inwestycje | Biznesowy Punkt Widzenia\nCzy informatykowi opłaca się ryczałt od przychodów ewidencjonowanych? Czy lepszy jest podatek liniowy czy ryczałt? Co z VAT-em i odliczaniem kosztów?\nOstatnio uczestniczyłem w procesie zgłoszenia faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez programistę, który miał zamiar podjąć współpracę jako podwykonawca (kontraktor) ze spółką zajmującą się świadczeniem usług informatycznych na rzecz klientów z różnych branż. Taka kontraktorownia zajmująca się wynajmem różnej maści ludzi z branży informatycznej na godziny/miesiące. Według samego zainteresowanego “plantacja jak każda inna”, czyli przychodzisz, pracujesz, raportujesz, wychodzisz i raz w miesiącu wystawiasz fakturę na kwotę zależną od przepracowanych godzin. Stawka godzinowa standardowa jak za ten rodzaj usługi, czyli niecałe 100 zł, a przewidywany roczny przychód z działalności to 160-180 tys. zł. Czytaj dalej Programista na ryczałcie\nAutor bpwOpublikowano 02/01/2018 28/12/2018 Kategorie PoczątkiTagi działalność gospodarcza, firma, inwestycje, optymalizacja podatkowa, podatki, pułapki2 komentarze do Programista na ryczałcie\nCzy warto zakładać spółki offshore, zagraniczne fundacje lub trusty, “prowadzić” działalność gospodarczą za granicą, spółkę w Wielkiej Brytanii lub tworzyć struktury złożone z zagranicznych podmiotów po to aby zaoszczędzić na podatkach lub składkach zusowskich? Co z Delaware, Lichtensteinem, Panamą, Seszelami, Kajmanami, Brytyjskimi Wyspami Dziewiczymi i innymi rajami podatkowymi? Kiedy opłaca się dokonywać międzynarodowej optymalizacji podatkowej, a kiedy sobie odpuścić?\nW Internecie znajdziesz mnóstwo ofert pośredników pomagających w zakładaniu spółek w rajach podatkowych i niektórych stanach w USA. Bardziej wyspecjalizowane kancelarie świadczą usługi tworzenia fundacji rodzinnych, budowania wehikułów złożonych z międzynarodowych podmiotów i doradztwo podatkowe.\nPośrednicy reklamują sprzedawane usługi jako zgodne z prawem, pozwalające legalnie uniknąć zobowiązań podatkowych i zabezpieczyć majątek przed zapędami fiskusa.\nNie do końca jest to prawda, gdyż oferenci usług “optymalizacji podatkowej” kierując swoją ofertę do określonej grupy odbiorców znajdujących się w specyficznej sytuacji prawnej tj. polskich przedsiębiorców będących rezydentami podatkowymi w Polsce często zapominają wspomnieć o kilku szczegółach. Czytaj dalej Międzynarodowa optymalizacja podatkowa\nAutor bpwOpublikowano 31/01/2017 30/05/2017 Kategorie Optymalizacja podatkowaTagi firma, inwestycje, optymalizacja podatkowa, podatki, pułapkiDodaj komentarz do Międzynarodowa optymalizacja podatkowa\nStandard & Poor’s: w Polsce nic się nie zmieniło, będzie stabilnie\nSpółka Standard & Poor’s Financial Services LLC będąca jednostką zależną od notowanej na nowojorskiej giełdzie S&P Global Inc. opublikowała raport dotyczący oceny kredytowej Polski.\nRating kredytowy oznacza opinię na temat zdolności kredytowej danego podmiotu (...) wystawioną przy wykorzystaniu uznanego i zdefiniowanego systemu rankingowego (...)\nŹródło: art. 3 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1060/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie agencji ratingowych\nProstszymi słowami – rating kredytowy Polski to informacja o tym jak bardzo prawdopodobne jest bankructwo naszego państwa skutkujące odmową spłaty zaciągniętych za granicą zobowiązań.\nW klasyfikacji S&P stosuje się kategorie od D (niska ocena, bankrut) do AAA (najlepsza ocena). O szczegółach można poczytać na stronie firmy.\nCzytaj dalej Standard & Poor’s: w Polsce nic się nie zmieniło, będzie stabilnie\nAutor bpwOpublikowano 03/12/2016 04/12/2016 Kategorie ZarządzanieTagi firma, inwestycje, podatki, urząd skarbowy, zusDodaj komentarz do Standard & Poor’s: w Polsce nic się nie zmieniło, będzie stabilnie\nCięcie kosztów w firmie – modernizacja starych komputerów\nCzy warto oszczędzać na sprzęcie komputerowym w firmie? Jak mądrze ograniczyć koszty? Czy warto modernizować kilkuletnie laptopy i komputery stacjonarne? W jaki sposób wykorzystać stare komputery do ograniczenia zobowiązań podatkowych?\nLata temu pasjonowałem się komputerami. Czytałem gazety komputerowe, które kupowało się w kioskach w czasach gdy Internet był głównie na płytach CD, analizowałem testy porównawcze różnorakich podzespołów (procesorów, dysków twardych, kart graficznych itd.), znałem na pamięć najnowsze rankingi sprzętu. Spędzałem całe dnie na wprowadzaniu usprawnień owocujących wzrostem wydajności jednostek centralnych komputerów, obchodzeniu ograniczeń sprzętowych i programowych.\nPrzy okazji rozwijania komputerowej pasji uzyskałem dostęp do cenników największych polskich hurtowni sprzętu komputerowego. Na tej podstawie byłem w stanie oszacować wielkość obrotu i marże lokalnych sklepów komputerowych. Były to czasy, gdy polecane (mające renomę na lokalnym rynku) sklepy ustalały cenę mnożąc koszt zakupu ×2 lub ×3 i nie przeszkadzało im to uzyskiwać pokaźnych obrotów! Co prawda miałem okazję zajrzeć kilka razy do obudowy pecetów złożonych przez najbardziej polecany (i zarazem najdroższy sklep) i zobaczyć kwiatki typu zastosowanie taśmy starego typu do podłączenia nowego dysku, co powodowało, że komputer automatycznie obcinał transfer danych o połowę.\nCóż, ja zmieniałem taśmy, przepinałem pęsetą zworki dysków i napędów CD-ROM, grzebałem w BIOS-ach, instalowałem DOS-a, Windowsy, czasem jakiegoś Linuksa/BSD, a w tym czasie lokalny sklep codziennie sprzedawał, a technicy rozwozili i podłączali klientom indywidualnym i instytucjonalnym nowo zakupione komputery. W ciągu kliku lat konkurencja przejęła większość rynku komputerów, kas fiskalnych i sieci LAN, sklep przeniósł się do skromniejszej lokalizacji, właściciel sklepu poszerzył zainteresowania i poszedł w politykę. Obecnie sklepik wciąż funkcjonuje i zgodnie z oświadczeniami majątkowymi przynosi niecałe pół miliona dochodu rocznie (na podstawie oświadczenia o wysokości przychodu i dochodu łatwo oszacować, że marże spadły do ok. 20-25%). W tamtych czasach pan ze sklepu ewidentnie był lepszym biznesmenem niż ja.\nDziś z mojej dawnej pasji zostało niewiele. Komputer to zwykłe narzędzie potrzebne w firmie, takie same jak młotek czy samochód. Jednak wiedza i umiejętności nabyte w tamtych czasach przydają się do dziś przy planowaniu zakupów, zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych i informatycznych, opracowywaniu strategii rozwoju (optymalizacja kosztów z wykorzystaniem usług “w chmurze”). Czytaj dalej Cięcie kosztów w firmie – modernizacja starych komputerów\nAutor bpwOpublikowano 27/10/2016 29/11/2016 Kategorie ZarządzanieTagi firma, inwestycje, komputer, koszty, optymalizacja podatkowa2 komentarze do Cięcie kosztów w firmie – modernizacja starych komputerów\nPomysł na biznes, czyli o tym jak znaleźć swoją niszę na rynku\nGdzie szukać pomysłów na biznes? Co wybrać: produkcję, handel czy usługi? Kogo się poradzić? Jakich zagrożeń unikać? W dzisiejszym wpisie znajdziesz kilka przydatnych sugestii.\nCzęść osób planujących rozpocząć działania w biznesie ma problem z wyborem zakresu działalności firmy. Ze względu na nikłe doświadczenie, brak wzorców i odpowiedniego wsparcia wiele osób nie wie jak zidentyfikować potencjalne obszary, w których mogłaby działać ich firma.\nJeśli natrafiłeś na ten artykuł, ponieważ zastanawiasz się nad założeniem własnej działalności gospodarczej, to prawdopodobnie jesteś w grupie około 17% dorosłych Polaków, którzy zamierzają rozpocząć swoją przygodę z biznesem.\nWykres 1. Wskaźnik przedsiębiorczości „zamiar rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej” (% osób dorosłych, które zamierzają założyć własną firmę w ciągu 3 lat) w wybranych krajach UE. Dane za 2013 r.\nŹródło: Raport GUS o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2012–2013 str. 23, wykres 2.12.\nMam nadzieję, że niniejszy wpis ułatwi Ci opracowanie własnego pomysłu na biznes i jego późniejszą realizację.\nArtykuł jest rozwinięciem poprzedniej publikacji na temat pierwszych kroków w prowadzeniu własnego biznesu, gdzie poruszony został wątek związany z profilem nowo tworzonej firmy. Czytaj dalej Pomysł na biznes, czyli o tym jak znaleźć swoją niszę na rynku\nAutor bpwOpublikowano 20/11/2015 01/12/2015 Kategorie PoczątkiTagi firma, inwestycje, pomysł na biznes1 komentarz do Pomysł na biznes, czyli o tym jak znaleźć swoją niszę na rynku\nWłasna firma, czyli jak rozpocząć prowadzenie dochodowego biznesu\nJak znaleźć pomysł na biznes? Na czym należy się skupić w pierwszych miesiącach prowadzenia firmy? Jakich błędów unikać? O tym w dzisiejszym artykule.\nWłasny biznes to marzenie wielu osób. Jednak mniej niż połowa przedsiębiorstw utrzymuje się na rynku dłużej niż kilka lat, a jeszcze mniej firm osiąga sukces pozwalający ich właścicielom na bezstresowe i dostatnie życie. Jak podaje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w pierwszym roku działalność zakańcza prawie ¼ firm.\nWykres 1. Liczba przedsiębiorstw nowo powstałych i zlikwidowanych (w tys.) oraz współczynnik przeżycia pierwszego roku działalności (w proc.) w Polsce w latach 2003–2012. Dane dotyczą mikro i małych przedsiębiorstw. Źródło: Raport GUS o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2012–2013 str. 20, wykres 2.9.\nPo sześciu latach z rynku w sumie wypada ⅔ podmiotów (“Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2012–2013”, str. 136, tabela 8. i 10.).\nW związku z powyższym faktem stosunkowo niewiele osób decyduje się na podjęcie ryzyka związanego z prowadzeniem własnej firmy. Czy słusznie?\nW jaki sposób zwiększyć prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu? Co możesz zrobić, aby uniknąć kosztownych pułapek? Jak zaplanować pierwsze miesiące działalności? Zapraszam do lektury. Czytaj dalej Własna firma, czyli jak rozpocząć prowadzenie dochodowego biznesu\nAutor bpwOpublikowano 17/11/2015 12/12/2015 Kategorie PoczątkiTagi firma, inwestycje, pomysł na biznes, pułapkiDodaj komentarz do Własna firma, czyli jak rozpocząć prowadzenie dochodowego biznesu


Jak rejestruje się organizację w KRS? - Poradnik - ngo.pl\nCzy, jeśli zakładam organizację, która będzie prowadziła działalność gospodarczą, to składam do KRS jakieś dodatkowe dokumenty, formularze?\nCo daje organizacjom rejestracja w KRS? Gdzie znajdę formularze i ile to kosztuje?\nW KRS jest zapisywana historia zmian w organizacji. Nie są to wszystkie zmiany ale te, które muszą być ujawniane, ponieważ tak nakazują przepisy prawa, np. informacje o zmianie nazwy organizacji, jej adresu siedziby, celów działania czy składu władz.\nWpis organizacji do KRS ma charakter konstytutywny, co oznacza, że dopiero od momentu jego dokonania organizacja może rozpocząć działalność, dla której została powołana.\nTak. Działalność gospodarczą można zgłosić już przy rejestracji stowarzyszenia/fundacji w KRS. Wówczas, oprócz wszystkich formularzy i dokumentów, obowiązkowych dla rejestrującej się organizacji, do wniosku trzeba dołączyć:\nFundacja musi mieć zgodę osoby, która jest powoływana do zarządu (organu reprezentacji organizacji) i dołączyć tę pisemną zgodę do dokumentów rejestrowych.\nZgody takiej fundacja nie musi przedstawiać jeśli:\nosoba, która jest zgłaszana, podpisuje wniosek o wpis (podpisuje się pod formularzem) albo podpisała pełnomocnictwo do złożenia wniosku o wpis (dołącza się wtedy to pełnomocnictwo do wniosku)\nzgoda jest wyrażona w protokole z posiedzenia organu, który tę osobę powoływał.\nW przypadku stowarzyszenia, taka zgoda nie jest potrzebna, ponieważ cały zarząd podpisuje wniosek do KRS, tym samym wyrażając zgodę na bycie członkiem zarządu.\nw sądzie (w KRS) - adresy sądów rejestrowych można znaleźć w spis.ngo.pl\nw BIP Ministerstwa Sprawiedliwości\nna PORADNIK.NGO.PL: formularze\nNie, nie trzeba mieć takiej umowy w chwili składania wniosku do KRS o rejestrację nowej fundacji lub stowarzyszenia. Jednak w formularzu KRS–W20 należy podać adres siedziby. Nowo zakładające się stowarzyszenia i fundacje często mają swoje siedziby w lokalu użyczonym (bezpłatnym użyczeniem) przez członka zarządu lub członka organizacji. To dość wygodne rozwiązanie na początek. Umowę zawiera się po rejestracji i zachowuje w dokumentacji organizacji.\nJeśli zgłaszają prowadzenie działalności gospodarczej, ponoszą opłatę za:\nogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.\nOpłaty zawsze należy uiścić przed złożeniem wniosku. Pieniądze należy wpłacić do kasy w sądzie lub na rachunek bankowy. Dowód opłaty dołączamy do składanego wniosku.\nZobacz: Opłaty, oddziały KRS-ów\nOd 20 maja 2016 roku stowarzyszenia, które nie są jednocześnie wpisane do rejestru przedsiębiorców nie ponoszą opłat sądowych, ani za pierwszy wpis ani za zgłaszaną zmianę.\nFundacje z takiego zwolnienia nie korzystają, ale mogą ubiegać się o zwolnienie z opłat sądowych np. za rejestrację w KRS, za zgłoszenie zmiany w rejestrze. Muszą jednak wykazać, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania o wpis.\nZgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 104) organizacjom społecznym, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w ich własnych sprawach prowadzonych w związku z działalnością społeczną, oświatową, naukową, kulturalną, sportową, dobroczynną i samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska i opieki społecznej. Podejmując decyzję o zwolnieniu sąd bierze pod uwagę cele działalności organizacji i możliwości oraz potrzeby realizacji tych celów na drodze postępowania cywilnego.