Wesołych Świąt! - Śląska Izba Lekarska - Pielęgniarstwo\nkwiecień 2015 nr 221\nWszystkim Koleżankom i Kolegom życzę,\naby wspaniała, świąteczna atmosfera Świąt Wielkanocnych\nzostała z nami, a wraz z nią\npojawiły się zmiany na lepsze.\nŻyczę nadziei i wiary w przyszłość, zdrowia\n„(...) Aby materialny postęp ludów nigdy\nnie usunął w cień wartości duchowych,\nktóre są duszą ich cywilizacji” – napisał\nw Orędziu na Wielkanoc w 2005 roku Jan\nPaweł II. 2 kwietnia br. mija 10 lat od Jego\nśmierci. W kwietniu mija też piąta rocznica\nkatastrofy pod Smoleńskiem, w której zginął Prezydent RP i 95 wybitnych Polaków,\nw tym dwoje lekarzy.\nCzas Wielkanocy to w polskiej tradycji pełne\nsymboliki chwile refleksji nad cudem odnowy życia. Śmierć i jej przezwyciężenie – rozumiane jako czas rozpaczy, a potem nadziei\ni radości – nasuwają myśli o coraz wspanialszych zdobyczach nowoczesnej medycyny,\nktóra potrafi dziś to, co kiedyś uznawano za\nniemożliwe. Lekarze wciąż przesuwają granice tego „niemożliwego”, ale konsekwencją\nstaje się rosnące wymaganie, by dokonywali\n„cudów” dzień po dniu, niemal w każdym\nbardzo trudnym medycznym przypadku.\nPacjenci, ich rodziny, media, opinia publiczna zdają się odsuwać od siebie świadomość,\nże wszyscy jednak umieramy... A my, lekarze,\nnie jesteśmy bogami. Mimo wysiłków, starań,\nwiedzy, dużego doświadczenia, zdobyczy\nnaukowych i nowoczesnej aparatury medycznej, często jesteśmy bezradni, musimy\nteż przyznać, że nie zawsze nauka daje nam\nodpowiedzi: czemu wystąpiło poważne po-\nwikłanie? Dlaczego chory nadal cierpi, a nawet – dlaczego go straciliśmy? Za każdym\nrazem jest to dla nas trauma, z którą zmagamy się przez całe zawodowe życie. O tym\nwspółczesna kultura, nakierowana przede\nwszystkim na idealny model zdrowia, młodości i piękna na długie lata oraz siły i mocy\nsprawczej człowieka – pamiętać nie chce.\nDo różnych problemów, z jakimi zmagamy\nsię w pracy (jakby było ich mało), dochodzi\njeszcze jeden. Powszechne stają się ogromne odszkodowania za niekorzystne dla pacjentów zdarzenia medyczne, co więcej, ich\nwysokość jest nieprzewidywalna, bo pozostaje do uznania sądu. Rośnie też w Polsce\nrynek usług oferujących pacjentom i ich\nrodzinom „wydobywanie” od szpitali czy lekarzy jak największych kwot odszkodowań.\nNie wszyscy wiedzą, że w Polsce kancelarię\nodszkodowawczą może prowadzić każdy,\nnie tylko prawnik i nie tylko ktoś posiadający wyższe wykształcenie. Przy czym taka\nosoba nie musi spełniać żadnych wymogów,\nte kancelarie nie są w żaden sposób koncesjonowane ani weryfikowane. Czy grozi nam\nzjawisko „żerowania” na szpitalnych korytarzach ludzi szukających okazji, by„przyłapać”\nlekarza nie tylko na błędzie, ale np. na podaniu niepełnej informacji, naruszenia dóbr\n28 marca br. (już po zamknięciu tego numeru „Pro Medico”) odbędzie się XXV Okręgowy Zjazd Lekarzy, połączony z przypomnieniem 80. rocznicy utworzenia\nśląskiego samorządu lekarskiego. Szerzej\nnapiszemy o Zjeździe w następnej edycji\npisma, ale już teraz serdecznie i gorąco\ndziękuję tym wszystkim, którzy przyczynili\nsię do wielu znaczących sukcesów Śląskiej\nIzby Lekarskiej w jej bogatej historii.\nFelieton. Polskie piekiełko\nPrawo medyczne – o wykonywaniu zawodu\nO tym, jak trudne jest dla lekarza i lekarza\ndentysty zorientowanie się w zawiłościach\nniedookreślonego prawa medycznego,\npisałem nieraz. Także o działaniach, jakie\nw ŚIL od lat podejmujemy, by poszerzyć\nświadomość prawną i pomóc Koleżankom\ni Kolegom w rozwiązywaniu problemów\nzwiązanych z tą tematyką. Uznałem to za\njeden z priorytetów działań samorządu.\nKolejnym krokiem będzie możliwość uzyskania całodobowej informacji prawnej,\nopinii i ekspertyz, poprzez bezpłatny dostęp do Serwisu Prawo i Zdrowie – Wyd.\nWolters Kluwer. W marcu trwa jeszcze\nokres testowania serwisu, mam nadzieję,\nże zakończy się pomyślnie i system zostanie wdrożony.\nFelieton. Strefa lepszego pacjenta\n„Pro Medico” Posctcriptum.\nPrawo medyczne. Rekojmia i gwarancja\n„W pogoni za przeznaczeniem”. Cd. powieści\ndr. n. med. Eugeniusza Czubaka\nKomisje problemowe. Stomatologia\nHistoria. Apel o przywołanie pamięci\nRozmowa z dr. n. med. Michałem Magierą\nSpotkania. Dobry zawód\nPrawo medyczne – nowy wzór karty zgonu\nW związku z tym, że XXXV Okręgowy Zjazd Lekarzy zaplanowano na\n28 marca br., a numer zamknęliśmy 12 marca, materiały zjazdowe i relacje zamieścimy w majowym wydaniu „Pro Medico”. Na bieżąco informacje będzie można znaleźć na stronie internetowej ŚIL oraz w wysyłanych\nPewien urzędnik po dwudziestu latach pracy na czwartym piętrze został przeniesiony na\ndrugie. Podwija zarękawki i wzdycha: ech, to cygańskie życie... Na pewno nie zna angielskiego przysłowia „A rolling stone gathers no moss – toczący się kamień nie obrasta mchem”.\nŻyć aktywnie, dynamicznie, ciekawie, „pełną parą i pełną piersią” – niekoniecznie musi jednak znaczyć, że tylko pracą, nawet pełną sukcesów. Dziś poważnym deficytem stał się czas\n– ale ten tylko i wyłącznie dla nas. Coraz częściej mniej ważne zaczyna być samo wynagrodzenie, ale pytanie, ile czasu trzeba poświęcić, żeby je zdobyć? Ten rachunek nie wypada\njuż tak imponująco, jeśli (a wiedzą to głównie lekarze) pracujemy od rana do wieczora,\nw święta i w weekendy, przekładamy i skracamy urlopy, a w czasie wolnym odbieramy\nsłużbowe telefony, nie odrywając się od tabletu czy laptopa – bo może w pracy dzieje się\ncoś ważnego bez nas? Ktoś powie: to banał, aż w zębach zgrzyta. Jednak lekarze pracujący\nw hospicjach mówią, że ludzie umierający najczęściej żałują właśnie straconego czasu,\nktóry „przemknął” im w pogoni za... Tu każdy mógłby dopisać coś innego...\nDlatego składając życzenia z okazji Wielkanocy,\ntak nierozerwalnie związanej z wiosennym czasem\nodnowy i „życia na nowo”,\nżyczymy naszym Czytelnikom przede wszystkim więcej czasu dla siebie,\npozytywnego egoizmu, który pozwoli realizować swoje pasje\ni spełnić dawno odkładane marzenia.\nAdam Mickiewicz, fragment wiersza „Pierwiosnek”\nIlustracją i symbolem tych życzeń niech będzie zdjęcie nadesłane do nas przez doktora\nArtura Gapa, w związku z majowymi Mistrzostwami Polski Lekarzy w Wędkarstwie. Piękne okoliczności wiosennej przyrody, cisza, niczym niezakłócony spokój, bezmiar cierpliwości i wiele wolnego czasu...\nMłodzi lekarze, którzy w sesji wiosennej i jesiennej 2014 roku zdali\nLekarski Egzamin Końcowy lub Lekarsko-Dentystyczny Egzamin\nKońcowy z najlepszymi wynikami spośród członków Śląskiej Izby\nLekarskiej. Od lewej: dr dr Hanna Kwiendacz, Tomasz Stefański,\nMarcin Wita, prezes ORL Jacek Kozakiewicz, Anna Babińska, Michał\nPosiedzenie Okręgowej Rady Lekarskiej w dniu 11 marca\n2015 roku rozpoczęto od powitania zaproszonych lekarzy,\nktórzy w sesji wiosennej i jesiennej 2014 roku zdali Lekarski\nEgzamin Końcowego lub Lekarsko-Dentystyczny Egzamin\nKońcowy z najlepszymi wynikami spośród członków Śląskiej Izby Lekarskiej. Byli to: lek. Anna Babińska, lek. Michał Majewski, lek. Marcin Wita, lek. Hanna Kwiendacz\ni lek. dent. Tomasz Stefański. Do gratulacji i życzeń przekazanych przez prezesa ORL Jacka Kozakiewicza dołączono upominki oraz gratyfikację pieniężną. Zapewniono, że\nŚląska Izba Lekarska zawsze służy swoim członkom radą\ni wszelką możliwą pomocą:\n– Proszę przyjąć wyrazy uznania za poniesiony trud, wytrwałość oraz wkład pracy, niezbędny do osiągnięcia tak wspaniałego wyniku. Wyrażam nadzieję, że stanie się on fundamentem dalszych sukcesów, związanych z wykonywaniem\npięknego zawodu lekarza i lekarza dentysty – mówił prezes\nORL i jednocześnie zapewniał, że śląski samorząd lekarski\nbędzie dokładał wszelkich starań, by pomagać najmłodszym, a w szczególności wspierać najlepszych spośród\nnich. Kolejno młodzi lekarze opowiedzieli o swoich planach zawodowych, naukowych oraz zainteresowaniach.\nW związku ze zbliżającym się XXXV Okręgowym Zjazdem\nLekarzy w Katowicach, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym dokonano analizy i oceny przedstawionych\nsprawozdań: z działalności Okręgowej Rady Lekarskiej\nw 2014 r. oraz z wykonania budżetu za 2014 r. W głosowaniu jednogłośnie podjęto uchwały o przyjęciu sprawozdań.\nCzłonków Rady zapoznano także ze sprawozdaniem Okręgowej Komisji Rewizyjnej. W swojej uchwale Komisja zawarła następujące wnioski:\n– pozytywnie oceniła realizację budżetu uchwalonego na\nrok 2014 przez XXXIV OZL,\n– z uznaniem odnosi się do gospodarki finansowej ORL,\n– pozytywnie ocenia plan budżetu na rok 2015,\n– z zadowoleniem dostrzega troskę ORL, by pieniądze ze\nskładek lekarzy wracały do nich w jak największej części,\n– gorąco popiera inicjatywę prezesa ORL zmierzającą do\nwprowadzenia możliwości indywidualnego dysponowania częścią składki członkowskiej,\n– wnioskuje do XXXV OZL o udzielenie ORL absolutorium\nKolejnym punktem marcowego posiedzenia ORL było\nuchwalenie programu obrad XXXV OZL, który odbędzie się\n28 marca 2014 roku (już po zamknięciu tego numeru „Pro\nFot.: Katarzyna Fulbiszewska\nOd lewej: Janusz Wojciechowski – europoseł, Jacek Kozakiewicz –\nprezes ORL i Danuta Korniak – zastępca sekretarza ORL, moderator\n„Rola lekarza psychiatry na oddziale detencji sądowej w aspekcie obowiązujących przepisów prawnych” to temat panelu\ndyskusyjnego, przygotowanego przy aktywnym udziale koła\nsamorządowego przy Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku, który odbył się 16 lutego br. w „Domu Lekarza”.\nWśród zaproszonych do dyskusji gości znaleźli się m.in. Janusz\nWojciechowski – europoseł, Piotr Mika – wiceprezes Sądu\nOkręgowego w Gliwicach, Dorota Pasieka-Mrochem – sędzia\nSądu Okręgowego w Katowicach, prof. Irena Krupka-Matuszczyk – przewodnicząca Oddz. Śląskiego Polskiego Towarzystwa\nPsychiatrycznego, dr Magdalena Drozdowska-Kosiak – kierownik Oddz. V Psychiatrycznego Sądowego w Toszku, dr Maria\nBrzezińska-Musioł i dr Stanisław Wencelis – przedstawiciele\nKoła Samorządowego z Rybnika oraz przedstawiciele Rzecznika\nPraw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. W imieniu Prezydium\nORL w spotkaniu, którego moderatorem była dr Danuta Korniak, zastępca sekretarza ORL, uczestniczył dr Jacek Kozakiewicz – prezes ORL.\nOmawiano zasady kierowania na detencję i przesłanki do jej\nstosowania, zarówno w świetle obowiązujących, jak i nowych\nprzepisów, zawartych w ustawie z 20 lutego br.* o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (wśród zmienionych ustaw jest także Kodeks karny wykonawczy), a także\nproblemy, na jakie napotykają lekarze pracujący na oddziałach\npsychiatrycznych, w których odbywa się detencja. Zwrócono uwagę na konieczność wyraźnego oddzielania roli lekarzy\ni wymiaru sprawiedliwości w omawianym zakresie. Mówiono\nteż o tym, że została pominięta opinia środowiska psychiatrycznego w nowelizacji prawa karnego, jak również o braku reakcji\nze strony Ministerstwa Zdrowia na narzucenie psychiatrycznej\nopiece zdrowotnej nowych zadań bez gwarancji ich realizacji\nz uwagi na brak odpowiedniego finansowania i infrastruktury.\nPoruszono też problem przedstawiania detencji oraz leczenia\npsychiatrycznego w mediach w kontekście odpowiedzialności\ni etyki mediów. Zagadnienie to omówiła red. Grażyna Ogrodowska – kierownik Działu Informacyjno-prasowego ŚIL.\nUczestnicy panelu, w tym europoseł Janusz Wojciechowski,\nwyrazili zadowolenie z przeprowadzonej dyskusji i dziękowali\ngospodarzom za zorganizowanie ciekawego forum, dającego\nmożliwość wieloaspektowego omówienia tematu.\n* Do dnia zamknięcia numeru ustawa nie została jeszcze podpisana przez prezydenta RP.\nPosiedzenie Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach, które odbyło się 18 lutego br., w dużej mierze zostało poświęcone przygotowaniu materiałów w związku ze zbliżającym się Okręgowym Zjazdem Lekarzy w Katowicach. Rada\nwysłuchała informacji rocznych przedstawionych przez\nTadeusza Urbana – OROZ (Sprawozdanie z działalności\nw Katowicach) i Adama Dyrdę – przewodniczącego OSL\n(Sprawozdanie z działalności Okręgowego Sądu Lekarskiego).\nCzłonkowie ORL podjęli także uchwałę w prawie opłat\nza czynności Komisji Bioetycznej przy ŚIL (jej pełen tekst\ndostępny jest na stronie internetowej Izby: www.izba-lekarska.org.pl w zakładce: Komisja Bioetyczna). Podjęcie\nuchwały poprzedzone było zorganizowanym w grudniu\n2014 r. z inicjatywy Komisji Bioetycznej ŚIL spotkaniem\nz udziałem przedstawicieli komisji bioetycznych działających przy Izbach, uniwersytetach i instytutach medycznych. Podczas spotkania wypracowano wspólne stanowisko dotyczące spornych kwestii związanych przede\nwszystkim z wątpliwościami natury prawnej.\nW lutym tego roku poznaliśmy pomysł połączenia dwóch dużych katowickich szpitali należących do Śląskiego Uniwersytetu\nMedycznego: Centralnego Szpitala Klinicznego oraz Uniwersyteckiego Centrum Okulistyki i Onkologii „Ceglana”, z jednoczesnym przekształceniem tych podmiotów w spółkę z o.o. Obie\nplacówki już mają wspólnego dyrektora, którym jest Dariusz\nJorg. 24 lutego br. odbyły się posiedzenia rad społecznych obu\ntych szpitali, w których uczestniczyli przedstawiciele samorządu lekarskiego: Tomasz Romańczyk – członek ORL (CSK) oraz\nJacek Kozakiewicz, prezes ORL („Ceglana”). Oba spotkania,\nz udziałem prorektora ds. klinicznych SUM – Damiana Czyżewskiego, zostały poświęcone przygotowaniom do wspomnianego przekształcenia. Niestety materiały, które kilka dni przed\nposiedzeniem otrzymali członkowie obu rad, były bardzo ogólne i nie zawierały wielu szczegółów, także w zakresie finansowym. Brakowało w nich również bliżej określonych zamierzeń\ndotyczących najbliższych kilku lat. Przedstawiciele samorządu\nlekarskiego pytali dyrektora oraz prorektora SUM m.in. o planowany poziom zatrudnienia w nowej jednostce. Z otrzymanych\nodpowiedzi wynikało, że w związku z przekształceniem i połączeniem nie dojdzie do zwolnień wśród personelu medycznego, przewidywany jest wręcz wzrost zatrudnienia, który będzie\nwynikał z podjęcia nowych rodzajów działalności. Dyrektor Jorg\npoinformował, że z planami przekształceń zapoznane zostały organizacje pracownicze obu szpitali i nie wniosły dotychczas żadnych uwag. Na postawione przez prezesa ORL pytanie dotyczące\nmożliwych skutków planowanej restrukturyzacji dla dostępności świadczeń medycznych w regionie, obecni na radzie przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej przekonywali,\nże nie przewidują ich ograniczenia. Prorektor SUM, reprezentujący na posiedzeniu rady organ założycielski obu szpitali, zapewnił\nz kolei, że restrukturyzacja nie wpłynie negatywnie na działalność naukową, dydaktyczną i kliniczną dotychczas prowadzoną\nw obu placówkach.\nz władzami Katowic\n26 lutego w siedzibie Urzędu Miasta Katowice odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli: Marcin Krupa – prezydent Katowic,\nMarzena Szuba wiceprezydent Katowic, Waldemar Bojarun –\nnaczelnik Wydziału Promocji oraz Jacek Kozakiewicz – prezes\nORL. Celem spotkania było omówienie istotnych kwestii dotyczących realizacji projektu utworzenia w Katowicach Muzeum Medycyny. Prezes zapoznał gospodarzy spotkania z dotychczasowymi\ndziałaniami i uzgodnieniami, jakie zapadły w sprawie powołania\ntej placówki, zyskując ich pełną aprobatę. Wszyscy rozmówcy\nuznali, że najlepszą siedzibą dla projektowanego muzeum byłyby pomieszczenia w obrębie nowego Muzeum Śląskiego w Katowicach. Ustalono, że w najbliższych dniach prezydent omówi\ntę kwestię z Wojciechem Saługą – marszałkiem województwa\nśląskiego. To spotkanie ma być wstępem do organizacji kolejnego, już ze wszystkimi sygnatariuszami, oświadczenia w sprawie\nutworzenia na Górnym Śląsku Muzeum Medycyny, które planowane jest w siedzibie Śląskiej Izby Lekarskiej. W trakcie wizyty\nw Urzędzie Miasta prezes poruszył także sprawę wniosku ORL\no nadanie Szpitalowi w Murckach imienia dr. Jerzego Borysa\noraz przedstawił pomysł na ustawienie rzeźby przedstawiającej\nHippokratesa na skwerze przed budynkiem Domu Lekarza w Katowicach, co spotkało się z zainteresowaniem władz miejskich.\nW lutym prezes ORL Jacek Kozakiewicz – nawiązując do wcześniejszego wniosku prof. Władysława Nasiłowskiego ze stycznia 2014 r. – zwrócił się do prof. Jana Zejdy, dziekana Wydziału\nLekarskiego w Katowicach SUM, o rozważenie możliwości zrealizowania obecnie wniosku Rady Wydziału Śląskiej Akademii\nMedycznej z 1968 roku, w przedmiocie nadania tytułu profesora\nśp. docentowi Tadeuszowi Pragłowskiemu. Wniosek Rady w tej\nsprawie od końca lat 60. nie doczekał się odpowiedzi, gdyż – jak\nwynika z nieoficjalnych informacji – został wstrzymany z powodów politycznych. Docent Pragłowski w 1943 roku jako asystent\nZakładu Medycyny Sądowej w Krakowie uczestniczył w pierwszym otwarciu grobów polskich oficerów w Katyniu. Przebywał\ntam z nakazu władz podziemia i reprezentował Polski Czerwony\nKrzyż oraz Radę Główną Opiekuńczą. Swoim udziałem przyczynił\nsię do jednoznacznej oceny medycznej – iż zabójstwa dokonała\nstrona sowiecka, a więc zaprzeczył tzw. „kłamstwu katyńskiemu”,\nnarażając się tym samym na represje ze strony powojennych\nwładz komunistycznych. Prezes ORL pisma w tej sprawie przesłał\nrównież do prof. Władysława Nasiłowskiego – emerytowanego kierownika Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej SUM oraz\ndr. Czesława Chowańca – pełniącego obecnie funkcję kierownika tej katedry i zakładu.\nZ inicjatywy prezesa ORL, Jacka Kozakiewicza, mając na uwadze\nchęć zapewnienia wszystkim członkom śląskiego samorządu lekarskiego możliwości uzyskania całodobowej pomocy prawnej,\nPrezydium ORL uruchomiło testowy dostęp do Serwisu Prawo\ni Zdrowie – Wydawnictwa Wolters Kluwer. Od 16 marca br. przez\nczternaście dni członkowie ŚIL mogli sprawdzić działanie serwisu, w którym można znaleźć nie tylko rozwiązanie interesującego problemu, ale także wiele ciekawych opinii i ekspertyz. W tym\nczasie zbierane były opinie na temat jego funkcjonowania. Już\npo zamknięciu tego numeru „Pro Medico”, po przeanalizowa-\nniu okresu testowego, uwzględniając zgłoszone opinie i uwagi,\nPrezydium ORL podejmie decyzję o wyborze najkorzystniejszej\noferty dalszego udostępnienia członkom ŚIL serwisu. Informacja\nna ten temat zostanie opublikowana na stronie internetowej ŚIL\nw zakładce „Aktulaności”.\nPo długiej dyskusji zainicjowanej przez Komisję ds. Kształcenia\nPodyplomowego członkowie Prezydium ORL zdecydowali o zakupie 320 tzw. „pilotów” – urządzeń, które będą wykorzystywane\nm.in. do monitorowania wyników szkolenia, umożliwiając testowe sprawdzanie zdobytej wiedzy podczas jego trwania. Urządzenia te będą pomocne również w czasie obrad i głosowań np.\npodczas Okręgowego Zjazdu Lekarzy czy posiedzeń Okręgowej\nRady Lekarskiej, bo ułatwią szybkie liczenie głosów w głosowaniach jawnych.\nPrezydium ORL podjęło decyzję o ufundowaniu dwóch rocznych\nstypendiów dla zdolnych studentów Śląskiego Uniwersytetu\nMedycznego i przekazało pieniądze na ten cel Fundacji Episkopatu Polski „Dzieło Nowego Tysiąclecia” – wspierającej edukację\nuzdolnionej młodzieży z małych miast i wsi. „Stypendyści Fundacji nazywani są „Żywym Pomnikiem” św. Jana Pawła II, zaś pomoc\ndla nich stanowi urzeczywistnienie woli naszego Wielkiego Rodaka.\nTo ważny sposób przekładania papieskiego nauczania na konkret\nżycia” – napisał, dziękując, w liście skierowanym do Śląskiej Izby\nLekarskiej ks. prał. Jan Drob, przewodniczący Zarządu Fundacji.\nW najbliższym czasie planowane jest spotkanie członków Prezydium ORL ze stypendystami, by zapoznać ich z działalnością\nsamorządu lekarskiego i zaproponować włączenie się w niektóre\nPrezes ORL, Jacek Kozakiewicz, w imieniu Śląskiej Izby Lekarskiej, objął patronatem następujące wydarzenia:\nKoncert Charytatywny w Operze\nŚląskiej w Bytomiu z okazji Dnia\nZdrowia (7 marca\nbr.). Podczas koncertu prezes ORL\nodebrał z rąk Barbary Dziuk – radnej Sejmiku Woj.\nŚląska” przyznane Śląskiej Izbie\nLekarskiej za „wybitną działalność\ncharytatywną na rzecz regionu śląskiego i włączenie się\nw akcje prospołeczne mające na celu rozbudzenie wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka”.\nII Konferencję Onkologiczną im. Łukasza Modliborskiego, organizowaną przez Katedrę Chirurgii CzaszkowoSzczękowo-Twarzowej i Chirurgii Stomatologicznej wraz\nze Studenckim kołem Naukowym. (14 marca br.).\nI Międzynarodową Studencką Konferencję Psychiatryczną,\nktórej organizatorem jest Studenckie Koło Naukowe przy\nKatedrze i Klinice Psychiatrii i Psychoterapii ŚUM (18 kwietnia br.).\nX Międzynarodową Studencką i LIV Międzywydziałową\nKonferencję Naukową Studentów Uczelni Medycznych (2122 maja br.). Prezydium wyraziło zgodę również na ufundowanie nagród książkowych dla uczestników konferencji.\nOgólnopolską Konferencję Naukowo-Szkoleniową „Badania laboratoryjne w miejscu opieki nad pacjentem – okiem\nlekarza i diagnosty laboratoryjnego” organizowaną przez\nWydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu oraz Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu (11 czerwca br.).\n65-lecie Oddziału Katowickiego Polskiego Towarzystwa\nDermatologicznego (23 września br.).\n5 lutego Jacek Kozakiewicz, prezes ORL był uczestnikiem\nspotkania na temat powstania Karty Praw Lekarza (będącej\nodpowiednikiem Karty Praw Pacjenta), przygotowywanej\nwspólnie z OIL w Krakowie.\n6 lutego prezes ORL spotkał się z prof. Waldemarem Jańcem, wybitnym farmakologiem, którego zaprosił do wygłoszenia okolicznościowego wykładu, na najbliższym spotkaniu ze specjalistami i ich kierownikami. W czasie spotkania\nprofesor przekazał Izbie swoją nową monografię na temat\n10 lutego prezes ORL spotkał się z dr Zofią Orzechowską –\nprezes o/Śląskiego STOMOZ. W trakcie spotkania omówiono\naktualne problemy lecznictwa otwartego po wprowadzeniu\n11 lutego miało miejsce spotkanie prezesa ORL z dr. Januszem Kowalskim, dotyczące Gliwickiego Sympozjum Chirurgii Dziecięcej, które odbędzie się 23 kwietnia br. Sympozjum\njest organizowane z okazji 70. rocznicy powstania Oddziału\nChirurgii Dziecięcej w Gliwicach – jednego z najstarszych\ntego typu oddziałów w Polsce, którego wieloletnim kierownikiem był prof. Zbigniew Tabeński.