Dzień Ojca [Ewelina Woźniak] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00262 006947 14488602 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Ewelina Woźniak Liczba stron: 408\nISBN: 978-83-8147-309-5 Data wydania: 2019-03-19\nDla moich Rodziców za to, że jestem, za doświadczenia, które doprowadziły mnie do tego właśnie miejsca, za te trudne i za te piękne chwile, które ukształtowały mnie i pozwoliły wybrać drogę życiową. Dla mojego Taty za wszystko, co zdążył dla mnie zrobić. Dla mojej Mamy za starania i zmiany. Dla mojego Męża za realizowanie swojej najważniejszej roli w życiu. Dla naszych Synów, Michała, Antoniego, Ignacego, którzy są naszą największą dumą poprzez swoją zwyczajność i dobroć. Dla wszystkich rodziców, aby odkryli w sobie siłę, by stworzyć swoim dzieciom perspektywy jak najlepszego rozwoju emocjonalnego.\nSpis treści Dzień ojca Podziękowania\n- Dźwięk budzika. Janka przetarła oczy. Nie patrząc na zegarek, wyłączyła sygnał. Była szósta trzydzieści, wstaje tak codziennie, bo o ósmej zaczyna lekcje. Wstała po cichutku, żeby nie obudzić matki. Zofia Nowak też była nauczycielką, dzisiaj już na emeryturze. Janka zawsze chodzi na paluszkach, żeby nie drażnić mamy. A dziś jeszcze, w Dniu Matki, tym bardziej chciała dać jej pospać dłużej – może tym razem będzie miała lepszy dzień. Janka już pod prysznicem obmyślała, co na siebie włożyć. Zawsze schludna, elegancka, zaplanowała, że dziś wybierze białą koszulę i czarną spódniczkę. Na paluszkach poszła do kuchni, żeby zrobić sobie małą kawę. O nie, hola, hola, jeszcze się mamusia obudzi, jak włączę ekspres – pomyślała. Zjadła jogurt – to wystarczy, przecież stara się dbać o siebie, chce się podobać, może wreszcie znajdzie swojego księcia z bajki. Zdjęła marynarkę z wieszaka, zerknęła w lustro. Jest dobrze, chyba dobrze – zwątpiła. Delikatnym, bardzo dokładnym makijażem podkreśliła swoje rysy twarzy, włosy średniej długości, świeżo umyte i ułożone, założyła za ucho. W rękę wzięła czółenka i na palcach wyszła z domu. Ubrała się je dopiero za drzwiami. Odetchnęła. Całe szczęście matka się nie obudziła. Janka nie miała dla niej prezentu w tak ważnym dniu, na śmierć zapomniała. Znowu nasłuchałaby się, ile rodzicielka dla niej przez całe życie zrobiła, jak jej pomagała, sama wychowywała. Ach, szkoda gadać – pomyślała. Mimo to czuła napięcie. Zawsze się tak czuła przy matce, niezadowolonej, gderającej, stale nieszczęśliwej, ale Matce Polce. Zbiegła na dół. Po drodze weszła do kafejki po kawę na wynos, sałatkę i bułkę grahamkę. Gdy stała w kolejce, miała wrażenie, że ktoś się jej przygląda. Spojrzała w bok. Przy stoliku siedział facet, na oko w jej wieku, przystojny, elegancki. Może biznesmen? – pomyślała, ale zaraz zorientowała się, że wgapia się w niego, snując plany na przyszłość. Zaczerwieniła się i szybko się odwróciła. Zabierając zakupy, opuściła głowę i pośpiesznie wyszła. Bała się, że mógłby zauważyć jej zawstydzenie. Wpadła do autobusu w ostatniej chwili. Przyglądała się ludziom – jedni byli wpatrzeni w telefony, inni w książki, jeszcze inni wyglądali przez okno zadumani, jacyś tacy smutni. Niewielu ze sobą rozmawiało. Jak to teraz jest, że ludzie tak mało ze sobą rozmawiają? Pomyślała o swojej rodzinie. Matka też niewiele z nią rozmawiała, tylko żądała, wymagała, ciągle było za słabo, za mało, niedobrze, w oczach matki wciąż widziała niezadowolenie, chociaż miała wrażenie, że kiedy ona chodziła do przedszkola, mama była inna, weselsza. Nie pamięta, czy tak było, czy tak jej się tylko zdaje. Westchnęła. No cóż, może dzięki wymagającej matce jestem teraz porządną kobietą, ułożoną, odpowiedzialną, mam pracę, uczę młodzież. – Wzdrygnęła się. Co to znaczy: porządną kobietą? Skąd jej się to wzięło? No tak, mama zawsze mówiła, że musi być porządna, dobrze się prowadzić, szanować. Jak zwykle jej posłuchała, a w efekcie jest przecież starą panną. Drzwi autobusu otworzyły się, weszła młoda mama z córką. Kobieta miała korale z makaronu. Muszelki, rureczki pomalowane różnymi kolorami, śmieszne, piękne. Janka posmutniała. Pewnie to prezent od córki. To musi być niesamowite uczucie dostawać takie prezenty od swoich dzieci. Janka zawsze uwielbiała brzdące, te malutkie i te trochę większe, mogłaby być dobrą matką. Nigdy w sumie nie myślała o dzieciach, bardziej o księciu z bajki. Ten jednak nie chciał przyjechać. Szlag by trafił tych facetów. Co z nimi nie tak? Spotykała się z różnymi mężczyznami, wcześniej z chłopakami, ale to nigdy nie przerodziło się w nic poważnego. Jak to się działo, że każda znajomość, w którą zaczynała się angażować, tak szybko się kończyła? Każdy facet nagle uciekał. Może z nią jest coś nie tak? Ale czym mogłaby ich płoszyć? Wpadła do szkoły. Miała tyle myśli w głowie, że nie była w stanie prowadzić lekcji. – Dzień dobry, wyjmijcie proszę karteczki. – Nie, proszę pani! – zawołała klasa. Trochę jej było szkoda uczniów – koniec maja i kartkówka – ale nie potrafiła skupić się na tłumaczeniu kolejnych zadań z algebry. Hmm, zadania z jedną, dwiema, a może i trzema niewiadomymi. Żeby w życiu było tak łatwo… U niej są same niewiadome. Jedyne, co pewne, to stale niezadowolona matka. – To usiądźcie w grupach po cztery osoby, każda grupa dostanie kilka zadań do obliczenia. Rozdała przygotowane dużo wcześniej zadania. Zawsze miała wszystko przygotowane. Mogła pomyśleć. Stanęła przy oknie, słońce oświeciło jej twarz, zamknęła oczy. Zobaczyła w wyobraźni matkę i córeczkę, te z autobusu. Jakie one były szczęśliwe. Kobieta cały czas podziwiała swoje korale z makaronu, dziękując córeczce za prezent z okazji Dnia Matki. Przypomniało jej się, że zawsze usiłowała zadowolić swoją mamę. Laurki, kwiaty zerwane z łąki… Cholera, zawsze coś było nie tak, czemu mama nie potrafiła się cieszyć z tego, co dostawała? Janka często myślała, że jest złą córką. Ile by dała, żeby jej mama była zadowolona, żeby doceniała starania własnego dziecka. Łza popłynęła jej z oka. Otarła ją i rozejrzała się nerwowo, czy nikt nie widział. Klasa pracowała jak należy, nikt nie zwrócił uwagi na nauczycielkę. Spojrzała w dół, za okno. Zobaczyła przed szkołą mężczyznę. O kurczę, to ten z kafejki. Co on tutaj robi? Śledziła go wzrokiem. Chodził w tę i z powrotem, przysiadał na ławeczce, jakiś taki nerwowy, chyba czekał na kogoś. Zadzwonił dzwonek, a on zniknął jej z oczu w tłumie wybiegającej przed szkołę młodzieży. Dzień minął szybko, miała tylko pięć lekcji. Gdy zbierała się do wyjścia, w pokoju nauczycielskim zadzwonił telefon. Nikogo innego nie było, więc odebrała. – Witam, pani Janeczko, cieszę się, że jeszcze panią złapałam. Proszę podejść do pani dyrektor przed wyjściem ze szkoły. – Głos sekretarki i polecenie spotkania z dyrektorką przyprawiły ją o dreszcze. – Dzień dobry, za chwilkę podejdę. Czego ona znowu chce? – pomyślała. Poszła do gabinetu. Czuła napięcie i zdenerwowanie – prawie jak przy matce. – Dzień dobry – przywitała się, wchodząc do sekretariatu. Pani Adela, sekretarka od chyba stu lat, czekająca z niecierpliwością na emeryturę, poważna, często napuszona, swoje obowiązki wykonywała rzetelnie i skrupulatnie. Spojrzała na nauczycielkę spod okularów. – Dzień dobry, pani dyrektor rozmawia teraz z rodzicem, proszę poczekać. – Dobrze. Janka usiadła na krzesełku obok wejścia. Czuła się jak uczennica, jak mała dziewczynka. Cholera, co ze mną jest? – pomyślała. Cały czas rozważała, czego może od niej chcieć przełożona, analizowała, czy wszystko dobrze zrobiła, czy wszystko na czas. Zerkała na zegar wiszący na ścianie przy biurku sekretarki. Minuty mijały jakoś tak wolno. Sekretarka grzebała w papierach, zerkając na nią co chwila. Janka nie miała ochoty z nią rozmawiać, więc nie zaczynała dialogu. – Ładną mamy pogodę, prawda? – zagadała tamta. – To prawda, zapowiada się ciepłe lato. – Wakacje już zaplanowane? A jak pani Zofia się czuje? – Pani Adela już od dawna pracowała w szkole, więc znała matkę Janki. – Dziękuję, dobrze. – Proszę pozdrowić ode mnie mamę – powiedziała z wymuszonym uśmiechem. – Dziękuję, przekażę pozdrowienia. Po tej wymianie uprzejmości sekretarka wróciła do papierów. Janka spojrzała na zegar. Minęło już pół godziny, myślała, że wybuchnie ze złości. Miała już zaplanowane popołudnie. Za chwilę przestaną wydawać obiad w stołówce szkolnej. Jeśli ona nie zje, to pół biedy, ale zawsze bierze obiad dla matki. Rozmyślania przerwały otwierające się drzwi gabinetu dyrektorki. Janka spojrzała na zegar. Czekała pięćdziesiąt minut. – Proszę wejść. – Dyrektorka z uśmiechem zaprosiła ją do gabinetu. – Dzień dobry – odpowiedziała i weszła. – Pani Jasiu… Nie lubiła, gdy ktoś obcy tak do niej mówił. – Kuratorium zleciło nam zrobienie ewaluacji z dodatkowych zajęć, które prowadzimy na terenie szkoły. Nauczycielki prowadzące zajęcia przygotowały swoje ankiety ewaluacyjne. Zbladła, gdy zobaczyła, że dyrektorka bierze do ręki stertę papierów. – Proszę opracować z tych ankiet raport dla kuratorium, do poniedziałku bardzo proszę. Na nikim nie mogę polegać jak na pani, zawsze wszystko na czas, dokładnie, wręcz perfekcyjnie. Chciało jej się wyć. Siedziała z toną papierów na kolanach i nie mogła się ruszyć. – To wszystko, może pani odejść. Coś ją zamurowało, jakiś wewnętrzny głos krzyczał: nie dawaj się znów wykorzystać, czemu zawsze ty do czarnej roboty, bo co, bo nie masz dzieci, męża, siedzisz i się nudzisz w weekend? Poczuła się znów jak uczennica. Zupełny brak asertywności. – To wszystko – powtórzyła dyrektorka. Janka wzięła dokumenty i wyszła. Czuła łzy napływające do oczu. Zapakowała papiery do siatki i skierowała się do szkolnej stołówki. Usiadła przy stole. Nie zwróciła nawet uwagi, jak smakował obiad, zjadła go jak robot. Odebrała porcję dla mamy, podziękowała i wyszła. – Janka, Janka! – Z zamyślenia, z wewnętrznej rozpaczy nad swoją nieudolnością w odmawianiu i dbaniu o siebie wybiło ją wołanie. – Poczekaj! Co jesteś taka zawalona siatami? – zapytała z radością Majka. Uwielbiała ją, kochała jak siostrę. Chodziły razem do średniej szkoły, a znały się od przedszkola. Majka, wieczna artystka. Szalona, zdecydowana, wiedząca, czego chce. No i potrafiąca o siebie zadbać. Jej nikt nic nie wciśnie. Wyglądała pięknie, jak zwykle. Doskonały makijaż, czerwone usta, pewnie już skończyła lekcje, skoro tak wyraźnie je podkreśliła. Jeansy i koszula w kwiaty. Włosy długie, kręcone, jasnobrązowe, zebrane w koka na czubku głowy. Bransoletki od nadgarstka prawie do łokcia. Majka zawsze była spontaniczna, miała szalone pomysły, w szkole średniej jej fantazjom nie było końca. Wyciągała Jankę na różne imprezy, tyle że to ona głównie się bawiła, Janka zaś w napięciu pilnowała szalonej przyjaciółki. Wszystkie pomysły wagarów oczywiście wychodziły od Majki, potrafiła nawet napisać Jance usprawiedliwienie, doskonale podrabiała pismo pani Zofii. Janka nie chciała chodzić na wagary czy urywać się z ostatniej lekcji, była przecież wzorową uczennicą, ale jednocześnie oczywiście nie potrafiła odmówić Majce. Pomagała przyjaciółce w matematyce, pisała za nią prace z polskiego – i to nie dlatego, że szalona dziewczyna nie umiała, tylko miała zawsze ciekawsze rzeczy do zrobienia. Miała też ten plus, że nie była pilnowana przez mamę, a gdy chodziły do ogólniaka, matka Majki po prostu wyjechała. Tłumaczyła mężowi, że to dla niej szansa, że za granicą się ustawi i ściągnie męża z córką. Janka patrzyła, jak Majka biegnie w jej stronę, potykając się o sznurki swoich sandałów rzemykowych. – O cholera, ale bym orła wywinęła! – krzyknęła. – Gdzie idziesz taka załadowana? – Do domu, a po drodze po prezent dla mamy. – Poczekaj, podwiozę cię, pojedziemy razem do galerii, pomogę ci coś wybrać. Janka nie zastanawiała się długo. Na samą myśl, że z tymi tobołami będzie musiała jechać autobusem, ciarki ją przechodziły. A jeszcze dzisiaj tak ciepło. Po drodze opowiedziała przyjaciółce o spotkaniu z dyrektorką, o pracy, którą dostała na weekend. Była zrozpaczona, chciała, żeby ktoś ją przytulił, pocieszył. – Nie martw się, szybko się z tym uporasz. Przecież robisz takie rzeczy najlepiej. A wiesz, dziewczynki przygotowują dzisiaj dla mnie imprezę. – Szybko zmieniła temat. Majka Zalewska ma dwie córki, Kasię i Antosię, oraz wspaniałego męża, Macieja. Maciej jest architektem, pracuje w domu. I pewnie przez to też tym domem się często zajmuje, gdy zwariowana Majka nie ma na nic czasu. Mężczyzna ma świetny kontakt z córkami. Spędza z nimi zdecydowanie więcej czasu niż Majka, która nieustannie chce rozwijać swój talent malarski. Dziewczynki są dla Janki jak córki. Nieraz złości się na przyjaciółkę, że tak mało siebie daje swoim córkom. Majka ma w piwnicy swój pokoik artystyczny, tam się zamyka i tworzy. Jance najbardziej podobają się grafiki. Majka lubuje się też w sztuce kolażowej i uwielbia malować pejzaże, chociaż uważa, że to jej najsłabsza strona. Zdaniem Janki przyjaciółka ma talent, ale boi się go pokazać światu. Kiedyś wyciągnęła od Mai trzy nieduże grafiki i powiesiła u siebie w pokoju. Śmieje się, że za parę lat sprzeda je za setki tysięcy i będzie bogata. Maja chowa wszystkie prace w piwnicy, mimo że Maciej ją motywuje, żeby pokazała je komuś. Jednak obawa przed oceną, a może krytyką, powstrzymuje ją przed wyciągnięciem swojego dorobku na światło dzienne. Zalewscy mieszkają na obrzeżach Warszawy w niedużym, nowocześnie urządzonym domku z dużymi oknami i jasnymi ścianami. Dom jest otoczony ogrodem z zadbaną trawą i rabatkami kwiatów. Cudowne miejsce na wypoczynek. Dziewczynki mają swój drewniany domek z różowymi okiennicami, który malowały razem z mamą, poza tym ich kącik składa się z piaskownicy, hamaka i trampoliny. – Wiesz – zaczęła Majka – może przyjdziesz do nas w weekend? Dziewczynki się ucieszą, pytały o ciebie. – Dziękuję, ale może innym razem, w ten weekend mam dużo pracy. Dojechały do galerii. Mimo wielkich chęci, Janka nie potrafiła znaleźć dla matki prezentu, więc kupiła tylko kwiaty i bombonierkę. Majka zawiozła ją do domu. – Nie przejmuj się, szybko zrobisz te raporty. Wiesz, gdyby nie to, że mam trochę pracy, pomogłabym ci, ale jak już nie będziesz ogarniała, to daj znać, rzucę wszystko i przyjadę ze wsparciem. – Zaśmiała się i pomachała na pożegnanie. Gdy Janka wchodziła po schodach, załadowana pakunkami, marzyła, żeby wreszcie odpocząć. – Wszystkiego najlepszego, mamusiu! – Podała matce kwiaty i słodkości, a potem ją uściskała. – O! To dla mnie? Dziękuję ci, córeczko, myślałam, że zapomniałaś. – Nigdy nie zapominam, mamo. – Janka posmutniała. – Tak, wiem, tak tylko powiedziałam, bo siedzę tu sama i czekam na ciebie. Może wypijemy kawę? Chciałam iść kupić jakieś ciasto, ale jakoś nie mogłam się zebrać. – Dobrze by było, żebyś jednak czasem wyszła, już nie pamiętam, kiedy byłaś na spacerze. – A, nie mam siły za bardzo chodzić, jestem chora i słaba już – powiedziała cierpiętniczym głosem. – Mamo, proszę cię, ty nie jesteś chora, jesteś jeszcze w sile wieku. Przestań sobie wmawiać choroby, chorzy ludzie leżą w szpitalu, a ty masz wyniki jak nastolatka. – Oj, nie rozmawiajmy już o tym, najważniejsze, że jesteś, od razu czuję się lepiej. Janka zrobiła kawę i otworzyła bombonierkę. Piły w ciszy, matce chyba wystarczała obecność córki. Janka patrzyła na nią i widziała smutek. Od kiedy pamięta, mama była albo smutna, albo zła nie wiadomo na co. Gdzieś w strzępkach wspomnień widzi zadowolonych rodziców, uśmiechniętą mamę, ale tak do końca nie wie, czy naprawdę pamięta, czy to tylko opowiadania taty. To był wyczerpujący dyżur. Hania dopijała zimną kawę i się przebierała. Dwunastogodzinny dyżur dobiegł końca. Jest pielęgniarką w szpitalu na oddziale pediatrii. Kocha swoją pracę. Od kiedy pamięta, chciała pomagać chorym dzieciom. Cieszy się, kiedy zdrowieją, ale równie mocno przeżywa, gdy nie zawsze można im pomóc. Pamięta wiele poważnych diagnoz i przypadków koniecznego kierowania dzieci do specjalistycznej opieki. Nigdy nie mogła zrozumieć, dlaczego tak małe istotki muszą tak bardzo cierpieć. Robiła wszystko, aby im ulżyć w tym cierpieniu, a do swojej pracy podchodziła z ogromnym zaangażowaniem. Gdy była młoda, planowała wyjechać na misję do Afryki i tam pomagać chorym dzieciom. Jednak życie miało dla niej inny scenariusz. Hania Sikora bardzo szybko zakochała się po uszy w swoim pierwszym mężu, to była szalona miłość. Nie widziała poza nim świata i nie chciała słuchać ostrzeżeń mamy. Teraz już wie, dlaczego mamie nie podobał się Zbyszek, po czasie to zrozumiała. Ale wtedy Hanka była dumna, że właśnie na nią zwrócił uwagę, bo przecież szalały za nim wszystkie dziewczyny. Ona, skromna, trochę niepewna siebie, zawstydzona, ciągle unikała mężczyzn. Czuła się po prostu brzydka, była przecież ruda i piegowata – nigdy by nie pomyślała, że taki chłopak jak Zbysiu zwróci na nią uwagę. Zwrócił i to tak mocno, że po roku znajomości zaszła w ciążę. A potem szybki ślub, chociaż do końca nie wie, czyja to była decyzja. Dzisiaj myśli, że chyba trochę na nim ten ślub wymusiła. Mimo to była najszczęśliwszą kobietą na świecie i nie rozumiała niezadowolenia matki z zięcia. Jednak bardzo szybko zrozumiała, gdyż krótko po ślubie okazało się, że Zbigniew Sadowski zwracał uwagę nie tylko na swoją żonę, ale i na inne kobiety. Jak to jest, że matki widzą takie rzeczy, a ona nie chciała jej słuchać, złościła się, płakała, nie chciała widzieć, jak jej wybranek uśmiecha się do wszystkich dziewcząt dookoła? Ciągle wychodził z domu, nieustannie miał coś do załatwienia. Spotkania z kolegami były koniecznością – nie wypadało mu odmawiać. Już rok po ślubie, gdy wyszła z trzymiesięcznym Adasiem na spacer, zobaczyła męża w objęciach i połączonego w gorącym pocałunku z inną kobietą. To niewiarygodne, cholerny babiarz. Nie mogła uwierzyć w to, co zobaczyła, nawet się nie tłumaczył, nie zaprzeczał, a gdy usłyszała od niego: „Ale co mogę poradzić, że kobiety tak mnie pragną?”, wiedziała, że to małżeństwo nie ma i chyba nigdy nie miało sensu. Rozwód był szybki, można by rzec: bezbolesny, bez kłótni, bez walki o dziecko. Nie interesowało go nic poza wolnością. Hanka długo płakała, cierpiała, nie wyobrażała sobie w najgorszych snach, że to tak może boleć. Jej wymarzony, jedyny, a ona była dla niego nikim. Miała dopiero dziewiętnaście lat, zdaną maturę i trzymiesięczne dziecko. Najlepszym wsparciem okazali się rodzice, którzy pocieszali, tłumaczyli, no i jak zwykle mieli rację. Pewnego dnia, gdy mama nie była w stanie już znieść płaczu córki, po prostu zapytała co dalej, co chce zrobić ze swoim życiem. Przepłakać je? Oczywiście, że Hanka nie chciała, ale nie wiedziała, co dalej. Jedyne, co wiedziała, to że chce być pielęgniarką, pracować z dziećmi, jechać na misję do Afryki, ratować innych, pomagać im. Jasne było, że już nigdzie nie wyjedzie, nie wyobrażała sobie życia bez tej małej istotki, którą niedawno urodziła. Zdecydowała o zapisaniu się do szkoły pielęgniarskiej, rodzice pomagali jej przy dziecku. Miała świetne wyniki w nauce, ten zawód to było jej powołanie, więc szybko dostała pracę w szpitalu, gdzie do dziś pracuje. Zbyszek zniknął z jej życia jak kamfora, nie pytał o syna, nie interesował się niczym, alimenty płacił, jak miał, a jak nie miał, to nie płacił. Jedyna walka była o pieniądze. Z czasem znalazł lepszą pracę i zaczął wywiązywać się z zobowiązań. Gdy Adaś miał pięć lat, Hanka wyprowadziła się od rodziców. Była im zawsze wdzięczna, chyba najbardziej mamie, że nigdy nie powiedziała „a nie mówiłam?”. Rodzice pomogli jej urządzić dwupokojowe mieszkanko. Dużo radości sprawiało jej malowanie ścian wspólnie z ojcem, skręcanie mebli i wykańczanie swojego gniazdka. Tu też mama była świetnym doradcą. To niesamowite – nigdy niczego nie narzucała, tylko proponowała, pokazywała inną perspektywę. Hanka pamięta, że gdy spadła z krzesła, kiedy wieszała firanki, mama podbiegła jej pomóc. Uścisnęła wtedy matkę mocno i podziękowała za to, że jest, że zawsze może na nią liczyć. I wtedy usłyszała słowa, których nigdy nie zapomni: jak bardzo matka jest z niej dumna, jak kocha ją i swojego wnuka i jak wierzy, że córka będzie w życiu szczęśliwa. Rodzice są cudowni. Wychowali ją i jej starszą siostrę w miłości i wzajemnym szacunku. Zawsze ich podziwiała, kochali się mocno, szanowali się mimo sprzeczek, które nigdy tak naprawdę nie zaburzały jej poczucia bezpieczeństwa. Wiedziała, że po każdej ostrzejszej wymianie zdań, będą dalej się kochać i szanować. Kłótnie? To raczej była zawsze wymiana argumentów, znajdowanie kompromisu, a potem wszystko wracało do normy. Rodzice byli konsekwentni, uczyli ją, że będzie musiała wypić piwo, którego nawarzyła. I piła, a oni ją w tym wspierali. Jeśli istnieją idealni rodzice, to oni właśnie tacy byli, zawsze razem, zawsze uśmiechnięci, no, może nie zawsze, ale w trudnych momentach się wspierali. Hanka marzyła o stworzeniu właśnie takiej rodziny. Pamięta, że gdy inne argumenty do niej nie trafiały, mama mówiła: „Z ładnej miski się nie najesz”. To był oczywiście przytyk do jej męża, ale wtedy brała to za złośliwość. Jakoś tak sobie zakodowała to powiedzenie, że już przestała zwracać uwagę na przystojniaczków podrywających kolejne dziewczyny. Zresztą brakowało na to czasu – dziecko, nauka, praca… Miała swoje cele i chciała je zrealizować. To mama nauczyła ją wytrwałości, cierpliwości i empatii. No właśnie, dzisiaj Dzień Matki – pomyślała. – Muszę zadzwonić i złożyć życzenia. Rodzice byli w sanatorium nad morzem. Wybrała numer do mamy. – Witaj, kochanie. Pewnie pracowałaś do popołudnia i jesteś zmęczona? – powiedziała starsza pani. – Cześć, mamo. Nie, nic mi nie jest. Życzę ci wszystkiego najlepszego w dniu twojego święta! Zdrówka przede wszystkim ci życzę i całuję mocno. Rozmawiały chwilę o tym, co tam nad morzem, jak spędzają czas rodzice. Uwielbiała słuchać głosu matki, pamięta czytane przez nią bajki, zresztą na zmianę z tatą. Gdy się rozłączyły, dojeżdżała już do domu. Spojrzała na deskę rozdzielczą, jakiś trójkącik mrugał. Jej średniej klasy samochód czasem strajkował, ale nie martwiła się tym, przecież ma dobrego mechanika. Weszła do domu. Poczuła cudowny zapach obiadu. Rozejrzała się, ale nie było nikogo. W kuchni zobaczyła jednak karteczkę. „Kochanie, obiad gotowy, zjedz, odpocznij, ja niedługo będę, jestem w warsztacie. PS Nie dodzwoniłem się do Adasia”. Tak, to jej wymarzony książę z bajki. Leszka poznała, gdy Adaś chodził do zerówki. Jechała swoim ledwo dyszącym maluchem, który po prostu odmówił posłuszeństwa i to w środku miasta. Wszyscy trąbili, machali do niej, coś krzyczeli, a ona siedziała ze łzami w oczach i błagała, aby staruszek odpalił. Nie odpalił, za to ktoś zapukał do okna. – Otwórz. Co się stało? – zapytał jakiś chłopak. Był od niej może rok, może ze dwa starszy, przeciętny, ale również miły. Miał w oczach coś niesamowitego, hipnotyzującego. – Nie płacz, pomogę ci. Zadzwonił po kogoś, przyjechała laweta, wciągnęli maluszka i odjechali, a Hanka stała jak wmurowana. – Wsiadaj. – Wskazał na swój samochód. – Jedziemy do warsztatu. Wsiadła. Czuła się zagubiona, nie wiedziała, jak ma się zachować. – Dziękuję – wydusiła. – Nie ma za co. Jestem Leszek. – Hanna – odpowiedziała nieśmiało, podając mu rękę. – Gdzie jedziemy? – Do warsztatu mojego ojca, spróbujemy go reanimować. Nie, nie ojca, twój samochód – dodał, widząc jej zdziwienie. Jechali około pół godziny, co chwila zatrzymywali się z powodu dużego ruchu. Miała wrażenie, że zna tego chłopaka od zawsze, jak dobrego kumpla. Już po chwili nieśmiałość gdzieś zniknęła. Rozmawiali, śmiali się, to było niesamowite. Jeszcze nigdy nie czuła się tak swobodnie przy mężczyźnie. Rok później zamieszkali razem. Leszek był dla Adama jak ojciec. Bawił się z małym, grał w piłkę, zabierał do warsztatu, na ryby. Wspólnie wbijali w domu gwoździe w ściany, gdy chciała powiesić nowe obrazki, majsterkowali, między nimi narodziło się coś niesamowitego. Mój syn będzie miał prawdziwego ojca. – Hanka niczego więcej nie potrzebowała do życia. Adam wolał mówić do Leszka po imieniu, tak było dobrze dla obu. Mimo że świetnie się dogadywali, Adaś co jakiś czas pytał matkę o biologicznego ojca. Nigdy źle o nim nie mówiła, wiedziała, że mogłoby to być trudne dla chłopca, ale teraz trochę tego żałowała. Może gdyby Adam wiedział, jaki naprawdę jest jego ojciec, teraz wszystko wyglądałoby inaczej… Zjadła obiad, był smaczny. Ktoś wszedł do domu. – Cześć, mamo. – Adam stał z bukietem stokrotek. Uwielbiała je. – Cześć, syneczku. Ucałowała go, podziękowała za życzenia i kwiaty. Chwilę porozmawiali, a potem Adam poszedł do swojego pokoju. Znowu był przygnębiony, ale widziała, że nie chce nic mówić. Położyła się, żeby odpocząć. Zdążyła poczuć objęcia Morfeusza, gdy zadzwonił telefon. Zerwała się, spojrzała na wyświetlacz. Elżbieta Wolińska, lekarz pediatra z jej oddziału. – Cześć, Hanka, wiem, że niedawno skończyłaś, ale potrzebuję cię, możesz przyjechać? – Pewnie, zaraz będę. Nie musiała pytać po co, było dla niej jasne, że to coś ważnego. Ela nigdy nie nadużywała ich bardzo dobrej znajomości, mogłaby i rzec: przyjaźni. Poznały się w szpitalu, gdy obie zaczynały pracę. Obie stażystki, uczyły się zawodu i tu zostały. Była między nimi jakaś niesamowita więź, rozumiały się bez słów, nadawały na tych samych falach. Dużo rozmawiały, gdy był spokojniejszy dyżur. Spotykały się też poza pracą, wspólnie z rodzinami, ich mężowie również się lubili, a chłopcy bardzo dobrze się dogadywali. Elka była świetnym doradcą, potrafiła słuchać, wesprzeć. Po rozmowie z nią widziało się swoje problemy z innej perspektywy. I pewnie odwrotnie też tak było, bo i Ela chętnie zwierzała się ze swoich problemów i zawsze mogła liczyć na Hanię. Elżbieta była zawsze twarda, pewna siebie, wiedziała, czego chce, i głośno mówiła o swoich oczekiwaniach. Wysoka brunetka, z krótkimi włosami, zawsze zadbana, elegancka. Chyba nawet w domu chodziła w obcasach. Miała w sobie coś dziwnego, co trudno zrozumieć. Z jednej strony była ciepła, rozumiała innych, mali pacjenci ją uwielbiali, czuli się przy niej spokojnie, ufali jej. Z drugiej jednak czasem się usztywniała, trzymała dystans, stawała się poważna i czepiała się wszystkiego wkoło. Szczególnie w domu. Tam to już była kierowniczką na całego. Hanka bardzo ją lubiła, ale czasem nie mogła zrozumieć, jak Paweł to wytrzymuje. Paweł Woliński pracował w dużej firmie jako informatyk. Dobrze sobie radził, nigdy nie narzekał. Był konkretnym facetem, wiedział, czego chce. A jednak po przekroczeniu progu domu chyba niewiele miał do powiedzenia. Na pewno z czasem coraz mniej. Hania nie potrafiła zrozumieć, jak to jest, że taki silny facet tak się daje tej swojej babie. Ela od zawsze była waleczna, wychowała się w domu dziecka, więc od małego była nauczona walczyć o swoje. Nic dziwnego w sumie, chociaż chyba tak naprawdę najbardziej walczyła sama ze sobą. Ta jej siła musiała być pozorna, bo w głębi duszy Ela była małą, zagubioną dziewczynką. Im bardziej potrzebowała wsparcia, pomocy, tym grubszą zakładała na siebie stalową zbroję, próbując pokazać siłę i niezależność. Hance trudno było sobie wyobrazić, co musiała przeżywać Ela, mierząca się z tak trudną przeszłością. Nie znała swoich rodziców, był moment, gdy chciała ich odnaleźć, ale szybko zrezygnowała, pewnie się bała. Była zawsze wzorową uczennicą, we wszystkim perfekcyjna, jakby ciągle chciała zasłużyć na miłość i uznanie innych. Szybko się usamodzielniła, poszła na studia medyczne, egzaminy zdała śpiewająco. Na studiach oczywiście była jedną z najlepszych. Ciągle czuła ogromną potrzebę bycia zauważoną, docenioną, ciągle czekała na jakąkolwiek pochwałę – to budowało jej samoocenę, tak przynajmniej myślała, ale chyba nie do końca tak było. Trudno być pewnym siebie, dobrze czuć się z samym sobą, gdy jest to zależne tylko od opinii innych. Mimo że znała swoje zalety i wiedziała, że wiele potrafi, wciąż było jej mało, wciąż chciała coś osiągać, udowadniać. Nie wiedziała, że tak się nie da, nie wiedziała, że dopóki sama siebie nie zaakceptuje, nie pokocha, nikt ani nic nie będzie w stanie jej pomóc. Jej cechy były zarówno zaletami, jak i wadami. Nie potrafiła ich ujarzmić tak, aby jej służyły, raczej często ją zamęczały. Potrzeba kontrolowania wszystkiego wokół musiała być jej największą zmorą, jednak robiła to, coś jej to dawało – poczucie bezpieczeństwa, wrażenie, że nad wszystkim panuje. W pracy było to dość korzystne, szczególnie dla współpracowników, bo sumiennie wykonywała wszystkie swoje obowiązki, wszystkiego doglądała. Chyba tak naprawdę nie miała zaufania do innych albo bała się, że nie zrobią czegoś tak dobrze jak ona. W domu jednak było już gorzej. Musiała panować nad wszystkim, o wszystkim wiedzieć, wszystkimi kierować. Gdy tylko coś nie szło po jej myśli, wściekała się. Kiedy patrzyło się z boku, można było pomyśleć: wariatka, ale niemożność wpływania na otoczenie wywoływała w niej potworny strach i napięcie. Nie była w stanie sobie z tym poradzić, miała wrażenie, że traci grunt pod nogami, jakby miała za chwilę wpaść w przepaść. Ten strach ją paraliżował i jeszcze bardziej nakręcał do kontrolowania wszystkiego i wszystkich. Dla Pawła jej funkcjonowanie na początku było korzystne – nie miał nic na głowie, bo żona zajmowała się wszystkim. Nawet gdy chciał jej w czymś pomóc, zrobić cokolwiek, ona i tak musiała poprawić, dopytać, upewnić się, czy jest tak, jak ona uważa, że powinno być. Paweł z czasem rezygnował z różnych aktywności. Ożywił się jednak, gdy urodziło im się pierwsze dziecko. Mirek był dla młodego ojca spełnieniem marzeń. Paweł bardzo chciał pomagać żonie, ale znowu wszystko było nie tak, więc powoli usuwał się w cień, słysząc jednocześnie pretensje, że w niczym nie pomaga. Trzy lata później urodził się Piotruś. Supermama ogarniała wszystko, a wieczorami płakała w poduszkę, jaka jest nieszczęśliwa, samotna, bez wsparcia, złościła się na męża, a on nie rozumiał, o co chodzi. Paweł więcej czasu spędzał z dorastającym Mirkiem, bo Piotruś dla mamy był ciągle mały, mimo że czas leciał, a ona nieustannie go wyręczała i traktowała jak malutkiego chłopca. Trójka facetów Wolińskich najlepiej bawiła się wtedy, gdy pani doktor szła na dyżur. Spędzali czas po swojemu, po męsku, a Paweł miał szansę pokazać młodszemu synowi, że nie jest już malutkim Piotrusiem, tylko dorastającym nastolatkiem. Kochali Elę, ale jej inwazyjność doprowadzała ich do obłędu. To niesamowite, jak można z przekonaniem o słuszności swojego postępowania robić pod górę bliskim. Ela wierzyła, że jej podejście pozwoli wychować chłopców na dobrych ludzi. Hanka weszła na oddział. Rzeczywiście, było duże zamieszanie, wypadła pielęgniarka, no cóż, czasem i pielęgniarka może załapać rotawirusa od małego pacjenta. Hanka zastąpiła koleżankę. Zadzwoniła do Leszka, że będzie późnym wieczorem. Pod koniec dyżuru zrobiło się spokojniej. Zauważyła, że Ela ma dziś wyjątkowo dobry humor. Nic dziwnego, była podekscytowana poranną organizacją chłopców, przygotowanym dla niej prezentem. Tak idealnie prawie, jakby sama to zaplanowała. Majka otworzyła drzwi domu. Dziewczynki rzuciły się jej na szyję. – Wszystkiego najlepszego, mamusiu! Kasia, od roku nastolatka, śliczna, długowłosa dziewczynka bardzo podobna do mamy z wyglądu, jednak w zachowaniu taka jak tata – spokojna, rozważna mimo wieku – poważnie przyjęła rolę starszej siostry. Troszkę matkowała młodszej Antosi – ośmiolatce, dzikiej i szalonej jak mama, z wyglądu zupełnie jak tata. Dziewczynki dużo czasu spędzały z tatą na zabawach, jeździe na rowerze, czytaniu książek. Były jego królewnami, lecz mimo szaleństwa na punkcie swoich córek Maciej był rozsądnym tatą, jasno określającym zasady i konsekwentnym w wychowaniu. Wychowywał córki w miłości, wspierając w trudnościach i pokazując, jak wytrwale pokonywać przeszkody. Majka miała więcej luzu, często była niekonsekwentna, czasem sprawiała wrażenie, jakby lgnące do niej córki przeszkadzały jej w ciągłej zadumie artystycznej. Zdarzało się, że gdy malowała, przeganiała dziewczynki jak namolne muchy. Nie pozwalała im używać swoich farb i pędzli, praktycznie nie miały wstępu do jej pracowni. Macieja bardzo to złościło, widział, że dziewczynki chcą być blisko mamy. Chciały być takie jak ona, pragnęły malować, uwielbiały to robić. Majka nie rozumiała, o co chodzi mężowi, przecież starała się spędzać z nimi czas. Ale to nie był tylko czas dla mamy i dziewczynek – to Maciej organizował wspólne wyjazdy, zabawy. Majka często chodziła z głową w chmurach, obmyślając kolejne projekty. Ciągle się doszkalała, chciała być coraz lepsza, stać się sławną malarką. Jednak brakowało jej odwagi, aby pokazać światu prace. Czasem dawała je w prezencie, gdy szli do kogoś na jakąś uroczystość, a obdarzony zawsze był zachwycony. – Dziękuję, dziewczynki, kochane moje! – zawołała Majka. – Co to? Co dla mnie macie? Ooo, kwiaty i laurki. Piękne! Prawdziwe arcydzieła – chwaliła córki. – Mamo, zobacz moją, zobacz te kolory, dobrze dobrane? – domagała się uwagi Tośka, chcąc zaimponować matce. – Pięknie, córeczko, masz zadatki na prawdziwą malarkę. – Uśmiechnęła się do dziewczynki. Kasia stała spokojnie, czekając na swoją kolej. Jej laurka była przepiękna, widać, że dziecko włożyło bardzo dużo pracy w przygotowanie. Majka pochwaliła drugą córkę. – To co, teraz lody i babeczki dla moich aniołków! Tosia z radości zaczęła klaskać w rączki. – Tak, tak! – wołały na zmianę. Majka wzięła laurki i schowała je w szufladzie komody. Poszła do kuchni przygotować deser dla całej rodziny. Podszedł do niej Maciej. Nie krył oburzenia. – I co, przy następnym sprzątaniu je wyrzucisz? Widziałaś, ile pracy w to włożyły, może mogłabyś bardziej docenić ich wysiłek – powiedział kąśliwie. – Czego ty chcesz ode mnie? – odburknęła, jednak zrozumiała, o co mu chodziło. Wniosła na taras deser, soki dla córek i kawę dla siebie i męża. Wróciła do kuchni po cukier. Zatrzymała się przy komodzie. Otworzyła szufladę i wyjęła laurki. Gdy podeszła do stołu, przy którym rodzina już opychała się lodami, powiedziała: – Dziewczynki, te laurki są tak piękne, że nie mogą leżeć w szufladzie. Pomyślałam, że włożymy je w ramki i powiesimy na ścianie. Dziewczynki podbiegły do matki i rzuciły się jej na szyję. – Naprawdę myślisz, że są tak ładne, że mogą być dekoracją w naszym domu? – zapytały z niedowierzaniem. – Myślę, że to prawdziwe dzieła sztuki. – Zerknęła na męża. Uśmiechnął się, widziała, że był szczęśliwy. Poczuła zadowolenie, ale jednocześnie żal do siebie, że nie zawsze potrafi doceniać swoje dzieci. Widziała przecież, że pragną każdej jej pochwały, docenienia, wsparcia. To było cudowne popołudnie, które uzupełniała piękna pogoda. Zapach bzów unosił się w powietrzu, a słońce grzało coraz mocniej. Majka zabrała uczniów w plener. Pogoda sprzyjała, a lekcje na dworze zawsze były dla młodzieży atrakcją. Uczniowie malowali węglem na białym papierze. Podchodziła do każdego i dawała cenne wskazówki. Była dumna z zaangażowania swoich podopiecznych. Nauczyła ich, jak można wyrazić siebie przez sztukę i mówiła, że nieważne, czy ktoś ma talent, czy nie – każdy może malować. Po lekcjach popędziła do pokoju nauczycielskiego z nadzieją, że Janka już tam jest. – Cześć! Wiesz, znalazłam świetne warsztaty w Bieszczadach, prowadzi je dwóch doskonałych wykładowców z ASP w Warszawie. Kiedyś już byłam na zajęciach u jednego, było wspaniale. A tego drugiego nie kojarzę, ale mówią, że jest świetny. Już wszystko załatwiłam z Maciejem, zaklepałam sobie miejsce i jadę w ten czwartek! – piszczała prawie jak nastolatka – Świetnie – burknęła Janka. – Ja też miałam rewelacyjny weekend, przygotowałam perfekcyjny raport z ewaluacji. Nawet dyrektorka mnie pochwaliła, no i cóż ci mogę jeszcze powiedzieć. Wierzę, że będziesz dobrze się bawić, to znaczy ciężko pracować, żeby rozwijać swój talent. Kiedy Janka wychodziła z pokoju nauczycielskiego, Majka z kaprysem niezrozumianej dziewczynki wzruszyła ramionami. Oczywiście, że zamierzam rozwijać swój talent – pomyślała i poszła na lekcje. Janka wychodziła już ze szkoły, gdy w drzwiach zobaczyła mężczyznę. To ten z kafejki! Poczuła się jak nastolatka, podobał jej się i przestraszyła się trochę swoich emocji. Uśmiechnął się do niej. – Dzień dobry. W którą stronę do gabinetu pani dyrektor? – zapytał szarmancko. Zatkało ją, ale szybko się zreflektowała i wskazała kierunek. Podziękował, grzecznie się pożegnał i poszedł dalej. Stała przez chwilę jak wryta, ale po chwili ruszyła dalej. Cały dzień myślała o nieznajomym. Nie przeszkadzało jej nawet ciągłe gadanie matki. Gdy zadzwonił budzik, Janka spojrzała za okno. Ujrzała błękitne niebo. To będzie piękny dzień. Rok szkolny zbliżał się ku końcowi. Zaczęła zastanawiać się, jak spędzi wakacje, jednak zupełnie nie miała na nie pomysłu. Pewnie nigdzie nie wyjedzie, bo nie będzie chciała zostawić mamy samej, a z nią też niełatwo gdziekolwiek wyjechać – nie chce się ruszać z domu na krok. Nawet do sklepu nie wychodzi, przewietrzy się na balkonie i to jej wystarcza. Szybciutko ogarnęła się i wybiegła z domu. Poszła do kafejki nie tylko z zamiarem kupna sałatki i kawy, ale i z nadzieją, że spotka nieznajomego. Rozejrzała się, nie było go, więc stanęła w kolejce. Gdy zapłaciła za śniadanie, usłyszała za sobą ten czarowny głos. – Dzień dobry. Dobra ta sałatka? Chyba zawsze pani ją kupuje. O Boże, on widział nie raz, co zamawiam! – pomyślała. – Tak, dobra, polecam – odpowiedziała, rumieniąc się. – Pewnie jedzie pani do szkoły? – Tak, zaczynam lekcje o ósmej. Miło było pana spotkać, do widzenia. – Ruszyła w stronę wyjścia. – Możemy pojechać razem? – zapytał. – Ja też tam się wybieram. – Możemy – zgodziła się trochę z przerażeniem. Jechali autobusem. Bała się, że nie będzie potrafiła z nim rozmawiać, nie miała wielkiego doświadczenia z facetami, szczególnie poznanymi przypadkowo. Ma na imię Wojtek, jest z wykształcenia programistą i spędzi miesiąc w jej szkole, bo ma coś tam zmienić w oprogramowaniu, wspominał o serwerze, systemie, internecie. Nie do końca potrafiła się skupić na tym, co mówił. Czuła radość, a jednocześnie niepokój. Podobał się jej. Wolałaby jednak najpierw dowiedzieć się, czy nie ma czasem żony. Ale gdyby miał, pewnie nie zaczepiłby jej. Chociaż… kto wie. – A ty czego uczysz w szkole? – zapytał nagle. Poczuła się jak uczennica wywołana niespodziewanie do odpowiedzi. Zejdź na ziemię! – strofowała sama siebie. – Matematyki. To królowa nauk. – Uśmiechnęła się. – Skąd taki pomysł? Bardziej chciałaś być matematykiem czy nauczycielką? Zamyśliła się. – Wiesz, zawsze lubiłam dzieci, młodzież, a jak byłam dzieckiem, lubiłam bawić się w szkołę. Chyba chciałam być nauczycielką już jako dziecko. – I właśnie matematyki? – Miłość do matematyki zaszczepił we mnie tata – wytłumaczyła i posmutniała. Nie pamięta, kiedy go widziała ostatnio, to już tyle lat. Autobus się zatrzymał. Wysiedli i ruszyli w stronę szkoły. – Może jutro też pojedziemy razem? Miło mi się z tobą rozmawia. A, jestem Wojtek Ciesielski. – Wyciągnął rękę, a ona podała mu swoją. – Janka Nowak. – To co, jutro rano w kafejce? Przytaknęła. Ucieszyła się, ale w głowie został jej tata. Rodzice rozwiedli się, gdy miała szesnaście lat. Ojciec pił coraz więcej, matka nie była w stanie tego znieść. Janka nie wiedziała, jak to było – czy matka zaczęła gderać, bo pił, czy on zaczął pić, bo ona stale gderała. Wyrzuciła go po prostu z domu, a on zaszył się w mieszkaniu po swoich rodzicach i coraz rzadziej się spotykali. Czuła do niego złość, obwiniała go za rozpad rodziny, a jednocześnie tęskniła za nim i kochała go. Matka zawsze źle mówiła o ojcu, uważała, że nieudane małżeństwo to wynik alkoholizmu ojca. Janka bardzo przeżywała, gdy słyszała kolejne kłótnie. Picie taty nigdy nie stanowiło dla niej problemu, bo po prostu szedł spać. Nie było jak w innych rodzinach, gdzie dzieci bały się pijanego ojca. On był nawet czasem wesoły, wygłupiał się z nią, a matka tego nie znosiła. Krzyczała, że jest pijany i ma odejść od córki. Z czasem przestał się już z nią kłócić, szedł do swojego pokoju i zasypiał. Janka czasem po cichu, żeby matka nie widziała, wchodziła tam i przykrywała ojca. Pewnego dnia, gdy wróciła ze szkoły, zobaczyła spakowane walizki. Tata siedział na wersalce, czekał na nią. Przytulił ją mocno, miał łzy w oczach. – Bardzo cię kocham, Jasiu. – Tylko on mógł do niej tak mówić. – Ale nie mogę tu zostać, przepraszam. Przychodź do mnie, kiedy tylko będziesz chciała. Kiedy wyszedł, długo płakała. Spotykała się z nim przez jakiś czas, ale kiedy wracała do domu, mama zaczynała gadać. Ciągle powtarzała, że zniszczył jej życie, że jest złym człowiekiem, że nie myśli o nikim i o niczym, tylko o piciu. Podkreślała przy tym swoją wspaniałość, jak się starała, jak dbała, podczas gdy on był taki niewdzięczny. Z czasem i Janka usłyszała, jaka jest niewdzięczna. Zawsze gdy wracała od ojca, czuła się winna. Ta wina urosła do tak ogromnych rozmiarów, że zaczęła ją przytłaczać. Przestała chodzić do ojca, żeby matka dała jej spokój. I tak naprawdę nie widziała go już wiele lat. Wzruszyła się. Przez te lata w głowie miała cały czas słowa matki. Uwierzyła, że ojciec zniszczył ich rodzinę. Gdy Hanka wróciła do domu, Leszek i Adam spali. Poranek był kiepski, coraz trudniej było jej sobie radzić z sytuacją w domu. Od chwili, kiedy zadzwonił Zbyszek i oznajmił, że chce się spotkać z Adamem, czuła, że pojawią się problemy. Adam był szczęśliwy, że wreszcie ma kontakt z ojcem, ale też bardziej się buntował na wszystkie uwagi Leszka. – Nie czekajcie na mnie z obiadem, zjem z tatą! – krzyknął, wychodząc do szkoły. – Boję się o niego – zwierzyła się Hanka mężowi. – Nie wierzę, że Zbyszek nagle pokochał syna. Boję się, że znów nagle zniknie, Adam może sobie z tym nie poradzić. Zbyszek wrócił do Polski trzy miesiące temu. Od razu skontaktował się z Hanką, chciał poznać syna. Przez szesnaście lat nic go nie interesowało, a teraz nagle się obudził. Nie mogła zabronić im spotkania, chociaż bardzo tego chciała. Bała się, że ono może źle wpłynąć na Adama, który do tej pory praktycznie nie stwarzał problemów, dobrze się uczył, miał w planach studia ekonomiczne. Od kiedy zaczął spotykać się z ojcem, bardzo się zmienił. Ojciec mu imponował, szczególnie gdy opowiadał o swoich podbojach, zwiedzaniu świata i podrywaniu kobiet. Do tej pory nie ułożył sobie życia, ale wszystko wskazywało na to, że był z siebie dumny. Opowiadał o życiu w Holandii i tłumaczył synowi, że tam się żyje zdecydowanie lepiej niż w Polsce. Gdy Adam wrócił z jednego ze spotkań i poinformował, że po ukończeniu szkoły średniej wyjedzie do ojca do Holandii i nie zamierza studiować, Hanka wpadła w szał. Rozmowa ze Zbyszkiem to był dla niej jakiś kosmos. Miała wrażenie, że trzylatek lepiej by ją zrozumiał. Nie trafiały do niego żadne argumenty, był zupełnie bezkrytyczny, nie rozumiał, jakie zamieszanie robi w głowie chłopca. – Przecież nie musi studiować, jeśli nie chce! – wykrzyczał. – Oczywiście, że nie musi, ale do tej pory chciał, a teraz jest gotów nawet nie iść do szkoły średniej. Uwierzył w jakieś nierealne wizje, które mu przedstawiasz… – Ja też mam prawo go wychowywać! – Ty go nie wychowujesz, ty go demoralizujesz! Zbyszek się rozłączył. Do Adama też niewiele trafiało. Był oczarowany luzackim stylem ojca, dla którego najważniejsze było tu i teraz i który nie myślał o konsekwencjach swoich zachowań. Pokazywał synowi świat, którego chłopiec wcześniej nie znał. Adamowi podobały się: luz ojca, brak zasad, niemartwienie się jutrem. Miał wrażenie, że takie życie jest lepsze. Był przez ojca traktowany jak kolega, podobało mu się to. Czuł się jak dorosły. – Matka trochę przesadza – mówił do syna. – Ty musisz się więcej bawić. Masz jakichś kumpli? – Mam, spotykamy się, chodzimy do kina, gramy w piłkę, mam też dziewczynę. – No, no, moja krew. Ale pamiętaj, synu: na jednej życie się nie kończy, nie angażuj się za bardzo, żebyś sobie przez jedną babę życia nie zmarnował. – Masz rację – odpowiedział, ale się zamyślił. Zrobiło mu się przykro, bo bardzo lubił Ankę. – Co tam jeszcze porabiasz? Co lubisz robić? – dopytywał ojciec. – Pływam w klubie „Delfiny”, mam bardzo dobre wyniki, w ostatnich zawodach zająłem drugie miejsce. – W ogólnopolskich? – Nie, wojewódzkich. – Aaa, to jeszcze musisz trochę powiosłować tymi łapkami, to jeszcze nie wyniki. Wiesz, jak byłem w twoim wieku, to wszystko, za co się brałem, robiłem najlepiej. Byłem najlepszy w naszej drużynie siatkarskiej. To ważne być najlepszym, bo wtedy dziewczyny zwracają na ciebie uwagę. No wiesz, jak to mówi młodzież, masz wtedy branie. – Zaśmiał się. Adam poczuł żal. Chciał zabłysnąć przed ojcem, ten jednak ciągle opowiadał o swoich sukcesach. – No, no, super, a co robiłeś w ostatnie wakacje? Wiesz, ja byłem tu i tam, trochę pozwiedzałem. – Byłem na obozie pływackim, a potem tu, na miejscu, spędzałem czas z kumplami, często też pomagałem Leszkowi i dziadkowi w warsztacie… – To nie jest twój dziadek! – oburzył się Zbyszek. – A poza tym dajesz się tak wkręcać w robotę, płacą ci coś w ogóle czy chcą mieć tanią siłę roboczą? Nie możesz tak, synu, dawać się wykorzystywać, bądź mężczyzną. Musisz się szanować. – Ale mogę się też czegoś nauczyć. – Starał się wytłumaczyć. – Czego? Wlewać płyn do spryskiwacza? – zadrwił Zbyszek. – Będziesz bogaty, to tobie będą zmieniać płyn, wiesz, nawet naprawiać nie będziesz musiał, jak będziesz jeździł super furą. Trzeba kombinować, wiesz, jakieś interesy, żeby mieć kasę, wiesz, jak się ma kasę, to ma się wszystko i dziewczyny lepiej się przyciąga… – A co ty, tato, tak w ogóle robisz w tej Holandii? – Adam starał się zmienić temat. Zapadła niezręczna cisza. – No wiesz, trochę pracuję, wiesz, kasę zarabiam, no ale to ci opowiem innym razem. Życie w Holandii jest super, tam to się inaczej żyje niż tu. Kiedyś przyjedziesz do mnie, to zobaczysz, to jest życie! Praca normalnie na każdym kroku, o nic się nie musisz martwić. Wszystko tam można mieć. Adam słuchał zadumany. Z jednej strony kręciło go to, co mówił ojciec. Jakie to niesamowite, że można tak łatwo żyć, mieć wszystko, czego się chce, jeździć, gdzie się chce. Próbował dopytywać ojca, co dokładnie robi, jaką ma pracę, ale niczego konkretnego się nie dowiedział. Z drugiej strony czuł dziwny dyskomfort. Przekonania i prawdy ojca zderzały się z tym, czego Adam był uczony w domu. Nie wiedział już, co jest właściwe. Nie wiedział tak do końca, kto chce dla niego lepiej. Spragniony był jednak obecności swojego ojca, więc słuchał wszystkiego. Zbyszek mówił wprawdzie bardzo dużo, ale nic konkretnego. Adam czuł niesamowite przyciąganie do niego, a jednak coś tajemniczego go odpychało. Leszek niewiele mówił, starał się stać z boku, ale cierpiał. Adam był dla niego jak syn, czuł, że go traci, też się bał. Uspakajał jednak Hanię, powtarzając: „Daj mu czas, poczekaj, wszystko będzie dobrze”. Martwiła się mimo to. – Cześć – przywitał się Adam, wchodząc do domu. Trzasnął drzwiami, znikając w swoim pokoju. Hanka poszła za nim zmartwiona. Chłopak siedział już przed komputerem. – Coś się stało, synku? Mam wrażenie, że jesteś zdenerwowany. – Nic mi nie jest – burknął. Chciała jeszcze coś powiedzieć. – Zostaw mnie, mamo, chcę sam posiedzieć. – Dobrze, ale pamiętaj, że jestem, jak będziesz potrzebował pogadać. Wyszła z pokoju.\nDzień ojca Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8147-309-5 © Ewelina Woźniak i Wydawnictwo Novae Res 2019 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res. REDAKCJA: Paulina Zyszczak KOREKTA: Agnieszka Goszczycka OKŁADKA: Izabela Surdykowska-Jurek KONWERSJA DO EPUB/MOBI: Inkpad.pl WYDAWNICTWO NOVAE RES ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Dzien_Ojca-ebookRO/p00623206i006" target="_blank" title="Dzień Ojca [Ewelina Woźniak] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Dzień Ojca [Ewelina Woźniak] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Adixxx 10 lipca 2016\nNie od samego początku jest koniec widoczny.\nDzisiaj na warsztat weźmiemy grę wprost idealną dla dwóch osób. Jest to wersja pojedynkowa oryginalnych 7 cudów świata. Gra lekka, łatwa i przyjemna. Polega głównie na wzniesieniu swojej cywilizacji na wyżyny zwycięstwa poprzez konstruowanie budowli, oraz budowaniu cudów, albowiem wszystkie te cuda i budynki razem stanowią miasto. Można by rzec, przez cuda do gwiazd.\nWnętrze opakowania. Wszystko ma swoje miejsce.\nWe wnętrzu małego, niepozornego opakowania, znajdziecie mnóstwo skarbów ukrytych w świetnie zrobionej wyprasce. Zawartość jest następująca:\n1 pionek konfliktu\n1 notes do zapisywania punktacji\nI to wszystko zmieściło się bez problemu w zgrabnym pudełeczku. Opakowanie dzięki swojemu rozmiarowi można też zabrać ze sobą do walizki na podróż. Małym defektem, jest to, że, trzeba uważać żeby nie zniszczyć kart, które wydają się być bardzo delikatne.\nHej, Ho, Hej Ho, budować by się szło!\nAle zanim o budowaniu to przedstawię krótki zarys rozgrywki i cel gry. Tak jak wspomniałam we wstępie, gra polega na doprowadzeniu swojej cywilizacji do zwycięstwa poprzez wznoszenie budowli a następnie budowanie cudów. I cuda i budowle współgrają ze sobą tworząc razem miasto.\nCała rozgrywka składa się z trzech epok, a w każdej epoce występuje inna talia kart. I epoka to karty brązowe, druga – niebieskie, zaś trzecia składa się z kart fioletowych. Karty z pierwszej i drugiej epoki obrazują surowce takie jak cegła, drewno, kamień, papirus oraz szkło (karty brązowe); punkty, bonusy (karty złote), dominacja militarna (karty czerwone ), dominacja naukowa (karty zielone) oraz karty dające punkty (karty niebieskie). Podczas rozgrywek w drugiej epoce skład kart się zbytnio nie zmienia, zaś gdy przebrniemy przez drugą epokę i nastąpi trzecia surowce odchodzą w niepamięć a do gry wchodzą karty Gildii (fioletowe ) dające punkty i pieniążki.\nKażda z epok rozgrywana jest właściwie w podobny sposób. Gracze mają okazje zagrać karty na stół, każdy dokładnie po 10, które mają na celu danie dominacji militarnej, dominacji naukowej, bądź ułatwienie wznoszenia cudów poprzez gromadzenie niezbędnych surowców.\n7 cudów posiada to co raczej znajdujemy w innych tego typu grach. Możliwe jest wygranie na trzy możliwe sposoby: dominacja militarna, dominacja naukowa, oraz zwycięstwo cywilne. Osiągnąć te dwa rodzaje dominacji można w każdej chwili, wówczas rozgrywka się kończy. Jeśli jednak żadnej z graczy nie osiągnie dominacji, po zakończeniu trzeciej tury podliczamy punkty i mamy do czynienia ze zwycięstwem cywilnym.\nPrzygotowana pierwsza epoka.\nZbudujemy Cud !\nZaczynając rozgrywkę należy najpierw wyłonić pierwszego gracza (tylko bez bicia się). Następnie osoba biegła w tasowaniu kart musi poradzić sobie z potasowaniem 12 kart z cudami, z których później wyciągamy cztery i kładziemy na stole. Pierwszy gracz wybiera jeden z cudów, drugi bierze dwa pozostałe, i temu pierwszemu siłą rzeczy zostaje ostatni 🙂 po wszystkim całą procedurę należy powtórzyć aby każdy dysponował czterema cudami na swoim polu. Kolejnym krokiem jest ułożenie piramidki z kart, pierwsza epoka wygląda tak jak na zdjęciu. Schematy piramidek znajdziemy na karcie z krótkim zarysem zasad, praktyka czyni mistrza więc z czasem układanie tego staje się odruchem. Po ułożeniu piramidki rozdzielamy forsę, czyli po 7 walut dla każdego. No i możemy zaczynać!\nKupujemy nasze pierwsze surowce, które będziemy produkować w mieście, plus jest taki, że niektóre są za darmo może akurat na nie trafimy i przeciwnik nie będzie miał tej szansy. Ponadto na części kart są takie białe symbole, to znaczy, że w przyszłości jak trafi nam się karta z takim samym symbolem możemy wznieść ją za darmo. Fajnie, nie? 🙂 Ale co zrobimy jak w portfelu będzie świeciło pustkami? A, no i na to jest rozwiązanie, możemy sprzedać jakąś kartę, która wydaje nam się kompletnie niepotrzebna i będzie mieli przypływ gotówki. A co jak chcemy zbudować cud, a nie mamy wszystkich potrzebnych surowców? Wtedy robimy następującą rzecz; na przykład: potrzebne nam jest drewno, które zazwyczaj kosztuje dwie monety, więc płacimy je i patrzymy ile drewna ma przeciwnik, za każde drewno jakie ma dopłacamy jedną monetę. Lipa trochę, ale czego się nie robi dla cudu. Praktycznie w taki sam sposób przebiega rozgrywka w kolejnych dwóch epokach. Następną turę rozpoczyna gracza z niższą siłą militarną. Po zakończeniu wszystkich epok rozpatrywane jest zwycięstwo. Podliczać punkty możemy w notesiku, który był dołączony do gry, ale dla tych co z królową nauk są na bakier polecam aplikację na telefon, ona podliczy wszystko za Ciebie i poda zwycięzcę 🙂\nWedług mnie to gra prawie idealna, ma proste i klarowne zasady, które bez problemu zrozumieją nawet dzieci, prosty mechanizm. Łatwo się gra a zarazem ta rozgrywka jest emocjonująca. To jest jedna z naszych pierwszych gier planszowych i pogłębiła naszą fascynację tym światem. Pudełko ma mały rozmiar, bardzo dobre na wyjazd, wyposażone jest w wypraskę, która skrywa wszystkie elementy i nic w niej nie lata 🙂 Żetony z bonusami i pieniążkami są z grubej tektury, jedynie karty są cieniutkie, więc obawiam się, że mogłyby się szybko zniszczyć. Ostatnim argumentem jest cena, bo te cacko kosztuje ok. 80 złotych 🙂\nPoprzednio Jessa Na Ni - Ashes: Odrodzenie Z Popiołów\nNastępny 8 Podstawowych rad jak dbać o bezpieczeństwo w internecie


