Rynki turystyczne dwóch regionów w Hiszpanii : Kastylia i Leon i Andaluzja - PDF\nRynki turystyczne dwóch regionów w Hiszpanii : Kastylia i Leon i Andaluzja\nDownload "Rynki turystyczne dwóch regionów w Hiszpanii : Kastylia i Leon i Andaluzja"\n1 Rynki turystyczne dwóch regionów w Hiszpanii : Kastylia i Leon i Andaluzja Anna Musiał 2012\n2 Wstęp Celem poniższej pracy jest określenie znaczenia rynku turystycznego dwóch największych w Hiszpanii wspólnot autonomicznych: Kastylia i Leon i Andaluzja na globalnym rynku turystycznym a także określenie perspektyw ich rozwoju i przydatności dla Polski. Jest to również próba przedstawienia znaczenia i wielkości ruchu turystycznego na terenie danych wspólnot. Andaluzja odgrywa znaczącą rolę zarówno w turystyce krajowej jak i zagranicznej. Jest jedną z najchętniej wybieranych destynacji turystycznych Hiszpanów, reszty Europejczyków i mieszkańców spoza tego kontynentu. W przypadku Kastylii i Leon rola ta ogranicza się do turystyki krajowej. Jest ona głównie popularną destynacją wśród mieszkańców Hiszpanii. Jednak w obliczu zmian, nowych trendów i tendencji oraz po analizie wyżej wspomnianych rynków, to właśnie w Kastylia i Leon turystyka zagraniczna notuje wzrost, a sama jednostka autonomiczna cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród turystów zagranicznych. Poniższa analiza dwóch tak różnych rynków, znajdujących się jednocześnie w tym samym kraju o tak silnej pozycji na rynku turystycznym ma za zadanie charakterystykę oraz przedstawienie tendencji jakie zachodzą w Kastylia i Leon oraz Andaluzji. Jest ona również ukazaniem różnic (zarówno demograficznych, ekonomicznych i naturalnych) pomiędzy dwoma regionami Hiszpanii, o których wiele osób nie wie, a eksperci zapominają. Pomoże również przedsiębiorcom zapoznać się z realiami i tendencjami obserwowanymi w tych dwóch wspólnotach. W przypadku braku odpowiednich informacji dla poszczególnych regionów w niektórych przypadkach zostały one zastąpione danymi dla całej Hiszpanii. Celem tego zabiegu była chęć przedstawienia niektórych zjawisk w skali kraju, które w dużym stopniu mogą pokrywać się z danymi z omawianych wspólnot autonomicznych. Zastosowane w pracy metody badawcze to głównie analiza źródeł wtórnych oraz przeprowadzony został wywiad z przedstawicielem Sotur w Valladolid. W pracy zostały analizowane głównie źródła hiszpańskojęzyczne znajdujące się na stronach Instytutu Badań Turystycznych (Instituto de Estudios Turísticos Turespaña), Instytutu Badań Statystycznych (Instituto Nacional de Estadisticas ) i Kartografii z Andaluzji (Instituto de Estadisticas y Cartografia de Andalucia) oraz oficjalnych stronach wspólnot autonomicznych: 2\n3 I Podstawowe uwarunkowania rozwoju turystyki przyjazdowej, krajowej i wyjazdowej. 1. Informacje ogólne o badanych regionach KASTYLIA I LEON Kastylia i León jest jedną z siedemnastu wspólnot autonomicznych Hiszpanii ze stolicą w Valladolid. Położona jest w północno- zachodniej części kraju. Kastylia i Leon graniczy z siedmioma innymi wspólnotami autonomicznymi: Asturią, Kantabrią, Krajem Basków, La Rioja, Kastylią-La Mancha, Madrytem, Estremadurą i Portugalią. Składa się z dziewięciu prowincji: Ávila, Burgos, Palencia, Segowia, Soria, Valladolid, León, Salamanka i Zamora. Ryc. 1. Położenie Kastylia i Leon w obrębie Hiszpanii, źródło: alse ( ). Zajmując obszar 94 tys. km 2, co stanowi 19% powierzchni całego kraju, jest największą wspólnotą autonomiczną. Jest też trzecim regionem o największym obszarze w Europie. Dawniej należała do tzw. Starej Kastylii, którą uważa się za kolebkę języka kastylijskiego 1. Dzięki temu coraz bardziej rozwija się tutaj turystyka językowa (turismo idiomatico). Miejsce narodzin języka kastylijskiego przyciąga turystów z całego świata w celu jego nauki właśnie do Kastylii i Leon. Czynniki przyrodnicze: zarówno położenie geograficzne, ukształtowanie terenu jak i klimat mają wpływ na długość pobytu i rodzaj turystyki uprawianej w tej części Hiszpanii. Kastylia i Leon 1 3\n4 otoczona jest wysokimi Górami Kantabryjskimi, Górami Iberyjskimi, Kordylierą Centralną i Górami znajdującymi się na obszarze Galicji i Leon 2. Tereny te są wymarzonym miejscem dla miłośników wspinaczek, wędrówek górskich oraz turystyki aktywnej i wiejskiej. Klimat, ze względu na wielkość i ukształtowanie terenu, w obrębie całej jednostki autonomicznej jest ciężko ujednolicić. Jest to bowiem klimat śródziemnomorski z wpływami kontynentalnymi. Zimy bywają długie i chłodne, ze średnimi temperaturami 4-7 o C. Lata natomiast są krótsze i ciepłe o średnich temperaturach o C. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu w wielu obszarach dominuje klimat górski 3. Należy wspomnieć również o sprzyjających warunkach do upraw winogron. Na terenie Kastylii i Leon produkowane zatem jest wino. Zastosowanie nowych technologii w procesie produkcyjnym umożliwia efektywną ich produkcję ok. 56 tys. ha przeznaczonych jest na winnice. Główne obszary, gdzie jest produkowane (każde ze znakiem pochodzenia) to: Ribera del Duero, Rueda, Toro, Bierzo, Arribes i Tierra de León 4. Można zatem spotkać tutaj turystów zainteresowanych turystyką gastronomiczną i enoturystyką. Do czynników ekonomicznych i demograficznych, które mogą determinować i charakteryzować turystykę tego obszaru zaliczymy: poziom PKB na jednego mieszkańca, stopa bezrobocia, gęstość zaludnienia. Z danych statystycznych z 2011 r. wynika, że mieszka tu 2,5 mln mieszkańców, co stanowi 5% ludności Hiszpanii. Jest też jednym z najrzadziej zaludnionych obszarów w kraju, gęstość zaludnienia w 2011 r. wynosiła 27 os./km². Z danych ekonomicznych z 2011 r. dowiadujemy się, że PKB we wspólnocie autonomicznej Kastylia i Leon na jednego mieszkańca wynosił 22 tys.. Natomiast bezrobocie w IV kwartale 2011 r. wynosiło 17% 5. Informacje te pomagają nam porównać analizowane wspólnoty autonomiczne oraz zrozumieć charakter i upodobania turystyczne mieszkańców Kastylii i Leon\n5 ANDALUZJA Andaluzja to wspólnota autonomiczna położona na południu Hiszpanii ze stolicą w Sewilli. Sąsiaduje z trzema innymi wspólnotami autonomicznymi: Ekstamadurą, Kastilią La Manchą i Mursją oraz Portugalią. Region składający się z ośmiu prowincji: Almeria, Cadiz, Kordoba, Grenada, Huelva, Jaen, Malaga, Sewilla. Obszar ten charakteryzuje się głównie turystyką recepcyjną. Zarówno ciekawe położenie w basenie Morza Śródziemnomorskiego oraz sprzyjający wypoczynkowi klimat śródziemnomorski, gdzie lata są długie, ciepłe i bezdeszczowe, a zimy łagodne i wilgotne wpływa na charakter i długość pobytu turystów przybywających w te regiony Hiszpanii. Cechy charakterystyczne dla tego obszaru to również dnie o dużym nasłonecznieniu oraz pozytywnie odbierani przez turystów uśmiechnięci, gościnni Andaluzyjczycy 6. Do kolejnych ważnych czynników przyciągających turystów należy wymienić przepiękna architekturę, głównie powstałą za czasów panowania na tych terenach Arabów oraz powszechną dobrą famę południa Hiszpanii. W Andaluzji dominują duże gospodarstwa rolne, gdzie głównie, w oparciu o sztuczne nawadnianie, uprawia się: oliwki (75% zbioru krajowego), bawełnę, zboża, winorośle, tytoń, daktyle, dąb korkowy, buraki cukrowe i drzewa cytrusowe. Istotną rolę w gospodarce regionu odgrywają porty morskie, których dostępność portów wpływa na rozwoju turystyki i wybór środka transportu ( prężnie rozwijająca się na wybrzeżu turystyka rejsowa). Obszar Andaluzji, zajmujący 87 tys. km², co stanowi 17% powierzchni kraju, jest w Hiszpanii drugim pod względem wielkości. Zamieszkały przez 8,4 mln mieszkańców (dane z 2011 r.). Gęstość zaludnienia w Andaluzji wynosi 98 os./km². PKB na jednego mieszkańca w 2011 r. wynosiło w Andaluzji 17 tys.. Bezrobocie w IV kwartale tego samego roku osiągnęło 31% 7. Dane ekonomiczne i demograficzne pozwalają na porównanie Andaluzji z Kastylią i Leon i wysnucia wniosków w dalszej części pracy\n6 Ryc. 2. Mapa Hiszpanii z wyróżnieniem Andaluzji oraz podział na prowincje w Andaluzji, źródło: ( ) 2. Atrakcje turystyczne przyciągające największą liczbę turystów: KASTYLIA I LEON Bogata i długa historia regionu Kastylia i Leon sprawia, że jest to wspólnota autonomiczna o wielu walorach turystycznych. Każdego roku wiele tysięcy turystów decyduje się na odwiedzenie tej części Hiszpanii. Do ważnych atutów Kastylii i Leon należy zaliczyć fakt, że jest to wspólnota autonomiczna posiadająca największą, bo aż siedem, obiektów o światowej sławie i znaczeniu wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO 8. Brak danych liczbowych w odniesieniu do najbardziej atrakcyjnych miejsc w tej wspólnocie autonomicznej, jednak dane jakościowe wyraźnie wyróżniają kilkanaście najchętniej odwiedzanych miejsc. Spośród miejsc najbardziej popularnych wśród turystów wymienić należy: Camino de Santiago de Compostela, droga do stolicy Galicji prowadząca przez prowincje Burgos, Palencia i León, Katedra w stylu gotyckim w Burgos, Stare Miasto i akwedukt w Segowii, Stare Miasto i mury zamku w Ávila, Stare Miasto i Uniwersytet w Salamance, Rzymskie kopalnie złota w Las Medulas\n7 Ryc.3. Rozmieszczenie najważniejszych zabytków Kastylia i Leon z podziałem na prowincje, źródło:http://www.google.pl/imgre ( ) Do miast o znaczeniu lokalnym zaliczyć można: Valladolid, Leon, Miranda de Ebro, Aranda de Duero, Soria, Palenica. Na terenie Kastylia i Leon znajdują się również obszar o znaczących walorach naturalnych. Utworzone zostały tam rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe lub jak w przypadku Pico de Europa Park Narodowy. Można wskazać kilka przykładów najważniejszych obszarów chronionych z podziałem na prowincje: Ávila: Park o znaczeniu regionalnym- la Sierra de Gredos, Burgos: Góry Obarenes i kanion rzeki Lobos, León: Park Narodowy Picos de Europa (Szczyty Europy), leży na obszarze trzech wspólnot autonomicznych Kastylia i Leon, Kantabria i Asturia, Palencia: Źródła Carrionas i Cobre na obszarze Gór Palentina, Salamanca: Parki Narodowe: Arribes del Duero i Las Batuecas - Sierra de Francia, Segowia: Parki Narodowe: Hoces del Río Duratón i Hoces del Río Riaza, Soria: Kanion rzeki Lobos, Valladolid: Rezerwat Przyrody-las Riberas de Castronuño - Vega del Duero, Zamora: Arribes del Duero i jezioro de Sanabria wraz z okolicami\n8 Ryc. 4. Rozmieszczenie najważniejszych obszarów naturalnych w obrębie Kastylia i Leon źródło: ( ) Zarówno klimat, położenie geograficzne, ukształtowanie terenu i dziedzictwo kulturowe i naturalne wpływają na długość, rodzaj pobytów oraz determinują zakres turystyki. Sprawia to również że przeważająca jest tutaj turystyka recepcyjna (ze znaczną przewagą przyjazdów turystów krajowych). Według danych statystycznych poziom ruchu turystycznego w Kastylia i Leon przez cały rok jest w miarę równomierny i waha się w przedziałach tysięcy turystów w miesiącach styczeń-kwiecień. Z rosnącą liczbą turystów w (głównie lipiec, sierpień) osiągającą 800 tysięcy turystów w sierpniu 11. miesiącach letnich ANDALUZJA W Andaluzji przeważa sektor usług, w szczególności: turystyka, handel detaliczny i transport. Sektor przemysłowy jest mniej rozwinięty niż w większości regionów Hiszpanii. Dlatego też turystyka odgrywa istotną rolę w gospodarce wspólnoty. Każdego roku blisko 30 mln turystów odwiedza tę część Hiszpanii. Największy ruch turystyczny odnotowywany jest w sierpniu i przeważa tutaj tzw. turystyka 3S. Region ten słynie ze sprzyjającego wypoczynkowi 11 Coyuntura Castilla y Leon 2010, s.3 8\n9 klimatu, bogatej historii oraz zabytków, wśród których na szczególną uwagę zasługują liczne katedry, zamki, twierdze i klasztory. Andaluzja zajmuje na równi z Katalonią drugie miejsce co do liczby obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Największe i najbardziej popularne atrakcje Andaluzji wpisane na Listę to: Alhambra w Grenadzie, Meczet w Kordowie, Katedra w Sewilli 12 Ponadto, miejscami najczęściej odwiedzanymi przez turystów są: Costa del Sol- znajdują się tu różnorodne atrakcje turystyczne m.in. zabytki kultury Maurów czy ponad 30 pól golfowych. Andaluzja to również ojczyzna flamenco, ludowych zabaw i festynów, a także corridy. Park Narodowy Sierra Nevada to natomiast region najczęściej odwiedzany przez narciarzy. Malaga, Ronda, Antequera, Cadiz, Jerez de la Frontera, Jaen, Alpuhara oraz Park Narodowy Donana 13. Brak danych