\nW dniach od 27 lutego do 1 marca trwało wyjazdowe posiedzenie Komisji ds. Kultury ORL z udziałem prezesa, w ramach\nktórego zorganizowano – już po raz kolejny – koncert Lekarzy Muzykujących dla pacjentów Wojewódzkiego Szpitala\nRehabilitacyjnego (więcej na ten temat na str. 26).\n3 marca prezes ORL uczestniczył w posiedzeniu Komisji ds.\nEmerytów i Rencistów, w trakcie którego omawiano m.in.\nplany wyjazdów integracyjnych i szczegóły organizacji zbliżającego się spotkania wielkanocnego, tradycyjnie już odbywającego się w Domu Lekarza. Prezes ORL przedstawił\nczłonkom Komisji inicjatywę utworzenia na bazie wyjazdów\nintegracyjnych Lekarskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku\ni zadeklarował niezbędną pomoc w tym zakresie.\n6 marca miało miejsce spotkanie prezesa ORL z Haliną Cierpiał – przewodniczącą Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”, poświęcone omówieniu niektórych\nzagadnień dotyczących organizacji ochrony zdrowia w województwie śląskim, a zwłaszcza przekształceń podmiotów\ndziałalności leczniczej w Katowicach.\n9 marca rozpoczął się ostatni kurs „Zdrowie Publiczne” realizowany w ramach trzeciej edycji projektu unijnego „Pro Doctore\n– Projekt Wspierający Rozwój Kadr Medycznych w Województwie Śląskim.” Prezes ORL podziękował prof. Małgorzacie\nMuc-Wierzgoń, kierownikowi kursu, za nadzór merytoryczny\ni prowadzenie w jego ramach wykładów.\n10 marca odbyły się posiedzenia dwóch komisji ORL: Finansowej i Rewizyjnej, w których udział wziął prezes ORL.\nAnna Zadora-Świderek, Justyna Dasiak\nInformacja o wykonywaniu zawodu\nOkręgowa Rada Lekarska w Katowicach, podobnie jak Rady\nw pozostałych izbach lekarskich, prowadzi okręgowy rejestr lekarzy i lekarzy dentystów. Rejestr, zgodnie z ustawą o izbach lekarskich, stanowi zbiór dokumentów i danych lekarzy oraz lekarzy\ndentystów posiadających prawo wykonywania zawodu, którzy:\na) wykonują zawód na obszarze działania okręgowej izby\nb) nie wykonują zawodu i zamieszkują na obszarze działania\nWśród danych, które wpisuje się w rejestrze, są informacje o:\nzatrudnieniu – nazwa i adres pracodawcy, zajmowane stanowisko – u każdego kolejnego pracodawcy, poczynając od\ndaty rozpoczęcia wykonywania zawodu lekarza,\nprowadzeniu praktyki lekarskiej (indywidualnej lub grupowej) wraz z numerem wpisu do rejestru,\nwykonywaniu zawodu lekarza w innym niż Rzeczpospolita\nPolska państwie członkowskim Unii Europejskiej.\nKażdy lekarz i lekarz dentysta obowiązany jest zawiadomić\nw terminie 30 dni właściwą radę lekarską o zmianie wymienionych wyżej danych.\nJednocześnie, ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty,\nw przepisie art. 2 określa, co jest wykonywaniem zawodu, odpowiednio lekarza i lekarza dentysty, a co uważa się za wykonywanie\nzawodu. I tak, wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych,\nw szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób\nWykonywanie zawodu lekarza dentysty polega na udzielaniu\nNasze porady, opinie oraz inne informacje\nmogą być też uzyskane\nprzez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone\nodpowiednimi dokumentami, świadczeń określonych w ust. 1,\nw zakresie chorób zębów, jamy ustnej, części twarzowej czaszki\noraz okolic przyległych.\nprowadzenie przez lekarza prac badawczych w dziedzinie\nnauk medycznych lub promocji zdrowia,\nnauczanie zawodu lekarza,\nkierowanie podmiotem leczniczym, o którym mowa w art. 4\nustawy o działalności leczniczej lub\nzatrudnienie w podmiotach zobowiązanych do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych\nw rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki\nzdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub\nurzędach te podmioty obsługujących, w ramach którego\nwykonuje się czynności związane z przygotowywaniem,\norganizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem świadczeń\nPowyższe informacje o formach wykonywania zawodu są istotne\nz punktu widzenia ciągłości wykonywania zawodu przez danego\nlekarza i lekarza dentystę oraz oceny w zakresie przerwy w wykonywaniu zawodu (tj. niewykonywania zawodu przez okres co\nnajmniej pięciu lat). Naczelna Rada Lekarska, uwzględniając trudności interpretacyjne, wydała stanowisko Nr 82/05/IV z dnia 4 listopada 2005 r. w sprawie interpretacji art. 10 ust. 3 ustawy z dnia\n5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zakresie\nustalania pięcioletniego okresu niewykonywania zawodu lekarza,\nZgodnie ze stanowiskiem NRL, pięcioletni okres niewykonywania\nzawodu lekarza, lekarza dentysty, o którym mowa w art. 10 ust. 3\nustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, zostaje przerwany, jeżeli lekarz, lekarz dentysta przed upływem\npięciu lat podejmie aktywność zawodową, obejmującą udzielanie\nświadczeń zdrowotnych, prowadzenie prac badawczych w dziedzinie nauk medycznych lub nauczanie zawodu lekarza, lekarza\ndentysty albo działanie w zakresie promocji zdrowia, realizowaną\nfaktycznie i w formach określonych w ust. 2, nieprzerwanie przez\nokres co najmniej sześciu miesięcy w wymiarze 40 godzin miesięcznie, potwierdzoną odpowiednimi dokumentami.\nW przypadku braku informacji w Rejestrze o wykonywaniu\nzawodu przez danego lekarza lub lekarza dentystę, prezes\nOkręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach zwraca się do zainteresowanego o wyjaśnienie form wykonywania zawodu\nw ostatnich pięciu latach. Jednocześnie do wysyłanego przez\nprezesa ORL w Katowicach pisma dołączane jest oświadczenie do wypełnienia w przypadku, gdy lekarz zaprzestał\nlub zamierza zaprzestać wykonywania zawodu. W przypadku wykonywania zawodu, lekarz/lekarz dentysta proszony\njest o przesłanie dokumentów potwierdzających ten fakt.\nW przypadku zaprzestania wykonywania zawodu – wypisanie oświadczenia. Wypełnione przez lekarza/lekarza dentystę oświadczenie należy odesłać do Śląskiej Izby Lekarskiej.\nPrzesłane przez lekarza dokumenty potwierdzające wykonywanie zawodu albo oświadczenie stanowią podstawę do\naktualizacji wpisu w Rejestrze i odnotowania, że dany lekarz/\nlekarz dentysta wykonuje zawód w określonych formach albo\nzaprzestał wykonywania zawodu.\nTemat wciąż aktualny i wciąż budzący\nszereg skrajnych i rozbieżnych reakcji.\nLekarze coraz częściej reklamują w sposób niedozwolony swoją działalność, tak\nw ramach praktyki lekarskiej, jak i wykonywanej w ramach niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej.\nCoraz więcej pokus dotyczy również\nudziału w reklamach leków, tzw. suplementów diety, metod postępowania, ale\nrównież reklamowania na przykład samochodów, operatorów telefonii cyfrowej, różnych sprzętów, biur podróży itp.\nDo celów reklamowych wykorzystywane\nsą już nie tylko „klasyczne” formy, takie\njak plakaty, artykuły prasowe, ulotki, ale\nrównież nowoczesne formy przekazu.\nMiejscami, w których częściej zamieszczane są reklamy z udziałem lekarzy, lub\nlekarzy dotyczące są internet oraz telewizja. Formy są przeróżne. Od niewielkich\nogłoszeń czy informacji na portalach\nspołecznościowych lub informacyjnych,\npo rozbudowane formy filmowe, gdzie\nlekarz staje się aktorem utożsamianym\nz konkretną kampanią reklamową. Granic niestety nie ma. Szokują olbrzymie\nbanery opatrzone wizerunkiem lekarza,\numieszczone w najbardziej widocznych\ni atrakcyjnych z tego powodu punktach\nmiasta. Wielu z nas bulwersował olbrzymi baner zamieszczony na wieży ciśnień\nw Katowicach, z wizerunkiem uśmiechniętego lekarza czynnie wykonującego\nswój zawód, opatrzony jego imieniem\ni nazwiskiem. Z trwogą patrzę na przejeżdżające przez Śląsk tramwaje i autobusy,\nbo obawiam się, że któregoś dnia również one będą oklejone reklamami z wizerunkiem Kolegów lub Koleżanek.\nNiejednokrotnie oburzenie w środowisku wywołują informacje zawarte\nw przekazach reklamowych o stosowaniu szczególnych metod leczenia, najwspanialszych urządzeniach do niego\nwykorzystywanych, nie mówiąc już o najniższych cenach, możliwościach ratalnych spłat, czy też specjalnych kuponach\nrabatowych. Liderem w przekazie takich\ninformacji jest znany portal internetowy\nGroupon. Tam pojawiają się na przykład\ninformacje o specjalnościach kolegów\nlekarzy, których nie posiadają, a nawet\nPrzepisy Kodeksu Etyki Lekarskiej mające zastosowanie w sprawach o udział\nlekarzy w reklamach:\nart. 1 pkt 3 – Naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie lekarza,\nktóre podważa zaufanie do zawodu.\nart. 14 – Lekarz nie może wykorzystywać swego wpływu na pacjenta w innym\ncelu niż leczniczy.\nart. 63 pkt 1 – Lekarz tworzy swoją zawodową opinię jedynie w oparciu o wyniki\nswojej pracy, dlatego wszelkie reklamowanie się jest zabronione.\nart. 63 pkt 2 – Lekarz nie powinien wyrażać zgody na używanie swego nazwiska\ni wizerunku dla celów komercyjnych.\ntakich, których w Polsce nie ma. Niestety, również „poważne” gazety nie stronią od zamieszczania sponsorowanych\nartykułów wychwalających najlepszych\nlekarzy i ich wspaniałe metody leczenia,\nniejednokrotnie opatrzonych pięknymi\nzdjęciami. Wydaje się, że mają one mieć\njedynie formę przekazu informacyjnego,\nale tak naprawdę są reklamą mającą na\ncelu zwiększenie obrotów finansowych.\nZdarza się, że lekarze godzący się na\nudział w reklamach nie wiedzą, że tego\nnie wolno im robić. Niestety, nie są chyba zorientowani, jakie są granice tego, co\nwolno, a czego nie. Nie znają prawdopodobnie zasad Kodeksu Etyki Lekarskiej,\nktóry mówi przecież wprost, że lekarz\nnie może reklamować nie tylko wyników\nswojej pracy, ale również nie powinien\nwyrażać zgody na używanie swojego\nnazwiska i wizerunku do celów komercyjnych. Niejednokronie trudno w tę niewiedzę uwierzyć, gdyż przekazy reklamowe\nskonstruowane są niezwykle zgrabnie.\nNależy ciągle przypominać Koleżankom\ni Kolegom lekarzom i lekarzom dentystom, że – zgodnie z przepisami Kodeksu\nEtyki Lekarskiej – nie powinni brać udziału w żadnych promocjach i reklamach,\nprzy czym „nie powinni” w tym przypadku należy rozumieć jednoznacznie „nie\nmogą”. Lekarz musi dbać o swój i środowiska wizerunek, nie powienien włączać\nsię w żadne akcje reklamowe, które mogą\npodważać jego autorytet w środowisku\ni wśród pacjentów. Wiele pokoleń lekarzy\npracowało na dobrą opinię o naszym środowisku. Udział lekarzy w reklamach, jak\nrównież reklamowanie swoich własnych\nusług, zmuszają – niestety – rzecznika od-\npowiedzialności zawodowej do działania,\nponieważ jest to ewidentne przewinienie zawodowe w kontekście naruszenia\nKodeksu Etyki Lekarskiej. Zdecydowana\nwiększość ujawnionych przypadków\ntrafia do sądu lekarskiego z wnioskiem\no ukaranie. Temat ten jest jednym z priorytetów całego samorządu i nikt, kto\nnie stosuje się do określonych reguł, nie\nmoże liczyć na pobłażliwość. We wszystkich tych sprawach poszkodowanym jest\ncały samorząd zawodowy, czyli tak naprawdę my wszyscy.\nApeluję do wszystkich Kolegów i Koleżanek, aby pamiętali o wspomnianych\npowyżej przepisach Kodeksu Etyki Lekarskiej, a w razie jakichkolwiek wątpliwości\nco do stosowania tych reguł w codziennej praktyce – zwracali się do nas – Okręgowej Izby Lekarskiej, Komisji ds. Etyki\nLekarskiej i Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.\nŚląska Izba Lekarska w Katowicach zaprasza\nna KURSY I KONFERENCJE\n8.04.2015 (środa) godz. 16.00\nEKG – OD PODSTAW DO PRZYKŁADÓW KLINICZNYCH. SPOTKANIE\nDRUGIE: NIEDOKRWIENIE, ZAWAŁ, PRZEROST\nWarsztaty dla lekarzy pragnących poszerzyć swoją wiedzę z zakresu\nelektrokardiologii praktycznej oraz przygotowujących się do egzaminów specjalizacyjnych (interna, kardiologia)\n9.04.2015 (czwartek) godz. 9.30\nWspółpraca: Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny\nKurs doskonalący – warsztaty praktyczne* (wymagany formularz\nNAGŁE STANY ZAGROŻENIA ŻYCIA Z PRZYCZYN SERCOWO-NACZYNIOWYCH\n13.04.2015 (poniedziałek) godz. 15.30\n14.05.2015 (czwartek) godz. 15.30\n9.06.2015 (wtorek) godz. 15.30\n14.04.2015 (wtorek) godz. 16.00\nNIEWYDOLNOŚĆ SERCA – JAK MOŻE POMÓC ELEKTROKARDIOLOGIA (dla lekarzy POZ)\nKierownik naukowy prof. Krzysztof Gołba\n17.04.2015 (piątek) godz. 15.30\nCzas trwania: wykład - 6 godzin dydaktycznych, warsztaty praktyczne*\n– 7 godzin dydaktycznych.\nPo wykładzie uczestnicy zostaną podzieleni na małe grupy warsztatowe\ndo ćwiczeń resuscytacji z zastosowaniem manekinów i sprzętu ratunkowego. Koszt uczestnictwa 50 zł. Każdy z uczestników wykładu weźmie\nudział w jednym spotkaniu warsztatowym.\n17-18.04.2015 (piątek-sobota) godz. 15.30\nALLOPLASTYKA PIERWOTNA STAWU KOLANOWEGO – kurs\nMiejsce kursu: Hotel „Jaskółka”, Ustroń\nKurs doskonalący - warsztaty praktyczne*(wymagany formularz\nPOSTĘPOWANIE Z DZIECKIEM PO CIĘŻKIM URAZIE\n21.04.2015 (wtorek) godz. 15.30\n25.05.2015 (poniedziałek) godz. 15.30\n16.06.2015 (wtorek) godz. 15.30\n18.04.2015 (sobota) godz. 10.00\nKONFERENCJA NAUKOWO-SZKOLENIOWA NEUROONKOLOGIA\nKLINICZNA POSTĘPY W DIAGNOSTYCE I LECZENIU CHORÓB NOWOTWOROWYCH UKŁADU NERWOWEGO\nKierownik naukowy: prof. dr hab. n. med. Rafał Tarnawski\nKomitet Organizacyjny: dr hab. n. med. Halina Borgiel-Marek,\ndr n. med. Ewa Ogrodowska-Hamankiewicz\n22.04.2015 (środa) godz. 16.00\nCHOROBA ZWYRODNIENIOWA STAWU KOLANOWEGO. CZĘŚĆ I\nWykład poprowadzą: dr n. med. Tomasz Gajda\n27.04.2015 (poniedziałek) godz. 16.00\nZAKAŻENIA WIRUSAMI HEPATOTROPOWYMI – DIAGNOSTYKA\nKierownik naukowy prof. dr hab. n. med. Anna Boroń-Kaczmarska\n29.04.2015 (środa) godz. 18.00\nZMIANY W PRAWIE MEDYCZNYM W 2015 ROKU. NAJWAŻNIEJSZE\nZMIANY WPŁYWAJĄCE NA PRAKTYKĘ LEKARZA DIABETOLOGA\nKierownik naukowy prof. dr hab. n. med. Przemysława Jarosz-Chobot\n4.05.2015 (poniedziałek) godz. 15.30\nUMIEJĘTNOŚĆ MOTYWOWANIA W PRACY LEKARZA – SKUTECZNIE\nSTRATEGIE I TECHNIKI MOTYWOWANIA\n11.05.2015 (poniedziałek) godz. 15.30\nW TEORII I PRAKTYCE – KURS PODSTAWOWY\nBUDOWANIE ZESPOŁU W PLACÓWCE OCHRONY ZDROWIA\n13.05.2015 (środa) godz. 16.00\nCHOROBA ZWYRODNIENIOWA STAWU KOLANOWEGO. CZĘŚĆ II\nWykład poprowadzą: dr n. med. Tomasz Gajda oraz dr n. med. Marek Kaleta\n15.05.2015 (piątek) godz. 16.00\nKILKA SPOSOBÓW NA PRZEGRANIE SPRAWY PRZEZ LEKARZA\n16.05.2015 (sobota) godz. 9.30\nROLA LEKARZA POZ/INTERNISTY, RADIOTERAPEUTY I UROLOGA\nW LECZENIU PACJENTA Z RAKIEM GRUCZOŁU KROKOWEGO\nWykłady poprowadzą dr Robert Kwiatkowski oraz dr Zbigniew Dawid\n20.05.2015 (środa) godz. 15.00\nSCHORZENIA DEMIELINIZACYJNE OŚRODKOWEGO UKŁADU\nNERWOWEGO U DZIECI – OBRAZ KLINICZNY I RADIOLOGICZNY,\nNOWOCZESNA DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA ORAZ PROGNOZA\n22.05.2015 (piątek) godz. 16.00\nPRAWA I OBOWIĄZKI LEKARZA – REZYDENTA\n23.05.2015 (sobota) godz. 9.30\nEKG – OD PODSTAW DO PRZYKŁADÓW KLINICZNYCH.\nSPOTKANIE TRZECIE: PRZYSZEDŁ PACJENT ZE STYMULATOREM…\nWarsztaty dla lekarzy pragnących poszerzyć swoją wiedzę\nz zakresu elektrokardiologii praktycznej\noraz przygotowujących się do egzaminów specjalizacyjnych\n29.05.2015 (piątek) godz. 16.00\nWYBÓR PROTOKOŁU CEMENTOWANIA. WSPÓŁCZESNE KONCEPCJE ODBUDOWY ZĘBÓW PO LECZENIU ENDODONTYCZNYM\nWykład poprowadzi dr Rafał Mędzin\n30.05.2015 (sobota) godz. 9.00\nAKADEMIA TYREOLOGII PRAKTYCZNEJ DLA LEKARZY. USG\nKierownik naukowy prof. dr hab. n. med. Bogdan Marek 10.06.2015 (środa) godz. 16.00\nEVIDENCE-BASED MEDICINE - JAK ROZUMIEĆ MEDYCYNĘ OPARTĄ O DOWODY NAUKOWE\nKierownik naukowy dr n. med. Krzysztof Siemianowicz\n*Za udział w warsztatach praktycznych uczestnik ponosi koszt materiałów\nzużywalnych i potwierdza swój udział zgłoszeniem na stronie http://www.izbalekarska.org.pl/186-kursy_organizowane_przez_sil\nKursy i konferencje odbędą się w Domu Lekarza w Katowicach przy ul. Grażyńskiego 49a. Kursy dostępne dla wszystkich zainteresowanych członków ŚIL. Liczba miejsc ograniczona możliwościami technicznymi sali wykładowej – zachęcamy do wstępnego zgłaszania zamiaru uczestnictwa. O udziale decyduje kolejność przybycia na szkolenie do Domu Lekarza. Możliwość uzyskania certyfikatu\npotwierdzającego zdobycie punktów edukacyjnych. Dodatkowe informacje dostępne pod numerem telefonu:\n32 60 44 225 lub drogą elektroniczną: [email protected]\nZ dniem 1 marca 2015 r. weszła w życie ustawa Prawo o aktach stanu\ncywilnego, która wprowadziła nowe przepisy dot. informacji, które\npowinna zawierać karta zgonu. Powołana wyżej ustawa znowelizowała również ustawę o cmentarzach i chowaniu zmarłych, w tej części, która dotyczy stwierdzania zgonu przez lekarzy.\nZgodnie z przepisem art. 11 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, lekarz leczący chorego w ostatniej chorobie, a w razie niemożności spełnienia ww. warunku – inny lekarz lub w razie jego braku\n– inna osoba powołana do tej czynności przez właściwego starostę,\nstwierdzają zgon i jego przyczyny. Na potwierdzenie podjętych czynności wypełniana jest karta zgonu, którą wydaje się w jednym egzemplarzu – co do zasady – najbliższej rodzinie zmarłego.\nPrawo o aktach stanu cywilnego w przepisie art. 144 ust. 7 zawiera\ndelegację do wydania przepisu wykonawczego. W oparciu o wskazaną podstawę minister zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 11 lutego\n2015 r. w sprawie wzoru karty zgonu (Dz.U. z 2015 r., poz. 231, zwane dalej rozporządzeniem). Rozporządzenie ma charakter czasowy\ni obowiązuje do 1 stycznia 2018 r. Określa ono w załączniku wzór karty zgonu, która dzieli się na dwie części: I – przeznaczoną do zarejestrowania zgonu oraz II – przeznaczoną dla administracji cmentarza.\nKarta zgonu w części przeznaczonej do zarejestrowania zgonu\nzawiera, jeżeli są znane:\n1) nazwisko, nazwisko rodowe, imię (imiona) osoby zmarłej, numer\nPowszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), a w przypadku jego braku – rodzaj i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość;\nKarta zgonu w części przeznaczonej dla administracji cmentarza\nw celu pochowania zwłok zawiera:\nZgodnie z dodatkową informacją zawartą w rozporządzeniu, w przypadku dzieci martwo urodzonych nie wypełnia się – w części karty\nprzeznaczonej dla administracji cmentarza – rubryk 1-5 oraz 9-11.\nRubryki 6-8 wypełnia osoba sporządzająca kartę zgonu.\nPonadto, zgodnie z przepisem art. 144 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego, karta zgonu do dnia 1 stycznia 2018 r. powinna\nzawierać następujące dane, jeżeli są znane:\n1) informacje o miejscu zgonu, jego przyczynach, osobie stwierdzającej przyczyny zgonu oraz sposobie stwierdzenia przyczyn zgonu,\n3) nazwę podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz nazwisko i imię (imiona) sporządzającego kartę zgonu,\n4) wykształcenie zmarłego,\nPodkreślenia wymaga, w ślad za komunikatem uzupełniającym zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia, że zarówno art. 144 ust. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, jak i art.\n11 ust. 3b ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, dopuszczają\nmożliwość odstępstwa od wskazywania danych określonych w tych\nprzepisach objętych wzorem karty zgonu, jeżeli nie są one znane\nosobie wypełniającej. Osoba wystawiająca kartę zgonu powinna\nuzupełnić wszystkie dane, które są jej znane w chwili sporządzania dokumentu, zgodnie z wiedzą posiadaną lub możliwą do\nustalenia na podstawie dostępnych informacji, jednakże w przypadku danych, co do których nie posiada wiedzy – istnieje możliwość niewypełnienia określonych rubryk.\nPrzyczyny zgonu określane są zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych – rewizja 10\n(ICD-10), w sposób opisowy i za pomocą kodu.\nPonadto wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 144 ust. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, dane zawarte w karcie zgonu\nsą przetwarzane dla potrzeb statystyki publicznej przez kierownika\nurzędu stanu cywilnego i przesyłane służbom statystyki publicznej.\nMamy zaszczyt zaprosić do udziału w drugiej edycji\nŚląskiej Konferencji Medyczno-Prawnej,\nktóra odbędzie się 24 kwietnia o godz. 9.00\n(rejestracja uczestników od godz. 8.00) w auli im. Witolda Zahorskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego,\nul. Medyków 18 w Katowicach. Jednodniowa konwencja Konferencji podzielona została na dwie części. W pierwszej części prezentowane będą tematy przygotowane wspólnie przez pracowników naukowych reprezentujących świat prawa i medycyny. Poruszane będą tematy dotyczące etyki\nzawodowej oraz opiniowania sądowo-lekarskiego. Wykład inauguracyjny wygłosi wybitny adwokat, prof. dr hab. Piotr Kruszyński.\nNatomiast druga część składać się będzie z trzech tematycznych paneli dyskusyjnych dotyczących zaburzeń różnicowania płci,\ntransplantologii oraz finansowania ochrony zdrowia. Dodatkowymi atrakcjami Konferencji będzie prezentacja Centrum Symulacji\ni Dydaktyki Medycznej oraz zwiedzanie Katedry Medycyny Sądowej SUM.\nUczestnictwo w Konferencji jest bezpłatne. Konferencja jest akredytowanym zdarzeniem naukowym, w związku z tym lekarze będą\nmieli możliwość uzyskania punktów edukacyjnych. Formularz rejestracyjny jest dostępny na stronie: www.lekarzeprawnicy.pl.\nzaprasza na wyjazdy integracyjne\nemerytów i rencistów, członków ŚIL\n11-14 czerwca br. wyjazd integracyjny dla 45 osób do Wiednia (Kromeriz – Wiedeń – Brno – Moravski Kras). Koszt uczestnictwa\n230 zł (dodatkowe koszty wyjazdu: 600 czeskich koron i 39 euro na bilety wstępu do zwiedzanych obiektów).\nZapisy przyjmujemy do 20 kwietnia br. (poniedziałek). Od 22 kwietnia br. (środa) osoby zainteresowane mogą drogą telefoniczną\nuzyskać informację o zakwalifikowaniu na listę podstawową do wyjazdu (tel. 32 60 44 262). Wpłaty za wyjazd przyjmujemy do\n30 kwietnia br. (czwartek) w kasie Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach ul. Grażyńskiego 49A (II piętro) lub przelewem na konto\nbankowe o numerze 43 1020 2313 0000 3102 0020 0246.