\nNależy też pamiętać, że organizacje zarejestrowane w rejestrze przedsiębiorców ponoszą dodatkową opłatę, za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Z tej opłaty nie można się zwolnić, gdyż nie jest ona opłatą sądową.\nOd 20 maja 2016 roku stowarzyszenia, które nie prowadzą działalności gospodarczej nie ponoszą opłat sądowych w KRS (art. 17 ust.3 ustawy prawo o stowarzyszeniach).\nstowarzyszenia i fundacje niemające statusu OPP, jeżeli sprawa dotyczy zadania publicznego zleconego na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.\nOd stycznia 2007 roku istnieje możliwość wysłania wniosku drogą elektroniczną. Najważniejszym, ale też zapewne najtrudniejszym, warunkiem jest jednak posiadanie bezpiecznego kwalifikowanego elektronicznego podpisu. Wniosek, który organizacja składa do KRS, musi być opatrzony podpisem elektronicznym osób upoważnionych do jej reprezentacji.\nOpatrzenie wszystkich dokumentów, które obrazują zmiany zgłaszanie przez organizację, podpisami elektronicznymi dla wielu organizacji może być niemożliwe, z powodu dość wysokich kosztów zakupu urządzenia i kart do podpisów. Własne podpisy elektroniczne musieliby posiadać nie tylko członkowie zarządu, ale też przewodniczący zebrań i protokolanci. Koszt wyrobienia takiego podpisu dla jednej osoby to około 300 zł. Istnieje jednak możliwość wysłania drogą elektroniczną formularzy rejestrowych, a pocztą tradycyjną pozostałych dokumentów w wersji papierowej.\nAby zmniejszyć ryzyko, że korespondencja nie dotrze do organizacji i nie zachowamy wszystkich terminów, na internetowej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości uruchomiono specjalny panel do składania wniosków do KRS. Jest on dostępny pod adresem: https://pdi.ms.gov.pl/\nPo podpisaniu aktu notarialnego, w przypadku fundacji, lub odbyciu zebrania założycielskiego, w przypadku stowarzyszenia, kolejny krok, to złożenie wniosku rejestracyjnego do KRS. Wniosek składa się na urzędowych formularzach, do których trzeba dołączyć odpowiednie, oryginalne dokumenty (m.in. statut, uchwały) obrazujące to, co zgłasza stowarzyszenie lub fundacja.\nWnioskiem złożonym przez organizację zajmuje się sędzia lub referendarz sądowy.\nNastępnie odbywa się tzw. materialne badanie wniosku. Sąd sprawdza czy założyciele spełniają ustawowe warunki, aby być założycielami, czy statut jest zgodny z przepisami prawna i czy organizacja spełnia warunki określone w ustawie oraz czy dokumenty są poprawne i oryginalne – negatywna odpowiedź na któreś z tych pytań skutkuje odmową zarejestrowania organizacji.\nW wyniku tych czynności możemy dostać z sądu korespondencję mówiącą o:\nwpisie do rejestru,\nodmowie wpisu lub\nOdmowa wpisu oznacza, że sąd odrzucił wniosek i wymaga on gruntownej zmiany np. zmiany zapisów statutu, które sąd uznał za niezgodne z prawem. Zazwyczaj przy odmowie wpisu przepada opłata, jeśli była ponoszona.\nZwrot wniosku, to odesłanie wniosku do uzupełnienia. Referendarz wskazuje, które błędy należy poprawić i jak je zgłosić. W tym przypadku, jeśli organizacja złoży poprawki do wniosku w terminie 7 -dniowym (lub innym wskazanym w zarządzeniu) może liczyć na utrzymanie daty pierwotnego złożenia wniosku - dzięki temu proces rejestracji będzie szybciej postępował niż wtedy, gdyby musiała czekać na nowy termin wszczęcia postępowania.\nZgodne z zapisami w ustawie o krajowym rejestrze sądowym, sąd ma 7 dni, od daty złożenia, na rozpatrzenie wniosku. Jest to jednak termin instrukcyjny (nie przewidziano sankcji za jego nie dotrzymanie) i w rzeczywistości proces ten może być wydłużony do kilku tygodni, a niekiedy nawet miesięcy.\nDługość rejestracji przede wszystkim zależy od poprawności złożonego wniosku. Brak błędów w formularzach, dobrze przygotowane dokumenty, poprawnie wypełnione formularze, podpisy właściwych osób i uiszczone opłaty – to podstawowe elementy poprawnego wniosku. Jeśli wniosek został rozpatrzony pozytywnie, organizacja dostaje postanowienie o wpisie i niezwłocznie zostaje ujawniona w rejestrze. Jeżeli wniosek zawiera błędy, sąd zwróci wniosek i napisze co, w jego ocenie, jest błędne i ewentualnie jak to poprawić.\nPo co i jak rejestruje się organizacje w KRS? (tu jesteś)\nJak rejestruje się organizację w KRS? (tu jesteś)


Prezydent D.Trump odwolal wizyte... - Kalejdoskop ❁♫♫ - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl\nm.maska 30.08.19, 14:39\nno tak bywa, ze dla niektorych przywodcow panstw, wlasny kraj jest wazniejszy niz wizyta w jakiejs odleglej krainie... normalne, blizsza koszula cialu:\n"Było oczywiste, że opozycja i sympatyzujące z nią media zrobią z odwołania wizyty prezydenta Trumpa „bydło”, bo zawsze korzystały z okazji, nawet dużo mniej ważnych. I było wiadomo, że mają gdzieś interes Polski, byleby się wyżyć na wrażym PiS." S.Janecki\nRe: Prezydent D.Trump odwolal wizyte...\nm.maska 30.08.19, 14:41\nMurzyńskość, krótkowzroczność, kompleksy, czyli lament nad odwołaną wizytą Trumpa\nW ogóle bym się tym tematem nie zajmował, bo mnie najzwyczajniej w świecie śmieszy podnieta dzikiego plemienia, które się zapłakało i obraziło z powodu odwołanej wizyty białego człowieka. Murzyńskość w czystej postaci, ale zająłem się z prostego powodu. Jest okazja, aby na tę falę głupoty wrzucić odrobinę zdrowego rozsądku. Zacznę od samego początku, czyli od wyznaczenia proporcji. Dla 95% Amerykanów Polska ciągle jest takim krajem, jak dla Polaków Trynidad Tobago. Mało kto wie, gdzie to leży, co tam się je i czy mają tam asfalt. Przepraszam najmocniej, że lecę stereotypem, ale to przykra prawda.\nW USA liczy się USA, długo, długo nic i dopiero potem konkurencyjne imperia i strategiczni partnerzy: Rosja, Chiny, Wielka Brytania, Izrael. Tego ostatniego razem z żydowskim lobby czepili się analitycy z Bożej łaski, którzy widzą w odwołaniu wizyty Trumpa presję ze strony Żydów i to Żydzi mieli dopiąć swego. Mnie dwa razy do spisków i krytyki metod „naszych starszych braci w wierze” namawiać nie trzeba, jednak mam taką wadę, że nie lubię z siebie robić idioty. W USA liczą się USA i sprawy Amerykanów, dla Trumpa dodatkowo liczy się Trump i druga kadencja. Nie będę udawał znawcy, pojęcia nie mam jakie generalia i niuanse zdecydują o ponownym wyborze, bądź porażce Trumpa, nie śledzę wewnętrznej polityki USA. Za to doskonale znam mechanizmy polityczne, które są uniwersalne.\nW Ameryce mają jeszcze większego hopla medialnego niż w Europie, tam polityka potrafi się obracać nie tylko wokół ust stażystki lądujących na wrażliwej części ciała prezydenta, ale zabicie jednego czarnego bandyty może doprowadzić do końca kariery dobrze zapowiadającego się senatora, czy burmistrza. Parę lat temu mieliśmy już akcję z wielkim huraganem i zakończyło się to kompletną komedią. Zapowiadano żywioł jak nigdy dotąd, finalnie powiał trochę większy wiatr, z czego stacje telewizyjne zrobiły farsę. O sile huraganu i medialnej paranoi przekonał się nie kto inny tylko Gorge Bush, miał chłop pecha i uznał, że huragan „Katrina” to kolejna medialna burza. „Katrina” okazała się prawdziwą humanitarną katastrofą i zrobiła się wielka afera wokół Busha, który zapłacił sporą polityczną cenę za swoją beztroskę.\nI teraz przejdźmy do sedna sprawy. W USA zaczęła się telewizyjna zabawa w wywoływanie huraganu, to jest tam temat dnia, jak u nas „ściek Trzaskowskiego” i „Zniewolona Emi”. Co ważne huragan ma przejść przez Florydę, a to jest dokładnie ten sam stan, w którym śmiertelne żniwo zebrała „Katrina”. Jest to także kluczowy stan dla reelekcji Trumpa, przynajmniej tak twierdzą tamtejsi analitycy. Jaki byłby odbiór społeczny, gdyby Trump powtórzył kardynalny błąd Busha i zamiast wspierać Amerykanów na Florydzie, pojechał do Trynidadu Tobago, przepraszam, do Polski. Co więcej pojechał na uroczystość kompletnie dla Amerykanów nieczytelną. Dla Amerykanów wojna zaczęła się od Pearl Harbor, a na Florydzie ma się rozpętać inna wojna.\nSuchej nitki wrogowie polityczni i media nie zostawiliby na Trumpie bez względu na to, czy huragan nadejdzie, czy nie nadjedzie. Trzeba też pamiętać, że Trump ma z mediami, „elitami” i głupimi aktorami jeszcze większy problem niż PiS. Musiałby nie być Trumpem, żeby nie zastosować zasady „America & Trump first”. Proste, jak kłębek drutu kolczastego i niewiele tu zostaje miejsca dla Żydów. Brutalna polityka, polityczna kalkulacja i jedyne co może dziwić, to kurtuazyjny telefon do Andrzeja Dudy, plus wysłanie wiceprezydenta w zastępstwie. Jak na Trynidad Tobago to wyjątkowe wyróżnienie i ceregiele dyplomatyczne. W kontrze do powyższej wykładni stoją wcześniejsze sygnały, że Trump miał odwołać wizytę, potem przesunął o dzień, ale to też ma proste wyjaśnienie. Oczywiście, że huragan „Dorian” nie musi być jedynym powodem, ale cała seria huraganów w polityce wewnętrznej USA, o których w Polsce nie mamy pojęcia, już tak.\nTeoria, że Żydzi rzutem na taśmę zablokowali wizytę kupy się nie trzyma, zwłaszcza, że Trump przełożył, a nie odwołał wizytę. Żydzi z całą pewnością mają taką moc, ale to są profesjonaliści od załatwiania spraw z przytupem. Co się działo przy ustawie IPN? Otwartym tekstem i gestem Polska była upokarzana i przez Izrael i przez USA. Tylko my w Polsce i to na forach internetowych mamy swoje teorie spiskowe, nikt inny na świecie nie odczyta odwołania wizyty przez pryzmat ustawy 447, czy naszych polskich rozgrywek politycznych. Murzyńskość, krótkowzroczność, kompleksy, zejdźmy na ziemię, szanujmy się jak Polacy i sami nie róbmy z Polski Trynidadu Tobago.\nm.maska 30.08.19, 14:44\nAle rozne beznarodowe Giertychy, Sikorskie, Rostowskie, Sienkiewicze - nierozumne, nie potrafi nawet pojac, ze dla prawdziwego polityka los wlasnego kraju moze byc wazniejszy niz jakas tam wizyta, ktora mozna przelozyc na inny termin... to sie po prostu tym sprzedawczykom nie miesci w ich ciasnych horyzontach.\na74-7 30.08.19, 15:44\nHaslem przewodnim Trumpa jest 'America First ' , konsekwentnie\nal-szamanka 30.08.19, 18:28\n> Haslem przewodnim Trumpa jest 'America First ' , konsekwentnie\nBadziewie lewackie powinno brać z niego przykład... ale gdzie tam, oni wolą z Niemcami przeciwko własnej ojczyźnie.\nDla kretynów od Lisa!\nrena-ta49 30.08.19, 16:23\nRe: Dla kretynów od Lisa!\nm.maska 30.08.19, 17:34\nal-szamanka 31.08.19, 05:18\nTo fakt, oni zawsze powitaliby radośnie wszystko, co mogłoby Polsce zaszkodzić i zrobić z niej ich marzenie, czyli kamieni kupę...\nrena-ta49 31.08.19, 09:02\nZupełnie mnie to nie dziwi. Lata prania mózgów przez TVNy, GWna i inne antypolskie media zrobiło swoje.\na74-7 01.09.19, 15:59\nNie wiem czy mnie bawi czy cieszy jak beznadziejne kretyno jedno z drugim przepycha focie Prezydenta Donalda Trumpa ktory gra w golfa z Shinzo Abe jako focie z Camp David.\na74-7 02.09.19, 16:05\nWlasnie BBC podawala, ze huragan kreci sie w miejscu ,nie posuwa sie w kierunku Hameryczki i jakby troche "zapadal sie " jak to okreslono czyli tracil na sile ...\nMoze sie "rozwieje" jak w zeszlym roku ; jak widac Ameryka broni sie...\nByl cel pozostania Trumpa w kraju.\nSzkoda tylko ze vajsprez.Pence'owi poswieciliscie takie skromne komentarze, to fajny facet.\nm.maska 02.09.19, 16:22\n> Wlasnie BBC podawala, ze huragan kreci sie w miejscu ,nie posuwa sie w kierunku\n> Hameryczki i jakby troche "zapadal sie " jak to okreslono czyli tracil na\n> sile ...\n> Moze sie "rozwieje" jak w zeszlym roku ; jak widac Ameryka broni sie...\n> Byl cel pozostania Trumpa w kraju.\n> Szkoda tylko ze vajsprez.Pence'owi poswieciliscie takie skromne komentarze, to\n> fajny facet.\nPence? alez oczywiscie, ze jest swietny juzz z CV, a jego wystapienie bylo pierwsza klasa...\nm.maska 02.09.19, 16:26\n> Nie wiem czy mnie bawi czy cieszy jak beznadziejne kretyno jedno z drugim przep\n> ycha focie Prezydenta Donalda Trumpa ktory gra w golfa z Shinzo Abe jako foci\n> e z Camp David.\n> www.totalnews.com.ar/index.php/internacionales/70987-donald-trump-y-shinzo-abe-jugaron-al-golf-antes-de-negociar-temas-sensibles-en-su-proxima-reunion .\nNiezaleznie od wszystkiego, Trumpowi nagle w prezencie spadl z nieba wolny weekend, ktory byl zaplanowany na wylot do Polski - to co mial robic? siedziec w domku i krecic mlynek? no to sobie polecial pograc w golfa. Jeszcze bedzie mial co robic po tym jak Dorian przybedzie.\nWlasnie sluchalam wiadomosci - wprawdzie kreci sie chwilowo, ale Bahama dostaly go z predkoscia ok. 320km/h - jak mowia to pierwszy huragan o takiej sile od czasu kiedy zaczeto dokonywac pomiarow. Oby zelzal i zmienil kierunek...\nal-szamanka 02.09.19, 17:55\nŻyczę Amerykanom, aby huragan jednak zmiękł, zakręcił, i aby nie było katastrofy.\nrena-ta49 02.09.19, 19:41\nArt. z 26 maja ,ale kretyni robią wszystko by zdyskredytować Trumpa!\nal-szamanka 02.09.19, 20:25\n> Art. z 26 maja ,ale kretyni robią wszystko by zdyskredytować Trumpa!\nTak jakby takie pajaca miały moc, aby go zdyskredytować.\na74-7 04.09.19, 12:49\nJednak obronili sie Amerykance przed huraganem ,kreci mlynki na pelnym morzu, machajac kita po brzegu.Prosze zauwazyc ,ze rok temu bylo podobnie.\nMy pewnie tez oberwiemy kita,juz zapowiadaja ciepla fale powietrza www.standard.co.uk/news/uk/hurricane-dorian-category-4-storm-could-bring-warm-weather-in-uk-a4228031.html\n17.09.19, 19:05 Witam wszystkich... (14) m.maska\n17.09.19, 16:13 Viva l'Italia 2019 - krótka kronika (32) m.maska\n17.09.19, 16:05 Artisticzny sukcesss (17) a74-7\n16.09.19, 16:25 No i mamy wrzesien .... (65) a74-7\nPytanie do redakcji!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!\nSzukam chętnych osób do gry w lidzie piłkarskiej\nkonsultacja przed operacją\nrzeźba w miescie !\nKto to jest ten Carvoer?