liczbowych dotyczących odwiedzin najbardziej znanych zabytków w Andaluzji. Jednak należy podkreślić, że w wielu artykułach poświęconych najczęściej odwiedzanym miejscom turystycznym w skali kraju zabytki znajdujące się w Andaluzji odgrywają znaczącą rolę. Alhambra w Granadzie od 2007 roku zajmuje pierwsze miejsce (na liście opublikowanej przez znaną hiszpańską gazetę El Mundo) z 3 mln turystów, którzy ją odwiedzili w 2011 roku. Wyprzedza tym samym takie zabytki jak Sagrada Familia w Barcelonie, Muzeum Prado w Madrycie czy Muzeum Guggenheima w Bilbao\n10 Ryc. 5. Główne obszary koncentracji ruchu turystycznego w Andaluzji z podziałem na obszary nadmorskie, wiejskie i miejskie śródlądowe, źródło: ( ) Na powyższej rycinie kolorem jasno zielonym zostały zaznaczone obszary nadmorskie o największej koncentracji ruchu turystycznego, kolorem ciemno zielonym obszary miejskie śródlądowe natomiast trzeci odcień koloru zielonego wskazuje na obszary wiejskie śródlądowe 3. Infrastruktura turystyczna i komunikacyjna KASTYLIA I LEON Kastylia i Leon posiada strategiczne położenie w Hiszpanii ponieważ graniczy z dziewięcioma wspólnotami autonomicznymi i przez to jest ważnym regionem tranzytowym w Hiszpanii. Umożliwia łączność z ważnymi nadmorskimi miastami morza Kantabryjskiego oraz oceanem Atlantyckim. Charakteryzując transport drogowy należy podkreślić, że Kastylia i Leon posiada nowoczesną sieć autostrad i dróg szybkiego ruchu. Jedne z najważniejszych to autostrada: A-6 (Madryt-A Coruña), A-1 (Madryt-Burgos), A-62 i A-52. Główne firmy przewozowe to ALSA, Autocares Castillia y Leon SA.W odniesieniu do transport kolejowego 10\n11 Kastylia i Leon posiada sieć linii kolejowych przekraczającą km. Najważniejsza linia kolejowa realizowana jest na trasie Madryt- Francja. Wewnątrz Kastylii i Leon połączeniami o największej liczbie pasażerów są Ávila-Medina del Campo-Valladolid-Venta de Baños-Palencia- León i Burgos-Miranda de Ebro. Istnieją również szybsze połączenia kolejowe na trasie Madryt- Segovia-Valladolid. Głównym przewoźnikiem na terenie całej Hiszpanii jest firma RENFE. Kastylia i Leon jest stosunkowo dobrze usytuowana analizując dostępność transportu powietrznego. Lotnisko o największym znaczeniu w Kastylii i Leon to port de Villanubla w Valladolid (które jest stosunkowo małym lotniskiem o średnim znaczeniu w ruchu międzynarodowym). Inne lotniska wojskowe i cywilne we wspólnocie autonomicznej to lotniska w Matacán (Salamanka), La Virgen del Camino (León) i Villafría (Burgos). Najważniejsi przewoźnicy którzy obsługują lotniska w Kastylia i Leon to: AIR Europa, Air Nostrum, Ryanair, IBERIA, Volotea (dwa ostatni to przewoźnicy hiszpańscy). Ponadto Kastylia i Leon wykorzystuje szybkie połączenia drogowe i kolejowe, aby turyści i mieszańcy mogli dotrzeć na międzynarodowe lotnisko w Madrycie 15. Kastylia i Leon może pochwalić się dobrze rozwiniętą bazą noclegową i gastronomiczną oraz infrastrukturą komunikacyjną. Na jej obszarze znajduje 5,8 tys. obiektów turystycznych z 147 tys. miejsc noclegowych (w ich skład wchodzą hotele, hostele, pensjonaty, obiekty turystyki wiejskiej) 16. Do najważniejszych sieci hoteli w Hiszpanii można zaliczyć: Sol Meliá, Husa Hoteles, Sercotel hoteles, NH Hoteles, Iberostar Hoteles & Resorts, Paradores de Turismo de Espana, Occidental Hoteles & Resorts, AC Hoteles, Accor Hoteles, Estancias de Espana 17. W przypadku touroperatorów krajowych do najbardziej znanych zaliczamy Soltour, Iberostar i Iberojet Resultados Castilla y Leon 2011, s\n12 ANDALUZJA Obecnie na terenie Andaluzji sieć autostrad, dróg szybkiego ruchu (red de autopistas, autovías y carreteras) obejmuje więcej niż 24 tys. km. Sieć kolejowa uzupełniona została dwoma szybkimi liniami (líneas de alta velocidad) Sevilla-Córdoba-Madrid, która funkcjonuje od 1992 r. oraz niedawno otworzone połączenie Málaga-Córdoba-Madrid. Główne firmy przewozowe to jak w całej Hiszpanii ALSA oraz kilkadziesiąt mniej znaczących lokalnych firm działających głównie na terenach Andaluzji 19. Ruch lotniczy Andaluzji z ważnym wkładem nowoczesnych lotnisk dopełnia ofertę połączeń w obrębie wspólnoty autonomicznej, ale również komunikuje kraj z najważniejszymi miastami Hiszpanii, Europy i wieloma miastami świata. Andaluzja posiada swoje lotniska w Almerii, Kordobie, Granadzie, Jerez, Maladze, Sewilli. Porty lotnicze w Andaluzji obsługują praktycznie większość przewoźników światowych oraz krajowych. Przykładowymi przewoźnikami obsługującymi tamtejsze lotniska są: British Airways, Lufthansa, Orbest, Easyjet, Ryanair, Swiss International Air Lines, SAS, Wizzair oraz hiszpańscy przewoźnicy IBERIA, Volotea. Strategiczne położenie Andaluzji sprawia, że jej miasta, w szczególności Algeciras, stały się jednym z głównych węzłów światowego handlu morskiego. Do innych miast linii transportu morskiego należą: Malaga, Cadiz, Huelva, Almeria. Sewilla natomiast posiada dwa porty rzeczne. Fakt ten powoduje że miasta te generują duży ruch handlowy i turystyczny 20. W całej wspólnocie autonomicznej znajduje się 3241 hoteli, 836 apartamentów, 174 kempingów, 1158 obiektów turystyki wiejskiej. Łącznie w wymienionych obiektach znajduje się 453 tys. miejsc noclegowych 21. ( Najbardziej znane sieci hotelowe w tej części Hiszpanii to Iberostar i Sol Meli Instituto de Estadistica de Andalucia, Andalucia datos basicos 2010, s.61 12\n13 4. Podstawowe determinanty konsumpcji turystycznej głównych krajów emisyjnych Do jednych z najważniejszych determinantów konsumpcji turystycznej zarówno w odniesieniu do całej Hiszpanii, jak i analizowanych obszarów mają dochody głównych krajów emisyjnych (Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji). Ich dochody pozwalają na wybór dłuższego pobytu, wysokiego standardu zakwaterowania oraz stosunkowo taniej dla nich Hiszpanii. Średnie miesięczne zarobki netto w wyżej wymienionych krajach to odpowiednio (w USD): 2322, 2865, 2845 podczas gdy w Hiszpanii wynosi on PKB na jednego mieszkańca w 2010 r. w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji odpowiednio wynosił 112, 118 i 108 podczas gdy w Hiszpanii wyniósł on 100. Ponadto kraje te charakteryzują wyższe poziomy cen co może w jakiś sposób stawiać Hiszpanię jako kraj stosunkowo tani i determinować przyjazdy 23. Atrakcyjne i różnorodne oferty pakietów turystycznych, o bardzo dobrej relacji jakości do ceny powodują, że Hiszpania jest jedną z najchętniej wybieranych destynacji głównych krajów emisyjnych. Należy również podkreślić, że pomimo zainteresowania turystyką w obrębie całego obszaru kraju to zdecydowany odsetek turystów z głównych krajów emisyjnych wybiera południe kraju co zostanie udowodnione w dalszej części pracy. Na wybór kierunku może wpływać również różnorodna oferta przewoźników. Przewoźnicy tanich linii lotniczych oferują z wyłącznie jednego lotniska koło Londynu ponad 15 destynacji na terenie całej Hiszpanii, podobna sytuacja występuje na terenie Niemiec 24. W przypadku Francji wybór destynacji może być determinowany również położeniem geograficznym i sąsiedztwem z Hiszpanią. 4. Narodowa administracja turystyczna. Nadrzędnym organem państwowym zajmującym się sprawami turystyki w Hiszpanii jest Departament Turystyki podległy Ministerstwu Przemysłu, Energii i Turystyki (El Ministerio de Industria, Energía y Turismo). Jest on odpowiedzialny za rozwój i wdrażanie polityki vel_indices/pl,\n14 turystycznej oraz promowanie i wspieranie działalności turystycznej 25. Pod Ministerstwo podlega m.in. Sekretariat Stanu ds. Turystyki, Instytut ds. Innowacji Turystyki i Zarządzania Technologią, Organizacja odpowiedzialna za obiekty i wyposażenie turystyczne. Elementami należącymi do strategii rozwoju turystyki na poziomie krajowym jest powstanie m.in. wielu instytucji odpowiedzialnych za koordynację i planowanie turystyczne. Jednym z przykładów jest Centrum Wiedzy, Inteligencji, Turystyki i Innowacji, którego głównymi zadaniami jest: gromadzenie i przetwarzanie informacji do sektora turystyki, wzmacnianie innowacji i technologii oraz promowanie i zachęcanie technicznego rozwoju i ekspansji w obszarze turystyki. Władze Hiszpanii podejmują również różnego charakteru działania: El Plan de Turismo Horizon 2020, El Plan RenovE i El Plan FuturE, El Fondo de modernización de infrastructuras (FOMIT) i El Consejo de Comercio, Negocio y Turismo (CONESTUR). Wszystkie mają na celu promocję, poprawę i rozwój przedsięwzięć turystycznych Narodowa organizacja turystyczna, rynki docelowe i narzędzia promocyjne. Narodowa organizacja TURESPANA- Instytut Turystyki Hiszpanii jest autonomicznym organem rządu odpowiedzialnym za promocję Hiszpanii poza granicami kraju jako atrakcyjnej destynacji turystycznej. Do głównych funkcji TURESPANA należy: - planowanie, opracowywanie i realizacja działań skierowanych na promocję Hiszpanii na rynkach międzynarodowych, - wspieranie działań marketingowych i sprzedaży produktu turystycznego za granicą, we współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi oraz przedstawicielami sektora prywatnego, - ustalanie strategii, planu działania i inwestycji dla obiektów turystycznych zwanych Paradores de Turismo de España. TURESPAÑA posiada sieć 33 Hiszpańskich Biur Turystycznych poza granicami kraju, które współpracują z hiszpańską ambasadą i konsulatem. Ponadto działa w kraju Instytut Badań Turystycznych (IET lub Institute for Tourism Studies), który od 2009 roku funkcjonuje pod s\n15 TURESPAÑA. Do głównych funkcji IET należy badanie czynników, które mają wpływ na turystykę oraz gromadzenie i analizowanie informacji statystycznych. Budżet TURESPAÑA w 2011 roku wynosi 202 miliony euro (154 milionów euro w 2010), natomiast budżet wykorzystywany na promocję wynosi 84 milionów euro (66 milionów euro w 2010). Inicjatywy podejmowane przez TURESPAÑA to między innymi stworzenie w 2002 r. strony która pomaga turystom w łatwy sposób zorganizować podróż jeszcze przed poznaniem tego kraju. Strona posiada 24 wersje językowe. Na szczeblu regionalnym do głównych organizacji odpowiedzialnych za promocję i rozwój działań turystycznych w Andaluzji należy Agencja Promocji Regionu Andaluzji - Extenda. Andaluzja promowana jest głównie jako destynacja tzw. turystyki 3S, jednak w obliczu tak dużej konkurencji nasila się promocja różnych form turystyki takich jak: turystki kulturowej, biznesowej, wiejskiej, golfa, zdrowotnej i spa, językowej, wodnej 27. W dokumencie strategicznym Plan de Acción Andalucia opisane są dokładnie poszczególne działania promocyjne do głównych rynków emisyjnych. Przykładowo dla rynku Wielkiej Brytanii, wyszczególniono wszystkie wydarzenia i targi na których promowano Andaluzję jako destynacje turystyczną z wyszczególnieniem konkretnych segmentów, dla których oferta miałaby być kierowana. Ponadto zaplanowano kampanie reklamowe z konkretnym produktem na konkretne miesiące roku. Na przykład od lutego do maja przeprowadzono kampanię promującą turystykę związaną z grą w golfa (Campana Golf), w czerwcu natomiast przeprowadzono kampanie promującą turystykę 3S (Campania de Sol y Playa). W kraju natomiast organizowane są targi turystyczne Tierra adentro, których głównym celem jest promocja Andaluzji wśród turystów krajowych 28. Standardem są angielskojęzyczne wersje stron internetowych z informacjami turystycznymi. Strona główna poświęcona turystyce w obrębie Andaluzji posiada cztery wersje językowe (hiszpańską, angielską, francuską i niemiecką). W Kastylii i Leon organizacją odpowiedzialną za promocję całej wspólnoty jest Sociedad de Promoción del Turismo de Castilla y León, S.A - Sotur. W Kastylii i Leon działa ponadto 27 Plan de Acción Andalicia 2009, s\n16 Oficina de Promoción Turística de Castilla y León en Madrid, która promuje region w stolicy. Kastylia i Leon w ostatnich latach skupiła się na najważniejszych szlakach tematycznych, turystyce kulturowej, zdrowotnej, przyrodniczej, wiejskiej, aktywnej i sportowej, gastronomicznej, enoturystyce, motywacyjnej, miejskiej, językowej 29. Kierując tym samym różnorodne oferty do szerokiego grona odbiorców.strona główna poświęcona turystycznym aspektom stworzona jest jedynie w języku hiszpańskim dlatego można się domyślić, że oferta kierowana jest głównie do mieszkańców kraju. Chcąc konkurować na arenie międzynarodowej sprawą niecierpiącą zwłoki jest przetłumaczenie strony przynajmniej na język angielski. 