Mieszkanie na sprzedaż - Bytom - Miechowice - SGM-MS-1299 - 40.00m² - Sigma\n2 pokoje 1 piętro 40,00 m2 3 947,50 zł/m2\nOferujemy do sprzedania piękne, słoneczne mieszkanie położone na 1 piętrze 3 kondygnacyjnego bloku w Bytomiu Miechowicach przy ul. Francuskiej. Mieszkanie po całkowitym remoncie, nowe wszystkie instalacje i wyposażenie. Składa się z 2 pokoi, kuchni, łazienki z WC i przedpokoju. Centralne ogrzewanie i ciepła woda miejska. Do mieszkania przynależy piwnica. Bardzo niski czynsz. Budynek po termomodernizacji, spokojna, zielona okolica, miejsca parkingowe, sklepy, przystanki komunikacji autobusowej.\nSymbol oferty SGM-MS-1299


Rock-explorer Tours (Moshi, Tanzania) - opinie - TripAdvisor\nRestauracje w pobliżu lokalizacji: Rock-explorer Tours\nAtrakcje w pobliżu obiektu Rock-explorer Tours\nRock-explorer Tours opinie, Moshi\nNr 51 wśród 370 Wypoczynek na świeżym powietrzu w lokalizacji Moshi\nNiesamowite wakacje w Tanzanii\nUdaliśmy się do Zanzibaru, Lushoto i cztery dni safari. Naprawdę piękne miejsca i przewodnicy byli naprawdę dobrzy.\nDoskonały organizator wycieczki - niesamowite wyprawie na Kilimandżaro wspinać się i niezwykle pomocny kierownicy\nMamy zarezerwowany na Kilimandżaro wspiąć się z Rock - Explorer wycieczek i towarzystwo było niesamowite od początku do końca. Menedżerowie byli niezwykle pomocni - oprócz pomocy bezpośrednio związane z się wspinać, zaproponowali porad na temat okolicy i zawiózł nas wokół miasta, aby kupić przedmioty do...wspinania się, wśród wielu innych rzeczy. Menedżerowie i nasz przewodnik odwiedziła nas w naszym hotelu na dzień przed wyjazdem na pełne wprowadzenie i kontrolę wszystkich naszym sprzętem do upewnić się, że były odpowiednio wyposażone. wspinaczka sama w sobie była doskonała. Cały zespół, przewodników i tragarzy, były niesamowite - skuteczny, przyjazny i pomocny. Jedzenie przygotowane na miejscu była fantastyczna, i było go dużo. Nie było ani jednej problem przez cały czas - nic nie był opóźniony, lub nie zgodnie z umową. Przewodnicy byli bardzo profesjonalni i niespokojny, kiedy nie mieliśmy żadnych problemów z wysokości, i upewniał się, że było nam bezpiecznie przez cały czas. Gdy wróciliśmy do z Moshi, menedżerowie byli bardzo pomocni, rezerwacja nam bilety autobusowe i polecając miejsca na pobyt dalej. Ogólnie rzecz biorąc, wspaniałe doświadczenie i gorąco polecam tę firmę.Więcej\nByłem w safari na 4 dni i wycieczki w hot Springs i wodospady. W safari poszliśmy do Ngorongoro jest jednak lepsza ., Tarangire i Serengeti naszym. To było niesamowite, widziałem wielką piątkę i cieszyć się każdą minutą. Cztery dni safari nie obejmują jedną noc w...hotelu i dwie noce w namiocie pośrodku parku narodowego. Cena safari i na wycieczki było dobre, ceny były w tym wszystkim. Przewodnicy byli bardzo profesjonalny i miły, a także wiedzieli najlepszych miejsc na robienie zdjęć. Jedzenie w safari była naprawdę dobra. Polecam z całego serca.Więcej\nUzyskaj szybką odpowiedź od pracowników i klientów obiektu Rock-explorer Tours.\nTory wyścigów konnych, Wycieczki wspinaczkowe, Wycieczki po rezerwatach przyrody, Wycieczki historyczne\nWycieczki wspinaczkowe, Wycieczki turystyczne i pod namiot, Wycieczki po rezerwatach przyrody, Safari\nWycieczki rowerowe, Wycieczki turystyczne i pod namiot, Wycieczki po rezerwatach przyrody, Wycieczki kulturowe


Czarna Oliwka - Milky Way\nTekst i foto Wercia 14-01-2007\nduża blacha ? zł średni 30 min. średnia\nBiszkopt, dodać do niego 2 łyżki kakao,\n0,5 szklanki mleka, 1 szklanka cukru, 1 cukier waniliowy, 1 margaryna, 2 szklanki mleka w proszku.\nZagotować na syrop: mleko, cukier i cukier waniliowy. Wymieszać to z pozostałymi składnikami i wylać na biszkopt. Po wylaniu kremu na biszkopt nie piec już ciasta!\nmikser, garnek i łyżka\nCiasto kroić w paseczki i udekorować ją listkiem mięty.\nNie piec wraz z kremem, a składniki smażyć do uzyskania syropu (jednolitej masy).\nZgłoś 15.01.2007 monika\nprzepis świetny próbowałam go piec i jest bardzo łatwy i pyszny!!!\nZgłoś 25.01.2007 aska\nProszę napisać jeszcze raz wykonanie tego placka, bo jest trochę mało precyzyjne. jak zrobię syrop to pozostale składniki wrzucam do syropu i dalej gotuje, czy wrzucam i nie gotuje to jest bardz... Pokaż więcej\nProszę napisać jeszcze raz wykonanie tego placka, bo jest trochę mało precyzyjne. jak zrobię syrop to pozostale składniki wrzucam do syropu i dalej gotuje, czy wrzucam i nie gotuje to jest bardzo ważne a nie zostało uwzględnione. Pozdrawiam\ngfWN4P tjvqrarreakh, [url=http://jkksxrltwydo.com/]jkksxrltwydo[/url], [link=http://cnqkcjftaurf.com/]cnqkcjftaurf[/link], http://fglhmcuunmeg.com/\nEltqX4 tcswjnnjeest, [url=http://slamkwbvpwoi.com/]slamkwbvpwoi[/url], [link=http://xjznkjzbhqjw.com/]xjznkjzbhqjw[/link], http://unqfklwlabed.com/


Jak kompleksowo zabezpieczyć nasze mieszkanie, dom czy firmę? / Najnowsze wiadomości | sklep Eltrox.pl\nJak kompleksowo zabezpieczyć nasze mieszkanie, dom czy firmę?\n10 Styczeń 2021\tBez kategorii Poradniki\nOszczędzaj porównując ofety zabezpieczeń.\nRozpocznij darmową wycenę.\nCo chciałbyś zabezpieczyć?\nWypełnienie ankiety zajmie tylko minutę\nZaawansowany monitoring oraz systemy alarmowe w naszych domach oraz miejscach pracy zapewniają nam wygodę oraz bezpieczeństwo. Inteligentne budynki potrafią zadbać o nasz komfort pracy oraz odpoczynek. Nowoczesne wideodomofony umożliwiają podgląd na smartfonie z dowolnego miejsca na świecie, a napędy do bramy zapewniają nam pełną kontrolę nad dostępem do naszej posiadłości. Pozostaje tylko odpowiedzieć sobie na pytanie: czego potrzebujemy i jaki system najlepiej wybrać?\nCzy posiadasz obecnie zabezpieczenie domu lub firmy? Tak Nie\nPodstawowy monitoring można realizować już za pomocą jednej kamery, która będzie zapisywała obraz w chmurze lub na karcie SD. Niestety możliwości takiej instalacji są mocno ograniczone i nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa. O wiele lepszym rozwiązaniem jest system zbudowany z kilku kamer IP podłączonych do rejestratora. Współczesne kamery, to urządzenia zapewniające wysoką jakość obrazu zarówno w dzień jak i w nocy. Budynek zabezpieczony w ten sposób to poważna przeszkoda dla złodzieja. System monitoringu na pewno go odstraszy i spowoduje, że wybierze inny niezabezpieczony obiekt.\nSystem alarmowy to przede wszystkim instalacja zapewniająca bezpieczeństwo. Zintegrowane czujniki wyspecjalizowane w reagowaniu na różne zagrożenia umożliwiają ochronę nie tylko przed włamaniem ale również przed zalaniem czy pożarem. Dobry system alarmowy czuwa nad naszym domem zawsze. W przypadku wykrycia jakiegokolwiek zagrożenia, potrafi natychmiast zaalarmować właściciela (wysyłając powiadomienie bezpośrednio na smartfon) oraz powiadomić odpowiednie służby ratunkowe (ochronę, straż czy policję).\nSystemy alarmowe to obecnie również centra zarządzania całym budynkiem. Umożliwiają sterowanie wieloma elementami inteligentnego domu czy biura. Ruchome rolety, które opuszczają się, gdy wzrasta nasłonecznienie w pomieszczeniu, czy termometry, które uruchamiają klimatyzację, gdy zrobi się gorąco, to tylko niewielka część możliwości systemu. A to wszystko by zapewnić nam komfort w domu oraz w pracy.\nWarto wspomnieć że system alarmowy oraz monitoring to instalacje, które się uzupełniają i dopiero ich połączenie zapewnia wysoki stopień ochrony budynku.\nZalety posiadania monitoringu i systemu alarmowego:\nZabezpieczenie domu przed pożarem, zalaniem oraz innymi wypadkami losowymi\nOsobista ochrona Twoja i Twojej rodziny\n"Spokojna głowa" podczas wyjazdu na urlop\nDomofony i wideofony to podstawowe systemy kontroli dostępu. Są szeroko stosowane zarówno w mieszkaniach, domach jak i w firmach. Dzięki nim łatwo można sprawdzić, kto do nas przyszedł i na tej podstawie zdecydować, czy chcemy go wpuścić na teren naszej posesji czy nie. W nowoczesnych domach coraz częściej są wykorzystywane wideodomofony, które umożliwiają podgląd osoby na zewnątrz. Zainstalowana kamera szerokokątna, rejestruje obraz a następnie przesyła go do małego ekranu umieszczonego w budynku. Domownik zanim zdecyduje się czy, otworzyć furtkę, może bacznie przyjrzeć się przybyszowi. Dzięki podświetleniu podczerwonemu, nawet w nocy, kamera rejestruje obraz dobrej jakości. Nowoczesne wideodomofony oferują szereg dodatkowych funkcji,między innymi podgląd na smartfonie, możliwość robienia zdjęć czy nagrywania filmów.\nDodatkowo domofony i wideodomofony pozwalają na instalowanie klawiatur kodowych, czytników kart magnetycznych czy nawet biometrycznych (rozpoznających odcisk palca). Jest to szczególnie przydatne w firmach, gdzie każdy pracownik może być rozpoznany przez system, gdy wchodzi do budynku, co może być wykorzystywane również przy rozliczaniu jego czasu pracy.