\nW połowie sierpnia br., czterodniowy wyjazd integracyjny dla 45 osób w Góry Świętokrzyskie. Koszt uczestnictwa 175 zł.\nZapisy przyjmujemy (pod nr tel. 32 60 44 262) do 15 lipca br.(środa). Od 17 lipca br. osoby zainteresowane mogą drogą telefoniczną uzyskać informację o zakwalifikowaniu na listę podstawową do wyjazdu (tel. 32 60 44 262). Wpłaty za wyjazd przyjmujemy do\n22 lipca br. (środa).\nJesienią planowany jest wyjazd integracyjny do Hotelu Kotarz w Brennej, połączony z wykładami i prelekcjami w ramach Lekarskiego Uniwersytetu III Wieku oraz zabiegami rehabilitacyjnymi (8 dni pobytu, 5 zabiegów w cenie wyjazdu, płatne 30%, pozostałe\n70% kosztów dofinansowuje ŚIL, dodatkowe zabiegi płatne we własnym zakresie).\nPrzy liczbie zgłoszeń większej od ilości miejsc Komisja ds. Emerytów i Rencistów dokona kwalifikacji, przyznając pierwszeństwo\nKoleżankom i Kolegom, którzy w najmniejszym stopniu korzystali z dotychczasowych wyjazdów.\nW najbliższym czasie na stronie internetowej ŚIL w zakładce Komisji ds. Emerytów i Rencistów (http://www.izba-lekarska.org.pl/46komisja_ds_emerytow_i_rencistow) opublikowane zostaną zasady uczestnictwa w wyjazdach integracyjnych, opracowane przez Komisję Emerytów i Rencistów ORL w Katowicach oraz szczegółowy program najbliższego wyjazdu.\ndr Irena Utrata\nAgencyjne Biuro Podróży UNITOM-TUR zaprasza do udziału w turnusach sanatoryjnych organizowanych nad Morzem Bałtyckim. Wyjazdy są pełnopłatne. Zapisy przyjmuje pan Wiesław Łatanik, przedstawiciel ww. biura (tel. 600 179 405, 32 219 00 75).\nUdział w tych wyjazdach nie jest rejestrowany w ŚIL i nie wpływa na statystyki uczestnictwa w wyjazdach integracyjnych.\nfot.: Obraz licencjonowany przez Depositphotos.com/Drukarnia Chroma\nW jednym ze śląskich szpitali ranny pacjent\nbez ostrzeżenia uderzył w twarz lekarza\nudzielającego mu pomocy.\nPrzedstawiciele zawodów medycznych coraz częściej narażeni są na agresję ze strony\n– Przemoc skierowana przeciwko lekarzowi\nw związku z wykonywaniem przez niego zawodu może przybrać trojaką postać. Po pierwsze, celem ataku ze strony pacjenta lub osób\nmu towarzyszących może być nietykalność\ncielesna lekarza, naruszona w szczególności\npoprzez uderzenie go – mówił dr Jan Kulesza,\nadiunkt w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Łódzkiego, na konferencji „Problematyka przemocy w praktyce lekarza”, zorganizowanej przez Uniwersytet Jagielloński\nw 2010 roku.*\nDo ataków na lekarzy dochodzi również na\nterenie województwa śląskiego. Jaskrawym\ntego przykładem jest wiadomość, która\nw pierwszych dniach lutego pojawiła się\nw mediach. Informowano o lekarzu rezydencie, który został uderzony przez pacjenta\nznajdującego się pod wpływem alkoholu.\nDo zdarzenia doszło w jednym ze szpitali,\nw trakcie udzielania pomocy pacjentowi na\n– Pacjenta z raną głowy przywiozło pogotowie, był agresywny, niewspółpracujący, niegrzeczny wobec personelu – relacjonuje poszkodowany medyk.\nW momencie, gdy lekarz spytał, czy ranny\nzgodzi się na szycie rozcięcia, ten bez ostrzeżenia uderzył go w twarz. W tym czasie na\noddziale poza personelem medycznym nie\nznajdował się nikt z ochrony, kto mógłby zareagować.\n– Pacjent był na tyle bezczelny i uparty, że\nstwierdziłem, że nie odpuszczę i wezwałem policję – opowiada zaatakowany.\nPo przybyciu na miejsce patrol sporządził\nnotatkę w tej sprawie i zakwalifikował ją jako\nnaruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza, za co grozi do trzech lat więzienia.\nNapastliwy pacjent został zatrzymany, a następnie przewieziony do izby wytrzeźwień.\nNa całe szczęście w tej konkretnej sprawie\nnikt nie doznał obrażeń, więc niby nic wielkiego się nie wydarzyło. Ale tego rodzaju\nsytuacje nie są wyjątkiem na izbach przyjęć\nczy SOR-ach, gdzie niosący pomoc medyczną najczęściej spotykają się z agresją pacjentów, zarówno słowną, jak i fizyczną. Lekarze,\nz którymi rozmawialiśmy, zwracają uwagę na\nfakt, że niestety zatrudnianie przez szpitale\npracowników ochrony, chociażby w godzinach nocnych czy w weekendy, kiedy personel medyczny szczególnie narażony jest\nna tego typu incydenty, to nadal rzadkość.\nStandardem jest natomiast portier z trzecią\ngrupą inwalidzką, noszący szumne miano\nŚląska Izba Lekarska stara się monitorować\ntego typu przypadki i udzielać pomocy poszkodowanym lekarzom. Jednak zbyt często\nźródłem wiedzy o podobnych zdarzeniach\nsą jedynie media. A tymczasem przy Izbie\ndziała Rzecznik Praw Lekarzy, do którego\nkażdy indywidualnie może zwrócić się ze\nswoim problemem i uzyskać pomoc lub\nporadę. W omawianym przypadku z poszkodowanym lekarzem spotkał się prezes ORL\nJacek Kozakiewicz, który przedstawił mu\nsposoby dalszego postepowania.\n– Śląska Izba Lekarska nie może wystąpić do\nsądu w sprawie lekarza, który został zaatakowany fizycznie, szkalowany, narażony na obelgi, jednym słowem takiego, którego w ten czy\ninny sposób dobra osobiste zostały naruszone.\nJednak jeśli taka osoba wyrazi chęć, wówczas\nnasz samorząd chętnie zajmie się pomocą\nprawną dla takiego lekarza celem reprezentociąg dalszy na str. 12\nZgodnie z przepisem art. 44 ustawy z dnia\n5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 277, poz.\n1634 ze zm., dalej zwaną ustawą), lekarzowi, który wykonuje czynności w ramach\nświadczeń pomocy doraźnej lub w przypadku, o którym mowa w art. 30 (tj.\nobowiązku udzielenia pomocy lekarskiej\nw każdym przypadku, gdy zwłoka w jej\nudzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia\noraz w innych przypadkach niecierpiących\nzwłoki), przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu.\nOmawiana regulacja wprowadza dla lekarzy szczególny rodzaj ochrony, który\nprzynależny jest funkcjonariuszowi publicznemu i który jest możliwy w przypadku wystąpienia sytuacji opisanych w tym\nZ uwagi na fakt, iż opis i kwalifikacja poszczególnych czynów zabronionych zawarte są w Kodeksie karnym, wraz z wejściem\nw życie nowej regulacji karnej powstała\nwątpliwość, czy omawiany przepis z ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty\nnadal obowiązuje. W sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy, który w postanowieniu z dnia 7 września 2000 r., sygn. akt\nI KZP 26/2000, przyjął, że przepisy art.\n44 ustawy o zawodzie lekarza i art. 24\nustawy o zawodach pielęgniarki i położnej mają charakter przepisów szczególnych i nadal obowiązują, gdyż art. 3\n§ 1 przepisów wprowadzających Kodeks\nkarny, statuujący, że „Z dniem wejścia w życie Kodeksu karnego tracą moc przepisy\ndotyczące przedmiotów w tym kodeksie\nunormowanych, chyba że przepisy tej\nustawy stanowią inaczej”, nie może się do\nnich odnosić. Nie pozostają one bowiem\nw bezpośredniej „konkurencji” z „przedmiotem unormowanym w Kodeksie\nkarnym”, lecz mają szerszy charakter, na\nco wskazuje, po pierwsze, użycie w nich\nokreślenia „ochrona prawna”, a nie\n„prawnokarna”, a po wtóre, nie regulują\none odpowiedzialności karnej sprawcy\n(będącej domeną Kodeksu karnego),\nlecz regulują uprawnienia oznaczonych\nosób (których naruszenie ma dopiero\nokreślony wpływ na zakres odpowiedzialności karnej innych osób – sprawców przestępstwa).\nNajczęściej występującymi sytuacjami,\nw których lekarz będzie korzystał z ochrony, będą przypadki opisane w przepisach\nart. 222, 223 oraz 226 Kodeksu karnego.\nPowołane przepisy przewidują odpowiedzialność karną za naruszenie nietykalnociąg dalszy na str. 12\nwania go np. przed sądem – wyjaśnia prezes\nŚląska Izba Lekarska z powodzeniem podejmowała się już takiej roli występując m.in. do\nprokuratury w sprawie obraźliwych wpisów\nna lekarzy, jakie znajdowały się na jednym\nz portali internetowych, w efekcie czego\nstrona została zablokowana. Z kolei we wrze-\nśniu 2012 roku korzystnie dla lekarza zakończyło się postępowanie sądowe, w którym\nŚIL udzieliła pomocy lekarzowi w dochodzeniu roszczeń służących ochronie jego dóbr\n– Agresji należy się przeciwstawić. Dochodzenie swych praw, choć często skomplikowane\ni czasochłonne, warte jest zachodu. To jedna\nz ważnych dróg do obrony godności i bezpieczeństwa nas lekarzy – podsumowuje prezes\nORL Jacek Kozakiewicz.\n*żródło: Anna Wojnar „Przemoc w praktyce lekarskiej” w: „ALMA MATER” nr 126-127.\nOchrona prawna przysługująca lekarzowi\nści cielesnej funkcjonariusza publicznego,\nczynną napaść oraz znieważenie jego osoby.\nWw. przepisy z Kodeksu karnego mają na\ncelu zagwarantowanie ochrony funkcjonariuszowi publicznemu oraz umożliwienie mu\nwykonywania zadań służbowych.\n§ 1. Kto narusza nietykalność cielesną\nfunkcjonariusza publicznego lub osoby\ndo pomocy mu przybranej podczas lub\nw związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do\n§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 wywołało niewłaściwe zachowanie się funkcjonariusza lub\nosoby do pomocy mu przybranej, sąd może\nzastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,\na nawet odstąpić od jej wymierzenia.\nArt. 223. § 1. Kto, działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą lub używając broni palnej,\nnoża lub innego podobnie niebezpiecznego\nprzedmiotu albo środka obezwładniającego,\ndopuszcza się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy\nmu przybraną podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega\nkarze pozbawienia wolności od roku do\n§ 2. Jeżeli w wyniku czynnej napaści nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na\nzdrowiu funkcjonariusza publicznego lub\nosoby do pomocy mu przybranej, sprawca\npodlega karze pozbawienia wolności od lat 2\nArt. 226. § 1. Kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną,\npodczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze\npodlega grzywnie, karze ograniczenia wol-\nności albo pozbawienia wolności do lat\nW doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że\ndo naruszenia nietykalności cielesnej dochodzi w wyniku uderzenia lub innego oddziaływania na ciało funkcjonariusza publicznego (np. popchnięcia, szarpnięcia za włosy,\noblania wodą) niepowodującego skutków\ndla zdrowia pokrzywdzonego. Czynną napaścią jest energiczne, intensywne, zaczepne wystąpienie sprawcy przeciw funkcjonariuszowi publicznemu z zastosowaniem\nprzemocy. Są to działania kwalifikowane jako\ncoś więcej niż naruszenie nietykalności cielesnej, ponieważ musi temu działaniu towarzyszyć zamiar wyrządzenia funkcjonariuszowi\nkrzywdy fizycznej. Aby działanie to wypełniało znamiona przestępstwa z art. 223 § 1\nk.k. czynna napaść musi być dokonana przez\nsprawcę wspólnie i w porozumieniu z inną\nosobą (czyli muszą w niej brać udział co najmniej dwie osoby) lub być dokonana przy\nużyciu określonych narzędzi – broni palnej,\nnoża lub podobnie niebezpiecznego przedmiotu albo środka obezwładniającego. Do\nznieważenia funkcjonariusza publicznego\ndochodzi wówczas, gdy mamy do czynienia\nz ubliżaniem lub zachowaniem obraźliwym\nwzględem osoby, w której godność jest ono\nwymierzone (np. wyzwiska, obelgi).\nKażde ze wskazanych powyżej przestępstw\n(art. 222, 223 i 226 Kodeksu karnego) może\nbyć popełnione tylko umyślnie, tym samym\nsprawca przestępstwa musi mieć świadomość, że atakowaną osobą jest funkcjonariusz publiczny, i musi co najmniej godzić się\nna to, iż atakuje taką właśnie osobę. Jednocześnie, wymagane jest aby działa sprawcy\n(naruszenie nietykalności cielesnej, czynna\nnapaść lub zniewaga) miały miejsce podczas\nlub z związku z pełnieniem obowiązków\nsłużbowych przez funkcjonariusza publicznego (w przypadku lekarzy – podczas udzielania świadczeń medycznych).\nAby przyznać lekarzowi szczególną ochronę przynależną funkcjonariuszowi publicznemu, muszą wystąpić warunki opisane\nw przepisie art. 44 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, a więc lekarz musi wykonywać czynności:\na) w ramach pomocy doraźnej,\nb) w przypadku, o którym mowa w art. 30\nustawy, tj. wtedy gdy ma obowiązek udzielenia pomocy, gdy:\nzwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty\nzwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia oraz\nw innych przypadkach niecierpiących\nUstawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie definiuje pojęcia „pomocy doraźnej”,\nstwarzając przez to trudności interpretacyjne. Niektórzy, chcąc „odnaleźć” sytuacje,\nktóre kryją się pod wskazanym pojęciem,\nodwołują się do pojęcia pierwszej pomocy\nzdefiniowanej w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym.\nJeśli chodzi o przypadki z art. 30 ustawy, one\nrównież zostały zdefiniowane w sposób opisowy, poprzez określenie negatywnych skutków, które mogą powstać u pacjenta w przypadku nieudzielenia pomocy przez lekarza\nBiorąc pod uwagę trudności interpretacyjne\npowstałe na tle art. 44 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, każdorazowo do decyzji organu prowadzącego postępowanie\nkarne pozostanie czy sytuacja, która miała\nmiejsce w konkretnym przypadku kwalifikuje się jako ta, która została opisana w tym\nprzepisie. Organy prowadząc postępowanie,\nbędą musiały zbadać czy lekarz, w stosunku\ndo którego dopuszczono się określonych\nczynności, działał jako funkcjonariusz publiczny. Wiele sytuacji, które będą miały miejsce podczas udzielania pomocy medycznej\nprzez lekarza w izbie przyjęć szpitala lub\nszpitalnym oddziale ratunkowym, w trakcie\nktórych pacjent zachował się niewłaściwie\nw stosunku do lekarza, może zostać potraktowanych jako te, w których lekarzowi zostanie przyznana ochrona prawna przysługująca funkcjonariuszowi publicznemu.\nW zespole opieki\nZ dr. n. med. Michałem Magierą,\nspecjalistą medycyny paliatywnej,\nrozmawia Joanna Wójcik\nJest Pan Doktor specjalistą medycyny paliatywnej, ale także\nchorób zakaźnych. Czy wieloletnie doświadczenie lekarza chorób zakaźnych może być przydatne w opiece paliatywnej?\nZdecydowanie. Problematyka HIV i AIDS jest już dzisiaj inna niż jeszcze kilkanaście lat temu, ponieważ choroba ta stała się przewlekłą,\nco jest kwestią zasadniczą. Zarażenie wirusem HIV nie jest wyrokiem\nśmierci. Pacjenci mogą funkcjonować i żyć, ale mimo wszystko zdarzają się takie sytuacje, w których chory, ze względu na pewne sprawy towarzyszące zakażeniu, wymaga opieki szczególnie intensywnej\ni trafia do zakładu opieki paliatywnej.\nw sytuacji, kiedy jest ona już niemożliwa. Jest to kwestia rozważenia,\nna ile terapia, której się podejmujemy, jest dla chorego uporczywa,\nna ile może pomóc, a kiedy będzie już szkodzić i męczyć. Są leki\nprzeciwbólowe, które posiadają tzw. efekt pułapowy, tzn. jest pewna dawka, którą zwalczamy dolegliwości bólowe, a po przekroczeniu\nktórej lek już nie działa przeciwbólowo. Powinniśmy kierować się zasadą, że kiedy działania uboczne przekraczają korzyść dla chorego,\nalbo kiedy widzimy brak skuteczności leczenia, powinniśmy odstąpić\nod takiej terapii, robiąc jednocześnie wszystko, żeby choremu zapewnić odpowiednią jakość życia.\nMedycyna paliatywna wiąże się z obecnością przy pacjentach\nnieuleczalnie chorych. Jakie rodzi to obciążenia psychiczne dla\nLekarz medycyny paliatywnej dostępuje zaszczytu wejścia w rodzinę chorego, ma z nią bardzo bliski kontakt i to właśnie powoduje,\nże powstają obciążenia po stronie lekarza i personelu medycznego.\nZaprzyjaźniamy się z chorym i jego rodziną, poznajemy wiele spraw,\nktórych zapewne byśmy nie poznali, gdyby ta osoba była pacjentem\noddziału szpitalnego. Często odejście pacjenta odbieramy jako odejście kogoś dla nas bliskiego.\nPowiedział Pan, że dla chorego najlepsze jest, jeśli odchodzi\nw domu, nie wszyscy jednak decydują się na taki krok. Z czego,\nPana zdaniem, wynika obawa ludzi przed tym, aby ich bliscy\nodchodzili w domu, w miejscu najlepiej znanym i oswojonym,\nw przestrzeni bezpiecznej?\nTo jest, jak sądzę, wytwór naszych czasów. Jakby sięgnąć do czasów\nwcześniejszych, naturalnym było, że chorzy umierali w domu, zbierała się przy tym cała rodzina, dzieci także mogły obcować ze śmiercią\ni ją naocznie obserwować. Nasza cywilizacja spycha śmierć na bok,\nbo jest czymś przykrym i bolesnym, nie da się jej sprzedać ani reklamować. To powoduje, że sami nabieramy tendencji, aby o tym nie\nmyśleć, nie rozmawiać, tworzymy ze śmierci temat tabu. Być może\njeszcze gdzieś pokutuje lęk atawistyczny przed zmarłym, przed\nśmiercią jako taką. Trudno jest mi ocenić to jednoznacznie.\nCzy system kształcenia medycznego powinien przygotowywać\ndo śmierci, oswajać z nią, uczyć kontaktów z rodziną pogrążoną\nW czasach moich studiów nie było przedmiotu medycyna paliatywna. To były czasy, kiedy ta dyscyplina była w Polsce w powijakach, nikt\nna uczelni nie przygotowywał studentów do towarzyszenia osobom\numierającym. W myśl łacińskiego powiedzenia mors certa hora incerta – śmierć pewna, godzina niepewna, śmierć jest wpisana w życie\nludzkie jako coś oczywistego, jednak dzisiaj przygotowanie do obcowania ze śmiercią wydaje się niezbędną koniecznością.\nCzym jest godna śmierć? Czy pojęcie ars moriendi (sztuka dobrego umierania) wpisuje się w ruch hospicyjny, czy jest to zasada\nZdecydowanie się wpasowuje. Godna śmierć następuje w momencie, gdy warunki odchodzenia chorego są dobre. Na podstawie moich obserwacji mogę stwierdzić, że dla chorego najlepsze jest, jeśli\nodchodzi we własnym domu, wśród swoich bliskich. Ważne jest też\nto, aby chory był zabezpieczony, jeśli chodzi o zwalczanie objawów,\nktóre towarzyszą odchodzeniu. Ważne jest także, aby chory nie był\npoddawany uporczywej terapii. Rodzina pacjenta czasem domaga\nsię tego, aby zrobić wszystko, co się da, a to czasem bywa zbyt dużym obciążeniem dla chorego. Rodzina często nie widzi, że chory\npotrzebuje tego, aby bliscy byli przy nim, a nie wciąż szukali pomocy,\nCzy dostrzega Pan pewną wspólnotę odczuwanych przemyśleń\nprzed śmiercią wśród chorych? Czy odchodzenie jest takie samo\nŁączy nas sam fakt odchodzenia, ale okoliczności, które towarzyszą\nśmierci, są różne, zależne od konkretnego człowieka. Każdy po prostu odchodzi po swojemu. Ważne jest, żeby chory nie był samotny\nw swoim cierpieniu i umieraniu. Dlatego też ogromną rolę odgrywają\nbliscy chorego. Osoby, które zdążyły „uporządkować” swoje sprawy,\npogodziły się z bliskimi, pogodziły się z Bogiem, nie mają zaległych\nurazów w swojej psychice, odchodzą spokojniej.\nNa czym polega właściwa komunikacja lekarza opieki paliatywnej z pacjentem? Czy ta komunikacja musi być bardziej zaangażowana, aby lepiej zrozumieć pacjenta, czy przeciwnie – lekarz\npowinien zachować dystans, aby nie dopuścić do zbyt dużego\nzaangażowania emocjonalnego, które utrudniłoby jego pracę?\nNajważniejsze jest zrozumienie potrzeb chorego. Bywa to łatwiejsze,\nkiedy chory jest otwarty i mówi o wszystkim, a czasami jest to kwestia bardzo trudna, kiedy chory, z różnych powodów nie chce o czymś\nW zespole opieki paliatywnej...\nalbo nie potrafi. Dlatego w opiece paliatywnej bardzo ważna jest praca zespołu. Zdarza\nsię, że chory powie coś pielęgniarce albo\nkapelanowi, a nie powie tego lekarzowi.\nAby móc dobrze komunikować się z chorym, cały zespół musi dobrze komunikować się ze sobą. Niewątpliwie powinno\nbyć tak, aby przy zaangażowaniu w sprawy\nchorego trzymać jakiś dystans, chodzi o to,\naby ten chory miał w nas oparcie i aby miał\ndo nas – lekarzy zaufanie. Ale lekarz, jako\nczłowiek, też ma swoje przeżycia i za duże\nzaangażowanie emocjonalne może doprowadzić nawet do wypalenia zawodowego.\nBazą dobrej komunikacji z chorym jest zaufanie. Należy także pamiętać, o tym, aby\ndo chorego zwracać się z odpowiednim\nszacunkiem. Odnoszę wrażenie, że w naszym społeczeństwie nadal pokutuje przekonanie o patriarchalnym podejściu do pacjenta i jest to ogromny błąd.\nMedycyna paliatywna ulega coraz większej profesjonalizacji. W jaki sposób\nmożna poddać się temu zjawisku nie\nzatracając jednocześnie „pierwotnego\nducha opieki hospicyjnej”?\nPostęp w medycynie paliatywnej pozwala\nna większą skuteczność zwalczania objawów, a skoro jest ona większa, to możemy\nlepiej chorym pomagać i to się absolutnie\nnie kłóci z ideą „ducha hospicjum”. Profesjonalizacja nie powinna w żaden sposób\nograniczać empatii i poświęcenia dla chorego, dlatego też absolutnie nie powinno\nbyć tu konfliktu.\nCzy Pana zdaniem, z racji tego, że opieka\npaliatywna traktuje śmierć jako proces\nnieuchronny, uświadamia też ograniczone możliwości współczesnej medycyny?\nZałożeniem medycyny paliatywnej jest\nwalka z objawami oraz poprawa jakości\nżycia. Medycyna paliatywna jest towarzyszeniem choremu w odchodzeniu. Nikt nie\nzakłada możliwości wygrania ze śmiercią.\nCzy opiekę paliatywną można traktować\nwobec tego jako alternatywę wobec eutanazji?\nAbstrahując od kwestii światopoglądowych czy ideologicznych, zdecydowanie\ntak. Jestem katolikiem i zdecydowanym\nprzeciwnikiem eutanazji. Wiem jednak,\nże zwolennicy eutanazji także kierują się\nw ich mniemaniu chęcią pomocy choremu,\nw związku z czym powinno się dyskutować\ntę kwestię razem z nimi i uświadamiać,\nże medycyna paliatywna jest alternatywą,\nktóra ma na celu zapewnienie choremu\npoprawy jakości życia w końcowym jego\nokresie. Spotkałem się już także z taką\nopinią, że gdyby wprowadzono eutanazję,\nto ten fakt byłby prawdziwym zahamowaniem postępu w medycynie. Wówczas nie\nszukano by już dalszych rozwiązań w walce\nz objawami chorób nieuleczalnych mając\nTotal pain towarzyszy chorym znajdującym się pod opieką paliatywną. Jak\nmożna z nim walczyć w sposób efektywny a zarazem godny dla pacjenta?\nBól totalny często towarzyszy chorobom\nnieuleczalnym, zgadza się. Są to kwestie duchowe, psychologiczne, rodzinne, etc. Medycyna paliatywna ma tu duże pole do działania i szansę na to, by pomóc pacjentowi, ale\nkonieczna jest dobra współpraca zespołu\ninterdyscyplinarnego, w skład którego również wchodzi psycholog i duchowny oraz\ndostępność dla chorego, kiedy tylko pojawi\nsię taka potrzeba.