Historia żydowskiej społeczności Bolesławca do 1945 r. - bobrzanie.pl - to co istotne w Bolcu, Bolesławiec, informacje, blogi, sport, rozrywka, humor, imprezy, wideo\nHistoria żydowskiej społeczności Bolesławca do 1945 r.\nZlikwidowane Gimnazjum Samorządowe nr 2 kilka lat temu realizowało projekt poświęcony żydowskim mieszkańcom Bolesławca. Niewielka pomoc w pracy uczniom stała się impulsem do stworzenia większego opracowania. Był plan, że w okrojonej wersji znajdzie się ono w Roczniku Bolesławieckim, ale zabrakło nań miejsca. Pełna wersja z ilustracjami i przypisami znalazła się w Jeleniogórskiej Bibliotece Cyfrowej. Do wąskiej grupy odbiorców informacja o tym dotarła za pośrednictwem portalu społecznościowego. Stąd ta publikacja dla zainteresowanych tematem. W kilku fragmentach jest on częściowo zbieżny z trzema tekstami na bobrzanach, które były pogłębionymi opisami powstającego wtedy opracowania.\nWydarzenia XX wieku rozproszyły po świecie i unicestwiły wspólnotę żydowską, która istniała w mieście przez ponad sto lat. Oprócz namacalnych reliktów jej obecności jak dwie macewy w lapidarium obok Muzeum Ceramiki czy budynki, które powstały z inicjatywy żydowskich mieszkańców miasta oraz zdjęć zostały jeszcze rozproszone źródła.\nPolskich informacji na ten temat jest niewiele. Niniejszy opis powstał w sporej mierze dzięki pracy kronikarskiej Dietmara Plate , który zgromadził olbrzymi materiał o historii dawnego Bolesławca.\nZniszczenie miejskich archiwów w 1945 r. spowodowało, że dziś źródłami są odpisy dokumentów. Ich interpretację komplikuje używanie skrótów imion i brak danych na temat powiązań rodzinnych następujących po sobie pokoleń. Niniejsze zagadnienie jest ciągle otwarte. Sporo wzmianek o bolesławieckich Żydach czeka na odkrycie w lokalnych i ogólnoniemieckich gazetach z XIX i XX wieku.\nWzmianki o przebywaniu Żydów w Bolesławcu w okresie średniowiecza są niezbyt wiarygodne. Właściwie nie można ich ani potwierdzić, ani im zaprzeczyć. O ich bytności piszą w 1821 r. Buqoi i w 1829 r. Bergemann. Jednakże pierwszy z nich podaje to w wątpliwość, gdyż nie zachowały się żadne potwierdzające ten fakt dokumenty. Drugi natomiast częstokroć wzmiankuje dwa źródła, które nikomu innemu nie były znane. Mowa o rękopisach Matheusa Rutharda i Valentina Polusa. Bergemann powołując się na nie stwierdził, że pierwsi Żydzi mieli się tutaj osiedlić w 1190 roku. W okolicach przedmieścia lwóweckiego miała istnieć zwarta zabudowa, na którą składały się żydowskie domy. Sam ustalił ich precyzyjną liczbę – 36 budynków z dwiema rodzinami po 5 osób, co dało mu okrągłą liczbę 360 Żydów.\nKilkadziesiąt lat później opisujący to zagadnienie Ewald Wernicke, niejednokrotnie krytycznie nastawiony do Bergemanna, zamieścił (tak jak Buqoi) zdanie o braku potwierdzających to dokumentów.\nPrzy całej rozbieżności wszyscy trzej autorzy podali informacje o finansowaniu umocnień miejskich przez Żydów. W 1298 r. mieli oni przekazać dobrowolny datek na ich budowę od Bramy Górnej do Mikołajskiej, za co otrzymali prawo postawienia bożnicy.\nCzy jest to prawda, czy domysły, nie sposób dziś rozstrzygnąć. W opracowaniu o historii Żydów na terenie Prus Bolesławiec został opisany przez analogię do innych miast, w których zachowały się średniowieczne dokumenty.\nKres gminy żydowskiej nastąpić miał po serii wypędzeń wywołanych kazaniami św. Jana Kapistrana. Bergemann podał nawet dokładny dzień jej likwidacji – 28 X 1453 r. Na korzyść bolesławian napisał, że przebiegły one z poszanowaniem dla opuszczających miasto. W innych miastach pozbawiano ich majątków, dzieci poniżej siódmego roku życia przekazywano do chrześcijańskich rodzin, a dorosłych torturowano i zabijano.\nWydarzenia takie miały faktycznie miejsce na Śląsku i były wygodnym sposobem pozbycia się wierzycieli, którzy, ze względu na zakaz posiadania gruntów, zajmowali się kupiectwem, handlem i bankowością. W takim traktowaniu innowierców nie widziano zresztą nic zdrożnego.\nWernicke, mając dostęp do archiwaliów miejskich, opierał się na źródłach, gdy opisywał wydarzenia z XVI wieku. Za przechowywaną w sierocińcu kroniką Holsteina odnotował fakt postoju w mieście w 1541 r. jadącej do Polski 24 wozami grupy wypędzonych z Pragi Żydów.\nWiosną 1559 r. obrabowano w Lesie Głogowskim pięciu Żydów, którzy jechali z Frankfurtu nad Menem do Polski. Wieźli z sobą futra sobole (oszacowane na 4000 florenów), papiery wartościowe i złote pierścienie ze szlachetnymi kamieniami. Dwanaście z nich odnaleziono ukrytych w rękawicach do jazdy w pobliżu Krzyżowej. Odbiorcą jednego z nich miał być polski król.\nOpisując sprawę rabusiów z 1589 r. przygotowujących mord i rabunek żydowskiego kupca jadącego do Polski, bolesławiecki kronikarz Wernicke zacytował jednego z nich: „Żyda obrabować i zabić też to nie grzech, bo są niewiernymi szelmami…”\nOstatnia wzmianka dotyczy 13 VII 1599 r., gdy w drodze do Pragi w mieście zatrzymało się, składające się głównie z Żydów, osmańskie poselstwo.\nKolejne wzmianki o Żydach w mieście pojawiają się w kronice Wernickego po zajęciu Śląska przez Prusy. Już w 1743 r. odnotował, w wydawanym od owego roku w Bolesławcu żurnalu (Journal) fakt ogłoszenia królewskiego zarządzenia o pobieraniu opłaty wstępnej od osiedlenia.\nKolejna informacja powstała za sprawą dobroczynnej działalności Gotfrieda Zahna. W jego sierocińcu schronienie znalazł żydowski sierota Bendix (Baruch?) Jütz z Wollenberga in der M. (Mark-Marchia?). Gdy miał 16 lat, 1 IV 1755 r. otrzymał chrzest. Jednym z pięciu chrzestnych był twórca sierocińca.\nWydany w 1786 r. w Brzegu opis Śląska autorstwa Friedricha Zimmermanna potwierdza aktywność handlową i znaczenie żydowskich kupców. W mieście odbywały się cztery jarmarki rocznie, których terminy były ustalone wg świąt kościelnych, z zaznaczeniem, że mogą być przesunięte w przypadku kolizji ze świętami żydowskimi.\nW Schlesische Provinzialblätter z 1798 r. opublikowano informację o uroczystym chrzcie, który w kościele ewangelickim przyjął Joseph Meier – żołnierz ze stacjonującego w mieście oddziału obrista Peletta. W obrzędzie uczestniczyli oficerowie z małżonkami oraz oddziałowi muzycy. Nowy wierny Kościoła przyjął imię Johann Gottlieb Fromm.\nJeszcze w czasie wojen napoleońskich nastały dla Żydów w Prusach lepsze czasy. 11.03.1812 r. Fryderyk Wilhelm III wydał edykt nadający Żydom prawa obywatelskie, dopuszczający posiadanie nieruchomości oraz swobodę osiedlania. Ale jeszcze przed tym faktem, w 1810 r. uruchomiona została przez Salomona Stahla w karczmie Sandschänke (zwanej później Drei Kronen) koszerna jadłodajnia. Według jednego z późniejszych rabinów – Tintnera, w 1812 r. osiedli w mieście Israel Hülse, Meyer Schindlower i Moritz Zaller. Bergemann określił ich w 1839 r. jako kupców.\nPierwszym kapłanem był Löser Fernbach z tygodniowym uposażeniem w wysokości 1 talara i 27½ sr. gr. 22 III 1815 r. zawarto w Sandschänke pierwszy od niepamiętnych czasów żydowski związek małżeński, w którym uczestniczyli również chrześcijańscy goście. Zaś 12 VIII odbyło się w domu Moritza Zallera pierwsze obrzezanie.\nPowstająca wspólnota została 11 VI 1814 r. zobowiązana do założenia cmentarza. 28 II 1816 r. zakupiła za 20 talarów od Komory Śląskiej teren przy Löwenbergerstraße (skrzyżowanie ulic Komuny Paryskiej i Jeleniogórskiej). Jeszcze w tym roku powstająca nekropolia została otoczona murem przez mistrza murarskiego Gottloba Zahna. 1 I 1817 r. Moritz Zaller, Meier Schindlower i Israel Hülse przekazali fundusze na budowę kaplicy pogrzebowej. W 1824 r. posadzono lipy wzdłuż nieistniejącego już muru obwodowego.\nRosnąca liczebnie wspólnota powoli zaczęła organizować swoje życie religijne. W 1823 r., w domu wdowy Böhm przy Kirchplatz (ul. Kościelna), wynajęto pomieszczenie w którym urządzono salę modlitw.\n28 X 1839 r. urodził się w Bolesławcu jeden z najsłynniejszych obywateli żydowskiego pochodzenia – Emanuel Mendel. Nie sposób powiedzieć, jaką część swego życia spędził w mieście, ukończył jednakże studia medyczne we Wrocławiu, Berlinie i w Wiedniu. Osiadł w berlińskiej dzielnicy Pankow, gdzie z powodzeniem praktykował jako neurolog i psychiatra w szpitalach dla nerwowo i psychicznie chorych. Był posłem do Reichstagu i autorem wielu specjalistycznych książek, w tym prawniczych o sytuacji osób psychicznie chorych. W społecznej działalności przyczynił się do budowy wodociągów w berlińskiej dzielnicy Pankow. Już w 1911 r. odsłonięto upamiętniające go marmurowe popiersie, które zniszczone zostało w 1935 r. Emanuel Mendel jest dziś jednym z dwóch bolesławian, którzy patronują ulicom w stolicy Niemiec.\nNie wiadomo, kiedy w mieście osiadł B. Sachs, który od 1836 r. zajął się gorzelnictwem. Jego dom wraz z firmą znajdowały się przy ulicy Teatralnej. Później prowadzenie rodzinnego interesu przejął syn. W tej samej branży działał też Simon Spitzer, który oprócz kupiectwa i produkcji alkoholu zajął się ubezpieczeniami. We wrześniu 1851 r. przejął prowadzenie agencji Towarzystwa Ogniowego Borussia, a w styczniu 1852 r. Towarzystwa Ubezpieczeniowego Colonia.\nW 1842 r. w rynkowej kamienicy nr 21 uruchomiona została przez Seffa i Ignatza Friedländera destylarnia i skład alkoholi. W rękach rodziny firma była do 1903 r., kiedy to przejęta została przez Bernharda Uberta. Ten nie był wprawdzie Żydem, ale aż do samego końca w 1935 r. firma funkcjonowała pod nazwiskiem założyciela. Budynek, w którym się mieściła, był jednym z niewielu, który w niezmienionej formie przetrwał od 1739 do 1945 r.\nZ czasem pojawia się potrzeba nauczania i w 1844 r. w Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Liegnitz (Dziennik Urzędowy Królewskiego Zarządu w Legnicy) odnotowano wydanie zgody Samuelowi Goldscheinowi na udzielanie prywatnych lekcji żydowskim dzieciom. W 1855 r. funkcję tę pełnił M. Kuttner, dwa lata później zastąpił go Blumenfeld.\nPruska administracja słynęła z chęci uporządkowania całego życia społecznego. W 1847 r. wydano kolejne przepisy dotyczące Żydów. Na ich podstawie wprowadzono obwody synagogalne i Bolesławiec stał się siedzibą takowego. Co ciekawe obejmował on ziemie czterech górnołużyckich powiatów, które włączono do Prus po Kongresie Wiedeńskim. Mowa o powiatach: Raźbork (Rothenburg), Wojercy (Hoyerswerda), Zgorzelec i Lubań. Przy czym, już w momencie powstania okręgu w Zgorzelcu mieszkało więcej Żydów. Ich liczba wynosiła w 1847 r. 111 osób. Ten stan rzeczy nie utrzymał się jednak zbyt długo, gdyż już w 1858 r. w jednym z ogłoszeń prasowych jest informacja o okręgu lwówecko-bolesławieckim.\nW 1848 r. powstał sklep z materiałami Georga Gerschela. Mieścił się na górnej pierzei rynkowej, po prawej stronie uliczki prowadzącej do kościoła (Kirchgasse). W 1872 r. przejął go Max Behmack i pozostał w rodzinnych rękach do 1935 r., gdy po aryzacji właścicielem został Finkelde.\nWedług dokumentów prowincji śląskiej w 1856 r. w mieście było 46 kupców, spośród których żydowskiego pochodzenia z pewnością byli Cohn, spadkobiercy Friedländera, Gerschel, Mendel, Sachs oraz Spitzer\nOkoło 1855 r. zmarł pierwszy rabin Löser Fernbach, a wdowa po nim wystawiła na sprzedaż wartościowe dzieła niemieckie i hebrajskie. Ogłoszenia zlecane przez zarząd wspólnoty w Allgemeine Zeitung des Judenthums potwierdzają problemy ze znalezieniem następcy na funkcję nauczyciela religijnego i kapłana. Ukazywały się one w latach 1856, 1867, 1871.\nPo ponad trzydziestu latach (od 1823 r.) korzystania z sali modlitw przy Kirchplatz (ul. Kościelna) w domu kupca Helbiga przy Schloßstrasse 12 (ul. 1. maja) 7 IV 1857 r. oddano do użytku nową. W jej otwarciu uczestniczyli również przedstawiciele władz miasta i prowincji oraz duchowni ewangeliccy. Kazanie wygłosił przybyły z Legnicy doktor Landsberg. Nawiązał w nim do wpływu na dzisiejszą świątynię i życie obecnych niegdyś znajdujących się w jerozolimskiej świątyni wiecznej lampki Ner Tamid, bimy i chlebów pokładnych.