\nNiezależnie od tego jaki typ bramy posiadamy (przesuwną czy skrzydłową) warto wyposażyć ją w nowoczesny napęd. Zapewni on wysoki komfort użytkowania oraz bezpieczeństwo. Każdy kto wysiadał z samochodu po to by otworzyć bramę wjazdową podczas deszczu, od razu doceni to rozwiązanie. Posiadając napęd, wystarczy nacisnąć jeden przycisk na pilocie a skrzydła otworzą się automatycznie. Dodatkowo mechanizm zadba również o zamknięcie, kiedy wyjedziemy autem. Fotokomórki zapobiegną wypadkowi, gdy dziecko znajdzie się w świetle zamykania skrzydeł. Zamknięta brama jest natomiast trudna do sforsowania dla złodzieja. Oznacza to, że nasz samochód, a także nasze rowery czy inne przedmioty, znajdujące się na posesji są dobrze zabezpieczone. Zintegrowane napędy bramy wjazdowej oraz garażowej umożliwiają otwieranie i zamykanie wszystkiego jednym pilotem.\nSystemy bezpieczeństwa szyte na miarę\nKażdy z wymienionych powyżej systemów, aby był skuteczny, wymaga przygotowania planu instalacji oraz dobrania odpowiedniego sprzętu.\nTylko wykwalifikowany specjalista określi strefy, które należy zabezpieczyć, oraz odpowiednio wybierze komponenty. Zadba o to, aby poszczególne rozwiązania bezproblemowo współpracowały ze sobą.\nInwestycja w profesjonalny sprzęt oraz montaż to przede wszystkim spokój oraz gwarancja, że wszystko będzie sprawnie funkcjonowało. Eltrox gwarantuje swoim klientom kompleksowe usługi obejmujące sprzedaż, doradztwo, montaż i konfigurację w dowolnym miejscu. Dzięki szerokiej wiedzy technicznej naszych przedstawicieli możesz mieć pewność, że gotowy system będzie niezawodny i skuteczny.\nTen wpis został opublikowany w Bez kategorii, Poradniki dnia 10 Styczeń 2021, przez admin.\t← Poprzedni wpis Następny wpis →


Strona główna / Miejsca warte zobaczenia / Wodny szlak Kuba Palaya Girón i Caletón\nWodny szlak tak wielokrotnie przemierzany, może nadal zachwycać. El Caletón wtopiony w horyzont Cienaga de Zapata, otulony wiosenną zielenią już dawną stoi poza rufą płynącej łodzi. Ginąca cywilizacja zmniejsza się, wraz z odpływem łodzi w dalszy bieg wieży ciśnień nad ośrodkiem Playa Larga, zaraz obok El Mosquito, Punta Arenas, Punta Palmillas. Wszędzie dookoła Karaiby. Kuba wraz z bezmiarem karaibskich wód - Palaya Girón.\nKubańska flota, bardzo lubi ryby, szczególnie tuńczyki. Można ich wiele złowić płynąc łodzią po wodach półwyspu Zapata, w labiryncie Cayos. Przy okazji można zobaczyć piaszczyste i mangrowiowe wyspy i wysepki, które mogą stać się przewodnikiem po wodach Kuby.\nTaki przewodnik jest niezbędny, ponieważ na karaibskich wodach, przy zachodnich wodach Kuby, roi się od rekinów. Taka przygoda zdarza się rzadko, a umożliwia wiele: naukę rzemiosła łowienia ryb, unikania rekinów, orientacji na wodzie, poznania ludzi różnych kultur. Poznanie kultur jest jedną z ważniejszych rzeczy przyrodniczych podróży: poznanie codzienności, położenia ich małych wiosek - jak Caletón - przy Zatoce Świń, na grobli wapiennej, przy terenie bagnistym, otoczonym wodami morskimi.\nW Caletón można zobaczyć osadę drwali - na Kubie pełno jest trzęsawisk i lasów. Istnieje również cukrownia, cała otorowana, a więc wyniesiona do roli kontaktu ze światem zewnętrznym, z cywilizacją zachodnią, po przez kontakt z Australią. Fabryka cukrowni stała się ośrodkiem, dzięki któremu sprzedawano w Caletón drewno opałowe. Jednakże w zmiennych warunkach atmosferycznych: szczególnie przy ulewnych deszczach, nawet i ten transport w Caletón, stawał się niemożliwy, niekiedy nawet na wiele tygodni. Dlatego głównym utrzymaniem mieszkańców tej małej wioski były: wypalanie węgla drzewnego i rąbanie drewna po okolicznych lasach. Tutaj rzadko spotkasz turystę. Turyści rzadko przybywają do takich wiosek.\nKuba jest fascynującym miejscem, pełnym niezapomnianych wiosek, o których prawie nikt nie wie. Warto przyjrzeć się Palaya Girón, Karaibom, Caletón i labiryntowi Cayos. Podróżowanie wśród wód to wspaniała przygoda dla wielu śmiałków. Karaiby mogą słynąć nie tylko z filmu z piratami z Johnem Deepem w roli głównej. Przybywając tam możesz zapomnieć o turystach i stać się jedynym turystą w okolicy. Błądzącym nieznajomym, który czeka na poznanie innych kultur.


Estetic to bardzo elegancki Salon urody | Podróże\nEstetic to elegancki Salon urody, który znajduje się w miejscowości Żory. Zatem jeżeli chciałabyś dużo ładniej prezentować się, powinnaś jak najbardziej wstąpić do salonu. W szczególności, iż w salonie zatrudnione są tylko i wyłącznie fryzjerki i kosmetyczki, które bardzo dobrze wiedzą w jaki sposób zadowolić swoje Klientki. Nie można zapominać, iż fryzjerstwo czy kosmetyka to także nasza wielka pasja, co sprawia, że możemy zagwarantować bardzo wysoki poziom świadczonych usług. Zatem zainteresowane upiększeniem swojego ciała lub włosów, serdecznie zapraszamy do salonu przez nas prowadzonego.\ntags: Serwis o turystyce, Rekreacja, Podróże, Turystyka i Rekreacja.


W tropikach - Kolekcje - Dresówka.pl\nKolekcja : W tropikach\nPAPUŻKI NIEROZŁĄCZKI (JUNGLE)\nPAPUGI WZ. 2 / czarny (JUNGLE)\nPAPUGI WZ. 2 / biały (JUNGLE)\nLIŚCIE BANANOWCA wz. 4 (JUNGLE)\nLIŚCIE BANANOWCA wz. 3 (JUNGLE)\nTROPIKALNE LIŚCIE MIX wz. 2 / czarny (JUNGLE)\nTROPIKALNE LIŚCIE MIX wz. 2 / biały (JUNGLE)\nTROPIKALNE LIŚCIE MIX wz. 1 / biały (JUNGLE)\nTROPIKALNE LIŚCIE wz. 3 / czarny (JUNGLE)\nTROPIKALNE LIŚCIE wz. 3 / biały (JUNGLE)\nLIŚCIE PALMY wz. 1 (czerwony)\nJuż od: Od: 4,80 zł Do: 29,50 zł\nZEBRY (classic blue)\nKWIATY W HEKSAGONACH\nKWIATY NA ZEBRZE\nFLAMINGI W LIŚCIACH\nJuż od: Od: 17,00 zł Do: 29,50 zł\nMONSTERA 2.0 / pastelowa\nDŻUNGLA / papugi\nJuż od: Od: 15,00 zł Do: 25,00 zł\nDŻUNGLA / liście\nEGZOTYCZNE ROŚLINY / szary\nEGZOTYCZNE ROŚLINY / fioletowy\nEGZOTYCZNE ROŚLINY / biały\nJuż od: Od: 4,80 zł Do: 30,00 zł\nTROPIKALNE LIŚCIE wz. 2 / biały\nJuż od: Od: 17,00 zł Do: 27,00 zł\nRAJSKA DŻUNGLA / biały\nRAJSKA DŻUNGLA / zielony\nRAJSKA DŻUNGLA / błękitny\nLIŚCIE PALMY wz. 4 / biały\nTROPIKALNY BUKIET / miętowy\nLIŚCIE PALMY wz. 3 / zielony\nWAKACYJNA MODA / palmy\nWAKACYJNA MODA / PASKI


Colin wygrywa testowy\nDzisiejszy shakedown był ostatnim sprawdzianem i testem ustawień przed rozpoczynającym się już wieczorem Rajdem Sardynii. Wystartowali tam również Polacy, który spisali się bardzo dobrze.\nW kategorii WRC 2 swoje siły z rywalami zmierzył Łukasz Pieniążek. Pilotowany przez Przemysława Mazura kierowca Peugeota 208 T16 zajął ostatecznie 6. miejsce po 3 przejazdach. Najlepszy jego czas wyniósł 2:56,3 s. Zwycięzcą był Jan Kopecky, zaś podium uzupełnili Ole Christian Veiby i Pierre-Louis Loubet.\nW WRC 3 do próby przystąpiło tylko trzech kierowców. Zdecydowanie najlepiej poradził sobie Jakub „Colin” Brzeziński w Citroenie DS3 R3T Max, który pokonał drugiego Enrico Brazzolego o 26,5 s. Trzeci był Francisco Name jr.\nPierwszy odcinek specjalny imprezy wystartuje już dziś o godzinie 18:00. Będzie nim OS1 Ittiri Arena Show.\n WRC, Colin, Jakub Brzeziński, Łukasz Pieniążek, Pieniążek, Rajd Sardynii, Rally Italia Sardegna


szafa z książkami: "Lala" Jacek Dehnel\nHołd złożony babci przez młodego wnuka. Piękna opowieść zlepiona z opowieści;)\nTeraz Babcia już odchodzi. Już nie poznaje bliskich, siusia w łóżko, trzeba jej wytrzeć nos i zmienić pampersa. Ale kiedyś, gdy pamięć jeszcze nie zawodziła, Babcia przy każdej okazji opowiadała. O swojej młodości i dojrzałości, o rodzinie, bliskich, o miejscach, w których żyła, mieszkała i bywała.\nTeraz wnuk, poeta i początkujący pisarz, mozolnie próbuje spisać te opowieści. Nie są chronologiczne, ale za to piękne i takie prawdziwe.\nTo opowieść bez dramatycznych zwrotów akcji, nie trzyma w napięciu niczym dobry kryminał. Jest taka zwyczajna, ciepła, jak opowieść babci czy dziadka w zacisznej kuchni pachnącej świeżym ciastem, przy kubku parującej herbaty.\nTo historia zwyczajnej rodziny, wpleciona w historię kraju, która gdzieś tam w tle, chciał nie chciał, przecież się toczyła. Do tego napisana piękną polszczyzną, jaka rzadko zdarza się we współczesnych powieściach. Język jest wręcz poetycki, płynie niczym pieśń.\nAle to także opowieść o przemijaniu, odchodzeniu, szacunku do osób starszych, o bliskości, która nie mija z młodością.\nI to zdjęcie na okładce, takie sentymentalne.\nNiejeden czytelnik odnajdzie tu bliskie sobie klimaty, scenki znane ze swojego życia. Niejeden zatęskni za kochającymi ramionami babci, za jej pełnym miłości głosem...\nAutor: Aleksandra o 12:37