\nCzy w momencie, kiedy pacjent ma świadomość swojej choroby i rychłej śmierci,\nkonieczne jest mówienie wprost o tym,\nTo jest różnie. Zasada jest taka, że pacjent\nma prawo do pełnej wiedzy na temat swojego stanu zdrowia. Jest tylko kwestia tego,\njak choremu tę wiedzę przekazać. Należy\nją dawkować jak lekarstwo. Przed wszystkim\nnie czynimy nic bez akceptacji chorego. Nawiązanie kontaktu i jego prawidłowe„poprowadzenie” jest tu sprawą niezwykle ważną\ni bardzo delikatną. W medycynie paliatywnej używa się pojęcia strzału ostrzegawczego – wysondowania tego, co pacjent sam\nwie, dobranie odpowiedniego momentu\ni formy przekazania wiadomości o chorobie i rokowaniu. Jak już wspomniałem, kluczowa jest tu delikatność komunikacyjna\ni zapewnienie choremu intymności.\nCzy zdarza się, że rodzina osoby chorej\nprosi, aby pacjent nie dowiedział się\no tym, że umiera?\nTak, zdarza się. Unika się określenia „rak”,\n„nowotwór” i to nie jest korzystne dla chorego. Pacjent traci zaufanie do rodziny,\ndo lekarza. Każdy ma prawo przygotować\nsię do śmierci, uporządkować swoje życie,\npożegnać się. Jest tendencja, aby możliwie\njak najbardziej ochronić chorego, ale należy zdać sobie sprawę, że w taki sposób\nnie ochronimy nikogo, dostarczymy mu\njedynie przykrości w innym wymiarze. Jako\nspołeczeństwo nie jesteśmy przygotowani\ndo poważnych rozmów o ciężkich chorobach, cierpieniu i umieraniu.\nCzym jest nadzieja w opiece paliatywnej? Jak można ją zmierzyć, aby dać\nNadzieją musi być na coś realnego, nie\nmoże być fałszywa. W opiece paliatywnej\nnie ma mowy o nadziei na wyzdrowienie\ni to musimy sobie uświadomić, są natomiast\nCzy są zatem różne rodzaje nadziei?\nSą nadzieje związane z wyczekiwaniem jakiegoś wydarzenia, którego chciałoby się\ndożyć. Są nadzieje związane ze spokojnym\nodejściem, nieodczuwaniem bólu, lęku.\nSą nadzieje związane z uporządkowaniem\nSłowo „hospicjum” budzi niestety przykre, często nieprawdziwe konotacje…\nMedycy używają określenia „zespół dziennej opieki paliatywnej”, ponieważ pomimo\ntego, że ze słowem „hospicjum” spotykamy\nsię w Polsce dopiero od lat 90., to już nabrało\nnegatywnych skojarzeń. Często spotykamy\nsię z opiniami, że hospicjum jest przytułkiem\ndla ludzi umierających. Osoby, które zostały\nskierowane do opieki paliatywnej mówią\nniekiedy, że były tym przerażone, miały obraz hospicjum jako „umieralni”.\nDostrzegam tu pewien paradoks. Z jednej strony jako społeczeństwo jesteśmy\ncały czas atakowani obrazami i scenami przemocy, okrucieństwa, a w tym\ni śmierci, co w jakimś stopniu znieczula,\nz drugiej zaś boimy się śmierci, uciekamy przed nią, nie chcemy jej blisko naszej świadomości. Może wynika to stąd,\nże umieranie jako proces jest dla nas\ntrudniejsze niż sama śmierć?\nMyślę, że tu chodzi głównie o to, że śmierć\nw świecie nierealnym, czyli filmowa, telewizyjna, jest pojęciem abstrakcyjnym. Nasuwa\nsię tu skojarzenie z rzymskim amfiteatrem,\ngdzie gladiatorzy walczyli na śmierć i życie,\na tłum przychodził oglądać to dobrowolnie\ni czerpał z tego satysfakcję. Śmierć odległa\nzupełnie inaczej działa na człowieka, jest\nona czymś nierealnym, fikcją. Śmierć bohaterska często jest wyimaginowana, filmowa. Cierpienie i śmierć z powodu choroby\nto coś, co dotyka nas na co dzień w realnym\nświecie. Śmierć odległa od nas jest rozpatrywana jako sensacja, nie uświadamiamy sobie tego, że każdego z nas ona spotka.\nJak można kształtować edukację paliatywną? Kto powinien się w tę edukację\nzaangażować najbardziej: lekarze, chorzy, dziennikarze, organizacje społeczne?\nMamy wielu ambasadorów naszej sprawy\nza co im dziękujemy. Niezwykle ważne jest\ndocieranie do szkół i uczenie tego, czym\njest opieka paliatywna, bo wówczas stanie\nsię ona czymś naturalnym i znanym, nie\nbędzie rodziła tak wielu obaw i dylematów.\nOd kilku lat działa kampania „Pola Nadziei”,\nktóra ma na celu edukację, odnoszę jednak\nwrażenie, że pomoc mediów jest niewystarczająca.\nChciałabym zapytać jeszcze o problem\nbardzo aktualny: lekarze starają się robić co w ich mocy, aby pomóc, ale za-\nuważalna jest tendencja, aby w mediach\npokazywać inny wizerunek lekarza, na\nprzykłąd jako biznesmena. Samorząd\nlekarski stara się walczyć z przypadkami\nmedialnych ataków na lekarzy. Jaka jest\nPana opinia na ten temat?\nKiedyś mówiono, że lekarz ma być biznesmenem, to bardzo pogorszyło wizerunek\nmedialny lekarzy. Tak się stało w latach\n90., kiedy wprowadzano reformę służby\nzdrowia. Niestety bardzo przykre jest to,\nże wykorzystuje się lekarzy i pacjentów\ndo działań o charakterze medialnym.\nOczywiście korzystne jest to, że media nagłaśniają określone sprawy, ale pamiętajmy, że można też wyrządzić wielką krzywdę nagłaśniając informacje nieprawdziwe.\nPamiętam taką historię sprzed lat, kiedy\njeden z polityków zarzucił lekarzowi transplantologowi błąd w sztuce. Na skutek tej\nwypowiedzi spadła liczba transplantacji\nw Polsce. Panuje pewna tendencja, że wydaje się wyroki bez orzeczenia sądowego,\ntak zdecydowanie nie powinno być. Wydaje mi się, że mimo wysiłków, sam samorząd lekarski nie zdoła zmienić tej sytuacji,\nproblem ten zdaje się być bardzo poważny. Skutki tego ponoszą nie tylko lekarze,\nale my, jako całe społeczeństwo.\nJej celem jest poprawa jakości życia chorych i ich rodzin przez usuwanie lub łagodzenie objawów chorobowych (fizycznych i psychicznych) i cierpień duchowych\noraz pomoc społeczna rodzinom chorych\nw czasie trwania choroby i w osieroceniu.\nSpotkanie lekarza z chorymi z zaawansowaną chorobą przewlekłą, postępującą,\nwyniszczającą, prowadzącą chorego nieuchronnie do kresu życia, jest szczególnym\nwyzwaniem jego powołania. Lekarze specjaliści, którzy do tej pory opiekowali się\nchorym, odstępują od dotychczasowego\nleczenia przyczynowego, które byłoby dla\nniego zbytecznym obciążeniem, a nawet\nuporczywym cierpieniem. Stan ten staje\nsię coraz bardziej powszechny. Szacunkowo można określić, że w Polsce dotyczy\nrocznie około 300 tys. chorych, w tym ponad 80 tys. z powodu choroby nowotworowej. Postęp w medycynie przedłuża życie chorym z przewlekłymi chorobami, ale\nnie chroni przed wzrostem zachorowań\nna nowotwory złośliwe i zwiększeniem\nliczby pacjentów ze schorzeniami degeneracyjnymi, prowadzącymi do schyłkowych\nstanów niewydolności serca, płuc, nerek,\nukładu nerwowego i stanów otępiennych.\nIm bliżej śmierci, tym więcej pojawia się\nu tych chorych objawów powodujących\nwszechogarniające cierpienie fizyczne,\npsychiczne i egzystencjalne. Najczęstszymi są: ból, duszność z paniką oddechową,\nnudności, wymioty, dysfagia, zaparcia,\nkrwawienia, krwotoki, wodobrzusze, objawy ze strony układu moczowo-płciowego, osłabienie, brak apetytu, wyniszczenie, obrzęki, owrzodzenia, zaburzenia\nsnu, stany psychoterminalne, zaburzenia\nmetaboliczne i hormonalne, gorączka,\nnadmierna potliwość. Ponadto przeżywają oni cierpienie psychiczne z lękiem\ni depresją oraz egzystencjalne, wyrażające\nsię niezasłużonym poczuciem izolacji, odtrącenia, nieprzydatności, zmarnowanego\nżycia i poczucia winy.\nZgodnie z definicją WHO z 2002 r., opieka paliatywna\nz medycyną paliatywną jest aktywną, całościową,\nwielospecjalistyczną, zespołową opieką medyczną\ni niemedyczną nad ludźmi chorującymi\nna nieuleczalne, postępujące i wyniszczające\nchoroby (zaawansowany okres choroby przewlekłej).\nW tym okresie choroby pacjent przeżywa\nból fizyczny, psychiczny i egzystencjalny\n(duchowy) w wymiarze bólu totalnego,\nRozwój medycyny paliatywnej dokonany\nw XX w. przyczynił się istotnie do poprawy\nopieki nie tylko medycznej nad chorymi\nu kresu życia i ich rodzinami. W Polsce\ndziedzina ta istotnie wzbogaciła świadczenia zdrowotne w systemie opieki zdrowotnej. Medycyna paliatywna, która jest\nistotnym i nieodłącznym elementem programu specjalistycznej opieki paliatywnej,\nwymaga wsparcia państwowego, społecznego w jej rozwoju i dostępności, również w trakcie leczenia przyczynowego\nw zaawansowanej fazie choroby o niepomyślnym rokowaniu. Holistyczne zasady\nopieki paliatywnej i program medycyny\npaliatywnej ponownie odkrywają potrzebę spojrzenia bardziej humanistycznego\nna cierpienie chorych i ich rodzin w tym\nszczególnym czasie, który określano również jako okres terminalny – ograniczony\nczas przeżycia i bycia z bliskimi osobami.\nGłównym celem opieki paliatywnej jest\npoprawa jakości życia chorego, mimo\nszczególnie trudnego czasu. Temu celowi podporządkowuje się formy leczenia\nobjawowego i interdyscyplinarnej opieki. Poprawa jakości życia osiągana jest\nna drodze skutecznej kontroli objawów\nfizycznych, wsparcia psychicznego i dusz-\npasterskiego oraz socjalnego. W szerokim\nprogramie medycznym i niemedycznym\nopieki paliatywnej priorytetowe miejsce\nzajmuje medycyna paliatywna, będąca\nspecjalnością lekarską i dziedziną medycyny klinicznej, która zajmuje się badaniami naukowymi i klinicznymi, opracowuje standardy organizacyjne, określa\nprocedury w świadczeniu z zakresu opieki\npaliatywnej oraz wytyczne postępowania\nprzeciwobjawowego. Medycyna paliatywna nie ogranicza świadczeń medycznych ze względu na przewidywany czas\nprzeżycia. Kwalifikacją do objęcia chorego\nopieką paliatywną są określone wskazania kliniczne i jego potrzeby. Lekarz realizujący medycynę paliatywną kieruje\nsię zdefiniowanymi zasadami, takimi jak:\n– dobra jakość życia chorego; – akceptacja nieuchronności śmierci jako naturalnego procesu, we właściwym czasie, nie\nza wcześnie i bez uporczywego wydłużania umierania, ale jednocześnie z afirmacją życia; – akceptacja nieuchronności\ncierpienia z postępowaniem przeciwbólowym i przeciwobjawowym, z ciągłym\nmonitorowaniem skuteczności; – holistyczny charakter opieki – zapewniając\nbiologicznych, psychicznych, duchowych\ni społecznych; – zespołowy charakter\nopieki – zapewniający specjalistyczne i interdyscyplinarne podejście do rozwiązywania problemów chorego i jego rodziny.\nZespołowość opieki paliatywnej zapewnia\nzatrudnienie lekarza specjalisty medycyny\npaliatywnej lub specjalisty po kursie kwalifikacyjnym, pielęgniarki specjalistki pieciąg dalszy na str. 16\nWspółczesny wymiar medycyny paliatywnej\nlęgniarstwa opieki paliatywnej, fizjoterapeuty, psychologa, kapelana, pracownika\nsocjalnego i kwalifikowanych opiekunów\nniemedycznych; – opieka nad rodziną\nchorego i osieroconymi, istotny element\nopieki w okresie choroby osoby bliskiej\ni przeżywania żałoby. Szczególnie ważna\njest ochrona osieroconych przed przeżywaniem żałoby patologicznej; – zasada\nsprawiedliwości, czyli dostępność przez\n24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, dla\nkażdego chorego, bez względu na stan\nfinansowy, status społeczny, miejsce zamieszkania. Jednocześnie wymaga monitorowania jakości opieki i poziomu satysfakcji z opieki nad chorym i jego rodziną.\nŚwiadczona jest w strukturach specjalistycznych komórek organizacyjnych publicznych i niepublicznych podmiotów\nleczniczych państwowych, samorządowych, społecznych (najczęściej Stowarzyszenia Ruchu Hospicyjnego) i kościelnych\n(diecezjalne ośrodki Caritas).\nKomórki organizacyjne opieki paliatywnej\nprowadzone są w strukturach: zespołu domowej opieki paliatywnej (lub hospicjum\ndomowe), poradni medycyny (lub opieki)\npaliatywnej, oddziału medycyny paliatywnej (lub hospicjum stacjonarnego),\ndziennego ośrodka opieki paliatywnej\ni szpitalnego zespołu wspierającego opieki paliatywnej. Specjalistyka wymaga rozwoju kadry lekarzy specjalistów medycyny paliatywnej i pielęgniarek specjalistek\npielęgniarstwa opieki paliatwnej, psychotanatologów, fizjoterapeutów. Pożądany\ni bardzo ważny jest udział w opiece paliatywnej kwalifikowanych opiekunów\nniemedycznych, posługujących najczęściej wolontaryjnie, których indywidualne\numiejętności mogą służyć zaspokajaniu\nrozmaitych potrzeb chorych i ich rodzin.\nCzłonkowie zespołów opieki paliatywnej\nnie tylko są ekspertami w zakresie rozpoznawania i opanowywania objawów zaawansowanej choroby, niezależnie od jej\netiologii, lecz także powinni cechować\nsię empatią i umiejętnością komunikacji\ninterpersonalnej, pozwalającą na rozpoznanie, rozumienie i właściwe reagowanie\nna cierpienia emocjonalne i duchowe chorych, ich rodzin oraz osób osieroconych.\nŚwiadczą opiekę w trybie ciągłym, dającym choremu poczucie bezpieczeństwa,\nco ma pozytywny wpływ na jakość jego\nPreferowanym miejscem sprawowania\nspecjalistycznej opieki paliatywnej jest\ndom chorego, następnie ośrodek dziennej opieki paliatywnej i oddział medycyny\npaliatywnej. W poradni opieki paliatyw-\nnej lub w szpitalu, przy pomocy wykwalifikowanych pracowników medycznych\nszpitalnego zespołu wspierającego opieki\npaliatywnej, można rozpocząć realizację\nprogramu specjalistycznej opieki paliatywnej, który następnie kontynuowany\nbędzie w domu chorego lub w ramach\nstacjonarnej opieki paliatywnej. Pacjenci\nbędący pensjonariuszami w domach pomocy społecznej mogą również być objęci\nopieką poradni medycyny paliatywnej\ni zespołu domowej opieki paliatywnej.\nZ ŻYCIA SPOŁECZNEGO\nW „nowoczesnym” podejściu do śmierci\njest ona eliminowana z życia społecznego. Przyczyn tego zjawiska upatruje się\nw urbanizacji powodującej oddalenie się\nczłowieka od natury, w tworzeniu rodzin\n„nuklearnych”, w zaniku rodzin wielopokoleniowych, a także w rozwoju medycyny,\nktóra zatarła wyraźną granicę między życiem i śmiercią, a sztucznie podtrzymując\nżycie, dała złudną nadzieję na „oszukanie”\nśmierci. Do eliminacji śmierci z życia społecznego przyczyniają się także: umieszczanie ludzi ciężko chorych i umierających\nw szpitalach i domach opieki z dala od rodziny, przesunięcie cmentarzy z centrum\nna obrzeża miast, odchodzenie od uroczystych pogrzebów na rzecz krótkich nabożeństw w wąskim gronie, zaniechanie\nżałoby oraz sposobu mówienia o śmierci\nprzez stosowanie eufemizmów lub wręcz\nunikanie mówienia o niej (temat tabu).\nZ tą próbą eliminacji śmierci naturalnej\nidzie w parze zainteresowanie, a nawet\nfascynacja śmiercią „nienaturalną”, która\naż w nadmiarze obecna jest w mediach\n(relacje na żywo z katastrof, wojen, pokazywanie drastycznych morderstw, obrazowanie nagłej i brutalnej śmierci w filmach i grach komputerowych). Śmierć\npokazywana w ten sposób staje się nierealna, nie wzbudza emocji i nie skłania\ndo refleksji nad sensem życia i śmierci.\nOdpowiedzią na pozbawienie śmierci jej\nmajestatu i na odarcie człowieka umierającego z godności jest powstanie w latach siedemdziesiątych ub. wieku ruchu\nhospicyjnego, z rozwojem w latach dziewięćdziesiątych opieki paliatywnej i medycyny paliatywnej, który traktując śmierć\njako zjawisko naturalne, powraca niejako\ndo dawnych tradycji i pomaga człowiekowi umierającemu przygotować się na własne umieranie i je zaakceptować.\nW szerokim, holistycznym i specjalistycznym programie opieki paliatywnej\nz medycyną paliatywną, zapewnia się\nchoremu, w szczególnie trudnym czasie,\nzmagania się z chorobą, bezpieczeństwo,\nkontakt społeczny, samoakceptację, samowystarczalność i zaspokajanie potrzeb\nreligijnych. Wymienione warunki utrzymują dobrą jakość życia chorego, budują\njego nadzieję i podmiotowość.\nDO PRACY Z CHORYMI I UMIERAJĄCYMI\nDoświadczenie zawodowe nie jest dla nas sprawą\npriorytetową. Potrzebne nam przede wszystkim osoby\no dobrym sercu, pełne empatii, które czerpią radość\nz pomagania drugiemu człowiekowi i chcą nauczyć się,\njak to robić profesjonalnie. Praca wymaga wyjazdów\ndo pacjentów objętych opieką domową.\nOsoby chętne prosimy o przysyłanie zgłoszeń\nZgłoszenia powinny zawierać wszystkie dane\nteleadresowe umożliwiające kontakt zwrotny\n„Dobry zawód” – rozmowa po latach\nCo zostaje z wyobrażeń o swoim zawodzie po latach, w zderzeniu z rzeczywistością?\nPrzez kilka lat dwójka dziennikarzy: Krystyna Bochenek i Dariusz Kortko rozmawiała ze sławami polskiej medycyny. Wywiady ukazały się w wydanej w 2006 r. znakomitej książce „Dobry\nzawód”. Co jakiś czas do niej sięgam, począwszy od tytułowej\nstrony, z dedykacją od Krystyny, wówczas nie tylko senatora RP,\nale i redakcyjnej koleżanki z Polskiego Radia Katowice: „Kochanej\nGrażynie z sympatią i podziękowaniem za obecność na promocji”\n(Krystyna Bochenek zginęła w katastrofie lotniczej, do której do-\nGrażyna Ogrodowska: Sięga Pan czasem do tej książki?\nDr Piotr Wojcieszek: Przyznam szczerze,\nże nie. Choć było mi bardzo miło, kiedy\npo tylu latach odezwał się do mnie redaktor Dariusz Kortko.\nWówczas, w 2006 roku, lekarz – stażysta tak mówił o swoich planach:\n„Postaram się być kardiologiem, zrobić\ndoktorat, ale głównie chciałbym być zadowolony z tego, co robię. (…) I założyć\nrodzinę, bo to daje lekarzowi oparcie.”\nMinęło dziewięć lat – spełniło się? Jest\nPan zadowolony z tego, co robi? W jakim miejscu zawodowym znajduje się\nCo prawda nie zostałem kardiologiem, redaktor Kortko odnalazł mnie w Centrum\nOnkologii – Instytucie w Gliwicach, ale\nzajmuję się brachyterapią. Jest to zabiegowa część radioterapii. Obroniłem doktorat. Jednak najważniejsze, że w natłoku\nzajęć i spraw udało mi się poznać wspaniałą dziewczynę (spoza branży) i założyć\nrodzinę, zostać ojcem.\nNa początku drogi w medycynie najbardziej pociągał Pana „kontakt\nz pacjentem”. Mówił Pan w książce\no serdecznym podejściu, umiejętnym\nwywiadzie. Czy dziś „rzeczywistość\nskrzeczy” i weryfikuje te słowa?\nKontakt z pacjentem jest kwintesencją\nmojej pracy, choć przyznam, że bywa\nto męczące. Czasem problemem jest myślenie o relacji lekarz – pacjent jak o relacji\nświadczeniodawca – świadczeniobiorca.\nZ kolei serdeczne podejście do drugiego\nczłowieka pozwala nawiązać współpracę i wytłumaczyć wszystkie za i przeciw\nkonkretnej metody, że interwencja w medycynie niesie skutki uboczne. To jest to,\nczego mi brakowało na początku i budziło mój strach.\n„Nie wiem, jak bym zareagował\nna śmierć pacjenta (...), gdybym walczył\nwszystkimi dostępnymi metodami, a on\nszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 roku. W kwietniu\nbr. mija pięć lat od tamtej tragedii.) „Dobry zawód” to książka,\nktóra nam, czytelnikom, pokazuje sens i piękno zawodu lekarza.\nMa ciekawy wstęp: jest nim rozmowa z Piotrem Wojcieszkiem,\nwówczas stażystą ze Szpitala Miejskiego nr 1 w Zabrzu, będąca rodzajem połączenia wypowiedzi Mistrzów z dopiero zaczynającym stawiać w medycynie pierwsze kroki młodym lekarzem.\nCo zostaje z wyobrażeń o swoim zawodzie w zderzeniu z rzeczywistością? Postanowiłam po dziewięciu latach zapytać o to doktora Wojcieszka.\nby mi umarł na rękach” – to się już zdarzyło?\nWiększość pacjentów onkologicznych\njest leczona ambulatoryjnie, dlatego\nnawet kiedy odchodzą, nie dzieje się\nto na moich oczach. Tu chylę czoła przed\nwszystkimi lekarzami opieki hospicyjnej\ni paliatywnej. Oczywiście zetknąłem się\nze śmiercią w mojej praktyce, ale zwykle\nnie byli to moi pacjenci. W CO-I w Gliwicach codziennie pojawiają się tysiące pacjentów, dlatego ryzyko stanów nagłych\njest podobne, jak w centrum handlowym\nczy na lotnisku. Nie musi koniecznie oznaczać, że spotka to osobę leczoną w Instytucie, ale na przykład kogoś z rodziny.\nPięknie mówił Pan w książce o różnicy\nmiędzy odwagą lekarza, a jego brawurą. Wtedy odwagą stażysty było zszycie\nłuku brwiowego – co jest nią dla Pana\nDziś odwagą jest zebranie moich danych,\nnapisanie streszczenia i wygłoszenie\nprezentacji ustnej po angielsku na przykład. w Nowym Orleanie, patrząc w oczy\nlekarzom, których nazwiska znam z najważniejszych dla mnie publikacji.\nCo mogłoby być dziś dla doświadczonego lekarza porażką? Jako stażysta przeżywał Pan niezdany egzamin\nNiski impact factor publikacji, ale cały\nczas z koleżankami i kolegami nad tym\n„W tym zawodzie ważny jest wizerunek –\nbuduje się go latami, jestem na to przygotowany.” – To było możliwe? To przygotowanie się? Czego nie wiedział Pan\nwtedy o swoim zawodzie?\nOd dawna uważam, że droga do tworzenia sztuki, na przykład medycznej, wiedzie przez doskonałe rzemiosło. Na całe\nmoje szczęście uprawiałem żeglarstwo,\ngdzie panuje system feudalny, to jest\nkapitan, pierwszy oficer, drugi, trzeci,\nDr n. med. Piotr Wojcieszek – specjalista radioterapii onkologicznej, pracownik Centrum Onkologii – Instytut\nim. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział\nw Gliwicach. Obecnie zajmuje się brachyterapią oraz prowadzi działalność\nbosman itd. Dlatego zawsze rozumiałem,\nże, aby być „pierwszym po Bogu”, czyli ponosić odpowiedzialność za swoją załogę,\ntrzeba poznać wszystko od podszewki.\nTo jest ciężka praca, ale uczy pokory i cierpliwości.\n„Wszystko jest na razie kruche – cienka\nczerwona linia, wiem jednak, że chcę\nto robić. Czy to powołanie?” – Po czterech miesiącach stażu wiedział Pan,\nże „chce to robić” – ta wiara jest nadal\nWiara jest potrzebna, ale gdzie byśmy teraz byli, gdyby nie wątpliwości?\nCo dziś najbardziej przeszkadza w realizowaniu idealistycznych założeń\nZrozumiałem kilka rzeczy. Po pierwsze,\nlekarz „żyje z ludzkiej krzywdy”, bo gdyby nie choroby, lekarze byliby niepotrzebni. Ale jako jedyna grupa interesu\nW pojedynkę nie uratujesz świata\ndziałamy też prewencyjnie, szczepimy,\nprzestrzegamy ludzi: nie palcie, uważajcie z alkoholem, dietą, żyjcie zdrowo,\nuprawiajcie sport. To jest idealistyczne\npodejście. Po drugie, lekarz jest człowiekiem, choć niektórym ludziom może się\nwydawać, że ma boskie prawa. Bywamy\nzmęczeni i wściekli, zmartwieni i smutni,\nweseli i podnieceni, ale to wszystko trzeba schować, kiedy pierwszy raz wychodzi\nsię naprzeciw każdego nowego chorego.\nPotem bywa różnie, nawet bardzo zabawnie. Po trzecie, brak czasu na wszystko,\nco chciałbym robić. Zawsze trzeba coś\npoświęcić. Po czwarte, ostatnie i najważniejsze: w pojedynkę nie uratujesz świata.\nRozmawiali wtedy z Panem znakomici\ndziennikarze, to było mądre spotkanie\nludzi wiedzących, o czym mówią. Jak\nocenia Pan dziś współczesne polskie\nmedia, relacjonujące pracę lekarzy?