6. Inne uwarunkowania rozwoju turystyki Hiszpania jest to kraj w którym występuje wiele innych innowacyjnych projektów i organizacji, które troszczą się i pracują nad jak najlepszymi efektami dla jakości hiszpańskiej turystyki. Do niektórych z nich możemy zaliczyć: Centrum Turystyki Zrównoważonej (Centro para el Turismo Sostenible) czy realizowane projekty, takie jak: System Jakości Turystyki Hiszpańskiej (SCTE - Sistema de Calidad Turístico Español), Turystyka dla Seniorów (Turismo Senior Europa) - projekt skierowany do osób powyżej 55 roku życia, Plan Renove- projekt zwracający uwagę na oszczędności i zwiększenie zużycia odnawianych źródeł energii, Plan SICTED Compromiso de Calidad Turistica- projekt, w którym głównym celem jest polepszanie zadowolenia turysty. W Hiszpanii stworzono również Centrum Badań i Innowacji w Gastronomii, którego głównym zadaniem jest kontrola jakości i wyznaczanie standardów w zakresie gastronomii. Powstało również kilka instytucji zajmujących się edukacją i kształceniem personelu w zakresie turystyki a także instytucje zrzeszające ekspertów i podmioty turystyczne. Na szczeblu krajowym istnieje Hiszpańska Federacja Hotelarzy i Restauratorów ( Federación Espanola de Hosteleria), zrzeszająca 360 tysięcy hoteli, restauracji, barów, kawiarni oraz innych 29 Manual de Apoyo a la Comercialización en el Sector Turístico en Castilla y León, s.20 16\n17 obiektów turystycznych 30. Na szczeblu regionalnym przykładem jest Andaluzyjska Federacja Hotelarzy i Restauratorów (Federación Andaluza de Hosteleria). II. Rynek recepcji turystycznej (zagraniczna turystyka przyjazdowa). 1.Przyjazdy i główne kraje emitujące: KASTYLIA I LEON W roku 2011 w Kastylii i Leon zanotowano turystów krajowych i turystów zagranicznych (co dało łącznie turystów i wynosiło odpowiednio 82% i 18%). Ruch turystyczny w Kastylia i Leon przez cały rok jest w miarę równomierny i wacha się w przedziałach tysięcy turystów w miesiącach styczeń-kwiecień. Z rosnącą liczbą turystów w miesiącach letnich (głównie lipiec, sierpień) osiągającą 800 tysięcy turystów w sierpniu 31. Tab. 1. Łączna liczba turystów zagranicznych w Kastylii i Leon w latach oraz roczne zmiany Łączna liczba turystów Roczna zmiana Kastylia i Leon ,4 6-9,6-13,9 0,2 1,4 Źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) Ryc. 6. Łączna liczba turystów zagranicznych w Kastylia i Leon w latach oraz trend Źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) Coyuntura Castilla y Leon 2010, s.3 17\n18 Tab.2. Łączna liczba turystów zagranicznych w Kastylii i Leon i Andaluzji (w tys.) w oraz roczne zmiany (%) Lata Zmiana do roku poprzedniego Andaluzja 7440, ,875-0, , Kastylia i Leon 987, ,162 0, , Źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) Średnia długość pobytu Hiszpańskich turystów wynosiła 1,74. Średnia długość pobytu turystów zagranicznych wynosiła 1,54. Największą liczbę turystów z grupy turystów krajowych stanowili ludzie zamieszkali Madryt i okolice (28,29%), Kastylia i Leon (16,05%) i Katalonia (7,63%) natomiast w grupie turystów zagranicznych wyniki prezentowały się następująco: Ryc. 7. Główne kraje emisyjne do Kastylia i Leon w roku 2011, źródło: Opracowanie własne, na podst. Coyuntura anual 2011, s.19 ( ) Do Kastylia i Leon w roku 2011 przyjechało najwięcej turystów zagranicznych z Francji, Wielkiej Brytanii, Portugalii i Niemiec (odpowiednio 19,37%, 12,97%, 12,15%i 10,29%. Łącznie z czterech krajów 54,78% turystów). Jak wynika z wcześniej analizowanych danych Kastylia i Leon jest jedną z ulubionych destynacji mieszkańców Hiszpanii (jest to turystyka krajowa recepcyjna). Jednak z roku na rok staje się coraz bardziej popularną destynacją dla turystów międzynarodowych. W roku 2011 zauważono znaczący wzrost turystów zagranicznych w Kastylia i Leon oraz spadek turystów krajowych (spadek zanotowany w całej Hiszpanii, co może 18\n19 byś spowodowane kryzysem gospodarczym). Z danych z Coyuntura anual 2011,s.2 odczytujemy, że najwięcej turystów odwiedza Kastylię i Leon w miesiącach letnich (czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień). Natomiast najmniej turystów przyjeżdża w pierwszym kwartale roku. Obserwujemy również ogólny spadek przyjazdów w 2012 roku do Kastylia i Leon (w porównaniu z rokiem 2011, jednak nie dotyczy to tylko omawianego obszaru, a całej Hiszpanii). Ryc.8. Sezonowość oraz dynamika przyjazdów turystycznych do Kastylia i Leon w roku 2011 i 2012 Źródło: Coyuntura anual 2011, s.2 ( ) Z danych statystycznych z 2010 roku motywy przyjazdów do Kastylia i Leon prezentowały się następująco: Ryc. 9. Motywy przyjazdów turystów zagranicznych do Kastylia i Leon, Źródło: Opracowanie własne, na podst. Resultados tursimo 2010,s.60 ( ) Przyjazdy biznesowe do Kastylia i Leon stanowiły 5% (wzrost od 2008 o 1,4%), a przyjazdy edukacyjne obecnie dzielone na studia i wyjazdy w celu nauki języka hiszpańskiego stanowiły 19\n20 odpowiednio 0,9% i 0,7% wszystkich przyjazdów do omawianej wspólnoty w 2010 roku. Należy podkreślić, że oba motywy mają coraz większe znaczenie w przyjazdach do Kastylia i Leon, o czym świadczy porównanie z danymi z 2008 roku (0,3% wszystkich przyjazdów), relacje z artykułów, a także działania tamtejszych władz takie jak: wybudowanie centrum konferencyjnego w Burgos oraz rozwijająca się w całej wspólnocie autonomicznej turystyka idiomatyczna, nie bez powodu nazywanej kolebką języka kastylijskiego. Warto również podkreślić wielkość i znaczenie turystyki kulturowej w tym rejonie. Artykuł z gazety, informuje, że w 2010 roku motywem podróży dla 30% turystów zamieszkałych w Kastylia i Leon była turystyka kulturowa (wizyta w muzeum, uczestnictwo w koncertach). Ponadto 789 tysięcy turystów z całej Hiszpanii wskazało taki sam powód (mniej niż w roku 2009) wydając średnio podczas trwania swojej podróży 231 euro (14 euro więcej niż rok wcześniej). Turyści zagraniczni- w liczbie 440 tysięcy także jako z jeden z powodów wizyty Kastylia i Leon wskazywali, motyw kulturowy. Wydając na ten cel 375 milionów euro 32. W przypadku wyboru środka transportu turyści przyjeżdżają głównie swoim własnym samochodem. Autobus i pociąg wybiera łącznie 13%, natomiast samolot 4% przyjeżdżających turystów. Do pozostałych zaliczymy motor, auto z przyczepą kempingową, wynajęty samochód oraz inne. Ryc. 10. Rodzaj środka transportu wybieranego przez turystów zagranicznych przyjeżdżających do Kastylia i Leon, źródło: Opracowanie własne, na podst. Resultados tursimo 2010,s.58 ( )\n21 ANDALUZJA Ze statystyk INE (Instituto Nacional de Estadisticas) dotyczących ruchu turystycznego w Andaluzji można odczytać wiele informacji. Tab.3. Łączna liczba turystów zagranicznych (mln) w Andaluzji w latach oraz roczne zmiany Łączna liczba turystów Roczna zmiana Andaluzja 8,3 7,9 8,4 7,9 7,4 7,4 5,1-4,5 5,7-5,4-6,4-0,4 Źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) Ryc.11. Łączna liczba turystów zagranicznych w Andaluzji w latach oraz trend 2011 Źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) W roku 2011 do Andaluzji przyjechało łącznie prawie 22 miliony turystów ( czego 39% to turyści zagraniczni). Turystów klasyfikowano jako: mieszkańców całego regionu Andaluzji, reszty Hiszpanii, krajów Unii Europejskiej (bez Hiszpanii) oraz reszty świata. Zanotowano zatem wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim o 2,3% Według danych z Frontur, Andaluzja zajmuje zatem czwartą pozycję pod względem recepcji zagranicznego ruchu turystycznego. W pierwszej trójce znalazły się Wyspy Kanaryjskie, Baleary, Walencja. Podczas gdy Katalonia i Madryt uplasowały się na niższych pozycjach w tym zastawieniu 33. Do głównych krajów emisyjnych do\n22 Andaluzji należą: Wielka Brytania, Niemcy, Francja, kraje Skandynawskie oraz Włochy 34. Średnia długość pobytu turystów w Europy wynosiła 11,6 dni, natomiast z innych części świata 12,2 dni. Miesiącami najbardziej popularnymi są miesiące letnie. *bez Hiszpanii Ryc. 12. Przyjazdy turystów do Andaluzji w 2011 roku ze względu na obszar pochodzenia Źródło: Opracowanie własne, na podst. Instituto de Estadisticas y Cartografia de Andalucia ( ) *bez Hiszpanii Ryc. 13. Średnia długość pobytu w Andaluzji ze względu na terytorium pochodzenia w 2011 Źródło: Opracowanie własne, na podst. Instituto de Estadisticas y Cartografia de Andalucia ( ) Wśród turystów z krajów Unii Europejskiej zarówno w przypadku całej Hiszpanii jak i Andaluzji notuje się znaczącą ilość turystów z Anglii, Niemiec, Francji, Holandii i Włoch. 34 El perfil del turista que visita Andalucia2009,s\n23 Ryc. 14. Procentowy rozkład podróży w 2011 roku do Andaluzji według głównych motywów źródło: Opracowanie własne, na podst. Instituto de Estadisticas y Cartografia de Andalucia ( ) Ryc. 15. Zajęcia realizowane przez turystów zagranicznych podczas pobytu w Andaluzji w roku 2011 źródło: Opracowanie własne, na podst. Consejeria de Turismo y Comercio,a partir de los datos de ECTA,IECA ( ) Z analizy dwóch powyższych tabel wnioskujemy, że głównym motywem przyjazdów do Andaluzji jest wypoczynek, zajęcia ( w tym wypoczynek na plaży, zajęcia kulturalne i związane z naturą). Niewielka liczba osób przyjeżdża również z motywem wizyty rodziny i przyjaciół (6,8%), spotkań biznesowych (1,8%) oraz inne czynności (2,4%). Ryc.15. Dynamika i sezonowość ruchu turystycznego w Andaluzji w latach z uwzględnieniem kwartałów, źródło: Instituto de Estadisticas y Cartografia de Andalucia ( ) 23\n24 Tabela przedstawia dynamikę przyjazdów turystów do Andaluzji w latach Widzimy powolny lecz znaczący spadek liczby turystów przyjeżdżających w te regiony Hiszpanii w przeciągu analizowanych lat. Ponadto widoczną coroczną tendencją jest nasilony wzrost liczby turystów pomiędzy drugim i trzecim kwartałem (okres letni). Wiąże się to oczywiście z faktem bardzo ładnej, pewnej pogody oraz uwarunkowań kulturowych związanych z podejmowaniem aktywności turystycznej w okresie letnim. Ryc.16. Przyjazdy turystów zagranicznych i wybierany rodzaj zakwaterowania w roku 2011 z podziałem na wspólnoty źródło: IET. Movimientos Turísticos en Fronteras (Frontur) y Encuesta de Gasto turístico (Egatur) ( ) Z rysunku możemy porównać wielkość ruchu turystycznego z podziałem na wspólnoty autonomiczne oraz strukturę wydatków ze względu na rodzaj zakwaterowania. Kolorem niebieskim oznaczone zostały hotele, czerwonym mieszkania wynajmowane, zielonym własne mieszkania natomiast kolorem fioletowym inne rodzaje zakwaterowania. W Andaluzji liczba noclegów przekracza 64 miliony z ponad jedną czwartą noclegów w hotelach i jedna czwartą w innych obiektach. Natomiast w Kastylii i Leon liczba noclegów wynosi mniej niż 2,3 miliony z jedną czwartą noclegów w hotelach i prawie połową w innych obiektach. Andaluzja odgrywa znaczącą rolę w turystyce zagranicznej. Jest jedną z najchętniej wybieranych destynacji turystycznych Europejczyków i mieszkańców z poza tego kontynentu. W przypadku Kastylii i Leon należy już podsumowując ten rozdział podkreślić, że rola ta ogranicza się do turystyki krajowej. Zauważa się jednak wzrost znaczenia turystyki zagranicznej w tym obszarze. 24\n25 Wzrost liczby turystów zagranicznych z roku 2010 na 2011 wyniósł 9, 49% i był jednym z najwyższych. Jej pozycja na dzień dzisiejszy nie jest znacząca w turystyce zagranicznej, ale ciągle rośnie. Obserwuje się również bardziej gwałtowny spadek liczby turystów zagranicznych w przypadku Andaluzji. Pomimo to Andaluzja znajduje się od kilkunastu lat w czołówce wspólnot autonomicznych przyjmujących największą liczbę turystów zagranicznych. 