Suwałki > Proces w sprawie zgwałcenia 15 latki ma się rozpocząć | Kurier Poranny\nSuwałki > Proces w…\nSuwałki > Proces w sprawie zgwałcenia 15 latki ma się rozpocząć\nRadio BIałystok (g-da) 17 listopada 2008, 13:00\nNawet 15 -ście lat więzienia grozi trzem młodym mężczyznom z jednej z podsuwalskich gmin, podejrzanym o gwałt zbiorowy na nastolatce. Dziś przed suwalskim sądem ma się rozpocząć ich proces. Jak poinformował sędzia Jacek Przygucki, ze względu na charakter sprawy, postępowanie będzie się toczyć za zamkniętymi drzwiami. Mężczyźni mają 23 , 24 i 28 lat . Są podejrzani o to, że w kwietniu tego roku zgwałcili 15 -latkę. Do przestępstwa miało dojść w samochodzie. Następnego dnia jeden z podejrzanych miał ponownie zgwałcić dziewczynę. Kara, jaka może spotkać 20-latków, to od 3 do 15 lat więzienia.


PILNE! Praca: Przedstawiciel farby - Wrzesień 2020 - 3012 ofert pracy - JOOBLE.pl\nPraca Przedstawiciel farby\n3 012 oferty\n...produkcyjnych zgodnych z planem produkcji; ~Zabezpieczenie produkcji w odpowiednią ilość surowców; ~Ustalanie własności końcowych farb oraz kontrola przy procesie pompowania farb; ~Przygotowanie zbiorników do produkcji; ~Ustawianie oraz kontrola ustawionych parametrów...\nPracownik magazynu (farby)\n...oddziały znajdują się w Opolu, Gdańsku oraz w Rzeszowie. Praca w zakładzie, który jest jednym z wiodących producentów i dostawców farb, farb ściennych oraz tynków dekoracyjnych w Holandii, Europie jak i na świecie. Firma obsługuje rynek malarski, budowlany i...\n...Dla naszego Klienta, lidera z branży poligraficznej, poszukujemy osoby na następujące stanowisko: Operator mieszalni farb Lokalizacja: Otwock Opis stanowiska: • przygotowanie farb na maszyny zgodnie z zapotrzebowaniem wynikającym z planu produkcji; • przygotowywanie...\n...działa w Polsce od 1992 roku. Jest częścią koncernu huber group, skupionego wokół najstarszej , działającej od 1765 roku, fabryki farb drukarskich Michael Huber München.. Główna siedziba firmy znajduje się w Nowej Wsi Wrocławskiej, niedaleko Wrocławia. Na 4000...\n- Praca przy produkcji farbKontakt: (***) ***-****Email: ****@*****.*** zatrudnieniaUmowa o pracę na czas nieokreślonySystem wynagradzaniaCzasowo-premiowy ze staw. miesZmianowoscjedna zmiana\nZakres obowiązków: - Praca przy produkcji farbKontakt: (***) ***-****Email: ****@*****.*** Wykształcenie: podstawowe\nDozowanie puszek z farbą\nZakres obowiązków: -dozowanie surowców płynnych -rozładunek i załadunek surowców -obsługa wózków podnośnikowych -obsługa urządzeń mieszalnikowych Wymagania: -prawo jazdy kategorii B -warunek konieczny ze względu na dojazd we własnym zakresie -brak przeciwwskazań...\n...- znanego sklepu budowlano-dekoracyjnego, poszukujemy osób chętnych do podjęcia dodatkowej pracy na stanowisku: Pracownik działu farb - 20zł brutto/h Miejsce pracy: Gliwice Nr ref.: LM/PF/09/20/KTW/KS Szukasz dodatkowej pracy? Ta oferta jest właśnie...\n...W związku z dynamicznym rozwojem działalności poszukujemy osób zainteresowanych pracą na stanowisku: Operator mieszalni farb Miejsce pracy: Ksawerów (pow. pabianicki) Zadania: wykonywanie receptur farb solventowych w oparciu o sprzęt dostępny w mieszalni...\nPOTRZEBUJESZ METALOWEJ FARBY KONSTRUKCYJNEJ\n19 - 19,88 zł / stawka godzinowa\nPotrzebujemy malarza do malowania pojemników. Stawka 19 zł netto za godzinę (do 26 lat + dopłata 0,88 gr przed każdą godziną - 19,88 zł netto za godzinę), nocleg przy pracy jest bezpłatny. Zapewniamy odzież roboczą. Malowanie pistoletem z pompką, wymagane jest doświadczenie...\nPraca przedstawiciel farby według miejscowości\nWarszawa przedstawiciel farby\nElbląg przedstawiciel farby\nPodlaskie przedstawiciel farby\nPomorskie przedstawiciel farby\nWarmińsko-Mazurskie przedstawiciel farby


dokonuje się tam, gdzie ludzie przewidują ograniczenia związane ze skończonością Planety i niezależnym od człowieka rytmem - PDF\ndokonuje się tam, gdzie ludzie przewidują ograniczenia związane ze skończonością Planety i niezależnym od człowieka rytmem\nDownload "dokonuje się tam, gdzie ludzie przewidują ograniczenia związane ze skończonością Planety i niezależnym od człowieka rytmem"\n1 Okladka Energetyka a zmiany klimatu.qxd :53 Page 1 Zrównoważony rozwój dokonuje się tam, gdzie ludzie przewidują ograniczenia związane ze skończonością Planety i niezależnym od człowieka rytmem przyrody. Jest strategią osiągania godnego życia w ramach tego, co jest fizycznie i biologicznie możliwe. Polega ona na integrowaniu działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych warunkujących życie biologiczne na Ziemi, a jej celem jest zagwarantowanie możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności, zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Dekada Edukacji na rzecz Zrównoważonego Rozwoju została ogłoszona przez Organizację Narodów Zjednoczonych 1 marca 2005 r., a do promowania i koordynowania działań podejmowanych w jej ramach wyznaczono UNESCO. Głównym celem Dekady jest integracja zasad, wartości i praktyk zrównoważonego rozwoju we wszystkich dziedzinach edukacji i oświaty. Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju ma prowadzić do respektowania godności ludzkiej, poszanowania różnorodności, ochrony środowiska naturalnego i zasobów naszej planety, a jej wdrażanie ma służyć zmianie zachowań na takie, które będą tworzyć bardziej zrównoważoną przyszłość, polegającą na: integralności przyrodniczej, żywotności gospodarczej i aktywności społecznej dla potrzeb obecnego pokolenia i przyszłych pokoleń. Ważne linki: ul. Nabielaka 15 lok. 1, Warszawa, Poland tel. (+48-22) , -03, -04 fax (+48-22)\n2 Wydawca: Instytut na rzecz Ekorozwoju ul. Nabielaka 15 lok. 1, Warszawa tel , -03, -04, faks Instytucje i osoby pragnące wesprzeć działalność na rzecz ekorozwoju mogą dokonywać wpłat na konto: Bank PeKaO SA, II Oddział w Warszawie Wpłaty w PLN: Instytut na rzecz Ekorozwoju (InE) jest pozarządową organizacją typu think-tank powstałą w 1990 r. z inicjatywy kilku członków Polskiego Klubu Ekologicznego. InE zajmuje się promowaniem i wdrażaniem zasad oraz rozwiązań służących zrównoważonemu rozwojowi Polski, dążąc do jej proekologicznej restrukturyzacji. W swojej działalności kieruje się misją: budowania pozytywnych relacji między rozwojem społecznym i gospodarczym a ochroną środowiska oraz występowania w interesie obecnego i przyszłych pokoleń. Instytut na rzecz Ekorozwoju współpracuje z krajowym i europejskim ruchem pozarządowym. Współdziała z organizacjami z nowych krajów członkowskich UE. Instytut ma doświadczenie w tworzeniu strategii ekorozwoju wspólnie ze społecznościami lokalnymi ich samorządami i partnerami społecznymi, ekologicznymi i partnerami otoczenia biznesu. Opracowania InE wykorzystują parlamentarzyści, administracja rządowa i samorządowa, naukowy, studenci i uczniowie. Redakcja językowa: Ewa Sulejczak Projekt graficzny: Agnieszka Natalia Bury DTP: CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa Copyright by Instytut na rzecz Ekorozwoju, Warszawa 2008 ISBN EAN Wydrukowano na papierze ekologicznym\n3 Instytut na rzecz Ekorozwoju Energetyka a zmiany klimatu Szymon Liszka Sławomir Pasierb Publikacja jest częścią projektu: Eko-Herkules. Program aktywnej edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju dofinansowanego ze środków: Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Fundacji Oak oraz Fundacji Heinricha Bölla i Warszawa 2008\n4 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Jakie są przyczyny zmian klimatycznych? Jakie są i mogą być skutki zmian klimatycznych? Energia dobro niezbędne, ale nieobojętne dla środowiska Łańcuch procesów w systemie energetycznym Rola wytwarzania i przesyłania energii w zanieczyszczeniu atmosfery Mała energetyka duże zanieczyszczenie Energetyka główne źródło emisji gazów cieplarnianych Ekologiczny ślad produktów Silna więź: zużycie energii i emisja gazów cieplarnianych Czy świat jest solidarny? Jak na tle świata prezentuje się Polska? Jak zmiany klimatyczne mogą wpłynąć na energetykę? Czy zmiany klimatyczne wpłyną na wielkość i strukturę zużycia energii w Polsce? Zagrożenia dla energetyki Ekonomiczne i społeczne skutki oddziaływania energetyki na klimat Ponosić koszty teraz czy w przyszłości? Cele światowej i unijnej polityki klimatyczno-energetycznej Energetyka przyjazna klimatowi jak zmniejszyć presję energetyki na zmiany klimatu? Po pierwsze: racjonalnie gospodarować energią Efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów paliw kopalnych i stosowanie czystych technologii ich przetwarzania Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE) Wybory osobiste, czyli co każdy może zrobić dla klimatu Podsumowanie Bibliografia\n5 WPROWADZENIE Zmiany klimatu Ziemi w ostatnich dwóch stuleciach, a więc w stosunkowo krótkim okresie dziejów Ziemi, zaczynamy łączyć z coraz większym zużyciem zasobów naturalnych, przede wszystkim surowców energetycznych. Ich spalanie w celu zaspokojenia potrzeb energetycznych gospodarki i gospodarstw domowych jest główną przyczyną rosnącej z roku na rok emisji gazów cieplarnianych, a zatem wzrostu stężenia tych gazów w atmosferze i nasilania się efektu cieplarnianego, a w konsekwencji powstawania niekorzystnych zmian klimatycznych. Doświadczamy wzrostu średniej temperatury w skali globalnej o prawie 0,8 C od początku rewolucji przemysłowej, czyli od czasu, kiedy zaczął się gwałtowny i do dzisiaj niepohamowany wzrost zużycia paliw kopalnych. Istnieje pilna potrzeba stabilizacji klimatu nieprzekroczenia wzrostu temperatury Ziemi o więcej niż 2 C w stosunku do okresu przedindustrialnego. Największy udział w emisji gazów cieplarnianych ma energetyka. Jej rozwój będzie postępował wraz z rosnącym poziomem zaspokajania potrzeb ludności świata. W ocenie oddziaływania na klimat i zapobiegania zmianom klimatycznym energetyka musi być traktowana jako całość, to znaczy jako system energetyczny obejmujący pozyskiwanie, przetwarzanie, gromadzenie, przesyłanie oraz użytkowanie różnych form i nośników energii. Oznacza to, że nie tylko efektywnie i przyjaźnie dla środowiska i klimatu winniśmy przetwarzać energię pierwotną paliw kopalnych (węgiel, gaz ziemny, ropę naftową itp.) i dostarczać energię finalną do odbiorców, ale być może przede wszystkim racjonalnie użytkować energię finalną, zaspokajając nasze potrzeby energetyczne (ciepło grzewcze i technologiczne, oświetlenie, napędy itd.). Celem tej publikacji jest zwrócenie uwagi na: oddziaływanie energetyki na klimat i klimatu na energetykę, usprawnienia możliwe do wprowadzenia w energetyce w celu zapobiegania zmianom klimatycznym. Omówienie tych zagadnień poprzedzono krótkim przedstawieniem zmian klimatycznych i ich prawdopodobnych skutków Wyzwaniem dla autorów broszury był konieczny kompromis między tym, co można i trzeba wybrać dla całościowego przedstawienia problemu a niewielką objętością broszury. Podzielenie tekstu na niewielkie, opatrzone tytułami części daje Czytelnikowi możliwość zapoznania się z wybranymi tematami, zachęcamy jednak do zapoznania się z całością publikacji. Ponieważ niektóre pojęcia użyte w broszurze mogą być Czytelnikowi nieznane, w ramkach zamieszczono wyjaśnienie najważniejszych z nich. Broszura wydana jest w ramach projektu Eko-Herkules Program aktywnej edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, realizowanego przez Instytut na rzecz Ekorozwoju. Instytucjami finansującymi projekt są: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Fundacja OAK, Fundacja Bölla. 