4 przyczyny, z powodu ktorych mozesz pasc lub padles ofiara oszustwa – Podstawy handlu dla początkujących\n4 przyczyny, z powodu ktorych mozesz pasc lub padles ofiara oszustwa\nPowiedzenie „mądry Polak po szkodzie“ rzadko sprawdza sie tak dobrze jak wśród polskich budowolańców za Odrą. Oszustwa, przekręty i niewiedza – to najczęstrze grzechy. Jak ich uniknąć?\n– Pierwszy rok na budowie to był koszmar – wspomina Fabian Honczaruk, który od czterech lat prowadzi w Kolonii firmę budowlaną zajmującą się wykańczaniem wnętrz. – Zleniodawcy byli nieuczciwi, nie płacili i robili wszystko, żeby się nie rozliczać – dodaje. Jednak nie zawsze jest się kogo poradzić. Na przeciw wychodzą więc firmy doradcze, które w rodzimym języku oferują pomoc w prowadzeniu firmy czy załatwieniu formalności. Przykładem jest biuro ProOffice, które pomaga dziś kilku tysiącom klientom. – Zainteresowanie jest ogromne – mówi jeden ze współzałożycieli Aleksander Rustler – tutejsza biurokracja jest wyzwaniem dla samych Niemców, a co dopiero dla obcokrajowców. Obsługujemy osoby z własną działalnością, jak i te zatrudniane.\nLista grzechów, które może popełnić polski pracownik jest długa. Kamila Śliwa, doradca klienta firmy ProOffice przyznaje, że pierwsze problemy pojawiają się, gdy Polacy wykonując zlecenia w Niemczech prowadzą firmę zarejestrowaną w Polsce. – Jeśli ktoś działa tylko w Niemczech, powinien tu założyć działalność gospodarczą, bo inaczej jest wiele ograniczeń – polska firma może działać tylko 180 dni, musi odprowadzać podatek VAT i trzeba ją potem podwójnie rozliczać z podatku – i w Polsce, i w Niemczech.\nA jak firmę założyć? Mieszkający w Monastyrze (Münster) Fabian Honczaruk, podobnie jak większość budowlańców, zaczął od jednoosobowej działalności gospodarczej, tzw. Kleinunternehmen. – To sie najbardziej opłaca, gdy nie wykonuje się wielkich zleceń – wyjaśnia Kamila Śliwa i dodaje, że jeśli obroty nie przekraczają 17,5 tysiąca rocznie, nie płaci sie podatku VAT. Ta opcja pozwala na złożenie rozliczenia raz w roku, co dla początkujących przedsiębiorców jest bardzo wygodne. A kiedy już firma przynosi większe zyski – dodaje ekspertka – budowlańcy muszą przejść na VAT i rozliczać się systematycznie, co miesiąc.\nFabian Honczaruk, który dziś prowadzi już dużą firmę i na ilość zleceń nie może narzekać, uważa, że problemem jest to, że wiele polskich firm, które ściągają pracowników z Polski i zakładają im działalność gospodarczą, zupełnie nie wiedzą jak ona funkcjonuje. – Zdarza się nawet, że sami pracownicy nie są świadomi, że mają zarejestrowaną działalność gospodarczą – zdradza budowlaniec – mi też na początku założono taką firmę i powiedziano, że nie muszę się rozliczać, a potem urząd skarbowy ściga.\n– I właśnie o rozliczeniu podatkowym najczęściej zapominają polscy pracownicy – wtóruje Kamila Śliwa – wielu klientów wraca do Polski i zamyka za sobą drzwi nie rozliczając się z urzędem skarbowym w Niemczech, a po kilku latach chcą wrócić i jest problem.\nUderzającym przykładem może być historia jednego z obecnych klientów biura ProOffice. Mężczyzna zamknął firmę i wrócił do Polski. Po kilku latach otrzymał pismo z niemieckiego urzędu skarbowego, że ma do zapłacenia 90 tysięcy euro podatku. Choć wcale takich pieniędzy nie zarobił, doliczono wysokie kary i odsetki. Sprawa do dzisiaj nie została wyjaśniona. – Ludzie zapominają, że prowadzenie firmy wiążę się odpowiedzialnością – podsumowuje Fabian Honczaruk – każdy przedsiębiorca powinien się tym interesować. Dlatego zawsze, zanim zleci robotę pracownikowi sprawdza wymaga dokumenty, numery ubezpieczeń i wszystkie pozwolenia.\nDużym problemem dla polskich pracowników budowlanych jest też wystawianie rachunków – przyznaje Kamila Śliwa. A w praktyce należy zwrócić uwagę na to, by wszystko było dobrze wypełnione i żeby rachunek był zgodny z profilem firmy. Często zdarza się, przyznają doradcy, że osoby prowadzące małe firmy wystawiają także rachunki jako VATowcy. Wyprostowanie takich dokumentów najczęściej trwa kilka miesięcy.\nNajlepiej pracować dla dużych, niemieckich firm – radzi Tomasz Płonka\nNajgorsze jednak, gdy zleceniodawcy nie chcą płacić. A takie historie są na porządku dziennym. Przekonał się o tym Tomasz Płonka, który do Niemiec przyjechał parę lat temu ze Śląska i obecnie prowadzi małą firmę wykonującą suche tynki. – Ja mam dziś w plecy jakieś 20 tysięcy euro – opowiada – zleceniodawcy oszukują, nie płacą, no bo jaką moc ma samo wystawienie rachunku? A Polacy jego zdaniem nie potrafią się upomnieć, bo nie stać ich na prawników i nie mówią dobrze po niemiecku. Historia zna też przypadki, gdy firmy celowo ogłaszają bankructwo i w ten sposób unikają wypłacania pieniędzy. Jak zatem można uniknąć oszustów? Tomasz Płonka znalazł na to swój sposób. Stara się pracować dla dużych, niemieckich firm z tradycją, które choć mniej płacą, są pewne i rzetelne. – Szukajmy firm uczciwych – radzi – a nie tych, które dadzą więcej.