2. Dochody z turystyki przyjazdowej wielkość, struktura i dynamika Brak szczegółowych danych dotyczących dochodów z turystyki przyjazdowej z podziałem na wspólnoty autonomiczne. Zaprezentowane dane będą dotyczyć dochodów z turystyki (w mln) dla całej Hiszpanii oraz dla zorientowanie się jak wygląda sytuacja w poszczególnych wspólnotach przedstawione zostaną wpływy turystyki na PKB wspólnot. Ryc.17. Dochody w turystyki (w mln) w latach oraz prognoza na 2011, źródło: Opracowanie własne, na podst. INE ( ) Procentowy udział turystyki w rozwoju regionu Kastylia i Leon Brak dostępnych danych statystycznych co do dłuższego szeregu czasowego dochodów w Kastylii i Leon. Według danych z 2009 roku podawanych na oficjalnej stronie wspólnoty wpływ turystyki na dochód PKB w Kastylia i Leon wynosił 10,4%, z danych na rok 2011 wynika, że wpływ z turystyki w 2010 zmalał o 0,2% i wynosi 10,2% 35. W 2009 roku tym dochody z turystyki recepcyjnej wyniosły 3,4 milionów euro ( natomiast wydatki turystów zamieszkałych w Kastylia i Leon na podróże zagraniczne wyniosły 1,6 milionów euro (liczba dwa razy mniejsza 35 UTF-8&blobheadername1=Cache-Control&blobheadername2=Expires&blobheadername3=Site&blobheadervalue1=nostore%2Cno-cache%2Cmust-revalidate&blobheadervalue2=0&blobheadervalue3=JCYL_Estadistica&blobnocache=true 25\n26 niż dochody dla wspólnoty autonomicznej) 36. Turystyka nie jest dominującą źródłem dochodów do budżetu wspólnoty. Brak również danych statystycznych co do szeregu czasowego dochodów w Andaluzji. Z informacji podawanych w innych źródłach wynika, że w Andaluzji dochody z turystyki w 2011 roku dochodzą milinów euro. Wynoszą one 11% wkładów w PKB wspólnoty autonomicznej. Co stanowi 0,8% więcej niż rok temu 37. Turystyka jest jednym z głównych przemysłów w tej wspólnocie. Należy jednak zaznaczyć, że ze statystyk Instituto Nacional de Estadística podsumowanych w tym przypadku w dokumencie zatytułowanym Środowisko ekonomiczne turystyki w Andaluzji wynika, że Kastylia i Leon znajduje się w czołówce krajów o największym wzroście w 2011 roku PKB z turystyki. Notując w roku 2011 wzrost o 1,3% w porównaniu do roku Znajdując się jednocześnie za obszarami typowo turystycznymi takimi jak Wyspy Kanaryjskie, Baleary i Nawarra, które zanotowały odpowiednio 2,1%, 1,8% i 1,5% do roku Andaluzja w tym zestawieniu zajęła dalszą pozycję. 3. Analiza profili konsumenckich turystów pochodzących z najważniejszych rynków emisyjnych. W przypadku Kastylii i Leon dominującymi krajami rynków emisyjnych jest Francja, Wielka Brytania i Portugalia dla których nie opracowana dokładnych profili konsumenckich. Andaluzja natomiast w sposób dokładny analizuje profil najważniejszych rynków emisyjnych. Dla tej wspólnoty autonomicznej rynkami o największym, dominującym znaczeniu ( patrząc na liczbę noclegów) są kraje: Wielka Brytania oraz Niemcy. Do rynków drugoplanowych należą między innymi: Francja, Holandia, Belgia, Włochy, kraje Skandynawskie, Irlandia i Portugalia. Ciekawym zjawiskiem jest postrzeganie przez władze Andaluzji, Polski i Rosji jako krajów 36 Cuenta satelite de turismo de Castillia y Leon, serie ,s Entorno Económico del Turismo en Andalucía,s\n27 trzeciorzędnych, nazywanych w tej analizie krajami wschodzącymi. Dla potrzeb pracy omówię tylko wybrane profile konsumenckie trzech najbardziej znaczących państw emisyjnych: Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji. Ryc. 18. Pozycjonowanie najważniejszych rynków emisyjnych w latach ze względu na zakwaterowanie w obiektach hotelowych w Andaluzji źródło:http://www.juntadeandalucia.es/institutodeestadisticaycartografia/turismo/infoiea/turi2011/turi2011.htm ( ) Kolorem niebieskim zaznaczone zostały najważniejsze kraje emisyjne, kolorem różowym kraje o drugoplanowym znaczeniu, kolorem zielonym kraje o znaczeniu trzecioplanowym. Wielka Brytania jest w roku 2011 pierwszym rynkiem emisyjnym do Hiszpanii (również do Andaluzji). Liczba turystów w odniesieniu do zeszłego roku, wynosiła 13,6 milionów i wzrosła o 1,2 miliona więcej niż w 2010 roku. Wzrosły również wydatki Brytyjczyków, średni wydatek na osobę wynosił 762,9 euro. Średni wydatek dzienny wyniósł 86,2 euro. Liczba turystów z Niemiec w 2011 roku wzrosła o 2,5% w porównaniu z poprzednim rokiem. Przekraczając tym samym 9 milionów turystów z całkowitymi wydatkami wynoszącymi 8667 mln euro (o 2,1% więcej niż w 2010 roku). Średnie dzienne wydatki wzrosły o 1,3%, przy spadku średniej długości pobytu turystów niemieckich. W roku 2011 zanotowano pierwszy od pięciu lat wzrost liczby turystów z Niemiec. Duże znaczenie miał wybór pakietów turystycznych (ponad 30% wszystkich przyjazdów). Niemcy jest to drugi rynek emisyjny dla całej Hiszpanii oraz Andaluzji a także coraz bardziej znaczący rynek emisyjny dla Kastylia i Leon. 27\n28 W 2011 roku podróżowało do Hiszpanii około 8, 5 milionów turystów z Francji, 4,6% więcej niż rok wcześniej. Francuzi wydali prawie 5,4 mln euro, o 10,1% więcej niż w roku Średni wydatek na osobę wynosił 638,5 euro i wzrósł o 4,9%. Natomiast średni dzienny wydatek wynosił 82,5 euro i wzrósł o 8,1%. Francja jest trzecim rynkiem emisyjnym całej Hiszpanii oraz pierwszym rynkiem emisyjnym do Kastylii i Leon. Tab.4. Profil turystów zagranicznych głównych rynków emisyjnych ze względu na kraj pochodzenia Kraj pochodzenia turysty Wielka Brytania Niemcy Francja Rodzaj zakwaterowania Hotel 3/ 4 gwiazdkowy Hotel3/ 4 gwiazdkowy Nocleg u rodziny, znajomych/hotel 3 gwiazdkowy Cel przyjazdu wypoczynek wypoczynek wypoczynek Środek lokomocji samolot samolot samochód Tanie linie lotnicze jako środek TAK TAK NIE lokomocji Podróż zorganizowana (pakiet NIE NIE NIE turystyczny) Pobyt we wspólnocie Wyspy Kanaryjskie, Baleary, Wyspy Katalonia, Andaluzja autonomicznej Baleary, Andaluzja Kanaryjskie Wykształcenie wyższe wyższe wyższe Status zawodowy pracujący pracujący pracujący Stopień zadowolenia (w 108,6 8,5 8,2 stopniowej skali) Liczba podróży do Hiszpanii (1) 7,5 razy 6,9 razy 7,5 razy Średnia liczba przyjazdów do Hiszpanii turystów, którzy byli w Hiszpanii więcej niż raz Średnia długość pobytu w 8,8 dni 10,3 dni 8,2 dni Hiszpanii Średnia liczba osób wspólnie podróżujących 28\n29 Średni wydatek dzienny 86,2 93,2 82,5 Źródło: Opracowanie własne, IET. Encuesta de Hábitos Turísticos. Habitur, Balance Turismo en Espana 2010,s.38 ( ) Dodatkowo dowiadujemy się z danych statystycznych z 2011 roku, że przeważają turyści płci żeńskiej w przedziale wiekowym lat. 4. Główne obszary koncentracji zagranicznego/przyjazdowego ruchu turystycznego: Według danych z publikacji statystycznych Frontur zanotowano 7,9 milionów przyjazdów do Andaluzji (wzrost o 6% porównując z rokiem 2010). Kastylia i Leon znalazła się w kategorii reszta wspólnot autonomicznych, do których odnotowano łącznie 4,8 milionów przyjazdów (o 3,3% więcej niż w roku Ryc.19. Główne obszary koncentracji ruchu turystycznego w Hiszpanii i poszczególnych wspólnotach autonomicznych , źródło: ( ) Jak widać na wyżej zamieszczonych rycinach obszarami o największej koncentracji ruchu turystycznego są Katalonia, Baleary, Andaluzja i Madryt. Kastylia i Leon zalicza się do obszarów o średniej koncentracji ruchu turystycznego. Przyglądając się nieco bliżej omawianym w pracy wspólnotom autonomicznym należy wyróżnić prowincję Burgos, Salamanca i Leon jako gromadzące największą ilość turystów w obrębie Kastylia i Leon. W przypadku Andaluzji będą to prowincje nadmorskie: Malaga, Sewilla, Cadiz, Granada i Almeria. Tam też odnotowano 29\n30 największy ruch turystyczny. Rycina numer 23 potwierdza informację, że dominują trzy prowincje (Salamanka, Leon, Burgos) w koncentracji ruchy turystycznego z Kastylii i Leon. To samo dotyczy Andaluzji. W tej wspólnocie autonomicznej według informacji Hoteles.com w 2010 roku najchętniej odwiedzane były prowincje: Malaga, Almeria, Cadiz i Granada. W tym miasta takie jak Malaga, Torremollinos i Mareblla 40. Pokrywa się to również z ilością oferowanych miejsc noclegowych (dominują Torremolinos z 26 tys. i Marebella 24 tys. miejsc noclegowych) 41. Ryc. 20. Liczba turystów i noclegów w Kastylia i Leon z podziałem na prowincje 2010, źródło: Resultados 2010 ( ) Jak widać na powyższej rycinie w Kastylii i Leon największy ruch turystyczny koncentruje się prowincji Salamanka, Burgos i Leon z odpowiednią liczbą turystów ponad 1mln, 1mln, 1mln. Brak jednak danych statystycznych dotyczących prognozy i dynamiki w odniesieniu do dwóch wspólnot autonomicznych. III Rynek emisji turystycznej (turystyka wyjazdowa i krajowa): 1. Poziom aktywności turystycznej mieszkańców regionu w turystyce zagranicznej 1.1 Turystyka krajowa recepcyjna Kastylia i Leon oraz Andaluzja Andaluzja, Katalonia, Kastylia i Leon oraz Walencja dominują w krajowej recepcji turystów (odpowiednio 18,2%, 15,1%, 10,8% i 10,6% wszystkich wyjazdów krajowych - łącznie 54,7% turystów krajowych) Mika M., 2012, Europa Południowo-Zachodnia [w:] Kurek W. (red.), Regiony turystyczne świata. Cz.1., Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, s Balance del turismo. Ano 2011, s.41 30\n31 Do Kastylia i Leon w 2011 przyjechało turystów krajowych co stanowiło 82% wszystkich przyjazdów do tej wspólnoty autonomicznej. Największą liczbę turystów z grupy turystów krajowych stanowili ludzie zamieszkali Madryt i okolice (28,29%), Kastylia i Leon (16,05%) i Katalonia (7,63%) 43. W obrębie swojego kraju średnia długość pobytu Hiszpanów w Kastylia i Leon wynosi 4,1 dnia natomiast w Andaluzji wynosi 4,5 dnia. Co klasyfikuje te dwa obszary po środku rankingu pod względem średniej długości pobytu w poszczególnych wspólnotach autonomicznych. 1.2 Turystyka emisyjna krajowa i zagraniczna Hiszpanie znani są z częstych wyjazdów turystycznych w obrębie swojego kraju. Chętnie wyjeżdżają oni częściej i na krótsze okresy czasu. W statystykach IET uwzględniono wyjazdy podczas Wielkiego Tygodnia, wyjazdów wakacyjnych, wyjazdów podczas świąt Bożego Narodzenia, wyjazdów weekendowych oraz wyjazdów związanych z innymi dniami wolnymi od pracy. Tab.5. Łączna liczba wyjazdów krajowych mieszkańców Andaluzji i Kastylii i Leon (mln)w latach Andaluzja 24,9 25,3 25,6 25,4 26,6 23,5 25,2 Kastylia i Leon 11,4 10,3 10,1 11,7 10,9 11,1 9,8 Źródło: Opracowanie własne, IET ( ) 43 Coyuntura Castilla y Leon 2010, s.3 31\n32 Ryc. 21. Łączna liczba wyjazdów mieszkańców Kastylii i Leon i Andaluzji w latach z podziałem na wspólnoty autonomiczne oraz ich prognoza 2012, źródło: Opracowanie własne, IET ( ) W 2011 roku mieszkańcy wspólnoty autonomicznej : Madryt, Kraj Basków, Katalonii wyjeżdżali najchętniej 44. Średnia długość pobytu Andaluzyjczyków na wyjeździe w kraju wynosi 4,6 dnia. Mieszkańcy Kastylii i Leon spędzają średnio 4,4 dnia. Zdecydowana większość zarówno mieszkańców Andaluzji jak i Kastylii wybiera turystykę indywidualną. Około 25% Andaluzyjczyków i 15% mieszkańców Kastylia i Leon w 2009 roku ciągle korzystało z pakietów turystycznych. Do głównych motywów mieszkańców obu wspólnot autonomicznych ciągle należą odpoczynek i rekreacja oraz wizyta rodziny lub znajomych. W związku z tym preferowanym typem zakwaterowania jest mieszkanie u rodziny lub znajomych oraz hotele. 44 Balance del turismo. Ano 2011, s.42 32\n33 Ryc.22. Średnia długość pobytu w 2011 z podziałem na wspólnoty autonomiczne jako destynacje, źródło: ( ) Tab.6. Średnia długość pobytu Hiszpanów w 2011 roku ze względu na miejsce zamieszkania turystów krajowych Liczba nocy Hiszpanie ogółem 4,8 Andaluzja 4,6 Kastylia i Leon 4,4 źródło: Opracowanie własne, IET 2011 ( ) Ryc.23. Formy organizacji turystyki przez mieszkańców Kastylii i Leon i Andaluzji 2009, źródło: Opracowanie własne, na podst. ( ) 33\n34 Ryc.24. Główne motywy wyjazdów turystycznych mieszkańców Kastylia i Leon i Andaluzji 2009, źródło: Opracowanie własne, na podst. IET 2011 ( ) Ryc. 25. Preferowany typ zakwaterowania Hiszpanów w ramach turystyki krajowej z wyszczególnieniem wspólnot autonomicznych jako destynacji 2011, źródło: Opracowanie własne, na podst. IET 2011 ( ) 34\n35 Ryc. 26. Preferowany typ zakwaterowania Hiszpanów z podziałem na liczbę nocy w obrębie Hiszpanii 2011, źródło: Opracowanie własne, na podst. IET 2011 ( ) Brak szczegółowych danych statystycznych co do preferowanego środka transportu. Poniższe tabele przedstawiają informacje dla mieszkańców całej Hiszpanii. Mają one charakter poglądowy i mogą się w pewnym stopniu pokrywać z wyborem środka lokomocji przez mieszkańców Kastylia i Leon i Andaluzji. Ponadto brak danych co do ulubionych zagranicznych destynacji turystycznych z podziałem na wspólnoty. Zaprezentowane informacje dotyczące mieszkańców całej Hiszpanii co do destynacji również będę mieć charakter poglądowy. Ryc.27. Odsetek podróży Hiszpanów w 2011 roku ze względu na wybierany środek transportu. źródło: Opracowanie własne, na podst. IET 2011 ( ) 35\n36 Ryc. 28. Preferowany typ zakwaterowania Hiszpanów w ramach turystyki zagranicznej 2011, źródło: Opracowanie własne, na podst. IET 2011 ( ) Wyjeżdżając poza kraj Hiszpanie preferują zakwaterowanie w hotelu lub nocleg u rodziny i znajomych. Dominującym środkiem transportu jest samolot. Do głównych motywów wyjazdów zagranicznych należą: odpoczynek i rekreacja, wizyta rodziny lub znajomych oraz sprawy biznesowe. Średnia długość pobytu za granicą wynosi 9,1 dnia. Tab.7. Liczba podróży Hiszpanów w 2011 roku ze względu na motyw z podziałem na turystykę zagraniczną i krajową Łącznie Praca/Bizne Studia Wizyta rodziny i Odpoczynek i rekreacja Inne s znajomych Łącznie Turystyka zagraniczna Turystyka krajowa źródło: Opracowanie własne, IET 2011 ( ) 2. Wydatki na podróże krajowe i zagraniczne Tab.8. Wydatki mieszkańców Kastylii i Leon i Andaluzji na podróże krajowe w 2011 roku Wydatki całkowite (mld) Wydatek średni Średni wydatek dzienny Andaluzja 4,4 165,1 34,9 Kastylia i Leon 1,8 111,6 27,1 Źródło: Opracowanie własne, na podst. :IET 2011 ( ) 36\n37 Brak szczegółowych danych statystycznych co do wydatków na podróże zagraniczne z podziałem na wspólnoty autonomiczne. Ponadto dane dotyczące struktury, dynamiki i prognozy wypadków (zarówno krajowych jak i zagranicznych) były podawane jednie w skali całego kraju. Ryc.29. Bilans wpływów pieniężnych z turystyki recepcyjnej i emisyjnej w Hiszpanii z uwzględnieniem wspólnot autonomicznych, źródło: 0Espa%C3%B1a.