\nMedia atakują wszystkich, nawet siebie\nnawzajem, bo taki teraz mają styl. Trzeba\nwypracować standardy postępowania\nw każdej dziedzinie medycyny, tak jak\nna przykład w USA. Wtedy będzie jasne,\njakie procedury są w danej sytuacji optymalne. Mnie najbardziej martwią doniesienia o lekarzach nadużywających alkoholu, bo świadczy to o ogromnym stresie\ni samotności, z którą nie potrafią sobie\nporadzić. Cytaty pochodzą z książki „Dobry zawód.\nZ lekarzami rozmawiają Krystyna Bochenek\ni Dariusz Kortko”, Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2006 r.\nW związku z odnową dyplomu\npo 50 latach, prosimy absolwentów\nWydziału Lekarskiego i Oddziału Stomatologii\nu pani Julity Prabuckiej,\nAdres Dziekanatu: 41-800 Zabrze.\nPlac Traugutta 2, tel.32 370 52 66;\nw dniu inauguracji roku akademickiego 2015/2016\nO dokładnym terminie i programie uroczystości\npowiadomimy każdego zarejestrowanego.\nPrezes Stowarzyszenia Wychowanków SUM\ntym razem po 40 latach\nod ukończenia naszej Uczelni,\nplanujemy jesienne spotkanie koleżeńskie\n(pierwszy weekend października).\nWszystkich chętnych do udziału w spotkaniu prosimy\no informację na adres mailowy organizatora:\nlub pod numery telefonów: Stefan Kopocz 48/ 602 319 639\nAndrzej Wcisło 48/601 999 433\nLeszek Blaszke 48/516 184 291\nProsimy o pilne zgłoszenia, ponieważ od ilości chętnych\nuzależniamy lokalizację i koszt spotkania\nAbsolwenci roku 1975\nSPOTKANIE Z OKAZJI 40-LECIA\nLidia Matysik-Kałamarska: tel. 32 231 02 64\nAnna Stańczyk-Franiel: tel. 32 434 14 15;\nSpotkanie odbędzie się 26 września 2015 r.\nw hotelu „Kotarz” w Brennej ul. Wyzwolenia 40.\nKoszt 300 zł,: konto:\nBank PKO S.A.: 92 1240 2991 1111 0010 6077 5512\nZjazd stomatologia ‘75\n10 października 2015 r. w restauracji VABANK w Zabrzu,\nul. Wolności 448 odbędzie się SPOTKANIE KOLEŻEŃSKIE\nz okazji jubileuszu 25-lecia ukończenia studiów.\nMałgorzata Gołębiowska-Hupsch, tel: 601 417 309\nMagdalena Michniewska-Tomczyk, tel: 602 110 352\nUprzejmie proszę o zamieszczenie uzupełnienia do wywiadu\nzatytułowanego „Od muzyki do ginekologii” opublikowanego\nw numerze 220/marzec 2015 „Pro Medico”.\nW operacji wodogłowia u płodu uczestniczył również dr n. med.\nWojciech Gwara z ówczesnej Kliniki Ginekologii i Położnictwa\nw Tychach. Znieczulenie zabiegu wykonał dr Szczepan Bołdys.\nBroniła prawa dzieci do zdrowia, prawa rodziców do wiedzy o stanie zdrowia swoich dzieci, prawa ludzi do życia w zdrowym otoczeniu i do informacji...\nGdy za namową prof. Hager-Małeckiej, ówczesnej konsultant wojewódzkiej, dr Król\nwraz z pielęgniarką Wiesławą Wilczek zaczęły przesiewowe badania dzieci, nikt nie\nspodziewał się skali zjawiska. Obie panie\ndosłownie na piechotę, bo poczta odmówiła\ndoręczania zawiadomień, obeszły mieszkania w okolicy uznanej za najbardziej skażoną,\ndzięki czemu w ciągu trzech miesięcy przebadały blisko 5000 dzieci. Gdyby wówczas\nobowiązywały dzisiejsze normy, wszystkie\nnależałoby uznać za chore, ale wtedy taką\ndiagnozę otrzymało jedynie około tysiąc\nz nich – dostały bilety na miesięczną kurację\nZ uwagi na ówczesną propagandę sukcesu\ni epatowanie informacjami, jak to w XX wieku wzrosła opieka zdrowotna nad robotnikami i ich rodzinami, w porównaniu z tym,\nco było w czasie XIX-wiecznej rewolucji przemysłowej, o sprawie nie można było mówić\noficjalnie. Mimo to w 1975 roku katowicka\nMiejska Rada Narodowa podjęła decyzję\no wyburzeniu domów w najbliższym sąsiedztwie huty. Doktor Król przygotowywała listy\nnajbardziej zagrożonych dzieci, których rodziny w pierwszej kolejności miały otrzymać\nmieszania w blokach budowanych przez\nhutę czy w innych dzielnicach miasta.\nOgromny materiał źródłowy, który dr Król\nzgromadziła w czasie swoich badań, miał posłużyć jej do napisania pracy doktorskiej opisującej ewenement na skalę światową, jakim\nbyła ołowica wśród dzieci. Niestety, mimo\nkilkukrotnych redakcji gotowego tekstu pracy, polegających m.in. na zmianie wartości\nliczbowych na procentowe – by mniej kłuły\nw oczy, doktorat został wstrzymany i odłożony na półkę. Historia zatrutych ołowiem\nTa historia miała swój początek w 1974 roku,\ngdy do przychodni rejonowej w Szopienicach, gdzie pracowała dr Jolanta Wadowska-Król, lekarz pediatra, zgłosił się chłopiec\nz anemią. Jak okazało się po szczegółowych\nbadaniach przeprowadzonych w Klinice Pediatrii w Zabrzu przez prof. Bożenę HagerMałecką (ówczesną konsultant wojewódzką\nds. pediatrii), anemia ta była jedynie objawem niezwykle rzadkiej u dzieci ołowicy.\nFamiloki, w których mieszkały robotnicze\nrodziny, stały w sąsiedztwie Huty Metali Nieżelaznych. Pył na podwórkach i w znajdujących się nieopodal ogródkach, gdzie zaradne matki uprawiały warzywa, był – jak wtedy\nmówiono – słabą rudą ołowiu. Dzieci żyły\nw tym środowisku, bawiły się na placach, nosiły ubrania prane razem z odzieżą roboczą\nDr Jolanta Wadowska-Król (z lewej) odbiera odznaczenie z rąk prof. Ireny Lipowicz – RPO.\n„Matka Boska Szopienicka” – tym z założenia pogardliwym określeniem PRLowscy urzędnicy nazwali dr Jolantę Wadowską-Król, ale dla rodzin, którym pomogła, to określenie stało się jak najbardziej prawdziwe. W 2013 r. pod takim tytułem\nwnuczka pani doktor, Małgorzata Król, wraz z koleżanką Karoliną Skibińską zrealizowały w liceum kilkuminutowy film, który zdobył pierwszą nagrodę w organizowanym przez Stowarzyszenie Projekt Śląsk konkursie „Szukamy bohaterów”.\ndzieci miała nie ujrzeć światła dziennego i nie\ntrafić do publicznej świadomości.\nPraca doktor Król nie została jednak zapomniana, do dziś dzięki niej żyje wiele „ołowianych” dzieci, które pamiętają ile jej zawdzięczają.\n– Byłam zwykłym rejonowym lekarzem pediatrą. Musiałam poznać, na co chorują moje dzieci. To była moja praca, mój obowiązek – skromnie swoją działalność podsumowuje dr Król.\n4 marca br., w Domu Śląskim w Katowicach,\npo laudacji wygłoszonej przez prof. Barbarę\nZachorską-Markiewicz, prof. Irena Lipowicz – Rzecznik Praw Obywatelskich, wręczyła bohaterskiej lekarce honorowe odznaczenie „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”.\n– Doktor Król broniła prawa dzieci do zdrowia,\nprawa rodziców do wiedzy o stanie zdrowia\nswoich dzieci, prawa ludzi do życia w zdrowym otoczeniu i do informacji – mówiła\nObecny na uroczystości arcybiskup Wiktor\nSkworc, metropolita katowicki zaznaczył:\n– Na Śląsku się produkowało, miało być więcej\nwęgla, więcej stali, ale cena nie była ważna.\nA na Śląsku pamiętamy, że tą ceną było ludzkie\nzdrowie i życie. Pani doktor zajęła się dziećmi\nw Szopienicach i chcemy jej dzisiaj za to serdecznie podziękować i wyrazić nasze uznanie.\nDo życzeń i gratulacji dołączyli także dr Zygfryd Wawrzynek i Jacek Kozakiewicz – prezes ORL, który zauważył:\n– Nie do przecenienia jest ogromne zaangażowanie dr Król w ratowanie zdrowia i życia dzieci\nz naszego regionu. Z niesłabnącą motywacją,\nnie zważając na uwarunkowania polityczne\noraz własne dobro, pani doktor poświęciła\nswoją karierę, by walczyć o przyszłość podopiecznych. Jej ofiarność wynagrodzona została wdzięcznością pacjentów oraz poczuciem\nsatysfakcji z pełnienia tak chwalebnej i ważnej\nmisji – podkreślał prezes Kozakiewicz.\nOdznaka honorowa Rzecznika Praw Obywatelskich „Za Zasługi dla Ochrony Praw\nCzłowieka” została ustanowiona 2 listopada 2009 r. Jest zaszczytnym wyróżnieniem za\nszczególne osiągnięcia na rzecz praw człowieka. Może zostać nadana obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej, obywatelom państw obcych, a także organizacjom i instytucjom.\nJej laureatami są m.in. Władysław Bartoszewski, Jerzy Owsiak, Polska Akcja Humanitarna, Caritas Polska oraz Stowarzyszenie „Memoriał”.\nPOLSKIE (?) PIEKIEŁKO\nZacznijmy od anegdot. Sean Connery,\nznakomity szkocki aktor, gdy dostał statuetkę za całokształt, podczas oskarowej gali\nzostał zapytany: czym różnią się według\nniego Stany Zjednoczone od Europy?\nOdpowiedział, że rolls roycem. Otóż, gdy\njedzie się w USA tym pięknym samochodem, Amerykanie, widząc go, myślą: „co jeszcze muszę zrobić, żeby zarobić\nna ten samochód”. Mieszkańcy Europy\nnatomiast myślą „ile on musiał się nakraść,\nżeby kupić takiego Rollsa”.\nDruga anegdota mówi o stadzie krów\nw Stanach i w Polsce. Jeżeli Amerykanin\nna sąsiedniej farmie dorobił się dużego\nstada krów, to jego sąsiad modli się „Boże\nspraw, żebym mógł sobie też tyle krów kupić”. W Polsce w podobnej sytuacji sąsiad\nmodli się „Boże, spraw żeby te krowy mu\nI trzecia anegdota z moich prywatnych\nwspomnień. Otóż podczas obchodzenia\npewnego rodzinnego jubileuszu, gdzie\noprócz przyjęcia było też nabożeństwo\nw kościele, komentarz jednego z gości był następujący „wszystko było su-\nper, ale jubilat krzywo stał w kościele”.\nSpróbujmy zadać sobie pytanie, czy „polskie piekiełko”, czyli polska nienawiść\ndo sukcesu i chęć pogorszenia sytuacji\ntych, którym jest lepiej, jest tylko polską cechą narodową? Otóż sądzę, także\nna postawie moich pochodzących z zagranicy obserwacji, że na pewno jesteśmy\nw strefie medalowej, ale miejsce na podium jest ciasne.\nJak to jest u nas? Ostatnie lata w naszym\npięknym kraju pogłębiają „polskie piekiełko”, bowiem to, co zieje (nie pomyliłem\nsię – zieje) wokół nas, budzi wewnętrzny\nopór. Wielu z nas ma pewność, że potrafiłoby zrobić coś lepiej niż inni i dlatego\nuważa, że wyartykułowane anonimowo np. w internecie: obmowa, oszczerstwo, kłamstwo, łajdactwo i średniactwo\nsą uzasadnione, bo mogą wpłynąć na rozwiązanie problemu. Opluwania dotyczą\nzwłaszcza osób na świeczniku, a więc\ntakże lekarzy. Znane jest przecież powiedzenie „pokaż lekarzu, co masz w garażu”.\nW tym krótkim powiedzeniu nie istnieje\nmeritum, a więc wiedza i praca lekarza,\nlecz tylko paskudny fakt, że jeździ lepszym samochodem.\nCi, którzy znają zagranicę i spotykają\nsię z polonusami, również sporo mówią\no polskim piekiełku. Polonusi podzieleni są na starych i nowych emigrantów,\nna tych z „Solidarności” i na tych, co uciekli z komuny, a istniejące wśród nich podziały uniemożliwiają działanie dla wspólnego dobra Polonii, zwiększając szanse\nna nieliczenie się z opinią polskich emigrantów. Ba! W Anglii jednym z ostatnich\nkrzyków „mody podziałowej”, jest niechęć\ntych, „którzy dobrze mówią po angielsku”\ndo tych, którzy „jeszcze nie mówią dobrze\npo angielsku” i dopiero się go uczą. Taki\npodział, oczywiście, uniemożliwia obu\ngrupom porozumiewanie się po polsku.\nCzy jest szansa na zmianę polskiego piekiełka? Nie! Można powiedzieć, że ono\nNie należy się tylko za bardzo tym przejmować. I co warto sobie uświadomić,\nże nie jesteśmy w „piekiełku” jedyni, czego\ndowodzi powstanie ponad 2000 Iat temu\nw Rzymie powiedzenia „homo homini\nlupus est” co znaczy po polsku „człowiek\nprof. zw. dr hab. n. med. dr h. c.\nStrefa lepszego pacjenta\nNiepubliczny Xmed w centrum dużego miasta. W poczekalni\ndo rejestracji od razu dobre wrażenie: widno i przestronnie, wygodne krzesła, za nowoczesnym kontuarem stale uśmiechnięte\npanie w eleganckich uniformach. Wokół słychać „bardzo proszę chwilkę poczekać, pani doktor zaraz zaprosi” i „będzie pan\nuprzejmy tam podejść”. Ale oto rzuca się w oczy duży napis, podwieszony pod sufitem: STREFA KLIENTA STRATEGICZNEGO – VIP.\nStrefa materializuje się poniżej, w wydzielone samotne krzesło\ni pusty stolik, więc nie wydaje się jakoś szczególnie atrakcyjna.\nU nas, w strefie zwyczajnej, jest sympatyczniej, wymieniamy się\nuwagami o objawach – jakie kto ma i co na to bierze.\n– Skąd ta „strefa klienta” – zastanawiają się pacjenci. – Tu jest jednak przychodnia?\n– Może niezręcznie było im napisać „strefa pacjenta VIP”? – zgaduje\npani w wełnianym płaszczu.\n– Jest coś takiego jak „strategiczny pacjent”? No nie ma – potwierdza pan w garniturze.\n– W bankach są takie strefy. I na lotniskach – dorzuca młodzieniec\nw czerwonej czapce. – Ale ja z nich nie korzystam – dodaje tonem\nwskazującym, że z własnego wyboru.\nW końcu wspólnie dochodzą do wniosku, że lepiej było jednak\nnapisać „strefa klienta strategicznego”, niż kłując w oczy innych:\n„strefa lepszego pacjenta”. Nie byłabym taka pewna. Przecież\nto sami lekarze protestują, gdy nazywa się ich „przedsiębiorcami” i „menedżerami”? Czy duży napis „klient” w placówce ochrony zdrowia to wobec tego dobry pomysł?\nI tu, wraz z puentą, powinien się skończyć felieton. Ale ja przecież od początku się domyślam, że ten napis prawdopodobnie\nnie jest związany z kolejką do przyjęcia chorych, tylko zakupem\ntzw. „Planów Opieki Medycznej”, czyli pakietów abonamentowych indywidualnych i dla grup pracowników. Można było dopisać tam „zakup pakietów”, albo nie sytuować tego miejsca tuż\nobok tablicy z nazwiskami i specjalizacjami lekarzy. Można było,\ngdyby słowo „klient” w przychodni kogoś raziło. Ale skoro „nie\nSiedzę w poczekalni, patrzę na „strefę klienta – VIP-a” i nie mogę\noprzeć się obawie, że któregoś dnia doczekam czasów, gdy rejestratorka zawoła:\n– Następny klient, proszę!\nQuo vadis, medycyno pracy?\nŚwiat się zmienia, wiedza medyczna także, dochodzi do zmian poglądów i prawa.\nW tym też kontekście należy zadać sobie pytanie – co dalej?\nSPECJALIZACJI, ALE TROCHĘ INACZEJ...\nW latach (słusznie) minionych specjalizacja z zakresu medycyny pracy – medycyny przemysłowej – nie cieszyła się\npoważaniem. Miało na to wpływ kilka\nczynników. Po pierwsze, w oczach lekarzy\nbyła postrzegana jako coś zastępczego,\nbo jeżeli ktoś nie mógł uzyskać stosownej\npracy w stosownym miejscu pracy, bywało, że był kierowany do „robienia” takiej\nspecjalizacji. Po wtóre, lekarze postrzegali\njako coś „niezgodnego w wykształceniem\nlekarza” zajmowanie się ludźmi „potencjalnie” zdrowymi. Zaś po trzecie, wielu z nich\nuważało lekarzy zatrudnionych w przemysłowej służbie zdrowia za „swego rodzaju\nekonomów” – ich bowiem zaświadczenia\nw aspekcie zdolny – niezdolny pozwalały\nna zatrudnienie lub wykluczały zatrudnienie. Niestety – poglądy te, aczkolwiek\nw mniejszym natężeniu, funkcjonują\nw pewnych środowiskach, w tym medycznych, do dziś. Nie czuję się upoważniony\ndo krytykowania kogokolwiek za cokolwiek, ale to fakt.\nW 1997 r., tzn. po uchwaleniu przez Sejm\nustawy o służbie medycyny pracy, doszło\ndo relatywnej zmiany poglądów. Nagle rozległy się głosy, że „każdy lekarz kończył medycynę” i zna się (?) na sprawach lekarskich\nw zakresie orzekania o zdolności do pracy.\nPoszło o problem płatnych (przez pracodawców) badań wstępnych, okresowych\ni kontrolnych. Lekarze różnych specjalności\n(np. pediatrzy) byli wzburzeni, iż nie mogli\norzekać o na przykład zdolności do wykonywania pracy na wysokości. Dotyczyło\nto oczywiście także innych specjalności,\nale przykład pediatrów jest jakby najbar-\nMedycyna pracy jest jedną ze specjalizacji\nlekarskich. Tym niemniej, pomimo tego,\nże lekarz z taką specjalizacją jest specjalistą\nmedycyny pracy, a poprzednio (do czasu\nprzyjęcia przepisów o jednostopniowych\nspecjalizacjach) lekarze, którzy uzyskali\nspecjalizację pierwszego stopnia mieli\nprawo do tytułu „lekarza medycyny pracy”,\nzaś drugiego stopnia – „specjalisty medycyny pracy”. Pomimo tego, powszechnie\nprzyjęło się mówić i pisać o takim specjaliście lekarz medycyny pracy. Tak pisze\nsię w wielu przepisach prawnych (ustawy\ni rozporządzenia), a ja w mojej bogatej\npraktyce dysponuję także stanowiskiem\nstrony w postępowaniu, która wskazała,\nże nie mam kwalifikacji do wypowiadania\nsię w sprawie, bowiem jestem specjalistą\nmedycyny pracy, a nie lekarzem medycyny pracy, o którym wskazano w ustawie...\ndziej przekonywujący. Doszło do uściślenia\nproblematyki badań kierowców, w zakresie zdolności do posiadania broni, nurków\nw aspekcie medycyny tropikalnej – w tych\nprzypadkach bowiem ustawodawca zaczął\ndopuszczać do możliwości wykonywania\ntychże przez lekarzy z dodatkowymi kwalifikacjami (szkoleniami).\nkarzy nie zwróciło uwagi, że od 6.02.2006 r.\nobowiązywało Rozporządzenie, w którym\nzapisano, że wymienione badania miały\nbyć wykonane przez trzy kolejno po sobie następujące dni (złośliwi twierdzili,\nże „z tą datą znikło prawo pracownika\nochrony zdrowia, aby cierpieć na zaparcia”). Z ostrożności w 2014 r. książeczki sa-\nWiedza na temat specjalizacji i roli\nspecjalisty medycyny pracy nadal\njest mierna i od czasu do czasu\nnależy ją wszystkim przypominać.\nInnym problemem stało się wykonywanie\nbadań sanitarnych. Ostatecznie przyjęto,\nże nie tylko lekarz ze specjalizacją medycyny pracy ma prawo „podbijać książeczki”,\nczyli przeprowadzać badania sanitarne.\nNiestety, nikt nikogo nie szkolił w tym zakresie. Jeszcze do dzisiaj (pomijając fakt,\nże od 2008 r. nie obowiązują jednoznaczne zasady przeprowadzania tych badań)\nw „książeczkach sanitarnych”, podbijanych\nprzez lekarzy różnych specjalności, widnieją wpisy dotyczące badań morfologii, OB.,\nmoczu, a także USR lub VDRL. Wielokrotnie\nwpisuje się wyniki rtg klatki piersiowej,\na czasem pisze się, że przeprowadziło się\n„badanie sanitarne” bez czegokolwiek innego. Istnieje, a właściwie istniał, problem\nbadań kału na nosicielstwo (Salmonella\ni Shigella) – winno było być wykonane\ntrzykrotnie, a wynik „wbity” do książeczki,\nważny „raz na całe życie”. Niestety wielu le-\nnitarne straciły ważność, ale kontrolujący\n(pracownicy Inspekcji Sanitarnej szczebla\npowiatowego – miejskiego) nadal wymagają książeczek. A „grzeczni” pracodawcy\nObecnie trwają konsultacje (społeczne)\ndotyczące nowego przepisu wykonawczego do ustawy z 2008 r. w tym zakresie i być może jeszcze przed ukazaniem\nsię tego artykułu przepis taki podpisze\nminister zdrowia. Trwają także konsultacje w zakresie nowelizacji Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej\nz 30.05.1996 r. Niestety, wg moich wiadomości, dojdzie do zmian zasadniczej treści\nRozporządzenia (z ustaleniem m.in. nowego wzoru orzeczenia lekarskiego). Niestety, sam załącznik dotyczący wskazówek\nmetodycznych pozostanie niezmieniony.\nNie można wykluczyć, że nowy przepis\nwejdzie w życie przed ukazaniem się tego\ntekstu w druku.\n. CZYM ZATEM ZAJMUJĄ SIĘ\nLEKARZE MEDYCYNY PRACY?\nJak twierdzi wielu pracodawców – wystawianiem zaświadczeń (z przepisu jeszcze\nobowiązującego: „lekarz po zakończeniu\nbadania wydaje orzeczenie, na podstawie którego wydaje zaświadczenie” – przy\nczym zapis ten niedługo ulegnie zmianie)\ndotyczących badań okresowych, zapominając, że praktycznie jedynie ten „element”\npracy lekarza jest wyraźnie opisany jako\nobowiązkowy, za który opłatę uiszcza pracodawca. W pozostałych zakresach dotyczących obowiązków lekarza tego nie opisano wyraźnie i jednoznacznie. Kolejnym\nobowiązkiem są wizytacje stanowisk\npracy. Lekarz sprawujący profilaktyczną\nopiekę zdrowotną nad pracownikami danego zakładu, winien znać warunki i sposób wykonywania pracy. Ułatwia to nie tylko wykonywanie badań profilaktycznych.\nInne zadania, możliwe do realizowania to:\nprowadzenie programów zdrowotnych\n(profilaktycznych), doradzanie pracownikom i pracodawcom, analiza stanu\nzdrowia załóg, udział w pracach komisji\nbezpieczeństwa pracy itp. – niestety, te\npotencjalne czynności muszą być przez\nkogoś opłacane – a z przepisów taki obowiązek jednoznacznie już nie wynika.\nWiadomo, że występują niedobory lekarzy\nzatrudnionych w Wojewódzkich Ośrodkach Medycyny Pracy – zarówno w poradniach konsultacyjnych, odwoławczych,\njak w poradniach chorób zawodowych,\ntakże w działach kontroli. Wszędzie tam\nniezbędni są specjaliści medycyny pracy.\nWielu lekarzy ze specjalizacją z zakresu\nmedycyny pracy posiada także inne specjalizacje i pracuje albo w przychodniach\nlekarza rodzinnego, albo w poradniach\nspecjalistycznych. Od kilku lat obserwuje się trend do uzyskiwania specjalizacji\nz zakresu medycyny pracy przez lekarzy\nrodzinnych, w celu poszerzenia zakresu\ndziałalności praktyk (przychodni) lekarza\nrodzinnego o badania profilaktyczne (niestety, nigdzie nie pisze się, że o działania\nwynikające z ustawy o służbie medycyny\npracy, czyli nie tylko badania).\nInne możliwe czynności, które mógłby\nwykonywać specjalista medycyny pracy, to praca w Zakładzie Ubezpieczeń\nSpołecznych. Specjalista medycyny pracy\nmoże zostać lekarzem orzecznikiem ZUS.\nMiałby wtedy okazję do wykorzystania\nswojej wiedzy związanej ze znajomością warunków pracy do orzekania (art.\n12 w aspekcie art. 13 ust. 1 pkt. 2 ustawy\no emeryturach i rentach z FUZ), szczególnie w przypadkach istnienia wielu chorób\ndotyczących różnych układów i narządów, które może pojedynczo niezdolności\ndo pracy nie powodują, ale łącznie mogą.\nSpecjalista medycyny pracy mógłby być\ntakże konsultantem ZUS – dotyczyłoby\nto szczególnie problematyki chorób zawodowych. Uważam, że każda komisja lekarska ZUS powinna mieć w swoim składzie\nspecjalistę medycyny pracy. Z różnych\ndoniesień medialnych wiemy o brakach\nkadrowych w pionach orzecznictwa ZUS\n(np. ogłoszenia o naborze na stanowiska\nlekarzy orzeczników). Tu widzę rolę dla\nspecjalistów z zakresu medycyny pracy.\nLekarze z taką specjalizacją byliby, a właściwie są, niezbędni do pracy w charakterze biegłych sądowych. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (i oczywiście\nSądów Apelacyjnych) w przypadku, gdy\nw sprawie wypowiada się kilku biegłych\nz zakresu wąskich specjalności, zdaniem\nSądu, aby opinia była wydana w sposób\nprawidłowy, biegli ci winni zbadać taką\nosobę wspólnie i wydać łączną opinię.\nJednak zdaniem Sądu Najwyższego zamiast (często niemożliwej) do wydania\nopinii łącznej, wystarczyłaby opinia „podsumowująca” jednego biegłego – i tu Sąd\nNajwyższy wskazuje na specjalistę z zakresu medycyny pracy. Oczywiście wiadomo,\nże taki specjalista potrzebuje doświadczenia zawodowego, co nie wyklucza możliwości znalezienia takich osób.\nPROFILAKTYCZNEJ W POLSCE\nPo zmianie organizacji (w aspekcie m.in.