\nA Polacy wciąż są chętnie zatrudniani, choć po wejściu Rumunii i Bułgarii do Unii Europejskiej konkurencja wzrasta. Skutkiem tego są chociażby niższe płace. Z relacji pracowników wynika, że zostały one obniżone czasami i o połowę. – Budowlańcy z Rumunii biorą ok. 8-9 euro na godzinę, podczas gdy Polacy 12-20 euro – mówi Kamila Śliwa. – Kiedy kilka lat temu ktoś by mi zaoferował 25 euro za metr ścianki, odwróciłbym się pięcie, dziś robię za 16 euro – stwierdza pokornie Tomasz Płonka. Na szczęście polscy pracownicy budowlani mają uznaną już na rynku niemieckim markę i o swoje miejsce nie muszą się martwić. Zdaniem niemieckich zleceniodawców Polak jest staranny i odpowiedzialny, podczas gdy zatrudnienie pracowników z Bułgarii czy Rumunii nie zawsze się opłaca.\nA na rynku budowlanym kryzysu nie ma – twierdzi Kamila Śliwa – jeśli pracuje się rzetelnie, zlecenia są. Najbardziej skutecznym sposobem jest oczywiście polecenie firmy, ale dużo ofert można znaleźć też w Internecie. – Najważniejsze jednak – podsumowuje Fabian Konczaruk – żeby mieć kontrolę nad prowadzona działalnością gospodarczą, bo za niedopełnienie obowiązków trzeba się liczyć w Niemczech z wysoką karą.\nOkreślenie socjopata czy psychopata często przywodzi na myśl obraz sadystycznych, gwałtownych osobników, takich jak seryjny morderca Ted Bundy czy fikcyjna postać doktora Hannibala „Kanibala“ Lectera z książki i filmu Milczenie owiec . Wierzę jednak, że zdefiniowane charakterystyczne cechy socjopatów w rzeczywistości kryją znacznie szersze spektrum jednostek, niż większość z nas mogłaby sobie kiedykolwiek wyobrazić. Socjopata to ów naprawdę pochłonięty sobą osobnik, pozbawiony sumienia i uczuć do innych ludzi, dla którego społeczne reguły nie mają żadnego znaczenia. Jestem przekonana, że większość z nas zna lub miała styczność z socjopatycznymi jednostkami nawet o tym nie wiedząc. [ Wendy Koenigsmann]\nPsychopatów nie można pojmować w kategoriach antyspołecznego wychowania czy rozwoju. Są to po prostu moralnie zdeprawowane jednostki, będące „potworami” w naszym społeczeństwie. Są niepohamowanymi i nieuleczalnymi drapieżnikami , których przemoc jest zaplanowana, celowa i pozbawiona emocji. Używanie przemocy trwa, aż osiągnie poziom szczytowy w wieku około 50 lat, poczym zaczyna zanikać.\nPIERWOTNI PSYCHOPACI nie są wrażliwi na karę, lęk, stres czy dezaprobatę. Wydaje się, że przez większość czasu są w stanie powstrzymywać swoje antyspołeczne odruchy, lecz nie z powodu sumienia, ale dlatego, że akurat służy to ich celom . Słowa nie mają dla nich takiego samego znaczenia jak dla nas. Tak naprawdę to nie jest jasne, czy rozumieją oni sens choćby swoich własnych słów, co Cleckley nazwał „semantyczną afazją”. Nie kierują się w życiu żadnym planem i wygląda na to, że nie są w stanie doświadczać żadnych prawdziwych uczuć.\nWTÓRNI PSYCHOPACI są ryzykantami, ale są również bardziej podatni na stres, więcej się martwią i mają skłonność do poczucia winy. Narażają się na większą dawkę stresu niż zwykli ludzie, ale są na stres tak samo wrażliwi, jak zwykły człowiek. (Sugeruje to, że nie są „w pełni psychopatyczni“. Być może z powodu specyficznej, odmiennej genetyki. )\nSocjopaci istnieli zawsze, a socjopatia występowała pod różnymi postaciami, w różnym natężeniu i pod różnymi nazwami. Badano ich z wykorzystaniem rozmaitych technik i przez lata za ich przypadłości przypisywano odpowiedzialność różnym czynnikom. Jedno się tylko nie zmieniało: wszyscy socjopaci mają trzy wspólne cechy. Wszyscy są bardzo egocentrycznymi jednostkami, pozbawionymi empatii i nie są zdolni do wyrzutów sumienia ani poczucia winy. [ The Sociopath Rebecca Horton , kwiecień 1999 ]\nChoć psychopata ma swoje sympatie i antypatie oraz pociąg do przyjemności czerpanej z towarzystwa innych ludzi, analizy pokazują, że jest on całkowicie egocentryczny i ocenia innych wyłącznie pod kątem tego, na ile wzmacniają jego zadowolenie czy status. Chociaż nie daje on prawdziwej miłości, jest jak najbardziej w stanie inspirować u innych miłość często posuniętą do fanatyzmu .\nGeneralnie ma czarującą powierzchowność i często wywołuje frapujące wrażenie , jakoby posiadał najzacniejsze ludzkie zalety. Łatwo zdobywa przyjaciół, jest manipulatorem wykorzystującym swoje werbalne zdolności do wychodzenia z opałów. Wielu psychopatów uwielbia być podziwianymi i rozkoszować się pochlebstwami innych.\nZ brakiem miłości idzie w parze brak empatii. Psychopata nie jest w stanie odczuwać przykrości z powodu czyjegoś nieszczęśliwego położenia ani postawić się na miejscu kogoś innego, niezależnie od tego, czy ten ktoś został skrzywdzony przez niego. [ Gordon Banks ]\nA osuszywszy do cna jedno źródło, zwracają się ku następnemu, by wyeksploatować je, ogołocić, a następnie odrzucić; zadowolenie, jakie czerpią z nieszczęścia innych, jest niewyczerpywalne. Ludzie są wykorzystywani jako środki prowadzące do celu – mają się podporządkować i poniżyć, tak aby typ antyspołeczny mógł się czuć usatysfakcjonowany.\nPrzyczyny tego socjopatycznego zaburzenia zostały w wyniku badań zawężone do kilku czynników. Jedną z głównych przyczyn zachowań socjopatycznych są prawdopodobnie nieprawidłowości neurologiczne , głównie w obrębie płata czołowego mózgu. Obszar ten jest również powiązany z warunkowaniem strachu. Niewłaściwa budowa czy aktywność chemiczna w tym obszarze mózgu może być spowodowana nienormalnym rozrostem (być może uwarunkowanym genetycznie), chorobą mózgu, albo urazem. Teoria ta poparta była wieloma badaniami z wykorzystaniem pozytronowej tomografii emisyjnej (PET), która wyraźnie pokazuje metaboliczną aktywność neuronów w mózgu (Sabbatini, 1998).