Koncepcje pochodzenie Słowian – polemika\nWersja z 2016–10–05\nPOLEMIKA Z TEKSTEM PROF. W. MAŃCZAKA\nKomentowany tekst, cytowany w kolorze brązowym, jest dostępny tutaj: Zachodnia praojczyzna Słowian. Polemiczny komentarz jest czarny.\n(…) Moim zdaniem, badania etnogenetyczne powinno się unaukowić poprzez:\na) rozróżnianie argumentów sprawdzalnych i niesprawdzalnych za pomocą statystyki (jeśli ktoś twierdzi, że język polski jest podobny bardziej do staropruskiego niż do litewskiego, a ktoś inny sądzi, że jest na odwrót, to licząc podobieństwa między tymi językami można rozstrzygnąć, który z tych poglądów jest prawdziwy, natomiast jeśli jeden badacz twierdzi, że nazwa Veneti oznacza u Tacyta w I wieku i u Jordanesa w VI wieku ten sam lud, a inny uczony temu przeczy, to można dać wiarę albo jednemu, albo drugiemu, ale za pomocą statystyki tej kwestii rozstrzygnąć się nie da);\nTrudno się z tym nie zgodzić. Rzecz jednak czasami leży we właściwej interpretacji statystycznych danych.\nb) opieranie się tylko na argumentach sprawdzalnych.\nTo „tylko” napawa jednak pewnym niepokojem. Na przykład coraz więcej danych archeologicznych świadczy o tym, że w I połowie I tysiąclecia n.e. (1–500 n.e.) na obszarze dzisiejszej Polski nie było Słowian, byli za to Germanie (Goci, Herulowie i inni). Mimo iż właściwie stwierdzenia takie opierają się jedynie na przesłankach (nie są statystycznie sprawdzalne), byłoby ze szkodą dla nauki odrzucić je całkowicie. Jak w sądzie niektóre sprawy opierają się jedynie na poszlakach, tak samo w nauce bywają obszary, na których nie mamy „statystycznej pewności” i nigdy jej może nawet mieć nie będziemy. A więc konkludując: statystyka – tak, ale nie jako metoda jedyna i absolutna.\nZa pomocą statystyki udało mi się ustalić, co następuje:\n1) Wśród języków pokrewnych sąsiadujące z sobą są na ogół bardziej do siebie podobne niż niesąsiadujące z sobą, np. polszczyzna jest podobna bardziej do słowackiego niż do serbsko-chorwackiego.\n2) Stosunki pokrewieństwa językowego wykazują zdumiewającą stabilność. Jest oczywiste, że ze względów geograficznych łacina używana w Dacji około roku 270 (gdy legiony rzymskie opuszczały Dację) nawiązywała bardziej do łaciny używanej w Italii niż do łaciny używanej w Galii czy Hiszpanii. Od ewakuacji wojsk rzymskich z Dacji minęło 1700 lat, w czasie których nie było kontaktów językowych między Dacją a Italią, a pomimo to dzisiejszy język rumuński nawiązuje do włoskiego bardziej niż do pozostałych języków romańskich.\nAle dzisiejszy francuski czy hiszpański nawiązują bardziej do łaciny niż rumuński! Niegdysiejsze podobieństwo nie przekłada się zatem wcale na stosunki teraźniejsze i nic w tym dziwnego, bo przecież rumuński podlegał procesom „odłacinniania” w znacznie większym stopniu niż francuski czy hiszpański. Analizując podobieństwo tekstów, tego typu fakty również należy zatem uwzględnić.\n3) Języki germańskie są podobne bardziej do słowiańskich niż do bałtyckich, z czego wniosek, że w epoce przedhistorycznej Słowianie musieli przebywać – podobnie jak w okresie historycznym – między Germanami a Bałtami.\nPodobny pogląd, spotykany i w innych wypowiedziach (np. prof. Bańkowskiego), nie jest niestety uzasadniony przykładami. To znaczy, prof. Mańczak opiera się na analizie statystycznej podobieństwa tekstów. Jednak wysuwanie z tego faktu wniosku, że w epoce przedhistorycznej Słowianie musieli przebywać między Germanami a Bałtami, jest nie do końca uzasadnione. Chodzi bowiem o to, że nie dysponujemy tekstami germańskimi, słowiańskimi i bałtyjskimi z tamtego okresu. A analiza tekstów współczesnych może prowadzić do niekoniecznie poprawnych wniosków. Słownik np. polski (ale i nie tylko polski) jest pełen germanizmów, i nawet tak pospolite wyrazy jak chleb czy mleko są (w każdym razie według wielu autorów) zapożyczeniami z języków germańskich. Z pewnością rzutuje to również na podobieństwo tekstów.\n4) Język polski jest podobny bardziej do staropruskiego niż do litewskiego, z czego wniosek, że Słowianie pierwotnie mieszkali bliżej siedzib dawnych Prusów niż Litwy.\nJeśli przyjąć, że nasi językowi przodkowie przybyli na obecnie przez nas zamieszkiwane tereny około roku 500 n.e., Prusowie mieli jakieś 700–800 lat, aby ich język stał się bardziej podobny do polskiego niż litewski. Obszary językowe polski i litewski nie sąsiadowały bowiem pierwotnie ze sobą (były oddzielone przez Prusów, Jaćwingów i Rusinów – późniejszych Białorusinów) podczas gdy polski i pruski sąsiadowały.\nNie wiadomo, czy ktoś prowadził takie badania, ale „na oko” można ocenić, że między tekstami arabskimi a perskimi znajdziemy więcej zbieżności niż między arabskimi a hindi. Z tego faktu wcale jednak nie wynika, że perski jest bliżej spokrewniony z arabskim niż hindi z arabskim. Nie wynika z tego również, że Persowie i Arabowie sąsiadowali ze sobą od zamierzchłej prehistorii. Wiadomo bowiem, że o ile Arabowie są względnymi autochtonami na Półwyspie Arabskim, o tyle zasiedlili Mezopotamię wypierając lub asymilując ludy wcześniejsze, a także Persowie przybyli do Iranu dopiero w pewnej epoce (wypierając tudzież asymilując Elamitów i inne ludy). A więc sąsiedztwo arabsko-perskie trwa długo, ale nie wiecznie. Mimo to zostawiło ślady w języku. Tak samo mogło być z Polakami i Prusami. A skoro mogło, nie można używać podobieństwa tekstów polskich i pruskich jako ostatecznego dowodu zamieszkiwania Słowian na terenie „Odrowiśla” u schyłku starożytności i we wczesnym średniowieczu.\n5) Język polski jest podobny bardziej do niemieckiego niż do osetyńskiego, najbliżej Polski używanego języka irańskiego (Osetowie są potomkami dawnych Sarmatów). Odległość między Hamburgiem a Kijowem jest niemal równa odległości między Kijowem a Władykaukazem, stolicą leżącej głównie na północnych zboczach Kaukazu republiki osetyńskiej, z czego wniosek, że praojczyzna Słowian nie mogła leżeć nad Dnieprem, bo gdyby tam była położona, to liczba leksykalnych zbieżności polsko-osetyńskich byłaby mniej więcej równa liczbie słownikowych zgodności polsko-niemieckich. Ponieważ prof. Sławski (2000, s. 333) czyni aluzję do „tak mało znanego osetyńskiego”, warto wspomnieć o tym, że w latach 1958–1989 ukazał się w Moskwie 4-tomowy słownik etymologiczny języka osetyńskiego Abajewa, który liczy bez mała 2000 stron formatu B5 wydłużonego.\nZnów wydaje się, że wniosek ten jest zbyt pochopny. Sądzić należy, że Słowianie nie tylko mogli sąsiadować z Sarmatami w przeszłości, ale nawet plemiona sarmackie mogły wziąć udział w etnogenezie Słowian. Tyle tylko, że od jakichś 1500 lat nie istnieje językowe sąsiedztwo słowiańsko-sarmackie (czy raczej polsko-osetyńskie), za to istnieje polsko-niemieckie. Wystarczająco długo, aby wpłynąć nawet na tak konserwatywną warstwę języka jak teksty (ten konserwatyzm słusznie podkreśla prof. Mańczak).\nNie od rzeczy w tym kontekście byłoby też chyba zwrócenie uwagi na fakt, że także w hipotezie autochtonicznej pochodzenia Słowian (uznającą „odwieczność” istnienia słowiańskiego etnosu na ziemiach Polski) nie wyklucza się wielowiekowego sąsiedztwa słowiańsko-irańskiego (a więc np. słowiańsko-sarmackiego). Jeśli bowiem Prasłowianie mieszkali między Odrą a Wisłą, kto mieszkał dalej na wschód? Właśnie Sarmaci! I powinno pozostawić to ślad w języku Słowian, a według Mańczaka nie zostawiło. Równie dobrze można przyjąć, że nie zostawiło dlatego, że zatarł je czas.\n6) Słownictwo włoskie nawiązuje bardziej do polskiego niż do litewskiego, z czego wynika, że w epoce przedhistorycznej – podobnie jak w okresie historycznym – Słowianie mieszkali bliżej Italii niż Bałtowie.\nUwaga jak wyżej. W epoce historycznej – zgoda. W epoce przedhistorycznej – nie ma żadnych podstaw do takiego wniosku. Pewne badania czy spostrzeżenia sugerują istnienie „italskiej” warstwy słownictwa w słowiańskim. Być może odpowiedzialny za to jest język wenetyjski, potwierdzony z okolic Wenecji i domniemany w okolicach Zatoki Gdańskiej (zaświadczona jest przynajmniej nazwa Veneti, niektóre nazwy miejscowe mogą mieć wenetyjskie pochodzenie). Słowianie nasuwając się na tereny zamieszkałe przez Wenetów (a wcześniej sąsiadując z tymi terenami), mogli wzbogacić swój język o ową wzmiankowaną italską warstwę słownictwa. Mogło to zostawić ślad w postaci większego podobieństwa tekstów włoskich do polskich niż do litewskich. Do tego warto dołożyć różnego wieku latynizmy w polskim, których obecność związana jest z panującym od wieków w naszym kraju rzymskim obrządkiem chrześcijaństwa czy rozwojem nauki w czasach nowożytnych.\n7) Języki germańskie są podobne bardziej do słowiańskich niż do romańskich. Jeśli zaś wziąć pod uwagę, że z Hamburga do Rzymu jest w linii powietrznej 1300 km, do Poznania 500, a do Kijowa bez mała 1500, to leksykalne zgodności germańsko-słowiańskie liczniejsze od germańsko-romańskich też przemawiają za zachodnią praojczyzną Słowian.\nRozstrzyga tu owo 500 km między Poznaniem a Berlinem wobec 1300 km między Berlinem a Rzymem. Na przestrzeni 1500 lat taka różnica okazała się dostateczna.\n8) Język irlandzki nawiązuje bardziej do polskiego niż do litewskiego, z czego wniosek, że w epoce przedhistorycznej – podobnie jak w okresie historycznym – Celtowie mieszkali bliżej Słowian niż Bałtów.\nOczywiście aktualny jest nadal argument wielokrotnie już przedstawiany – stosunków historycznych nie powinno się automatycznie przenosić do prehistorii. Skądinąd wiadomo także, że Celtowie dotarli w swojej ekspansji do Karpat, a nawet je przekroczyli. Znaleziono pozostałości po Celtach nawet i za łukiem Karpat, na Ukrainie. Obojętnie czy przyjmiemy za słowiańską praojczyznę tereny dzisiejszej Polski czy okolice Kijowa, w epoce prahistorycznej istniało więc sąsiedztwo słowiańsko-celtyckie i ich językowe zbieżności nie dostarczają argumentu za żadną z dwóch dyskutowanych lokalizacji. Natomiast sąsiedztwo celtycko-bałtyjskie jest raczej wątpliwe.\n9) Przeprowadzone przeze mnie badania nad językami romańskimi wykazały, że z grubsza biorąc, zachodzi związek między liczbą podobieństw leksykalnych, jakie dany język wykazuje w stosunku do pozostałych języków romańskich, a chronologią podbojów rzymskich, co się tłumaczy tym, że im wcześniej jakaś prowincja została podbita przez Rzymian, tym gruntowniej została zromanizowana:\nWłoski 7498 Italia 396 r. przed Chr.\nPortugalski 7159 Hiszpania 226 r. przed Chr.\nHiszpański 7114 Hiszpania 226 r. przed Chr.\nKataloński 6985 Hiszpania 226 r. przed Chr.\nFrancuski 6851 Galia (125) 58 r. przed Chr.\nProwansalski 6560 Galia (125) 58 r. przed Chr.\nRomanche 6318 Recja 15 r. przed Chr.\nSardyński 5333 Sardynia 237 r. przed Chr.\nRumuński 3564 Dacja 101 r. po Chr.\nWłoski, który powstał w kolebce ludów romańskich, wykazuje najwięcej zbieżności słownikowych z pozostałymi językami romańskimi. Z obliczeń przeprowadzonych nad językami słowiańskimi wynikło, że do pozostałych języków słowiańskich najwięcej podobieństw leksykalnych wykazuje polszczyzna.\nRodzi się jednak pewien problem, którego Mańczak zdaje się nie dostrzegać. Analizuje on bowiem jeden przykład, mianowicie przykład ekspansji kultury Rzymu, i na tej jednostkowej podstawie formułuje pewnik, że dziś badane podobieństwo tekstów odzwierciedla rozmieszczenie geograficzne języków w przeszłości. Jeśli przyjmiemy statystykę jako podstawę nauki, czego domaga się krytykowany autor, formułowanie stanowczych tez w oparciu o fakty jednostkowe jest chyba zbyt daleko posuniętym żądaniem. Statystyka zaczyna się bowiem, gdy liczba badanych obiektów przekracza sto, a w każdym razie nie mniej niż 30.\nMożna zatem przypuścić, że widoczna korelacja pomiędzy podobieństwem języków romańskich a chronologią rzymskich podbojów jest po prostu efektem przypadku, albo wynika z ich położenia geograficznego. To znaczy wcale nie trzeba koniecznie sądzić, że tak istotnie jest, ale opierając naukę na statystyce, takiego twierdzenia odrzucić nie można. Zwłaszcza, że np. podobieństwo sardyńskiego do włoskiego jest stosunkowo małe, mimo iż Sardynia leży blisko Rzymu i została stosunkowo wcześnie podbita. Ciekawi też duże podobieństwo łaciny do portugalskiego, większe niż do hiszpańskiego czy katalońskiego. Z drugiej strony język dość odległej Rumunii zachował niewiele podobieństw do łaciny, znacznie mniej niż np. retoromański, mimo iż Dacja została podbita niewiele później niż Recja (w porównaniu np. z Hiszpanią).\nObserwowane zbieżności między językami romańskimi należy tłumaczyć w inny sposób niż robi to Mańczak, a przede wszystkim nie tylko jednym czynnikiem: im wcześniej prowincja podbita, tym bardziej język podobny. Regułę tę zastąpić należy zespołem reguł następujących:\nim dłuższy wpływ łaciny, tym język bardziej do niej podobny,\nim silniejszy wpływ łaciny, tym język bardziej do niej podobny,\nim słabsze oddziaływanie innych języków, tym język zachował więcej podobieństw do łaciny.\nPunkt pierwszy tłumaczy m.in. stosunkowo niskie podobieństwo rumuńskiego do pozostałych języków romańskich. Punkt ten wydaje się z pozoru identyczny jak teza prof. Mańczaka o korelacji między podobieństwem a chronologią podbojów. Tak jednak nie jest. Dacja nie tylko że została podbita później niż Galia, ale nadto wpływ łaciny na francuski nie ustał wcale wraz z upadkiem imperium rzymskiego, podczas gdy wpływ na rumuński był przez wieki znikomy. Nieustający wpływ łaciny był najsilniejszy na włoski (na co wpłynęło poczucie bezpośredniej kontynuacji antycznej kultury przez Włochów, sam język też zmieniał się najwolniej, co widać choćby w dzisiejszej jego gramatyce z pozostałościami wielu niezmienionych cech odziedziczonych z łaciny), dlatego też rumuński wykazuje największe podobieństwa właśnie do włoskiego. Inne języki romańskie poszły niejako w odrębnym kierunku, co oddaliło je od rumuńskiego bardziej niż odległość geograficzna.\nPunkt drugi wyjaśnia „osobliwość sardyńską”. Sardynia nie leżała w orbicie najsilniejszych wpływów rzymskich, a jej mieszkańcy dłużej niż gdzie indziej opierali się procesom romanizacji. Pomimo więc względnej bliskości i długotrwałości wpływ łaciny okazał się mniejszy od spodziewanego.\nPunktem trzecim można wyjaśnić parę innych nieregularności. Np. silny wpływ słowiański przyczynił się, obok ustania oddziaływania łaciny, na odrębność rumuńskiego. Dzięki skrajnemu położeniu portugalski mógł zachować więcej archaizmów niż hiszpański czy zwłaszcza francuski – Portugalia bowiem graniczy już tylko z oceanem i dzięki temu jest słabiej narażona na wpływ obcych kultur, które przelewały się przez Hiszpanię (Celtowie, Germanie, Arabowie, sąsiadujący Baskowie) czy Francję (Celtowie, germańscy Frankowie). Otoczony (niemal) ze wszystkich stron przez dialekty romańskie toskański, podstawa współczesnego włoskiego, zachował najwięcej podobieństw do łaciny. Ze wszystkich języków romańskich właśnie włoski podlegał bowiem najsłabszym wpływom zewnętrznym. Fakt, że Włosi zamieszkują te same tereny co pierwotnie Rzymianie, ma wobec tego chyba mniejsze znaczenie.\n10) Z obliczeń przeprowadzonych na językach słowiańskich w celu rekonstrukcji przedhistorycznych migracji Słowian wynikło, że języki zachodniosłowiańskie średnio wykazują więcej podobieństw leksykalnych do pozostałych języków niż języki wschodniosłowiańskie, a te z kolei więcej niż południowosłowiańskie, z czego wniosek, iż ekspansja Słowian na wschód poprzedziła migrację na południe. Dane te stanowią zarazem dodatkowy argument przemawiający za zachodnią praojczyzną Słowian.\nFakt ten można jednak zinterpretować inaczej. Języki południowosłowiańskie zmieniły się najsilniej, bo ich nosiciele byli przez wieki narażeni na najsilniejsze oddziaływania obcych kultur i języków (łacina, greka, protobułgarski, turecki). Wschodniosłowiańskie zmieniły się słabiej, bo tu procesy oddziaływania obcych kultur były słabsze. Najbardziej archaicznym językiem okazał się polski, ale też i na obszarze zamieszkiwanym przez Polaków wpływ obcych kultur okazał się najsłabszy.\nWypada zwłaszcza podkreślić, iż historia notuje cały szereg ludów przewalających się w dawnych wiekach przez tereny wschodniej słowiańszczyzny. Nie wspominając już irańskich plemion Kimerów i Scytów, a po nich Sarmatów, wymienić trzeba wypady Wikingów – Rusów (od których wywodzi się historyczna dynastia Rurykowiczów i nazwa Rusi), a także ciągłe najazdy i sąsiedztwo turkijskie (Chazarowie, Bułgarzy wołżańsko-kamscy, Uzowie, Pieczyngowie, Połowcy, Tatarzy), w tym wielowiekową zależność wielkich obszarów Rusi od Tatarów. Kultura ludów turkijskich miała dostatecznie dużo czasu, aby spowodować obserwowaną odrębność języków wschodniosłowiańskich. Słownik rosyjski roi się od turkijskich zapożyczeń, turkijskim wpływem można objaśnić pewne osobliwości gramatyczne (jak częściowa eliminacja czasowników być i mieć) i z pewnością w jakimś stopniu przekłada się to na podobieństwo tekstów.\nW odróżnieniu od języków wschodniosłowiańskich, polski nie podlegał aż tak silnym i długotrwałym wpływom zewnętrznym. Na rozwój literackiego polskiego najsilniejszy wpływ miały czeski i ukraiński – tak się składa, że oba to języki słowiańskie, i być może to właśnie jest przyczyną „centralnej” pozycji polszczyzny w obrębie innych języków słowiańskich. Wysnuwanie zaś z faktów językowych wniosku, że Polacy zamieszkują ziemie „odwiecznie” słowiańskie, jest po prostu nieuzasadnione i zbyt daleko idące.\nPostulowana przez Mańczaka korelacja, do pewnego stopnia potwierdzona danymi z języków romańskich (a więc tylko jednym przykładem, w oparciu o który niebezpiecznie jest budować uogólnienia), może być w dużej mierze dziełem przypadku, a przede wszystkim szczególnych uwarunkowań historycznych. Łacina odgrywała olbrzymią rolę wskutek istnienia imperium rzymskiego przez szereg stuleci. Obszary, na których dziś mówi się językami romańskimi, to niektóre z terenów podbitych przez Rzymian, na których ich kultura zwyciężyła istniejące wcześniej kultury lokalne, a orężem w tej walce były jej wyższość i uwarunkowania polityczne i gospodarcze. Tymczasem ani rzekomo prasłowiańskie tereny nad Odrą i Wisłą ani też tereny nad Dnieprem nie były nigdy centrum imperium, które narzucałoby swoją wyższą kulturę podbitym ludom. Doprawdy trudno o jakiekolwiek analogie między ekspansją języków romańskich a ekspansją Słowian. Nawet więc jeśli dzisiejsze fakty językowe są do jakiegoś stopnia odbiciem chronologii rzymskich podbojów, trudno oczekiwać, aby fakty słowiańskie świadczyły o chronologii imperialnych podbojów naszych przodków – bo takich po prostu nie było. Na obecną postać języków słowiańskich mogły zatem wpłynąć zupełnie inne czynniki niż na obecną postać języków romańskich. Można ująć to tak: języki romańskie rozwijały się przy ekspansji z nieruchomego centrum. W rozwoju języków słowiańskich centrum zaś mogło się przemieścić (na przykład znad Dniepru nad Wisłę), co należy rozumieć tak, że język polski po prostu zmienił się najmniej, bo był poddany najsłabszym wpływom zewnętrznym (niesłowiańskim).