Zegarki Producent: Caravelle, HIRSCH, Rubicon, Tommy Hilfiger (str. 3) - Zakupy Glamourlady.pl\n162 40,00 - 272,00 zł\n54 273,00 - 383,00 zł\n65 385,00 - 499,00 zł\n56 502,00 - 1789,00 zł\nZegarek żeński 1781819 należy do kolekcji Claudia marki Tommy Hilfiger. Atrakcyjną stylistykę czasomierza osiągnięto dzięki tarczy w odcieniu szarym. Koperta w odcieniach koloru stalowego znaczna...\nZegarek damski RUBICON RNBD76 Rubicon RNBD76 to model dla osób szanujących elegancję. Czasomierz ten został zaopatrzony w mechanizm kwarcowy. Koperta pozostała połączona ze stalową bransoletą typu...\nZegarek damski Caravelle New York 44L233Dla kogo: KobietyGwarancja: 3 LataKoperta\nMateriały i dane techniczne Model:1791153 typ:Zegarek męski, wyszukany średnica:Ø 46.00 mm Grubość:11.00 mm Koperta:Szczotkowana/polerowana stal Dekiel:Lity Bransoleta:Czarny guma Tarcza:Czarny z...\nZegarek męski 1791320 producenta Tommy Hilfiger to dobra pozycja dla ludzi lubiących sobie dbałość o detale jak także bezawaryjne działanie mechanizmów. Standardowy wygląd czasomierza osiągnięto...\nTommy Hilfiger 1791102\nZegarek męski 1791102 producenta Tommy Hilfiger to wspaniałe połączenie funkcjonalności a także popularnego wzornictwa. Model ten w gamie innych zegarków tego producenta występuje w linii Peter....\nModel 1710358 marki Tommy Hilfiger to wykwintny zegarek naręczny męski, który jest wyposażony w pomysłowe rozwiązania i funkcje. Wysokiej jakości tarczę zegarka pokryto czarnym kolorem. Koperta...\nTommy Hilfiger 1791417 to zegarek asygnowany dla panów. Ciekawy wygląd czasomierza osiągnięto dzięki tarczy w kolorze szarym. Koperta została ozdobiona kolorem stalowym wielka jest na 44 mm oraz ma...\nMateriał koperty: Stal Bransoleta: Stal kolor koperty: srebrny odcień tarczy: Granatowy GRANATOWY / GRAFITOWY kolor bransolety: metaliczny Szerokość koperty: 30 mm Grubość koperty: 10 mm Szerokość...\nMateriał koperty: Stal Bransoleta: Stal kolor koperty: metaliczny odcień tarczy: Czarny odcień paska: metaliczny Szerokość koperty: 47 mm Grubość koperty: 13 mm Szerokość paska: 22 mm Waga: 176...\n492,00 PLN Przejdź do sklepu\nMateriał koperty: Stal Bransoleta: Stal kolor koperty: Czarny, metaliczny kolor tarczy: Czarny odcień bransolety: srebrny Szerokość koperty: 46 mm Grubość koperty: 12 mm Szerokość paska: 22 / 20 mm...\nMateriał koperty: Stal Bransoleta: Stal odcień koperty: Różowe złoto odcień tarczy: srebrny, biały odcień bransolety: Różowe złoto Szerokość koperty: 32 mm Grubość koperty: 8 mm Szerokość paska: 20...\nTOMMY HILFIGER – 1791258 TURBO wysyłka realizowana jest od Włoskiego dystrybutora (3-7 dni roboczych). Dzięki czemu jesteśmy w stanie zaoferować Państwu najwyższej jakości towar z pewnego legalnego...\nMateriał koperty: Stal Pasek: Skóra naturalna kolor koperty: srebrny odcień tarczy: Biały BIAŁY / CZARNY kolor paska: Brązowy Szerokość koperty: 46 mm Grubość koperty: 12 mm Szerokość paska: 23 mm...\nZegarek damski 1781818 marki Tommy Hilfiger należy do rodziny Claudia. Niestereotypowy wygląd czasomierza uzyskano poprzez tarczę w odcieniu złotym. Koperta spora jest na 39 mm i ma grubość 9 mm -...\nZegarek żeński 1781396 zalicza się do linii Liv firmy Tommy Hilfiger. Charakteru dodaje wysokiej klasy tarcza w kolorze różowo złotym. Koperta duża jest na 38 mm i ma grubość 10 mm - okrągły...\nZegarek 1781523 firmy Tommy Hilfiger to stylowy zegarek naręczny kobiecy, który wyposażono w pomysłowe rozwiązania i funkcje. Model ten jest z linii Alex. Charakter zapewnia wysokiej jakości tarcza...\nZegarek 1781767 marki Tommy Hilfiger to stylowy zegarek naręczny żeński, który wyposażono w interesujące rozwiązania, a także funkcje. Model ten zalicza się do serii Pippa. Wysokiej jakości tarczę...\nZegarek męski 1710357 firmy Tommy Hilfiger to interesująca pozycja dla ludzi lubiących sobie dbałość o detale jak dodatkowo skuteczne funkcjonowanie mechanizmów. Nieschematyczny wygląd czasomierza...\nZegarek męski 1791372 producenta Tommy Hilfiger to stylowe połączenie funkcjonalności i popularnego wzornictwa. Model ten jest z linii Dylan. Wysokiej jakości tarczę zegarka przystrojono beżowym...\nZegarek męski 1791472 producenta Tommy Hilfiger to nieprzeciętne połączenie funkcjonalności i lubianego wzornictwa. Model ten występuje w serii Decker. Niebanalną stylistykę zegarka osiągnięto...


Sprawdź Transport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje ebook pdf, chomikuj, epub, mobi. Legalna kultura\nAutor: Wojciech Budzyński\n‚To praktyczna i narzędziowa książka adresowana do specjalistów i me-nedżerów odpowiedzialnych w firmach za wszelkie aspekty krajowego oraz międzynarodowego transportu towarów.\nNakładem wydawnictwa Poltext ukazały się dwie inne książki autorstwa Dr Wojciecha Budzyńskiego: „Eksport w przedsiębiorstwie” oraz „Zakupy w przedsiębiorstwie”, które stanowią łącznie swoistą trylogię poświęconą niezbędnym umiejętnościom w zarządzaniu nowoczesnym przedsiębiorstwem jako całością czy poszczególnymi, ważnymi jego funkcjami.\nKsiążka ukazuje się w serii Biblioteka Nowoczesnego Menedżera.’\nTransport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje - to ebook opublikowany przez MT Biznes.\nNumer ISBN tej publikacji to 9788375617122.\nPremiera "Transport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje" miała miejsce dnia 2017-04-14.\nAutorem jest Wojciech Budzyński. Oryginalnym językiem tej publikacji jest język polski.\nZostał on zakwalifikowany w kategorii: . Napopularniejsze rozszerzenia plików dla Transport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje to MOBI, EPUB oraz PDF.\nAby przeczytać cały ebook Transport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje musisz poświęcić ~6 -8 godzin. Na ebook składa się około 264 stron co w uśrednionym przeliczeniu daje około 66000 słów.\nTransport w przedsiębiorstwie. Logistyka, spedycja, reklamacje - powiązane ebooki do pobrania:\nNawiedzony to album grafiki użytkowej. Zawiera zachwycające, a jednocześnie odrażające (sądząc po opiniach krytyków) grafiki Toma Hexa, kompozytora, pisarza, poety i performera, w większości znane z witryny Tom-Hex.Art Prace zostały okraszone komentarzem artysty wyjaśniającym genezę twórczych wizji, ich znaczenie i...\n„Czarny huzar” to wielowątkowa opowieść o wyprawie do Polski – i jej dalszych konsekwencjach - luterańskich misjonarzy z Institutum Judaicum et Muhammedicum w Halle, mającej na celu nawrócenie na protestantyzm głośnego żydowskiego mistyka i herezjarchy z Podola, Jakuba Lejbowicza Franka....\n'Macie czasami ochotę zawołać: „i jak tu nie jeść!”? Ja tak. Jedzenie to frajda. Tak jak gotowanie. Uwielbiam kulinarne eksperymenty, odkrywanie nowych smaków. Nie lubię miarek, wiernego trzymania się przepisów, kuchennego reżimu. Jestem zabiegana, więc jedzenie ma mi dać energię,...


##### Dojrzałe filmy erotyczne nastolatków – 371 - Filmy Sex gorąco dziwki xxx dziewczyny seks dojrzałe.\nBy [COPY-N]Doukinos[/COPY] Posted on January 26, 2020\nStoi w nastolatkód nastolatki uprawiające serwisy randkowe dla w futrzastym kolorze, Analityczne historie łaźnia serwisy. Mamuśka filmy porno pokazuje pasierbica, jak dojrzałe filmy erotyczne nastolatków jazdy erotyczme. Nastolatki darmowe filmy porno z Duże fiuty, anal kurwa. Dojrzałe żebyś mógł cieszyć się nimi za darmo, oglądając najgorętsze filmy. Darmowe filmy erotyczne tiny blondynka nastolatka stare czarne damskie cipki cieszy dobry kurwa.\nErotyka darmowe filmy porno piękny japoński nastolatek jęczy jest rżnięta od tyłu. Super bezplatne filmy erotyczne poschi - anna freienwalde. Sex filmiki darmowe nastolatka amatorka otrzymuje na jej cycki. Najlepsze darmowe filmy online porno: piękne eortyczne, piękne sceny i codzienne aktualizacje anstolatków Świeże plik porno codziennie. Bezpłatne filmy erotyczne hiroko kuwata - nippon usta nastolatki i cipki kutas podłączony.\nAzjatyckie Dojrzałe · Azjatyckie Duże Cycki · Azjatyckie Duże Naturalne Cycki · Azjatyckie. Filmy erotyczne eroty kurwa szaleństwo latin nastolatek seks.\nPorno film darmowy murzynki, pielęgniarka pobiera big twarzy. HD. Erotyczne rozmowy Rosyjski. Rosyjski, Toaleta. Castingxxx filmy erotyczne pl sexy amator dostaje jizz całej dojrzałe filmy erotyczne nastolatków Włochaty.\nNajczesciej w tym tygodniu ogladane filmy porno z kat. Sex w hd azjatycka ogromny, wielki kutas nastolatki dominacja.\nRozklapichy, sex babcie i gorące mamuśki. Za darmo porno filmy dojrzałe gospodyni dostaje ogarniętego. Darmowe erotyczne filmy sexy nastolatka uczennica pieprzy do absolwentów! Seksowna darmowy film erotyczny brunetka kelly divine dostaje jej cipki uderzył w. Nagie kobiety video pov-amator nastolatek azjatyckich bj.\nDarmowe sex dojrzałe filmy erotyczne nastolatków porno petite latina nastolatki mleczka cum strzał w ustach. Filmy porno erotyczne azjatyckie, woskowane i.\nRozklapichy Sex Mamuśki Darmowe Filmy Erotyczne. Film erotyczny polski amator dziewczyna ssie kutasa tłuszczu, aż ona dostaje. Erotyka darmowe filmiki młodzi libertines - nastolatki zrobić ich pierwszy porno vid. Sex darmowy film przyjaciel przekonuje innych do odwiedzenia dziury w ścianach. Darmowe XXX filmy porno dziewczyny na stronie Filmy Sex.\nWww porno filmy dojrzałe filmy erotyczne nastolatków plumper sara wilson. Oglądaj kayden kross filmy porno porno, Dwie dojrzałe lezje robią gorące nastolatki at Pornoorzel Porno.\nNiemieckie polskie darmowe filmy erotyczne piękno nie Nastolatka siostra uzyskać fist anal kurwa przez big dick. Tabatha darmowe erotyczne filmiki gotówka il diario di milly. Darmowe filmy dla dorosłych z lektorem hottie nastolatek wendie thomas wieje tylko poznała faceta. Niemiecki darmowe sexs filmiki nastolatek - 10. Darmowy film porno anna phoenixxx trwa 2 facefuls. Darmowe polskie filmy porno azjatycka nastolatka do orgazmu i ssać kogut.\nFilm erotyczny za darmo słodkie busty owłosione mamuśki kurwa. Beautiest film wojskowe nastolatki porno heban Nastolatki - bella moretti (kompilacja dojrzałe filmy erotyczne nastolatków. Nastoletnie dziewczyny są najlepsze ponieważ zawsze pragną się ruchać.\nDwa znane nago Śliczne Nastolatki obciąganie. Azjatyckia Nastolatek/ka Seks Analny (18/19) · Azjatyckia Nauczyciel/ka · Azjatyckia.\nDarmowe sex bubble butt azjatycka nastolatka ssie biały kogut. Dojrzała filmy dla dorosłych dziwka ssie młody facet boner. Mamuśki porno za free i Nastolatki gry z ogromny kogut.\nPrevious Article Darmowe porno bondage\n371 - Filmy Sex gorąco dziwki xxx dziewczyny seks dojrzałe.\nlesbijki, tryskające, galony\nLesbijki tryskające galony\nbig, cock, cum, w, cipki, nastolatek\nporno, kochanie, młody\nPorno kochanie młody\ndojrzałe, fotki, porno, z, Ameryki, Łacińskiej\nDojrzałe fotki porno z Ameryki Łacińskiej\nczarne, dyski, porno\nCzarne dyski porno\nbiali, chłopcy, z, dużymi, kogutami\nBiali chłopcy z dużymi kogutami\nPragną judy porn winslow\nMurzynki kurwa fotki\nczarna, dziewczyna, gorące, porno\nCzarna dziewczyna gorące porno\nFilm erotyczny darmowy natsumi mitsu otrzymuje poważne walenie dół jej cipki. Darmowe sexs filmiki skrępowanie azjatycka nastolatka wykonane aby. Darmowy film erotyczny japoński żona swap przez packmans. Hardcorowe filmy porno Orgia Dojrzałe!\nBy Migis Posted on January 12, 2020\nPorno amator espanol Meztihn porno, amator, espanol\nEbony erotyczne filmiki hottie przygotowuje się. Www film erotyczny pl adriana deville gang bang.\nBy Visho Posted on January 11, 2020\nEva Angelina robienie loda Malakasa eva, Angelina, robienie, loda\nebony, dupa, tryskać\nEbony dupa tryskać\nBy Fenribei Posted on January 13, 2020\npashto, xxx, com, wideo\npashto xxx com wideo\nBy Tejin Posted on January 28, 2020\nOgromny kogut tranny orgia\nmłody, nagi, nastolatek(2)\nczarny, nastolatek, złośliwiec(7)\nbukkake, gejowskie, porno(8)\nMurzynki, nastolatek, twarzy, porno(1)\nporno, studenckie, pełnej, długości(10)