\nDługo uważano, że ciała migdałowate, dwa małe obszary zagrzebane blisko podstawy mózgu, są odpowiedzialne za agresję, seksualność i gotowość podejmowania ryzyka. Ostatnio okazało się, że wpływają one także na to, jak ludzie interpretują emocje innych. Delikatne uszkodzenie ciał migdałowatych może tłumaczyć wiele cech psychopatów – włącznie z trudnością emocjonalnego przebicia się do nich. Być może oni po prostu nie „widzą” cudzych emocji. [ Czy poślubiłaś psychopatę? ]\nPsychopata jest manipulatorem, który dokładnie wie, co nas rusza , i wie, jak nami manipulować i jak wpływać na nasze uczucia.\n„ Kłamanie, oszukiwanie i manipulacja to wrodzone zdolności psychopatów… Przyłapani na kłamstwie i postawieni w obliczy prawdy, rzadko są zmieszani czy zakłopotani – po prostu zmieniają swoją historyjkę albo przystępują do przekręcania faktów, tak aby okazały się zgodne z kłamstwem. W efekcie mamy serię sprzecznych stwierdzeń i kompletnie ogłupiałego słuchacza” [Hare].\nGuggenbuhl-Craig stwierdza, że „ łatwo im przychodzi stwarzanie pozorów, iż są znacznie skromniejsi od przeciętnego człowieka, choć tak nie jest. Niektórzy są również w stanie udawać zainteresowanie niższą klasą i twierdzą, że sami należą do przegranych, nędzarzy itd. Psychopata może na przykład utrzymywać (jeśli pochodzi z niższej klasy społeczno-ekonomicznej), że nie cierpi bogaczy, a jednocześnie będzie w duchu do tego wzdychał i zazdrościł im tego, co mają. Jest jak ten narcyz, pragnący dać fałszywy obraz siebie poprzez swój dobytek. Do jego dobytku wliczają się również istoty ludzkie: przyjaciółki, żony i dzieci.\nDr. Black stwierdza, że jedną z najbardziej oczywistych oznak psychopatii jest sposób, w jaki ktoś chełpi się swoimi doświadczeniami, niezależnie od tego, „na ile jego niesmaczne . pozornie dobre samopoczucie wynikające z jego zboczonego zachowania, łatwość, z jaką dyskutuje, łamiąc wszystkie reguły, (są) zgodne z ASP (psychopatią)”. [Black, 68 ]\nZ drugiej strony psychopata często maluje obraz samego siebie jako przybitego antybohatera („najgorszy typ własnego wroga”), a niektórzy z nich lubią postrzegać siebie jako samotne wilki. Psychopata może nawet utrzymywać, że jest wrażliwy i głęboki , ale w środku jest jedynie pustką i żądzą.\nPozwólcie mi dodać, że pomimo wyników badań dra Blacka, psychopaci mogą istnieć w każdej klasie społecznej. Nie dajcie się zwieść. Chciałabym również podkreślić, że na określenie psychopaty będę tu używać słów „on” i „jego”; ale nie należy zapominać, że kobiety psychopatki również istnieją; jednak według szóstego wydania Abnormal Behavior z 2000 roku autorstwa trzech profesorów-mężczyzn, Davida, Deralda i Stanleya Sue, proporcje są różne w zależności od płci. Do ich wspaniałej pracy dołączony jest raport Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychiatrów, który szacuje ilość psychopatów na 3% wśród mężczyzn i poniżej 1% wśród kobiet [ Personality Disorders and Impulse Control Disorders, 238].\nTym co bardzo niepokoi, jeśli chodzi o psychopatów, poza ich poczuciem własnej, szczególnej pozycji społecznej, jest całkowity brak empatii w stosunku do normalnych ludzi, ponieważ „typy antyspołeczne (psychopaci) zdają się nie posiadać sumienia, odczuwają słabo albo wręcz wcale nie odczuwają empatii do ludzi, których życia dotykają. typ antyspołeczny bez wysiłku opiera się wszelkim regulacjom, nie jest w stanie spojrzeć z innego niż własny punkt widzenia ani przyjąć standardu dobro kontra zło” [Black, XIII].\n„ Psychopatia, w wersji pierwotnie sformułowanej przez Cleckleya (1941), nie ogranicza się do nielegalnej działalności, obejmuje raczej takie cechy osobowości jak manipulanctwo, nieszczerość, egocentryzm i brak poczucia winy – cechy wyraźnie obecne u przestępców, ale takźe u współmałżonków, rodziców, przełożonych, prawników, polityków i dyrektorów naczelnych, by wyliczyć zaledwie niektórych. (Bursten, 1973; Stewart, 1991). Nasze własne badania częstotliwości występowania psychopatii w społecznościach uniwersyteckich wskazują, że z tej próbki może 5% lub więcej można by uważać za osoby psychopatyczne, z czego znakomita większość to mężczyźni (ponad 1 na 10 mężczyzn versus około 1 na 100 kobiet).\nJednak niezależnie od rasy, klasy społecznej czy zawodu, psychopata jest niebezpieczny dla społeczeństwa , ponieważ „ASP (psychopatia) z racji swej natury wywołuje więcej spustoszenia w społeczeństwie niż pozostałe choroby psychiczne, a to dlatego, że zaburzenie obejmuje głównie reakcje przeciwko środowisku społecznemu, co wciąga innych ludzi w jego destrukcyjną sieć. Rozpacz i lęk wywoływane przez typy antyspołeczne (psychopatów) tragicznie wpływają na ich rodziny i środowisko, pozostawiając głębokie psychiczne i emocjonalne blizny. ” [Black, 5].\nDużo jest w psychopatycznej osobowości cech kłopotliwych i niepokojących. 1 osoba na około 25-30 jest psychopatyczna (określana również jako socjopata albo typ antyspołeczny – właściwe jednak określenie to psychopata). Ponieważ większość z nich to mężczyźni, tworzę ( Wendy Koenigsmann ) tę stronę częściowo po to, by ostrzec kobiety przed niebezpieczeństwem, szczególnie kobiety korzystające z internetu, który, jak sądzę, jest ulubionym „nowym medium”, przyciągającym psychopatów. Sama również mam osobiste doświadczenie z tym zagadnieniem. Jest tak, ponieważ „typy antyspołeczne (psychopaci) nie są tylko postaciami z naszych fikcyjnych czy z życia wziętych widowisk. Są członkami rodzin, przyjaciółmi, współpracownikami, sąsiadami, czy osobami obcymi, które możemy spotkać każdego dnia”. [Black, 10]\nPsychopaci bardzo często są dowcipni, elokwentni i prawie zawsze „ wygadani ” . Mogą być „zabawnymi rozmówcami, gotowymi do szybkich i mądrych ripost i mogą opowiadać nieprawdopodobne, lecz przekonujące historie.