NOWY DWÓR MAZ. Areszt dla 3 Ukraińców za brutalne pobicie nowodworzanina »\nNOWY DWÓR MAZ. Areszt dla 3 Ukraińców za brutalne pobicie nowodworzanina\nW czwartek, sąd rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim przychylił się do wniosku nowodworskiej prokuratury i zastosował 3- miesięczny areszt wobec trzech młodych obywateli Ukrainy, którzy dotkliwie pobili nowodworzanina. Mężczyznom grozi kara do 8 lat więzienia\n24 lutego br. nowodworscy kryminalni zatrzymali trzech młodych obywateli Ukrainy w wieku 23, 27 i 28 lat , którzy dwa dni wcześniej brutalnie pobili nowodworzanina. Mężczyzna doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i przebywa obecnie w szpitalu.\nZ policyjnych ustaleń wynika, że w sobotni wieczór, 22 lutego br., do mieszkania gdzie przebywał Wiesław K. ze swoim bratem i synem, weszło 3 obywateli Ukrainy. Ruslan B., Rostyslav H. i Vladyslav K., pobili przebywających w lokalu mężczyzn.\nWobec trójki podejrzanych, sąd na wniosek prokuratora orzekł trzymiesięczny areszt. Mężczyznom grozi kara do 8 lat pozbawienia wolności. Przedstawienie im zarzutów było możliwe dzięki wnikliwej pracy policjantów z komendy powiatowej policji w Nowym Dworze Mazowieckim.