\nustawy o medycynie pracy) zlikwidowano przychodnie przyzakładowe i międzyzakładowe. Jednym z celów reformy\nbyło ujednolicenie opieki medycznej nad\nobywatelami Polski (powołanie instytucji lekarzy rodzinnych, czyli tzw. lekarzy\npierwszego kontaktu) oraz spowodowanie, aby każdy obywatel posiadał równy\ndostęp do opieki zdrowotnej (dawniej\npracownik, którego przedsiębiorstwo stać\nbyło na utrzymywanie przychodni przyzakładowej, mógł zasięgać porad w tej\nplacówce oraz w przychodni rejonowej).\nPoza tym wskazywano na fakt, że w ostatnim okresie swojego istnienia przychodnie przy- i międzyzakładowe zajmowały\nsię w zasadzie głównie lecznictwem,\na sprawy profilaktyki traktowały de facto\nmarginalnie. Były też inne powody – przy\nczym najistotniejszym stało się powołanie\nKas Chorych przekształconych następnie\nw Oddziały Wojewódzkie Narodowego\nFunduszu Zdrowia. I tak jest do dzisiaj –\nz tym jednak, o czym piszę wyżej.\nLekarze ze specjalizacją z zakresu medycyny pracy winni być zatrudniani w Inspekcji Sanitarnej (działy higieny pracy,\nproblematyka stwierdzania chorób zawodowych). Niewątpliwie inspektorzy pracy\npowinni posiadać możliwość zasięgania\nkonsultacji u takich specjalistów z racji swoich zadań. Nie można wykluczyć,\nże dobrym rozwiązaniem byłoby, aby specjaliści medycyny pracy zostawali po prostu inspektorami pracy z przydzielaniem\nim stosownych zadań w związku z rodzajem posiadanego wykształcenia.\nNależałoby zastanowić się, czy działająca\nobecnie „służba medycyny pracy”, czyli\nlekarze posiadający uprawnienia do wykonywania badań profilaktycznych, niekoniecznie wynikające z posiadania specjalizacji z zakresu medycyny pracy, spełniają\nswoje zadania nawet przy sprawowanej\nnad nimi kontroli Wojewódzkich Ośrodków Medycyny Pracy. Czy nie powinno\nbyć tak, że działają jedynie duże jednostki, dysponujące realną bazą diagnostyczną i zatrudniające specjalistów, których\nkonsultacje są niezbędne przy orzekaniu\no zdolności lub niezdolności do pracy?\nCzy nie powinien być jednoznacznie realizowany obowiązek wizytacji stanowisk\npracy w zakładach pracy, które podpisałyby umowę z taką placówką? Czy jednocześnie w takiej placówce nie powinni być\nzatrudnieni pracownicy służb BHP w myśl\nzasady – lepiej razem niż osobno, co wynika zresztą z zadań służby medycyny pracy? Czy nie byłoby możliwe, aby połączyć\npion higieny pracy stacji sanitarno-epidemiologicznych z tak zorganizowaną służbą medycyny pracy?\nNadal wiedza na temat specjalizacji i roli specjalisty medycyny pracy\njest mierna i od czasu do czasu należy\nją wszystkim przypominać. Uważam też,\nże należy uzmysłowić lekarzom z tą specjalizacją, że ich rola to nie tylko wykonywanie badań profilaktycznych i/lub badań\nsanitarnych, bo możliwości wynikające\nz posiadania specjalizacji z medycyny\npracy są większe w obecnym systemie\nprawnym i niewątpliwie byłyby większe\npo dokonaniu zmian w przyszłości, o ile\noczywiście by ich dokonano (oczywiście\nw zakresie większym, niż to opisałem wyżej) – w co jednak niezbyt wierzę.\nPro Medico postscriptum• kwiecień 2014\n– przedsiębiorców z tytułu\nrękojmi i gwarancji\nNa przełomie 2014 i 2015 roku w mediach została przeprowadzona kampania informacyjna dotycząca zmian w zakresie przepisów\ndotyczących praw konsumentów. Na początku warto zatem wyjaśnić, kto w obrocie prawnym i gospodarczym będzie uważany\nza konsumenta, a kto za przedsiębiorcę? Za konsumenta, zgodnie z art. 221 Kodeksu cywilnego, uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Z kolei\nkażdy lekarz, który posiada zarejestrowaną praktykę lekarską (bez\nwzględu na jej rodzaj) jest przedsiębiorcą. Dlatego też zakup, który został udokumentowany fakturą VAT, gdzie w miejscu danych\nodbiorcy zostały wpisane dane praktyki lekarskiej: firma (nazwa),\nNIP oraz adres działalności gospodarczej, będzie traktowany co\ndo zasady jako zakup dokonany przez przedsiębiorcę, a nie przez\nkonsumenta. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, iż w przypadku\ngdy zakupu dokonuje przedsiębiorca, jego uprawnienia mogą\nbyć inne niż te, które przysługują konsumentowi. Ustawodawca bowiem z założenia traktuje konsumenta jako słabszą stronę\nstosunku prawnego, przyznając mu uprawnienia szersze aniżeli\nWspomniana na samym początku nowelizacja przepisów zmieniła wprawdzie na korzyść prawa przedsiębiorców dokonujących zakupów, jednak nie zrównała ich z prawami konsumentów.\nW niniejszym artykule przybliżę podstawowe zagadnienia dotyczące uprawnień przedsiębiorców z tytułu rękojmi i gwarancji\nprzysługujących w przypadku zakupu przez nich towaru. Należy\nwyjaśnić, iż pojęcia rękojmi oraz gwarancji nie są tożsame i nie\nmogą być traktowane zamiennie. Rękojmia stanowi reżim odpowiedzialności sprzedawcy za fizyczną lub prawną wadę rzeczy.\nUprawnienia kupującego z tytułu rękojmi wynikają bezpośrednio\nz Kodeksu cywilnego i nie zależą od woli sprzedawcy. Gwarancja\nstanowi z kolei dobrowolne oświadczenie przedsiębiorcy (sprzedawcy lub producenta), na mocy którego przyjmuje on na siebie\nodpowiedzialność za właściwości sprzedanego towaru, np. co do\nwytrzymałości czy funkcjonalności. Dany towar może być objęty\ngwarancją, ale nie musi. W przeciwieństwie do rękojmi, która wiąże sprzedawcę z mocy prawa. Jednak już w tym miejscu należy\npodkreślić, iż w przypadku sprzedaży pomiędzy dwoma przedsiębiorcami mogą oni ograniczyć lub wyłączyć uprawnienia również\nZ tytułu rękojmi sprzedawca odpowiada względem kupującego\nza fizyczną lub prawną wadę rzeczy. Zgodnie z art. 5561 Kodeksu\ncywilnego wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową, w szczególności gdy sprzedana rzecz:\nze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający\nnie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił\nkupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;\nnie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował\nsprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił\nJeżeli sprzedana rzecz ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że\nsprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla\nkupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę\nusunie. Sprzedawca jednak z uprawnienia do naprawy lub wymiany w miejsce odstąpienia lub obniżenia ceny może skorzystać\nOczywiście kupujący może, zamiast żądania obniżenia ceny lub\nodstąpienia od umowy zażądać od razu wymiany rzeczy na nową\nlub jej naprawy, a sprzedawca temu obowiązkowi, z pewnymi\nwyjątkami, musi zadośćuczynić. Uwaga lekarze – przedsiębiorcy!\nPrzy sprzedaży pomiędzy przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób\nprzyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw\ndopiero później – jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie\npo jej stwierdzeniu. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie\nprzed jego upływem zawiadomienia o wadzie. Zawiadomienie\nmoże nastąpić drogą pisemną, ale także za pośrednictwem poczty elektronicznej.\nUtrata uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nie następuje, mimo niezachowania terminów do zbadania rzeczy przez\nkupującego lub do zawiadomienia sprzedawcy o wadzie, jeżeli\nsprzedawca wiedział o wadzie albo zapewnił kupującego, że wady\nnie istnieją. Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada\nfizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy\nchodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia\nwydania rzeczy kupującemu. Jednak samo roszczenie o usunięcie\nwady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady.\nUdzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia\ngwarancyjnego, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia\nkupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w tym oświadczeniu. Oświadczenie gwarancyjne\nmoże zostać złożone w reklamie. Obecnie nie jest konieczne wydanie dokumentu gwarancji, jednak w praktyce posiadanie dokumentu gwarancyjnego ma duże znaczenie. Dokument ten określa\nbowiem m.in. nazwę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela\nw Polsce, zasięg terytorialny gwarancji, uprawnienia przysługujące nabywcy z tytułu gwarancji i w końcu termin obowiązywania gwarancji. Jeśli termin gwarancji nie został określony, co jest\nrzadkością, wynosi on dwa lata licząc od dnia, kiedy rzecz została\nPro Medico postscriptum• kwiecień 2015\nUprawnienia lekarzy – przedsiębiorców\nz tytułu rękojmi i gwarancji\nciąg dalszy ze str. 23\nkupującemu wydana. Należy przy tym pamiętać, że termin gwarancji może być jednostronnie przez sprzedawcę lub producenta\nustalony, a więc wydłużony, ale także i skrócony. W przypadku,\ngdy kupujący nie otrzyma dokumentu gwarancyjnego, może zażądać jego wydania.\nIstotnym jest to, że kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień\nwynikających z gwarancji. Wykonanie uprawnień z gwarancji nie\nwpływa na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Co\nwięcej, w razie wykonywania przez kupującego uprawnień z gwarancji, bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi\nulega zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie.\nTermin ten biegnie dalej od dnia odmowy przez gwaranta wyko-\nnania obowiązków wynikających z gwarancji albo bezskutecznego upływu czasu na ich wykonanie.\nPRAWO DO ZWROTU NIEWADLIWEGO TOWARU\nNa koniec należy wyjaśnić, iż brak jest regulacji dotyczącej uprawnienia do zwrotu niewadliwego towaru sprzedawcy, w przypadku\nzakupów dokonywanych w sklepach stacjonarnych. W praktyce\nwiększość sklepów sieciowych, supermarketów dopuszcza możliwość zwrotu niewadliwego towaru w określonym czasie, jednak\nsą to tylko i wyłącznie wewnętrzne standardy wprowadzone przez\nKolejny odcinek książki dr. n. med. Eugeniusza Czubaka „W pogoni\nza przeznaczeniem”. Prezentujemy w nim fragment rozdziału „Nowe\nśrodowisko i zadania”. Autor opisuje swój przyjazd z Krakowa do Bytomia w 1960 roku i objęcie stanowiska ordynatora Oddziału Dermatologii Centralnego Szpitala Górniczego.\n(…) Czy to możliwe, żeby przyjąć choć jednego chorego na od\ndział bez odpowiedniego zabezpieczenia diagnostycznego? Czy\njest możliwe, aby nie mogąc na miejscu wykonać podstawo\nwych badań diagnostycznych, zgłaszać gotowość pracy zakładu\nleczniczego? W takiej sytuacji znaleźli się pacjenci oddziałów\ndermatologicznego i neurologicznego w grudniu 1960 r. oraz\npierwszych miesiącach 1961 r. Na samym początku nie w pełni funkcjonowały: laboratorium analityczne, apteka, rentgen,\npralnia szpitalna. Prace budowlane prowadzono w ogromnym\npośpiechu. Wielu pomieszczeń przeznaczonych na cele diagnostyczne nie zdążono ukończyć. W gotowych pokojach montowano aparaturę, część sprzętu medycznego czekała w pakach.\nDlaczego podjęto taką decyzję? Komu się aż tak spieszyło? Właściwie wszystkim.\nwizyt. Ustawianie pacjentów w kolejce, nakazywanie im podchodzić pojedynczo do siedzącego profesora, ordynatora, oto\nczonego gronem lekarzy i pielęgniarek, uważałem za brak szacunku należnego choremu. Ileż to razy, kiedy siedząc po prawej\nstronie profesora i referując, odnosiłem wrażenie, że jestem członkiem jakiegoś gremium orzekającego, dzierżącego pełnię władzy\nnad chorym, a nie człowiekiem mającym mu nieść pomoc.\nPacjent nie potrzebuje rozgłosu. Wręcz przeciwnie, stara się\nukryć swój defekt – w jego mniemaniu krępujący, a bywa, że odrażający wygląd. Stojąc przed grupą ludzi w białych fartuchach\nczuje się osamotniony i bezradny. Nasz chory mógł leżeć we\nwłasnym łóżku (mimo że większość pacjentów to ludzie w pełni\nsprawni, chodzący), a ordynator i asystenci wraz z oddziałową\nprzychodzą do niego.\nWkrótce chorych będzie więcej. Musimy działać szybko: organizować pomieszczenia zastępcze, ściągać najpotrzebniejszy\nsprzęt, kompletować pościel i bieliznę szpitalną, szukać wsparcia w miejscowych placówkach leczniczych. Jako pierwszy pospieszył z pomocą profesor Karol Szymoński, dyrektor Szpitala\ni Kliniki Chorób Zakaźnych, sąsiad z naprzeciwka. Tymczasowe\nlaboratorium analityczne z elementarnym sprzętem zorganizowaliśmy w jednej z sal oddziału. Materiał do bardziej szczegółowych analiz przesyłaliśmy do szpitala zakaźnego. W innym pokoju urządziliśmy aptekę leków gotowych. (…)\nWystąpiłem o zakup maszyn do pisania historii chorób i kart informacyjnych (w dobie komputerów to brzmi anachronicznie,\nale byliśmy pierwszym oddziałem, na którym dokumenty pacjenta pisało się na maszynach!). Z kolei opatrunki miały być wykonywane tak, żeby zostawała zachowana funkcjonalność dłoni,\nczyli z pozostawieniem wolnego kciuka, nie „na makówę”.\nWreszcie kwestia dla oddziału niezwykle ważna: nie wy\nobrażałem sobie pracy i rozwoju bez dostępu do literatury me\ndycznej. Dyrektor Dutkiewicz rozumiał tę potrzebę, dlatego zatwierdził wniosek. Oddział dostawał: „Przegląd Lekarski”, „Polski\nTygodnik Lekarski”, „Przegląd Dermatologiczny” oraz czasopisma\nzagraniczne: „Wiestnik Dermatologii i Wenerołogii”, „Dermatologische Wochenschrift”, „British Journal of Dermatolog”, „Ce-\nOrganizowanie oddziału od podstaw pozwalało na realizowanie\nwłasnych koncepcji. Zmieniłem całkowicie sposób prowadzenia\nskoslovenska Dermatologie”. Idealna sytuacja. Byłbym bardzo\nniesprawiedliwy, gdybym nie wyraził wielkiego uznania dyrektorowi za jego starania o medyczną literaturę dla całego szpitala. Każdy oddział miał przynajmniej jedno czasopismo specjalistyczne i jeden ogólnolekarski periodyk.\nOddział podzieliłem na wzór kliniki: łóżek męskich – 43, kobiecych – 22, dla chorych wenerycznie – 21, dla dzieci –14. Na ścianach sal dziecięcych namalowaliśmy ulubione przez dzieci sceny\nz bajek Disneya. Rzucane na ściany powiększalnikiem sylwetki\nwypełniałem dobranymi kolorami, aby jak najwierniej odpowiadały oryginałom. Konsultacje pediatryczne zapewniał Szpital\nDziecięcy w Bytomiu na zasadzie wzajemności.\nNa początku wizyty na stułóżkowym oddziale prowadziłem codziennie. Potem ich częstotliwość zmalała do dwóch razy, a następnie do jednego razu w tygodniu. W stosunkowo krótkim\nczasie najzdolniejsi asystenci uzyskali większą samodzielność\nw prowadzeniu chorych.\nNa parterze w wydzielonym pokoju urządziłem pracownię mikologiczną, której prowadzenia podjęła się dr Bazała. Szybko opanowała technikę pobierania materiału do badania mikroskopowego i posiewów. Odtąd rozpoznania grzybic wer yfikowaliśmy\nbadaniami laboratoryjnymi. Jedna duża sala na pierwszym\npiętrze została przystosowana na jadalnię. Ściany wyłożono boazerią, ustawiono stoły i krzesła, a posiłki roznosiła i podawała\nKażdy odcinek dysponował pokojem zabiegowym czystym\ni brudnym, czyli smarowalnią z parawanami dla pacjentów.\nW tym miejscu wspomnę wydarzenie z okresu, zanim wszyscy\nnauczyli się zachowań dermatologicznych i odpowiedniego wykonywania zabiegów. Pewnego dnia pod koniec pracy przybiegł\ndo mnie ogromnie zdenerwowany pielęgniarz.\n– Panie ordynatorze! No co ja mam teraz z nim zrobić?... – mówił\n– Z pacjentem. Wykonałem zabieg, nałożyłem maść, a chory nie\nchce się ruszyć z miejsca.\nPobiegliśmy do smarowalni. Na metalowym taborecie stał nagi\nmężczyzna wymalowany od stóp do głowy pastą z fioletem gencjany. Niebieski człowiek był jak zaczarowany. Przylepiony do\nstołka, bał się zrobić jakikolwiek ruch. Patrzył na mnie błagalnie,\noczekując pomocy. Sytuacja była tak zaskakująca i komiczna, że\ntylko siłą powstrzymałem się od zrobienia jakiegoś niestosownego gestu. Przybrałem więc groźną pozę i powiedziałem:\n– Choremu trzeba pomóc zejść, wykąpać go, a potem nałożyć\nmaść jak należy! – Na korytarzu dodałem: – Cóż pan najlepszego\n– Panie ordynatorze! – obruszył się. – Na wizycie powiedział pan\ntylko jedno słowo – fiolet...\nIstotnie – nie wskazałem dokładnie miejsc, na które należało\nnałożyć maść (fiolet gencjany miał w dermatologii szerokie zastosowanie). Później dowiedziałem się, że pielęgniarz był w czasie wojny sanitariuszem w Wermachcie. Wiedział, co to rozkaz.\nW pracy był dokładny i oszczędny – szanował materiały opatrunkowe. Ceniłem go bardzo.\nPrzybysza z Krakowa dziwiło wiele. Zachwyciła śląska gwara, zawierająca także archaizmy językowe. Nade wszystko zaś ogromnie pracowici, zdyscyplinowani i lojalni ludzie. Trudno znaleźć\nrównie obowiązkowe, staranne, dbające o czystość salowe. Ich\nuczciwość była wręcz rozbrajająca. Dam banalny, ale jakże wymowny przykład: znajdowane w czasie sprzątania gabinetu\nmonety (które wypadły mi przypadkiem z kieszeni) były zawsze\ndokładnie poukładane na biurku. Pielęgniarki? Wzór obowiązkowości, ścisłego, według wymogów i poleceń wykonywania zabiegów. Uderzał stosunek do ludzi starszych: nikt by się nie odważył odezwać inaczej, jak tylko per „wy”. Obowiązywała zasada\ntrójstopniowości: „ty” w stosunku do rówieśników, „wy” do osób\nstarszych i rodziców, „oni” do dziadków i ludzi hierarchicznie stojących wyżej. Ja, ordynator, byłem zawsze „oni”.\nW czasie pierwszej wizyty w Bytomiu obwoziłem profesora Lejmana po mieście i okolicy.\n– Kolego! – zauważył w pewnym momencie ze zdumieniem –\nTutaj w każdym oknie wiszą firanki!\n– Gardiny, panie profesorze – poprawiłem byłego szefa.\nWizytę u profesora Chorążaka, kierownika Kliniki Dermatologicznej w Zabrzu, odkładałem do momentu urządzenia wszystkiego,\njak należy. Profesora widziałem po raz pierwszy w czasie Zjazdu\nPTD w Krakowie i zapamiętałem jako starszego, dystyngowanego pana. Wygłosił wtedy ciekawy wykład z dziedziny kolagenoz.\nNawet by mi na myśl nie przyszło, że kiedyś znajdę się w jego\npobliżu i zależności od niego. Kiedy zostałem ordynatorem,\nmusiałem niezwłocznie udać się do kliniki i przedstawić profesorowi. Odkładałem tę powinność z przyczyny, a może przede\nwszystkim, z powodu atmosfery, jaka zapanowała wokół mnie\nnatychmiast po zainstalowaniu się na miejscu. Nie miałem pojęcia, kto ze mną startował do konkursu i nie zamierzałem tego\ndochodzić. A tymczasem okazał się nim adiunkt kliniki w Zabrzu,\nw dodatku były dyrektor Wojewódzkiego Wydziału Zdrowia,\no czym chętnie donieśli „życzliwi”. „Poczekaj, poczekaj – profesor\nsię z tobą jeszcze porachuje!...” – słyszałem. Gorzej – złowróżbne gadania udzielały się również asystentkom. Drżały na myśl,\nkiedy przyjdzie im zdawać egzamin specjalistyczny i staną przed\nobliczem profesora. Niechybnie obleją... „Stosunek profesora do\noddziału będzie zależał przede wszystkim od nas...” – powtarzałem uspokajająco.\nW umówionym dniu i o określonej godzinie zameldowałem\nsię w Klinice. W krótkich słowach przedstawiłem przygotowania i prosiłem o opiekę nad oddziałem. Profesor przyjął mnie\nz umiarkowaną życzliwością. Zasłużyłem. Przyjdzie mi długo\npracować nad naprawieniem błędu. Z przedstawionych poczynań zainteresował się łóżkami dla chorych wenerycznie i dzieci,\nktórych w województwie brakowało. Obiecał pomoc. Po kilku\nmiesiącach zgłosiłem akces i wraz z asystentami zostaliśmy przyjęci do Śląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.\nO ile akceptacja profesora Chorążaka dla struktury oddziału\n(w zakresie wenerologii) była nam pomocna, o tyle poglądy niektórych związkowców górniczych i części lokalnej społeczności\nokazały się niechętne.\nW dodatku szpital górniczy (centralny) włączył do swej struktury oddział psychiatryczny, co także nie znajdowało szerszego\nprzyzwolenia. Oddział był otwarty (poza pomieszczeniem dla\nszałowych), drzwi miały klamki, niezakratowane okna, a pacjenci\nmogli się swobodnie poruszać i kontaktować z innymi chorymi.\nW oknach wstawiono płyty pleksiglasowe zamiast szyb. W dniu\noddania oddziału i podejmowania gości entuzjasta dr Sybielak\npokazywał także wytrzymałość owych okien. Podchodził i uderzał głową w pleksi. Tymczasem w jego gabinecie szyby nie zostały zmienione. Ku ogromnemu zaskoczeniu i rozbawieniu zebranych, próba wypadła nader głośno.\nPacjenci oddziału wypisani do domu otrzymywali zwyczajne\nkarty informacyjne, a nie „żółte papiery”, jak z zamkniętych, dużych zakładów psychiatrycznych w Rybniku, Toszku, Lublińcu.\nByliśmy drugą placówką, po Instytucie Psychoneurologicznym\npod Warszawą, która zdecydowała się na taki eksperyment. Następną nowością, zapewniającą kontynuację leczenia pacjentów\nwypisanych do domu, było zorganizowanie tak zwanego oddziału dziennego.\n„Górnicy nie powinni się leczyć z wariatami, a na dermatologii\nprzebywać z muzykantami (chorzy wenerycznie)”. Takie powiedzenia słyszeliśmy na co dzień. Z problemem uporali się najszybciej sami chorzy. Chorzy psychicznie zachowywali się nadzwyczaj spokojnie, unikali konfliktów. „Czy tutaj leczą się również\nwariaci?” – pytali przeważnie odwiedzający. Chorzy wenerycznie\nwymyślili oryginalny sposób wtapiania się w szpitalną społeczność. Zakładali sobie opatrunki na dłonie, bandażowali głowę,\nzawijali szyję, aby się upodobnić do chorych dermatologicznie\nlub pacjentów pozostałych oddziałów. Wyjątkowo pomysłowy chory postarał się o ciemny okulistyczny opatrunek na oko.\nI choć pielęgniarki bardzo się gniewały, że podbierają im materiały opatrunkowe, nie reagowałem.\nDla śląskiego środowiska medycznego byłem kimś nowym.\nTutaj, poza doktorem Powroźnym oraz doktor Bogumiłą Szymczykową (była swego czasu w mojej klinice na stażu), nikt mnie\nnie znał. Uzyskanie akceptacji, przekonanie do swych możliwości\ni chęci współpracy ze wszystkimi, uważałem za pierwsze i najważniejsze zadanie. W drugim roku istnienia oddziału otrzymaliśmy propozycję zorganizowania wojewódzkiego posiedzenia\nszkoleniowo-naukowego. Na Śląsku, poza kliniką, posiedzenia\norganizowały również duże oddziały dermatologiczne: w Katowicach, Rybniku, Zagórzu, Gliwicach, Chorzowie, Częstochowie.\nDoceniając wyróżnienie, zdając sobie sprawę z odpowiedzialności za poziom i zgromadzenie nadających się do demonstracji\nprzypadków chorobowych, poprosiłem profesora o zmianę terminu. Zyskaliśmy w ten sposób więcej czasu na przygotowania.