergładka, świeża, odnowiona. Jaśnieje młodzieńczym blaskiem i zdrowym kolorytem. Nasycona wilgocią zyskuje jędrność i wygląda młodziej. Czas trwania: do 45 min.\nRytuał aromaterapeutyczny całego ciała - to holistyczny rytuał pielęgnacyjny wykonany na specjalnie przygotowanych mieszankach olejków esencjonalnych na bazie oleju ze słodkiego migdała. Znany i stosowany już w starożytności jest najprzyjemniejszym sposobem na poprawę zdrowia, samopoczucia i sprawności fizycznej. Zabieg relaksuje i obniża poziom stresu, poprawia odżywienie skóry, usprawnia usuwanie toksyn z organizmu. Czas trwania: do 60 min.


Jak wymienic zarowki w liczniku ford mondeo mk3 - jakauto.pl\n5 kwietnia 2020 00:42Poradniki\nFord Mondeo MK3: demontaż zegarów i wymiana podświetlenia. Zdarzają się kierowcy, którzy nie przepadają za oryginalnym podświetleniem zegarów. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby je zmienić. Poniżej znajduje się opis, jak wymienić podświetlenie zegarów w Fordzie Mondeo MK3. [mk3] Wymiana żarówek w zegarach 1. Zaczynamy od zdjecia dolnej oslony pod kierownica. W tym celu nalezy odkrecic srubki zaznaczone strzalkami. Kolejne srubki dostepne sa po otwarciu schowka kierowcy. Ostatnia srubka znajduje sie z prawej strony kierownicy.Tak, jak kiedys obiecalem :fcp3 niniejszym wklejam zdjecia z instrukcja wymiany zarowek podswietlenia zegarow w Mondeo MkIII. Zaczynamy od zdjecia dolnej oslony pod kierownica. W tym celu nalezy odkrecic srubki zaznaczone strzalkami. Goście nie mogą oglądać obrazków w postach.Ford Mondeo MK3 może być wyposażony zarówno w reflektory halogenowe, jak i ksenonowe. W Ford Mondeo MK3, żarówki używane jako światła mijania wyposażone są w trzon H7. Wersja samochodu z reflektorami ksenonowymi wymaga zainstalowania żarników D2S. Jeżeli wymiana dotyczy żarówki w .Tematy o oświetlenie mondeo, Ford Mondeo - Kilka pytań o lusterko samościemniające., napięcie w ford mondeo 1.8 z 2004r., Mondeo MK III - Alternator grzeje się i pobiera prąd na postoju, Ford mondeo 1.8td kombi ghia;niskie napięcie ładowania 119VWitam serdecznie wszystkich.\nJak wejść w menu serwisowe zegarów w Ford Mondeo MK3 .Chciałbym zobaczyć jak demontujesz licznik,.\nPo to żeby nie wymieniać kolejnej za miesiąc? Ok, masz racje zawsze mozna wymienic wszystkie jak zegary sa na stole, a ja pisalem o demontazu w 10 min.Witam Panowie i Panie mam pytanie odnośnie podświetlania tarcz i zegarów w mondeo mk3 po lificie po 2005r czy zmieniło się tam coś w. Mam takie pytanie czy jest mozliwosc zmienienia podswietlenia zegarow i deski na taki jak np w passacie. FORD MONDEO MK3 ZEGAR ZEGAREK KONSOLI DESKI. * FORD Mondeo Mk3 od 10/2000 do 03/2007 - w liczniku są 4 sztuki * FORD Focus Mk1 od 08/1998 do 05/2005 - w liczniku są 3 sztuki * FORD Cougar od 08/1998 do 12/2000 - w liczniku są 3 sztuki Z zieloną oprawką, cena za 1 sztukę. Zamiennik dla FORD Indeks 1028433Ford Mondeo MK3: montaż diodowych żarówek podświetlenia tablicy rejestracyjnej - poradnik. Diodowe podświetlenie tablicy rejestracyjnej jest coraz częściej spotykane.W poradniku tym, pokażemy, w jaki sposób zamontować takie podświetlenie w naszym Fordzie Mondeo MK3.Radio nie włącza się w ford mondeo mk3. Raz jeszcze rozepnij kostki i je połącz na spokojnie. Wkładając radio staraj się nie wpychać go na siłę i poprawnie ułożyć przewody nad radiem. Pod radiem chyba sie nie da bo był tam o ile dobrze pamiętam stalowy stelaż a za radiem plastik od nagrzewnicy.