\nDziś powszechnie sądzi się, że Żydzi w jakiś szczególny sposób wspierali się i tworzyli zwartą wspólnotę. Na potwierdzenie można użyć ogłoszeń z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku, gdy kupiec Gerschel szukał pracowników wyznania mojżeszowego. W tym samym okresie trwała już asymilacja kulturowa i społeczna pruskich Żydów. Kupiec Sachs został w 1864 r. pierwszym radnym miejskim. Cztery lata później zmarła kupcowa Hülse przekazała testamentem 100 talarów na potrzeby biednych kuracjuszy przybywających do Cieplic. Szacowna wdowa nie zapomniała o współmieszkańcach i w swoim zapisie przekazała 3503 talary, z których dochód przeznaczono na pomoc czterem wdowom, dwóm sierotom żydowskiego pochodzenia oraz miejskiemu dyrygentowi.\nW 1864 r. Louisa Fernbach uruchomił przy Nikolaistraße (ul. Kutuzowa) drukarnię. Przedsiębiorstwo rozwijało się z pewnością doskonale, gdyż osiem lat później Fernbach zakupił drukarnię Tietzego przejmując tym samym wydawanie Intelligenzblatt für Stadt und Kreis. W 1881 r. tytuł zmienił nazwę na Bunzlauer Stadtblatt.\nLata siedemdziesiąte XIX wieku to okres, gdy w mieście pojawił się największy przemysłowiec żydowskiego pochodzenia – Samson Woller. W Heimatbuch des Kreises Bunzlau wydanym w 1925 r. oraz jego powojennych wznowieniach z niewiadomych przyczyn przedstawiono go jako Anglika, który razem z pracownikami osiedlił się w Bolesławcu. I to przeinaczenie niestety do dziś przenika do literatury. W rzeczywistości pochodził z Sycowa. Istnieją informacje wskazujące na jego konwersję, choć są one rozbieżne, co do konfesji (katolicka czy protestancka).\nW rzeczywistości pochodził z Sycowa i razem z braćmi zajmował się produkcją przędzy oraz tekstyliów. 10 lat spędził w angielskim Bradford, gdzie doskonale poznał przemysł tkacki. W 1855 r. bracia założyli w Lubaniu firmę Gebrüder Woller. Po 16 latach Samson zakupił w Bolesławcu spalony młyn na terenie Burglehn (wcześniej wioska należąca do zamku w Bolesławcu) i uruchomił przędzalnię uniezależniając się od importu z Anglii. Już w 1873 roku pracowało w Bolesławcu 1500 wrzecion. W roku 1888 doszło do połączenia wszystkich zakładów i powstania firmy Cocnordia Mill, której zabudowania do dziś, mimo ich rozparcelowania, pięknie prezentują się w panoramie Bolesławca. Samson Woller zakupił ponadto dwa majątki w Wielkopolsce – Dłoń i Smolice. Zamieszkały w nich jego dwie córki, które konwertowały na katolicyzm. Jedna z nich – Maria Otylia – nastawiona pozytywnie do Polaków, została nauczona przez sąsiadkę – księżną Marię Czartoryską języka polskiego i wyswatana za księcia Drucki-Lubeckiego. Obie zmuszono do opuszczenia majątków w trakcie II wojny światowej.\nSamson Woller zalicza się bezsprzecznie do grona największych przemysłowców tekstylnych XIX-wiecznych Niemiec. Nie można zapomnieć również o jego dużym zaangażowaniu społecznym. W jego przedsiębiorstwie funkcjonowały emerytury i placówka opiekuńcza dla dawnych pracowników, co gwarantowało nieprzerwaną produkcję w czasie powszechnych strajków. W swej pamięci miał też ubogich zakładając fundację wspierającą biedne położnice z Leśnej. Zmarł w majątku Dłonie w 1900 r. i pochowany został w, dziś zrujnowanej, prywatnej kaplicy grobowej w Leśnej.\nAle nie tylko sukcesy były udziałem żydowskich kupców. W 1866 r. opublikowane zostało ogłoszenie o postępowaniu upadłościowym Emila Nuerenberga.\nZ końcem 1871 r. gmina została ponownie bez kapłana i, po kolejnym ogłoszeniu prasowym o wakacie na stanowisku, kantorem został nieznany z imienia Borchardt. Został zastąpiony przez (prawdopodobnie swego zięcia) Sarasohna, który w 1875 r. przeniósł się do Szczecina. Jego następca – Moritz Tintner zakończył częstą rotację na stanowisku kapłana. Urodził się w Sławkowie k. Brna 23 IX 1843 r. Zanim osiadł w 1876 r. w Bolesławcu, pracował na Słowacji, w Austrii i Clevland w stanie Ohio. Sarasohn i Tintner rozwijali w mieście swoje zdolności muzyczne tworząc pieśni religijne dla swojej wspólnoty. Kompozycje opracowane przez M. Tintnera oraz we współpracy z organistą G. Neßlera wydawała drukarnia Fernbacha. Jedną z reklamowanych w żydowskiej prasie pozycji był śpiewnik „Hadras-Kodesch”.\nZ kamienicą Rynek 26 związana jest postać kupca Juliusa Rubinsteina, który w 1875 r. rozpoczął handel materiałami budowlanymi, stalowymi i żeliwnymi. Miał on swoje sklepy w powiecie chojnowsko-złotoryjskim i lwóweckim. Jego własnością była willa przy dzisiejszej ulicy Kosiby, którą wieńczyła chorągiewka z jego inicjałami. Zmarł jeszcze przed pierwszą wojną światową, a po śmierci wdowa po nim sprzedała firmę Simonowi Freundowi.\nOd tego samego roku w rękach żydowskich kupców znalazła się narożna kamienica w kierunku Zollstrasse (ul. B. Prusa). Po powojennej odbudowie z charakterystycznymi arkadami mieściła od tego roku sklep Salingera Hammera. Przez kilkadziesiąt lat był on członkiem zarządu gminy żydowskiej.\n8 X 1876 r. rozpoczęto na terenie górnego bielnika budowę synagogi. Inicjatorem budowy był zmarły w 1836 r. Israel Hülse, któremu poświecono w kruchcie pamiątkową tablicę. Przedsięwzięciem kierował bankier Sachs (z racji na rozbieżność źródeł nie można ustalić imienia). Pierwszy kapitał na jej budowę, w wysokości 6000 marek, pochodził z zapisu testamentowego wspomnianego kupca Hülse. Ponadto pozyskano pieniądze z własnej zbiórki gminy, loterii oraz miasta. Szacunkowy koszt miał wynieść 50500 M.\n29 V 1877 r. wmurowano kamień węgielny. Projekt przygotował cieśla Zschetzschingck, wykonawstwem zajął się mistrz murarski Bergmann. Według planów prace wewnętrzne miały zostać wykonane do 1 VII 1878 r., budynek zaś miał być gotów do 1 IX 1878 roku18. 4 I 1878 r. na kopule zamontowano gwiazdę Dawida19. Otwarcia synagogi nastąpiło 17 IX 1878 r. Wejście do niej było przyozdobione inskrypcją: „Pan jest blisko wszystkich, którzy Go wzywają, wszystkich wzywających Go szczerze”.\nSyn jednego z fundatorów i przewodniczącego zarządu synagogi – B. Sachs przebudowując w 1880 r. kamienicę przy Klosterplatz (narożny budynek ul. AK i Teatralnej), na zwieńczeniu dachu umieścił chorągiewkę ze swoimi inicjałami oraz gwiazdą Dawida. 10 VIII 1883 r. oddany został do użytku pierwszy budynek drukarni Fernbacha przy Poststraße 6a (ul. Mickiewicza). W niezmienionej formie dotrwał do dziś i świadczy o guście właściciela. 10 lat później Louis Fernbach razem z dr. Clemensem Neisserem zostali członkami Schlesische Gesellschaft für die Vaterländische Kultur (Śląskiego Towarzystwa Kultury Regionalnej). Doktor Neisser mieszkał wtedy jeszcze wprawdzie w Lubiążu, ale do Bolesławca trafił kilka lat później i 1 IV 1904 r. objął posadę dyrektora Provinzial- Heil- und Pflegeanstalt (Śląska Prowincjonalna Placówka Opiekuńczo-Lecznicza).\nKoniec XIX wieku to okres działalności wielu lokalnych stowarzyszeń. Wspomniany już Max Behmack był współtwórcą Towarzystwa Gimnastycznego, a w 1895 r. założył z fabrykantem Voglerem Bolesławiecki Klub Rowerowy. Jego członkowie wzbudzali sensację, gdy (w nienagannych sportowych strojach w szarym kolorze i cyklistówkach na głowach) jechali na maszynach wartych bajońską wtedy sumę powyżej 350 marek.\nW 1895 r. na świat przyszedł Hermann Schey. Ukończył bolesławieckie gimnazjum i w wieku 18 lat rozpoczął naukę w berlińskiej Hohschule für Musik. Został śpiewakiem operowym w skali bas-baryton, występował w wielu europejskich krajach, w tym i Polsce. W 1934 r. zamieszkał w Holandii, przeżył w ukryciu okupację i z powodzeniem kontynuował swoją karierę po wojnie. Nagrania z jego udziałem są dostępne w otwartych zasobach Internetu.\nW 1899 r. prezydent rejencji zatwierdził ponowny wybór nieopłacanych rajców wśród których było dwóch Żydów: Bischoff i Teichmann. Rok później tę samą funkcję zaczął pełnić L. Fernbach. W 1903 r. został członkiem magistratu odpowiedzialnym za wodociągi i gazownię. Przewodniczył ponadto Powszechnej Kasie Chorych w Bolesławcu. W tym samym roku przewodniczącym Związku Kupców był Moritz Rubinstein, a Kasy Pożyczkowej kupiec Otto Bischoff.\nRok 1900 to początek funkcjonowania przy ulicy Zgorzeleckiej, naprzeciw łaźni (dziś Termy Bolesławieckie), sklepu z urządzeniami i sprzętem kuchennymi, którego właścicielem był Emil Ruppin. 24 lata później był członkiem zarządu gminy wyznaniowej i reklamował prowadzony w sklepie skup surowych skór i futer. Rodzinna firma przetrwała do 1935 r.\nW tym samym roku rozpoczął handel konfekcją kolejny mieszkaniec żydowskiego pochodzenia – Max Borower. Jego sklep kilkakrotnie zmieniał siedzibę, były to rynkowe kamienice 2, 27, 26 i 33.\nKilka informacji i zdjęć pozwala przyjąć, że na początku wieku w kamienicy Salingera Hammera powstał sklep Theophila Rosenthala. Po I wojnie światowej zakupił narożny budynek i był jego właścicielem do 1935 roku.\nW 1902 r. drukarnia Fernbachów powiększona została o drugi budynek (Mickiewicza 6b). Właścicielem firmy noszącej nazwę Louis Fernbach, Waisenhausdruckerei und Verlagsanstalt był już syn Louisa – Hermann.\nOmawiając rok 1903, wspomnieć trzeba kolejnych trzech przedsiębiorców żydowskiego pochodzenia. Wtedy to pojawia się pierwsza pisemna wzmianka o Izydorze Picku, choć wiadomo, że działalność zaczął jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Jego niewielki sklep odzieżowy mieścił się w jedynej dziś barokowej kamienicy obok Bramy Piastowskiej. Od nazwiska dawnego właściciela na przełomie XVIII/XIX w. zwano ją domem Feigego. Dziś określa się ją, z uwagi na herb, domem Tschirnhausów. W jego opisach wielokrotnie pojawia się wzmianka o znajdującej się na nim inskrypcji „Recte faciendo, neminem timeas”- „Postępuj prawie, nie szkodź nikomu”. Dzisiejszy parter kiedyś był podzielony i znajdowały się w nim dwa różne sklepy, część Izydora Picka mieściła się po stronie zachodniej. Po aryzacji została przejęta przez sąsiada, który połączył te przestrzenie i taki układ budynku zachował się do dziś.\nW tym samym roku Bernard Schey przejął destylarnię S. Sachsa. Firma miała bardzo szeroki asortyment produkowanych i sprzedawanych artykułów. W jej reklamach jest mowa o wódkach i wielu innych napojach alkoholowych, occie, moszczu i tłoczni soków. Wtedy też rozpoczął swą handlową działalność w kamienicy Rynek 20 kolejny kupiec – Moritz Rubinstein. Po jego śmierci w 1907 r. interes przejęła wdowa – Berta Rubinstein. Ze względu na zbieżność nazwiska można przypuszczać, że do nich, przez pewien okres czasu, należał drugi sklep w kamienicy Feigego (powszechnie zwanym dziś Tschirnhausów).\nZ 1903 r. zachowały się również informacje o firmie Juliusa Hammera, która zajmowała się produkcją bielizny. Nie wiadomo, jakie były dokładne powiązania rodzinne, ale na podstawie kilku wzmianek można wnioskować, że Julius był spokrewniony z bardzo zasłużonym dla miasta Salingerem Hammerem. Cztery lata później jako właściciel firmy figuruje Arthur Hammer. W 1913 r. firma posiadała budynek przy ulicy Zgorzeleckiej 11.\nNa początku XX w. w Bolesławcu osiedli nowi kantorzy. Nie wiadomo, kiedy objęli stanowiska, ale Lewy był wzmiankowany w 1907 r., zaś Jospe w 1913 r.\nPierwsze lata XX wieku to wymiana pokoleniowa na czele rodzinnych przedsięwzięć. W 1907 r. syn Maxa Behmacka – Hermann został właścicielem kamienicy. Jego małżonka Louise pochodziła ze Lwówka i mieli czwórkę dzieci: Franza, Kurta (dentysta), Charlottę (lekarz), Waltera (drogista). Franz, w związku ze śmiercią ojca, już w 1924 r. był z matką współwłaścicielem kamienicy. W tym samym roku Hermann Fernbach został rajcą i przejął miejskie funkcje ojca Dodatkowo został przewodniczącym Bunzlauer Kaufmannschaft (Zjednoczenie Kupców Bolesławieckich). W 1914 r. nadano mu honorowy tytuł Kommerzienrat za znaczące wsparcie Placówki dla Głuchoniemych w Legnicy.\nFernbach senior był członkiem Centralverein deutscher Bürger jüdischen Glaubens. Zmarł 30 VIII 1906 r. Informację o jego śmierci podano w Im deutschen Reich wydawanym przez wspomniany związek. Tę wiadomość opublikowano też w Bericht der Großloge für Deutschland, gdyż zmarły był członkiem zgorzeleckiej loży Victoria. W tym drugim odnotowano, ze Louis urodził się 9 III 1836 r. w Bolesławcu. Nie można więc wykluczyć, że był synem pierwszego kapłana. Z racji zawodu można domniemywać, że ojciec pochodził ze znanej berlińskiej rodziny o drukarskich tradycjach.