\nDokładnie wiem ( Wendy Koenigsmann ), co Hare ma na myśli, kiedy przypominam sobie pewną znaną mi osobę (z postawioną diagnozą); zawsze i każdemu wydawał się czarujący, chociaż wynik był taki, że kada z kobiet, która mu ulegała, stawała się po pewnym czasie mu wroga uświadomiwszy sobie, że to co robił, było bałamuceniem ich wszystkich jednocześnie.\nPsychopaci często kończą związując się z ludźmi takimi jak oni, chociaż nie zawsze dobrze sobie z tym radzą. Czasami wiążą się w pary z innymi psychopatami i stają się zgranym zespołem, w którym jeden może być „tym, co mówi”, podczas kiedy drugi jest „tym, co robi” itd., chociaż mocno wierzę, że kiedy mamy do czynienia z duetem psychopatów, role te są wzajemnie zamienne. Hare stwierdza, że „jak długo ich interesy się dopełniają, tworzą straszną parę”. [Hare, 65]. Donoszono również, że niektórzy znajomi mogą nigdy nie odkryć ich prawdziwej ciemnej strony .\nTo w tej właśnie sferze psychopaci najbardziej zbliżają się do psychozy. Psychopata , który przy użyciu wszelkich dostępnych psychologii klinicznej metod badania wydaje się być w pełni władz umysłowych, przejawia jednak niezdolność do zrozumienia sensu swojego zachowania i jego znaczenia dla innych ludzi oraz do przewidzenia możliwych ich reakcji na jego wyczyny. Często jest zaskoczony konstatując, że ludzi denerwują jego wyczyny. [ Gordon Banks ]\n… Kobiety z osobowością histrioniczną są szczególnie pociągające dla psychopatycznych mężczyzn i podatne na ich ataki Należy się spodziewać, że kobieta z histrionicznymi zaburzeniami osobowości da się oczarować psychopacie . Jest ona w stanie. odwzajemniać się w tym projekcyjno-introjekcyjnym cyklu głównie dzięki idealizowaniu psychopatycznego charakteru. Jej potrzeba więzi i zależności dopełnia się z jego pragnieniem oddzielności i autonomii; ona postrzega innych jako gotowych dawać i życzliwych, a on postrzega innych jako zaborczych i wrogich.\nKobieta histeryczna jest odporna na rozwijanie zdrowych podejrzeń, kiedy szczegóły czy okoliczności nie przystają (co wiąże się także z nielogicznością jego myśli/zachowań) albo nie potwierdzają słów psychopaty i jego wersji danej historii . [Z „The Psychopathic Mind” (Psychopatyczny umysł )– Geneza, dynamika i leczenie J. Reil Meloy]\nPrawdziwe niebezpieczeństwo związane z psychopatami polega na tym, że niektóre kobiety rzeczywiście mają psychiczne predyspozycje do tworzenia z nimi więzi. Nawet się w nich zakochują. Kobiety te, zazwyczaj z osobowością histeryczną lub histrioniczną , dzięki związkowi z psychopatą czują się silniejsze, niezależnie od usłyszanej na jego temat prawdy i niezależnie od tego , co on sam im powie . Niektóre z tych kobiet skrywają pod tym fantazje, że panują nad psychopatycznym mężczyzną (według Meloya).\nJednocześnie często powątpiewam ( Wendy Koenigsmann ) , czy faktycznie jedynie „neurotyczki” padają ofiarą psychopatów. Należy stwierdzić, że za te wszystkie wymysły z neurotycznymi kobietami odpowiedzialny jest Freud , co powoduje, że staję się nieco podejrzliwa. Przedstawię te informacje, ale jednocześnie niezupełnie się z nimi zgadzam, ponieważ wygląda na to , że wszystkie kobiety, niezależnie od tego, czy mają „neurotyczną” naturę, czy nie, bywają ofiarami psychopatów.\nSłyszeliśmy o skrajnych przypadkach, takich jak kobiety, które zakochały się w Nocnym Prześladowcy – Richardzie Ramirezie, ale zazwyczaj możecie znaleźć psychopatów w całkiem niewinnych miejscach, a oni zawsze wiedzą, jak wypatrzyć podatną kobietę, która będzie podsycać ich wysokie mniemanie o sobie. Rzecz jasna atrakcyjny wygląd pomaga im w tym. Spekulowano, że przyczyny , dla których kobiety zakochiwały się w Ramirezie , były prawdopodobnie dodatkowo poszerzone o jego zamyślony wyraz twarzy i przystojny wygląd oraz fakt , że mógł wydawać się bezbronny „jak dziecko” – powiedziała jedna z adoratorek.\nDla wielu kobiet uwiązanie do psychopaty wykracza poza zwykłą freudowską analizę – wiele z nich po prostu zaprzecza prawdzie, ufając ślepo i ignorując rzeczywistość. Niektóre , nawet postawione w obliczu suchych faktów, ciągle będą przyznawać, że nie potrafią przestać kochać swojego psychopatycznego partnera, nawet kiedy zostają przez niego odrzucone. Problem jest zarówno natury psychoseksualnej (w wypadku opętanych przez psychopatów kobiet, które same mają zaburzenia osobowości), jak i dotyczy kobiet, które po prostu nie dopuszczają prawdy bądź nie rozpoznają sytuacji. Może to nawet być kombinacja wszystkich tych czynników.\nA jednak ps ychopata i tak wie , kogo „wybrać”.\nJak powiedziałam ( Wendy Koenigsmann ) , informacje na temat „ kobiet histrionicznych ” i „ histeryczek ” jako typowych ofiar pochodzą od Meloya, ale niejako nie reprezentują one ogólnej normy. Każdy może być oszukany i naciągnięty przez psychopatę.\nPsychopaci nękają wszystkich, bogatych i biednych, bardziej i mniej bystrych. Chociaż wydaje się, że bardziej podatni są chorzy psychicznie: wspomniane wcześniej osoby z osobowością histrioniczną itd ., ale także ofiary cierpiące na rozszczepienie osobowości.