\nO ile znamy przykład ekspansji języków wychodzącej z nieruchomego centrum (języki romańskie) i możemy obserwować dziś takie a nie inne zróżnicowanie pochodzących od łaciny języków, o tyle nie znamy szczegółowo przypadku, gdy ekspansja łączyła się na pewno z brakiem takiego nieruchomego centrum o znanej lokalizacji. Chociaż… Ciekawe, jakie wyniki dałaby analiza podobieństw tekstów języków turkijskich metodą prof. Mańczaka. Gdyby pozwalała ona faktycznie na wnioskowanie o pierwotnym zasięgu geograficznym języków, powinna ona wskazać Ałtaj jako jądro grupy, gdyby zaś decydujące okazały się wpływy zewnętrzne, „wyliczonym” centrum mógłby być np. Uzbekistan. Ale nikt dotąd takich badań nie przeprowadził…\nBiorąc pod uwagę wszystkie te ustalenia, nie sposób zlokalizować praojczyzny Słowian gdzie indziej niż w dorzeczu Odry i Wisły.\nNie ustalenia, a założenia, oparte o analizę jednego jedynego przypadku, w dodatku bardzo szczególnego, bo związanego z istnieniem potężnego i rozległego imperium. W historii Słowian trudno o jakiekolwiek analogie.\nTeza to bynajmniej nie nowa, natomiast nowa jest argumentacja, która się różni od wszystkich dotychczasowych tym, iż jest oparta wyłącznie na danych statystycznych, a tym samym ma tę istotną zaletą, że jest całkowicie sprawdzalna. Większość omówionych tu danych statystycznych znaleźć można w mojej książce z roku 1992.\nGdyby – jak chciał Godłowski (1986, s. 45) – praojczyzna Słowian leżała w górnym i może także częściowo w środkowym dorzeczu Dniepru, to oczywiście przedstawione przeze mnie dane statystyczne musiałyby wyglądać inaczej.\nNiekoniecznie, jeśli założyć, że dorzecze Dniepru było później poddane silniejszym obcym wpływom niż np. dorzecze Wisły. Nawet analiza podobieństwa języków romańskich uprawnia do wprowadzenia w tym miejscu takiej właśnie uwagi.\nJęzyki germańskie nie mogłyby być podobne bardziej do słowiańskich niż do bałtyckich, ale – na odwrót – musiałyby nawiązywać bardziej do bałtyckich niż do słowiańskich.\nWątpliwe z uwagi na późniejsze wielowiekowe oddziaływanie, a także na domniemany brak dłuższego sąsiedztwa germańsko-bałtyjskiego w prahistorii. Obszar między Bałtami a Germanami mogli zajmować niekoniecznie Słowianie, ale np. italscy Wenetowie, o których piszą źródła historyczne, a którzy niekoniecznie musieli być tożsami ze Słowianami – tak samo jak XIX-wieczne germańskie Prusy nie były tożsame z wcześniejszymi Prusami bałtyjskimi, jak anglojęzyczni Szkoci z Lowlands nie są tożsami z celtyckimi Szkotami z Highlands, jak romańscy Francuzi nie są tożsami z germańskimi Frankami, jak celtyccy Walijczycy (ang. Welsh) nie są tożsami z romańskimi Włochami ani Wołochami (Rumunami), a nawet nie z celtyckimi Wolkami, jak współcześni Tatarzy nie są tożsami z mongolskimi Tatarami, którzy najechali Polskę w XIII wieku, ani z tzw. Tatarami krymskimi wysiedlonymi przez Stalina do Uzbekistanu, a zwłaszcza jak dzisiejsi słowiańscy Bułgarzy nie są tożsami z turkojęzycznymi Bułgarami, którzy pod wodzą chana Asparucha dokonali podboju pewnych obszarów słowiańszczyzny w VII wieku.\nJęzyk polski nie mógłby być podobny bardziej do staropruskiego niż do litewskiego, ale – na odwrót – musiałby wykazywać więcej zbieżności z litewskim niż ze staropruskim.\nNieprawda, przez wystarczająco długi czas rozwijał się w sąsiedztwie pruskiego, a oddzielony od litewskiego.\nJęzyk irlandzki nie mógłby być podobny bardziej do polskiego niż do litewskiego, ale – na odwrót – musiałby iść w parze częściej z litewskim niż z polskim.\nPonieważ niektórzy zwolennicy koncepcji Godłowskiego twierdzą, że Słowianie, którzy od końca V wieku po Chr. mieli przenikać w dorzecze Wisły i Odry, osiedlali się wśród ludności germańskiej, należy zwrócić uwagę na to, iż w języku pragermańskim zaszło zjawisko zwane germańską przesuwką spółgłoskową, które polegało między innymi na tym, że d w językach słowiańskich przetrwało bez zmian, natomiast w pragermańskim zmieniło się w t (por. pol. dwa, ale ang. two, pol. woda, ale ang. water). Głoska t w językach słowiańskich nie uległa zmianie, natomiast w pragermańskim przeszła w th (por. pol. trzy, ale ang. three, pol. ten, ale ang. the). W językach słowiańskich p się zachowało, natomiast w pragermańskim zmieniło się w f (por. pol. pięć, ale ang. five, pol. pierwszy, ale ang. first). Germańską przesuwką spółgłoskową tłumaczy się też, że polskiemu k odpowiada w angielskim h, por. pol. kto, ale ang. who, pol. kamień, ale ang. hammer (germańska nazwa młota sięga epoki kamiennej, gdy młoty wyrabiano z kamienia), i tak dalej. Poza tym w pragermańskim zaszło zjawisko określane tak zwaną regułą Vernera, to znaczy, że spółgłoski szczelinowe w pewnych warunkach ulegały udźwięcznieniu, np. odpowiednikiem pol. bosy jest ang. bare, w którym r powstało z wcześniejszego *z. Tak więc gdyby było prawdą, że Słowianie, którzy się mieli osiedlać w dorzeczu Wisły i Odry poczynając od schyłku V wieku, poznawali nazwy rzek polskich z ust Germanów, to nazwy polskich rzek musiałyby brzmieć inaczej, niż brzmią, a mianowicie musiałyby wykazywać ślady germańskiej przesuwki spółgłoskowej oraz działania reguły Vernera, a tymczasem śladów takich zupełnie brak.\nNiestety, nie mamy tu do czynienia z rzetelnym argumentem, a z uogólnieniem przeprowadzonym bez dogłębnej analizy faktów. Szkoda, że Mańczak nie sporządził listy takich nazw rzecznych, które musiałyby jego zdaniem brzmieć inaczej, gdyby zostały przejęte od Germanów. Wówczas bowiem udowodniłby sam sobie, że jego argument pozbawiony jest jakiegokolwiek sensu.\nPoza tym sprawa wcale nie jest tak prosta, jak chce ją widzieć Mańczak. Otóż, po pierwsze, nazwy rzek mogły zostać przejęte od Wenetów, a nie od Germanów, a w ich języku nie było żadnej przesuwki. Po drugie, nawet jeśli nazwy te zostały przejęte od Germanów, oni sami mogli się z nimi zapoznać już po zakończeniu procesu przesuwki, gdyż w czasach przesuwki jeszcze ich tu nie było. W każdym razie archeologia potwierdza, że do mniej więcej roku 400 p.n.e. Germanie zamieszkiwali jedynie południową Skandynawię i wybrzeże współczesnych Niemiec. Gdy rozpoczęli ekspansję i zajęli ziemie dzisiejszej Polski, przesuwka spółgłosek w ich języku była już niemal na pewno ukończona. Gdyby bowiem było inaczej, we współczesnych i historycznych językach germańskich obserwowalibyśmy wahania lub niejednolity rozwój fonetyczny, a taki fakt nie ma miejsca. Dlatego właśnie mamy pewność, że w momencie rozpoczęcia ekspansji przesuwka już się dokonała. Po trzecie, Słowianie nie mieli w swoim języku nigdy dźwięku th (þ), i gdyby przejęli „przesuniętą” nazwę zawierającą þ zamiast t, zapewne wprowadziliby z powrotem t zamiast germańskiego þ jako najbliższy dźwięk własnego języka. Podobnie zamiast f mogli użyć p, wracając niejako do stanu z prajęzyka. Wreszcie po czwarte, Mańczak nie wskazuje, które to konkretnie nazwy rzek brzmiałyby inaczej niż brzmią, gdyby zostały według niego przejęte od Germanów.\nW prajęzyku obok *b, *d, *g były również przydechowe *bh, *dh i *gh, które rozwinęły się w b, d, g tak w słowiańskim, jak i w germańskim, bez jakiejkolwiek różnicy. Gdyby więc nazwy rzek zawierające *bh, *dh, *gh zostały przejęte od Germanów, nie moglibyśmy tego w żaden sposób poznać.\nNa koniec warto podkreślić, że stosunkowo mało starych nazw rzek ma ustaloną pewną jakąkolwiek – słowiańską, germańską czy jeszcze jakąś inną – etymologię, a nadto istnieje nazwa, która bywa uważana za przejętą od Germanów i zawierająca przesuwkę, a mianowicie Tanew z germ. *Tanō – nazwa ta miała pierwotnie brzmieć *Danā i miała być pokrewna innym nazwom rzecznym, jak Dunaj, Don, a może i Dniestr, Dniepr, zawierającym irański rdzeń *dan- oznaczający wodę płynącą. Teza o nieobecności nazw rzecznych z przesuwką jest zatem bardzo słaba.\nInni zwolennicy koncepcji Godłowskiego utrzymują, że zanim się Słowianie pojawili w dorzeczu Odry i Wisły, Germanie to terytorium opuścili (tak twierdzi np. Wróblewski 1999). Innymi słowy, Słowianie mieli wejść do bezludnego kraju. Jest to też nieprawdopodobne, gdyż nazwy rzek polskich rozpadają się na dwie kategorie: 1. nazwy zrozumiałe dla Polaka, takie jak Kamienna, Bystrzyca czy Prądnik, które są stosunkowo świeżej daty, oraz 2. nazwy dla Polaka niezrozumiałe, takie jak Wisła, Odra, Raba, Soła, Nysa, Nida, Bug, Drwęca, Gwda, Skrwa itd., które powstały w zamierzchłej przeszłości, na setki czy nawet tysiące lat przed V wieku po Chr. Tymczasem w V wieku nie było jeszcze atlasów geograficznych, nie mówiąc już o tym, że ówcześni Słowianie byli analfabetami. W tym stanie rzeczy nasuwa się pytanie, w jaki sposób Słowianie, którzy się mieli pojawić w bezludnej krainie, poznali nazwy rzek używane w dorzeczu Odry i Wisły przed ich przybyciem.\nWarto może zauważyć, że skoro Wisła, Odra, Raba itd. są dla Polaka niezrozumiałe, jest dość mało prawdopodobne, by nazw tych Słowianie nie przejęli od wcześniej mieszkającego tu ludu. Niekoniecznie były to plemiona germańskie – część z tych nazw ma etymologię wenetyjską, mesapijską lub tracką. W każdym razie trudno upierać się, że Słowianie są odwiecznymi mieszkańcami terenów nad Wisłą, Odrą, Rabą itd. – gdyby tak było, nazwy te byłyby słowiańskie, a nie są.\nAby móc zaakceptować tezę Godłowskiego, że się Słowianie pojawili w dorzeczu Odry i Wisły dopiero w V wieku po Chr, trzeba by przyjąć, iż wśród owych niepiśmiennych Słowian był geniusz, który na 1400 lat przed XIX-wiecznymi uczonymi odkrył germańską przesuwkę spółgłoskową oraz zjawisko, którego dotyczy reguła Vernera, i, mało tego, zdołał nakłonić swych rodaków, żeby z przejętych z ust Germanów nazw rzek polskich wyrugowali wszelkie naleciałości germańskie. Albo też trzeba by przypuścić, że wśród Słowian osiedlających się w bezludnym kraju znalazł się genialny jasnowidz, który odgadł nazwy wielu rzek polskich, jakie powstały przed V wieku, i, mało tego, potrafił przekonać swych ziomków, żeby tych właśnie nazw używali. Ale czy to jest możliwe? Niestety, na to równie zasadnicze jak kłopotliwe pytanie żaden spośród tak licznych dziś zwolenników Godłowskiego nie zechciał odpowiedzieć. Osobiście sądzę, że ani jedno, ani drugie możliwe nie jest, i dlatego koncepcję Godłowskiego uważam za błędną.\nW całym tym fragmencie dominuje barwna i miejscami zabawna retoryka, mało zaś logiki i faktów.\nTak wyglądał mój referat wygłoszony na zebraniu „okrągłego stołu”. W międzyczasie ukazał się jednak wybór pism Godłowskiego (2000), o którym wspominałem w słowie wstępnym. Trudno nie odnieść się do choćby paru wypowiedzi w nim zawartych.\nZdaniem Godłowskiego (2000, s. 221):\n„… bardzo istotnym dowodem na wschodnią lokalizację siedzib prasłowiańskich są nazwy drzew. Własne prasłowiańskie nazwy noszą drzewa znane na terenach naddnieprzańskich; natomiast cały szereg gatunków występujących w dorzeczu Wisły i Dniestru, lecz nie potwierdzonych w dorzeczu Dniepru, posiada nazwy, które zostały zapożyczone z języków germańskich lub innych. Ten argument… Rostafińskiego…, rozbudowany przez… Moszyńskiego…, częstokroć nie jest doceniany…, mimo że… nic nie stracił ze swej siły przekonywania”.\nBy wykazać kruchość tego argumentu, wystarczy zestawić łacińskie nazwy tych drzew z francuskimi:\nBuk fagus hêtre (germ.)\nCis taxus if (celt.)\nJawor acer platane (gr.)\nModrzew larix mélèze (celt. lub przedindoeur.)\nŚwierk picea sapin (celt.)\nZatem Francuzi nazywają buk, cis, jawor, modrzew i świerk nazwami niełacińskiego pochodzenia, choć Rzymianie, którzy 2000 lat temu podbili Galię, drzewa te znali. W tym stanie rzeczy, przyjmując nawet za Moszyńskim, że wszystkie wymienione słowiańskie nazwy drzew są niesłowiańskiego pochodzenia, nie można na tej podstawie wnioskować, że drzewa te w praojczyźnie Słowian nie rosły.\nMożna natomiast wnioskować, że nazwy, które mają etymologię słowiańską (a do nich należą te o zasięgu wschodnim), oznaczają drzewa, które rosły w praojczyźnie Słowian. Ponadto przykład francuski jest o tyle szczególny, że język ten powstał z nawarstwienia się romańskiego na galijski, na co z kolei silnie oddziałał frankoński. W rozwoju języków słowiańskich nie obserwujemy równie silnych oddziaływań i nawarstwień.\nKomentarz do etymologii francuskich nazw drzew: hêtre z frankońskiego hêster, zapisane w wieku XIII w tekście łacińskim jako hestrum, zastąpiło wcześniejsze rodzime fou < fagus; if wywodzi się z galijskiego ivos; platane z greki za pośrednictwem łaciny średniowiecznej; mélèze, wcześniej także melze, zawiera przedindoeuropejską nazwę góry, mal lub mel; sapin, obecnie ‘jodła’, nie jest słowem celtyckim, lecz pochodzi od płac. sappīnus < *sappo-pīnus, gdzie sappo- ma istotnie pochodzenie celtyckie, natomiast drugi człon jest łacińską nazwą sosny; w starofrancuskim używano także czysto celtyckiego terminu sap.\nPodobnie się zdarza zresztą nie tylko z nazwami drzew, ale i z innymi zapożyczeniami. Na przykład polska nazwa tańca jest niemieckiego pochodzenia, ale z tego bynajmniej nie wynika, jakoby nasi przodkowie nauczyli się tańczyć dopiero od Niemców. Tańczyć umieli i wcześniej, ale tańczenie pierwotnie nazywali pląsaniem.\nPo łacinie pokój się nazywa pax, a wojna bellum. Słowo pax przetrwało we wszystkich językach romańskich, por. fr. paix, wł. pace itd., natomiast wyraz bellum nie zachował się w żadnym języku romańskim: Rumuni wojnę nazywają război, a więc wyrazem słowiańskiego pochodzenia, natomiast pozostałe ludy romańskie używają wyrazu pochodzenia germańskiego typu fr. guerre, wł. guerra itp. Ale czyż z tego wynika, że Rzymianie byli narodem pacyfistów? Wprost przeciwnie, wiadomo, że Rzymianie byli jednym z najbardziej wojowniczych ludów starożytności.\nMańczak ma całkowitą rację, że argument wysunięty z braku czegoś nie jest właściwie żadnym argumentem. Właśnie dlatego rzekomy czy też rzeczywisty brak nazw rzecznych zawierających germańską przesuwkę o niczym nie świadczy. Można natomiast wyciągać wnioski z obecności czegoś. Obecność w językach słowiańskich tylko im właściwych nazw drzew odnoszących się do gatunków rosnących na Ukrainie upoważnia właśnie do pewnych stwierdzeń.\nZa wschodnią ojczyzną Słowian świadczyć by mogły i inne pozytywne fakty językowe, jak na przykład rodzina wyrazów bóg, bogaty, ubogi, zboże urobiona od terminu obecnego w językach irańskich (ale nie np. w germańskich). Pozytywną przesłanką są też zbieżności słowiańsko-kaukaskie (np. wyraz jelito) oraz słowiańsko-turkijskie, z których przynajmniej część wydaje się starsza od zapożyczeń z czasów Tatarów, Bułgarów czy Pieczyngów. To są wszystko fakty pozytywne, trudne do wytłumaczenia na gruncie hipotezy autochtonicznej.\nNa stronie 357 Godłowski twierdzi, że na pierwszym etapie wielkiej ekspansji Słowian dochodzi do „ostatecznej krystalizacji etnosu słowiańskiego” między Karpatami a Prypecią i Dnieprem, „a następnie do jego rozprzestrzenienia się na południu po dolny Dunaj”, a na stronie 281 dodaje, że w VI wieku Słowianie rozwijają swoją ekspansję „nad dolnym Dunajem, co jest zrozumiałe, jeśli przyjmiemy, że punkt wyjścia tej ekspansji znajdował się na terenie Ukrainy, ale nie Polski”. Badania nad przedhistorycznymi migracjami Słowian doprowadziły mnie do wniosku, że południowa Słowiańszczyzna powstała dzięki ekspansji jedynie ludności zachodniosłowiańskiej, a migracja wywodząca się z zachodniej Słowiańszczyzny odbywała się najpierw w kierunku obszaru serbsko-chorwackiego, a tam się rozwidliła w kierunku obszaru słoweńskiego oraz obszaru bułgarskiego. Forma zapożyczeń słowiańskich w grece i rumuńskim wskazuje na to, że się Słowianie pojawili w Grecji wcześniej niż w Rumunii. Oto jeden z dowodów na to. Głoski r i l nazywane są płynnymi, a słowa polskie gród i mleko wywodzą się od form prasłowiańskich *gordъ wzgl. *melko. Tak więc w polszczyźnie zaszło zjawisko zwane metatezą (inaczej przestawką) płynnych: w prasłowiańskim r i l znajdowały się po samogłoskach, a w polskim znalazły się przed samogłoskami. Otóż na uwagę zasługuje, że zapożyczenia słowiańskie w grece charakteryzują się brakiem metatezy płynnych, por. nazwę miejscowości Gardiki, która jest odpowiednikiem polskiej nazwy Grodziec lub Grójec. Natomiast w rumuńskim są nieliczne zapożyczenia wykazujące brak metatezy, np. kałuża to po rumuńsku baltă (odpowiednik polskiego błoto), jednak dla znacznej większości starych zapożyczeń w rumuńskim charakterystyczna jest metateza płynnych, por. brazdă ‘bruzda’.\nBrak metatezy występuje również na terenach pomorskich (np. Karwia, Białogard wobec krowa, gród). Tak nazwy z Grecji, jak i z Pomorza leżą na obszarach peryferyjnych, gdzie nowinki językowe w rodzaju przestawki płynnych po prostu nie docierały w związku z postępującym różnicowaniem dialektycznym słowiańszczyzny. Z analogicznego powodu np. peryferyjny portugalski zachował kilka łacińskich słów zastąpionych przez nowsze określenia we wszystkich innych językach romańskich.\nCo do Rumunii, nie została ona nigdy zeslawizowana, ale Słowianie mogli przecież przejść przez jej teren i pójść dalej podobnie jak być może Hunowie, Awarowie czy Madziarowie (Węgrzy), którzy zatrzymali się dopiero w Panonii. Wcześniej Panonia była zapewne także centrum rozprzestrzeniania się Słowian Południowych, a więc mogli oni przejść Rumunię bez zatrzymywania się na dłuższy pobyt. Zapożyczenia w rumuńskim z metatezą płynnych pochodzą natomiast z późniejszego czasu; przybyły tu być może dopiero wraz ze słowiańską wersją chrześcijaństwa (są to więc zapożyczenia nie tyle słowiańskie, ile z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego).\nMańczak może mieć jednak częściowo rację. Istnieją dane językowe uprawniające do wywodzenia Słoweńców i częściowo Chorwatów od Słowian zachodnich, a zbieżności ich języków z bułgarskim i macedońskim można tłumaczyć późniejszym długotrwałym sąsiedztwem. Jednak te rozważania mają się nijak do dyskusji nad praojczyzną Słowian. Wystarczy prześledzić skomplikowane drogi migracji plemion germańskich w okresie wędrówki ludów. Słowianie mogli się przemieszczać równie nieskładnie i pewne obszary mogły być zasiedlane przez różne mieszające się fale migracyjne wychodzące z różnych kierunków (m.in. mamy podstawy, by wnioskować o przejściowym zamieszkiwaniu niegdyś Chorwatów, a także Serbów, na ziemiach obecnej Polski).\nPonadto stare zapożyczenia słowiańskie w rumuńskim mają odpowiedniki tylko w bułgarskim i (w mniejszej mierze) serbsko-chorwackim. Gdyby dzisiejszy obszar macedońsko-bułgarski został zasiedlony przez przybyszów ze wschodniej Słowiańszczyzny (jak to sugeruje Godłowski), należałoby wśród starych zapożyczeń słowiańskich w rumuńskim oczekiwać jakichś śladów wpływów wschodniosłowiańskich, a tymczasem śladów takich zupełnie brak.\nNiekoniecznie. Po prostu „wschodniosłowiańskość” uformowała się znacznie później, już po zasiedleniu Bałkanów. A Rumunia mogła znajdować się na trasie migracji, mogła też na tej trasie się nie znajdować. Jest to bez znaczenia, skoro wczesne wpływy słowiańskie w Rumunii zatarły się zupełnie lub nałożyły się na nie wpływy późniejsze z VIII–IX wieku.\nWreszcie postać fonetyczna najstarszych zapożyczeń słowiańskich w rumuńskim wskazuje na to, że pojawienie się Słowian na obszarze Rumunii należy wiązać z ekspansją pierwszego państwa bułgarskiego na terytorium dzisiejszej Rumunii w VIII, a zwłaszcza IX wieku (Mańczak 1997). Wszystko to tłumaczy, czemu – jak pisze Godłowski na s. 98 – na „obszarach, położonych na północ i na północny wschód od dolnego Dunaju, ceramika typu praskiego nie pojawia się tak często i tak masowo, jak byśmy to mieli prawo oczekiwać”.\nNa stronie 39 Godłowski powiada, że:\n„… co do Fennów, to z opisu zawartego w Germanii jasno wynika, że chodzi tu o prymitywne, łowiecko-zbierackie ludy zamieszkujące strefę leśną północno-wschodniej Europy. Odnośnie do Peucynów wiadomo z innych źródeł, że siedziby ich znajdowały się na zewnętrznym łuku wschodnich Karpat. Zajmujący lesiste obszary pomiędzy Fennami a Peucynami Wenedowie… zamieszkiwaliby więc tereny położone w przybliżeniu na obszarze dzisiejszej północno-zachodniej Ukrainy, Białorusi i ewentualnie też wschodnich krańców Polski”.\nNawiasem mówiąc, Peucynowie (Bastarnowie) uważani są za lud germański podległy wpływom celtyckim (zob. np. http://wiem.onet.pl/wiem/012cc5.html). Jeśli „Odrowiśle” zajmowali Słowianie, obecność plemienia germańskiego tak daleko na wschód musi wydać się co najmniej dziwna.\nZupełnie inaczej tę wypowiedź Tacyta interpretuje znany indoeuropeista Schmid (1992, s. 131):\n„Geographisch läßt sich aus Suebiae finis und der Reiche Peucini, Venethi, Fenni, die offenbar von Süd nach Norden geordnet ist, wenig entnehmen. Nimmt man noch Ουενεδικος κολπος des Ptolemaios hinzu und schließt sich der Meinung an, daß damit die Danziger Bucht gemeint sei, dann bleibt der Raum zwischen Oder, die bei Ptolemaios auch Συηβος ποταμος heißt, und der Weichsel… übrig… Aus dem stimmhaften -d- wird gemeinhin auch ein Einfluß der germanischen Lautreschiebung entnommen, so daß auch eine Nachbarschaft zu irgendeinem germanischen… Stamm vorausgesetzt werden darf”.\nJak z tego widać, Schmid lokalizuje Wenedów między Odrą a Wisłą.\nI Schmid ma zapewne rację. Jednak już identyfikowanie ptolemeuszowskich Wenedów ze Słowianami jest dość dowolną interpretacją. Ich podana w germańskiej wersji nazwa („Einfluß der germanischen lautschriebung”, reguła Vernera; inne źródła podają „Veneti” przez „t”) może równie dobrze odnosić się do italskich Wenetów, których język znamy z inskrypcji i który na pewno nie jest słowiański.\nNa szczególną uwagę zasługuje następująca wypowiedź Godłowskiego ze s. 234:\n„… domniemana migracja z górnodnieprzańskiej strefy leśnej w przypadku nosicieli kultury typu praskiego nie jest jednoznacznie uchwycona w materiale archeologicznym, musi być zatem traktowana jako hipoteza”.\nMigracja o charakterze wędrówki ludów, a zatem przebywanie w krótkim czasie dużych odległości, może dawać właśnie taki niejasny obraz archeologiczny. Warto jednak podkreślić, że dane archeologiczne tym bardziej nie popierają hipotezy autochtonicznej.\nKrytyka pozostałej części artykułu Mańczaka zostanie pominięta, bo trudno dyskutować w kwestii uznania bądź nieuznania czyjegoś autorytetu, lepiej jest dyskutować merytorycznie. Poza tym problem potomków B i C w zestawieniu z wpływami lub ich brakiem został przedstawiony w tak mętny i niezrozumiały sposób, że trudno o jakikolwiek komentarz.\nmetoda zastosowana przez prof. Mańczaka oparta jest na spostrzeżeniach jednostkowych (rozwój języków romańskich) i przenoszenie jej na inne przypadki wymaga dodatkowego uzasadnienia, którego brak,\nw ekspansji języków romańskich grały rolę inne czynniki niż przy ekspansji Słowian; w tym drugim przypadku zwłaszcza nie było kulturalno-gospodarczo-politycznego centrum, jakim był Rzym dla zromanizowanych ludów,\notrzymane wyniki podobieństwa języków słowiańskich są oczywiście sprawdzalne i nie podlegają dyskusji, ale ich interpretacja nie musi być wcale aż tak jednoznaczna, jak chce tego prof. Mańczak,\nanaliza toponimii, w tym hydronimii (nazw rzek), być może nie dostarcza silnych dowodów za tym, że Słowianie mieszkali pierwotnie nad Dnieprem, tym bardziej jednak nie dostarcza argumentów za ojczyzną nadwiślańską,\nkrótko mówiąc rozważania profesora Mańczaka wcale nie rozwiązują ostatecznie kwestii pochodzenia Słowian.\nNie można oczywiście zdecydowanie twierdzić, że na pewno nie ma on racji, jednak wyciągnięte przez niego wnioski wcale nie są tak nieodparte, jakby sam chciał. Przedstawiona w częściach poprzednich analiza całego szeregu innych argumentów (w tym faktów językowych) czyni hipotezę autochtoniczną mało prawdopodobną.\nSłowianie jądrem rodziny indoeuropejskiej?\nZwolennicy autochtonizmu Słowian, tj. poglądu, że wyjściowy punkt ich ekspansji znajdował się w Polsce, dowodzą często także uprzywilejowanego położenia Słowian w obrębie ludów indoeuropejskich. Ich zdaniem w dzisiejszej Polsce znajdowała się indoeuropejska praojczyzna, i to właśnie stąd wychodziły kolejne fale migracji. Taki właśnie pogląd prezentuje w licznych publikacjach (m.in. Wieża Babel) także prof. Mańczak. Co więcej, w opinii wielu tzw. pasjonatów starożytności Słowianie są „jądrem” lub „korzeniem” narodów, strażnikami najczystszej indoeuropejskości, wszyscy inni zaś to emigranci, odszczepieńcy, mieszańcy, którym daleko im do Słowian (a w ich obrębie – do Polaków).\nDoszukiwanie się „jądra” czy „korzenia” czy to konkretnej grupy języków, czy to całej rodziny indoeuropejskiej, w jakimś konkretnym języku używanym współcześnie, jest ulubionym zajęciem nawiedzonych łowców językowych sensacji i ludzi owładniętych manią stwarzania alternatywnych wersji historii. Autor tego artykułu odcina się od takich ludzi zdecydowanie, nie bawi się w tego typu rozważania i prezentuje stanowisko nauki, a w każdym razie posiłkuje się metodą naukową. Ta zaś każe patrzeć na język przez pryzmat historii, a nie osobistych wyobrażeń. Jądrem czy korzeniem może być więc co najwyżej język, od którego pochodzą inne. Warunku tego język polski nie spełnia. Przecież gdy istniał niegdyś tylko jeden język Słowian (może nawet jeszcze w czasach Cyryla i Metodego, choć wtedy już silnie rozbity na dialekty), nie był to język polski, lecz ogólnosłowiański. Język czeski czy bułgarski nie pochodzą przecież od polskiego. To kwestia nazewnictwa, ale też szacunku dla faktów.\nJęzyk słowiański z roku mniej więcej 850 znamy dość dobrze, i to właściwie w kilku wersjach. Oprócz literackiej normy wypracowanej przez braci z Solunia, o których więcej w innym artykule, mamy jeszcze tzw. redakcje (m.in. ruską i „słoweńską”). Nie są to raczej zapisy rzeczywistych, istniejących wtedy dialektów, ale mimo to pozwalają nam one wnioskować na temat tego, jak owe dialekty wówczas wyglądały. Potwierdzić możemy więc to, że nie były od siebie zbyt odległe, ale też i to, że nie przypominały jakoś specjalnie języka polskiego takiego, jaki znamy z późniejszych o kilkaset lat zapisów. Należy przez to rozumieć, że przypominały go w podobnym stopniu jak przypominały i inne współczesne języki słowiańskie.\nŹródło poglądów o wyjątkowym znaczeniu tego czy tamtego języka leży bardziej w psychologii niż w lingwistyce. I tak, istnieją Polacy przekonani o szczególnym znaczeniu naszego języka ojczystego. Są także Litwini przekonani, że ich język jest najbardziej archaiczny wśród indoeuropejskich (a niektóre ich argumenty są trudne do zbicia). Sporo mieszkańców Indii do dziś uczy się sanskrytu (który jest w tym rejonie świata zdecydowanie popularniejszy niż obecnie u nas łacina), i ludzie ci bardzo często uważają, że jest to niemal język praindoeuropejski (i znów, niektóre ich argumenty naprawdę zasługują na uwagę). Nie ma jednak chyba na przykład Rosjan, którzy uważaliby, że polski jest „jądrem” języków słowiańskich, jakkolwiek to rozumieć.\nJedynie niektórzy spośród nas Polaków uważają nasz język za szczególnie wyróżniony, i nie dzieje się to dla jakichkolwiek argumentów naukowych, ale tylko z powodu poczucia dumy narodowej (z której jesteśmy znani) i heroicznej historii narodu.\nPrawdą jest, że polski zachował pewne archaizmy (ogólno)słowiańskie (czy jak chcą inni: prasłowiańskie), ale też wiele takich archaizmów stracił. Trudno byłoby się dziś licytować na archaizmy, czy to leksykalne, czy to gramatyczne, bo każdy język słowiański zachował coś interesującego z tamtego odległego okresu, gdy istniał tylko jeden język słowiański. Takie bowiem postępowanie nie prowadzi w ogóle do celu. Pokażemy to na ciekawym przykładzie.\nOto bowiem wiadomo na przykład, że angielski bardzo oddalił się od indoeuropejskiego pratypu, że jest językiem silnie, nie do poznania wręcz zmienionym. Jego fonetyka wykazuje wiele cech osobliwych, większość słownictwa została zapożyczona, a gramatyka bardziej przypomina języki indiańskie niż indoeuropejskie. A mimo to okazuje się, że właśnie angielski zachował, i to jako jedyny (!) język indoeuropejski pewien archaizm, z którego Anglicy (i inni Anglosasi) mogą być naprawdę dumni. Otóż jedynie w angielskim (przynajmniej początkowe) „w” nie zmieniło swojej wymowy! W każdym innym języku indoeuropejskim zaszły natomiast w tym zakresie jakieś zmiany. Często na miejscu dawnego [w] wymawia się dziś [v]. Tak właśnie dzieje się w języku polskim, mimo że nasza ortografia (oparta na niemieckiej) wskazuje co innego. W pewnych językach (w greckim) spółgłoska ta zanikła, i to często bez śladu. Są też języki, gdzie dawne „w” jest do dziś pisane „w” i pozostaje odrębne od „v”, ale i tak jego wymowa zmieniła się w porównaniu ze stanem praindoeuropejskim – tu należą języki łużyckie i język niderlandzki, w którym [w] pozostało półsamogłoską, ale ma wymowę wargowo-zębową, a nie czysto wargową jak w angielskim i jak w praindoeuropejskim.\nPrzykład ten pokazuje dobitnie, że nawet języki najbardziej zdawałoby się odległe od wspólnego pnia mogą przechowywać w sobie coś absolutnie archaicznego i unikalnego zarazem. W grupie słowiańskiej takich archaizmów można się doszukać w każdym języku. U nas mogą to być tzw. samogłoski nosowe, w istocie istniejące tylko w ortografii, bo faktycznie zastąpione przez nosowe dwugłoski. Zachowanie nosowości (w tej czy innej postaci) jest zresztą unikalne na poziomie języków literackich, ale już nie dialektów. Archaiczną cechą języka rosyjskiego jest ruchomy akcent, którego miejsce jest tam zachowane najwierniej. W słoweńskim cechą archaiczną pozostaje liczba podwójna (obecna też w językach łużyckich), w serbsko-chorwackim taką cechą są tony (zwane na ogół – zresztą błędnie – intonacjami), w bułgarskim zaś – dobrze zachowane dawne czasy przeszłe: aoryst i imperfekt.\nPozostaje jednak pytanie, co właściwie spowodowało, że Mańczak, jakby nie patrzeć utytułowany lingwista z liczącym się na świecie dorobkiem naukowym, przynajmniej w pewnych obszarach zainteresowań językoznawstwa, znalazł argumenty, by to w Polsce właśnie szukać praojczyzny Słowian i Indoeuropejczyków, i że w ślad za nim poszli fanatyczni zwolennicy uprzywilejowanej roli, jaką rzekomo odegrał nasz kraj (i nasz naród) w dość odległej historii. Najtrafniej odpowiada na to pytanie inny znany polski lingwista, który przyznaje, że wprowadzenie statystyki do językoznawstwa nie było wcale złym pomysłem, tyle tylko, że Mańczak, zwolennik dokonywania obliczeń, zapomniał chyba zupełnie, co i w jakim celu liczy.\nNie ma chyba podstaw do stwierdzenia, że obliczenia Mańczaka dotyczące ilości zbieżności w paralelnych tekstach (nie w słownikach) porównywanych języków są błędne. Wynika z nich między innymi, że:\nwśród języków romańskich najwięcej (tekstowych) zbieżności z innymi językami grupy zachował włoski, na drugim miejscu pozostaje portugalski, następnie kolejno hiszpański, kataloński, francuski, prowansalski, retoromański (romanche), sardyński i rumuński,\nwśród języków słowiańskich pierwszą pozycję zajmuje język polski, kolejne to: czeski, słowacki, górnołużycki, białoruski, rosyjski, serbsko-chorwacki, słoweński, ukraiński, dolnołużycki i bułgarski,\nwśród języków germańskich najwięcej zbieżności łączy język gocki z górnoniemieckim, kolejne na liście są środkowoniemiecki, dolnoniemiecki, duński i szwedzki,\njeśli porównać wymienione języki germańskie z polskim, najwięcej zbieżności w tekstach wykazuje gocki, następnie górnoniemiecki itd., w tej samej kolejności jak wyżej, z czego wynikać ma, że indoeuropeizacja obszaru germańskiego posuwała się z południa na północ,\nwśród współczesnych języków indoeuropejskich najwięcej zbieżności z innymi zachował – spośród zbadanych przez Mańczaka – język polski, następnie litewski, niemiecki, włoski, irlandzki, nowogrecki, hindi, ormiański i albański.\nI choć te akurat wyniki nie podlegają zanegowaniu, to jednak trudno doprawdy przystać na wszystkie rzekomo wypływające z nich wnioski. Mańczak twierdzi bowiem, że wobec faktu, że włoski jest dziś używany na wyjściowych obszarach ekspansji języków romańskich, trzeba także przyjąć, że język polski używany jest na wyjściowym obszarze ekspansji słowiańskiej i indoeuropejskiej, a punktem startowym migracji Gotów nie była Skandynawia, ale południowe Niemcy.\nOto lista wybranych spostrzeżeń, które zadają kłam twierdzeniu Mańczaka, że ilość zbieżności w tekstach paralelnych języków miałaby dawać podstawy do wnioskowania o lokalizacji geograficznej centrum migracji:\ndrugie miejsce wśród języków romańskich zajmuje zdecydowanie peryferyjny portugalski, a nie sardyński czy prowansalski,\nhiszpański wykazuje mniej zbieżności z innymi językami romańskimi niż portugalski, a więcej niż kataloński (przeciwnie do lokalizacji geograficznej tych trzech języków względem Rzymu),\nfrancuski wykazuje więcej zbieżności z innymi językami romańskimi niż prowansalski, co także jest wbrew oczekiwaniom wynikającym z rozumowania Mańczaka,\nlokalizacja obszarów językowych prowansalskiego i katalońskiego jest również odwrotna niż sugerowałyby otrzymane wyniki,\npodobieństwo zbliżonych do siebie języków górnołużyckiego i dolnołużyckiego do pozostałych języków słowiańskich różni się diametralnie, w dodatku mimo ich bliskości geograficznej (wśród 11 badanych języków słowiańskich, górnołużycki znajduje się na miejscu 4., zaś dolnołużycki na przedostatnim, 10.),\nmigracja Gotów ze Skandynawii nie jest spekulacją i została zaświadczona wieloma niezbitymi faktami dostarczonymi przez archeologów, historyków i językoznawców,\nza naukowy pewnik uważa się twierdzenie, że to właśnie Goci byli twórcami kultury wielbarskiej, rozciągającej się wzdłuż dolnej Wisły, a następnie wzdłuż Bugu,\nnie bez powodu jedną ze szwedzkich wysp nazwano Gotlandią, a dzisiejszą południową Szwecję – Gotalandią,\narcheologia wykazała łączność kulturową ludności zamieszkującej zwłaszcza Gotalandię z przybyszami, którzy zapoczątkowali istnienie kultury wielbarskiej,\nnie znajdujemy natomiast jakichkolwiek śladów obecności Gotów w południowych Niemczech, tak w nazewnictwie obiektów geograficznych, jak i w znaleziskach archeologicznych,\nJordanes, mnich pochodzenia gockiego, opisuje w VI wieku dzieje wędrówki Gotów z ojczyzny – Skandzy (Gotalandii) – na południe do Gothiskandzy (ujście Wisły),\narcheologia dostarcza dowodów, że dawni Germanie nie zajmowali w ogóle terenów południowych Niemiec, o czym więcej w osobnym artykule\ntereny obecnych południowych Niemiec zajęte były wcześniej przez Celtów (częściowo aż do przełomu er), na co również istnieją dowody archeologiczne, zatem kierunek migracji Germanów był odwrotny niż to sugeruje Mańczak, z północy na południe,\nzwolennicy szczególnie archaicznego charakteru litewskiego z jednej strony, a sanskrytu z drugiej, dysponują argumentami, które trudno zlekceważyć,\nhindi wywodzi się z bardzo archaicznego i bliskiego prajęzykowi sanskrytu, a podczas rozwoju tego języka znacznie zwiększyła się odległość dzieląca go od nieindyjskich języków indoeuropejskich, co jednak nie było spowodowane migracją, ale wyłącznie ciągłym wpływem sąsiednich języków na przestrzeni wieków,\narcheologia nie dostarcza żadnych przesłanek mogących uprawdopodobniać tezę, że to obecna Polska była centrum migracji Indoeuropejczyków (wspiera za to silnie hipotezę kurhanową – pogląd o lokalizacji tej praojczyzny na obszarze dzisiejszej Ukrainy i południowej Rosji),\nmigracje Indoeuropejczyków były związane z zastosowaniem ulepszonych odmian brązu, którego wytwarzanie rozpoczęło się na obszarze Kaukazu, zatem praojczyzna Indoeuropejczyków nie mogła leżeć zbyt daleko od tego rejonu (warunek ten spełnia zarówno dominująca hipoteza kurhanowa, jak i konkurencyjne hipotezy lokujące indoeuropejską praojczyznę w Anatolii lub Armenii).\nWobec wszystkich tych spostrzeżeń wnioski, jakie wyciąga Mańczak ze swoich obliczeń, należy zdecydowanie odrzucić jako całkowicie nieuzasadnione. W efekcie nie można zatem twierdzić, że analizy językoznawcze wspierają tezę o autochtonizmie Słowian, a tym bardziej domniemanie o lokalizacji praojczyzny Indoeuropejczyków na terenie Polski.\nO nazwach Słowian [1, 2]