3\n6 1. JAKIE SĄ PRZYCZYNY ZMIAN KLIMATYCZNYCH? Efekt cieplarniany (rys. 1) jest procesem naturalnym, powodowanym przez obecność w atmosferze gazów cieplarnianych. Są to gazy zatrzymujące część długofalowego promieniowania cieplnego powierzchni planety. Podstawowymi, naturalnymi gazami cieplarnianymi są: para wodna, dwutlenek węgla, metan i podtlenek azotu. Działalność ludzka powoduje zwiększanie ilości gazów cieplarnianych w sposób nazywany sztucznym, ponieważ emisja niektórych gazów nie jest skutkiem procesów naturalnych. Ze źródeł sztucznych pochodzą halony i freony (ramka 1). Rysunek 1. Efekt cieplarniany SŁOŃCE Atmosfera część promieniowania słonecznego odbijana jest przez atmosferę i powierzchnię Ziemi część promieniowania przechodzi przez atmosferę i jest tracona w kosmosie powierzchnia Ziemi uzyskuje więcej ciepła i wypromieniowuje część energii słonecznej jest z powrotem emitowana ku powierzchni Ziemii przez gazy cieplarniane i powoduje wzrost temperatury Ziemii Ilość promieniowania słonecznego wynosi netto 240 W/m 2 Promieniowanie słoneczne przedostaje się przez czystą atmosferę część energii słonecznej jest absorbowana przez Ziemię, podgrzewając ją następnie jest zamieniana w ciepło, powodując emisję długofalowego promieniowania z powrotem do atmosfery Źródło: Global Energy [R] evolution a Sustainable World Energy Outlook. EREC,\n7 Gazy cieplarniane ze źródeł naturalnych i sztucznych kumulują się w ziemskiej atmosferze, tworząc swoisty ekran. To on powoduje, że promieniowanie słoneczne, które Ziemia absorbuje, jest w mniejszym stopniu emitowane w przestrzeń kosmiczną, a zgromadzona w ten sposób energia prowadzi do wzrostu temperatury atmosfery. Ten wzrost jest nazywany globalnym ociepleniem. Ramka 1 Gazy cieplarniane Gazem cieplarnianym (niekiedy nazywanym gazem szklarniowym) jest każdy znajdujący się w atmosferze gaz, który absorbuje i emituje promieniowanie podczerwone. W praktyce jest to każdy gaz, którego cząsteczka składa się z trzech lub więcej atomów. Najważniejszymi gazami wpływającymi na średnią temperaturę Ziemi są: para wodna (H 2 O), dwutlenek węgla (CO 2 ), metan (CH 4 ), podtlenek azotu (N 2 O), ozon (O 3 ), gazy syntetyczne. Z wyjątkiem tych ostatnich, wszystkie wymienione gazy występują w atmosferze w sposób naturalny. Stężenie każdego z nich stanowi punkt równowagi pomiędzy szybkością, z jaką jest on wprowadzany do atmosfery, a szybkością jego usuwania przez naturalne procesy rozpadu, wiązania, strącania czy pochłaniania. Wkład poszczególnych gazów w efekt cieplarniany jest różny. Każdy gaz ma własny średni okres, po jakim jego cząsteczka znika z atmosfery. Co więcej, gazy różnią się zdolnością absorbowania promieniowania podczerwonego (GWP z ang.: Global Warming Potential). Porównanie gazów pod tym względem umożliwia odniesienie GWP gazu do GWP dwutlenku węgla, dla którego przyjęto wartość 1. Pozwala to także określić GWP mieszaniny gazów; można np. powiedzieć, że wyemitowanie do atmosfery 1 kg metanu będzie miało taki sam wpływ na zwiększenie ilości wychwytywanego promieniowania podczerwonego, jak wyemitowanie 21 kg dwutlenku węgla. Jest to tzw. emisja ekwiwalentna. Sformułowanie typu wyemitowano 10 gigaton gazów cieplarnianych w przeliczeniu na dwutlenek węgla oznacza, że do atmosfery dostała się nieokreślona mieszanina gazów cieplarnianych, która ma taką samą zdolność zatrzymywania promieniowania jak 10 gigaton dwutlenku węgla. Poniżej zestawienie najbardziej powszechnych gazów cieplarnianych wytwarzanych przez człowieka z punktu widzenia ich czasu przebywania w atmosferze i potencjału ocieplenia klimatu. Gaz Czas przebywania w atmosferze (lata) GWP (Global Warming Potential) Dwutlenek węgla (CO 2 ) Metan (CH 4 ) Podtlenek azotu (N 2 O) Źródła: Fourth Assessment Report: Climate Change IPCC. 5\n8 Od początku XIX w. przez kominy fabryk do atmosfery dostaje się gigantyczna ilość gazów i pyłów. Do gazów pochodzących ze spalania paliw z czasem dołączyły nowe, pochodzące z uprzemysłowionego rolnictwa, oraz gazy syntetyczne produkty rozwijającej się inżynierii chemicznej. Uważa się, że wzrost stężenia gazów cieplarnianych spowodował nasilenie się efektu cieplarnianego, w konsekwencji zatrzymywania zwiększonej ilości promieniowania podczerwonego w atmosferze. Doprowadziło to do zachwiania równowagi w globalnym bilansie energetycznym i średnia temperatura na Ziemi zaczęła wzrastać. W minionym stuleciu wzrost ten wyniósł około 0,6 C, a ostatnie dziesięciolecie było prawdopodobnie najcieplejszym okresem od początku istnienia cywilizacji. W porównaniu z codziennymi wahaniami temperatury powietrza wydaje się to niewiele, jednak wzrost o dalsze 1,4-5,8 C, który prawdopodobnie wystąpi w XXI w., może mieć już bardzo poważne konsekwencje  (rys. 2). Rysunek 2. Zmiany średniej temperatury Ziemi od połowy XIX w., w odniesieniu do średniej z lat (w C) Źródło: Brohan P., Kennedy J.J.,. Haris I, Tett S.F.B. and Jones P.D., Uncertainty estimates in regional and global observed temperature changes: a new dataset from J. Geophysical Research, Klimat Ziemi nie jest stały, zmienia się w sposób naturalny, a każdy z czynników (rys. 3) kształtujących ten skomplikowany system podlega zmianom następującym w innym, charakterystycznym dla niego tempie. Od około 200 lat, czyli w okresie szybkiego rozwoju przemysłu, ważnym czynnikiem wpływającym na zmiany klimatyczne w skali całej planety jest również działalność człowieka. 6\n9 ENERGETYKA A ZMIANY KLIMATU Spalanie paliw kopalnych stało się główną przyczyną wzrostu stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze. Silna korelacja między rosnącą ilością gazów w atmosferze a tempem narastania zmian klimatycznych w ostatnich dziesięcioleciach przemawia za prawdziwością stwierdzenia, że działalność człowieka wywołuje zmiany klimatyczne, w zdecydowanej większości niekorzystne. 2. JAKIE SĄ I MOGĄ BYĆ SKUTKI ZMIAN KLIMATYCZNYCH? Prognozowane zmiany klimatyczne będą mieć skutki zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. W istotny sposób wpłyną na różne aspekty życia ludzi, zmuszając wiele społeczności do zmiany sposobu życia, a nawet do opuszczenia zamieszkiwanych dotychczas obszarów. Wyróżnia się cztery globalne skutki podniesienia się średniej temperatury Ziemi bezpośredniej przyczyny zmian klimatycznych: Rysunek 3. Schematyczny przegląd składników globalnego systemu klimatycznego i interakcji między nimi Źródło: Opracowanie FEWE. 7\n10 topnienie lodowców oraz podniesienie się poziomu mórz i oceanów, przesuwanie się stref klimatycznych i obszarów rolniczych, częstsze występowanie katastrof klimatycznych i ekstremalnych zjawisk pogodowych, zmniejszenie się zasobów wody pitnej. Każdy z nich może nieść wielkie zagrożenie. Te i inne ważne potencjalne skutki zmian klimatycznych omówiono poniżej. Topnienie lodowców oraz podnoszenie się poziomu mórz i oceanów W ostatnich stu latach poziom mórz i oceanów podniósł się o cm. Modele komputerowe pokazują, że do 2100 r. nastąpi wzrost o dalsze cm . Zjawisko to ma dwie przyczyny: zwiększanie się objętości wody w oceanach spowodowane wzrostem temperatury wody (ekspansja termiczna), zwiększanie się ilości wody rezultat topnienia lodowców górskich i lodu pokrywającego obszary polarne (w XX w. ich powierzchnia zmniejszyła się o około 10%). Te zmiany mogą być źródłem następujących zagrożeń: zatopienia małych państw wyspiarskich i krajów nadmorskich (zwłaszcza regionów położonych w depresjach), wyższych przypływów, częstszych cyklonów, groźniejszych tsunami, podniesienia się poziomu słonych wód gruntowych na nisko położonych obszarach przybrzeżnych, dalszego zmniejszania się powierzchni lodowców i lądolodów, co spowoduje większe kumulowanie energii przez powierzchnię Ziemi, a zatem przyspieszy wzrost temperatury. Przesuwanie się stref klimatycznych i obszarów rolniczych Wraz ze wzrostem temperatury Ziemi strefy klimatyczne, a z nimi obszary rolnicze, przesuną się prawdopodobnie w stronę biegunów. Ponieważ wzrost temperatury na obszarach polarnych będzie prawdopodobnie większy niż w strefie okołorównikowej, przesunięcia stref klimatycznych będą wyraźniejsze na wyższych szerokościach geograficznych. Do końca XXI w. strefa klimatów umiarkowanych (45-60 szerokości geograficznej) może się przesunąć o km w stronę biegunów . Zmiany klimatu będą zagrażać wielu regionom rolniczym, jednak na niektórych obszarach zmiany te mogą się okazać korzystne. Niektóre obszary mogą zatem zyskać, ale w niektórych rejonach świata produkcja żywności może okazać się za mała w stosunku do potrzeb. Jest to szczególnie groźne tam, gdzie już dzisiaj ludność cierpi z powodu susz i biedy. 8\n11 Wymieranie gatunków i zmiany w ekosystemach Szybkie zmiany klimatu mogą prowadzić do zmniejszania się liczby gatunków występujących w poszczególnych ekosystemach. Gatunki, które nie są w stanie odpowiednio szybko przystosować się do nowych warunków, będą zagrożone całkowitym wyginięciem. Istotną rolę w funkcjonowaniu systemu klimatycznego odgrywają lasy. Są głównym rezerwuarem węgla na Ziemi, zawierając około 80% węgla związanego w roślinach oraz około 40% węgla związanego w glebie. Lasy strefy umiarkowanej bardziej odczują zmiany klimatyczne niż lasy równikowe, ponieważ wzrost temperatury będzie większy na wyższych szerokościach geograficznych. Lasy dość wolno adaptują się do zmian. Obserwacje i eksperymenty potwierdzają przewidywania modeli, że wzrost średniej temperatury Ziemi o zaledwie 1 C może mieć istotny wpływ na funkcjonowanie i skład gatunkowy ekosystemów leśnych. Najbardziej prawdopodobne ze scenariuszy zmian klimatycznych w XXI w. sugerują, że zagrożenie będzie dotyczyć około jednej trzeciej lasów istniejących na świecie . Topnienie lodowców górskich Jeżeli potwierdzą się przewidywania oparte na modelach klimatycznych, lodowce górskie mogą zmniejszyć się o 30% jeszcze w tym stuleciu. Mniejsza masa lodu zagrozi zmniejszeniem ilości wody w rzekach. To ograniczy możliwość pokrycia zapotrzebowania na wodę wszędzie tam, gdzie rzeki zasilane przez lodowce są głównym źródłem wody wykorzystywanej w gospodarce i gospodarstwach domowych. Zagrożenia zdrowia ludzi Efektem zmian klimatycznych mogą być: zwiększona liczba ofiar upałów, powodzi, burz i tornad, niedobór wody, pogarszający higienę i jakość żywienia, powiększenie się obszarów występowania gatunków przenoszących zarazki chorobotwórcze (np. komara przenoszącego zarodźce malarii). Częstsze występowanie katastrof klimatycznych i ekstremalnych zjawisk pogodowych Już w bliskiej przyszłości zmiany klimatyczne mogą znacząco wpłynąć na częstotliwość występowania, rozmiar i miejsca pojawiania się ekstremalnych zjawisk pogodowych. Obawiać się można przede wszystkim większej liczby dni upalnych i częstszych ulew powodujących podtopienia i powodzie. Bliższe określenie związków między zmianami klimatycznymi a częstotliwością występowania zjawisk ekstremalnych jest niezwykle trudne. Prawdopodobnie spośród wszystkich skutków zmian klimatycznych, w najbliższym czasie zjawiska ekstremalne okażą się najbardziej uciążliwe i będą powodować olbrzymie straty. 9\n12 Zmniejszanie się zasobów wody słodkiej Ocieplanie się klimatu Ziemi spowoduje przyśpieszenie obiegu wody (cyklu hydrologicznego). Szybsze parowanie i większa ilość opadów sprawią, że świat stanie się bardziej wilgotny. Jednak czy ta wilgoć da opady tam, gdzie są potrzebne? Prawdopodobnie w niektórych regionach świata suma opadów wzrośnie, natomiast w innych zmaleje. Zmieniające się intensywność i częstotliwość występowania opadów na różnych obszarach będą wpływać na ilość wody, którą będzie można pobrać i wykorzystać. Im suchszy jest klimat, tym większą wrażliwość wykazuje lokalny cykl hydrologiczny. Obszary pustynne i półpustynne szczególnie boleśnie odczują zmniejszoną ilość opadów oraz przyspieszone parowanie wody z gleby i roślin, prowadzące do dalszego osuszania. Podnoszenie się poziomu mórz i oceanów może doprowadzić do wymieszania się wody morskiej z przybrzeżnymi wodami słodkimi, tym samym utrudniając lub nawet uniemożliwiając wykorzystanie lokalnych zasobów wody jako wody pitnej i użytkowej. Wtargnięcie frontu solnego w ujścia rzek spowoduje również wycofywanie się w głąb lądu gatunków, lub nawet całych ekosystemów, uzależnionych od wody słodkiej. 