Kręcz szyi | parenting.pl\nKręcz szyi...StartRodzinaZdrowie dzieciDziecięce chorobyKręcz szyi Kręcz szyi (torticollis, caput obstipum) powstaje w efekcie pierwotnych lub wtórnych zmian mięśni szyi lub kręgosłupa szyjnego. Objawami kręczu szyi jest charakterystyczne odchylenie szyi od osi ciała i pochylenie w jedną stronę lub skręcenie twarzy w stronę przeciwną. Występowanie i następstwa choroby są podobne jak w przypadku nadciągnięcia jakiegoś mięśnia, jednakże wystąpienie kręczu szyi może być objawem poważniejszego schorzenia.\nPrzyczyny kręczu szyi u dorosłych i dzieci\nKręcz szyi u dorosłych może być spowodowany następującymi czynnikami:\nnagłymi ruchami czynnymi i biernymi szyi,\nzłym ułożeniem głowy podczas snu,\nuszkodzeniem kręgów szyjnych,\nanomaliami rozwojowymi górnej części kręgosłupa szyjnego (szczególnie atlasu i kręgu obrotowego),\nanomaliami w połączeniu atlasu z podstawą czaszki,\nzmianami zwyrodnieniowymi szyjnej części kręgosłupa (powodują one powstawanie wyrośli kostnych, które zwężają otwory międzykręgowe i podrażniają korzenienie nerwowe).\nWrodzony kręcz szyijest spowodowany nieprawidłowym rozwojem naczyń krwionośnych w obrębie mięśnia, które doprowadzają do jego zwłóknienia. Może wynikać także z małowodzia i dysproporcji matczyno-płodowej.\nObjawy i leczenie kręczu szyi\nKręcz szyi u niemowlaka charakteryzuje się tym, że noworodek stale utrzymuje przechylenie głowy w stronę skróconego mięśnia – niezależnie od pozycji, jaką zajmuje. Jednocześnie twarz niemowlęcia jest zwrócona w zdrową stronę i uniesiona ku górze. Na szyi niemowlaka z kręczem szyi da się zaobserwować napięcie obu mięśni mostkowo - obojczykowo - sutkowych, które po stronie chorej wynika ze zwłóknienia mięśnia, a po stronie zdrowej z próby poprawnego ułożenia głowy. Leczenie tego schorzenia może odbywać się na kilka sposób. Po pierwsze, kręcz szyjny leczy się poprzez ćwiczenia rozciągające – bierne i czynne. Po drugie, lekarze zalecają noszenie kołnierza ortopedycznego. W przypadku kręczu szyi stosuje się także leczenie operacyjne lub miejscowe iniekcje botuliny (rzadko). Choć kręcz szyi nie wywołuje bólu i tylko w szczególnych przypadkach jest sygnałem poważniejszej choroby (np. skoliozy bocznej kręgosłupa), może mieć poważne konsekwencje psychologiczne, dlatego wymaga bezwzględnego leczenia.\nArtykuły Kręcz szyi\nwieku dziecięcego, chirurgii prenatalnej, urazom klatki piersiowej, znamionom barwnikowym i guzkom skóry oraz przetokom i torbielom szyi. Poprzednie rozdziały zostały gruntownie zmienione lub napisane przez nowych autorów. Rodzina\nZapomniany dekolt W pielęgnacji najczęściej skupiamy uwagę na twarzy i ciele ale zapominamy o szyi, ramionach i dekolcie. Strefy te są niezwykle (...) oczyszczanie dekoltu jest niezwykle ważne. Skóra na dekolcie i szyi...\n, ale może rozprzestrzenić się na okolice głowy i szyi, kończyny oraz błony śluzowe). Zmiany skórne są dla dziecka niezwykle uciążliwe, ponieważ wywołują\n, jest chrypka, utrata głosu, nieustanny kaszel. Ostra faza może objawiać się problemami z przełykaniem śliny, wyczuwalnym guzkiem na szyi, a (...) odpowiedniego leku. Zapalenie migdałków Zapalenie migdałków to kolejne, częste schorzenie,...\nBardzo często zapominamy o aplikacji kosmetyków na okolice szyi i dekoltu. Niestety partie te w późniejszych latach często zdradzają nasz rzeczywisty (...) wiek biologiczny. Możesz przez wiele lat starannie dbać o skórę twarzy, jednak...\nDziwne miejsca, w których kobiety urodziły urodziło się w ułożeniu pośladkowym (nóżkami do przodu), z pępowiną owiniętą wokół szyi i nie oddychało, a on do dyspozycji miał tylko poradnik pierwszej\n- lub dwumiesięcznych i znika w ciągu pierwszego roku. Jest to łuszcząca się skóra na głowie i szyi dziecka. Powodowana jest m.in. zaburzeniami w pracy\nw niepożądane interakcje z promieniami świetlnymi.\nWilgotne kompresy Stosowanie wilgotnych kompresów w okolicy szyi i czoła pozwoli ci obniżyć temperaturę\nna szyi, w okolicach obojczyka, pod pachami lub w pachwinach. Są one twarde, niebolesne, często nieprzesuwalne względem podłoża. Inne symptomy


Podejrzany sygnał – Moja kolej – moje miasta\njalu66\tkolej_w_Polsce\t 12 czerwca 2016 16 lutego 2020\nGdy rok temu jechaliśmy z Wrocławia do Warszawy pociągiem pendolino, zatrzymywał się na stacji Częstochowa Stradom, a potem kierował się w stronę Włoszczowej na Centralną Magistralę Kolejową. Dlatego wielkie było moje zdziwienie, że pociąg chociaż zwolnił – przejechał przez Stradom bez zatrzymywania się. Dobrze, że chociaż zdjęcia wyszły mi ładniejsze niż w tamtym roku\nJeszcze bardziej podejrzane było to, że po kilku minutach pociąg wjechał na stację Częstochowa Osobowa\nTuż za stacją częstochowska lokomotywownia, chociaż jak widać na zdjęciu – teraz bardziej drezynownia 🙂\nJak się za chwilę okazało jechaliśmy całkiem inną trasą. Zamiast przez CMK Radomsko, Piotrków Trybunalski, Koluszki i Skierniewice. Oczywiście na żadnej z tych stacji pociąg się nie zatrzymywał. I chociaż miałem nadzieję po raz drugi pomknąć magistralą, zaliczyłem nowy szlak kolejowy. Do dziś nie wiem, dlaczego pociąg jechał inną trasą, skoro w rozkładzie miał jechać przez Stradom…\nOpublikowano 12 czerwca 2016 16 lutego 2020\nPrevious Post Więcej niż rok temu\nNext Post Coluszcovice\n2 myśli na temat “Podejrzany sygnał”\nPingback: Dwa razy "naj" – Moja kolej – moje miasta\nPingback: I znowu Stradom – Moja kolej – moje miasta


Józio demaskuje te fałszywe zachowania doprowadzając do skandalicznej sytuacji - Młodziakowie zastają w sypialni córki dwóch potencjalnych jej kochanków.\nSą one zdolne do utrzymania równowagi politycznej i militarnej, nie dopuszczając do wyeliminowania ze sceny międzynarodowej innych państw, traktowanych jako faktycznych lub potencjalnych sprzymierzeńców.\nO składzie chemicznym planetoid cennych informacji dostarczają meteoryty, które są często ich fragmentami. O budowie planetoid można też wnioskować z badań małych księżyców.\nW jaki sposób wyspecjalizowane, komercyjne firmy zajmują się niebezpiecznymi odpadami?\nInną sposobem składowania niebezpiecznych chemikaliów jest zatapianie ich w morzu. Pewne niebezpieczne substancje można też unieszkodliwiać, poddając je odpowiedniej obróbce chemicznej.\nOdpady, przechodząc z rąk do rąk, poddawane są neutralizacji „ na papierze", a zawartość niebezpiecznych substancji staje się w szeregu zezwoleń i świadectw sanitarnych coraz mniej niebezpieczna.\nCo to są planetoidy (asteroidy)?\nOkazało się, że przestrzeń tę wypełnia około 2500 małych ciał niebieskich, zwanych planetoidami lub asteroidami. Według najnowszych poglądów planetoidy to pierwotne tworzywo, z którego przed miliardami lat powstały planety.


„Procent 20 powrócił”, MTS. Warunki, opinie. Jak podłączyć MTS „procent zwrotu 20”?\nCyfrowe ramki do zdjęć: recenzje, ceny, recenzje i oceny\nCzujnik nie reaguje na dotyk - co powinienem zrobić? Ekran dotykowy\nCo to jest tablet graficzny? Przegląd najlepszych modeli\nSamsung Alpha: funkcje i recenzje smartfonów. Samsung Galaxy Alpha\nJak zainstalować pliki IPA na iPhonie?\nDIY świecące drzewa\n4G LTE - co to jest? Modem Yota 4G LTE\nTesty ciążowe wielokrotnego użytku - kolejny udany krok w technologii cyfrowej\nZamieszczone w dniu 15.09.2019 14.10.2019\nWbudowana pralka nablatowa (zdjęcie)\nNokia S7: funkcje i recenzje telefonu\nTelefon „Nokia Lumiya 530”: recenzje, dane techniczne\nZamieszczone w dniu 15.09.2019 23.12.2019\nSmartfon MTS 982: recenzja, recenzje właścicieli i dane techniczne telefonu\nZamieszczone w dniu 15.09.2019 19.08.2019\n„Nokia Х6”: dane techniczne, instrukcje, zdjęcia\nPremie płatności „Dziękuję” od Sberbank MTS. Jak płacić premiami „Dziękuję” od Sberbank MTS?\nTelefon Fly 4416 - dane techniczne\nZapytania 252 w bazie danych generowane w ciągu 1,237 sekund.


Dziury w zębach załata... gen - Dziennik.pl\nDziury w zębach załata... gen\n25 maja 2011, 14:30 Ten tekst przeczytasz w 1 minutę\nJuż wkrótce dentyści mogą mieć mniej pracy. Naukowcy zidentyfikowali gen, który pobudza produkcję szkliwa zębów. Dzięki temu odkryciu może w przyszłości będzie możliwe naturalne naprawianie ubytków.\nKomórki wytwarzające szkliwo zębów (ameloblasty) przestają być aktywne, gdy tylko szkliwo pokryje dojrzały ząb. Dlatego gdy zaniedbujemy odpowiednią higienę jamy ustnej lub mamy niewłaściwą dietę, zęby stają się bezbronne i łatwo poddają się głębokiemu działaniu bakterii.\nNaukowcy z University of Manchester zidentyfikowali gen FAM20A, który ich zdaniem ma wpływ na produkcję białka mogącego pobudzać komórki szkliwotwórcze do wznowienia swojej aktywności i w efekcie do naturalnej naprawy ubytków w szkliwie.\nJak badaczom udało się dokonać tego przełomowego odkrycia? Otóż wzięli pod lupę przypadki osób z wadą genetyczną, zwaną amelogensis imperfecta (Al), objawiającą się słabymi zębami o nieprawidłowej powierzchni pokrytej przebarwieniami. Choroba dotyczy zarówno uzębienie mlecznego, jak i stałego - zęby łatwo ulegają uszkodzeniom i przedwcześnie wypadają.\nZespół pod kierownictwem Jamesa O'Sullivana przeanalizował i porównał genomy dziewięciu osób z rodziny obciążonej wadą genetyczną Al - u czterech osób występowały objawy choroby.\nNastępnie badacze zestawili DNA osób z dotkniętej wadą rodziny oraz 952 niespokrewnionych z nimi osób. Dzięki temu zidentyfikowali zmutowany gen FAM20A odpowiedzialny za chorobę genetyczną. Osoby z objawami Al miały mutacje w dwóch kopiach genu, ich bliscy - nosiciele choroby genetycznej, ale bez jej objawów - mieli jedną kopię zmutowanego genu, zaś inni badani niespokrewnieni z rodziną obciążoną wadą, nie mieli żadnej kopii zmutowanego genu.\nNa tym odkryciu naukowcy nie poprzestali. Sprawdzili jeszcze aktywność genu FAM20A u myszy, a konkretnie u gryzoni z rozwijającymi się jeszcze zębami. Okazało się, że gen ma wysoką aktywność, zwłaszcza w ameloblastach rozwijających się zębów.\nwada NA ameloblasty FAM20A próchnica gen szkliwo przebarwienia dentysta zeby


Canon EF-S 18-135mm f/3.5-5.6 IS USM - Lenses - Camera & Photo lenses - Canon Poland\nPoznaj zalety technologii Nano USM\nCicha regulacja ostrości\nNiemalże bezgłośna technologia Nano USM gwarantuje, że jakość ścieżki dźwiękowej w nagrywanym filmie nie będzie zakłócona przez hałas związany z regulacją ostrości.\nSzybkość regulacji ostrości\nSzybkość regulacji ostrości w obiektywie EF-S 18-135mm f/3.5-5.6 IS USM została zwiększona 2,5-krotnie* (obiektyw szerokokątny) i 4,3-krotnie* (teleobiektyw) w porównaniu z modelem EF-S18-135mm f3.5-5.6 IS.\nPłynna regulacja ostrości jest niezbędna do uzyskania naturalnego efektu przejść ostrości.\nTechnologia Nano USM gwarantuje w tym względzie dużą kontrolę, umożliwiając płynne śledzenie i ustawianie ostrości na obiekcie oddalającym się lub zbliżającym się do aparatu.\nEF-S 18-135mm f/3.5-5.6 IS USM – galeria zdjęć


