RYNEK PRACY I EDUKACJI W KRAJACH AFRYKI PÓŁNOCNEJ - PDF\nRYNEK PRACY I EDUKACJI W KRAJACH AFRYKI PÓŁNOCNEJ\nDownload "RYNEK PRACY I EDUKACJI W KRAJACH AFRYKI PÓŁNOCNEJ"\n1 Anna Diawoł-Sitko RYNEK PRACY I EDUKACJI W KRAJACH AFRYKI PÓŁNOCNEJ Słowa kluczowe: Afryka Północna, kształcenie zawodowe, rynek pracy i edukacji Ogólna charakterystyka systemu edukacji w krajach Afryki Północnej Historyczne i kulturowe doświadczenia Afryki Północnej1 sprawiły, że, rozważając kwestie dotyczące rozwoju poszczególnych krajów, można znaleźd podobne problemy i wyzwania. Islam jako główna religia oraz język arabski są kluczowymi czynnikami wpływającymi na wspólną tożsamośd krajów regionu. W XIX i w pierwszej połowie XX wieku kraje te znajdowały się pod wpływami Europy, głównie Francji. Praktyki poszczególnych krajów Afryki Północnej w dziedzinie edukacji są różne, jednak można wskazad kilka ważnych, wspólnych cech, stanowiących punkt wyjścia dla ich porównania oraz zrozumienia istotnych problemów, które muszą byd rozwiązane w trakcie budowy stabilnego systemu edukacji i kształcenia2. 1 Region Afryki Północnej w niniejszym artykule odnosi się do arabskich krajów kontynentu leżących nad Morzem Śródziemnym tj. Egiptu, Libii, Tunezji, Maroka, Algierii. Bezpośrednio zostały przytoczone te paostwa, które w zakresie edukacji podejmują wysiłki w celu modernizacji kształcenia zawodowego oraz budowy platformy porozumienia i współpracy z przedsiębiorstwami (Algieria, Egipt, Maroko, Tunezja). Kraje te od lat 60. przyjęły właściwy sobie system rządów, kierunek rozwoju gospodarczego oraz określiły miejsce w przestrzeni międzynarodowej. Egipt, Tunezja do 2011 roku były republikami prezydenckimi, z jednej strony najbardziej otwartymi na współpracę zagraniczną i reformy gospodarcze, z drugiej ograniczającymi reformy społeczne i prawa człowieka. W Algierii po długoletniej wojnie domowej, rządzi reżim wojskowy, dotychczas kraj na arenie międzynarodowej, podobnie jak sąsiednia Libia, ze względu na podsiadane złoża ropy naftowej i gazu ziemnego, był niezależny. Maroko jedyna monarchia, rządzone jest przez młodego dobrze wykształconego władcę, próbującego połączyd tradycję i nowoczesnośd niemal we wszystkich sferach funkcjonowania paostwa. Jednak pomimo różnid między krajami regionu, wszystkie dotyka problem bezrobocia, szczególnie wśród młodych wykształconych obywateli. 2 A. Akkari, Education in the Middle East and North Africa: The Current Situation and Future Challenges, "International Education Journal" vol 5, no 2, 2004, s\n2 Od lat 60. XX wieku kraje Afryki Północnej rozpoczęły odbudowę systemów edukacji3. Dzięki temu obecnie większośd z nich zbliża się obecnie do uniwersalnego modelu kształcenia promowanego w krajach Europy Zachodniej. Znaczne zaangażowanie w kształcenie w tym regionie znalazło odzwierciedlenie w poziome wydatków rządowych na edukację, które wynoszą średnio 4% produktu krajowego brutto (PKB) i 15% całkowitych wydatków rządowych. Umiejętnośd czytania i pisania, długośd życia, śmiertelnośd niemowląt i wiele innych wskaźników społecznych poprawiło się znacznie w ciągu ostatnich 30 lat. Jednak ożywienie gospodarcze nie zmniejszyło głównych wyzwao, przed którymi stoją kraje regionu, w tym wysokiego bezrobocia na tle szybkiego wzrostu siły roboczej i poważnych rozbieżności w dobrobycie społeczno-gospodarczym4. Podstawowym problemem w regionie jest to, że wzrost gospodarczy i reformy edukacyjne były nastawione głównie na cele ilościowe. Cele te realizowano z powodzeniem w sektorze gospodarczym, gdzie wyższe stopy procentowe odzwierciedlały postęp gospodarczy, podczas gdy w sektorze edukacji sytuacja pozostawała odmienna. Pomimo rosnącej liczby absolwentów zmiany w systemie edukacji nie poprawiały jej jakości i wydajności. Ponadto kwalifikacje i wiedza absolwentów nie były, i nadal nie są, dostosowane do potrzeb rynków pracy. Wciąż uczy się przede wszystkim umiejętności niezbędnych do zatrudnienia w sektorze publicznym. Dlatego potrzeba reform edukacyjnych, w szczególności z zakresu kształcenia zawodowego, jest obecnie jednym z podstawowych wyzwao w krajach Afryki Północnej. Zmiany te powinny koncentrowad się przede wszystkim na 3 Rynek pracy pracy oznacza, ogół form i procesów zatrudniania pracowników przez pracodawców, a także ogół instytucji, uwarunkowao oraz czynników negocjacji warunków zatrudnienia, pracy i płac; ekonomiczny, społeczny i polityczny obszar, na którym rozgrywają się wszelkie procesy z zakresu szeroko rozumianego zatrudnienia i bezrobocia, definicja za: Encyklopedia PWN, Rynek edukacji traktuje się w niniejszym artykule szeroko, jako programu ewolucji istoty ludzkiej w toku całego życia z myślą o integralnym rozwoju w zakresie umysłowym, fizycznym, afektywnym, moralnym, duchowym, proces obejmujący nie tylko przekazywanie wiedzy i umiejętności, szeroko pojętych wartości kultury, lecz także inspirowanie postawy twórczej, otwartej, samodzielności myślenia, zdolności do samokształcenia, definicja rekomendowana przez UNESCO, za: Reforma systemu edukacji wyzwania, szanse, zagrożenia, M. Adamczyk, W. Dutkiewicz (red.), Wszechnica Świętokrzyska w Kielcach, Kielce 2000, s. 22, C. Acedo, Case Studies in Secendary Education Reform, American Institutes for Research, 2002, s\n3 adekwatności i jakości kształcenia. Od lat 70. reformy oświaty opierały się na walce z wysokim poziomem analfabetyzmu, na edukacji podstawowej i niższym poziomie średnim poprzez m.in. wprowadzenie obowiązku szkolnego. Obecnie powinny mied na celu poprawę jakości i równego dostępu do edukacji 5. W latach 90. nowe podejście poszczególnych rządów do ekonomicznej filozofii i procesy globalizacji przyniosły bardzo ważne zmiany w gospodarkach, polegające m.in. na rozwoju sektora prywatnego oraz na zwiększeniu jego udziału w zakresie zatrudnienia i poprawy standardów życia. Rola paostwa zmienia się od kluczowego gracza do pośrednika, mającego za zadanie ułatwid rozwój konkurencyjnych rynków prywatnych. Dlatego też poprawa jakości kształcenia powinna szczególnie interesowad prywatnych przedsiębiorców 6. Systemy edukacyjne w regionie nie opierają się na promowaniu poznawczych umiejętności i rozwiązywaniu problemów. Nauczyciele zachęcają do zapamiętywania odpowiedzi na ograniczoną liczbę pytao, aby ułatwid zdawanie jednego egzaminu po drugim. W rezultacie uczniowie są nagradzani za biernośd w trakcie procesu nauczania. Absolwenci, wkraczając na rynek pracy, który ceni kreatywnośd i rozwiązywanie problemów, nie mają odpowiednich umiejętności. W wielu szkołach podstawowych uczniowie mają dostęp do jednego podręcznika z każdego przedmiotu w każdym roku. Oznacza to, że książka sama w sobie jest tylko źródłem informacji. Rozwój kompetencji poznawczych jest raczej powolny i zależy od jednostkowych, osobistych wysiłków mających na celu przyswajanie nowych informacji. Ponadto proces ten jest utrudniony z powodu braku aktualnych materiałów dydaktycznych oraz innowacyjnych metod nauczania, które mogłyby dostarczyd nowych ilustracji czy przykładów i uczynid dane zagadnienie jasnym i zrozumiałym 7. W świecie arabskim niska jakośd systemu oświaty nie wynika z braku funduszy, lecz z nieodpowiedniego zarządzania dostępnymi zasobami. Jednym ze sposobów 5 Zobacz: Education in the Middle East and North Africa: A strategy towards learning for development, Washington, DC: The World Bank 1999, s A. Akkari, Education..., dz. cyt., s Zobacz: W. Eeghen, Education and Economic Growth in Middle East and North Africa, 2000,\n4 wyjaśnienia tego problemu może byd fakt, iż w zarządzaniu sektorem edukacji nie dokonano znaczących zmian i reform od czasu okresu post-niepodległościowego. W latach 50. i 60. systemy edukacyjne zostały zaplanowane zgodnie z wymogami przemysłu paostwowego, rolnictwa i usług. Rząd centralny badał wymagane umiejętności przyszłych pracowników przed podjęciem decyzji o wprowadzeniu poszczególnych specjalności i kierunków kształcenia na poziomie średnim. Dostęp do szkolnictwa wyższego był również monitorowany przez rząd. Bardzo często programy w szkołach wprowadzano i wycofywano według rządowych planów i zgodnie z oczekiwaniami rynku. Scentralizowane planowanie pozwalało również określid niezbędne umiejętności techniczne i manualne, jednak mobilnośd i zmiany pomiędzy specjalizacjami nie były brane pod uwagę, co sprawiało, że system nie był elastyczny. Za nieistotne uznano również kształcenie wykwalifikowanych pracowników zawodów technicznych średniego szczebla. Ponadto koniecznośd założenia specjalistycznych uczelni wyższych wymagała nabycia konkretnej wiedzy i doświadczeo, dlatego szkoły takie lokalizowano głównie w miastach. W związku z tym studenci, którzy mieszkali w dużych aglomeracjach, mogli uczestniczyd w tym procesie, jednak uczniowie z terenów wiejskich nie mieli dostępu do tych samych możliwości. Większośd uczniów, którzy chcieli kontynuowad naukę na wyższym poziomie, skoncentrowano w nadmiernie zatłoczonych szkołach technicznych 8. Rozwój edukacji podstawowej, średniej i wyższej od lat 60. w krajach Afryki Północnej przebiegał równolegle do szybkiego wzrostu liczby ludności. Do początku lat 90. odsetek uczniów w podstawowej edukacji wzrósł od 61% do 98% 9. Problemy i wyzwania, związane ze zwiększaniem dostępu do edukacji, były wspólne dla wszystkich krajów Afryki Północnej. System edukacyjny okazał się wadliwy ze względu na przeludnione klasy i brak odpowiedniej kadry pedagogicznej. Kolejną trudnością była, i nadal jest, próba integracji wielu systemów w ramach paostwa, to jest: szkół europejskich, religijnych, publicznych i prywatnych oraz nauczania w języku arabskim 8 Tamże, s The Road Not Traveled: Education, Reform in the MENA Region, The International Bank for Reconstruction and Development, The World Bank, 2007, s\n5 i w języku obcym, najczęściej francuskim lub angielskim. W rezultacie, podczas gdy niektóre islamskie szkoły zostały zamknięte, inne stały się częścią większych ośrodków. Szkoły, które podczas rządów kolonialnych nauczały w języku obcym, zaczęły kształcid w języku arabskim. W konsekwencji ograniczono możliwości uczniów do opanowania języka obcego. Wprowadzenie drugiego języka miało miejsce głównie na uniwersytetach, a nie na poziomie edukacji podstawowej. Niezmiernie ważna jest również rola religii w systemie edukacji. Islam oparty na tradycyjnych wartościach, szacunku dla władzy, prawdzie zawartej w świętej księdze, sprzyja raczej odtwarzaniu informacji, niż poszukiwaniu nowych, opartych na doświadczeniu. Obawa przed posądzeniem o odejście od stałych i niezmiennych zasad islamu, niejednokrotnie uniemożliwia transfer i asymilację współczesnej wiedzy10. Wzrost liczby ludności w krajach arabskich jest jednym z najwyższych na świecie, tak więc zapewnienie powszechnego dostępu do szkolnictwa podstawowego rodzi wiele wyzwao. Obecnie rządy w Afryce Północnej, z nielicznymi wyjątkami, są w stanie zapewnid podstawowe wykształcenie dla większości dzieci. Możliwośd wykształcenia średniego, zawodowego lub wyższego wzrasta jedynie na obszarach miejskich. Bank Światowy wskazał, że w okresie od roku 1960 do połowy lat 80. Afryka Północna najlepiej ze wszystkich regionów zapewniła równośd w dystrybucji dochodów11. Następstwem tego były znaczące społeczne efekty: śmiertelnośd niemowląt spadła o ponad połowę, a długośd życia wzrosła o ponad dziesięd lat. W Tunezji, na przykład, długośd życia wzrosła z 51 lat w 1961 roku do 72 lat w 1998 roku. Egipt, Maroko walczyły o zapewnienie powszechnej edukacji publicznej głównie z powodu eksplozji demograficznej i dużego odsetka ludności wiejskiej. Według spisu ludności z 1986 roku 41% mieszkaoców Egiptu nie przekroczyło 15 roku życia, czyli sytuowało się w przedziale wiekowym obowiązkowego szkolnictwa podstawowego. W Maroku znaczna liczba ludzi żyje w rejonach górskich, gdzie dostęp do szkół jest 10 J. Zdanowski, Świat arabski dramat zacofania i poniżenia, CXO. Magazyn kadry zarządzającej, nr 7/2003, s A. Akkari, Education..., dz. cyt., s\n6 ograniczony. Pomimo rozpoczęcia, już w 1980 roku, programu zakładającego otwieranie co miesiąc kilku klas lekcyjnych oraz przeznaczania przez rząd większych środków finansowych na edukację, sytuacja nie poprawiła się znacząco 12. Profil demograficzny i zmiany demograficzne w regionie będą generowały istotne wyzwania dla edukacji w najbliższych dziesięcioleciach, związane głównie z dwoma konkretnymi czynnikami. Pierwszy dotyczy wzrostu populacji w wieku od 15 do 24 lat, a tym samym konieczności stworzenia nowych miejsc w szkołach. Drugi związany jest z wysokim odsetkiem liczby uczniów porzucających szkołę. Kraje, które zdecydują się na podniesienie współczynnika skolaryzacji na różnych poziomach edukacji, czeka gwałtowny wzrost kosztów. Duża liczba młodzieży będzie oczekiwad wzrostu szans edukacyjnych zarówno w kategoriach ilościowych, jak i jakościowych. Szacuje się, że w ciągu najbliższych 30 lat wykształcenie średnie w regionie wzrośnie o jedną trzecią, a wyższe ponad dwukrotnie 13. Popyt ten zwiększy się, jeśli kraje przyjmą koncepcję kształcenia ustawicznego, zachęcając wszystkie osoby dorosłe do dalszego rozwoju i poszukiwania możliwości zdobywania umiejętności i wiedzy. Należy więc postawid pytania: jak kraje regionu za to zapłacą, w jakim stopniu będą wykorzystywane środki publiczne, a w jakim prywatne oraz na jaką pomoc od instytucji międzynarodowych można liczyd i w jakim stopniu czynnik ilościowy może wpłynąd na pogorszenie jakości kształcenia 14. Pomimo znacznego zwiększenia dostępu do edukacji w krajach arabskich w ciągu ostatnich dziesięcioleci, relacja pomiędzy kształceniem i zatrudnieniem jest nadal mało widoczna. Bezrobocie stale wzrasta i dotyczy w dużej mierze młodych, nowych uczestników rynku pracy, najbardziej jednak dotyka kobiety. Modernizacja systemu edukacji nie przyczyniła się do wzrostu przeciętnych zarobków i rozwoju perspektyw na rynku pracy. Szkolnictwo na poziomie średnim nie pozwala na pozyskanie umiejętności poszukiwanych na rynku pracy, stąd wysoki wskaźnik bezrobocia wśród jego absolwentów. Ponadto trudne warunki nauki, w powiązaniu 12 S. E. Zaimeche, Algeria, Morocco and Tunisia: Recent social change and future prospects, Middle Eastern Studies, no. 33, 1994, s The Road Not Traveled..., dz. cyt., s Tamże, s\n7 z sytuacją społeczno-gospodarczą uczniów, nie pozwalają im na prowadzenie dalszej edukacji i zdobywanie nowych kompetencji15. Kształcenie zawodowe w systemie edukacji w krajach Afryki Północnej Skuteczny system edukacji i szkoleo jest podstawą postępu, gdyż tworzy zasoby ludzkie, niezbędne do funkcjonowania gospodarki. Społeczeostwo oparte na wiedzy i gospodarka oparta na wiedzy nie rozwiną się, jeśli większośd społeczeostwa nie ma dostępu do informacji, które są rozpowszechniane na całym świecie. Poszczególne rządy w Afryce Północnej, w odniesieniu do systemów kształcenia, wciąż koncentrują się na wypełnianiu dwóch głównych funkcji: edukacji i rozwoju społecznym, ale zaniedbują trzecią, jaką jest wspieranie pozyskiwania przez obywateli kompetencji niezbędnych na rynku pracy. Dla porównania, w krajach uprzemysłowionych trudności wynikają z szybkich zmian popytu na rynkach pracy, podczas gdy systemy edukacyjne, ze względu na charakter ich podstawowych celów, mają tendencję do ewoluowania stosunkowo powoli. Rozwój kształcenia zawodowego może byd postrzegany jako istotny czynnik wpływający na wzrost gospodarczy i spójnośd społeczną, a także odgrywa kluczową rolę w wspieraniu mobilności siły roboczej i jej zdolności adaptacyjnych16. Możliwości zatrudnienia młodych ludzi, mężczyzn i kobiet, są jednym z najważniejszych wyzwao w krajach o wysokich demograficznych naciskach. Niski poziom wynagrodzeo oferowanych na rynku pracy, w szczególności dla podstawowych zawodów, w połączeniu z wyższym poziomem bezpieczeostwa w sektorze publicznym, prowadzi do tego, że obywatele preferują edukację na poziomie uniwersyteckim, zamiast kształcenia i szkolenia zawodowego, licząc na pracę w administracji paostwowej. To samo dotyczy firm, które często lekceważą szkolnictwo zawodowe, co powoduje, że jest ono na niskim poziomie. 15 Tamże, s J. E. Aubert, J. L. Reiffers, Knowledge Economies in the Middle East and North Africa Toward New Development Strategies, The World Bank, Washington, D.C., 2003, s\n8 W krajach Afryki Północnej preferencje dla akademickich ścieżek kształcenia są wynikiem przekonania, że kształcenie zawodowe jest synonimem gorszej formy edukacji, a nie alternatywną ścieżką prowadzącą do pracy produkcyjnej. Jeżeli byłoby ono dobrej jakości i istotne dla potrzeb rynku pracy, wówczas można by spodziewad się niższego odsetka osób bezrobotnych z wykształceniem wyższym17. Dostępne dane, publikowane m.in. przez European Training Foundation, pokazują również, że pracownicy z wykształceniem średnim to bardzo często bezrobotni. Natomiast pracownicy bez wykształcenia nie mogą sobie pozwolid na pozostanie bez pracy i, nie mając wyboru, przyjmują nisko płatną pracę w gospodarce nieformalnej. Z drugiej strony wysoki wskaźnik bezrobocia może odzwierciedlad preferencje wykształconych, młodych ludzi, którzy czekają na podjęcie pracy odpowiadającej ich aspiracjom. W rzeczywistości większośd bezrobotnych ma wykształcenie średnie. Problemem jest również ograniczony dostęp do poradnictwa zawodowego i usług doradczych18. Ponadto gospodarki krajów regionu nie są jeszcze wystarczająco zróżnicowane i rozwinięte, aby zaoferowad pracę wszystkim absolwentom. Ogólnie rzecz biorąc, bezrobocie młodych ludzi gwałtownie wzrosło (ponad 30% w Maroko w ciągu ostatnich 20 lat, również w Algierii, Tunezji i Egipcie). Wielu pracodawców, głównie w sektorze nieformalnym, woli zatrudniad pracowników niewykwalifikowanych oraz krewnych, którzy akceptują twarde warunki pracy i niskie zarobki. To samo zjawisko, w mniej zaostrzonej formie, jest widoczne w paostwowym sektorze przemysłowym, gdzie, w związku z rozwojem technologicznym, potrzeba wykwalifikowanych pracowników jest oczywista19. Sytuacja jest trudna, ze względu na dużą liczbę uczniów, już na poziomie szkoły średniej. W Tunezji, która ma najbardziej zróżnicowaną gospodarkę, obecnie obserwuje się popyt na kształcenie zawodowe. Każdego roku tunezyjski rynek pracy wymaga pracowników o średnich kwalifikacjach, podczas gdy jest tylko Zobacz więcej: J. Page, Structural Reforms in the Middle East and North Africa., in: P. Cornelius and K. Schwab, (eds.), Arab World Competitiveness Report Oxford, U.K.: Oxford University Press, Skills for Employability of Workers and Productivity of Enterprises in Arab States, International Labour Organization, Arab Forum on Development and Employment Doha, Qatar November 2008, s R. G. Sultana, A. G. Watts, Comparative Analyses Career Guidance in the Mediterranean Region, European Training Foundation, Turin, 2007, s\n9 uczniów szkół zawodowych. Dzieje się tak, ponieważ, po pierwsze, pracownicy wolą pracę w administracji publicznej, a po drugie, wpływ na taką sytuację ma niska jakośd kształcenia zawodowego i słaba promocja tego segmentu edukacji. Po trzecie, system kształcenia zawodowego jest bardzo scentralizowany, sztywny i źle dostosowany do obecnych warunków rynkowych 20. W ostatnich latach dostrzeżono zapotrzebowanie na szkolenia zawodowe w regionie. Reforma systemu edukacji w tej dziedzinie rozpoczęła się w Tunezji w 1991 roku, wraz z ustanowieniem obowiązkowego szkolnictwa podstawowego. W 1993 roku uchwalono ustawę o kursach zawodowych, która określiła, iż edukacja i szkolenia powinny byd dostosowane do gospodarczego popytu i struktury 21. Reforma szkolenia zawodowego w Tunezji przyjęta została w 1995 roku na okres 10 lat przez Ministerstwo Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego przy wsparciu m.in. Banku Światowego i Unii Europejskiej 22. Wówczas rozpoczęto realizację programu MANFORME, którego celem stało się podniesienie jakości kształcenia zawodowego i zwiększenie udziału sektora prywatnego w tym procesie oraz opracowanie nowego modelu zdecentralizowanego zarządzania. Program pilotażowy, w czterech sektorowych ośrodkach szkoleniowych, został uruchomiony w 1997 roku, ale tak naprawdę jego realizacja rozpoczęła się dopiero w 2001 roku. Korzyści, jakie udało się osiągnąd, dotyczą rozwoju współpracy między przedsiębiorstwami i instytucjami szkoleniowymi, zwłaszcza w opracowywaniu programów nauczania. Jednak doświadczenie pokazuje, że zaangażowanie sektora prywatnego nie jest adekwatne do wkładu instytucji publicznych, a przedsiębiorcy nie są do kooca przygotowani do sprostania nowym obowiązkom 23. W Algierii wysiłki polityczne podejmowane są głównie w celu zapewnienia lepszego dostępu do systemu edukacji i dostosowania go do potrzeb gospodarki 20 Quality and quality assurance in technical and vocational education and training, MEDA-ETE Regional Project, European Training Foundation, 2008, s J. E. Aubert, J. L. Reiffers, Knowledge..., dz. cyt., s Tamże, s , Zobacz: A. Djeflat, National Systems of Innovation in the MENA Region, Washington, D.C. World Bank, 2002, s Tamże, s\n10 narodowej, tak aby zwiększad zatrudnienie i podnosid jakośd szkolenia dla nauczycieli i trenerów. W celu zreformowania systemu kształcenia rozpoczęto wdrażanie programu praktyk zawodowych już w 1981 roku (ustawa 81-07, 1981), który był opracowywany i jest stale dostosowywany do nowych wymagao (ustawa 90-34, 1990 i ustawa , 2000)24. W Maroku istnieją trzy główne cele polityki rozwoju kształcenia zawodowego (TVET25): zaspokojenie potrzeb kompetencyjnych w przedsiębiorstwach, wspieranie zatrudnienia młodzieży oraz zwiększenie szans zatrudnienia pracowników. W zakresie kształcenia ustawicznego pracowników, w 1996 roku, zostały uruchomione dwa mechanizmy. Pierwszy z nich opierał się na fachowej pomocy i grupach doradczych wspierał przedsiębiorstwa w identyfikacji ich potrzeb, a drugi, oparty na specjalnych umowach szkoleniowych finansowo pomagał przedsiębiorstwom w tworzeniu i realizacji planów stałych szkoleo dla pracowników. W sumie do 2005 roku z tego mechanizmu skorzystały 1244 przedsiębiorstwa26. Ponadto Ministerstwo Edukacji Zatrudnienia i Kształcenia rozpoczęło reformę systemu zarządzania. Według raportu przedstawionego przez władze marokaoskie, strategia ta będzie realizowana przez jedną wiodącą organizację w każdym sektorze i będzie obejmowad wdrażanie zmian instytucjonalnych oraz włączanie partnerów gospodarczych i społecznych w realizację szkoleo27. Kolejne kwestie wymagające uwagi związane są z zarządzaniem systemem, wprowadzeniem krajowych ram kwalifikacji na wzór europejski oraz kształceniem ustawicznym. Zdecentralizowany system zarządzania pozwala na pewien stopieo autonomii instytucji działających w obszarze TVET i sprzyja współpracy z lokalnymi przedsiębiorstwami i innymi zainteresowanymi stronami. Jednym z najczęstszych rozwiązao, zmierzających do przezwyciężenia rozdrobnienia w zarządzaniu TVET, jest powołanie najwyższej rady z uprawnieniami do określenia strategicznych celów i do 24 Quality and quality..., dz. cyt., s. 32. Technical Vocational Education and Training. 26 Rapport d inventaire national sur la qualité et l assurance qualité dans l enseignement technique et la formation professionnelle, ETF October 2007, Moroccan Ministry of Employment and Vocational Training, Quality and quality..., dz. cyt., s\n11 koordynacji różnych podmiotów na etapie realizacji odpowiednich zadao. W Egipcie powstała Rada Najwyższa ds. Rozwoju Zasobów Ludzkich, w Algierii Narodowy Komitet Doradczy ds. Zawodowych Szkoleo. Budowa sprawnego systemu zarządzania powinna obejmowad promocję partycypacyjnych uzgodnieo na różnych poziomach (regionalnym, lokalnym i sektorowym) w celu zaangażowania partnerów społecznych i innych zainteresowanych udziałem w procesach decyzyjnych. Kamieniem milowym w osiągnięciu większej spójności w polityce TVET i w przezwyciężeniu rozdrobnienia jest ustanowienie krajowych ram kwalifikacji. Ramy te zapewniają zdefiniowanie powszechnie przyjętych profili zawodowych (raz przyjęte w całym kraju mogą byd używane jako odniesienia do ustalania standardów i kryteriów jakości). W Egipcie National Standards Project Skill rozpoczęto w trzech sektorach gospodarki, w celu zdefiniowania krajowych umiejętności, norm i ich certyfikacji m.in. w: budownictwie, turystyce i wybranych obszarach produkcji. Obecnie Egipska Najwyższa Rada Rozwoju Zasobów Ludzkich tworzy organ regulacyjny, który będzie odpowiedzialny za zatwierdzanie kwalifikacji i organizatorów szkoleo oraz za nadawanie im akredytacji. W ramach tego projektu krajowe grupy robocze, składające się z zainteresowanych stron, powstały w trzech krajach w regionie: Egipcie, Maroku i Tunezji. Ich zadaniem jest zapewnienie: przejrzystości w relacjach między różnymi rodzajami kwalifikacji poprzez konkretne ich określenie oraz zagwarantowanie zgodności między umiejętnościami i potrzebami rynku pracy 28. Społeczeostwo oparte na wiedzy może się rozwijad jedynie wówczas, gdy każda jednostka jest gotowa zdobywad nową wiedzę i aktualizowad wiedzę nabytą wcześniej. Doświadczenia krajów uprzemysłowionych, gdzie uczenie się przez całe życie traktowane jest niemal jak obowiązek, pokazują, że zależy ono od indywidualnej woli do dalszego uczenia. Wymaga to podnoszenia świadomości, tworzenia zawodowych i społecznych motywacji, zróżnicowanej i dostępnej sieci szkoleo oraz powiązao pomiędzy szkołami i przedsiębiorstwami. W krajach Afryki Północnej 28 Reforming Technical Vocational Education and Training in the Middle East and North Africa, Experiences and Challenges, European Training Foundation, The World Bank 2005, s\n12 brakuje spójnej strategii kształcenia ustawicznego, traktującego je jako integralną częśd systemu edukacji 29. Kraje te wciąż są dalekie od wprowadzenia skutecznych ram kształcenia ustawicznego, a dotyczy ono głównie tzw. intelektualistów pracowników, którzy sami organizują sobie szkolenia i szukają możliwości rozwoju. Strategia uczenia się przez całe życie powinna mobilizowad zarówno publiczne, jak i prywatne instytucje. Mechanizmy, zwłaszcza z wykorzystaniem technologii informatycznych, muszą byd tworzone i rozpowszechniane tak, żeby również dorośli mogli stopniowo zdobyd i rozwinąd umiejętności. Także wiedza powinna zostad ujednolicona. Wreszcie podnoszenie kwalifikacji musi wpływad na pensję i awans, zwłaszcza w odniesieniu do kierowniczych stanowisk 30. Niedobór wykwalifikowanych i doświadczonych nauczycieli i trenerów dotyczy wielu krajów regionu. Działania na rzecz rozbudowy i poprawy jakości szkolenia dla nauczycieli i trenerów są warunkiem koniecznym dla osiągnięcia postępów w reformach, mających na celu zapewnienie efektywnego systemu TVET. W szczególności wielu instruktorów musi uaktualnid kwalifikacje pedagogiczne i nabyd wiedzę związaną z nowymi technologiami. Profesjonalizacja instruktorów powinna byd organizowana przez rozwijanie współpracy z przedsiębiorstwami. W Maroku szkolenie personelu w sektorze TVET jest głównym problemem w odniesieniu do poprawy jakości krajowego systemu edukacji. Jednym z celów jest ustalenie procedury certyfikacji dla nauczycieli. Dostępne dane wskazują na potrzebę poprawy pedagogicznych kwalifikacji personelu również w sektorze prywatnym. W Algierii kształcenie jest obowiązkiem zarówno Narodowego Instytutu Kształcenia Zawodowego, jak i sześciu lokalnych ośrodków szkolenia zawodowego, które tworzą i rozwijają plany oraz programy dla poszczególnych kursów zawodowych. Instytut Kształcenia Zawodowego (Institut de Formation Professionnelle) z Birkhadem w Algierze, ustanowił spójne podejście do szkolenia instruktorów. Na podstawie ciągłej analizy potrzeb szkoleniowych, sprawozdao z kontroli i badao własnych 29 R. G. Sultana, A. G. Watts, Comparative Analyses..., dz. cyt., s Quality and quality..., dz. cyt., s\n13 przygotowano program działao, rozpowszechniany za pośrednictwem Internetu oraz w wersji drukowanej przesyłanej do lokalnych instytucji szkoleniowych. Kolejna częśd programu poświęcona jest aktualizacji umiejętności szkoleniowych według nowych potrzeb rynku pracy. Jednak możliwośd zapewnienia odpowiednich szkoleo dla trenerów jest ograniczona, głównie ze względu na brak wykwalifikowanej kadry, która byłaby wystarczająco doświadczona, aby przekazywad wiedzę innym. Problem ten powstał z powodu niskiego poziomu płac i braku możliwości awansu zawodowego. W celu przezwyciężenia tych problemów w Egipcie wdrożono projekt Master Trener31. W egipskim sektorze tekstylnym na niewielką skalę program pilotażowy został opracowany przez Traintex, techniczne ramię krajowego programu reform TVET. Głównym elementem nowej koncepcji eksperymentalnej dla szkolenia trenerów jest identyfikacja z tzw. "mistrzem" nowych pracowników z tymi, którzy posiadają wieloletnie doświadczenie szkoleniowe. Dodatkowo wdrożono system monitorowania rezultatów. Jednak, podobnie jak w szkolnictwie zawodowym, kwestie ewaluacji i mierzenia stopnia realizacji celów nie są do kooca jasno sprecyzowane. Nadal wiele organizacji szkoleniowych działa na podstawie danych wyjściowych, bez badania ich wyników i osiągnięd32. Powiązania rynku pracy i edukacji w krajach Afryki Północnej Przykłady współpracy edukacji i sektora gospodarki zarówno w szkolnictwie wyższym, jak i średnim, istnieją we wszystkich krajach. Przybiera ona różne formy i jest na różnych etapach rozwoju. Na ogół jednak, inicjatywy pozostają w zasadzie ograniczone do projektów pilotażowych. Według raportu UNESCO z 2010 roku, większośd krajów arabskich nie jest w stanie zaspokoid potrzeb sektora prywatnego w zakresie edukacji. Niewiele dotychczas zrobiono, aby na stałe zbudowad platformę współpracy pracodawców, placówek edukacyjnych i szkoleniowych, czy aby wdrożyd Tamże, s. 37. Tamże, s\n14 mechanizmy, które ułatwią reformy edukacji zarówno szkolnictwa wyższego, jak i systemu kształcenia zawodowego 33. Wszystkie systemy kształcenia i szkolenia są prowadzone przez władze publiczne, przykłady współpracy i partnerstwa ze światem biznesu mają miejsce, jednak projekty pilotażowe nie są kontynuowane ze względu na długi proces decyzyjny na poziomie politycznym. Niektóre kraje konfigurują narzędzia legislacyjne w celu stworzenia ram organizacyjnych, ale wciąż widad niechęd rządów, by dzielid obowiązki w podejmowaniu decyzji i na etapie realizacji. Efektywniejsze inicjatywy podejmowane są na dużą skalę w dziedzinie kształcenia zawodowego i szkolenia pracowników, a nie na poziomie średnim i wyższym w edukacji, gdzie dominacja rządu nadal pozostaje regułą. W kształceniu i szkoleniu zawodowym współpraca często ogranicza się do wdrożenia partnerstwa publiczno-prywatnego, w odpowiedzi na wnioski ad hoc z sektorów gospodarki, które w dużej mierze zależą od możliwości organizacyjnych instytucji formalnie reprezentujących pracodawców. W rzeczywistości większośd inicjatyw pozostaje na poziomie projektowym. Również wysiłki podejmowane na rzecz współpracy nie są równo rozłożone. Rzadkością jest sytuacja, w której pracodawcy są dobrze zorganizowani, dynamiczni i ich działalnośd nie ogranicza się tylko do zarabiania pieniędzy, ale polega na inwestowaniu w szkolenia pracowników 34. We wszystkich krajach reformy odbywają się pod przewodnictwem władz publicznych. W Tunezji i Maroku koordynujące organy doradcze są na szczeblu krajowym, sektorowym i lokalnym, gdzie rząd i partnerzy społeczni (w tym przedstawiciele biznesu) są reprezentowani w trójstronnych konfiguracjach. Niemniej jednak rola partnerów społecznych na poziomie podejmowania decyzji ma charakter głównie doradczy. Bezpośrednie zaangażowanie na etapie realizacji rzadko ma miejsce. Zostały podpisane odpowiednie porozumienia pomiędzy pracodawcami, 33 UNESCO, 2010, Science report 2010, Paris, s G. Mayen, Cooperation between education systems, business and other stakeholders in the Mediterranean countries: phenomena in slow development, "AlmaLaurea Working Papers Series", Bologna 2011, s\n15 związkami zawodowymi i rządem, które regulują role i obowiązki w zakresie projektowania polityki TVET i wdrażania reform. Wprowadzenie i wzmocnienie praktyk zawodowych (w Tunezji) oraz szkolenia(w Maroku) zapewniły warunki do budowy innowacyjnego partnerstwa. W Egipcie w złożonym środowisku, w którym 26 ministerstw jest zaangażowanych w kształcenie zawodowe, funkcjonuje Rada Najwyższa Rozwoju Zasobów Ludzkich jako najwyższa władza odpowiedzialna za formułowanie polityki TVET. Członkami Rady są przedstawiciele sektora prywatnego. Działa ona w 3 głównych obszarach: przemysłowym, budownictwa i turystyki 35. Niewiele krajów posiada mechanizmy finansowe, które wykorzystują podatki od przedsiębiorstw na rzecz edukacji i kształcenia lub jako zachętę dla przedsiębiorstw w celu angażowania się w proces kształcenia kadr. Tunezja wydaje się byd tylko przykładem, gdzie zaplecze finansowe, w postaci wsparcia dla wysiłków przedsiębiorstw w organizowaniu staży, oferowane jest na poziomie kształcenia i szkolenia zawodowego. W Maroku finanse od przedsiębiorstw przeznaczono głównie na przekwalifikowanie personelu pracującego, ustawa przyjęta w tym zakresie przewiduje, że 30% zebranych funduszy powinno byd wykorzystanych na kształcenie pracowników. Skomplikowane procedury utrudniają małym i średnim przedsiębiorstwom uzyskanie dostępu do tego instrumentu finansowego, z którego głównie korzystają duże firmy. Dzięki podpisywaniu odpowiednich umów szkoleniowych 70% kosztów zaangażowanych przez przedsiębiorstwa może byd zwróconych. Najnowszą inicjatywą w Maroku jest reforma finansowania systemu kształcenia ustawicznego, tak aby była bardziej korzystna dla małych i średnich podmiotów gospodarczych. Jej wdrożeniem zajmowad się będzie CGEM trójstronny organ ds. kształcenia i szkolenia zawodowego 36. W Egipcie, w sytuacji braku odpowiedniego systemu podatkowego, niektóre przedsiębiorstwa rozpoczynają programy szkoleniowe we współpracy z określonymi ministerstwami odpowiedzialnymi za dany sektor gospodarki. Przedsiębiorstwa 35 Tamże, s G. Mayen. K. A. Skjolstrup K-A, Vocational schools in transition: dead-end streets or the gate to prosperity? Key elements for the development of local human resource development providers, ETF Yearbook 2007, s\n16 przede wszystkim finansują wynagrodzenia i transport studentów (m.in. inicjatywa Moubarak-Kohl). W Tunezji i Maroku, jak już wspomniano, federacje pracodawców odgrywają bezpośrednią i wpływową rolę w kształtowaniu polityki poprzez utworzone partnerstwa z podmiotami rządowymi w finansowaniu kształcenia zawodowego. UTICA (w Tunezji) oraz CGEM (w Maroku) opracowały w tym zakresie strategie i zapewniły wpływ na kształcenie i szkolenia pracowników37. Instytucje działające w obszarze kształcenia zawodowego w poszczególnych krajach Partnerzy społeczni zdefiniowani jako reprezentanci organizacji pracodawców i pracowników, funkcjonują we wszystkich krajach Afryki Północnej. W zależności od kraju pracodawcy są reprezentowani przez jedną lub więcej federacji. Natomiast pracownicy są reprezentowani przez jeden związek zawodowy federację (z wyjątkiem Maroka, gdzie dwie federacje są aktywne w tej dziedzinie). Tylko nieliczni mają wewnętrzne struktury, które pozwalają im wypracowad strategie monitorowania i angażowania się w politykę rozwoju, wyznaczanie przedstawicieli odpowiedzialnych za kwestie TVET do rad i zarządów na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym. Partnerstwo społeczne jest nowym zjawiskiem w Algierii. Organizacje koncentrują się przede wszystkim na interesach członków (wsparcie dla eksportu i usług, pomoc techniczna itp.) oraz tradycyjnych zagadnieniach zbiorowych negocjacji (płace, społeczne korzyści i bezpieczeostwo pracy). Pierwszy związek zawodowy, Generalny Związek Pracowników Algierskich, powstał w 1956 roku, a pierwsza organizacja pracodawców, Generalna Konfederacja Przedsiębiorstw Algierii, w 1988 roku. Generalna Konfederacja została założona jako organizacja pierwszych pracodawców w Algierii i reprezentuje podmiotów ze wszystkich sektorów gospodarki oraz 15 krajowych federacji, a większośd jej członków to małe i średnie przedsiębiorstwa. Posiada biura w 42 województwach, reprezentując 76% zrzeszonych firm. Jest bardzo aktywna na forum międzynarodowym. W Algierii, 37 G. Mayen, Cooperation..., dz. cyt., s\n17 w kilku krajowych obszarach priorytetowych (np. budownictwo), działają wyspecjalizowane instytucje szkoleniowe (na przykład, Institut National de Spécialisé) w celu zapewnienia technicznej i pedagogicznej pomocy przedsiębiorstwom prywatnym i instytucjom publicznym w podnoszeniu kwalifikacji pracowników poprzez kształcenie ustawiczne, dostosowane do ich specyficznych potrzeb 38. Oficjalna rola partnerów społecznych w kształceniu i szkoleniu zawodowym została podkreślona w lutym 2008 roku, wraz z uchwaleniem nowej ustawy o szkoleniach. Przewiduje ona powstanie Rady, w której będą reprezentowani partnerzy społeczni. Rada ta będzie odgrywad rolę doradczą i wspierad rząd w opracowaniu i realizacji krajowej polityki kształcenia zawodowego. Jednak skład jej 57 członków w tym 47 z publicznych podmiotów, takich jak: ministerstwa i firmy paostwowe rodzi wątpliwośd, czy partnerzy społeczni będą mogli odegrad znaczącą rolę w podejmowaniu decyzji. W Algierii 29 organizacji pracodawców, reprezentowanych przez Generalną Konfederację Przedsiębiorstw Algierskich i Konfederację Pracodawców, uczestniczyło w spotkaniach lub konsultacjach z ministerstwami, głównie w kwestiach odnoszących się do rozwoju gospodarki, stosunków pracy i bezpieczeostwa zatrudnienia. Przedstawiciele federacji pracodawców uczestniczą również w spotkaniach trójstronnych z rządem oraz w pracach komisji organów ustawodawczych i wykonawczych. Konfederacja Przedsiębiorstw Algierskich reprezentuje pracodawców w Narodowym Funduszu Ubezpieczeo Społecznych, Narodowym Funduszu Ubezpieczeo od Bezrobocia i Narodowym Funduszu Emerytalnym 39. W Egipcie występuje wielośd podmiotów zaangażowanych w TVET, ponad 26 różnych resortów. Przepisy prawne przewidują możliwośd instytucjonalnego udziału ich reprezentacji w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego. Przykładem tego jest Naczelna Rada Rozwoju Zasobów Ludzkich, założona na podstawie Prawa Pracy z 2003 roku. Składa się z 27 lokalnych rad ds. kształcenia i szkolenia zawodowego. W praktyce jednak ich działalnośd nie przynosi spodziewanych efektów. Chod kilka 38 Quality and quality..., dz. cyt., s Social Partners..., dz. cyt., s\n18 organizacji pracodawców jest zaangażowanych w kształcenie i szkolenie zawodowe, głównie poprzez sektorowe federacje, udział i wpływ związków zawodowych jest znikomy. Zainicjowano kilka partnerstw publiczno-prywatnych (związki zawodowe nie biorą udziału w żadnej z tych inicjatyw). Obejmują one realizację szkoleo w sektorze handlu i przemysłu, budownictwa i turystyki przy współpracy odpowiednich ministerstw. Utworzone organy do spraw zarządzania utrzymują bliskie stosunki z tymi federacjami w swoich branżach, które są najbardziej zaangażowane w kwestie kształcenia i szkolenia zawodowego 40. W ramach programu praktyk szkoleniowych w Egipcie, realizowanych w ramach inicjatywy Mubarak-Kohl, edukacja techniczna oferowana jest w 24 branżach istotnych dla bieżących potrzeb przemysłu. Organizacje pracodawców, jak Stowarzyszenie Inwestorów Europejskich i Narodowe Centrum Rozwój Zasobów Ludzkich, utworzyły w 2004 roku unię składającą się ze stowarzyszeo inwestorów z całego Egiptu. Jej działalnośd sprowadza się do reprezentowania inwestorów w kontaktach z władzami rządowymi. Ponadto w 2006 roku Stowarzyszenie Inwestorów ustanowiło specjalną instytucję Narodowe Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich (NCHRD), która reprezentuje sektor prywatny w zakresie wdrażania programu Mubarak-Kohl. Federacja ds. Przemysłu Egiptu powstała w 1922 roku. Jej misją jest wzmocnienie przemysłu i wzrostu gospodarczego. W ramach federacji działa 17 komitetów wspierających podejmowanie decyzji, a jednym z nich jest komitet ds. szkolenia zawodowego i kształcenia. Egipska Federacja na rzecz Nieruchomości i Budownictwa założona została w 1992 roku, skupia firmy z obszarów: budownictwa, robót budowlanych i gruntów rekultywacji, a także morskich instalacji. Broni i wspiera wspólne interesy swoich członków i reprezentuje ich w rozmowach i negocjacjach z władzami. Uczestniczy w ustalaniu warunków zatrudnienia, opracowywaniu nowych metod pracy i zarządzania, stara się również wpływad na rząd w zakresie ustalania planów rozwoju. Federacja Turystyki powstała w 1968 roku. Jej misją jest stworzenie 40 Tamże, s\n19 odpowiedniego środowiska dla modernizacji branży turystycznej, poprawa kwalifikacji pracowników, które pozwolą im konkurowad na arenie międzynarodowej. Zgodnie z przepisami prawa, stanowisko tej organizacji powinno byd brane pod uwagę przy każdej decyzji rządu, która wpływa na branżę turystyczną 41. W Egipcie szczególne zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników spowodowało, iż prywatne organizacje biznesowe podjęły inicjatywy w tym zakresie. Partnerzy społeczni próbowali zrekompensowad braki w kształceniu w swoich oddziałach przez wdrażanie programów szkoleniowych dla pracowników. Na przykład, Egipska Federacja Turystyki stworzyła dział zasobów ludzkich i szkoleo. Przeszkolono ponad pracowników. Jednak postęp i osiągnięte wyniki są dośd ograniczone, ze względu na niewielką współpracę z publicznym systemem oświaty. Postępy poczyniono również w sektorze odzieżowym, w którym wdrożono projekt pod patronatem Egipskiej Izby Przemysłu Tekstylnego, współfinansowany przez Komisję Europejską i rząd egipski. Jego celem jest rozwój sieci powiązao w postaci zdecentralizowanych (na szczeblu regionalnym i lokalnym) partnerstw między grupami przedsiębiorstw z tych samych sektorów lub mającymi wspólne zapotrzebowania na pracowników z konkretną wiedzą techniczną. W Maroku przepisy dotyczące kształcenia zawodowego rozwinęły się znacząco od 1996 roku poprzez stworzenie profesjonalnej pomocy i doradztwa, grup zadaniowych i specjalnych umów szkoleniowych. Niemniej jednak istnieje szereg niedociągnięd, które powinny byd skorygowane, dotyczą one przede wszystkim jakości stosowanych narzędzi i metod pracy. W Maroku partnerzy społeczni są głęboko zaangażowani w kształcenie i szkolenie zawodowe poprzez udział w zarządzaniu i finansowaniu systemu. Największa organizacja pracodawców to Generalna Konfederacja Przedsiębiorstw Maroka (CGEM). Powstała w 1947 roku, reprezentuje przedsiębiorstwa wszystkich sektorów, chod 95% jej członków stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa. Ponadto wiele sektorowych stowarzyszeo zawodowych działa pod przewodnictwem 41 Tamże, s. 10, Education and Business Study Egypt, European Training Foundation, 2011, s\n20 Konfederacji, ale są niezależne finansowo i operacyjnie. CGEM jest aktywna na arenie międzynarodowej w dziedzinie promocji marokaoskiej gospodarki i przyciągania zagranicznych inwestycji, jest również głównym propagatorem wdrożenia w kraju nowego systemu szkolenia ustawicznego. Podzielona jest na 18 komitetów, z których jeden zajmuje się kształceniem zawodowym. Dwaj członkowie reprezentują CGEM we wszystkich komitetach rządowych, gdzie strategie dotyczące systemu kształcenia są omawiane i dyskutowane. Przedstawiciele komisji ds. kształcenia i szkolenia zawodowego mają swoich doradców ekspertów branżowych. Główny związek zawodowy, Marokaoska Unia Pracy (UMT), wykorzystuje swoje zasoby (personel oddelegowany z firm) w celu bezpośredniej ingerencji w działania związane z reformą TVET. Wyspecjalizowana wewnętrzna komisja przygotowuje wszystkie dokumenty strategiczne w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego. Trzech członków UMT znajduje się w zarządzie Urzędu ds. Kształcenia Zawodowego i Promocji Pracy (OFPPT) 42. Jednym z najbardziej aktywnych w kształceniu i szkoleniu zawodowym jest Marokaoski Związek Wyrobów Włókienniczych i Odzieży, który opracował koncepcję umów szkoleniowych już w 1990 roku. Porozumienie z rządem stanowi, że stowarzyszenie musi zatwierdzid wszystkie inicjatywy, które dotyczą planowania i realizacji szkoleo. Koncepcja współpracy z sektorem prywatnym jest sukcesywnie wdrażana w wielu innych sektorach, w tym w turystyce, branży informatycznej, budownictwie, przemyśle samochodowym i lotniczym. Kolejna organizacja, Federacja Izb Handlowych i Przemysłu, odgrywa aktywną rolę we wszystkich debatach dotyczących gospodarki i przyszłości swoich członków i jest również członkiem zarządu OFPPT 43. W Maroku sektor prywatny w znacznym stopniu przyczynił się do realizacji szkoleo początkowych dla pracowników według liczby zatrudnionych trenerów 42 Social Partners..., dz. cyt., s Tamże, s\n21 i specjalistów, udział prywatnych instytucji szkoleniowych wynosi do 40 %. Normy i zasady ich pracy są określone w przepisach ustawy nr z maja 2000 roku 44. W Tunezji organizacja pracodawców, Tunezyjski Związek Przemysłu, Handlu i Rzemiosła (UTICA) jest głównym organem reprezentującym pracodawców i prywatne jednostki w przemyśle, handlu i rzemiośle, w kontaktach z rządem. Założony w 1946 roku, jest reprezentowany na szczeblu krajowym i lokalnym przez branżowe federacje. Uczestniczy regularnie w spotkaniach, konsultacjach i negocjacjach z ministerstwami. Tunezyjska Unia Rolnictwa i Rybołówstwa powstała w 1950 roku jako reprezentant małych i średnich przedsiębiorstw w sektorze rolnictwa i rybołówstwa. Federacja Tunezyjskich Hoteli powstała w 1960 roku do reprezentowania interesów właścicieli hoteli i przemysłu turystycznego. Jej przedstawiciele biorą udział w dyskusjach na temat reform polityki TVET, w ramach umowy z Ministerstwem ds. Kształcenia Zawodowego. Federacja jest również organem prowadzącym wiele szkół zawodowych 45. Unia Pracy (UGTT) reprezentuje natomiast pracowników na wszystkich szczeblach w różnych radach i komitetach, od Rady Gospodarczej i Społecznej do regionalnych komitetów ds. kształcenia zawodowego. Tunezyjska Unia Rolnictwa i Rybołówstwa (UTAP) i Federacja Tunezyjskich Hoteli są aktywne w poszczególnych sektorach jako przedstawiciele pracodawców. W połowie 1990 roku Ministerstwo Pracy podpisało konwencję z głównymi federacjami w celu włączenia pracodawców w organizację systemu szkoleo pracowników. Podobna konwencja została podpisana na początku 2000 roku z organizacją pracowników (UGTT). W UTICA wybrany członek rady wykonawczej jest oddelegowany do udziału we wszystkich działaniach związanych z kształceniem i szkoleniem zawodowym oraz do reprezentowania organizacji we wszystkich komitetach i radach rządowych. Powstał również specyficzny wydział do spraw kształcenia i szkolenia składający się z przedstawicieli regionalnych, który zajmuje się przede wszystkim koordynacją współpracy pomiędzy ministerstwami i strukturami 44 Zobacz: Entrepreneurship education and training in the Mediterranean region Lessons learned and new perspectives, European Training Foundation, 2010, s Social Partners..., dz. cyt., s\n22 regionalnymi i sektorowymi oraz uczestniczy w komitetach technicznych prowadzonych przez Ministerstwo ds. Kształcenia Zawodowego. Kolejny dział ściśle współpracuje z prywatnymi firmami, które zajmują się doradztwem i szkoleniem. W UGTT dwa wydziały zajmują się kwestami TVET. Zarząd organizacji przedstawił propozycję utworzenia specjalnych jednostek na poziomie sektorowym do zarządzania projektami w zakresie TVET. Na poziomie regionalnym personel odpowiedzialny za badania zajmuje się głównie sprawami kształcenia i szkolenia zawodowego. Federacje regionalne są odpowiedzialne za monitorowanie wszelkich programów szkoleniowych i realizację zadao związanych z ich profilem działalności. Są one również odpowiedzialne za nadzorowanie i tworzenie nowych ośrodków kształcenia oraz uczestniczą w regionalnych strukturach TVET 46. Rady najwyższe do spraw kształcenia zawodowego powstały w Afryce Północnej w celu ujednolicenia celów i strategii dalszego rozwoju tego segmentu edukacji. Często jednak instytucje te nie mają zdolności operacyjnej. Chociaż mechanizmy partnerstwa z sektorem prywatnym w zarządzaniu TVET zostały wdrożone na poziomie krajowym, władze nadal muszą rozwijad współpracę na poziomie instytucjonalnym, to jest z prywatnymi firmami w środowiskach lokalnych i regionalnych. Szerokie partnerstwo z przedsiębiorstwami z sektora prywatnego powinno obejmowad udział w identyfikacji potrzeb w zakresie umiejętności, rozwoju programów nauczania, zapewnienia szkoleo dla przedsiębiorstw, badania i monitorowania, oceny działalności instytucji szkoleniowych. Poszczególne programy reform wspierane są m.in. przez Unię Europejską, która promuje tworzenie partnerstw między instytucjami publicznymi oraz przedstawicielami sektora prywatnego, w szczególności na poziomie lokalnym. Partnerstwa te mają dwojaki cel: ustanowienie mechanizmów współpracy w celu zwiększenia udziału małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie projektowania i oferty szkoleo oraz zwiększenie na rynku pracy znaczenia TVET w zakresie przedstawianych treści i metod kształcenia. Przedstawiciele sektora prywatnego nie zawsze angażują się w zarządzanie 46 Tunisia, Self-Assessment Summary, Torino Process, Tunisian Republic Ministry of Vocational Training and Employment European Training Foundation, 2010, s\n23 systemem, z reguły z inicjatywą wychodzą jedynie ci przedsiębiorcy, którzy dostrzegają w swoim zaangażowaniu możliwośd rozwoju gospodarczego. Uwagi koocowe Kwestie dotyczące rozwoju kształcenia i szkolenia zawodowego, jak zostało wskazane w artykule, odgrywają nieocenioną rolę w zapewnianiu i rozszerzaniu oferty miejsc pracy. Zwiększenie aktywności przedsiębiorców w procesie kształcenia zawodowego stanowi priorytetowe wyzwanie dla instytucji zarządzających szkolnictwem i rozwojem gospodarczym każdego regionu. Aby osiągnięcie sukcesu w tym zakresie było możliwe, konieczne jest pozyskanie m.in zaangażowania przedsiębiorców, którzy na stałe włączyliby się w kształtowanie regionalnej polityki rynku pracy i edukacji. Modernizacja systemu TVET może przyczynid się nie tylko do powstania nowych miejsc pracy, ale także do zmniejszenia ubóstwa. Badania oraz raporty Banku Światowego i instytucji unijnych na temat kształcenia zawodowego w krajach arabskich wskazują na jego słabą kondycję, przede wszystkim ze względu na brak poradnictwa zawodowego w szkołach i ukierunkowanie uczniów na zdobywanie wyłącznie wykształcenia wyższego oraz słabe powiązania sektora rynku pracy i edukacji. Należy również stwierdzid, że brak tam rozwiniętej koncepcji uczenia się przez całe życie, czyli podnoszenia kwalifikacji pracowników głównie techników oraz osób pracujących w zawodach robotniczych. Konieczne zatem jest wprowadzenie specjalistycznych programów rozwojowych (dla szkół i placówek oświatowych prowadzących kształcenie zawodowe) ukierunkowanych na zmniejszanie dysproporcji w osiągnięciach uczniów w trakcie procesu kształcenia oraz podnoszenie jego jakości poprzez m.in.: dodatkowe zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze; specjalistyczne doradztwo zawodowe; opiekę pedagogiczno-psychologiczną dla uczniów wykazujących problemy w nauce; dodatkowe zajęcia (pozalekcyjne i pozaszkolne) dla uczniów ukierunkowane na rozwój kompetencji kluczowych; wyposażenie szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe w nowoczesny sprzęt i materiały dydaktyczne itd. 133