3. ENERGIA DOBRO NIEZBĘDNE, ALE NIEOBOJĘTNE DLA ŚRODOWISKA 3.1. Łańcuch procesów w systemie energetycznym Do korzystania z energii już się przyzwyczailiśmy; ma być, bo na każdym kroku pozwala nam żyć, grzejąc, chłodząc, oświetlając, transportując, komunikując itd. Od drugiej połowy XVIII w. jej zużycie szybko wzrasta, spala się więc coraz więcej paliw kopalnych: węgla, gazu ziemnego, ropy naftowej. Każdy z nas zużywa coraz więcej energii, bo rozwija się gospodarka, a ponadto jest nas na świecie coraz więcej. Doszliśmy jednak do punktu wymagającego postawienia pytań, których świadomie czy mimo woli jesteśmy adresatami. Na jak długo wystarczy paliw kopalnych i czy wystarczy ich dla wszystkich? Czy dostawy paliw oraz energii są niezakłócone politycznie i technicznie? Czy możemy bez szkody dla środowiska i klimatu Ziemi spalać paliwa oraz emitować zanieczyszczenia do atmosfery, wód i gruntu? Czy rosnące ceny paliw i energii nie obciążą nadmiernie budżetów domowych i budżetów przedsiębiorstw, hamując rozwój społeczno-gospodarczy? 10\n13 Coraz bardziej dochodzi do naszej świadomości, że są to problemy zarówno globalne, jak i lokalne oraz indywidualne, z którymi, wcześniej czy później (lepiej wcześniej), musimy się zmierzyć. Można je wszystkie sprowadzić do problemu bezpieczeństwa: do niezakłóconych dostaw energii finalnej do naszych domów, firm i obiektów użyteczności publicznej, i to w długim horyzoncie czasu czyli do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, do czystego środowiska przyrodniczego i do zahamowania niekorzystnych zmian klimatycznych czyli do zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego, do akceptowalnych i niespowalniających rozwoju społeczno-gospodarczego kosztów usług energetycznych (grzania, chłodzenia, oświetlenia, napędów itd.) oraz zapewnienia dostępu do paliw i energii finalnej wszystkim ludziom czyli do zapewnienia bezpieczeństwa społecznego. Prześledźmy łańcuch procesów koniecznych, by energia pierwotna paliw, np. gazu lub węgla, przemieniła się w energię elektryczną wykorzystaną do oświetlenia miejsca pracy lub wypoczynku (rys. 4). Rysunek 4. Straty energii po drodze z elektrowni cieplnej do żarówki Objaśnienie: Wartość 100% oznacza wielkość strumienia energii na wejściu do każdego elementu łańcucha przemian; straty w % odnoszą się do tych 100%. Źródło: Cleland D., Sustainable energy use and management. Massey University, Palmerston North, Z powyższego rysunku wynika, że na jednostkę energii niezbędną do osiągnięcia efektu użytecznego w tym wypadku oświetlenia potrzeba 320 jednostek energii pierwotnej (ramka 2) zawartej w paliwie na wejściu do elektrowni cieplnej. Oznacza to, że efektywność wykorzystania energii w całym łańcuchu wynosi ok. 0,3%. 11\n14 Ramka 2 Energia pierwotna Energia pierwotna to występująca w przyrodzie energia nieprzetworzona. Człowiek może ją przetworzyć tak, aby uzyskać energię zaspokajającą jego potrzeby (np. energię elektryczną). Jej głównym źródłem są paliwa kopalne. Do energii pierwotnej zalicza się także energię słoneczną, jądrową, wodną, geotermiczną (wnętrza Ziemi), energię wiatru i energię reakcji chemicznych. Energia finalna Energia finalna to energia w postaci dostępnej bezpośrednio dla użytkownika. Jest energią użyteczną, uzyskaną z przetworzenia energii pierwotnej, po uwzględnieniu strat wynikających z przetwarzania, przesyłania itd. Jeżeli uwzględni się jeszcze energię potrzebną do wydobycia węgla, to okaże się, że uzyskanie jednostki energii finalnej wymaga uzyskania niemal 350 jednostek energii chemicznej węgla. Efektywność całego łańcucha procesów przedstawionego na rysunku 4 jest zatem bardzo niska. Ponadto każdemu procesowi przemiany energii pierwotnej węgla ze złoża w użyteczną energię finalną (wykorzystywaną do grzania, chłodzenia, oświetlania, napędów itd.) towarzyszą emisje zanieczyszczeń przedostających się do gleby, wody i powietrza. Najwięcej zanieczyszczeń pochodzi z kopalń, elektrowni, sieci przesyłowych i dystrybucyjnych Rola wytwarzania i przesyłania energii w zanieczyszczeniu atmosfery Znaczna część mieszkańców miast w krajach należących do Unii Europejskiej jest narażona na zanieczyszczenie powietrza o stężeniu przekraczającym dopuszczalne limity (rys. 5). Rysunek 5. Mieszkańcy miast zagrożeni zanieczyszczeniami (dwutlenek azotu, drobny pył, ozon, dwutlenek siarki) przekraczającymi dopuszczalne limity stężeń (w %; średnia z lat ) % mieszkańców miast % 25% 27% 2% NO 2 PM10 O 3 SO 2 Źródło: Air pollution in Europe EEA Report/No 2/\n15 Zdrowie ponad 1/4 mieszkańców miast Unii Europejskiej jest zagrożone nadmiernymi stężeniami zanieczyszczeń powietrza. Gorsza od przeciętnej jest sytuacja w krajach Beneluksu, Polsce, Czechach i na Węgrzech, a także w niektórych regionach innych państw, np. w dolinie rzeki Pad we Włoszech i w południowej Hiszpanii. Jednym z głównych źródeł emisji zanieczyszczeń do atmosfery jest energetyka (rys. 6). Rysunek 6. Źródła pochodzenia zanieczyszczeń powietrza Ozon przy powierzchni 14% 15% 22% 33% 12% 3% 2% Pyły 28% 17% 10% 22% 9% 13% 1% Substancje entroficzne (tlenki azotu, amoniak) 11% 9% 4% 22% 8% 44% 2% Substancje kwasotwórcze 31% 14% 6% 14% 6% 27% 1% Przemysły energetyczne Przemysł przetwórczy Sektor komercyjny i gosp. domowe Transport drogowy Inny transport Rolnictwo Odpady Źródło: Air pollution in Europe EEA Report/No 2/2007. Jak wynika z rys. 6, zanieczyszczenie powietrza jest skutkiem przede wszystkim wytwarzania i użytkowania energii, na co składa się udział energetyki oraz handlu i gospodarstw domowych (bezpośrednie spalanie paliw). Wprawdzie w latach w krajach Unii Europejskiej emisja zanieczyszczeń powietrza zmalała o około 40%, a w Polsce o około 55%, to nadal okresowo stężenie zanieczyszczeń przekracza dopuszczalne normy. Głównym źródłem emisji zanieczyszczeń pozostają wciąż instalacje do wytwarzania energii zarówno przemysłowe i komunalne, jak i użytkowane w domach jednorodzinnych. Udział dużych zakładów energetycznych w całkowitej emisji zanieczyszczeń powietrza, a zwłaszcza w emisji dwutlenku siarki (SO 2 ) i różnych tlenków azotu (NO x ) jest znacznie większy niż udział innych sektorów (patrz: rys. 7). Z punktu widzenia przeciwdziałania zmianom klimatycznym najważniejsza jest emisja dwutlenku węgla. Na przykład w Polsce dostarczenie do odbiorcy korzystającego z ciepła sieciowego 1 kwh ciepła powoduje emisję na poziomie 0,45 kg CO 2. Jeszcze większa ilość dwutlenku węgla powstaje w procesie produkcji energii elektrycznej 1 kwh tej energii dostarczonej do odbiorcy końcowego powoduje emisję 1,06 kg CO Analizy FEWE. 13\n16 Rysunek 7. Udział energetyki zawodowej i przemysłowej w całkowitej emisji głównych zanieczyszczeń powietrza (dwutlenku siarki, tlenków azotu, pyłów) w 2005 r. w Polsce Udział dużych źródeł energetyki [%] 69,6% 41,5% 12% SO 2 NO x Pyły Źródło: Ochrona środowiska. GUS. Warszawa Sektor energetyczny jest niezaprzeczalnie głównym źródłem emisji gazów cieplarnianych powodowanej przez człowieka Mała energetyka duże zanieczyszczenie Coraz ostrzejsze przepisy dotyczące dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń powietrza z dużych elektrowni i postępująca modernizacja elektrowni powodują, że w emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń powietrza (przede wszystkim pyłów i węglowodanów) coraz większy jest udział małych źródeł stacjonarnych (gospodarstw domowych, małych przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych) i mobilnych (samochodów osobowych, ciągników itp.). Zła jakość powietrza w mniejszych miastach jest spowodowana emisją zanieczyszczeń z tzw. niskich źródeł (kotłów i pieców małej lub średniej mocy, samochodów osobowych, autobusów itp.). Na 20% obszaru kraju, czyli praktycznie na wszystkich obszarach zabudowy miejskiej i przemysłowej, dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń powietrza, głównie pyłu zawieszonego (PM10) są przekraczane. Szczególnie zła jest sytuacja w sezonie grzewczym (jesień zima), kiedy zwiększa się zużycie paliw i energii w kotłach oraz piecach indywidualnych systemów grzewczych. W dużych miastach udział kotłów i pieców w zużyciu paliw oraz energii dochodzi do 20%, natomiast udział niskich źródeł często przekracza 80% całkowitej emisji. W małych miastach i gminach ich udział w zużyciu paliw i energii wynosi 50-90%, a w emisji zanieczyszczeń aż 85-95% (rys. 8). 14\n17 Rysunek 8. Struktura zużycia energii i struktura źródeł zanieczyszczeń powietrza w miastach różnej wielkości Duże miasto 25,4% 0,4% 0,7% 19,5% 0,7% 2,4% 13,6% 23,5% 29,6% 0,3% Propan-butan 0,4% Węgiel piece 0,7% Węgiel kotły tradycyjne 19,5% Drewno 0,7% Olej opałowy 0,3% Ciepło sieciowe 29,6% Gaz ziemny 23,5% Energia elektryczna 25,4% 84,0% wysoka emisja 13,6% niska emisja 84,0% emisja liniowa 2,4% Małe miasto 18,9% 2,3% 0,6% 13,9% 2,9% 8,8% 21,7% 0,7% 1,8% 40,2% 88,3% Propan-butan 0,6% Węgiel piece 13,9% Węgiel kotły tradycyjne 40,2% Drewno 1,8% Olej opałowy 0,7% Ciepło sieciowe 21,7% Gaz ziemny 18,9% Energia elektryczna 2,3% wysoka emisja 8,8% niska emisja 88,3% emisja liniowa 2,9% Źródło: Materiały FEWE. W Polsce jest 8,5 mln użytkowników domowych kotłów, pieców i podgrzewaczy wody oraz ponad 10 mln posiadaczy samochodów. Pozostali korzystają z ciepła sieciowego. Wszyscy zużywają energię elektryczną. A zatem każdy z nas przyczynia się bezpośrednio lub pośrednio do emisji zanieczyszczeń i każdy z nas jest odpowiedzialny za lokalną i globalną emisję zanieczyszczeń do atmosfery. 4. ENERGETYKA GłÓWNE ŹRÓDŁO EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH 4.1. Ekologiczny ślad produktów Mineralne zasoby Ziemi są ograniczone, w tym również zasoby paliw kopalnych. Każdy człowiek zużywa pewną ich część, większą lub mniejszą, odciskając tzw. ślad ekologiczny (ramka 3). Dotyczy to nie tylko przedstawionego wcześniej łańcucha procesów produkcji i użytkowania energii, ale także łańcuchów produkcji i zużycia dóbr oraz korzystania z usług. 15\n18 Ramka 3 Ślad ekologiczny, nazywany również piętnem ekologicznym, jest miarą pozwalającą określić, jaka powierzchnia naszej planety potrzebna jest do wytworzenia zasobów, które konsumujemy, oraz do wchłonięcia naszych odpadów. Ślad ekologiczny obrazuje więc wpływ stylu życia każdego z nas na Ziemię, pozwala ocenić, kto nadużywa dóbr, a komu ich brakuje. Może także pomóc zdecydować, jak zmienić swoje życie na bardziej sprzyjające środowisku (bliższe zasadom zrównoważonego rozwoju), tak aby przyszłe pokolenia również mogły się cieszyć bogactwami naturalnym naszej planety. Współcześnie ślad ekologiczny mieszkańca Europy Zachodniej wynosi 5-6 ha, mieszkańca Stanów Zjednoczonych około 10 ha, natomiast Afrykanina jedynie 1,1 ha. Na Ziemi jest około 12 mld ha powierzchni biologicznie czynnej, czyli na każdego z nas przypada około 2 ha. Gdyby wszyscy ludzie na Ziemi żyli tak, jak przeciętny Amerykanin, ludzkość potrzebowałaby do życia 5 planet takich jak Ziemia.  