\nDrugi z synów Louisa – Benno 1 VII 1908 r. został współwłaścicielem rodzinnej drukarni Firma zmieniła wtedy nazwę na: Fernbach, Waisenhausdruckerei und Verlagsanstalt, Litho- und Zinkographische Kunstanstalten. W tym samym roku trzeci z braci – Otto – wyprowadził się do Berlina, jednocześnie przenosząc tam wydawanie gazety Holzmarkt. Benno był również aktywny jako społecznik. Był przewodniczącym Bolesławieckiej Kasy Pogrzebowej, która powstała w 1836 roku i liczyła 3200 członków. Organizacje pomocowe były zresztą dość powszechne. Życie w ówczesnych czasach nie było pozbawione trosk. Salinger Hammer, oprócz członkostwa w zarządzie gminy żydowskiej, pełnił również funkcję kasjera w Verein zur Abschaffung der Kinderbettelei (Towarzystwo Zwalczania Ubóstwa wśród Dzieci).\nW latach 1909-1913 sędzią w Bolesławcu był Ernst Laubhardt (do 1898 Lewinsohn), autor dwóch pozycji z zakresu prawa cywilnego. Rodzina Laubhardtów mieszkała przy Löwenbergerstraße (ul. Jeleniogórska). Tutaj do szkoły uczęszczały jego dzieci. Jedna z jego córek – Hilde wyszła za mąż za Fritza Rosenthala (nie ma jednak pewności, czy był on spokrewniony z rodziną posiadającą sklep w Rynku). Syn – Otto Gothelf Rudolf Laubhardt – zamieszkał po studiach we Wrocławiu, gdzie pracował jako wyższy urzędnik wydziału szkolnictwa.\nOstatnie lata przed I wojną światową to eksplozja działalności społecznej wielu spośród członków niewielkiej wspólnoty czujących się częścią społeczeństwa niemieckiego. Wspomniany już kupiec Behmack był sekretarzem, a fabrykant Bernhard Schey kasjerem liberalnej Freisinnige Volkspartei oraz przewodniczącym Bürger-Verein (Stowarzyszenia Obywatelskiego). Do rady miasta weszli jako przedstawiciele dzielnic doktorzy Loewe i Benno Sachs, będąc jednocześnie członkami Armen-Deputation (wydział ds. ubóstwa). Dodatkowo dr Loewe był członkiem komisji ds. zdrowia. Z nim wiąże się antysemickie wydarzenie opisane w Im deutschen Reich 1/1910. Jesienią poprzedniego roku popełnił samobójstwo właściciel Bahnhofshotel Vietzke. Ewangelicki pastor zażyczył sobie zaświadczenia, że do samobójstwa doszło w stanie niepoczytalności. Wystawił je dr Loewe, który był lekarzem rodziny. Po jego dostarczeniu, pastor oświadczył, że zaświadczenie od żydowskiego lekarza jest niewystarczające i zażądał drugiego od lekarza chrześcijańskiego, które rodzina uzyskała u dr. Kaliesse. Na wniosek dr. Loewe sprawa została zgłoszona do Aerzteverein (Stowarzyszenie Lekarskie). Przepraszając za sprawę pastor Drescher bronił się koniecznością prawidłowego udokumentowania chrześcijańskiego pochówku samobójcy.\nBenno Fernbach był członkiem wydziału ds. budownictwa i muzeum. Kolejny lekarz żydowskiego pochodzenia – dr Clemens Neisser wchodził w skład wydziału ds. lasów i rolnictwa oraz piastował funkcję przewodniczącego bolesławieckiej sekcji Riesengebirgsverein (Stowarzyszenie Karkonoskie). Wcześniej jego nazwisko pojawiło się przy informacji o przyjęciu do Śląskiego Towarzystwa Kultury Regionalnej. 1 II 1904 r. objął w Bolesławcu posadę dyrektora Provinzial- Heil- und Pflegeanstalt (Prowincjonalna Placówka Opiekuńczo-Lecznicza). Od 1913 r. stał na czele rady miasta. Wspomagając socjaldemokratycznego burmistrza, położył duże zasługi w zakresie budownictwa komunalnego. W 1930 r. przeszedł w stan spoczynku i przeprowadził się do Wrocławia, gdzie zmarł w 1940 roku.\nCzłonkiem miejskiej komisji rewizyjnej był kupiec Schey. Małżonki dr. Neissera i sędziego Laubhardta przewodniczyły Bolesławieckiemu Stowarzyszeniu Kobiet. W przypadku Margarete Neisser wiadomo, że nie była wyznania mojżeszowego; w 1924 r. wchodziła w skład kościelnej Rady Gminy Ewangelickiej.\nPrawdopodobnie przed wojną Simon Freund nabył sklep i kamienicę od Juliusa Rubinsteina. Sklep musiał cieszyć się dobrą renomą, bo nazwisko właściciela przetrwało nawet aryzację w latach trzydziestych i nazywał się „Friedrich Benedix, vorm. (wcześniej) J. Rubinsteinˮ.\nSimon Freund wraz z Alfredem Kochmannem byli współwłaścicielami odlewni żeliwa Niederschlesische Gußwaren- Handelsgesellschaft Kochmann&Co przy Sprottauerstraße (ul. Kościuszki). Nie wiadomo, czy bolesławiecki zakład później zmienił nazwę, czy obaj panowie posiadali jeszcze jeden zakład o nazwie Schlesische Eisenwerke Kochmann&Co produkujący w 1933 r. około 5-6 ton żeliwa do odlewu pieców.\nWydawać się może, że gospodarcza i społeczna działalność mieszkańców żydowskiego pochodzenia powinna zacierać różnice między Żydami a nie-Żydami. Tak jednak nie było i dość obficie o antysemickich ekscesach informowała gazeta Im deutschen Reich. W numerze 12/1906 i następnych poruszano sprawę uboju rytualnego w Bolesławcu. Kilka tygodni wcześniej magistrat z radą podjęli próbę wprowadzania jego zakazu w miejskiej rzeźni. Gmina żydowska przedstawiała ten sposób uboju jako tysiącletni religijny zwyczaj, który nie jest męczeniem zwierząt oraz jest dla nich bezbolesny. Magistrat zarządził więc przeprowadzenie przykładowego uboju, który przebiegł niezgodnie z oczekiwaniami obrońców tradycji. Miasto przekazało zatem sprawę policji, a ta z dniem 1. XI zakazała jego wykonywania. Żydowscy mieszkańcy planowali z tego powodu przeniesienie się z ubojem do jakiejś wioski w pobliżu miasta.\nOkoło 1913 r. doszło do wyburzenia kaplicy pogrzebowej. Do tego okresu była ona wymieniana w księgach miejskich, w późniejszych czasach nikt jej już nie pamiętał.\nWybuch wojny i towarzysząca mu euforia ogarnęła niemalże wszystkich obywateli cesarstwa. Doskonałym przykładem są losy rodzeństwa Behmack. Jeden z braci zginął na froncie, drugi brat – Kurt – przed wojną uczęszczał do miejskiego gimnazjum i ukończył stomatologię. Przez rok służył w jednostce oleśnickich strzelców, a później przeniósł się do Torgawy, gdzie przyjął ewangelicki chrzest. Wstąpił do 72. Regimentu Piechoty i jako żołnierz pierwszego umundurowanego na szaro oddziału wyruszył na wojnę. Za udział w walkach pod Arras i Rouvron został, jako pierwszy Ślązak, odznaczony krzyżem żelaznym I klasy. Po wyleczeniu wojennych ran wrócił do Bolesławca.\nIch siostra – Charlotta była członkiem stowarzyszenia Wandervogel (Wędrowny Ptak). Po jednej z wypraw rowerowych zapisała w kronice następujące zdania: „I znowu stałam przed mym oknem i widziałam w górze starą gotycką wieżę kościelną, która wyniośle stała za następnym dachem. Od lat jest ona symbolem szlachetnej tęsknoty, która w nas żyje i z codzienności wynosi na wyżyny. Poczułam wielką wdzięczność, że mogę być tak szczęśliwa i wolna mogłam zobaczyć kawałek mej małej ojczyzny (Heimat). W tym uczuciu pomyślałam o słowie, które już od dawna znałam, ale teraz stało się ono mym przeżyciem: Masz tak wiele wszelkich dóbr, bądź dobra!”\nPracowała jako przedszkolanka. Po wybuchu wojny i eksplozji patriotycznych uczuć w społeczeństwie niemieckim zgłosiła się na ochotnika do służby pielęgniarskiej, a po wojnie podjęła decyzję o zostaniu lekarzem. Zrobiła maturę, ukończyła studia medyczne i została pediatrą. Miała gabinet lekarski przy Bismarckstrasse (ul. Drzymały).\nPrzez całą wojnę od 1 VIII 1914 do 1 VIII 1920 r. gmina miała jednego kapłana – Ericha Lewina. Był to kolejny muzycznie utalentowany duchowny, który pochodził z dzisiejszego Dobiegniewa i był wykształconym nauczycielem, kapłanem, muzykiem oraz rzezakiem. W wystawionym przez przewodniczącego gminy S. Hammera zaświadczeniu, znalazło się zdanie, że gmina niechętnie się z nim rozstaje. Z Bolesławca przeniósł się z rodziną do Koszalina, a później do Herford. W 1938 r. próbował wyemigrować do USA, co jednak się nie udało. W latach czterdziestych został deportowany z żoną do Rygi, gdzie Ellę Lewin rozstrzelano. Według relacji jego syna ojciec zginął w okolicy Struthof w Alzacji. Inne źródło podaje jeszcze jako prawdopodobne miejsce śmierci KZ Stutthof.\nW 1927 r. przy ulicy Nikolaistrassse (ul. Kutuzowa) inżynier Maximilian Grünfeld przejął firmę Arzt&Sohn i rozpoczął prowadzenie jej pod własnym nazwiskiem. Zajmował się handlem artykułami elektrycznymi i radioodbiornikami oraz naprawą silników. W 1936 r. firma została zaryzowana i w rejestrze funkcjonował jako W. Schnabel, früher (wcześniej) F. A. Arzt&Sohn.\nRodzina Grünfeldów wyemigrowała do Chile. W BHZ 9/52 podano informację, że syn Hans wyemigrował przez Czechosłowację. W 1955 r. odnotowano, że Gerdi Grünfeld poślubił małżonkę chilijskiego generała Lathama. Na zdjęciu, które przesłano do redakcji, znajdował się jeszcze jeden bolesławianin – właściciel sklepu odzieżowego – Edgar Pick.\nOkres międzywojenny to czas dalszej aktywności publicznej wielu wspomnianych osób. W 1920 r., z okazji 80. rocznicy urodzin, uhonorowano Salingera Hammera mianując go honorowym przewodniczącym gminy żydowskiej. We władzach miejskich zasiadali bracia Fernbach i dr Neisser. W szkolnictwo zawodowe zaangażowani byli Sophie Sachs, Benno Fernbach i Heinz Rosenthal. Na podstawie publikowanych w gazetach reklam wiadomo, że ostatni z przedsiębiorców zajmował się również produkcją odzieży.\nW stowarzyszeniach samopomocowych i branżowych działali: w Bund der Arbeitgeber für Stadt und Kreis (Związek Pracodawców Miasta i Powiatu) Benno Fernbach i Oskar Breitenfeld, w Verein für Fraueninteressen (Stowarzyszenie Kobiet) Sophie Sachs, w Verein der Bunzlauer Kaufmannschaft (Zjednoczenie Bolesławieckich Kupców) przewodniczącym był Hermann Fernbach, Bunzlauer Sterbekasse (Kasa Pogrzebowa) Benno Fernbach, Bürgerverein (Stowarzyszenie Obywatelskie) Benno Fernbach, Verein Heimattreuer Ost- und Westpreußen (Stowarzyszenie Miłośników Regionu Prusy Wschodnie i Zachodnie) Theophil Rosenthal, Deutsche Friedensgesellschaft (Niemieckim Towarzystwie na rzecz Pokoju) małżonka adwokata Knocha i Radioclub (Klub Radiowy) Benno Fernbach.\nRodzina Fernbachów miała znaczącą pozycję na rynku wydawniczym i prasowym w mieście. To w jej drukarni powstawał Bunzlauer Stadtblatt, lokalna gazeta, która informowała o wydarzeniach w mieście, powiecie i świece zewnętrznym. Przed wojną miała profil liberalny, po wojnie, gdy upadł stojący po prawej stronie sceny politycznej Courier, stanęła po stronie partii narodowych. Wydawana w Görlitz gazeta SPD – Volksstimme określała rodzinną firmę Fernbach-Presse (Wydawnictwo Prasowe Fernbach). Z jednej strony to określenie może wydawać się nieco na wyrost, ale z drugiej strony, biorąc pod uwagę ilość wydawanych przez nie tytułów specjalistycznych, miało to swoje uzasadnienie. Dwie gazety toczyły jednocześnie ostrą wojnę, nie stroniąc od ataków ad personam. Stadtblatt popierał Deutschnationale Volkspartei (Ludowa Partia Niemiec), która liczyła na ucywilizowanie Hitlera i przyczyniła się do przejęcia władzy przez NSDAP i wynikłej z tego jej marginalizacji, a następnie likwidacji w III Rzeszy.\nDzięki wydawanym przed wojną księgom adresowym wiadomo, że liczba Izraelitów w mieście malała względem najwyższej liczebności w 1880 r. W 1924 r. jej kaznodzieją i kantorem był Hermann Spier.\nW tymże roku pojawia się wzmianka o sklepie obuwniczym Isidora Jacobsohn, który nosił nazwę Görlitzer Schuhaus. Wdowa po nim prowadziła tę działalność do 1935 r.\nZ roku 1924 zachowała się również informacja, że budynek należący wcześniej do firmy J. Hammer przy Zgorzeleckiej 11 był własnością słynnych zakładów Keramische Werkstätte Reinhold&Co., a Adolf Hammer był ich współwłaścicielem.\nW 1927 r. Adolf Hammer odszedł ze spółki Reinhold&Co i założył własną firmę pod nazwą Adolf Hammer, Steinzeugfabrik. Jej część produkcyjna mieściła się przy Górnych Młynach 14 obok zakładu Reinholda. Tereny firmy połączone były kładką ponad ulicą. Siedziba firmy mieściła się natomiast przy Zgorzeleckiej 11. Hammer pracował zarówno na swój rachunek, ale również jako poddostawca największych w mieście zakładów Hoffmann. Wiadomo, że 3 IV 1928 r. przekazał muzeum sporą kolekcję dokumentów ze zbioru Salingera Hammera.\nLosy członków jego rodziny są przykładem na wędrówkę ludów, jakiej doświadczono wskutek II wojny światowej. Żona Adolfa – Elvira z d. Lengersdorff, jak i syn Günther ukończyli bolesławiecką Szkołę Ceramiczną. Syn do 1938 r. pracował w Austrii, skąd wyemigrował do Anglii. W czasie wojny był żołnierzem brytyjskiego korpusu saperskiego. Schronienie znaleźli tam również rodzice. Seniorzy w 1946 r. wrócili do Niemiec, syn zaś mieszkał w Stoke on Trent – ceramicznym regionie zwanym popularnie the Potteries. W 1954 r. przeniósł się z rodziną do Sydeny, gdzie został szefem ceramiki.