Nie masz dostępu do gazu? Nie musisz ogrzewać domu chrustem. Są na to lepsze sposoby – Commplace – biuro prasowe\nNie masz dostępu do gazu? Nie musisz ogrzewać domu chrustem. Są na to lepsze sposoby\nNie masz dostępu do gazu?\nNie musisz ogrzewać domu chrustem. Są na to lepsze sposoby\nPGNiG wycofała się z zapowiadanego braku podłączania nowych inwestorów do sieci gazowej w latach 2022-2023, za to w unijnym projekcie Fit for 55 pojawił się zapis, że stosowanie pieców gazowych może być niebawem zabronione. Nic dziwnego, że pompy ciepła – rozwiązanie, które jeszcze parę lat temu niektórzy uznawali za chwilową modę – cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Co więcej, to ostatni dzwonek by zdążyć z montażem na ten sezon grzewczy, ponieważ firmy produkujące pompy ciepła przeżywają prawdziwe oblężenie.\nJeszcze niedawno Polska Spółka Gazownictwa podawała, że do końca 2022 roku odsetek Polaków z dostępem do gazu ziemnego wyniesie blisko 90%. Tymczasem dziś ta informacja straciła na znaczeniu. W Unii Europejskiej coraz częściej mówi się o możliwości zakazania wprowadzania do użytku kotłów na gaz kopalny – pozostałyby jedynie te, które już funkcjonują. Równocześnie można usłyszeć, że w nadchodzących latach głównym motorem dekarbonizacji będzie elektryfikacja i masowe wprowadzenie pomp ciepła. Wiele wskazuje więc na to, że promowane do tej pory sposoby ogrzewania odejdą do lamusa.\nPompy ciepła przybywają z odsieczą\nW ostatecznym rozrachunku, wybór systemu grzewczego jest podyktowany względami ekonomicznymi – decyduje kryterium ceny. Zarówno w przypadku instalowania systemu grzewczego w nowobudowanym domu, jak i w przypadku modernizacji. A także wtedy, gdy inne opcje nie wchodzą w grę – jak np. w przypadku braku możliwości przyłączenia do instalacji gazowej. Polacy doceniają korzyści, jakie daje instalacja pompy ciepła, czego najlepszym dowodem jest wzrost sprzedaży tych urządzeń grzewczych, który trwa niezmiennie od 11 lat.\nPompy ciepła – jak to działa i ile kosztuje?\nPompy ciepła wykorzystują energię elektryczną do wydobywania i koncentracji ciepła z powietrza zewnętrznego, gruntu lub wody i „pompują” je do budynku. Latem z kolei mogą pracować w przeciwnym kierunku, „wypompowując” ciepłe powietrze z budynku, w celu zapewnienia chłodzenia. W dodatku, na tle innych systemów ogrzewania, pompy ciepła są nie tylko powszechnie dostępnym rozwiązaniem, ale także coraz bardziej opłacalnym. – W przypadku istniejących budynków, przy taryfie G12, koszty ogrzewania są o 20–30%. mniejsze niż w przypadku ogrzewania gazem. Dla nowobudowanych budynków, z odpowiednią termoizolacją, wskaźnik ten przedstawia się jeszcze korzystniej – zauważa Paweł Poruszek CEO Euros Energy, polskiej firmy będącej propagatorem nowoczesnej energetyki oraz producentem pomp ciepła.\nPorównując szacunki z końca roku 2021 do tych z czerwca 2022, ogrzewanie za pomocą niektórych źródeł ciepła drastycznie wzrosło – nawet o 104%. Biorąc pod uwagę szalejącą inflację (bazowa, czyli po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła w maju 8,5%), wzrost kosztów ogrzewania może dla wielu rodzin oznaczać dylemat pomiędzy tym czy kupią podstawowe produkty spożywcze, czy będą mieli ciepło domu. Bo o ile przeciętnie w zeszłym roku wysokość dochodu rozporządzalnego dla każdego domownika wyniosła o 2,2% więcej niż w 2020 r., przeciętne miesięczne wydatki były realnie wyższe o 3,5 proc. od wydatków z 2020 r. Obecnie ta dysproporcja jeszcze bardziej się pogłębia.\nCzy pompa ciepła to rozwiązanie dla każdego?\nZastosowanie pompy ciepła jako źródła ogrzewania to rozwiązanie nie tylko dla nowobudowanych domów. Ta opcja sprawdzi się także w istniejących budynkach, zarówno jednorodzinnych, jak i wielorodzinnych. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac, mających na celu instalację pompy ciepła, warto zapytać specjalistę, które urządzenie wybrać i jakimi kryteriami się kierować. Przedstawiciel polskiego producenta pomp ciepła, Paweł Poruszek z Euros Energy wyjaśnia: – Wybierając pompę ciepła trzeba przede wszystkim ustalić zapotrzebowanie budynku na ciepło, uwzględniając jego powierzchnię całkowitą, straty energii w budynku, ilość energii niezbędną do ogrzania ciepłej wody użytkowej a także rodzaj instalacji grzewczej.\nRodzimy rynek oferuje kompletne rozwiązania i szereg udogodnień. Obecnie jednak popyt na pompy ciepła zaczyna przewyższać podaż. Wydłuża się także czas oczekiwania na montaż urządzeń. Rosnące zainteresowanie pompami ciepła przełoży się także na wzrost cen, które już teraz drożeją średnio o 10% miesięcznie. Aby nie skończyć tej zimy w nieogrzewanym domu albo z zadłużeniem, spowodowanym zakupem horrendalnie drogiego paliwa, warto już teraz podjąć decyzję o zakupie pompy ciepła i zyskać spokój na ten i kolejne okresy grzewcze.\nPanele fotowoltaiczne są popularną metodą pozyskiwania energii elektrycznej. Na...\nW Lidzbarku Warmińskim powstanie Ciepłownia Przyszłości\nPod koniec 2023 roku 90 proc. energii w systemie...\nKoniec ery węgla? Zmniejsz koszty ogrzewania nawet o kilka tysięcy złotych\nKoniec ery węgla? Zmniejsz koszty ogrzewania nawet o kilka...