Zapraszamy do udziału w projekcie "Oryginalnie regionalnie! – Ciężkowicki Uniwersytet Małego Obywatela" | POGÓRZE24.pl | Ciężkowice - Gromnik - Rzepiennik - Okolice\nFundacja Społeczna Progres oraz Centrum Kultury i Promocji Gminy Ciężkowice serdecznie zapraszają dzieci i młodzież w wieku 6 – 15 lat mieszkające na terenie gminy Ciężkowice do udziału w projekcie pn. „Oryginalnie regionalnie! – Ciężkowicki Uniwersytet Małego Obywatela”.\nwarsztaty rękodzielnicze pn. „Twórcze umysły” – warsztaty z wykorzystaniem wzornictwa ludowego (np. tworzenia dekoracji z motywami regionalnymi, przedmiotów tradycyjnej sztuki użytkowej, biżuterii regionalnej, itp.)\nwarsztaty kulinarne pn. „Smaczne – bo tradycyjne i nasze” – warsztaty dla dzieci, które nie tylko nauczą dzieci gotowania potraw regionalnych, ale pokażą np. jak regionalne smaki wykorzystywane są w gospodarstwach agroturystycznych i jak promować produkt lokalny.\nwarsztaty historyczne pn. „Gotowi do walki” – warsztaty z elementami historii Ciężkowic i regionu, w tym – warsztaty z grupą rekonstrukcyjną pokazujące techniki rekonstrukcyjne, stroje i broń różnych okresów historycznych oraz warsztaty szermierki uczące nie tylko sztuki fechtunku, ale też np. współzawodnictwa, fair play.\nwyjazd edukacyjny do Zamku Książ w Wałbrzychu\nwyjazd edukacyjny do Sandomierza oraz Zamku Krzyżtopór w Ujeździe\nspotkanie integracyjne pn. „Święto niepodległości to nasze święto!” podsumowujące projekt, w trakcie którego dzieci włączą się w obchody święta niepodległości organizowane w Gminie Ciężkowice.Projekt skierowany jest do 90 dzieci i młodzieży. Każda osoba zakwalifikowana do projektu uczestniczyć będzie w jednych, wybranych w formularzu (Zgoda na uczestnictwo w projekcie), warsztatach, a także w dwóch wyjazdach edukacyjnych i spotkaniu integracyjnym. Termin realizacji w/w zajęć: lipiec – listopad 2018 r.\nChcesz wziąć udział w warsztatach, wyjazdach i spotkaniu integracyjnym? Wypełnij wraz z rodzicami zgodę na uczestnictwo w projekcie (Formularz zgody na uczestnictwo w projekcie) i poczekaj na informację, czy zakwalifikowałeś się do projektu. Formularz zgody na uczestnictwo w projekcie oraz informacje dotyczące projektu dostępne są w siedzibie Centrum Kultury i Promocji Gminy Ciężkowice, na stronach internetowych www.ciezkowice.pl i www.fundacjaprogres.pl oraz na profilach facebook Centrum Kultury i Promocji Gminy Ciężkowice.\nDokumenty rekrutacyjne przyjmowane będą w biurze Centrum Kultury i Promocji Gminy Ciężkowice w okresie od 11.06.2018 r. do 29.06.2018 r. w godzinach od 10.00 do 18:00.\nProjekt „Oryginalnie regionalnie! – Ciężkowicki Uniwersytet Małego Obywatela” realizowany jest w ramach Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 – 2020.\nPobierz Formularz zgody na uczestnictwo w projekcie – doc / PDF\nPobierz Regulamin uczestnictwa w projekcie – doc / PDF


Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO - Buty360\nButy360 › Buty dziecięce › Baleriny › Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO\nTe Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO kupisz tanio w sklepie www.mivo.pl. Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO wyśmienicie spełnią się w roli butów do użytku codziennego dla dziewczynek. To właśnie z uwagi na dziewczęce oczekiwania marka Agatha Ruiz De La Prada opracowała balerinki. Model.. więcej » Grupa: Dziecko Cena: 174,00 zł\nTe Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO kupisz tanio w sklepie www.mivo.pl. Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO wyśmienicie spełnią się w roli butów do użytku codziennego dla dziewczynek. To właśnie z uwagi na dziewczęce oczekiwania marka Agatha Ruiz De La Prada opracowała balerinki. Model ten dopasuje się do kształtu dziewczęcej stopy, co zapewnia jej wspaniały komfort podczas codziennego chodzenia. Dzięki interesującemu designowi model ten bezsprzecznie trafi w dziewczęce gusta. Niżej przedstawiamy charakterystykę tych butów.\nAgatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO. Kolor: Granatowy, Płeć: Dziewczynka, Kolekcja: Jesień / Zima, materiał: Skóra ekologiczna, Podszewka: Skóra naturalna, Zapięcie: Rzepy, Nosek: Okrągły, Wysokość obuwia: Niskie.Prezentowane w tym miejscu baleriny dziecięce wyróżniają się ponadprzeciętną trwałością, co jest skutkiem wykorzystania wysokiej klasy surowców do ich produkcji. Jeśli w dalszym ciągu nie posiadasz w swojej garderobie baleriny dziecięce czy też buty Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO nie spełniają Twoich oczekiwań - zobacz nasze pozostałe propozycje.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach Agatha Ruiz De La Prada - Agatha - Baleriny Dziecięce - 151904 MARINO


Karolina Lewandowska • Karać czy leczyć? – strategie postępowania ze sprawcami\nprzestępstw seksualnych wobec dzieci na przykładzie wybranych krajów\n– strategie postępowania ze sprawcami\nprzestępstw seksualnych wobec dzieci\nna przykładzie wybranych krajów\nArtykuł przedstawia rozwiązana stosowane wobec osób skazanych za pedofilię w wybranych\nkrajach Unii Europejskiej oraz USA. Autorka przedstawia istniejące rozwiązania prawne związane z monitoringiem i terapią przestępców tego typu. Zaprezentowane zostały także najnowsze inicjatywy związane z profilaktyką wykorzystywania seksualnego dzieci, nakierowane na\npracę z potencjalnymi sprawcami przemocy seksualnej wobec dzieci.\nalka z wykorzystywaniem seksualnym dzieci do początku lat\n90. koncentrowała się przede\nwszystkim na zapewnieniu kompleksowej\noferty wsparcia ofierze i najbliższym osobom skrzywdzonego dziecka. Z biegiem\nczasu, obok działań terapeutycznych skierowanych do ofiar i ich rodziców, zaczęto\nkoncertować się na wypracowaniu skutecznej polityki wobec sprawców przestępstw\nPoczątkowo skazanych za tego typu czyny traktowano podobnie jak innych przestępców – orzekano wobec nich przede\nwszystkim kary pozbawienia wolności.\nJednakże seria brutalnych przestępstw\nseksualnych popełnionych wobec dzieci\nna przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku przez osoby, które były już uprzednio\nskazane za tego typu czyny, uświadomiła\nprawodawcom, że aby skutecznie walczyć\nz przemocą seksualną wobec dzieci, należy\nzmienić postępowanie wobec osób skazanych za pedofilię.\nRozpoczęto poszukiwanie efektywnych\nstrategii ochrony dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym, które skoncentrowały się głównie na dwóch aspektach: nadzorze i leczeniu sprawców. Trend ten został\nwzmocniony przez wyniki badań dotyczących wykorzystywania seksualnego dzieci:\ncoraz szerzej zakrojone analizy pokazały, że\nskala wykorzystywania seksualnego dzieci\njest o wiele większa, niż początkowo oceniano, a sprawcami tego typu przestępstw\nsą osoby znane dziecku, często członkowie\nnajbliższej rodziny. Ponadto coraz wyraźniej zdawano sobie sprawę, że największym zagrożeniem dla dzieci są sprawcy\nmający specyficzne zaburzenie preferencji\nWzrost wiedzy na temat przemocy seksualnej wobec dzieci uświadomił także\nspołeczeństwu, że jedynie niewielki od-\nsetek spraw jest ujawniany, a większość\nsprawców nigdy nie znajduje się nawet\nw kręgu podejrzeń. Dlatego w ostatnich latach polityka nastawiona na ochronę dzieci przed przemocą coraz częściej wiąże się\nz projektowaniem działań profilaktycznych\nskierowanych do osób z zaburzeniami preferencji seksualnej, którzy nie zostali nigdy\nW chwili obecnej najbardziej kompleksowe działania nastawione na przeciwdziałanie wykorzystywaniu seksualnemu dzieci\nprowadzone są w USA oraz w Wielkiej Brytanii. Te dwa kraje mają najlepiej rozwinięte programy dla ofiar przemocy seksualnej\noraz zróżnicowane programy skierowane\ndo sprawców przestępstw seksualnych.\nTrudno porównywać politykę poszczególnych państw w stosunku do sprawców\n– większość krajów posiada własną, prawną definicję wykorzystywania seksualnego\ndzieci, stosuje także różne środki karne wobec tego typu przestępców.\nPrzyjmuje się, że obecnie dominują dwa\nmodele strategii postępowania wobec\nsprawców przestępstw seksualnych (Scottish Executive Home Office 1999, s. 3–6;\nMorawska 2004, s. 7):\n1) model ochrony społeczności lokalnej\n(community protection model) kładzie nacisk\nna nadzór nad sprawcami, którzy opuścili\nwięzienia. Realizowany jest w USA, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej\nBrytanii. Przewiduje on:\n– nadzór nad każdym sprawcą po wyjściu\nna wolność, zapewniany przez interdyscyplinarny zespół profesjonalistów, złożony\nz kuratora, pracownika socjalnego, psychologa. Pracują oni nad indywidualnym modelem pomocy psychologicznej i socjalnej\ndla sprawcy i jego rodziny;\n– tworzenie rejestrów osób skazanych za\nprzestępstwa seksualne wobec dzieci;\n– stosowanie procedury weryfikacji osób\nstarających się o pracę w placówkach edukacyjnych i opiekuńczych, w których przebywają dzieci;\n2) model pracy klinicznej kładący nacisk\nna terapię sprawców zarówno w czasie odbywania przez nich kary, jak i po wyjściu\nna wolność. Realizowany jest w Holandii,\nDanii, Niemczech, Francji, Włoszech.