Życie rodzinne: wspólny portfel - Dzieci i rodzina 2017 - Magazyn dla modnych kobiet 2017\nMagazyn dla modnych kobiet ⇒ Dzieci i rodzina 2017 ⇒ Życie rodzinne: wspólny portfel\nKlasyczny model wspólnej torebki sowieckiej ery jest wtedy, gdy mąż i żona włożyli wszystkie pieniądze do wspólnej torebki. Kwota ta przeznaczona jest na opłacenie mediów, zakup żywności i podróży, przełożona na nowy samochód lub wakacje. Dodatkowe wydatki są omawiane osobno przez małżonków. Co jest bardziej potrzebne w tym miesiącu: kupić nowe buty dla żony lub woblera dla swojego męża? I to dobrze, jeśli rodzina w tej kwestii dojdzie do porozumienia. Inna możliwość wspólnego portfela polega na tym, że mąż i żona umieścili w niej pewną ilość (jeśli ich zarobki są mniej więcej takie same) lub pewien odsetek wynagrodzenia (jeśli ktoś pracuje w prestiżowej pozycji, a drugi otrzymuje minimum). Pieniądze z wspólnej torebki ponownie płacą za narzędzia i zakup żywności, a wszyscy płacą za ubranie i rozrywkę. Jeśli nie masz wystarczająco dużo pieniędzy, możesz pożyczyć od partnera, pod warunkiem oddania go z następną wypłatą.\nWspólna torebka może nie być wcale, jeśli finanse zarówno męża, jak i żony pozwolą im żyć niezależnie. Produkty są płacone przez jednego, który wziął pieniądze, narzędzia są płacone przez kogoś, kto był blisko banku. Pieniądze nie są więc powtarzane, nie wiadomo, ilu komu pozostało. Tego rodzaju wspólne zarządzanie najczęściej wybierane jest przez osoby, które wyszły za mąż za dorosłość, które planują własne wydatki i nie chcą nic zmieniać\nCzęsto jest sytuacja, w której zarabia tylko jeden partner (najczęściej mąż), a drugi zajmuje się sprzątaniem (zwykle żoną). Pomimo pozornej logiki takiego podziału pracy, w takiej rodzinie mogą być wyrzuty od męża, że żona jest bezczynna, pomimo tego, ile wykonuje pracę domową. Małżonek, siedząc w domu, sama potrafi przekonać siebie, że jest bezużyteczna i nie zasługuje na grosza. W tej sytuacji para powinna lepiej podpisać swoje obowiązki. Na przykład żona powinna utrzymać dom w czystości, nakarmić męża i nie zapominać o chodzeniu psa. W tym przypadku mąż daje żonie 50% wynagrodzenia. I podpisy obu małżonków u dołu arkusza.\nPoprzedni Artykuł Sen stwarza jako lustro małżeństwa\nNastępny Artykuł Nie potrzebuję męża, potrzebuję seksu!\nJak przetrwać kobietę w męskim zespole\nUtrata wagi prawidłowo: dieta przez tydzień