\nJak już wspomniałam, „ rozpoznanie ” psychopaty po wyglądzie nie jest łatwe. Jeden ze studentów zajmujących się psychopatią powiedział mi , że „oni często zmieniają swój wygląd, aby nie sprawiać groźnego wrażenia albo żeby wykreować jakąś postać ”.\nTim Field, znany autor i badacz psychopatii, wierzy, że psychopata wybiera ludzi, którzy potrafią go przejrzeć: „pozorna miłość własna i pewność siebie brutala (socjopaty) są w rzeczywistości arogancją, nieuzasadnioną wiarą we własną niewrażliwość, zrodzoną z jego skłonności do działania na marginesie społeczeństwa dla zapewnienia sobie przetrwania . Celem (albo ofiarami) są ludzie, którzy potrafią przejrzeć arogancję i dostrzec pod nią pustą skorupę – a brutale wyczuwają , kto ich potrafi przejrzeć, co ułatwia im eliminację celu ”. [Bully OnLine]. Zdarza się to zazwyczaj w miejscu pracy i w sytuacjach, gdzie psychopata może sobie pozwolić na zdjęcie maski.\nWedług autora Psychopatycznego umysłu (Meloy), kiedy psychopata ma potrzebę manipulowania kobietą, często wybiera kobiety nazywane zazwyczaj „głupią blondynką”, kobiety ociekające naiwnością, często nieświadome własnej seksualności, chodzące niewinności, często niezbyt lotne – ich osobowość zazwyczaj graniczy z cechami Pollyanny i zawsze uważają, że nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Nie w tym rzecz, że w niewinności czy optymizmie jest coś złego, lecz kiedy ma się do czynienia z psychopatą, może się to okazać złym połączeniem . Wydaje się, że psychopatów coś szczególnie przyciąga do tego typu kobiet. Ona jest opiekuńcza i nastawiona na dawanie, podczas gdy on jest zamknięty i chce zatrzymywać wszystko dla siebie .\nJak opowiada Hare, pewna osobliwa „rakieta szukająca opiekuńczości” , ciesząca się lokalną opinią faceta przyciągającego stały strumień odwiedzających go kobiet, zdawała się mieć tę zdolność. „Nie był szczególnie przystojny ani nie rozmawiał zbyt zajmująco . Ale miał jakąś anielską cechę, którą pewne kobiety, włącznie z pracownicami , uważały za pociągającą . Jedna z kobiet skomentowała to tak, że ‘zawsze czuła chęć utulenia go’. Inna powiedziała, że ‘on potrzebuje matkowania’”. [Hare, 149].\nPodobnie jak narcyz , psychopata ma aroganckie, pogardliwe i protekcjonalne nastawienie; niech to jednak będzie jasne: często w początkowej fazie oczarowywania kogoś nowego jego prawdziwy charakter pozostaje oczywiście ukryty. To dlatego kiedy jedna kobieta ostrzega drugą przed mężczyzną psychopatą, jego najnowsza ofiara nie będzie w stanie uwierzyć w niepochlebne o nim historie. „Ależ on jest taki czarujący, taki miły. ” i tak dalej – będzie brzmiała jej odpowiedź. Tak. Dokładnie. On pogrywa także z tobą .\nPsychopaci charakteryzują się imponującą konstrukcją, która domaga się „pogardliwego i chłodnego deprecjonowania innych” [Gacon i inni, 1992], mającego na celu niedopuszczenie do zazdrości o dobro dostrzegane w ludziach. Z ambiwalencją , a często z agresją reagują na dostrzegane czy istniejące możliwości więzi. Według Meloya większość z nich przenosi „przywiązanie” na „mocne przedmioty” takie jak broń, noże, [praktyki magiczne] itd. Wybujała jaźń rzutowana jest na broń czy przedmiot i jest projekcją ich samych. To oczywiście wynika z głębszych studiów nad psychopatią. Nie wszyscy psychopaci mają kolekcję broni albo ulubiony nóż czy miecz, ale spora ich część ma słabość do broni i podobnych symboli agresji i dominacji . Nie jestem pewna, czy jest to prawdą we wszystkich przypadkach, ale jeden ze znanych mi psychopatów uwielbiał miecze. Miał na ich punkcie bzika i uwielbiał wszelką broń.\nMając do czynienia z tym irytującym zachowaniem przez niemal dwa lata, doszłam do wniosku, że chociaż psychopaci nie potrafią naprawdę kochać drugiej osoby i pozbawieni są prawdziwych, głębokich uczuć, ustalają związki z innymi z pozycji siły i kontroli. Jeśli ktoś rzeczywiście próbowałby „zagrozić” (w jego oczach jest to bardzo realne) jego władzy i kontroli, będzie on w pewnej mierze reagował. Psychopata ten utwierdzał się również w przekonaniu, że sprawuje kontrolę, twierdząc, że mnie „wykopał”, nawet wtedy, kiedy mieszkał u swojej matki. Później powiedział mojej przyjaciółce, że byłam dla niego tylko „ eksperymentem ”, po tym, jak straciłam pieniądze, czas i niezmiernie cierpiałam z powodu jego kłamstw i manipulacji. W wyniku cierpienia zaliczyłam również skrajną depresję, która trwała prawie dwa lata, ponieważ on nie przestał mnie atakować nawet dwa lata po tym, jak go opuściłam ( robi to nawet teraz) .\nWierzę, że niektórzy ludzie są na tyle silni , by stawić czoło psychopacie ; niestety nie wszyscy i większości psychopatów udaje się permanentne krzywdzenie swoich ofiar . Dlatego właśnie w tak oczywisty sposób potrzebujemy więcej grup wsparcia dla ludzi, którzy byli w jakichś relacjach z psychopatami.\nPodsumowując , doświadczenie obcowania z psychopatą może być dla wielu ludzi bardzo przykre, nie wspominając o tym, że jeśli on zerwał z tobą, możesz nie mieć wątpliwości i być pewną, że zostaniesz fałszywie oczerniona . Zapytałam ostatnio Fielda, co można zrobić z kłamstwami psychopaty (Fields nazywa ich socjopatami) i z jawnym brakiem sprawiedliwości, kiedy już dochodzi do tych zachowań – odpowiedź Fielda brzmiała:\n“ Zasadnicza nauka, jaką wyciągnąłem, jeśli chodzi o postępowanie z socjopatą, jest taka, że normalne reguły etykiety nie znajdują zastosowania. Masz do czynienia z kimś, kto nie zna empatii, nie ma sumienia , wyrzutów sumienia ani poczucia winy. To zupełnie odmienna umysłowość. Często są używane takie słowa jak ‘drapieżca’ i ‘zły’”.