\nNależy jednak zaznaczyć, że podział ten\nnie do końca oddaje rzeczywistą politykę\nw stosunku do sprawców przestępstw seksualnych wobec dzieci – nadzór i terapia\nwystępują w obydwu modelach, jedynie\nw różnych proporcjach. Co więcej, występuje obecnie silny trend ku temu, by stworzyć\nwspólną, globalną politykę wobec sprawców, opartą przede wszystkim na szczelnej\nkontroli osób skazanych za przestępstwa\nseksualne. Dotyczy to przede wszystkim\nkrajów Unii Europejskiej, które z powodu\nswobodnego przepływu obywateli pomiędzy granicami państw w ramach Wspólnoty stoją przed nowym wyzwaniem, jakim\njest wypracowanie spójnej strategii postępowania z osobami skazanymi za tego typu\nU podstaw dążenia do coraz większego\nnadzoru sprawców leży także przekonanie, że dostępne programy terapeutyczne\nsą relatywnie mało skutecznie, ale za to\nkosztowne (Marshall 2006). I chociaż badania klinicystów prowadzą do odmiennych\nwniosków (Pfafflin 2006), to jednak decydenci wolą nadal przeznaczać fundusze na\nprogramy związane z nadzorem i kontrolą\nsprawców, niż na programy terapeutyczne.\nPonieważ strategie postępowania ze\nsprawcami przestępstw seksualnych doczekały się rzetelnego opracowania w języku polskim (Morawska 2004), dlatego\nw poniższym artykule przedstawione zostaną jedynie dane aktualizujące, dotyczące\nnajświeższych aktów prawych i nowatorskich działań podejmowanych w celu powstrzymania sprawców przestępstw seksualnych.\nAgnieszka Morawska w artykule pt.\nStrategie postępowania ze sprawcami przestępstw seksualnych wobec dzieci na przykładzie wybranych krajów przybliżyła działa-\nnia i ich podstawy prawne w 5 krajach:\nUSA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji oraz Włoszech. Zostały przedstawione\nregulacje prawne dotyczące gromadzenia\ni udostępniania danych osób skazanych\nza przestępstwa seksualne, sposoby we-\nryfikacji osób pracujących/starających się\no pracę z dziećmi. Czytelników, którzy\nchcą zapoznać się z historycznym aspektem kontroli sprawców w USA czy Wielkiej Brytanii, zachęcam do sięgnięcia po\nKontrola sprawców wykorzystywania seksualnego dzieci\npozostających na wolności\nStany Zjednoczone były pierwszym krajem, który wprowadził rejestry osób skazanych za przestępstwa seksualne. Pierwszy\ntego typu dokument datuje się na lata 30.\nXX wieku, a za pierwowzór współczesnych\nrejestrów uważa się projekt, który został\nwprowadzony w życie w 1947 r. w Kalifornii (CSOM 1999).\nHistoria współczesnej legislacji dotyczącej rejestrów i postępowania ze sprawcami\nprzestępstw seksualnych jest ściśle związana z ruchem obywatelskim, który formował\nsię po ujawnieniu czynów dokonywanych\nprzez sprawców, którzy byli wcześniej notowani. Ogólną tendencją jest zaostrzanie\nrestrykcji wobec sprawców i dążenie do\nutworzenia jak najszczelniejszego systemu\nkontroli sprawców, którzy opuścili więzienia.\nW 1994 r. Kongres USA ustanowił Prawo Jocoba Wetterlinga w sprawie przestępstw popełnianych na dzieciach i rejestracji poszczególnych przestępców na tle\nseksualnym (Jacob Wetterling Crimes Against\nChildren and Sexually Violent Offender Registration Act. Title XVII of the Violent Crime\nControl and Law Enforcement Act of 1994),\nktóre nałożyło na wszystkie stany obowiązek utworzenia rejestrów sprawców przestępstw seksualnych.\nAkt ten był wynikiem działań podjętych przez Fundację Jocoba Wetterlinga.\nOrganizacja ta została powołana przez\nmieszkańców stanów Minnesota, wstrząśniętych brutalnym porwaniem 11-letniego\nJacoba Wetterlinga przez pedofila, który\nbył wcześniej notowany. Działania tej organizacji doprowadziły do powstania stanowego prawa nakładającego na służby\npolicyjne obowiązek rejestracji sprawców\nprzestępstw na tle seksualnym (Minnesota`s\nSex Offenders Registration Act), który stał się\nbazą do wypracowania ustawy uchwalonej\nKolejnym wydarzeniem, które poruszyło\nopinię publiczną w USA i wywołało ogólnonarodową debatę o konieczności upublicznienia rejestrów, było brutalne morderstwo 7-letniej Megan Kanka popełnione\nprzez mężczyznę mieszkającego w sąsiedztwie, który w przeszłości był dwukrotnie\nskazany za przestępstwa seksualne wobec\ndzieci. Ruch społeczny, na czele którego\nstanęli rodzice dziewczynki, doprowadził\ndo przyjęcia nowego prawa stanowego\nnazywanego Prawem Megan (Sex Offnder\nNotification Legislation – „Megan Law”). Stanowiło ono, że stanowy (sprawa toczyła się\nw stanie New Yearsey) rejestr osób skazanych za przestępstwa seksualne jest dostępny publicznie, wraz z wszelkimi informacjami w nim zawartymi.\nWejście w życie Prawa Megan doprowadziło do wielu istotnych zmian w prawie federalnym w zakresie podawania do\npublicznej wiadomości informacji na temat\nsprawców przemocy seksualnej. Już Prawo\nJocoba Wetterlinga..., po poprawkach w latach 1996–1999, pozwalało poszczególnym\nstanom na szereg działań informujących\nspołeczność lokalną o tym, że w ich otoczeniu mieszkają sprawcy przestępstw seksualnych. Prawo to jednak nie precyzowało\nkto, i w jaki sposób powinien być informowany – dlatego też w różnych rejonach\nUSA upowszechniły się różne systemy zawiadamiania społecznej lokalności (community nottification system): od zapewniających\nw miarę dużą anonimowość sprawcom (informację o skazanych były dostępne odpłatnie w sądach, komisariatach policji – Alabama, Luizjana) do silnie stygmatyzujących\n(wywieszanie informacji w oknach domów\nzajmowanych przez sprawców – Oregon,\nczy też listownym powiadomieniu wszystkich mieszkańców o adresie osoby skazanej\nza pedofilię – Waszyngton).\nKażdy ze stanów miał własny rejestr\nprzestępców na tle seksualnym; niektóre\nbazy miały zasięg stanowy – prowadzone\nprzez władze stanowe czy zakłady karne,\ninne lokalny – prowadzone przez sądy czy\nOd 1998 r. trwały prace nad ustanowieniem narodowego rejestru (National Sex Offender Registry – NSOR), pozwalającego FBI\nna monitorowanie osób, które popełniły\nprzestępstwa na tle seksualnym. NSOR został wdrożony do użytku na początku 2001 r.\nPonieważ baza korzystała jedynie z istniejących rejestrów stanowych, miała zatem\nznaczne ograniczenia, które stały się podstawą do dalszych prac nad ustanowieniem\njednolitego systemu rejestracji i systemu powiadamiania społeczności lokalnych.\nMimo uchwalonych wcześniej regulacji, wielu sprawców skazanych za przestępstwa seksualne umykało bazie NSOR,\nprzede wszystkim z powodu niespójności\npomiędzy rejestrami stanowymi i różnymi\nmetodami administracji zebranych w nich\ndanych (NCMEC 2007). Część sprawców\nzmieniała miejsce zamieszkania, wybierając docelowo stan, w którym obowiązywało mniej stygmatyzujące prawo, umożliwiające im w miarę anonimowe życie.\nInni, zmieniając adres zamieszkania, nie\naktualizowali swoich danych. W rezultacie\n– jak szacuje Narodowe Centrum na rzecz\nDzieci Zaginionych i Wykorzystywanych\n(National Center for Missing & Exploited Children – NCMEC) – w USA żyje około 150\ntys. sprawców, którzy znajdują się poza\nPraca nad spójnym systemem zbierania\ndanych o sprawcach zaowocwała ustanowieniem w lipcu 2006 r. Prawa Adama\nWalsha na rzecz Ochrony i Bezpieczeństwa\nDzieci (The Adam Walsh Child Protection and\nSafety Act). To jeden z najważniejszych dokumentów ostatnich lat określający sposób\npostępowania ze sprawcami przestępstw\nseksualnych. Prawo to zawiera szczegółowe wskazania dotyczące prowadzenia rejestrów sprawców, tak by każdy stan prowadził je według tych samych zasad.\nObowiązkowi rejestracji podlegają wszyscy sprawcy, niezależnie od oceny stopnia\nryzyka recydywy i niezależnie od wieku\n(do rejestru mają być także wpisywani młodociani, którzy dopuścili się przestępstw\nna tle seksualnym). Sprecyzowano, jakie\ninformacje mają być rejestrowane:\n– adres/adresy, pod którym przebywa\n– nazwisko pracodawcy i adres miejsca\n– numery rejestracyjne pojazdów, jakimi\nporusza się sprawca,\n– w przypadku, gdy sprawca jeszcze się\nuczy – adres i nazwa szkoły.