IAI Kfir i jego służba w Hel HaAwir | Wydawnictwo militarne ZBIAM\nIAI Kfir i jego służba w Hel HaAwir\nLotnictwo Aviation International 4/2016\nKfir C‑7 z numerem bocznym 555, noszący nazwę własną „Szabtaj“ (Saturn), należący do 144. tajeset. Maszyna ma podwieszone kierowane pociski rakietowe „powietrze-powietrze“ małego zasięgu Rafael Python 3.\nZasadniczą przyczyną powstania samolotu bojowego IAI Kfir było dążenie Izraela do, przynajmniej częściowego, uniezależnienia się w sferze dostaw techniki lotniczej od zagranicy. Embarga na eksport uzbrojenia do Izraela przyjęte przez władze Francji i Stanów Zjednoczonych po zakończeniu wojny sześciodniowej w 1967 r. bardzo negatywnie wpłynęły bowiem na poziom gotowości bojowej Hel HaAwir (Sił Powietrznych Sił Obronnych Izraela).\nFrancja, wieloletni główny dostawca zaawansowanego uzbrojenia, przede wszystkim samolotów i śmigłowców (Ouragan, Magister, Mystére, Vautour, Super Mystére, Mirage III, Noratlas, Alouette II, Super Frelon), w mniejszym stopniu wozów bojowych (czołgi lekkie AMX-13), oficjalnie nigdy obowiązywania tego embarga nie odwołała, w związku z tym zamówione przed wojną 1967 r. samoloty Dassault Mirage 5J, pomimo tego, że za nie zapłacono, do Izraela ostatecznie nie dotarły. Prawdą jest jednak, że uruchomienie produkcji samolotów IAI Neszer, rozwiniętych z Mirage, nie byłoby możliwe bez szeroko zakrojonoej współpracy z firmą Dassault, należy jednak pamiętać, że był to podmiot prywatny, a wszystko odbywało się w ścisłej tajemnicy. Administracja Stanów Zjednoczonych swoje embargo cofnęła pod koniec 1967 r., dzięki czemu mogły rozpocząć się dostawy samolotów szturmowych McDonnel Douglas A‑4H Skyhawk. To rozwiązało jednak tylko problem w kategorii maszyn bezpośredniego wsparcia, w której Skyhawki przejęły zadania dotąd realizowane przez samoloty z francuskim rodowodem – Mystére IV, a przede wszystkim leciwych Ouraganów. W żaden sposób nie poprawiło to jednak sytuacji w kategorii maszyn wielozadaniowych, służących tak do ataków na cele naziemne i nawodne jak i do obrony powietrznej kraju, gdzie flota – królujących w niej – Mirage IIICJ, została po wojnie znacznie przerzedzona. Co prawda pojawiła się możliwość zakupu w Stanach Zjednoczonych, bardzo wówczas nowoczesnych, samolotów McDonnell Douglas F‑4E Phantom II, ale w Izraelu nie zamierzano polegać wyłącznie na imporcie samolotów z zagranicy (co zawsze jest skomplikowane tak ze względów politycznych, jak i finansowych) i podjęto decyzję o zrównoważeniu zakupów w Stanach Zjednoczonych także przez dostawy produktów własnego przemysłu lotniczego.\nW październiku 1967 r. w Ministerstwie Obrony Izraela powołano nowy Departament Projektów Lotniczych, którego głównym zadaniem miało być osiągnięcie porozumienia z firmą Dassault w sprawie uzyskania praw do licencyjnej produkcji w Izraelu samolotów Mirage 5J. W grudniu 1967 r. przedstawiciele resortu obrony, Hel HaAwir i firmy Israel Aircraft Industry (IAI) spotkali się w tym celu z kierownictwem Dassaulta. Efektem rozmów było podpisanie umowy pomiędzy IAI i Dassaultem dotyczącej uruchomienia licencyjnej produkcji samolotów Mirage 5 w Izraelu, co miało kosztować 74 mln franków francuskich (około 15 mln USD według ówczesnego kursu). Chociaż rząd Francji w czerwcu 1968 r. oficjalnie zakazał Dassaultowi sprzedaży licencji na produkcję 50 Mirage 5J w Izraelu, to jednak francuska firma – jako całkowicie prywatne przedsiębiorstwo – nie czuła się zobligowana do przestrzegania embarga także w tym zakresie i kontynuowała współpracę, chociaż od tego momentu już w tajemnicy.\nW sierpniu 1968 r. Ben-Ami Gow, szef Departamentu Projektów Lotniczych, przedstawił Ministerstwu Obrony pięcioletni plan produkcji samolotów w Izraelu. Wybrano dla niego nazwę Ram (hebr. Grom), którą pierwotnie przewidziano dla wyprodukowanych na licencji samolotów Mirage 5J.\nczwartek, 31 Marzec 2016 ;\nAir Show 2018 w Radomiu\nSamolot myśliwski F‑35 na torze przeszkód


horyzont - Książki online,ebooki, audiobooki, sklep mp3\nHoryzont - ebook\nCzasami prawda rozciąga się daleko za horyzont. Jałowe lata bez wschodów i zachodów słońca. Wspomnienia jak burza piaskowa, jak skrzypienie desek w starym domu. Smugi przeszłości płytko pod skórą. Gry komputerowe i bułgarski rap. Maniek i Zuza mieszkają po sąsiedzku na warszawskim Mokotowie. On, były saper, próbuje spisać wspomnienia z misji w Afganistanie, mając nadzieję wreszcie stamtąd wrócić....\nMoje Wynalazki. Autobiografia - ebook\nData dostępności: 15.07.2019\nMiał 63 lata, kiedy tekst tej książki ukazał się po raz pierwszy w czasopiśmie „Electrical Experimenter” w 1919 roku. Moje wynalazki. Autobiografia Nikoli Tesli to pozycja, którą wybitny konstruktor i wynalazca poświęcił w szczególności młodym pasjonatom inżynierii elektrycznej, dzieląc się z nimi wspomnieniami pasjonującej i trudnej drogi życia wynalazcy. Nie jest to klasyczna biografia,...\nCena: 36,00 33,48 zł\nNowa Koncepcja Wszechświata - ebook\nCena: 55,00 51,15 zł\nHoryzont zdarzeń - ebook\nData dostępności: 28.04.2014\nLuksusowy wycieczkowiec, piękne Rosjanki, seksowna Amerykanka i kapitan Wojska Polskiego Andrzej Wirski. Wizja potężnej, nowoczesnej Rosji, marzenia o Emiracie Kaukaskim i koszmar trzeciej wojny światowej. Starcia najpotężniejszych armii od Władywostoku po Gdańsk, najnowocześniejsza technika w służbie najbardziej pierwotnych instynktów. Szeregowcy, generałowie, agenci wywiadu, cywile - bohaterowie...\nAż po horyzont. Tom I - ebook\nWarszawa, lata 70. Weronika Piontkowska niedawno się rozwiodła, uczy francuskiego w liceum i wychowuje dwóch rezolutnych chłopców. Jednak w żadnej z ról, jakie przyniosło jej życie, nie odnajduje się zbyt dobrze - poza jedną. W sielskim, ustronnym Jaktorowie, wśród pachnących łąk i lasów wciąż może być beztroską córką swoich rodziców. Wkrótce okaże się jednak, że raj na ziemi nie istnieje, a sielankowa...\nHoryzont zdarzeń. Parabellum - ebook\nData dostępności: 04.08.2014\nDruga część cyklu Parabellum, opisującego niezwykłą tułaczkę dwu braci po ogarniętej wojną Europie. Będą walczyć, zabijać, uciekać przed faszystami i bolszewikami, wplątywać się w afery szpiegowskie… Oraz kochać piękne kobiety. Październik 1939. Po zdemaskowaniu przez Christiana Leitnera, Staszek i Maria zbiegają z Rawicza, pozostawiając w ratuszu nieprzytomnego Niemca. Postanawiają kontynuować...\nAż po horyzont. Tom II - ebook\nCzy warto dążyć do tego, by za wszelką cenę poznać historię swojej rodziny? A może są takie opowieści, które powinny po prostu zostać na zawsze zapomniane? Dla Weroniki te pytania nabiorą wkrótce wyjątkowego znaczenia. Znalezione przypadkiem na strychu zapiski ciotki Wandy, która przed laty wyszła za cudzoziemca i wyjechała z Polski, mogą stanowić klucz do rozwiązania wielu nurtujących ją zagadek....


Lubię literaturę young adult, przynajmniej od czasu do czasu. Lubię zanurzyć się w świat, gdzie pomimo dramatów i trudności wszystko kończy się dobrze, a miłość romantyczna istnieje i ma się dobrze.\nAle Colleen to nie moja bajka. Nie przekonało mnie natychmiastowe wzajemne uczucie pomiędzy bohaterami, nie przekonało mnie jak z jednej strony nie wierzyli, a z drugiej tak bardzo wierzyli. Momentami miałam wrażenie, że autorka próbuje upchnąć maksymalnie dużo przykrych wydarzeń w historię główną.\nDo przeczytania, ale bez szału.


srebrne bransolety, gdzie kupię? - Zostaw opinie o firmie\nStrona główna > Wyglądaj zdrowo > Piercing > srebrne bransolety, gdzie kupię?\nsrebrne bransolety, gdzie kupię?\nOferty ze srebrnymi nausznicami moja znajoma odszukała w internecie. Zapytam ją gdzie dokładnie to było, bowiem odszukała faktycznie bardzo tanią i solidnie wykonaną biżuterię.\nMnie srebro nie za niezwykle odpowiada, ale już pozłacane srebro tak. Ostatnio odnalazłam ofertę z pozłacanymi nausznicami i była zachwycona nie tylko ceną, ale również, jakością. Sklep był rzeczywiście super zaopatrzony.


antykoncepcja - Forum Mamotoja.pl\nDrogie Mamy czy stosujecie jakąś antykoncepcje po porodzie? ja po porodzie brałam Cerazette, a pozniej poszłam dwa razy na zastrzyk (Depo Provera). Po drugim zastrzyku dostałam plamienia. które trwało 3 tygodnie. Poza tym jeszcze wczesniej to miałam plamienie co 2 tygodnie. Szczerze mówiąc to zaczeło mnie to denerwowac i wybrałam sie do swojego ginakologa po dwuskladnikowe tabletki, poniewaz nie karmilam juz i niewidzialam sensu zeby znowu brac zastrzyk. Lekarz przepisal mi Cilest. Sporo czytałam na forach o tych tabletkach. Nie wiem czy to prawda, ale przeczytalam ze te tabletki zostaly wycofane za granica ze wzgledu na szkodliwosc. Ja wybrałam jeden listek i jak narazie zadnych skutków ubocznych, ale pewnie wyjdą po jakims czasie. Nie dostalam krwawienia w ciagu 7-dniowej przerwy i teraz nie wiem co robic? Isc do lekarza i poprosic i inne czy wziasc nastepny listek i czekac?\nLast edited by disne; 03-07-2020, 12:05. Powód: link\nja po cilescie sporo przytylam i stracilam ochote na sex i wiele moich kolezanek tez narzekalo na to ze odechcialo im sie kochac\nja biorę pigułki dla mam karmiących Azalia\nHej. Ja od kilku miesięcy biorę Cerazette ale ochota na seks przeszła mi całkowicie i mam problemy ze schudnięciem.\nWitam,ja Również Brałam Cilest,nikomu Nie życzę Takich Skutków Ubocznych Jakie Ja Miałam.zaczeło Się Od Potwornych Bóli Głowy I Brzucha Przed Miesiączką Szczególnie Ale Nie Tylko.poza Tym Przytyłam Jakieś 10 Kg.a Miesiącxzki To Prawie Jak Potop Szwedzki.masakra Jakaś.nie Mówiąc Już O Ochocie Na Seks,która Była Zerowa-zresztą Jak Tu Myślec O Seksie Jak Ciągle Coś Się Z Ciebie Leje?!zostaliśmy Przy Prezerwatywach I To Był Chyba Najlepszy Wybór.\nTabletki roznie dzialaja na rozne osoby, wiec nie mozna sie sugerowac znajomymi...Kazdy ma inny poziom hormonow itp. Jak widzicie skutki uboczne, ktore nie powinny byc tolerowane, to trzeba to zglosic ginekologowi i zmienic tabletki. Najlepiej, zeby przed wypisaniem czegos zrobil odpowiednie badania.\nbędzie przebywało poza twoim ciałem."\nbiorę tabletki Yasminelle 2 miesiąc. W pierwszym miesiącu potworne bóle piersi i głowy, a do tego potworny apetyt, ale nic nie przytyłam i teraz przy drugiej dawce czuję się świetnie. Objawy wyciszają się. Ogólnie dla mnie na plus, bo nie mam już bolesnych miesiączek i do tego są bardzo skąpe. Póki co chwalę sobie te tabletki, a same prezerwatywy jako środek antykoncepcyjny to dość ryzykowne. Poczytaj o statystykach, ta metoda niestety często kończy się ciążą. Pozdrawiam\nTez brałam Cerazette i gromadziłam wode, nie mogłam zrzucić kilogramów, potem był Cilest..i doły takie, że dramat, dopero Qlaira jest dla mnie! Czuję sie po nich super, mam skąpe krwawienie i zeszła mi woda, widze tez po wadz, ze jest lepiej\nja w sumie krótko karmiłam, więc od razu wróciłam do tabletek antykoncepcyjnych stosowanych przed ciążą. Po kolejnej ciąży nie wiem co będzie. Nie bardzo widzi mi się ciągle brać chemię. Może namówię męża na podwiązanie nasieniowodów.\nMoim zdaniem każda z nas jest inna i ma inne oczekiwania dotyczące antykoncepcji, Wiadomo , ze jesteśmy różne i metod jest wiele a dobranie odpowiedniej metody antykoncepcji jest bardzo ważne. Może zanim zdecydujesz się na jedną z metod warto przeczytać , by ułatwić sobie wybór odpowiedniej antykoncepcji.\nStosując antykoncepcję, środki farmakologiczne, niszczymy siebie i swój organizm! Czy tego chcemy? Czy też wolimy być zdrowe? Ja nie stosuję takiej formy antykoncepcji, bo szanuję siebie i swój organizm.\nTabletki muszą być dobrze dopasowane. Wtedy nie będą tak szkodliwe dla organizmu.\nWarto wiedzieć, że od tego roku receptę, a dokładniej e-receptę na tabletki natykoncepcyjne można dostać nie wychodząc z domu na lekarzonline.eu\nWiadomo że dla każdej z nas antykoncepcja musi być inna bo przecież różnimy się od siebie, ja nie namawiam nikogo na moje tabletki bo akurat fakt że dla mnie są idealne nie oznacza że dla innej kobiety też. Od tego jest ginekolog żeby je odpowiednio dobrał.