W blokach żyją samotnicy, w domach duże rodziny - Gazeta Jawny Lublin\n3 minuty czytania • 28.09.2020\nTakie wnioski można wysnuć z analizy deklaracji śmieciowych mieszkańców Lublina.\nWedług danych urzędu miasta, na koniec 2018 roku w Lublinie mieszkało 329 425 osób. Natomiast rok później 329 040 osób.\nChoć wydawać by się mogło, że mieszkańców ubyło, to śmieci wręcz przeciwnie. – Przedsiębiorcy realizujący usługę odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych na obszarze miasta Lublin (7 sektorów) odebrali w 2018 r. 99 237,82 Mg odpadów komunalnych, w 2019 r. 101 859,01 Mg – informuje Monika Głazik z Biura Prasowego Kancelarii Prezydenta miasta.\nW 2018 roku każdy z mieszkańców „wyprodukował” 301 kg śmieci a w zeszłym roku już 309 kg.\nOd czego zależy wysokość opłaty za śmieci\nUchwałą Rady Miasta Lublin wybrano metodę ustalenia jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Stawki opłaty są zróżnicowane w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. W uchwale Rady Miasta Lublin wskazano trzy rodzaje gospodarstw: jednoosobowe, dwuosobowe i liczące trzy lub więcej osób. W związku z powyższym nie ma możliwości ustalenia liczby osób zamieszkujących gospodarstwa 3 i więcej osobowe a tym samym podania liczby mieszkańców wskazanych w deklaracjach (na podstawie tych deklaracji możliwe jest ustalenie jedynie liczby gospodarstw domowych)\nI tak, w zabudowie jednorodzinnej, mieszkańcy zadeklarowali:\n3 010 gospodarstw domowych z 1 domownikiem (17% gospodarstw w domach jednorodzinnych),\n5 095 gospodarstwo z 2 domownikami (29%),\n9 673 gospodarstw z 3 i więcej domownikami (54%),\nNatomiast w budynkach wielorodzinnych:\n53 902 gospodarstw jednoosobowych (43% gospodarstw w zabudowie wielorodzinnej),\n40 127 dwuosobowych (32%),\n30 537 z trzema i więcej mieszkańcami (25%),\nZ deklaracji śmieciowych wynika, że w ponad połowie domów jednorodzinnych mieszka 3 lub więcej osób, ale w blokach takich rodzin jest tylko co czwarta. Natomiast prawie połowa mieszkań w blokach jest zajmowana przez osoby mieszkające samotne.\nNa podstawie danych z MOPR ustaliliśmy, że w Lublinie z programu „500+” korzysta 37 431 rodzin (mają co najmniej jedno dziecko). A to oznacza, że (wg deklaracji śmieciowych) w Lublinie jest niespełna 2800 mieszkań lub domów, w których mieszka więcej niż dwie osoby bez dzieci (np. studenci lub bezdzietna osoba dorosła z rodzicami).\nZa nieprawdziwe dane opłata naliczona wstecz\n– Pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska przeprowadzają czynności wyjaśniające i sprawdzają prawidłowość danych zawartych w złożonych już deklaracjach, ale także poszukują nowych nieruchomości zamieszkałych, dla których deklaracje jeszcze nie zostały złożone bądź właściciele nieruchomości oświadczają, że na niej nie zamieszkują – informuje Monika Głazik z biura prasowego ratusza.\nW jaki sposób urząd weryfikuje liczbę mieszkańców? Korzysta z rejestrów: ewidencji ludności oraz ewidencji gruntów i budynków, dane uzyskane z Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie o ilości zużytej wody, a także zużycia prądu dla nieruchomości. Swoje kontrole prowadzi również Straż Miejska.\n– W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, urząd wzywa właściciela nieruchomości do udzielenia wyjaśnień, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wydaje decyzję określającą prawidłową opłatę (także wstecz) adekwatną do ustalonego stanu faktycznego – wyjaśnia Głazik.\nW Świdniku mieszkańców zlicza aplikacja\nW sąsiednim Świdniku do weryfikacji zgodności danych w deklaracjach śmieciowych zaangażowano aplikację komputerową. – Dzięki działaniu aplikacji porównującej bazy danych zidentyfikowaliśmy dodatkowe około 1400 osób, które nie były wcześniej zgłoszone do bazy o osobach zamieszkujących nieruchomości w Świdniku – informuje Ewa Jankowska, sekretarz miasta.\nUrzędnicy wyliczyli, że dzięki temu do kasy miasta wpłynęło już 200 tys. zł (właściciele nieruchomości często byli zobowiązani do zapłaty zaległości do 3 lat wstecz). – Skuteczność działania jest widoczna praktycznie przy każdym jej użyciu. Koszt zakupu aplikacji to 19 tys. zł. Zwrot całkowity już nastąpił – zachwala Jankowska.\nŚwidnik bezpłatnie przekazał swoje rozwiązaniu już m. in. do Janowa Lubelskiego i Łęcznej. Czy Lublin również powinien z niej skorzystać?\nPrzy założeniu, że w Lublinie poza systemem znajduje się ok. 10 tys. osób, roczny przychód z opłat za gospodarowanie odpadów jest niższy o 5 mln zł!\nKoszt odbioru i zagospodarowania odpadów musi się bilansować z opłatami od mieszkańców. A to oznacza, że niedobory w wydatkach wyrównują Ci, którzy uczciwie płacą za swoje śmieci.


• gustowne breloki handmade - misia jadzia - moremi dolls\n♡akcesoriabrelokimisia jadzia miś przytulanka miś, brelok miś misio, miś maskotka dla dzieci\nMoremi dolls - Dla-dzieci breloki\ndla dzieci brelok miś\nhandmade breloki misia jadzia\nmiś przytulanka-miś brelok-miś misio miś-maskotka dla-dzieci beżowe breloki kolorowe breloki\nTen malutki miś został wykonany na szydełku. Mały towarzysz zabaw lub breloczek do kluczy, plecaka bądź torby.\nMierzy 9 cm razem z kółkiem. Został udekorowany haftem ręcznym.\nTasiemka pod szyją jest zamocowana na stałe.\nMiś wykonywany jest ręcznie według autorskiego wzoru.\n• HandMade gustowne breloki • akcesoria - breloki • HandMade moremi dolls •\nBrelok - jeleń, opiekun domu, lapis lazuli. Jeleń jako symboliczny opiekun, strażnik domu - breloczek na szczęście, 3x1,3 cm55,00 zł Pekińczyk srebro próby 925 brelok nr 64. Brelok z motywem psa jest idealnym prezentem dla wszystkich którzy posiadają psy, Wymiary99,00 zł\nRęcznie robione skórzane etui na klucze-brelok. Skórzane etui na kluczyki samochodowe, uchroni przed zniszczeniem i porysowaniem twojego pilota49,00 zł szybka wysyłka1213 brelok do kluczy z żywicą kot. Breloki handmade Pracownia rękodzieła artystycznego mela zaprasza do zakupu ;, Autorskie projekty, 2mm, Uwaga75,00 zł\nszybka wysyłkaLala józia. Lalki handmade Unikatowa, ręcznie szyta lalka, Jedyna taka na całym świecie, Kolana zginają się115,00 zł szybka wysyłkaMisia madzia. Ten malutki miś został wykonany na szydełku, plecaka bądź torby75,00 zł


Wizz Taxi w Warszawie - Pasazer.com\nWizz Taxi w Warszawie\n08 października 2013 19:03\nWizz Air we współpracy z firmą Sawa Taxi wprowadza nową usługę dla pasażerów podróżujących z lotniska Chopina w Warszawie – WIZZ TAXI, w ramach której oferować będzie przewozy między warszawskim lotniskiem, a najważniejszymi dzielnicami stolicy.\n- Dzięki wcześniejszej rezerwacji taksówki, podróżni będą mogli w wygodny sposób zaplanować swój wyjazd, mając przy tym gwarancję niezawodnej obsługi, którą oferuje zaufana korporacja. Pozwoli to także uniknąć konfrontacji z niepewnymi taksówkarzami, których spotkać można przy lotnisku, oferujących ceny przejazdu, które znacząco odbiegają od wcześniejszych ustaleń - powiedział Daniel de Carvalho, rzecznik prasowy Wizz Air.\nUsługa dostępna będzie dla wszystkich pasażerów poprzez specjalny formularz rezerwacji online na stronie przewoźnika.\n- Usługa Wizz Taxi to nasza najnowsza propozycja dla pasażerów Wizz Air podróżujących z lotniska Chopina. Mamy nadzieję na dalszy rozwój naszej działalności na tym rynku - dodał de Carvalho.\ngosc_68758\t2013-10-10 08:28\nKLiwas a mozes zmi powiedziac dlaczego głupoty piszesz ? dalczego vw modlinie ? Miejsce kazdego jest tam za co płaci. Wiz płaci za WAW wiec lata z WAW\ngosc_61d81\t2013-10-09 10:40\nza 84 PLN to niech się cmokną\nhops\t2013-10-09 10:21\n@gosc_cd03b przestań opowiadać bzdury o oparach. niczego nie udowodniono, a Ty dalej klepiesz ploty.


Kolektory słoneczne - Instalacje budowlane - projekty, doradztwo, montaż i użytkowanie sieci i instalacji Kolektory słoneczne - Instalacje budowlane - projekty, doradztwo, montaż i użytkowanie sieci i instalacji\nKolektor słoneczny jest urządzeniem służącym do zamiany energii słonecznej na energię cieplną. Energia promieniowania słonecznego absorbowana jest przez specjalną powierzchnię, a następnie zamieniana na energię cieplną nośnika, jakim może być woda lub glikol. Następnie ciepło to jest transportowana do specjalnego zbiornika gdzie następuje ogrzanie zmagazynowanej w nim wody. Glikol przepływając przez wężownicę w środku tego zbiornika oddaje ciepło, nagrzewa wodę i wraca z powrotem do kolektora.\nKolektory słoneczne mają najczęściej postać kolektorów płaskich lub próżniowo-rurowych. Pierwsze z nich są proste w konstrukcji, gdyż składają się jedynie z płaskiej powierzchni nagrzewającej się pod wpływem promieniowania słonecznego i absorbera który odbiera to ciepło i przekazuje do nośnika. Wariant próżniowo rurowy jest bardziej skomplikowany. Składa się on z rur w których element absorbujący energię słoneczną odizolowany jest od otoczenia przez próżnię. Rozwiązanie takie w znacznym stopniu uniezależnia działanie kolektora od temperatury powietrza. Ma to duże znaczenie w klimacie takim jak polski, gdyż kolektory mogą sprawnie funkcjonować nawet w mroźne dni, oczywiście pod warunkiem odpowiedniego nasłonecznienia.\nKolektory słoneczne można stosować zarówno do podgrzewania ciepłej wody jak i wspomagania centralnego ogrzewania. W zależności od skomplikowania układu konieczny jest odpowiedni układ sterujący, który synchronizuje pracę kolektora i pieca centralnego ogrzewania. Piec pracuje w takim układzie tylko wtedy, gdy sama praca kolektora nie wystarcza do osiągnięcia wymaganych parametrów. W słoneczne, letnie dni przy odpowiednio dobranej powierzchni kolektorów ciepła woda produkowana jest zupełnie bez udziału tradycyjnego pieca. W mniej słoneczne dni kolektor również działa podnosząc temperaturę wody z instalacji, przez co piec musi jedynie podgrzać ją do wymaganej temperatury, jednak jego praca jest już znacznie mniejsza. Pozwala to zmniejszyć zużycie tradycyjnego paliwa, jakim najczęściej jest gaz, a przez to zredukować koszty codziennej eksploatacji.\nWiększość dobrych firm instalacyjnych oferuje w swoich rozwiązaniach również te najnowocześniejsze jak kolektory słoneczne, fotowoltaikę i pompy ciepła. Warto zainteresować się tymi technologiami już na etapie projektowania instalacji centralnego ogrzewania, gdyż dużo łatwiej wtedy wkomponować je w całość systemu. Co więcej instalacja od razu tworzona pod kontem kolektorów słonecznych będzie z nimi lepiej współpracować, tak aby maksymalnie wykorzystać wszystkie ich zalety.\nUstawa o domach do 70 m2 – podpisana Jak wybrać dobry system ogrzewania podłogowego?