%20A%C3%B1o% pdf ( ) Kolorem szarym oznaczono wielkość podróży recepcyjnych, czerwonym podróży emisyjnych. Zielonym kolorem ukazano pozytywny bilans dla poszczególnych wspólnot autonomicznych, natomiast kolorem granatowym ujemny bilans z podróży. Z ryciny powyżej wynika, że zarówno Andaluzja jak i Kastylia i Leon posiadają dodatki bilans z turystyki. Tzn. więcej turystów przyjeżdża w te regiony niż wyjeżdża. W przypadku Andaluzji ogromne znaczenie ma recepcyjna turystyka zagraniczna. Andaluzja zajmuje czwarte miejsce co do liczby zagranicznych przyjazdów oraz jest w czołówce regionów recepcyjnych turystyki krajowej. W przypadku Kastylia i Leon jest to duże znaczenie turystyki recepcyjnej z kraju ( znajduje się w czołówce regionów recepcyjnych jeśli chodzi o turystykę krajową). 37\n38 3. Ulubione destynacje mieszkańców regionu Mieszkańcy Andaluzji chętnie podróżują w obrębie Hiszpanii. Według danych z 2008 roku do ich ulubionych destynacji należy Andaluzja, która dominuje w wyjazdach krajowych Andaluzyjczyków, Madryt i Katalonia. Ryc. 30. Główne destynacje mieszkańców Andaluzji w 2008 roku w obrębie Hiszpanii, źródło: Informe Mercado Andaluz 2009, s.2 ( ) Mieszkańcy Kastylia i Leon również najbardziej lubią podróżować w obrębie własnej wspólnoty autonomicznej. Do innych wspólnot, które często wybierają należą: Madryt, Asturia i Kantabria. Z analizy wcześniejszych statystyk wynika, że znacznie częściej wybierają turystykę krajową. Ryc. 31. Główne destynacje mieszkańców Kastylia i Leon w obrębie Hiszpanii 2009, źródło: Informe de mercado emisor de Castilla y Leon,s.2 ( ) Brak szczegółowych danych co do wyjazdów zagranicznych mieszkańców poszczególnych wspólnot autonomicznych. Dane statystyczne występują głównie w postaci danych dla całego kraju. Ulubioną destynacją Hiszpanii pozostają kraje sąsiadujące: Francja i Portugalia. Obserwuje 38\n39 się jednak duży wzrost wyjazdów w porównaniu do roku poprzedniego do Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Spadek natomiast wyjazdów do Afryki oraz Azji. Tab.9. Liczba wyjazdów zagranicznych Hiszpanów w 2011 roku oraz roczna zmiana (%) Liczba wyjazdów ( w mln) Roczna zmiana (%) Turystyka wyjazdowa 13,1 6,1 Europa 10,3 9,6 Francja 2,4 5 Portugalia 1,6 7,3 Włochy 1,5 14,1 Wielka Brytania 1,1 21 Niemcy 0,8 22,1 Ameryka 1,5 10,5 Ameryka Południowa 1,1 10,9 Ameryka Północna 0,4 9,5 Afryka 1-21,1 Maroko 0,8-3,8 Azja 0,4-7,4 Źródło: Opracowanie własne, na podst. Balance del turismo. Ano 2011, s.47 ( ) IV Analiza w omawianym rozdziale odbędzie się w skali całego kraju. W pracy będzie mieć ona charakter poglądowy, da ona obraz podejścia do całego kraju. Warto jednak wcześniej podkreślić, że Polacy często postrzegają Hiszpanię przez pryzmat Andaluzji i turystyki pobytowej w tej części Hiszpanii. 1. Analiza przyjazdów Hiszpanów do Polski Jeśli chodzi o wyjazdy zagraniczne, wśród poszczególnych regionów autonomicznych Hiszpanii prym wiodą: Katalonia, Madryt, Kraj Basków, Andaluzja, z nieco bardziej dynamicznym wzrostem wyjazdów z regionu Walencji. Dodatkowo potwierdzają to najważniejsze portale turystyczne ( minube, viamedius ) odnotowujące właśnie te regiony jako najaktywniejsze w 39\n40 korzystaniu z ich stron internetowych. Z roku na rok do Polski przyjeżdża coraz więcej hiszpańskich turystów. Tab.10. Przyjazdy hiszpańskich turystów ( w tys.) do Polski w latach Rok zmiany 2009/08 zmiany 2010/09 Hiszpania ( w tys.) % 12% Źródło: Opracowanie własne, na podst.: Zagraniczna turystyka przyjazdowa do Polski w 2010, s. 36 ( ) Ryc.32. Przyjazdy hiszpańskich turystów do Polski w latach oraz prognoza, źródło: Opracowanie własne, na podst.: Zagraniczna turystyka przyjazdowa do Polski w 2010, s. 36 ( ) Ryc. 33. Typologia Hiszpańskich turystów przyjeżdżających do Polski, źródło: Strategia marketingowa Polski , s. 126 ( ) Z powyższej ryciny wynika, że głównymi motywami przyjazdu Hiszpanów do Polski jest typowa turystyka, odwiedziny krewnych lub znajomych oraz przyjazdy w sprawach służbowych (odpowiednio 31%, 29% i 16%). Ze strategii marketingowej dowiadujemy się również, że główną formą organizacji podróży są podróże organizowane samodzielnie (44%), szczególnie 40\n41 wśród osób wykształconych i traktujących podróżowanie jako hobby. Podczas gdy ze zorganizowanego pakietu turystycznego korzysta 3%). Przeważają turyści w wieku do 34 lat (41,1%). Najchętniej wybieranym typem zakwaterowania są hotele-51,5% (trzy gwiazdkowe i o wyższym standardzie). A 32,9% zatrzymuje się u krewnych i znajomych. A długość pobytu w Polsce często trwa ponad tydzień (18%). Średnia długość pobytu w Polsce wynosi 6,1 dnia. Ze względu na odległość Hiszpanie wybierają najczęściej połączenia lotnicze (90,8%). Podczas gdy 8,2% przyjazdów przypada na samochód. Co rocznie notowany jest wzrost znaczenie tanich linii lotniczych w przyjazdach Hiszpanów do Polski 45. Brak opracowanych dokumentów wskazujących na strukturę, dynamikę i prognozę jednak analizując wielkość ruchu turystycznego Hiszpanów do Polski w ostatnich latach zauważamy tendencje wzrostowe. Średnie wydatki na podróż jednego Hiszpana wynoszą(usd) 455. Brak danych co do wielkości, struktura, dynamika i prognozy wydatków Hiszpanów w Polsce oraz pozycji tego kraju pod tym względem na tle subregionu i regionu. 2. Wskaźnik Użyteczności Turystyki Zagranicznej dla Polski analizowanego rynku Według marketingowej strategii Polski w sektorze turystycznym w roku , w 2010 roku Hiszpania zajmowała 10 miejsce pod względem przyjazdów. W 2010roku przyjechało do Polski 145 tys. turystów z Hiszpanii 46. Aktualnie Hiszpania zajmuje dopiero na 20 miejsce w rankingu WUTZ dotyczącym potencjału rynków emisyjnych z 2010 roku. Ze wskaźnikiem 0,8726 jest ona dla Polski rynkiem drugoplanowym i zajmuje w tej grupie 13 miejsce. Można zauważyć wahania w znaczeniu Hiszpanii dla Polski. W latach 2007 jej pozycja nie była znacząca dla Polski. Hiszpania zajmowała 22 miejsce ze wskaźnikiem wg wartości standaryzowanej 0,1625. W porównaniu do badań z 2008 do roku 2010 jej pozycja spadła. W badaniach wcześniejszych Hiszpania notowała 11 miejsce w grupie rynków drugoplanowych ze wskaźnikiem 0,9661. W macierzy BCG atrakcyjność rynku Hiszpanii dla Polski jest średnia. Osiąganie celów może być trudniejsze ze względu na położenie geograficzne, częstotliwość przyjazdów Hiszpanów do 45 Strategia marketingowa Polski , s. 126 i Strategia marketingowa Polski , s.35 41\n42 Polski i ich preferencje turystyki krajowej nad zagraniczną. Ponadto pozycja polskiej turystyki na rynku hiszpańskim zaklasyfikowana została jako słaba. Może to wiązać się z dostępnością komunikacyjną, dochodami mieszkańców z Polski a co się z tym wiąże wysokimi cenami usług dla Polanów w Hiszpanii. Nie jest łatwo znaleźć polskie produkty na rynku hiszpańskim. Odnosząc się jeszcze raz do ryciny Pozycjonowanie najważniejszych rynków emisyjnych w latach ze względu na zakwaterowanie w obiektach hotelowych w Andaluzji, Polska jest rynkiem trzecioplanowym. W opracowaniu Balance del ano turistico 2011, biorąc pod uwagę noclegi w hotelach na terenie Andaluzji, Polska zajmuje 11 pozycje w tym zastawieniu. I jednocześnie z największym wskaźnikiem zmian 2010/2011 wynoszącym 54%, co sprawia, że stajemy się uważniej obserwowanym rynkiem turystycznym Andaluzji Zaangażowanie marketingowe Polski rynku hiszpańskim i zaangażowanie marketingowe Hiszpanii z uwzględnieniem Kastylii i Leon i Andaluzji w Polsce Głównym organem odpowiedzialnym za promocję Hiszpanii poza granicami kraju jest wcześniej już omawiana TURESPANA. Polski rynek postrzegany jest przez Hiszpanię jak rynek trzecioplanowy- jeden z reszty krajów Unii Europejskiej do których również należą kraje takie jak: Austria, Czeska Republika, Węgry czy Bułgaria. Hiszpania w Polsce promuje się na targach turystycznych (np. Targi Turystyczne w Poznaniu, Intourex w Sosnowcu) i do Polaków uderza z produktem turystycznym Sol y Playa - Słońce i Plaża ponieważ zauważają, że to są preferencje Polaków przyjeżdżających do Hiszpanii 48. Do innych celów kampanii promocyjnych należy również upowszechnienie turystyki alternatywnej: kulturowej i turystyki miejskiej( Barcelona, Madryt, Walencja, Malaga, Sevilla, Granada i Kordoba), turystyki językowej, religijnej (Camino de Santiago)połączonej z szlakami w Kastylia i Leon, turystyki sportowej połączonej z turystyką przyrodniczą (Sierra Nevada i Katalońska część Pirenejów) 49. Ponadto każda ze wspólnot autonomicznych w większym lub mniejszym stopniu jest zaangażowana w promocję swojego regionu. Andaluzja i jej organizacja Extenda współpracuje z 47 s Informe de mercado polaco, mayo 2009, s.12 42\n43 Warszawą. Promuje się tam nie tylko jako destynacja turystyczna ale również jako miejsce atrakcyjne do inwestycji, nauki języka hiszpańskiego i bogatych zasobów naturalnych. Wraz z władzami szkoły językowej Hiszpański w Andaluzji zorganizowali spotkania w Polsce i promują Andaluzję jako region atrakcyjny do nauki języka hiszpańskiego. W jednym z reportaży komentują to co udało im się osiągnąć. M. in. w miesiącach styczeń- maj 2012 opublikowali sto pięć publikacji o Andaluzji (wśród nich dwadzieścia jeden publikacji do gazet, siedemdziesiąt dziewięć opublikowanych w Internecie oraz czterdzieści jeden zaprezentowanych w telewizji) 50. W przypadku Kastylii i Leon główną organizacją odpowiedzialną za promocję regionu w kraju i za granicą jest wcześniej omawiany SOTUR. Kastylia i Leon promuje się w Polsce głównie jako destynacja turystyki gastronomicznej i enoturystyki ( wino Ribera del Duero) 51. Mało natomiast jest materiałów dotyczących tak rozpowszechnionej turystyki związanej z nauką języka hiszpańskiego w tamtym regionie. Ponadto przedstawiciele SOTUR odwiedzili Warszawę i nawiązali współpracę z przedstawicielami kilku instytucji zgromadzonych podczas spotkania. Zaprosił też i zorganizowali dla polskich przedstawicieli wycieczkę po Kastylia i Leon. ( wywiad z przedstawicielem Sotur, październik 2012). Należy jednak podkreślić, że nie zauważa się znaczących działań marketingowych Kastylii i Leon nastawionych na pozyskanie turystów polskich. Ważną instytucją, która podtrzymuje dobre relacje pomiędzy krajami, jest Instituto Cervantes (mający swoje siedziby w Krakowie i Warszawie), który organizuje wiele wydarzeń kulturalnych ( wystawy, przedstawienia, koncerty). Dzięki temu miłośnicy języka hiszpańskiego i kultury Hiszpanii mogą być na bieżąco. Natomiast jest to dla Hiszpanii świetny instrument promocyjny. Pomimo faktu, że rynek hiszpański dla Polski uważany jest jako rynek drugoplanowy działania marketingowe nie są dobrze widoczne. Za promocję polskiej turystyki za granicą odpowiedzialna są głównie Polskie Ośrodki Informacji Turystycznej, w przypadku Hiszpanii z siedzibą w Madrycie. Według Marketingowej strategii w sektorze turystyki promocja Polski w\n44 Hiszpanii ma być selektywna i pod kątem produktów, które mogą przynosić dochody. Do strategii marketingowej należy również bronić pozycję istniejącego produktu, koncentrować promocję tam, gdzie jest zadowalająca stopa zysku i niskie ryzyko. W dokumencie zaproponowano również