Siemens nie odpuści węglowego kontraktu w Australii. "Musimy wywiązać się z naszych zobowiązań"\nŁukasz Kaliszewski 13.01.2020 21:06\nJoe Kaeser, prezes i dyrektor generalny Siemensa, potwierdził dziś, że po licznych rozmowach i specjalnym posiedzeniu firmy, niemiecki dostawca nie wycofa się z kontraktu w Australii. Ma dostarczyć kolejową infrastrukturę dla budowanej wielkiej kopalni węgla indyjskiej firmy Adani. Zerwania umowy domagali się m.in. niemieccy aktywiści klimatyczni.\nAP Photo / Matthias Schrader / Agencja Gazeta / Gazeta.pl\nJoe Kaeser podziękował za wszystkie komentarze i argumenty ze strony ekologów i aktywistów klimatycznych. Przyznał, że w przyszłości Siemens przyjrzy się jeszcze bliżej wszelkim inwestycjom pod kątem środowiskowym. Wyraził też współczucie dla ofiar szalejących pożarów w Australii.\nWłaśnie zakończyliśmy nasze nadzwyczajne posiedzenie zarządu. Oceniliśmy wszystkie opcje i doszliśmy do wniosku: musimy wywiązać się z naszych zobowiązań umownych. Ponadto ustanowimy Radę ds. Zrównoważonego Rozwoju, aby lepiej zarządzać opieką nad środowiskiem w przyszłości\n- napisał szef Siemensa, Joe Kaeser. I dodał:\nChociaż nie mamy wyraźnych dowodów na to, że pożary i ten projekt są ze sobą bezpośrednio powiązane, odczuwam empatię wobec wszystkich, którzy zabrali głos i ostrzegali przed pogorszeniem się warunków.\nKaeser podkreślił też, że Siemens, jako jedna z pierwszych firm zobowiązała się do neutralności węglowej do 2030 r.\nEkologia, biznes i miejsca pracy\nSzef Siemensa zwrócił uwagę, że firma, którą zarządza musi godzić "bardzo uzasadnioną kwestię o znaczeniu globalnym" z "opartą na faktach oceną ekonomiczną i prawną" wynikającą z jego "obowiązków powierniczych". Podkreślił także, że niemieckie przedsiębiorstwo musi być wiarygodnym dostawcą oraz pamiętać o swoich 385 tys. pracowników, których zatrudnia na całym świecie. Dodał także, że rząd Australii, jej sądy oraz rdzenna ludność były za budową kopalni węgla indyjskiej firmy Adani, dzięki czemu 10 grudnia 2019 r. podpisano kontrakt (konkretnie dotyczy on dostawy urządzeń sygnalizacji kolejowej).\nProjekt wydobywczy Adani został zatwierdzony przez rząd Australii, sądy najwyższe i - co jest dla nas bardzo ważne - rdzenną ludność Wangan i Jagalingou: rządy lokalne i federalne zatwierdziły projekt na podstawie ustawy o ochronie środowiska i ochronie różnorodności biologicznej z 1999 r. (...) Decyzja została podjęta po przeprowadzeniu ścisłego procesu regulacyjnego i decyzyjnego, w tym przez sądy najwyższe\n- podkreślił Kaeser. Szef giganta zacytował też słowa z listu ws. budowy kopalni, jaki otrzymał od ministra zasobów Australii:\nChciałem to usłyszeć od Ministra Zasobów i samego Matthew Canavana z Australii Północnej. Oto jego odpowiedź do mnie w liście z 18 grudnia 2019 r.: 'Australijczycy wyraźnie głosowali za poparciem projektu Adani w wyborach federalnych w maju 2019 r., Zwłaszcza w regionalnym Queensland. Byłoby zniewagą dla ludu pracującego w Australii i rosnących potrzeb Indii, by ugiąć się pod presją protestujących przeciwko Adani'.\nJeśli nie Siemens, zlecenie wykona inna firma\nJoe Kaeser w swojej argumentacji akcentował również, że ani prawnie, ani ekonomicznie nie ma możliwości rozwiązania umowy z Adani - tak, by nie miała ona konsekwencji dla firmy. Podkreślił również, że firma Siemens była jednym z kilku oferentów na dostarczenie usługi i jeśli miałaby zrezygnować, to infrastrukturę i tak dostarczy kto inny, a projekt Adani i tak będzie kontynuowany. Co ważne, zapewnił, że niemiecka firma zagwarantowała sobie możliwość zerwania kontraktu, jeśli Adani nie wywiąże się z wymogów środowiskowych projektu kopalni.\nBiorąc jednak pod uwagę znaczenie uzasadnionych obaw dotyczących środowiska, zagwarantowaliśmy sobie prawo do odstąpienia od umowy, jeśli nasz klient naruszy bardzo rygorystyczne zobowiązania dotyczące środowiska\n- potwierdził Kaeser.\n>>> Katastrofa klimatyczna. "Głupota polityków nas zaboli. Kto będzie sterował klimatem, ten będzie rządził światem"\nDyrektor Siemensa przyznał także, że sytuacja, która pojawiła się wokół projektu, w tym m.in. protesty aktywistów klimatycznych z organizacji "Fridays for Future" (FFF) - jak również Grety Thunberg - zaowocowały powołaniem Komitetu ds. Zrównoważonego Rozwoju. Jest to pierwszy taki przypadek w firmie Siemens.\nZdaję sobie sprawę, że większość z was liczyłaby na więcej. Chociaż mam wiele empatii w kwestiach związanych ze środowiskiem, muszę równoważyć różne interesy różnych kontrahentów, o ile mają oni uzasadnioną legitymację do tego, co robią. To moja odpowiedzialność jako CEO (dyrektora generalnego - red.) i zespołu zarządzającego. (...) Gdyby to była moja firma, mógłbym zachować się inaczej\n- podsumował Joe Kaeser w oświadczeniu.\nKopalnia Adani w Australii będzie jedną z największych na świecie\nAustralia jest jednym z największych na świecie producentów węgla. Władze kraju wciąż popierają energetykę opartą na tym surowcu oraz jego wydobycie, jako mające znaczenie dla krajowej gospodarki. To wiąże się z oskarżeniami części mieszkańców o brak działań rządu Australii zmierzających do rozwiązania problemu globalnego ocieplenia.\nGłosy krytyki nasiliły się w związku z szalejącymi w Australii pożarami, w których od września spłonęło 10 mln ha terenu, zginęło 27 osób i ok. miliarda zwierząt. Szacuje się, że dotychczasowe straty kosztowały kraj ok. 5 mld dolarów australijskich.\nW 2019 r. władze kraju zgodziły się na projekt budowy jednej z największych na świecie kopalni węgla kamiennego (będzie składała się z pięciu kopalni podziemnych i sześciu odkrywkowych) przez indyjską firmę Adani. Kopalnia ma produkować ok. 60 mln ton węgla rocznie. Kontrakt z Siemensem, który ma zapewnić infrastrukturę kolejową wyceniono na 18 mln euro.\nKrytycy tego przedsięwzięcia wskazują nie tylko na ochronę klimatu, ale i ogromne zużycie wody, niszczenie siedlisk i transport węgla przez Wielką Rafę Koralową, największą rafę koralową na świecie - zauważa serwis "Deutsche Welle".\nWincy wungla, wincy piniondzów, hój z koalamy.\nW Australii wydobycie węgla jest na poziomie 10 000 ton węgla na jednego górnika, u nas\n1 600. Ilekroć spółki węglowe mają szansę wypracować jakiś zysk, natychmiast górnicy domagają się podwyżek, w związku z tym nie ma szans na unowocześnienie wydobycia. Koszty utrzymania pracowników pochłaniają ponad 50% zysków. No i tak się ten biznes kręci\nA ja dzisiaj widziałem faceta wychodzącego z Lidla w t-shircie. Dzisiaj, czyli 13 stycznia.\nNaprawdę, są jeszcze ludzie, którzy wierzą, że Greenpeace działa "ideowo"? Tam pójdzie czek na milion EUR i "ekolodzy" znajdą inny cel.\nDlaczego nie ma ich w Rosji , Chinach, Brazylii, USA, którzy w sumie stanowią 80% emitentów CO2 na świecie?\nBo tam im nikt nie zapłaci.\nJutro Siemens wpłaci 100.000 marek na Grynpis, rada nadzorcza cyknie słitfocię z koalą i będzie approval. A tłuszczy wlepi się podatek od oddychania.\nBiznes to biznes. Jak trzeba to zbudują infrastrukturę w środku szalejącego pożaru.\nNie ma czegos takiego jak sterowanie klimatu, jest natomiast sterowanie glowami.\nZbudujemy kopalnię na stercie popiołów, bo zależy nam na losie planety. Zasypiemy was węglem, ale w zamian powołamy zespół ds. omawiania problemów środowiska. A w Polsce kretyni budują wielgaśną spalarnię tego syfu. Większych debili niż ludzie w galaktyce nie widzieli.\nNiemcy wypróżnił się na Gretę, hahahahaa


Tyson Fury kopnął w taksówkę. Skandaliczne zachowanie pięściarza WIDEO | Sport Radio ZET\nTyson Fury podczas urlopu we Francji dopuścił się skandalicznego zachowanie w stosunku do jednego z taksówkarzy. Kierowca nie chciał zabrać pijanego pięściarza, w związku z czym ten odpowiedział agresją.\nTyson Fury 23 kwietnia na Wembley w Londynie pokonał przez nokaut Dilliana Whyte'a i obronił mistrzowski pas federacji WBC w wadzie junior ciężkiej. Po walce ogłosił zakończenie sportowej kariery. Nie pierwszy raz, więc jest szansa, że jeszcze wróci.\nSwój sukces Brytyjczyk świętuje na Lazurowym Wybrzeżu i najwyraźniej świetnie się bawi. Do sieci trafiło jednak nagranie, które nie najlepiej świadczy o Fury'm.\nSkandaliczne zachowaniem Tysona Fury'ego\nNa krótkim filmiku widać, jak ojciec pięściarza prowadzi najpewniej pijanego syna do taksówki. "The Gypsy King" z trudem utrzymuje równowagę. Kierowca po niezbyt długiej wymianie zdań nie zgadza się na zabranie mistrza świata i odjeżdża. Fury wpada w furię i - również z trudem - kopie w tył samochodu.


TŁUMACZ PRZYSIĘGŁY HISZPAŃSKI - MIROSŁAWIEC, BIURO TŁUMACZEŃ MIROSŁAWIEC, TŁUMACZENIA DOKUMENTÓW MIROSŁAWIEC, HISZPAŃSKI\nTłumacz hiszpański MIROSŁAWIEC\nBiuro tłumaczeń w Mirosławcu\nTłumacz języka hiszpańskiego w Mirosławcu\nKażda przetłumaczona strona w tłumaczeniu przysięgłym języka hiszpańskiego jest opatrywana pieczątką i podpisem tłumacza przysięgłego hiszpańskiego tzn. uprawnionego do realizowania tłumaczeń żądanych nierzadko przez urzędy.\nAby przetłumaczyć dokumenty z języka hiszpańskiego w Mirosławcu, należy powierzyć tą rzecz tłumaczowi języka hiszpańskiego z odpowiednimi upoważnieniami.\nPrzykładami dokumentów, dla których wymagana jest pieczęć hiszpańskiego tłumacza przysięgłego są: celne, pełnomocnictwa i umowy, akty narodzenia, dyplomy i świadectwa szkolne, akty notarialne, akty ślubu, akty zgonu, zaświadczenia o niekaralności, dokumenty samochodowe. Wszystkie one muszą być przetłumaczone i uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego języka hiszpańskiego.\nTłumaczenie przysięgłe języka hiszpańskiego jest kategorią tłumaczenia pisemnego. Jakikolwiek tłumacz języka hiszpańskiego w Mirosławcu oznajmi, że stronica rozliczeniowa tłumaczenia przysięgłego hiszpańskiego to 1125 znaków.\nSzczególność hiszpańskiego tłumaczenia przysięgłego polega na tym, że tłumaczony jest każdy detal występujący w oryginale, w tym: pieczęcie, odsyłacze, dopiski, itp. zgodnie z regułami o tłumaczeniach przysięgłych.\nKontakt osobisty w biurze w Mirosławcu nie będzie możliwy.\nObsługujemy korespondencyjnie miasta woj. zachodniopomorskiego: barlinek, barwice, białogard, biały bór, bobolice, borne sulinowo, cedynia, chociwel, chojna, choszczno, czaplinek, człopa, darłowo, dębno, dobra nowogardzka, dobrzany, drawno, drawsko pomorskie, dziwnów, golczewo, goleniów, gryfice, gryfino, ińsko, kalisz pomorski, kamień pomorski, karlino, kołobrzeg, koszalin, lipiany, łobez, maszewo, międzyzdroje, mieszkowice, moryń, myślibórz, nowe warpno, nowogard, pełczyce, płoty, polanów, połczyn-zdrój, police, pyrzyce, recz, resko, sianów, sławno, stargard szczeciński, suchań, świdwin, świnoujście, szczecin, szczecinek, trzcińsko-zdrój, trzebiatów, tuczno, wałcz, węgorzyno, wolin, złocieniec


Jesteś najmilszym piłkarzem na Wysepkach? Zarabiasz pełno w pełnej Premier League? | Informator\nJesteś najmilszym piłkarzem na Wysepkach? Zarabiasz pełno w pełnej Premier League?\nPewnie toż nie dziwo się człowieku, iż krytycy a amatorzy tylko tobie, oraz nie człowiekowi nieznanemu będą czekać konkursy również dni, oraz choćby godziny i chwile, bez strzelenia bramki. Kiedy karmi podbijał, wszyscy cię wokół promowali oraz całowaliśmy nad tobą z kultu, ale jeżeli zakończył padać do organizacji, potrzebujesz się chłopie brać z analizą. Choćby tąż garstkę złośliwą, nawet jeśli oznaczasz się Fernando Torres.\nW poprzednią sobotę, w meczu z West Bromwich, hiszpański snajper zagrał w barwach Chelsea po raz dwunasty oraz… znowu nie pokonał bramkarza rywali. Tych minut wolny gola nagromadziło się mu niezwłocznie więcej 700 a przynajmniej menedżer londyńczyków Carlo Ancelotti odwzorowuje niczym mantrę, iż nie utracił religii w wroga, że plecak z furtkami natychmiast się rozwiąże, nie odnawia toż faktu, że z 22 stycznia, kiedy wciąż interpretował w Liverpoolu, popularny „El Nino” gola nie wziął.\nTrzy miesiące bez gola! A jakkolwiek w aktualnym klimacie zawodnik, jaki w obrębie celów posiada czucie bramek, ani nie chorował, ani nie leczył kontuzji. Naturalnie ze styczniowego konkursu z Wolverhampton, w jakim Torres po raz jedyni osiągnął gola, pochodzi zdjęcie zamieszczone kilka dni obecnemu przez jakiś spośród brytyjskich tabloidów. Biało-czarna fotografia z domieszką sepii, na której Hiszpan głąbie w objęciach okazujących mu gratulacje kolegów, jest wspominać jako konwencjonalne jest sfotografowanie, jak rozsądnie — żeby je odszukać — musieli dziennikarze przekopywać redakcyjne archiwum. Złośliwościom przeto nie jest spokoju, bo lecz nawet uważany zbytnio najgenialniejszy w Chelsea za kadencji Romana Abramowicza transferowy niewypał, ukraiński napastnik Andrij Szewczenko, miał atrakcyjniejszy od Torresa strzelecki bilans otwarcia.\nAncelotti kosztował już całego. Występował wtedy Torres w porywu w tercecie z Anelką oraz Drogbą, przecież oraz w zespole z wszelkim spośród nich spośród oddzielna. Rozpoczynał w kapitalnym garniturze oraz przystępował po zakończy. Pojawiał się na boisku, gdy Chelsea przegrywała, a tamte to, gdy losy meczu istniały już zdecydowane na pomoc londyńczyków. Nic nie pomagało. Żeby natomiast jeszcze Hiszpan rozdzielał się na trawie czymś oryginalnym – pomagał przy furtkach kolegów, bronił niby lew, w czyli pracowałeś w obronie. Atoli nie, nic z aktualnych materie – wstrzymałem się i szybko. Niejako kiedy jego sławny imiennik „Byczek Fernando” z baśni Munro Leafa, który zamiast, jako pozostałe małe byki, marzyć o grach na corridzie – lubił porządek, lubił wąchać kwiatki: stokrotki oraz bławatki…\nAncelotti, na sprawy dziennikarzy dodatkowo tegoż piłkarza, przecież też ku pokrzepieniu serc zaniepokojonych kibiców „The Blues”, wygrzebał w narodowej sław napastnika, jaki czuł podobne katusze. Przypomniał prostego starego podopiecznego z AC Milan, Argentyńczyka Hermana Crespo, jaki przez pół roku nie mógł otrzymać bramki, a następny nagle strzelił z razu dwie, również to w wniosku Ligi Mistrzów. A dla fanów sojuszu ze Stamford Bridge ten wzorzec to poniekąd niewielkie pocieszenie. Bo najbliższy cel Champions League z udziałem Chelsea może się przejść wczas za rok.