W dobie globalizacji, w warunkach nieskrępowanego światowego przepływu produktów, usług, kapitału i informacji, towary kupuje się tam, gdzie są tańsze i transportuje je na odległe kontynenty. Takie postępowanie wymusza wzrost zużycia energii. Oto przykład: energia zużywana na transport jabłek z Nowej Zelandii do Europy jest 23 razy większa od energii zawartej w owocu . Produkty żywnościowe są coraz bardziej przetworzone. Przetwarzanie także pociąga za sobą wzrost zużycia energii. Na przykład do wyprodukowania puszki kukurydzy potrzeba 13 razy więcej energii niż wynosi wartość energetyczna kukurydzy w tej puszce. Pamiętamy, że energia świetlna emitowana przez żarówkę wymaga zużycia energii pierwotnej w ilości 320 razy większej. Sprawność energetyczna urządzeń, mierzona stosunkiem energii użytecznej do energii paliw wydobytych ze złoża, mieści się w przedziale od 0,1% do 70%. Wynika z tego, że z jednej strony wykorzystujemy zasoby energetyczne Ziemi nadmiernie i nieefektywnie, z drugiej strony korzystając z nich, emitujemy gazy cieplarniane. Na przykład na każdego mieszkańca Polski przypada dzienna emisja dwutlenku węgla w ilości prawie 24 kg (rocznie około 8 ton). W skali globalnej problemem jest nierówny podział zasobów Ziemi (ramka 3). Ślad ekologiczny przeciętnego Europejczyka czy Amerykanina jest 2-3 razy większy niż ślad, który byłby wynikiem równego podziału zasobów. Jeszcze bardziej zróżnicowane jest zużycie paliw i energii oraz emisja gazów cieplarnianych (patrz: rozdział 4.3) Silna więź: zużycie energii i emisja gazów cieplarnianych Istnieje bardzo silna korelacja między zużyciem (spalaniem) paliw i energii a stężeniem dwutlenku węgla w atmosferze. Aż do rewolucji przemysłowej stężenie tego gazu pozostawało w przybliżeniu na tym samym poziomie, czyli wynosiło cząste- 16\n19 czek CO 2 na milion cząsteczek gazów atmosferycznych, czyli ppm (ppm ang.: parts per million). Rozwój przemysłu i rosnące zużycie paliw kopalnych spowodowały wzrost stężenia CO 2 w atmosferze do 382 ppm obecnie . Co gorsza, ten wzrost jest coraz szybszy. Gdybyśmy postępowali jak dotychczas, to do 2050 r. nastąpiłby 2-3-krotny wzrost zapotrzebowania na energię (rys. 9). Rysunek 9. Zmiany zapotrzebowania na energię pierwotną na świecie w latach kraje nienależące do OECD kraje OECD Transformacja jest niepewna Energia pierwotna [EJ] Wzrost znaczenia ropy, gazu ziemnego, wielkich elektrowni wodnych, wykorzystanie energii jądrowej Nowe odnawialne źródła energii, np. wiatr i energia słoneczna 200 Dominacja węgla Niskie Wysokie 2060 Źródło: Materiały FEWE; opracowano na podstawie Facts and trends to 2050 Energy and Climate Change. World Business Council for Sustainable Development. Jeżeli chcemy utrzymać stężenie dwutlenku węgla w atmosferze na poziomie ppm, to musimy się liczyć ze wzrostem średniej temperatury powierzchni Ziemi o 2,0-3,2 C do 2100 r. Jest to duże wyzwanie dla świata, bowiem z jednej strony rośnie zapotrzebowanie na paliwa i energię (rys. 9), a z drugiej strony utrzymanie stężenia na poziomie 450 ppm wymaga zmniejszenia do 2050 r. emisji gazów cieplarnianych (w stosunku do 2000 r.) o 50-85%. Przy stężeniu 550 ppm ta zmiana powinna wynosić od 30% do +5% (dopuszczalny niewielki wzrost). W celu stabilizacji stężenia dwutlenku węgla niezbędne są pilne, solidarne działania wszystkich krajów świata, bowiem warunkiem stabilizacji stężenia CO 2 na poziomie 450 ppm jest spadek emisji gazów cieplarnianych nie później niż w 2015 r., a warunkiem stabilizacji na poziomie 550 ppm jest wystąpienie spadku emisji CO 2 przed 2030 r.  17\n20 4.3. Czy świat jest solidarny? Kraje biedne mają wciąż mniejszy udział w zużyciu paliw i energii niż kraje rozwinięte (zrzeszone w OECD ang.: Organization for Economic Cooperation and Development, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), ale za kilkanaście lat ich udział będzie przeważający (rys. 10). Rysunek 10. Udział grup krajów w zużyciu energii pierwotnej w latach 2002 i 2030 kraje w okresie transformacji 10% kraje w okresie transformacji 9% kraje biedne 38% OECD 52% kraje biedne 48% OECD 43% Mtoe Mtoe Źródło: Materiały FEWE; opracowano na podstawie: Key World Energy Statistic. IEA, Zużycie paliw i energii na mieszkańca jest na świecie głęboko zróżnicowane. W pobliżu skrajnych wartości znajdują się: z jednej strony Katar (ponad 1100 GJ na mieszkańca) i Singapur (prawie 450 GJ na mieszkańca), z drugiej strony Indie (niespełna 20 GJ na mieszkańca) . Jest to źródłem braku zgody krajów biednych na podpisanie konwencji dotyczącej ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Na rys. 11 na prawo od Polski (w której zużycie energii na mieszkańca wynosi 100 GJ) znalazły się przede wszystkim kraje biedne. Gdyby każdy z ich mieszkańców zużywał tyle samo energii co mieszkaniec Polski, to światowe zapotrzebowanie na energię. zwiększyłoby się ponaddwukrotnie. Jakie będą skutki osiągnięcia przez państwa biedne poziomu rozwoju krajów bogatych, takich jak Kanada, USA i większość krajów Unii Europejskiej? Z analiz wynika, że nie dałoby to najmniejszych szans na stabilizację stężenia CO 2 w atmosferze na poziomie ppm. Nie pozostaje nam więc nic innego, jak solidarnie i sprawiedliwie dzielić zasoby przyrody: kraje bogate powinny 2-3-krotnie zmniejszyć zużycie paliw i energii na mieszkańca, a kraje biedne i średnio zamożne nie zwiększyć tego zużycia ponad poziom, jaki obecnie występuje w Turcji czy Argentynie (rys. 12). Dodatkowym warunkiem jest to, że połowa energii zużywanej przez ludzi na całym świecie powinna pochodzić z odnawialnych źródeł energii. 18\n21 Rysunek 11. Ludność świata według zużycia energii GJ na mieszkańca Źródło: Materiały FEWE; opracowano na podstawie WEC Report. World Energy Council Korelację między emisją CO 2 na mieszkańca a poziomem rozwoju gospodarczego, mierzonego wartością produktu krajowego brutto (PKB) na mieszkańca, ilustruje rys. 12. Rysunek 12. Zależność między emisją CO 2 a wartością PKB na mieszkańca w 137 krajach w 2005 r. Źródło: Materiały FEWE; opracowano na podstawie Key World Energy Statistic IEA\n22 4.4. Jak na tle świata prezentuje się Polska? W 2005 r. wartość PKB na mieszkańca wynosiła u nas USD, a zostało to okupione emisją 8,53 t CO 2 na mieszkańca. Wniosek: statystyczny mieszkaniec Polski emituje o około 30% więcej CO 2 niż średnio mieszkaniec innego kraju o zbliżonej zamożności . Są dwie podstawowe przyczyny wysokiej emisji CO 2 w Polsce. Pierwsza z nich to wysoki udział węgla w bilansie paliw pierwotnych, a szczególnie w produkcji energii elektrycznej (rys. 13). Rysunek 13. Struktura źródeł energii pierwotnej zużytej w produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2006 r. Węgiel kamienny 60,8% Biopaliwa 1,3% OZE 2,8% El. wiatrowe 0,2% Gaz 1,6% Węgiel brunatny 34,9% El. wodne 1,3% Źródło: Materiały FEWE; opracowano na podstawie: Ochrona środowiska. GUS. Warszawa Wyprodukowanie 1 kwh energii elektrycznej z różnych rodzajów energii pierwotnej powoduje następującą emisję CO 2 : energia wodna i inne odnawialne źródła energii 0 kg energia jądrowa 0-0,03 kg energia z gazu ziemnego 0,4-0,45 kg energia z ropy naftowej 0,72-0,76 kg energia z węgla kamiennego 0,9-1,02 kg energia z węgla brunatnego 1,02-1,30 kg Drugą przyczyną jest nadmierna energochłonność gospodarki. Zużycie energii pierwotnej w stosunku do wartości PKB jest w Polsce o 50% wyższe niż średnio w 25 krajach Unii Europejskiej . 20\n23 Rysunek 14. Struktura pochodzenia emisji gazów cieplarnianych (w przeliczeniu na ekw. CO 2, bez wpływu zmian w rolnictwie i lesnictwie oraz emisji lotnych) w 2006 r. Przemysł przetwórczy i budownictwo 18,1% UE 3466 mln t CO 2 (2006 r.) Inne sektory, głównie gosp. domowe 25% Przemysł energetyczny 32% Transport 22,9% Polska 316 mln t CO 2 Inne sektory, głównie gosp. domowe Przemysł 17,3% przetwórczy i budownictwo 10,8% Transport 12,3% Przemysł energetyczny 59,6% Źródło: Materiały FEWE; na podstawie danych KASHUE i EPA. 5. JAK ZMIANY KLIMATYCZNE MOGĄ WPłYNĄĆ NA ENERGETYKĘ? 5.1. Czy zmiany klimatyczne wpłyną na wielkość i strukturę zużycia energii w Polsce? Na końcu systemów energetycznych są odbiorcy, zużywający energię na zapewnienie komfortu cieplnego w mieszkaniach, w pomieszczeniach usługowych, w halach produkcyjnych itd. Komfort cieplny w pomieszczeniach przeznaczonych do wypoczynku, pracy lub transportu, czyli utrzymanie pożądanej temperatury i wilgotności powietrza, wymaga ogrzewania jesienią, zimą i wczesną wiosną, a chłodzenia późną wiosną i latem. Zużycie energii na ogrzewanie pomieszczeń to ważna pozycja w bilansie energii finalnej kraju (rys. 13). Spodziewany wzrost temperatury o 2-4 C może stać się przyczyną zmniejszenia zużycia energii. Nawet mniejszy wzrost, o 1-2 C, dałby podobny rezultat. Zbierzmy główne argumenty potwierdzające słuszność takiej prognozy. Ciepło sieciowe docierające do odbiorcy uzyskuje się przede wszystkim ze spalania węgla i gazu ziemnego. Wzrasta udział drobnych odbiorców w zużyciu energii finalnej (obecnie wynosi on 41%), a właśnie w tej grupie odbiorców 60-70% eneregii zużywa się na ogrzewanie budynków. 21\n24 Rysunek 15. Od energii pierwotnej do usług energetycznych Źródło: Materiały FEWE. A zatem każdy wzrost temperatury zewnętrznej zmniejszy zapotrzebowanie na ciepło zużywane do ogrzewania pomieszczeń. Mniejsze zapotrzebowanie na energię finalną oznacza zaś znaczną oszczędność na etapie produkcji energii (pamiętajmy o ogromnych stratach na poszczególnych etapach łańcucha energetycznego). Wielkość potrzeb w zakresie ogrzewania lub chłodzenia pomieszczeń mierzy się w stopniodniach (ramka 4). Zapotrzebowanie na ciepło jest większe niż zapotrzebowanie na chłód (liczba stopniodni dla sezonu grzewczego jest większa niż liczba stopniodni dla okresu chłodzenia). Należy jednak pamiętać, że ciepło służące ogrzewaniu pomieszczeń wytwarzamy w centralnych i lokalnych kotłowniach, kotłach i piecach o sprawności energetycznej 50-85%, natomiast chłód wytwarzamy w agregatach chłodniczych zasilanych energią elektryczną, przy sprawności 25-30%. Produkcja jednostki chłodu wymaga więc zużycia 2-3 razy więcej paliw pierwotnych (węgla, gazu, ropy) niż produkcja jednostki ciepła. Wzrost średniej temperatury zewnętrznej o 2 C spowoduje zmniejszenie wyrażonego w stopniodniach zapotrzebowania na ciepło w okresie grzewczym o 17%, natomiast o 40% wzrośnie zapotrzebowanie (wyrażone w takich samych jednostkach) na energię w okresie chłodzenia. Oczywiście w okresie rocznym ilość stopniodni wynikająca z potrzeby ogrzewania pozostanie znacznie wyższa (3396) niż ilość wynikająca z potrzeby chłodzenia (893). Ogrzewanie będzie wówczas wymagać o 592 stopniodni mniej niż obecnie, a chłodzenie o 360 stopniodni więcej. W sumie byłoby to o 232 stopniodni mniej, ale produkcja chłodu wymaga 2-3 razy więcej paliw pierwotnych. Per saldo zużycie energii pierwotnej i emisja gazów cieplarnianych wzrosną! Do tego należy dodać koszty dostosowania systemów energetycznych do zmienionej struktury zapotrzebowania na energię finalną. Przede wszystkim wzrośnie zapotrzebowanie na energię elektryczną, co będzie wymagać budowy nowych, kapitałochłonnych elektrowni. Równocześnie spadnie zapotrzebowanie na ciepło, w tym ciepło sieciowe, a zatem pogorszy się wykorzystanie zdolności produkcyjnych (elektrociepłowni, kotłowni) i przesyłowych (sieci cieplnych). W konsekwencji ich gorsze wykorzystanie może prowadzić do wzrostu kosztów ciepła sieciowego. 