\nCoś źle połączyłeś.Wymiana przedniej żarówki w samochodzie.\nPrzykładem będzie tutaj Ford Mondeo MK3. W wielu modelach jest podobnie ale oczywiście też w wielu modelach jest całkiem inaczej. Jednak ogólnie, wymiana żarówki to rzecz którą powinieneś robić sam.Poniżej przedstawiamy jaka żarówka pasuje do Ford MONDEO III 01-. Ceny żarówek do tego modelu wahają się od kilku do kilkudziesięciu złotych. Te najtańsze w zupełności starczają. Jeżeli zależy Ci na dobrym i jasnym oświetleniu wybierz droższą żarówkę.Ford mondeo Mk3 2.0TDCI - Mondeo mk3 2.0 TDCI Gaśnie podczas ruszania. Jak w Temacie: Problem dotyczy forda mondeo mk3 2003r. 2.0TDCI 130km z manualną skrzynią, ponieważ auto po wrzuceniu 1 biegu i próbie ruszenie za każ.ford mondeo światło stop tył i niemieckie słownictwo - wyposażenie samochodu części pseudo-ori trzecie światło stop w kombi [mk2] kombi 1.8 td. tablica przekaźnikówbezpieczników.czujniki parkowania (cofania) - jakie wybrać Żarniki doW większości aut produkowanych do około 1998 roku wymianę żarówek przednich lamp zaczynamy od otwarcia maski. W pojazdach młodszych wstawienie części może wiązać się z koniecznością zdemontowania obudowy filtra powietrza, wyjęciem akumulatora, a nawet demontażem całych lamp (np. Ford Mondeo Mk I i II).Kup żarówki w kategorii Liczniki, zegary - Wyposażenie wnętrza - Części samochodowe na Allegro.pl.\nŻarówki oprawka licznika zegarów Ford Mondeo mk3. Super Sprzedawcy. Stan Używany. Zarowka zestawu wskaznikow 12V 1,2W .Jak zamawiać? Koszt dostawy i płatności; Jak szukać części? Zwroty i reklamacje;. wiele modeli Forda, szczegóły w opisie. C-Max 2007 Fiesta 2012 Focus 2004 2008 Galaxy 2006 Mondeo 2007 S-Max 2006 Transit 2014 Transit Custom 2012 Tourneo Custom 2012 Ford OE: 4896710 / 4S6A-13465-AA .Uważam ze w ford mondeo mk3 poradzili sobie znakomicie z tym problemem. i nie ma co tu demonizować. Spróbuj odkręcić zapieczona zaślepkę z lampy Peugeota partnera z 2005r, to dopiero gehenna. W fordzie atrapa grilla trzyma się na dwóch zatyczkach. lampa zaś wymaga wyjęcia tylko dwóch metalowych wsuwek. i gotowe.Lifting oświetlenia w Mondeo mk3 kombi - FORDTUNING.PL FORUM - Zapraszamy! jakie. W przednie pozycje dam z kolei jakieś słabe, bo nie podoba mi się ich umiejscowienie, więc nawet lepiej, jak w dzień będzie je słabo widać. Pytanie co dać do środka. Ford Mondeo 2.0 TDCI 130ps .Spis żarówek do Ford Focus III kombi uwzględnia rocznik auta, rodzaj nadwozia oraz typ przedniego oświetlenia. Zobacz jakie dokładnie żarówki posiada Ford Focus III w wersji kombi zwanej też Turnier. Ford Focus III generacji trafił do sprzedaży w grudniu 2010 roku. [Mk3] Jakie Zarowki do mondeo Ford Mondeo. Witam Goście nie mogą oglądać obrazków w postach.Zarejestruj się klikając tutaj aby uzyskać pełen dostęp do forum. Mam problem przepaliło mi sie ostatnio kilka żarówek postojowa przednia i 3 żarówki tylne od świateł mijania.Ford Focus III generacji wszedł do sprzedaży w grudniu 2010 roku. Zbudowany został na bazie zmodernizowanej konstrukcji płyty podłogowej pierwszej i drugiej generacji Focusa. Od początku oferowany był klientom w wersji z tradycyjnym, halogenowym oświetleniem przednim lub bardziej zaawansowanymi, ksenonowymi reflektorami.W Ford Mondeo MK3 test zegarów pozwala na odczytanie niektórych parametrów silnika (m.in. temperatury z czujnika chłodziwa, czujnika w głowicy, obrotów silnika, prędkości w km/h oraz mph) oraz kodów DTC, dzięki którym możemy w