Floryda: spotkanie biskupów całej Ameryki / Aktualności\nFloryda: spotkanie biskupów całej Ameryki\n27.02.2016 21:21, aktualizacja 27.02.2016 21:23\nZOBACZ WIĘCEJ Rzym: wielkopiątkowa Droga Krzyżowa w Koloseum będzie poświęcona męczennikom XXI wieku Kielce: eksperyment powołaniowy, czyli weekend klerycki Płock: ks. Mirosław Milewski wyświęcony na biskupa Kard. Dziwisz wezwał księży do rewizji swych postaw\nW Tampie na Florydzie zakończyło się 25 lutego trzydniowe spotkanie biskupów z całej Ameryki zorganizowane przez episkopat USA. Uczestniczyło w nim ok. 150 hierarchów ze Stanów Zjednoczonych, Ameryki Łacińskiej i Kanady. Było to 38. z kolei wydarzenie tego typu. Obradowano pod hasłem "Jezus Chrystus obliczem miłosierdzia Ojca", zaczerpniętym z bulli Franciszka "Misericordiae vultus", ogłaszającej Jubileuszowy Rok Miłosierdzia.\nHierarchowie, jak ujęli to w oświadczeniu na zakończenie spotkania, spoglądali na problemy współczesnego świata z perspektywy uzdrawiającej i jednoczącej miłości Jezusa. Poruszyli takie kwestie, jak problem imigracji, ewangelizacja środowisk miejskich, prawa tubylców, samobójstwo wspomagane z udziałem lekarza, niebezpieczeństwo pornografii, a także wzrastające zagrożenia dla wolności religijnej na świecie. Ponadto podzielili się doświadczeniami realizacji Roku Miłosierdzia przez poszczególne episkopaty.\nTe nieformalne obrady hierarchów odbyły się w ramach Międzyamerykańskich Spotkań Biskupów, organizowanych średnio co roku lub co dwa lata od 1967 w celu ukazywanie jedności Kościoła Półkuli Zachodniej.


Telewizyjna kampania wizerunkowa marki Fujitsu - wieści z branży - :klima-therm: - wentylacyjny.pl\ndata aktualizacji: 09-07-2020, 07:40\t– artykuł promocyjny\n1 lipca ruszyła kampania telewizyjna firmy Klima-Therm, która ma na celu promowanie urządzeń klimatyzacyjnych marki Fujitsu, skierowana do użytkowników końcowych. Przez najbliższe kilka tygodni na kanale TVN24 będzie emitowany 8-sek. Materiał reklamowy w formie billboardu. Będzie można go zobaczyć przy programach o najwyższym wskaźniku oglądalności.\nReklama Fujitsu została również udostępniona za pośrednictwem kanału firmy Klima-Therm na YouTube\nRegulus - targi i szkolenia