22\n25 Rysunek 16. Zużycie energii pierwotnej i finalnej według nośników i grup odbiorców w Polsce w 2006 r. PJ energia pierwotna energia finalna wg nośników energia finalna wg odbiorców paliwa stałe kopalne 2559 ropa naftowa 852 gaz ziemny 558 OZE 203 inne 27 paliwa stałe kopalne i pochodne 507 paliwa gazowe kopalne i pochodne 815 paliwa gazowe kopalne i pochodne 544 OZE 168 energia elektryczna 487 ciepło 366 inne 157 przemysł i budownictw 1233 transport 588 gospodarstwo domowe 815 rolnictwo 185 pozostali odbiorcy (głównie handel i usługi) 222 Źródło: Materiały FEWE: opracowano na podstawie: Gospodarka paliwowo-energetyczna w latach GUS, Warszawa Zagrożenia dla energetyki Cieplejsze zimy i częstsze fale upałów latem wywierają wpływ na energetykę, podobnie jak duża zmienność opadów w ciągu roku i nieregularność ekstremalnych wzrostów temperatury w lecie. Mogą one być przyczyną: niedoborów pobieranej z ujęć powierzchniowych wody chłodzącej, niezbędnej do chłodzenia bloków elektrowni cieplnych, zwłaszcza w czasie długotrwałych susz, wzrostu temperatury wody chłodzącej bloki elektrowni, a to nieco pogorszy sprawność energetyczną urządzeń do produkcji energii elektrycznej, okresowego wyłączania elektrowni jądrowych (w Polsce ich nie ma, ale rozważana jest ich budowa) lub dodatkowego zużycia energii na obniżenie temperatury wody chłodzącej. Coraz częstsze są w Polsce ekstremalne zjawiska pogodowe: susze, upały, ulewne deszcze, obfite opady śniegu, gwałtowne burze, wichury i trąby powietrzne czy tornada. Na przykład w 1991 r. w Polsce zdarzyło się tylko jedno tornado, w 1996 r. 23\n26 siedem, w 2001 r. osiem, a w 2006 r. aż 52 . Prawdopodobnie w przyszłości ekstremalne zjawiska pogodowe będą się nasilać. Coraz częściej występują przerwy w dostawach energii elektrycznej spowodowane zniszczeniem sieci przesyłowych (wysokiego napięcia) i dystrybucyjnych (średniego i niskiego napięcia). Skutkiem są straty w produkcji dóbr i usług oraz dyskomfort w gospodarstwach domowych. Równocześnie wzrastają koszty napraw sieci elektrycznych, co zwiększa koszty energii elektrycznej ponoszone przez odbiorców. Nieznane są jeszcze ekonomiczne skutki strat i kosztów dostosowania energetyki do funkcjonowania w zmieniających się warunkach klimatycznych, ale mogą być one w pewnym stopniu porównywalne z nakładami potrzebnymi do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w Polsce. 6. EKONOMICZNE I SPOŁECZNE SKUTKI ODDZIAŁYWANIA ENERGETYKI NA KLIMAT 6.1. Ponosić koszty teraz czy w przyszłości? Zgadzamy się, że zmianom klimatycznym należy przeciwdziałać, adaptując się równocześnie do skutków tych zmian. Zakładamy przy tym, że im większy wysiłek włożymy w przeciwdziałanie, tym mniejsze będą nieuniknione koszty adaptacji. Problem polega na tym, że koszty przeciwdziałania musimy ponieść teraz, natomiast koszty adaptacji będziemy ponosić stopniowo w przyszłości. Wiemy, jak trudno jest podjąć decyzję dotyczącą inwestycji. Nawet w tak prostych przypadkach, jak niewielka inwestycja w energooszczędne urządzenia, np. zakup świetlówki kompaktowej zamiast tradycyjnej żarowej, zwraca się ona po około 600 godz. świecenia. Przy założeniu, że oświetlenia używamy 2 godz. na dobę, zwrot inwestycji następuje przed upływem jednego roku. Czas życia świetlówki kompaktowej to godz. A zatem w ciągu jej życia możemy zaoszczędzić 246 zł. Cena nowej świetlówki to około 20 zł. Dlaczego więc jeszcze tradycyjne żarówki znajdują nabywców? W przypadku zmian klimatycznych wyznaczenie kosztów adaptacji, czyli kosztów, które poniesiemy w przyszłości z tytułu niepodjęcia odpowiednich działań zapobiegawczych, jest znacznie trudniejsze i rozciąga się w czasie poza horyzont naszego życia. Oszacowanie wartości negatywnych skutków środowiskowych i społecznych, których koszty nie są obecnie wliczone w cenę energii nazywamy kosztami zewnętrznymi. Takie koszty zewnętrze w przeliczeniu na jednostkę wyprodukowanej energii 24\n27 można wyliczyć. Tabela 1 pokazuje, jakie koszty nieodzwierciedlane dziś w cenie energii ponosimy z tytułu produkcji energii elektrycznej z różnych źródeł energii. Najwyższe koszty zewnętrzne związane są z węglem i olejem opałowym, następne w kolejności są: gaz, biomasa, energia jądrowa i pozostałe odnawialne źródła energii (woda, słońce i wiatr), dla których koszty zewnętrzne również nie są zerowe. Tabela 1. Koszty zewnętrzne produkcji energii elektrycznej w krajach starej Unii Europejskiej Źródło: External Costs Research results on socio-environmental damages due to electricity and transport. European Commission, Dla porównania poniżej (rys. 17) przedstawiono ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w krajach europejskich. Z danych tu przedstawionych wynika, że koszty zewnętrzne w przypadku stosowania technologii węglowych mogą osiągać poziom obecnych cen energii. Rysunek 17. Cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w państwach europejskich w eurocentach na kwh (2007 r.) Cena bez podatków Podatki Źródło: Gas and electricity market statistics for Eurostat,\n28 6.2. Cele światowej i unijnej polityki klimatyczno-energetycznej Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych stało się przedmiotem porozumień międzynarodowych. Ramowa Konwencja Klimatyczna UNFCCC, ratyfikowana przez 192 państwa, stanowi podstawę prac nad światową redukcją emisji gazów cieplarnianych. Pierwsze szczegółowe uzgodnienia są wynikiem trzeciej konferencji stron (COP3) w 1997 r. w Kioto. Na mocy postanowień Protokołu z Kioto kraje, które zdecydowały się na jego ratyfikację, zobowiązują się do redukcji emisji gazów cieplarnianych średnio o 5,2% do 2012 r. Ograniczenie wzrostu temperatury o 2-3 C wymaga jednak stabilizacji stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze (w przeliczeniu na CO 2 ) na poziomie ppm. Oznacza to potrzebę znacznie większego ograniczenia emisji od 2020 r. globalna emisja powinna spadać w tempie 1-5% rocznie, tak aby w 2050 r. osiągnąć poziom o 25-70% niższy niż obecnie. Unia Europejska podjęła aktywną politykę przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Ograniczenie emisji CO 2 osiąga się poprzez: poprawę efektywności energetycznej, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii oraz czystych technologii energetycznych w bilansie energetycznym i ograniczeniu bezpośredniej emisji z sektorów przemysłu emitujących najwięcej CO 2 (w tym energetyki). Tabela 2. Wykaz dyrektyw UE w zakresie energetyki Dyrektywa Dyrektywa EC/2004/8 o promocji wysokosprawnej kogeneracji Dyrektywa 2003/87/WE ustanawiająca program handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na obszarze Wspólnoty Dyrektywa 2002/91/WE o charakterystyce energetycznej budynków Dyrektywa 2005/32/WE Ecodesign o projektowaniu urządzeń powszechnie zużywających energię Dyrektywa 2006/32/WE o efektywności energetycznej i serwisie energetycznym Źródła: Materiały FEWE. Cele i główne działania Zwiększenie udziału skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (kogeneracji) Zwiększenie efektywności wykorzystania energii pierwotnej i zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych Promocja wysokosprawnej kogeneracji i korzystne dla niej bodźce ekonomiczne (taryfy) Ustanowienie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na obszarze Wspólnoty Promowanie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w sposób opłacalny i ekonomicznie efektywny Ustanowienie minimalnych wymagań energetycznych dla nowych i remontowanych budynków Certyfikacja energetyczna budynków Kontrola kotłów, systemów klimatyzacji i instalacji grzewczych Projektowanie i produkcja sprzętu i urządzeń powszechnego użytku o podwyższonej sprawności energetycznej Ustalanie wymagań sprawności energetycznej na podstawie kryterium minimalizacji kosztów w całym cyklu życia wyrobu (koszty cyklu życia obejmują koszty nabycia, posiadania i wycofania z eksploatacji) Zmniejszenie od 2008 r. zużycia energii końcowej o 1%, czyli osiągnięcie 9% w 2016 r. Obowiązek stworzenia i okresowego uaktualniania Krajowego planu działań dla poprawy efektywności energetycznej Uwaga: W Polsce w wyniku dyrektywy jest wdrażana Ustawa o efektywności energetycznej, która ma wprowadzić nowy mechanizm zachęcający do inwestowania w działania ograniczające zużycie energii, tzw. białe certyfikaty. 26


Lego Technic - wszystko na temat Lego Technic | CKM.PL\nArtykuły dla frazy : Lego Technic\nPrezentacja zawartości portalu dla wyrażenia Lego Technic. Przygotowany przez nas system wyszukiwania artykułów dla danego słowa kluczowego (w tym przypadku Lego Technic) daje możliwość bardzo szybkiego uzyskania satysfakcjonującej informacji dotyczącej tego, ile artykułów związanych z zapytaniem Lego Technic posiadamy w swoim serwisie. W tej chwili dla zapytania Lego Technic jesteśmy w stanie zaprezentować Ci 2 materiały. Najstarszy z artykułów na ten temat jest z Wtorek 26.04.2016 najnowszy z kolei został przez nas opublikowany Czwartek 10.11.2016. Nasz portal daje Ci możliwość śledzenia nowych treści (pojawiających się dla interesującego Cię zapytania Lego Technic ) przez kanał RSS. Dzięki nam na bieżąco będziesz informowany o zmianach, nowych treściach dotyczących tematu Lego Technic.


Paweł Malicki odchodzi z Gwardii Wrocław - Golf News\nW nowym miejscu na Dolnym Śląsku swoją siatkarską drogę będzie kontynuował Paweł Malicki. Dotychczasowy rozgrywający eWinner Gwardia Wrocław po ponad półrocznym okresie pracy rozstaje się z klubem, którego jest wychowankiem.\nSezon 2020/21 był dla Malickiego szansą do debiutu w TAURON 1. Lidze. Dwudziestodwulatek na boisku pojawiał się jednak sporadycznie, będąc głównie zmiennikiem Mateusza Biernata. Malicki łącznie zagrał w 11 meczach, akcentując swoją obecność w 19 setach rozgrywanych przez Gwardzistów.\n– Wspólnie z zarządem i trenerami postanowiliśmy, że resztę sezonu spędzę w innym zespole. Chciałbym podziękować wszystkimi kibicom oraz członkom drużyny za współpracę, zarówno na boisku, jak i poza nim. Mam nadzieję, że już niedługo zobaczymy się wspólnie w Hali Orbita i będę miał szansę ponownie zagrać w Gwardii – mówi Paweł Malicki.\nByły rozgrywający wrocławskiej drużyny sezon będzie kontynuował w jednym z dolnośląskich klubów. Najprawdopodobniej będzie to drużyna występująca w rozgrywkach drugoligowych. Co istotne, Malicki będzie miał więcej okazji do gry, co powinno pozytywnie wpłynąć na jego dalszy rozwój siatkarski.\n– To nie było łatwe, bo Paweł mocno pracował, żeby dalej być z nami. Zrozumiał jednak, że potrzebuje jeszcze czasu i doświadczenia płynącego z regularnej gry. Przed sezonem postawiłem na tego chłopaka i nadal uważam, że Paweł ma spory potencjał. On jeszcze wróci do Gwardii i będzie cieszył kibiców swoją grą. Dodam też, że pokazał ogromną klasę, rozumiejąc potrzeby drużyny w dalszej części sezonu. Dziękuję za jego pracę dla zespołu i życzę powodzenia w nowym miejscu – ocenia trener Krzysztof Janczak.\neWinner Gwardia Wrocław po odejściu Malickiego ma dwójkę siatkarzy na pozycji rozgrywającego. Do Mateusza Biernata dołączył bowiem niedawno Sebastian Matula.\nPrevious Bartosz Pietruczuk wraca do PlusLigi\nNext Wygrać na wyjeździe! Plan eWinner Gwardii Wrocław\nRekordowe oglądalności finału TAURON Pucharu Polski Kobiet\n26 lutego 2021 Katarzyna Wilecka\nTAURON Puchar Polski Kobiet obecny także we włoskich i tureckich mediach\n23 lutego 2021 Katarzyna Wilecka\nPrzed turniejem finałowym TAURON Pucharu Polski Kobiet\n19 lutego 2021 Katarzyna Wilecka\n17 lat temu, 27.02.2004 odbyła się pierwsza gala KSW\n28 lutego 2021 Tomasz Zgorzały\nFAME MMA 9: II Konferencja 28.02.2021 18:00\n28 lutego 2021 Katarzyna Wilecka\nSebastian Rajewski i Savo Lazić zmierzą się na gali KSW 59\nWspółpraca na piątkę. WTS i S&A Service jadą dalej\nDamian Janikowski zmierzy się z mocno bijącym Jasonem Radcliffe’em na KSW 59\nWielkie emocje w fazie play-off Polskiej Hokej Ligi\nPGE sponsorem Polskiej Ligi Esportowej\n25 lutego 2021 Tomasz Zgorzały\nKSW 59: Michał Włodarek przywita w klatce KSW Darko Stošicia\n24 lutego 2021 Grzegorz Targowski\nKSW 59: Łukasz Rajewski zmierzy się z Mateuszem Legierskim\nLV BET sponsorem głównym Unii Leszno\nŻużel: 50 PLN za karnet Unii Leszno od LV BET\nLekkoatletyczni mistrzowie uwierzyli w rewolucję – 34 medale mistrzostw Polski dla teamu #RazemDlaSportu\nBukmacher Superbet sponsorem Queensberry Polska\nKaszubowski – Pietrzak w wadze półśredniej na KSW 59\n22 lutego 2021 Katarzyna Wilecka\nPodsumowanie 18. kolejki Fortuna 1 Ligi 2020/21\nKrzysztof Kamiński na dłużej w Wiśle Płock