Biblia miłosierdzia. Rozważania na każdy dzień | kmt.pl\nformat: 116 x 169, stron: 763, oprawa: miękka\nŚwięta Faustyna Kowalska napisała w Dzienniczku, że człowiek nie jest w stanie zgłębić tajemnicy Boga, ale może Go poznawać, rozważając Jego przymioty. W niniejszej książce znajduje się 366 medytacji na każdy dzień. Refleksje te nawiązują do wybranych fragmentów Pisma Świętego. To prawdziwy drogowskaz, dzięki któremu odbiorca będzie mógł wzbogacić swe życie duchowe, naśladując Jezusa Chrystusa w codziennym życiu.


czarny swterek z wełną M&S - Ubrania vintage - DecoBazaar\n> czarny swterek z wełną M&S (nr 6238556)\nprosty sweter marki M&S. materiał 50% akryl 50% wełna. prosty fason, dekolt w serek. Stan bardzo dobry. Rozmiar z metki 13-14 lat, a tak wygląda na manekinie małe 38. Powinien pasować na 38-42. Podaję wymiary mierzone na płasko;\ndługość rękawa mierzona od szyi 75cm\nTAGI: #akryl, #m&s, #vintage, #wełna


Jakość Obsługi - profil firmy 3Gravity\n3Gravity jest to punkt zajmujący się serwisem rowerowym i\n3Gravity jest to punkt zajmujący się serwisem rowerowym i narciarskim i sprzedażą sprzętu rowerowego i snowboardowego i narciarskiego. Oddałem tam do serwisu swoje bardzo wysłużone narty atomiki . Za korzystną cenę został wykonany na nich pełny serwis z czyszczeniem , smarowaniem, uzupełnianiem ubytków, polerowaniem....Wyglądają jak "nówki". Bardzo miła i fachowa obsługa.Krótkie terminy realizacji.\n3Gravity Warszawa , ul. Lipowa 7a\nOdwiedzałeś ostatnio 3Gravity?