\nTeraz nadarzyła się okazja zrealizowania podjętego kiedyś zobowiązania. Zebranie postanowiłem zorganizować inaczej. Tłoku\nnie będzie. Pacjentom zapewnimy poczucie intymności, a lekarzom swobodę badania i rozmowy z chorymi.\nTymczasem oddział wzmocnił się kadrowo, przybyły nowe asystentki: Bogusława Pieniakiewicz z pierwszym stopniem specja-\nlizacji, Maria Wiercińska, potem Halina Bażanowska-Nowak, Krystyna Zagórska i Bożena Wieczorek-Brinkmann (…).\nPo dokonanych już zmianach pozostał jeszcze problem: przyjmowania na oddział chorych przewlekle i w podeszłym wieku\n(nad czym wcześniej już ubolewałem). Takich nieszczęśników żaden szpital nie chce długo trzymać. A jeśli już któryś z przyczyn\nżyciowych zostanie przyjęty, szybko wypisuje się go do domu.\nA w domu... często na niego nie czekają. Nikt nie chce się podjąć\ntrudów opieki i dalszego leczenia. Pobyt w szpitalu dla młodego to konieczność, dla starego nadzieja. Postanowiliśmy, że na\nnaszym oddziale chory będzie przebywał tak długo, jak jest to,\nze względów zdrowotnych, dla niego korzystne. Kwalifikacje\nprzyjęcia na oddział będą wyłącznie medyczne – żadne inne.\nZalecenia biurokratyczne o tak zwanej przelotowości oddziału,\nmaksymalnym wykorzystaniu łóżek, a tym bardziej dociekania,\nkogo leczymy: górnika, rodzinę górniczą czy jeszcze kogoś innego, nie będą mieć znaczenia. Zasada Hipokratesa Primum non\nnocere (przede wszystkim nie szkodzić) nie wystarcza. O wiele\nbardziej odpowiednia wydaje mi się zasada druga: Salus aegroti\nsuprema lex esto (dobro chorego najwyższym prawem). Medycyna nie jest niczyją dobrą wolą, lecz wypełnianiem należnych\nchoremu praw... Okrutne, brzmiące jak wyrok: „nadaje się do\nwypisu...”, choć stan chorego i jego odczucia wymagałyby dłuższego pobytu, na moim oddziale nie będzie miało miejsca (…).\nEugeniusz Czubak „W pogoni za przeznaczeniem. Od Krakowa do Bytomia. Wspomnienia lekarza”, wyd. ALATUS, Katowice, 2011 r.\nOrganizator: Ośrodek Sportu i Rekreacji w Piotrkowie Trybunalskim\npółmaraton, jednocześnie I Otwarte Mistrzostwa OIL w Łodzi\nstart godz. 21.00; limit czasu 3 godziny,\n4 pętle w obrębie Traktu Wielu Kultur, w scenerii późnowieczornej\nZapisy poprzez stronę internetową Maratonów Polskich oraz stronę biegu:\nKlinika kierowana przez profesora Sieronia\njest niezwykle aktywna na polu krioterapii.\nTo właśnie w Bytomiu powstały trzy monografie obejmujące zagadnienia krioterapii,\nw tym również jedna w języku angielskim,\ncieszące się dużym uznaniem. Klinika bierze także aktywny udział w badaniach\neksperymentalnych i klinicznych. W bytomskiej Klinice powstały liczne publikacje\nnaukowe, a także prace doktorskie oraz\nrozprawa habilitacyjna z tego zakresu. Docenieniem całokształtu działalności Kliniki\nw tej dziedzinie jest zapraszanie jej pracowników do prowadzenia sesji i wygłaszania wykładów na liczących się zjazdach\nKonieczność powołania Polskiego Towarzystwa Krioterapii wynikała z potrzeby\nkonsolidacji osób zajmujących się temperaturami kriogenicznymi. Polska jest światowym liderem m.in. w zakresie budowy\nkriokomór oraz badań podstawowych\ni klinicznych w tym zakresie. Można więc\nstwierdzić, że krioterapia to nasza polska\nspecjalność. Na Zachodzie, poza Niemcami, krioterapii uczą się od Polaków. Od niedawna zaczęto ją stosować w Portugalii,\nHiszpanii, we Włoszech oraz Wielkiej Brytanii. Najczęściej kriokomory instalowane\nw tych krajach produkowane są właśnie\nW zgromadzeniu założycielskim Polskiego Towarzystwa Krioterapii wzięli udział\nzarówno wybitni specjaliści z zakresu wykorzystania niskich temperatur w medycynie, jak również młodzi naukowcy zainteresowani tą tematyką.\nW trakcie zebrania powołano Polskie\nTowarzystwo Krioterapii z siedzibą\nw Katedrze i Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej w Bytomiu.\nCelem głównym Polskiego Towarzystwa\nKrioterapii jest dążenie do zrzeszenia lekarzy, fizjoterapeutów, fizyków, inżynierów\noraz innych osób zajmujących się zawodowo oraz zainteresowanych zagadnieniami\nz zakresu krioterapii. Ponadto Towarzystwo stawia sobie za cel upowszechnianie\nwśród członków najnowszych zdobyczy\nnauki z zakresu kriotechniki i krioterapii,\npodnoszenie poziomu umiejętności zawodowych oraz zachęcanie członków do prowadzenia pracy naukowej, w tym inicjowanie i wspieranie wieloośrodkowych\nbadań naukowych oraz organizowanie\nwspółpracy w rozwiązywaniu zagadnień\ninterdyscyplinarnych. Istotnym elemen-\ntem działalności Towarzystwa będzie również współpraca naukowa z europejskimi\ni światowymi organizacjami naukowymi\nzajmującymi się zastosowaniem temperatur kriogenicznych w medycynie, organizowanie międzynarodowych i krajowych\nkonferencji naukowych oraz kursów szkoleniowych, a także propagowanie nowoczesnej wiedzy z zakresu krioterapii wśród\nprzedstawicieli innych specjalności medycznych i pacjentów, m.in. poprzez prowadzenie działalności wydawniczej.\nOsoby zainteresowane wstąpieniem\ndo Polskiego Towarzystwa Krioterapii proszone są o kontakt z sekretariatem Katedry\ni Oddziału Klinicznego Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej\n41-902 Bytom ul. Batorego 15, tel/faks:\n32 7861630, e-mail: [email protected]\nNa zebraniu dokonano również wyboru członków Zarządu Głównego. Prezesem\nZarządu Głównego została docent Agata Stanek (Śląski Uniwersytet Medyczny),\nwiceprezesem prof. Anna Skrzek (Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu), sekretarzem dr Armand Cholewka (Śląski Uniwersytet Medyczny), skarbnikiem mgr Grzegorz Onik (Śląski Uniwersytet Medyczny), a członkami Zarządu\nGłównego: prof. Aleksander Sieroń (Śląski Uniwersytet Medyczny), docent Karolina Sieroń-Stołtny (Śląski Uniwersytet Medyczny) oraz dr Joanna Bauer (Politechnika Wrocławska). Członkami Komisji Rewizyjnej zostali wybrani: prof. Zofia\nDrzazga (przewodnicząca, Śląski Uniwersytet Medyczny), prof. Grzegorz Cieślar\n(Śląski Uniwersytet Medyczny), prof. Halina Podbielska (Politechnika Wrocławska),\ndr Agnieszka Piotrowska (Politechnika Wrocławska), mgr Katarzyna Knapik (sekretarz, Śląski Uniwersytet Medyczny).\njeśli Twój kolega lekarz ma problem, jeśli Twoja żona, Twój mąż lekarz ma problem\nDYŻUR OSOBISTY PEŁNI W PIĄTEK W GODZ. 16.00 – 18.00\nw siedzibie ŚIL – Domu Lekarza w Katowicach przy ul. Grażyńskiego 49a w pokoju 501;\nw godzinach pracy Śląskiej Izby Lekarskiej pod numerem tel. 32 60 44 261 z p. Anną Zadorą-Świderek\n19.02.2015 w Klinice i Katedrze Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej w Bytomiu odbyło się\nzgromadzenie założycielskie Polskiego\nTowarzystwa Krioterapii z inicjatywy\nprof. Aleksandra Sieronia.\nKomisja Stomatologiczna ORL\nRok minął, więc należałoby krótko podsumować ten okres działania naszej Komisji pod kierownictwem Kolegi Rafała\nKiełkowskiego. Intensywną pracę rozpoczęliśmy zaraz po ukonstytuowaniu się\nSpotykamy się często i regularnie. Do czasu\nnapisania tego tekstu odbyło się już osiem\nposiedzeń. Jednym z pierwszych działań\nKomisji był list do (ówczesnej) pani dyrektor NFZ z prośbą o spotkanie. Odbyło się\nw marcu 2014 r. w siedzibie NFZ. Przedstawiliśmy prośbę o zmianę harmonogramu\npracy, mającą dostosować wymiar czasu\npracy do ilości punktów przeliczeniowych.\nNiestety, w międzyczasie nastąpiła zmiana\nna stanowisku dyrektora ŚOW NFZ w Katowicach i nie otrzymaliśmy żadnej odpo-\nwiedzi. Kolejne zmiany personalne w NFZ\ntakże nie przyniosły rozwiązania problemu.\nKomisja jednak nie poddaje się w staraniach\no sensowne rozwiązanie tej kwestii. Kolejnym krokiem było podjęcie decyzji o organizacji pierwszego wyjazdowego spotkania\nszkoleniowo-integracyjnego w listopadzie\n2014 r. Jednym z ważnych elementów działania naszej Komisji jest aktywny udział jej\nczłonków w posiedzeniach Komisji Stomatologicznej Naczelnej Rady Lekarskiej. Głos\nśląskich stomatologów jest słyszany w kraju.\nJest to ważne, ponieważ posiadamy nieco\ninne doświadczenia wiążące się ze specyfiką\nregionu, a także jesteśmy drugą co do wielkości Izbą w Polsce. Uczestniczyliśmy już\nw posiedzeniach w Warszawie, Słoku, i Kołobrzegu. Koledzy i Koleżanki z Komisji pracują\nw grupach roboczych KS NRL. W naszej Izbie\n27-29 listopada, 2015 r., Ustroń\nKomisja stomatologiczna ŚIL serdecznie zaprasza\ndo wzięcia udziału w spotkaniu.\nInteresujące wykłady, cenieni wykładowcy, komfortowe\nmiejsce sprzyjające integracji i wypoczynkowi\nto walory naszego nowego przedsięwzięcia\ntakże często pracujemy w kilku komisjach,\na rekordziści nawet w pięciu...\nsą zazwyczaj otwarte, zapraszamy do wzięcia w nich udziału. Jesteśmy otwarci także\nna nowe osoby, dentystów, którzy chcieliby\nsię zaangażować w działania na rzecz naszej\nspołeczności. Jesteśmy aktywni w Komisji ds.\nwspółpracy z NFZ. Kwestia dialogu z ŚOW\nw Katowicach jest istotnym elementem\nnaszej działalności, choć momentami nosi\nznamiona monologu. Przytoczę tu choćby\nprzykład zaproszenia przedstawiciela NFZ\nna konferencję w listopadzie, kiedy chcieliśmy wysłuchać, jak wygląda stomatologia\nna Śląsku z punktu widzenia płatnika. Wracając do naszych zadań: priorytetem jest\nreaktywacja wspólnych posiedzeń trzech\nKomisji Stomatologicznych naszego województwa. Zaplanowaliśmy pierwsze „trójposiedzenie” na marzec 2015 r. Intensywnie już\npracujemy nad naszymi drugimi śląskimi Andrzejkami stomatologicznymi. Stomatologia\npraktyczna, czyli wiedza do wykorzystania\nw każdej praktyce dentystycznej, będzie\njej motywem przewodnim. Zaprosiliśmy\nwielu wykładowców, którzy jeszcze nie gościli w naszej Izbie. Prowadzimy negocjacje\nz impresariatami, celem dopełnienia naszej\nKonferencji akcentem artystycznym. Wiele\nsię dzieje w naszej Komisji, nie zawsze jesteśmy w stanie informować o wszystkim\nna bieżąco. Zachęcamy do lektury „Pro\nMedico", śledzenia strony internetowej ŚIL\ni prenumeraty newslettera. Zapraszamy\ndo współtworzenia naszej gazety.\nIn memoriam revocare!\nApel o przywołanie do pamięci\nWskutek patologicznie zmieniających się\nwarunków wypełniania zawodowych powinności, najmłodsze pokolenia lekarzy\nzdają się nie dostrzegać upływu czasu,\npomimo że stale odczuwamy jego deficyt.\nZastosowanie nowoczesnego sprzętu diagnostycznego, najnowszych technologii,\nmetod i środków leczniczych powinno\nten niedoczas skrócić. Dodatkowo zdetronizowano szacowne stanowisko ordynatora, zastępując jego szeroko rozumianą\nodpowiedzialność przez wprowadzenie\neufemizmów: kierownik oddziału lub zarządzający kontraktem.\nTradycyjne na oddziałach szpitalnych\nzależności i więzi: mistrz – uczeń zostały\n(czy bezpowrotnie?) zawieszone, bo starzy i młodzi lekarze pracują na równych\nWychowywanie to także „świecenie przykładem”,\nodwoływanie się do przeszłości „jak to drzewiej\nbywało”, czyli do historii medycyny. Historia magistra\nvitae est – Historia jest nauczycielką życia.\nprawach... kontraktowych. Z ordynatorów\nzdjęto obowiązek wychowywania młodzieży lekarskiej, przestawiając na pierwsze miejsce listy obowiązków realizację\nWychowywanie to także „świecenie przykładem”, odwoływanie się do przeszłości\n„jak to drzewiej bywało” czyli do historii\nmedycyny. Historia magistra vitae est – Historia jest nauczycielką życia.\nŻmudne zdobywanie doświadczenia\nza pośrednictwem i z bezinteresowną\npomocą nauczycieli zawodu ma zastąpić\nnieograniczony dostęp do internetowej\nwiedzy „online”. Niestety, w pogoni życia\nnie starcza czasu na historiozofię, czyli refleksje oraz mądrość płynącą ze znajomości rozwoju medycyny.\nPoszerzona wiedza historyczna może zdefiniować „tożsamość specjalizacyjną” każdego lekarza na osi czasu, gdyż: tempora\nmutantur et nos mutamur in illis i byłoby\ndobrze uświadomić sobie, jak przebiegała kręta droga do sukcesów współczesnej\nMało kto pamięta, że jeszcze w latach 70.\nubiegłego wieku na zjazdach wygłaszano\npo kilkaset referatów o metodach chirurgicznego leczenia choroby wrzodowej,\nktórych naukowe wnioski zastąpiono dziś\nprostą procedurą eradykacji Helicobactera. Dziś nie wyrzuca się z pracy kardiologów za cyrkowy wybryk, jakim nazwano\npierwsze cewnikowanie serca. Urolodzy\ndysponują szerokimi możliwościami leczenia kamicy, na którą cierpiał co drugi\npacjent na oddziale. A to właśnie jest nieodległa historia medycyny...\nOpowieści lekarzy o przebiegu kariery\nzawodowej są fascynujące i sensacyjne:\ndr Lucyna Bonenberg była prekursorem zabrzańskich początków tomografii\nkomputerowej w latach 50-60. ubiegłego\nwieku. Na marginesie HFJV warto porozmawiać z dr. Michałem Pietrzykiem o liczeniu kropel eteru spadających na maskę\nSchimmelbuscha. Dr Elwira Piastowska\nwspomina trudności przy organizacji\npierwszej poradni pediatrycznej w Katowicach. Dr Zbigniew Drzewski, prekursor\nśląskiej torakochirurgii, wspominał, jak\nprzebiegały operacje w teatrum chirurgicum na Uniwersytecie Jana Kazimierza.\nDr Krystyna Szlosek, która jest nestorem\nftyzjatrii, opowiada, jak wyglądał screening gruźlicy płuc w autobusie z aparaturą Roentgena. Dr Felicja Pietraszek\nopowiada o sukcesach polskiej przedwojennej diabetologii, gdy byliśmy światowym potentatem w produkcji insuliny.\nRozwój medycyny na przestrzeni ostatnich 50-60 lat, a więc w zasięgu pamięci\nnestorów, domaga się opisania dla potomności. Zbiór informacji, sekwencja\nzdarzeń czy też ich losowość oraz osobiste\nrefleksje wyrażone przez narratora, mogą\ndać pełny obraz dokonującego się postępu w medycynie.\nParafrazując prof. Tischnera, można powiedzieć, że przeszłość składa się z: 1. faktów\nhistorycznych, a więc udokumentowanych,\n2. faktów zapomnianych i 3. prawie faktów.\nHistorycy przywiązują dużą wagę do wspomnień, relacji, dzienników czy choćby luźnych zapisków uczestników, głównych aktorów czy świadków wydarzeń.\nNiektóre wymagać będą uzupełnień, gdyż\nspisywane po wielu latach, bez zachowanych notatek, mogą pominąć ważniejsze\nfakty oraz zawierać błędy. Mając akceptację Redakcji „Pro Medico”, subiektywne\nspojrzenie na przemijający czas będzie\nmożna weryfikować przy współudziale\nDziałająca w Śląskiej Izbie Lekarskiej Komisja Historyczna, której przewodniczącym jest dr Stanisław Mysiak,\nma szerokie pole do działania i jest otwarta dla wszystkich Kolegów – lekarzy.\nWg prof. Jana Grzesika „Komisja powin-\nRembrandt van Rijn, „Lekcja anatomii doktora Tulpa".\nna zadbać o to, by wszystko, co od najdawniejszych lat należało do zabezpieczenia zdrowotnego ludności, zostało\npoddane ewidencji, porównawczej analizie oraz ocenie pod względem merytorycznej jakości, wystarczalności ilościowej i skuteczności działania”.\nZ kolei mgr Lesław Jóźków do zadań Komisji zalicza „zbieranie wspomnień, literatury, zdjęć lekarzy woj. śląskiego”. Tak\nwięc z lekarskiego obowiązku Komisja Historyczna przyjęła na siebie „profilaktykę\nJako przykład przytoczę fragment\ncudem odnalezionego „Pamiętnika”\nmii Medycznej – przeniósł się z nim razem\nna Górny Śląsk, do Zabrza. Moja żona zgodziła się na to bardzo niechętnie słowami\nsakramentalnej rzymskiej przysięgi: „ubi\ntu Caius – ibi ego Caia”. (...)\nNowopowstała I Klinika Chirurgiczna ŚlAM\n(powołanej do istnienia w 1948 r.) mieściła się w Zabrzu przy ul. 3-go Maja nr 13/15\nw starym budynku Szpitala Spółki Brackiej,\nprzemianowanym na Państwowy Szpital\nKliniczny nr I – w głównym budynku szpitala.\nOrdynatorem oddziału chirurgicznego\nszpitala, którego miejsce zajęła klinika,\nbył dr Klaudiusz Karowiec [...], mający już\nPoszerzona wiedza historyczna może zdefiniować\n„tożsamość specjalizacyjną” każdego lekarza\nna osi czasu. Byłoby dobrze uświadomić sobie,\njak przebiegała kręta droga do sukcesów\nprof. Stanisława Szyszko, z prośbą\ndo wszystkich, którzy mają komplementarną wiedzę: o uzupełnienie\n[w kwadratowych nawiasach] przytoczonych faktów, nazwisk lekarzy, dat,\n„Był wczesny, pogodny poranek 1 września\n1950 r. Z walizką w ręku szedłem plantami w kierunku dworca kolejowego w Krakowie. Był to dla mnie dzień szczególny\ni otwierający nowy rozdział mojego życia,\ngdyż przyjąłem propozycję mojego ówczesnego szefa, docenta Gasińskiego, świeżo\nmianowanego profesorem nadzwyczajnym chirurgii, abym – w charakterze adiunkta Kliniki Chirurgicznej Śląskiej Akade-\npodówczas 59 lat, bardzo doświadczony\ni sprawny chirurg, uczeń profesora Schramma ze Lwowa [...], długoletni ordynator –\nchirurg i dyrektor Szpitala Miejskiego w Stryju [...]. Został on adiunktem naszej kliniki.\nPrzyjął mnie bardzo gościnnie i serdecznie\ni załatwił mi na początek pokój gościnny\nna III piętrze budynku kliniki.”...\nIntencją powyższego anonsu: „Przywołać do pamięci” – jest apel do wszystkich, aby zechcieli ocalić od zapomnienia (memoriae tradere) wszystko to,\nco uważają za ważne w polskiej i śląskiej medycynie.\nfot.: Jolanta Wojewoda\nKomisja ds. Kultury, jak co roku, swoje\ncomiesięczne posiedzenie na przedwiośniu odbyła w Zakopanem i jak co roku,\nlekarze – artyści dali – już po raz ósmy –\nkoncert dla pacjentów Wojewódzkiego\nSzpitala Rehabilitacyjnego w Zakopanem, który powstał w 1934 r. ze składek\nstudenckich, przy wsparciu Marszałka\nInspiratorami koncertu, który odbył się\n28 lutego – przy wsparciu dyrektor Szpitala, Krystyny Walentynowicz – byli dwaj\nnierozłączni przyjaciele: przewodniczący\nKomisji ds. Kultury Śląskiej Izby Lekarskiej\ndr n. med. Grzegorz Góral oraz ordynator\nSzpitala, absolwent Śląskiej Akademii Medycznej dr n. med. Ryszard Żaba.\nW odróżnieniu do wcześniejszych lat, program koncertu w przeważającej części miał\nRozpoczął go, jak zwykle, znakomity pianista dr n. med. Norbert Prudel, dyrektor\nWojewódzkiego Szpitala Pulmonologicznego a przy tym absolwent Akademii\nMuzycznej w Katowicach, występujący\nindywidualnie i z towarzyszeniem orkiestry symfonicznej, laureat „Wawrzynu Lekarskiego” ŚIL za działalność kulturalną.\nZe swego bogatego repertuaru wybrał trzy\nmazurki Fryderyka Chopina: B-dur, op. 7\nNr 1 w którym żywioł tańca dominuje nad\nchopinowską nostalgią oraz G-moll, op. 67\nNr 2 i A-moll op. 68 Nr 2 posiadające mocne\npolskie akcenty, oparte na melodyce także\noberków i kujawiaków.\nCzęść wokalną rozpoczęła dr Elżbieta\nJanowska-Drong, specjalistka dermatologii, obdarzona niezwykłym sopranem\nliryczno-dramatycznym. Występowała już\nw wielu koncertach, w tym ze znakomitymi\nśpiewakami w Operze Śląskiej w Bytomiu,\nw Konkursie im. Jana Kiepury w Krynicy,\nna Zamku w Pszczynie, na Światowym\nKongresie Polonii Medycznej i in. W swoim\nwystępie zauroczyła słuchaczy pieśniami\nneapolitańskimi. Wykonała: „Non ti Scordar\ndi me” – Eugenio de Curtisa, „La Spagniola”\n– Vincenzo di Chiary, „O sole mio” – Eduardo\ndi Capua a wobec wielkiego aplazu – na bis\nporywająco powtórzyła „La Spagniola”.\nW następnym punkcie wystąpił gospodarz\nkoncertu, reprezentujący jednocześnie\nIzbę Lekarską w Krakowie, dr n. med. Ryszard Żaba, specjalista pediatrii i rehabilitacji medycznej, pisarz i poeta, malarz i grafik\npo studiach w Akademii Sztuk Pięknych\nw Krakowie i na Wydziale Grafiki w Katowicach, autor wielu wystaw artystycznych\nw kraju, Europie, Azji i Ameryce. Czytał\nswoje wiersze, które były uważnie słuchane\ni bardzo ciepło przyjęte przez audytorium.\nKolejnym wykonawcą był dr n. med. Grzegorz Góral, ordynator Oddziału Pediatrycznego, kompozytor i autor tekstu wielu\npiosenek, wokalista i gitarzysta występujący gościnnie z wieloma doskonałymi\nmuzykami zawodowymi. Ten były rockman\ni kabareciarz wracając do prezentowanych\nwcześniej w kabarecie studenckim swoich\nutworów: pt. „Kiełbasa” i „Odchudzamy się”\nrozpoczął część rozrywkową koncertu.\nZnakomicie w ten rozrywkowy ton wpisała się następnie dr n. med. Elżbieta Stańkowska, specjalista ginekolog, wcześniej\nwystępująca z recytacjami w klubach studenckich, a następnie w Teatrze im. Adama\nMickiewicza w Częstochowie. W sposób\nniezwykle sugestywny zaprezentowała:\nwiersz Grzegorza Lewkowicza pt. „Polska\nbiesiada” nagrodzony w Konkursie Satyrycznym w Australii, następnie – wymianę\nlistownej korespondencji pomiędzy żoną\ni mężem oraz wiersz Juliana Tuwima pt.\n„Sprzeczka z żoną”. Oklaskom nie było końca, szczególnie panie domagały się udostępnienia tekstów.\nPo rozdaniu publiczności wydrukowanych\nprzez Śląską Izbę Lekarską „Śpiewników\nPieśni Biesiadnych” rozpoczęło się wspólne\nPrzerywnikiem było interesujące wystąpienie nestora lekarzy zakopiańskich\ndr. Ryszarda Dąbrowieckiego, który mówił o twórczości rzeźbiarskiej Władysława\nHasiora i innych artystów rzeźbiarzy i malarzy tworzących w Zakopanym i regionie,\nzachęcając do odwiedzania miejscowych\nwystaw i muzeów.\nWodzirejami pieśni biesiadnych byli oczywiście dr Grzegorz Góral oraz niezrównany\npianista Romuald Gizdoń, kompozytor\ni aranżer, absolwent Wydziału Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej\nw Katowicach, członek b. Orkiestry Rozrywkowej Polskiego Radia pod dyr. Jerzego\nMiliana, stale współpracujący z wybitnymi\nartystami, kabaretami i orkiestrami.\nCała sala słuchaczy (oraz ci, którzy nie mogąc się już w niej pomieścić, zostali w korytarzu) śpiewała z pełnym zaangażowaniem\nA więc były nieśmiertelne przeboje: „Zachodzi słoneczko”, „Ukraina”, „Szła dzieweczka”, „Gdybym miał gitarę”, „Poszła Karolinka”,\n„Hej z góry, z góry”, „Głęboka studzienka”\ni „Upływa szybko życie” i inne.\nNa zakończenie prezes Śląskiej Izby Lekarskiej dr n. med. Jacek Kozakiewicz podziękował dyrektor Krystynie Walentynowicz\nza umożliwienie zrealizowania koncertu, dr.\nn. med. Ryszardowi Żabie za niezawodną\nprzyjaźń i zaszczytny współudział w koncercie, wszystkim wykonawcom za występy, a pacjentom za przybycie i aktywne\nuczestnictwo w śpiewach biesiadnych oraz\nżyczył im skutecznej rehabilitacji i niezawodnego zdrowia.\nO tym wszystkim co powyżej, z wielką satysfakcją informuje Szanownych Czytelników prowadzący koncert\ndr n. med. Jan S. Kłopotowski\nXIV Mistrzostwa Polski Lekarzy w Wędkarstwie Muchowym i Spinningowym\nOt, cóż to takiego wędkarstwo, powiedziałby ktoś. Łowienie ryb na wędkę, nic\nwięcej – nuda. Często ścieramy się z tym\nmitem, ale z łatwością łamiemy go, biorąc\npo raz pierwszy wędzisko do ręki i stając\nw rwącej wodzie rzeki.