\nAdolf Hammer z Elvirą mieli jeszcze dwoje dzieci – córkę Ruth oraz syna Horsta. Mąż Ruth został zamordowany w Dachau, a ich dzieci wyemigrowały do USA i zostały adoptowane przez brata Adolfa – Freda Hammera. Horst, za sprawą matki, klasyfikował się, na mocy ustaw norymberskich, do grupy tzw. półżydów i obawiając się o swoje życie wyprowadził się do Prus Zachodnich. Tam, w 1943 r. został wcielony do Wehrmachtu i jako jeniec wojenny trafił do niewoli w Anglii. W 1951 r. wyemigrował do USA.\nDoniesienia o narastającym w Niemczech antysemityzmie zajmowały coraz więcej miejsca na łamach prasy. Jüdische Zeitung z 5 II 1932 r. przyniosła informację o zebraniu wspólnoty, podczas którego kantor Freudenthal wygłosił odczyt o emancypacji niemieckich Żydów na przestrzeni wieków. W świetle antysemickiej fali podał w wątpliwość jej sens. Po odczycie przewodniczący gminy, adwokat dr Hülse poinformował o podjętej przez lokalną grupę NSDAP i Tierschutzverein (Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt) próbie zablokowania uboju rytualnego. Druga podana przez niego informacja dotyczyła wyroku na redaktora i korespondenta Schlesische Beobachter, którzy podali fałszywą informację, jakoby bolesławieccy Żydzi mieli przekupić komunistów i namawiać ich do rozbicia narodowo-socjalistycznego zebrania.\nPrzejęcie władzy przez NSDAP to rozłożony na 5 lat koniec wspólnoty religijnej. Asymilacja i wrośnięcie w społeczeństwo nie miały dla nazistów oraz tych, którzy ich popierali żadnego znaczenia. Wprowadzenie ustaw norymberskich przypisało każdego do kategorii rasowej.\nJuż 1 IV 1933 r. przeprowadzono pierwszy bojkot żydowskich sklepów. Umundurowani członkowie partii stali przed sklepami i fotografowali wchodzących doń ludzi, po czym publicznie wystawili zrobione zdjęcia. W księdze adresowej z 1935 r. dokładnie wymieniono sklepy i firmy należące do Żydów oraz prowadzone przez właścicieli żydowskiego pochodzenia lub następców żydowskich właścicieli. Kres ich istnienia nadszedł w 1938 roku.\nDzięki rozproszonym zapisom można poznać historie ludzi, o których pamięć miała zniknąć. Wyrzucanie ich poza nawias społeczeństwa zaczęło się już w 1933 r. W tym roku Niemcy opuścił adwokat Richard Knoch, który mieszkał w Rynku 24. Prowadził on przy Poststraße (ul. Mickiewicza) kancelarię z wspomnianym dr. Brunem Hülse. Pewnym źródłem informacji o sytuacji w Bolesławcu jest dziennik, zamordowanego w 1942 r., wrocławskiego historyka Willego Cohna Pod datą 25 XI 1933 r. opisał pobyt w mieście u rodziny Salo Berlinera, gdzie rozmawiali o przyszłości i planach dzieci z żydowskich rodzin, które już opuściły Niemcy i znalazły się we Francji i Wielkiej Brytanii. Z tego roku można także przywołać wspomnienia ośmioletniej wtedy córki rabina – Antonie Freudenthal, która w żeńskim liceum została posadzona w oślej ławce. Nauczyciel wyjaśnił jej, że spotkało ją to za bycie Żydówką (jej rodzice, o czym sama wspominała, byli ortodoksyjnymi Żydami).\nZaledwie rok później tolerowane przez nazistowskie państwo przemoc i terror wylały się już na ulice. Wspomniany Willy Cohn zanotował, że brat i ojciec Ericha Berlinera z Bolesławca zostali 1 VII 1934 r. pobici na ulicy miasta.\nMiesiąc później, 2 VIII miało miejsce zdarzenie, które nie mieściło się w zamysłach Hitlera o czystości rasowej Niemiec. Mianowicie, 2 VIII w Bunzlauer Stadtblatt znalazł się opis spotkania weteranów 72. Regimentu z Torgawy, podczas którego Kurt Behmack wygłosił prelekcję o wyruszeniu w bój i walkach pod Arras i Rouvron. Wtedy jeszcze zasłużony w bojach bolesławianin wierzył, że, jako weterana i ewangelika, ominą go szykany ze strony nazistów.\nNa nic zdały się artykuły o wielkich czasach pod wodzą führera, gdyż w tym samym roku, pod naciskiem nazistów, doszło do przymusowych zmian w miejskiej gazecie. Benno przekazał prowadzenie firmy swemu synowi Herbertowi, a Hermann swoje udziały zięciowi Gerhardowi Laske. Trzy lata później obaj współwłaściciele przekazali redakcję gazety NS-Gauverlag Waldenburg (Okręgowe Wydawnictwo Narodowo-socjalistyczne Wałbrzych). W tym czasie nie żył już Benno, który w okrutnych czasach popełnił samobójstwo.\nPośród pierwszych opuszczających miasto była Lotta Behmack, która wyemigrowała do Paragwaju, gdzie już mieszkała jej koleżanka Käthe Kreuschner. Tam zdała egzamin językowy i nostryfikowała dyplom. Tamtejszy konsul niemiecki Brixner nie był rasistą i zatrudnił ją w niemieckiej koloni Jegos. Dzięki swej działalności zyskała przydomek „anioł z Jegos”.\nSimon Freund wyemigrował do Anglii, gdzie zmarł 27 VIII 1939 r. Jego wspólnik Alfred Kochmann, również odznaczony krzyżem żelaznym I klasy, nie uniknął narodowosocjalistycznego prześladowania. Zapewne dzięki sporemu majątkowi członkowie tych rodzin uniknęli śmierci. Powojenne informacje z Bunzlauer Heimatgruppe lokowały ich w Anglii i Izraelu, ale też i Niemczech.\nW 1935 r. z prowadzenia sklepu wycofał się Theophil Roosenthal, przekazując rodzinny interes synowi Heinzowi, który mieszkał przy Alt Jäschwitzer Strasse 42 (al. Wojska Polskiego). W 1936 r. przebudował kamienicę pozbawiając ją charakterystycznego kostiumu w stylu neorenesansu włoskiego. Tym samym kamienica upodobniła się do pozostałych budynków w okolicy. Ich sklep był oplakatowany jako żydowski, co opisane zostało w Bunzlauer Heimatzeitung z 1989 r. Warto zacytować ten opis, żeby uzmysłowić sobie, jak polityka wpływa na zwykłe ludzkie przyzwyczajenia i przyzwoitość: „Babcia już rozejrzała się po miejskich sklepach i stwierdziła, że do pewnego stopnia najlepsze i najtańsze garnitury są u Żyda Borowa (właściwe Borower). Koszula i mucha są do kupienia u Rosenthala. Ale ja zgłosiłem zastrzeżenie, że na sklepach wisiały szyldy “Niemcy nie kupujcie u Żydów”. SA-mani, którzy krążyli po mieście nie widzieli chyba, jak się właściwie zachowywać. Wszystko było wtedy tak nowe z tymi hasłami i nie było również nikogo, kto nie kupował w żydowskich sklepach. Wielu wiedziało, że Rosenthal był jako oficer na froncie. W każdym razie poszliśmy któregoś popołudnia i kupiliśmy garnitur z kamizelką, nie całkiem czarny, ale materiał był pierwszej klasy.”\nW połowie lat trzydziestych wprowadzano nowe ograniczenia dla Żydów. W lipcu 1935 r. posterunek policji zajmował się wydaniem zgody na wykład Willego Cohna, nie wnosząc formalnie sprzeciwu, ale uzależniając ją od konsultacji ze zwierzchnią jednostką w Berlinie. Zaledwie miesiąc później w mieście obowiązywały już zakazy wstępu Żydów do poszczególnych sklepów, w szczególności do sklepów kolonialnych. Relegowano z zawodów fachowców żydowskiego pochodzenia. W 1936 r. ze szpitala przy dzisiejszej ul. Tysiąclecia i Czerwonego Krzyża wyrzucono doktora Rosenau. Z racji na niearyjską małżonkę dobrowolnie z pracy w zrezygnował dr Heilemann. Kilka lat później wraz z małżonką rozstali się z życiem.\nW tym samym roku pozbawiono patronatu nad ulicą na tyłach szpitala doktora Neissera, który, po przejściu na emeryturę, wyprowadził się w 1930 r. do Wrocławia. Willy Cohn, odnotowując ze smutkiem w 1940 r. jego śmierć, zacytował humorystyczny fragment piosenki poświęcony zasłużonemu lekarzowi: „Totaliter est demens, den schicken wir zum Clemens” (w wolnym tłumaczeniu Totaliter est demens, niech przyjmie go Klemens).\nW 1938 r. Bunzlauer Stadtblatt podał, że zaryzowano ostatnią żydowską firmę. Dotyczyło to odlewni żeliwa Breitenfeld&Scholz przy Sprottauerstraße (ul. Kościuszki), która istniała od co najmniej 1903 r. Początkowo produkowano w niej zapałki oraz odlewy, z czasem zrezygnowano z zapałek i wyspecjalizowano się w odlewach maszyn, imadeł oraz śrub.\nJednak najdramatyczniejsze przyszło dopiero w kryształową noc 8 XI 1938 roku.\nOfiarą płomieni padła synagoga. Jej zniszczenie upamiętnił znany niemiecki kabarecista Dieter Hildebrandt. Miał 11 lat, gdy, jadąc do szkoły, zobaczył zdewastowany sklep Rosenthala. Wspominał go jako uprzejmego pana, u którego zawsze kupowano mu ubrania. Dalej zobaczył zdewastowany sklep Silbermanna, z którego wyrzucono naczynia na ulicę. Ulice były puste i nie było na nich żadnych patroli organizacji nazistowskich. Wydarzenia te nastąpiły w mieście bez żadnych przygotowań ze strony sprawców. Mieszkańcy sądzili, że Bolesławiec był spokojnym ewangelickim miastem, gdzie nie było antyżydowskich wystąpień.\nW szkole nauczyciele byli przygotowani do tego, żeby uczniom wyjaśnić, jakie były, według ministra propagandy Josepha Goebbelsa, przyczyny (określanych jako spontaniczne) akcji przeciw Żydom.\nInny opis tego poranka ukazał się w BHZ w 2010 roku. Uczennica czwartej klasy Dorotheenschule (dziś siedziba starostwa) przechodząc z koleżankami obok sali gimnastycznej i basenu usłyszały dziwne odgłosy z ulicy Zgorzeleckiej. Pobiegły, by zobaczyć co się stało i zobaczyły splądrowany sklep z porcelaną i szkłem. Po wejściu do szkoły usłyszała od przerażonych koleżanek opowieści o tym, co stało się w innych częściach miasta. Na Rynku czuć było zapach alkoholu wylewanego z beczek zdewastowanej destylarni. Autorka napisała, że te wspomnienia z dzieciństwa prześladowały ją przez całe życie. Z tęsknotą wspominała swoją nauczycielkę Perlwitz, która zniknęła po tych wydarzeniach.\nZniszczenia nie uniknęła także mydlarnia kupca Moritza Strumpfa mieszcząca się pod adresem Rynek 28. Wtedy był to numer tuż za dzisiejszą księgarnią Angora. Właścicielką lokalu była Betty Moses z domu Oser. Jej mąż, również Żyd, był właścicielem składu zboża Bischoff&Co., który znajdował się pomiędzy obecnym placem Zamkowym a ulicą Kubika.\nDewastacji nie uniknęły również gabinety lekarskie. Taki los spotkał gabinet, który znajdował się w północno-zachodnim narożniku Rynku.\nO większym szczęściu mógł powiedzieć Kurt Behmack. Dowodzący bojówką, która miała zdewastować jego mieszkanie, rozpoznał starego znajomego i powiedział: „Kurt Behmack, stary towarzysz wojenny? Niee!” po czym zostawiono go w spokoju.\nPo nocy kryształowej władze dolnośląskich miast zostały zobowiązane do aresztowania wszystkich mężczyzn żydowskiego pochodzenia. Bolesławiec był jedynym, gdzie do tego nie doszło. Burmistrz stwierdził, że nie ma tylu miejsc w więzieniu. Później aresztowano cztery osoby stawiając im zarzut zbyt wolnego przygotowywania się do opuszczenia Rzeszy. Nie wiadomo, czy właśnie z tego powodu wolności pozbawiono kantora Freudenthala. Jego córka opisała aresztowanie przez trzech SS-manów i wysłanie do obozu koncentracyjnego w Dachau. Po czterech tygodniach został z niego zwolniony. Do domu wrócił jako zupełnie inny człowiek. Wraz ze zniszczeniem synagogi pozbawiono go pracy. Gminę religijną wprawdzie zlikwidowano, ale zostali jeszcze mieszkańcy, którzy bez względu na wyznanie byli napiętnowani ze względu na pochodzenie. Wszystkich ich pozbawiono majątków, wielu z nich podjęło próby opuszczenia swojej ojczyzny i ratowania życia.\nZ pewnością szans na przeżycie nie mieli umysłowo chorzy pacjenci ze Śląskiej Prowincjonalnej Placówki Opiekuńczo-Leczniczej przy ul. Tysiąclecia. W 1940 r., zostali wysłani w ramach akcji T4, do Lubiąża, a stamtąd do Chełma, gdzie ich zamordowano, eufemistycznie nazywając to eutanazją. Za tę „usługę” rodziny zamordowanych dostawały do opłacenia rachunek.\nSpośród tych, którzy przeżyli, największe szczęście miała rodzina kantora. Joseph Freudenthal pochodził z okolic Fuldy i po studiach w Kolonii, Bolesławiec był jego drugim miejscem pracy. W 1935 roku mieszkał w rynkowej kamienicy Pod Złotym Aniołkiem. W 1939 r. wyjechał z rodziną do Holandii. Stamtąd chciała wyemigrować do Jerozolimy, ale po ataku III Rzeszy w 1940 r. jej członkowie stali się znowu podludźmi. W 1942 r. cała rodzina trafiła do obozu Bergen-Belsen. Przeżyli w kacecie dwa lata i 12 VIII 1944 r. zostali wysłani pociągiem do Turcji, gdzie nastąpiła wymiana internowanych obywateli Rzeszy na więźniów kacetów.\nCórka trafiła później do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarła w 2010 r. Rodzice zaś wrócili w 1958 r. z Izraela do Niemiec i zamieszkali we Frankfurcie nad Menem. Rabin zmarł w 1971, małżonka w 1981 r.