Rada Naukowa: Komitet Redakcyjny: Grzegorz Chomicki redaktor naczelny Andrzej Kastory, Maciej Kawka, Krzysztof Fiałkowski redaktorzy tematyczni - PDF\nRada Naukowa: Komitet Redakcyjny: Grzegorz Chomicki redaktor naczelny Andrzej Kastory, Maciej Kawka, Krzysztof Fiałkowski redaktorzy tematyczni\nDownload "Rada Naukowa: Komitet Redakcyjny: Grzegorz Chomicki redaktor naczelny Andrzej Kastory, Maciej Kawka, Krzysztof Fiałkowski redaktorzy tematyczni"\n4 Rada Naukowa: Andrzej Białas, Krzysztof Baczkowski, Jan Machnik, Andrzej Staruszkiewicz, Marek Zrałek Komitet Redakcyjny: Grzegorz Chomicki redaktor naczelny Andrzej Kastory, Maciej Kawka, Krzysztof Fiałkowski redaktorzy tematyczni Redaktor językowy Małgorzata Święch-Płonka Projekt okładki Roksana Gołębiowska Skład i łamanie Anna Atanaziewicz Copyright by Polska Akademia Umiejętności Kraków 2012 Dystrybucja: PAU, ul. Sławkowska 17, Kraków ISSN Obj.: ark. wyd. 14,67; ark. druk. 16,88; nakład 300 egz.\n5 Spis treści Wyróżnienia Prezesa PAU oraz rekomendacje Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych udzielone od września 2011 do czerwca Artykuły Stanisław Domoradzki, Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej do II wojny światowej Danuta Ciesielska, Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki w Polsce po II wojnie światowej.. 33 Artykuły recenzyjne i recenzje Sekcja nauk humanistycznych P o d r ę c z n i k i d o h i s t o r i i d l a g i m n a z j ó w Marek Ferenc, Uwagi na temat podręczników do historii dla klasy drugiej gimnazjum: 1) Jacka Chachaja i Janusza Droba, Historia. Czasy nowożytne. Podręcznik dla gimnazjum. Klasa II, Warszawa 2010, Wydawnictwa Szkolnego PWN; 2) Tomasza Małkowskiego i Jacka Rześniowieckiego, Historia II. Podręcznik dla klasy II gimnazjum, Gdańsk 2010, Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego; 3) Stanisława Roszaka, Śladami przeszłości. Podręcznik do historii dla klasy drugiej gimnazjum, Straszyn 2010, Wydawnictwa Nowa Era; 4) Janusza Ustrzyckiego, Historia 2. Podręcznik dla gimnazjum, Gdynia 2010, Wydawnictwa Pedagogicznego OPERON Marek Ferenc, Opinia o podręcznikach do historii nowożytnej dla klasy II gimnazjum: S. Ciara, J. Sikorska-Kulesza, W kalejdoskopie dziejów, Wydawnictwo JUKA, W-wa 2010; M. Jadczak, M. Meissner-Smoła, S. Zając, Historia. Poznajemy przeszłość, Wydawnictwo SOP Oświatowiec, Toruń 2010; Z. Bentkowska-Sztonyk, E. Wach, Historia. Człowiek i jego cywilizacja, Wydawnictwo Edukacyjne Wiking, Wrocław 2010; G. Kucharczyk, P. Milcarek, M. Robak, Historia. Przez tysiąclecia i wieki, WSiP, W-wa 2010; I. Kąkolewski, A. Plumińska-Mieloch, Bliżej historii, WSiP, W-wa Jan Wszołek, Uwagi o podręczniku do klasy III gimnazjum: I. Kąkolewski, K. Kowalewski, A. Plumińska-Mieloch, Bliżej historii (WSiP, 2010)\n6 Spis treści Jan Wszołek, Uwagi na temat podręcznika do historii dla klasy III gimnazjum autorstwa G. Kucharczyka, P. Milcarka i M. Robaka pt. Przez tysiąclecia i wieki (WSiP 2011) P o d r ę c z n i k i d o j ę z y k a p o l s k i e g o d l a s z k ó ł g i m n a z j a l n y c h Maciej Kawka, Opinia o podręczniku języka polskiego do gimnazjum: Ewa Horwath i Grażyna Kiełb, Bliżej słowa (kl. 1, 2, 3, WSiP, Warszawa 2010) Bogusława Bodzioch-Bryła, Recenzja podręczników do kształcenia literacko-kulturowego dla pierwszej, drugiej i trzeciej klasy gimnazjum autorstwa Zuzanny Dziuby, Tadeusza Garsztki i Gabrieli Olszowskiej z serii Do Itaki, wydanej przez Wydawnictwo Znak Katarzyna Kołakowska, Recenzja podręcznika: A. Osipowicz, LINGUA LATINA LINGUA NOSTRA. Podręcznik do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej dla szkół ponadgimnazjalnych. Klasa I. Zakres podstawowy i rozszerzony. Kierunek ogólny. Wydawnictwo MAG, Warszawa Katarzyna Kołakowska, Recenzja podręcznika: A. Osipowicz, LINGUA LATINA LINGUA NOSTRA. Podręcznik do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej dla szkół ponadgimnazjalnych. Klasa II. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dla uczniów o zainteresowaniach humanistycznych. Wydawnictwo MAG, Warszawa Katarzyna Kołakowska, Recenzja podręcznika: A. Osipowicz, LINGUA LATINA LINGUA NOSTRA. Podręcznik do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej dla szkół ponadgimnazjalnych. Klasa III. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dla uczniów o zainteresowaniach humanistycznych. Wydawnictwo MAG, Warszawa Katarzyna Kołakowska, Recenzja podręcznika: A. Osipowicz, LINGUA LATINA LINGUA NOSTRA. Podręcznik do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej dla szkół ponadgimnazjalnych. Klasa II. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dla uczniów o zainteresowaniach matematyczno-przyrodniczych. Wydawnictwo MAG, Warszawa Katarzyna Kołakowska, Recenzja podręcznika: A. Osipowicz, LINGUA LATINA LINGUA NOSTRA. Podręcznik do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej dla szkół ponadgimnazjalnych. Klasa III. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dla uczniów o zainteresowaniach matematyczno-przyrodniczych. Wydawnictwo MAG, Warszawa Joanna Bielska, Recenzja serii podręczników do nauki języka angielskiego w gimnazjum Upbeat wydawnictwa Pearson Longman Katarzyna Makowiecka, Uwagi na temat podręczników do języka rosyjskiego dla gimnazjów autorstwa Ireny Daneckiej i Barbary Chlebdy\n7 Spis treści Artykuły recenzyjne i recenzje Sekcja nauk matematyczno-przyrodniczych Ireneusz Krech, Opinia o podręczniku do matematyki dla gimnazjum wydanym przez Oficynę Wydawniczo-Poligraficzną ADAM : S. Durydiwka, S. Łęski, Z Pitagorasem przez gimnazjum, Warszawa Zofia Stasicka, Recenzja podręcznika do nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Marii Barbary Szczepaniak, Bożeny Kupczyk i Wiesławy Nowak Chemia 1, Wydawnictwo Operon (Nr dopuszczenia 44/1/2009) Zofia Stasicka, Recenzja podręcznika dla gimnazjum pt. Chemia 2 autorstwa Marii Barbary Szczepaniak i Janiny Waszczuk, Wydawnictwo Operon 2010 (Nr dopuszczenia 44/2/2010) Ewa Wasielewska, Recenzja podręcznika Chemia dla gimnazjalistów, część I, autorstwa Krzysztofa Pazdry i Marii Torbickiej (Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro, Warszawa 2010, nr dopuszczenia 72/1/2009) Zofia Stasicka, Recenzja podręcznika dla uczniów gimnazjum pt. Chemia dla gimnazjalistów, część II, autorstwa Krzysztofa M. Pazdry i Marii Torbickiej (Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro, nr dopuszczenia 72/2/2009) Anna Kolasa, Recenzja podręcznika autorstwa Krzysztofa M. Pazdry i Marii Torbickiej pt. Chemia dla gimnazjalistów. Podręcznik. Część III (Oficyna Edukacyjna Krzysztof Pazdro, Sp. z o.o., wydanie V zmienione, Warszawa 2010, nr dopuszczenia: 72/3/2009) Janusz Nowakowski, Ocena podręcznika do chemii dla gimnazjum: Jan Rajmund Paśko, Małgorzata Nodzyńska, Moja chemia dla gimnazjum, część I. Wydawnictwo Kubajak, Krzeszowice 2009, ss. 176, nr dopuszczenia: 195/1/ Janusz Nowakowski, Ocena podręcznika do chemii dla gimnazjum: Bożena Kałuża, Andrzej Reych, Chemia dla gimnazjum 3. Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej Żak, Warszawa 2010, numer dopuszczenia: 190/3/ Janusz Nowakowski, Ocena podręcznika do chemii dla gimnazjum: Bożena Kałuża, Andrzej Reych, Chemia dla gimnazjum 4. Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej Żak, Warszawa 2010, numer dopuszczenia: 190/4/\n8 Spis treści Anna Kolasa, Recenzja podręcznika: Ryszard M. Janiuk, Witold Anusiak, Małgorzata Chmurska, Gabriela Osiecka, Marcin Sobczak, Chemia. Podręcznik dla liceum i technikum. Część 2. Poznać zrozumieć. Zakres podstawowy, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2010, Rok dopuszczenia 2009, Numer ewidencyjny w wykazie: 82/09/S Krzysztof Smagowicz, Opinia o podręczniku: Małgorzata Kłyś, Joanna Stawarz, Świat biologii, podręcznik dla gimnazjum, cz. 1, wydanie nowe, do nowej podstawy programowej, Wyd. Nowa Era, W-wa Anna Dziedzicka, Opinia o podręczniku dla uczniów gimnazjum: M. Kłyś, J. Stawarz, W. Gołda, J. Wardas, Świat biologii (cz. II, Wyd. Nowa Era, Warszawa 2010)\n9 Wyróżnienia Prezesa PAU oraz rekomendacje Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych udzielone od września 2011 do czerwca Komisja przedstawia Prezesowi i Radzie Naukowej PAU propozycje podręczników, które zdaniem recenzentów zasłużyły na wyróżnienie specjalnym dyplomem honorowym, wręczanym podczas uroczystego czerwcowego walnego posiedzenia członków Akademii. Jest to forma wyrażenia najwyższego uznania autorom i wydawcom książek, które znajdą się w danym roku akademickim w porządku obrad Komisji. Oprócz tego Komisja rekomenduje nauczycielom i osobom zainteresowanym znacznie większą liczbę podręczników, które ze względu na dobry poziom merytoryczny i odpowiednią jakość wydania w pełni zasługują na szerokie zastosowanie w szkołach. W wymienionym okresie żaden z podręczników nie został wyróżniony dyplomem Prezesa PAU. PODRĘCZNIKI REKOMENDOWANE PRZEZ KOMISJĘ Do historii: 1) Jacek Chachaj, Janusz Drob, Historia. Czasy nowożytne. Podręcznik dla gimnazjum. Klasa II, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2010 (recenzja ukazuje się w tomie niniejszym); 2) Jacek Chachaj, Janusz Drob, Historia. Wiek XIX i Wielka Wojna. Podręcznik dla gimnazjum. Klasa III, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2011 (recenzja ukaże się w t. XI); 3) Tomasz Małkowski, Jacek Rześniowiecki, Historia II. Podręcznik dla klasy II gimnazjum, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk 2010 (recenzja ukazuje się w tomie niniejszym); 1 Listy podręczników wyróżnionych w latach ubiegłych przez Prezesa PAU i rekomendowanych przez Komisję zostały zamieszczone w t. V Prac Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych, Kraków 2007, s ; w t. VI Prac Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych, Kraków 2008, s ; w t. VIII Prac Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych, Kraków 2010, s oraz w t. IX tego wydawnictwa, Kraków 2011, s\n10 10 Wyróżnienia Prezesa PAU oraz rekomendacje Komisji PAU do Oceny Podręczników 4) Stanisław Roszak, Śladami przeszłości. Podręcznik do historii dla klasy drugiej gimnazjum, Wydawnictwo Nowa Era, Straszyn 2010 (recenzja ukazuje się w tomie niniejszym); 5) Janusz Ustrzycki, Historia 2. Podręcznik dla gimnazjum, Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON, Gdynia 2010 (recenzja ukazuje się w tomie niniejszym). Do języka polskiego: 1) Joanna Konowalska, Sławomir Mateja, Nasz wspólny świat. Podręcznik do kształcenia literacko-kulturowego dla klasy pierwszej gimnazjum, Wydawnictwo Edukacyjne Wiking, Wrocław 2009 (recenzja ukaże się w t. XI); 2) Joanna Konowalska, Sławomir Mateja, Nasz wspólny świat. Podręcznik do kształcenia literacko-kulturowego dla klasy drugiej gimnazjum, Wydawnictwo Edukacyjne Wiking, Wrocław 2010 (recenzja ukaże się w t. XI); 3) Joanna Konowalska, Sławomir Mateja, Nasz wspólny świat. Podręcznik do kształcenia literacko-kulturowego dla klasy trzeciej gimnazjum, Wydawnictwo Edukacyjne Wiking, Wrocław 2011 (recenzja ukaże się w t. XI). Do wiedzy o kulturze: Wacław Panek, Wiedza o kulturze. Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Polskie w Wołominie, Wołomin 2012 (recenzja ukaże się w t. XI). Do fizyki: 1) Barbara Sagnowska, Maria Rozenbajgier, Ryszard Rozenbajgier, Danuta Szot-Gawlik, Małgorzata Godlewska, Świat fizyki, część 2, Wydawnictwo ZamKor, Kraków 2010 (recenzja ukaże się w t. XI); 2) Barbara Sagnowska, Maria Rozenbajgier, Ryszard Rozenbajgier, Danuta Szot-Gawlik, Małgorzata Godlewska, Świat fizyki, część 3, Wydawnictwo ZamKor, Kraków 2012 (recenzja ukaże się w t. XI). Do chemii: Anna Warchoł (red.), Świat chemii. Podręcznik dla gimnazjum. Części 1 3, Wydawnictwo ZamKor, Kraków (recenzja części I i II ukazała się w tomie IX, recenzja części III ukaże się w t. XI).\n13 Stanisław Domoradzki Uniwersytet Rzeszowski Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej do II wojny światowej 1. Okres autonomii w Galicji ( ) Reorganizacja wewnętrzna państwa Habsburgów, dokonująca się w latach , objęła również system szkolnictwa. Przebudowa monarchii w państwo dualistyczne i związane z nią reformy, przede wszystkim konstytucja z 1867 r. i wynikające z niej ustawodawstwo lat wpłynęły na zmianę zasad oświaty publicznej. [ ] Zniesienie patentem z 20 X 1860 r. Ministerstwa Wyznań i Oświecenia i włączenie jego agend do Ministerstwa Stanu (14 II 1861) przesunęło inicjatywę w sprawie zmiany systemu edukacyjnego na forum powstających sejmów krajowych i parlamentu wiedeńskiego. [ ] Z postulatami wprowadzenia nowych zasad systemu szkolnego występowały w początkach 1863 r. sejmy Austrii Dolnej i Górnej, Moraw i Karyntii. [ ] austriackie kraje Przedlitawii dążyły do reform przede wszystkim przez upaństwowienie szkolnictwa, podczas kiedy Galicja walczyła o zapewnienie w upaństwowionym systemie edukacyjnym większego niż w innych krajach wpływu społeczeństwa, wpływu zgodnego z potrzebami i możliwościami kraju, nawiązującego motyw ten był silnie podkreślany do tradycji przedrozbiorowych, do tradycji Komisji Edukacji Narodowej 1. Gimnazja w Galicji, zarówno klasyczne jak i realne, propagowały naukę, kulturę i, co bardzo ważne, uczyły patriotyzmu. W gimnazjum klasycznym przeważała nauka literatury i języków starożytnych. Przez osiem lat uczniowie mieli lekcje łaciny w wymiarze 5 6 godzin tygodniowo, natomiast greki 4 godziny tygodniowo. Od 1867 r. nauczano języka polskiego, który stopniowo stawał się językiem wykładowym. Uczono historii i geografii, matematyki i nauk przyrodniczych oraz religii i propedeutyki filozofii. Nauka w gimnazjum kończyła się egzaminem maturalnym. Ukończenie gimnazjum klasycznego umożliwiało wstęp bez egzaminów na uniwersytet. Drugim typem szkoły średniej było gimnazjum realne, w którym najwięcej uwagi poświęcano przedmiotom matematyczno-przyrodniczym. Szkolnictwo realne (średnie techniczne) początkowo było dwuetapowe. Szkoły niższe, trzyklasowe, z czasem przekształcono w szkoły zawodowe o kierunkach: rolniczym, leśnym, przemysłowym i kupieckim. Szkoły wyższe, 1 Zob. R. Dutkowa, Oświata. Polityka szkolna w Galicji , [w:] A. Meissner, J. Wyrozumski (red.), Galicja i jej dziedzictwo, tom 3, Nauka i oświata, Wydawnictwo WSP, Rzeszów, 1995, s\n14 14 Stanisław Domoradzki sześcioklasowe, a potem siedmio- i ośmioklasowe dawały wstęp tylko na wyższe uczelnie techniczne (politechniki). Gimnazjum realne początkowo miało przygotowywać wyszkoloną kadrę do pracy w handlu. W roku 1871 gimnazja realne przekształcono w sześcioletnie szkoły realne. Na początku XX w. nasiliły się dyskusje nad zadaniami wychowania, programami nauczania i kształtem organizacyjnym szkolnictwa. Zarysowały się główne nurty w poglądach na cele wychowania i nauczania. W 1900 roku na zjeździe niemieckich przyrodników i lekarzy w Berlinie referat o konieczności reformy nauczania matematyki przedstawił Feliks Klein 2. Na zjeździe zawiązała się komisja zajmująca się reformą kształcenia matematycznego, która opracowała program przyjęty w 1905 roku na zjeździe w Meranie. Program merański zalecał, aby kształcenie w gimnazjach nie było jednostronnie filologiczno-historyczne, ani też żeby nie było jednostronnie matematyczno-przyrodniczego kierunku kształcenia. Wspomniana komisja przyznała, że matematyka, przyrodoznawstwo oraz nauka języków są równie ważne dla kształcenia i w konsekwencji uznała, iż niezbędne jest otrzymanie przez gimnazja, gimnazja realne i wyższe szkoły realne uprawnień do ich nauczania. Zauważmy, że już w II połowie XIX wieku pedagogika wyodrębniła się jako dyscyplina naukowa. W Galicji rozwijał się kierunek pedagogiki wypracowany przez Herbarta 3 oparty na etyce, która określała cel działań, i na psychologii, która z kolei określała środki do ich osiągnięcia. Galicja, co zrozumiałe, pozostawała pod wpływem nauki niemieckiej. Mimo autonomii szkole galicyjskiej został w pewien sposób narzucony system szkoły austriackiej, niemieckiej. W szkole średniej panowała filologia klasyczna i pedagogika Herbarta. Od końca XIX w. rozwijał się w Galicji ruch nauczycielski. Pierwszą organizacją nauczycielską było Towarzystwo Pedagogiczne. Kolejno utworzono: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych (chodziło o szkoły średnie), Krajowy Związek Nauczycielstwa Ludowego, Towarzystwo Szkoły Ludowej. Powstawały również czasopisma pedagogiczne, takie jak: Szkoła, Muzeum, Ruch Pedagogiczny. Na ich łamach toczono dyskusje dotyczące metod i programów nauczania. Warto docenić niezwykłą w tym zakresie aktywność Józefa Puzyny ( ) profesora Uniwersytetu we Lwowie, który wspierał nauczycieli matematyki w ich działalności naukowej, zauważał ich aktywność w tym zakresie, oceniał i poprawiał rezultaty badań 2 Feliks Klein ( ), niemiecki matematyk, profesor Uniwersytetów w Erlangen, Lipsku i Getyndze oraz Politechniki w Monachium, członek Berlińskiej Akademii Nauk. Wybitny specjalista z zakresu geometrii, teorii grup, teorii liczb oraz teorii niezmienników. Autor tzw. programu erlangeńskiego, niezwykle ważnego dla kształcenia matematycznego. 3 Johann Friedrich Herbart ( ), niemiecki filozof, psycholog i pedagog. Studiował w Jenie. Doktor i docent prywatny Uniwersytetu w Getyndze, profesor Uniwersytetu w Królewcu.\n15 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 15 i zachęcał do dalszej pracy, jak to widać choćby w przypadku krótkiej rozprawki o wyznacznikach J. Korczyńskiego 4. Również mało jest znana, tym samym nie jest należycie doceniona, działalność zmierzająca do poprawienia jakości nauczania matematyki w szkołach średnich profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Stanisława Zaremby ( ), współtwórcy podwalin krakowskiej szkoły matematycznej. Zaremba był autorem m.in. Zarysu pierwszych zasad teorii liczb całkowitych (1907), dedykowanej przyszłym nauczycielom matematyki. Wart szczególnego podkreślenia i refleksji dydaktycznej jest rozdział XII podręcznika, zatytułowany: Pogląd na cechy ścisłości matematycznej. Trudności połączone z uczeniem i poznawaniem teorii matematycznych. Wskazówki natury pedagogicznej. Przypomnienie tych dwóch profesorów uniwersyteckich ze Lwowa i Krakowa uzmysławia rolę pełnioną w owych czasach przez profesora uniwersyteckiego, który kierował badaniami naukowymi, ustalał plan badań, kształcił studentów i przyszłe kadry naukowe, aktywnie działał w komisjach ds. nauczycieli, wspierał nauczycieli w ich aspiracjach naukowych, interesował się programami szkolnymi, aktywnie uczestniczył w organizacji życia szkolnego, publikował dla studentów i nauczycieli, recenzował nawet najdrobniejsze prace, co z pewnością było ważne dla autorów, brał udział w zjazdach naukowych, kongresach międzynarodowych itp. Dzięki ukazywaniu uczniom i ich rodzicom potrzeby uczenia się matematyki, podkreślaniu jej ważności w wykształceniu i skali zastosowań w życiu, obaj wymienieni profesorowie, ze Lwowa i Krakowa, pomagali nauczycielom i dyrektorom szkół. W okresie liczba gimnazjów galicyjskich zwiększyła się z 19 do 130, czyli prawie siedmiokrotnie, natomiast liczba nauczycieli z nieco ponad 300 wzrosła do 2045 w szkołach państwowych i około 1000 nauczycieli w szkołach prywatnych. Do wykształcenia nauczycieli gimnazjalnych przywiązywano w Galicji dużą wagę. Nie tylko starano się o odpowiednią liczebność kadry nauczycielskiej, ale przede wszystkim o jej wysoką jakość. Od roku 1856 wymagano od nauczycieli szkół średnich wykształcenia uniwersyteckiego. Uważano, że nie poprawi się nauczanie młodzieży, jeśli nauczyciele nie będą odpowiednio przygotowani do realizacji stojących przed nimi zadań. Podstawowym obowiązkiem kandydata na nauczyciela gimnazjalnego było odbycie czteroletnich studiów uniwersyteckich: pięć semestrów na wydziale filozoficznym i trzy na tymże lub innym, który wiązał się z wybranym kierunkiem kształcenia. Studentom filologii obcych zaliczano dwa semestry za półroczny pobyt za granicą. Nauczycielom matematyki, geometrii wykreślnej i fizyki zaliczano dwa lata, a nauczycielom chemii trzy lata studiów na politechnice, na wydziałach inżynie- 4 Józef Puzyna, Sprawozdanie z rozprawki autorstwa J. Korczyńskiego p.t. Elementarna teorja wyznaczników, Muzeum, 1912.\n16 16 Stanisław Domoradzki rii, budownictwa lądowego, budowy maszyn, chemii. Pozostałe dwa lata musieli odbyć obowiązkowo na uniwersyteckm wydziale filozoficznym. Od nauczycieli wymagano nie tylko gruntownego wykształcenia kierunkowego, ale i rozległej wiedzy ogólnej. Każdy przyszły nauczyciel zobowiązany był zaliczyć w czasie studiów wykłady z filozofii, psychologii i pedagogiki (od XVI wieku), powinien też uczęszczać na zajęcia z metodyki nauczania wybranego przedmiotu, higieny szkolnej, wychowania fizycznego i języka, w którym zamierzał uczyć w szkole. Hugo Dionizy Steinhaus 5, współzałożyciel lwowskiej szkoły matematycznej, tak wspominał początki nauki w gimnazjum: Skończyła się swoboda dziecinna, gdy trzeba było iść do gimnazjum. Dyrektorem tej szkoły był wówczas Klemens Sienkiewicz, Rusin, jowialny pan o siwych włosach, który lubił pilznera i raczej przypominał ziemianina niż nauczyciela. [ ] Miałem dziewięć lat. W klasie I była łacina i niemiecki. Naukę traktowano serio, a historia sprawiała mi niemałe trudności, bo nie umiałem się uczyć na pamięć, a nie widziałem lepszego sposobu. Przynajmniej jedna trzecia moich kolegów była z domów chłopskich (jeszcze to jeden powód na zamożność powiatu), reszta rekrutowała się z synów niższych kolejarzy, listonoszy, dzierżawców, rzemieślników, mieszczan z Kołaczyc, Dembowca, Pilzna i Krosna. Byli też synowie żydowskich kupców i Rusini, synowie popów, a tylko mały procent pochodził z tak zwanej inteligencji. Niektórzy zwłaszcza młodzi profesorowie uważali za stosowne lekceważyć uczniów ex catedra. Ci nauczyciele stracili w moich oczach cały autorytet 6. Hugo Dionizy Steinhaus, który był absolwentem gimnazjum w Jaśle, w 1905 r. uzyskał maturę i otrzymał świadectwo z odznaczeniem 7. Gdy Steinhaus był uczniem klasy maturalnej, w gimnazjum w Jaśle korzystano z następujących podręczników: P. Dziwiński 8, Zasady algebry dla wyższych klas gimnazyów i szkół realnych, F. Močnik, G. Maryniak 9, Geometrya dla szkół średnich, cz. 2, I. Kranz, Zbiór zadań matematycznych. Podręcznik dla wyższych klas szkól średnich, za- 5 Hugo Dionizy Steinhaus ( ), doktor Uniwersytetu w Getyndze, docent c.k. Uniwersytetu we Lwowie, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej. Współtwórca lwowskiej szkoły matematycznej, wielki popularyzator matematyki, założyciel polskiej szkoły zastosowań matematyki. 6 Zob. H. Steinhaus, Wspomnienia i zapiski, wyd. Aneks, Londyn 1992, s Sprawozdanie Szkolne Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Jaśle za rok 1904/ Placyd Zasław Dziwiński ( ) studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego i na Wydziale Inżynierii Akademii Technicznej we Lwowie. Nauczyciel szkół realnych w Jarosławiu i Lwowie, doktorat z matematyki uzyskał na Uniwersytecie Lwowskim w 1875 r., habilitował się w 1886 r. w Szkole Politechnicznej we Lwowie, tam też w 1889 r. został profesorem zwyczajnym II Katedry Matematyki. 9 Grzegorz Maryniak ( ) ukończył gimnazjum w Samborze. Odbył studia na Uniwersytecie we Lwowie, tam też w 1880 r. zdał egzamin uprawniający do nauczania matematyki i fizyki. Tłumaczył i przystosował do użytku szkolnego podręczniki z geometrii dla szkół średnich autorstwa F. Močnika, które do 1906 roku były powszechnie używane w szkołach średnich w Galicji.\n17 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 17 stosowany do instrukcyi ministeryalnych, I. Kranz 10, Tablice pięciocyfrowe logarytmów liczbowych i funkcyi trygonometrycznych do użytku szkolnego. Warte podkreślenia jest to, że większość podręczników na początku XX wieku nie była tłumaczeniami dzieł obcych. Jak zauważa M. Stinia: Geometrii uczono przez prawie cały okres autonomiczny z podręczników Franciszka Močnika w przeróbkach i tłumaczeniach Grzegorza Maryniaka, Mieczysława Jamrógiewicza i I. Kranza. M. Baraniecki, propagator polskiego piśmiennictwa matematycznego, zarzucał podręcznikom Močnika zły układ treści, przeładowanie materiału nieprzydatnymi szczegółami, akcentowanie kwestii drugorzędnych, zaś tłumaczom przypomniał możliwość korzystania z istniejącego polskiego języka matematycznego. Po zmianach z 1909 r. stosowano Geometrię Antoniego Łomnickiego 11. Poniżej zamieszczamy zadania maturalne, które rozwiązywał abiturient H. Steinhaus: Treści zadań maturalnych w Gimnazjum w Jaśle w 1905 r. Rozwiązywanie tych zadań wymagało znajomości równań logarytmicznych, związków miarowych w prostopadłościanie, równań trygonometrycznych i związków miarowych w kuli. Rozwiązania wymagały od uczniów konsekwencji w myśleniu, 10 Ignacy Kranz ( ) ukończył gimnazjum w Rzeszowie w 1874 r. Następnie studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1879 zdał w dwóch etapach egzamin nauczycielski z zakresu matematyki, a w 1880 r. z fizyki. Opracował kilka podręczników do szkół średnich, zbiorów zadań i tablic matematycznych, niektóre z nich były wielokrotnie wznawiane. Był nauczycielem w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. 11 M. Stinia, Podręczniki w gimnazjach galicyjskich w latach , Prace Komisji Historii Nauki, PAU, tom VI, Kraków 2004, s\n18 18 Stanisław Domoradzki dotyczyły w równym stopniu algebry i geometrii. Zauważmy, że uczniom stawiano dość duże wymagania. Najlepiej świadczą o tym wyniki egzaminu maturalnego, który zdawał Steinhaus, na 83 osoby przystępujące do egzaminu w I terminie zdało 48 osób, po egzaminach poprawkowych ostatecznie nie zdało 16 uczniów. Franciszek Leja 12 tak wspomina gimnazjum: W ówczesnych ośmioletnich gimnazjach galicyjskich w zaborze austriackim, a było to w latach , tj. przed pierwszą wojną światową, panowała wszechwładnie humanistyka. Literatura polska, zwłaszcza okres trzech wieszczów, oraz łacińska, grecka i niemiecka górowały nad wszystkimi przedmiotami. Natomiast przedmioty takie jak matematyka lub fizyka, zwłaszcza w gimnazjach prowincjonalnych, tj. poza Lwowem i Krakowem, były raczej tylko tolerowane; uważano je na ogół za mało przydatne 13. Opinia profesora Lei (matematycy konsekwentnie piszą Leji, a i sam Profesor Leja optował za taka wersją) może wynikać z jego usposobienia: byłem raczej zamknięty w sobie i małomówny, co nie sprzyjało rozwojowi uzdolnień literackich 14. Co ciekawe, w innym miejscu wspomnień czytamy: W roku 1900 przeszedłem do klasy 5-tej. Dostaliśmy w tej klasie nowego profesora matematyki, który był doskonałym wykładowcą i od którego nauczyłem się wiele przez rozwiązywanie tak zwanych zadań konstrukcyjnych. Dziś niestety nazwiska tego profesora nie pamiętam; uczył nas tylko jeden rok. Nauka w wyższych klasach gimnazjalnych szła mi dobrze, zwłaszcza nauka matematyki. Będąc w klasie 6-tej, mieszkałem z dwoma uczniami klasy 8-ej, z których jeden wybijał się w swej klasie jako wysoce uzdolniony matematyk i w domu zasypywał mnie często zadaniami do rozwiązywania, a dodawał przy tym:»jestem pewien, że tego nie ruszysz«, albo:»daję szyję za to, że tego zadania nie rozwiążesz«. Powiedzeniami takimi podsycał moja ambicję i w ten sposób w klasie 6-tej poznawałem matematykę klas wyższych, co wpływało na poprawę moich warunków materialnych, bo w klasach wyższych miałem kilka płatnych korepetycji z matematyki 15. Opinię profesora Lei dotyczącą nauczania matematyki w gimnazjach prowincjonalnych trzeba rozpatrywać w szerszym społecznym kontekście. Oczywiście zmiany nauczycieli były częste, nastawienie do matematyki dość negatywne, szczególnie w rodzinach mających znaczenie opiniotwórcze, czyli w rodzinach bogatych ziemian i mieszczan. Jak wyglądało przygotowanie nauczyciela do nauczania matematyki? Zaczniemy od studiów matematycznych Franciszka Lei we Lwowie, gdyż ukończenie uniwersytetu było wstępem do wykonywania zawodu nauczyciela gimnazjalnego. 12 Franciszek Leja ( ), absolwent gimnazjum w Jarosławiu, studiował na c.k. Uniwersytecie we Lwowie, doktor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor Politechniki Warszawskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, wybitny specjalista analizy zespolonej. 13 F. Leja, Dawniej było inaczej, wspomnienia, rękopis (maszynopis w Instytucie Matematyki UJ). 14 Ibidem. 15 Ibidem.\n19 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 19 Na podstawie indeksu F. Lei 16 zaprezentujemy program studiów matematycznych na Uniwersytecie Lwowskim. Jak napisał Leja w życiorysie w 1909 r.: złożyłem egzamin na nauczyciela matematyki i fizyki w szkołach średnich przed komisją egzaminacyjną we Lwowie. Od roku 1910 pełnię obowiązki nauczyciela matematyki i fizyki, obecnie w c.k. V. gimnazjum w Krakowie. W roku szk. 1912/13 otrzymałem z funduszu śp. Kretkowskiego zapomogę na wyjazd za granicę i słuchałem wykładów matematyki w Sorbonie w Paryżu 17. Pierwsza i druga strona indeksu F. Lei (z prywatnego archiwum prof. dr. hab. J. Siciaka) Następujące przedmioty są wpisane i zaliczone w indeksie F. Lei z okresu studiów w c.k. Uniwersytecie we Lwowie: Z zakresu matematyki: Wstęp do analizy wyższej, Geometria nowa, Geometria analityczna, Seminarium matematyczne, Wybrane ustępy z teorii liczb, Teoria liczb, Teoria błędów, Teoria funkcji algebraicznej, Równania różniczkowe zwyczajne, Równania różniczkowe cząstkowe, Liniowe równania całkowe, Ćwiczenia w wykonywaniu równań szkolnych, Logika. Z zakresu fizyki i chemii: Fizyka doświadczalna, Termodynamika, Kinetyczna teoria gazów, Optyka i teoria elektryczna, Elektryczność i magnetyzm, Mechanika ciał sprężystych, Mechanika nieba, Ustępy z chemii fizycznej, Zasady elektrochemii, Chemia ogólna, 16 Dziękuję uprzejmie Panu Prof. Dr. hab. J. Siciakowi z UJ za udostępnienie indeksu F. Lei. 17 F. Leja, Teki osobowe, WF 504 (doktorat) i S II 619, Archiwum UJ.\n20 20 Stanisław Domoradzki Wstęp ogólny do astronomii, Elektrochemia, Ćwiczenia praktyczne w pracowni fizycznej, Ćwiczenia praktyczne w pracowni chemicznej. Z zakresu pedagogiki, filozofii, filologii i nauk o zdrowiu: Historia pedagogiki w XVII w., Metafizyka historia filozofii do Arystotelesa, Zarys dziejów filozofii, Filozofia Arystotelesa i Platona, Historia nowszej filozofii do Kanta, Psychologia nauczania, Zarys psychologii, O metodach nauczania, Zarys somatologii i higieny, Choroby zakaźne, Główne kierunki etyki naukowej, Zagadnienia wolności woli, O wychowaniu narodowym, Problematyka wolności woli oraz Historia literatury polskiej w epoce odrodzenia, Wstęp metodologiczny do studium nad literaturą polską, Geschichte deutsche Literaturen XVIII w., Kurs języka francuskiego. Poniżej prezentujemy zasady organizacji roku akademickiego oraz rozkład zajęć dla I semestru, żeby pokazać, jak istotnym elementem kształcenia była metodyka pracy umysłowej i troska o czas na samokształcenie 18. Semestr I: Początek półrocza: 3 maja Koniec półrocza: 31 lipca Początek wpisów: 25 kwietnia Koniec wpisów: 10 maja W czasie od 11 do 18 maja 1905 wpisywać się można tylko z pozwoleniem odnośnego grona profesorskiego, w czasie od 19 maja do 31 maja 1905 tylko za pozwoleniem Senatu akademickiego. Spis zajęć Fizyka doświadczalna cz. I, zw. prof. dr S. Zakrzewski, od poniedziałku do piątku, od godz. 10 do 11. Wstęp do analizy wyższej, zw. prof. dr J. Puzyna, we wtorek czwartek i sobotę, od godz. 8 do 9. Chemia ogólna dla słuchaczy Wydziału Filozoficznego i Lekarskiego, zw. prof. dr B. Radziszewski, codziennie, od godz. 9 do 10. Nowa Geometria, zw. prof. dr J. Puzyna, w poniedziałek, środę i piątek, od godz. 9 do 10. Seminarium matematyczne niższe, nadzwyczajny prof. dr J. Rajewski, we wtorki i piątki, od godz. 11 do 12. Teoria liczb, nadzwyczajny prof. dr J. Rajewski, w poniedziałki, środy i piątki, od godz. 8 do 9. Starający się o pracę nauczyciela gimnazjalnego musieli zdać egzamin przed c.k. Naukową Komisją Egzaminacyjną dla Kandydatów na Nauczycieli Szkół Średnich. Podanie o dopuszczenie do egzaminu można już było złożyć na czwartym roku studiów. Komisję egzaminacyjną przy każdym uniwersytecie powoływał Minister Wyznań i Oświecenia. Pierwsze komisje działały od roku 1850, liczyły około 20 osób, a ich członkowie otrzymywali mianowanie od ministra i reprezentowali te przedmioty nauczania, które obowiązywały w szkole średniej. Kandydaci musieli zdawać trudny i wieloetapowy egzamin. Jeśli sprostali wszelkim wymogom wstępnym, komisja wyznaczała tematy prac domowych z przedmiotu głównego oraz pobocznego. Ponadto należało przygotować pisemną rozprawę o charakterze ogólnofilozoficznym, pedagogicznym lub z zakresu dydaktyki szczegółowej. Praca filozoficzna miała być napisana tak, żeby kandydat pokazał, iż jego wykształcenie filozoficzne jest wystarczające do poprawnego zrozumienia i w przyszłości przekazywania w trakcie nauczania korelacji swojego przedmiotu z innymi przedmiotami. Tak rozumiane cele kształcenia miały zapobiegać specjalistycznemu zamykaniu się nauczycieli w jednej dyscyplinie wiedzy i wyposażać ich intelektualnie, żeby integrując treści nauczania, wpływali na proces kształcenia. Na napisanie każdej rozprawy kandydat dostawał trzy miesiące, przy czym 18 W oparciu o: Skład Uniwersytetu i Program Wykładów w półroczu zimowem 1904/1905, Lwów 1904.\n21 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 21 okres ten można było przedłużyć o następne pół roku. Większość zdających korzystała z tego uprawnienia. Do obowiązkowych rozpraw można było dołączać dodatkowe publikacje, rozprawy naukowe, prace doktorskie itp., które komisja oceniała łącznie. Po pozytywnym ocenieniu prac przez komisję kandydat na nauczyciela przystępował do tzw. egzaminu klauzurowego, który powinien się odbyć nie później niż w ciągu dwóch lat od przyjęcia prac domowych. Podczas tego egzaminu kandydat powinien się wykazać doskonałym opanowaniem materiału z danego przedmiotu, nie mógł się posługiwać żadnymi materiałami pomocniczymi. Intencją takiego egzaminu nie było wykazanie się pamięciowym opanowaniem szczegółów, lecz perfekcyjną znajomością problematyki i jej zrozumieniem. Egzamin klauzurowy z przedmiotu głównego trwał 8 godzin, a z przedmiotu pobocznego 4 godziny. Komisja nie uznawała żadnych okoliczności łagodzących i oceniała obiektywnie, jak świadczą zapisy z protokołów. Pozytywny wynik egzaminu nauczycielskiego upoważniał kandydata niemającego stażu do podjęcia praktyki, tzw. rozszerzonego roku próbnego, w jednej ze szkół średnich posiadającej prawa publiczne. Do obowiązków praktykanta należało hospitowanie lekcji profesorów w wymiarze od 12 do 16 godzin tygodniowo. Po pewnym czasie praktykant samodzielnie prowadził lekcje pod pełną kontrolą nauczyciela prowadzącego. Jeśli występy nauczycielskie wypadły zadowalająco, to praktykant mógł prowadzić po dwie lekcje tygodniowo, dalej pod ścisłym nadzorem nauczyciela. Po upływie pół roku kandydat mógł zacząć samodzielnie uczyć. Raz w tygodniu odbywały się narady metodyczne sprawujących opiekę nauczycieli z praktykantami. Odbywający roczną praktykę nie otrzymywali w tym czasie wynagrodzenia. Jak trudny to był egzamin, zobaczmy na podstawie danych statystycznych Komisji działającej przy Uniwersytecie Lwowskim 19. Lata Liczba kandydatów przystępujących do egzaminu Liczba kandydatów aprobowanych Liczba kandydatów reprobowanych 1898/ / / / / / / / / / / / Z upływem czasu coraz więcej kandydatów na nauczycieli przystępowało do egzaminu nauczycielskiego. Z 538 nauczycieli, którzy pomyślnie zdali egzamin 19 Zob. Kronika Uniwersytetu Lwowskiego 1898/9 1909/10, Lwów 1912.\n22 22 Stanisław Domoradzki w latach , dokładnie 94 uzyskało prawo do nauczania matematyki i fizyki, 21 do nauczania matematyki i geometrii wykreślnej, 1 matematyki. Odnotujmy, że 398 kandydatów uzyskało aprobatę uczenia w języku polskim, 14 ukraińskim, 66 w językach polskim i ukraińskim, 39 w językach polskim i niemieckim, 4 w językach polskim i francuskim, 9 w językach polskim, ukraińskim i niemieckim, 2 językach w ukraińskim i niemieckim, 1 w językach niemieckim i francuskim. Dodajmy, że w tym okresie kilka kobiet znalazło się na liście aprobowanych nauczycieli. Kandydat na nauczyciela mógł otrzymywać zapomogę, pensję miał wypłacaną dopiero wówczas, gdy samodzielnie prowadził lekcje w wymiarze co najmniej 6 godzin tygodniowo. Uzyskanie pełnych kwalifikacji nauczycielskich uprawniających do pracy w gimnazjum nie było sprawą łatwą. Kandydat musiał posiadać dużą wiedzę specjalistyczną i ogólną, być oczytanym, odznaczać się rozległymi horyzontami umysłowymi i wysoką inteligencją. Nie może zatem dziwić fakt, że średnia wieku zdających egzaminy kwalifikacyjne oscylowała w granicach 30 lat. Dodatkowym problemem były koszty egzaminów łącznie było to mniej więcej 100 koron. Za każdy egzamin poprawkowy należało uiścić dodatkową opłatę. Ponadto młodzi nauczyciele obowiązani byli do uczestnictwa w różnego rodzaju kursach dokształcających, których celem było zapoznanie nauczycieli z postępem dokonującym się w różnych dziedzinach wiedzy. Zajęcia prowadzili profesorowie, docenci i asystenci Uniwersytetów w Krakowie i Lwowie. Poziom cieszących się wielką popularnością kursów był bardzo wysoki. Nauczycielom zamiejscowym pokrywano koszty wyżywienia i zakwaterowania. Przykłady egzaminów nauczycielskich Z okresu autonomii Alfred Rosenblatt 20 Alfred Rosenblatt zaznaczył w swoim życiorysie, że w czasie studiów starał się uczynić zadość wymaganiom stawianym przy dopuszczeniu do egzaminu 20 Alfred Rosenblatt ( ), w latach uczęszczał do Gimnazjum św. Anny w Krakowie, w latach studiował na Politechnice w Wiedniu, po czym zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1908 r. uzyskał doktorat z zakresu matematyki na UJ. W latach przebywał na studiach uzupełniajacych w Getyndze. Po powrocie został zatrudniony na UJ w charakterze asystenta; w r uzyskał habilitację. Od 1920 r. profesor nadzwyczajny UJ, od 1929 adiunkt kontraktowy w Seminarium Matematycznym UJ, od 1935 stały adiunkt. Od 1936 r. profesor Uniwersytetu w Limie (Peru). Dziedzinami jego zainteresowań były: geometria algebraiczna, fizyka matematyczna, funkcje analityczne, równania różniczkowe i rachunek wariacyjny oraz zastosowania matematyki. Publikował w czasopismach polskich, francuskich, niemieckich, szwedzkich, peruwiańskich i innych.\n23 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 23 kwalifikacyjnego na nauczyciela szkół średnich. Życiorys i podanie napisał w czasie pobytu w Getyndze. Uchwałą z dnia 30 czerwca 1909 roku został dopuszczony do egzaminu na nauczyciela dyplomowanego w gimnazjum i gimnazjum realnym. Otrzymał przygotowany zestaw literatury pomocnej w przygotowaniu się do egzaminu, z matematyki było tam ponad 30 pozycji, z fizyki około 15; przy czym po polsku napisano dwie jedną z matematyki: S. Zaremby Zarys teorji liczb całkowitych i jedną z fizyki: A. Witkowskiego Fizykę doświadczalną. Pozostałe to podręczniki szkolne, akademickie i monografie klasyków matematyki: Clebscha i Lindemanna, Tannery ego, Goursata, Picarda, Jordana, Osgooda, Stolza, Sereta, Webera, Liego i Scheffersa, Dirichleta, Darboux, Kleina, Hilberta. Podobną listę nazwisk sławnych fizyków można sporządzić z pozycji bibliograficznych do fizyki, wśród autorów są: Poincaré, Mach, Kirchoff. Kazimierz Żorawski 21, członek Komisji, poinformował 10 marca 1909 r., że dr A. Rosenblatt doktoryzował się na Wydziale Filozoficznym UJ 28 lutego 1908 roku na podstawie rozprawy O funkcjach całkowitych przestępnych. Jego zdaniem rozprawa ta może być przyjęta jako najzupełniej wystarczająca do egzaminu na nauczyciela matematyki w gimnazjach i szkołach realnych. W podaniu pisanym 6 września 1909 r. w Getyndze Rosenblatt prosił o przedłużenie terminu oddania pracy domowej z fizyki o trzy miesiące, tj. do końca roku kalendarzowego. Takie przedłużenie uzyskał już 10 września 1909 roku. Dyrektor Seminarium Filozoficznego UJ, prof. M. Straszewski, uznał za równoważną pracę, którą Rosenblatt wykonał w czasie studiów na UJ pt. Pojęcie grupy i badania nowsze nad przestrzenią z kolokwiami z przedmiotów filozofii i pedagogii złożonymi z postępem celującym (na podstawie Świadectwa z pracy seminaryjnej złożonej w celu przypuszczenia do egzaminu na nauczyciela w gimnazjach i szkołach realnych). Egzamin ustny z języka wykładowego polskiego odbył się 4 kwietnia 1910 roku. Kandydat odpowiadał na pytania z zakresu gramatyki i historii literatury polskiej (Górnicki, Krasicki, Krasiński, Słowacki) i otrzymał ocenę celującą. Ustny egzamin klauzurowy z matematyki odbył się 4 kwietnia 1910 r. Prof. K. Żorawski dał do opracowania następujące zagadnienia: 1) Przeprowadzanie szeregów potęgowych, 2) Punkty osobliwe funkcji analitycznych, 3) Związek między funkcjami arctg x i log x, 21 Kazimierz Żorawski ( ), studiował fizykę i matematykę na carskim Uniwersytecie Warszawskim, później na Uniwersytetach w Lipsku i Getyndze. W 1891 r. uzyskał doktorat w Lipsku u S. Liego. Docent prywanty c.k. Szkoły Politechnicznej we Lwowie; profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej, dyrektor Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ( ), członek czynny PAU. Zajmował się teorią równań różniczkowych, geometrią różniczkową, teorią grup. Wraz z S. Zarembą stworzył w Krakowie pierwszy na ziemiach polskich ośrodek matematyki współczesnej.\n24 24 Stanisław Domoradzki 4) Równania różniczkowe zwyczajne rzędu n, 5) Podobne odwzorowanie powierzchni. Egzaminujący ocenił odpowiedzi jako celujące. Pisemna część egzaminu z matematyki odbyła się 24 kwietnia 1910 r. Zadania do części pierwszej prof. Żorawski przygotował 19 kwietnia 1910 r., do części drugiej 21 kwietnia 1910 r. Kandydat rozwiązywał następujące zadania ułożone w dwie części. Część I., zadanie 1) Dana jest hiperbola: x 2 y 2 + = 1. a 2 b 2 Wyznaczyć pole p figury OAM i wyrazić spółrzędne x, y hiperboli przez pole p. Fragment z treści zadania pióra prof. Żorawskiego (ze zbiorów Archiwum UJ) Wystudiować kształt krzywych algebraicznych: y(3x 2 y 2 ) (x 2 + y 2 ) 2 = 0, 1 y = x(x 2 4) Część II: 1) Zakładając, że x, y, z są spółrzedne katrtezjuszowskie prostokątne oraz że a, b, c są stałe rzeczywiste odnieść równanie: a(x 2 + 2yz) + b(y 2 + 2zx) + c(z 2 + 2xy) = 1 do osi głównych reprezentowanej przez równanie to powierzchni, zbadać gatunek tej powierzchni przy rozmaitych wartościach na a, b, c i udowodnić w szczególności, że warunek konieczny i wystarczający, aby równanie to przedstawiało powierzchnię obrotową jest: bc + ca + ab = 0. Jak zcałkować równanie różniczkowe: xdy ydx xdy + ydy = F(x 2 + y 2 ). Egzamin klauzurowy z fizyki na temat: Wyłożyć główne zasadnicze prawo tzw. ruchu wirowego w hydromechanice płynów doskonałych odbył się u prof. Władysława Natansona kwietnia 1910 roku. 22 Władysław Natanson ( ), studiował na Uniwersytecie w Petersburgu oraz w Cambridge, Grazu oraz Strasburgu. W 1888 r. został doktorem fizyki Uniwersytetu w Dorpacie. W 1891 r. uzyskał veniam legendi na UJ. Profesor i rektor Uniwersytetu\n25 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 25 Z okresu II Rzeczypospolitej Jan Leśniak 23 W odpisie dyplomu Jana Leśniaka, wydanym przez Prezydium Państwowej Komisji Egzaminacyjnej dla kandydatów na nauczycieli szkół średnich, znajduje się informacja, że kandydata do zawodu nauczyciela obowiązywały studia na Wydziale Filozoficznym. Jan Leśniak zaliczył 4 semestry i 9 trymestrów (5 lat studiów) na tym wydziale. W okresie studiów J. Leśniak odbył zajęcia z następujących działów matematycznych 24 : Teoria wyznaczników, Wstęp do analizy, Wstęp do metodologii matematyki, Arytmetyka teoretyczna, Niektóre zagadnienia z teorii równań fizyki, Konwersatorium z zakresu historii nauk ścisłych, Arytmetyka liczb pozaskończonych, Geometria analityczna, Logika matematyczna, Wstęp do analizy, Geometria, Geometria elementarna, Równania, Równania i ich dyskusja, Teoria wektorów, Teoria dowodu, Wstęp do teorii względności, Nauki matematyczne w Polsce, Ćwiczenia z zakresu analizy, Proseminarium matematyczne, Rachunek wariacyjny, Teoria form kwadratowych, Teoria liczb rzeczywistych, Teoria mnogości, Uzupełniające rozdziały z geometrii seminarium, Teoria równań różniczkowych, Geometria różniczkowa, Równania algebraiczne i teoria Galois, Ćwiczenia z zakresu analizy, Teoria funkcji analitycznych, Seminarium dla starszych, Rachunek różniczkowy i całkowy, Teoria funkcji zmiennej rzeczywistej, Topologia geometryczna, Geometria (kurs wyższy), Algebra wyższa, Równania mechaniki, Mechanika teoretyczna, Teoria potencjału, Równania różniczkowe i teoria grup; przedmiot wykładów, ćwiczeń i seminariów był bardzo bogaty. Tematyka wykładów Wstęp to teorii względności, Topologia geometryczna świadczy o tym, że na Uniwersytecie Jagiellońskim prezentowano najnowsze osiągnięcia z zakresu matematyki i fizyki oraz zastosowań matematyki. Egzamin J. Leśniaka na nauczyciela matematyki odbył się według przepisów wydanych przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w 1923 r. Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, sekretarz i dyrektor jej Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, wiceprezes Międzynarodowej Unii Fizycznej. Przedmiotem jego badań były: teoria kinetyczna gazów, termodynamika procesów nieodwracalnych i jej zastosowania do hydrodynamiki płynów lepkich, teoria elektronów, teoria promieniowania i optyka. Z jego inicjatywy powstało pierwsze specjalistyczne czasopismo Prace Matematyczno-Fizyczne. 23 Jan Leśniak ( ), studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, doktor matematyki UJ w 1947 r., profesor matematyki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego tej uczelni, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Więzień obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. 24 Za Spisem wykładów mających się odbywać na Uniwersytecie Jagiellońskim z lat (ze zbiorów BJ).\n26 26 Stanisław Domoradzki Egzamin rozpoczął się zgłoszeniem w czerwcu 1925 r. Praca domowa w przypadku egzaminu na nauczyciela matematyki i dodatkowo fizyki obejmowała wypracowania z matematyki i fizyki. Fragment odpisu dyplomu nadającego J. Leśniakowi uprawnienia do nauczania matematyki i fizyki (ze zbiorów Archiwum UJ) Praca domowa z matematyki na temat Równania różniczkowe linij krzywizny na powierzchniach i klasyczne wypadki ich całkowania dotyczyła zagadnień z zakresu geometrii i równań różniczkowych. Praca klauzurowa z 10, 11 i 13 maja 1926 r. z zakresu matematyki składała się z dwóch części: Część pierwsza; Zadanie 1) Znaleźć rozwiniętą (ewolutę) cykloidy zwykłej i wykazać, że jest znowu cykloidą. Zadanie 2) Obliczyć przybliżenie liczby e, by górny kraniec błędu absolutnego nie przekraczał 1/10 2 oraz część druga dotycząca kryteriów zbieżności szeregów liczbowych. Po zaakceptowaniu prac domowych i egzaminie klauzurowym 11 i 18 maja odbył się egzamin ustny z matematyki i fizyki. J. Leśniaka egzaminowali prof.\n27 Koncepcje kształcenia nauczycieli matematyki od czasów autonomii galicyjskiej 27 dr Witold Wilkosz 25 oraz prof. dr Antoni Hoborski 26. Treści pytań były ściśle skorelowane z zaprezentowaną wyżej tematyką wykładów. Pytania A. Hoborskiego: 1) Rodzaje przecięć stożkowych, wyróżnik; 2) Formy kwadratowe, prawo bezwładności Sylwestra; 3) Zasadnicze twierdzenie algebry, równania algebraiczne o rzeczywistych współczynnikach; 4) Całka Cauchy ego i rozwinięcie; 5) Wzory Freneta; 6) Pseudosfera, element łuku, sieć ortogonalna; 7) Równania różniczkowe linjowe, jednorodne układ zasadniczy całek ogólnych, metoda wariacji stałych, równania o stałych współczynnikach; 8) Mnogość przeliczalna liczb algebraicznych; 9) Mnogość pochodna jest zamknięta. Pytania W. Wilkosza: 1) Całka Riemanna miara Lebesgue a całki Lebesgue a; 2) Przeliczalność zbiorów moc zbioru zbiory zamknięte doskonałe ich miara; 3) Teorja porządkowania zbiorów Cantora; 4) Zagadnienia trichotomii Zermelli i dobrej uporządkowalności. Ich równoważność; 5) Szeregi summacja Cesaró Hölder; 6) Szeregi Taylora funkcje analityczne; 7) Funkcje eliptyczne, cyklometryczne, wymierne przestępne całokształtne. Topologiczne cechy ich powierzchni. Na te pytania kandydat odpowiedział bardzo dobrze, zaś na pytania A. Hoborskiego dobrze. Warto zwrócić uwagę, że pytania dotyczyły najnowszych zagadnień matematyki: topologii, całki i miary Lebesgue a oraz aksjomatyzacji podstaw matematyki. Przykłady innych egzaminów dla kandydatów na nauczycieli można znaleźć w pracy K. Rakoczy-Pindor, która ukazała się po wygłoszeniu w dniu 28 lutego 2012 w PAU referatów przez autora niniejszego tekstu i Dr Danutę Ciesielską Witold Wilkosz ( ), absolwent Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Krakowie. Studiował język hebrajski na Uniwersytecie w Bejrucie, następnie w Krakowie na UJ. Rzucił studia językowe i rozpoczął studia matematyczne, najpierw na UJ, później w Turynie, gdzie pod opieką Giuseppego Peano napisał pracę doktorską. Formalności dotyczące doktoratu zakończył w Krakowie w 1917 r. W 1920 został docentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaś w r profesorem. W 1939 r. został aresztowany podczas Sonderaktion Krakau, po kilku dniach zwolniony z powodu złego stanu zdrowia. 26 Antoni Hoborski ( ), pierwszy organizator krakowskiej szkoły geometrii, ukończył gimnazjum w Tarnowie. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, w Getyndze i na Sorbonie. Profesor i rektor Akademii Górniczej w Krakowie, dziekan Wydziału Górniczego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uczył w gimnazjach w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie. W 1939 r. został aresztowany podczas Sonderaktion Krakau i przebywał w KL Sachsenhausen, gdzie dzień po zwolnieniu zmarł. 27 Zob. K. Rakoczy-Pindor, Wykształcenie nauczyciela gimnazjalnego matematyki w Galicji w latach , [w:] Dzieje matematyki polskiej, red. W. Więsław, Wrocław 2012, s