Urlop zimowy w Stubai - Stubaital | Tyrol - Hotel Stubaier Hof\nUrlop zimowy w Tyrolu\nPodążając śladem zimy\nTyrolska serdeczność w hotelu Stubaier Hof pozostawia same ślady zadowolenia a wy zostawicie ślady w śniegu w czasie urlopu zimowego w Stubai: dynamiczne ślady w trakcie jazdy na nartach w Schlick 2000 a także w terenach spotów zimowych Elfer-Lifte, Serlesbahnen ina lodowcu Stubai. Szybkie ślady w trakcie saneczkowania, proste ślady na biegówkach, pojedyncze ślady w trakcie wędrówek na rakietach śnieżnych. A wszędzie podążacie śladami zimy w dolinie Stubai!\nFascynacja urlopem zimowym w Stubai\nŚlady narciarzy w Alpach stubaiskich wyglądają – widziane z daleka – jak pociągnięcia pędzlem na idealnym pejzażu zimowym. Wykonując spokojne zjazdy na trasach, albo szybko szusojąc, możecie być częścią tego dzieła sztuki. Nieważne komu pokażecie ten obraz, na pewno każdego zafascynuje. A jeżeli raz spędziliście urlop zimowy w Tyrolu, ten obraz na zawsze zostanie w waszych sercach .\nPrzeżyć zimę w dolinie Stubai na skitourach\nRównież chodzenie na skitourach jest szczególnie pociągające: powoli chodzimy na nartach przez góry … W tym czasie przeżyjemy bliskość wspaniałych lodowców ze szczególnej strony a godziny spędzone w puchu przybliżą nam zimę w dolinie Stubai w swojej najpiękniejszej formie.\nWspinaczka, jazda na sankach & paralotniarstwo w czasie urlopu zimowego w Tyrolu\nUrlop zimowy w Stubai, to jest przede wszystkim urlop na stokach narciarskich. Ale zima w Stubai ukrywa jeszcze więcej. Doświadczeni wspinacze mogą na 20 m wieży lodowej na lodowcu Stubai, albo na lodospadach Grawa i na wodospadach w dolinie Pinnis doświadczać imponujących rzeczy.\nOdważni również zimą wystartują na paralotni i w ten sposób zobaczą ośnieżone Alpy z perspektywy lotu ptaka. Albo zostaniecie na ziemi i będziecie się rozkoszować śnieżnym rajem w trakcie romantycznej przejażdżki dorożką. Lodowisko Eiskunstarena w Fulpmes i inne lodowiska zapraszają ponadto na łyżwy i austriacki curling.\nUrlop zimowy w Tyrolu w hotelu Stubaier Hof\nTereny narciarskie i punkty wyjścia na aktywności leżą blisko hotelu Stubaier Hof w Fulpmes, tak aby nasz 4-gwizdkowy hotel stał się waszym idealnym hotelem na urlop zimowy. Delektuj się u nas tyrolską kuchnią i wellness w dolinie Stubai. U nas można również zarezerwować atrakcyjne pakiety zimowe.\nPrzygoda - lodowiec Stubai\nNajwiększy w Austrii lodowcowy teren narciarski\nW ciągu milionów lat powstało coś wyjątkowego: lodowiec Stubai – największy lodowcowy teren narciarski w Austrii. 5 lodowców – Windachferner, Fernauferner, Gaiskarferner, Eisjochferner i Daunferner – połączyły się w teren narciarski o obszarze 700 ha .\nOd hotelu Stubaier Hof ta wymarzona mekka sportów narciarskich jest oddalona tylko o 20 km i darmowym skibusem bardzo łatwo dostępna.\nJeździć na nartach, jak król, na lodowcu Stubai\nBiały krajobraz marzeń, tak daleko, jak sięga wzrok – nikogo nie dziwi, że lodowiec Stubai uważa się za królestwo śniegu. Między wysokościami 1.750 i 3.200 m istnieją możliwości do rozległej zabawy na nartach przez wiele miesięcy. Już w październiku załóż swoje narty, albo również jeszcze w czerwcu, wtedy gdy w innych miejscach już dawno nie ma śniegu.\nGwarancja śniegu od października do czerwca na lodowcu Stubai jest naprawdę powodem do radości.\nLodowiec Stubai: topowy teren narciarski dla wszystkich\nŁącznie 110 kilometrów zjazdów z łatwymi, średnimi i wymagającymi trasami, a także 26 wyciągów zachęcają do jazdy na lodowcu Stubai. Na trasie na sam dół przez Wilde Grub´n macie przed sobą 10 km szusowanie. Kto czuje się lepiej na szerokich trasach, może na trasie komfortowej na Daunferner wygodnie delektować się jazdą. Ponadto teren narciarski kilkakrotnie został wybrany przez ADAC Skiguide do Top1 terenów narciarskich dla rodzin. Dzieci poniżej 10 lat w towarzystwie rodziców jeżdżą tu za darmo a BIG Family Ski-Camp na lodowcu Stubai robi z każdego dnia dzień radości w śniegu.\nDać gazu i odlecieć w śniegu\nTrasa wyścigowa na Eisjoch jest przeznaczona do jazdy z dreszczykiem emocji. Tam przygotowaliśmy na 1 km trasy fale, skoki i zakręty po bandzie na Skicross. Szalej w puchu na trasach Powder Departments Stubaier Gletscher. Albo odleć snowboardem, albo na Freeski w jednym z topowych snowparków w Europie, Snowpark Stubai Zoo na Gaiskarferner.\nRównież biegacze narciarscy mogą doświadczyć natury na lodowcu Stubai. Biegnij na wysokości 2600 m na 2 km trasie na wysokości koło Gamsgarten i ciesz się przy tym widokiem pokrytego śniegiem królewstwa Alp.\nNajwyżej położona restauracja górska na lodowcu Stubai\nPrzeżycie na lodowcu Stubai zostaje ukoronowane przez wizytę w najwyżej położonej restauracji górskiej w Austrii. Weź sobie czas na przerwę na platformie widokowej Top of Tyrol, wygodnie na ławce.\nJazda na nartach w Stubai\nStubaier Hof – bardzo blisko terenu narciarskiego Schlick 2000\nNasze lśniące kryształki śniegu są jak gwiazdy szczęścia. I wy możecie za nimi podążyć w trakcie jazdy na nartach w Stubai. Tylko 1 km od Hotelu Stubaier Hof znajdują się trasy narciarskie Schlick 2000.Darmowy skibus przewozi was od hotelu do dolnej stacji.\nOsłonięty od wiatru, w dolinie na wysokości, z gwarancją śniegu oferuje wam 25 km tras o wszystkich stopniach trudności (16 km niebieskich tras, 8 km czerwonych tras, 1 km czarnych tras). Rodziny znajdują tutaj topowy teren narciarski, dzieci poniżej 10 lat jeżdżą tu w towarzystwie osoby dorosłej za darmo.\nJazda na nartach w dolinie Stubai: 4 tereny narciarskie\nWspaniały motyw do fotografowania: wy w trakcie jazdy na nartach w Stubai w samym środku ośnieżonego krajobrazu a w waszych goglach odbija się błękitne niebo i pokryte śniegiem Alpy. Zróbcie takie niezapomniane zdjęcie w trakcie jazdy na nartach na Schlick 2000 i w 3 innych terenach narciarskich w Stubai.\nWyciągi Elfer-Lifte przewożą was z Neustift na wymagające trasy i w naturalny śnieg Hochstubai. Wyciągi Serlesbahnen oferują świetne warunki dla rodzin i narciarzy biegowych. Na lodowcu Stubai znajdziecie częściowo dziewicze stoki i możliwości na sporty zimowe dla wszystkich!\nPrzegląd terenów narciarskich:\nSchlick 2000, Fulpmes (ok. 1 km od hotelu); 25 kilometrów tras, na wysokości 2.000 do 2.300 m\nLodowiec Stubai (ok. 20 km od hotelu, tylko ok. 30 min skibusem);\n110 kilometrów tras, na wysokości 1.750 do 3.200 m\nWyciągi Hochstubai 11er-Lifte , Neustift (ok. 6 km, skibusem mniej niż 10 min. jazdy); 7 kilometrów tras, na wysokości 1.000 do 2.100 m\nHochserles, Mieders (ok. 4 km, ok. 6 minut autobusem); 6 kilometrów tras, na wysokości 900 do 1.600 m\nBiegówki – spokojny rodzaj narciarstwa w Tyrolu\nCzas, aby podziwiać blask śniegowych kryształków macie przede wszystkim na biegówkach. 130 km przygotowanych tras oferują radość na biegówkach na trasach klasycznych i skatingowych. Jedną z atrakcji na biegówkach w Stubai jest na pewno 45 km trasa na wysokości w terenie narciarskim Serles. Tutaj możecie na wysokości 1600-1800m spokojnie bawić się na biegówkach.\nJazda na snowboardzie & Freeski w Schlick 2000\nJazda po puchu i stunts na snowboardzie są również w Stubai na topie. Freestylerzy i snowboardowcy odnajdują się w Stubaipark Schlick 2000 i na trasach freeridowych w terenie narciarskim w Fulpmes. Świetnymi miejscami na coole moves są również Stubai Zoo i Powder Department na lodowcu Stubai.\nHotel Stubaier Hof – Najlepszy serwis na nartach w Tyrolu\nNarciarzom w dolinie Stubai oferujemy różne świadczenia serwisowe: Możecie w naszej przechowalni nart zostawić wasz sprzęt i dodatkowo dostaniecie upusty w wypożyczalni. Ponadto do hotelu Stubaier Hof przejeżdża regularnie instruktor narciarski.\nStubaiski Super Skipass na wszystkie tereny narciarskie i skipasy na Schlick 2000 dostaniecie u nas przy recepcji. Proszę zamówić skipasy w dzień poprzedni do godz. 21.00. Skibusy do dolnej stacji Schlick i do innych terenów narciarskich odjeżdżają bezpośrednio sprzed hotelu i tylko 100 m od hotelu.\nW wielu pakietach zimowych skipasy są już w cenie. Życzymy dużo radości na urlopie narciarskim!\nZ rakietami śnieżnymi w białym raju\nUnikatowe wędrówki na rakietach śnieżnych na urlopie zimowym\nPo śladach traperów odkryć dziewicze, głęboko zaśnieżone lasy. Uciec przed codziennością na wyprawach na rakietach śnieżnych. Ten specjalny sprzęt umożliwia nawet przy głębokim śniegu stawianie pewnych kroków i umożliwia w ten sposób unikalne przeżycie na urlopie zimowym:\nNa przykład można jechać z Fulpmes gondolą do środkowej stacji Froneben i tam zacząć 2-godzinną wędrówkę na trasie na wędrówki na rakiet śnieżnych do bacówki Schlickeralm. Bycia jednością z naturą wywołuje uczucia nie do opisania – hormony szczęścia robią fikołki.\nMożecie się również wybrać na wędrówki na rakietach śnieżnych z przewodnikiem. Wędrówki z przewodnikiem zimą znajdują się również w programie tygodniowym naszego hotelu Stubaier Hof. Zgłoś się do nas.\nNiezapomniane przeżycie na sankach\nJazda na sankach w Tyrolu!\nJuhuu! Nieważnie czy duży czy mały – saneczkarstwo sprawia frajdę! Na małych górkach bawią się głównie maluchy z bobami albo oponami. Długie na kilka kilometrów naturalne tory saneczkarskie w dolinie Stubai wywołują szczególnie u "dużych dzieci" uśmiech na twarzy. Nasza rada: weźcie udział w nocnej jeździe na sankach, informacje na ten temat znajdziecie w programie tygodniowym hotelu Stubaier Hof.\nPolecane na zabawy na sankach w Stubai\nFulpmes – Schlicker Alm (5 km długość trasy)\nAlternatywa do szybkiego saneczkarstwa: bobslej\nNiedaleko Fulpmes znajduje się olimpijski tor bobslejowy w Igls. Osoby odważne i zainteresowane mogą tu z pilotem zjechać na bobsleju kanałem lodowym. Trasa o długości 800 m, 10 zakrętów, rondo i różnica wysokości 100 m zadbają o szybką przygodę.\nod € 329,-- Cena od osoby\nod € 372,-- Cena od osoby\nFinał sezonu narciarskiego\nod € 368,-- Cena od osoby