\nFranz Behmack znalazł schronienie w USA, ale w latach pięćdziesiątych wróci do Niemiec (Hagen / Westfalia). Jego brat – Kurt, podobnie jak siostra, wyemigrował do Paragwaju. Po powrocie do Niemiec zmarł w Weilnau im Taunus w 1964 r. Mimo wszystkich niegodziwości, jakich rodzina doświadczyła w latach III Rzeszy do końca swoich dni nosił baretkę najwyższego odznaczenia bojowego Niemiec\nRodzina Heinza Rosenthala, który mieszkał przy Alt Jäschwitzer Straße 12 (al. Wojska Polskiego), nie miała tyle szczęścia. Razem z rodzicami zostali wysiedleni do Berlina, skąd seniorów wysłano do Oświęcimia. W 1943 r. w Oświęcimiu zginęła Hilde Rosenthal z domu Laubhardt. Heinz Rosenthal przeżył pobyt w obozach Stuthoff, Buchenwald i getto w Terezinie, jego żona została rozstrzelana w Rydze. Po wojnie mieszkał w Berlinie przy Kurfürstendamm. Z nim wiąże się historia kilkudziesięciu filmów, które nakręcił amatorską kamerą w latach przedwojennych. W jednym z zachowanych udokumentowany został gołębi rynek, który odbywał się przed kamienicą Rosenthalów.\nHermann Fernbach wyemigrował w 1941 r. do Szwajcarii, gdzie zmarł w 1954 r. Mieszkający w Berlinie Otto, również znalazł ratunek w Szwajcarii. Herbert Fernbach ze szwagrem Gerhardem Laske ostatecznie w 1943 r. zostali pozbawieni drukarni i do 1945 r. mieszkali w Bolesławcu. Ostatni z przedstawicieli tej drukarskiej rodziny zmarł w 1979 r. w Forchheim. Trudno powiedzieć, dlaczego był tolerowany w mieście do końca reżimu NSDAP. Może stał za tym fakt, że był wg ustaw norymberskich tzw. półżydem (brakuje jednakże pewnych informacji o wyznaniu jego matki). Może za sprawą ewangelickiej żony, a może znalazł się w grupie tych szczęśliwców, których III Rzesza nie zdążyła zlikwidować przed swym końcem? Jego siostra – Lucie, małżonka Gerharda Laske, zmarła w Szwajcarii w 1990 r. Gerhard Laske, po wywiezieniu przez sowietów na Wschód, nie wrócił już do Niemiec.\nW porównaniu do liczby członków gminy, w latach wojny, do miasta trafiła bardzo duża grupa żydowskich robotników przymusowych zatrudnionych w Zwangsarbeitlager für Juden oraz w filiach Gross-Rosen – AL Bunzlau I oraz AL Bunzlau II. Trudno ich wszakże uznać za mieszkańców, a z racji na brak archiwaliów bez odpowiedzi zostanie pytanie, czy w księgach bolesławieckiego Standesamt-u (Urząd Stanu Cywilnego) odnotowane były ich zgony.\nOstatni ślad obecności osób pochodzenia żydowskiego zachował się w polskich archiwaliach. W zbiorze Zarządu Miejskiego znajduje się datowane na 9 VIII 1945 r. napisane po niemiecku pismo. Jego autorka zwraca się z prośbą o wsparcie i pomoc w uzyskaniu adresu dolnośląskiego oddziału UNRRA dla Fundacji św. Józefa oraz parafii katolickiej.\nDalej wyjaśnia, że jest córką izraelickiego bankiera London-Grosser, którego rodzina osiadła w Niemczech. Jej siostra wyjechała w 1934 r. do Brazylii, ona sama zaś planowała wyjazd od USA. Ze względu na chorobę musiała jednak pozostać w Niemczech i jako ewakuowana z Berlina mieszka z matką od dwóch lat w Bolesławcu. W dalszej części, w imieniu swoim i matki, jako przyjaciółki sił alianckich i nie-aryjki, prosi o ochronę i uznanie oraz traktowanie jak obywateli krajów alianckich. Między wierszami widać strach o własne życie w okresie powojennego bezprawia.\nCórka ostatniego kantora Antonie (Toni) Klar (Freudenthal) podsumowała swą młodość w czasie, który był preludium do wojny. W 1981 r. amerykańskiej gazecie z Harrisburga powiedziała: „Nie mam żadnej przeszłości, żadnych wspomnień młodzieńczej niewinności. Jako małe dziewczę byłam oddzielona od luteran i katolików, jakbym była w prywatnym liceum (a to była szkoła miejska). Jako Żydówka siedziałam w odrębnej ławce. Nie wiedziałam, jak by to było bawić się z przyjaciółmi lub umówić na spotkanie. Nie było dla mnie imprez, potańcówek. Zgroza wszystko zatarła, żadna suma pieniędzy tego nie przywróci. To jest to, co Hitler mi zrabował.”\nBolesławiec · Noc Kryształowa · społeczność żydowska · synagoga · Tadeusz Łasica · Żydzi\nKomentarze do Historia żydowskiej społeczności Bolesławca do 1945 r.\nZ komentarzy Pana Tadeusza wynika że Niemcy w sposób cywilizowany i z pełnym szacunkiem wysyłali Żydów do obozów. Największą natomiast niegodziwością są głupie komentarze na forum.\nWymordować ileś milionów jest ok ale komentarze są bardzo nie ok?\nCo takiego Polacy Tobie zrobili Panie autor że tak nami gardzisz\nArtur Respondek 01/09/2019 07:49 Odpowiedz\nNiemcy delikatnie i kulturalnie wysyłali Żydów do obozów. Robili to bez zbędnej nienawiści. Jak cywilizowani ludzie. Nie to co komentujący na forum. Oj Tadeusz co jest Tobie że tak bardzo gardzisz Polakami?\nArtur Respondek 01/09/2019 07:41 Odpowiedz\nSmutne, przykre, straszne – jak może wciąż dochodzić do tak strasznych cierpień, zniewoleń itp.???? Dlaczego nie uczymy się, nie wyciągamy wniosków, dlaczego ludzie są … /brak słów/\nIza 31/08/2019 14:53 Odpowiedz\nThank you so much for this work! I am a relative of the Hammer family, actually of Elvira Hammer (born Lengersdorff, sister of my grandgrandfather). This gives us a deeper inside view into our family history!\nBernd Noack 31/08/2019 12:05 Odpowiedz\n… czapki z głów! Kawał bardzo solidnej roboty, bardzo dobry i bogaty tekst… ciekaw jestem jaka miernota,, jaki palant niedouczony, jaki głupek… co za kretyn postawił w opinii czerwonego kciuka, i za co?… może coś ma do dodania, do skorygowania, poprawienia, może wie więcej i mógłby Pana Łasicę uczyć research’u i pisania, a może po prostu to typowy polski idiota-patriota, co to z kolan dopiero powstał?\ncemoi07 30/08/2019 17:45 Odpowiedz\nJako autor wypada mi podziękować za uznanie. Zastanawia mnie polska mentalność. Dużo milej wspominam moje kontakty z Amerykanami, którzy widząc czyjąś pracę potrafią powiedzieć „dobra robota”. U nas jest milczenie. W zasadzie mogłem te wiele godzin pracy trzymać dalej na nośnikach pamięci i nikt by nie miał pojęcia o tych historiach, które opisałem.\nA tak naprawdę przeraza mnie nienawiść, która trawi mieszkańców tego kraju. Wystarczyło mi pierwsze spojrzenie na komentarze na bolec.info. Z każdym następnym jest gorzej. W Bolesławcu miałem dwa razy do czynienia z ludźmi, którzy urodzili się przed wojną na wschodzie Polski. Pierwszą była moja nauczycielka niemieckiego, która raz odbiegła od lekcji i opowiedziała o swoich żydowskich koleżankach, które wszystkie zginęły. Opowiadała to ze łzami w oczach. Drugą osobą był Pan Kwarciak, na spotkaniu przy okazji projektu w GS 2 i podczas prezentacji filmu o nim. On też znał żydowskich mieszkańców miasteczka, którzy bywali na jego rodzinnym podwórku. I widział ich znikanie i mordowanie. I nie mówił o kamienicach i majątkach. Skąd więc tyle lat po wojnie taka ilość nienawiści? Gdzie są wychowawcy, nauczyciele, politycy, kapłani? Czy tylko szczujący muszą być na wierzchu? A ja tylko opisałem życie ludzi, którzy tworzyli to miasto, pracowali w nim i byli jego losem przejęci. I z racji na obszerność, nie wierzę, że zadali sobie trud przeczytania tekstu. Ale anonimowo wylali swoją żółć.\nTadeusz Łasica 30/08/2019 19:59 Odpowiedz\nWitam. Kawał świetnej roboty!!! A czy przypadkiem podczas poszukiwań dokumentów nie trafił Pan na jakieś o miejscowości Krzyżowa z niemieckiego Lichtenwaldau? Byłbym bardzo wdzięczny za wszelkie informacje o mojej miejscowości. W tekście jest mała wzmianka i to też już jest sporo.\nFryderyk Oleksy 31/08/2019 05:43 Odpowiedz\nPo pierwsze to nie Bolesławianie hejtują w komentarzach, ale zawodowi plujcy. Jest taka bardzo ktywna grupka na forum, z każdej – lewej lewackiej i prawej strony.\nMyślę, że gdyby pojawił się artykuł tyczący Polaków, a nie losy Żydów w niemieckim mieście, to na pewno otrzymałby pan znacznie więcej podziękowań.\nZbigniew 11/09/2019 12:57 Odpowiedz\nXXIV Święto Chleba w Milikowie\nSerdecznie zapraszamy 8 września do Milikowa na XXIV Święto Chleba! Więcej informacji na plakacie.


stadium blastocysty w 6 dobie - Starając się z pomocą medyczną - Forum OvuFriend\nForum › Starając się z pomocą medyczną › stadium blastocysty w 6 dobie\nstadium blastocysty w 6 dobie\nczy któraś z Was miała zarodki, które osiągnęły stadium blastocysty troszkę później, tj. dopiero w 6 dobie (a nie w 5)? Czy udało się uzyskać z tych zarodków zdrową ciążę?\nWitam, czy któraś z Was miała zarodki, które osiągnęły stadium blastocysty troszkę później, tj. dopiero w 6 dobie (a nie w 5)? Czy udało się uzyskać z tych zarodków zdrową ciążę? Pozdrawiam, b.\nkiedys byla tutaj dziewczyna ktora miala podana jedna blastke z 6 doby. Dzisiaj jest mama dwoch slicznych blizniaczek jednojajowych\n[QUOTE=bonnie1234]Witam, czy któraś z Was miała zarodki, które osiągnęły stadium blastocysty troszkę później, tj. dopiero w 6 dobie (a nie w 5)? Czy udało się uzyskać z tych zarodków zdrową ciążę? Pozdrawiam, b.[/QUOTE] Witaj :-) kiedys byla tutaj dziewczyna ktora miala podana jedna blastke z 6 doby. Dzisiaj jest mama dwoch slicznych blizniaczek jednojajowych :-)\nWysłany: 15 sierpnia 2018, 19:44\nHej,ja miałam podaną 6dniową blastocystę 4 Cc. 27 tc;) pozdrawiam i życzę powodzenia;)


Lista opracowań w problematyce watches na stronie Zegarkami - http://zegarkami.sunrise.wroclaw.pl/\nLista opracowań w problematyce watches na stronie Zegarkami\nzegarki sklep internetowy Stwierdził że okres wahań wahadła jestW roku 1637 Galileusz odkrył ruch wahadłowy. Stwierdził, że okres wahań wahadła jest niezmienny. Spostrzeżenie to natchnęło go do dalszych badań nad wahadłami o różnych długościach. W wyniku d czytaj pełen artykuł\nmvmt Czas w internetowej encyklopediiCzas ? skalarna (w klasycznym ujęciu) wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscupotrzebny przypis. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filo przeczytaj więcej\nzegarki Błąd wskazań chronometru ? liczba sekundChronometry takie są umieszczane w drewnianych skrzynkach, a następnie zawiesza się je na specjalnym mocowaniu w pozycji poziomej, aby nie dochodziło do błędów pomiarowych. Błąd wskazań chronometru ? liczba s idź tutaj\nMvmt watches polska Jeżeli znajdujemy się na powierzchni ZiemiSzczególna teoria względności Einsteina wprowadziła do fizyki nowe pojęcie czasu. Okazało się, że upływ czasu zależny jest od prędkości układu odniesienia, w którym się go mierzy. Jeżeli znajduj całość\nmvmt gdzie kupić Zastosowano też nowy rodzaj wychwytu iChronometr mechaniczny został skonstruowany w 1759 przez angielskiego stolarza Johna Harrisona. W nawigacji stosowane były chronometry mechaniczne z mechanizmem balansowym, o napędzie sprężynowym. P sprawdź to\nzegarki sklep Nowoczesne zegarki ? smartwatcheChcesz mieć coś oryginalnego, wyjątkowego, nowoczesnego? Wybierz nowoczesne zegarki, jakimi są smartwatche. Taki produkt nie jest zwykłym zegarkiem, tylko kompilacją wielu różnych funkcji. Jest to inteligentny więcej pomocy\nmvmt watches Podkreśl swój styl i klasęJeśli chcemy stworzyć wizerunek z klasą, powinniśmy pomyśleć o zastosowaniu kilku rozwiązań. Jednym z nich jest oczywiście odpowiedni strój wraz z konkretnymi dodatkami, które podkreślą nasz szyk i klasę. Takimi dodat pomocne wskazówki\nzegarki sklep Zegarek hybrydowy a smartwatch ? różniceCzym różni się zegarek hybrydowy od smartwatcha? Dzisiaj nowoczesne zegarki w sklepach z zegarkami, nie tylko estetycznie wyglądają, ale także mogą być funkcjonalne i być ?smart?. Co to oznacza? Między więcej informacji\nMvmt watches polska Cytat z Wikipedii, hasło: Chronometr Wzorcowanie chronometruChronometr został po raz pierwszy użyty w czasie drugiej podróży Jamesa Cooka. W nawigacji dawniej miał zastosowanie chronometr okrętowy. Tradycyjny chronometr okrętowy s pomocne wskazówki\nmvmt Jak podkreśli szyk i klasę?Jeśli chcemy stworzyć wizerunek z klasą, powinniśmy pomyśleć o zastosowaniu kilku rozwiązań. Jednym z nich jest oczywiście odpowiedni strój wraz z konkretnymi dodatkami, które podkreślą nasz szyk i klasę. Takimi dodatkami mo pozostała część\nmvmt gdzie kupić Uniwersalny prezent ? zegarekJaki prezent wybrać dla partnera? Wszystko oczywiście zależy od tego, jakie ma on upodobania. Jeżeli ma jakieś hobby, ulubione zajęcia, warto wybrać dla niego coś, co będzie z nimi zgodne. Zawsze też możemy zde idź tutaj\nzegarki Krótka definicja z Wikipedii. Chronometr Obecnie wobec możliwości korzystania z dokładnych zegarów elektronicznych i radiowych sygnałów czasu oraz nowoczesnych systemów nawigacyjnych chronometry wyszły z powszechnego użycia. Stosowane są jednak nad więcej porad tutaj\nJaki zegarek kupić?MvmtCiekawe zegarkiWybór zegarkaJaki zegarek wybraćCzy zegarek jest dobrym prezentem?Jaki zegarek kupić?Poradnik o zegarkachCiekawe zegarkiZegarkiZegarek mvmtPomiar czasuO zegarkachWybór zegarkaJaki zegarek kupić?Czy zegarek jest dobrym prezentem?