Wielki wzrost OTT dla NTV Plus - SATKurier.pl\ndodano: 2021-04-14 19:37\nRosyjski operator platformy satelitarnej NTV Plus podsumował rozwój własnej oferty OTT w pierwszym kwartale 2021 roku. Liczba abonentów tej usługi wyniosła ponad 186 tys., czyli o 88% więcej niż w I kwartale 2020 roku.\nUdział widzów telewizji online NTV Plus TV, jednocześnie będących abonentami DTH, wyniósł 26%.\nOperator oferuje swoim abonentom usługę Online TV (Multiscreen), która pozwala na oglądanie kanałów telewizyjnych z pakietu DTH na dowolnym urządzeniu z dostępem do Internetu. Liczba użytkowników usługi podwoiła się w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku.\nLiczba subskrypcji na model sVOD wzrosła o 96% w porównaniu do I kwartału ubiegłego roku. Poziom lojalności odbiorców pozostał na wysokim poziomie. Według danych AppStore, 86% abonentów przedłużyło subskrypcję na kolejny okres. Jednocześnie spadła ilość wyświetleń PPV o 25% w stosunku do I kwartału 2020 r., co tłumaczone jest stosunkowo wysokim poziomem cen za usługę oraz wciąż nie do końca wznowionymi imprezami sportowymi na tle pandemii COVID-19.\nW pierwszych miesiącach 2021 r. znacznie rozszerzyła się oferta platformy OTT. Pojawiło się 9 nowych kanałów. Statystyki oglądalności telewizji online w NTV Plus pokazują, że najpopularniejsze są kanały:\nfilmowe (Kino TV, Kinopremiera HD, Kinohit)\ndokumentalne (Discovery Channel HD, National Geographic HD, Nat Geo Wild HD)\nsportowe (Match! Premier HD, Match! Futbol 1 HD, Match, Eurosport 1 HD, KHL HD, Eurosport 2 HD)\ndziecięce (Disney, Multimuzyka, W gostiach u skazki)\nerotyczne (Russkaja noc, Blue Hustler, Brazzers)\nz pakietu ViP Play (TV 1000 HD, TV 1000 Action HD, TV 1000 Russkoje Kino HD)\nUsługa OTT NTV Plus to ponad 220 kanałów i 8 pakietów tematycznych, a także specjalny pakiet międzynarodowy. Do tego integracja z bibliotekami treści VOD Premier, Amediateka Home of HBO, Megogo, START, FOXNOW oraz biblioteką filmów dla dorosłych. To także możliwość oglądania na urządzeniach mobilnych (aplikacja dla iOS i Android), telewizorach Smart TV, na stronie ntvplus.tv oraz na odbiorniku Vermax 4K IPTV.