\nPsychopaci nie tylko będą zaprzeczali przeszłości i będą ją trywializować, ale będą unikali odpowiedzi wprost na twoje pytania, a kiedy nawet wydaje się, że odpowiadają – możesz być pewien, że nie jest to odpowiedź, której oczekujesz. Powiedziano, że nawet kiedy udzielają ci odpowiedzi wprost, zasadnicza kwestia nie zostanie przez nich poruszona, aczkolwiek mogą oni nawet utrzymywać, że są uczciwi, kiedy im to pasuje. Ale nie daj się zwieść, bo tu właśnie psychopata chce dopaść swoją ofiarę – chce cię zawstydzić, a jednocześnie wpasowuje cię do swoich planów; a to dlatego, że „psychopaci wykazują niesamowity brak troski, jeśli chodzi o niszczące skutki, jakie ich działanie wywiera na innych. Często są zupełnie szczerzy w tej kwestii, stwierdzając chłodno, że nie mają poczucia winy, nie jest im przykro z powodu bólu i spustoszenia, które spowodowali, i że nie widzą powodu , żeby mieli się tym przejmować”. [Hare ,41]\nZ drugiej strony, „psychopaci czasem werbalizują wyrzuty sumienia, ale później zaprzeczają sobie słowami lub czynami”. [Hare, 41] Psychopaci mogą przepraszać albo okazywać wyrzuty sumienia tylko po to, żeby im się coś udało , ale w końcu dostaniesz nożem w plecy i zdasz sobie sprawę, jak bardzo powierzchowne były ich słowa.\nPsychopaci nie są w stanie długo pamiętać, co powiedzieli czy obiecali. Sprawiają wrażenie, jakby zawsze żyli w czasie teraźniejszym. Dlatego często składają wielkie obietnice i nie potrafią żyć zgodnie z tym, co mówią. Raz jeszcze – to ofiara będzie musiała radzić sobie z następstwami wszystkich matactw i machinacji psychopaty, a kiedy już zostanie dostatecznie wkurzona, będzie przez niego zdyskredytowana jako „ niedorozwinięta umysłowo ”, a często to psychopata będzie siebie przedstawiał jako ofiarę. Jak powiedział kiedyś John Wayne Gacy, „To ja byłem ofiarą, wykiwano mnie z mojego dzieciństwa”.\nJak stwierdził Field, często się zdarza, że ofiara może przez jakiś czas tłumić swoją złość, ale później, nawet po wielu miesiącach, może przyjść nagłe uświadomienie sobie prawdy i ofiara zda sobie w końcu sprawę, że przez cały czas była terroryzowana przez psychopatę. To wtedy właśnie ofiarę nagle ogarnia wściekłość i ma motywację, by w jakiś sposób dochodzić sprawiedliwości. Ale próbując dojść sprawiedliwości w stosunku do psychopaty miej świadomość, że to ty zapłacisz, o ile nie przyjmiesz nieugiętej postawy; a doświadczenie to spowoduje , że będziesz bardziej zażenowany i zakłopotany i możesz nawet odczuć pokusę walki używając jego broni.\nW pewnych przypadkach nasze społeczeństwo dopuszcza psychopatię, ponieważ tak naprawdę nie zwalczamy oszukańczych i kłamliwych zachowań (dobrym przykładem jest Bill Clinton). Są oni również nieźli w oszukiwaniu swoich psychiatrów. Na przykład dwóch znanych mi ( Wendy Koenigsmann ) osobników chełpiło się tym , że lubią pogrywać z psychiatrami.\n„ Byłem obiektem badań, przypadkiem; nigdy nie potrafili się połapać, co jest ze mną nie tak, więc po prostu z nimi pogrywałem” – skomentował jeden z nich. Dzięki lekturze książek z zakresu psychiatrii oraz dzięki terapii nauczył się również, że aby się wymigać, może po prostu „obwinić kogoś innego”. „Po prostu obwiniałem kogoś innego”, powiedział nonszalancko.\nCo do wyleczenia psychopaty, pomimo bólu, który może pozostać (według Fielda niektórzy ludzie nigdy nie zdrowieją), dowiecie się, jak bardzo nieskomplikowane czy wręcz tchórzliwe są sposoby psychopaty na zachowanie spokoju. W ten właśnie sposób psychopata musi funkcjonować, aby utrzymać swoje raczej kruche (ale ugruntowane ) mniemanie o sobie.\nAczkolwiek tylko niektórzy psychopaci popełniają zbrodnie , to brak delikatności przeciętnego psychopaty objawia się zazwyczaj przez subtelne, ale niszczące wykroczenia:\n„ Pasożytniczo pozbawiając innych ludzi ich własności, oszczędności i godności; postępując agresywne i biorąc to, czego chcą; skandalicznie zaniedbując fizyczne i emocjonalne zdrowie swoich rodzin; angażując się w niekończące się serie przypadkowych, anonimowych i trywialnych związków seksualnych; i tak dalej”. [Hare, 45].\nTo główny aspekt ich braku empatii. Bądź również z góry nastawiony , że psychopata będzie wydatkował sporo wysiłku (na koszt ofiary) na snucie planów, oczekiwań etc., nie dając w zamian nic albo prawie nic . Kiedy stwierdzi , że zrobił ci coś , na co nie możesz się zgodzić , będzie miał już przygotowaną drogę ucieczki . Generalnie większość normalnych ludzi robi to samo , ale psychopata robi to z czystego egoizmu, złości i gruboskórności. Nie liczy się dla niego, czy zranił twoje uczucia, czy nie, kiedy skończy się przedstawienie, każda popełniona perfidia zostanie zdemaskowana .\nChciałabym ( Wendy Koenigsmann ) przytoczyć historię mojej przyjaciółki z Japonii. Przez ponad rok utrzymywała kontakt z mężczyzną, który mieszkał w San Diego, i w trakcie korespondencji oraz rozmów telefonicznych, zdawał się być „taki słodki, troskliwy i miły”. Wspominała, jak piękne były napisane jego e-maile, i tak dalej.