kampanie reklamowe określając rynki docelowe ( z podziałem na rynki priorytetowe i uzupełniające). W przeciągu sześciu omawianych lat rynek hiszpański pojawił się tylko raz (rok 2011), jako rynek uzupełniający 52. Nasuwa się wniosek, że Polska nie kładzie dużego nacisku na promocję w Hiszpanii. Główne informacje o promocji Polski w Hiszpanii dotyczą różnorodnych targów ( z przewagą targów turystycznych m. in Światowe Targi Turystyczne w Madrycie, czy Expo w Saragossie. przed wydarzeniami EURO 2012 miasta organizatorskie promowały się w Hiszpanii. Przedstawiciele z Gdańska pojechali na targi do Madrytu, aby z jak najlepszej strony zaprezentować miasto przed wydarzeniem EURO Celem uczestnictwa w wystawie było przede wszystkim przyciągnięcie do Polski hiszpańskich turystów i inwestorów Analiza wyjazdów Polaków do Hiszpanii Należy podkreślić, że źródła hiszpańskie komentują brak dobrze opracowanych źródeł statystycznych dotyczących turystyki przyjazdowej Polaków do Hiszpanii. Opracowanie Estudios de los Mercados Emisores 2011 opiera się dużej mierze na badaniach Polskiej Organizacji Turystycznej oraz statystykach prowadzonych przez hotelarzy (Encuesta de Ocupación Hotelera). Przyjazdy polskich turystów do Hiszpanii to około 1% wszystkich turystów zagranicznych w 2011 roku. Rynek polski postrzegany jest jako rynek o dużym potencjale i przynoszący dużo możliwości 54. Poniższa tabela przedstawia wielkość oraz dynamikę wyjazdów Polaków do Hiszpanii w latach Tab.11. Liczba wyjazdów polskich turystów do Hiszpanii (w mln) Rok Hiszpania 0,15 0,15 0,15 0,1 0,3 0,3 0,25 źródło: Opracowanie własne, na podst.: Instytut Turystyki (http://www.intur.com.pl/wyjazdy.htm) ( ) 52 Marketingowa strategia Polski , s.64, i\n45 Ryc.34. Liczba wyjazdów polskich turystów w latach oraz prognoza na 2010 rok, źródło: Opracowanie własne, na podst.: Instytut Turystyki, (http://www.intur.com.pl/wyjazdy.htm) ( ) Ryc. 35. Liczba polskich turystów w Hiszpanii w latach , źródło: Opracowanie własne, na podst.: Instytut Turystyki,(http://www.intur.com.pl/wyjazdy.htm) ( ) W opracowaniu Estudios de los Mercados Emisores 2011 do głównych destynacji wybieranych przez Polaków w latach należą: Katalonia, Wyspy Kanaryjskie oraz Andaluzja. Dominując motywy wyjazdów Polaków do Hiszpanii to wypoczynek oraz turystykę kulturową. W opracowaniu wyróżniono wybierany produkt turystyczny, który może być adekwatny co do motywów. Średnia długość pobytu w Hiszpanii w 2009 roku wynosiła 8,9 dni natomiast w 2010 wyniosła ona 8,5 dni. Natomiast w roku 2010 do Hiszpanii pojechało polskich turystów, nocując głównie w hotelach i apartamentach. 45\n46 Ryc. 36. Najczęściej wybierany produkt turystyczny Polaków z wyróżnieniem dominującego rodzaju turystyki, źródło: Opracowanie własne, na podst. Estudios de los Mercados Emisores 2011,s. 42 ( ) Ryc. 37. Główne destynacje Polaków oraz ich dynamika w latach , źródło: Opracowanie własne na podst. Estudios de los Mercados Emisores 2011,s. 25 ( ) Ryc. 38. Preferowany typ zakwaterowania Polaków podczas pobytów w Hiszpanii, źródło: opracowanie własne, na podst. Estudios de los Mercados Emisores 2011,s. 39 ( ) 46\n47 Ryc. 39. Preferowany rodzaj transportu Polaków w wyjazdach do Hiszpanii, źródło: opracowanie własne, na podst. Estudios de los Mercados Emisores 2011,s. 20 ( ) Należy jednak podkreślić, że dane dotyczące rodzaju zakwaterowania i rodzaju transportu pochodzą z 2007 roku. W przypadku transportu w ostatnich latach wzrosło znaczenie i pozycja tanich linii lotniczych, która obsługuje wiele portów lotniczych Hiszpanii. Można zatem stwierdzić, że wzrósł odsetek podróży lotniczych. W 2010 roku 70% wszystkich lotów Polska- Hiszpania odbyło się za pośrednictwem tanich linii lotniczych 55. Rynek polski z perspektywy Hiszpanii postrzegany jest jako jeden z najbardziej znaczących spośród krajów Europy Środkowo-Wschodniej i jest to bardzo często podkreślane w wielu dokumentach. Brak szczegółowych danych co do struktury, dynamiki wydatków polskich turystów wyłącznie w Hiszpanii. Wydatki Polaków z tytułu turystyki w 2010 roku to ponad 82,4 mln euro. Wydatek na jednego turystę wyniósł w 2010 roku 206 euro. W raporcie poinformowano, że w drugim kwartale br. wydatki Polaków z tytułu wyjazdów zagranicznych wzrosły o 8,5 proc. w ujęciu rocznym (czyli o 130 mln euro) i wyniosły 1 mld 669 mln euro. Można zatem stwierdzić, że ogólnie wydatki Polaków na wyjazdy zagraniczne rosną, i tak może się tak dziać również w przypadku wyjazdów do Hiszpanii Estudios de los Mercados Emisores 2011,s w_w_polsce_i_polakow_zagranica.html 47


Blog – Nowoczesne Wyposażenie Łazienek\nDopasowanie oświetlenia do domu\nMożliwość komentowania Dopasowanie oświetlenia do domu została wyłączona\nChcąc dopasować odpowiednie oświetlenie do naszego domu, musimy brać pod uwagę wiele czynników stylistycznych. Należy zwracać uwagę na to, jaką farbą są pomalowane ściany. Poza tym musimy też brać pod uwagę ilość naturalnego światła wpadającego do pomieszczeń. Tylko wtedy będziemy mogli skutecznie wykorzystać lampki nocne i zapewnić sobie na przykład klimatyczną sypialnię, czy też salon. Bardzo ważne jest to, że takie produkty będą posiadały funkcje dekoracyjne, ale także niezwykle praktyczne. Trudno zresztą sobie bez nich wyobrazić jakąkolwiek sypialnię.\nLampka niezbędna w każdej sypialni\nSubtelne światło, ale na tyle mocne, abyśmy mogli wieczorami czytać, to przecież nieodłączny atrybut każdej sypialni. Zwykle w takich pomieszczeniach po jednej stronie albo po dwóch stronach łóżka, gdy jest ono dwuosobowe, zawsze możemy znaleźć jakąś lampkę nocną. Zadanie tych produktów oświetleniowych jest zresztą bardzo praktyczne. Dzięki nim jedna osoba może swobodnie czytać i ma zagwarantowane optymalne źródło światła. Z drugiej strony druga osoba może spać i światło jej nie przeszkadza. Oczywiście produkty takie muszą być bardzo dobrze dopasowane do mebli. Powinny one uzupełniać stylistycznie taką przestrzeń. A stylistyka może tu być przecież różnorodna. Występują lampy klasyczne lub nowoczesne, czy też nawet o charakterze industrialnym.\nWyjątkowa atmosfera dzięki lampkom\nWielu klientów wyposaża się nawet w kilka modeli takich produktów oświetleniowych. Są one bowiem na tyle funkcjonalne, że można dzięki nim zapewnić sobie bardzo zróżnicowane iluminacje świetlne. Pięknie zaprojektowane lampki nocne mogą nam więc zagwarantować bardziej intymny nastrój o charakterze romantycznym lub po prostu będą się przydawać podczas wieczornej lektury. Naturalnie w razie potrzeby będą się dobrze także sprawdzać, jeżeli potrzebujemy dodatkowego źródła światła na biurku. Poza tym można je ustawić nie tylko na szafce nocnej, ale również na stoliku. Wszystko zależy od tego, na jakich stylizacjach nam zależy.\nRea 80Cm Greek Reag0110 225,00zł\nBathco Volta 35 35x12 4086 541,77zł\nHansgrohe Croma Select S/ECOSTAT S podtynkowy z deszczownicą 187 i uchwytem punktowym chrom 27295000 2 222,47zł\nSapho Kiva 69X48X20Cm R10 (Ep531L) 1 591,20zł\nKaldewei DW Avantgarde SUPERPLAN 403-1 750x1200 430330023001 3 849,10zł\nFranke Kubus KBK 160 Grafitowy 126.0380.013 2 899,00zł\nGessi Shower316 Stal Szczotkowana (54234239) 2 943,00zł\nRiho Broni F7BR110048111 828,00zł\nKaldewei Komplet uchwytów do wanien Novola: Star/Duo Star/Duo Oval Star/Duo 6 Star/Duo 8 Star 599470000999 968,00zł\nMcAlpine Kształtka łącząca - kolanko 90 nakrętno-proste 50x50mm (50C-WH) 10,47zł\nKludi E2 chrom 496500575 666,99zł\nReitano Rhapsody 5584 558,77zł\nMarmorin Wanna Wolnostojąca Liva P_W_055_03_1710 6 650,00zł\nDuravit Vero Air 57x37 Rimless SensoWash 2525590000+611500002004300 4 200,00zł\nKludi Bozz Czarny Mat 382443976 532,00zł\nSanotechnik Elegance 120x80 lewa N8200/D1280FL 2 492,06zł\nArt Ceram Jazz Deska wolnoopadająca JAZZ JZA006 475,00zł\nSanplast Wózek Do Kabiny Kółek Fi24 I Fi27 (660C2133) 50,00zł


Capitalism for Dummies | Niepoprawni.pl\nAj! I co tu jest grane? Ano, żeby wyjaśnić to sobie „ab ovo” należy wrócić do bardzo zamierzchłych czasów, tych jeszcze gdzie nikt o kapitaliźmie nie słyszał. Wtedy wszystko było proste, krajem rządził monarcha, potem szli landlordowie i szlachta i oni trzymali całą resztę państwa za łeb.\nA co jest najważniejsze i najbardziej istotne posiadali dwie rzeczy w kupie, te które determinują wszystkie inne zdarzenia i układy niezmienne na przestrzeni wieków. Oni posiadali pieniądze i władzę.\nTak się tylko składało że ta rządząca grupa społeczna była uprzywilejowana ze względu na urodzenie i koneksje rodzinne, przekazywane z pokolenia na pokolenie. Zwali się z tego powodu sami siebie, zresztą, „szlachetnie urodzonymi”.\nAle leciały lata, Świat szedł naprzód, narody, przynajmniej niektóre, się cywilizowały i odchodziły od tradycyjnego schematu gospodarki. Płody rolne już nie wystarczały, ludzie potrzebowali domów, świątyń, pałaców, narzędzi, także narzędzi wojny, byli coraz bardziej czuli na sztukę i piękno a to wszystko razem powodowało że do pieniędzy, dużych nawet, dochodzili ludzie nie będący członkami klasy posiadającej i w których żyłach nie płynęła „błękitna krew”.\nTu już urodzenie nie wystarczało, żeby zbić majątek trzeba było mieć, talent, wykształcenie, zdolności, mówiąc krótko takie cechy osobiste, których niejednokrotnie zaczynało brakować „szlachetnie urodzonym”. Można to szczególnie zaobserwować na przykładzie Zjednoczonego Królestwa. Szlachta tamtejsza ciesząca się swym wyspiarskim „splendid isolation” zaczęła mieć problemy genetyczne, rozmnażała się między sobą w zbyt bliskich związkach a potomkowie urodzeni z takich małżeństw często odbiegali od schematu. Nie twierdzę że mieli po trzy nogi, dwie głowy i ogon ale intelektualnie nie dorastali do pięt przedstawicielom klas niższych, którzy nie mieli problemów aby kopulować z przedstawicielkami innych narodów a w wypadku Francuzów, nawet innych ras. Ano, to właśnie Francuzi i Hiszpanie są odpowiedzialni za czekoladowego koloru pięknotki, które do dziś królują na wybiegach w czasie pokazów mody.\nA Brytyjczycy się po prostu brzydzili. Czemu? Nikt nie wie, taka angielska natura. To zresztą jest powodem że o prawdziwych przystojniaków i naturalne, nie naszpikowane siliconem, piękności na Wyspach raczej trudno. No, może już nie teraz, Druga Wojna przyniosła pewną zmianę a i z dumą należy dodać że znaczną zasługę w poprawianiu rasy Brytonów mają członkowie polskich sił zbrojnych, gdyż w momencie gdy mężowie ganiali Rommla w Libii, czy Włochów w Abisynii nasi szarmanccy ułani pocieszali bardzo skutecznie brytyjskie słomiane wdowy i połowice.\nRzućmy jednak na ten fakt całun historii i wróćmy do tematu.\nJak wspomniałem coraz więcej plebejuszy dochodziło do dużych pieniędzy i coraz bardziej raził ich fakt że nie mają absolutnie nic do gadania w rządzeniu państwem.\nZaowocowało to Rewolucją Francuską a jej idee rozprzestrzeniły się szybko jak zaraza na resztę kontynentu. Trafiły też za Kanał La Manche. Zresztą już 200 lat wcześniej parweniusz, syn tkacza Thomas Cromwell, poddany i minister Henryka VIII doszedł do wniosku że jak się arystokratom i kościołowi troszkę nie odbierze i nie odda mądrym i zasobnym plebejuszom, to ci mogą sami sięgnać po władzę i zabrać wszystko. Król Henryk był zresztą klasycznym przykładem zdeformowanych genów, nie tylko był mały, pękaty, rudy i brzydki to jeszcze zamordował aż sześć żon i za naszych czasów na pewno by poszedł siedzieć.\nKrótko mówiąc w krajach zwanych później Europą Zachodnią i wyzwolonej z brytyjskiej kolonialnej niewoli Ameryce, rewolucja socjalno-przemysłowa była w pełnym rozkwicie, w naszej zaś Polsce, i Rosji oczywiście, dalej uważano że uprawa ziemi jest jedynym zajęciem godnym szlachcica a „chamy” mają pracować a intelektualnie rozwijać się w kościele lub karczmie.\nTo zresztą zaowocowało pewnym zacofaniem gospodarczym z którego do dnia dziesiejszego nie możemy się wygrzebać.\nTak więc po iluś tam latach możnymi stali się ludzie z plebsu a arystokraci najczęściej przejadali resztki zebranych przez przodków fortun.\nI tu wszyscy jak jeden mąż doszli do tej samej konkluzji: Kto ma pieniądze, musi mieć władzę, inaczej nie da rady.\nPomijając kilka rozwojowych stuleci na Świecie narodziło się coś co potencjalnie mogłoby zaszkodzić wyżej wspomnianemu układowi. Otóż poniektórzy przypomnieli sobie że Grecy wynaleźli demokrację i postanowili ją odkurzyć i wprowadzić w życie.