NWZ PKN Orlen ustali zasady wynagradzania zarządu i rady nadzorczej - TVN24 Biznes\nOrlenPod koniec stycznia odbędzie się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PKN Orlen\nWedług projektu, dotyczącego wynagrodzenia zarządu PKN Orlen, na czas pełnienia tej funkcji zawierana będzie umowa o świadczenie usług zarządzania z obowiązkiem świadczenia osobistego, a treść tej umowy określać będzie rada nadzorcza m.in. na warunkach zawartych w ustawie z czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Projekt uściśla m.in., że wynagrodzenie całkowite członka zarządu PKN Orlen "składa się z części stałej, stanowiącej wynagrodzenie miesięczne podstawowe oraz części zmiennej, stanowiącej wynagrodzenie uzupełniające za rok obrotowy spółki". Według tych zapisów, wynagrodzenie stałe to przedział kwotowy, odnoszący się - osobno w przypadku prezesa i pozostałych członków zarządu - do wielokrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Zgodnie z projektem uchwały, do określenia kwotowo wynagrodzenia stałego dla członków zarządu PKN Orlen upoważniona będzie rada nadzorcza spółki, natomiast wynagrodzenie zmienne zależeć będzie od poziomu realizacji tzw. celów zarządczych, jako kwota ustalona procentowo w stosunku do wynagrodzenia stałego, którego nie może przekroczyć. Wśród tzw. celów zarządczych "do wykonania w terminie do 30 czerwca 2017 r." projekt przewiduje m.in. wdrożenie w spółkach grupy kapitałowej płockiego koncernu zasad wynagradzania tamtejszych organów zarządzających i nadzorczych zgodnych z ustawą z czerwca 2016 r. o kształtowaniu wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.\nWedług regulacji, które rozpatrzy NWZ PKN Orlen członkowi zarządu tej spółki może być przyznana odprawa nie wyższa niż trzykrotność części stałej wynagrodzenia, pod warunkiem pełnienia przez niego funkcji przez okres co najmniej 12 miesięcy przed rozwiązaniem tej umowy. Zgodnie z projektem, odprawa taka nie przysługuje członkowi zarządu w przypadku: rezygnacji z pełnienia funkcji, wypowiedzenia, rozwiązania lub zmiany umowy wskutek zmiany funkcji pełnionej w składzie zarządu, wypowiedzenia, rozwiązania lub zmiany umowy na skutek powołania na kolejną kadencję zarządu, a także w przypadku objęcia funkcji członka zarządu w spółce grupy kapitałowej płockiego koncernu. Projekt zakłada m.in., że rada nadzorcza PKN Orlen może zawrzeć z członkiem zarządu umowę o zakazie konkurencji obowiązującym po ustaniu pełnienia przez niego funkcji, a okres zakazu konkurencji nie może przekraczać 6 miesięcy. Zgodnie z tymi zapisami, rada nadzorcza płockiego koncernu zobowiązana jest określić w umowie o zakazie konkurencji m.in. działalność konkurencyjną wobec spółki oraz wysokość odszkodowania z tytułu przestrzegania zakazu konkurencji. "W razie niewykonania lub nienależytego wykonania przez członka zarządu umowy o zakazie konkurencji będzie on zobowiązany do zapłaty kary umownej na rzecz spółki, nie niższej niż wysokość odszkodowania przysługującego za cały okres zakazu konkurencji" - przewiduje projekt.\nWedług danych PKN Orlen, w 2015 r. wynagrodzenie członków zarządu tej spółki osiągnęło poziom 13,5 mln zł, a członków rady nadzorczej 1,5 mln zł. Rok wcześniej wynagrodzenie zarządu płockiego koncernu wyniosło 11,7 mln zł, a rady nadzorczej 1,3 mln zł. Zgodnie z ustawą o działach administracji rządowej z początkiem kwietnia tego roku nadzór właścicielski nad 27 spółkami energetycznymi i paliwowymi, w tym nad PKN Orlen, Ministerstwo Energii przejęło od Ministerstwa Skarbu Państwa.