\nWspomina, jak już na ich pierwszym spotkaniu był to początek końca i powinna była dostrzec, że to nadchodzi. Kiedy spotkali się na lotnisku , powiedziała mu, że musi zadzwonić, a on zamiast udostępnić jej swój telefon komórkowy , powiedział , żeby skorzystała z budki telefonicznej. Moja przyjaciółka, aczkolwiek naiwna, wspomniała, że stało to w sprzeczności z jego wizerunkiem z rozmów telefonicznych i e-maili. Powiedziała, że była lekko zszokowana, ale mimo to wyszła za niego.\nMijały tygodnie i było tylko coraz gorzej . Dowiedziała się , że nie ma żadnej pracy i że list, który jej wysłał, był w rzeczywistości po prostu skopiowanym papierem firmowym . Innymi słowy , żeby ją podejść , jej nowy mąż popełnił fałszerstwo .\nNastępnie zaczęła odbierać telefony od kobiet z Filipin i Kanady, które mówiły , że jej nowy mąż zaprosił je (przez internet), by przyjechały i z nim żyły. Moja przyjaciółka była tak oszalała , że w kółko powtarzała tym kobietom, że je wszystkie okłamywał, planując jednocześnie największe ze wszystkich oszustwo w stosunku do niej. Kobiety te nie uwierzyły (dlaczego kobiety nie są skłonne uwierzyć innej kobiecie, kiedy ta próbuje je ostrzec ?), ale w końcu moja przyjaciółka powiedziała im: „Jeśli chcecie zobaczyć dowód, że jestem jego żoną, to przyjedźcie i udowodnię wam to “ .\nW końcu, od przyjaciół i rodziny dowiedziała się, że Pan Wspaniały był patologicznym kłamcą, który miał za sobą długą historię wykorzystywania kobiet, a od zacierania po sobie śladów miał swoją matkę i , przykro mówić, to nie była jedyna rzecz , w jaką się wpakowała. Ja mogę powiedzieć to samo, i stworzyłam tę stronę ( Wendy Koenigsmann ) , żeby wam powiedzieć, że ci ludzie gdzieś tam są, a ja nie chcę, żeby cokolwiek komukolwiek się stało, ani żeby przechodził przez to samo co moja przyjaciółka czy ja sama. Moim celem jest poinformowanie za pośrednictwem mojej witryny większej ilości ludzi, nie tylko kobiet, ale i mężczyzn, po to by nie stali się ofiarami, ponieważ jest to naprawdę bolesne doświadczenie.\nAlkohol pogłębia zaburzenia i psychopaci są bardzo podatni na uzależnienia. Przyczynami są często „słaba dyscyplina rodzicielska, związek ze ‚złymi‘ dzieciakami i liche więzi z rodzicami. ” [Heller, 75]. Ale równie dobrze przyczyny mogą być w większości biologiczne .\nInną cechą charakterystyczną jest ich niecodzienne używanie słów , nie potrafią oni bowiem odróżnić słów neutralnych od zabarwionych emocjonalnie. Jeden z psychopatycznych osobników powiedział mi kiedyś, że swego czasu „zręcznie bał się igieł” (” deftly afraid of needles „), ale słowo zręczny (” deftly ”) oznacza: biegły. Zamiast powiedzieć „śmiertelnie się bałem” (” deathly afraid ,”), powiedział „zręcznie” (” deftly ”) i nigdy nie zauważył, że to było źle. (zajrzyjcie do książki Hare’go po więcej przykładów).\nDlatego ważne jest, żeby się uczyć niezależnie od tego, czy jesteś, czy nie jesteś typem, który im ulega, który staje się w istocie ofiarą zawierzenia im. Niektórzy zainteresowanie psychiatrią mogą uznać za niestosowne, tak jednak nie jest. Psychopatia powoduje straszne szkody w naszym społeczeństwie i wpływa na wszystkie dziedziny naszego życia. Powoduje choroby i zaburzenia takie jak PTSD ( post traumatic stress disorder – zespół stresu pourazowego ). Niewinne ofiary tracą pieniądze na rzecz psychopatów, a ci społeczni drapieżcy wyrządzają naszemu społeczeństwu mnóstwo ekonomicznych szkód.\nWszyscy, a zwłaszcza kobiety, powinni nauczyć się rozpoznawać psychopatię i wypatrywać znaków ostrzegawczych. Nie oznacza to diagnozowania każdego człowieka, z którym się spotykacie, ale bycie świadomym istnienia takiego zaburzenia może sporo pomóc! Po moich własnych doświadczeniach naprawdę wierzę w powiedzenie, że lepiej dmuchać na zimne .\nJeszcze raz podkreślę, że większość kobiet przenosi na psychopatę to, w co chce wierzyć, do tego stopnia, że odmalowują go w nieprawdziwym świetle, a zatem psychopata może również „igrać z twoim umysłem” w tym względzie. Większość ofiar psychopatów początkowo widzi tylko to, co chce widzieć. Dlatego Fields mówi: „Naiwność jest wielkim wrogiem”. Wiele również „przywiązuje się do przekonania , że ich ukochany (psychopata), jak każdy inny, ma po prostu parę problemów, a nie symptomy zaburzenia osobowości”. [Black, 59].\nZagadnienie psychopatii i to, jak psychopaci manipulują kobietami, pokazane jest także w książce When Your Lover Is Liar ( Kiedy twój partner łże jak pies , Santorski & CO, 2005) . Autor wierzy, że o największy dreszcz przyprawia psychopatę możliwość „mydlenia kobietom oczu”. Jako ludzie, którzy są normalni emocjonalnie, nie potrafimy zrozumieć, jakiego rodzaju jest to dreszcz ani dlaczego niektórzy z nich zrobią wszystko, żeby kogoś oszukać. Ale jak stwierdza dr Heller , „psychopaci nie czują wyrzutów sumienia i mają parawdziwą uciechę ze swego antyspołecznego zachowania”. (Heller, 76).\nJestem także przekonana , że to, co czyni ich najbardziej groźnymi, to to, że potrafią być bardzo czarujący i przekonywający i “ mają ewidentnie dobry wgląd w potrzeby i słabości innych ludzi”, jak powiedziano w tekście Psychology In Action ( Psychologia w działaniu) : „Nawet kiedy są niewrażliwi na prawa bliskich im ludzi , często są w stanie wzbudzać uczucie zaufania ”. Najlepiej jest to zobrazowane przez postać psychopaty , który zapewnia , że „wszystko jest świetnie”, kiedy z udawaną uczciwością i otwartością kłamie ci w oczy, a potem, gdy tylko na chwilę się odwrócisz, wbija ci nóż w plecy.