Różnice kulturowe – jak zdobyć zaufanie zagranicznych klientów\nOdcinek #253 4 lutego 2019\nJesteś tutaj: Mała Wielka Firma / Bezpłatne materiały / Zwiększanie sprzedaży / Biznes z obcokrajowcami\nCzy nie byłoby super wybierać z oferty dostawców z całego świata i sprzedawać zagranicznym klientom, którzy mają znacznie grubsze portfele niż Polacy?\nJasne, że tak! Ale to nie takie łatwe.\nNie chodzi nawet o formalności, które (przynajmniej w Unii Europejskiej) nie są wcale skomplikowane.\nChodzi o znacznie ważniejsze pytania:\nJak nawiązać pierwsze kontakty biznesowe w obcym kraju?\nW jaki sposób dotrzeć do osób decyzyjnych?\nCo zrobić, żeby odebrano mnie jako solidnego partnera?\nW wielu przypadkach to nie są rzeczy, które da się załatwić z dnia na dzień. Potrzeba na to czasu. Dlatego nawet jeżeli myślisz teraz: „ho ho, gdzie mi tam do zagranicznych biznesów”, posłuchaj tej rozmowy. Może właśnie dziś zaczniesz wykonywać małe kroki, dzięki którym za jakiś czas współpraca z kontrahentami z innych krajów będzie dla ciebie naturalnym kierunkiem rozwoju?\nMoja dzisiejsza rozmówczyni studiowała w Finlandii, Niemczech i Polsce. Jako konsultant międzynarodowy i trener przywództwa pracowała w kilkunastu krajach, a nazywa się Monika Chutnik.\nDołącz do społeczności słuchaczy MWF. Dostaniesz wiele dodatkowych materiałów, m.in. checklistę, która pomoże przygotować się do pierwszego spotkania z zagranicznym partnerem biznesowym. Chcę to\nŻycie ptaków Jan Król Kup tę książkę\nMonika Chutnik: Zaskoczę cię, to nie jest lektura biznesowa. To jest coś, co dostałam na gwiazdkę, wspaniały prezent – opasła, gruba książka pt. Życie ptaków. Ale jest tak opasła i gruba, dlatego że są tam fantastyczne, przepiękne zdjęcia, które po prostu zachwycają. Mało tego, to jest też książka multimedialna, bo szereg takich profili ptaków jest opatrzonych kodami QR, którymi można z YouTube’a sobie posłuchać głosy, popatrzeć jak te ptaki zachowują się w naturalnym środowisku. Jest tam tyle ciekawostek, wiesz, np. dowiedziałam się, że w takim zwykłym mieście, takim jak Wrocław, gdzie mieszkam, można spotkać ponad 100 różnych gatunków ptaków. Zobacz, ile się możemy uczyć o tej otaczającej nas przyrodzie, żeby – jak to powiedzieć – rozumieć to, co widzimy na zewnątrz, naokoło siebie. Strasznie fajna lektura, połknęłam ją, pooglądałam obrazki, jestem zadowolona…\nCiekaw jestem, kto robił zdjęcia, pewnie to też więcej niż jedna osoba.\nTak. Zdjęcia były powybierane z takich różnych bardzo źródeł, a sama praca, to jest takie dzieło życia bardzo szanowanego polskiego ornitologa. Nazywa się Jan Król – jeśli ktoś obraca się w tym środowisku, to na pewno zna.\nTo robi nam się taki wątek przyrodniczy w Małej Wielkiej Firmie, bo – pamiętam – kiedyś Krzysztof Krzemiński polecał książkę Sekretne życie drzew. U ciebie ptaki, więc dla miłośników dzikiej przyrody mamy tutaj również taki wątek.\nSzereg gatunków sprowadza się do miast. Np. teraz w mieście można normalnie spotkać czaplę – my tu spotykamy w parku obok. Coraz częściej można spotkać kruki, które kiedyś były rzadkością i gatunkiem takim unikatowym, tak że jak tylko człowiek ma otwarte oczy, to dużo może sobie z tej przyrody zobaczyć.\nJa ostatnio widziałem we Wrocławiu sarnę. Wjeżdżałem do miasta od strony autostrady i przy Karkonoskiej, tam z boku, ale już tam na wysokości BP, po prawej stronie biegła sobie sarna.\nTo są sensacje…\nDzika przyroda wchodzi do miasta.\nMy dzisiaj porozmawiamy o też w pewnym sensie wyprawie, nie tyle w dżunglę, co w nowy, nieznany świat…\nDlatego z migracjami, bo tak jak ptaki migrują…\nTak! A mianowicie o wychodzeniu z biznesem za granicę, o szukaniu zagranicznych partnerów i nie tyle o całym tym operacyjnym aspekcie, co bardziej o aspekcie kulturowym. To jest coś, gdzie jesteś ekspertką i pomagasz osobom, które chcą taki krok wykonać, zrobić to w taki sposób, żeby było jak najlepiej.\nPierwsze pytanie, jakie mi się nasuwa, jest właśnie związane z tym, że to często jest dla nas taki nowy, nieznany świat. Bo oczywiście możemy sobie jeździć na wycieczki zagraniczne i tam zwiedzać zabytki i różne piękne miejsca, ale to jest coś zupełnie innego, niż nawiązanie biznesowych relacji, dogadanie się już nie na takiej stopie turystycznej, ale dogadanie się na stopie finansowej, transakcyjnej z przedstawicielami innego kraju i innej kultury.\nMoje pierwsze pytanie brzmi więc: wchodzę na zupełnie nowy rynek, ja tam nikogo nie znam, nikt nie zna mnie. Jak postawić te pierwsze kroki? Do kogo uderzyć? Czy to się robi najlepiej przez jakieś ambasady, konsulaty, czy bezpośrednio uderzać do firm? Czy ktoś będzie ze mną chciał rozmawiać, jeżeli nikt mnie tam nie kojarzy? Wskazówki dotyczące tych pierwszych kroków, co byś tutaj poradziła?\nBardzo fajnie powiedziałeś o tym doświadczeniu jako turysta, które nie musi się przekładać na powodzenie czy sukces w biznesie. To absolutnie nie jest tak. Wyobraźmy sobie, że ktoś przyjeżdża do nas do Polski, zwiedził Mazury, był na krakowskim Rynku, oglądał kolumnę Zygmunta, a nawet oglądał Neptuna w Gdańsku, może nawet Zakopane, to jest też taki folklor. Czy możemy przypuszczać, że on jest w jakikolwiek sposób wyposażony do prowadzenia biznesu w Polsce? Może o tyle, że ma trochę większe pojęcie o tym, jak Polska teraz wygląda. W przypadku Polski, przynajmniej w zachodniej Europie, nadal pokutuje bardzo wiele stereotypów. Ludzie często nie wiedzą, jak tu jest naprawdę, jak ten kraj się zmienił przez te ostatnie 20 lat. Dlatego zawsze warto się wybrać na wyprawę do takiego kraju i go poznać od strony turystycznej, ale to samo w sobie nie stanie się przepustką do tego, żeby mieć udane relacje biznesowe.\nJak nawiązać pierwsze kontakty? W ogóle to, o czym będę chciała dzisiaj powiedzieć tobie i słuchaczom Małej Wielkiej Firmy, których serdecznie teraz pozdrawiam przez mikrofon, będę chciała opowiadać o tym, jak budować te relacje. Czasami jak stawiać te pierwsze kroki, a czasami co robić, jak one już są. Ponieważ intencja jest taka, żeby mówić o całym świecie, to postaram się różne przykłady podać.\nRóżne kraje i ich poszczególne kultury są dosyć dobrze zbadane, to jest taka nauka, która już mniej więcej istnieje na świecie od lat 50… Nie jest tak stara, jak np. psychologia czy geografia. To jest taka dosyć świeża nauka, dlatego wielu ludzi ciągle nie zna tego obszaru komunikacji, współpracy międzykulturowej. Ona daje nam wskazówki, jak postępować w przypadku kontaktu z ludźmi z innych kultur. Na przykład: jeżeli mamy kulturę, gdzie kontakt nawiązuje się bezpośrednio, to będzie Holandia, to będą Stany Zjednoczone, to będzie Izrael. Tam najlepszym sposobem nawiązania pierwszego kontaktu z firmą będzie po prostu wyszukanie osoby, która ma stanowisko takie, o jakie nam chodzi. Być może to będzie dyrektor sprzedaży, dyrektor produkcji, dyrektor marketingu i trzeba bezpośrednio do tej osoby napisać. Po prostu wprost napisać, przedstawić się, opowiedzieć o sobie, o swojej firmie i zapytać o zainteresowanie, zaprosić do następnych kroków. W tych kulturach to nawiązanie pierwszego kontaktu jest bardzo proste i dlatego wejście na niektóre rynki jest takie łatwe. Mówi się, że w Stanach wystarczy, że spotkasz się z kimś na kawie za pół godziny i już macie biznes. Tak rzeczywiście jest, nie potrzebujesz tych dworskich ukłonów, specjalnych przygotowań, to jest bardzo bezpośrednia kultura w biznesie.\nSą też takie kultury, gdzie jak spróbujesz czegoś takiego, to będziesz na 99 proc. odrzucony. Zawsze ten 1 proc. zostawiam dla osób, które np. już miały międzynarodowe doświadczenia, wiedzą, że ci Polacy albo ci Europejczycy to się tak zachowują. Przykładowo: żeby nawiązać relację w Chinach i to rzeczywiście taką obiecującą, nie przypadkową, potrzebujesz wejść w ich świat. A ich świat jest związany tymi guanxi, tymi relacjami, co oznacza, że musisz się jakoś dostać do tego środowiska, musisz stać się jednym ze swoich, zostać zaliczony jako swój. I wtedy najlepszym sposobem wejścia w tę kulturę i nawiązania kontaktów biznesowych jest znalezienie zaufanego pośrednika. Znalezienie po polskiej stronie albo po chińskiej stronie takiej osoby, która specjalizuje się w łączeniu kultur i wyszukiwaniu partnerów biznesowych. Która nie tylko zrobi jakby taki research na rynku, ale będzie przedstawiała cię jako wiarygodnego partnera biznesowego, któremu zechcą zaufać Chińczycy w kolejnym kroku. Podobnie to trochę w krajach arabskich obowiązuje.\nJest też taka kwestia jak dystans władzy, jak poszczególne kultury są wrażliwe na to, jaką masz rangę w firmie. W przypadku takich kultur jak Holandia, kultury skandynawskie, ten dystans władzy jest niski, czy masz teraz napisane na wizytówce dyrektor, czy specjalista, to nie ma aż takiego wielkiego znaczenia. Zresztą w wielu skandynawskich firmach oni przez lata nie zmieniają sobie nazw stanowisk, bo dla nich jest to po prostu drugorzędne. Ta nazwa stanowiska o niczym nie świadczy i możesz łatwo kontaktować się bezpośrednio z każdym.\nJest też taka kwestia jak dystans władzy, jak poszczególne kultury są wrażliwe na to, jaką masz rangę w firmie\nNatomiast w kulturach takich jak Indie, Francja, jak Rosja, tam potrzebujesz już być kimś odpowiednio szacownym, żeby ta druga osoba zechciała się tobą w ogóle zainteresować. Ostatnio słyszałam o takim przypadku, kiedy koleżanka, która pracuje w większej firmie, skierowała swoją podwładną bezpośrednio do dyrektor marketingu na świat czy na region, nie pamiętam już jak to było w tej dużej organizacji. Dziewczyna napisała do tej dyrektor na region, nie dostała odpowiedzi. Napisała jeszcze raz po dwóch dniach, nie dostała odpowiedzi, wróciła do tej mojej koleżanki, czyli swojej przełożonej, i pyta ją, co zrobić, jak tu postąpić? “Napisz jeszcze raz.” Napisała jeszcze raz. Znowu ta podwładna nie dostała odpowiedzi, ale za to jej przełożona dostała mejla od swojej szefowej, przekierowanego od tej od tej szefowej na świat, z pytaniem: „Co to jest za dziewczyna i dlaczego do mnie pisze?”.\nSytuacja jest dla mnie łatwa do zinterpretowania. Szefowa tego marketingu na świat jest Rosjanką, a w Rosji kultura tego szacunku związanego z rolą jest bardzo ważna, w związku z tym: “co będzie mi tu jakaś specjalistka głowę zawracać”. Wtedy odpowiedni sposób nawiązania kontaktu jest taki, że musisz znaleźć kogoś, kto będzie odpowiednio utytułowany albo dystyngowany, żeby ta osoba następnie zwróciła się bezpośrednio do osoby, o którą chodzi. Jest coś takiego, co się nazywa gatekeepers, czyli ci strażnicy, którzy nie wpuszczają do tych dyrektorów, te panie sekretarki i tak dalej. Czasami one są właśnie takimi kontrolerami, czy osoba, która chce się spotkać, skontaktować z dyrektorem, ma odpowiednio wysoki status.\nCiekawa jestem, jak rozpoznajesz kulturę polską? Czy u nas ta tytułomania jest wysoka, czy raczej nie ma to dla nas znaczenia?\nWydaje mi się, że widzę różnicę między małymi firmami a korporacjami. W korporacjach wszystko jest tam rzeczywiście bardziej trudne, zawiłe, trzeba się nakombinować, nagimnastykować, co pewnie też wynika z tego, że tam jest proces decyzyjny, itd., jest tam dalej zupełnie inny. W przypadku małych firm wydaje mi się, że my jesteśmy bardziej bezpośredni?\nTak się nam wydaje, bo my jesteśmy w tej kulturze zanurzeni. Jednocześnie, jeżeli twoja wizytówka nie będzie głosić, że ty jesteś np. dyrektorem ds. rozwoju biznesu, tylko menedżerem ds. rozwoju biznesu, to część klientów nie będzie chciała z tobą rozmawiać, zwłaszcza jeżeli uderzasz do takich dużych. A jeżeli uderzasz do małych czy średnich firm, to będą się czuli tacy zaszczyceni, że do nich się dyrektor ds. rozwoju biznesu kieruje, a nie jakiś tam menadżer, o specjaliście nie wspominając.\nKultury są zbadane na wymiary. Możesz sobie policzyć np. od zera do 100 proc. jakby taki wymiar i my jako kultura polska jesteśmy gdzieś tak w 80. centylu, jeśli chodzi o tę wrażliwość na tytuły. Paradoksalnie bliżej nam do Indii niż do Stanów. Dlatego my postrzegamy Amerykanów jako takich wyluzowanych i takich niezwracających uwagi na konwenanse, związane z ubieraniem się, tytułowaniem, bo Amerykanie są mniej więcej w połowie tej skali. Oni są w połowie tej skali, a my jesteśmy tak w tym 80. centylu, czyli to zależy z jakiego miejsca skali patrzysz na nich.\nTakie kultury o najniższym dystansie władzy to będą rzeczywiście Holandia, kraje skandynawskie. Tam rzeczywiście każdy jest równy z równym, tam nie ma czegoś takiego, jak np. okazywanie swojego statusu czy prestiżu. Jak uderzasz do kultury, gdzie jest niski dystans władzy, gdzie jest kultura bezpośrednia, np. do Holandii, do Stanów, do Wielkiej Brytanii, ale nawet do Niemiec możesz próbować, uderzasz bezpośrednio do osoby, którą namierzysz jako właściwego partnera. Np. przez LinkedIn, miałeś kiedyś o tym audycję.