Katolik.pl - Boski rodowód wolności\nBoski rodowód wolności\nfot. Gabriel Jimenez | Unsplash (cc)\nArtykuł ukazuje jak trudno zrozumieć istniejącą u człowieka kategorię i potrzebę wolności bez uwzględnienia teologii.\nSkąd bierze się wolność i przekonanie, że nie wszystko istnieje w zniewoleniu? W końcu gdziekolwiek skierujemy spojrzenie, niemal wszędzie odkrywamy niewolę. "Ta sama przyczyna, w tych samych warunkach, przynosi ten sam skutek." Świat jest powiązany milionami zależności. Wszystko, co jest, osacza pajęczyna systemu. Na pajęczynie pojawia się człowiek, w przypadku którego ta sama przyczyna w tych samych warunkach nie chce przynosić tych samych skutków. W obozie koncentracyjnym, w którym niemal wszyscy starali się ratować własne życie, znalazł się ktoś, kto życie oddał za innego. Mówi się: był wolny. Ktoś inny powie: nie, bo zdeterminowała go jego wiara. Niezależnie jednak od tego, jak było naprawdę, wciąż będzie mowa o wolności. Skąd w naszym świecie idea wolności? Skąd to słowo? Kto i kiedy wpadł na pomysł wolności? I czy to w ogóle możliwe, by na tej ziemi wymyślił ją ktoś z tej ziemi? Eugen Rosenstock powiedział: "Rzeczy to metafory, które spadły z nieba na ziemię." Czy nie dotyczy to przede wszystkim wolności?\nNie znamy rodowodu idei wolności. Nawet o to nie pytamy. Toczymy spory z przeciwnikami wolności, ale do początków nie sięgamy. Myślę, że jest w tym jakiś brak – znak ciasnoty naszych horyzontów myślowych. Aby wyjść poza ów brak, proponuję "wmyśleć się" w najgłębszy sens pytania "skąd wolność?" i "zarazić się" tkwiącym w nim niepokojem. Bo pytanie wyrasta z niepokoju. Przecież gdyby wszystko było niewolą, także "nie byłoby źle". A może nawet byłoby o wiele lepiej? Czy świadomość wolności nie jest dzieckiem grzechu? Bez wolności nie byłoby grzechu. Czy nie mogło więc być tak, żeby wszystko było niewolą? Zwierzęta nie mają świadomości wolności, a żyją. A człowiek? Cóż człowiek?\nZ pytaniem naszym należałoby się zwrócić przede wszystkim do teologów. Teologowie to ci, którzy starają się patrzeć na świat przez oczy Boga. Co oni wiedzą o rodowodzie idei wolności? Czy idea wolności pochodzi od Boga? A może od demona? Człowiek jest stworzony na obraz i podobieństwo Boga, a Bogiem jest Trójca Święta. Czy Bóg w Trójcy Jedyny jest wolny? Nie chodzi jednak wyłącznie o wolność Boga w stosunku do stworzeń, ale o wewnętrzną wolność Ojca w stosunku do Syna i Syna oraz Ojca w stosunku do Ducha Świętego. Gdyby rzeczywiście Bóg był nie tylko wolny zewnętrznie, ale i wewnętrznie, wtedy rodowód ludzkiej wolności byłby w jakimś stopniu rozjaśniony. Bóg, stwarzając człowieka na "swój obraz", musiał mu dać coś ze swej wolności. Można wtedy powiedzieć, że wolność człowieka jest "odbiciem" wolności Boga, że jest ona "boskim pierwiastkiem" w człowieku. Ale czy to możliwe, by Bóg był nie tylko zewnętrznie, ale i wewnętrznie wolny – Ojciec wolny w stosunku do Syna, Syn w stosunku do Ojca i podobnie Duch do Syna i Ojca oraz Ojciec i Syn w stosunku do Ducha? Czy pomysł taki nie rozbija naszej idei absolutnej jedności Boga?\nMam przed sobą trzy ważne prace współczesnej teologii. Najpierw jest to Gisbert Greshake i jego trynitarna teologia, o trudnym do dokładnego spolszczenia tytule: Der dreieine Gott (1997). Obok niej leży Martina Bielera Freiheit als Gabe (Wolność jako dar, 1991). I wreszcie kilkanaście tomów Urs von Balthasara zatytułowanych Theologik i Theodramatik - opus magnum jednego z najwybitniejszych teologów naszych czasów. Wszystkie te prace łączy dążenie do pojednania tradycyjnej teologii Trójcy Świętej z myślą współczesną. Podziw w nich budzi nie tylko teologiczna, ale i filozoficzna erudycja autorów. Z nią wiąże się wspaniała umiejętność wydobywania na jaw tego, co dla sprawy istotne. Przede wszystkim jednak przykuwa uwagę prostota idei podstawowej - idei Boga, który nie tylko "zewnętrznie", ale przede wszystkim "wewnętrznie" jest wolny.\nWędrówka po spirali\nRozwój myśli o Bogu w Trójcy Jedynym przypomina obraz spirali. Od rozumienia człowieka przechodzi się do rozumienia Boga i od rozumienia Boga do rozumienia człowieka. Aczkolwiek nie wiadomo, co było pierwsze; "de facto wiara w trójjedynego Boga wyzwoliła, patrząc pod kątem dziejowości ducha, wgląd w osobową i międzyosobową strukturę bytu ludzkiego..."  – napisał Greshake. Dziś wgląd ten – ciągnie autor – bardziej owocuje w filozofii, antropologii czy socjologii. Widzimy: teologia zanurzyła się w tajemnicy człowieka. Być może jest to jednak tylko mały wycinek dziejów myśli, po którym znów – uzbrojeni w nową wiedzę o człowieku – zapytamy o Boga? Czy poświęcone tajemnicy Trójcy Świętej dzieła wymienionych autorów, a także liczne studia, na których zostały oparte, nie są jakąś zapowiedzią zmiany duchowej orientacji naszego świata? Gdyby tak było, znaczyłoby to, że spirala zmierza w kierunku punktu przeciwległego i po przygodach z rozumieniem – i nierozumieniem - samego człowieka znów pragniemy zrozumieć Boga.\nGdy wypowiadamy się na temat człowieka, używamy trojakiego języka i podobnego języka używamy, gdy mówimy o Bogu. Najpierw jest to język ontologii, który opowiada o tym, że "coś" jest i "jakie" jest. Następnie jest to język z obszaru teorii świadomości, przy pomocy którego staramy się opisać, co "ktoś" wie, co czuje, co kocha, co nienawidzi. I wreszcie język agatologii, który usiłuje opowiadać o tajemnicy dobra i zła. Każdy z tych języków posiada co najmniej jedno słowo, którym chce trafić w "istotę swojej sprawy". Język ontologii mówi, że Bóg jest najwyższą "doskonałością bytową", a człowiek jakąś "bytową niedoskonałością". Język świadomości mówi, że Bóg jest miłością, a człowiek mieszaniną miłości i nienawiści. Język agatologii mówi, że Bóg jest Dobrem, a człowiek istotą skłonną do zła. Trojaki język mowy o Bogu jest wtopiony we wspomnianą spiralę. Słowa biegną po spirali w górę i w dół, w dół i w górę. Ale ich bieg wcale nie jest płynny. Każde słowo przeniesione z ziemi do nieba musi się poddać bolesnym operacjom, które polegają na częściowym zaprzeczeniu jego znaczenia. Bóg jest miłością, ale w innym znaczeniu niż miłość ludzka. Bóg jest Ojcem, ale inaczej niż wszyscy ojcowie ziemscy. Jan jest synem, ale inaczej niż Syn Boży jest Synem Ojca. W dziejowej mowie o Bogu słychać trzask łamanych i na nowo składanych słów.\nWe współczesnym myśleniu o człowieku słychać podobny trzask. Wynika on z nierozstrzygniętego sporu o "pierwszeństwo mowy". Jaka mowa jest w stanie wyrazić najpełniej tajemnicę człowieka – czy mowa opisująca jego ontologię, czy mowa opisująca jego świadomość, czy mowa sięgająca do mieszkającego w człowieku dobra i zła? Mowa towarzyszy myśleniu. Pytania dotyczące mowy są również pytaniami dotyczącymi myślenia. Niejasność w sprawie języka sprawia, że troisty język rozbija nam obraz człowieka. Nie jest łatwo złożyć na powrót to, co zostało rozbite. Rozbity obraz staje się przejawem myśli o śmierci człowieka.\nKażdy, kto wkracza w świat myśli teologicznej, natrafia na jeszcze jeden moment, który odróżnia tę myśl od myśli filozoficznej - na fundamentalną postawę wdzięczności wobec życia, która jest żywiołem teologii. Wdzięczność jest czymś więcej niż podziw. Podziw to spontaniczna odpowiedź człowieka na piękno otaczającego go świata. Podziw stworzył metafizykę grecką. Wdzięczność jest osadzona na świadomości daru: wszystko jest darem Boga. Darem jest istnienie świata, istnienie człowieka na świecie i darem jest wolność człowieka. Myślenie teologiczne – przynajmniej to, z którym mamy tu do czynienia - jest "myśleniem według wartości". Świat wartości jest dany za pośrednictwem doświadczenia wiary. Wiara odkrywa Boga jako Stwórcę świata i człowieka. Wiara pozostawia w duszy zasiew wdzięczności. Myślenie, które "szuka rozumienia", postępuje wedle podstawowej intuicji wiary. Nie znaczy to, by wdzięczność nie podlegała żadnej próbie. Każde spotkanie ze złem jest jakimś podważeniem wdzięczności. Rzecz w tym, że z prób, jakim jest poddawana, wdzięczność wychodzi w końcu zwycięsko. Dotyczy to również, a nawet przede wszystkim, wolności. Ona także jest przyjmowana z wdzięcznością. Wdzięczność nie znika mimo grzechu, w którym wolność uczestniczy. Myślenie teologiczne znajduje się od początku na antypodach myślenia Jean-Paul Sartre?a, dla którego wolność łączy się ze "skazaniem na wolność".\nMoim zamiarem jest zrozumienie "rodowodu wolności" w oparciu o myślenie teologiczne. Pominięcie tego aspektu zagadnienia w "sporze o istnienie człowieka" byłoby karygodnym brakiem. Czy nie znamy teorii, wedle których nie kto inny, lecz właśnie Bóg "zabił człowieka", zabijając w nim jego wolność? Mówiłem nieco o tym, gdy dotykałem sprawy łaski. Teraz wracam do problemu pod innym nieco kątem - pod kątem pytania o wolność.\nNa marginesie tej podstawowej sprawy będziemy również mogli prześledzić – przynajmniej w niewielkim zakresie – przebieg "świętej wojny trzech języków" we wnętrzu teologii Trójcy Świętej, wojny o prawo do wypowiedzenia "głównego słowa" na temat "natury Boga". "Główne słowo" będzie, oczywiście, słowem ludzkim, uformowanym przez wędrówkę "po spirali". Dlatego nie może to być słowo ostateczne. Zawsze istnieje potrzeba poprawy słów. Jedyne, czego można oczekiwać, to zarys drogi prowadzącej w kierunku skarbnicy takich słów.\nWolność w horyzoncie Wcielenia\nTeologiczne myślenie o wolności jest osadzone w pewnej fundamentalnej "przestrzeni", która niejako z góry określa zarówno podstawowy sens pojęcia wolności, jak kierunki myślenia o wolności. Wolność człowieka – wolność skończona - jest nie do pomyślenia jako osamotniona wolność "monady bez okien". Konkretny kształt wolności wyłania się ze stosunku do innej wolności skończonej oraz do wolności Nieskończonej. Mamy relację "trójkątną": ja–ty–On, rsp. ja–On–ty. Szczyt "trójkąta" sięga wieczności, natomiast jego podstawa jest zanurzona w czasie. Wolność konkretna "budzi się" i "dojrzewa" w czasie. Jej dojrzewanie jest owocem dramatycznej "gry" między wolnością innego – tą skończoną i tą Nieskończoną.\nKolejnym znamiennym rysem teologii wolności jest jej powiązanie z dobrem. Wolność od samego początku jest czymś więcej niż tylko "formą" działania i czymś innym niż "siłą", dzięki której człowiek jest w stanie przeciwstawić się innym siłom władającym nim. Czy teologowie zawsze zdają sobie sprawę z głębi takiej koncepcji, to inna sprawa. Mam raczej wrażenie, że jej nie dostrzegają i często usiłują przeszczepiać na swój grunt koncepcje filozoficzne, formalne i ontologiczne, w których obraz wolności jest zdecydowanie zubożony. Balthasar kroczy jednak wiernie wąską ścieżką, łączącą ideę dobra i bytu, ontologię z agatologią. Nawiązuje w tej sprawie do znanego poglądu św. Tomasza, którego korzenie tkwią zresztą w augustynizmie, wedle którego wolność jest "z natury" skierowana ku dobru, tak że człowiek, który popełnia zło, popełnia je tylko dlatego, iż wydaje mu się ono jakimś dobrem. Bóg, zajmujący szczyt dramatycznego trójkąta wolności, nie jest dla Balthasara ani "myśleniem myślenia", ani "chceniem chcenia", ani "bytem jako bytem", lecz przede wszystkim Dobrem.\nWolność skończona "budzi się" i "dojrzewa" dzięki zapośredniczeniu przez wolność Nieskończoną. Aby jednak takie "zapośredniczenie" wolności skończonej przez wolność Nieskończoną było możliwe, musi we wnętrzu wolności skończonej pojawić się jakaś podatność na Nieskończoność, jakiś "moment Nieskończoności". Wolność skończona nie może być sezamem szczelnie zamkniętym na echa nieskończoności. Obecny we wnętrzu wolności skończonej moment nieskończoności – pisze Balthasar – "nazywamy obojętnością wobec wszelkich dóbr skończonych lub absolutną tęsknotą za tym, co niedoścignione...". Mamy zatem: obojętność i tęsknotę, tęsknotę i obojętność. Trudno powiedzieć, co jest pierwsze. Obojętność pobudza tęsknotę, tęsknota pobudza obojętność. Szkoda, że u Balthasara nie ma w tym miejscu śladów wpływu myśli Lévinasa. Aż się prosi, by przypomnieć Lévinasową koncepcję "pragnienia", właśnie jako "absolutnej tęsknoty". "Pragnienie" nie jest "pożądaniem" – rodzi się bowiem dopiero i dojrzewa u tych, którzy zaspokoili swoje pożądania. Z punktu widzenia pożądań jest niepotrzebnym "luksusem". "Pragnienie" kieruje się ku temu, co Nieskończone. Jednak pomimo nieobecności wpływu Lévinasa z koncepcji Balthasara przebija podobna wizja człowieka: tym, co stanowi "rdzeń" człowieczeństwa, nie jest ani rozum, ani wola, lecz "obojętność i absolutna tęsknota" – dwa zwiastuny wyzwolenia.\nIdąc wciąż ścieżką wytyczoną przez Balthasara, zapytajmy: jak wyglądałaby ludzka wolność, gdyby – zakładając istnienie w człowieku absolutnej tęsknoty za tym, co "niedoścignione" – spotkanie z wolnością Nieskończoną nie było mu dane? Są dwie możliwości: albo męki Tantala, albo zduszenie wolności pod naporem skończoności. Postać Tantala jest symbolem niezaspokojonego pragnienia: zgłodniały i spalony słońcem Tantal wyciąga rękę po pokarm i po napój, które widzi przed sobą, ale pokarm i napój cofają się przed nim; wolność Tantala jest wolnością rozdartą – nie wolno jej chcieć tego, czego chce. Wolność "zduszona" to wolność oddana w niewolę pożądliwości; szczytowym aktem wolności jest tutaj wyrzeczenie się wolności, aczkolwiek sam akt wyrzeczenia nie jest niczym innym, jak właśnie potwierdzeniem wolności. Gdy pierwsza wolność w męce podtrzymuje siebie, druga chciałaby "uwolnić się" od siebie. Na jednej i drugiej ciąży przekleństwo zmarnowania. Wolność skończona bez spotkania z wolnością Nieskończoną marnieje. Ale spotkanie z wolnością Nieskończoną jest możliwe wyłącznie w chrześcijaństwie. Wprawdzie także Plotyn mówi o Dobru i jego wolności, ale Dobro to trwa zamknięte w sobie, szczęśliwe z siebie, wyniesione ponad wszystko, co jest brudne, także ponad wierzchołek dramatycznego trójkąta wolności. Okoliczność, że jedynie w chrześcijaństwie możliwe jest zapośredniczające spotkanie wolności skończonej z Nieskończoną, sprawia, że w dziejach ludzkiej wolności chrześcijaństwo odegrało tak ważną rolę.\n"Miejscem klasycznym", w którym dopełnia się spotkanie wolności skończonej i Nieskończonej, jest postać Jezusa Chrystusa. Spełnione w Chrystusie spotkanie i wzajemne przenikanie bóstwa i człowieczeństwa stanowi szczytowy punkt dziejów zbawienia. Ono też określi kierunek dalszych refleksji Balthasara nad wolnością. Balthasar cytuje następujące słowa Maksyma Wyznawcy: "Bóg i człowiek są nawzajem dla siebie wzorami (paradeigmata): Bóg z miłości do człowieka tak dalece się uczłowieczył, że uzdolnił człowieka do tego, by ten się przebóstwił; i człowiek został przez Boga tak dalece zanurzony w Duchu niepoznawalnego, że człowiek postępując słusznie stał się przejawem istotowo niewidzialnego Boga." Dalsze poszukiwania istoty wolności pójdą tropem "uczłowieczenia Boga i przebóstwienia człowieka". Oczywiście, ścieżka główna poprowadzi w stronę chrystologii. Jest to jednak chrystologia w bardzo szerokim znaczeniu, obejmująca nie tylko słowo o Synu, który "przyszedł pełnić wolę Ojca", ale również słowo o dziejach duszy tych, którzy poszli śladami Syna.\nZastanówmy się teraz: jak – uwzględniając zarysowany horyzont rozważań o wolności – przedstawia się u Balthasara podstawowa "definicja" wolności? Rzecz w tym, że musi ona objąć zarówno wolność Boga, jak wolność człowieka i musi być otwarta na uczłowieczenie i przebóstwienie. Wiemy, że koncepcji wolności jest wiele. W każdej z nich pada akcent na inne doświadczenie - wybór, siłę, rozumienie. Co tutaj zostanie wysunięte na pierwszy plan? Mówiliśmy już o pierwszeństwie wymiaru dobra; wolność jest "wydarzeniem" agatologicznym. To jednak nie wszystko.\nTrzy momenty wydają się istotne: wdzięczność, posiadanie, wspaniałomyślność. Wdzięczność wiąże się ze sposobem przyjmowania wolności, a więc odnosi się wyłącznie do człowieka, dwa dalsze momenty dotyczą człowieka i - uwzględniwszy spiralę rozumienia – Boga.\nWłaściwym sposobem przeżywania wolności jest u wierzącego chrześcijanina wdzięczność. Wolność nie jest - jak wspomniałem – udręką człowieka, jego "skazaniem", lecz "łaską" - "łaską wyzwolenia" i możliwością "przebóstwienia". Wdzięczność jest możliwa tam, gdzie żyje świadomość, że weszło się w posiadanie "skarbu", który można zaprzepaścić, ale który daje się również pomnożyć. Skarb ten stwarza nadzieję na nowe skarby. Jeden dar jest podstawą następnych darów. Gdzie wolność, tam nadzieja. Na co nadzieja? Jaka nadzieja? Nadzieja na "przebóstwienie". Ponieważ Bóg się "uczłowieczył", przed człowiekiem otwarła się droga "przebóstwienia". Postępowanie po tej drodze polega na wzajemności wolności. Bóg wybiera i powołuje, człowiek wybiera Tego, który go wybrał i tym sposobem odpowiada na powołanie. Czy w tej "wymianie" wolności człowiek nie znika? Czy nie roztapia się w Bogu jak kropla w morzu? Wrócimy do tego.\nW dalszych określeniach wolności pojawia się słowo "Selbstbesitz" – "posiadanie siebie": "alle Freiheit als Selbstbesitz erscheinen lasst" . "Wszelka wolność odsłania się jako posiadanie siebie." "Posiadać" to inaczej "mieć". Pozostańmy raczej przy "mieć", które brzmi mniej zaborczo.\nNajpierw zauważmy, że podobne określenie proponuje Bergson: "Być wolnym to brać w posiadanie siebie."5 O słówku "mieć-posiadać" wiemy, że opisuje związek świadomości z tym, co dobre. Mam przede wszystkim to, co "odczuwam" jako dobre. Wtedy też jestem tym, co mam. "Selbstbesitz" wskazuje na paradoks: jestem tym, co mam, ponieważ to, co mam, jest dobre. Na tym podstawowym poziomie przeżywania siebie nie jest tak, że aby mieć, trzeba być, lecz tak, że aby być, trzeba mieć – mieć siebie. Wolność wykracza poza zasady ontologii w stronę agatologii. Wtedy jestem sobą, gdy mam siebie. Gdy mam siebie, jestem wolny. Nie jestem wolny, gdy tracę siebie. Sobość jest "mieniem". "Mienie" w osobie jest bardziej podstawowe niż byt. Sobość dojrzewa, "dobrzejąc w mieniu".\nCzy miałoby to znaczyć, że Sobości jako takiej nie ma? Że nie jest żadnym bytem? Nie o to tu chodzi. Idzie o to, że Sobość rządzi się innymi regułami niż byt. Byt Sobości jest poddany "mocy", która nie pochodzi "ze sfery bytu". Aby zrozumieć Sobość, trzeba sięgnąć do dramatu, w jakim Sobość bierze udział. W przypadku tego bytu, jakim jest Sobość, rozumienie bytu dokonuje się w oparciu o kategorie inne niż byt. Właśnie na te kategorie wskazuje słówko "mieć".\nZazwyczaj mówimy, że wolność oznacza możliwość wyboru. Niewątpliwie jest tak w przypadku człowieka. Czy jest tak również w Bogu? Czy Bóg "wybiera" jak człowiek? Mówimy, że Bóg "wybrał Abrahama". Czy możemy powiedzieć, że "Ojciec wybrał Syna"? Coś nas od tego powstrzymuje. Nie widzimy jasnej odpowiedzi. Z jednej strony wiemy, że "wolność wybiera", z drugiej, że wybór łączy się z wahaniem, niewiedzą, ryzykiem. Tak czy owak w prowadzonej przez Balthasara analizie wolności moment wyboru schodzi na plan drugi, a na plan pierwszy wysuwa się moment przyswojenia. Wolność pozwala "przyswajać", czyli sprawiać, że to, co pierwotnie nie było moje, jest moje. Przyswajanie nadaje sens wyborowi. Po co mianowicie miałoby się wybierać, gdyby za wyborem nie szło przyswojenie? Wybieramy tylko dlatego, że możemy "przyswoić" – coś sobie, ale i siebie czemuś. Przyswajanie jest zawsze wzajemne.\nPrzejdźmy do trzeciego momentu – wspaniałomyślności.\nWspomniałem wyżej, że Balthasar nawiązuje do augustyńsko-tomistycznego ujęcia wolności jako otwarcia na to, co dobre: człowiek, nawet gdy czyni zło, to dlatego, że wydaje mu się ono czymś dobrym; u początków zła znajduje się iluzja dobra. W komentarzu Balthasara jeden moment wydaje się szczególnie cenny – moment, który uchodzi na ogół uwadze komentatorów. Czytamy: "Pewne jest, że wolność skończona jako otwarcie na wszystko, co istnieje, może dążyć do czegokolwiek (choćby do zła) jedynie poprzez punkt widzenia dobra (wartości), ale tak samo pewne jest, że poznanie dobra jako dobra (bonum honestum) pozbawia to dążenie momentu interesowności, tak że moment obojętności, dzięki któremu dążący w otwarte światło bytu już wykroczył poza wszelkie skończone »przedmioty«, ukazuje w sobie inną, głębszą obojętność, która może pozwolić dobru – czy to skończonemu, czy nieskończonemu – być, i to wyłącznie ze względu na jego dobroć, nie zawłaszczając go tylko dla siebie."\nKorelatem wolności jest "bezinteresowność" lub lepiej – wspaniałomyślność. Wolność nie tylko różnicuje świat wedle preferencji, ona również rodzi w duszy człowieka wspaniałomyślność. We wspaniałomyślności wolność dochodzi do swej najgłębszej prawdy. Dla analizy natury wolności jest to stwierdzenie o fundamentalnym znaczeniu.\nW świecie wolności ukazują mi się rzeczy i ludzie, ściślej - to, co inne. Wolność dojrzewa dzięki innym i z innymi. Na świat innego otwieramy się poprzez pryzmat dobra. Ale jak się to dzieje, że w pewnym momencie dążenie ku czemuś lub ku komuś zmienia gruntownie swój sens i zamiast chcieć "zapanować" nad innym, co w końcu jest celem większości dążeń, "pozwala innemu być"? W łonie dążenia dokonuje się jakiś zadziwiający przewrót. Mężczyzna, który pożąda kobietę, nagle staje wobec niej i... "pozwala-jej-być". Rodzice wychowujący dziecko chcieliby je "zawłaszczyć" wyłącznie dla siebie, gdy nagle odkrywają, że "trzeba mu pozwolić być". Gnany pożądaniem powstrzymuje swój zapęd i staje w osłupieniu wobec ściany, na której dopiero widzi – jak na ekranie – prawdę swej wolności. "Selbstbesitz" pogłębia się i zmienia znaczenie. Inny ma także prawo do "Selbstbesitz". Jestem wolny, przyznając wolność innemu. Właściwe posiadanie siebie jest możliwe dopiero wtedy, gdy się rezygnuje z dążenia do posiadania innego. Posiadanie siebie pozwala innemu być. Pozwalając być innemu, doświadczamy dobra własnej wolności i w tym przeżyciu głębiej "mamy siebie". Na tym zasadza się idea wspaniałomyślności. Dopiero we wspaniałomyślności człowiek staje się sobą, a wolność wolnością. Z niej również może dopiero urodzić się rzetelna wdzięczność.\nW tym miejscu naszych rozważań wyłania się możliwość rzucenia nieco światła na rodowód "iluzji dobra", która ma usprawiedliwiać "czynienie zła" przez człowieka "chcącego dobra". Skąd bierze się taka iluzja? Jaka siła powołuje ją do istnienia? Dlaczego jest człowiekowi potrzebna? Wydaje się, że bierze się ona właśnie z nieuświadomionego do końca, a przecież przenikającego głębię człowieka pragnienia. W iluzji pożądanie przybiera dla pożądającego sens pragnienia. Ktoś może w tym widzieć upadek, znak nieprawdy, zakłamania. Ale z drugiej strony sama możliwość powstania takiej iluzji dowodzi, że człowiek jest w swym wnętrzu kimś o wiele więcej niż tylko wiązką pożądań. Ten, komu w jego "interesie" wydaje się, że jego bonum utile jest w istocie jego bonum honestum, składa swą nieprawdą hołd prawdzie o skierowaniu "serca" ponad sferę "pożądliwości ciała i pychy żywota". I tak, spoza wypracowanej przez upadłą świadomość iluzji prześwieca wymiar dramatyczny osoby, o którym – rozpoczynając Wyznania – pisał św. Augustyn: "Dla siebie nas, Panie, stworzyłeś i niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Tobie."\nBez założenia "otwarcia", "niespokojnego serca", "absolutnej tęsknoty", "pragnienia", obecnych w głębi wolności skończonej, nie można mówić o tym, co potem przyniesie objawienie – o przebóstwieniu człowieka i o uczłowieczeniu Boga.\nWolność w Bogu\nPrzejdźmy do pytania o wolność Nieskończoną. Powtórzmy nasze pytanie: czy wolność Nieskończona – wolność Boga - jest wolnością w stosunku do stworzeń świata czy jest wzajemną wolnością Osób Boskich pomiędzy sobą?\nTo, że Stwórca jest wolny w stosunku do stworzonego świata, nie budzi specjalnych zastrzeżeń. Zastrzeżenia budziła raczej teza przeciwna, że któreś ze stworzeń – człowiek – jest wolne w stosunku do Boga. Prawdziwym problemem są natomiast relacje międzyosobowe w łonie Trójcy Świętej. Czy Bóg Ojciec jest "wolny" w stosunku do Syna, a Syn w stosunku do Ojca? To samo dotyczy stosunku do Ducha Świętego i Ducha w stosunku do Ojca i Syna. Relacja Ojca i Syna została nazwana "rodzeniem". Relacja Ducha do Ojca i Syna – "pochodzeniem". Czy relacje te są "wolne"? Czy raczej "konieczne"? Jeśli nie są wolne, lecz konieczne, powraca pytanie o pochodzenie wolności. Skąd bierze się ludzka wolność, jeśli Bóg w swoim "życiu wewnętrznym" jest określony przez konieczności? Na czym też wtedy miałoby polegać podobieństwo człowieka do Boga, jeśli Bóg w swym wnętrzu jest zdeterminowany, a człowiek – zwłaszcza w swoim wnętrzu – nie? A z drugiej strony jakoś trudno sobie wyobrazić, by Bóg Ojciec mógł "nie mieć" Syna, a Ojciec i Syn "nie mieć" Ducha Świętego.\nZwróciłem wyżej uwagę na drogę "między ontologią a agatologią", jaką biegną analizy Balthasara. Respekt dla ontologii jest respektem dla myśli św. Tomasza. Respekt dla agatologii jest wyrazem respektu dla tradycji przedtomistycznej, w której ogromną rolę odegrały wpływy Platona, a zwłaszcza Plotyna. Nie chciałbym w niczym podważać tego podwójnego respektu, niech mi jednak będzie wolno w niniejszym komentarzu zejść nieco z przetartej drogi i zanurzyć się – już na własną odpowiedzialność – w arkana agatologii. Teksty poświęcone tajemnicy Trójcy Świętej wprost zachęcają do tego. Pytanie brzmi następująco: jakie znaczenie może mieć dla koncepcji wolności Trójcy Świętej założenie, że Bóg jest absolutnym Dobrem?\nCofnijmy się jednak najpierw do historii. Greshake zwraca uwagę na zmianę sposobu podejścia do tajemnicy Boga, jaka dokonuje się we współczesnej teologii. Nawiązując do dawniejszej tradycji, stwierdza, że są możliwe dwa podejścia do tajemnicy. Jedno – przede wszystkim św. Augustyna – zaczyna od myśli o jedyności Boga i broni jej przed pokusami, które wciskają się w nią bądź pod postacią koncepcji "podporządkowania" dwu osób jednej osobie, bądź pod postacią koncepcji "modalnej", wedle której osoby są jedynie "sposobami" przejawiania się jedynego Boga. Ten sposób podejścia, którego korzenie – mówiąc nawiasem – tkwią głęboko w problematyce filozoficznej, zakłada, że Bóg jest "jeden Jedyny" i należy bronić Jego obrazu przed skrzywieniami wielobóstwa. Wyrazem tej obrony jest określona koncepcja osób, w której rolę kluczową odgrywa ontologiczno-formalne pojęcie "samoistnego stosunku". "Stosunek samoistny" to "minimum ontologiczne" wymagane do "personalizacji". Tego rodzaju "minimum" ani nie narusza w jakiś zasadniczy sposób obrazu bytu nieskończenie doskonałego, ani nie prowadzi do teorii "trójbóstwa". Mamy jednak również drugie podejście, które zaczyna się od refleksji nad Objawieniem, gdzie odnajduje opisy sposobów działania trzech Osób w świecie. Osoby są najwyraźniej różne; poza ich działaniem daje się odkryć obecność Jedynego Boga. Gdy pierwsze podejście zaczyna od jedności i stara się pogodzić z nią troistość, to drugie zaczyna od troistości i pyta o jedność.