Charytatywny turniej siatkarski na rzecz WOŚP – Centrum Rozwoju Kultury Fizycznej\nCharytatywny turniej siatkarski na rzecz WOŚP\n2 lipca 2021 30 grudnia 2021 bhinc\nPrzypomnijmy. W styczniu podczas gminnych licytacji na rzecz 29 Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy CRKF AKWEN wystawiło mecz siatkówki z drużyną AKWENu, za skromną cenę wywoławczą – 100 zł. Licytacja przebiegała bardzo burzliwie, jej zwycięzca PSS Junior zaoferował ostatecznie 1500 zł. To był niespodziewany dla nas sukces. Ale finał, który jak się okazało nastąpił nieco później, przeszedł nasze najśmielsze oczekiwania. Padła propozycja, by każda z biorących w licytacji drużyn, a było ich obok zwycięzcy jeszcze cztery, wpłaciła najwyższą proponowaną przez siebie stawkę. Dołożyli się pracownicy AKWENu (członkowie drużyny) i ostatecznie na konto WOŚP wpłynęło 5 456 zł. I to był bezdyskusyjnie gminny rekord!\nDługo czekaliśmy, aby rozegrać turniej w czasie panującej pandemii. Wreszcie stało się to możliwe 12 czerwca. Stanęło w szranki sześć drużyn, każda zgodnie z regulaminem musiała mieć w swoim składzie przynajmniej jedną kobietę. Zasada turnieju była prosta – każdy gra z każdym, rozgrywamy dwa sety i liczymy punkty do 15. W finale spotykają się najlepsi z najlepszymi i walczą o miejsce pierwsze i drugie, i odpowiednio o kolejne miejsca pozostali.\nZaskakujący był wysoki poziom gry niektórych drużyn. A właściwie dwóch, które ostatecznie rozegrały mecz finałowy: drużyny Zielone Wzgórza Murowana Goślina i Volley Bulls.\nChoć podstawowym celem turnieju była – oczywiście – zabawa, towarzyszyła mu prawdziwie sportowa rywalizacja i emocje sięgały zenitu. Spędziliśmy w hali sportowej w Czerwonaku prawie siedem niezwykle intensywnych godzin. Zwycięscy – młodzi sportowcy z Murowanej Gośliny otrzymali puchar, który zgodnie z naszą intencją ma być pucharem przechodnim. Liczymy bowiem na to, że organizacja turnieju siatkówki z okazji finałów WOŚP stanie się gminną tradycją. Pozostałe drużyny otrzymały piłki do siatkówki podpisane przez drużynę AKWENu – pomysłodawcę i gospodarza wydarzenia.\nA tak wyglądała ostateczna klasyfikacja:\nZIELONE WZGÓRZA MUROWANA GOŚLINA\nUKS GO BASKET KICIN\nLEPSZA GMINA CZERWONAK I PRZYJACIELE\n← Wydłużone godziny otwarcia Orlika w wakacje\nFestiwal tenisa – relacja →\nAKWEN TROPICANA WATER RUN KIDS


Chmury przylatują z kosmosu - Kielce\nCzy meteory mogą być odpowiedzialne za dziurę ozonową i powstawanie chmur - tak twierdzi zespół naukowców, który za pomocą lasera śledzi spadajace gwiazdy.\nCo kilka, kilkanaście minut możemy zobaczyć na nocnym niebie spektakularne zjawisko. Meteoroidy, kosmiczne kawałki gruzu wpadające w ziemską atmosferę, spalają się w niej, pozostawiając po sobie smugi zwane meteorami. Nawet te duże, o średnicy kilku metrów, mają niewielką szansę dotrzeć do powierzchni, wybić w niej krater i pozostawić okruch pozaziemskiej skały, meteorytu. Jednak jeśli przeżyją, tracą w czasie lotu od 75 do 99 proc. masy.\nSzpieg zwany meteorem\nNaukowcy ogłaszający swoje wyniki w najnowszym "Nature" postanowili sprawdzić dokładnie, co dzieje się z tą utraconą masą. Do tej pory uważano, że w efekcie spalania meteoroidów powstają cząsteczki wielkości nanometra (jednej milionowej milimetra). Doktor Andrew Klekociuk z Tasmanii wraz z kolegami odkrył jednak, że spadające gwiazdy pozostawiają w atmosferze zawiesinę tysiąc razy większych cząstek, które mogą utrzymywać się w powietrzu przez kilka tygodni, a nawet miesięcy, wpływając na pogodę.\nWszystko zaczęło się 3 września 2004 r. o godzinie 12.07 czasu Greenwich. Antyrakietowe czujniki podczerwieni zamontowane na amerykańskich satelitach szpiegowskich dostrzegły duży obiekt przelatujący między Afryką a Antarktydą. Okazało się jednak, że jest to niegroźny meteor.\nObserwacje z satelitów cywilnych oraz stacji naziemnych dostarczyły cennych informacji na temat opadającego bolidu. Dzięki porównaniu pomiarów z teoretycznymi modelami ruchu meteorów oszacowano oryginalną średnicę meteoroidu (zanim wszedł w atmosferę) na 7 do 10 metrów, a jego masę na blisko tysiąc ton. Takiej wielkości obiekt uderzyłby w powierzchnię Ziemi z energią od 13 do 28. kiloton trotylu. Na szczęście rozpadł się w atmosferze, a jego spalające się resztki było wyraźnie widać na wysokości między 25. a 32. kilometrem.\nMade in kosmos\nKiedy opadły też emocje związane z pojawieniem się meteoru, do badania skutków jego pojawienia się przystąpili eksperci od zanieczyszczeń atmosfery. Aby poznać skład pozostałości po spadającej gwieździe, uczeni użyli lidaru, laserowego radaru umieszczonego w bazie Davies na Antarktydzie.\nPierwszym zaskoczeniem była wysoka temperatura chmur w okolicy lotu meteoru. Na wysokości 20 kilometrów spodziewano się chmur formujących się w temperaturze ok. -90 stopni Celsjusza, a tymczasem powietrze było o 60 stopni cieplejsze. Zjawisko przypominało raczej tworzenie się "brudnych" chmur w zanieczyszczonych pyłami miejscach wybuchów wulkanów, pożarów lasów czy intensywnej emisji gazów cieplarnianych przez człowieka. Innymi słowy, w powietrzu znajdowały się jakieś cząsteczki sztucznie wymuszające formowanie się obłoków. Ale skąd się tam wzięły?\nMogły pochodzić tylko z meteoru - poinformowali uczeni.\nDalsze pomiary ujawniły, że cząstki są dość duże: mają ok. 5 mikrometrów, a więc są 30 tys. razy większe od cząsteczki wody. Depolaryzacja odbijanego przez nie światła lidarowego lasera dowiodła, że nie są to okrągłe kropelki cieczy, ale ciała stałe, a więc groźne aerozole.\nSpadają groźne gwiazdy?\nOkazuje się zatem, że lekceważone do tej pory "spadające gwiazdy" na wiele tygodni pozostawiają w atmosferze niebezpieczne mikrodrobiny zwiększające dziurę ozonową i efekt cieplarniany.\nNaukowcy zaznaczają, że zjawisko to wymaga dalszych badań, ale szacują, że pozostałości po spalaniu meteoroidów w atmosferze mogą być głównym źródłem kosmicznego pyłu na Ziemi. Można podejrzewać, że oprócz znalezienia nowego winowajcy problemów, jakie mamy z klimatem, analiza składu i zachowania pozostałości po meteorach pomoże w badaniu śladów dawnych zderzeń Ziemi z ciałami niebieskimi. Takimi jak to, które jest oskarżane o wybicie dinozaurów.\nData publikacji: 31-08-2005 o godz. 19:25:01, Temat: Nauka Technika\nLink do artykułu: http://www.wici.info/News,chmury_przylatuja_z_kosmosu,5557,html


OSRAM MR16 20 WW GU5.3 Lampa - ceny i opinie w Media Expert\nŻarówka LED o mocy 4.5 W z mocowaniem opartym na trzonku GU5.3. Przystosowana do zasilania prądem o napięciu 100-240 V. Zestaw zawiera 3 sztuki. Idealne, ekonomiczne reflektory kierunkowe. Alternatywa dla żarówek halogenowych zasilanych napięciem sieciowym. Bardzo niskie zużycie energii. Wyjątkowo długa trwałość. Brak promieniowania UV i podczerwonego w wiązce światła. Odporność na wstrząsy i drgania dzięki technologii LED. Białe światło nowej generacji, wysoka wydajność.\nCzas pracy [h] 15000\nMocowanie Trzonek GU5.3\nMoc [W] 2.8\nStrumień świetlny 230\nInne Częstotliwość pracy [Hz] 50-60 Hz, Kąt rozsyłu światła [stopnie] - 36 stopni, Światłość [ cd ] - 450, Temperatura barwowa [ K ] 3000