\nMożni tego Świata szybko zorientowali się co jest grane i zrozumieli że jak mortus dorwie się do władzy to może być krewa, mogą stracić to wszystko co sobie zapracowali lub nakradli. Przypomnieli sobie jednak że aby sprawować władzę trzeba być wybranym a żeby być wybranym trzeba mieć kasę. Trzeba podróżować po kraju, ściskać niemowlęta i dłonie emerytom, obiecywać „złote góry” a potem nie dotrzymywać i w ogóle robić wszystko żeby prości, naiwni i niezaradni uwierzyli głęboko że tylko ten a nie inny uczyni z ich kraju krainę miodem i mlekiem płynącą.\nTyle że ten kto wygrał wybory za cudze pieniądze, zmuszony był w pewnym stopniu się jakoś sponsorom swej kampanii odwdzięczyć i o to chodziło.\nI tak już zostało do dziś. Jest nawet coraz lepiej, nie tak dawno Supreme Court of USA przegłosował 5 do 4 ustawę że kandydaci na polityków, sędziów i innych „sługusów publicznych” (SIC) mogą w czasie kampanii wyborczych korzystać bez przeszkód z funduszy korporacji, biznesmanów, kombinatorów, defraudantów i złodzieji (patrz: http://judgesonmerit.org/)\na po wybraniu zachowywać się adekwatnie.\nSystem taki jakiś czas funkcjonował w USA a największym stymulatorem jego była Druga Wojna Światowa a dokładnie, czasy jakie po niej nastały. Cały Świat, no prawie cały, był zrujnowany, Japonia, Niemcy, Rosja leżały w gruzach, ledwo zipiąca, choć zwycięska Wielka Brytania, lizała rany, nolens volens, nie było na całym Świecie żadnej konkurencji dla przemysłu amerykańskiego. Wszyscy kupowali wszystko co Wujek Sam był w stanie zaoferować. A jak przemysł robił z wysiłku bokami tak i klasa robotnicza miała się jak pączek w maśle, leciały nadgodziny, bezrobocie było minimalne, właściciele fabryk przymykali oko nawet na zachcianki związków zawodowych, jako że\nstrajki groziły utratą dużych dochodów. Wtedy jeszcze potrafili się dzielić, no bo i było z czego.\nWszystko było „cacy” dopóki zrujnowani partycypanci w WWII nie stanęli na nogi, częściowo dzięki planowi Marshalla, a ich produkty zaczęły często bić na głowę wyroby amerykańskie.\nByły też produkowane znacznie taniej bo i robocizna w innych krajach była zdecydowanie tańsza.\nPo prostu tamtejsi kapitaliści nie dokładali tyle do swych roboli co Amerykanie.\nDla przykładu podam że w General Motors godzina pracy kosztuje 60 USD w fabryce Toyoty, też w USA, tylko 40. Robotnicy zarabiają tak samo ale odpada „górka”, na którą składają się sumy płacone na pomoc medyczną, dla emerytów nawet, plus inne pomniejsze i zróżnicowane świadczenia.\nI ta górka spowodowała że wszystkie trzy giganty samochodowe w USA, no z wyjątkiem robiącego bokami Forda, zaczęły straszyć bankructwem. Poprzednio już co cwańsi producenci „wywiali” z kraju i pozakładali fabryki w Meksyku, Tajlandii, Chinach, jednym słowem wszędzie tam gdzie robol cieszy się z tego co ma, trzyma „dziób na kłódkę” i tyra za dwóch. Za niemym błogosławieństwem Free Trade (Wolnego Rynku), który poznosił bariety celne.\nNie wpadli tylko nasi kapitaliści, że jak amerykański robol nie będzie zarabiał, to nie będzie miał środków płatniczych i nie będzie go na nic stać. A to nakręciło i nakręca kryzys. No bo ci co nie pracują nie mogą spłacać pożyczek, płacić rat a to powoduje że cwaniacy którzy kiedyś pożyczali każdemu kto chciał, wiedząc że jak ten ktoś nie będzie mógł spłacać n.p. chałupy to mu ją zabiorą i tyle, ciężko się nacięli. Nie przewidzieli że zjawisko zabierania stało się tak masowe że nikt już tych odebranych domów kupować nie chciał. A trzeba było bulić na ciecia, podatek gruntowy i Meksykanina do strzyżenia trawników.\nA to co się stało potem, zaczęło przypominać kulę śniegu puszczoną na łeb na szyję z górki. Robi się taka kula coraz większa a użyta jako metafora rośnie wprost proporcjonalnie do długu Stanów Zjednoczonych, który to dług spłacać będą pokolenia Amerykanów do końca tego millenium.\nAby było raźniej rząd USA doszedł do wniosku że należy ukarać Saddama Hussaina i Osamę bin Ladena za wypadek z dwoma wieżowcami w Nowym Jorku, chciaż nie było ani krzty dowodu że którykolwiek z nich jest w ten wypadek zamieszany. Samo FBI to przyznało i to publicznie.\nW związku z tym posłano do ich krajów całą masę wojska, co obniżyło nieco wskaźnik bezrobocia, a bezrobocie to z kolei spowodowało że znacznie poprawił się nabór do wojska. Bo trzeba przyznać że od momentu zaatakowania Iraku, już przez papę Busha, sztab generalny miał poważne kłopoty ze znalezieniem frajerów, którzy chcieliby ginąć w imię niesienia „kagańca” demokracji „made in USA” do kraju Talibów, którzy to z kolei woleli wyzionąć ducha niż amerykańska wolność zaakceptować. Doszło do tego że do sił zbrojnych USA zaczęto rekrutować ślepawych, przygłuchych i półidiotów.\nI tak się toczy dalej nasza „kula śniegowa” i toczyć się będzie jeszcze długie lata, bo gdy wreszcie Pan Prezydent zdecyduje się swoich chłopców z Bliskiego Wschodu wycofać, to po pierwsze; mogą być źli bo po powrocie nie znajdą zajęcia, a po drugie; opuszczone kraje wpadną w najbliższych „demokratycznych wyborach” w sidła partii islamskich i tym samym front antyamerykański zyska nowych i to dobrze przez Wuja Sama dozbrojonych i wytrenowanych antagonistów.\nA znamy to już z życia, terrorysta „Hamas” wygrał pierwsze „prawdziwie demokratyczne” wybory w Gazie.\nJednym słowem: Brawo Panie Prezydencie i God Bless America!\nBo tylko w Bogu nadzieja gdyż sami już sobie nie dadzą rady pomóc.\nczas na komunizm!\nkryska - 12 Lutego, 2010 - 14:39\nnie może byc pustki\nkryska - 12 Lutego, 2010 - 14:44\nczy ten gostek zawłaszczył portal?\nczy długo bedzie nas karmił nowinkami a,la Michnik drugi?\nczy długo bedzie rzucał inwektywami w strone tych, którzy się z nim nie zgadzają?\njak długo będzie kopiował te epistoły z prawica.net?\nmoze zostaniecie we dwóch- on i TY?\nczy ten portal ma być antysemickim i homofobicznym ściekiem tak jak GW jest aż nadto pro?\nGawrion - 12 Lutego, 2010 - 16:36\nNiebawem SG będzie znowu cała Twoja ;)


Hiszpańskie Grupo TTT wybrało jednokomorowy piec próżniowy SECO/WARWICK, artykuł - metale\n„Grupo TTT to dostawca kompleksowych rozwiązań technicznych, obsługujący klientów z branży lotniczej, motoryzacyjnej, narzędziowej, dóbr inwestycyjnych, papieru oraz ropy naftowej i gazu. Każda z tych branż ma własne wymagania i normy jakościowe. Kontynuujemy naszą współpracę z SECO/WARWICK ponieważ cenimy ich zaangażowanie w projektowanie precyzyjnych systemów sterowania najwyższej jakości, które pozwalają nam spełniać wymagania klientów na różnych rynkach, a nawet je przewyższać. Niezwykle cenimy sobie również serwis utrzymujący nasze urządzenia w doskonałym stanie technicznym,” mówi Oihane Larrañaga Ezeiza, Project Manager, Grupo TTT.\n„SECO/WARWICK przywiązuje ogromną wagę do wydajności w każdym aspekcie projektowanego produktu. Od samego początku istnienia naszym priorytetem była precyzyjna regulacja temperatury grzania i chłodzenia, jak również utrzymywanie odpowiedniej atmosfery pieca oraz oszczędność energii w celu uzyskania optymalnej wydajności systemu i zagwarantowania naszym klientom jak najlepszych wyników. Chcemy, aby każdy element wyposażenia był uważany za narzędzie o wysokiej wydajności, które działa niezawodnie każdego dnia. Narzędzie na tyle elastyczne, by mogło dostosowywać swoją pracę do codziennych potrzeb w zakresie procesu i produkcji, gwarantując rentowność działania i zadowolenie klientów” - mówi Maciej Korecki, Wiceprezes Segment Pieców próżniowych w SECO/WARWICK.


Banknot w Bahrajnie na odwrocie ma tor, gdzie Robert Kubica zdobył pierwsze pole-position | Autokult.pl\nJeśli wszystko dobrze pójdzie, wkrótce Robert Kubica powróci na tory Formuły 1. Ile czasu zajmie kierowcy zdobycie pierwszego pole position po przerwie? Tego nie wiemy, ale poprzednim razem potrzebował na to blisko dwa lata. W 2008 roku, podczas Grand Prix Bahrajnu, Polak startował z pierwszego miejsca. Z tym torem wiąże się jeszcze jedna ciekawostka.\nPole Position z Bahrajnu było jednym z największych sukcesów Kubicy. (imago sportfotodienst/East News)\nJeśli kiedyś odwiedzicie Bahrajn i będziecie sprawdzać, co w kantorze dostaniecie za około 4,50 zł, w waszym portfelu wyląduje banknot o wartości pół lokalnego dinara. Niby nic specjalnego. Ot, pomarańczowo-brązowy kawałek papieru, jakich wiele. Wystarczy jednak go obrócić, by dostrzec rysunek toru, na którym Kubica odniósł swój pierwszy sukces.\nNie jest to jedyny pieniądz na świecie, gdzie rewers przypomina o torze wyścigowym. Amerykański stan Indiana w 2002 roku wprowadził monetę z bolidem Indianapolis 500. Władze chciały w ten sposób pochwalić się otworzonym w 1909 roku torem Indianapolis Motor Speedway. Być może, gdyby infrastruktura w Polsce była ciut lepsza, podobne bilony moglibyśmy zobaczyć w Polsce.\nSilniki V8 to nie przeżytek. Pokazują to amerykańskie premiery z ostatnich miesięcy Bezpieczeństwo drogowe w dobie koronawirusa. Nie wszędzie liczba ofiar spadła Lamborghini odszukało Miurę z "Włoskiej roboty" i przywróciło jej dawny blask Jaguar XFR-S Sportbrake oficjalnie ujawniony Zonda R na torze Monza Nico Hülkenberg kierowcą Porsche w WEC Corvette bez centralnie umieszczonego silnika - oficjalnie potwierdzone! Zmiany w kwalifikacjach podczas Grand Prix USA Seat też będzie miał SUV-a w ofercie Hamilton zdominował Grand Prix Singapuru Plany Lamborghini na najbliższe lata Citroën zakończył produkcję zawieszeń hydropneumatycznych


LEGO 70431 HEIDDEN SIDE LATARNIA CIEMNOŚCI | ZABAWKI \_ Klocki \_ Lego \_ Hidden Side™ LEGO \_ Hidden Side™ PRODUCENCI \_ LEGO ZABAWKI \_ Producenci \_ LEGO\nLEGO 70431 HEIDDEN SIDE LATARNIA CIEMNOŚCI\nWitaj w świecie LEGO® Hidden Side, gdzie rzeczywistość cyfrowa i materialna przenikają się, tworząc rzeczywistość rozszerzoną i pozwalając na zabawę w trybie dla jednego lub wielu graczy. Zestaw 70431 Latarnia ciemności pozwala połączyć kreatywną zabawę klockami LEGO z aplikacją do rzeczywistości rozszerzonej, więc interakcja z fizycznym modelem znajduje odbicie w cyfrowym świecie. Odjazdowa interaktywna zabawka konstrukcyjna dla dzieci Aby zobaczyć niezwykły cyfrowy świat, trzeba tylko zeskanować model latarni urządzeniem z darmową aplikacją Hidden Side AR. Dzieci mogą w nim odkrywać, polować na duchy, rozwiązywać zagadki i zmierzyć się z najpotężniejszym duchem, Joe’em Ishmaelem. W zestawie jest też pięć minifigurek, więc dzieci mogą bawić się w tradycyjny sposób i wcielać się w różne role. Cyfrowa zabawa, która nieustannie ewoluuje Świat LEGO Hidden Side mieści się w fikcyjnym miasteczku Newbury, którego budynki i mieszkańców opanowały duchy. Aplikacja do rzeczywistości rozszerzonej jest stale wzbogacana o coraz to nową zawartość, duchy i wyjątkowe wydarzenia.\nZestaw LEGO® Latarnia ciemności dla dzieci w wieku od 8 lat w sprytny sposób łączy świat cyfrowy z tradycyjnymi klockami. Dzieci będą zachwycone, mogąc bawić się w rzeczywistości rozszerzonej w trybie jedno- lub wieloosobowym.\nCo jest w pudełku? W tym zestawie AR znajdziesz model latarni morskiej Hidden Side, który ożywa na ekranie aplikacji, a także klif, skały i molo. Do tego w pudełku jest skuter wodny oraz minifigurki Jacka, Parker, szkieletu, Jennie Napo i Clausa Stormwarda.\nModel latarni LEGO® oglądany na ekranie urządzenia z bezpłatną aplikacją Hidden Side AR zabierze dzieci do niesamowitego cyfrowego świata. Dzieci mogą w nim polować na duchy, rozwiązywać zagadki i zmierzyć się z najpotężniejszym duchem, Joe’em Ishmaelem.\nTo świetny pomysł na prezent na urodziny lub z innej okazji dla dzieci w wieku od 8 lat. Ten zestaw LEGO® Hidden Side wykorzystuje technologię AR i będzie doskonałym prezentem dla dzieci, które lubią budować z LEGO i uwielbiają rzeczywistość wirtualną oraz gry wideo.\nGotowy model wielofunkcyjnej Latarni ciemności z zestawu LEGO® Hidden Side 70431 ma ok. 29 cm wysokości, 22 cm szerokości i 18 cm głębokości.\nRozpoczęcie zabawy zestawem konstrukcyjnym LEGO® Hidden Side z technologią AR jest bardzo łatwe. W pudełku i online znajdziesz proste instrukcje budowania. Wystarczy otworzyć torebki z klockami i zacząć zabawę!\nZestawy konstrukcyjne LEGO® Hidden Side wykorzystujące technologię AR spełniają najwyższe standardy branżowe i kryteria jakości, by można było mieć pewność, że klocki są jednolite, pasują do siebie i można je z łatwością łączyć i rozdzielać.