\nW końcu poznasz ich „po ich owocach”. Z pewnością dadzą ci odczuć, kto tu rządzi. Jak w książce Hare’go Without Counscience. ( Psychopaci są wśród nas , Znak, 2006 ) opowiada jedna z kobiet-ofiar, nie mogła ona zrozumieć, jak ktoś (psychopata, którego znała) mógł wkroczyć w jej życie, a potem z taką łatwością zniknąć. Tak właśnie działają. Oni po prostu gwiżdżą na wszystkich, poza sobą samym.\nInną bardzo charakterystyczną cechą, której należy wypatrywać (lub nasłuchiwać) jest to, co dr Hare nazywa „ uciechą z oszustwa”. To tak jakby psychopata nie miał żadnej potrzeby ani celu, by kłamać, po prostu sprawia mu przyjemność naciągnięcie kogoś.\nCo do nałogów i tak dalej, „ jednym z najwyraźniejszych tego typu połączeń jest związek pomiędzy ASP ( psychopatią ) a uzależnieniem od alkoholu i innych narkotyków ” [ Black , 91 ], aczkolwiek większość psychopatów nigdy nie przyznałaby się, że ma problem z piciem, nawet kiedy jest to oczywiste . Jak przedstawił to jeden z psychopatów: „Wiem, jak pić. Picie to odpowiedzialność, robię to od 12 roku życia”.\n“ Nie oczekuj cudu”\nStudia pokazały, że bez względu na to, czy oni mogą albo chcą się zmienić, czy też nie, ostatecznie w zasadzie oni się nie zmienią , nie trać więc czasu próbując im pomóc czy ich zmienić, ponieważ zawsze za pomoc, którą im oferujesz, odpłacą ci zdradą. Black wierzy również, że „ofiary mogą obawiać się rewanżu czy potencjalnych konsekwencji, ale wydostanie się z uwłaczającej sytuacji (z psychopatą) jest często lepsze niż próba przetrwania w relacjach zbudowanych na zastraszeniu i przemocy” [Black, 185 ] . Osobiście jestem również przekonana , że lepiej nie akceptować nędznych okruchów imitacji uczuć psychopaty. Nikomu nie jest potrzebne tego typu znieważanie . Jeśli będziesz w tym trwać , gwarantuję ci, że długo będziesz za to płacić zarówno mentalnie jak i emocjonalnie. Ostateczny rezultat to stan, który jest określany jako psychiczne sponiewieranie.\nNiektórzy ludzie odczuwający potrzebę ocalenia kogoś (współ-związanego) i może nieco butni w swojej potrzebie udowodnienia tego, często stają się ofiarą psychopatów, ponieważ nie chcą uwierzyć w prawdę. Chciałabym również zauważyć, że niektórzy psychopaci przejawiają pewien wgląd we własną osobowość („jestem głupcem”) , ale tak naprawdę wcale to nie oznacza, że obchodzi ich, jak się zachowują. Oni wybrali ten sposób postępowania.\nCzy uważam, że to smutne? Tak. To bardzo smutne i uważam, że to największe nieszczęście, iż są ludzie, którzy żyją w ten sposób. Jak jednak wspomniałam wcześniej i będę to ciągle podkreślać : nie ważne, jak wiele masz litości czy współczucia dla psychopatycznego osobnika, nie próbuj go „ocalić”. W efekcie tylko cię to zrani. Jak stwierdziła moja przyjaciółka z Japonii: „(Tych ludzi) po prostu nie obchodzi, że to co robią, może zrujnować ci życie! Oni rujnują ci życie!”\n7 . Słabość osądów i nieumiejętność uczenia się z przeszłych doświadczeń\n8 . Patologiczny egocentryzm. Całkowite skoncentrowanie na sobie, niezdolność do prawdziwej miłości i przywiązania\n„ Bardzo często pojawią się oznaki sensownych osądów i zdrowego rozumowania i po spotkaniu z takim osobnikiem można mieć poczucie, że ta normalna i sympatyczna osoba jest również wysoce uzdolniona. Testy psychometryczne bardzo często ujawniają jego wysoką inteligencją. W stopniu większym niż u przeciętnych ludzi będzie się wydawał wolny od społecznych czy emocjonalnych blokad, drobnych spaczeń, dziwactw i niezręczności tak powszechnych nawet wśród ludzi, którym się powiodło. Ta pobieżna charakterystyka nie jest uniwersalna dla tej grupy, niemniej jednak bardzo powszechna.”\n„ . Należy oczywiście przyznać, że psychopata ma jakieś emocje. Emocja jest chyba jednym ze składników ogólnej sumy życiowych reakcji nawet u protoplazmatycznych jednokomórkowców, a już z pewnością jest to oczywiste w wypadku ssaków. Wspominano o niezbyt intensywnych stanach zadowolenia, przykrości i wrogości doświadczanych przez psychopatę. Utrzymuje się opinia, że nie zdoła on poznać wszystkich tych poważniejszych i głęboko poruszających stanów emocjonalnych, składających się na dramaty i zwycięstwa zwykłego życia, życia na poziomie doniosłego ludzkiego doznania. “\nZ: Amerykańska obsesja . Psychopata\nChciałabym wyszkolić i uczulić czytelnika co do pewnych bardziej powszechnych oznak, że opisywana osoba – zazwyczaj mężczyzna – jest kimś, od kogo powinieneś się odseparować. i to szybko! Im wcześniej wykryjesz kłopotliwą osobę, tym lepiej dla ciebie. Jedno szybkie sprawdzenie i umiejscowisz jego/ją na skali dupków. Pamiętaj teraz, że nie każdy głupek czy idiota jest koniecznie psychotyczny! Jednak psychopata jest szczytową formą osobowości typu „dupek”, tylko że on nauczył się ukrywać to przez większość czasu i prezentować się jako „miły, uroczy” człowiek. Oni zatrzymali się w rozwoju na wczesnych latach, ciągle toczą walkę z autorytetem i rodzicielską władzą nad nimi!\nHare, R. (1993) Without Conscience: The Disturbing World of the Psychopaths among us. NY: Pocket Books. [ polskie wydanie: Hare Robert D.,Psychopaci są wśród nas,,ZNAK, 2006]