Podobnie było z tym tytułem. Gdy tylko się o nim dowiedziałam byłam pewna, że to będzie potężna dawka dobrej zabawy i humoru, a do tego nowy superbohater - tego nie można było przegapić! Trailery dawały nadzieję na ogromne salwy śmiechu i uwierzcie mi cały seans wszyscy bawili się doskonale, cała sala śmiała się do rozpuku, bo po prostu nie dało się inaczej. "Ant-man" to nie tylko film pełen akcji, czy elementów fantastycznych, ale również świetna komedia, którą warto zobaczyć.\nHumor bowiem był najjaśniejszą częścią filmu. Był obecny cały czas, czy to w zachowaniu bohaterów, czy w sytuacjach, czy w ich wypowiedziach. Kumple tytułowego bohatera przewodzi w tej kwestii bezapelacyjnie. Mogę śmiało zgodzić się z przeczytanym zaraz po premierze zdaniem, że "najzabawniejszy film Marvela". Sądzę, że wszyscy, którzy go obejrzą również będą tak sądzić.\nAle właściwie o czym jest "ANT-MAN"?\nJego skarbiec jest dobrze chroniony, jednak gdy Scott się do niego dostaje ukazuje się, że skrywa jedynie strój. Mimo to mężczyzna zabiera go ze sobą i zakłada, to co stanie się potem całkowicie przechodzi jego pojmowanie...\nW filmie mamy dwie historie opowiadające o rodzinnych problemach. Pierwsza dotyczy głównego bohatera. Jego relacja z córką jest niezwykle dobra, jednak poprzez więzienie i brak pracy nie może się on z nią spotykać. To dla niej postanawia walczyć o swoje życie. Niezwykle mi to imponowało. Co do małej córki Scotta to jest ona niesamowita. Czuję, że w przyszłości wiele będzie mogła osiągnąć. Nie spodziewałabym się po tak małej dziewczynce takiej charyzmy i humoru, naprawdę miała cięty język. Wrodziła się w tatusia...\nDruga kwestia dotyczy zaś rodziny wcześniejszego Ant-mana. Dr Hank Pym i jego córka nie mogą znaleźć wspólnego kontaktu i ukrywają przed sobą wiele kwestii. Nie były one jednak trudne do rozgryzienia przez widza. On ją ochrania, a ona tego nie rozumie... Nie świadczyło to o niej najlepiej. Przewidywalna część, najsłabsza w całym filmie. Jednak była jedynie małym wycinkiem treści, więc można ją wybaczyć twórcom.\nWiadomo, że fani Marvela nie mogą opuszczać kina przed czasem. Teraz twórcy przedstawili nam aż dwie sceny(jedna przed, druga po napisach), które zachęcały do oglądania kolejnych produkcji, gdyż już wiadomo, że będą one wiązały się Ant-manem... Tylko, w których filmach?\n"Ant-man" to doskonała rozrywka, wiele akcji i naprawdę ciekawa treść. Nie spodziewałam się aż tak dobrego filmu, mimo dobrych trailerów. Film to głównie bohaterowie, a ci dobrani do tej produkcji spisali się znakomicie. Wielkie oklaski ode mnie dla Paula Rudda, bez niego ten film nie był tak epicki.\nScenariusz: Adam McKay i inni\nData premiery: 29 czerwca 2015 (świat),\nData obejrzenia: 2015-07-21\nAnt-man/Scott Lang - Paul Rudd\nHope Van Dyne - Evengeline Lilly\nDarren Cross/Yellowjacket - Corey Stoll\nLuis - Micheal Pena\nMatylda 22 lipca 2015 15:53\nBoję się tego filmu jak diabli, chociaż zachęciłaś mnie, wspominając o tym, że pojawia się tam dużo humoru, a ja lubię się śmiać, gdy oglądam filmy o superbohaterach, ale ja dalej nie wiem czy chcę oglądać film o mrówce... Kurcze, niby fabuła wydaje się ciekawa, a niby, no... Ciężko, ciężko, ale pewnie kiedyś sięgnę po ten tytuł.\nPatrycja 23 lipca 2015 09:54\nGdy pierwszy raz o tym usłyszałam też się roześmiałam, ale człowiek-mrówka jest świetny :D To i tak lepsza nazwa niż Yellowjacket. :P Jeśli pójdziesz do kina na pewno nie pożałujesz. :)\nCyrysia 22 lipca 2015 16:09\nJa spasuje,gdyż wolę zupełnie inne gatunkowo filmy, ale polecę mojemu mężusiowi, bo on gustuje w tego typu produkcjach, więc jestem niemal pewna, że "Ant-man" spełni jego oczekiwania.\nPatrycja 23 lipca 2015 09:57\nNie ma co się zniechęcać, cała sala bawiła się doskonale, a wątpię, by wszyscy przyszli znając inne produkcje Marvela. ;)\nMichalina Miśka 22 lipca 2015 16:28\nWidzę, że jestem strasznie do tyłu z premierami filmowymi. Tego filmu jednak raczej nie obejrzę, bo na ogół oglądam zupełnie inne filmy ;)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:05\nTrzeba nadrabiać, to już moja druga premiera w tym miesiącu, planuję jeszcze jedną, ale chyba się nie uda. ;) Wakacje to idealny czas na wyjście do kina. :)\nMagdalena T. 22 lipca 2015 17:48\nFilm zdecydowanie nie dla mnie. Nie przepadam za takim gatunkiem :)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:08\nDlaczego? Dlaczego? Kompletnie tego nigdy nie rozumiałam... Przecież on łączy tak wiele gatunków sobie.\nWioleta Sadowska 22 lipca 2015 17:58\nTo film zdecydowanie nie dla mnie. Nie moje klimaty.\nPatrycja 23 lipca 2015 10:10\nKolejną osobę muszę zapytać, co jest nie tak z tym gatunkiem? :P\nMirya 22 lipca 2015 18:31\nNo to się cieszę, że się podobał. Miałam obawy co do niego, dlatego zdecydowałam że nie pójdę do kina, tylko poczekam aż pojawi się w TV bądź na DVD. Teraz mam czego żałować :p\nNie rób tego, nie rób, wybrałam kino i niemożliwie się z tego cieszę, ten film jest tego wart! ;)\nPapierowa Wyobraźnia 22 lipca 2015 20:20\nMam tak samo: Kocham filmy i seriale Marvelowskie. I co najlepsze uważam, że każdy kolejny ich film coraz lepszy :) Jedynie obawiam się nowej Fantastycznej Czwórki...\nPatrycja 23 lipca 2015 10:22\nCieszę się, że podzielasz moje zdanie! ;) Przed filmem zobaczyłam trailer i też zaczęłam się obawiać. :) Ale pójdę, zobaczę, co przygotowali. ;)\nMartyna K. 22 lipca 2015 20:36\nNie wydaje mi się, żeby ten film mi się spodobał. Wolę zupełnie inne produkcje.\nPatrycja 23 lipca 2015 10:24\nJak tak można, naprawdę? Trzeba spróbować, nie odrzucać na starcie. ;)\nThieving Books 22 lipca 2015 21:22\nNiestety gatunkowo kompletnie nie mój świat :)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:25\nA co lubisz? Może znajdę coś dla Ciebie jednak w tej produkcji. :)\nKatarzyna K | Pasieka Kulturalna 22 lipca 2015 21:59\nWiele pozytywnego na temat filmu słyszałam, a ze uwielbiam filmy Marvela to tenkoniecznie obejrzę. :)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:27\nCieszę się z takiego podejścia, na reszcie!\nUnknown 23 lipca 2015 08:41\nPierwsze słyszę o tym filmie ;). Niestety nie jest to raczej mój gust, więc wątpię abym przeczytała.\nPatrycja 23 lipca 2015 10:30\nNaprawdę, jest ktoś, kto nie słyszał? Przecież akcja rozgłosowa jest ogromna. ;)\nUjrzeć słowa 23 lipca 2015 10:07\nJak zobaczyłam ile film zarobił, od dnia premiery, to aż się dziwiłam i myślę, że w najbliższym czasie go obejrzę :)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:38\nTeż czytałam informacje i początkowo się zdziwiłam, tyle pieniędzy w tak krótkim czasie, teraz jednak myślę, że zasłużenie. ;)\nUnknown 23 lipca 2015 10:10\nJa też śmiałam się z imienia bohatera. Przyjaciółka powiedziała, że nie pójdzie na film o mrówkach, ale w sumie Spider-Man to też dziwna nazwa, ale jakoś nikomu to nie przeszkadza :)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:40\nWszystko może dlatego, że pająki są bardziej niebezpieczne, ale ja na równi się ich boję, więc dla mnie to pestka. ;) Uwielbiam Ant-mana, polecam obejrzenie. ;)\nZatracona w książkach 23 lipca 2015 10:30\nGdy byłam ostatnio w kinie to widziałam zapowiedź tego filmu i sobie pomyślałam, że chętnie go zobaczę. Twoja recenzja tylko mnie w tym utwierdziła ;)\nPatrycja 23 lipca 2015 10:43\nCieszę się, sądzę, że warto się wybrać, tym bardziej, jeśli lubi ktoś zabawne historie i superbohaterów w akcji. :)\nOxuria 23 lipca 2015 12:09\nUwielbiam takie filmy i z pewnością oglądnę ten, zwłaszcza jeśli chodzi o ten humor :D\nTak btw, nominowałam Cię do Summer Reader Book TAG, więcej tutaj: http://oxu-czytanie.blogspot.com/2015/07/summer-reader-book-tag.html\nBrak pomysłu 23 lipca 2015 12:27\nObejrzę z miłości do Marvela. :D\nMój brat strasznie chciał iść na ten film. Nie spodziewałam się, że może być ciekawy, ale jak widać, warto poświęcić na niego czas :D\nScathach 23 lipca 2015 13:44\nBawiłam się na nim rewelacyjnie! Pośmiałam się ogromnie i cieszę się, że było tu aż tyle wątków obyczajowych, dzięki temu nie na samej akcji oparła się konstrukcja. Świetna produkcja!\nAleksandra - Szara kawiarenka 23 lipca 2015 19:14\nO, to już wiem, co w najbliższym czasie obejrzę :)\nElenkaa 24 lipca 2015 09:58\nNie przepadam za takimi filmami...\nTo zdecydoanie nie dla mnie :)\nSherry 25 lipca 2015 12:07\nTo teraz czas dać szansę DC, kochana. :D Z "Arrowem" i "Flashem" na czele. :D\nJa, jeśli chodzi o seriale Marvela - uwielbiam, jeśli chodzi o filmy, wciąż się waham, bo Avengersów nie umiałam przetrawić, choć wkrótce mam zamiar spróbować raz jeszcze, natomiast przy Kapitanie Ameryka, bawiłam się całkiem nieźle. Możliwe, że przez wzgląd na sympatię do Peggy, ale ogólnie, film wydawał się sensowny. :)\nAnt-Mana mam w planach, może nie bliskich, ale w końcu obejrzę, chociażby dla komedii <3\nSuza 26 lipca 2015 16:16\nPlanuję się wybrać na ten film, a teraz mam na to jeszcze większą ochotę. Koniecznie muszę to obejrzeć. :D


Praca: Dla studentów Świdnica, Dolnośląskie - 33 oferty pracy | Jooble\nucznia studenta ochronie Świdnica, Dolnośląskie\nstudia firma Świdnica, Dolnośląskie\nstudia sprzedaży Świdnica, Dolnośląskie\nstudio języka Świdnica, Dolnośląskie\nstudio języka angielskiego Świdnica, Dolnośląskie\nstudio osoby Świdnica, Dolnośląskie\nPraca Dla studentów Świdnica, Dolnośląskie\nProfi Credit Polska S.A. - Strzegom, Dolnośląskie\nMiędzynarodowa firma z branży finansowej, w związku z dynamicznym rozwojem poszukuje studentów, chcących podreperować swój budżet i zdobyć cenne doświadczenie. Twoje obowiązki będą polegały na : aktywnym pozyskiwaniu klientów sprzedaży pożyczek dla klienta indywidualnego...\nJesteś studentem...? Masz w związku z tym liczne wydatki...? Chcesz sam decydować o jakości swojego życia...?? DOŁĄCZ DO NAS I ZARABIAJ JUŻ DZIŚ!!! Oferujemy: • kompleksowy pakiet szkoleń • darmowy dostęp do materiałów marketingowych • dostęp do biura • atrakcyjne...\nKupDirect Sp. z o.o. - Bielawa, Dolnośląskie\nAnkieter - łatwa praca dla uczniów/studentów od zaraz!\nZleceniodawca: DKM, autoryzowany partner sieci Play poszukuje pracownika na stanowisko : Ankieter Praca w godzinach pomiędzy 9:00 a 21:00 w dni robocze- elastyczny grafik, możliwość wyboru zmian! Biuro znajduje się w samym centrum Wałbrzycha - ul. Sienkiewicza ...\nInformujemy, że chętnie przyjmiemy na BEZPŁATNE PRAKTYKI ZAWODOWE, realizowane w ramach Działu Marketingu, uczniów szkół średnich i studentów uczelni wyższych, kształcących się w kierunkach: marketingowym, informatycznym lub mechanicznym. Preferujemy osoby komunikatywne,...\nWAŁBRZYCH Pracownik administracyjno-biurowy\n...bardzo dobra obsługa komputera - umiejętność organizacji czasu pracy własnej - wysoka kultura osobista - mile widziany status studenta OFERUJEMY: - wynagrodzenie stałe + premie - pakiet szkoleń - zdobycie cennego doświadczenia - możliwość rozwoju...\n...samodzielną; - wymagających wobec siebie oraz jakości otaczających produktów. Wymagania: - mile widziana osoba ze statusem studenta (preferowany tryb zaoczny – choć nie jest to warunek konieczny); - dyspozycyjność minimum 4 stałe dni powszednie w tygodniu+ ew....


Przestrzenie biblioteki. O symbolicznej, fizycznej i społecznej obecności instytucji - Tomasz Kruszewski (179950) - Lubimyczytać.pl\nTomasz Kruszewski /\nTematem książki jest biblioteka. Jest ona opisywana i analizowana w kontekście kulturowym i społecznym. Autor uznał, że bibliotekę tworzy oczywisty czynnik materialny i funkcjonalny, na który składają się: księgozbiór, struktura organizacyjna, styl zarządzania instytucją i personelem. Dostrzegł też jednak drugi składnik biblioteki: kulturową nadbudowę, tzw. ducha, aurę biblioteki, który...\nźródło opisu: http://www.wydawnictwoumk.pl/prod_73931_Przestrzen...(?)\nźródło okładki: http://www.wydawnictwoumk.pl/prod_73931_Przestrzen...»\nPojawiła się bowiem tendencja do unikania wyrażenia 'biblioteka', konotującego - jak się okazuje - t...\twięcej\nTomasz Kruszewski – Przestrzenie biblioteki. O symbolicznej, fizycznej i społecznej obecności instytucji