\nJeżeli uderzasz do kultury, gdzie ten dystans władzy jest znaczny, praktycznie cała Azja, cała Afryka, Bliski Wschód i dosyć obecny w tej Europie, powiedziałabym południowej, np. Francja, tam ten dystans władzy jest wysoki, to upewnij się, że albo masz odpowiedni tytuł i daj się wtedy wprowadzić przez asystenta. Albo – jak jesteś dyrektorem w małej firmie – zmień sobie ten tytuł na wizytówce po prostu. A jeżeli jest to kultura kolektywistyczna, taka jak Chiny, to upewnij się, że zostaniesz potraktowany jako jeden z nich. Wtedy jest potrzebny taki pośrednik, osoba wprowadzająca. Tak samo do kultur Bliskiego Wschodu, taki jest ten pierwszy krok. Jeżeli chcesz mieć sukces i nie mieć efektu odrzucenia, tak jak się przeszczep odrzuca na pierwszym etapie, jeżeli w ogóle chcesz być przyjęty, takie rzeczy mogłabym doradzić.\nTeraz rozumiem, czemu właściciele nawet jednoosobowych firm mają na wizytówce napis “President”, bo to jednak robi wrażenie na niektórych kulturach… Dobrze, wiem, że powinno to mieć różne formy w zależności od kultury, kraju czy regionu geograficznego, natomiast jaką formę powinien mieć ten kontakt? W pewnym momencie użyłaś słowa „napisać”. Domyślam się, że chodzi bardziej o mejla, niż o tradycyjny list, chociaż kto wie? Wiemy wszyscy z doświadczenia, że jak widzimy mejla od kogoś nieznajomego, to to jest spam, zwłaszcza jak to jest jakaś oferta handlowa, zwykle się to usuwa w ogóle bez czytania. Kiedy więc dobrym haczykiem, kiedy dobrym sposobem zaczepienia jest mejl, kiedy lepiej dzwonić, a być może np. są takie sytuacje, że lepiej pojechać do tej firmy albo spotkać się z jej przedstawicielami na targach?\nTargi zawsze są dobrym pomysłem, tak że to, czego ty doświadczyłeś na targach – ta możliwość bezpośredniego spotkania, zaprezentowania się, niezależnie od kultury, bo konwenanse mogą być różne, to jest zawsze strzał w dziesiątkę. Ogromnie więc rekomenduję, jeżeli masz możliwość kogoś spotkać bezpośrednio, a na targach jest taka możliwość, że jednego dnia możesz spotkać dziesięciu partnerów naraz, to jest fantastyczne.\nZróżnicowałabym coś takiego, jak kultury zorientowane na zadania a kultury zorientowane na relacje. Jeżeli kultura jest zorientowana na zadanie – i znowu, to będą Niemcy, kultury skandynawskie, Szwajcaria, Wielka Brytania, USA, to dla nich najważniejsza jest taka efektywność i wydajność komunikacji. To jest to, czego ludzie uczą się często na kursach biznesowych, jakie są dobre praktyki nawiązywania pierwszych kontaktów. Piszesz mejla, potem dzwonisz, później piszesz mejla na potwierdzenie rozmowy, później się może umawiacie na spotkanie. To będzie najbardziej odpowiedni sposób działania w tych kulturach nastawionych na zadanie, czyli na taką efektywność.\nTen sposób może nie do końca sprawdzić się w kulturach nastawionych na relacje, Tam wprawdzie możesz zainicjować ten pierwszy kontakt poprzez telefon czy poprzez mejla, tak żeby w ogóle jakiś pierwszy kontakt powstał, natomiast ten prawdziwy pierwszy kontakt, on powstaje dopiero podczas bezpośredniej relacji. Ta bezpośrednia relacja – najlepiej jak jest face to face, jedziesz tam i dajesz się poznać partnerowi – tak jak jest to w przypadku Chin.\nDużo polskich producentów, takich bardzo fajnych i bardzo dużych, szyje gdzieś za granicą. Np. moja koleżanka, która pracuje w biznesie, był taki moment, kiedy oni szyli w Chinach. Opowiadała mi, jak budowali te pierwsze relacje. Otóż oni jechali nie na jeden dzień wycieczki biznesowej, tylko jechali np. na 5, na 7 dni, dlatego że wiedzieli, że podczas tego pierwszego, drugiego czy trzeciego dnia oni po prostu będą chodzić z Chińczykami po mieście, pójdą z nimi na kolację, na obiad, będą rozmawiać o sprawach zupełnie innych niż biznes. Ona musi być przygotowana na takie pytania, jak: „Czy jesteś mężatką?”, „Ile masz dzieci?”, „Ile zarabiasz?”, „A dlaczego zajmujesz się tą pracą?”. Takie pytania, które u nas może byłyby odebrane nawet jako takie zbyt prywatne, ale dla Chińczyków to jest sposób na budowanie relacji, po prostu poznawanie cię jako człowieka. Np. możecie się wybrać razem do salonu masażu głowy, gdzie wszyscy oddają się masażowi. Twój przyszły kontrahent ogląda ciebie jako człowieka w różnych sytuacjach.\nDopiero po tych kilku dniach, testowania cię w takiej sytuacji, w innej sytuacji, a jak rano, a jak wieczorem, a jak jesteś zmęczona, a jak jesteś głodna, a jak masz jakąś kwestię, to jak się z nią zwracasz, czy zawsze dbasz o to, żeby wyrażać w ich stronę szacunek, itd. Dopiero wtedy oni czują się gotowi do przystąpienia do rozmów o biznesie. Jeżeli ktoś sobie zaplanuje wyjazd do Chin, np. na dwa dni, żeby porozmawiać o biznesie, może się przeliczyć. Będzie parł na to, żeby dojść do sedna, a będzie miał wrażenie, że Chińczycy go zwodzą. W pewien sposób tak, ponieważ jest to kultura, która najpierw musi sprawdzić, czy jesteś wystarczająco dobrym partnerem do robienia biznesu. Muszą cię tak w tym sensie przetestować.\nJeżeli ktoś sobie zaplanuje wyjazd do Chin, np. na dwa dni, żeby porozmawiać o biznesie, może się przeliczyć. Będzie parł na to, żeby dojść do sedna, a będzie miał wrażenie, że Chińczycy go zwodzą\nNie mam własnych doświadczeń, ale słyszałam, że np. Koreańczycy lubią podczas takiego spotkania, negocjacji tworzyć presję na takim spotkaniu. Np. krzyczeć, wychodzić, coś tam robić, jakieś nieprzyjemne sytuacje, bo oni chcą cię przetestować. Jeżeli ty na spotkaniu zareagujesz nerwowo, to co dopiero, jak będzie prawdziwa sytuacja kryzysowa we współpracy. Jak zareagujesz nerwowo, to cię od razu dyskredytuje. Jest to taki sposób na testowania potencjalnego, przyszłego kandydata do biznesu, budowanie relacji.\nKiedyś pracowałam w takim zespole, które robił duże eventy na Europę, ja pracowałam na Niemcy, to jest też mój drugi język, stąd w tym kraju mam najwięcej doświadczeń, stosunkowo dużo. Jedna z moich koleżanek w zespole pracowała na Hiszpanię. Kiedy przygotowywałyśmy się do naszych projektów, bo każda z nas prowadziła projekty, ja byłam skupiona, przygotowana, wszystkie zestawienia pod ręką, to, czego ci moi niemieccy partnerzy potrzebowali. Ona spędzała godziny na telefonie. I z tą Mariką, Juanem, jeszcze z kimś, tu jakieś ploteczki o dzieciach. Myślę sobie: Jezu Chryste, co to będzie? I co się okazało? Kiedy projekt był w trakcie i pojawiły się sytuacje, że ktoś był niedostępny, tu się coś zawaliło, tak jak to w projektach bywa, nikt nie był tak skuteczny jak ona. Ona wiedziała, że np. Marika odprowadza dzieci do przedszkola i dlatego jest dostępna po 12.00 albo miała jej prywatny numer telefonu. Wiedziała, że Juan interesuje się piłką nożną i w ten sposób łatwiej z nim zagadać jakieś tematy i rozluźnić, jeśli jest stres i potem rozmawiać. Ona po prostu na bazie tych licznych rozmów telefonicznych zebrała wiedzę na ich temat, stała się swojakiem, jedną z nich. To była właśnie ta jej skuteczność. Ja, jeżeli nawet bym przygotowała 100 różnych zestawień, tabelek, listów intencyjnych i tak dalej, bez tej relacji osobistej nie byłabym skuteczna.\nOdpowiadając na twoje pytanie, bo tu dałam parę przykładów – jeżeli jest kultura bezpośrednia, to taka dobra praktyka – e‑mail, potwierdź telefonem, umówcie się na spotkanie, jakby lecimy do przodu, bo to jest orientacja na biznes. Kultura zorientowana na relacje też jest nastawiona na biznes, tylko że kluczem do tego biznesu jest wzajemne poznanie się partnerów.\nOpowiem ci jeszcze jedną historię. Firma z Polski, która też szyje, oni też robią odzież, ostatnio z Chin przeprowadziła się do Bangladeszu, jeżeli chodzi o produkcję, a to dlatego, że Chiny się zrobiły bardzo drogie. Jak pracujesz w tym biznesie, musisz więc śledzić nie tylko relacje, ale również opłacalność tego biznesu. Oni zaczęli biznes w Bangladeszu, zidentyfikowali sobie partnerów i zauważyli, że ten ich partner biznesowy, ta osoba kontaktowa ze strony fabryki, z którą współpracowali, to był po prostu człowiek do rany przyłóż. Po prostu wszystko był dla nich w stanie zrobić. Oni mieli jakieś nietypowe zapytanie, on stawał na głowie i im to dostarczał. Chcieli w ostatniej chwili zmienić wymogi produkcji, co nie było już zgodne z umową w ogóle, ale on mówi: “Nie szkodzi, ja to dla was zrobię”. I to załatwiał.\nTo jest właśnie ta siła relacji. To jest z jednej strony fantastyczne, bo myślisz sobie: „Wow, jaką tam mam bazę, to jest relacja, na którą zawsze możesz liczyć”. To jest relacja, która powstała, scementowała się w czasie. Ale ta moneta ma też drugą stronę – on też będzie tego do ciebie oczekiwał. Wtedy nie możesz się zasłonić kontraktem, nie możesz powiedzieć: „No, ale nie na to się umawialiśmy”, tylko musisz zrobić tak, żeby sprostać potrzebom tego klienta.\nKtóraś z firm, z którą pracowałam, zajmowała się importem takich rzeczy do budowlanki. Mieli zlecenie od klienta na bardzo rzadką odmianę marmuru, taki niebieski marmur, to jest taka totalna unikatowość i chyba tylko w jednym miejscu na świecie występuje. Zwrócili się do chińskich partnerów z prośbą, czy mają ten marmur. Chińczycy powiedzieli: „Tak, mamy ten marmur.” i dostarczyli go. Ten polski producent myśli sobie: „Wow, ale fajnie, ekstra, mam taki unikatowy towar. Nie wiem, jak oni to zrobili, są nieocenieni.” Później spadł deszcz i spadła farba z tego marmuru. Chińczycy w ramach utrzymania relacji pomalowali jakiś inny dostępny marmur na ten niebieskawy odcień, właśnie po to, żeby nigdy nie zawieść partnera.\nTu ci właśnie pokazuję siłę relacji. Ona czasami może przybrać formy świadczenia przysług, ale czasami, no nie spodziewałbyś się – my to już określamy jako nieuczciwe albo oszukują nas, nabili nas w butelkę. A tymczasem Chińczycy zrobili wszystko, żeby nie zawieść partnera. Chciał niebieski marmur – dostał.\nMyślę, że większość Polaków nie odebrałaby tego jako ich dobrej woli, tylko wręcz przeciwnie, jako próbę zamącenia. Przypomniał mi się taki człowiek, którego znam z targów, menedżer targów w Niemczech. My mu mówimy, że jest świetnym menedżerem, że ma to wszystko ogarnięte, zorganizowane. On mówi: „Tak, dlatego że jestem Niemcem, więc mam to w genach, natomiast jest to tylko połowa moich genów, bo mój ojciec jest Niemcem, ale moja matka jest Francuzką. Po moim niemieckim ojcu jestem świetnie zorganizowany, a po mojej francuskiej matce nienawidzę tego w sobie. I na szczęście wtedy, kiedy przychodzą jakieś takie momenty, że wszystko się wali i tak dalej, i wszyscy moi niemieccy koledzy świrują i mówią „O Boże! Koniec świata! W ogóle co teraz? Musimy to ogarnąć, musimy to zorganizować” – to ja po mojej francuskiej matce wiem” – i teraz, żeby to ładnie zabrzmiało po polsku – to on powiedział: „There is always a red wine solution. Zawsze można się napić czerwonego wina.” I to jest właśnie to, co sprawia, że największą katastrofę człowiek może z godnością przyjąć.\nFantastyczne powiedzenie, zapamiętam je sobie.\nOn miał jeszcze parę innych, różnych takich…Miał talent do tego, żeby w różnych sytuacjach wynajdywać jakieś takie elementy, które później wchodziły do naszego wspólnego języka, tak że naprawdę świetny człowiek.\nZ tego właśnie względu, że te kultury na przykład na Wschodzie, na Zachodzie są takie różne, są ludzie, którzy potrafią to połączyć. Ja ci dzisiaj mówię o tych wymiarach kulturowych. Ich jest bardzo dużo w ogóle, tak że ma sens znać kilka takich najbardziej typowych, ale okazuje się, że w wielu z nich nasza kultura polska jest gdzieś tam pośrodku skali i okazuje się, że jak np. Amerykanie mają wejść na rynek rosyjski, to coś takiego jak polski pośrednik albo Polak zatrudniony w tej amerykańskiej firmie, który może na ten rynek rosyjski dla nich wejść, to to jest po prostu jak taki katalizator biznesu. Tak że my jesteśmy jednak kulturowo fajnie wyposażeni jako Polacy. To tak jak ten twój kolega; łączymy obie strony. Wschód i Zachód.\nJesteśmy pośrodku, więc żadna ze skrajności nas jakoś nie zwali z nóg za bardzo. OK. Jesteśmy w takim momencie, że rozpracowaliśmy w miarę tych naszych potencjalnych partnerów, tyle tylko, że my kiedy do nich wchodzimy, to też jesteśmy dla nich jakąś egzotyką, mniejszą lub większą. I teraz pytanie brzmi: jak sprawić, żebym ja z moją polskością został odebrany jako wiarygodny partner. Jak to mogę osiągnąć? Bo ja nie siedzę w głowach ludzi. Pewnie są jakieś sposoby, żeby w taki właśnie sposób się zaprezentować?