redakcja 05.07.2018 11:43\nZielonka grzyb nie jest powszechnym gatunkiem w naszym kraju. Mimo to wzbudza od lat duże zainteresowanie. W 2009 roku doszło do śmiertelnego zatrucia tym grzybem. W jakich krajach zielonka grzyb jest już wpisana na listę grzybów trujących? Jak rozpoznać ten gatunek? Podpowiadamy.\nZielonka grzyb, czyli gąska zielonka\nZielonka grzyb to gatunek z rodziny gąskowatych. Równie często możemy spotkać się z nazwą gąska zielonka, dlatego w tym artykule będziemy używać ich zamiennie. Inne mniej popularne nazwy tego grzyba to m.in. bedłka zielona, zieleniatka i prośnianka.\nPojawia się zazwyczaj na piaszczystej glebie borów sosnowych. Gatunek ten jest bardzo powszechny w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W naszym kraju nie pojawia się jednak często.\nZielonka grzyb rośnie w okresie od września do listopada. Wzbudza także spore kontrowersje, dlatego że w niektórych krajach uznana jest za gatunek trujący, a w innych nie. Takich grzybów nie jada się już m.in. we Francji, Hiszpanii i Niemczech. W Polsce gąska zielonka nadal posiada status gatunku o nieokreślonym zagrożeniu.\nGrzyb zielonka - systematyka gatunku\nGatunek: gąska zielonka\nZielonka grzyb - czy jest jadalny?\nCzy zielonka grzyb jest gatunkiem trującym? To dosyć kontrowersyjna kwestia. Mimo że przez wiele lat powszechnie uznawano ten gatunek za bezpieczny dla ludzi, w niektórych krajach stwierdzono, że jest on trujący.\nJednym z takich miejsc jest na przykład Francja, gdzie w latach 1999-2003 doszło do wielu śmiertelnych zatruć tym grzybem. Dr Regis Bedris z Bordeaux zbadał wówczas historię choroby pacjentów. Łączył ich jeden wspólny element - przed zachorowaniem jedli oni gąski zielonki. Z tej przyczyny grzyby te zostały uznane za trujące także w Niemczech i Hiszpanii. W wielu innych miejscach nadal się je jada.\nGąska grzyb - które z nich z jadalne, a które nie? [opis, rodzaje, systematyka] >>\nCzy grzyby zielonki są trujące?\nMimo że grzyb zielonka nadal pojawia się na portalach kulinarnych, radzimy zachować ostrożność i zrezygnować z tego gatunku. Mimo ostrzeżeń z Francji, w 2009 roku w Polsce doszło do trzech zatruć tym grzybem. Jedno z nich okazało się niestety śmiertelne.\nJak wygląda grzyb zielonka? [WYGLĄD]\nJak rozpoznać ten gatunek grzyba? Oto najbardziej charakterystyczne cechy gąski zielonki:\nŚrednica kapelusza ma od 4 do 10 centymetrów.\nKapelusz jest z reguły żółtozielony, po środku robi się nieco ciemniejszy.\nSkórka na kapeluszu jest zazwyczaj naga, ale może być też drobnołuskowata.\nTrzon osiąga wysokość od 3 do 9 centymetrów.\nPowierzchnia trzonu jest żółtozielonkawa lub żółta.\nZ kolei miąższ jest twardy i kruchy, z reguły ma białą barwę.\nPo przekrojeniu miąższ nie zmienia swojego zabarwienia.\nZ jakim gatunkiem można pomylić gąskę zielonkę?\nOkazuje się, że może znaleźć także gatunki bardzo podobne do grzyba zielonki. Z tej przyczyny warto zachować ostrożność. Niektóre z nich są trujące (m.in. muchomor sromotnikowy). W jaki sposób je rozpoznać?\nMuchomor sromotnikowy - różni się przede wszystkim tym, że posiada pochwę u nasady trzonu, której gąska nie ma. Ma także wyższy trzon i wolne blaszki.\nGąska siarkowa - ma znacznie bardziej nieprzyjemny zapach. Poza tym jej miąższ jest żółty, a nie tak jak w przypadku gąski zielonki biały.\nCo roku możemy usłyszeć o tragicznych skutkach zatruć grzybami. W niektórych przypadkach pacjentów niestety nie udaje się uratować. Dlatego, jeśli nie jesteśmy wprawionymi grzybiarzami, lepiej jest konsultować nasze zbiory z osobami bardziej doświadczonymi.\nMałe dzieci i grzyby\nSzczególną ostrożność powinni zachować rodzice małych dzieci. W przypadku najmłodszych nawet nietrujące i jadalne gatunki mogą być niebezpieczne. Zjedzenie ich kończy się zazwyczaj bólem brzucha, biegunką, wymiotami i problemami ze snem. To dlatego, że nie w pełni rozwinięte układy pokarmowe dzieci nie są w stanie strawić grzybów. Dlatego radzi się, by rodzice wstrzymali się z częstowaniem swoich pociech tego typu potrawami aż do 8-10 roku życia.