Thy Art Is Murder, Being As An Ocean, MissMayI i Casey - epoznan.pl - Pierwszy Portal Poznania\nThy Art Is Murder, Being As An Ocean, MissMayI i Casey\nWtorek 25 kwietnia 2017 g. 19.00\nJedyny polski przystanek na trasie The Heaven And Hell Tour 2017! Koncert, na którym wystąpią Thy Art Is Murder z powracającym wokalistą CJem McMahonem, Being As An Ocean z nowym albumem oraz MissMayI i Casey.\nTHY ART IS MURDER - deathcore, death metal\nDeathcorowi niszczyciele, którzy są bardzo lubiani w Polsce, zresztą ze wzajemnością. Na dotychczasową dyskografię grupy składają się dwie EP i trzy albumy długogrające - debiutancki "The Adversary" z 2010 roku, wydany dwa lata później "Hate" i najnowsze dzieło australijczyków "Holy War".\nBEING AS AN OCEAN - melodic hardcore, post-hardcore\nTen amerykański zespół jest stosunkowo nowy na scenie hardcore. Powstali w 2011 roku w Alpine, w Kalifornii. Ich pierwsza płyta została wydana w 2012 roku i zaowocowała trasami po ponad 20 krajach z takimi zespołami jak Counterparts, Hundredth, Liferuiner, Napoleon czy The Elijah. Rok 2013 to przede wszystkim rok zmian w zespole. Skład opuścili Shad Hamawe i Jacob Prest, a w ich miejsce przyszli - nowy perkusista Connor Denis oraz nowy gitarzysta i osoba odpowiedzialna za czyste wokale, czyli Michael McGough. Mimo zmian personalnych, muzycy konsekwentnie tworzyli w studio, co zakończyło się wydaniem albumu "How We Both Wondrously Perish", który przesunął zespół trochę bardziej w klimaty post-hardcore'owe, a dołożenie czystych wokali okrzyknięto strzałem w dziesiątkę. W czerwcu 2015 roku wydali album "Being As An Ocean", kolejny za pośrednictwem wytwórni InVogue. W roku 2016 uraczyli nas singlem "Dissolve", który zapowiedział nowości. W międzyczasie Amerykanie dokonali wymiany perkusisty z Connora Dennisa na Jesse Shelleya. W tym roku hucznie zapowiedzieli nowy album "Waiting For Morning To Come" singlem "OK". Premiera już 9 czerwca.\nMISS MAY I - metalcore\nTo prawdziwy gigant metalcore'owy w USA! Przedstawiciele Rise Records tworzą i grają już 11 lat, a w tym czasie wydali 5 albumów studyjnych. Ostatnim z nich jest płyta "Deathless" z 2015 roku, która dotarła na 49 miejsce listy Billboard 200. Polscy fani musieli czekać 3 lata od ich ostatniej wizyty. Teraz melodyjni metalcore'owcy powracają do Poznania i zagrają w tak mocnym składzie!\nCASEY - post-hardcore, alternative\nWalijski, post-hardcore'owy kwintet inspirujący się takimi zespołami jak Pianos Become The Teeth, Caspian, Touche Amore, Defeater czy Lydia - to musiało być dobre! Niesamowicie wrażliwa muzyka, subtelne riffy gitarowe i czyste wokale przeplatające się z krzykami i ostrzejszymi brzmieniami to recepta na zachwycenie fanów. Casey rozwija się w szybkim tempie, a do Polski przyjadą kolejny raz, zaliczając w zeszłym roku świetny koncert w Warszawie, w towarzystwie Being As An Ocean, Burning Down Alaska i Capsize.\n84 - punkty sprzedaży i portale on-line


Krokodyl z Wrocławia odłowiony, już jest w zoo! Co się z nim stanie? [ZDJĘCIA] | Głos Pomorza\nKrokodyl z Wrocławia…\nKrokodyl z Wrocławia odłowiony, już jest w zoo! Co się z nim stanie? [ZDJĘCIA]\nJEW, fot. Jarosław Jakubczak 04.10.2020\n•Aktualizacja - niedziela, godz. 16.35\nWrocławskie zoo potwierdziło, że krokodyl ogrzewa się już w komfortowych warunkach. Ustalono też z całą pewnością, że jest to kajman okularowy.\nPrzypomnijmy, że gad przypominający aligatora został wypatrzony przez spacerowiczów w sobotę na podmokłych nadodrzańskich terenach w Lesie Rędzińskim. Na miejscu była policja i wezwani pracownicy zoo, którzy oglądali pływające wśród rzęsy zwierzę. Przypuszczano, że może to być mały aligator. Ostatecznie, już po odłowieniu zwierzęcia, najbardziej prawdopodobna wersja jest taka, że jest to kajman, czyli gad z rodziny aligatorów osiągający od 1,5 do 4,5 metra długości.\nKrokodyl we Wrocławiu nad Odrą! Kto ma go złapać?\nSamo odłowienie nie było takie proste. Miasto ma co prawda podpisaną umowę z firmą odławiającą dzikie zwierzęta, ale trudno porównywać popularnego na rogatkach miasta dzika do krokodyla. Dlatego Wydział Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego musiał zlecić to zadanie specjalistycznej firmie. W niedzielę około godz. 14 udało się jej odłowić krokodyla i przewieźć do zoo.\n- Musieliśmy przygotować dla niego specjalne miejsce, w którym zwierzę przede wszystkim się uspokoi, bo cała operacja odławiania, to dla niego z pewnością duży stres - przyznaje Joanna Kij z wrocławskiego ogrodu zoologicznego. W dalszej kolejności krokodyl przejdzie kompleksowe badania i zostanie oceniony jego stan zdrowia. Na pewno spędzi u nas jakiś czas, ale na ten moment jest mało prawdopodobne byśmy mogli zostawić go w zoo - dodaje.\nDokąd pojedzie krokodyl z Wrocławia?\nAligator prawdopodobnie docelowo trafi do Fundacji Epicrates z Lublina. Działają w niej pracownicy i wolontariusze Lubelskiego Egzotarium - pierwszego w Polsce ośrodka rehabilitacji i opieki nad bezdomnymi zwierzętami egzotycznymi, będącego niezwykłym działem Lubelskiego Schroniska dla Zwierząt. Propagują odpowiedzialną i świadomą terrarystykę ,a także pomóc w ewentualnych problemach związanych z tą pasją.\nNiestety, kajman z Rędzina trafił do leśnego bajorka najprawdopodobniej właśnie przez brak odpowiedzialności u pseudoterrarysty, który postanowił się w ten sposób pozbyć gada.\nAligator we Wrocławiu nad Odrą! Trafili na niego spacerowicz...\nMateriał oryginalny: Krokodyl z Wrocławia odłowiony, już jest w zoo! Co się z nim stanie? [ZDJĘCIA] - Gazeta Wrocławska\nSutryk 05.10.2020 17:28:58\nMuszę przyznać, że to był mój pupil. NIestety, kłopoty finansowe spowodowały, że musieliśmy się rozstać. Plan był taki, żeby mógł się nacieszyć wolnością do mrozów. Krzywdy nikomu nie robił, odżywa się małymi płazami. Akcja zoo była całkowicie niepotrzebna.\nIgma 04.10.2020 20:26:11\nCo zabójcze, co szkaradne! -\nGość 04.10.2020 17:49:11\n4 października, 16:02, mieszkaniec:\nZostawcie go w spokoju. Daje sobie na radę na wolności,to niech tam żyje.\n4 października, 17:19, Krzysztof:\nOn by zdechł, bidulka. One potrzebują ciepełko. A z jedzonkiem też kiepsko. ile pociągnie na małej psince?\njedz sobie do USA i zobacz jakie z nich mięso jest smaczne , Możęsz w lokalu zamówić\nKrzysztof 04.10.2020 17:19:54\nGość 04.10.2020 15:18:26\nGW śpi, bo\nGość 04.10.2020 15:17:27\nCzy jest pozłacany?\nMartwe gołębie na Starym Rynku w Słupsku. Przejechane czy otrute?


Kwas hialuronowy - modelowanie ust | IMEIAA\nWskazania do zabiegu modelowanie, powiększanie ust w Opolu\nPowiększenie ust w Opolu\nPowiększenie ust na płasko w Opolu\nNaturalna korekta kształtu ust\nPoprawa jędrności i napięcia ust\nKorekta asymetrii czerwieni wargowej\nCzy zabieg modelowanie ust kwasem hialuronowym Opole jest dla mnie?\nModelowanie ust jest obecnie jednym z najczęsciej wykonywanych zabiegów poprawiających wygląd. Zgłaszają się do nas Pacjenci w różnym wieku. Młode osoby, zarówno kobiety jak i mężczyźni często poddają się korekcie kształtu ust z powodu zbyt mało wykształconej wargi górnej lub dolnej bądź po prostu marzą o większych ustach. W późniejszym wieku skupiamy się przede wszystkim na przywróceniu jakości czerwieni wargowej, jej napięciu i odbudowie konturu. Usta z wiekiem stają się bardziej odwodnione, czerwień wargowa podwija się do środka, twarz wygląda na starszą.\nPo zabiegu usta są nawodnione, jędrne i napięte, koloryt jest przywrócony. Dzięki ogólnej poprawie wyglądu ust drobne zmarszczki wokół nich wypłycają się. Twarz wygląda na znacznie odmłodzoną.\nKiedy powstaje i jak długo utrzymuje się efekt: powiększanie ust kwasem hialuronowym w Opolu:\nZabieg powiększenia ust kwasem hialuronowym Opole jest niezwykle skuteczny, efekt jest natychmiastowy. Po około 12 miesiącach kwas hialuronowy stopniowo ulega degradacji i wchłonięciu. Żeby podtrzymać efekt wypełnienia ust należy wówczas zgłosić się do specjalisty, żeby ocenił, czy zabieg powiększenie ust warto powtórzyć.\nCzy zabieg - wypełnienie ust kwasem hialuronowym Opole jest bolesny?\nZ uwagi na to, że zabieg bolei, by przeprowadzić go w pełnym komforcie – na około 20 minut przed zabiegiem korekta ust Opole znieczulamy skórę specjalnym kremem.\nKwas hialuronowy wygląda jak krystalicznie czysty żel, który po wprowadzeniu do czerwieni wargowej wypełnia usta, dając bardzo naturalny efekt. Podawany jest sprzętem jednorazowego użytku przez bardzo cienką igłę lub kaniulę, co dodatkowo zmniejsza ewentualne ryzyko bólu. Zabieg trwa około 20 minut. Efekt jest widoczny od razu. Zabieg nie wyłącza pacjenta z codziennego życia.\nPrzeciwwskazania do zabiegu powiększenie ust kwasem hialuronowym w Opolu:\nSkutki uboczne po zabiegu wypełnienia ust kwasem hialuronowym Opole:\nSprawdź także inne zabiegi, takie jak kolagen Linerase w Opolu, czy Dermapen w Opolu


Olej ze słodkich migdałów – cud dla urody!\nOlej migdałowy otrzymujemy dzięki wyciskaniu na zimno nasion drzewa migdałowego – migdałów, które zawierają od 40 do 55% tłuszczu. Jest to olej nieschnący, o bursztynowej barwie i lekkim, przyjemnym, migdałowym zapachu. Olej ze słodkich migdałów to jeden z najstarszych olejów znanych człowiekowi. Obecnie, również jest jednym z najczęściej wybieranych olejów kosmetycznych, który pomoże zadbać o piękną skórę, włosy i paznokcie, polecany zarówno dla dorosłych jak i dzieci.\nSkład i właściwości olejku migdałowego:\nZawarty jest w nim szereg substancji odżywczych: soli mineralnych, protein, witamin z grupy B, witamin A, D, E, a także duże ilości kwasów: oleinowego (60-70%), linolowego (20-30%), palmitynowego (6-8%) oraz stearynowego (1-2%).\nJuż w starożytności był to najczęściej stosowany produkt do pielęgnacji niemowląt i dzieci – łagodzi on m.in. popieluszkowe zapalenie skóry. Aby nawilżyć i delikatnie natłuścić skórę dziecka, warto dodać kilka kropel olejku do kąpieli.\nDodatkowo, olej migdałowy chroni skórę przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych – choćby takich, jak słońce, wiatr i mróz. Wzmacnia lipidową barierę ochronną skóry. Polecany jest szczególnie do cery wrażliwej, suchej i starzejącej się. Pomaga chronić skórę przed utratą wody i szkodliwym wpływem wolnych rodników.\nOlejek jest lekki, szybko się wchłania, dzięki czemu nie pozostawia na skórze tłustego filmu. Z tego powodu jest wykorzystywany do masażu. Zapewnia wystarczający poślizg oraz wygładza i pielęgnuje.\nOlejek ten może być doskonałą alternatywą dla produktów do demakijażu, ponieważ nie podrażnia skóry i jest delikatny, a dodatkowo rozpuszcza i dobrze usuwa makijaż (olejek rozgrzewamy w dłoniach i za pomocą wacików kosmetycznych zmywamy makijaż).\nRegularnie stosowany pomoże odbudować łamliwe i zniszczone włosy. Nawilży je, odżywi i nada połysk. W celu wzmocnienia paznokci i zapobiegania rozdwojeniom i łamliwości należy wsmarować olejek w płytkę paznokcia.\nBogaty aromat i wykwintny smak olejku migdałowego przede wszystkim doceniają cukiernicy. To właśnie jemu zawdzięczamy pyszny smak marcepanu. Bardzo popularny w kuchni karaibskiej.


➤ Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY - Zobacz Zanim Kupisz na VideoTesty.pl\nPrzeznaczenie omawianego modelu jest następujące: Muzyka|Filmy|Gaming. Przydadzą się także następujące złącza: AUX. Kolor sprzętu to: Czarny. Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY mogą stać się idealnym produktem dla fanów muzyki w dobrej jakości. Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY to solidnie grające i wykonane głośniki.\nNiestety nie znamy dokładnej ceny Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY, ale zapraszamy do zapoznania się z naszym rankingiem głośników 2018.\nA może wiesz coś więcej o tym produkcie? Pomóż innym w wyborze i dodaj pierwszą opinię o Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY.\nKolor produktu: Czarny. Wymiary produktu są następujące: Subwoofer: 130 x 215 x 180mm\nSatelity: 91 x 144 x 76 mm. Producent informuje, że przeznaczenie głośników jest następujące: Muzyka|Filmy|Gaming. Jaka jest i czy w ogóle została zastosowana komunikacja bezprzewodowa: Nie. Główne złącza głośników: AUX. Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY to przyzwoicie grające głośniki, które wypełnią nasze pomieszczenie ulubionymi utworami. Dostępne regulatory: Pilot|Regulacja poziomu głośności. Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY to sprzęt, który może znakomicie współgrać z wieloma źródłami dźwięku i innymi urządzeniami muzycznymi. Jeżeli nie możecie obyć się bez muzyki i chcecie mieć w swoim domu solidny zestawik audio, to zainteresujcie się głośnikami Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY. Zastosowany system to: 2.1. Stosunek sygnału do szumu to z kolei 60. Czy głośniki oferują stację dokującą: Nie.\nInstrukcja obsługi do Modecom Głośniki 2.1 MC-S1 CZARNY\nWymiary Subwoofer: 130 x 215 x 180mm\nSatelity: 2,5W x 2 W\nZakres częstotliwości Subwoofer: 30 Hz - 180 Hz\nOpis MODECOM MC-S1 to znakomite rozwiązanie dla osób pragnących wzbogacić swoje doznania multimedialne.