\nTutaj poruszasz dwa takie wątki, one są oba bardzo fajne i bardzo istotne. Po pierwsze: co to znaczy ta polskość? A po drugie: jak budować wiarygodność? Taką rzeczą, od której można zacząć, to jest w ogóle zacząć się dobrze czuć ze swoją polskością. Wiedzieć, że chociaż jest oczywiście bardzo dużo różnych negatywnych stereotypów o Niemcach, Francuzach, Amerykanach i tak dalej, ale któż ich nie ma, ale warto też znać te nasze atuty jako Polaków i rozejrzeć się, za co jesteśmy cenieni. Troszeczkę zależy w jakiej kulturze, w jakim kraju, jesteśmy pewnie cenieni za różne rzeczy, ale jeśli np. wybierasz się do Niemiec, to możesz się dowiedzieć, zasięgnąć języka, za co Polacy są cenieni w Niemczech. I wtedy wchodzisz do nich i wiesz, że jesteś dla nich atrakcyjnym partnerem, bo tak się po prostu czujesz. Gdzieś tam z tyłu głowy nie siedzą ci jak takie straszydła te wszystkie wyobrażenia, jakieś stereotypy, co do których w ogóle nie chcesz, żeby w tym momencie miały znaczenie. Tak że to jest jedna rzecz: poznać swoją polskość i się z nią dobrze poczuć. Ty to pewnie testujesz, będąc teraz w innym kraju.\nTak, ja testowałem to też wcześniej, spotykając się z różnymi ludźmi na targach i na przykład stąd wiem, tzn. nie wiem jak cała populacja Norwegii, natomiast mój przyjaciel z Norwegii za każdym razem podkreślał, że Polacy to są świetni fachowcy w branży budowlanej, bo miał akurat wiele takich przykładów. Znajoma ze Szwecji też mówiła, że pracował u niej Polak i że pracował świetnie, remontując jej dom czy robiąc jakieś tam kafelki, już teraz nie pamiętam szczegółów. Z mojego punktu widzenia: nie odpowiadam za cale społeczeństwo polskie, tzn. ja staram się w takich kontaktach jak najlepiej zaprezentować siebie, a jeżeli dzięki temu ci moi partnerzy nabiorą lepszego mniemania o wszystkich Polakach, to tym lepiej, to jest się z czego cieszyć.\nTo jest właśnie taki fajny sposób myślenia i powiem ci, że jak prowadzę te kursy międzykulturowe dla różnych grup, to widzę taką różnicę: starsze pokolenie, takie wiesz po 40-ce, jeszcze niesie na sobie dużo takiego zawstydzenia, trochę zakłopotania tą polską kulturą. Ale jak prowadzę jakieś sesje dla młodszych grup, gdzie tam jest np. przeciętny wiek 27-30 lat i to jest zwłaszcza sektor nowych technologii, jakieś usługi outsourcingowe, internetowe, to młodzi Polacy nie mają kompleksów. Przynajmniej ci, których tam spotykam. To jest fantastyczne, jest taka duża, dobra, w sensie pozytywna zmiana.\nJak się już czujesz dobrze sam ze sobą i w ogóle masz na czym zbudować tę wiarygodność, to teraz znowu jest takie pytanie: co jest tym papierkiem lakmusowym wiarygodności w różnych kulturach? Np. w Stanach, Wielkiej Brytanii, nie wiem czy to zauważyłeś, CV zaczyna się nie od wykształcenia, tylko od twojego doświadczenia. Dlatego, że to nie twoje wykształcenie buduje twoją wiarygodność, tylko to co rzeczywiście zrobiłeś. Tam nawet nie musisz mieć wykształcenia.\nJa tutaj nigdy, nigdzie nie musiałem przedstawiać swojego CV, no bo mam swoją własną firmę. Mam natomiast znajomą, która uczy obcokrajowców w Wielkiej Brytanii starania się o pracę. Jest takich coachem od właśnie rekrutacji po stronie pracownika. I co ciekawe: ona jest Niemką! Przeprowadziła się do Wielkiej Brytanii i sama zebrała wiele różnych doświadczeń i sama nauczyła się tego bardzo dobrze też zbierając doświadczenia innych, no i teraz świadczy takie usługi.\nDokładnie tak. I to jest rola tego pośrednika kulturowego. Ktoś, kto nawet sam będąc obcokrajowcem odrobił tę lekcję i jest w stanie innym powiedzieć, jak teraz uniknąć pewnych błędów. Fantastyczny, bardzo dobry układ. Ona pewnie uczy, że jak jesteś w Wielkiej Brytanii, to nie zaczynaj od tego uniwersytetu, który skończyłeś 20 lat temu, tylko zacznij od tego, co robiłeś ostatnio, od twoich najbardziej przełomowych projektów. One na dobrą sprawę nawet nie muszą być chronologicznie, najważniejsze jest twoje największe osiągnięcie. I to jest sposób, w jaki budujesz tą swoją wiarygodność jako partner w tych kulturach. Możesz mieć niezwykłe wykształcenie, ale jeżeli ono nie jest poparte twoimi rzeczywistymi osiągnięciami, no to po co to komu? To jest takie bardzo pragmatyczne podejście.\nMożesz mieć niezwykłe wykształcenie, ale jeżeli ono nie jest poparte twoimi rzeczywistymi osiągnięciami, no to po co to komu\nW Niemczech jest na odwrót. Tam im większa ta sekcja wykształcenia (ona jest na samym początku i jest bardzo ważna), tym bardziej jesteś taki – powiedzmy sobie – wiarygodny jako ktoś współpracujący. Ja też pracuję jako taki trener freelancer dla zachodnich firm i widzę, o co oni mnie proszą, kiedy rozważają mnie jako potencjalnego kandydata, wyszukawszy mnie gdzieś tam w sieci – i to jest bardzo znamienne. Niemcy wychodzą z założenia, że wykształcenie to jest taka baza, która potem kształtuje cały twój światopogląd. Musimy zacząć od tego: „Ordnung muss sein”. Po kolei, zacznijmy od tej osoby, czyli najpierw wykształcenie.\nW kulturach Bliskiego Wschodu o twojej wiarygodności będzie świadczyć to, kto cię przedstawia. Jeżeli przedstawia cię wiarygodny partner, taki który jest postrzegany jako wiarygodny, to wtedy ty też jesteś postrzegany jako wiarygodny, bo pokazujesz się w dobrym środowisku, w dobrym towarzystwie. Ktoś myśli: „Jeżeli Mustafa zadecydował się zaufać temu człowiekowi, to znaczy, że ten człowiek jest godny zaufania.” I to tak jakby idzie automatycznie, idzie w domniemaniu. Ja już nie muszę sprawdzać cię drugi raz, czy zaufać Markowi, tylko wiem, że jeżeli zaufałem Mustafie, a Mustafa zaufał tobie, no to jakby idzie z automatu. Oczywiście to jest miecz obusieczny, czyli jeżeli Mustafa nie zdecyduje się cię przedstawić lub cofnie swoje zaufanie do ciebie, no to leci całe domino. To nie jest tak, że straciłeś wtedy relację z Mustafą, tylko z całą tą społecznością, całą tą grupą, w której byłeś obecny.\nBardzo ważnym tematem dla wielu osób jak budować wiarygodność jest podejście do czasu i terminu. To, co u nas jest traktowane jako ta elastyczność, umiejętność spontanicznego zachowania się w różnych sytuacjach, stanięcia na głowie i zrobienia czegoś, owocuje często przesuwaniem terminu, taki dodatkowy kwadrans studencki, także w produkcji, dostawach. Kiedy na przykład mieliśmy dostarczyć coś na 1 marca, czy możemy na 5 marca, bo się okazało, że coś tam… I o ile w przypadku współpracy z krajami basenu Morza Śródziemnego, w ogóle z całą Afryką, Bliskim Wschodem to nie będzie żaden problem, o tyle jeżeli chciałbyś to podejście zastosować do Niemców, do Skandynawów, a co dopiero do Szwajcarów, to już dramat. Tam bycie na czas jest tym papierkiem lakmusowym twojej jakości. Jeżeli ty ogarniesz się życiowo, jeżeli dobrze prowadzisz swój biznes, to znaczy, że go dobrze planujesz, a jeżeli go dobrze planujesz i potrafisz twój plan zrealizować, to znaczy że twój plan był dobry, to znaczy że dostarczasz na czas. Wszyscy jesteśmy zachwyceni tym, że na przykład szwajcarska kolej dokładnie o tej sekundzie odjeżdża z peronu. I oni też takiej współpracy oczekują od partnera.\nWszyscy jesteśmy zachwyceni tym, że na przykład szwajcarska kolej dokładnie o tej sekundzie odjeżdża z peronu. I oni też takiej współpracy oczekują od partnera\nKiedyś zostałam poproszona jako trener freelancer do takiej grupy, organizacja szwajcarska czy, szwajcarski bank, mieli problem w tym, żeby pozytywnie postrzegać współpracę z Polakami. Kiedy trochę zasięgnęłam języka, okazało się, że jakość pracy po naszej stronie jest bardzo dobra, jeśli chodzi o to, jaką materię, jaką substancją mają te rezultaty. Natomiast cały czas były takie drobne spóźnienia, albo np. „Słuchaj, umówiliśmy się na czwartek, ale czy może być do piątku?” „Dobra, niech będzie do piątku.”. I na przykład Polacy do piątku dostarczają nie end of business, czyli np. do 16-ej, tylko na przykład end of day, czyli do 22-ej, jeszcze docisną. Ale dla Szwajcarów to jest pokazanie, no niby to piątek, ale umówiliśmy się na inną godzinę. Albo Polak określa, że ten termin jest jeszcze trochę za wąski i ponieważ mu jest wstyd znowu się zwrócić do tego szwajcarskiego czy niemieckiego partnera, to już lepiej powie: „To dobra, to ja już nie będę mu nic mówił, tylko dam mu to pojutrze. I będzie wiedział, że ma.” To też jest taki okropny błąd komunikacyjny – miało być w piątek, nie ma i nie ma informacji. A jak nie ma informacji, to już jest poziom zdenerwowania po stronie tego zagranicznego partnera bardzo wysoki i cóż z tego, że on dostanie coś, co jest na 120 proc. we wtorek, skoro już się to mleko rozlało? Sposób na budowanie wiarygodności to jest być na czas za wszelką cenę, a jeżeli się tak zdarzy, że trzeba to przesunąć, to wtedy za każdym razem trzeba renegocjować terminy przy takiej bardzo dużej ostrożności. To jest taka rzecz, której warto się nauczyć.\nA czy jest coś takiego, co powinienem w swojej firmie może zmienić, może dodać, kiedy chcę wyjść za granicę?\nNa pewno znajomość języków obcych. Reprezentując kogoś, kto w biznesie pracuje w tych programach rozwojowych, najczęściej pracuję dla dużych organizacji, dla dużych międzynarodowych firm. Jednocześnie sama reprezentuję ten small biznes i sama też jako small biznes czy freelancer pracuję dla zagranicznych partnerów, pozyskuję ich tą czy tamtą drogą. Zresztą jako firma też budowaliśmy swoją obecność międzynarodową, te lekcje mamy odrobione, więc to jest taka podwójna perspektywa. Nie obsługuję polskiego small biznesu, więc mam tylko jakąś ograniczoną wiedzę na ten temat. Natomiast osoby z którymi rozmawiam i które np. są takimi pośrednikami kulturowymi, czyli ktoś przykładowo pracuje w branży meblarskiej i ściąga do Polski zagraniczne firmy, które są zainteresowane nawiązywaniem relacji z firmami produkującymi meble. Wiesz, że Polska dobrze meblami stoi.\nWiem, kupiłem sobie ostatnio sofę w Wielkiej Brytanii i to była polska sofa. Okazało się, że mebel, który stał wcześniej, też był polski.\nPracowałam kiedyś dla firmy Ikea. Okazało się, że jeśli chodzi o produkcję mebli drewnianych, to Polska chyba produkuje więcej niż pół produkcji światowej, tyle mebli jest robione w Polsce dla Ikei. Dokładnie procentu nie pamiętam, ale można znaleźć to na ich stronie, bo Ikea też się tym szczyci i to jest bardzo fajne.\nWracając do przykładu: jakaś np. brytyjska, francuska, czy amerykańska firma zwraca się do tej koleżanki, czyli do tego pośrednika kulturowego, który może im te polskie firmy meblarskie przedstawić i ona im wyszukuje po kryteriach, bo czasami jest z jakiegoś surowca, czy drewno naturalne, czy drewno przetworzone, czasami czy meble zwykłe, czy ekskluzywne, czy jakieś rodzaje produkcji i tak dalej. Ona im po kryteriach wyszukuje, a później się okazuje, że ci polscy partnerzy na przykład w ogóle nie mają obsługi w języku obcym. Cóż z tego, że ona puści tę współpracę, żeby oni już współpracowali, jak to po prostu nie ma prawa zadziałać. Okazuje się, że ta terminowość, która w niektórych krajach Zachodu jest tym papierkiem lakmusowym gwarancji, jakości i tak dalej, to przez tych polskich producentów jest regularnie zawalana. I teraz ona jest w takiej sytuacji, jakby wskazała złego partnera, a tymczasem po prostu ona nie ma nikogo innego do wskazania, bo firmy w Polsce działają właśnie tak.\nOkazuje się, że ta terminowość, która w niektórych krajach Zachodu jest tym papierkiem lakmusowym gwarancji, jakości i tak dalej, to przez tych polskich producentów jest regularnie zawalana\nUsłyszałam też komentarz niemieckich przedsiębiorców, którym opowiadałam o kulturze polskiej, jak tu robić biznes z Polakami. Zauważyli coś takiego, że polski small i medium biznes jest nastawiony na taki jakby jednorazowy deal, to jest taka trochę strategia “sprzedaj i uciekaj”. “Wow, ale zarobiliśmy na tych Niemcach!”. Nie o to chodzi w biznesie. Niemcy nie szukają partnera, z którym zrobią ten deal, niech to będzie nawet najlepszy deal roku, tylko oni chcą mieć partnera, z którym będą mogli pracować przez 10 lat. Nawet niech ten deal teraz będzie mniej spektakularny, ale za to budujmy to zaufanie, budujmy tę wiarygodność.\nMożna powiedzieć, że taki grzech polskich firm, o jakim słyszę, to jest taka trochę krótkowzroczność. Obietnica tego, że teraz mogę tyle zarobić, jest tak atrakcyjna, że czasami inne rzeczy umykają. Potem, jeżeli partner zagraniczny czuje się jakby wykorzystany, no to wtedy nie możemy mówić o budowaniu relacji. Wtedy też ten nasz biznes, zamiast rosnąć stabilnie przez 10 lat, to mamy ten jeden strzał i później musimy szukać następnego chętnego na strzał. Wydaje mi się, że taką rzecz można przepracować. Jeżeli jako polska firma szukam, co mogę zmienić u siebie, czy w co się wyposażyć, żeby wejść na rynek zagraniczny, to warto się zastanowić nad tym horyzontem czasowym: co chcę osiągnąć, czego chcę od tego zagranicznego partnera?