\nDane te mają być wprowadzone do rejestru przed opuszczeniem więzienia przez\nprzestępcę lub w ciągu 3 dni po ogłoszeniu\nwyroku, w przypadku osób, wobec których\nnie została orzeczona kara pozbawienia\nwolności. Władze stanowe muszą zadbać,\naby w rejestrze obok wymienionych powyżej danych znalazły się także:\n– opis wyglądu sprawcy,\n– historia kryminalna (data aresztowania, data wyjścia z więzienia, status prawny: oskarżony, skazany, zwolnienie warunkowe etc.),\n– odciski palców i dłoni,\n– kopia ważnego prawa jazdy lub dowodu osobistego,\n– próbka DNA.\nUstawa kategoryzuje sprawców ze\nwzględu na charakter czynów przez nich\npopełnionych, przewidując dla nich różne\nsposoby kontroli. Prawo to przewiduje,\nże osoby skazane za przemoc seksualną w zależności od popełnionych czynów\n- będą figurować w rejestrze przez minimum 15 lat, a maksymalnie – dożywotnio.\nNa sprawcach ciąży obowiązek aktualizowania informacji zgromadzonych w rejestrze – dwa razy w roku, a na osobach skazanych ponownie czy za czyny popełnione\nze szczególnym okrucieństwem – co 90 dni.\nNiedopełnienie tego obowiązku traktowane jest jako przestępstwo i zagrożone jest\nPrawo Adama Walsha nakłada także\nobowiązek na poszczególne stany, aby rejestry były dostępne online, z zastrzeżeniem,\nże władze stanowe mogą zastrzec ujawnienie takich informacji, jak:\n– nr polisy ubezpieczeniowej,\n– wszelkie informacje dotyczące historii\nkryminalnej, niezwiązane z przestępstwami seksualnymi.\nPrawo Adama Walsha definiuje także\njednolity system powiadamiania społeczności lokalnej o tym, że w sąsiedztwie przebywa (mieszka/pracuje) osoba skazana za\nprzestępstwo na tle seksualnym (Megan\nNicole Kanka and Alexandra Nicole Zapp Community Notification Program).\nZakłada się, że w chwili zarejestrowania\nsprawcy w rejestrze lub zaktualizowania informacji powiadomieni będą natychmiast:\n– prokurator generalny;\n– właściwe dla miejsca przebywania/\npracy sprawcy instytucje wymiaru sprawiedliwości (w tym kuratorzy sądowi),\nwszystkie szkoły i placówki opiekuńcze\nw miejscu przebywania sprawcy;\n– w przypadku zmiany miejsca przebywania/pracy instytucje wymiaru sprawiedliwości (w tym kuratorzy sądowi), każda\nszkoła w miejscu, do którego przenosi się\nsprawca i które opuszcza;\n– każda agencja zatrudnienia właściwa\ndla miejsca przebywania sprawcy;\n– wszystkie instytucje, organizacje odpowiedzialne za opiekę i ochronę dzieci na\n– wszystkie organizacje pozarządowe,\nktóre pracują z dziećmi lub dla których\ndziałalności informacja o sprawcy może\n– każda organizacja, firma, osoba, która\nzgłosi prośbę o informowanie jej o sprawcach przestępstw seksualnych.\nWymagane przez ustawę działania mają\nzostać wprowadzone w każdym stanie do\nkońca 2008 r.\nPrawo nakłada obowiązki związane\nz wymaganiami federalnymi dotyczącymi\nprzede wszystkim rejestracji sprawców.\nKażdy stan natomiast ma prawo do tego,\nby kształtować własną politykę wobec\nsprawców, niestojącą w konflikcie z Prawem Adama Walsha.\nPonad 27 stanów i tysiące miast stosuje\nprawo często nazywane Prawem Jessiki –\nJessica’s Laws (zostało ustanowione na Florydzie, gdzie w 2005 r. 9-letnia Jessica Lunsford\nzostała zgwałcona i zamordowana przez sąsiada, który był wcześniej notowany), nazywane także taktyką not-in-my-backyard (dosł.\nNie na moim podwórku), precyzyjnie określającą strefy miast/stanów, w których sprawcy\nnie mogą przebywać. Kolejne 20 stanów chce\nustanowić podobne restrykcje w swoim prawie (Koch 2007).\nPolityka ta budzi wiele kontrowersji. Choć\nma zagorzałych zwolenników, to jednak większość osób zaangażowanych w walkę z przemocą seksualną wobec dzieci podchodzi sceptycznie do tego typu rozwiązań. Przeciwnicy\nwskazują na to, że coraz większe obostrzenia\ndotyczące miejsc, gdzie sprawca może przebywać/pracować sprawiają, że osoby te przeprowadzają się poza miasta. Przeprowadzka\nTabela 1. Przykłady zakazów nakładanych na osoby skazane za przestępstwa seksualne wobec\ndzieci, w wybranych stanach USA\nAlabama, Arkansas, Kali- Zakaz pracy lub zamieszkania w odległości 2000 stóp od\nszkół, parków czy innych miejsc, gdzie przebywają dzieci.\nZakaz wchodzenia i przebywania na terenie szkół czy innych miejsc przeznaczonych dla dzieci.\nZakaz zamieszkania w odległości 1000 stóp w odległości od\nszkół, publicznych parków czy ośrodków dla młodzieży.\nZakaz przebywania w odległości 1000 stóp od szkół, lub\npodobnych obiektów, włączając w to drogi, którymi przebiega trasa autobusów szkolnych.\nZakaz przebywania w okolicach kościołów, parków, skwerów, szkół.\nna tereny rolnicze powoduje, że stają się oni\ntrudniejsi do nadzorowania przez kuratorów.\nPonadto coraz częściej sprawcy uciekają się\ndo podania fałszywego adresu pobytu, łamiąc\nprawo, co może stanowić dla nich początek powrotu do przestępczości.\nStosowane metody kontroli, choć mają\ngorących zwolenników, budzą również\nwiele wątpliwości także wśród samych\nobywateli USA. Obok przytoczonych wyżej kontrowersji wskazuje się, że większość\ndzieci pada ofiarami osób, które są dziecku znane, a także na nieproporcjonalność\nkary – do rejestru trafiają zarówno sprawcy, którzy popełnili brutalny gwałt na 6latku, jak i na przykład 23-latek oskarżony\no współżycie z 17-latką. Publiczny rejestr\njest przez wielu postrzegany jako rozwiązanie, które daje złudne poczucie bezpieczeństwa rodzicom i utrudnia prace nad\ninnymi metodami redukowania recydyw\nDotychczas Unia Europejska nie dopracowała się wspólnej polityki wobec sprawców przestępstw seksualnych. Zgodnie\nz prawodawstwem UE każdy z krajów\nczłonkowskich samodzielnie kształtuje politykę wobec sprawców przestępstw seksualnych. Co więcej, istnieją znaczące różnice\npomiędzy prawodawstwem poszczególnych krajów (Filar 2002; NSPCC 2007), które sprawiają, że wypracowanie wspólnej\nstrategii może okazać się trudne.\nSygnałem, który nasilił lobbing na rzecz wypracowania wspólnej polityki UE, była sprawa\nMichela Fournireta z 2004 r., który skazany za\nprzestępstwa seksualne wobec dzieci we Francji został zatrudniony w Belgii na podobnym\nstanowisku i popełnił kolejną zbrodnię.\nW czerwcu 2004 r. Minister Sprawiedliwości UE rozpoczął starania o to, by\nstworzyć wspólny rejestr osób skazanych\nza przestępstwa na tle seksualnym wobec\ndzieci. Ostatecznie jednak, na mocy decyzji\nParlamentu Europejskiego (2005/876/JHA),\nuchwalono jedynie procedurę wymiany informacji pomiędzy krajami zrzeszonymi\nw ramach Wspólnoty Europejskiej. Procedura ta polega na informowaniu kraju\npochodzenia sprawcy o przestępstwach\npopełnionych na terenie innych krajów.\nOznacza to, że np. informacja o wyroku\nFrancuza skazanego w Polsce zostanie\nprzez polski wymiar sprawiedliwości wysłana do Francji, tak by wyrok znalazł się\nwe francuskim rejestrze skazanego.\nPodstawową słabością tego rozwiązania\njest fakt, że przy obecnych różnicach prawodawstwa krajów Unii, informacje o wyroku\nnie zawsze są zrozumiałe dla partnerów. Dlatego w chwili obecnej trwają pracę nad przygotowaniem jednolitej formuły zbieranych\ni przekazywanych informacji (standardised\nEuropean format), która pozwoliłaby na formułowanie jasnej informacji o naturze przestępstwa. Niemcy, którzy obecnie przewodniczą pracom Unii, obiecali, że projekt będzie\ngotowy do końca 2007 r. (NSPCC 2007).\nPonadto podczas prac przygotowawczych\nnad projektem parlamentarzyści zaproponowali, aby na potrzeby m.in. jasnego przekazu\ninformacji dopracować się klasyfikacji sprawców (European index of offenders), ułatwiającej\nrozumienie natury przestępstwa. Wszystkie\nprace mają doprowadzić do łatwiejszej kontroli sprawców oraz ułatwić weryfikację osób\nstarających się o zatrudnienie w sektorze edukacji i opieki nad dziećmi.\nW 2004 r. cztery kraje członkowskie (Francja, Niemcy, Belgia, Hiszpania) rozpoczęły\npilotażowy projekt, w ramach którego opracowano system umożliwiający wymianę informacji o skazanych drogą elektroniczną. System został uruchomiony w kwietniu 2006 r.\ni jest obecnie testowany. Niezaprzeczalną zaletą tego rozwiązania jest szybkość przepływu informacji, która sprawia, że rejestr skazanego aktualizowany jest w przeciągu kilku\ngodzin po wprowadzeniu wyroku, a nie jak\nto ma miejsce w przypadku tradycyjnych\nprocedur – w ciągu kilku dni czy miesięcy.\nW 2006 r. do projektu dołączyły kolejne\npaństwa (Czechy i Luksemburg), a Wielka\nBrytania rozpoczęła przygotowania mające umożliwić włączenie narodowych rejestrów do systemu (NSPCC 2007).\nW lobby na rzecz ustanowienia jednolitych procedur ułatwiających wymianę informacji aktywnie biorą udział organizacje\npozarządowe, szczególnie z krajów, gdzie\nobowiązuje klarowne i bardziej restrykcyjne prawo dotyczące kontroli sprawców, czy\nteż weryfikacji osób aplikujących na stanowiska związane z opieką nad dziećmi.\nW tej chwili część krajów Unii posiada\nwłasne, wewnętrzne procedury mające ułatwiać monitorowanie sprawców.