"SN zignorował obowiązek wierności Rzeczpospolitej". Trybunał uzasadnia dzisiejsze postanowienie - Niezależna\nPolska • 21.04.2020 15:54\n"SN zignorował obowiązek wierności Rzeczpospolitej". Trybunał uzasadnia dzisiejsze postanowienie\n- Sąd Najwyższy podkreślając w uzasadnieniu styczniowej uchwały konieczność lojalności wobec UE zignorował swój pierwszorzędny, konstytucyjny obowiązek wierności Rzeczpospolitej i obowiązek podlegania konstytucji - powiedziała sędzia Krystyna Pawłowicz, uzasadniając dzisiejsze postanowienie Trybunały Konstytucyjnego w sprawie uchwały trzech izb Sądu Najwyższego.\n- Sąd Najwyższy swoją styczniową uchwałą trzech izb arbitralnie zakwestionował prawotwórcze kompetencje Sejmu, właściwość TK, prerogatywę prezydenta i inne zasady ustrojowe RP - powiedziała w uzasadnieniu wtorkowego postanowienia Trybunału Konstytucyjnego sędzia Krystyna Pawłowicz.\nPonadto sędzia Pawłowicz zaznaczyła, że Sąd Najwyższy podkreślając w uzasadnieniu styczniowej uchwały "konieczność lojalności wobec UE zignorował swój pierwszorzędny, konstytucyjny obowiązek wierności Rzeczpospolitej i obowiązek podlegania konstytucji".\n- SN swą uchwałą zignorował także fakt, że sędziowie w RP wydają wyroki jako polscy sędziowie w imieniu RP i z jej symbolem na piersi, tj. z wizerunkiem polskiego orła, a nie jako sędziowie unijni oznaczeni emblematami UE\nWe wtorek TK wydał postanowienie będące rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego pomiędzy Sejmem a Sądem Najwyższym oraz prezydentem a Sądem Najwyższym. Sprawę sporu zainicjowała przed TK marszałek Sejmu Elżbieta Witek skierowanym do Trybunału w styczniu br. wnioskiem. We wtorek TK orzekł, że SN nie ma kompetencji do dokonywania za pomocą uchwały wykładni przepisów prowadzących do zmiany w ustroju sądownictwa, zaś powołania sędziów są wyłączną kompetencją Prezydenta RP, a SN nie ma prawa nadzoru nad tymi powołaniami.\nTK rozstrzygnął spór kompetencyjny. Powołania sędziów są wyłączną kompetencją Prezydenta RP\n- Wniosek marszałek Sejmu dotyczył sporów realnych i aktualnych, ponieważ spory kompetencyjne, o rozstrzygnięcie których marszałek Sejmu wystąpiła 22 stycznia br., dotyczą procedury wówczas już rozpoczętej przez I prezes Sądu Najwyższego jej wnioskiem (kierującym pytania do trzech izb SN - PAP) i wbrew prawu zakończonej podjęciem przez SN uchwały 23 stycznia br. - podkreśliła w uzasadnieniu postanowienia TK sędzia Pawłowicz, która była sprawozdawcą tej sprawy.\nJak wskazała, spory te - w rzeczywistości - zostały zainicjowane jeszcze wcześniej, w 2018 r. pytaniami kierowanymi przez SN do Trybunału Sprawiedliwości UE i podważającymi konstytucyjność składu Krajowej Rady Sądownictwa i status sędziów powoływanych przez prezydenta na wniosek tej Rady.\nSędzia Pawłowicz zaznaczyła SN swą uchwałą trzech izb z 23 stycznia "wkroczył w sprawę właściwą dla prawodawcy".\n- TK nie neguje kompetencji SN do wydawania uchwał interpretacyjnych. (...) Nie są jednak akceptowalne uchwały prawotwórcze wkraczające w kompetencje władzy prawodawczej\n- powiedziała. Dlatego - jak dodała - taką uchwałą SN "wprost naruszył kompetencje Sejmu", a I prezes SN w związku z tą uchwałą "arbitralnie wykluczyła dwie izby SN - Dyscyplinarna i Kontroli nadzwyczajnej, a także siedmiu sędziów Izby Cywilnej".\n- Argumentacja SN (...) w znacznej części ma charakter pozaprawny i odnosi się do politycznych ocen wprowadzanych w Polsce reform\n- mówiła ponadto sędzia sprawozdawca, odnosząc się do uchwały SN.\nJak dodała Pawłowicz, SN "arbitralnie zakwestionował prawotwórcze kompetencje Sejmu, właściwość TK, konstytucyjną prerogatywę Prezydenta RP i inne zasady ustrojowe Rzeczypospolitej". "SN przyjął radykalną, sprzeczną z polską konstytucją, tezę o nadrzędności prawa unijnego nad prawem polskim i tezą tą motywował treść uchwały z 23 stycznia" - oceniła sędzia TK.\n- W polskim porządku prawnym nie ma żadnych przepisów, które powierzałyby SN kompetencje w przedmiocie oceny skuteczności powołania sędziego (...) i określenia warunków skuteczności powołania sędziego przez prezydenta\n- podkreśliła także sędzia Pawłowicz.\n#spór kompetencyjny #Trybunał Konstytucyjny #Sąd Najwyższy