Mio Fujifilm Bike Maraton - Streamsoft Producent systemów ERP\nStrona główna/AktualnościMio Fujifilm Bike MaratonPiątek, 17 sierpnia 2007 \_ Zobacz więcej artykułówKilku z nas lubi się czasami przewietrzyć wskakując po dniu pracy na rower. Podczas takich krótkich ( 50 km ) przejażdżek z tętnem na poziomie bliskim zawałowi serca jest mnóstwo czasu na myślenie (chociaż bywa, że boli ...). No i stało się. Na jednym z podjazdów doszliśmy do wniosku, że jest nas dość do zgłoszenia zespołu do startu w jednym z cyklów maratonów MTB rozgrywanych w Polsce. Od pomysłu do realizacji nie było daleko, być może dlatego, że wszyscy zainteresowani sprzyjali sukcesowi tego przedsięwzięcia. Efektem był start w cyklu Mio Fujifilm Bike Maraton 2007 pod dumną nazwą STREAMSOFT TEAM. Mogliśmy sprawdzić się w rywalizacji z podobnie jak my pozytywnie zakręconymi, których w prawie każdym starcie było ponad 1000. Były starty udane bardziej, inne trochę mniej. Były pot, krew, łzy i satysfakcja po ukończeniu wyścigu. Wyniki okazały się.........., hmm.......... być na miarę naszych możliwości. Drużynowo zajęliśmy 24 miejsce w stawce 74 drużyn wstydu więc chyba nie przynieśliśmy. Najlepszy z nas ukończył sezon na 16 miejscu w kategorii GIGA M3. Oczywiście w świetle zaistniałych faktów nie możemy spocząć na laurach. W kolejnym sezonie nakreślimy sobie ambitny plan nie do zrealizowania, który rzecz jasna co sił w nogach będziemy starali się zrealizować.\nDo zobaczenia na trasach maratonów.Dlaczego warto wybrać Streamsoft?Co nas wyróżnia?O nasNagrodyAktualności