\nWe Francji na mocy ustawy z 2004 r. (Actualites Sociales Hebdomadaries 2004) trwają pracę nad ustanowieniem bazy danych\nsprawców przestępstw seksualnych. Ma\nona stanowić odpowiednik angielskiej Listy 991 i ma ułatwić weryfikację osób chcących pracować w szkolnictwie. Co ważne,\nustawodawca przewiduje, że na liście będą\nwidniały także nazwiska osób, które zostały oskarżone o pedofilę, nawet jeśli rozprawa sądowa nie udowodniła ich winy.\nWłochy nie prowadzą narodowego rejestru sprawców przestępstw seksualnych,\nale istnieje procedura określająca konieczność sprawdzania kryminalnej przeszłości\nosób starających się o pracę jako nauczyciele. Każdy z aplikujących musi przedstawić\nWłoskie Ministerstwo Edukacji Narodowej twierdzi, że od 2001 r. każdy z 160 tys.\nzatrudnionych we włoskich szkołach nauczycieli poddany został tej procedurze.\nSilnie krytykowany jest fakt, że prawo to\ndotyczy wyłącznie nauczycieli, natomiast\nnie ma zastosowania do innych pracowników instytucji edukacyjnych, co sprawia,\nże osoby skazane za przestępstwa seksualne wobec dzieci mogą pełnić funkcje pracowników administracyjnych.\nW Wielkiej Brytanii aktualnym dokumentem prawnym regulującym postępowanie wobec sprawców przestępstw seksualnych jest Sex Offenders Act 2003, który wszedł\nw życie w maju 2004 r. Na jego mocy stworzono narodowy Rejestr Sprawców Przestępstw\nSeksualnych i z użyciem Przemocy (Violent\nand Sex Offender Register – ViSOR), zawie-\nRejestr osób uznanych za niezdolne do pracy z dziećmi, m.in. ze względu na popełnienie przestępstw na\ntle seksualnym czy też chorób psychicznych. Lista 99 był prowadzona przez Departament ds. Edukacji rządu\nbrytyjskiego i miała charakter poufny. W 2006 r. rejestr stał się częścią narodowego rejestru osób skazanych za\nprzestępstwa seksualne – ViSOR.\nrający m.in. dane sprawców przestępstw\nseksualnych. Rejestr ten ma zastąpić istniejące wcześniej bazy – zarówno policyjną, jak\ni inne, tj. List 99 oraz The PoCa List.\nObie bazy prowadzone były przez Departament Edukacji i zawierały nazwiska\nosób, które zostały uznane za niezdolne do\nwykonywania zawodu nauczyciela. Na liście znajdowały się nazwiska osób nie tylko skazanych za przestępstwa seksualne,\nale także tych osób, które ze względu np.\nna choroby psychiczne nie mogą pracować\nz dziećmi (więcej na temat wspomnianych\nrejestrów: Morawska 2004, s. 14–15).\nViSOR jest dostępny dla policji oraz kuratorów sądowych; ma charakter poufny. W bazie\nzawarte są dane osób skazanych za przestępstwa określone w ustawie z 2003 r., na karę pozbawiania wolności w wysokości minimum 12\nmiesięcy, a także osób uniewinnionych(!), które\nstwarzają ryzyko popełnienia przestępstwa.\nOkres zamieszczania danych w rejestrze\nzależny jest od wysokości wyroku i waha\nsię od 5 lat (w przypadku osób, wobec których orzeczono karę grzywny) do czasu\nnieokreślonego w przypadku sprawców,\nktórzy zostali skazani na karę pozbawiania\nwolności powyżej 30 miesięcy. Jeśli sprawca popełnił czyn karalny przed ukończeniem 18. roku życia, wszystkie określone\nterminy ulegają obniżeniu o połowę.\nW bazie danych – oprócz nazwiska\ni adresu, pod którym przebywa sprawca\n– znajduje się także fotografia, ocena stopnia\nryzyka powrotności do przestępstwa, opis\nsposobu działania sprawcy (modus operandi)\noraz spraw sądowych, które toczyły się/toczą\nprzeciw danej osobie. Sprawcy odnotowani\nw rejestrze mają obowiązek powiadamiania\npolicji o wszelkich zmianach miejsca pobytu,\nczy nazwiska, a także okresowo potwierdzać\nzgodność danych zawartych w rejestrze. Niedopełnienie tego obowiązku zagrożone jest\nkarą pozbawienia wolności do lat 5.\nViSOR używany jest przez wszystkie\njednostki policji w Anglii. Jest także przygotowywany do wdrożenia w innych instytucjach, tak by stały dostęp do niego mieli\nkuratorzy i służby więziennictwa.\nW Wielkiej Brytanii każdy starający się\no posadę dającą kontakt z dziećmi jest poddawany sprawdzeniu w ViSOR, jak i w Rejestrze\nSkazanych (Criminal Records Buremu – CRB).\nJednak przeszłość kryminalna (o ile sąd nie\nnałożył na sprawcę zakazu pracy z dziećmi)\nnie dyskwalifikuje automatycznie kandydata\ni pozostawia ostateczną decyzję pracodawcy\n(NSPCC 2007). Obecnie trwają prace mające\nzapewnić niemożność podejmowania pracy\nna stanowiskach pozwalających na kontakt\nz dziećmi osobom wcześniej skazanym.\nW obecnej chwili trwa w Wielkiej Brytanii\ndyskusja nad możliwością publicznego udostępniania istniejącego rejestru sprawców\nprzestępstw seksualnych. Powstały stowarzyszenia rodziców, które lobbują na rzecz\nwprowadzenia tzw. Prawa Sary (nazwa pochodzi od imienia 8-letniej Sary Payne, która\nzostała w 2000 r. zgwałcona i zamordowana\nprzez wcześniej notowanego sąsiada), które\nma być angielskim odpowiednikiem Prawa\nMegan, upubliczniajacego dane sprawców.\nJednakże zarówno instytucje rządowe, jak\ni angielskie organizacje pracujące z dziećmi\nodnoszą się z dużą rezerwą do proponowanych rozwiązań, wskazując na znaczące\nwady tego typu rozwiązań. Jednakże coraz\nczęściej mówi się o zmianie legislacji tak,\nby rodzice małych dzieci mogli sprawdzać\nw ViSOR osoby, którym powierzają opiekę nad dzieckiem podczas ich nieobecności\n(opiekunowie, sąsiedzi etc.).\nW większości krajów europejskich, podobnie jak w USA i Kanadzie, prawo przewiduje – obok skazania sprawcy na karę po-\nzbawienia wolności – możliwość nałożenia\nna niego obowiązku poddania się terapii.\nJednakże większość prawodawców zakła-\nda, że uczestnictwo w terapii uzależnione\njest od motywacji osoby skazanej. Wyjątkiem są osoby, u których zdiagnozowano\nzaburzenia psychiczne – w większości krajów kierowane są one na terapię do specjalistycznych ośrodków klinicznych (Research\nFakultatywne programy terapeutyczne\nsą dostępne dla sprawców odbywających\nkarę więzienia w USA, Kanadzie, a także\nw większości krajów Europy. W obecnej\nchwili trwają prace nad Konwencją o ochronie dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym i seksualną eksploatacją (Convention\non The Protection of Children Against sexual\nExplotation and Sexual Abuse). Pracujący nad\nnią eksperci chcą, aby w każdym z krajów\nczłonkowskich prawo/państwo gwarantowało istnienie programów terapeutycznych\ndla sprawców, dostępnych zarówno w zakładach karnych, jak i na wolności (www.\nW Belgii terapia jest orzekana wobec\nsprawców od 1998 r. Dla większości osób\nskazanych za przestępstwa seksualne możliwość ubiegania się o warunkowe zwolnienie\nuzależnione jest od odbycia programu terapeutycznego. W więzieniu sprawcy przechodzą jedynie wstępny program. Stanowi\non wstęp do terapii, jaką sprawcy muszą odbyć po wyjściu na wolność (Tubex 2006).\nW Niemczech od 1998 r. obowiązuje prawo (Gesetz zur Bekampfung von Sexualdelikten und anderen gefarlichen Straftaten), które\nobliguje sądy do orzekania obowiązkowego programu terapeutycznego dla sprawców skazanych na więcej niż dwa lata pozbawienia wolności za przestępstwa na tle\nseksualnym (Tubex 2006).\nW Holandii terapia nie jest prowadzona\nw więzieniach, tylko w specjalistycznych,\nzamkniętych klinikach (TBS – terbeschikkingstelling van de regering), gdzie trafiają\nsprawcy, u których stwierdzono zaburzenia\npsychiczne (w tym pedofilię). Niezależnie\nod zasądzonego wyroku, psychiatrzy nadzorujący terapię co dwa lata mogą wnioskować o przedłużenie wyroku, jeśli uznają, że\nsprawca nadal stanowi zagrożenie dla społeczności. Pozostali sprawcy odbywają karę\nw więzieniach, gdzie mogą wziąć udział\nw terapii grupowej.\nWe Francji wobec sprawcy przestępstw\nseksualnych sąd może orzec nakaz terapii.\nW takim przypadku sprawca umieszczany\njest w więzieniu, w którym realizowany\njest program terapeutyczny (jedynie w 26\nna 186 zakładów karnych). We francuskich\nwięzieniach terapia prowadzona jest przez\nzewnętrzny, niezależny zespół psychiatrów (Services Medico Psychologiques regionaux – SMPR) (Tubex 2006).\nW Danii od 1997 r. realizowany jest specjalistyczny program terapii dla sprawców\nprzestępstw seksualnych (Research Project...\n2005; Jessen-Petersen 2006). Program realizowany jest przez psychiatrów zatrudnionych w placówkach służby zdrowia\noraz przez Departament Więziennictwa\ni Probacji. Sprawcom, którzy dopuścili się\nprzestępstw bez użycia przemocy i wyrażają chęć odbycia terapii, sąd może zamienić wyrok pozbawienia wolności na nakaz\nProgramy terapeutyczne realizowane\nsą w 3 specjalistycznych ośrodkach, które\nw zależności od diagnozy kierują sprawcę na konsultacje, terapię grupową lub też\nterapię farmakologiczną. W przypadku zasądzenia terapii sprawca przebywa także\npod kontrolą kuratora. Jeśli nie uczestniczy\nw spotkaniach z terapeutami – sąd orzeka\no odbyciu kary pozbawienia wolności.