Na głównym szlaku karkonoskim | Znajkraj!\n... �wek jeszcze - ostatniego dnia, kiedy na piechotę wybraliśmy się w kierunku Szrenicy, kilkanaście kilkometrów wracaliśmy do Jakuszyc piękną, widokową drogą po czeskiej stronie Karkonoszy. Zimą biegnie tędy biegówkowa Magistrala Karkonoska. Trudno było mi wyobrazić sobie, jak fantastyczne musi być pokonywanie jej na biegówkach. I jednocześnie też, trudno mi zrozumieć, dlaczego jest tak mało popularna wśród polskich biegaczy? Dojście do niej z samych Jakuszyc powinno zając nie więcej niż 30 minut. Pocztówkowa Izera koło Hali Izerskiej Możliwość zupełnie innego spojrzenia na miejsca znane z zimowych wycieczek narciarskich - bezcenna. Widoki zapamiętane w zimowej skali szarości tym razem mieniły się ferią letnich barw. Tam gdzie zimą zasuwamy za...\n... zimą :) Widom ze szlaku turystycznego na Smreka Z przyjemnością odkrywaliśmy Góry Izerskie i fantastyczne trasy widokowe, na które kiedyś wrócimy na biegówkach. Chociażby na tę biegnącą od czeskiej Smedawy pod Smreka. Jej fragment przeszliśmy kiedyś na nartach z ekipą Neptuna, wtedy jednak niskie chmury i słaba widoczność nie pozwoliły na dostrzeżenie, w jakiej pięknej okolicy biegnie. Podczas tamtego wyjazdu, będąc około 50 metrów od wieży widokowej na Smreku, nie dostrzegliśmy jej z powodu panujących warunków - "mleka" wszędzie dookoła. Teraz, po wspięciu się na Smreka na rowerach, nareszcie podziwialiśmy rozległe widoki na Dolny Śląsk i Karkonosze. Widokowy asfalt po czeskiej stronie Gór Izerskich Strasznie żal... starych masz...\n... ą drogą po czeskiej stronie Karkonoszy. Zimą biegnie tędy biegówkowa Magistrala Karkonoska. Trudno było mi wyobrazić sobie, jak fantastyczne musi być pokonywanie jej na biegówkach. I jednocześnie też, trudno mi zrozumieć, dlaczego jest tak mało popularna wśród polskich biegaczy? Dojście do niej z samych Jakuszyc powinno zając nie więcej niż 30 minut. Pocztówkowa Izera koło Hali Izerskiej Możliwość zupełnie innego spojrzenia na miejsca znane z zimowych wycieczek narciarskich - bezcenna. Widoki zapamiętane w zimowej skali szarości tym razem mieniły się ferią letnich barw. Tam gdzie zimą zasuwamy zamki bluz do końca, chowając się w nich przed lodowatym wiatrem, teraz rzucaliśmy rowery w trawę i cieszyliśmy się słońcem. Izerskie - góry na cał...