Utylitarnie w wszelkiej jednostce wypływa bezpośredni | baj\nKażde zakład pracy podobnie jak niemizerne, gdy i ogromne jacyś dnia musi zdziałać krok na przód. Raz za razem hiperłączy się owo spośród poszukiwaniami na określenie stana produktywności. Istnieje dama zasadnicza własnością wszystkiego przedsięwzięcia a polityki przedsiębiorstwa. Owo przed chwilą pani uprawnia na awans tudzież powodzenie wszystkiego przedsiębiorstwa. Układa się na nią krocie czynników. Jest to największej rangi czucie z pracownikami wiadomej jednostce, czyli serwis interesanta, kiedy oraz zdolność produkcyjna wytwórczości czy dostępność pokłosi. Te całe wymiary układają się na odbiór jednostce w ślepiów typków. Podczas gdy następstwo produktywności jest całkiem rozbity, trzeba pomyśleć o usprawnieniu toków. Parę etapów do lepszej skuteczności. Można określić nieco najlepszych kroków, przewodniczących do wydajnej jednostce. Rozbudowa, kwalifikacje, kompetencji – to istotne wypowiedzenia pojawiające się dzisiaj na zbytu konkurencji. Posęp dalszy niemalże we każdych specjalnościach istnieje no tak szybki, że nie tryb opierać się wyłącznie na rozporządzanym wykształceniu. Oto parę dorady. Na początku należy dokonać analizy biegu przebiegów i wykrycie prawdopodobnej rozwlekłości. Ważne jest rozumienie se paradoksu, określenie jego przyczynie zaś posmakowanie przemożenia go. Należy wykonać sposobna mapę albo listę akcji którego trzeba wypełnić, tak aby ulepszyć system. Po ujawnieniu wady systemu powinno się dogadać się pole działania. Po przedłożeniu metamorfozy, poprzednio dłuższy czas wypada przyglądać się czy występuje usprawnienie.\nJeśliby wariacji są adekwatnego, owo powinno się wdrożyć do końca. Poprawa procesów biznesowych. Realnie w wszystkiej organizacji występuje bezpośredni dotyk z interesantem. Od zgrabnej firmie podlega, gdy ulegniemy w jego ślepiów. Wypada upewniać trochę empatii natomiast fundnąć się na położeniu kupującego. Owo lecz o jego potyczki tu kroczy. Na przykład, jak wyrzeka on na za bardzo długi czas realizacji zainteresowania. To lokalnym przywilejem winniście istnieć skrócenie owego okresu natomiast doprowadzenie większej satysfakcji spośród dotyku spośród własna jednostką. Na targu trwa ogrom ośrodków wychowawczych oraz konferencyjnych, natomiast ich podaż istnieje ogromnie porównywalna, w związku z tym współzawodniczą one przede całkowitym uzupełniającymi atrakcjami i alternatywą gry. Takie poprawa systemów przypuszczalnie stanowić wybitnie dochodowe. Za pośrednictwem nie osiągniemy lepsze owoce sprzedaży, sympatii natomiast prędkości obsługi a realizacji działań sprzedażowych. Pożądane byłoby pomnieć, że wszelkiego przedsiębiorstwo chce znajdować się coraz lepsze natomiast takie dobitce są w odniesieniu do nieniniejszemu kluczowe, oraz co ważniejsze gwoli nas, mogą oddalić się nam wyłącznie na zaleta.


Odpowiedz na pytanie: Dlaczego I wojna światowa je... - Zadane.pl\nOdpowiedz na pytanie: Dlaczego I wojna światowa jest wojną totalną?? Wyjasnij słowo:totalna Wypisz rodzaje broni jakimi walczyli luzie podczas I wojny światowej\nprzez patinkaxxx 19.11.2009\nWojna totalna - wojna prowadzona wbrew wszelkim ograniczeniom prawnym i moralnym przy użyciu wszystkich sił ludzkich, materialnych i moralnych państwa w celu zniszczenia nie tylko sił zbrojnych przeciwnika, lecz także całego jego narodu wszystkimi dostępnymi środkami i metodami - właśnie taka była I woja światowa\nzbrojenie Zwykli żołnierze piechoty byli uzbrajani w trzy rodzaje broni: karabin powtarzalny lub strzelbę (pojawiła się wraz z wejściem USA do wojny), bagnet i granaty.\nPodstawową bronią brytyjską był karabin: Lee-Enfield, Amerykanie posiadali Springfieldy, Niemcy dysponowali Mauserami wz. 98, Francuzi byli uzbrojeni w karabiny Lebel Mle1886 a Rosjanie w Mosiny. Niemcy i Turcy od samego początku byli zaopatrzeni w dużą ilość granatów. Natomiast Brytyjczycy musieli improwizować na początku wojny tworząc prymitywne bomby.\nKarabin maszynowy stał się niemalże symbolem walki w okopach, której stałym obrazem były kolejne fale piechoty "koszonej" gradem kul tej śmiercionośnej broni. Moździerze znalazły szerokie zastosowanie na polach bitew I wojny światowej, jako że cechowała je duża mobilność oraz krótki zasięg. Były używane głównie do wsparcia atakujących i doskonale sprawdzały się np. przy niszczeniu drutu kolczastego. Stosowano także dopiero co wynalezione miotacze min. Francuski czołg FT 17 – jedna z najdoskonalszych tego typu konstrukcji na polach bitew I wojny.\nGłówne rodzaje stosowanej wówczas artylerii to armata (strzelająca na wprost) i haubica (działo stromotorowe). W kwietniu 1915 Niemcy wypuścili na pozycje przeciwnika chlor. Fosgen został po raz pierwszy użyty w grudniu 1915 i był jedną z najgroźniejszych broni chemicznych stosowanych w czasie wojny. najbardziej skuteczny okazał się gaz musztardowy zastosowany przez Niemców w lipcu 1917 pod Ypres. Podstawowym zadaniem lotnictwa na początku I wojny światowej było rozpoznanie i korygowanie ognia artyleryjskiego. Myśliwce miały za zadanie chronić samoloty obserwacyjne i niszczyć maszyny nieprzyjaciela i nie pozwalać im na swobodne operowanie. Podczas I wojny światowej doszło również do pierwszych bombardowań celów wyłącznie cywilnych – pierwszy taki przypadek to Karlsruhe – 22 czerwca 1916.\nTotalna bo caly swiat odczyl a bron jest na wikipedii XD


Składniki na masę: 30 dag masła, 1 puszka ugotowanego mleka skondensowanego, 100 g płatków migdałowych, 100 g orzechów włoskich, 300 g borówek amerykańskich.\nWykonanie: Z podanych składników zagnieść ciasto i podzielić je na 3 części. Rozłożyć je na jednakowych blachach wyłożonych papierem do pieczenia. Ubić pianę z białek. Każdą część posmarować pianą. Piec na złoty kolor 20–30 minut w temp. 180°C. Masło utrzeć z ostudzonym mlekiem skondensowanym. Do masy dodać posiekane orzechy i płatki migdałowe. Masą przełożyć placki, wierzch posmarować masą i ułożyć borówki jedna przy drugiej. Odstawić do przestygnięcia.


Promocja powieści Łukasza Piotra Kotwickiego pt. ,,Pamiętnik"\nData: Śr. 29 Lip, 2015 16:00 - 16:00\nFilia nr 1 (Biblioteka na Ptasiej) przy uli. Ptasiej 32 zaprasza 29 lipca o godz. 16.00 na spotkanie promujące debiutancką powieść Łukasza Piotra Kotwickiego pt. ,,Pamiętnik". Książka łączy w sobie elementy takich gatunków literackich jak kryminał, dramat, komedia, romans. A więc lektura w sam raz na lato!\nŁukasz Piotr Kotwicki to młody świebodzinianin od niedawna mieszkający w Zielonej Górze, absolwent Wydziału Mechanicznego na Uniwersytecie Zielonogórskim, pasjonat fotografii. Napisał pięć książek, ale to właśnie debiutancki ,,Pamiętnik" ukazał się nakładem warszawskiego wydawnictwa Nowy Świat, pod patronatem Gazety Lubuskiej oraz Sztukater.pl.\nZapraszamy również do odwiedzenia strony autorskiej Łukasza Piotra Kotwickiego oraz do śledzenia fanpage'a Biblioteki na Ptasiej


Szafka RTV TA2 TAHOE - Bog Fran - Resmar.pl\nElegancka nowoczesna i funkcjonalna szafka RTV TA2 TAHOE z trzema szufladami i praktyczną nadstwką pod telewizor\n4.18 pkt za ten produkt\nPo opłaceniu zamówienia z tym produktem otrzymasz za niego 4.18 pkt. Punkty wymienisz na atrakcyjne rabaty.\nPrezentowana szafka RTV TA 2 TAHOE zachwyca prostą, minimalistyczną formą bryły w ciepłej eleganckiej kolorystyczne dąb wotan. Czysta forma w naturalnej kolorystyce wspaniale prezentuje się w pomieszczeniu, a jednocześnie świetnie wpisuje się w najnowsze trendy. To mebel obok którego nie sposób przejść obojętnie . Mebel ten został zrobiony z wysokiej jakości materiałów: płyty wiórowej laminowanej (korpusy) oraz płyty MDF oklejonej PCV (fronty) . Dzięki temu mebel nie tylko pięknie wygląda, ale także jest wytrzymały i odporny na zabrudzenia i zarysowania. Nawet po długim czasie użytkowania nadal zachwycał będzie swoją nienaganną stylistyką.\nWarto wspomnieć o praktycznym zastosowaniu tej szafki. Jej podłużny blat to doskonała podstawa po telewizor. Znajdujące się pod nim dwie otwarte półki przydadzą się na sprzęt audio-wideo natomiast szuflady sprawdzą się do przechowania kabli przedłużaczy i innych tego typu akcesoriów. To doskonałe rozwiązanie do stylowego salonu lub pokoju dziennego. Świetnie prezentuje się samodzielnie jak również w komplecie z pozostałymi bryłami z serii TAHOE.\n-szerokość 140 cm,\n-głębokość 47 cm,


Poseł PiS: Rosja gra na destabilizację w Polsce - WPROST.pl\nDodano: 5 grudnia 2012, 18:25 6\n- To wrzutki obliczone na to, by z jednej strony przykryć inne wydarzenia, a jednocześnie zaostrzyć debatę publiczną w Polsce - zaznaczył w rozmowie z Onetem Jacek Świat, mąż jednej z ofiar katastrofy smoleńskiej komentując publikację kolejnych zdjęć ofiar katastrofy smoleńskiej.\nRosyjski bloger, który pod koniec września umieścił w sieci drastyczne zdjęcia ofiar katastrofy smoleńskiej (w tym m.in. prezydenta Lecha Kaczyńskiego), teraz wrzucił na swojego bloga kolejne fotografie z miejsca katastrofy. Bloger podkreśla, że fotografie te "dawno chodzą w sieci" - na razie nie wiadomo jednak jakie jest ich źródło.\n- Zawsze pojawienie się takich zdjęć wiąże się z jakimiś innymi wydarzeniami. W tej chwili towarzyszy to sprowadzeniu z Rosji próbek wraku samolotu - zaznaczył mąż Aleksandry Natalli-Świat - jednej z ofiar katastrofy smoleńskiej.\nW jego ocenie służby rosyjskie mają interes w tym, aby w Polsce nie było spokojnie. - Do tego wszystkie karty są w rękach Rosjan (mają wrak, telefony, czarne skrzynki, sprzęt BOR-owców) więc mogą robić różne rzeczy. Rosja przecież gra na destabilizację w Polsce - przekonywał poseł PiS.\nOnet, TVN24.pl, arb, ja\nwydarzenia kraj zdjęcia ofiar katastrofy smoleńskiej w internecie drastyczne zdjęcia ofiar katastrofy zdjęcia ofiar katastrofy smoleńskiej lech kaczyński\nKolejne drastyczne zdjęcia ze Smoleńska w internecie\nRosyjski bloger, który pod koniec września umieścił w sieci drastyczne zdjęcia ofiar katastrofy smoleńskiej (w tym m.in. prezydenta Lecha Kaczyńskiego), teraz wrzucił na swojego bloga kolejne fotografie z miejsca katastrofy. Bloger...\n5 gru 201210:59\n25693 IP 7 grudnia 2012, 06:32\nRosja manipuluje Kaczyńskim jak małym dzieckiem. Chyba, że nie doceniam Kaczyńskiego, który robi dobry interes (dla siebie i dla Rosji).\nADA IP 6 grudnia 2012, 17:03\nWogóle się nie dziwię, że ROSJA nie oddaje samolotu, robi to po prostu z wyrachowania, słysząc codziennie oczywiście ze strony PISU inwektywy i oskarżenia o zamach i morderstwa bez poważnch dowodów lub dowodów wyssanych z palca przez pseudo expertów, zrobiłabym chyba to samo.PANOWIE Z PISU TO WY NA TĄ SYTUACJĘ PRACUJECIE\n8874 IP 6 grudnia 2012, 08:13\n\_"Rosja gra na destabilizację w Polsce\_" wykorzystując do tego z powodzeniem Kaczyńskiego i jego wyznawców.\nagent tomek IP 5 grudnia 2012, 21:24\nczytając ten artykuł nie mogę oprzeć się wrażeniom, że w PIS są agenci rosyjscy. To co oni opowiadają jest nastawione na destabilizację kraju\ngość IP 5 grudnia 2012, 19:00\nczyli coś do was zaczyna docierać?


Ogłoszenia towarzyskie Lubsko | ♠ Ogłoszenia erotyczne - MEDIAMARKER.INFO\nPrzyjmuje tylko w Twoim autku i nie targuje ceny jeżeli nie jesteś zdecydowany nawet nie dzwoń. Jeśli bardzo kręcą Cię ładne dziewczyny o wyglądzie i zachowaniu rasowej dziwki, to na pewno będziesz mną zachwycony.\nSympatyczna i uśmiechnięta dziewczyna zaprasza kulturalnych Panów na chwilę rozkoszy.\nnajbardziej lubię koleżeńską atmosferę. Zapraszam kulturalnych i zdecydowanych Panów na prywatne spotkania pełne czułości i namiętności w zaciszu dyskretnego i eleganckiego apartamentu.\nZapraszam panów na miłe spotkania z dojrzałą kobietą lubię każdy rodzaj seksu UWAGA w dobie epidemii, proszę o nie korzystanie z moich usług jeśli jesteś przeziębiony lub wiesz ze miałeś bezpośredni kontakt z chora osoba . Przyjmuje sama w prywatnym apartamencie w którym jesteśmy zupełnie sami.