Czy zdecydować się na kolorową biżuterię do | Papilot.pl\nCzy zdecydować się na kolorową biżuterię do białej sukni ślubnej? Magda, 29 l.\ndecyzja dnia kolorowa biżuteria biżuteria ślubna biżuteria na ślub biżuteria dla panny młodej\nJestem na etapie kompletowania kreacji i dodatków na mój ślub, który odbędzie się pod koniec września. Suknia jest już wybrana, ale chyba trafiłam na jakąś kiepską krawcową i były już 2 poważne poprawki. Powinna się wyrobić, ale ile mnie to stresu kosztuje! W każdym razie – sukienka to nie wszystko i trzeba przemyśleć resztę.\nSkłaniam się ku temu, żeby nie zamawiać wielkiego bukietu, ale iść do ołtarza nawet z jednym ładnym kwiatem. Byłoby jakoś inaczej i chyba fajnie. No i skromnie, chociaż drugi mój pomysł może Wam się nie wydawać zbyt skromny. Chodzi o to, że mam problem z doborem biżuterii.\nMama sugeruje srebrny naszyjnik, nawet pozbawiony kamieni, a do tego małe kolczyki, a ja chcę coś bardziej wyrazistego. Myślałam o zdecydowanym kolorze.\nWypatrzyłam u jubilera srebrne kolczyki, wisiorek i bransoletkę. Grube obramowanie, dość ciężkie, ale do mnie pasują. Przy każdym z tych elementów jest zielony kamień. Nie wiem czy do końca szlachetny, ale rzuca się w oczy. Ma bardzo jasny odcień i jest ładnie oszlifowany, więc błyszczy i wygląda na świecidełko za grube pieniądze.\nZaraz pewnie pojawią się głosy, do czego ta zieleń pasuje. Nie wiem, może do kwiatka? A tak zupełnie serio – suknia jest prawie biała, więc jeśli dodam do tego trzy elementy biżuterii w jednym wyraźnym kolorze, to przecież nie będzie się to gryzło? Sama nie wiem, bo mama i koleżanka mi odradzają.\nDlatego liczę bardzo na Waszą sugestię. Jak Wam się to widzi?\n84 % tak\nCzy powinnam za wszelką cenę rodzić siłami natury? Sporo ryzykuję... Olga\nAnonim (Ocena: 5) 30.11.2014 15:48\nZależy w jakim kolorze ta biżuteria, według mnie najlepiej wyglądałaby niebieska albo turkusowa :)\nNiya (Ocena: 5) 22.08.2014 15:24\nJa do swojej sukni miałam naszyjnik i spinkę do włosów z oliwinów, ale ja miałam ślub inny niż wszystkie... :)\nAnonim (Ocena: 5) 21.08.2014 13:02\nJa miałam dół sukienki fioletowy, buty fioletowo-turkusowe. To wszystko pasowało do bukietu i kolorowej biżuterii. Ja jestem jak najbardziej za przełamywaniem czymś tej wszechobecnej bieli :) Kwiaty na stołach i przyzdobienie sali również miałam kolorowe. Nie znoszę mdłych kolorów, muszę mieć wyraziste. Uwierz mi, pasowało wszystko pięknie i nie gryzło się z charakterem okazji. Śmiało, szalej ile chcesz :)\nmaaja (Ocena: 5) 21.08.2014 12:43\nZona mojego brata ubrala ciemno-rozowe buty, pod ten kolor kwiaty i kwiatuszki przy welonie. Wygladalo fajnie i bardzo oryginalnie :)\nAnonim (Ocena: 5) 21.08.2014 12:06\n"więc błyszczy i wygląda na świecidełko za grube pieniądze" - brzmi z lekka tandetnie


Pilnie potrzebujących kasy Oferty pracy, szukam pracy\nPilnie potrzebujących kasy\nPraca od PN-PT , umowa o pracę , zarobki od 2000 netto wzwyż , jesteśmy 17 lat na rynku , masz problemy finansowe możemy temu zaradzić , zapraszam w środę o godz 10 dn 04.12.2013 ul. Rzemieślnicza 7-9 Legnica\nFirma Edukacyjna poszukuje do prezentacji programów osób dyspozycyjnych z własnym środkiem transportu. Praca stała lub dodatkowa .Zapewniamy bezpłatne szkolenia,wysokie zarobki,potencjalnych odbiorców i... [więcej]\nOmega Resource Group Plc (certyfikat nr 1595) jest brytyjską firmą rekrutacyjną posiadającą kilka oddziałów w Wielkiej Brytanii oraz polski oddział w Warszawie. Zajmujemy się rekrutacją specjalistów na... [więcej]\nSprzedawca - praca dla uczniów i studentów. Łomża\nZatrudnię dyrektora ds. rozwoju sprzedaży\nProducent wód mineralnych i napojów zatrudni dyrektora ds. rozwoju sprzedaży. Wymagane doświadczenie. Zadania: pozyskiwanie do współpracy nowych odbiorców: sieci handlowe i rynek tadycyjny - hurtownie. [więcej]\nDuży dystrybutor branży spożywczej Polski południowo-wschodniej poszukuje PRZEDSTAWICIELA HANDLOWEGO Na terenie śląska (Tychy, Katowice, Mysłowice, Jaworzno). Zadania •\tNawiązywanie i... [więcej]


Oprogramowanie Programy integracja corax erp\nSystem zarządzania magazynem obejmuje wszystkie istotne z punktu widzenia kierownika magazynu operacje i ich ewidencję. Wdrożenie system wms w magazynie pozwala na wprowadzenie kontroli i bezpieczeństwa związanego z obsługą i realizacją zleceń (zamówień). Szczególnie ważny element w sytuacji obsługi sklepów Internetowych. Oprogramowanie WMS wraz ze sprzętem stanowiący wyposażenie nowoczesnego magazynu tworzą system zarządzający magazynem. Nowoczesny system magazynowy obejmuje rozwiązania działające nie tylko bezpośrednio w magazynie, ale dostarcza informacji przez Internet wszystkim współpracującym kontrahentom. Bezpieczny i stabilny system do zarządzania magazynem oferuje aplikacje na terminale radiowe (kolektory) działające w sieci lokalnej WiFi lub przez Internet. Sieci handlowe potrzebują mieć szybki i pewny dostęp do informacji o dostępnych stanach magazynowych, a to zapewnić może zintegrowany system magazynowy online.\nProgram magazynowy w narzedziowni przygotowany został do zarządzania procesami obrotu narzędziami w przedsiębiorstwach produkcyjnych, budolanych i usługowych. Program wspiera rozliczanie kosztów eksploatacji narzędzi, maszyn i pojazdów. Oprogramowanie uzupełnia inne funkcjonalności systemu w narzędziowni. Wspomagając realizację produkcji np. w obszarze odzieży roboczej, wyposażenia pracownika czy kontroli jakości. Określany jest termin zwrotu narzędzia do narzędziowni. Przy przyjęciu narzędzia z badań zapisywana jest informacja o legalizacji, istnieje możliwość załącznika (skanu oryginalnego dokumentu legalizacji) Rejestrują dokumenty obrotu narzędziami dotyczących wydań narzędzi do badań i legalizacji oraz przyjęć wraz możliwością adnotacji o wynikach badań. Jako załącznik można zapisać zeskanowany dokument oryginalny. Informacje o ilościach zamówionych pozycji oraz o planowanych terminach dostaw są dostępne z poziomu kartotek magazynowych. Rejestracja wykonanych pomiarów, które są ewidencjonowane i przechowywanew specjalnych rejestarch, po wykonaniu badania analizowane są wyniki i porównywane przez system ze wzorcem, wynik jest wyświetlany na ekranie i zapisywany w bazie danych, Operator określa zalecenia związane z przeznaczeniem przyrządu w przypadku niespełnienia norm wzorca. Każdy pomiar posiada informację kiedy i przez kogo został dokonany jakie są zalecenia i wyniki poszczególnych badań, czy urządzenie zostało zalegalizowane i jaki jest termin następnego badania, informacje te są dostępne dla pracowników wypożyczalni, rejestracja wykonanych pomiarów – wszystkie pomiary są ewidencjonowane i przechowywane, po wykonaniu badania analizowane są wyniki i porównywane przez system ze wzorcem, wynik jest wyświetlany na ekranie i zapisywany w bazie danych, Operator określa zalecenia związane z przeznaczeniem przyrządu w przypadku niespełnienia norm wzorca, każdy pomiar posiada informację kiedy i przez kogo został dokonany jakie są zalecenia i wyniki poszczególnych badań, czy urządzenie zostało zalegalizowane i jaki jest termin następnego badania, informacje te są dostępne dla pracowników wypożyczalni. Tagi RFID UHF Gen2 dalekiego zasięgu dostępne są w formie etykiet samoprzylepnych, plastikowych chipów, pastylek, opasek zaciskowych. Etykiety RFID UHF dalekiego zasięgu są najtańszym i bardzo dobrym sposobem znakowania przedmiotów w systemach zbliżeniowych RFID.\nSystem do awizacji oparty o platformę StudioSystem rejestruje wszystkie wizyty, kontroluje ich cel, czas i przebieg oraz koordynuje dostęp do zasobów (doków, parkingów, wag). Zarządzanie awizacjami za pomocą platformy StudioSystem pozwala na rejestrowanie wizyt, kontrolowanie ich cel, czas oraz przebieg na terenie zakładu przemysłowego. System informatyczny do zarządzania procesami logistycznymi związanymi z harmonogramowaniem transportów - awizacja dostaw i wizyt oraz ruchu na terenie zakładu. Moduł programu Awizacja Transportu umożliwia nam dopisanie nowego awizo oraz zawiera rejestry awiza w buforze i awiza zatwierdzone. System awizacji dostaw w magazynach wejściowych i wyjściowych pozwala na zewnętrzne awizacje firm (przewoźników/dostawców). Planowanie wizyt (awizacja) wspomaga optymalizację wykorzystania posiadanej infrastruktury (bram i doków) wraz z personelem. WMS program magazynowy skutecznie pomaga kierownikowi magazynu w podziale prac w magazynie. Program do zarządzania magazynem można uruchamiać na urządzeniach na systemie Android oraz za pomocą przeglądarki Internetowej: Chrome, FireFox, Safarii, Internet Explorer, Edge, Opera.\nSoftwareStudio od 2008 roku oferuje oprogramowanie do magazynu. Aplikacje WMS dostępne są zróżnicowane cenowo. Prosty programu WMS wybierasz, gdy masz mały budżet i musisz iść na kompromis co do funkcjonalności. Oprogramowanie do zarządzania magazynem przyśpiesza i automatyzuje operacje związane z rejestracją przyjęć i wydań w magazynie. Funkcje standardowe w programie WMS obejmują spójny sposób poruszania się po programie, przeglądanie i przetwarzanie danych. Magazynowy program WMS firmy SoftwareStudio to bezkompromisowe rozwiązania dla użytkowników wymagających nowoczesnego systemu działającego zgodnie z ich indywidualnymi potrzebami. Program magazynowy WMS wybierasz, gdy ilość operacji wykonywanych w magazynie nie może być już rejestrowana w pliku excel.\nOprogramowanie uzupełnia inne funkcjonalności systemu w narzędziowni. Wspomagając realizację produkcji np. w obszarze odzieży roboczej, wyposażenia pracownika czy kontroli jakości. Narzędziownia to magazyn narzędzi, czyli miejsce na przechowywanie i wypożyczanie narzędzi, zwykle wraz ze wzrostem ilości narzędzi na stanie magazynu narzędzi pojawia się problem, jak tym zarządzać i kontrolować. Pomoc w tym zakresie przynieść może specjalistyczny program komputerowy dedykowany do obsługi narzędziowni. Program magazynowy w narzedziowni przygotowany został do zarządzania procesami obrotu narzędziami w przedsiębiorstwach produkcyjnych, budolanych i usługowych. Tagi na pojemniki i kontenery RFID UHF dalekiego zasięgu identyfikują konretną sztukę opakowania, nośnika logistycznego. Zarządzanie magazynami narzędzi, ewidencja elektronarzędzi, rusztowań, maszyn, pojazdów, materiałów budowlanych, zarządzanie materiałami na placu budowy, lokalizacja sprzętu. Inwentaryzacja środków trwałych i wyposażenia prowadzona tradycyjnie trwa długo i jest uciążliwa z uwagi na trudności w zidentyfikowaniu i spisaniu majątku.\nProgram magazynowy można uruchamiać na urządzeniach za pomocą przeglądarki Internetowej oraz jako aplikacja na systemie Android. Prosta obsługa WMS program magazynowy jest możliwa dzięki temu, że jest to aplikacja webowa, dostępna z poziomu przeglądarki internetowej. Program można więc uruchomić na dowolnym komputerze bądź urządzeniu mobilnym – zarówno w sieci lokalnej jak i przez Internet. WMS Android stanowi moduł systemu do obsługi magazynu. Uruchamiając WMS Android na mobilnym urządzeniu z wbudowanym skanerem kodów kreskowych zyskujemy nową jakość pracy magazynierów. Oprogramowanie magazynowe online firmy SoftwareStudio zgodne jest ze standardem HTML5, CSS3 i JQuery. Program Studio Magazyn posiada wiele sprawdzonych w działaniu konfiguracji dla różnych scenariuszy użytkowania. Magazyn w chmurze działa w środowisku wirtualnym, np. VMWare i udostępniany jest użytkownikom z dowolnego miejsca na ziemi, wystarczy dostęp do Internetu.\nWMS program magazynowy wspiera kierownika magazynu w zarządzaniu magazynem. System do awizacji oparty o platformę StudioSystem rejestruje wszystkie wizyty, kontroluje ich cel, czas i przebieg oraz koordynuje dostęp do zasobów (doków, parkingów, wag). Oprogramowanie Studio VSS.net to system zarządzania awizacjami, czyli rozwiązanie typu VSS (Vehicle Scheduler Solution), czyli system informatyczny do zarządzania procesami logistycznymi związanymi z harmonogramowa-niem transportów i wizyt oraz ruchu na terenie zakładu. Moduł programu Awizacja Transportu umożliwia nam dopisanie nowego awizo oraz zawiera rejestry awiza w buforze i awiza zatwierdzone. Program do awizacji to rozwiązanie typu VSS (Vehicle Scheduler Solution), czyli system informatyczny do zarządzania procesami logistycznymi związanymi z harmonogramowaniem transportów i wizyt oraz ruchu na terenie zakładu. Moduł programu Awizacja Transportu umożliwia nam dopisanie nowego awizo oraz zawiera rejestry awiza w buforze i awiza zatwierdzone. Program do zarządzania magazynem można uruchamiać na urządzeniach na systemie Android oraz za pomocą przeglądarki Internetowej: Chrome, FireFox, Safarii, Internet Explorer, Edge, Opera. Zastosowanie programu system awizacji transportu przez przedsiębiorstwa zapewnienia lepszą obsługę kontrahentów i firm transportowych oraz przyczynia się do ograniczania wąskich gardeł związanych z rozładunkiem i załadunkiem towarów.\nHandlowcy będący w trasie mogą korzystać z modułu dostępnego na urządzenia mobilne z systemem operacyjnym Android. Udostępniamy aplikacje CRM Android pracujące w na telefony lub tablety z Androidem w wersji 4.x lub nowszej. Zatwierdzone do realizacji spotkania zapisywane są w rejestrze wizyt w trakcie realizacji. Zwyczajowo planowanie spotkań handlowca jest to lista spotkań na bieżący okres np. dzień, tydzień w zależności od przyjętej w danym zakładzie pracy okresów rozliczania handlowców. System CRM firmy SoftwareStudio umożliwia handlowcom rejestrować spotkania z klientami i raportować efekty ich wizyt. Specjalny formularz www lub aplikacja Android służy do wprowadzania informacje gdzie, kiedy i u kogo przebywał, jakie poczynił ustalenia. Oferowany przez SoftwareStudio program CRM pozwala handlowcom rejestrować swoje wizyty u klientów. Do tego celu przygotowany został specjalny formularz - aplikacja dla handlowców, za pomocą którego handlowiec wprowadza informacje gdzie, kiedy i u kogo przebywał. Aplikacja mobilna dla handlowców pozwala handlowcom rejestrować swoje wizyty u klientów. Do tego celu przygotowany został specjalny formularz - aplikacja dla handlowców, za pomocą którego handlowiec wprowadza informacje gdzie, kiedy i u kogo przebywał. Aplikacje CRM pozwala handlowcom rejestrować swoje wizyty u klientów. Do tego celu przygotowany został specjalny formularz - aplikacja dla handlowców, za pomocą którego handlowiec wprowadza informacje gdzie, kiedy i u kogo przebywał.\nRozważamy wdrożenie rozwiązań typu systemy magazynowe na zamówienie w sytuacji, gdy standardowe dostępne na rynku aplikacje nie zdają egzaminu. Najczęściej nie posiadają odpowiedniej funkcjonalności wymaganej w danej organizacji. System magazynowy WMS pozwala na ciągłą pracę magazynu związane z szybkim przyjmowaniem i wydawaniem towarów. Magazynowy system informatyczny pozwala na analizowanie i raportowanie nie tylko stanów magazynowych, ale także operacji wykonywanych przez magazynierów i wykonywanych przez nich prace. Bezpieczny i stabilny system do magazynu oferuje aplikacje na terminale radiowe (kolektory) działające w sieci lokalnej WiFi lub przez Internet. Bezpieczny i stabilny system do zarządzania magazynem oferuje aplikacje na terminale radiowe (kolektory) działające w sieci lokalnej WiFi lub przez Internet. Magazynowe systemy informatyczne rozwiązują wiele problemów związanych z ewidencją dużych ilości towarów przewijających się przez magazyny logistyczne.