\nWspomniałaś też na początku o języku i tutaj są też takie rzeczy jak bariera językowa. To jest chyba taki powszechny problem w Polsce, nawet jeżeli się uczyliśmy tego języka, uczyliśmy się długo i znamy słowa, bardzo dużo rozumiemy, to boimy się mówić w tym języku. To jest jeden wątek. Drugi wątek jest taki i to jest wątek, który bardzo szybko odkryła moja córka, kiedy przenieśliśmy się tutaj. Ona miała wtedy siedem lat i uczyła się w Polsce przed wyjazdem, w przedszkolu, miała prywatne lekcje i jeszcze w takiej małej prywatnej grupie. Przyjechała i ona dzisiaj mówi tak: “Uczenie się języka angielskiego w Polsce nie ma sensu. Co z tego że wiesz, że to jest green, a to jest yellow, jeżeli tutaj nikt cię o to nie pyta? Tutaj musisz z tymi ludźmi normalnie rozmawiać.” To oczywiście jest perspektywa dziecka, które uczyło się tego języka w Polsce, tak jak się uczą dzieci, ale zastanawiam się, jakie byś mogła podpowiedzieć praktyczne sposoby na to, żeby tę sferę językową podnieść na wyższy poziom w firmie?\nMoże zdziwi cię moja odpowiedź, ale ja bym się tym w ogóle nie przejmowała. Moja pierwsza praca, taka poważniejsza, którą jeszcze miałam jako studentka, to była właśnie praca w takiej małej, polskiej firmie. Oni zatrudniali 15 osób i część importowali, eksportowali, a część mieli produkcji na miejscu. To były instrumenty stomatologiczne, w tamtym czasie to była chyba największa w Polsce hurtownia instrumentów stomatologicznych zapełniająca te magazyny dla dentysty. Importowali stal, ogólnie ze wschodu, a eksportowali gdzieś tam na zachód, a część produkowali sami, to właśnie tak działało.\nWszystko zaczęło się w latach 90., tylko dlatego, że szef był taki nakręcony i on był w stanie to robić. W którymś momencie doszedł jednak do wniosku, że on nie ma jak prowadzić biznesu i jednocześnie rozwijać tych międzynarodowych relacji na większą skalę. W tamtym czasie szukało się jeszcze w gazetach, więc przeglądał w gazetach ogłoszenia, znalazł moje, gdzie ja się ogłaszałam, że szukam pracy. Napisałam, że znam angielski, niemiecki, studentka, itd. Zadzwonił do mnie i tak nastąpił pierwszy przełom językowy w tej firmie. Czyli możesz zatrudnić kogoś, kogo możesz mieć bardzo tanio. W tamtym czasie jako studentka byłam zachwycona: pierwsza praca! Na pewno nie byłam drogim pracownikiem dla firmy, a jednocześnie te kompetencje językowe tam były. Z tą firmą pracowałam chyba łącznie przez 3 czy 5 lat. Może trochę z doskoku, ale byłam obecna, jeździłam z nimi na przykład na targi i obsługiwaliśmy tych międzynarodowych kontrahentów.\nPracowałam też jako tłumaczka. Jak wróciłam z Niemiec, to miałam już angielski i niemiecki biegły, dla biur tłumaczeń to było takie fajne, uniwersalne. Obsługiwałam negocjacje biznesowe. Np. potencjalni partnerzy biznesowi z Niemiec przyjeżdżali do Polski i oglądali np. w branży sadowniczej taką wielką chłodnię i zastanawiali się, czy chcą z niej importować jabłka do siebie, do Niemiec. I to jest obsługiwane przez tłumacza. Jak masz to fajnie poukładane, to nie musisz być superbiegły z tego języka, czyli nie musisz zabawiać tego klienta. Oczywiście jak umiesz, to fajnie, ale to nie jest konieczne. Do tych kluczowych sytuacji sobie zatrudnisz tłumacza, który ci sprawdzi dokumenty, poprowadzi negocjacje, najtrudniejsze momenty będziesz miał poukładane. A jak już się te negocjacje odbyły, na temat tych jabłek czy chłodni, to oni mnie już jako tłumaczki nie potrzebowali. Reszta to była business as usual. Na poziomie takiego trochę może nawet dyskomfortu z tym językiem, ale byli w stanie się dogadać. A z czasem, jak już się lepiej ze sobą poczuli, to jakby wyluzowali i wiedzieli, że z tym się rozmawia tak, a z tamtym tak, jeżeli chodzi o ten poziom biegłości.\nZamiast więc zastanawiać się, czy mój poziom angielskiego, niemieckiego, francuskiego jest wystarczający, to po prostu zacznij, weź tłumacza, weź pośrednika. Ja na przykład jeździłam z polskimi producentami odzieży, takimi naprawdę małymi, drobnymi przedsiębiorcami, wsiadaliśmy w samochód i jeździliśmy do Berlina na takie wielkie targowiska, gdzie ci Polacy sprzedawali odzież Turkom, a Turcy następnie sprzedawali niemieckim klientom i to był taki łańcuch. Zapewniam, że ten przedsiębiorca może umiał powiedzieć tylko „Halo” po niemiecku, to było absolutnie wszystko. Ale on umiał znaleźć sposób na to, żeby mu ta międzynarodowa rzecz działała. Tak że szukajmy sposobów i nie blokujmy się tym w ogóle.\nZamiast więc zastanawiać się, czy mój poziom angielskiego, niemieckiego, francuskiego jest wystarczający, to po prostu zacznij, weź tłumacza, weź pośrednika\nPrzypomniałaś mi sytuację, jak kiedyś byłem w Szanghaju i wysiadłem z metra. Były tam takie jednoosobowe taksówki, takie skutery, którymi kierowali tubylcy, można było wsiąść i pokazać im zapisany adres, bo oni naszych liter nie przeczytają, tylko muszą to mieć w swoim piśmie. Wiozła mnie taka pani, byłem przerażony. Droga nie dwu-, trzy-, a pięciopasmowa w obie strony, a ona na tym skuterku śmiga. Światła są, ale nie każdy się nimi jakoś specjalnie przejmuje. Jakiś taki troszkę chaos. I my na tym skuterku z takim zadaszeniem śmigamy, śmigamy, śmigamy, w końcu pani podwiozła mnie pod hotel. Na koniec kursu pani nie była mi w stanie nawet powiedzieć ceny, tylko wyciągnęła wielki kalkulator, wbiła tam cyferki i mi pokazała, ile mam jej zapłacić. I kompletnie bez żadnego słowa się dogadaliśmy i transakcja się odbyła. Bardzo prosta transakcja, ale można, jeżeli się chce.\nWspomniałaś o negocjowaniu umów. Myślę, że to też jest ważny element całego życia gospodarczego, bo są pewnie takie kultury, gdzie ta umowa jest święta i trzeba ją koniecznie podpisać i w ogóle, a są takie kultury bardziej luźne, swobodne, gdzie wystarczy się dogadać, gdzie to słowo mówione jest ważne, gdzie ta umowa nawet jeżeli jest, jest też elastyczna i można ją naciągać. Nie w tym sensie, żeby oszukiwać, tylko dostosowywać do bieżących sytuacji za zgodą obu stron. I teraz, gdzie koniecznie powinniśmy domagać się podpisania umowy, a gdzie zaproponowanie tego może być uznane jako jakieś faux pas?\nWszystkie seriale o prawnikach pochodzą ze Stanów, więc to już daje nam odpowiedź, gdzie te umowy mają znaczenie. Stany to chyba jest taka najbardziej jaskrawa kultura, gdzie rzeczywiście to totalnie dosłowne, takie explicite sformułowanie wszystkiego w umowie naprawdę ma znaczenie. Podobnie jest w Holandii. Tam nawet jak jest oferta na coś, to już ta oferta obejmuje wszystkie warianty: jeśli jesteś takim przypadkiem, to masz tyle zniżki, jeśli innym przypadkiem, to ileś zniżki. To wszystko jest tak jakby położone na stole, ale bardzo szczegółowo opisane. I teraz jeśli twój przypadek będzie wychodził poza tę umowę albo będzie w sprzeczności z tą umową, to sorry, ale jest po ptakach. Natomiast, jeśli będzie wychodził poza tę umowę, to znaczy, że na przykład trzeba będzie negocjować aneks.\nCzasami to właśnie podejście do tych ustaleń może być trochę ciężkie dla nas, takie wielostronicowe umowy, zwłaszcza na jakąś taką większą współpracę… Gdzie się można tego spodziewać? Na pewno Stany, Holandia, Niemcy, Szwajcaria, Wielka Brytania, te kraje. Szwecja – tam też bym się tego spodziewała. Warto się nie śpieszyć z ubiciem interesów, tylko dać sobie czas na to, żeby tę umowę naprawdę dopieścić. Bo ta umowa stanie się tym fundamentem, na którym stanie nasz dom, ona będzie regulować wszystko. Żeby trochę zdjąć z siebie ten taki duży ciężar tej umowy, można się też z partnerem umówić się na pilota. To może być dobre, w niektórych branżach to jest na pewno możliwe – zamiast ustawiania ramowych zasad współpracy, można się umówić na pilota.\nPrzypominam sobie, jak kiedyś chciałam wprowadzić na polski rynek takie narzędzie do diagnozowania kompetencji międzykulturowej. Było to narzędzie wytworzone przez firmę niderlandzką, czyli z Holandii. Przypominam sobie nasze rozmowy, kiedy rozmawialiśmy o zasadach współpracy. W tamtym czasie ten obszar komunikacji międzynarodowej był – teraz jest jeszcze mało rozwinięty – wtedy to było bardziej na zasadzie potencjału, może takiego testowania rynku. Jednocześnie ten zagraniczny partner nie był gotowy na jakiś taki poziom inwestycji, który ja sobie wyobrażałam, że byłby potrzebny, żeby rozkręcić ten temat. I powiem ci, że te rozmowy o tych wszystkich szczegółach, wariantach i niuansach były dla mnie totalnie wykańczające. Ja po czwartej się poddałam i po prostu doszłam do wniosku, że nie, jak to ma tak wyglądać, to ja już machnę ręką na to, za pięć lat wrócę do tematu z powrotem. Nawet znając tę specyfikę międzykulturową, nie dałam rady się przez nią przebić.\nKażdy ma swoją wytrzymałość albo poziom cierpliwości, na to trzeba być przygotowanym. Jak ktoś ma z tym problem, może też na przykład wydelegować kogoś z firmy albo zwrócić się do jakiegoś znajomego prawnika, który różne aspekty rozważy – prawnicy są bardzo dobrzy w takich wariantach i różnych czarnych scenariuszach – który w twoim imieniu będzie to negocjował, jak ty na przykład jesteś zbyt zapalczywy albo chcesz zbyt szybko już dobić do następnego kroku. Tak że jeśli nie to, to pilot.\nZ kolei w innych krajach i tutaj te ekstremalne kultury to byłyby Japonia, pewnie Chiny, Filipiny, Indie też, Bliski Wschód, w kulturach z tego kręgu umowa to umowa, ale życie to życie. Bez względu więc na to, co znajdziesz w zapisach tej umowy, to życie jakby napisze swój scenariusz. To rozróżniamy między kulturami, to się nazywa uniwersalistyczne a partykularystyczne. Te uniwersalistyczne chcą mieć taką uniwersalną zasadę, którą będą w stanie przyłożyć do każdego przypadku i spędzają dużo czasu na opracowywaniu tych koncepcji, w Niemczech jest to też bardzo silne.\nKultury partykularystyczne mówią tak: i tak życie składa się z poszczególnych przypadków, a każdy jest wyjątkowy. To też może być frustrujące. Wiesz, na przykład umawiasz się na ogólne warunki współpracy z Hiszpanem, a on ci mówi: „No, ale to jest wyjątkowy przypadek”. Ty się zgadzasz na to, mijają dwa miesiące i on do ciebie znowu: „Ale to jest wyjątkowy przypadek”. Za trzecim razem już się zastanawiasz, czy to nie jest zarządzanie poprzez wyjątki. I rzeczywiście, to jest zarządzanie poprzez wyjątki. Wtedy nie ma co liczyć na to, że ta twoja umowa ma dla nich jakąś taką szczególną wartość. Ona jest zapisem intencji po obu stronach, ale niekoniecznie jest taka zobowiązująca. A jak my mamy w Polsce, jeśli chodzi o trzymanie się umów?\nKultury partykularystyczne mówią tak: i tak życie składa się z poszczególnych przypadków, a każdy jest wyjątkowy\nMyślę, że mamy… jest parę określeń na to, jest ta „mentalność Kalego” i tak dalej. Tak że dopóki umowa sprzyja nam, to…\nCo to jest „mentalność Kalego”?\nJeżeli Kali ukraść komuś krowę, to dobrze, jak ktoś ukraść Kalemu, to źle. Tak to chyba wygląda często… umowy i wiele innych sfer życia.\nJesteśmy znowu gdzieś pośrodku, nie? Bo mówiłam ci wcześniej o tym, że kultura polska jest tak pomiędzy tymi krańcami. I my rzeczywiście troszeczkę byśmy chcieli, żeby niektóre zasady były takie uniwersalne, ale jeśli się zdarzy wyjątek, to do któregoś momentu też jesteśmy w stanie to zaakceptować. Tak jak ci mówiłam o tym przykładzie z Bangladeszu, to jest przykład takiej kultury i takiego kraju, gdzie umowa może być, jest mile widziana, bo czemu nie, ale tak naprawdę to relacja buduje ten scenariusz i tę jakość współpracy.\nA jakie znaczenie ma to, czy taką umowę czy generalnie warunki współpracy biznesowej negocjuje i występuje w imieniu firmy kobieta, a jakie mężczyzna?\nTutaj moja odpowiedź na pewno będzie przez pryzmat tego, że pracuję z dużymi organizacjami. Jeżeli to są międzynarodowe korporacje, one nie mogą sobie pozwolić na to, żeby jakoś tak różnicować czy to kobieta, czy mężczyzna. Zwykle mają takie zasady równego traktowania, zarządzania różnorodnością i tak dalej.\nPrzez kilka lat pracowałam w takiej firmie Hewlett Packard, na pewno znasz. To była firma, gdzie te zasady zarządzania różnorodnością były bardzo ważne w życiu firmy. Oni też mieli takie statystyki na poszczególne kraje, ile na przykład jest zatrudnionych kobiet, ile mężczyzn, ile ludzi jakiego koloru skóry albo czy jest odpowiednia ilość osób niepełnosprawnych i tak dalej. Chociaż ten kolor skóry i kobiety, mężczyźni to były takie główne dla nich wyznaczniki. Wyobraź sobie, że oni chwalili się wtedy sukcesem w Arabii Saudyjskiej, która jest takim krajem podawanym jako przykład takiego najbardziej ekstremalnego, ponieważ Hewlett Packard w tamtym czasie zatrudniał kobiety w Arabii Saudyjskiej. Było to dokładnie siedem kobiet, które miały osobne wejście do biura niż mężczyźni, ale mimo to pracowały. To był taki wyraz już takich ekstremalnych starań tej firmy o to, żeby te zasady równościowe były utrzymane. W tym sensie praca w takich dużych organizacjach jest trochę bardziej komfortowa.