Jak zapobiegać otyłości? - Mojakosmetyczka.pl\nStart\tFitness\tJak zapobiegać otyłości?\nW dzisiejszych czasach, gdy przeciętny człowiek coraz mniej energii wydatkuje na pracę fizyczną, a dostęp do dobrego jedzenia jest coraz łatwiejszy, gdy wypoczynek kojarzy się raczej z nicnierobieniem i siedzeniem przed telewizorem lub komputerem społeczeństwo staje się coraz bardziej otyłe.\nZnana do tej pory piramida żywieniowa została wzbogacona o nową podstawę i przestrzeganie jej w codziennym życiu na pewno przyczyni się do prawidłowej wagi, a co za tym idzie do lepszego samopoczucia ze względu na zdrowie jak i na walory estetyczne.\nA nowa piramida wygląda mniej więcej tak:\nPodstawa to 30-45 minut aktywności fizycznej; mogą to być spacery albo uprawianie jakiegoś sportu;\nProdukty pełnoziarniste, czyli pieczywo razowe, żytnie, graham. Płatki owsiane, grube kasze, brązowy ryż, makaron z mąki durum, 3-4 porcje dziennie (porcja to szklanka ugotowanego ryżu lub kromka chleba), dodatkowo 2 łyżki dziennie tłuszczy roślinnych;\nWarzywa można jeść bez ograniczeń, najlepiej do każdego posiłku, a także jako przekąski między głównymi posiłkami, minimum 5 porcji dziennie (porcja to duży pomidor lub papryka), natomiast, jeśli chodzi o owoce to są już tutaj pewne ograniczenia, ponieważ zawierają one tuczące cukry proste, więc nie można ich jeść więcej niż 2-3 porcje dziennie (porcja to 1 jabłko, pół grejpfruta, mała miseczka malin);\nNasiona i orzechy należy spożywać 1-3 porcji dziennie, ale porcje zależą od kaloryczności danego produktu ( porcja orzechów to będzie 8-10 sztuk, 1/3 szklanki nasion słonecznika lub 30 dag roślin strączkowych);\nNabiał to 1-2 porcje dziennie (porcja to 15 dag tłustej ryby morskiej, lub drobiu, jedno jajko, plaster twarogu, szklanka mleka, jogurtu lub kefiru);\nKilka razy w miesiącu można sobie pozwolić na zjedzenie produktów z białej mąki, czerwone mięso i wędliny;\nSłodycze i Fast fordy powinny całkowicie zniknąć z menu, ale jeśli nie to najwyżej 1-2 razy w miesiącu?


praktyka do uprawnien\nmam pytanie zwiazane z prowadzeniem dzienniczka praktyki zawodowej.Czy praktyka zawodowa musi byc potwierdzona jedynie wpisem do dzienniczka i opinia osoby prowadzacej, czy potrzebne sa takze dokumenty potwierdzajace ze dana osoba pracowala w danej firmie np. umowa o prace czy o dzielo. W czasie studiow jeszcze , robilem projekty dla jednej firmy bez umowy (na czarno). Czy teraz moge to wpisac do dzienniczka czy jest juz za pozno bo nie mam zadnej umowy.dzieki za odpowiedz\nOczywiście - niestety dla Ciebie - jest potrzebne udokumentowanie zatrudnienia. Po prostu Twoja praktyka potrwa troszkę dłużej.\ntak tez myslalem-dzieki\nWystarczy prawidłowo wypełniona książka praktyki zawodowej. Przepisy oraz regulamin nadawania uprawnień wyraźnie określają jakie dokumenty należy złożyć we wniosku. Jednak w tym wypadku osoba prowadząca praktykę i stwierdzająca jej odbycie wpisem do książki praktyki zawodowej, musiałaby potwierdzić nieprawdę, bo w rzeczywistości nie było wymaganej przepisami umowy o pracę.\nZ poswiadczeniem nieprawdy przez osobe kierujaca praktyka nie byloby problemu. Chce tylko zeby mi ktos wyjasnil czy do tego jakiegos wniosku o nadanie uprawnien wymagaja dokumentu poswiadczajacego ze pracowalem w firmie X czy nie, bo są tutaj dwie sprzeczne odpowiedzi. Czy ktos z Was wpisywal do dzienniczka odbyta praktyke na ktora nie mial dokumentu? Czy jest to mozliwe , czy moga sie doczepic.\npo kilku dniach bez odpowiedzi rozumie ze nikt nie kombinowal.Szkoda bo teraz nie bede wiedzial czy moge sobie jakos przyspieszyc te uprawnienia.\nTrudno powiedzieć zależy zapewne od izby, dwa lata temu w mojej - stary dzienniczek - jeszcze w formie zeszytu wystarczały pieczatki i podpisy sprawdzajacego. Nikt nie prosił o umowy, świadectwa pracy etc.\nAle jak teraz jest i czy u Ciebie tez tak bedzie, trudno powiedzieć.\nPrzy każdym projekcie podpisuje się osoba prowadząca (główny projektant z aktualnymi upr. bez ograniczeń i najlepiej jakby był z tej samej regionalnej IZBY INŻ BUD)! Dodatkowo potrzebujesz odpowiedni wpis KIEROWNIKA DZIAŁU PROJEKTOWEGO, który to potwierdza że w danym okresie pracowałes na umowe o prace w danej firmie! Pozdrawiam\nA jak firma jest 3 osobowa i nie ma kierownika dzialu?\nAle masz problem.... to tym kierownikiem będzie "szefostwo"! To tylko jeden wpis potwierdzający, że w danym okresie pracowałeś w tej firmie na etacie! Osoba ta nie musi mieć nawet uprawnień... skup :-) się raczej na wpisywanych tematach projektów i zakresie "obowiązków" przy których pracowałeś (i pamiętaj, że przy każdym wpisanym projekcie musi być podpis, pieczątka i komentarz projektanta z upr. -- podobnie na budowie ale to mam rozumieć będziesz pracował w innej firmie).\nJeszcze raz. To ze pod kazdym projektem podpisuje sie osoba z uprawnieniami to wiem, ale wpis KIEROWNIKA DZIAŁU PROJEKTOWEGO (załóżmy że taki jest) gdzie ma byc? I czy to juz jest odpowiedz na moje pytanie " czy wymagaja dokumentu potwierdzajacego prace w danej firmie podczas egzaminu", Czy tylko ten wpis KIEROWNIKA DZIAŁU jest tym dokumentem?


"Żarcie to syf!" Czym rząd chce wytruć nasze dzieci?\nMówi się, że człowiek jest tym, co je. Gdyby ludzie wiedzieli, co każe im jeść rząd, nie mieliby o sobie zbyt wysokiego mniemania. Powiązani z koncernami politycy karmią nas nie tylko „głodnymi kawałkami”, ale wręcz wprost wciskają nam gówno w usta.\nWalcz o zdrową żywność dla siebie i dla kolejnych pokoleń! Obejrzyj poniższy film:\nŚwiat w dalszym ciągu emocjonuje się koronawirusowym oszustwem. Niektórzy nawet jeszcze wierzą, że ich życie może być z tego powodu zagrożone. Natomiast świadomość społeczeństwa, że większość chorób bierze się ze skażonego chemią, antybiotykami i innymi śmieciami korporacyjnego żarcia (bo „jedzeniem” tego nazwać nie można), jest żadna.\nPrawda jest taka, że „rządzącym” wcale nie zależy na tym, abyśmy zdrowo i długo żyli. Wręcz przeciwnie – podtruwają nas ciągle, każdego dnia, uwikłani w interesy z zagranicznymi korporacjami. Brzmi jak lewacka propaganda? Nic bardziej mylnego, jest dokładnie odwrotnie. To koncerny produkujące masową żywność są niczym innym, jak postsowieckimi kołchozami. I to one są rzeczywistym zagrożeniem dla naszego zdrowia.\nWalka o zdrową, POLSKĄ żywność jest kolejnym z priorytetów i jednocześnie żądaniem patriotycznego Ruchu Społecznego ZJEDNOCZENI.\nZdjęcie: Obraz Ulrike Leone z Pixabay\nOne Reply to “„Żarcie to syf!” Czym rząd chce wytruć nasze dzieci?”\nGdzie powiedziano pisze:\nTaka drobna uwaga: jesteśmy tym co jesteśmy w stanie z jedzenią przyswoić , a nie tym co zjemy.\nTak było zawsze. Braki egzogennych aminokwasow ( 8 szt) powodują że papu przelatuje tylko przez nas.\nNiedostatek minerałów , to braki enzymów , siadająca trzustka, nieczynna grasica, nieczynna śledziona, glifosat , stres, niedospanie powodują większe marnotrawstwo żywności niż hipermarkety ( o stratach zdrowotnych , intelektualnych w skali społeczeństw nawet nie ma co wspominać).\nPrevious Previous post: Odbieranie dzieci ojcom to zbrodnia przeciwko Narodowi polskiemu\nNext Next post: „Stańcie po stronie Narodu!” Dowódca apeluje do policjantów na manifestacji!