\nDla Greshake?a bliższe okazuje się podejście drugie. Za jego patronów uznaje się Ryszarda od św. Wiktora i św. Bonawenturę. Pewną inspiracją jest też współczesna filozofia dialogu. Bóg w Trójcy Jedyny staje się przy tym drugim podejściu "Absolutem dialogicznym". W podobnym kierunku biegnie myśl Balthasara, jednego z najczęściej cytowanych przez Greshake? a i Bielera autorów. Greshake powiada: "Bóg jest najwyższą jednością – taką, że większej nie można już pomyśleć, ale też osobowe różnice są w Nim takie, iż większych też nie można pomyśleć." Dzięki jedności i zarazem wewnętrznemu zróżnicowaniu Boga można mówić nie tylko o zewnętrznej, ale i o wewnętrznej wolności Boga.\nW przeszłości bodaj najwyraźniej o wewnętrznej wolności Boga mówił św. Bonawentura. Opisując pochodzenie osób w Trójcy Świętej, proponował on zaznaczenie ważnej różnicy między wzajemnym stosunkiem Ojca i Syna a stosunkiem Ojca i Syna do Ducha Świętego. Syn jest "zrodzony" przez Ojca "per modum naturae", natomiast Duch pochodzi z Ojca i Syna "per modum libertatis". Ojciec, który poznaje siebie, niejako w sposób "naturalny" rodzi współistotne Słowo o sobie. Inaczej z Duchem. Dlaczego Duch? Skąd Duch? Pochodzenie Ducha jest niepojęte. Św. Bonawentura proponuje: libertas - Duch to wyraz wolności Ojca i Syna, podobny do dziecka w ludzkiej rodzinie. W końcu dziecko w rodzinie to także owoc wolności. Najbardziej właściwym obrazem Boga nie jest już, jak u św. Augustuna, wewnętrzna budowa pojedynczej osoby, ale wspólnota rodzinna. Wprawdzie teologowie kwestionują dokonaną przez św. Bonawenturę pojęciową charakterystykę tej różnicy, ale nie w tym sensie, by trzeba było uznać konieczność "pochodzeń", lecz w tym, że trzeba uznać, iż także w zrodzeniu Syna przez Ojca zawiera się moment wolności.\nAby zrozumieć, jak jest możliwa wolność między poszczególnymi Osobami Trójcy Świętej, trzeba uchwycić najpierw sens pojęcia "innego", służącego do opisu każdej z Osób. Syn jest inny dla Ojca, Ojciec dla Syna, Duch Święty dla Syna i Ojca. Nie wolno również zapominać o rozumieniu wolności jako "posiadaniu siebie": inny jest wolny, gdy posiada siebie. Co znaczy "inny"?\nNiestety, polskie słówko "inny" nie oddaje całej swoistości łacińskiego "alter", francuskiego "l'autre" czy niemieckiego "der Andere". Polskie "inny" dotyczy zarówno przedmiotów, jak ludzi. Mówimy "inne drzewo" i podobnie mówimy "inne dziecko", "inny człowiek". Musimy zatem tak przemienić znaczenie polskiego "inny", by jego intencja odnosiła się wyłącznie do człowieka rsp. do osoby. Ale także tutaj sprawa wymaga dodatkowych wyjaśnień. Najbardziej właściwym polem zastosowania słówka "inny" są podobieństwa i różnice rodzinne. Ojciec obserwuje zachowania syna i ze zdumieniem odkrywa w nim... siebie. Z drugiej jednak strony w całym tym podobieństwie na każdym kroku uobecnia się swoista "różność". Syn to ja, tyle że inny; ja to syn, a przecież zupełnie "inny". Nie chodzi przy tym wyłącznie o zewnętrzny wygląd, sposób zachowania, czy nawet charakter. W grę wchodzi także nasze "wnętrze" - wrażliwość na świat, a nawet to, co niekiedy nazywamy "życiowym losem". Los syna jest w jakiejś mierze wyznaczony losem ojca i odwrotnie. "Inny" to różnica i podobieństwo dramatu, to dziedzictwo i nadzieja, to w końcu także podobieństwo i różnica w potykaniu się ze złem. Emmanuel Lévinas spotyka "innego" dzięki "epifanii twarzy". Oznacza to, że "inny" wprowadza nas w samo jądro agatologii.\nSpróbujmy – krocząc po naszej spirali – przenieść "innego" do wnętrza Trójcy Świętej. Syn jest inny i Ojciec jest inny, i Duch jest inny, a przecież i Ojciec, i Syn, i Duch są tak samo Bogiem. Mamy paradoks: nieskończoną inność i nieskończoną takożsamość. Nieskończona inność splata się z nieskończoną takożsamością. To Balthasar: "Hipostatyczne sposoby bycia stwarzają pomiędzy sobą największe możliwe do pomyślenia przeciwieństwo (są nieprześcignione dla siebie), ażeby przez to możliwe się stało ich najbardziej intymne, jakie daje się pomyśleć, przenikanie."9 Przypomnijmy jednocześnie także: Ojciec, Syn i Duch w pełni "posiadają siebie". Są samodzielni. Na tym polega samodzielność osoby, by w pełni posiadać siebie. Samodzielność jest określeniem wolności. Pisze Balthasar: "Bóg jest nie tylko istotowo wolny w swym posiadaniu siebie, w rozporządzaniu sobą, lecz jest wolny także dlatego, że rozporządza swą istotą w sensie ofiarowania siebie, udzielając jako Ojciec boskości Synowi, jako Syn i Ojciec dzieląc tę boskość z Duchem. Także tutaj stajemy ponad koniecznością i przypadkiem; do tego, żeby absolutna wolność posiadania siebie rozumiała siebie zgodnie ze swą istotą jako dar bez granic, nie została ona skłoniona przez nic innego, jak tylko przez siebie, ale skłoniona w ten sposób, że bez tego daru nie byłaby sobą."\nTrzy Osoby są dla siebie darem. Nie mogłyby być jednak darem, gdyby między nimi nie było wolności. Wolność jest założeniem daru. Rzuca to nowe światło na nasze ziemskie pojęcie "innego". "Inny" ukazuje mi się teraz jako ten, komu mogę się ofiarować i który może na dar odpowiedzieć darem. Ojciec staje się ojcem poprzez poświęcenie dla syna, a syn synem poprzez wdzięczność dla ojca. "Inność" otwiera pole do poświęceń. W poświęceniu inny jest bliski i zarazem daleki. Jest bliski, bo dotyka mnie w moim wnętrzu, i daleki, bo jest osiągalny jedynie przez dar z siebie. Dodajmy jeszcze jedno: nie byłoby dramaturgii bliskości i oddalenia, samodzielności i daru, gdyby u korzeni całej dramaturgii nie leżało uczestnictwo w Dobru. Można powiedzieć: to, co "dzieje się" we wnętrzu Trójcy, jest "życiem wewnętrznym Dobra".\nPowiedziałem: "pole poświęceń". Balthasar mówi, że "między boskimi »hypostazami« rozciągają się nieskończone przestrzenie wolności, które nie dopuszczają do tego, aby wszystko stopiło się w ściśnioną, zduszoną tożsamość. Akt ojcowskiego poświęcenia domaga się własnej przestrzeni wolności, akt przyjęcia siebie jako daru i wdzięczności Syna swojego, akt pochodzenia Ducha, który podnosi do światła najbardziej wewnętrzną miłość obydwu, potwierdza i wznieca jeszcze swoją. Choć wymiana może być nie wiem jak intymna, wymaga podtrzymania różnicy." Zaskakujące jest wprowadzenie metafory przestrzeni we wnętrze Boga. Oczywiście, jest to metafora. Niemniej, jak każda inna, również ona ma jakieś zakorzenienie w człowieku. Czy nie wydaje nam się, że w naszej duszy nasza nadzieja czy nasza miłość znajdują się "głębiej" niż nasze myśli o jutrzejszym posiłku? Nikt ostrzej niż Bergson nie protestował przeciwko narzucaniu na świadomość kategorii przestrzeni, a przecież sam pisał o "Ja powierzchniowym" i "Ja głębinowym". Po co jednak potrzeba Balthasarowi przestrzeni w Bogu? Oczywiście, mówiąc o wewnętrznej wymianie darów między Osobami Trójcy, musimy usunąć z myślenia "wszelkie przedtem i potem", niemniej "aby wolność absolutna mogła się rozwijać, musi zabezpieczyć sobie przestrzeń gry. Jako wydarzenie miłości i szczęścia właśnie." Z "gry" tej trzeba wykluczyć to, co specyficznie ludzkie, wszelkie "dobrze o tym wiedziałem" lub "tego lub nie tego oczekiwałem", "zawiodłem się", "rozczarowałem", "a jednak byłem w błędzie", "zapominam o swym bólu", a także jakieś: "rozraduj się", "powróć", "przyjdź", "odejdź" itp. Nie znaczy to jednak, że bez znaczenia pozostaje również świadomość szczęścia, jaka spoczywa u podłoża międzyludzkiej miłosnej gry. Świadomość ta dostarcza konkretnego materiału dla języka symbolicznego, przenoszącego doświadczenia ludzkie w obszary, w które ani oko, ani ucho nie sięga. Czy dotyczy to również momentu wyboru jako istotnego elementu ludzkiego doświadczenia wolności? Teologowie widzą w nim pewną niedoskonałość; wybór zakłada wielość możliwości, niepewność, wahanie.\nLeibniz z kolei mówi o "wyborze najlepszego ze światów". Myślę, że z wyborem jest podobnie jak z ludzkim doświadczeniem szczęścia. On także może stać się materią języka symbolicznego, który stawi nam przed oczy "wiekuisty wybór" – wybór, który trwa jak absolutna wierność absolutnej miłości, uosobionej w Duchu Świętym. W końcu, jeśli zdaniem Balthasara, "nie należy wyrzucać z Absolutu podstawowego aktu filozoficznego zdziwienia", to tym bardziej nie należy pozbawiać Go czegoś z tej pięknej i szlachetnej, a zarazem radosnej dumy, jaka powstaje w człowieku, ilekroć prostuje sobie kręgosłup i z niewolnika staje się istotą wolną.\nWolność jest przede wszystkim "posiadaniem siebie". Osoby Trójcy Świętej posiadają siebie. Na tym zasadza się ich wolność. Doskonałym wyrazem wolności jest to, że są "darem dla siebie". Ale do tego, by być darem, nie wystarcza sama wolność, potrzebna jest także miłość. Życie wewnętrzne Osób w Trójcy Świętej jest aktem miłości. Z kolei nie byłoby tego aktu, gdyby Bóg nie był absolutem Dobra.\nNie było moim zamiarem przedstawienie tutaj pełnej teologii trynitarnej. W gruncie rzeczy wciąż interesuje nas bardziej człowiek niż Bóg. Nie mogę jednak pominąć sprawy, która z jednej strony wiąże się z zagadnieniem pochodzenia Ducha Świętego, a z drugiej z wpływem, jaki wywiera na współczesną teologię tzw. "filozofia dialogu". O ile pochodzenie ("zrodzenie") Syna Bożego pozwalało się rozumieć dzięki jakiejś analogii z ludzkim poznaniem – Syn jest "Słowem", które wyraża bogactwa Ojca – to gorzej było z pochodzeniem Ducha Świętego. Czy pochodzi od Ojca i Syna czy od Ojca przez Syna? Czy musi być osobą? Być może nawiązanie do filozofii dialogu rzuci nieco światła na te niejasności, być może nieco bardziej przybliży nam – poprzez jeszcze jedną symbolikę - widok wewnętrznej wolności Boga.\nNikt nie może być dobry w samotności. I nikt nie może być dobry z konieczności. Dwie te zasady stoją u podstaw wielości Osób w jednym Bogu oraz otwierają możliwość wewnętrznej wolności Boga. Dlaczego nikt nie może być dobry w samotności? Nie tylko dlatego, że aby być dobrym, trzeba być dobrym "dla kogoś", ale również dlatego, że aby być dobrym, trzeba wiedzieć, że i jak się jest dobrym. Zachodzi pewna analogia między stosunkiem Ojca i Syna a stosunkiem między poznającym a poznaniem. Syn jest Słowem, które wyraża bogactwa Ojca - jest "obrazem Boga niewidzialnego". Bóg odnajduje w Synu swą nieskończoną dobroć. "Widzi" ją przede wszystkim w ofierze Syna. Ofiara ta jest jednak również Jego ofiarą, ponieważ dzięki miłości stanowi jedność z Synem. Miłość, która buduje jedność, jest wyrazem wolności - wolności Ojca i Syna. Z niej to "pochodzi" Duch Święty – "Duch jedności i miłości". Można powiedzieć: Duch - to owoc "wiekuistego wybrania", którym Syn wybiera Ojca i Ojciec Syna ku absolutnemu pojednaniu. A pojednanie takie jest "wewnętrzną prawdą Boga".\nMyśl teologiczna – mam na myśli przede wszystkim myśl Balthasara – ukazuje nam Boga jako istotę "dogłębnie" dramatyczną. Jako istota dramatyczna, Bóg jest kimś więcej niż "absolutem istnienia". Jest On raczej "absolutem Dobra", które "przyjęło postać bytu". Dobra nie należy pojmować po plotyńsku, jako zamknięte w sobie, szczęśliwe z powodu siebie, zwarte w kamienną jedność. Dobro jest trój-Osobowe, przepełnione miłością, wiedzą i samowiedzą, wewnętrznie wolne.\nTak więc, aby przybliżyć się choć trochę do rozumienia Boga, trzeba się wznieść w myśleniu poza "byt i nie-byt".\nSpotkanie wolności skończonej i Nieskończonej\nSpotkanie wolności skończonej i Nieskończonej nazywamy wyzwoleniem. Zaczyna się ono od "nawrócenia", a kończy "przebóstwieniem" człowieka. Dzieło przebóstwienia dokonuje się dzięki szczególnej pomocy Boga, w której Bóg "uczłowiecza siebie". Widzimy to w żywej postaci Jezusa Chrystusa. Na drodze przebóstwienia czyhają na człowieka dwa niebezpieczeństwa. Jedno polega na "zatraceniu się" w Bogu. Człowiek stając w obliczu Boga, zapomina o sobie, wyrzeka się siebie i zamienia w kroplę, która ginie w bezgranicznym morzu boskości. Drugim niebezpieczeństwem jest grzech. Człowiek buntuje się przeciwko Bogu i podnosi swą skończoną wolność do rangi nieskończoności. Obydwa niebezpieczeństwa odsłaniają jeszcze wyraźniej granice ludzkiej wolności. Czytamy: "wolność skończona, chociaż nie można jej odmówić momentu absolutu, nie ma władzy nad własną podstawą ani nad swym spełnieniem; aczkolwiek jest posiadaniem siebie, to jednak nie sama dała sobie siebie (musi siebie zawdzięczać) i stąd nie ogarnia swej istoty, może się więc spełnić wyłącznie poza sobą" . Moment nieskończoności przenikający wolność sprawia, że nadal kieruje się ona ku dobru, ale zamknięcie w opłotkach skończoności powoduje, że kusi ją nicość i grzech.\nChrześcijaństwo broni jednak przed samounicestwieniem. Balthasar cytuje tekst rozmowy z Bogiem, w którym Mikołaj z Kuzy przedstawia "klasyczne" rozwiązanie dylematu spotkania skończoności z Nieskończonością: "Jak możesz mi dać Siebie, jeśli wpierw nie dałeś mi mnie? Gdy odpoczywam w ciszy zapatrzenia, odpowiadasz mi w głębi mojego serca: bądź swoim, a ja będę twoim. O Panie, zapachu wszelkiej słodyczy, oswoiłeś moją wolność, aby wedle mego upodobania należała do mnie. Inaczej pogwałciłbyś ją, nie możesz bowiem być mój, jeśli ja nie jestem swój. A ponieważ oswoiłeś mnie z moją wolnością, nie zmuszasz mnie, lecz czekasz, aż sam wybiorę, by należeć do siebie."\nPowracamy do pojęcia posiadania siebie. Jak w Trójcy Świętej, tak w człowieku warunkiem miłości, czyli wzajemności z innym, także z Bogiem, jest wolność pojęta jako samodzielność osoby, określona słowami: "posiadanie siebie". Miłość jest jednaniem, które potwierdza i podtrzymuje inność. Im bardziej oddany Bogu jest człowiek, tym bardziej jest "sobą u siebie". Kropla wody nie znika w morzu, lecz pomimo swej znikomości odbija w sobie blask całego słońca.\nDrugim niebezpieczeństwem jest grzech. Czym jest grzech z punktu widzenia dramatu skończonej i Nieskończonej wolności? Mówiąc najkrócej: jest iluzją nieskończoności powstałą w łonie wolności skończonej. Wolność skończona "gra rolę" wolności Nieskończonej. Umożliwia jej to moment nieskończoności, który przecież niejako z natury w niej tkwi.\nGrzech nie leży w samej cielesności człowieka ani samym rozumie czy woli. Jego gniazdo znajduje się głębiej. Pozostaje w ścisłym związku z mieniącą się tysiącem barw i odcieni, kuszącą i przerażającą, świadomością wolności. Czytamy: "spostrzeżenie w łonie własnej wolnej samoświadomości momentu absolutnego może spowodować, że wszystko, co w moim duchu relatywne i przypadkowe, zostanie uznane za możliwe do wykluczenia, a wydobyte na jaw władające mną to, co wyłącznie absolutne. Początek i cel świadomości indywidualnej zostają rozmyte w tym, co stale trwa, co w moim wnętrzu jedynie rzeczywiste, prawdziwe i dobre - atman, który jest tożsamy z brahmanem. Rozumiane po chrześcijańsku stworzenie, jako dobre i godne wdzięczności dzieło potężnego i dobrego boskiego Stwórcy, ukazuje się teraz - w porównaniu z tym, co w duchu jedynie rzeczywiste - jako nieprawdziwe, nierzeczywiste, a stąd także jako to, co nie powinno istnieć. Liczy się wyłącznie absolutny punkt we mnie, wedle którego wszystko odmierzam i urządzam, punkt, który jest jednocześnie ponad mną i we mnie - ponad mną, o ile wszystko, co relatywne i ograniczone, w czym dojrzewa moje psychologiczne Ja, musi zostać poddane temu, co jedynie istotne, a także we mnie, o ile dopiero przez taką ofiarę osiągnięta wolność zostaje przeze mnie złożona, skryta i uobecniona »mojej« istocie." Wolność nie jest już "dana z góry", lecz jest własnym dziełem człowieka. Wdzięczność wolności jest wdzięcznością skierowaną ku sobie.\nNieco dalej czytamy: "wybierający ustanawia siebie miarą dobra i tym samym poddaje dobro pod własne siły. To właśnie jest główną pokusą: w autonomii »bycia jak Bóg, wiedząc, czym jest dobro i zło« (Rdz 3,5); przeciwko temu grzechowi głównemu walczył Chrystus, demaskując faryzeizm."\nAutor uważa, że z taką "absolutyzacją" wolności skończonej spotykamy się we wschodnich religiach, u przedsokratyków, w tradycji arystotelesowskiej u Awerroesa, w niemieckim idealizmie, u Fichtego, u Feuerbacha i Marksa.\nWolność skończona, która uznaje siebie za wolność Nieskończoną, popada w sprzeczność. Wolność jest tym, czym nie jest, a nie jest tym, czym jest. Ale świadomość dąży do przysłonięcia tej sprzeczności. Akt zasłaniania siebie i wynik aktu - zasłonięcie wolności, biegną równocześnie. "W równoczesności obu tkwi zło zakłamania." Mówiłem wyżej: iluzja. Teraz trzeba się poprawić: samozakłamanie. Kiedyś na słynnym seminarium heglowskim mówił Aleksander Kojčve, że człowiek jest jedynym miejscem na świecie, na którym nieprawda, czyli "nierzeczywistość", staje się rzeczywistością i działa, jakby była bytem. Takim "bytem nierzeczywistości" jest właśnie samozakłamanie wolności. Kłamstwo daje radość z posiadania siebie – posiadania, które ani samo w sobie nie jest posiadaniem, ani nie ma tego, co ma, bo właśnie traci siebie.\nCzy zakłamana wolność jest w stanie wyzwolić się ze swego kłamstwa? Niestety, nie. Samozakłamanie wolności nie jest w stanie samo wyzwolić się z nieprawdy. Tylko Bóg może rzucić światło w mroki takiego zakłamania.\nKierkegaard a wymiar wdzięczności\nWspomniałem na początku niniejszych analiz o źródłowej perspektywie, która wyznacza sens teologicznych badań nie tylko zagadnienia wolności, ale również wszelkich innych zagadnień. Jest to perspektywa wdzięczności. Na tym, jak się wydaje, polega obecność wiary w myśleniu teologicznym, że myślenie to jest odpowiedzią rozumu na dar przez Boga dany. A darem jest wszystko. Darem jest wspaniałość zmysłowego świata, radość i szczęście świata wewnętrznego, darem są również cierpienia, ponieważ właściwie przeżywane prowadzą do zbawienia. Nawet zło jest darem – "dopustem" – Bożym, ponieważ jest próbą dla cnoty i możliwością zwycięstwa dobra. Oczywiście, darem jest przede wszystkim wolność, dzięki niej bowiem i dzięki pomocy łaski może się dokonać "przebóstwienie" człowieka.\nPowstaje jednak pytanie: czy podstawowa świadomość wdzięczności nie jest narażona na pęknięcia, poprzez które daje się słyszeć głos przeklinający wszelki dar i tym sposobem gruntownie go unicestwiający? Wystarczy jedno takie pęknięcie, by cała budowla wdzięczności uległa rozsypce.\nPęknięcie takie jest możliwe. Mówi o tym Soren Kierkegaard, a sprawę przypomina spór, jaki wyłonił się przed kilkoma laty w związku z pracami M. Theunissena, poświęconymi interpretacji pojęcia "Selbst" (bycia-sobą) w Chorobie na śmierć Kierkegaarda. Nie będę przedstawiał bliżej ani tym bardziej rozstrzygał sporu o "Selbst", powiem tylko, co może z niego wyniknąć dla naszej sprawy wdzięczności.\nWśród wielu postaci rozpaczy, jakie dotykają człowieka, wymienia Kierkegaard rozpacz "z powodu bycia sobą". Czytamy:\nNajbliższym stopniem jest objawiona rozpacz, rozpacz nad sobą samym. Jakaś dziewczyna rozpacza z miłości – z powodu straty ukochanego, czy to, że umarł, czy to, że nie dochował jej wiary. Nie jest to rozpacz objawiona, ale rozpacz nad sobą. Ta jej osobowość, której pozbyłaby się natychmiast, gdyby ukochany został "jej" ukochanym, ta osobowość staje się dla niej męką, z chwilą gdy jest osobowością bez "niego"; ta osobowość, która jej została, zresztą w innym rozumieniu tego słowa równie zrozpaczona, która była jej bogactwem, staje się okropną pustką, skoro "on" umarł, czy też ją porzucił, skoro przypomina jej fakt, iż się zawiodła. Spróbuj powiedzieć takiej dziewczynie: "Niszczysz się, kochanie", odpowie na pewno: "O nie, męka polega na tym właśnie, że nie mogę siebie zniszczyć."\nPęknięcie duszy, przez które przenika rozpacz, unicestwia wszelką myśl o wdzięczności. Świat przestaje być piękny, ludzie obiecujący. Ziemia staje się "ziemią wygnania", bez "zielonych pastwisk", na których pasie swe owce dobry pasterz. Kto nie jest w stanie pojednać się ze sobą, ten nie jest w stanie pojednać się ze światem i Bogiem. Czy rozpacz, o której mowa, może prowadzić do grzechu "zakłamania", w którym wolność skończona będzie grać rolę wolności Nieskończonej - grzechu, o którym mówił Balthasar? Czy z rozpaczy z powodu bycia sobą może narodzić się pokusa "będziecie jako Bóg"? Wydaje się, że bardziej realna jest inna możliwość – możliwość radykalnego, etycznego i metafizycznego odwetu. Skoro przeklęte jest moje bycie sobą, niech będzie przeklęte każde inne bycie sobą. W postawie tej nie ma "udawanej boskości". Nie ma też demonizmu – przynajmniej na razie, choć ustawione przy tej drodze znaki ku demonizmowi prowadzą. Jest w niej natomiast zwykła, zagubiona i skrzywdzona ludzkość. Jeśli można tu mówić o grzechu, to jest to grzech "bycia człowiekiem" – istotą, nie tylko narażoną na krzywdę, ale zawsze gdzieś i kiedyś skrzywdzoną. Krzywda rodzi świadomość krzywdy, świadomość krzywdy pomnaża krzywdę, pomnożona krzywda rodzi odwet, a odwet niszczy przede wszystkim samego skrzywdzonego i tym sposobem prowadzi do jeszcze jednej "śmierci człowieka".\nRozpacz, która unicestwiła wdzięczność, zamknęła człowiekowi drzwi do zrozumienia zbawczych dziejów spotkań wolności skończonej z Nieskończoną. Po co człowiekowi te spotkania, skoro jego marzeniem jest stać się - nie Bogiem, lecz kamieniem? Czy to nowy grzech człowieka, czy jakaś inna odmiana grzechu pychy? Pozostawmy to pytanie teologom.\nJest jeszcze druga sprawa – sprawa otwarcia świadomości na dobro. Należałoby raz jeszcze przemyśleć koncepcję "woli", która będąc zawsze nastawiona na dobro, nawet gdy czyni zło, czyni je, ponieważ widzi w tym dobro dla siebie. Cytowałem wyżej słowa św. Augustyna: "Dla siebie nas, Boże, stworzyłeś..." Ale czy Augustyn znał wszystkie imiona rozpaczy? Czy nie pisał swych Wyznań w nastroju najgłębszej wdzięczności? My jesteśmy w innej sytuacji: znamy rozpacz i znamy zakorzenioną w niej potęgę odwetu. Pamiętamy: odwet zniszczył podstawy wspaniałomyślności. Czy bez wspaniałomyślności możliwe jest otwarcie na jakiekolwiek dobro? Czy świadomość, która uległa obsesji odwetu, widzi w odwecie dobro dla siebie? Czy w ogóle formuła "dobro dla siebie" nie jest wewnętrznie sprzeczna? Nawet jeśli świadomość widzi w odwecie jakąś "korzyść", czy jakąś "przyjemność", to czy można mówić, że jedno i drugie jest "dobrem"? Rzecz w tym, że porażona odwetem i poddana fatalistycznej sile samozniszczenia świadomość niszczy również swe własne skierowanie na dobro. Jej celem staje się zło – zło jako własny interes, jako własna przyjemność, jako własna rozkosz. Okoliczność, że niekiedy usiłuje się usprawiedliwić swą postawę za pomocą mniej lub bardziej racjonalnej argumentacji, w niczym nie zmienia podstawowej sytuacji. To normalne, że zło szuka racjonalizacji, skoro dobro usprawiedliwia się samo przez się. Czyżby w związku z tym trzeba było poddać krytycznej rewizji tę piękną zasadę, że człowiek zawsze czyni zło dlatego, iż ma złudzenie dobra? A może są wyjątki? Może należałoby powiedzieć: jest tak dopóty, dopóki nie pojawi się zasada odwetu. Wtedy gotów jest czynić zło dlatego, że właśnie jest złem.\nTo, oczywiście, musi prowadzić do zmiany obrazu Augustyńskiego "dla Siebie stworzyłeś...", umieszczonego w "sercu" człowieka. Świadomość "dla Siebie stworzyłeś..." – owe "nie sobie żyjemy, nie sobie umieramy" – jest bezustannie kwestionowana świadomością "inaczej, całkiem inaczej". Dla kogo nas stworzył? Jeśli "dla siebie", ale "inaczej", to znaczy, że "nie dla siebie", a więc "dla was", "dla ciebie jednego", "dla ciebie jednej", "dla narodu", "dla państwa" itd. Wymiar "innego" otwiera wszelkie możliwości dramatyczne od św. Piotra po Judasza, od eremity po rewolucjonistę, od homo sapiens po uprzedmiotowienie w nieczuły głaz. Każda utopia może sobie znaleźć tu miejsce. Ale każdorazowe "inaczej", każdy "inny" i "całkiem inny" jest ścigany i prześcigany przez absolutnie Innego, który ogarnia wszystko, nawet odwet. Czym kończy się ten dramat? Niezależnie od tego, w którą stronę potoczą się losy człowieka, pozostanie pełne napięć doświadczenie "posiadania i nieposiadania siebie", połączone z niejasnym przeczuciem pełni "bycia sobą", jaką w swej "inności" osiąga każda z trzech Osób w jednym Bogu.\n G. Greshake, Der dreieine Gott. Eine trinitarische Theologie, wyd. Herder 1997, s. 173.\n H. Urs von Balthasar, Theodramatik, II, Die Personen des Spiels.Teil I, Der Mensch in Gott, Einsiedeln 1976, s. 180.\n Dz. cyt., s. 182.\n H. Urs von Balthasar, Theodramatik, III, Die Handlungen, Einsideln 1980, s.129.\n Por.: J. Tischner, Świat ludzkiej nadziei, Kraków 1975.\n Dz. cyt., s. 190.\n G. Greshake, dz. cyt., s. 115.\n M. Bieler, Freiheit als Gabe. Ein schopfungstheologischer Entwurf, wyd. Herder, 1991, s. 220.\n Theodramatik, II/1, s. 234.\n Wszystkie cytaty w powyższym passusie pochodzą z Theodramatik II/1, s. 232-234.\n Tamże, III, s. 127.\n Tamże, II/1, s. 262.\n Tamże, III, s. 131.\n Tamże, III, s. 131-132.\n Tamże, III, s. 151.\n Por.: Materialen zur Philosophie Soren Kierkegaards, hrsg. von. M. Theunissen und W.Greve, Frankfurt 1979. Sprawę przedstawia M.Bieler w: dz. cyt., s. 114-138.\n S. Kierkegaard, Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, tłum. J. Iwaszkiewicz, Warszawa 1969, s. 155.\nApostołowie i uczniowie przeżyli przy Jezusie wiele cudownych i cudnych wydarzeń. W ich serdecznej pamięci kumulowały się nauki Kogoś najwyraźniej nie z tej ziemi. Choć nieraz okazywali się dość „tępi”, to jednak Jezus robił na nich wielkie wrażenie. Poruszały ich czyny Jezusa pełne miłości i mocy. Stopniowo nabierali dobrej pewności siebie. Może czasem gratulowali sobie, że idąc za Jezusem, postawili na „dobrą kartę”. Każdego dnia olśniewało ich genialne i pełne prostoty nauczanie Jezusa. Odczuwali moc Jego słów. Podziwiali Go także za to, że nikomu nie dał się przechytrzyć.\nUtarło się przekonanie, że miłosierdzie jest swego rodzaju zawieszeniem działania sprawiedliwości. Tak rozumiana sprawiedliwość oznacza udzielanie nagrody za dobro, a kary za zło. Miłosierdzie miałoby przejawiać się w powstrzymaniu kary. Przyjmując taką koncepcję, niektórzy kaznodzieje od czasu do czasu straszą z ambony Bożą sprawiedliwością, żeby przypomnieć o obowiązkach chrześcijan i karze piekła ognistego.