\nTylko raz w życiu miałam takie doświadczenie, że prowadziłam sesję dla ludzi z Tunezji, z Maroka i z Arabii Saudyjskiej właśnie. Kiedy dowiedziałam się o tej sesji, to dowiedziałam się też, co to znaczy przewlekły stres, bo ja o tej sesji wiedziałam trzy miesiące wcześniej i ja już wtedy zaczęłam się stresować. To była sesja, którą w Maroku miałam dla nich prowadzić, jak to będzie? To było z dziesięć lat temu, czyli taką względnie młodą dziewczynę, Europejkę, jak oni przyjmą, ci ludzie z Arabii Saudyjskiej, rozumiesz? Jak ja mam się ubrać, jak oni teraz będą na te swoje modlitwy wychodzić, bo przecież oni kilka razy w ciągu dnia potrzebują wyjść na modlitwę, jak mi się to zmieści w grafiku szkolenia, bo na pewno dzień zapełniony po brzegi. Ale przede wszystkim było pytanie o tę akceptację, czy oni nie odrzucą trenera, który jest kobietą, jest młodą, jest z Europy i tak dalej?\nTo, co mi wtedy dało takie wyposażenie i pewność siebie, to było to, co się nazywa kulturowe wartości i normy. Jedną z tych norm był chyba szacunek. Jechałam tam z taką myślą: co by się nie wydarzyło, to ja wiem, że my pracujemy w jednej firmie i ta zasada wzajemnego szacunku nas obowiązuje. Ja szanuję ich zwyczaje i poglądy, oni szanują moje zwyczaje, moje poglądy i staramy się w tym wzajemnym szacunku sobie nie nastąpić na odcisk.\nI rzeczywiście była to jedna z takich bardzo owocnych sesji, gdzie ludzie się dużo nauczyli. Oni wychodzili na modlitwy, każdy z nich z osobna, żeby nie zaburzyć pracy grupy. Nie byliśmy po imieniu, tylko mówiliśmy sobie po nazwiskach, żeby ten wystarczający dystans utrzymać. Ja ubrałam się konserwatywnie, żeby też nie wkładać kija w mrowisko, ale naprawdę dało radę. Przy czym to jest taki wewnątrzkorporacyjny przykład.\nWarto też sprawdzić, na ile nasze wyobrażenie o danym kraju jest adekwatne. Tutaj we Wrocławiu są dwie izby gospodarcze. W którymś momencie my współpracowaliśmy z Zachodnią Izbą Gospodarczą, która w tamtym czasie była bardzo fajnie prowadzona. Oni robili misje do krajów Bliskiego Wschodu, niestety nie pamiętam teraz do których. Robili misje takie, że polscy przedsiębiorcy jechali tam nawiązywać kontakty, ale też ludzie z tamtych stron przyjeżdżali tutaj, żeby nawiązywać kontakty. I okazuje się, że połowa tych ludzi to były kobiety, te, które przyjeżdżały stamtąd. I okazało się, że nasze wyobrażenie na temat biznesu w tych krajach jest takie, że bardziej my tak po tych stereotypach jedziemy, niż rzeczywiście mamy aktualną wiedzę na ten temat. Czyli odpowiedź brzmi tak: nie nastraszajmy się! Te dwa przykłady specjalnie podaję, nie nastraszajmy się na zapas, tylko szukajmy tego, co nam daje siłę, urealnijmy nasze poglądy i doświadczenia.\nNajlepiej jest znaleźć kogoś, kto bezpośrednio z tą kulturą pracuje i się zapytać. Przykładowo, moja koleżanka, która tu w Polsce obsługuje Koreańczyków, nauczyła się już, że jak idą przez wrocławski Rynek, to dwóch panów idzie z przodu, a ona idzie pół metra za nimi z tyłu. I teraz to można na różne sposoby traktować. Ktoś może powiedzieć: ja czuję się obrażona, ktoś uraził moje prawa i tak dalej, traktuje mnie jako gorszą osobę. Tak nie jest, bo robią razem biznes i jest to biznes udany. Tam po prostu jest inna zasada, tak jakby inaczej kobiety i mężczyźni są przyjmowani, natomiast jak najbardziej ten biznes jest na miejscu. Tak więc myślę, że trzeba na spokojnie – tak bym powiedziała.\nA czy są jakieś wskazówki, wytyczne dotyczące przygotowywania stron internetowych w zależności od tego do kogo, do jakich kultur je kierujemy? Oczywistą sprawą jest przetłumaczenie, dostosowanie języka. Po tym co mówisz, wydaje mi się, że mogą być też pewne elementy graficzne, które mogą być odebrane negatywnie. Czy masz jakieś takie doświadczenia, że jakaś firma sobie rzuciła kłody pod nogi, robiąc złą stronę albo wchodzisz na jakieś strony i widzisz pewne elementy?\nJak najbardziej. Och, są tysiące takich historii. Tu wchodzimy w obszar marketingu międzykulturowego. Ja się na tym troszkę mniej znam, ale podam ci takie przykłady.\nW Niemczech raczej są na zdjęciach takie rzeczy, które budują stabilność, jakieś obiekty, bardziej przedmioty. W Wielkiej Brytanii wszędzie spotkasz ludzkie twarze. Tam nawet jak patrzysz na napis na trawniku, to ten napis w Wielkiej Brytanii mówi do ciebie osobiście, chwytając cię za serce, on jest taki personalny, a w Niemczech jest to tak jakby „Po trawniku nie depcze się” albo „Nie należy deptać po trawniku”. To jest takie bezosobowe jakby.\nTo samo przekłada się na przykład na strony internetowe. Są całe firmy, które się tym zajmują. Wydaje mi się, że w Polsce jest taka Lionbridge, o ile dobrze pamiętam ich nazwę, i oni zajmują się jakby lokalizacją strony internetowej. Wyobraźmy sobie, że chcesz prowadzić serwis internetowy na trzy różne kraje i martwisz się, czy to będzie dobrze przyjęte i tak dalej, to skorzystaj z ich usług.\nNa przykład my czytamy w alfabecie łacińskim od lewej do prawej, a w krajach arabskich czyta się od prawej do lewej. Jeżeli zrobisz taką reklamę, że smutny dzidziuś i mleko równa się uśmiechnięty dzidziuś, to działa w krajach kultury zachodniej, bo sobie takie równanie w głowie zrobimy. W kulturach arabskich, gdzie czytają od prawej, widzą tak: uśmiechnięty dzidziuś i mleko to jest smutny dzidziuś. To jest oczywiście słaby przekaz, jest szereg takich.\nNa przykład coś takiego. Mercedes-Benz przez wiele lat miał problem wejścia do Chin, ponieważ okazało się, że Mercedes, o ile jest taki naturalny, neutralny i można wprowadzić, natomiast Benz brzmiało jak coś takiego jak po chińsku “szykujący się na śmierć”. Nie wiem czy to dobrze wypowiadam, nie znam chińskiego aż tak, ale w każdym razie dopóki tego jakoś nie przekabacili, tak żeby się kojarzyło to dźwiękowo z czymś innym, no to z wejściem było kiepsko…\nZresztą wiesz, my też mamy takie przypadki w Polsce. Te żarówki Osram to po prostu jest czasami… nie wiadomo czy o to prosić w sklepie, czy nie, niech to będzie najlepsza jakość.\nFiat uno. Okazało się, że uno w języku chińskim oznacza męskiego członka czy coś takiego, więc nikt nie chciał takim samochodem jeździć, ogólnie on się w ogóle nie miał szansy sprzedać. To już muszą spece od marketingu się tym zajmować, żeby sprawdzić tę jakby adekwatność w lokalnym języku, nazwę samochodu albo produktu też…\nFiat uno. Okazało się, że uno w języku chińskim oznacza męskiego członka czy coś takiego, więc nikt nie chciał takim samochodem jeździć, ogólnie on się w ogóle nie miał szansy sprzedać\nTo może być dobra podpowiedź, jak chcesz mieć coś takiego. Na przykład Nozbe jest taką fajną nazwą, bo ona w żadnym języku nic nie oznacza. To ekstra, bo jest tylko nazwą produktu. A jeżeli chcesz ty swój produkt jakoś nazwać, sprawdź w paru językach, co to oznacza.\nNp. firma, w której pracuję nazywa się ETTA, przez dwa „t”. Hiszpanie pytali mnie, czy to z tą ETA mam coś wspólnego, co tam robi zamachy i tak dalej, więc nie wiem, na ile rynek hiszpański jest dla nas otwarty. Może musielibyśmy zrobić rebranding… To taki żarcik, też robiliśmy tam parę projektów. Jest takie coś, że się z czymś kojarzy, i te rzeczy są do sprawdzenia.\nCzy są jakieś zasady, bo czasami się słyszy o protokole dyplomatycznym, o jakiejś etykiecie biznesowej i to się wydaje, mnie przynajmniej, takie jakby bardzo na wysokim poziomie. To znaczy, OK, jeżeli prezydenci między sobą się spotykają, wiadomo że jest protokół dyplomatyczny. Jeżeli tam jacyś szefowie koncernów, to być może tam jakaś etykieta biznesowa ma zastosowanie, bo oni poruszają się na bankietach, gdzie też trzeba umieć się odpowiednio zachować. Na ile dla takiego małego, średniego przedsiębiorcy tego typu zasady są przydatne w codziennym życiu i robieniu interesów z zagranicznymi partnerami?\nKiedy trafiłam na ten międzykulturowy obszar, to pierwsze moje spotkanie z tym było właśnie przez taki protokół dyplomatyczny. I to jest seria takich bardzo sztywnych, dobrze zdefiniowanych zasad, jak się zachować. Kto pierwszy wchodzi, kto pierwszy podaje rękę, kto pierwszy się uśmiecha, kto pierwszy komu podaje dokumenty, którą ręką mu podaje te dokumenty, i tak dalej. To jak najbardziej ma zastosowanie w sytuacjach, kiedy wysokiej rangi politycy spotykają się, to jest transmitowane, nie chcemy, żeby doszło do najmniejszego jakiegoś faux pas czy nieporozumienia, które później prasa będzie rozgrzebywać i pokazywać jako skandal. Nie chodzi mi tutaj o dłubanie w nosie, tylko chodzi mi o jakieś takie rzeczy, które są kulturowo bardzo obraźliwe, na przykład tak jak podanie lewej ręki albo lewą ręką dokumentów komuś z wyznawców niektórych religii. Ten protokół dyplomatyczny w dyplomacji ma głęboki sens.\nNatomiast my, którzy pracujemy w biznesie, naprawdę nie róbmy za wiele szumu wokół tego. Pracuję w biznesie na bardzo różnych szczeblach. Myślę, że ci menadżerowie, z którymi pracuję, oni mają pod sobą organizacje na przykład dwa, trzy tysiące ludzi i to nie są już takie małe organizacje. Można powiedzieć, że to są dość duzi menadżerowie, jednak nigdy tak jakby forma nie przerasta treści i to jest bardzo fajne. To oznacza, że jeżeli jakby masz tę wolę budowania relacji i masz szacunek, ale przede wszystkim taką ciekawość, możesz się przygotować, żeby dowiedzieć się, jakie rzeczy ewidentnie są niemile widziane. Na przykład wyobraź sobie, że przyjeżdża do Polski Amerykanin i żeby rozluźnić atmosferę, to rzuca dowcip na początek spotkania, bardzo fajna praktyka. Tylko że ten dowcip jest o papieżu, Janie Pawle II dodam jeszcze. U nas się z tego nie żartuje, to raczej jest osoba na tyle szanowana, że on by zaczął kwasem to spotkanie. Czyli przygotujmy się na te rzeczy, żeby jakichś takich paru rzeczy nie poruszyć.\nMożemy bardzo łatwo znaleźć to w Internecie. Na przykład wpisujesz sobie do’s and taboos i na przykład Philippines albo do’s and taboos Niemcy. Po angielsku jest więcej tych takich, albo do’s and dont’s ewentualnie. I nigdy też się nimi nie blokujmy, bo one są tylko po to, żeby dać nam pewnego rodzaju wyznaczniki.\nJa jeszcze w czasach studenckich zrobiłam największą gafę stulecia. Wybraliśmy się na imprezę polsko-niemiecką, jakieś tam jeszcze inne były narodowości. Podchodzę do Niemca i żeby zagaić z nim rozmowę, to ja się go pytam, bo mnie to autentycznie interesowało zresztą, jak on podchodzi do tej II wojny światowej, czy to jest ten temat, o którym on aktywnie myśli. On zbladł, poczerwieniał, odwrócił się ode mnie i odszedł, bo w Niemczech to jest temat traumatyczny i nieprzyjemny. U nas jest dużo dowcipów na ten temat, dużo filmów jak Czterej pancerni i pies, dużo tam jest humoru też w tym. Dużo też oczywiście takiego męczennictwa, ale pomijając to, są takie tematy, których się nie porusza. Wytłumaczyłam mu, że mnie to po prostu interesuje i że przepraszam.\nTeraz bym nie zadała tego pytania w taki sposób albo bym zapytała kogoś, kto pracuje z tą kulturą i bym zasięgnęła tam języka. Ewentualnie jak bym już nie mogła się powstrzymać, to bym mu powiedziała: „Słuchaj, mam takie pytanie bardzo nietypowe, nie wiem jak je przyjmiesz, ale to naprawdę muszę wiedzieć, bo mnie tak korci, mogę cię zapytać?” Jak on już powie tak, no to sam się zgodził. Nie blokujmy się tymi jakimiś takimi sztywnymi zasadami. Bądźmy ludźmi, pozostawmy sobie tę ciekawość tej drugiej strony.\nMieliśmy kiedyś taką interwencję w dużej firmie, która chwilę wcześniej została przejęta przez Hindusów. Tam się zmieniło całe kierownictwo na Polskę, to taka firma zatrudniająca kilkanaście tysięcy ludzi w Polsce. Okazało się, że tam jest jakiś problem między szefem a asystentką, między tym dyrektorem na Polskę i prezesem. Co się okazało: ona podawała mu dokumenty lewą ręką, bo była leworęczna, a on akurat był wyznawcą tej religii, gdzie lewą ręką to się, przepraszam, wyciera tyłek, a nie podaje komuś jakąkolwiek rzecz, zwłaszcza komuś, kogo się szanuje. Za każdym razem, jak ona mu podawała te dokumenty lewą ręką, bo była leworęczna, to on za każdym razem czuł się tak, jakby ona mu splunęła w twarz, taki poziom obrazy. On to widział tak, że ona tu niby grzeczna, wszystko ładnie, pięknie, ale ona mu pokazuje, co ona o nim sądzi. I on zaczął szykanować ją, całą tę organizację, która mu wystawiła taką asystentkę też zaczął bardzo nieprzyjemnie traktować, domniemując, że ta organizacja chce go odrzucić po prostu, bo mu codziennie pięć, dziesięć, piętnaście razy zapewnia tak szokującą sytuację. Kiedy poznaliśmy te normy kulturowe i wyjaśniło się, że chodzi o tak prostą rzecz, on wyluzował, ona nauczyła się podawać mu dokumenty prawą ręką i o tym pamiętać, i ta sytuacja się rozwiązała.\nChcę w ten sposób pokazać, że nawet jeżeli jakieś rzeczy się posypią, to jak zaczniemy sobie rozmawiać o tym z jakiej przyczyny, jakie są te domniemania po obu stronach, to wtedy można te rzeczy rozwiązać.\nZałóżmy, że chcę wejść na zagraniczny rynek i mam taką myśl, ale niczego jeszcze w tym kierunku nie zrobiłem. Jaki powinienem zrobić pierwszy krok, żeby się do tego przygotować, coś takiego co mógłbym wiesz zrobić dzisiaj i czuć, że już ten pierwszy kroczek zrobiłem?