Budowle - Ciekawe miejsca świata\nCiekawe miejsca świata\nWpisy oznaczone tagiem "budowle"\nGrecja jest wyjątkowo malowniczym terenem, który swoim pięknem kusi wielu turystów. Co roku odwiedzają ją miliony osób, wszystko za sprawą pięknego otoczenia oraz wielu zabytków. Grecja usytuowana jest pomiędzy trzema morzami tj. morzem jońskim, egejskim oraz śródziemnym. Poza cudownymi błękitnymi wodami Grecja może pochwalić się również górami. Prawie osiemdziesiąt procent kraju zajmują ogromne góry Pindos. Grecja to nie tylko malownicze krajobrazy, ale też wspaniała kultura po której po dziś dzień pozostały liczne zabytki. Do niewątpliwych skarbów tego kraju należy Akropol. Mieści się w Atenach i jest niewątpliwym symbolem geniuszu ludzkiego. Panteon to wspaniała wzniosła budowla, która widoczna jest z każdej strony miasta. Tuż obok niego wznosi się świątynia Ateny, zamiennie nazywana też świątynią bezskrzydłego zwycięstwa. Miejsce to było hołdem dla Ateny, która pozbawiona skrzydeł według wierzeń nie mogła opuścić Greków. Bardzo wielu turystów będąc w Grecji nie może oprzeć się cudownemu zabytkowi jakim jest teatr Dionizosa. Było to pierwsze na świecie miejsce w którym odgrywano sztuki teatralne. Rozrywkę ta zapoczątkowali przede wszystkim Sofokles oraz Ajschylos. Teatr jest wspaniałą pozostałością po dawnych czasach, zachował się prawie w całości i wiernie odzwierciedla dawną epokę. Kolejnym ważnym zabytkiem Grecji jest plaka, jest to dzielnica bogów, która mieści się u stóp akropolu. Obecnie plaki są centrum życia przemysłowego, na każdym rogu można spotkać tawerny, sklepy z licznymi produktami pochodzącymi z tego rejonu. Zwiedzając Grecję nie możemy pominąć również Olimpu. Dawniej był on siedzibą bogów dziś natomiast można go oglądać lub korzystać z jego okazałości w porze zimowej. Obecnie góra ta jest wykorzystywana do celów sportowych i można na niej uprawiać narciarstwo zimowe. Grecja kusi nas wieloma zabytkami, zanim się jednak do niej wybierzemy musimy dokładnie przestudiować przewodniki turystyczne po to aby wiedzieć czego w niej szukać. Znajduje się tutaj tak ogromne bogactwo zabytków i krajobrazów, że często może nie starczyć czasu na zobaczenie ich wszystkich.\nTagi: akropol, budowle, grecja, zabytki\n. Kategoria: Zabytki\nRosja jest ogromnym mocarstwem, które swoją wielkością przewyższa nawet Chiny czy USA. Pomimo, że terytorium tego państwa jest tak ogromne, to pod względem ludności jest inaczej, Rosja zajmuje dopiero dziewiąte miejsce w świecie. Rosja jest państwem bardzo zróżnicowanym, występuje tutaj podział na klasę bogatą i biedną, nie ma klasy średniej. Ci pierwsi zamieszkują centrum państwa czyli strefę najbardziej uprzemysłowioną z kolei reszta czyli biedni mieszkają na obrzeżach państwa, biednych wsiach. W Rosji można też zetknąć się z wieloma kulturami oraz zabytkami, to właśnie te atuty sprawiają, że coraz więcej ludzi chce ten kraj odwiedzać. Będąc w Rosji jej poznawanie i zwiedzanie musimy koniecznie rozpocząć od samego serca czyli Kremlu, to w tym mieście znajduje się pałac kremlowski, siedziba prezydenta Rosji. W pałacu podejmowane są też najważniejsze decyzje dotyczące Rosji. Na Kremlu warta uwagi jest także dzwonnica Iwana Groźnego, tuż obok niej usytuowana jest zbrojownia, po dziś dzień można w niej oglądać rynsztunek oraz klejnoty należące do cesarza. W Rosji dominującą religią jest prawosławie, Rosjanie są bardzo wierzącym narodem, nic więc dziwnego, że wiele z zabytków Rosji to kościoły. Należy tutaj zwrócić uwagę na najważniejszą ze świątyń, czyli sobór archangielski. Świątynia swoją sławę zawdzięcza faktowi, że dawnej odbywały się tutaj śluby oraz pogrzeby cesarzy oraz bardzo znanych bohaterów historycznych jak Iwan Groźny. Kolejnym ważnym kościołem dla Rosjan jest sobór zwiastowania. Dawniej w czasach świetlności sobór był miejscem modlitwy ważnych osobistości oraz carów. Dziś budowla ta zachwyca swoją architekturą, szczególnym znakiem rozpoznawczym tej cerkwi jest dziewięć kopuł które symbolizują stopnie anielskie. Rosja jest bardzo barwnym i bogatym kulturowo państwem nic więc dziwnego, że niektóre z jej zabytków zostały uznane przez UNESCO za niezwykłe i wpisane na listę dziedzictwa kulturowego, tak miało to miejsce w przypadku skansenu kolomonskoye. Miejsce to zaskakuje przede wszystkim pięknym pałacem Aleksa Romanowa, który dawniej był uznawany za siódmy cud świata. To właśnie tutaj znajdują się też cudowne budowle drewniane które pochodzą aż z czasów nowożytnych.\nTagi: budowle, moskwa, rosja\nTurystyka jest formą wypoczynku. Każdy z nas po ciężkiej pracy potrzebuje naładować baterie, w tym celu można udać się w różne wspaniałe miejsca. Sam termin turystyka kwalifikowana, oznacza zbiór różnych form wypoczynku. Ten rodzaj turystyki dotyczy osób, które namiętnie uprawiają sport. Uprawianie turystyki kwalifikowanej wymaga od turysty przede wszystkim wspaniałego przygotowania fizycznego i psychicznego. Wiele osób myli turystykę kwalifikowaną ze sportem rekreacyjnym, różnica natomiast jest bardzo widoczna, mianowicie w pierwszej dyscyplinie turystę cechuje poznawcze nastawianie do natury, nowych miejsc. Turystyka kwalifikowana pełni ważną rolę, ponieważ dzięki niej turysta wzbogaca swoje wiadomości na temat kraju i zagranicy poza tym zdobywa wiedzę o poruszaniu się po danym terenie. Kolejnymi zaletami tej dziedziny jest fakt, że turysta dzięki niej staje się aktywny i uczy się samodzielności. Każda wyprawa jest wyjątkowa i uczy, że aby przetrwać trzeba odpowiedniego przygotowania. To jak rozwija się turystyka kwalifikowana jest uwarunkowane przede wszystkim od ludzi, to ich zainteresowanie turystyką oraz sportem sprawia, że dziedzina ta przeżywa prawdziwy rozkwit.\nTurystka ta niesie ze sobą same pozytywne strony, osoby uczą się samodzielności, życia na innym terenie i dodatkowo mile spędzają czas wolny. Turystyka kwalifikowana jest miłym oderwaniem od rzeczywistości. Tę formę spędzania czasu można uprawiać samodzielnie lub w grupie. Bardzo często organizowane są imprezy wycieczkowe, w których może wziąć udział każdy zainteresowany. Takie łączenie grupy nie znanych sobie ludzi ma wile zalet, ponieważ uczy pracy w zespole, pewnej korelacji , jeden człowiek zależy od działania drugiego. Na wyjazdach takich ludzie poznają swoje otoczenie, kulturę czyli jak najbardziej rozwijają się. Turystyka kwalifikowana ma też już swoje tradycje, do nich należy przede wszystkim zwyczaj powitania się na szlaku. W zależności od uprawianego sportu, każdy krąg ma inne powitanie, kajakarze podnoszą wysoko wiosła z kolei przemieszczający się motorami uruchamiają klaksony. birma wycieczki\nCiekawe miejsca świata © 2017


Buty biegowe Hoka - Ultrasklep.pl\nHOKA jest producentem specjalistycznych butów biegowych, popularnych zwłaszcza w kręgu biegaczy długodystansowych. W ich gronie stanowi ona jedną z najszybciej rosnących sprzedażowo marek na świecie. Ceniona jest jednak również wśród amatorów, dopiero zaczynających swoją przygodę z bieganiem. Znakiem charakterystycznym obuwia jest nietypowa budowa, związana z zastosowaniem niezwykle grubej, piankowej podeszwy, co przekłada się na maksymalny stopień amortyzacji. Inne, typowe dla obuwia Hoka cechy to łódkowaty kształt, niskie osadzenie stopy w ramie buta, minimalna waga oraz bogata kolorystyka. Marka powstała we Francji w 2009 roku i od tego czasu sukcesywnie podbija kolejne rynki. Z sezonu na sezon producent sukcesywnie udoskonala najbardziej popularne modele, jak również wprowadza nowe propozycje. Na chwilę obecną najważniejsze modele to trailowy Speedgoat, miejski Clifton oraz łączący cechy obu z nich Challenger.


Przyłącze - elektryczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne - Projektoskop.pl\nZłożenie wniosku o pozwolenie na budowę to zakończenie tylko pierwszej części przygotowań do budowy. Oczekując na pozwolenie, możemy zająć się formalnościami związanymi z przyłączami i wyborem inwestora.\nProjekt przyłączy na naszej działce zazwyczaj wykonują projektanci odpowiednich branż, którzy współpracują z architektem. Naszym zadaniem jest tylko przekazanie architektowi warunków technicznych przyłączenia do sieci. Następnie projektant określa usytuowanie przyłączy na działce, tak by geodeta mógł nanieść trasy przyłączy na mapę oraz uzgodnić je w Zespole Uzgodnień Dokumentacji (ZUD).\nZasady podłączania do sieci elektrycznej reguluje ustawa "Prawo energetyczne". Na jej podstawie zakłady energetyczne opracowują zasady wykonywania nowych podłączeń oraz pobierane za nie opłaty.\nWarto nawiązać kontakt z rejonem energetycznym przed zakupem działki, ponieważ możliwość podłączenia do sieci energetycznej ma wpływ na uzyskanie pozwolenia na budowę. Tak więc uzyskany dokument określający możliwości przyłączenia do sieci energetycznej będzie przydatny podczas składania wniosku o pozwolenie na budowę.\nOpłata za przyłączenie jest zależna od mocy przyłączeniowej oraz sposobu wykonania przyłącza. W taryfie, którą posiada każdy rejon energetyczny, określana jest także długość przyłącza, która jest rozliczana według stawki ryczałtowej.\nJeżeli jednak przyłącze będzie dłuższe, trzeba wziąć pod uwagę dodatkowe opłaty za każdy metr.\nDobrze wiedzieć także, że na czas budowy naszego domu można wykonać przyłącze tymczasowe, które likwidujemy po zakończeniu prac. Jednak w takim przypadku będziemy musieli ponieść podwójne koszty przyłączenia.\nZazwyczaj lokalne sieci wodociągowe i kanalizacyjne należą do gmin, a zarządzane są przez zakłady komunalne. Podłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej odbywa się na warunkach, które są określane przez dostawcę.\nBardzo często pobierana jest opłata przyłączeniowa, która nie obejmuje wykonania samego przyłącza. Jest to forma udziału mieszkańców w rozbudowie sieci wodno-kanalizacyjnej, która jest prowadzona przez gminę.\nW przypadku przyłącza gazowego opłata ryczałtowa dotyczy odcinków do 5 m. Powyżej tej odległości pobierane są dodatkowe opłaty za każdy metr, według stawek, które są uzależnione o od warunków terenu.\nWłaściciel domu musi zakupić i postawić skrzynkę pomiarową. Dodatkowo musi wykonać instalację doprowadzającą gaz do budynku oraz sieci w budynku.\nAlternatywą dla przyłącza gazowego jest montaż zbiornika na gaz płynny. Instalacją i formalnościami z tym związanymi zajmuje się zazwyczaj dostawca gazu. Od niego zazwyczaj także jest dzierżawiony zbiornik.\nZobacz wszystkie artykuły z kategorii Poradniki\nTagi do artykułu: decyzja o warunkach zabudowy\t| pozwolenie na budowę\t| przyłącza\t| gaz\t| instalacje