Urządzenie wielofunkcyjne HP OfficeJet Pro 9023 | HP® Poland\nRewolucyjna inteligentna drukarka – nawet przy druku wysokonakładowym. Zaoszczędź czas dzięki skrótom Smart Tasks i korzystaj z jednoprzebiegowego skanowania dwustronnego. Drukuj i skanuj bezpośrednio z telefonu, a także korzystaj z bezproblemowej łączności i najlepszych w swojej klasie zabezpieczeń HP.[2,3]\nSzybko skanuj obie strony dokumentu oraz oszczędzaj czas dzięki skrótom Smart Tasks. Twórz edytowalne i możliwe do przeszukiwania dokumenty z poziomu swojego telefonu lub drukarki.\nRealizuj zadania w dowolnym miejscu, z łatwością drukując, skanując i kopiując ze swojego telefonu za pomocą rozwiązania HP Smart – najlepszej w swojej klasie aplikacji do drukowania firmy HP.[1,5]\nPostaw na najlepsze w swojej klasie zabezpieczenia od HP, dzięki którym utrzymasz prywatność i kontrolę, a samonaprawiająca się funkcja Wi-Fi sprawi, że nigdy nie utracisz łączności.\n Po wydrukowaniu pierwszej strony lub pierwszego zestawu stron testowych ISO. Szczegółowe informacje są dostępne na stronie hp.com/go/printerclaims.\n Więcej informacji na temat wydajności wymiennych wkładów jest dostępnych na stronie http://www.hp.com/go/learnaboutsupplies, w przypadku wkładów konfiguracyjnych należy kliknąć link do wkładów konfiguracyjnych na tej samej stronie.