WRC i ERC bez wspólnego kalendarza\nWstecz / Toyota szuka kolejnych talentów Dalej / M-Sport chce wystawiać trzy Pumy\n10 sie 2021, 09:37\nPromotor obu serii zapowiedział, że w nadchodzących sezonach nie będzie łączonych rund.\nWraz z końcem bieżącego sezonu Eurosport Events przestanie pełnić funkcję promotora Rajdowych Mistrzostw Europy. Umowę rozwiązano za porozumieniem stron na rok przed jej wygaśnięciem.\nPieczę nad ERC sprawować będzie WRC Promoter, który poza Rajdowymi Mistrzostwami Świata ma w portfolio również World Rallycross. „Fuzja” ma wzmocnić rolę ERC jak etapu w drodze do światowego czempionatu.\nPo zatwierdzeniu przez Światową Radę Sportów Motorowych zmiany promotora ERC, pojawiły się różne spekulacje na temat planów. Mówiono o wspólnym kalendarzu i łączeniu niektórych rund - rozwiązaniu nieco przypominającym to znane z rozgrywek rallycrossowych.\nSimon Larkin, dyrektor ds. wydarzeń, przekazał - bez wchodzenia w szczegóły - zarys planu na najbliższy czas, wykluczając jednak łączenie WRC i ERC.\n- Chcemy zwiększyć rangę ERC nie tylko w krajach goszczących [rajdy], ale w całym regionie - powiedział Larkin w rozmowie z serwisem DirtFish. - Szanujemy i podziwiamy to, co Eurosport zrobił przez te lata i jesteśmy gotowi, by rozwijać to przy wykorzystaniu naszej wiedzy na temat produkcji medialnej i znajomości sieci nadawców.\n- Wierzymy w [stworzoną] piramidę postępu, która zapewnia ścieżkę rozwoju z ERC do WRC. Nie mamy jednak zamiaru łączyć kalendarzy. Nie o to nam chodzi.\n- ERC będzie dla kierowców i pilotów krokiem na drodze do WRC. Podobnie może być w przypadku rajdów. Chcemy współpracować z organizatorami, którzy mają rządowe wsparcie, jak, na przykład, Węgry, Łotwa czy Polska i zaoferować jeszcze większy zwrot z inwestycji.\n- Generalnie plan zakłada inwestycję w rundy ERC przez określoną liczbę lat i zwiększanie ich doświadczenia oraz infrastruktury w kierunku [poziomu] WRC - wyjaśnił Simon Larkin.\nM-Sport chce wystawiać trzy Pumy


...dziś mam smaka na...: Pierniczki alpejskie\nJa już się na nie szykuje od kilku dni... i mi się nie chce :)... I też marzą mi się pierniczki mięciutkie i rozpływające się w ustach, nawet specjalnie kupiłam sztuczny miód (podobno są z nim miękkie...)...\nU Dorotu wyglądały na bardzo puszyste i u Ciebie też się tak prezentują. Puszyście i błyszcząco (czyżby zasługa żółtka/białka? );).. Super :)\n8 grudnia 2009 21:36\nJa też sobie obiecuję, że upiekę pierniczki, nie wiem tylko kiedy znajdę czas. Twoje bardzo mi się podobają, zwłaszcza aniołki!\n9 grudnia 2009 09:38\nNette7 - błyszczące od białka...niektóre wyszły mi twardawe bo chyba za bardzo rozwałkowałam ciasto...jak dla mnie najsmaczniejsze są te grubiej wałkowane, bo są wtedy miękkie i mało twardnieją..\nAniu - dziękuję....ciasto trochę mi się kleiło do blatu ale dałam radę jakoś powykrawać różne wzroki\n9 grudnia 2009 21:08\nPiekłam te pierniczki w zeszłym roku, są bardzo dobre...w tym roku też upiekę.\n9 grudnia 2009 23:04\nO tak, nie ma to jak pierniki zimowa pora :) Moje tez juz w wiekszosci zapuszkowane ;)\n12 grudnia 2009 19:38\nJa mam pytanko to masło wrzucić do miodu tak?? i jeszcze jedno jak nadziewać te pierniczki konfiturą?\n22 listopada 2010 11:16\ntak, masło wkładamy do rondla z podgrzanym miodem - jakby się nie chciało rozpuścić to lekko podgrzać..(można je też po prostu rozpuścić w osobnym rondlu ale kto to będzie potem zmywał hehe - dla przepisu nie ma to znaczenia) co do nadziewania to u mnie najlepiej sprawdza się pomysł z cienkim rozwałkowywaniem ciasta, wtedy wykrawam pierniczki, na środek wyciętego kształtu kładę łyżeczkę/pół dżemu i przykrywam taką samą wyciętą figurką (ważne aby figurki były cienkie, no chyba że lubimy grubsze pierniczki)..jeśli by się zdarzyło że figurki nie chcą się do siebie przykleić to można sobie pomóc smarując brzegi jednej z figurek białkiem jaja..wtedy na pewno się zlepią...na końcu pamiętaj by dobrze przycisnąć brzegi aby dżem nie wyciek podczas pieczenia....może brzmi to strasznie pracowicie ale w rzeczywistości jak się nawycina tych kształtów masowo na całą stolnicę to robota szybko idzie:))\n22 listopada 2010 20:03


Zanim odfrunę - mobi, epub / Hanna Kowalewska 27,56 zł | eBook w Gandalf.com.pl\nZanim odfrunę - mobi, epub - opis produktu:\n-10% Zanim odfrunę - mobi, epub ebook\nZanim umarłam - mobi, epub\nZanim się obudzę - mobi, epub\nZanim zniknę - mobi, epub\nŻycie osiemnastoletniej Wiktorii całkowicie zmienia się po śmierci jej ojca - przeprowadza się do innego miasta, gdzie czekają na nią nowa szkoła i nowi przyjaciele... Ale to dopiero początek zmian, jakie zaplanował dla niej los. Na drodze Wiktorii staje dwóch chłopaków, obydwoje wydają się coś...\nZanim się poznaliśmy - mobi, epub\nNajniebezpieczniejsze są te kłamstwa, które rodzą się tuż obok nas... Hanna, kobieta niezależna, uparta i zdecydowana, by nie iść w ślady matki, której małżeństwo skończyło się przykrym rozwodem, zawsze unikała związków. A potem pewnego upalnego lata spotkała w Nowym Jorku Marka Reillyego, tak...\nZanim umrę - mobi, epub\nKażdy musi umrzeć. Szesnastoletniej Tessie zostało zaledwie kilka miesięcy życia, więc rozumie to lepiej niż inni. Przygotowała jednak listę dziesięciu rzeczy, które chce zrobić przed śmiercią. Na pierwszym miejscu umieściła seks. Termin - tego wieczoru. `Książka, dzięki której poczujesz się...