Małgorzata Kożuchowska – Wikicytaty\nMałgorzata Kożuchowska (2013)\nMałgorzata Dorota Kożuchowska (ur. 1971) – polska aktorka oraz piosenkarka.\nAktorek charakterystycznych jest znacznie mniej i żeby zagrać w komedii, trzeba mieć to „coś”, specjalne predyspozycje.\nŹródło: „Angora”, 5 kwietnia 2004\nAmantki nie są ciekawe do grania, bo przeważnie są elementem dekoracyjnym.\nZobacz też: amant\nBardzo chciałabym zagrać Gruszę w Braciach Karamazow. Dlaczego? Bo ta postać ma 200 procent kobiecości! To kobieta, którą stać na wszystko: jest nieobliczalna, ma niesamowity temperament, wrażliwość, takie „emocjonalne rozwibrowanie”... Jak kocha to kocha – a jak nienawidzi to do końca!\nŹródło: Małgorzata Kożuchowska - 200% kobiecości\nCzuję się patriotką i uważam za optymistkę, a mimo to zdarzały się chwile zwątpienia w dojrzałość Polaków.\nŹródło: „Rzeczpospolita”, 24 kwietnia 2010\nDla aktora nie ma nic gorszego niż stagnacja, złudne poczucie „ciepełka”. Zawsze będę szukała i czekała na nowe, ciekawe propozycje.\nŹródło: Widzowie nie lubią ideałów, „Rzeczpospolita” nr 46, „TV magazyn”, 25 lutego 2011\nDla ludzi wiarygodni są ci bohaterowie, którzy mają realne problemy, podobne do ich własnych. W pewnym momencie grana przeze mnie Hanka Mostowiak stała się chodzącym ideałem. To, o ironio, osłabiło tę postać. Na jej kryształowym charakterze musiała pojawić się rysa. Dopiero po tym, jak w scenariuszu pojawił się wątek choroby alkoholowej, ludzie znów zaczęli Hance kibicować.\nOpis: o roli w M jak miłość.\nDochodziły do mnie opinie, że jestem skostniałą ciociunią. A to nieprawda. Nikt nie wie, że chodzę z mężem na mecze piłki nożnej, uwielbiam słuchać Duffy czy Jaya-Z. Ostatnio byłam też didżejką w klubie.\nHanka przez pierwsze dwa lata była czarnym charakterem.(...) Gdyby ktoś powiedział mi wtedy, że będę przez pięć lat grała jedną postać w serialu, to odpowiedziałabym, że się do tego nie nadaję. Nie miałam pojęcia, że tak długo będę musiała się z tą postacią mierzyć i zaprzyjaźniać. Bez sympatii taki związek byłby nie do wytrzymania...\nŹródło: „Gazeta Wyborcza” 2005, nr 72\nKażde rozstanie jest porażką, bo nie udało się coś, w czym pokładaliśmy wielkie nadzieje, oddaliśmy dużą część swojego życia i serca.\nKiedy ja byłam dzieckiem, rodzina wyglądała inaczej. Żyliśmy w świecie „analogowym”. Nie było powszechnego dostępu do internetu, komputerów, telefonów komórkowych. To sprawiało, że o wiele później niż obecne dzieciaki dowiadywaliśmy się o wielu sprawach.\nŹródło: Ola Szatan, H jak Hanka, czyli d jak dość, „Polska Dziennik Zachodni”, 24 grudnia 2011\nKiedyś robiłam maseczki z płatków owsianych i ogórków. Teraz nie mam na to czasu i kosmetyki kupuję w perfumeriach.\nŹródło: „InStyle”, nr 2(11) luty 2009\nLubię przełamaną klasykę, coś, co jest proste, ale ma jakiś jeden ekstrawagancki element albo kontrastowe łączenie stylów.\nMiło mi, że wartości, którymi kieruje się w życiu moja bohaterka, cieszą się u widzów takim szacunkiem.\nŹródło: Hanka daje pozytywnego kopa! - rozmowa z Małgorzatą Kożuchowską, 10 listopada 2010\nMożliwość wpływania na opinię publiczną, a tym samym kształtowania postaw, wymaga ogromnej odpowiedzialności.\n(...) my, artyści, powinniśmy dawać ludziom nadzieję, odbudowywać wiarę w człowieka, a nie ją zabijać.\n(...) najważniejsze to pracować w zgodzie z własnym sumieniem. Nigdy niczego nie robić, nie pisać, nie mówić pod czyjeś dyktando. W przeciwnym przypadku lepiej się wycofać, ale być wolnym.\nNie jest tajemnicą, że lubię słodycze, a za najlepszą kurację odchudzającą uważam dużo pracy, mało wolnego czasu i stres.\nNie jestem dziewczyną z okładki, ale aktorką, która czasem na nią trafia.\nNie jestem klasyczną pięknością, mam wady, mam problemy. Na pewno nie jestem ideałem, ale za to podobno jestem dobrym materiałem na przyjaciółkę.\nPodejmując decyzję związania się z serialem M jak miłość, nie miałam pojęcia i nikt go nie miał, jak długo produkcja utrzyma się na antenie. Wspaniale jest odnieść sukces, ale sukcesu na taką skalę nikt nie planował. Nie wiem też, czy zdecydowałabym się wcielić w rolę Hanki (...) wiedząc, że przygoda ta potrwa 11 lat. W naturze aktora leży zmienność, bo tylko ona rozwija. Trzeba stawiać sobie kolejne wyzwania, pracować z różnymi reżyserami. Dzięki temu zawód nie staje się rutyną. Dążę do tego, by nie zostać zaszufladkowaną. Cały czas gram w teatrze, który jest miejscem dającym mi poczucie zawodowej wartości. Od wielu lat godzę pracę w telewizji, teatrze, dubbingu i filmie. Nie jest to łatwe.\nPolityka się stabloidyzowała.\nPróba była zaplanowana na dziesiątą i kiedy spotkaliśmy się w bufecie, wszyscy już wiedzieli, co się wydarzyło. Oglądaliśmy telewizję, śledziliśmy napływające informacje. Poczucie grozy było tym silniejsze, że dyrektor Jan Englert miał lecieć do Katynia prezydenckim samolotem. Musiał zrezygnować, bo zbliżała się premiera, miał też zagrać w Tangu Jerzego Jarockiego.\nOpis: o dniu, w którym wydarzyła się katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku.\nSerial ogląda kilka milionów ludzi, a na spektakl do Narodowego przychodzi kilkaset osób. Często słyszę pytanie, czy po ośmiu latach bycia Hanką w „M jak miłość” nie powinnam zrezygnować. Pewnie, że miewam takie myśli. Jestem czasami Hanką znużona, żeby nie powiedzieć – umordowana. Ale potem przychodzi mi do głowy, że skoro moja Hanka jest tylu ludziom potrzebna, to znaczy, że ona nie jest już tylko moją własnością. Nie chcę, żeby to zabrzmiało pretensjonalnie. Ale coś w tym jest, że jak się tyle dostaje od widowni, to ma się poczucie pewnej odpowiedzialności.\nŹródło: „Polska Gazeta Wrocławska”, 24 września 2008\nStaroświecka jestem w pojmowaniu miłości i związku między kobietą a mężczyzną.\nŚwiadomość piękna rodzi naturalną potrzebę obcowania z nim na co dzień.\nŹródło: „Zwierciadło”, nr 7/1941 lipiec 2008\nZobacz też: piękno\nW mojej pracy fizyczność nie jest bez znaczenia. Jako aktorka mam dużą świadomość swojego ciała, jego możliwości i ograniczeń. Akceptuję jego przemijanie. To jest poza wyborem...\nW serialu (...) scen emocjonalnych gra się bardzo dużo. One są jakby opowiadaniem pewnych stanów, które do końca nie są napisane. W kinie z kolei, na dużym ekranie, każdy taki naddatek emocji boli. Zamienia się w fałsz. I trzeba tego bardzo pilnować.\nW teatrze jest lepiej. Bo na drugi dzień kurtyna idzie w górę i pewne rzeczy w roli można poprawić. W filmie nie można.\nŻałoba wywołuje potrzebę jedności i wspólnoty. Nie należy się tego wstydzić. To bardzo ludzkie.\nZobacz też: żałoba\nŻycie każdego z nas składa się z sukcesów i z porażek. Nie jestem wyjątkiem. Miewam porażki zawodowe i prywatne. Do swoich porażek zaliczam przegrane zdjęcia próbne i niezrealizowane plany filmowe, także te role, które mniej mi się udały lub udział w przedsięwzięciach, pod którymi nie mogłabym się podpisać do końca. Mnie porażki uczą pokory i powodują, że bardziej doceniam to, co mi się udało.\nO Małgorzacie KożuchowskiejEdytuj\n(...) bardzo dobra rola Małgorzaty Kożuchowskiej, subtelnie zaznaczającej symboliczny wymiar swojej postaci, a zarazem unikającej papierowości.\nAutor: Anna R. Burzyńska, „Tygodnik Powszechny” 2007, nr 4\nOpis: o roli Tatiany w Miłości na Krymie.\nOstatnio edytowano 17 wrz 2014 o 16:27


Bitwa o darmowe jabłka - wiocha.pl absurd 1301890\nBitwa o darmowe jabłka\n"Za darmo to i ocet słodki"... Z jednej strony wiocha, z drugiej to przykre...\nStefaanek76 15-12-08, 12:38 Zgłoś\nDodano: 2015-12-08, 12:38:14 przez: Stefaanek76\nWięc to tak wygląda akcja "jedz jabłka na złość Putinowi"? Ten Janusz ładujący jabłka do swojej polówki, to powinien dostać Virtuti Cebulari za wzorową postawę. Prędzej sraczki dostanie z przejedzenia, niż podzieli się z innymi. Pewnie część tych jabłek i tak zgnije, bo ludzka zachłanność nie pozwala zadowolić się kilkoma, ale co tam, jak darmo dajo to trza brać i się nie zastanawiać.\nnic nie zginie Bolszewo pomorskie co nie wpierdolą to przerobią na wino\nU nas w Pulawach na jablka i marchew na sile w szkolach dawali,dzieci rzucali i wyrzucali jablka. Lepiej by dali biednym i naprawde potrzebujacym pomocy,ale nie ma zadnej pomocy typu swiateczna paczka,a filmik zrobili zeby zakpic i ponizyc biednych\nz calą pewnością przykre, po co takie akcje, rozdawania jabłek z Banku Żywności. sami rozdający, ale i nagrywajcy "reportaż" zrobił wiochę, po co w ogóle to kręcili, mogli porozwoźić po ludziach, najbardziej potrzebujących, bez robienia krzyku i udwania, jakim to się jest lepszym, bo nie stoję, ba nie pcham się po jabłka, a w Biedronce kupię\nNajlepiej przestać jeść.\nDa się upaść niżej ... typowe Polaczkowo\nNajlepsze, smartfon w łapie żeby się lansować przed znajomymi a po jabłka za parę groszy stoi, co za ciemnogród. Dobrze że wódki nie dają, bo widły by w ruch poszły.\nNajlepiej użyć słowo patologia. Oczywiście w innych krajach albo nic nie ma za darmo, albo depczą po sobie. Ale oczywiście polaczki, cebulaki itp. Zobaczcie co się dzieje w innych krajach jak można kupić coś ranie, to co by było gdyby za darmo było...\nPatologia pełna gębą.\nCi ludzie to i za darmowym pylem weglowym by stali to jest naprawde chore\nPolski dobrobyt złotowyspiany, smartphone w apie, a o darmowe ja-p-ka walczy, nie no Europa pełną gębą.\nTo nie zachlannosc, bo jak mowisz jablka pewnie i tak zgnija, wazne zeby inni nie mieli, lub mieli mniej niz ja (taka polska cecha narodowa)\nprzednia komedia :D Bareja by się nie powstydził stać za kamerą :D\ndawać to od razu na TOP-buractwo trzeba piętnować\na ty ile jabłuszek nabrałeś a może babcie wysłałeś wyborco peło