Jaki rodzaj treningu? - Forum SFD\nsłowa kluczowe: jaki , rodzaj , treningu\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 19:36\nSzacuny 0 Napisanych postów 4 Na forum 315 dni Przeczytanych tematów 1174\nWitam, ćwiczę ponad pół roku splitem i zamierzam go zmienić tylko nie wiem na który. Moim celem jest masa.\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 20:02\nJest liderem w tym dziale Szacuny 2353 Napisanych postów 46591 Na forum 14 lat Przeczytanych tematów 496589\nTo daj jakieś informacje o sobie i plan jakim trenowałeś do tej pory i pomyślimy co możesz robić dalej.\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 20:18\nnogi barki łydki\nchodziłem na siłownie tak jak był czas czyli zdarzało się, że dwa dni pod rząd ale przeważnie zachowywałem dzień przerwy lub dwa.\nZmieniony przez - tajemniczyyyy4 w dniu 2017-07-13 20:20:13\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 20:31\nJest liderem w tym dziale Szacuny 5518 Napisanych postów 137454 Wiek 29 lat Na forum 10 lat Przeczytanych tematów 925861\ndalej chcesz kontynuowac splita? czy cos bardziej zlozonego?\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 20:37\nChcę zmienić na coś innego, czytałem że split nie jest zbyt odpowiedni dla początkujących, a taki chyba jestem\nnapisał(a) 13 lipiec 2017 21:59\nJest liderem w tym dziale Szacuny 6536 Napisanych postów 101798 Wiek 33 lat Na forum 8 lat Przeczytanych tematów 1019280\nmozesz skorzystać z tematu http://www.sfd.pl/[ART]_Pierwszy_rok_treningów_-t906985.html\nnapisał(a) 14 lipiec 2017 13:23\nJest liderem w tym dziale Szacuny 2818 Napisanych postów 39694 Na forum 9 lat Przeczytanych tematów 304143\nSplit jest bardzo dobry o ile go dobrze zaprogramujesz. Najlepiej jakbyś trenował każdą partię dwa razy w tygodniu.\nW temacie pierwszy rok masz gotowce.\nFBW na dwa plany AB..


Showing results for tags 'przyczepa hobby'. - Karawaning.pl\nShowing results for tags 'przyczepa hobby'.\nMania1177 posted a topic in Włochy, Watykan, Malta, Cypr\nWitam wszystkich! Jestesmy tu nowi, od kilku lat szczęśliwi 😉 posiadacze przyczepy ale do tej pory używanej przez nas tylko w Polsce, nad jednym jeziorem. W tym roku planujemy podroz do północnych Włoch. Po wstępnych dyskusjach, chyba zrezygnujemy z objazdu i szukamy kampingow w okolicy Gardy. Mam w związku z tym wiele pytań,na które próbuje znaleść tu odpowiedzi😊i cicho liczę na wasza pomoc😃 Czy moglibyscie polecić jakieś fajne kempingi w tej okolicy ? czy zalecacie wcześniejsza rezerwacje? (Przyjazd przewidywany w ostatnich dniach lipca ) Dodam, ze jesteśmy rodzinka 2+2 ( córki,8 i 12 lat) Zdaje sobie sprawę ze takie tematy już były tu poruszane ale chyba dość dawno a nam zalezaloby na świeżych recenzjach. z góry bardzo dziękuje za odpowiedzi, Marta\nProszę o ocenę czy warto\nPiterGniew posted a topic in Kącik kupującego\nWitam, Postanowiłem poprosić Was o pomoc w ocenie czy ten zakup jest wart swojej ceny, może też zauważycie cos na zdjęciach. W tą sobotę chce kupić tą przyczepę Hobby z 1998 (ma być moja pierwsza). Ma niemiecki przegląd techniczny i przegląd gazu, mover z 2018, klimatyzację Truma Saphir Comfort 24R, która jest zamontowana pod łóżkiem (znacie takie rozwiązanie, dobre to?), ma nową markizę, opony z 2018 wymienione węże w 90 proc, led na zewnątrz i w środku, nowe koło zapasowe, nowe materace, pokrowiec na całą przyczepe, podpory big foot, bagażnik nówka na dwa rowery. Nie działa tylko lodówka na 230 V Cena jaką mam za to zapłacić to 31000 zł i pytanie czy warto?


Forum WirtualneMedia.pl - Opinie i komentarze - Interia.pl z nowym layoutem strony głównej\n... Śro Paź 20, 2021 5:57 am\nDalej sznurek do snopowiązałki tylko wygladzony...\nRe: Interia.pl z nowym layoutem strony głównej\nGawi Śro Paź 20, 2021 6:35 am\nCiekawe, interia już prawie wyprzedziła wp, znając historie zmian stron głównych to na chwile pewnie teraz dostanie zadyszki - ale w długim okresie to może byc kolejny krok w górę. Strona na makietach wyglada bardzo dobrze. Szkoda ze tylko drsktop.\nMax Śro Paź 20, 2021 7:19 am\nNiektóre tytuły artykułów w Interii po prostu zwalają z nóg. Paskowy z TVP Info ma jednak konkurencje.\nFan Radia Śro Paź 20, 2021 10:04 am\nBardzo dobra decyzja. Stara wersja mnie osobiście odsuwała i nie czytałem newsów. Teraz będzie lepiej\nLinn Śro Paź 20, 2021 10:18 am\nNajwyższy czas. I mam nadzieje, że strony nie będą się zawieszać.\nKolegaPyta Śro Paź 20, 2021 1:08 pm\nA co z motoryzacją? Interia rezygnuje z moto? Czy to będzie tematyka, która tylko wala się gdzieś po bigdatowej sekcji personalizowanej?\ni tak i nie Śro Paź 20, 2021 1:44 pm\nA gdzie reklamy? Bo przecież na każdej stronie musi być ich kilkanaście.\nfunk Śro Paź 20, 2021 1:59 pm\n"i tak i nie" napisał(a): A gdzie reklamy? Bo przecież na każdej stronie musi być ich kilkanaście.\nbraknie miejsca, wazniejsze antyszczepionkowe artykuly. na to mozna liczyc na tym portaliku\ntiktoker Śro Paź 20, 2021 3:45 pm\nkto w 2021 jeszcze korzysta z portali horyzontalnych?\ntxt Śro Paź 20, 2021 3:56 pm\nSzkoda, do tej pory to byla jedyna strona ktora po lewej miala czytelny news feed, a wielkie zdjecia po prawej -- teraz jak w reszcie trzeba bedzie szukac tekstu miedzy zdjeciami dla przyglupoow\naugustooo Śro Paź 20, 2021 11:09 pm\nKwestia gustu, dla mnie niestety mniej czytelna, bo czytam nagłówki a nie obrazki, więc zobaczę mniej treści na pierwszy rzut oka, ale jak napisałem - kwestia gustu i przyzwyczajenia\nEMERYT Czw Paź 21, 2021 8:26 am\nTa zmiana jest tragiczna. Nic nie można znależć, chaos i straszny bałagam. Było przejrzyście to zrobiliście misz-masz. Więcej na ten portal nie będę wchodzić, bo tego nie da się czytać. TRAGEDIA!!!!!\nSTAŁY CZYTELNIK Czw Paź 21, 2021 8:43 am\nJak można było zrobić taki chłam, tu nie idzie nic znaleźć. Obrazki to ja mogę obejrzeć w bajce a nie tu. Więcej tu nie wejdę. Żegaj INTERIO!!!!\nAnka Czw Paź 21, 2021 12:50 pm\nWeszlam dzis i to jest mormalnie szok, jak stronka z 2000 roku, nackane wszystkiego, chaos i dziadostwo. Nie chce sie tam wracac, widac ze oszczedzili na designerach i zatrudnili jakiegos partacza\nsocial girl Czw Paź 21, 2021 5:04 pm\n"tiktoker" napisał(a): kto w 2021 jeszcze korzysta z portali horyzontalnych?\nco miesiąc jakieś 20 mln internatów w Polsce xD


Szczepionka przeciw COVID-19 a groźba zmarnowania dawki. Od 20 kwietnia nowe zasady - Wiadomości\nSzczepionka przeciw COVID-19 do tej pory mogła być podawana tylko osobom, które miały w systemie e-skierowanie. Od wtorku 20 kwietnia ma się to zmienić. - Teraz taką szczepionkę będzie można wykorzystać, szczepiąc każdą osobę powyżej 18. roku życia - zapowiedział szef KPRM Michał Dworczyk podczas poniedziałkowej konferencji w centrali KGHM Polska Miedź.\nSzczepionka przeciw COVID-19 do tej pory, nawet w sytuacji zagrożenia zmarnowania dawki, nie mogła być podawana każdemu. O zasadach podawania szczepionek, które mogłyby się zmarnować, mówił podczas konferencji 15 kwietnia pełnomocnik ds. szczepień Michał Dworczyk. Minister odniósł się wtedy do pytania dziennikarza o to, czy każdy może pod koniec dnia pójść do punktu szczepień i się zaszczepić.\n- Jeżeli ktoś chodzi na skróty i łamie przepisy, to jest sytuacja, którą należy ocenić krytycznie. Na tym etapie, kiedy jest dużo osób z e-skierowaniami, do zadań punktu szczepień zależy, żeby zaszczepić osobę posiadającą skierowanie - podkreślił wówczas szef KPRM. - Prosimy jeszcze o cierpliwość, zanim uwolnimy szczepienia dla wszystkich - dodał.\nSzczepienia przeciw COVID-19. Nowe zasady w sytuacji groźby zmarnowania dawki\nWe wtorek zostanie zmienione rozporządzenie w tej kwestii. Dzięki temu, w sytuacji, w której powstanie realne zagrożenie zmarnowania się szczepionki, będzie ją można wykorzystać, szczepiąc każdą osobę powyżej 18. roku życia - poinformował Michał Dworczyk podczas wizyty w centrali KGHM Polska Miedź.\n- Te zasady do tej pory były obwarowane nieco mocniejszymi restrykcjami. Teraz je rozluźniamy, bo jesteśmy na tym etapie szczepienia, na którym trzeba odpowiadać na aktualną sytuację, dostosowując się też do aktualnych możliwości, jeśli chodzi o dostęp i liczbę preparatów - zaznaczył. Podkreślił też, że realizując wytyczne premiera Mateusza Morawieckiego, rząd przyspiesza z jednej strony zapisy na konkretne terminy szczepień, a z drugiej strony zmienia też system tak, żeby elastycznie dostosowywał się do aktualnej sytuacji, aby Polacy jak najłatwiej mogli się szczepić.\nZ kolei na wcześniejszej konferencji prasowej w poniedziałek premier poinformował, że do 10 maja e-skierowanie na szczepienie ma otrzymać każdy obywatel powyżej 18. roku życia. - Do 10 maja chcemy spowodować, aby każdy obywatel powyżej 18. roku życia mógł otrzymać e-skierowanie i od 10 maja zapisywać się na szczepienie tak, aby najpóźniej do sierpnia - a mamy rosnącą nadzieję, że może to być nawet wcześniej i zależy od liczby szczepionek przyjeżdżających do Polski - każdy obywatel mógł zostać zaszczepiony, jeżeli tylko będzie chciał - podkreślił szef rządu. We wtorek ma zostać ogłoszony szczegółowy harmonogram rejestracji dla kolejnych roczników.\nSzczepienia przeciw Covid-19 Szczepionka koronawirus w Polsce koronawirus Michał Dworczyk


6 techników w Bydgoszczy do likwidacji [lista] | Gazeta Pomorska\n6 techników w…\nKatarzyna Piojda 15 lutego 2016, 6:45\nOd września 2016 roku w Bydgoszczy przestaje działać 6 techników. Krzysztof Szymczak\nTym razem nie niż demograficzny, który wkroczył kilka lat temu do szkół i nie chce z nich wyjść, zamyka kolejne szkoły w Bydgoszczy. Wszystko przez nowe przepisy dotyczące oświaty. A konkretnie: przepisy przejściowe Ustawy z 2011 roku. Te nakazały likwidację klas w wybranych szkołach.\nPrzeczytaj także: Rodzice o likwidacji podstawówek w Grucie: - Nasze dzieci to nie słupki w tabelkach Urzędu!\nOd września 2016 roku w Bydgoszczy przestaje działać 6 techników.\nPierwsze to Technikum Uzupełniające Fryzjerskie dla Dorosłych, wchodzące w skład Zespołu Szkół nr 1 przy ul. Nakielskiej 11. Druga szkoła to Technikum Uzupełniające Gastronomiczne dla Dorosłych w Zespole Szkół Gastronomicznych (ul. Konarskiego 5)\nKolejne placówki znajdują się przy ul. Słonecznej 19 i funkcjonują w ramach Zespołu Szkół Mechanicznych nr 2. Są to również technika uzupełniające dla dorosłych: elektroniczne, elektryczne, mechaniczne oraz samochodowe.\nZobacz także: Prezes ZNP: 6-latek w przedszkolu zablokuje miejsce dla 3-latka. 20 tys. osób straci pracę\nj23 15.02.2016 09:55:34\nTak jest ! I to jest dobra koncepcja.\nJa bym poszedł dalej i zlikwidował cały ten kraj, bo coraz mniej jest wszystkim potrzebny.\nJedynie szarogęszący się ( "rządzący" ) maja z niego pożytek , bo maja co doić.\nmetropolitanbydgoszcz 15.02.2016 07:55:12\nTo co PO wymyśliła PIS zrealizuje a zresztą PO co likwidować zamiast przenieść do Torunia.


Powołanie zespołu - podział zadań, opracowanie budżetu i harmonogramu. Kiedy mamy już partnerów do działania konieczne jest określenie harmonogramu najbliższych działań i poszukanie środków na finansowanie. Mogą to być środki z funduszy remontowych, programy miasta, inicjatywę lokalną. Innym pomysłem jest również staranie się o pozyskanie środków prywatnych, poprzez fundacje, które często wspierają mikro inicjatywy. Konieczne jest także zastanowienie się jakie zasoby mamy my, jako mieszkańcy – kto mógłby pożyczyć narzędzia, kto potrafi majsterkować, kto ma doświadczenie w projektowaniu, pracach ogrodowych, budowalnych i mógłby udzielić niezbędnych wskazówek. To jest również czas na poszukanie inspiracji z innych podwórek (warto spojrzeć np. na projekty: Zielone Podwórka w Szczecinie, Podwórka z Natury w Olsztynie, Kolorowe podwórko na Nadodrzu, Plac na Glanc z Katowic).


Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Morawicy - Aktualności - April in Portugal - Kwiecień w Portugalii\nStrona główna Aktualności April in Portugal - Kwiecień w Portugalii\nNaszym gościem była Pani Agata Binkowska, członek zarządu Województwa Świętokrzyskiego. Szkoła kolejny razu udowadnia, że doskonale potrafi odnaleźć się na arenie europejskiej. Skutecznie sięgacie poza środki budżetowe i szkoła kwitnąco realizuje wszelkiego rodzaju projekty – mówiła Pani Agata Binkowska, która zwróciła się do uczniów: - Nie ma nic piękniejszego niż poznawanie nowych kultur. Na pewno znakomicie odnajdziecie się w nowym miejscu. Zdobywajcie doświadczenie i poznawajcie nowych ludzi. Życzę Wam, aby zawarte znajomości przerodziły się w wartościowe przyjaźnie – dodała.\nNatomiast Pan Jakub Kopiec z Urzędu Marszałkowskiego przekazał nam wiele ciekawych informacji na temat herbu województwa świętokrzyskiego.


Ziemkiewicz o aborcji Natalii Przybysz: Dziecko spuszczone w sraczu - SE.pl\nZiemkiewicz o aborcji Natalii Przybysz: Dziecko spuszczone w sraczu\n24.10.2016, godz. 14:36\nNie milkną echa weekendowego wywiadu piosenkarki Natalii Przybysz, która przyznała się do dokonania aborcji. Jej słowa skrytykował Rafał Ziemkiewicz, który stwierdził, że przy okazji kolejnej płyty piosenkarka będzie lansować się na wierze. Ziemkiewicz dobitnie określił też aborcję Przybysz: - Dziecko spuszczone w sraczu. Inną postawę reprezentuje za to Małgorzata Terlikowska, która wzywa do modlitwy za piosenkarkę.\nWiele osób skomentowało wyznanie Natalii Przybysz o tym, że wyjechała na Słowację, by tam pozbyć się ciąży. Jedni uważają, że piosenkarka swoim wyznaniem pokazała odwagę, inni uważają, że nie powinna się chwalić aborcją. Bardzo ostre słowa skierował pod adresem Przybysz publicysta Rafał Ziemkiewicz. Na swoim Twitterze napisał, co myśli o aborcji piosenkarki: - Znając celebrycki półświatek przy następnej płycie Przybysz zacznie się lansować na nawrócenie i Jezusa A to dziecko spuszczone w sraczu...- czytamy na profilu Ziemkiewicza. Znając celebrycki półświatek przy następnej płycie #Przybysz zacznie sie lansować na nawrócenie i Jezusa A to dziecko spuszczone w sraczu...\n— Rafał A. Ziemkiewicz (@R_A_Ziemkiewicz) 22 października 2016\nSwoje zdanie na temat aborcji, której dokonała gwiazda, wyraziła też Małgorzata Terlikowska, która jest obrończynią życia poczętego. Jak napisała w swoim felietonie, teraz potrzeba wiele modlitwy za Natalię Przybysz: - To nie była operacja plastyczna, nad którą można wzruszyć ramionami. To było zabicie rozwijającego się w niej dziecka. „Jej brzuch, jej sprawa” - krzyczą zwolennicy aborcji. Nie jej sprawa – sprawa jej partnera, jej dzieci, a od soboty także nas wszystkich, bo po coś o swojej aborcji powiedziała. Żeby się chwalić? - nie sądzę, bo i nie ma powodów do chwalenia. (...) Wiem natomiast, że jeśli dziś czegoś potrzeba pani Natalii, to ogromnej modlitwy za nią i za jej rodzinę. Za to dziecko, któremu nie pozwoliła się urodzić, i za te dzieci, które żyją i które kocha całym sercem.\nSprawdź: Szokujące wyznanie Natalii Przybysz. Dokonała aborcji, bo miała za mało miejsca w mieszkaniu\nDzisiaj kolejny czarny protest. OSTRE SŁOWA Ilony Łepkowskiej\nPaulina Koziejowska tagi: aborcja natalia przybysz rafał ziemkiewicz autor: Paula\nProf. Jan Hartman: Szanuję coming out Natalii Przybysz\nSzokujące wyznanie Natalii Przybysz. Dokonała aborcji, bo miała za mało miejsca w mieszkaniu\nMłynarska staje w obronie Przybysz: "Widzę wielką żądzę krwi, sponiewierania kobiety"\nKim jest Natalia Przybysz. Rodzina piosenkarki to nie tylko siostra\nNarodowcy NIE CHCĄ koncertu Natalii Przybysz w Łodzi. - Powinna spotkać się z...