Duchniewicz: Najwyższy czas skończyć z konfliktami narodowościowymi w rejonie wileńskim Duchniewicz: Najwyższy czas skończyć z konfliktami narodowościowymi w rejonie wileńskim\n2 maja, 2017 6:02\nSojuszników nie posiadamy ze względu na różnorodność poglądów, ale staramy się współpracować z przedstawicielami wszystkich partii – powiedział w rozmowie z zw.lt Robert Duchniewicz, radny rejonu wileńskiego oraz przewodniczący rejonowego oddziału socjaldemokratów.\nW czwartek zostałeś radnym rejonu wileńskiego. Jakie są Twoje najbliższe plany?\nW pierwszej kolejności planuję spotkać się z mieszkańcami rejonu wileńskiego. Moim zdaniem radni stanowczo za mało poświęcają uwagi wyborcom. Mam zamiar odwiedzić jak najwięcej starostw naszego samorządu, chcę dowiedzieć się o istniejących problemach i zainicjować konkretne działania. Musimy stworzyć mieszkańcom rejonu możliwość uczestniczenia w zarządzaniu rejonem, mieszkańcy muszą mieć wpływ na najważniejsze decyzje.\nZ częścią polityki, prowadzonej przez AWPL-ZChR w rejonie wileńskim, nie zgadzamy się\nKto jest waszym sojusznikiem w Radzie? Jakie są relacje z partią rządzącą AWPL-ZChR?\nSojuszników nie posiadamy ze względu na różnorodność poglądów, ale staramy się współpracować z przedstawicielami wszystkich partii. Naszym celem jest rozwój rejonu wileńskiego oraz polepszenie jakości życia mieszkańców, więc popieramy wszystkie decyzje, które mogą pomóc w osiągnięciu tego celu. AWPL-ZChR jest partią rządzącą. Więc jeśli chcemy przeforsować swoje pomysły musimy zyskać ich poparcie, dlatego zachowujemy stosunki, powiedziałbym, dyplomatyczne. Z częścią polityki, prowadzonej przez AWPL-ZChR w rejonie wileńskim nie zgadzamy się. Jesteśmy w opozycji i zapewniam, że nasze zdanie będzie bardziej słyszalne niż było dotychczas.\nJakie są stosunki z innymi radnymi z opozycji? Jak oceniasz działalność Gintarasa Karosasa z Koalicji Centroprawicowej (liberałowie i konserwatyści), który ostatnio zasłynął protestem przeciwko przyznaniu jednej z ulic imieniem Tadeusza Konwickiego?\nJak mówiłem, staramy się współpracować z przedstawicielami wszystkich partii. Stosunki członków naszej frakcji z innymi radnymi z opozycji są na dobrym poziomie. Mówiąc o sytuacji z nazwą ulicy imienia Tadeusza Konwickiego, to mam odmienne zdanie niż Gintaras Karosas. Jestem radnym od kilku dni, więc nie mam jeszcze ostatecznie wypracowanego zdania o przedstawicielu Koalicji Centroprawicowej. Jednak pan Karosas często reprezentuje takie radykalne prawicowe poglądy, które nam socjaldemokratom nie odpowiadają.\nZ jakimi problemami, Twoim zdaniem, boryka się rejon?\nWidzę problemy w systemie ochrony socjalnej. Myślę, że warto przeprowadzić analizę istniejącego w samorządzie systemu. Ocenić, jacy ludzie pracują w tym sektorze. Warto zbadać, czy na przykład roboty publiczne są należycie kontrolowane i przeprowadzane proporcjonalnie do potrzeb społeczeństwa. Problemy są również w sektorze zdrowia, tworzeniu nowych miejsc pracy, oświetleniu ulic czy oświacie. Aktualnym problemem jest infrastruktura. Powinniśmy zwrócić większą uwagę na budowę oraz naprawę dróg.\nMówiąc o sytuacji z nazwą ulicy imienia Tadeusza Konwickiego, to mam odmienne zdanie niż Gintaras Karosas\nWcześniej zostałeś przewodniczącym rejonowego oddziału socjaldemokratów. Czy mógłbyś w kilku zdaniach przybliżyć działalność oddziału?\nNasz oddział ciągle się wzmacnia. Łączymy wielu obywatelsko nastawionych osób, którzy pracują dla dobra naszego rejonu. Współpracujemy z organizacjami pozarządowymi, organizujemy akcje społeczne, próbujemy rozwiązywać problemy mieszkańców. Aktywnie pracuje nasz radny Algis Šatas. Moim celem, jako przewodniczącego oddziału, jest wzmocnienie pozycji socjaldemokratów w Radzie samorządu. Chcę zainicjować dyskusję o lewicy i socjaldemokracji, aby ludzie wiedzieli, co to jest za kierunek polityczny i jakie wynikają z tego plusy. W rejonie wileńskim czasem powstają konflikty na tle narodowościowym. Niestety po obu stronach są partie polityczne, które w ten sposób mobilizują elektorat. Najwyższy czas z tym skończyć. Socjaldemokraci będą bronić praw i interesów wszystkich mieszkańców rejonu. Nie pozwolimy partiom politycznym manipulować emocjami osób do pozyskania lepszego wyniku.\nRejon wileński jest rejonem specyficznym na mapie Litwy, jest jednym z dwóch rejonów na Litwie, gdzie większość stanowią mniejszości narodowe. Od lat rządzi AWPL-ZChR, która bazuje na podstawie etnicznej. Ze strony wygląda, że partie ogólnolitewskie aktywizują się w tych rejonach tylko przed wyborami, ponieważ i tak wiedzą, że władzy nie zdobędą. Czy zgadzasz się z taką opinią?\nCzęściowo. Praca w rejonie wileńskim nie jest łatwa. Tak, większość partii aktywizuje swą działalność na tym terytorium tylko przed wyborami, aby zdobyć pewną ilość głosów. Są jednak partie, które prowadzą ciągłą działalność, na przykład jak nasz oddział socjaldemokratów, ponieważ naszym celem jest zdobycie zaufania mieszkańców rejonu.\nJaki pogląd w partii istnieje na problemy mniejszości narodowych, czyli oryginalna pisownia nazwisk, dwujęzyczne napisy?\nWidzimy te problemy i sądzę, że w najbliższym czasie partia wypracuje własne i trwałe stanowisko w tych kwestiach. Z pewnością słyszeliście niedawną wypowiedź nowego prezesa partii Gintautasa Plauckasa o prawach mniejszości narodowych. Odnośnie oryginalnej pisowni nazwisk, myślę, że to nie stworzy dla partii większego problemu. Z dwujęzycznymi napisami może być trochę trudniej. Musimy zaczekać, partia ciągle się odnawia i w najbliższym czasie zostaną zaprezentowane konkretne rozwiązania.\nDlaczego w ogóle wybrałeś socjaldemokratów i jak trafiłeś do polityki?\nOd zawsze mam lewicowe poglądy. Bliskie są dla mnie podstawowe hasła socjaldemokracji, czyli wolność, równość, solidarność. Myślę, że socjaldemokracja i jej wartości są bardzo potrzebne dla Litwy. Jednym z podstawowych problemów naszego kraju jest niesprawiedliwość społeczna. Musimy zrobić krok do przodu i udzielić pomocy słabszym, oferować jakościowe, bezpłatne usługi publiczne. Do polityki przyszedłem sam. Nie miałem żadnego wsparcia, nikt mnie nie zachęcał. Nawet nie miałem znajomych w naszej partii. Podstawowym motywem była świadomość obywatelska, chęć do tworzenia dostojnej przyszłości, a także sytuacja polityczna w rejonie wileńskim.\nJaki sobie stawiasz cel w polityce?\nObrona praw człowieka, sprawiedliwość socjalna, tworzenie państwa opiekuńczego, aby to zrealizować potrzebna jest władza. Obecnie mam dwa cele. Pierwszy to kolejne wybory samorządowe i bezpośrednie wybory mera rejonu wileńskiego. Chcę, aby nasza frakcja w Radzie samorządu była bardziej liczna i żebyśmy mieli większe możliwości realizowania własnego programu. Drugim celem są wybory sejmowe. Jeżeli uzyskam zaufanie wyborców, nie ukrywam, że planuję kandydować do Sejmu. Korzystając z okazji chciałbym złożyć najserdeczniejsze życzenia czytelnikom zw.lt z okazji Dnia Polonii i Polaków za granicą oraz święta 3 maja.


Dieta w chorobie Hashimoto | Radio Piekary\nRedakcja Radia Piekary Dodane 19.10.2017 o 16:10\nMimo że żyjemy w XXI wieku, medycyna wciąż nie zdołała rozwikłać zagadek pochodzenia wielu chorób. Do tego grona należy, między innymi, choroba Hashimoto. Uważa się, że u jej podłoża leżą czynniki genetyczne, ale też przebyte infekcje wirusowe, palenie papierosów oraz niedobór selenu i nadmiar jodu. Kiedy leczenie farmakologiczne nie wystarczy, konieczne jest wprowadzenie specjalnej diety. Co jeść przy Hashimoto?\nHashimoto to choroba przewlekła na gruncie autoimmunologicznym. Układ odpornościowy nie reaguje prawidłowo na własne tkanki i są one atakowane przez nasz organizm. Hashimoto to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy. Do objawów, pozwalających zdiagnozować tę jednostkę chorobową, należy m.in. permanentne zmęczenie i senność, łamliwe paznokcie, suche włosy i skóra, pojawiające się obrzęki oraz zwiększanie masy ciała, mimo braku apetytu. Lekarz, aby ją potwierdzić i by wykluczyć inne choroby, zleca badanie krwi i poziomu TSH, ft4 i aTPO.\nZdiagnozowanie przez lekarza choroby Hashimoto to dopiero początek. Kolejnym krokiem jest zmiana lub mała modyfikacja nawyków żywieniowych. Chorym zaleca się jedzenie produktów zawierających białko, błonnik oraz goitrogeny. Co wkładać do koszyka w supermarkecie? Na długiej liście zakupów niech znajdzie się m.in. kapusta, brokuły, chrzan, jarmuż, rzodkiewki, szpinak, a także truskawki, brzoskwinie i gruszki. Spis pokarmów niewskazanych przy tej chorobie jest dużo bardziej rozbudowany. Znajdziemy w nim przede wszystkim produkty zawierające gluten, nabiał, cukier i orzechy. Nie zaleca się też jedzenia jajek, roślin strączkowych i ryb oraz picia kawy i czarnej bądź zielonej herbaty.\nZanim dojdziemy do wniosku, że najbezpieczniej będzie, jeśli w ogóle przestaniemy jeść, pamiętajmy, że nie istnieje jedna uniwersalna dieta dla chorych z Hashimoto. Każdy z nas jest inny i nasze organizmy mogą różnie reagować na konkretne produkty. Zanim wyeliminujemy z diety jakiś składnik, sprawdźmy, czy rzeczywiście nam szkodzi. Na trzy tygodnie wykluczmy go z diety, a następnie ponownie wprowadźmy i obserwujmy zachowanie naszego organizmu. Jeśli pojawią się bóle brzucha, pokrzywki lub kichanie i katar, oznacza to, że nie tolerujemy danego składnika. W przeciwnym wypadku nie ma sensu wyłączać go z naszego jadłospisu. Zdrowy rozsądek to podstawa także i tej diety.


Nowe mieszkania na sprzedaż ul. Potoki - Warszawa - Domiporta.pl\nNowe mieszkania na sprzedaż: ul. Potoki - Warszawa\nKameralny apartamentowiec, zbudowany w myśl filozofii hygge łączy w sobie ładne, jasne wnętrza z wykonaniem najwyższej jakości. Cisza i prestiż - Mokotów to jedna z najbardziej prestiżowych dzielnic o...\n61,05 m2 3 11 290 zł/m2\nmieszkanie Warszawa, Białołęka, Kąty Grodzkie\nNaturalny charakter lokalizacji sprawia, że mieszkańcy mogą na co dzień cieszyć się spokojem i ciszą. W kilkanaście minut można przenieść się do niemal nietkniętej przez cywilizację Puszczy Słupeckiej...\n54,69 m2 3 6 950 zł/m2\nmieszkanie Warszawa, Praga Północ, Praga-Północ\nZamieszkaj w prawobrzeżnej części Warszawy. Dzielnica Praga Północ to miejsce tętniące energią i cenione za wyjątkowy klimat doceniany nie tylko w polskiej stolicy, ale także w całej Europie. To tam p...\n80,68 m2 4 9 792 zł/m2\n53,75 m2 3


Silit Passion Green garnek z pokrywą 16 cm-1.3 L|TylkoStylowe\nSilit Passion Green - garnek z pokrywką 16 cm-1.3 L\nModel: Passion Green 21.0129.9158\nKod producenta: 21.0129.9158\nSilit Passion Green - garnek z pokrywką 16 cm-1,3 L\nNiemiecki garnek ceramiczny Silit Passion Green o średnicy 16 cm to naczynie kuchenne powstałe w starannym procesie produkcji w fabryce w Niemczech. Do produkcja garnka wykorzystano ceramikę Silargan®, która powstaje w procesie stopienia w wysokiej temperaturze 30 minerałów. Naczynia są nią pokrywane przez zanurzenie w płynnej, roztopionej masie. Następuje wtedy nierozerwalne połączenie ceramiki i stali. Powstały w ten sposób garnek ceramiczny posiada wyjątkowe cechy – jest odporny na obtłuczenia, jedzenie ma kontakt wyłącznie z obojętna chemicznie, szczelną i pozbawioną niklu warstwą ceramiczną. Oprócz wartości prozdrowotnych garnki cechuje wysoka jakość wykonania a co za tym idzie trwałość. Kupując garnki Silit będzie można się nimi cieszyć długie lata.