Czego można oczekiwać od CD Project Red po Cyberpunk 2077? | Polski bukmacher\nCzego można oczekiwać od CD Project Red po Cyberpunk 2077?\nZ pewnością w dzisiejszych czasach nikogo nie zdziwi fakt, że postęp technologiczny następuje bardzo gwałtownie. Szczególnie chodzi tu o rynek gier komputerowych oraz tych przeznaczonych na konsole. W Polsce w 2002 roku swoją działalność rozpoczął producent gier komputerowych CD Projekt Red. W ciągu wielu lat następowały różne przekształcenia dotyczące formy prawnej tego producenta. Obecnie CD Projekt Red swoją siedzibę posiada w Warszawie.\nHistoria CD Project Red\nW dzisiejszych czasach rynek gier rozwija się w zaskakującym tempie, a nad wieloma nowościami nie są w stanie zapanować nawet najwięksi fani. Oczywiście istnieje wiele różnego rodzaju form gier. Obecnie wiele osób decyduje się na darmowe spiny bez depozytu w Total Casino, ponieważ są one ogólnodostępne w Internecie. Druga połowa osób wybiera rozwiązania na konsolę czy też komputery. W ciągu ostatnich lat szczególnie popularnym producentem stało się CD Project Red. Mimo iż producent rozpoczął działalność w 2002 roku cała przygoda rozpoczęła się dużo wcześniej, bo już w latach 90.\nKoledzy ze wspólnej ławki widząc rozwój technologii, rozpoczęli ściąganie zagranicznych gier do Polski, a następnie zajęli się oni handlem na giełdzie komputerowej. Już w 2003 roku zdecydowali się na rozpoczęcie pracy nad popularną obecnie grą Wiedźmin. Uznawana jest ona za najdroższą produkcję w Polsce właśnie w tamtych czasach. Premiera tej gry miała miejsce w październiku 2007 roku. Należy wspomnieć, że nie chodziło tu wyłącznie o sukces finansowy, ale przede wszystkim stworzenie własnego know-how oraz wzrost popularności na rynku gier. Tuż po premierze rozpoczęto pracę nad kolejną częścią tej gry, która miała premierę w maju 2011 roku.\nCzym właściwie jest Cyberpunk 2077?\nTa fabularna gra akcji z otwartym światem została stworzona właśnie przez CD Projekt Red. Cyberpunk 2077 miała funkcjonować na takich platformach jak Xbox One, PlayStation 4, Microsoft Windows oraz Google Stadia. To nic innego jak adaptacja fabularnej gry Cyberpunk 2020. Została osadzona 57 lat później w mega polis Night Citym, które osadzone jest na wybrzeżu Kalifornii. Całość została podzielona na sześć dystryktów. Rozgrywka zaczyna się od statusu początkowego najemnika, który ucieka z brutalnych walk. Jego zadaniem jest znalezienie implantu, który ma za zadanie obdarować posiadacza nieśmiertelnością.\nGra wymagała stworzenia specjalnego silnika REDengine 4. Pierwszy zwiastun został zaprezentowany szerokiej grupie odbiorców w Los Angeles w 2018 roku podczas trwania targów E3. Postać głównego bohatera miał odgrywać aktor Keanu Reeves, który był obecny w czasie prezentacji. Przy całym przedsięwzięciu pomaga autor papierowej wersji Cyberpunka. CD Projekt Red zaplanował premierę tej gry na 16 kwietnia 2020 roku, a wielu graczy nie może się doczekać tego wydarzenia.\nCo dalej w CD Projekt Red?\nZ pewnością wiele osób zastanawia się, jakie będą następne kroki tego polskiego producenta gier. Podczas prac nad Cyberpunk miało miejsce wiele ważnych dlatego producenta wydarzeń. W 2017 roku w Seattle odbył się panel dyskusyjny z okazji 10 rocznicy premiery gry Wiedźmin. Na tym wydarzeniu CD Projekt Red podzielił się własnymi wspomnieniami związanymi z tym przedsięwzięciem. Rok później ten producent gier, który w międzyczasie przekształcił formę organizacyjną w spółkę pojawił się w indeksie WIG20. To właśnie tam przedstawiają się największe oraz najbardziej płynne pod względem finansowym półki.\nCD Projekt Red pojawił się również na dwóch indeksach międzynarodowych, które uznaje się za bardzo prestiżowe. Z kolei w październiku 2018 roku pojawiła się wersja gry Wojna Krwi: Wiedźmińskie Opowieści przeznaczona na PC. Oczywiście CD Projekt Red nie udzielił jeszcze żadnych informacji, czym zajmą się po ukończeniu Cyberpunk. Pojawiły się jednak informacje o tym, że producent ma zamiar zająć się pracami nad grą Wiedźmin 4. Z pewnością ucieszy to prawdziwych fanów powieści Andrzeja Sapkowskiego oraz fanów powstałej w 2007 roku gry. Większość osób uważa, że CD Projekt Red więcej informacji udzieli w czasie lub tuż po premierze projektu, nad którym obecnie pracuje, czyli Cyberpunk.\nPoprzedni artykuł20.000 PLN dla ekspertów bukmacherskich. Betclic wynagradza najlepszych!\nNastępny artykułJak typować zakłady bukmacherskie? Sposoby, żeby uniknąć wpadek


Showing results for tags 'obliczenia kwantowe'. - Forum Kopalni Wiedzy\nShowing results for tags 'obliczenia kwantowe'.\nDwaj doktoranci z Centrum Fotoniki Kwantowej University of Bristol, Alberto Politi i Jonathan Matthews, przeprowadzili eksperyment, podczas którego dokonali pierwszych w historii obliczeń z użyciem kwantowego optycznego układu scalonego. Przed układem postawiono zadanie znalezienia czynników pierwszych liczby 15. Do chipa wprowadzono cztery fotony, które wędrując przez falowody stworzyły bramki logiczne. Naukowcy uzyskali wyniki obliczeń sprawdzając, którymi falowodami fotony opuściły układ. Podczas obliczeń wykorzystano algorytm Shora. Warto w tym miejscu przypomnieć, że to właśnie dzięki pracom Petera Shora z Bell Laboratories i jego algorytmowi, który powstał w 1994 roku, świat zainteresował się komputerami kwantowymi. Wcześniej rozważano komputery kwantowe jako maszyny zdolne do przeprowadzania pewnych obliczeń z dziedziny fizyki kwantowej. Interesowały więc one bardzo wąskie grono specjalistów. Dopiero Shor pokazał, że komputer kwantowy będzie przydatny do rozkładu wielkich liczb na czynniki pierwsze, a więc przyda się do łamania szyfrów. System obliczeniowy zastosowany w Bristolu składał się ze źródła fotonów, wykrywacza fotonów i układu zdolnego do przeprowadzenia prostych obliczeń. Przed naukowcami pracującymi nad komputerami kwantowymi jeszcze wiele pracy. Maszyny, zdolne zagrozić współczesnym szyfrom powstaną nie wcześniej niż za 10 lat. Z kolei na w pełni funkcjonalny komputer kwantowy będziemy musieli zapewne poczekać co najmniej 20 lat.


Tarcza antyrakietowa koło Ustki? - www.ustka.pl\nTarcza antyrakietowa koło Ustki?\nRejestracja: czwartek, 27 lipca 2006, 10:08\nPost autor: marcelik » środa, 2 sierpnia 2006, 08:18\nWięcej w dzisiejszym "Dzienniku"\nhttp://wiadomosci.wp.pl/kat,43116,wid,8 ... omosc.html\nPost autor: Mirek » środa, 2 sierpnia 2006, 08:27\nW przypadku agresji wymierzonej w amerykańskie wyrzutnie mieszkańcy tych okolic także staną się celem - nie owija w bawełnę rozmówca "Dziennika". (PAP)\nAle mamy wybór. Żarnowiec albo tarcza.\nPost autor: autkasz » środa, 2 sierpnia 2006, 10:27\ntarcza 1 - 0 elektrownia\nRejestracja: piątek, 21 lipca 2006, 11:05\nPost autor: Marcin Barnowski » środa, 2 sierpnia 2006, 10:41\nNo! Jeśli ten pomysł przejdzie, wreszcie rozkwitnie w Ustce turystyka. Wyobrażacie sobie te tłumy agentów chińskich, irańskich, syryjskich, rosyjskich, wenezuelskich i do tego amerykańskich, którzy będą się kręcić wokół tej instalacji?\nPost autor: Rzecznik Prasowy » środa, 2 sierpnia 2006, 11:01\nWitam na forum Ambasadora Ustki w dziedzinie promocji miasta Marcina Barnowskiego!\nA o tarczy wypowiem się później.\nPost autor: maja » środa, 2 sierpnia 2006, 11:53\nAKurat w tej kwestii mam mocno mieszne odczucia.\nZ jednej strony jestem totalnym pacyfistą i jakiekolwiek pomysły na wojnę mnie przerażają.\nJednak z drugiej trzeba mieć świadomość, że w każdej chwili ten niby spokój może szlag trafić i wtedy takie urządzonko mogłoby się przydać.\nAle znając życie domyślam się, że skoro ktoś wymyślił tarczę "anty coś tam", to ktoś w tym samym czasie opracował metodę jej unicestwienia. I faktycznie może się okazać, że przy okazji zniszczenia podusteckiej wyrzutni zniknie z mapy kawałek północnej Polski...\nAle faktycznie może nam wzrosnąć liczba turystów z Bliskiego Wschodu.\nA streszczając ten wywód NIEEEEE!!!!! Nie i jeszcze raz nie!!!!\nPost autor: Rzecznik Prasowy » środa, 2 sierpnia 2006, 13:03\nBardzo proszę o zabieranie głosu. Abstrahując od możliwości rzeczywistego ataku, czy wydaje się Państwu, że usytuowanie tarczy antyrakietowej na poligonie w Wicku będzie mieć korzystny czy też niekorzystny wpływ na rozwój Ustki?\nPost autor: marcelik » środa, 2 sierpnia 2006, 13:16\nForumowicz Mirek pisał dzisiaj o lotnisku w Redzikowie W jego poście napisałem:\n"Myslę, że jest to związane z decyzją o lokalizacji bazy antyrakietowej w Wicku. Żaden inwestor tutaj nie wszedł i nie wejdzie, jesteśmy chyba skazani na wojsko. Może to jest szansa dla tego regionu? Taka baza + lotnisko stworzy kilka miejsc pracy"\nPost autor: marcelik » środa, 2 sierpnia 2006, 13:27\nPod linkiem jest wywiad Polskiego Radia z dowódcą amerykańskiej Agencji Obrony Rakietowej generałem Henrym Oberingiem. Przeczytajcie, żeby lepiej wiedzieć z czym (ewentualnie) będziemy mieli do czynienia.\nhttp://www.polskieradio.pl/jedynka/news ... D=5741&c=2\nRejestracja: sobota, 8 kwietnia 2006, 21:48\nPost autor: sowa » środa, 2 sierpnia 2006, 13:30\nJestem za! Może zmiejszy się bezrobocie jak wczesniej zauważuł " Marceli"\nPost autor: Mirek » środa, 2 sierpnia 2006, 13:46\nJezeli powstanie baza to żegnajcie podgrzybki,zielonki,prawdziwki -teraz moza wchodzić na teren wojskowy.Zapomnijcie jak bedzie baza.Pewnie do Lędowa bedą przepustki satelitarne!\nPs.Jak powstanie baza to zmieniam nicka na Mirek 007.\nPost autor: masasza » piątek, 4 sierpnia 2006, 10:56\nWidok na plaże w Ustce za pare lat jak powstanie tarcza\nPost autor: Włodzimierz Siudek » piątek, 4 sierpnia 2006, 12:24\nDodatkowa atrakcja mogą być świecące podgrzybki i maslaki......\nPost autor: autkasz » piątek, 4 sierpnia 2006, 13:01\nale tarcza z radioaktywnością nie ma wiele wspólnego\nPost autor: Włodzimierz Siudek » piątek, 4 sierpnia 2006, 14:24\nJak skutecznie staniemy sie celem, to w każdej chwili radioaktywność może wzrosnąć, na wszelki wypadek idę kopac schron do ogródka.....\nRejestracja: piątek, 12 maja 2006, 21:12\nPost autor: Lukasz » wtorek, 8 sierpnia 2006, 21:32\nUważam, że tarcza antyrakietowa, która powstanie w Ustce spowoduje, że duża liczba turystów przestanie do nas przyjeżdżać latem. Poza tym okolice Ustki staną sie głównym celem ataku terrorystów, gdyż pierwsze pociski uderzyłyby nie w USA lecz w okolice Ustki - w miejsce gdzie będzie znajdowała sie tarcza antyrakietowa. Najgorze w tym wszystkim jest jednak to, że turystyka podupadnie.\nOby jak najdalej od Ustki !!!\nPost autor: Oleko » środa, 9 sierpnia 2006, 23:18\nhmmm ja jestem za nie żeby tej tarczy koło nas nie było ponieważ wtedy będzie nasz poligon strzeżony i tak jak było napisane zero grzybków i rajdów przez poligon:/ Teraz juz były ćwiczenia amerykańskich śmigłowców na naszym p[oligonie i amerykanie bojąc się ataków terorytycznch nawet żaglówką pływających po wicku nie pozwalali się zbliżać:/ z tego co wiem to ochrona była bardzo duza i rygorystyczna:/ jeszcze na wjeździe do Ustki będzie trzeba okazywac dokumenty itp jak to kiedyś było:/\nPost autor: autkasz » czwartek, 10 sierpnia 2006, 15:09\nNo po ostatnich dwoch wypowiedziach lepiej urwac ten temat.\nCzemu turystyka ma podupaść???? Myslisz ze ludzie beda sie bac tu przyjezdzac? Poza tym chciałem Ci przypomnieć (nawet nie bo chyba tego nie wiesz), że ta cała "tarcza" to nie jest wyrzutnia, która powstanie między Jarosławcem, a Ustką, ale jest to sieć wyrzutni w całej Europie (jeśli nie na świecie, az tak sie w ten temat nie zagłębiam), i wątpie aby Ustka stawała sie odrazu podstawowym celem ataku, a co za tym idzie "straszydłem" turystów.Jak dla mnie to mogłoby to zwiększyć zainteresowanie turystów, gdyby np w miescie w chwilach wolnych pojawiali sie amerykanscy piloci, ktorzy stacjonowaliby w rędzikowie (taka wizja podobno jest)\nA co do wypowiedzi Oleko, to chciałbyś zeby przyjechał jakis iracki terrorysta, wybrał sie na grzyby na nasz poligon, przy okazji zrobił album zdjęć, a potem zachowal to w celach sobie znanych? Malo jest lasów dookola? musisz isc na poligon grzyby zbierac? bo ja nie\nPS. Myslisz ze na Ustke spadnie rakieta skoro bedzie tu wyrzutnia pociskow niszczaca rakiety w powietrzu, a 20 km dalej stacjonowac będą amerykańskie myśliwce mające niszczyć samoloty transportujące rakiety czy bomby?\nPost autor: Oleko » czwartek, 10 sierpnia 2006, 19:26\ntam jest najwięcej grzybów:P a co do lotniska w Rędzikowie nie jestem przekonany ponieważ ono zostało zlikwidowane i teraz spowrotem wojsko miałoby wykupywać ziemie itp:/ nie sądze by do sżło to do realizacji:/\nPost autor: autkasz » czwartek, 10 sierpnia 2006, 21:44\nale to dojdzie do realizacji jesli powstanie ta wyrzutnia, bo samoloty musza gdzies stacjonowac, a nie wiem gdzie jest inne "lotnisko" najblizej, w kazdym badz razie wyrzutnia = samoloty


Futsal, czy trawa - oto jest pytanie... – Futsal Ekstraklasa\nFutsal, czy trawa - oto jest pytanie...\nBył objawieniem Pogoni'04 Szczecin w meczu z mistrzem Polski Rekordem Bielsko-Biała, ale może być tak, że już w Pogoni nie zagra. Konrad Prawucki, o którym już pisaliśmy, nadal bardziej czuje się związany z piłką trawiastą, z której trafił do szczecińskiego klubu. I prawdopodobnie zostanie piłkarzem II-ligowych Błękitnych Stargard.\nPrawucki (do Pogoni'04 trafił z III-ligowego KS Energetyk Gryfino) wystąpił w dzisiejszym meczu sparingowym Błękitnych z KP Chemik Police. Po meczu przyznał, że nie wie jeszcze, gdzie będzie ostatecznie grał, ale że łączenie występów na trawiastym boisku oraz futsalowym parkiecie jest bardzo trudne.\n- Łączenie chyba nie będzie możliwe - mówił zaraz po meczu Prawucki. - Jeszcze będę rozmawiał o tym w przyszłym tygodniu z prezesami Pogoni'04. Te przejścia z futsalu na trawiaste boiska i odwrotnie nie są łatwe. Jest znaczna różnica i ciężko się przestawić. To nie jest taki łatwy moment. To nie jest tak, że to można zrobić z miejsca. Trzeba chwilę pograć, potrenować. Na pierwszym treningu tutaj u Błękitnych było mi bardzo ciężko się przestawić.\nZawodnik nie wyklucza jeszcze gry w Pogoni'04. Władze szczecińskiego klubu świetnie zdają sobie sprawę z sytuacji. Będą szukać kompromisu mając na uwadze także karierę dobrze zapowiadającego się napastnika.\nPrawucki był najlepszym zawodnikiem Pogoni w meczu z Rekordem. Strzelił jednego gola.\nZdj. Ryszard Pakieser "Kurier Szczeciński"