prosty, szybki i darmowy sposób zdiagnozować niektóre problem w samochodzie.Mondeo MK3 - Weryfikacja ciśnienia paliwa na listwie w TDCI. Pacjent to opisany wyżej mondeo mk3 TDCI 130 KM, ogólny brak mocy poniżej 2,5 tys. jedyny błąd to 0191 który pokazuje się co jakiś czas. Jak w Temacie: Problem dotyczy forda mondeo mk3 2003r. 2.0TDCI 130km z manualną .Jak wymienić klocki hamulcowe na przykładzie Mondeo Mk3 (przód)? Marcin 21 stycznia 2015 10:59 Klocki hamulcowe to jeden z podstawowych i najważniejszych elementów układu hamulcowego w każdym samochodzie.Ford Mondeo mk3 (2000 - 2007) - bezpieczniki schemat Rok produkcji: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 Centralna skrzynka bezpieczników w kabinie .Podświetlenie tablicy rejestracyjnej w Focusie w wersji Mk1 oraz Mk2 składa się z dwóch lampek, osadzonych w klapie bagażnika tuż nad numerami. Do wymiany spalonej żaróweczki będzie potrzebny jedynie wkrętak. Jak wymienić przepaloną żarówkę w Fordzie Focusie w kilku krokach..


Bankier.pl: – "Polska-IE najbardziej politycznie – społeczno – gospodarczy portal informacyjny w Irlandii\nZaciągnięcie kredytu gotówkowego bez konieczności wychodzenia z domu to opcja dostępna przede wszystkim dla posiadaczy rachunków osobistych. Z analizy Bankier.pl wynika, że zaledwie dwie instytucje oferujące ROR-y jednoznacznie deklarują możliwość sfinansowania w ten sposób potrzeb również osób, które nie korzystają już z oferty kredytodawcy.\nKilka instytucji już w nazwach kredytów gotówkowych postanowiło podkreślić, że o finansowanie można starać się bez wychodzenia z domu. Przykładowo, Alior Bank przygotował promocyjną „Pożyczkę internetową 0 proc. prowizji”. Wniosek wypełniany jest w sieci, a resztę formalności klient załatwia przez telefon. Oferta skierowana jest jednak do wybranej grupy – osób, które nie posiadają jeszcze pożyczki w Aliorze. Limitowana jest także kwota dostępna online – chociaż górny limit wynosi 200 tys. zł, to w 100 proc. online można uzyskać 4600 zł.\nSpora grupa banków nie chwali się hasłem „online”, ale umożliwia wnioskowanie o kredyt gotówkowy w sieci wyłącznie obecnym klientom. Niemal wszyscy kredytodawcy chwalą się, że wypłata kredytu może nastąpić albo w ciągu jednego dnia albo nawet tego samego dnia roboczego, w którym wydano decyzję. Warto jednak pamiętać, że szybki proces jest możliwy, jeśli bank jest w stanie od razu ocenić zdolność kredytową. Jeśli trzeba dostarczyć dokumenty potwierdzające dochody lub zobowiązania, to czas na wypłatę gotówki wydłuży się.\n– Po kredyt gotówkowy zapewne sięgać będą niektórzy klienci zmagający się z wyzwaniem utrzymania płynności w czasie zawirowań gospodarczych. Banki mają możliwość stosowania uproszczonych procedur w przypadku klientów, z którymi mają już relację. Przykładowo, jeśli otrzymujemy wynagrodzenie na rachunek, bank może zrezygnować z wymogu udokumentowania dochodów. To jedna z przyczyn, dla których kredyty udzielane przez internet skierowane są przede wszystkim do wybranych grup. Jeśli klient jest już zweryfikowany i posiada dostęp do aplikacji mobilnej lub serwisu transakcyjnego, to ułatwia to także znacznie kontakt i spełnienie wymagań formalnych niezbędnych do sfinalizowania zawarcia umowy – komentuje Michał Kisiel, analityk Bankier.pl.\nCzytaj cały artykuł na Bankier.pl: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Kredyt-zostanwdomu-Sprawdzamy-koronawirusowe-oferty-bankow-7854726.html\nKolejne środki wyda