Telefon sprzedam Tuliszków » Lombard Kołobrzeg\nLombard Kołobrzeg Prasóweczki 9 maja, 2020 | 0\nTelefon jak marzenie! Można stwierdzić, że w aktualnych czasach telefony zawładnęły światem. Jest toż znacznie odporne stwierdzenie, natomiast na obecne wygląda. Każdy jest telefon komórkowy. Dzisiaj bez niego nie dalibyśmy rady żyć. Siła w ruchu reklam jest bardo przyjemna i dzięki temu potężna uzyskać wiele sytuacji handlowych także nie tylko, prawda? Etapami stanowi on zawsze uciążliwy, ponieważ ciągłe powiadomienia zmuszają nas do ciągłego widzenia na ekran. Jednak obejmuje on zbyt sobą znacznie dużo pozytywnych aspektów niż negatywnych.\nTrudno jest ustalić telefon dobrym, bo każdy użytkownik będzie oglądał go inaczej. Jest to w centralnej mierze kwestia indywidualna, ponieważ dla samego zalety określonego urządzenia mogą stanowić chorobą. A każdy by chciał być nieograniczone zasoby energii w bezpośrednim telefonie, żeby móc z niego przyjmować w wszystkich warunkach. Dobrym wyborem będą wyposażenia marki Apple. Jest toż znacznie ceniona firma na rynku, która ma odpowiednio wysokie sprawdzenie w tym aspekcie. Drinkiem z ich artykułów jest iphone 8, który mimo wielkiej konkurencji jest nadal popularny. Popularność w gronie komputerowym nie wyrobiła się sama. Dobre decyzje były montowane przez użytkowników tych telefonów. To wszystko dzięki użytkownikom. Osoby, jakie posiadają obycie w ostatniej dziedzinie doskonale znają co wybrać a jakimi argumentami się kierować.\nBędąc dobre, porządne urządzenia elektroniczne chcemy z nich konsekwencji i odpornej pracy. Jeśli oprogramowanie dostarcza nas do szału, ponieważ ciągle się zacina, więc z pewnością nie będziemy spełnieni z bliskiego zakupu. Stąd też dużo jest unikać takich problemowych sytuacji. Często potrzebujemy telefonu do budowania różnych zdjęć, nagrywania filmów, pisania wiadomości, mienia z internetu, a co najważniejsze potrzebne nam są do lektury, zgadza się? Urządzenie mobilne iphone 8 jest wydajne w każdym aspekcie. Ma wielu zwolenników, gdyż krążą pozytywne opinie o sytuacji tego efektu. Posiadacze tych telefonów twierdzą, że stanowi on taki także ważna zajmować się z jego wykorzystywania przez duży czas. Mimo, że wychodzą innowacyjne technologiczne nowinki, to ciągle wiedzie prym zaś stanowi wykorzystywany. Świat chodzi do początku i elektronika zamienia się w znaczącym tempie.\nWybierając innego sposobie urządzenia będziemy podawać się różnymi kryteriami wyboru. Zapewne pierwszym elementem będzie cena. Jeśli mowa o iphone 8 nie stanowi on najpopularniejszym produktem na rynku, lecz wart swojej ceny. Potraktuj zatem jako inwestycje. Dzięki temuż będziesz mógł cisza i bezproblemowo korzystać ze prostego telefonu w wszystkich warunkach. Jesteś biznesmenem i musisz dobrego sprzętu, żeby fotografować nowe rzeczy proste Obecni w produkcji? Z tym urządzeniem możesz osiągnąć niemożliwego. Uzyskasz znacznie dobrej form fotografie, które uwzględnią wszystkie detale. Nie musisz nieść ze sobą futerału z systemem. Wystarczy urządzenie, które pozwalało ukryjesz w kieszeni. Bardzo nam to umożliwia życie, prawda?\nPoprzedni: Poprzedni wpis: Bezbolesne leczenie zębów Czarne\nNastępny: Następny wpis: Doradca inwestycyjny Kostrzyn


PZU Auto Ochrona Prawna – nowa usługa dla klientów flotowych i leasingowych - Mojebankowanie.pl\nStrona główna Aktualności slajder PZU Auto Ochrona Prawna – nowa usługa dla klientów flotowych i leasingowych\nAtrakcyjna oferta PZU dla klientów flotowych. Od połowy września PZU Auto ma dodatkowy wariant ubezpieczenia Ochrony Prawnej. Dzięki niemu kierowcy dostają szybki i łatwy dostęp do usług prawnych na terenie Polski i Europy.\nPoprzedni artykuł„Z dziećmi warto się liczyć!”. 100 złotych od PKO Banku Polskiego przy założeniu konta dla dziecka\nNastępny artykułWyniki Banku Pocztowego za I półrocze 2020 r. w obliczu pandemii COVID-19 (koronawirusa SARS-COV2)


Minorka (wyspa). Co zwiedzić | spain.info Polski\nPort w Ciutadella\nWspólnota autonomiczna: Baleary\nPołożona na Balearach, cicha i spokojna, Minorka jest wyjątkową, naturalną oazą pełną kontrastów, które trzeba odkryć. Autentyczny raj skąpany w Morzu Śródziemnym zauroczy Cię swoją harmonią i różnorodnością, którą tam zastaniesz.\nWyspa ma 216 km bardzo urozmaiconej linii brzegowej, z urwiskami i czerwonawymi plażami na północy oraz delikatnymi wzniesieniami i zatoczkami o złotym piasku na południu. Czy to na szerokich piaskowych plażach, czy w małych zatoczkach otoczonych sosnami, znajdziesz tam wiele możliwości, by cieszyć się słońcem i morzem. Lecz zawsze ze wspólnym wyznacznikiem: czystymi krystalicznymi wodami. W nich będziesz mógł uprawiać żeglarstwo, windsurfing, narciarstwo wodne i, oczywiście, nurkowanie. Spektakularne dno morskie Minorki jest od dziesięcioleci jednym z ulubionych miejsc dla miłośników nurkowania. Wyspa ta przepełnia spokojem, w dużej mierze dzięki swojej drogocennej przyrodzie. Ogłoszona Rezerwatem Biosfery UNESCO, Minorka posiada wielkie bogactwo ekologiczne i krajobrazowe. Wyprawa konna, piesza czy rowerowa ustalonymi ścieżkami i szlakami to dobry sposób na zbliżenie się do tak cudownego otoczenia. Godnym wyróżnienia jest przede wszystkim Park Krajobrazowy s'Albufera d'Es Grau, schronienie dla licznych ptaków morskich i wędrownych, które jest zarazem jednym z najważniejszych na południu Europy mokradeł. Inną z atrakcji wyspy jest jej dziedzictwo archeologiczne i kulturowe. Odkryjesz tu interesujące kompleksy zabytkowe, takie jak stare miasto Ciudadela, prehistoryczne ruiny jak Naveta des Tudons, stanowiska archeologiczne jak te w Mahón, a nawet małe wioski rybackie, w których zachowane są stare tradycje. Wypożyczenie samochodu jest wygodnym sposobem na poznanie wyspy, gdyż maksymalna odległość między dwoma punktami nie przekracza 47 kilometrów. Na Minorkę można dotrzeć samolotem, na międzynarodowe lotnisko położone 5 kilometrów od stolicy Mahón; lub też drogą morską do portu w Mahón lub Ciudadela.\nWycieczki, których nie można przegapić w: Minorka (wyspa)\nRezerwat Biosfery na Minorce\nTalaiotic settlement of Trepucó\nEs Tudons Prehistoric Burial Site\nBeach: Cala Blanca\nDay 1. Pick up at the airport and transfer to the hotel. ...(+Zobacz więcej)\nWithout any kind of technical preparation without a ...(+Zobacz więcej)\nThe boat trips allow you to discover the stunning ...(+Zobacz więcej)\nThis route is around interior rural roads and Camí de ...(+Zobacz więcej)\nWakacje bez pośpiechu na Minorce


Męskie obuwie ślubne - podpowiedzi Śląskiego Poradnika Ślubnego\nDJ czy zespół weselny ? Winietki weselne, jaki wzór przygotować?\nNapisany przez marcin w dniu 10 lutego 2014 · Add Comment\nUbiór Pana Młodego – brzmi dumnie, niestety w praktyce jest z nim więcej problemu niż wszystkim Pannom Młodym się wydaje. Wygonić mężczyznę na zakupy, po buty – to nie lada sukces. Tak było jeszcze kilka – kilkanaście lat temu, dziś większość mężczyzn doskonale wie, że ślub i wesele to ważny czas i czasem trzeba pójść na kompromis. W tym artykule znajdziecie Państwo garść podpowiedzi dotyczących wyboru butów . Bo przecież nie tylko o garnitur tutaj chodzi.\nDobór odpowiednich dodatków, kolorystyka, fason – to wszystko ma znaczenie. Warto tutaj wspomnieć także o obuwiu ślubnym. Zwykle wybór ubioru męskiego na ślub ogranicza się do wyboru odpowiedniego kroju ubrania, wyborze odpowiedniej koszuli, spinek i tym podobnych elementów. Bardzo często jednak zapominamy o odpowiednim obuwiu. Nic przecież nie psuje tak fasonu garnituru jak źle dobrane buty. Są również i tacy fanatycy butów, którzy w swojej garderobie posiadają buty na każda okazję, dlatego nawet na uroczystość ślubną są do wyboru 3 pary. Ważne jednak, by buty nie były nowe – prosto ze sklepu, gdyż najczęściej kończy się to odciskami i problemem z poruszaniem się podczas wesela, a tego chyba nikt sobie nie wyobraża. Warto zatem zakup nieco przyspieszyć – kupić buty na kilka tygodni przed uroczystością i trochę buty rozchodzić. Unikniemy w ten sposób rozczarowania podczas samego wesela.\nW kwestii wyboru butów – to wcale nie taka prosta sprawa – patrząc bowiem z perspektywy kogoś, kto buty zna tylko z dnia codziennego – to może być spory problem. Sam całkiem niedawno dowiedziałem się o istnieniu różnych typów obuwia męskiego. Wstyd się przyznać, ale zdaje się, że większośc mężczyzn ma podobny problem, choć z drugiej strony to chyba nie do końca odosobniony problem. A zatem do wyboru mamy typy :\n– wiedeński – to obuwie najbardziej klasyczne, w zasadzie pasuje do wszystkich rodzajów garniturów. Są tacy, którzy jednak odradzają obuwie w stylu wiedeńskim do smokingu.\n– derby – większości mężczyzn to określenie kojarzy się raczej z piłką nożną, ewentualnie innym sportami. Tymczasem to także rodzaj obuwia. Buty te charakteryzują się zaokrąglonym przodem, jednakże mogą być również „w kwadrat”.\n– mokasyny – najczęściej są to buty z bardzo miękkiej skóry, bez sznurowadeł – raczej charakteryzują się sportowym wyglądem.\n– sztybety – idealne do smokingu lub fraka\nDoskonale rozumiem, że nazwy te mogą mężczyznom niewiele mówić, ale warto zaopatrzyć się w odpowiednią wiedzę, zanim wybierzemy się do sklepu z obuwiem, a tych na Śląsku nie brakuje. Warto również wziąć pod uwagę zdanie naszej drugiej połówki, nie chcemy przecież zbędnych problemów przed ślubem.\nTagged with → buty ślubne • obuwie ślubne\nZespół weselny - Tarnowskie Góry\nZespół weselny, dj, orkiestra, wodzirej - w Tarnowskich Górach szukamy muzyków, których warto polecić! Zobacz ogłoszenia firm, opinie, komentarze i opisy. Szukasz zespołu weselnego na swoje wesele - zobacz koniecznie!


Atlant Gel – preparat na potencję, który znakomicie poradzi sobie z męskimi kłopotami! – szum informacyjny blog\nStrona Główna » Tranzyt » Atlant Gel – preparat na potencję, który znakomicie poradzi sobie z męskimi kłopotami!\nO skuteczności wszystkiego tego wzorca medykamentu decyduje skład, który winien być wsparty na doświadczonych, najlepiej naturalnych substancjach, których odczuwanie nie niesie ze sobą żadnych efektów ubocznych. W Atlant Gel odnajdziemy dziś takie, chociaż niektóre można ocenić za nieco kontrowersyjne, oraz ma między innymi:\nwywar z truskawek również wówczas oczywiście on potrafi budzić jakiekolwiek kwestii. Mimo że stanowi wówczas atrakcyjny afrodyzjak, podnoszący libido, toż natomiast o zadaniu na podwyższenie erekcji oraz podniesienie członka słyszę po raz pierwszy. Stanowić potrafi wspiera temu zawartość flawonoidów, korzystnie wywierających na siłę;\nkwas bursztynowy, znany dotychczas z mocnych kosmetyków zapobiegających starzeniu się skóry, posiadający także właściwości stymulujące krążenie, dzięki czemu do penisa napływa o mnóstwo dobrze krwi, przez co możliwe jest podtrzymanie dłuższej oraz odporniejszej erekcji, poprawie ulega więcej jego prędkość na projekty;\nkwas hialuronowy, znany że wszystkim, pomagaj i jak fakt wielu prostych kremów, poprawiający przede wszystkim jędrność skóry przez tworzenie w niej cząstek wody. Realizuje to dokładnie zarówno w losie członka, płaska oraz napięta skóra z wiarą sprzyja długości wzwodu, a gdy powiększa np. biust, więc czemu nie zawierał racja toż postępować na silne przyrodzenie;\nwyciąg z paproci zwyczajnej, której nie podejrzewałbym nawet o dobry zarobek na zdolność i wydłużenie członka. Chociaż istnieje swoja w medycynie prostej jako afrodyzjak, który dodaje intensywność doznań wynikających ze zbliżenia;\nsok z werbeny, o stronach przeciwzapalnych, rozgrzewających i uruchamiających;\nl – argininę, aminokwas syntetyzowany bezpośrednio w twoim ustroju, biorący udział w produkcji tlenku azotu, wchodzący z zmiany na granicy naczyń krwionośnych, niszczący ich nadmierne zasilanie dodatkowo w owy zwyczaj regulujący przepływ krwi, podobnie w ziemiach intymnych.\nAtlant Gel – korzystanie też wykonanie preparatu\nAtlant Gel to niepowtarzalny preparat przeznaczony wyłącznie do wprowadzania zewnętrznego, żel, który ładuje się prosto na penis, delikatnie wmasowując na całej jego długości, dwa razy dziennie, dbając o tym, iż próbuje się go wyłącznie na oczyszczoną, umytą skórę. Jak radzi producent, jego mocne łączenie w suchym terminie doprowadza do:\npoprawy libido także wzmocnienia moce bycia wszystkich uczuć znikających z seksu, mocniejszych orgazmów dla obojga partnerów;\nmocniejszej, długotrwałej erekcji oraz zrozumiałego powiększenia penisa chociażby o 5 cm;\nbraku zahamowań emocjonalnych też istotniejszej stabilności siebie.\nNowoczesny mężczyzna wydaje więcej sił. Ażeby stanowić w ekstremalnej formie także w doba kiedy dodatkowo w nocy, ciało wymaga dodatkowej stymulacji. Wyjątkowe […]\nPoprzedni post Drivelan Ultra – Efektywny suplement, który poradzi na kłopoty z potencją!\nNastępny post Vigrax – Tabletki na potencję umożliwiające dłuższe radowanie się seksem!


ZOLUX PURE CAT FRESH pochłaniacz zapachów Start Kit\nKod produktu: ZL590301\nBardzo skutecznie zwalczający nieprzyjemne zapachy zestaw Purecat Fresh Odor Absorber wraz z wkładami sprawdzi się w każdej kuwecie.\nAby pozbyć się nieprzyjemnego zapachu wystarczy umieścić Purecat Fresh w kuwecie. Kiedy po mniej więcej 4 tygodniach granulki napęcznieją, wystarczy wymienić dwa filtry. Dzięki wygodnym uchwytom, którym umiejscowienie można zmieniać, wymiana filtrów jest bardzo prosta.\nZestaw zawiera 1 uchwyt (plastikowy, a przez to bardzo higieniczny) i dwie saszetki pochłaniające zapachy. Działa przez okres do 1 miesiąca* już po 24 godzinach użytkowania.\n*pod warunkiem utrzymania należytej czystości\nZapach nieprzeszkadzający zwierzęciu\n1 miesiąc działania przy właściwym utrzymywaniu higieny\nPlastikowy uchwyt, który można umieścić w dowolnym miejscu\nWymiary produktu (długość x głębokość x wysokość): 6 x 2,2 x 8 cm