Irlandia znowu powie Unii "nie"! | Niepoprawni.pl\nJoanna Mieszko-... - 12 Stycznia, 2009 - 17:14\nUnię można zmienić tylko od wewnątrz\nJesteśmy jak rycerze, którzy stoją przed żelazną wieżą, i rzucają w nią kamieniami. Aby ją zdobyć, musimy się dostać do środka. Musimy zdobyć Brukselę – przekonuje lider irlandzkich przeciwników traktatu lizbońskiego Declan Ganley w rozmowie z Aleksandrą Rybińską\nRz: Irlandzki rząd chce przeprowadzić w październiku kolejne referendum w sprawie traktatu lizbońskiego. Nie obawia się pan, że Irlandczycy poprą w końcu traktat?\nJeśli rząd zdecyduje się na drugie referendum, co w tej chwili jest mało prawdopodobne, to znów zwyciężą przeciwnicy traktatu. Irlandczycy wiedzą, że unijne instytucje, które ma powołać traktat, byłyby antydemokratyczne. Ludzie nie dadzą się tak łatwo oszukać. Ponadto nie będą zadowoleni, że suwerenna decyzja, którą podjęli w referendum, jest ignorowana przez rząd. Premier Brian Cowen nie potrafił przekonać ich do słuszności tego traktatu. Poniósł klęskę, a teraz nie chce tego przyjąć do wiadomości. Nie chce bronić woli narodu irlandzkiego, któremu przecież powinien służyć. Jest tchórzem i Irlandczycy o tym wiedzą.\nLudzie mają dosyć politycznej elity, która ugina się przed Brukselą, występując przeciwko własnemu społeczeństwu. Jeśli więc dojdzie do drugiego referendum, Irlandczycy znów zagłosują na nie, choćby po to, by ukarać rząd. To będzie koniec politycznej kariery Cowena. Premier dobrze sobie z tego zdaje sprawę. Dlatego nie wierzę, by był gotów podjąć ryzyko. Całe to gadanie o drugim referendum jest zwyczajnym mydleniem oczu. Irlandzki rząd nie podejmie w tej sprawie żadnych wiążących decyzji przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w czerwcu. A do tej pory może się wiele wydarzyć...\nLiczy pan na to, że sprawę traktatu rozstrzygną wybory do Parlamentu Europejskiego?\nChciałbym, aby wybory do Parlamentu Europejskiego stały się plebiscytem w sprawie traktatu. Ani Polacy, ani Francuzi, ani Czesi nie mieli referendum, w którym mogliby ocenić traktat lizboński. My, Irlandczycy, mamy za to głosować dwa razy. To jakiś absurd. Każdy Europejczyk powinien mieć prawo wyrażenia swojej opinii na temat dalszej integracji politycznej Unii. Rozwiązaniem jest więc połączenie tej kwestii z wyborami do parlamentu UE. Jestem niesłychanie wdzięczny polskiemu prezydentowi, że nie podpisał traktatu. Jest jedynym politykiem w Europie, który szanuje obowiązującą zasadę jednomyślności. Jako jedyny rozumie, że jeśli jeden kraj odrzuca traktat, to kończy się dyskusja. Unia Europejska musi przestrzegać własnych reguł. Traktat, aby wejść w życie, musi być przyjęty przez wszystkie kraje Unii. Przestańmy oszukiwać ludzi. Prezydent Francji Nicolas Sarkozy również o tym wie, lecz nie przestrzega zasad demokracji. Nie chce wysłuchać własnego narodu, nie słucha narodu irlandzkiego.\nSarkozy powiedział mi w Dublinie prosto w twarz, że gdyby we Francji odbyło się referendum w sprawie traktatu lizbońskiego, to ludzie by zagłosowali na nie. Przyznał się do tego otwarcie. Narzuca się więc pytanie: dla kogo, do cholery, pan pracuje, panie Sarkozy? Dla narodu francuskiego? Na pewno nie.\nZdaniem Brukseli traktat lizboński usprawni działanie Unii.\nDlaczego mielibyśmy przekazać władzę w ponad 60 dziedzinach brukselskim eurokratom, jeśli nie mamy możliwości demokratycznej kontroli ich działań? Traktat lizboński tworzy urząd prezydenta oraz ministra spraw zagranicznych Unii. Bez demokratycznych wyborów. Wyobraźmy sobie, że prezydentem Unii zostanie Nicolas Sarkozy. Czyich interesów będzie bronił? Polskich? Na pewno nie. Oznacza to, że panią, mnie i miliony europejskich obywateli będzie reprezentował człowiek, którego nie wybraliśmy i na którego działania nie mamy żadnego wpływu. Co się dzieję z Unią Europejską? Dzięki traktatowi lizbońskiemu Unia zmieni się z mało demokratycznego systemu w system otwarcie antydemokratyczny.\nBrzmi to trochę jak teoria spiskowa. Jaką korzyść może czerpać Bruksela z oszukiwania obywateli?\nUnia, tak jak każdy układ polityczny, usiłuje gromadzić w swych rękach coraz więcej władzy. Nie jest gotowa, tak jak każda instytucja, się tą władzą podzielić lub choćby po części z niej zrezygnować. Brukselskim eurokratom chodzi wyłącznie o władzę. Oni się przeciwstawiają jakiejkolwiek kontroli. Już teraz nie mamy prawie żadnego wpływu na decyzje podejmowane w Brukseli. Jednak to od nas zależy, jak będzie wyglądała przyszłość Unii.\nJestem niesłychanie wdzięczny polskiemu prezydentowi, że nie podpisał traktatu. Jest jedynym politykiem w Europie, który szanuje obowiązującą zasadę jednomyślności\nNiech pani mnie dobrze zrozumie: ja nie jestem eurosceptykiem. Popieram europejską ideę. Jednak nie o takiej Unii marzył Robert Schuman. To nasza ostatnia szansa na uświadomienie eurokratom, że nie godzimy się na to, by robiono z nas idiotów. Chcemy mieć wpływ na politykę unijną. Mamy do tego prawo. Nie można podsuwać ludziom liczącego 400 stron traktatu, wiedząc, że nie będą w stanie go przeczytać. Potrzebna jest debata nad tym dokumentem. Polacy, Irlandczycy, wszyscy powinniśmy móc zdecydować, czy chcemy tej reformy. Zakładamy w tej chwili europejską partię polityczną Libertas. Jej kandydaci będą startowali w czerwcu we wszystkich krajach Unii w wyborach do Parlamentu Europejskiego.\nDziś zakładamy w Polsce stowarzyszenie Libertas. Później zamierzamy stworzyć think tank, prawdopodobnie w Warszawie. Wyłoniliśmy już pierwszych kandydatów do wyborów. Ich nazwiska pozostaną jednak na razie tajemnicą. Ujawnimy je prawdopodobnie dopiero w kwietniu, na początku kampanii wyborczej.\nCo chcecie osiągnąć w europarlamencie?\nMamy nadzieję, że zdobędziemy wystarczająco dużo mandatów, by stanowić znaczącą siłę. Wtedy Bruksela nie będzie mogła nas dłużej ignorować. Liczymy na to, że oddadzą na nas głos wszyscy, którzy chcą wyrazić swój sprzeciw wobec traktatu, bez względu na to, czy mają przekonania lewicowe czy prawicowe. Jeśli nie chcecie traktatu lizbońskiego, to głosujcie na nas, jeżeli uważacie, że traktat jest dobry, to głosujcie na kogoś innego. Oto nasze przesłanie. Kartki z głosami na Libertas będą tak naprawdę kartkami z napisem „»nie« dla traktatu”.\nZdajemy sobie sprawę, że Unię można zmienić wyłącznie od wewnątrz. W tej chwili jesteśmy jak rycerze stojący przed żelazną wieżą, którą jest Bruksela, i rzucający w nią kamieniami. Musimy się dostać do środka. Jak mawiał Benjamin Franklin: „albo będziemy się trzymać razem, albo będą nas wieszać oddzielnie”. Kiedy już zasiądziemy w Parlamencie Europejskim, przed- stawimy nasze postulaty. Wtedy będą musieli je wziąć pod uwagę. Media także nie będą mogły nas zignorować.\nPodkreślam jednak: nie chcemy powrócić do Unii państw narodowych, chcemy, by Unia była silna i odnosiła sukcesy. Jednak domagamy się poszanowania dla zasad demokracji.\nNie zdobędziecie tyle głosów, aby udało wam się zablokować traktat.\nTo prawda. Jeśli jednak Libertas zdobędzie wystarczająco dużo mandatów, będziemy mogli zablokować nominację przewodniczącego Komisji Europejskiej oraz przewodniczącego Parlamentu Europejskego. Wtedy będzie bardzo trudno przepchnąć ten traktat. Obiecuję.\nSkoro uważa pan, że Unia już dziś lekceważy zasady demokracji, to dlaczego zwalcza pan traktat, a nie samą Unię?\nOczywiście jest wiele rzeczy, które mi się w Unii nie podobają. UE nigdy nie była tak antydemokratyczna jak dziś. Żeby znów zacytować Benjamina Franklina: „ten pociąg już odjechał”. Jest już za późno, by go zatrzymać. Musimy go więc dogonić, do niego wsiąść i nim pojechać. Po drodze możemy spróbować go zreformować. To moim zdaniem jedyna opcja, jaka nam pozostaje. Nie mamy innego wyjścia.\nDeclan Ganley jest biznesmenem i politykiem. Założył w Irlandii organizację Libertas, która przed referendum w sprawie traktatu lizbońskiego przeprowadziła udaną kampanię i doprowadziła do odrzucenia traktatu\nDeutschland über alles? Niemcy promują swój język na całym świecie\nNiemcy rabują nasze dzieci, a my nic?\nDo Siego 2009 Roku! Hip-hip-hurra! Jeszcze ??yjemy!\nKolejna ucieczka matki z polsko-niemieckim synem\nNiemcy, Europa, świat - CZARNA SRODA na rynkach


Mieszkanie na wynajem, 1 pokój Poznań, Wilda - KRN.pl\nKrajowy Rynek Nieruchomości / Mieszkaniana wynajem / Wielkopolskie / Poznań / Wilda\nMieszkanie, Poznań, Wilda\nMieszkanie na wynajem Poznań (woj. Wielkopolskie), Wilda\nPoznań, Wilda, ul.\nOpiekun oferty: Sebastian Łopaciński\nMam do zaoferowania apartament typu studio na Wildzie\nKTO: Biuro nieruchomości Home Emperor, doradca prowadzący Sebastian Łopaciński\nCO: Apartament 53,5 m2\nGDZIE: Wilda, ul. Pamiątkowa\nZA ILE: 2400 zł/ msc\nDLA KOGO: dla studentów, firm, pary lub singla\nOPIS: Mieszkanie o powierzchni 53,5 m2 składa się z przestronnego salonu z aneksem kuchennym, wydzielonej sypialni oraz łazienki z prysznicem. Mieszkanie jest bardzo jasne. Nieruchomość jest w pełni umeblowana we wszystkie niezbędne meble oraz sprzęty RTV i AGD (pralka, wyposażenie kuchni).\nOkolica jest bardzo dobrze skomunikowana z każdą częścią Poznania. Wokół apartamentowca znajduje się wiele bezpłatnych miejsc parkingowych.\nIstnieje również możliwość najmu miejsca parkingowego na podziemnym parkingu w cenie 250zł/ miesięcznie.\nCzynsz najmu wynosi 2400 zł\nCzynsz administracyjny 210 zł\nNr telefonu: Zobacz kontakt727 938 233


Nasza najlepsza multiwitamina dla mężczyzn jest pełna witamin, minerałów, enzymów, ekstraktów roślinnych i aminokwasów, które wspierają aktywny tryb życia, które stanowią doskonałe wsparcie dla aktywnego stylu życia. Preparat wspiera wzmacnianie zdrowia psychicznego i fizycznego. Jest dostępny w wygodnym opakowaniu zawierającym 30 tabletek.\nTabletki Multi Men zawierają ponad 30 składników aktywnych, w tym biotynę wspierającą zdrowie psychiczne, selen i witaminę C wzmacniające układ odpornościowy, witaminę B6 zmniejszającą poczucie zmęczenia oraz cynk wspierający prawidłowe funkcjonowanie umysłu. Preparat jest bogaty w składniki naturalne, takie jak palma sabałowa, koenzym Q10, miłorząb japoński i różeniec górski. Ten koktajl dobrodziejstw sprawia, że preparat Multi Men stanowi doskonałe wsparcie dla zdrowia fizycznego i psychicznego!\nWitaminy B3 i B12 usprawniają metabolizm energetyczny i zmniejszają poczucie zmęczenia\nOpinia Thomas z sie 8, 2020\nOpinia Mathias Fromberg z lip 24, 2020\nOpinia Ruben z lip 13, 2020\nOpinia patrick z mar 28, 2020\nOpinia Lapéna z mar 14, 2020\nOpinia Bob z lut 23, 2020\nOpinia Antonio z lut 17, 2020


make-up-land: Lutowy Rocznicowy Glossybox :)\nTesterka 15 lutego 2013 21:19\nPiękny kolor lakieru :) Ja dziś zrobiłam muffinki :D\nmake-up-land 15 lutego 2013 21:35\nMnie też się podoba :) o i ja chyba muszę się za nie zabrać :)\nKaśśś^^ 16 lutego 2013 02:29\nmake-up-land 16 lutego 2013 07:31\nmnie się też bardzo podoba :) takiego koloru szukałam ;)\nAgi 16 lutego 2013 09:12\nale ladny lakier, ja trafilam na ciemny ale tez mi sie podoba:)\nmake-up-land 16 lutego 2013 09:44\nno mnie ten lakier się podoba chyba najbardziej ;)\nA.P 16 lutego 2013 09:18\nCudny kolor lakieru! Współczuję tym, co dostali ten Pierre Rene. Już mogli dać coś o takiej samej wartości.\noj tak, dokładnie. To było przegięcie! :( Twój zestaw też mi się podoba:)\nAnonimowy 16 lutego 2013 23:24\nJeśli jesteś zainteresowana zakupem,to napisz do mnie maila katharsis8@gmail.com i podaj mi dane do wysyłki a ja prześlę Ci dane do przelewu.\nmake-up-land 16 lutego 2013 23:49\njak coś napiszę po powrocie z wyjazdu, ok?\nAnonimowy 16 lutego 2013 23:59\nOkey,zaczeka na Ciebie :) tak, jest z pędzelkiem.\nmake-up-land 17 lutego 2013 00:02\nJa dzisiaj płaciłam za polecony ekonomiczny 6zł plus koperta bąbelkowa. Co proponujesz? tylko że ja wysyłałam krem,może przy eyelinerze wyjdzie taniej,bo mniejszy.\nmake-up-land 17 lutego 2013 00:24\nwpisałam u Ciebie :)\nJasne, może być 16 :)\nmake-up-land 17 lutego 2013 15:57\nkatharsis8@gmail.com napisz mi w mailu swoje dane do wysyłki a ja podam Ci numer konta :)\nGabi Po Prostu 19 lutego 2013 18:33\nmake-up-land 20 lutego 2013 18:34