Colian Logistic wynajął magazyn pod Wrocławiem - Magazyny\nColian Logistic wynajął magazyn pod Wrocławiem\nColian Logistic, operator logistyczny specjalizujący się w dystrybucji produktów FMCG, wynajął 9 300 mkw. nowoczesnej powierzchni magazynowo-biurowej w okolicach autostradowej obwodnicy Wrocławia. Przy negocjacjach umowy najmu, Colian Logistic reprezentowali Konsultanci AXI Immo.\nColian Logistic jest częścią grupy kapitałowej Colian SA, która skupia firmy producenckie oraz znane marki napojów, przypraw i słodyczy. Świadczy pełen zakres usług logistycznych dla podmiotów z grupy kapitałowej, jak również dla firm zewnętrznych zainteresowanych usługami logistyki i magazynowania w kraju i za granicą.\nW związku z rozwojem logistyki kontraktowej firma docelowo zajmie 9 300 mkw. nowoczesnej powierzchni magazynowo-biurowej w kompleksie Panattoni Park Wrocław III.\nPanattoni Park Wrocław III ALERT RSS magazyny komercjalizacja ALERT RSS


IQ - Która godzina? » sklep GryPlanszowe.pl « gry dla dzieci edukacyjne - cena, opinie\nJeśli odczytywanie godzin stanowi dla Was wyzwanie, to nie mogliście trafić lepiej.\n"IQ - Która godzina?" to zestaw gier i ćwiczeń, które w przystępny sposób przybliżą zagadnienia związane z odczytywaniem godzin i zrozumieniem ich zapisu. Poszczególne warianty gry zostały ułożone według poziomu skomplikowania - od najprostszych, aż po trudniejsze. Każda grupa wiekowa znajdzie coś dla siebie, a zawarte w grze zadania pomogą utrwalić zdobytą wiedzę. Wszystkie warianty pozwalają na samodzielną zabawę, jak i grę drużynową.\n48 żetonów z godzinami\n20 żetonów punktów\nOpinie o IQ - Która godzina?\nprodukt kompletny, na pewno przyniesie wiele zabawy