10 Najlepszych Specjalistów Od Mebli Na Wymiar w Dolnośląskim, 2021\nNajlepsze Meble na Wymiar w Dolnośląskim, 2021\nPoszukując mebli na zamowienie spotkasz firmy, które mają ofertę dla Ciebie, ale MiKs-meble przebije je wszystkie. Tylko jeden telefon dzieli Cię od uzyskania świetnej propozycji - sprawdź!\nOsoby z STOL-ART - MEBLE na WYMIAR -Kompleksowe Usługi Meblarskie i Stolarskie - RENOWACJE to specjaliści w każdym calu i są zawsze gotowi pomóc każdemu Klientowi szukającemu profesjonalisty z dziedziny pierwszorzędnej produkcji mebli na wymiar. Zarezerwuj termin bez zbędnej zwłoki i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nProducent mebli na wymiar Studio Italia z miejscowości Dolnośląskie ma najniższe ceny, niezmiernie bogaty wybór mebli na wymiar i kadrę prawdziwych specjalistów. Spełniają wymagania najbardziej wymagających Klientów, dlatego ich wybór na pewno będzie dobrą decyzją.\nDołącz do naszych Specjalistów od Mebli na Wymiar w Dolnośląskim\nDziałasz na rynku jako Specjalista od Mebli na Wymiar i szukasz nowych Klientów z Dolnośląskiego lub okolic? Załóż konto i realizuj potrzeby zainteresowanych Klientów z Oferteo!\nPracownik firmy okazał się osobą kompetentną, o wysokich kwalifikacjach, przynajmniej takie wykazał w bezpośredniej z nim rozmowie. Wykonany w zamówieniu detal został dodatkowo przedstawiony na zdjęciach w e-mailu. Gorąco polecam firmę ArSSzkło za fachowość, solidność i terminowe wykonanie.\nEksperci z Manufaktura Doruch- schody i meble na wymiar to specjaliści w każdym calu i są zawsze gotowi służyć pomocą każdemu zainteresowanemu szukającemu profesjonalisty z dziedziny produkcji mebli na wymiar. Żeby uzyskać szczegółową wycenę skontaktuj się już teraz - naprawdę warto.\nSprawdź tych specjalistów jeśli potrzebujesz kompetentnych ludzi do rewelacyjnego wykonywania mebli na wymiar w miejscowości Dolnośląskie lub okolicy. Jeszcze dzisiaj skontaktuj się z nimi, aby uzyskać więcej informacji.\nJestem bardzo zadowolona z usług tej firmy. Krótkie terminy realizacji. Z.P.U Melba Andrzej Banasiewicz była wykonawcą robót remontowych naszej świetlicy wiejskiej. Zakres powyższych robót był bardzo szeroki tj. wymiana płytek podłogowych, montaż paneli ściennych, wymiana oświetlenia sufitowego, malowanie całego pomieszczenia, wykonanie i montaż elementów meblowych. Pełny profesjonalizm, co dla nas istotne to na wstępie podpisana została precyzyjna umowa, przygotowano profesjonalny kosztorys. W czasie prac był zachowany porządek, a także dbałość o materiały i otoczenie. Prace remontowe przeprowadzone zostały starannie i solidnie. Bardzo dużym atutem był bezpośredni kontakt z szefem i pracownikami. Życzę wszystkim, aby mogli korzystać z\nSzukasz cen, cenników, kosztów lub kosztorysu mebli na wymiar? A może interesuje Cię najtańsza oferta w Dolnośląskim? Złóż zapytanie, a specjaliści od mebli na wymiar z Dolnośląskiego sami prześlą Ci wyceny.\nInne pobliskie usługi: Blachodachówka Bolesławiec Kostka brukowa Głogów Okna Kłodzko\nMagic Meble oferuje usługi z zakresu produkcji mebli na wymiar od wielu lat, zwłaszcza na obszarze Dolnośląskiego, ale także okolicznych miast. Realizują wymagania najbardziej wymagających Klientów, dlatego ich wybór na pewno będzie dobrą decyzją.\nBardzo pozytywnie oceniam współpracę. Panowie byli elastyczni w dogrywaniu terminów spotkań a efekt końcowy jest bardzo zadowalający. Polecam!\nNie możesz odnaleźć się w nadmiarze ofert na meble na wymiar? Fachowcy z MJM MOBILE Marcin Miszczyk doradzą Ci najbardziej korzystne rozwiązanie. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą - nie będziesz żałować.\nMoje doświadczenie z firmą Vika-Meble Wiktoria oceniam bardzo pozytywnie. Po pierwsze, wielki plus za podjęcie się dość niestandardowego projektu zabudowa regału na książki, gdzie mieściły się rury centralnego ogrzewania. Po drugie, duży plus za to, że Panowie musieli się dopasować częściowo do projektu szafy wnękowej, którego ktoś nie dokończył. Zapewne z uwagi na powyższe okoliczności trudno by mi było znaleźć innego wykonawcę. Mimo napiętych terminów udało się uzgodnić dogodny termin i podpisać umowę. Po kilku spotkaniach i dokładnym rozrysowaniu projektów, nastąpił montaż, który przebiegł bardzo sprawnie. Dwóch stolarzy z firmy Vika-Meble precyzyjnie zmontowało wszystkie elementy. Moja ocena usługi, biorąc pod uwagę cenę i\nJeśli szukasz ceny usług względem jakości wykonania to eksperci z Modern Space Projekt perfekcyjnie pasują do Twojego zlecenia. Ażeby otrzymać szczegółową wycenę skontaktuj się - naprawdę warto.\nPoszukujesz cenionego producenta mebli na wymiar w miejscowości Dolnośląskie? Możesz już przestać szukać - CDP Centrum Drzwi Przesuwnych jest bezkonkurencyjny w swojej branży. Konkretną wycenę otrzymasz po kontakcie, dlatego nie zwlekaj.\nJeśli interesują Cię opinie na temat mebli na wymiar, szukasz porad lub ofert skontaktuj się ze specjalistami z Dolnośląskiego. Otrzymasz fachową pomoc oraz oferty na realizację zakupu potrzebnych Ci usług i materiałów. Już teraz wyślij zapytanie do profesjonalistów z Oferteo i poznaj najlepsze rozwiązania.\nZnalezienie wysokiej jakości mebli na zamowienie nie jest łatwą sprawą, dlatego nie zwlekaj - specjaliści z Formcolor Michał Podczaszyński poradzą Ci i znajdą spełniające Twoje oczekiwania rozwiązanie. Jeszcze dziś umów się z nimi na rozmowę, aby otrzymać wycenę.\nSzukając mebli na zamowienie natkniesz się na sprzedawców, którzy mają ofertę dla Ciebie, ale to producent mebli na wymiar Megauslugipl jest najwyższej próby. Zaledwie jeden telefon dzieli Cię od otrzymania świetnej wyceny - zobacz!\nOd lat pracownicy Interior Serwis wykonują usługi z zakresu wykonywania mebli na wymiar, dzięki temu są zawsze gotowi obsłużyć wszystkich Klientów potrzebujących specjalistycznych umiejętności tych fachowców. Tylko chwila dzieli Cię od uzyskania atrakcyjnej propozycji - zobacz!\nZagwarantowanie najwyższej klasy mebli na zamowienie to najważniejszy cel dla producenta mebli na wymiar Alex meble. Gorąco zachęcamy do kontaktu - nie będziesz żałować.\nW dalszym ciągu szukasz profesjonalistów od mebli pod wymiar? Wykorzystaj kompetencje Max-Bud. Będziesz zadowlony z efektów tej współpracy. Określ czego potrzebujesz i otrzymaj dobrą ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nJeśli w dalszym ciągu szukasz dobrej firmy od mebli na zlecenie to trafiłeś w dobre miejsce - Piofen Piotr Bryll jest do Twoich usług. Dolnośląskie to dominujący rejon ich codziennej aktywności. Jeszcze dziś skontaktuj się z nimi i poznaj ofertę.\nŚwietna współpraca. Nasze meble były skomplikowane i wymagały wiele pracy, ale duża wiedza i pełna elastyczność ze strony wykonawcy pozwoliły nam stworzyć kuchnię idealną. Zdecydowanie polecam!\nStarasz się odnaleźć wartego uwagi specjalistę z zakresu wyjątkowego wykonywania mebli na wymiar z Dolnośląskiego, dzięki któremu szybko zrealizujesz swoje cele? Firma Sztosiwko jest do Twojej dyspozycji. Określ czego potrzebujesz i poznaj dopasowaną ofertę spełniającą Twoje oczekiwania.\nTen producent mebli na wymiar oferuje meble na wymiar wysokiej próby zapewniając przy tym solidną obsługę, a na życzenie także dostawę na terenie miejscowości Dolnośląskie. Napisz w krótkim formularzu na czym Ci zależy i otrzymaj dopasowaną ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nKusząca cena i godna podziwu realizacja powierzonych zleceń to najważniejsze walory firmy MW Projekt Studio Projektowanie Wnętrz Monika Wachowiak, której specjalnością jest wykonywanie mebli na wymiar. Już nie czekaj i skontaktuj się teraz - gwarancja zadowolenia!\nFirma Furniture Building to prawdziwi wyjadacze w branży produkcji mebli na wymiar. Swoje usługi oferują wszystkim mieszkańcom w rejonie Dolnośląskiego. Żeby otrzymać dokładną wycenę skontaktuj się jeszcze dziś - to Ci się opłaci.\nStolarnia Meble I Wnętrza Spółka Z Ograniczoną\nKażdy, kto szuka wysokiej klasy mebli na wymiar powinien niezwłocznie zgłosić się do producenta mebli na wymiar Stolarnia Meble I Wnętrza Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością i zobaczyć ich atrakcyjne ceny oraz referencje otrzymane od Klientów. Nie czekaj - zatelefonuj i otrzymaj wycenę, która przypadnie Ci do gustu.\nZleć prace dotyczące wykonywania mebli na wymiar ekspertom firmy MINIK-MEBLE z miejscowości Dolnośląskie. Podbiją Cię swoim zaangażowaniem i fachowością. Na terenie Dolnośląskiego nie mają sobie równych. Dłużej nie czekaj i skontaktuj się od razu - na pewno będziesz zadowolony!\nJarosław Musiał Wnętrza PROJEKT I ARANŻACJA to eksperci od produkcji mebli na wymiar i wykonywania mebli na wymiar, świadczący usługi dla Klientów z Dolnośląskiego i przyległych miast. Zachęcamy do zadawania pytań - nie będziesz żałować.\nTen producent mebli na wymiar z Dolnośląskiego zapewni dobre meble na zamówienie w atrakcyjnych cenach. Wystarczy, że zadzwonisz, a otrzymasz ofertę, która na pewno zrobi na Tobie dobre wrażenie.\nJeżeli poszukujesz najlepszej oferty mebli na wymiar na terenie Dolnośląskiego, skorzystaj z pomocy fachowców w branży. Hugo wood design wykorzysta swoje kompetencje i zaproponuje Ci dobrą propozycję. Dłużej nie trać czasu i poproś o ofertę - gwarantujemy, że będziesz zadowolony!\nZakup najwyższej klasy mebli na wymiar bywa sporym wyzwaniem, dlatego nie zwlekaj - profesjonaliści z DanLer -producent mebli na wymiar udzielą rad i dobiorą uszyte na miarę rozwiązanie. Realizują wymagania najbardziej wymagających Klientów, dlatego to doskonały wybór.\nPodobne zlecenia: Szafy komandor DolnośląskieMeble do sypialni Dolnośląskie\nTytuł otrzymują Specjaliści cieszący się uznaniem wśród Klientów w swojej branży i regionie. Jesteś jednym z Najlepszych? Pochwal się Klientom dodając ten link na swojej stronie internetowej: https://www.oferteo.pl/meble-na-wymiar/dolnoslaskie#Najlepsi