\nSprawcy, którzy popełnili poważniejsze\nprzestępstwa, otrzymują karę pozbawienia\nwolności, jednakże zazwyczaj połączoną\nz pobytem diagnostycznym w zamkniętej\nklinice (The Herstrdvester Prison). W czasie tego pobytu ma nastąpić obserwacja\ni diagnoza motywacji skazanych do terapii.\nJeśli sprawca jest chętny do wzięcia udziału\nw programie terapeutycznym, może liczyć\nna warunkowe zwolnienie po odbyciu części wyroku (Jessen-Petersen 2006).\nSprawcy skazani za brutalne przestępstwa\nseksualne oraz recydywiści odbywają karę\nw więzieniach, ale mają możliwość wzięcia\nudziału w terapii grupowej prowadzonej\nprzez osoby z klinik zajmujących się terapią.\nAnglia i Walia realizują od 1991 r. program SOTP (Sex Offender Treatment Programme)2, który przez wielu uważany jest\nza wzorcowy. Program corocznie obejmuje\n1240 sprawców i realizowany jest w 25 więzieniach. Prowadzony jest przez HM Prison\nService i został opracowany specjalnie na potrzeby terapii w warunkach więziennych.\nW ciągu ponad 15 lat realizacji program\newaluował zarówno w zakresie stosowanych\nmetod, jak i narzędzi terapii. Obecnie w ramach programu coraz większy nacisk kładzie\nsię na przygotowanie sprawców do funkcjonowania w warunkach wolnościowych\ni wypracowaniu najlepszej metody kontaktu\nsprawcy z kuratorami oraz terapeutami pracującymi poza więziennictwem (Mann 2006).\nW Polsce osoby skazane za przestępstwa\nseksualne mogą w czasie pobytu w zakładzie karnym brać udział w terapii, jeśli wyrażą na to zgodę. Obligatoryjnie uczestniczą\nw terapii skazani ze zdiagnozowaną parafilią,\nktórzy muszą odbywać karę w systemie terapeutycznym (art. 96 § 1). Obecnie w 7 więzieniach w Polsce prowadzone są programy\nterapeutyczne, opierające się na założeniach\npsychologii behewioralno-poznawczej3. Ponieważ realizacja programu rozpoczęła się\nrelatywnie niedawno, niedostępne są jeszcze\nopracowania pokazujące efekty prowadzonych\ndziałań. Największą trudność osobom prowadzącym terapię sprawia fakt, że sprawcom,\nktórzy zdecydują się na terapię w więzieniu,\nnie można zapewnić kontynuacji spotkań terapeutycznych w warunkach wolnościowych.\nW Polsce zgodnie z obowiązującymi przepisami sąd, zawieszając karę, może nakazać\nsprawcy poddanie się terapii (art. 72 k.p.k.). Jed-\nnakże w przeciwieństwie do większości krajów\nEuropy Zachodniej, Polska ma słabo rozwiniętą ofertę terapeutyczną dla sprawców.\nW styczniu zakończył prace Zespół do\nspraw opracowania systemowych rozwiązań dotyczących postępowania wobec osób\nz zaburzeniami preferencji seksualnych.\nZostał on powołany przy Ministerstwie\nZdrowia, ale zasiadali w nim zarówno\nprzedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, jak i klinicyści pracujący ze sprawcami (seksuologowie, psychiatrzy). Zespół\nzostał powołany do opracowania:\n– projektu regulacji prawnych dotyczących funkcjonowania zakładów opieki\nzdrowotnej udzielających świadczeń z zakresu terapii dla osób z zaburzeniami preferencji seksualnych;\n– projektu stanowiska w sprawie finansowania świadczeń z zakresu terapii dla osób\nz zaburzeniami preferencji seksualnych;\n– projektu strategii działań na rzecz systemowych rozwiązań dotyczących opracowania i wdrożenia programów terapeutycznych\ndla osób z zaburzeniami preferencji seksualnych;\n– propozycji kompleksowego systemu\npomocy terapeutycznej, penitencjarnej i postpenitencjarnej dla osób z zaburzeniami seksualnymi;\n– propozycji standardów dotyczących\nświadczenia usług terapeutycznych i metod terapii dla osób z zaburzeniami seksualnymi;\n– projektu struktury organizacyjnej i zadań\npodmiotów zajmujących się terapią dla osób\n– propozycji sposobu nadzoru nad działalnością placówek prowadzących terapię\ndla osób z zaburzeniami preferencji seksualnych4.\nPodstawy terapeutyczne programu SOTP zostały obszernie opisane przez Kazimierza Pospiszyla w książce\npt. Przestępstwa seksualne (PWN, Warszawa 2006).\nWięcej na ten temat można przeczytać w tym numerze kwartalnika w artykule R. Rutkowskiego i W. Sroki\npt. Sprawcy przestępstw seksualnych – oddziaływanie terapeutyczne w okresie odbywania kary pozbawienia wolności.\nZarządzenie Ministra Zdrowia z 11 lipca 2006 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw opracowania systemowych\nrozwiązań dotyczących postępowania wobec osób z zaburzeniami preferencji seksualnych (Dz.Urz. MZ z 2006 r.,\nnr 11, poz. 56).\nRaport Zespołu został skierowany do\nkonsultacji między resortowych, a ich\nefekty powinniśmy poznać do końca tego\nZapobieganie recydywie przestępstw seksualnych\nCoraz częściej uznaje się, że warunkiem\nskutecznej profilaktyki wykorzystywania\nseksualnego dzieci są programy skierowane do osób cierpiących na zaburzenia preferencji seksualnych (pedofilię), które nie\npopełniły przestępstwa, albo tych którzy\nskrzywdzili dziecko, ale nie zostali ujawnieni i zatrzymani.\nJak pokazały badania (Salter 2003), osoby\ntakie szukają pomocy terapeutycznej, która\npozwoliłaby im walczyć z zaburzeniami.\nRównież sprawcy, którzy dopuścili się molestowania dzieci, mają okresy, gdy próbują\nzmienić swoje zachowanie. To właśnie dla\ntakich osób coraz częściej projektowane są\ndziałania informacyjne i terapeutyczne.\nNajbardziej znanymi programami profilaktycznymi tego typu są programy Stop\nit Now! (Możesz Przestać), realizowane\nw USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii, oraz\nPrevention Project Dunkelfeld (Profilaktyczny\nprogram „Szara strefa”), realizowany w Berlinie5. Działania podejmowane w ramach\ntych programów mają różny charakter:\nosobom, które są zaniepokojone własnym\nzachowaniem, fantazjami, proponowana\njest możliwość wzięcia udziału w różnych\nformach terapii; istnieje możliwość uzyskania informacji telefonicznie lub za pośrednictwem Internetu.\nRealizowane są także szeroko zakrojone\ndziałania informacyjno-edukacyjne, skierowane nie tylko do osób z zaburzeniami\npreferencji seksualnej, ale także do rodzin,\nznajomych takich osób oraz wszystkich dorosłych. Działania te pokazują w nowej per-\nspektywie profilaktykę wykorzystywania\nseksualnego dzieci: należy nie tylko uczyć\ndzieci, czym jest „zły dotyk” i jak się przed\nnim bronić, ale nauczyć się reagować na\nniepokojące zachowania dorosłych w swoim otoczeniu.\nAutorzy programów przypominają, że\nwiększość sprawców wykorzystywania\nseksualnego dzieci to osoby, które mają\nrodziców, rodzeństwo, znajomych z pracy\netc. – dorosłych, którzy mogą dostrzec niepokojące sygnały i zareagować na nie nie\nhisterycznymi oskarżeniami, ale rozmową\ni wskazaniem, co musi taka osoba zrobić,\ngdzie się udać, gdzie szukać pomocy.\nProgramy te są trudne w realizacji, muszą bowiem pokonać dwa typy problemów.\nPierwsza grupa problemów wiąże się z organizacją tego typu działań: jak dotrzeć do\npotencjalnych sprawców, jak sprawić, by\ninformacja o dostępnych metodach terapii\ni pomocy dotarła do tych, którzy jej najbardziej potrzebują? Jak ich przekonać, że\nterapia jest w stanie im pomoc, a ujawnienie się nie będzie prowadziło do społecznej\nstygmatyzacji i zatrzymania (jeśli sprawca\nProblem związany z dotarciem do sprawców/potencjalnych sprawców próbuje się\nrozwiązać poprzez prowadzenie kampanii\nspołecznych w mass mediach. Są one kontrowersyjne, dlatego też zazwyczaj towarzyszą im lub poprzedzają je akcje informacyjne mające na celu pokazanie programów\nterapeutycznych w kontekście profilaktyki\nwykorzystywania seksualnego dzieci.\nObydwa programy zostały opisane w tym numerze kwartalnika. Informacje o programach dostępne są także\nna stronach internetowych: www.stopitnow.org; www.stopitnow.org.uk; www.kein-taeter-werden.de.\nDrugą grupą problemów związanych\nz realizacją tego typu działań profilaktycznych są wątpliwości natury prawnej\ni etycznej, związane z udzielaniem wsparcia osobom, które ujawniają, że dokonały\nprzestępstwa, ale nie zostały nigdy schwytane. W państwach przeprowadzających\ntego typu programy profesjonaliści, którzy posiadają wiedzę na temat złamania\nprawa, mają obowiązek zgłosić ten fakt do\nprokuratury. Ponadto prace nad zmianami prawa, tak by osoby dobrowolnie zgłaszające się na terapię mogły uniknąć kary,\nhamuje pytanie dotyczące tego, w jaki\nsposób uniknąć sytuacji, gdy na terapię\nbędą zgłaszali się sprawcy, którym grozi\nWażnym aspektem prewencji sprawstwa wykorzystywania seksualnego dzieci\nsą działania terapeutyczne adresowane do\ndzieci i młodzieży przejawiających problemy z zachowaniami seksualnymi. Badania\nprowadzone przez naukowców amerykańskich (Elliott i in. 1995) pokazały, że wielu\nspośród skazanych za przestępstwa seksualne wobec dzieci pierwszy raz wykorzystało dziecko przed ukończeniem 18. roku\nCoraz częściej w USA zaczęto podkreślać, że wykorzystania seksualnego dzieci\nmoże dopuścić się nie tylko dorosły, ale\ntakże osoba nieletnia. Za kryterium zaczęto\nprzyjmować różnicę wieku pomiędzy ofiarą a sprawcą.