Michał Witkowski objął w PGE Polskiej Grupie Energetycznej stanowisko zastępcy dyrektora departamentu komunikacji i marketingu. Jest na nim odpowiedzialny za marketing spółki i podlega Agnieszce Zawartko, która jest szefem tego departamentu.\nFunkcja, którą pełni obecnie Witkowski jest nową w PGE, wprowadzoną w związku ze zmianami w strukturze marketingu. Dotychczas bowiem obowiązki, za które teraz odpowiada, Witkowski należały do dyrektora marketingu. Stanowisko to do niedawna zajmował Dariusz Maciołek, który odszedł z firmy (jego dalszych planów zawodowych nie udało nam się ustalić).\nW związku z wprowadzonymi zmianami inną funkcję pełni obecnie Agnieszka Zawartko - wcześniej dyrektor zarządzająca ds. komunikacji i marketingu PGE, a teraz dyrektor departamentu komunikacji i marketingu w spółce.\nMichał Witkowski do lutego br. był dyrektorem departamentu komunikacji korporacyjnej w Grupie PZU. Stanowisko to zajmował trzy lata. W PZU pracował od 2003 roku. Najpierw był specjalistą ds. media relations, a w latach 2006-2013 - communication managerem i rzecznikiem prasowym.\nDołącz do dyskusji: Michał Witkowski odpowiada za marketing PGE, odszedł Dariusz Maciołek\nMichal - gratulacje i powodzenia.\nGK PGE - dobry ruch, dobry zawodnik.\nMaciołek był pomyłką. Dobra zmiana. Wreszcie właściwy człowiek na właściwym miejscu. Witkowski jest uczciwy i pracowity, czego nie można było powiedzieć o poprzedniku.\nWreszcie ktoś z pomysłem a nie interesem. Witkowski to profesjonalista.\nWidać, że koledzy pana Michała dają radę na forum he he\nDługo sobie nie popracował, dźwignął odprawę i do PFR.


Dobry i trwały lakier do paznokci - EURModa.eu\nLakier do paznokci lakierowi nie jest równy. Każdy czymś się od siebie różni. Produkty te różnią się przede wszystkim konsystencją, trwałością, kryciem, kolorem, składnikami, ceną i firmą. Który jest lepszy? Który warto kupić? Kobiety często w swoich wypowiedziach wskazują na trwałość, a także informują, że lakier musi być po prostu dobry. Tylko pytanie – jak to rozumieć?\nDobry lakier do paznokci to taki, który spełnia wszystkie oczekiwania kobiet. Do tego określenia można spokojnie zaliczyć konsystencję, sposób krycia oraz składniki. Panie chcą, aby lakier wygodnie i z łatwością rozprowadzał się na całej powierzchni płytki paznokcia, bo tylko wtedy nie będą miały problemu z malowaniem. Zależy im również na tym, aby jakość krycia była jak najwyższa. Dzięki temu nie trzeba malować paznokci dwa czy trzy razy, a wystarczy jedynie raz. To pozwala oszczędzić czas. Składniki mają tu bardzo duże znaczenie. Niektóre są niebezpieczne i źle wpływają na organizm. Dlatego trzeba sprawdzić, czy przypadkiem lakier ich nie zawiera. Musi to być w końcu bezpieczny produkt, który nie niszczy paznokci i nie wpływa źle na funkcjonowanie organizmu.\nNiezwykle istotna w lakierze jest również jego trwałość. Malowanie paznokci nawet najlepszym lakierem zajmuje trochę czasu. Trzeba ukształtować paznokcie, oczyścić, poprawić skórki, pomalować i poczekać aż wyschną. Dlatego kobiety, które decydują się na wykonanie tych wszystkich czynności, chcą, aby lakier przez dłuższy czas pozostał na ich paznokciach. Żadna z kobiet nie chciałaby już po pierwszym dniu ujrzeć śladów ścierania się lakieru lub też odprysków. To by tylko oznaczało, że jej cała praca poszła na marne.\nObecnie wybór dobrych i tym samym trwałych lakierów jest bardzo duży, tylko trudno jest trafić na te naprawdę godne uwagi. Dlatego dobrze jest poza zapoznaniem się ze składnikami, sprawdzeniem konsystencji i firmy, zorientować się również, jakie są opinie innych kobiet, które już miały okazję niejednokrotnie używać wybrane produkty. Z opinii można dowiedzieć się wszystkiego, co najważniejsze, a mianowicie tego, jak lakier rozprowadza się na paznokciach, a także jak długo utrzymuje się na płytce w różnych warunkach.\nNie ma co ukrywać, te najlepsze lakiery więcej kosztują, ale to nie powinno żadnej kobiety zrażać. W końcu liczy się jakość. Poza tym jedna buteleczka lakieru, nawet jeżeli jest najmniejsza, wystarcza na długi czas stosowania. Takim lakierem można malować paznokcie wielokrotnie. Dlatego lepiej kupić jeden porządny i cieszyć się jego jakością przez długi czas, niż zainwestować te same pieniądze w kilka różnych i z żadnego z nich się nie cieszyć. W dobrych drogeriach można kupić dobre lakiery w przystępnych cenach. Tam często trafiają się promocje i oferty specjalne. Zresztą ile by nie kosztował, jeżeli kolor jest odpowiedni, a jego jakość gwarantuje wysoką trwałość, to nawet nie ma co się zastanawiać nad ceną. Wówczas ta nie ma najmniejszego znaczenia. Właśnie w ten sposób do sprawy tej podchodzi wiele kobiet i wcale swojej decyzji nie żałuje.