\nMuszę spróbować, po prostu. Ale najpierw realnie przetestować, czy ten rynek jest dla ciebie. Bo może jest na przykład dużo prasy na temat tego rynku, pozytywnej, a niekoniecznie ten rynek jest dla ciebie.\nPodam ci taki przykład. Jak powstawała ta nasza firma ETTA, to ja na początku miałam takie marzenie, że staniemy się takim centrum kompetencji na całą Europę Środkowo-Wschodnią, czyli na Czechy, Słowację, Węgry, Chorwację, Rumunię. Ja w tym regionie wcześniej pracowałam, ten region jest fantastyczny i ja miałam takie wyobrażenie: tu nasza firma będzie działać, będziemy obecni w każdym kraju. Przeznaczyłam sporo środków, żeby to marzenie zrealizować. Jeździłam na jakieś kongresy, budowałam relacje, ale okazało się, że lokalne rynki są tak zróżnicowane i tak bardzo różnią się od siebie, także pod kątem jakości, tego czego potrzebują klienci, pod kątem sposobu robienia biznesu, że dla firmy doradczej jak nasza okazało się to bezsensowne. Sensowna okazała się strategia świadczenia usług w tym regionie z doskoku, ale z polskiej bazy. To miało sens.\nMoja pierwsza rada: weryfikuj swoje zamiary. Ja też mogłam z kimś pogadać i posłuchać, co ludzie mają do powiedzenia, a nie zdecydować najpierw, że będziemy mieli to centrum kompetencji na Europę Środkowo-Wschodnią. Zresztą, z tego marzenia jeszcze całkiem nie zrezygnowałam, myślę, że to się może uda w jakimś innym wariancie.\nPotem po prostu spróbuj, nawiąż pierwszy kontakt, znajdź osoby, niech ten LinkedIn stanie się pomocny, być może w kraju jest inna lokalna wyszukiwarka. W Niemczech jest taka XING, ona jest o wiele bardziej…\nW Chinach chyba?\nA w Chinach jest jeszcze jakaś…\nA nie, Baidu, przepraszam, masz rację.\nTak, tak, oczywiście. Wiesz, poszczególne kraje mają te swoje takie serwisy, więc nie zawsze LinkedIn jest tym kluczem czy jakiś tam określony serwis. Znajdź i zastanów się, jak do nich dotrzeć, napisz sobie trzy sposoby.\nA później na temat tej kultury wrzuć sobie w Internet „doing business with the Chinese”, po angielsku proponuję, bo będziesz miał więcej materiałów, albo „doing business with the Germans, with the French”, i tak dalej. Popatrz tam, jakie rzeczy są dla ciebie ważne, które rzeczy tak jakoś rezonują z tobą: to bym mógł zrobić, to muszę sobie zapamiętać, żeby tutaj na tę rzecz uważać, i tyle. I zacząć robić.\nTo jest genialna rada. Zacząć robić rzeczywiście, a nie tylko słuchać. Mam nadzieję, że po tej naszej rozmowie każdemu, komu chodzi po głowie taka myśl, żeby może wyjść za granicę, też zostanie parę praktycznych wskazówek, jak to robić. Czy poza tymi rzeczami, bo podałaś masę różnych takich fajnych, konkretnych przykładów, czy czujesz, że jest jakiś wątek, którego nie poruszyliśmy, a on jest bardzo ważny w tych relacjach?\nTak. Ja bym powiedziała tak: ta kultura narodowa, niech ona będzie dla nas pewną wskazówką, jak kompas. Ale każda firma jest inna, ma swoją inną historię, ma inny rozmiar, ma innego właściciela, inaczej się z nimi gada. Traktujmy te wskazówki, które ja dzisiaj przekazałam, jako taką rzekę, te szerokie ramy, w których chcemy się poruszać, a później, kiedy nawiązujemy kontakt z kimś realnym, poznajmy tę osobę, tę firmę, kulturę organizacyjną tej firmy, jej historię i tak budujmy nasz biznes.\nZa każdym razem ostatecznie spotykamy prawdziwego człowieka, prawdziwą organizację i nie dajmy się zaślepić tym kwestiom międzykulturowym. Niech one nam pomagają, ale nie staną się tym pierwszym takim jedynym właściwym sposobem na robienie biznesu.\nDziękuję ci bardzo, Marek.\n#297 Urszula Rowińska 9 grudnia 2019\nOrganizacja pracy w biurze – co zrobić, żeby nareszcie mieć porządek w dokumentach\n#350 Marek Jankowski 22 marca 2021\nJak wycisnąć maksimum z każdej minuty podczas pracy z domu? Sprawdzone sposoby na produktywny home office


Poprzednie Jakiś złodziej, co się dorobił\nNastępne Mitsubishi Outlander PHEV – co z tymi zachętami?\nDziś bez click-baitu w postaci półnagiej dziewczyny. MirrorLink w Suzuki nie obsługuje przeglądarki.\nZa korzystanie podczas jazdy z telefonu bez zestawu głośnomówiącego lub zestawu słuchawkowego grozi mandat w wysokości 200 zł. Przepis jest tak sformułowany, że właściwie nie wolno nawet trzymać telefonu w ręku, więc odpada pisanie smsów czy surfowanie w sieci. Właściwie słusznie, bo to niebezpieczne. Odrywamy wzrok od drogi na dłuższą chwilę, ale samochód jadący z prędkością 50 km/h pokonuje co sekundę 13,9 metra. Czyli jakieś trzy swoje długości. A droga hamowania przy tej prędkości wynosi kolejne kilkanaście metrów. Czyli jeśli sprawdzasz coś na fejsie, to masz szansę spokojnie kogoś zabić.\nStąd kampanie społeczne pokazujące krwawiącą i martwą młodzież z komórką w jednej i kluczykami do samochodu w drugiej dłoni. Stąd systemy ostrzegające przed kolizją lub wykrywające pieszych i rozpoczynające hamowanie awaryjne. Kampanie celują w zapobieganie przyczynom, systemy w zapobieganie skutkom. I bardzo fajnie, ale nikt jeszcze nie wyeliminował podstawowego problemu, czyli tego, że nie obchodzi mnie potencjalna ludzka tragedia, bo życie w serwisach społecznościowych ucieka mi przez palce, a lajki się same nie zrobią.\nBTW, to dobry moment na polubienie mojego fanpejdża na fejsbuniu i konta na instagramie. Klik, to nic nie kosztuje.\nBardzo się ucieszyłem, kiedy parę lat temu usłyszałem o MirrorLink. Przecież to banalnie proste. Wystarczy przenieść uproszczony interfejs z niektórych aplikacji mobilnych na ekran komputera pokładowego. Dodać sterowanie przyciskami z kierownicy lub głosowe i voila! Mamy komórkę w samochodzie.\nNawet nie przeszkadza mi, że MirrorLink w trosce o moje bezpieczeństwo nie wspiera wszystkich aplikacji. Mam przynajmniej Mapy Google, więc mogę nawigować z A do B. Mogę słuchać muzyki z komórki, itd.\nParę miesięcy temu jeździłem Skodą Fabią z MirrorLinkiem, ale byłem wtedy między smartfonami i zastępczy telefon nie obsługiwał nowej technologii. Tym razem w Suzuki Vitara udało mi się podłączyć nowego smartfona do systemu inforozrywki. Wygląda obiecująco…\nJeśli tak ma wyglądać MirrorLink, to wypinam kabel i korzystam tylko z zestawu głośnomówiącego. A bunia i mapy sprawdzę sobie “z ręki”. Niech mnie złapią i wlepią mandat. Przecież i tak mają to w dupie, bo prawdziwe pieniądze zarabia się na przekroczeniach prędkości.\nmandat MirrorLink Suzuki Vitara


Dwie osobówki zderzyły się na Kosynierów\nDziś na skrzyżowaniu ulic Kosynierów i Zamysłowskiego doszło do kolizji dwóch pojazdów. Podczas akcji służb ruch w tym miejscu był utrudniony.\nWolontariusze znów sadzą drzewa\nPo letniej przerwie przyszła pora na nowe nasadzenia drzew w mieście. Mowa o inicjatywie Zielonej strony Wrześni. Nieformalną grupę stworzono po zeszłorocznej, sierpniowej nawałnicy.\nSZPAKU WYSTĄPI WE WRZEŚNI\n17 listopada w Klubie Muzycznym Trójka wystąpi raper Szpaku, który będzie promował swój album „Atopowy”. „ATYPOWY” to drugi fizyczny krążek młodego reprezentanta „BOR Records”. Wcześniejszy materiał, „BORuto” EP był dostępny tylko w oficjalnym sklepie borshop.pl, w limitowanej ilości 3000 szt i został wyprzedany w ciągu 1 godziny. Wydawnictwo to 11 premierowych numerów, które są przesiąknięte […]\nNiepełnosprawna blogerka “Coletta” z Miłosławia o życiu niepełnosprawnych\nDzisiaj w Gościńcu Radia Września rozmawialiśmy o tym, jak wygląda życie osoby niepełnosprawnej. Z mikrofonem pojechaliśmy do Miłosławia, by spotkać się z Sylwią Kośmider, która z powodu choroby jest przykuta do wózka. Mimo tego stara się jednak żyć najlepiej jak to możliwe. Pisze bloga, spotyka się z przyjaciółmi, ma kochającą rodzinę i chłopaka.\n#BĄDŹWFORMIEZANIĄ – NASZ NOWY CYKL ARTYKUŁÓW\nZapraszamy do lektury tekstu Anii Pietrowicz – trenera personalnego, instruktorki fitness, która specjalnie dla naszych czytelników udzieli kilku rad i wskazówek jak być w formie. #BądźwformiezAnią to nasz nowy projekt. Wspólnie z Anią Pietrowicz będziemy co wtorek publikować tekst o odżywianiu, zdrowej diecie, ćwiczeniach i zdrowym stylu życia. Jeśli interesuje Was szczególnie jakiś wątek, o […]\nKolizja na krzyżówce (galeria)\nDwa samochody zderzyły się na skrzyżowaniu ulic Zamysłowskiego i Kosynierów we Wrześni. Do kolizji doszło przed godziną 13:00 Jak się nieoficjalnie dowiedzieliśmy winna jest kobieta kierująca chevroletem lacetti, która jadąc ul. Zamysłowskiego prawdopodobnie nie zatrzymała się przed znakiem „STOP” i uderzyły hyundaia santa fe jadącego ul. Kosynierów. Przez około pół godziny ruch w miejscu był […]\nDEBATA Z MŁODZIEŻĄ O UZALEŻNIENIACH OD DOPALACZY (GALERIA)\nWrzesińscy policjanci wspólnie z przedstawicielką sanepidu zorganizowali spotkania z uczniami Zespołu Szkół Politechnicznych we Wrześni w celu przeprowadzenia debaty, której tematem były uzależnienia – dopalacze. Organizacja spotkań z młodzieżą pozwala na poruszanie trudnych tematów. W trakcie spotkania młodzież wypełniła anonimową ankietę. We wtorek 30 października br. o godzinie 10:00 w Zespole Szkół Politechnicznych im. Bohaterów […]


Szukano: dance, Kategoria :zdrowie i uroda, Rozrywka, ogrody, Sklepy internetowe, Kultura, taniec, Zespoły, Nauka tańca, Telewizja, teledyski, fitness, Fotografia, Telewizja Internetowa, Chemia, historia, Disco- polo, Darmowe MP3, Darmowe MP3, Rozrywka, fora dyskusyjne, Reklama, Marketing, Reklama, Club, Radio Internetowe, Radio w Internecie, hip hop, muzyka, forum, hobby, Druk cyfrowy, Druki, mp3, Mp3, » Powerdance Zespół muzyczny Częstochowa\tChcielibyśmy zachęcić Państwa do rozejrzenia się na stronie internetowej śląskiego zespołu muzycznego o nazwie Power Dance. Przede wszystkim gramy na weselach, toteż jeżeli organizują Państwo przyjęcie weselne w Katowicach, Częstochowie oraz okolicach, to naprawdę warto rzucić okiem na naszą ofertę. Tak się składa, że jesteśmy całkiem utalentowanymi muzykami, którzy nie tylko dobrze grają i śpiewają, ale również wiedzą jak rozkręcić imprezę - u nas żadne wesele nie jest nudne, goście bawią się przez całą noc, do białego rana. Na stronie internetowej można zresztą nie tylko poznać informacje na nasz temat, ale można także odsłuchać piosenki przez nas wykonywane, rzucić okiem na filmiki czy zapoznać się z repertuarem. www: http://zespolpowerdance.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Szkoła Salsy LofToDance\nwww: http://loftodance.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Sundance Spas na minibaseny.pl\nDzisiejszy człowiek codziennie spotyka na swej drodze wiele nerwowych sytuacji. Wymuszany przez świat pośpiech i wysokie wyzwania, jakie ma w odniesieniu do nas życie sprawiają, że nierzadko jesteśmy przemęczeni i napięci. Chwila na relaks jest nam niezbędna, należy w ciągu dnia zarezerwować trochę czasu na wypoczynek, który sprawi, iż znów poczujemy się pełni energii.\nZupełne odprężenie możliwe jest m.in. poprzez hydromasaże, pozwalające odetchnąć kręgosłupowi i regenerujące napięte mięśnie. Firma Active Spa to wyłączny przedstawiciel marki Sundance Spas w Polsce. Na firmowej stronie internetowej http://www.minibaseny.pl odnajdziesz najlepsze, najbardziej ekskluzywne oraz wyjątkowo niedrogie w eksploatacji jacuzzi ogrodowe. Marka Sundance Spas funkcjonuje na światowym rynku od przeszło 30 lat. Opłaca się zdecydować się na solidną markę i nabyć spa ogrodowe, którego użytkowanie zagwarantuje niewątpliwą przyjemność.\nPośród wielu dostępnych produktów wszyscy znajdą coś dla siebie. Odpowiednie rozwiązania technologiczne zezwalają na użytkowanie intuicyjne, komfortowe oraz niezawodne, a pozytywnym wpływem kąpieli z użyciem dysz masujących można cieszyć się przez wszystkie pory roku. Konkretne serie oraz modele różnią się między sobą rodzajem dodatkowych rozwiązań, wśród których znajduje się specjalny panel muzyczny, kolorowe podświetlenie, czy dodatkowe dysze do masażu. Minibaseny Sundance Spas są na polskim rynku dostępne od przeszło 10 lat. Odpowiednio przygotowany zespół ekspertów czuwa nad odpowiednim działaniem Państwa urządzenia. Zawsze służymy fachowym wsparciem, a w przypadku usterki minibasenu zapewniamy dostępność części zapasowych oraz dobrze zorganizowany serwis techniczny. W razie jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt pod numerem telefonu 801 333 700 oraz 500 850 850, zapytania drogą mailową można przysyłać na adres kontakt@minibaseny.pl. www: http://minibaseny.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » zespół Dekadance na wesele - Inowrocław Bydgoszcz Toruń\nDekadance - zespół muzyczny wykonujący światowe przeboje w nowoczesnych aranżacjach. Wszędzie tam, gdzie okazja wymaga profesjonalnej oprawy muzycznej, zespół Dekadance stanie na wysokości zadania. Profesjonalizm artystyczny, świetne brzmienie, bogaty repertuar i kultura sceniczna to nasza domena. Zespół Dekadance tworzą niepowtarzalne osobowości sceniczne. Zaskakujemy talentem, interpretacją i aranżacją utworów w wielu językach. Z przyjemnością poprowadzimy imprezę w języku angielskim. Zapewniamy dobrą zabawę przy świetnym repertuarze i doskonałym nagłośnieniu. Zapraszamy na naszą stronę do odsłuchania demo - to mała próbka naszych wielkich umiejętności. Pozdrawiamy! www: http://dekadance.com.