\nW tym roku (w dniach 14-17.05.2015 r.\nw Ustroniu na rzece Wiśle) lekarze – wędkarze ponownie zagoszczą na Ziemi Śląskiej.\nHistoria zatoczyła krąg od czasów spotkania\nnad Przemszą w 2001 r. kiedy to rozegrano\nfot.: Jacek Jarosik\nŁOWIENIE TO NIE NUDA\nGrono gości przekroczyło wtedy nasze najśmielsze oczekiwania, bowiem zgłosiło się\ndo zawodów ponad czterdziestu lekarzy. Od\ntego czasu nasze coroczne zawody były poligonem niezliczonych doświadczeń, przygód, znajomości i przyjaźni na całe życie, niejednokrotnie w znacznie większym gronie.\nOt, cóż to takiego wędkarstwo, powiedziałby ktoś. Łowienie ryb na wędkę, nic więcej\n– nuda. Często ścieramy się z tym mitem,\nale z łatwością łamiemy go, biorąc po raz\npierwszy wędzisko do ręki i stając w rwącej\nwodzie rzeki. Fakty, że wędkarstwo ukochała\nsobie królowa Elżbieta II i w wolnych chwilach ochoczo wyprawiała się na łososie, że\nw USA jest powszechną formą rekreacji, zarówno wśród kobiet i mężczyzn i wreszcie,\nże w II Rzeczpospolitej prężnie działały kluby\nwędkarstwa muchowego dbające o rybostan i ekologię, są chyba najlepszym komentarzem.\nNasze pierwsze spotkania...\nnej przynęty wiązanej na haczyku, a używanej na terenach dzisiejszej Macedonii. Przez\nwieki rozwijane, doprowadziło na przełomie\nXIX i XX w. do szczytowego rozwoju metod\nwędkowania i preparowania sztucznych\nmuch. Wtedy też rozpoczęła swoją erę sztuki, współzawodnictwa, ale i troski o łowiska\ni ryby w swym naturalnym siedlisku.\nPrzez kolejne lata 2005-2014 nasze spotkania gościły na rzekach Poprad, Dunajec, Kamienica, San, Solinka, zbiorniku Myczkowce\ni wielu innych akwenach. W tym czasie tylko\nraz nie rozegrano zawodów w 2010 r., z powodu trwających kilka miesięcy powodzi.\nPoza tym nie straszny był nam deszcz, wiatr\ni zimno w zmaganiach się z żywiołem wody\ni płochliwymi rybami, gdy, jak wspomina jeden z reprezentantów kadry Polski ,„rozgrzewał nas biały orzełek na piersi”.\nfot.: Artur Gap\nNAJPIERW IDEA, POTEM METODA\nW wędkarstwie jako dziedzinie sportu i rekreacji najpierw pojawiła się idea, a potem\nmetoda. Wynika bowiem z gruntownej wiedzy entomologicznej, umiejętności obserwacji natury i często „szóstego zmysłu”. Wędkarstwo muchowe znane jest od ponad 2000\nlat, o czym wiemy z etruskich manuskryptów,\ngdzie podano pierwszą konstrukcję sztucz-\nTaaka ryba! -"sześćdziesiątak" z Dunajca .\nJest to sport dla twardych ludzi, co niejednokrotnie pokazywali nam mistrzowie zapraszani na zawody: Józef Jeleński, Piotr Konieczny, Franciszek Szajnik, Adam Sikora,\nJacek Kolendowicz, Mietek „Harnaś” Dziadura i wielu innych wybitnych wędkarzy.\nPoczątkowo nieśmiałe próby dorównania im\nprzerodziły się w ostrą rywalizację i dziś wielu\nz naszych kolegów lekarzy dorównuje umiejętnościami najlepszym zawodnikom wyczynowym. Nieodłącznym elementem naszych\nspotkań są jednak koleżeńskie treningi, wymiana doświadczeń i warsztaty flytyingu,\nczyli budowania przynęt ze sztucznych materiałów, prowadzone przez zawodowców\nz iście mikrochirurgiczną dokładnością.\nWielu znanych i cenionych Kolegów było\ni jest uczestnikami naszych cyklicznych spotkań, w tym prof. Zbigniew Religa – zamiło-\nwany wędkarz spinningista, zajmujący niejednokrotnie wysokie miejsce w zawodach.\nCoroczne mistrzostwa nie są jednak w stanie zaspokoić głodnych wypraw globtroterów, wiec często wyruszamy w sezonie do\nodległych łowisk w kraju i za granicą. I tak\nw 2009 r. zwiedziliśmy piękne jeziora i rzeki\nśrodkowej Szwecji, łowiąc okazy pstrągów,\nszczupaków i okoni, w 2010 r. Słowenię, ze\nswą królową rzek, jedną z piękniejszych na\nświecie – Soczą, pięknie opisywaną przez\nErnesta Hemingwaya, również zapalonego\nwędkarza. Odwiedziliśmy tam miasto Kobarid, przecięte wapiennym wąwozem z płynącą w jego głębi szmaragdową rzeką, pełną\nogromnych pstrągów marmurkowych. Łowiliśmy także w Irjdicy, Bacy i wypływającej\nz Triglava, najzimniejszej znanej mi rzece\nTolmince. W następnych latach zwiedziliśmy\nSavę Bohinkę, Chorwacką Gackę dwukrotnie, oraz cudowne rzeczki Bośniackie Rybnik,\nVrbas, Plivę czy uroczą pełna wodospadów\nUnę i Unac. Każda z wód to swojego rodzaju\ndoznania, pełne przygód, pięknych krajobrazów i wyśmienitych kulinariów. W dalsze\nwyprawy udaliśmy się do Patagonii w Argentynie, łowiąc olbrzymie pstrągi tęczowe dochodzące do 10 kg. Plany następnych wyjazdów tym razem do Skandynawii, już jesienią\nA tymczasem, po ponad dekadzie, komitet\norganizacyjny postanowił rozegrać XIV Mistrzostwa na wodach Odcinka Specjalnego\nWisła od miasta Wisła do miejscowości Stumień, blisko jeziora goczałkowickiego. Przez\nten długi czas nabyliśmy wiedzę, doświadciąg dalszy na str. 32\nciąg dalszy ze str. 31\nczenie i kontakty, by w 2016 r. zaproponować\nprzeprowadzenie Mistrzostw Europy w Wędkarstwie Muchowym. Ten rok zanosi się być\nprzełomowym, gdyż reaktywując formułę\nzawodów dla wszystkich, pragniemy zachęcić do udziału naszych Kolegów, chcących\nzdobywać lub doskonalić swe wędkarskie\nrzemiosło pod okiem znanych autorytetów\nwędkarskich i utytułowanych zawodników\nkadry reprezentacji. Z własnego doświadczenia wiem, że dla młodych wędkarzy podglądanie mistrzów i obcowanie z nimi jest tym,\nczym posiadanie przez młodego lekarza dobrego ordynatora, umiejętnie wprowadzającego go w arkana sztuki lekarskiej...\nW zawodach udział biorą lekarze wszelkich\nspecjalności, stażu, kunsztu oraz wieku, ludzie ceniący bliskość natury i szanujący jej\nprawa i stosujący się do ich reguł.\nNa zawodach łowimy na odcinkach specjalnych opatrzonych klauzulą „no kill”, skąd\nkażda ryba złowiona na specjalnym mało\ntraumatyzującym haczyku, delikatnie\nodpięta, zaraz wraca do wody. Te piękne\ni wspaniałe ryby: pstrągi, lipienie, głowacice,\nsą dla nas najcenniejszym darem natury, ale\nbez naszej pomocy szczególnie w rzekach\ngórskich wyginęłyby bezpowrotnie. Było\ntak w okresie „rozkwitu” gospodarczego\nw latach 60. i 70. ubiegłego wieku, kiedy na\nskutek zatrucia 80% wód wyginęła populacja rodzimego i niespotykanego do nie-\ndawna w polskich rzekach łososia. Teraz ten\nkról polskich ryb powoli wraca do naszych\nrzek staraniem klubów wędkarskich i zapaleńców. Było tak również w 2007 r., kiedy\npo katastrofie wywołanej awarią elektrowni\nw Zwierzyniu doszło do wyginięcia 95% populacji lipienia Sanu. Na szczęście, staraniem\nnaszych kolegów ichtiologów, mobilizacji\npodtrzymywania, tak ważnych w naszym\nśrodowisku lekarzy, przyjaźni. Wielokrotnie\npodczas wypraw siadamy na kamieniu, by\npopatrzeć, jak pięknie i rytmicznie koledzy\nłowią suchą lub tzw. mokrą muchą. W przejrzystych wodach, brodząc jak czaple, wędrujemy godzinami rozczytując tajemnice wody.\nWypatrujemy wtedy oczyma wyobraźni\nMotto naszych spotkań: „Catch, Kiss\nand Release” – wszystkie z łowione ryby\nwracają bezpiecznie do wody,\ndożywając tam spokojnej starości.\nsił i środków udało się odbudować populację tej ryby i dziś San na powrót jest jednym\nz najlepszych i najbogatszych łowisk tej ryby\nPRECYZJA I KONCENTRACJA\nTe piękne i magiczne dyscypliny wędkarskie,\nw których sukcesy na arenach międzynarodowych odnoszą bardzo często Polacy,\nw tym również lekarze, wymagają koncentracji, pasji i niezwykłej precyzji. Wędkarstwo\nw tym wymiarze spełnia wszelkie kryteria\nsportu i rekreacji, tak potrzebnych nam\nw życiu zawodowym umożliwiając chwile\nrelaksu oraz co najważniejsze zawierania lub\nwielkich i potężnych pstrągów tkwiących za\ngłazami i w otmętach głębokich nurtów.\nTego życzymy wszystkim wędkującym\nlekarzom w czasie zawodów i całego nadchodzącego sezonu, zapraszając serdecznie na XIV Mistrzostwa Polski Lekarzy\nw WM i S.\nZ wędkarskim pozdrowieniem – hugs!\nHarmonogram Mistrzostw pod adresem :www.\nklinikajurajska.pl/mistrzostwapolskilekarzy. szelkie pytania proszę kierować na adres [email protected] lub telefonicznie 790 362 867,\n604 230 468.\nRegaty Żeglarskie Lekarzy,\nZatoka Pucka, 23- 24.05.2015 r.\nXII Ogólnopolskie Mistrzostwa Izb Lekarskich\nMorzyczyn, jezioro Miedwie, 19-21.06.2015 r.\nVI Ogólnopolskie Regaty Żeglarskie Lekarzy, które odbędą się 23-24 maja 2015 r. w Zatoce Puckiej.\nWspółorganizatorem regat jest Harcerski Ośrodek Morski w Pucku. Zgłoszenia do regat przyjmowane są\ndo dnia 8 maja 2015 r. przez OIL w Gdańsku, a druk\nzgłoszenia można pobrać ze strony www.oilgdansk.pl\n(zakładka „Po pracy – Sport, Kultura, Rozrywka”). Druk\nnależy wypełnić, zeskanować i wraz ze zeskanowanym\npotwierdzeniem wpłaty wpisowego na konto HOM\nprzesłać na adres mailowy [email protected] Ilość miejsc\njest ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń.\nOkręgowa Izba Lekarska w Szczecinie zaprasza na XII Ogólnopolskie Mistrzostwa Izb Lekarskich w Żeglarstwie w klasie OMEGA, które odbędą się w terminie 19-22 czerwca 2015 r.\nwe wsi Morzyczyn nad Jeziorem Miedwie w gminie Kobylanka, niedaleko Szczecina.\nRegaty rozgrywane będą na łodziach typu OMEGA na niezmienionych zasadach, w systemie przesiadkowym. Zgłoszenia\nodbywają się na podstawie elektronicznych formularzy dostępnych na stronie: www.oil.szczecin.pl/artykul/sport-kultura-i-rekreacja/xii-ogolnopolskie-mistrzostwa-izb-lekarskich-wzeglarstwie-klasa. Formularz należy przesłać w terminie do\nSzczegółowe informacje na stronie internetowej: http://www.oil.\nSzczegółowy program regat, sposób prowadzenia\ni pozostałe informacje organizacyjne dostępne na\nstronie: http://izbalekarska.pl/vi-ogolnopolskie-regatyzeglarskie-lekarzy-puck-2015/oraz www.klasapuck.org.\nInformacji udziela: Przemysław Rzepecki\ntel. 693 525 263; Marcin Szczęśniak tel. 603 696 160;\nSławomir Dębicki 501 674 698; (58) 673 21 50\n– sprawy techniczne\nOsoby do kontaktu: Halina Teodorczyk; tel. 604 41 68 64,\nHalina Ey-Chmielewska tel. 601 576 160;\nKamila Sidor biuro OIL w Szczecinie; tel. 91 48 74 936 wew. 116,\nŚp. Doktor Helena Górka\nByła wspaniałym lekarzem\nPani Doktor Helena Górka, z domu Chruściel, urodziła się w leśniczówce „Zerwanka” koło Łańcuta. Ojciec Pani Doktor pracował jako leśnik w dobrach hrabiego Alfreda\nPotockiego, z tego okresu dzieciństwa na\ntrwale umiłowała przyrodę. Szkołę podstawową ukończyła w Łańcucie. Natomiast do\ngimnazjum i liceum uczęszczała w Chrzanowie. Egzamin dojrzałości zdała w 1951 r.\nW tym też roku rozpoczęła studia\nw Krakowskiej Akademii Medycznej,\na w 1952 roku z powodów rodzinnych\nprzeniosła się do Śląskiej Akademii Medycznej, którą ukończyła w 1958 roku.\nW 1958 roku rozpoczęła pracę na etacie\nmłodszego asystenta w Klinice Dermatologii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu,\nkierowanej przez prof. dr. med. Tadeusza\nChorążaka. Od początku pracy w Klinice\ndoświadczenie zawodowe zdobywała pod\nwymagającym i czujnym okiem ówczesnej\nadiunkt dr med. Józefy Rubisz-Brzezińskiej,\nktórej, jak mówiła, „zawdzięcza w przeważającej mierze ukształtowanie lekarskiej\nosobowości i bezinteresowne wspieranie\nw trudnej diagnostyce dermatologicznej”.\nZ tego okresu datuje się zainteresowanie\nmikologią, którą zajęła się na życzenie prof.\nSpecjalizację I stopnia z zakresu dermatologii uzyskała w 1961 roku natomiast\nII stopnia w 1966 roku.\nW latach 1960-1969 pracowała równorzęd-\nnie w Poradni Zakładowej KWK Zabrze.\nPo przeniesieniu się Kliniki Dermatologicznej w 1970 roku do Katowic, pozostała\nw Zabrzu i podjęła pracę na etacie starszego asystenta w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Poradni Cukrzycowej, w której zorganizowała i prowadziła Poradnię\nDermatologiczną dla chorych obciążonych\ncukrzycą oraz dla chorych innych poradni\nspecjalistycznych, zwłaszcza alergologicznej. Równocześnie była konsultantem\nds. dermatologii dla zespołu kliniki PSK 1\nw Zabrzu do roku 1983.\nZe względu na problemy zdrowotne przerwała na kilka lat działalność zawodową.\nW 1989 roku podjęła działalność zawodową w Przedsiębiorstwie Zagranicznym\nTWD „Elmar” w Gliwicach.\nW latach 1992-1997 pracowała w Poradni Rejonowej w Ustroniu. Równocześnie\nw 1992 roku otworzyła gabinety dermatologiczne w Katowicach i Wiśle.\nJest autorką i współautorką 10 prac naukowych opublikowanych w czasopismach\nBardzo pięknie jawi się przynależność do\nPolskiego Towarzystwa Dermatologicznego, którego aktywnym członkiem Pani\nDoktor była od 1951 roku, a funkcję sekretarza pełniła przez dwie kadencje. Brała\nczynny udział w zebraniach naukowych,\nwygłaszając referaty na posiedzeniach\nOddziału Śląskiego i zjazdach krajowych.\nJej wieloletnia aktywność w działalności\nna rzecz Oddziału Katowickiego została\ndoceniona i wyróżniona pamiątkowym\nDyplomem Uznania „Za długoletnią i aktywną działalność w Oddziale Śląskim PTD”\n(z okazji 50-lecia Oddziału Śląskiego PTD),\na także dyplomem „Za wybitne zasługi\nw działalności Oddziału Katowickiego Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego”.\nZa swoją działalność zawodową została\nodznaczona: Odznaką za wzorową pracę\nw Służbie Zdrowia oraz Dyplomem Uznania „Za długoletnią ofiarną pracę w Poradni dla chorych na cukrzycę w Zabrzu”.\nWspaniale godziła obowiązki rodzinne\ni zawodowe. Była wspaniałą żoną, matką,\nbabcią i prababcią.\nPani Doktor zmarła 10 października\n2014 roku, licznie towarzyszyliśmy Jej podczas nabożeństwa w Katowicach-Panewnikach w dniu 16 października.\nZ ogromnym żalem i smutkiem żegnamy Drogą Panią Doktor, naszą Koleżankę,\nwspaniałego dermatologa, zawsze uprzejmą, serdeczną i dystyngowaną.\nŚp. Doktor Andrzej Hanuszewski\n9 lutego 2015 r. na cmentarzu w Zabrzu,\nz wielkim smutkiem i żalem, pożegnaliśmy lek. stom. Andrzeja Hanuszewskiego,\nspecjalistę stomatologii ogólnej i protetyki stomatologicznej, członka Bytomskiego\nKlubu Lekarza Seniora Śląskiej Izby Lekarskiej. Wspaniałego Człowieka, Kolegę\nDr Andrzej Hanuszewski urodził się\nw 1931 r. we Lwowie, gdzie ukończył szkołę powszechną. W 1946 r., ekspatriowany\nze Lwowa, osiedlił się wraz z rodzicami\nw Bytomiu. Tu ukończył Liceum im. Jana\nSmolenia, a także średnią Szkołę Muzyczną w klasie fortepianu. W 1949 r. rozpoczął\nstudia na Wydziale Stomatologicznym\nŚląskiej Akademii Medycznej w Rokitnicy. W roku 1953 uzyskał dyplom lekarza.\nPracę zawodową rozpoczął w 1954 r.\nw Olsztynie, w ramach służby wojskowej.\nNastępnie w latach 1957-1981 pracował\nw Makowie Podhalańskim. W roku 1982\nprzeniósł się do Pyskowic. Ostatnio pracował w Zakładzie Opieki Zdrowotnej\nw Pyskowicach oraz prowadził prywatną\npraktykę stomatologiczną. W listopadzie\n2014 r. po sześćdziesięciu latach pracy zawodowej przeszedł na emeryturę.\nAndrzeja poznaliśmy bliżej dzięki spotkaniom Bytomskiego Klubu Lekarza Seniora.\nBył człowiekiem pogodnym, uprzejmym,\nbardzo uczynnym i wrażliwym. Kochał\nmuzykę, zwłaszcza klasyczną, ale również\njazz, operę oraz muzykę rozrywkową.\nWiele czasu spędzał na różnego rodzaju\nkoncertach. W szerokim wachlarzu Jego\nzainteresowań ważne miejsce zajmowała\nhistoria, sztuka i literatura. Wielkim sentymentem darzył utracone Kresy i nie omijał\nnigdy okazji do odwiedzenia kraju swego\ndzieciństwa czy też poznania pięknych terenów i zabytków dawnej Rzeczpospolitej.\nW czasie wspólnych wycieczek turystycznych był czarującym kompanem.\nAndrzej prowadził pamiętnik, w którym\nw październiku 2014 r. zanotował:\n„Frustra vivit, qui nemini prodest” – „Na\npróżno żyje, kto nikomu nie przynosi pożytku”. Czy pisał to ze świadomością złego\nDr Andrzej Hanuszewski odszedł nagle\n6 lutego 2015 r. Zostanie na zawsze z nami,\nw pamięci, wspomnieniach i modlitwie.\nCzłonkowie Śląskiej Izby Lekarskiej\nŚp. Dr Zbigniew Domański „Zbycho”\nPojawił się w rybnickim ZOZ tuż po studiach, w tzw. „lubelskim desancie”, skuszony ofertą pracy popartą bezzwrotnym\nkredytem i mieszkaniem na terenie wówczas deficytowym w kadrę lekarską.\nZbyszek urodził się i wykształcił w Lublinie. Jedyne dziecko biolożki i lekarza –\nszefa Wojewódzkiej Stacji Krwiodawstwa\nw Lublinie. Od najmłodszych lat zafascynowany był górami. Ukończył kursy alpinistyczne, których zwieńczeniem była\nwyprawa życia – trekking w Himalajach\n(jazda pociągiem do Teheranu w końcówce rządów Szacha). Tą i inne wyprawy oraz\nwycieczki górskie cudownie dokumentował fotograficznie – niemal na poziomie\nInformatyka i komputery wciągnęły Go\nod lat 80. – poprzez pierwsze komputery\nAtari z prostymi grami – czyniąc Go prawdziwym ekspertem, przed którymi drżeli\nPerfekcjonizm Zbyszka czasami denerwował, ale i rozbrajał wszystkich, którzy widzieli precyzję, z jaką tworzył modele samolotów oraz czołgów. Znał się na wielu\nrzeczach: od gotowania po profesjonalną\njazdę na rowerze – szczególnie po zamanifestowaniu się objawów zaawansowanej cukrzycy.\nCałe życie zawodowe spędził w Oddziale Laryngologii Dziecięcej w Rybniku,\nuzyskując w 1984 roku pierwszy stopień\nspecjalizacji z laryngologii, a w 2000 roku\ndrugi stopień z otolaryngologii dziecięcej. Był wieloletnim zastępcą ordynatora\nFatalna choroba nowotworowa skróciła Jego życie, pozostawiając w smutku\nżonę Marylę – lekarza pediatrę oraz dzieci: Tomka – informatyka i Agatę – lekarza\nPozostajemy smutni razem z nimi.\nSzef i koleżanki z oddziału\ndr Gabrieli Muś\noraz słowa otuchy w tych trudnych chwilach\nz Komisji ds. Etyki Lekarskiej\nZarząd Prinn Sp. z o.o.\ndr n. med. Agnieszce Jędzura\nwspółpracownicy ze Śląskiego Centrum Pediatrii w Zabrzu\nNaszej Koleżance Katarzynie Mika-Bury\ni Jej Mężowi, Koledze Wiesławowi Buremu,\nskładają lekarze Oddziału Neurologii\nPanu Profesorowi Tadeuszowi Gaździkowi\nlek. dent. Michaliny Gaździk\npracownicy Klinicznego Oddziału Ortopedii\ndr Danuta Korniak\nChorzowskiej Delegatury Terenowej\nna „wieczny dyżur”\npaździernika 2014 r., w wieku 64 lat zmarła śp. lek. Jolanta\nPawłowska-Ziober. Absolwentka, rocznik 1976, Śląskiej\nAkademii Medycznej w Katowicach, specjalista I° chorób wewnętrznych. Ostatnio zatrudniona w NZOZ „Meden” w Gliwicach. Zamieszkała w Gliwicach.\nstycznia 2015 r., w wieku 51 lat zmarł śp. dr Sylwiusz\nŚwiatosław Sienkiewicz. Absolwent, rocznik 1988, Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach, specjalista Iº w zakresie\nchirurgii ogólnej. Ostatnio zatrudniony w Wojewódzkim Pogotowiu Ratunkowym w Katowicach. Zamieszkały w Zabrzu.\nlutego 2015 r., w wieku 80 lat zmarł śp. lek. dent. Czesław\nGębicki. Absolwent, rocznik 1963, Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach. Ostatnio wykonywał zawód w formie\nprywatnej praktyki. Zamieszkały w Brzeszczach.\nlutego 2015 r., w wieku 85 lat zmarł śp. dr n. med. Zdzisław\nZieliński. Absolwent, rocznik 1961, Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach, specjalista IIº w zakresie położnictwa\ni ginekologii. Wieloletni pracownik Śląskiej Akademii Medycznej\nw Katowicach. Zamieszkały w Zabrzu.\nlutego 2015 r., w wieku 65 lat zmarł śp. lek. Władysław Gardas. Absolwent, rocznik 1974, Śląskiej Akademii Medycznej\nw Katowicach, specjalista I° medycyny pracy i chorób wewnętrznych. Pracował w NZOZ „Polmed” w Pilicy. Zamieszkały w Pilicy.\nlutego 2015 r., w wieku 89 lat zmarła śp. lek. dent. Aleksandra Majchrzak. Absolwentka, rocznik 1953, Akademii\nMedycznej w Łodzi, specjalista II° stomatologii dziecięcej. Wieloletni pracownik Zespołu Opieki Zdrowotnej w Katowicach. Zamieszkała w Katowicach.\nlutego 2015 r., w wieku 88 lat zmarł śp. prof. zw. dr hab.\nn. med. Mirosław Wieczorek. Absolwent, rocznik 1952,\nAkademii Medycznej w Łodzi, specjalista I° chorób wewnętrznych oraz specjalista II° z anatomii patologicznej. Emerytowany\nprofesor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.\nZamieszkały w Katowicach.\nlutego w wieku 68 lat zmarł śp. lek. Krzysztof Głód. Absolwent, rocznik 1972, Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach, specjalista I° chirurgii ogólnej. Ostatnio zatrudniony\nw SP ZOZ Szpital w Lublińcu. Zamieszkały w Radzionkowie.\nlutego 2015 r., w wieku 70 lat zmarł śp. lek. dent. Jacek\nStobiecki. Absolwent, rocznik 1969, Śląskiej Akademii\nMedycznej w Katowicach, specjalista IIo chirurgii stomatologicznej. Pracował w Klinice Chirurgii Szczękowej PSK 1 w Zabrzu. Od\n1984 r. mieszkał w Niemczech, w Kolonii i prowadził tam prywatną praktykę. W ostatnich latach pracował w Kołobrzegu.\nPozostaną na zawsze\nSpecjalista anestezjologii i intensywnej terapii oraz medycyny bólu,\nz dobrą znajomością języka francuskiego, poszukuje pracy\nw Katowicach i okolicy; tel. 501 227 637 lub 505 052 666\nSpecjalista chorób oczu poszukuje pracy w lecznictwie ambulatoryjnym na terenie Katowic lub w okolicy; tel. 606 553 910\nLekarz stomatolog z 11-letnim stażem pracy w kraju i za granicą szuka\npracy (NFZ + prywatnie) w okolicach Raciborza, Rybnika, Wodzisławia\nŚląskiego; tel. 519 375 605, e – mail: [email protected]\nSpecjalista medycyny ratunkowej i chirurgii ogólnej szuka pracy na\nterenie woj. śląskiego i woj. ościennych; tel. 601 501 571\nStomatolog szuka pracy w Bytomiu i okolicach; tel. 697 098 713\nLekarz w trakcie III roku specjalizacji z ginekologii i położnictwa\nposzukuje pracy w ramach poradni ginekologiczno-położniczej\nna terenie Katowic, Tychów i okolic; tel. 604 889 087\nSpołecznego został zakończony.\nW ramach projektu w ciągu dwóch lat zorganizowanych zostało 17 edycji kursów\nspecjalizacyjnych „Zdrowie Publiczne”.\nW kursach uczestniczyli lekarze i lekarze dentyści zamieszkali,\nna terenie województwa śląskiego. Kursy były bezpłatne.\nRedakcja zastrzega sobie prawo redagowania i skracania tekstów. Data zamknięcia numeru: 12 marca 2015 r.\nMateriały prasowe do następnego numeru przyjmujemy do 9 kwietnia, reklamy – do 8 kwietnia 2015 r.\nOkładka: fot.: Obraz licencjonowany przez Depositphotos.com/Drukarnia Chroma\nBezpłatny program do rozliczenia podatku za rok 2014, z wpisanym numerem KRS Fundacji,\nmożna pobrać ze strony internetowej Śląskiej Izby Lekarskiej.\nwstęp wolny - adwentysciusa.com