\nKlinicyści uważają jednak, że takie rozwiązania przynoszą dużo szkody, stygmatyzują młodocianych sprawców (np. dane\n14-latka, który zostanie skazany w USA za\nprzestępstwo na tle seksualnym, trafią do\nnarodowego, publicznego rejestru przestępstw seksualnych i będą w nim do końca\nżycia skazanego) i utrudniają terapię młodych ludzi.\nStowarzyszenie na rzecz Terapii Sprawców Wykorzystywania Seksualnego ATSA\n(Association for the Treatment of Sexual Abusers) zwraca uwagę także na to, że\nw przypadku dzieci i młodzieży nie można\njednoznacznie mówić o zaburzeniach preferencji seksualnych i proponuje, by mówić o dzieciach przejawiających problemy\nz zachowaniami seksualnymi (sexual behavior problem).\nWskazuje się także na fakt, że o ile ewaluacja programów terapeutycznych dorosłych\nsprawców nie pozwala na jednoznaczną interpretację osiąganych rezultatów, to terapia\ndzieci przejawiających problemy z zachowaniami seksualnymi pozwala na optymistyczne oceny skuteczności tych działań i jeszcze\nraz potwierdza, że im wcześniej zostaną\npodjęte działania zapobiegawcze, tym lepsze\nrezultaty zostaną osiągnięte (ATSA 2006; Carpentier i in. 2007)6.\nPolityka wobec sprawców przestępstw\nseksualnych wobec dzieci wciąż się zmienia. Coraz szerzej prowadzone analizy\ndotyczące skuteczności poszczególnych\ndziałań podejmowanych wobec sprawców\nwskazują nowe obszary, które powinny być\nzagospodarowane, aby zapewnić skuteczniejszą walkę ze zjawiskiem molestowania\nWspółcześnie podstawowym trendem\njest dążenie do opracowania coraz ściślejszego i doskonalszego systemu kontrolowania sprawców pozostających na wolności – tworzenie rejestrów, baz danych\nosób skazanych za przestępstwa seksualne,\na także eksperymentalne programy związane z użyciem chipów czy też obręczy\nelektronicznych (NAO 2006).\nArtykuł na temat terapii dzieci przejawiających problemy z zachowaniami seksualnymi (sexual behavior problem) można przeczytać także w tym numerze kwartalnika „Dziecko krzywdzone”.\nNiezaprzeczalnie istnieje potrzeba rozbudowywania programów dotyczących\nprofilaktyki wykorzystywania seksualnego dzieci i terapii sprawców. Choć ewaluacje tych działań nie przynoszą wyników\npozwalających na jednoznaczne oceny, to\njednak należy pamiętać, że programy te\nrealizowane są relatywnie od niedawna\ni stwarzają szansę zapobiegania wykorzystywania seksualnego dzieci.\nPodstawowe trudności, jakie napotykają programy skierowane do sprawców, to\nwciąż małe przyzwolenie społeczne na tego\ntypu działania oraz brak dostatecznych funduszy na badania i rozwijanie programów\nprofilaktycznych i terapeutycznych.\nPolitycy w większości krajów popierają\nopcję zaostrzania kar i monitoringu przestępców seksualnych. Formują się obywatelskie grupy, które lobbują za takimi\nrozwiązaniami, jak kara śmierci, kastracja\nczy dożywotnia izolacja. Pułapką takiego\nmyślenia jest jednak to, że wszystkie te rozwiązania dotyczą tych sprawców, którzy\nNie ważne jednak, jak dotkliwe będą kary\ndla skazanych, musimy pamiętać, że wykorzystywanie seksualne dzieci jest jednym\nz najrzadziej ujawnianych przestępstw. Dlatego tak ważne jest, by działania skierowane\ndo osób skazanych, były równoważone przez\nprogramy profilaktyczne i terapeutyczne.\nThe paper presents ways of dealing with convicted paedophiles in selected EU countries and the US.\nThe author discusses existing solutions which involve monitoring and treatment of this category\nof offenders. Furthermore, the article presents the most recent initiatives in the area of child sexual\nabuse prevention, focusing on work with potential sexual abusers.\nATSA (2006), Dzieci przejawiające problemy z zachowaniami seksualnymi. Raport grupy zadaniowej ds. dzieci przejawiających problemy z zachowaniami seksualnymi, „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” nr 16, s. 6 – 42.\nBeech A., Oliver C., Fisher D., Beckett R. (2005), STEP 4: The Sex Offender Treatment Programme in Prison: Addressing the Offending Behaviour of Rapists and Sexual Murderers,\nwww.homeoffice.gov.uk/rds, 15 marzec.\nCarpentier M., Silovsky J., Chaffin M. (2007), Skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej\nu dzieci przejawiających problemy z zachowaniami seksualnymi. Implikacje dotyczące usług,\nprogramów terapeutycznych i kierunków przyszłych badań, „Dziecko krzywdzone”, nr 18.\nConvention on the Protection of Children Against Sexual Explotatin and Sexula Abuse, draft\n(2007), www.coe.int/childprotection, 20 luty.\nCouncil Decision 2005/876/JHA on the Exchange of Information Extracted from the Criminal Record (2007), http://www.europarl.europa.eu/oeil/file.jsp?id=5207032, 15 marzec.\nCouncil Framework Decision 2004/68/JHA of 22nd December 2003 on Combating the Sexual\nExploitation of Children and Child Pornography (2007), www.europarl.europa.eu.\nCSOM (1999), Sex Offender Registration: Policy Overview and Comprehensive Practices, http://\nwww.csom.org/pubs/sexreg.html, 20 marzec.\nElliott M., Brovne K., Kilcoyne J. (1995), Child Sexual Abuse Prevention: what Offenders Tell\nUs, „Child Abuse & Neglect”, vol. 19, nr 5.\nFilar M. (2002), Seksualne wykorzystywanie dzieci w świetle polskiego kodeksu karnego (na tle prawnoporównawczym), „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” nr 1/2002.\nFrenken J. (1999), Sexual Offender Treatment in Europe: An Impression of Cross-Cultural Differences, „Sexual Abuse: A Journal of Reasearch and Treatment”, vol. 11, nr 1.\nJessen-Petersen B. (2006), Report on Treatment of Sexual Offenders for Experts on the Protection\nof Children Against Sexual Exploition and Abuse (PC-ES), www.coe.int/childprotection, 20 luty, 15 marzec.\nKoch W. (2007), Sex-Offender Residency Laws get Second Look, „USA TODAY” nr 2/26.\nNational Center for Missing & Exploited Children (2007) Landmark Child Sex Offender Legislation: President Signs Adam Walsh Act into Law, , www.missingkids.com, 10 marzec.\nMann R. (2006), Sex Offender Therapy in the Correctional Setting, prezentacja wygłoszona podczas IX Konferencji IATSO (International Association for the Treatment of\nSexual Offenders), Hamburg, 6–9 września.\nMarshall W.L. (2006), Effectiveness of Sexual Offender Treatment Programs and Costs Benefit\nAnalyses, prezentacja wygłoszona podczas IX Konferencji IATSO (International Association for the Treatment of Sexual Offenders), Hamburg, 6–9 września.\nMorawska A. (2004), Strategie postępowania ze sprawcami przestępstw seksualnych wobec dzieci na\nprzykładzie wybranych krajów, „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” nr 7.\nNAO (2006), Electronic Monitoring of Adult Offenders, Report by the Comptroller and Auditor\nGeneral, HC 800 Session 2005–2006, 1 February, The National Audit Office,\nNSPCC (2007), Cross-Border Cooperation in the European Union to Prevent Sex Offenders from\nWorking with Children, NSPCC, www.nspcc.org.uk, 15 marzec.\nPfafflin F. (2006), The Benefits of Sexual Offender Therapy, prezentacja wygłoszona podczas\nIX Konferencji IATSO (International Association for the Treatment of Sexual Offenders), Hamburg, 6–9 września.\nResearch Project: Placement and Treatment of Mentally ill Offenders - Legislation and Practice\nin EU Member States, Final Report (2005), February 15, http://ec.europa.eu/health/\nph_projects/2002/promotion/fp_promotion_2002_frep_15_en.pdf; 15 marzec.\nSalter A. (2003), Pokonywanie traumy, Media Rodzina, Poznań.\nScottish Executive Home Office (1999), Report of the Committee on Serious Violent and Sexual\nOffenders, Part two: Overseas visits, www.scotland.gov.uk, 20 marzec.\nTubex H. (2006), Sex Offender Policies in Five Countries, ESC Criminology in Europe, Newsletter of the European Society of Cryminology, marzec.\nKarolina Lewandowska jest pedagogiem, socjologiem, zajmuje się problematyką przemocy wobec dzieci oraz problematyką sprawców przestępstw seksualnych. Jest koordynatorem programów badawczych, edukacyjnych i profilaktycznych Fundacji Dzieci Niczyje,\nautorką artykułów dotyczących profilaktyki wykorzystywania seksualnego dzieci.\nProgram studiów podyplomowych „Seksuologia sądowa”\nDiagnoza niedojrzałości psychoseksualnej sprawców przestępstw\nSAMOPOPLECZNICTWO PO PRZESTĘPSTWIE ZABÓJSTWA