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Ryszard Stopa i Violin - Zespół muzyczny Chojnice\nNiepowtarzalny klimat przebojów lat 80-tych i 90-tych to przewodni temat naszego tria, śpiewającego przede wszystkim utwory gatunku pop/dance. Charyzmatyczny głos wokalisty przenosi w czasy muzyki nurtu new romantic i takich przebojów jak Fells Like Heaven z repertuaru Fiction Factory czy Miła moja grupy Top One. Grupa istnieje od stycznia 2012 roku i zagrała już blisko siedemdziesiąt koncertów. Obsługuje głównie imprezy klubowe, okolicznościowe, plenerowe oraz pikniki. Przyjmowana jest zawsze z wielkim entuzjazmem, co zawdzięcza zapewne wieloletniemu doświadczeniu scenicznemu i profesjonalnemu wykształceniu muzycznemu założyciela Ryszarda Stopy. www: http://stopaiviolin.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Dancemat.pl - Maty do tańca - Mata do tańczenia\nSklep internetowy Dancemat.pl - unikalne miejsce gdzie kupisz wiele interesujących przedmiotów - główna specjalizacja to maty do tańczenia - symulatory tańca, zabawki dla dużych i małych poprawiające refleks i koordynację rytmiczno-ruchową. Wszystkie przedmioty oferowane w naszym sklepie objęte są pełną gwarancją. www: http://dancemat.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Szkoła Tańca Bielsko-Biała - kursy i nauka\nStrona powstała z myślą o promowaniu zdrowego i czynnego stylu życia - Przyjazna atmosfera i dobra zabawa to główne zamierzenia propagowania ruchu przez taniec proponowane w Szkole tańca Atmosfera w Bielsku-Białej. Wykwalifikowani nauczyciele prowadzą zajęcia w parach, w grupie oraz kursy indywidualne dla uczestników w każdym wieku. Polecamy warsztaty taneczne dla dzieci (balet, breakdance, hip hop, jazz, latino mix kids, zumba, kids), młodzieży i dorosłych. Nasza szkoła specjalizuje się również w układaniu choreografii do pierwszego tańca na weselu, dobieramy oraz miksujemy muzykę dzięki temu pierwszy taniec staje się wyjątkowy. Możliwość jednorazowego wzięcia udziału w zajęciach (koszt 30 zł). Prowadzimy również zajęcia z areobiku oraz fitness, cieszące się sporym zainteresowaniem. Zumba Fitness to zainspirowany rytmami latynoskimi nowatorski, dynamiczny i niezwykle skuteczny program fitnessowo-taneczny, oparty na połączeniu treningu cardio z podstawowymi krokami merengue, salsy, cumbii, reggaetonu czy samby, świetnej zabawie oraz dużej dawce pozytywnej energii. Gorąco zapraszamy do podjęcia nauki tańca u boku naszych instruktorów. www: http://www.atmosfera-taniec.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Peter - Szkoła tańca Łódź\nSzkoła tańca Peter oferuje naukę tańca zarówno w grupach jak i na zajęciach indywidualnych. Proponujemy głównie zajęcia z tańca towarzyskiego i użytkowego. W ofercie mamy dodatkowo pole dance, show dance, latin solo... Dysponujemy wykwalifikowaną dyplomowana kadrą instruktorską. Gwarantujemy wspaniałą atmosferę. www: http://peterlodz.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Radio Internetowe - Radio FTB - Imperium Dobrej Muzyki\nRadio internetowe - najlepsza muzyka club, house, trance, disco polo, dance, rock, polskie przeboje, pop, hands up, techno www: http://radioftb.net/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Polski Hip-Hop\nTaniec, szkoły, kursy i nauka tańca. Pierwszy taniec, towarzyski, salsa, nowoczesny, dancehall, brzucha, klasyczny i hip-hop. Poza tym warsztaty taneczne, obozy taneczne i inne wydarzenia związane z tańcem i nauką tańca. www: http://szkolytanca.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Forum Muzyczne\nForum Muzyczne 4clubbers.pl to najstarsze forum poświęcone muzyce klubowej. Strona zawiera około 80 działów w których nasi redaktorzy przygotowują najważniejsze informacje z życia gwiazd, recenzje sprzętu dj"skiego. Na forum dostępny jest dział dla producentów muzycznych i początkujących dj w którym mogą bezpłatnie zadać pytanie dotyczące tworzenia muzyki. Specjaliści udzielą chętnie rad. Społeczność 4clubbers trwa nieprzerwanie od kilku lat. Przez ten okres nawiązało współprace z wieloma klubami z północnej polski oraz producentami muzycznymi którzy udostępnili swoje produkcje. Jezeli jesteś fanem muzyki dance, techno, R&B, czy trance to zapraszamy do rejestracji. Choć jest ona płatna to jednak rzesza clubbersów nie może się mylić. www: http://www.4clubbers.com.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » DŻINGIEL - Dżingiel w necie\nDżingiel - oficjalna strona wykonawcy. Muzyka, teledyski, darmowe mp3. Dżingiel to legenda brutal dance disco - ściągnij Dżingla, obejrzyj video, dołącz do fanów. www: http://dzingiel.dzs.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Kursy Tańca Poznań, Nauka Tańca, Szkoła Tańca Poznań, Studio Tańca\nKursy Tańca Poznań, Nauka Tańca, Szkoła tańca Poznań, studio tańca - Step Up. Taniec towarzyski,Salsa solo dla pań oraz salsa cubana dla par, Latino dance dla pań, dzieci i młodzież, taniec dla pań powyżej 40 lat, lekcje prywatne PRZED ŚLUBEM,TANIEC NOWOCESNY, Fitness, PATRYCJA SŁABOLEPSZA . www: http://studio-tanca.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » You Can Dance - TVN Oficjalna strona programu\nYoucandance.tvn.pl - Oficjalny serwis internetowy programu You Can Dance w telewizji TVN. Taneczne show telewizji TVN. Prowadzący: Kinga Rusin Jury: Weronika Marczuk-Pazura, Agustin Egurrola, Michał Piróg. www: http://www.youcandance.tvn.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » RADIO INTERNETOWE PolskaStacja - Złap w Sieci Swoje Radio\nnTeledyski.pl - Teledyski i Videoklipy! Najlepsze teledyski w sieci! Codziennie nowe teledyski. Darmowe teledyski, video klipy, wideoklipy. Najnowsze teledyski i videoklipy na nteledyski. Teledyski, videoklipy, klipy, video klipy, darmowe teledyski, nowe teledyski, najlepsze teledyski, darmowe teledyski, najnowsze teledyski, videoklipy, nteledyski, dance, disco polo, hip-hop, klubowe, latynoskie, metal, pop, r"n"b, rock, alternatywna, reggae, darmowe teledyski, videoklipy. www: http://www.nteledyski.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » OnAir! Badź OnAir! Największe Przeboje Pop, Dance i RnB!\nOnAir! Badź OnAir! Największe Przeboje Pop, Dance i RnB! www: http://www.onair.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Energy Fitness - Bielsko-Biała - Pilates, Joga, Aerobik, Siłownia\nEnergy Fitness Club oferuje Państwu bogatą ofertę zajęć fitness takich jak: aerobik, joga, pilates, dance, step, tae bo, body styling i inne. Istnieje również możliwość skorzystania z siłowni. Zajmujemy się również doradztwem dietetyczno-treningowym tzn ustawiamy indywidualne diety i treningi w zależności od potrzeb Klienta. Serdecznie zapraszamy do naszego klubu! www: http://www.energy-fitness.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Fotomodelki, modelki, hostessy, tancerki - baza projektu dancestar.org\nDarmowe profile fotomodelek i fotomodeli. Serwis poświęcony ułatwieniu kontaktów fotomodelek, hostess, tancerek z fotografami oraz klubami z całej Polski. Oferujemy także możliwość zamieszczenia bezpłatnych ogłoszeń dla fotografów, agencji, klubów. www: http://modelki.dancestar.org/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » TVN - You Can Dance - Po Prostu Tańcz. Oficjalna strona programu.\nOficjalny Serwis Tvn YCD - You can dance - Po prostu tańcz! To nowe taneczne show telewizji TVN. Prowadzący: Kinga Rusin Jury: Weronika Marczuk-Pazura, Agustin Egurrola, Michał Piróg. Nowe taneczne show sprawi, że wszyscy zaczniemy kołysać się w zupełnie nowym rytmie. Zwycięzca, który zostanie wybrany przez widzów TVN wygra stypendium taneczne na Broadway'u, w trakcie którego będzie mieszkać w wynajętym apartamencie. www: http://youcandance.onet.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » taniec, disco,www.dancewear.pl, stroje taneczne, dance\nStrona dancewear.pl powstała z myślą o tancerzach, którzy chcą sprzedać swoje stare stroje bądź wymienić je na nowe. Tutaj w łatwy i szybki sposób możesz umieścić krótki opis i kilka zdjęć. www: http://www.dancewear.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » INTERNETOWE RADIO ŁAWECZKA\nRadio Ławeczka Usiądź i posłuchaj! www: http://www.laweczka.net/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Darmowe Mp3 , Muzyka Disco Polo, Teledyski Techno, Dance i Pop, Mp3 DO\nDarmowe mp3, download mp3, obszerne archiwum plików mp3 z wyszukiwarką, najlepsze mp3 w sieci, disco polo, techno, dance, teledyski. www: http://e-mp3s.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Disco polo\nNajlepsze w sieci forum tematyczne o muzyce disco polo. Tu znajdziesz przyjaciół , z którymi porozmawiasz o najnowszej muzyce, panujących trendach, nowo otwartych klubach i dyskotekach. www: http://www.discopolodance.com/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Marketing dla firm warszawa\nKim jestem? Krótko: Specjalistą ds. marketingu do wynajęcia, mam za sobą blisko trzy lata doświadczenia w jednym z największych banków w Polsce. Przy współpracy z renomowaną agencją reklamową i domem mediowym zajmuję się koordynowaniem największych kampanii reklamowych: podziałem zaplanowanego budże www: http://www.dancewicz.eu/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » najlepsze darmowe mp3- emuza.webd.pl\nwww.emuza.webd.pl znajdziesz tu najlepsze mp3 : pop , dance, techno , disco polo. Do togo na stronie jest szybki transfer i strona często uaktualniana www: http://emuza.webd.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Techno Trance Dance Pop R&B, to Wszystko na Strefa-mp3.info! -\nU nas znajdziecie najnowsze mp3, Codziennie nowe aktualizacje, znajdziecie muzyke w gatunkach Techno Trance Dance Pop i inne, a także Teledyski. www: http://www.strefa-mp3.info/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » idance.pl » Muzyka klubowa, imprezy, clubbing, mp3, relacje.\nWortal muzyki klubowej - relacje z imprez, mp3, muzyka klubowa, clabbing i o wiele, wiele wiecej. www: http://www.idance.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Radio internetowe - radioparty.pl - muzyka techno, dance, trance, hous\nRadioParty - najlepsze radio internetowe 24h - muzyka klubowa, techno, dance, trance, vocal trance, house, hardstyle, drum "n" bass, rock www: http://www.radioparty.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » HHZONE.PL - Hip-Hop & Rap - Podazamy tropem hiphopu\nhip-hop, rap, newsy, wywiady, recenzje, artykuly, graffiti, turntablism, breakdance, beatbox, mp3, albumy, nielegale, forum, podziemie, bity, sample, teksty, fruity loops, cool edit, muzyka, teledyski, tworzenie muzyki www: http://hhzone.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Darmowe mp3, Techno Dance Discopolo, Teledyski\nNajlepesze i Najnowsze! Darmowe mp3, teledyski. Muzyka Techno, Rock, Pop, Disco-Polo! Wysokie Transfery, czeste aktualizacje, Teledyski On-Line! www: http://topmuzik.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Radio Internetowe dancelo\nRadio internetowe dancelo gramy najlepszą muzykę w polskim internecie. Radio dancelo, radio internetowe www: http://dancelo.info/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » ABACUS - projekt logo Warszawa, projekt ofertówek Warszawa, projekt ok\nFirma istnieje od 1990 roku. Zajmujemy się drukiem cyfrowym, fleksograficznym, offsetowym i sitodrukiem. Oferujemy koperty utajnione, druki PIT na składance, etykiety oraz druk na zamówienie z możliwością przygotowania projektów. www: http://www.abacus-polska.com.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » klubowo.net - Darmowe Mp3 techno, trance, dance, house, hardstyle, mix\nDJs, Marion, Dj Show, Trance, Darmowe Mp3, Free Mp3, 0DayMusicReleases, Techno download, free techno. Tylko u nas darmowe mp3 codziennie nowe aktualizacje, a nawet bonusy kilka razy dziennie. 0day music, vinyle, techno, hardstyle, trance, dance, harcore, sety z imprez, house, club. Free techno d www: http://zmp3.pl/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link » Techno Trance Dance Hardcore Hardstyle Mp3s\nTechno Trance Dance Hardcore Hardstyle Mp3 Mp3s Free MP3 Downloads, MP3 Download, MP3, Download MP3 Songs, Free mp3 download, 0day, MP3 Song Hits, Download MP3,Best Music MP3 Archive, MP3s, MP3 Charts, MP3 Search, Full Albums in MP3, Free MP3"s Download, Site update every day www: http://www.0daymusic.net/ szczegóły Zgłoś nieaktywny link Stron umieszczonych w katalogu: 30613, Podkategorii tematycznych: 1673, W poczekalni: 7\nRTV AGD Sklep internetowy...\nWózki dziecięce - foteliki...