Polityka Prywatności - ResiPlus Polska\nDane osoby odpowiedzialnej. Aphelion Soluciones Informáticas S.L (B97285720). W dalszej części, ADD Informática\nAdres fizyczny. C/ Helsinki 52, 6B –Entresuelo 1, 2, 4 y 5 – Parc Central. 46900 Torrent, Valencia (Hiszpania)\nW ramach różnych czynności wykonywanych w naszej organizacji, wyróżniamy poszczególne rodzaje danych:\nDane o charakterze tożsamościowym: Imiona i nazwiska, numery dowodu osobistego / NIP lub równoważne, adres, telefon, inne dane kontaktowe\nDane związane z wykształceniem profesjonalistów: poziom wykształcenia, zatrudnienie, między innymi.\nTransakcje dotyczące towarów i usług\nObrazki/ Wideo z monitoringu wideo: Dane osobowe klientów, dostawców i pracowników\nDane gospodarcze, finansowe i ubezpieczeniowe: Informacje podatkowe, szczegóły konta bankowego, przelewy środków pieniężnych\nDane biometryczne: Dotyczące użytkowania Resiplus\nDane dotyczące zdrowia: Dotyczące użytkowania Resiplus\nW JAKIM CELU I W JAKICH PRZYPADKACH PRZETWARZAMY DANE OSOBOWE?\nW ADD Informática dane osobowe są przetwarzane w następujących celach:\nKlienci: zarządzanie sprzedażą towarów i usług, fakturowanie, księgowość, wypłaty, braki płatnosci, oferty, kosztorysy i umowy, obsługa klienta, kontakt i relacje handlowe.\nPotencjalni klienci: Prowadzenie śledzenia i możliwości handlowe dla organizacji\nDostawcy: zarządzanie zakupami, księgowość, płatności, zarządzanie pokwitowaniami i zamówieniami, kontakt i relacje handlowe\nKontakt i Chat Online: odpowiadanie na otrzymane prośby o informacje na temat oferowanych towarów i usług, jak również odpowiadanie na wszelkiego rodzaju pytania wysyłane przez użytkowników\nMonitoring wideo: Kontrola dostępu do instalacji organizacji i dbałość o bezpieczeństwo towarów i osób w przedsiębiorstwie. Kontrola dostępu dostawców na terenie organizacji, w celu wypełnienia warunków umownych\nKandydaci: Prowadzenie wewnętrznych procesów rekrutacji personelu, zarówno obecnych jak i przyszłych.\nSzkolenia online oraz na miejscu: Obsługa próśb i/lub rezerwacji miejsc na szkoleniach online i na miejscu, jak również zarządzanie udziałem w imprezach firmowych. Za zgodą zainteresowanego, wysyłanie wiadomości handlowych na temat usługi i/lub towarów organizacji.\nWsparcie techniczne: Prowadzenie spersonalizowanej pomocy technicznej, zdalne wsparcie techniczne oraz rozwiązywanie spraw i wątpliwości\nRejestry rozmów: Skuteczna obsługa rozmów telefonicznych, wykonywanych do organizacji z możliwością ich nagrywania\nPokazy na stronie www i na miejscu: Zarządzanie prośbami o obsługę pokazów online i na miejscu. Za zgodą zainteresowanych, wysyłanie wiadomości na temat usług i/lub towarów organizacji.\nJAKA JEST PODSTAWA PRAWNA DLA PRZETWARZANIA DANYCH?\nW organizacji można przetwarzać informacje o charakterze osobowym w celu:\nWypełniania zobowiązań wynikających z ustaw i innych przepisów prawnych: przepisów bankowych i finansowych, zapobiegania praniu brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu, wypełniania zobowiązań prawnych dotyczących sankcji i embarga, oszustw podatkowych i wypełniania zobowiązań kontrolnych i zawiadomień podatkowych.\nWykonywanie umowy: Informacja na temat zamówionych towarów i/lub usług, zarządzanie prośbami.\nZgoda: Wchodząc na naszą stronę internetową i wypełniając formularze lub wysyłając dane za pośrednictwem wskazanych mediów elektronicznych, akceptujesz Politykę prywatności. Dzieje się tak dlatego, że działamy na podstawie zgody użytkownika do przetwarzania jego danych. Dodatkowo, informujemy, że będziemy używać informacji o charakterze osobowym jedynie na podstawie niniejszej Polityki prywatności i o charakterze ogólnym, poprosimy o Państwa zgodę na użycie w celach innych niż te, dla których udzielili Państwo zgody na początku. Na koniec, informujemy, że można wycofać zgodę w dowolnym momencie, jedynie kontaktując się z nami za pośrednictwem danych kontaktowych, wskazanych w niniejszej polityce prywatności\nW ADD Informática dane osobowe są przetwarzane w następujących terminach:\nPrzez okres ustanowiony w przepisach prawa\nPrzez okres niezbędny do wywiązania się z obowiązków operacyjnych\nDane będą przechowywane przez okres niezbędny do osiągnięcia celu, w jakim zostały zebrane i w celu określenia różnej odpowiedzialności, jaka może wynikać ze wspomnianego celu oraz przetwarzania danych, zgodnie z podanymi powyżej przepisami, oprócz okresów ustalonych w przepisach prawnych i dokumentach, mających niniejszym zastosowanie.\nW celu wywiązania się z opisanych powyżej zobowiązań, możemy udostępniać dane osobowe:\nDostawcom usług świadczonych w naszym imieniu\nwładzom sądowniczym, agencjom państwowym lub organom publicznym\nbankom, kasom oszczędności i wiejskim kasom oszczędności\nNie realizujemy przelewów międzynarodowych poza Europejski Obszar Gospodarczy\nJAKIE PRAWA MOŻESZ WYKONYWAĆ?\nZgodnie z przepisami europejskimi, masz następujące prawa:\nDostępu, prawo do żądania informacji od osoby odpowiedzialnej za pliki, czy twoje dane osobowe są przez nią przetwarzane.\nSprostowania, prawo, które umożliwia zainteresowanej osobie żądanie zmiany danych niedokładnych lub niekompletnych.\nSprzeciwu, prawo osoby do sprzeciwienia się przetwarzaniu danych osobowych lub zaprzestania przetwarzania danych\nAutomatyczne decyzje indywidualne, prawo do nie bycia przedmiotem decyzji wyłącznie w przetwarzaniu zautomatyzowanym, w tym prawo do opracowania profili, co pociąga skutki prawne wobec niego lub wpływa znacząco w podobny sposób\nOgraniczenia, prawo do zawieszenia przetwarzania danych osobowych użytkownika w określonych sytuacjach\nSkasowania lub zatarcia, prawo do skasowania danych osobowych osoby zainteresowanej\nPrzenośność, prawo do żądania od osoby odpowiedzialnej za przetwarzanie, by udostępniła nam dane osobowe w usystematyzowanej formie i czytelnej dla innej osoby odpowiedzialnej.\nMaksymalny termin na rozpatrzenie wniosku wynosi 30 dni od dnia jego otrzymania i może być maksymalnie wydłużony o termin 2 miesięcy o ile to będzie konieczne.\nWnioskodawca może wykonywać swoje prawa za pośrednictwem następujących mediów:\nPoczty elektronicznej wysyłając wniosek na adres rgpd@addinformatica.com, załączając dokumentację poświadczającą tożsamość wnioskodawcy (kopia awersu dowodu osobistego lub dokumentu równoważnego)\nNa adres C/ Helsinki 52, 6B –Entresuelo 1,2 y 4- Parc Central. 46900 Torrent, Valencia (Hiszpania), załączając dokumentację poświadczającą tożsamość wnioskodawcy (kopia awersu dowodu osobistego lub dokumentu równoważnego)\nW dowolnym przypadku, można prosić o nadzór ze strony Hiszpańskiej Agencji Ochrony Danych za pośrednictwem jej strony internetowej


Julian Tuwim: Klasyka wierszy dla dzieci - Julian Tuwim - Książka - Księgarnia Internetowa PWN\nJulian Tuwim: Klasyka wierszy dla dzieci(Twarda)\nNajlepsza i najbardziej oryginalna edycja ponadczasowych wierszy dla dzieci Juliana Tuwima!\nUtworów Juliana Tuwima nie trzeba nikomu przedstawiać - każdy zna takie wiersze, jak Lokomotywa, Słoń Trąbalski, Spóźniony słowik czy Rzepka, a także wiele, wiele innych. Wszystkie te kochane przez czytelników utwory prezentujemy w nowym, ekskluzywnym wydaniu - w ciekawym poziomym formacie, ze wspaniałymi, niezwykle barwnymi i zabawnymi ilustracjami utalentowanej graficzki Agaty Krzyżanowskiej, z uszlachetnioną złotymi dodatkami, przepiękną okładką.\nKażda strona książki to prawdziwa uczta dla oka, a wspaniałe teksty autora zachwycą każde dziecko i rozbudzą miłość do literatury! Klasyka wierszy dla dzieci to pozycja absolutnie niezbędna w każdej dziecięcej biblioteczce!\nPolecamy wydanie w twardej oprawie - trwałe, estetyczne i eleganckie, słowem, idealne na prezent!\nZabawne wiersze i ciekawe ilustracje.Krótkie wierszyki o tym, co by było, gdybyśmy zamienili się w zwierzę – świnkę, mrówkę, niedźwiedzia. Taka przemiana miałaby wiele zalet, ale też duże wady. Atutem tomiku są ilustracj...\nRzepka i inne wiersze to pięknie ilustrowany zbiór utworów Juliana Tuwima. Można w nim znaleźć wiele wierszy, które od lat niezmiennie bawią i uczą kolejne pokolenia dzieci, ale równie chętnie sięgają do nich dorośli. Teksty...


Dla kogo przeznaczone są fundusze inwestycyjne? | Blog4Men.pl\n4 kwietnia 2019 | Autor: Blog4Men | Kategorie: Finanse | Opinie: 0\nByć może marzy Ci się pomnożenie oszczędności o procent wyższy niż ten, który jest oferowany na lokatach bankowych. Rozmyślasz o inwestowaniu, ale niestety brakuje Ci specjalistycznej wiedzy. Czy będziesz więc musiał obejść się smakiem? Nie! Dla osób o potrzebach takich jak Twoje, rynek pieniężny oferuje fundusze inwestycyjne!\nFundusze to instytucje, które na wspólnym koncie gromadzą pieniądze wpłacone przez wielu inwestorów. Środki te są następne inwestowane w różne aktywa w taki sposób, aby wypracowały zysk. W zamian za powierzone funduszowi pieniądze inwestorzy dostają jednostki uczestnictwa, których wartość wyceniana jest codziennie.\nWpłaconymi pieniędzmi zarządza doradca inwestycyjny, posiadający wiedzę na temat rynku finansowego: potrafi go analizować oraz śledzi giełdę. Jest więc specjalistą o dużej wiedzy. Wpłacając pieniądze masz pewność, że to właśnie on będzie zarządzać Twoimi środkami.\nCzy muszę posiadać wiedzę?\nFundusze inwestycyjne przeznaczone są także dla tych osób, które nie posiadają wiedzy na temat inwestowania. Nie musisz więc znać ani instrumentów rynkowych, ani analizować giełdy. Obowiązkiem wykonania tych czynności obarczony jest wspomniany już specjalista.\nJeśli jesteś osobą zapracowaną i nie masz czasu na naukę inwestowania, jedyne co musisz zrobić to wybrać odpowiedni fundusz. Do wyboru masz zarówno te ryzykowne (o wysokiej stopie zwrotu) jak i mniej ryzykowne – bezpieczne (o niskim zwrocie). Twoja wiedza może więc ograniczyć się jedynie do określenia poziomu ryzyka jakie chcesz podjąć i rozmowy z doradcą inwestycyjnym.\nFundusze tylko dla bogatych?\nŻeby przystąpić do funduszu inwestycyjnego nie musisz posiadać wielkich oszczędności. Aby rozpocząć inwestowanie wystarczą nawet niewielkie kwoty jak 100zł – 200zł. Oczywiście, im więcej wpłacisz, tym więcej Twoich pieniędzy zostanie pomnożonych. Idea jednak pozostaje jedna: otwarte fundusze inwestycyjne dostępne są dla wszystkich zainteresowanych.\nDla panujących nad emocjami\nPomimo, że Twoimi pieniędzmi zarządza godny zaufana specjalista, to zapewne i tak inwestowanie w fundusze inwestycyjne sprawi, że poczujesz dreszczyk emocji. Widząc wzrosty na giełdzie, odczujesz radość i euforię a w przypadku spadków – odwrotnie: stres i nerwy.\nPonieważ inwestowanie to wzloty i upadki, musisz być na nie przygotowany i uodporniony. Oprócz złotej zasady: inwestuj tylko tyle, ile gotów jesteś stracić, musisz także trzymać nerwy na wodzy. Emocje to zły doradca. W czasie spadków na giełdzie możesz zbyt szybko wycofać swoje uczestnictwo nie pozwalając sobie na odrobienie strat. Pamiętaj aby myśleć krytycznie!\nJeśli myślisz o zabezpieczeniu swojej przyszłości – fundusz jest dla Ciebie. Jeśli planujesz szybko wzbogacić się i pojechać na wymarzone wakacje – fundusz również jest dobrą decyzją. Pamiętaj tylko, aby zabezpieczyć sobie środki na ewentualne niepowodzenie i ocenić jak dużo jesteś w stanie zaryzykować!\nPierścionek zaręczynowy na kredyt? ...\nKredyt na samochód: znajdź go szybk...


Odsłon: 350 | Fotografia nr: #3596\nMotoryzacja to temat, którym interesują się aktualni i przyszli kierowcy. Strona Samomoto.pl stworzona została z myślą o wszystkich osobach, które postanowiły pogłębić swoją wiedzę w tej dziedzinie. Zamieściliśmy tutaj artykuły przydatne zarówno kierowcom samochodów, jak i motocyklistom. Na stronie można wyszukać porady ułatwiające wybór odpowiedniego pojazdu oraz funkcjonalnej nawigacji samochodowej. Podpowiadamy jaki rodzaj paliwa wybrać oraz jak zmniejszyć spalanie. Motocykliści mogą dowiedzieć się na przykład tego w jaki sposób przygotować się do zimy, a także czy warto decydować się na zakup motocykla używanego. Oprócz tego pomagamy w wyborze właściwego obuwia oraz motocykla idealnego dla początkujących. W naszym serwisie nie brakuje również artykułów przeznaczonych dla osób, które dopiero uczą się jeździć. Wskazujemy im, w jaki sposób odpowiednio przygotować się do egzaminu, a także wyjaśniamy wątpliwości związane na przykład z prawem jazdy dla osób niepełnosprawnych. Skłaniamy do regularnego odwiedzania naszej strony i lektury wszystkich dostępnych tutaj artykułów.\nImię do kontaktu: Dominika\nStrona WWW: http://samomoto.pl\nSkup Aut Piekary...\nSzyby samochodowe w...\nskup AUT Kraków i cała...