Imieniny Magdaleny - kiedy wypadają? (ważne!) - Sennik.us\nImieniny Magdaleny - kiedy wypadają?\nMagdalena może obchodzić swoje imieniny w dniach: 10 kwietnia 13 maja 25 maja 27 maja 29 maja 1 czerwca 22 lipca 27 lipca 13 października\nŚwięta Maria Magdalena (inaczej znana jako święta Maria z Magdali)\nPatronką imienia jest święta Maria Magdalena, żyjąca (według Biblii) w I wieku naszej ery, pochodząca z Magdali (wioski znanej również jako Magdallah lub Migdal, leżącej w pobliżu Jeziora Galilejskiego, Tyberiadzkiego) i należąca do najbliższego kręgu uczniów Jezusa. Zgodnie z istniejącymi zapisami w Biblii, Jezus wypędził z niej 7 złych duchów oraz uwolnił od chorób. Maria Magdalena w Nowym Testamencie została wspomniana przez wszystkich ewangelistów, łącznie 12 razy. Szanowana jest jako ta, której pierwszej ukazał się Chrystus po swoim zmartwychwstaniu. Z tego powodu w Ewangeliach napisanych przez Łukasza, Marka, a także świętego Jana, Maria z Magdali pojawia się dopiero na samym końcu, w połączeniu z misterium śmierci oraz zmartwychwstania Jezusa. Maria pierwsza przybyła do grobu Jezusa i gdy zobaczyła, że jest pusty, zawiadomiła Szymona Piotra. Po przybyciu innych uczniów Jezusa, ona pozostała na zewnątrz, a tam ukazał jej się Chrystus, którego początkowo wzięła za ogrodnika. To także Maria Magdalena jako pierwsza zaczęła głosić zapowiedź zbawienia. Święta jest czczona zarówno przez kościół katolicki, jak i przez kościół prawosławny. Przy tym w tym pierwszym przez długi czas mylnie uznawano ją za tą samą kobietę, która w Ewangelii świętego Łukasza została przedstawiona jako nawrócona cudzołożnica. Stało się to dopiero za sprawą papieża Grzegorza I Wielkiego, gdyż wcześniej teologowie (jak wybitny święty Hipolit) zwali ją „Apostołką Apostołów”. Późniejsze nieporozumienia sprawiły, że sylwetki trzech kobiet – grzesznicy, Marii z Betanii i Marii z Magdali – zlały się w jedno. W kościele prawosławnym jednak przypisuje się jej pozycję równą innym apostołom – ponieważ to ją wybrał Jezus jako pierwszą osobę do ukazania się po swoim zmartwychwstaniu. W tamtejszej tradycji przedstawiana jest w połączeniu z tym faktem, jako niosąca olejki do grobu Jezusa. Postać Marii Magdaleny występuje też często w pozostałych, istniejących Ewangeliach, które nie zostały przyjęte do powszechnie obowiązującego kanonu, czyli między innymi w Ewangelii Filipa czy Ewangelii Tomasza. W tekstach tych Maria Magdalena łączona była z wielką mądrością, stawiana na równi z mężczyznami, będącymi uczniami Chrystusa, a nawet przedstawiana jako towarzyszka Jezusa i opoka Kościoła – w przeciwieństwie do późniejszej, obecnej w Nowym Testamencie tradycji, że ów opoką jest Piotr. W Ewangeliach gnostyckich Jezus wręcz stawia Marię Magdalenę ponad apostołami, o co Piotr jest zazdrosny. Maria Magdalena to patronka zakonów kobiecych Prowansji, Sycylii i Neapolu, dominikanów, magdalenek, kobiet, kobiet szczerze pokutujących, uczniów i studentów, więźniów, sprowadzonych na złą drogę, fryzjerów, ogrodników, właścicieli winnic, sprzedawców wina, ołowników, bednarzy, tkaczy, rękawiczników, producentów perfum oraz pudru, a także dzieci mających trudności z chodzeniem. Do niej należy się także zwracać, gdy cierpimy na choroby oczu i zarobaczenia. Wzywana jest również w przypadku niepogody.\nMagdalena jest imieniem żeńskim, pochodzenia biblijnego, wywodzącym się właściwie z przydomka, jaki posiadała Maria z Magdali, a więc wskazującym na miejsce pochodzenia tej osoby. Oznacza więc kobietę pochodzącą z miejscowości Magdala. Jako imię, Magdalena w Polsce pojawiła się w XIII wieku. Obecnie to jedno z najpopularniejszych imion, nadawanych dziewczynkom. Skrótami od imienia „Magdalena” są między innymi: Madzia, Magdusia, Magdunia, Magda oraz Lena. Dwa ostatnie skróty występują również jako oddzielne imiona.\nJaka jest Magdalena?\nMagdaleny to osoby o wrażliwej duszy, ale jednocześnie bardzo impulsywne i żywiołowe. Z tego powodu zyskują dopiero przy bliższym poznaniu, na pierwszy rzut oka nieco zrażając do siebie innych. Jeśli ktoś jednak postanowi lepiej je poznać, okazują się wiernymi i lojalnymi przyjaciółmi, którzy chętnie służą radą i pomocą. Można na nie liczyć w każdej sytuacji – potrafią nawet postawić dobro innych ponad swoje własne, a to zdarza się wciąż niezwykle rzadko. Dlatego też jako przyjaciele Magdaleny to prawdziwe skarby! Ponadto są to kobiety bardzo zmysłowe, które poszukują gorącej miłości i partnera równie żywiołowego co one same. Są namiętne, ale i bardzo zaborcze. Raczej nie dążą do stabilizacji – uwielbiają poznawać nowych ludzi i flirtować. W miłości są też wymagające, ale mieszanka tych wszystkich cech ma swój nieodparty urok, dlatego też Magdaleny przyciągają płeć przeciwną. Jeśli zaś chodzi o życie zawodowe, najlepiej czują się w zawodach, które pozwalają im poznawać świat i ciągle zbierać nowe doświadczenia. Pasuje im też nienormowany czas pracy oraz pewna dowolność w wykonywaniu powierzonych zadań. Źle się zaś czują w zawodach wymagających precyzji i porządku, a także we wszelkich pracach odtwórczych. Najbardziej z tego imienia będą zadowolone zodiakalne Skorpiony. Pełna pasji, namiętności i niespożytej energii Magdalena świetnie podkreśla również cechy tego znaku. Jednakże z podobnego imienia ucieszy się również i inny znak żywiołu wody, czyli Ryby (zwłaszcza te urodzone w drugiej połowie marca). Jednak imię to świetnie będzie współpracować także ze znakiem Lwa, Wodnika i Barana, każdemu z nich dodając jeszcze polotu i siły. Najmniej pasuje zaś do spokojnych przedstawicieli zodiaku, czyli Raków, Koziorożców i Byków. Magdalena zupełnie też nie będzie odpowiadać Pannom, które są zbyt uporządkowane dla tego imienia.


Feliway Spray - kocie feromony 60ml - cena, opinie, sklep zoologiczny Apetete\nKod produktu: KFWA001\nKocie feromony pomoc w terapii stresu\nUmożliwia wygodną, ukierunkowaną eliminację miejsc, które kot znaczy moczem lub drapie w domu.\nWystarczy spryskać powierzchnie, chustkę, obroże kota.\nCzas stosowania minimum 30 dni.\nFeliway – kocie feromony spray to syntetyczna postać kocich feromonów policzkowych. które w naturze służą kotom do oznakowania terytorium jako bezpiecznego i przyjaznego. Naśladując naturalne kocie feromony policzkowe, Feliway sprawia, że kot postrzega otoczenie jako przyjazne i bezpieczne. Dzięki tym właściwościom Feliway może być wykorzystany do zapewnienia kotu poczucia bezpieczeństwa i komfortu w trudnych sytuacjach oraz zapobiegania lub redukcji stresu spowodowanego zmianą otoczenia.\nJak stosować Feliway\nSposób stosowania Feliway® zależy od problemu z jakim mamy do czynienia. Poniżej podano szczegóły dotyczące zastosowania Feliway®, aby pomóc kotu w zmierzeniu się z trudnymi sytuacjami lub zdradzającemu objawy stresu.Znakowanie moczem\nFeliway® Spray spryskując nim znakowane miejsca. W takim wypadku należy oczyścić ostrzykane miejsce i pozwolić mu wyschnąć. Następnie codziennie spryskiwać to miejsce i najbliższe rzucające się w oczy przedmioty. Spryskiwanie miejsca można zakończyć, kiedy kot sam pozostawia na nim feromony policzkowe (ocierając się o nie pyszczkiem).\nZastosowanie Feliway Spray:\nZnaczenie moczem terrytorium\nStrach przed trasporterem\nPodróż do weterynarza Feliway można używać bezpośrednio do transportera lub klatki, sposób stosowania:\nPowtarzać przed każdą podróżą lub codziennie podczas pobytu kota w hotelu. Jeżeli Feliway Spray jest stosowany w hotelu zawsze należy odczekać 15 minut przed ponownym wpuszczeniem kota do pomieszczenia.\nJeśli Twój kot ostrzykuje moczem: Najpierw odwiedź lekarza weterynarii, aby upewnić się, że przyczyną problemu nie jest choroba. Następnie oczyść zabrudzone miejsca roztworem wody i spirytusu medycznego lub ciepłą wodą z niewielką ilością proszku do prania bez enzymów. W tym czasie kot powinien znajdować się w innym pomieszczeniu. Nigdy nie stosuj na zanieczyszczone miejsca intensywnie pachnących środków dezynfekcyjnych, wybielaczy, enzymatycznych proszków do prania, detergentów lub dezodorantów. Mogą one wchodzić w interakcję z Feliway® Spray, a silny zapach może dodatkowo denerwować kota. Stosuj spray codziennie, przez przynajmniej 30 dni. Nie przerywaj widząc poprawę.\nJeśli Twój kot znakuje drapaniem: Zabierz kota z pokoju.Spryskaj znakowane powierzchnie i powtarzaj tę czynność codziennie przez 30 dni. Nie przerywaj widząc poprawę. Odczekaj 15 minut, zanim pozwolisz kotu wejść do pokoju, aby alkoholowy nośnik Feliway® Spray mógł odparować. Chcąc uchronić przed znakowaniem drapaniem nowe meble, świeżo pomalowane ściany lub inne miejsca, należy stosować spray przez 2 tygodnie lub do czasu, kiedy kot zacznie ocierać się pyszczkiem o dany obiekt. Nigdy nie należy karać kota za znakowanie moczem lub znakowanie drapaniem, ponieważ zwiększy to jedynie stres i nie pomoże w likwidacji problemu a raczej pogorszy sytuację.\nJeśli w domu mieszka kilka kotów: Stosuj Feliway® zgodnie z powyższym opisem, wydłużając czas do co najmniej 45 dni i zwiększając częstotliwość stosowania do dwóch razy dziennie.Rozważ zastosowanie Feliway® Dyfuzor, aby zmniejszyć narażenie na stres wszystkich kotów.\nDla dodania ogólnej pewności siebie: Zastosuj Feliway® Spray na drzwi, drzwiczki dla kota, parapety okienne i inne wystające obiekty w domu. Spryskuj na wysokości około 20 cm od podłogi. Odczekaj 15 minut, zanim pozwolisz kotu wejść do pokoju, aby alkoholowy nośnik sprayu Feliway® mógł odparować. Feliway® nie powinien zostawiać plam na meblach, ale wskazane jest wcześniejsze sprawdzenie w mało widocznym miejscu.\nZawsze należy odczekać 15 minut przed wpuszczeniem kota w pobliże spryskanego obszaru!\nOsoby które wybrały Feliway Spray - kocie feromony 60ml przeglądały także: