Niejeden początkujący perkusista wchodzi w świat poważnego sprzętu przez zakup profesjonalnych pałeczek. Nic dziwnego, jest to najtańszy element świata bębniarzy, na który można sobie pozwolić, będąc póki co na utrzymaniu swoich staruszków. Często zdarza się tak, że jest to komplet jednej z najbardziej znanych firm na świecie produkujących ten sprzęt - komplet Vic Firth.\nLista artystów grających Vic Firthami jest długa niczym napisy końcowe we Władcy Pierścieni. Są to głównie perkusiści z tzw. światowej czołówki. Polacy także mają swoich reprezentantów i możemy dostać sygnatury Inferno lub naszej największej nadziei, czyli Igora Faleckiego. Historia firmy sięga początków lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy to zupełnie przypadkowo Vic wykonał pierwszą parę pałek. Dziś firma tego osiemdziesięcioletniego pana produkuje kilka milionów egzemplarzy pałeczek rocznie, a ilość modeli sięga kilkuset. Vic Firth to już niemal instytucja związana z szeroką działalnością edukacyjną, obejmującą głównie to, co jest jedną z najistotniejszych rzeczy w nauce gry na bębnach - rudymenty. Firma zdecydowanie wychodzi poza ramy typowej manufaktury produkującej pałki i przez pięćdziesiąt lat swojej działalności urosła do statusu kultowej. Żadne zabiegi marketingowe tego nie sprawią, jeżeli produkowany sprzęt jest kiepskiej jakości.\nVic Firth to pałeczki, które może na kieszeń początkującego nie są zakupem dokonywanym codziennie, ale nie przesadzajmy. Pałki nie trzaskają co chwila, a jakość ich wykonania, selekcja oraz możliwość doboru to rzeczy, które od dawna są wizytówką firmy. Na co dzień możemy machać sobie jakimiś kijkami mizernej produkcji. Jednak, o czym często wspomina Tomek Łosowski na swoich warsztatach, warto mieć do ćwiczeń rudymentów choćby jeden komplet solidnych, wyważonych idealnie pod nasz gust pałek, którymi komfortowo zaczniemy pomykać po werblu. Spotkaliśmy Vic Firtha podczas targów we Frankfurcie. Dzień wcześniej odebrał nagrodę m.i.p.a. za swoją Signature Series, więc w dobrych nastrojach zasiedliśmy rano w firmowym pomieszczeniu, by porozmawiać co nieco celem zaprezentowania szerszemu audytorium jego osoby. Pan Vic Firth jest człowiekiem niezwykle charyzmatycznym, wyważonym, równocześnie z bardzo dużym poczuciem humoru o czym się przekonacie, gdy doczytacie do końca wywiadu. Rozmowa z nim to prawdziwa, wielka przyjemność?\nSerdeczne gratulacje za nagrodę m.i.p.a. Co pan o tym sądzi? Wszakże w głosowaniu biorą udział magazyny muzyczne.\nTo bardzo miłe i jednocześnie ciekawe, jakie znaczenie ma nasza działalność na rynku muzycznym. Ma to właśnie odzwierciedlenie w głosujących na nas magazynach muzycznych czyli w tym, jakie są głosy zajmujących się tym dziennikarzy.\nZapewne wiele pytań, które panu zadam, słyszał pan nie raz i nie dwa, jednak chciałbym szerzej przybliżyć polskim odbiorcom tak znakomitą legendę.\nMówią o mnie tak dlatego, że jestem już stary (śmiech).\nJako muzyk Boston Symphony Orchestra zapewne wie pan coś o Polsce?\nNigdy nie miałem przyjemności odwiedzić Polski, zawsze brakuje mi czasu. Znam za to wielu doskonałych polskich kompozytorów i muzyków. Miałem sposobność poznać ich twórczość jeszcze w czasach mojej dużej aktywności Boston Symphony Orchestra. Mam tu na myśli Chopina, Lutosławskiego, Paderewskiego. W stosunku do obecnych muzyków moja wiedza nie jest już tak dobra.\nMamy kilku znanych na zachodzie bębniarzy, grających głównie te cięższe odmiany muzyki.\nTak, wiem. Grają także na naszym sprzęcie. Na naszym stoisku znajdują się prezentacje naszych muzyków i tam też znajdują się polscy perkusiści.\nWspomniał pan Chopina. On raczej nie jest najłatwiejszy do gry?\nSzczerze mówiąc, on nie jest trudny. On jest bardzo, bardzo trudny (śmiech)! Był genialny w tym wszystkim co robił, to fantastyczna muzyka.\nMógłby pan opowiedzieć, jak wyglądało pana spotkanie na scenie ze Stevem Gadd.\nTo dobra lekcja dla młodych. Robiliśmy wtedy klinikę perkusyjną w Miami podczas Drums Corps International, gdzie w planie była gra z zestawem. Materiał muzyczny napisany był na cztery kotły, cztery roto tomy, no i oczywiście zestaw perkusyjny. Mieliśmy razem ze Stevem próbę i zaskoczony byłem, jak mało Steve grał. Słyszałem wiele na jego temat, tymczasem on nie grał zbyt wiele. Dopiero później podczas koncertu uzmysłowiłem sobie, że on na próbach po prostu mnie słuchał. Słuchał dokładnie moich partii. Kiedy zaczął się koncert, Steve okazał się niesamowity. Stałem i śmiałem się bez przerwy do publiczności, ponieważ byłem początkowo nieco wystraszony, a tu okazało się, że wszystko brzmi fantastycznie i moje partie były kompletne. Pozwalał mi grać, był idealną ramą, która otaczała obraz.\nNajlepszą definicją dobrej muzyki jest gęsia skórka?\nTo jest to, co zawsze powtarzam moim studentom. Muzyka to emocje. Emocje mogą być różne, miłość, nienawiść, smutek, radość, cierpienie. Wszystkie te doznania możesz wrzucić do muzyki. Nie możesz do muzyki wrzucić tylko jednego - nudy. Jeżeli muzyka jest nudna - jesteś martwy. Może nam towarzyszyć każdy rodzaj emocji, ale jeżeli śpisz to znaczy, że nie jest dobrze.\nNo chyba, że chodzi o muzykę docelowo do usypiania.\nMuzyka usypiająca? Można na tym sporo zarobić, ale bębny nie będą chyba do tego odpowiednie (śmiech).\nMógłby pan opowiedzieć, w jakich okolicznościach powstał pierwszy komplet pałek?\nGrałem w bostońskiej orkiestrze już ponad 10 lat. Przez ten okres miałem do czynienia z wszelkimi instrumentami perkusyjnymi o różnych brzmieniach, różnych barwach. W tym czasie do nabycia nie było zbyt wielu modeli dobrych pałek. Więc zamiast siedzieć i użalać się nad sobą powiedziałem: "Dlaczego się nie zamknę i nie zrobię pałeczek sam!?" Kupiłem więc kilka par pałek marszowych i na nich rozpocząłem testowanie. Po spędzonych wielu godzinach powstały pałki SD1 takie, jakie są do tej pory, niedługo później powstały SD2. Znalazłem później tokarza w Montrealu, z którym udało mi się zrobić 10 par tych pałek. To była wówczas moja produkcja.\nNie miał pan domyślnie zamiaru otworzenia manufaktury pałeczek?\nNie, nie miałem zielonego pojęcia o całym biznesie muzycznym, o sprzedaży i temu podobnych sprawach. Przyniosłem później te pałki na zajęcia. Studentom bardzo się spodobały, były świetnie wyważone, dobrze leżały w ręku, pytali więc kolejno, czy nie zrobiłbym pary dla nich. Nie ma problemu, zrobiłem ich kilka. Później studenci rozproszyli się po kraju i grali w różnych miejscach. Dostałem nagle telefon z jednego ze sklepów perkusyjnych, bo widzieli mój sprzęt i chcieliby go sprzedawać. I tak od sklepu do sklepu. Najpierw jeden, później pięć, dziesięć sklepów i powolutku zaczęło się to rozwijać.\nNie miało to wpływu na pańską grę w BSO?\nNie było możliwości, żebym nie grał. Produkcja pałek była obok. Gra w Bostońskiej Orkiestrze to pełny etat, mnóstwo koncertów, prób, nauczania.\nWspomniał pan kiedyś, że nie był pan najmilszym nauczycielem?\nBiznes muzyczny, a szczególnie w muzyce klasycznej to ciężka sprawa. Ciężko zdobyć dobrą posadę i naprawdę bardzo mocno trzeba się napracować, by to osiągnąć. Tam znów możesz dostać dyrygenta, z którym ciężko będzie współpracować. Moi studenci musieli mieć to w świadomości i gdybym nie był na tyle wymagający i silny, by im to wpoić nie przetrwaliby w profesjonalnym świecie. Kilku z nich załamało się i po chwili płakało, ale ci co przetrwali radzą sobie wszędzie, dlatego mam swoich studentów rozsianych po całym świecie w największych orkiestrach.\nJak zapatruje się pan na współczesną edukację?\nTeraz jest znacznie więcej lepiej wykształconych nauczycieli i jest większy przepływ informacji. Jest także szerszy dostęp do materiałów, do książek, szczególnie dotyczy to instrumentów klawiszowych. Za moich czasów na instrumentach klawiszowych grało się rzeczy, które były rozpisane na skrzypce, dziś jest nieporównywalnie lepiej. Muzyka jest pisana przez wielu wspaniałych artystów. Mamy do wyboru klasyczną perkusję, zestaw i to wszytko w dowolnie wybranych przez nas konfiguracjach.\nJaka jest więc najlepsza rada dla młodych bębniarzy?\nNajlepsza rzecz, jaką możesz zrobić jako młody perkusista, który uczy się grać to wziąć sobie dobrego nauczyciela. Ja zacząłem odnosić sukcesy bardzo szybko, bardzo płynnie osiągnąłem pewien poziom, zawsze uważałem to za coś oczywistego. W pewnym momencie wróciłem wspomnieniami i uświadomiłem sobie, że wszystko to zawdzięczam mojemu pierwszemu nauczycielowi, który dał mi solidne podstawy. Podczas pierwszych przesłuchań nawet nie wiedziałem, jak dobry jestem. Wszystkie te pochwały, które na mnie spływały tak naprawdę powinny przypaść jemu. Dzięki temu piąłem się po drabinie i mogłem uczyć się później u takich nauczycieli w konserwatorium, jak Roman Szulc, który był Polakiem. On grał właśnie w Boston Symphony Orchestra przede mną. Tak więc powtarzam - znaleźć dobrego pierwszego nauczyciela, który da ci podstawy. To jest najważniejsze, trudne do zrobienia, ale warte...\nJak pan postrzega z perspektywy czasu ewolucję w grze?\nGdy zaczynałem to grałem na klasycznym zestawie razem z siedemnastoosobowym big bandem. Mogę powiedzieć, że byłem całkiem niezły. W momencie, gdy usłyszałem na żywo bostońską orkiestrę byłem mocno podekscytowany i rzuciłem natychmiast grę na zestawie. Gdybym zagrał ci to, co grałem wtedy, a jak mówię było to całkiem niezłe to prawdopodobnie padłbyś ze śmiechu, ponieważ perkusiści przebyli bardzo długą drogę od tego momentu. Dołączyłem do orkiestry w 1952 roku, kiedy nie było przecież jeszcze żadnego rocka. Gdy patrzę na współczesnych perkusistów takich, jak Steve Smith, patrzę, jak pracują ich ręce i nogi, i gdybyś poprosił, bym spróbował tak zagrać to bym poległ. Ale taka jest kolej rzeczy. Widzisz jednego perkusistę, patrzysz, co wyprawia, a za pół roku pojawia się jeszcze lepszy. Co dalej?\nNo tak. Podejrzewam, że powstanie więcej innowacyjnych i wymagających pomysłów. Obecnie mamy bardzo głośną perkusję i wydaje mi się, że powinniśmy się trochę wyciszyć. Powinniśmy skupić się bardziej na muzyce niż na głośności i prędkości. Każdy może grać szybko i głośno - powtarzam swoim studentom. Próbujcie zagrać lekko i powoli, wtedy zobaczycie, jak można grać muzycznie. Złapać powietrze pomiędzy dźwiękami.\nCisza między nutami?\nJest złotem. To jak łapanie powietrza przez śpiewaka operowego.\nCo zatem możemy wymyślić jeszcze w konstrukcji pałek?\nZasadniczo to już teraz jest tego wszystkiego za dużo (śmiech). Z pałeczkami jest tak, że można dokonywać nieustannych zmian w każdym z elementów. Perkusiści pomimo tego, co mają i tak patrzą dalej, i oczekują nowych rozwiązań.\nCo pan sądzi o pałeczkach wykonanych z innych tworzyw niż drewno?\nWidziałem wiele modeli wykonanych z innych materiałów i żaden z nich nie miał tego, co mają pałki drewniane. Nie mają takiego czucia i nie reagują jak drewno. Nie widzę, póki co, innego materiału, z jakiego można produkować pałeczki. Uważam więc, że pałki będą przede wszystkim drewniane, oczywiście będzie istnieć grupa pałek z tworzyw sztucznych, ale większość perkusistów będzie grała drewnem. Uderzając w talerz reakcja pałki drewnianej jest niepowtarzalna i nie do podrobienia przez inne tworzywa.\nNiektórzy decydują się na tworzywa sztuczne ze względu na większą trwałość.\nPrawda jest taka, że mocne uderzenie drewnianą pałeczką jest zdrowsze dla twoich ramion niż uderzenie pałką plastikową. W momencie, gdy nie uderzasz prawidłowo, a przecież nie każdy uderza zawsze prawidłowo to może mieć to wpływ na zdrowie twoich rąk, a nie uderzasz przecież raz czy dwa. Dlatego lepiej złamać ostatecznie drewnianą pałkę niż tłuc niezniszczalną pałką z tworzywa sztucznego. Zawsze powtarzam swoim uczniom, którzy grają sztucznymi pałkami, by uważali i przykładali jeszcze większą uwagę do prawidłowej techniki uderzenia.\nPrzez tyle lat nie miał pan problemów ze zdrowiem perkusisty?\nNigdy. Mam jedynie skoliozę. Jak wiadomo, gram na stojąco i moja postura nie do końca była prawidłowa, chociażby w momencie, gdy musiałem wciskać pedał. Nigdy jednak nie miałem żadnych bólów z tym związanych, czy to z nadgarstkami, ramionami lub plecami. Jeżeli masz tego typu ból to wynika to prawdopodobnie z nieprawidłowo ustawionego aparatu, stosowania złej techniki. Jest to także efekt braku rozgrzewki. Pamiętam, jak przyjeżdżałem do Symphony Hall i wszyscy byli zaskoczeni "Jezu, dlaczego ty nigdy nie potrzebujesz rozgrzewki?". Chodziło o to, że podczas drogi zawsze w samochodzie miałem pałeczkę i rozgrzewałem kolejno ręce. W chwili, gdy docierałem na miejsce byłem już rozgrzany (śmiech). Tak więc, jak najbardziej rozgrzewałem się przed grą.\nJak wygląda przygotowanie sygnowanego modelu pałek?\nPowiem ci na przykładzie Steve'a Gadda, ponieważ był to pierwszy perkusista, któremu zrobiliśmy sygnowane pałki. W jego przypadku jest to połączenie SD2 z SD4. Po prostu sprawdziliśmy, co wyjdzie z połączenia tych dwóch modeli. Całe działanie polega na eksperymentowaniu. Perkusiści nie muszą odwiedzać fabryki w tym celu, wystarczy, że pokażą się u nas w biurze, gdzie wszystko załatwiane jest na miejscu.\nGranie którego z rudymentów sprawia panu największą radość?\nHo (śmiech). To ciężkie pytanie. Wiesz, uczyłem się na książce Stick Control, która jest po prostu biblią perkusisty. Pierwsze 13 ćwiczeń było dla mnie czymś, co ćwiczyłem codziennie przez całe moje życie. Uzyskać to samo uderzenie, to samo brzmienie zarówno lewą, jak i prawą ręką, było dość trudne, ale przyznam, że nazwałbym właśnie te ćwiczenia ulubionymi.\nCo więc sprawiało panu problem?\nW sumie nie było nic przeraźliwie trudnego, bo zawsze koncentrowałem się na tym, co robię, poza tym miałem talent do perkusji. Brałem lekcje na puzonie, kornecie, fortepianie, klarnecie, każdego tygodnia. Okazało się, że najlepiej mi wychodzi z bębnami, być może dlatego, że był to najprostszy instrument (śmiech). Brzmienie bębnów najbardziej mi się podobało.\nKtóre momenty swojej kariery uznałby pan za najjaśniejsze?\nGrałem z orkiestrą 10 tysięcy koncertów. Ciężko więc wybrać ten jeden, bo każdy z dyrygentów był inny. Każdy z nich miał swój styl i był dobry w danym stylu. Nie było dyrygenta, który Beethovena, Dvoraka, Brahmsa grał tak samo równie dobrze. Z jednym grało się danego kompozytora świetnie, a innego tragicznie. Ciężko więc wskazać ten szczególny moment. Natomiast, jeżeli chodzi o produkcje sprzętu to mam wciąż taką samą, jak na początku satysfakcję z tego, co robię. Z ludźmi, z którymi współpracuję wszystko idzie mi znaczenie łatwiej. Mam najlepszy zespół, jaki mógłbym sobie dobrać. Oni ułatwiają mi życie i w sumie mogę powiedzieć, że to oni są tym moim największym sukcesem.\nOk, dziękuję również. To nie porozmawiamy o dziewczynach? (śmiech)\nW tym momencie wyciągnąłem numer 2/10 Perkusisty i zdecydowanie przedstawiłem stronę 44 magazynu. Vic Firth ze współpracownikiem spojrzeli na zdjęcie i z wyraźnym uśmiechem zadowolenia zapytał: - Ona gra na bębnach? Zresztą, czy to ważne?\nSpecjalne podziękowania dla firmy Music Info i Krystiana Czarneckiego za zaaranżowanie spotkania.


Tajlandia: Premier rozwiązała parlament - - Forsal.pl – Biznes, Gospodarka, Świat\nforsal.plTajlandia: Premier rozwiązała parlament\nTajlandia: Premier rozwiązała parlament\n9 grudnia 2013, 11:12 | Aktualizacja: 09.12.2013, 11:30\nPremier Tajlandii Yingluck Shinawatra rozwiązała parlament i wezwała do zorganizowania nowych wyborów.\nYingluck Shinawatra podjęła decyzję po kilkutygodniowych protestach w stolicy kraju oraz po wczorajszym oddaniu mandatów przez wszystkich posłów opozycji.\nPremier Tajlandii stoi na czele gabinetu od roku 2011. Protestujący twierdzą jednak, że rządem faktycznie kieruje jej brat, Thaksin Shinawatra. Zapowiadają też kontynuowanie manifestacji, domagając się dymisji całego rządu. Manifestanci od rana gromadzą się wokół budynku parlamentu.\nTymczasem Yingluck Shinawatra oświadczyła w wystąpieniu telewizyjnym, że potrzebne są nowe wybory. Jak powiedziała, "rząd nie chce, by ginęli ludzie". - W tej sytuacji, gdy wiele osób sprzeciwia się rządowi w tym składzie, najlepszym wyjściem będzie oddanie władzy obywatelom Tajlandii i zorganizowanie nowego głosowania. Niech zdecyduje lud - mówiła premier.\nOpozycja jednak zapowiada dalsze manifestacje. Jeden z jej przywódców, Suthep Thaugsuban, uważa, że rozwiązanie parlamentu nie zmieni sytuacji politycznej w Tajlandii. Podkreślił, że celem protestów jest całkowite odsunięcie od władzy "reżimu Thaksina", czyli ludzi związanych z obecną premier.\nWybory parlamentarne w Tajlandii najprawdopodobniej odbędą się 2 lutego przyszłego roku. Takie informacje pochodzą z kręgów rządowych.\n>>> Tajlandia jest światowym liderem rynku turystyki medycznej. Oto zestawienie ośmiu krajów, które świadczą najwięcej takich usług\nRogalski: Bullard w centrum uwagi


Wydawnictwo i Drukarnia „Złote Myśli”\nEnergia odnawialna szansą dla polskich regionów\nPolityka regionalna w kontekście kryzysu i "nowych wyzwań"\nEnigma nowego regionalizmu europejskiego\nBarbara T. Rezowicz\nBogusław T. Wcisło\n© Copyright by Europejska Fundacja Wolności BRUKSELA 2010\nWyrażone w artykułach opinie są poglądami ich autorów.\nTreści prezentowane w niniejszej publikacji nie są tożsame z oficjalnym\nstanowiskiem Europejskiej Fundacji Wolności\nEuropejska Fundacja Wolności\nAvenue de la Renaissance , 20 bte\n25 – B - 1000 Brussels\ntel: 00 32 2 740 06 20\nfax: 02 742 37 35\nAndrzej K. Malejko\nPracownia Składu Komputerowego i Usług Edytorskich\nProjekt okładki i strony tytułowej\nGeneza i pojęcie polityki regionalnej\nPolityka regionalna w okresie przedakcesyjnym\nZasady organizacji i finansowania polityki regionalnej\nNarodowe modele administracji samorządowej i aktualne rozwiązania w UE\nOd mechanizmu wspierania rozwoju regionalnego\ndo współczesnej koncepcji globalizacji\nWymiar miejski odnowionej polityki spójności\nProgramowanie rozwoju makroregionów na przykładzie Regionu Morza Bałtyckiego\nPolskie regiony kończą 20 lat i ciągle się rozwijają. W tym czasie fundamentalnie zmieniła się Europa i świat, co wpływa na korekcję definicji regionu. Transformacja ustrojowa w Polsce po 1989 r. objęła cały ustrój państwowy i jego podmioty. Nastąpiła ewolucja w kierunku stworzenia społeczeństwa obywatelskiego; przejście od państwa autorytarnego do państwa demokratycznego, państwa prawa. Stworzono odpowiednie mechanizmy prawno-polityczne sprzyjające rozwojowi i funkcjonowaniu systemu politycznego, takie m.in. jak: procedury powoływania rządu; konstruktywne wotum nieufności, klauzula zaporowa w wyborach do Sejmu, itp.11 Reforma administracyjna państwa spowodowała przesunięcie kompetencji z organów administracji rządowej i specjalnej do nowotworzonych regionów. Dwustopniowy podział samorządu terytorialnego zamieniono w trzystopniowy – gmina, powiat, województwo. Ale warto zauważyć, że w tym samym czasie takie kraje unijne jak Hiszpania, Niemcy czy Wielka Brytania nie tylko nie zwiększały szczebli administracji terenowej, lecz także zaczęły je zmniejszać2.\nZ przynależności do Unii Europejskiej wynika konieczność dostosowania administracji publicznej poszczególnych państw członkowskich do unijnych procedur decyzyjnych oraz treści standardów obowiązujących w tej dziedzinie. Dla polski był to być swoisty proces europeizacji w szczególności zaś w takich kwestiach, jak: demokratyczna legitymizacja administracji, normatywne określenie podstaw i granic działania, kontrola celowości i legalności działania. Jego istota polegała na włączeniu trzeciego szczebla władzy — samorządów i władz terytorialnych do europejskiego procesu integracji i struktur decyzyjnych3. Istotne znaczenie miała w tym procesie doktryna pomocniczości państwa, decentralizacja i dekoncentracja władzy oraz uczestnictwo samorządu terytorialnego w sprawowaniu władzy publicznej4.\nUnia Europejska to oparte na zasadzie wzajemności i solidarności porozumienie państw, które postanowiły wspólnie sprostać międzynarodowej konkurencji oraz razem pracować dla rozwoju społecznego i gospodarczego. Unia potrzebuje nowej polityki regionalnej5, dostosowanej zarówno do wymogów funkcjonowania Unii, której liczba państw członkowskich wzrosła w stosunkowo krótkim czasie z 15 do 27, jak i do ciągłych zmian charakteryzujących współczesny świat. W wyniku kolejnych rozszerzeń na obszarze UE istnieje już ponad 260 regionów – landów, departamentów, województw, prowincji itp., tworzących Europę Regionów. Według Danuty Hübner „Regiony to de facto nowa wizja integracji europejskiej uwzględniająca samodzielność niższych szczebli politycznych, a 6także przybliżenie procesu decyzyjnego do obywateli”7. Natomiast w definicji prof. Z. Brodeckiego „Region jest podstawową jednostką polityczną, administracyjną, gospodarczą, społeczno-kulturową, a w niektórych wypadkach narodową jednoczącej się Europy”8.\nWe współczesnym świecie region musi stawiać czoła nowym wyzwaniom — musi zmierzyć się z problemami związanymi z takimi kwestiami, jak globalizacja gospodarki, rozwój demograficzny, zmiany klimatu, dostawy energii czy też niespotykane dotychczas zagrożenia dla bezpieczeństwa. Pojedyncze regiony nie są w stanie samodzielnie im sprostać. Jedynym „lekarstwem” na tego rodzaju problemy i niepewność obywateli co do przyszłości może być podjęcie wspólnych wysiłków w skali europejskiej. Aby podołać temu zadaniu, Europa musi być nowoczesna. Trzeba zatem zreformować zapisane w traktatach zasady współżycia w ramach wspólnoty9. To właśnie ma na celu nowy traktat unijny, który wszedł w życie 1 grudnia 2009 r., a został podpisany 13 grudnia 2007 r. w Lizbonie10. Traktat lizboński zmienia aktualne traktaty UE i WE, ale ich nie zastępuje. Wyposaża on Unię w ramy prawne oraz instrumenty potrzebne do sprostania przyszłym wyzwaniom i spełnienia oczekiwań społeczeństwa na poziomie lokalnym11.\nNowo wybrana przewodnicząca Komitetu Regionów na kadencję 2010-12 Mercedes Bresso zachęciła Zgromadzenie Plenarne do śmielszej realizacji celów politycznych Unii Europejskiej. ,,Debata instytucjonalna już się skończyła. Naszedł czas, by wprowadzić w życie traktat lizboński. Nie poprzestaniemy na przypominaniu, że należy uwzględniać stanowisko władz lokalnych i regionalnych. Nie będziemy tylko przytakiwać. Włączymy się do debaty politycznej z konkretnymi propozycjami i nie zawahamy się przed polityczną kontrowersją, jeśli pojawi się taka konieczność”.\nZdaniem Pani przewodniczącej, kluczowymi elementami Jej kadencji będą: przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu, rozpoczęcie realizacji odnowionej strategii lizbońskiej, udoskonalenie europejskiej polityki spójności, a także konieczne przeniesienie odpowiedzialności za nią na poziom krajowy, uwzględnianie interesów społeczności lokalnych i regionalnych w debacie na temat perspektyw finansowych UE, pomyślne wdrożenie nowego instrumentu prawnego jakim jest Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej (EUWT), a także rozwinięcie europejskiej strategii dotyczącej usług świadczonych w interesie ogólnym w poszanowaniu kompetencji samorządów lokalnych i regionalnych.\n„Władze regionalne i lokalne mogą posłużyć za punkt odniesienia we wszystkich tych kwestiach. W czasach kryzysu to właśnie one znajdują się na pierwszej linii i zresztą zawsze były prawdziwymi laboratoriami innowacyjności gospodarczej, społecznej i ekologicznej. Dlatego też zachęcam instytucje UE do korzystania z ich doświadczeń", stwierdziła Mercedes Bresso, która następnie dodała: „Mój mandat dotyczy także obrony nowego prawa, które przysługuje Komitetowi Regionów na mocy traktatu lizbońskiego, w razie konieczności nawet przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości". Nowa przewodnicząca KR-u zapowiedziała, że Komitet podejmie się przypadającego mu zadania konkretnego wdrożenia inicjatywy obywatelskiej, którą przewiduje się w traktacie lizbońskim. „Olbrzymie doświadczenie w zakresie inicjatyw obywatelskich zdobyte w państwach członkowskich, regionach i miastach posłuży nam przy podejmowaniu i przeprowadzaniu inicjatyw obywatelskich w Europie oraz przy jednoczeniu obywateli w ich realizacji. Dzięki temu Europa będzie bardziej przejrzysta, demokratyczna i różnorodna”.12\nAby dokonać tych przemian, Europa potrzebuje wspólnego planu działania i dlatego przygotowano dokument „UE 2020". Strategia ta powinna umożliwić UE całkowite wyjście z kryzysu i przyspieszyć przejście na inteligentną i przyjazną środowisku gospodarkę. Nowa strategia będzie się opierać na sukcesach wznowionej w 2005 r. strategii lizbońskiej, która koncentrowała się na wzroście i zatrudnieniu, a także będzie dążyć do usunięcia pewnych niedociągnięć. Przewodniczący José Manuel Barroso przedstawił program działania dla Komisji w kolejnej kadencji. W dokumencie tym określił również swoją wizję Unii Europejskiej w 2020 r. Uważa on, że przezwyciężenie obecnego kryzysu powinno równocześnie stanowić punkt wyjścia do nowej, zrównoważonej, społecznej gospodarki rynkowej, gospodarki inteligentniejszej i bardziej przyjaznej środowisku, w której nasz dobrobyt będzie rezultatem innowacji i lepszego wykorzystania zasobów, a wiedza – kluczowym elementem.\nStrategia Europe 2020 w przedstawionej wersji zawiera odniesienie do spójności terytorialnej, ale inaczej niż dotychczas traktuje rolę regionu. Rozumie ją jako takie działania w ramach polityki spójności, które będą jednoznacznie podporządkowane realizacji priorytetów strategii. Podporządkowanie polityki spójności wzrostowi opartemu na wiedzy i innowacjach, na gospodarce niskoemisyjnej oraz pozwalającemu na zachowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oznacza, brak koncentracji na ogólnie rozumianym wyrównywaniu dysproporcji rozwojowych, a zostanie wyraźnie ukierunkowana na wyrównywanie tych dysproporcji przede wszystkim poprzez wspieranie edukacji, innowacji, zielonej gospodarki. Polityka spójności tak rozumiana zawęża zatem obszar swojego oddziaływania.\nJosé Manuel Barroso powiedział: „Strategia UE 2020 oznacza, że w trakcie następnego dziesięciolecia Unia będzie współpracowała przy rozwiązywaniu najtrudniejszych problemów, przed jakimi kiedykolwiek stanęła Europa. Inteligentna gospodarka i mądre społeczeństwo, oparte na silnych europejskich wartościach, wspierają się nawzajem. Wzrost gospodarczy, zrównoważone finanse publiczne, przeciwdziałanie zmianom klimatu, włączenie społeczne, wzmocnienie potencjału przemysłowego i dynamiczny sektor usług nie wykluczają się wzajemnie, a wręcz przeciwnie: uzupełniają się. W dziesięcioleciu poprzedzającym 2008 r. bezrobocie w Europie spadło z 12% do 7%. Potrzebujemy dziś nowych źródeł wzrostu, które pozwolą nam zastąpić miejsca pracy zlikwidowane z powodu kryzysu. W dokumencie konsultacyjnym przedstawiliśmy pomysły, które mogą pomóc odblokować potencjał Europy. Jednocześnie możemy zwiększyć nasze wpływy w świecie i naszą zdolność do współkształtowania globalizacji, pokazując naszym partnerom, że społeczna gospodarka rynkowa jest zarówno najbardziej wydajna, jak i najbardziej sprawiedliwa.”\nDo zmian, które przyniesie ze sobą nowa strategia, jak i nowy traktat przygotowują się wszystkie instytucje europejskie. Jednym z priorytetów Jerzego Buzka nowo wybranego przewodniczącego Parlamentu Europejskiego jest uczynienie działalności tego organu jak najbardziej przejrzystą i przystępną dla opinii publicznej. Jezry Buzek podkreślił: „Jestem przekonany, że obecne reformy wprowadzają właściwą równowagę między wzmocnieniem instytucji a zapewnieniem ich zdolności operacyjnej w Unii złożonej z dwudziestu siedmiu państw członkowskich, gwarantując jednocześnie prawa każdego kraju z osobna. Piszmy naszą europejską historię razem.”13\n2. Rys historyczny tworzenia polityki regionalnej\n2.1. Nowe instrumenty polityki\n2.2. Czynniki kształtujące region\n3. Zasady polityki regionalnej\n4. Cele wspólnej polityki regionalnej\n5. Europa regionów a samorząd terytorialny\n6. Komitet Regionów Unii Europejskiej\n6.1. Struktura wewnętrzna Komitetu Regionów i sposób jego funkcjonowania\n6.2. Kompetencje Komitetu Regionów\n6.3. Działalność Komitetu Regionów\nZe względów dydaktycznych konieczne jest krótkie zdefiniowanie pojęcia „region”, aby we właściwy sposób rozumieć i interpretować politykę regionalną Unii Europejskiej. I tak, najogólniej, region to względnie jednorodny obszar terytorialny odróżniający się od terenów przyległych cechami naturalnymi lub nabytymi. Chodzi tu m.in. o takie cechy, jak położenie geograficzne, struktura etniczna i zawodowa ludności, kultura i obyczajowość, zaś w aspekcie gospodarczym to: charakter i poziom rozwoju gospodarczego, stopień urbanizacji, poziom życia mieszkańców.\nCechy te często nakładają się na historycznie dokonywany podział administracyjny kraju na województwa i powiaty (lub ich odpowiedniki w innych krajach). Natomiast w Unii Europejskiej „region” jest rozumiany i ujmowany w polityce regionalnej jako konkretny dla danego kraju obecny podział administracyjno-terytorialny. Chodzi tu o jednostki administracyjne usytuowane poniżej szczebla centralnego władzy państwowej, o województwa i powiaty (lub ich odpowiedniki w innych krajach) — z tą jednak uwagą, że należy w tych przypadkach uwzględnić ustrój państwowy poszczególnych krajów, ich podział na państwa regionalne (Włochy, Hiszpania), federalne (RFN, Belgia, Austria) i unitarne (Polska, Czechy, Litwa). W państwach regionalnych i federalnych dla właściwego rozumienia regionu należy brać pod uwagę określony w ich konstytucjach podział władzy legislacyjnej między władzami centralnymi i regionalnymi. Natomiast w przypadku państw unitarnych region (regionalizm) polega na delegowaniu władzy wykonawczej jednostkom administracyjnym znajdującym się bezpośrednio poniżej władz centralnych danego kraju.\nW państwach regionalnych i federalnych regiony mają uprawnienia do stanowienia prawa lokalnego, które nie podlega kontroli ze strony władz centralnych i wymaga jedynie zgodności z konstytucją danego państwa. W przypadku państw unitarnych nie występują tego typu prerogatywy prawno-administracyjne. Ich uprawnienia normatywne muszą respektować porządek konstytucyjno-prawny danego państwa, a więc nadrzędność norm prawnych władz centralnych. Tak więc charakter i stopień autonomii władz regionalnych zależy od konkretnych rozwiązań ustrojowych państw członkowskich UE.14\nW literaturze przedmiotu i w rzeczywistości polityczno-gospodarczej używa się także pojęcia „euroregion”, odnoszącego się do praktyki i opisu współpracy przygranicznej państw UE i z krajami niebędącymi członkami Wspólnoty (np. z Ukrainą, Białorusią, Norwegią). I znów najogólniej, euroregion to obszar położony na pograniczu dwóch lub więcej sąsiadujących z sobą państw. Euroregiony rozwijały się szczególnie dynamicznie do roku 2004, tj. do największego poszerzenia UE o nowe państwa, i stanowiły swoisty etap nawiązywania dobrosąsiedzkich stosunków państw Wspólnot Europejskich z państwami, które miały w perspektywie dołączyć do tego grona. I tak w przypadku Polski, w latach dziewięćdziesiątych XX w. powstało 15 przygranicznych euroregionów, z tego 4 na granicy zachodniej, 8 na granicy południowej, 2 na granicy wschodniej i 1 na granicy północnej.\nWspółpraca w ramach euroregionów przechodziła swoje etapowe zmiany w zakresie konkretyzacji celów i zadań. Po wprowadzeniu strefy Schengen, oznaczającego zniesienie granic dla przepływu osób, jej istotę charakteryzuje i wyznacza cele unijny program INTERREG. W przypadku krajów członkowskich UE mówimy dzisiaj o współpracy terytorialnej.15\nPo tym wstępnym wprowadzeniu terminologicznym (oczywiście niepełnym) możemy ogólnie stwierdzić (ujmując problem z dzisiejszego punktu widzenia), iż istota i główne cele unijnej polityki regionalnej to zmniejszenie dysproporcji rozwojowych między regionami państw członkowskich Wspólnoty.\nHistorycznie rzecz biorąc, dysproporcje te wynikają głównie z: peryferyjnego położenia części regionów w państwach Wspólnoty, trudnych warunków geograficznych i klimatycznych, dominacji rolnictwa, niskiego poziomu kwalifikacji siły roboczej, dominacji przemysłów schyłkowych (węgiel, hutnictwo, przemysł tekstylny i stoczniowy). Pojedynczych państw członkowskich (zwłaszcza nowych — biedniejszych) nie stać było finansowo (inwestycyjnie) na dokonanie radykalnych zmian w tym zakresie w kierunku rozwoju nowych gałęzi przemysłu, usług, technologii itp., stąd konieczna pomoc UE.\nOgólnie rzecz biorąc, polityka regionalna i strukturalna (fundusze ją realizujące) to szczególny wyraz solidarności bogatych krajów UE (ich regionów) z krajami (regionami) uboższymi. Ta solidarność nabierała coraz większego znaczenia wraz z przystępowaniem do Wspólnot krajów mniej rozwiniętych (i ich regionów), jak np. Irlandii, Hiszpanii, Portugalii, a następnie Polski, Litwy, Łotwy itd. Polityka ta ma swoją kilkudziesięcioletnią historię i dające się wyróżnić etapy jej kształtowania.\nPoczątki polityki regionalnej związane są z utworzeniem trzech Wspólnot: Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (traktat paryski z 1951 r.), Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Euratomu (traktaty rzymskie z 1957 r.). Wprawdzie w traktacie paryskim tworzącym EWWiS nie wspomina się wprost o takiej polityce, niemniej jednak wspólnotowe cele w zakresie odbudowy i rozwoju sektorów węgla i stali zlokalizowanych w określonych regionach państw członkowskich powodowały podejmowanie przez nie pewnych działań mających charakter wstępny takiej polityki. Dotyczyło to następnie restrukturyzacji tych przemysłów i związanego z tym zatrudnienia, przemieszczania siły roboczej, rozbudowy połączeń komunikacyjnych itp.\nWspólnota ta czyniła pewne starania, aby pomóc krajom członkowskim w rozwiązywaniu tych spraw (m.in. przez koordynację ich działań), nie wprowadzono jednak określonych rozwiązań prawno-instytucjonalnych i finansowych.16 Podobnie postąpiono w Traktacie o utworzeniu EWG, w preambule którego w sposób ogólny stwierdzono tylko, iż państwa członkowskie pragną wzmocnienia jedności swoich gospodarek, zapewnienia ich harmonijnego rozwoju, przez redukowanie zróżnicowań istniejących między regionami.\nTak więc pozostawiając realizację powyższych zadań państwom członkowskim, Wspólnota dostrzegła wagę niwelacji różnic w rozwoju regionalnym dla utworzenia rynku wewnętrznego — głównego celu, jaki sobie postawiła. Słusznie zakładano, że regiony słabsze mogły nie sprostać zasadom wolnej konkurencji, które miały obowiązywać na tym rynku i przez to stawać się jeszcze biedniejsze, co hamowałoby proces integracji. Chodziło więc o w miarę równomierny, harmonijny rozwój całej Wspólnoty. Nie utworzono jednak wspólnotowych instytucji, które opracowywałyby i wdrażały wspólną politykę regionalną.17 Jedyny wyjątkiem było utworzenie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), którego działalność miała polegać na finansowaniu rozwoju regionalnego, głównie przez kredytowanie inwestycji dotyczących tworzenia i modernizacji przedsiębiorstw (zwłaszcza małych i średnich), infrastruktury transportowej i energetycznej itp.\nI to właśnie ten Bank przez niemal 20 lat był jedynym źródłem wspierającym rozwój regionalny.18 Posiadał on kapitał własny, wnoszony przez kraje członkowskie w wysokości proporcjonalnej do ich dochodu narodowego. Inne działania EWG w obszarze polityki regionalnej były doraźne i miały niewielki rozmiar. Polityka ta wciąż pozostawała w kompetencji rządów państw członkowskich. Wynikało to po części z obaw tych państw, iż przekazanie tej polityki w gestię ponadnarodowych instytucji wspólnotowych może stanowić zagrożenie dla ich integralności i suwerenności narodowej.\nPewien istotny zwrot w tym podejściu nastąpił dopiero pod koniec lat sześćdziesiątych, kiedy to na mocy tzw. traktatu fuzyjnego (1968 r.) powołano przy połączonej Komisji Wspólnot Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej. Jej utworzenie zapoczątkowało wspólnotowe próby szerszego koordynowania krajowych polityk regionalnych m.in. przez monitoring i kontrolę przyznawanej przez poszczególne państwa pomocy publicznej na rzecz rozwoju regionalnego. To wówczas, z udziałem tej Dyrekcji, opracowano i wdrożono tzw. zharmonizowaną statystykę regionalną Eurostatu, która wyszczególniała trzy poziomy statystyczne jednostek terytorialnych w państwach członkowskich, tzw. NUTS I, NUTS II i NUTS III. W końcu lat dziewięćdziesiątych wprowadzono dodatkowo NUTS IV i NUTS V. Służą one do analiz i porównań rozwoju regionalnego i wielkości pomocy publicznej w każdym państwie i na poziomie Wspólnoty.\nKolejnym ważnym krokiem w kierunku utworzenia wspólnej polityki regionalnej, który można zasadnie uznać za nowy etap w tym zakresie, było powołanie i nadanie w latach sześćdziesiątych wymiaru i ukierunkowania regionalnego dwóm funduszom, a mianowicie Europejskiemu Funduszowi Społecznemu i Europejskiemu Funduszowi Orientacji i Gwarancji Rolnej, oraz powołanie w 1975 r. Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Szczególne znaczenie w tym zakresie przyznano EFRR, któremu nadano prerogatywy ważne dla danego etapu integracji w podziale środków wspólnotowych na rozwój regionów w państwach członkowskich.\nPodstawowym celem EFRR miało być wyrównywanie dysproporcji regionalnych w EWG. Ustalone środki budżetowe Wspólnoty przydzielano na poszczególne cele polityki regionalnej poszczególnym państwom według tzw. kwot krajowych określanych w statystykach NUTS. Jednak dopiero w 1980 r., jako pierwszy instrument rzeczywiście wspólnotowej polityki regionalnej, przyznano 5 proc. środków budżetowych Wspólnot na ten cel. W 1985 r. kwoty krajowe na ten cel, obowiązujące w przepisach traktatowych i innych dokumentach prawnych Wspólnot, zastąpiono tzw. widełkami interwencji. Zobowiązywały one państwa członkowskie do określenia w przeciągu trzech lat dolnej granicy udziału w finansowaniu tej polityki przy pomocy Wspólnoty na poziomie 88 proc. całości. Pozostała część funduszu miała być przeznaczona na finansowanie wspólnych przedsięwzięć.\nNatomiast Europejski Fundusz Społeczny oraz Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej miały funkcjonować w sposób skoordynowany z EFRR i w sumie przeznaczać na cele polityki regionalnej 5 proc. środków budżetowych Wspólnot.19 Celem EFS było i pozostaje wspieranie rynku pracy, zatrudnienia, walka z bezrobociem w skali regionalnej. Od 1975 r. fundusz ten przeznacza minimum 60 proc. posiadanych środków finansowych na te cele.\nW definicyjnych regułach o regionach należy uwzględnić to, że zasadniczą rolę odgrywały tu i odgrywają czynniki:\n— historyczne — wspólne tradycje i obyczaje,\n— geograficzne — naturalne położenie geograficzne,\n— narodowościowe — liczba mniejszości narodowych,\n— ekonomiczne — związane z położeniem na naturalnych szlakach handlowych lub rozwojem konkretnej gałęzi gospodarki (np. przemysłu wydobywczego, stalowego, włókienniczego itp.),\n— administracyjne — granice ustanowione decyzjami władz centralnych.\nW większości przypadków o powstaniu regionu decydował więcej niż jeden z wymienionych czynników. W aktualnym ujęciu polityka regionalna państwa ujmowana jest jako całokształt działań władz centralnych i terytorialnych, podmiotów prywatnych oraz różnych organizacji (społecznych, związkowych itp.) w regionach, mających na celu rozwój i wzrost konkurencyjności gospodarczej regionów. Od początków swojego powstania polityka regionalna opiera się na zasadach partnerstwa i współfinansowania między organami UE a państwami członkowskimi.\nW ujęciu historycznym etapy kształtowania się polityki regionalnej UE przedstawiają się następująco:\nRok 1957 — Sześciu przedstawicieli państw podpisujących traktat o utworzeniu EWG wyraża w preambule swoją wolę, aby „zjednoczyć gospodarki narodowe i wspierać ich harmonijny rozwój poprzez zmniejszanie różnic pomiędzy poszczególnymi regionami oraz zmniejszanie poziomu zacofania gospodarczego obszarów znajdujących się na terenach mniej uprzywilejowanych”20.\nRok 1958 — Utworzenie Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS).\nRok 1962 — Utworzenie Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).\nRok 1975 — Powstanie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), który ma na celu podział części środków wpłacanych przez państwa członkowskie do kasy budżetowej Wspólnoty i przeznaczenie ich na rzecz regionów o niższym poziomie rozwoju ekonomicznego.\nRok 1986 — Wraz z podpisaniem Jednolitego Aktu Europejskiego zostają ustalone główne zasady rzeczywistej polityki spójności wobec państw członkowskich w południowej części Europy oraz innych słabiej rozwiniętych regionów, która ma stanowić przeciwwagę dla wymogów europejskiego rynku wewnętrznego.\nLata 1989–1993 — Rada Europejska w Brukseli (luty 1988 r.) reformuje sposób funkcjonowania funduszy solidarnościowych (nazwanych funduszami strukturalnymi) i postanawia przeznaczyć na ich cel 68 miliardów ECU (poziom cen z 1997 r.).\nRok 1992 — W Traktacie o Unii Europejskiej, który wchodzi w życie w 1993 r., znajduje się zapis, że jednym z najistotniejszych celów Unii, obok unii gospodarczej i walutowej oraz rynku wewnętrznego, jest spójność gospodarcza i społeczna. W dalszej części postanowiono utworzyć Fundusz Spójności, który w mniej zamożnych państwach członkowskich miałby wspierać projekty z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury transportu.\nLata 1994–1999 — Rada Europejska w Edynburgu (grudzień 1992 r.) podejmuje decyzję o przeznaczeniu prawie 200 miliardów ECU (poziom cen z 1997 r.), stanowiących jedną trzecią całego budżetu, na cele polityki spójności. Do szeregu funduszy strukturalnych wprowadzono nowy Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa (FIFG).\nLata 2000–2006 — Rada Europejska w Berlinie (marzec 1999 r.) ponownie reformuje fundusze strukturalne. Będą one dysponowały kwotą 213 miliardów euro w okresie siedmiu lat. Przedakcesyjny Instrument Polityki Strukturalnej (ISPA) i Specjalny Program Akcesyjny na Rzecz Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich (SAPARD) uzupełniają istniejący od 1989 r. program PHARE, w celu wsparcia rozwoju państw kandydujących z Europy Środkowej i Wschodniej.\nLata 2000–2001 — Rada Europejska w Lizbonie (marzec 2000 r.) przyjęła strategię mającą na celu wzrost poziomu zatrudnienia i przekształcenie Unii w „najlepiej prosperującą gospodarkę świata do roku 2010”. Rada w Göteborgu (czerwiec 2001 r.) uzupełniła tę strategię przez połączenie jej ze zrównoważonym rozwojem.\nRok 2002 — Rada Europejska w Kopenhadze (grudzień 2002 r.) przyjęła porozumienie w sprawie warunków przystąpienia do UE dziesięciu nowych państw członkowskich.\nRok 2004 — Republika Czeska, Estonia, Cypr, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska, Słowenia i Słowacja wstępują do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.).\nRok 2005 — Rada Europejska dochodzi do kompromisu w sprawie budżetu na lata 2007–2013. Polityka spójności otrzymuje 347 410 miliardów euro (w cenach bieżących).\nRok 2006 — Rada, Parlament i Komisja Europejska podpisują porozumienie w sprawie budżetu na lata 2007–2013 (17 maja 2006 r.). 1 sierpnia wchodzą w życie rozporządzenia dotyczące funduszy strukturalnych na lata 2007–2013.\nRok 2006 — Rada przyjmuje strategiczne wytyczne wspólnoty w dziedzinie spójności — podstawę nowej polityki, ukazująca zasady i priorytety na lata 2007–2013 (6 października 2006 r.).\nRok 2007 — Bułgaria i Rumunia zostały państwami członkowskimi Unii Europejskiej (1 stycznia 2007 r.).21\nRok 2009 — wejście w życie traktatu lizbońskiego (1 grudnia 2009 r.).\nRok 2010 — przyjęcie strategii 2020.\nRok 2011 — Prezydencja Polski od 1 lipca.\nDo sformułowania zasad polityki regionalnej UE doszło w trakcie reformowania funduszy strukturalnych w roku 1988 i latach następnych. Zasady te mają służyć w miarę jednoznacznej interpretacji pomocy strukturalnej przez państwa członkowskie (regiony) oraz ich bardziej rygorystycznemu stosowaniu w praktyce.\nZasady te dzieli się na cztery grupy, według problemów, których dotyczą:\n— zasady generalne (określają rolę i sposób funkcjonowania Komisji Europejskiej w dziedzinie polityki regionalnej oraz definiują istotę i filozofię wspólnotowej polityki korygowania przestrzennych dysproporcji rozwoju):\n— zasady organizacji polityki regionalnej:\n— zasady finansowania polityki rozwoju regionalnego:\n● zasady oceny realizacji problemów:\n● oceny (wstępnej, bieżącej i następczej),\n● kontroli finansowej.\nJedną z podstawowych zasad zapisanych w Traktacie o Unii Europejskiej jest zasada subsydiarności, która stanowi o podziale kompetencji między Wspólnotą i państwami członkowskimi oraz ich jednostkami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą organy UE podejmują działania, gdy dzięki temu cele Unii mogą zostać osiągnięte pełniej niż przez działania na poziomie państw członkowskich. Jednak to w gestii państw i ich jednostek administracyjnych pozostają sprawy, którym są one w stanie podołać. Oznacza to, że decyzje powinny być podejmowane na najniższym z ustrojowych szczebli władz regionalnych. Zasada ta podkreśla znaczenie regionów w polityce unijnej.\nWładze regionów tworzą przy instytucjach UE swoje przedstawicielstwa (biura), które mają zadbać o interesy ich regionów oraz służyć informacją na ich temat. Przedstawiciele regionów zasiadają w utworzonym w 1994 r. Komitecie Regionów.\nZasada koordynacji dotyczy trzech grup zagadnień:\n— zintegrowanego wykorzystania wszystkich dostępnych instrumentów finansowych,\n— koordynowania przez Komisję Europejską polityk regionalnych krajów członkowskich,\n— dążenia do harmonijnego rozwoju przestrzeni europejskiej.\nZintegrowane wykorzystanie wszystkich źródeł finansowania polityki regionalnej pozostaje w bezpośrednim związku z zasadą koncentracji środków. Chodzi o skoncentrowanie na celach priorytetowych i skoordynowanie wykorzystania przede wszystkim czterech funduszy strukturalnych, a także zharmonizowanie z pozostałymi instrumentami finansowymi, takimi jak: pożyczki Europejskiego Banku Inwestycyjnego, pomoc finansowana przez EWWiS, Fundusz Kohezji.\nJeśli chodzi natomiast o koordynację krajowych polityk rozwoju regionalnego, to ma ona na celu przeciwdziałanie zniekształcaniu warunków konkurencji w łonie Unii i uniknięcie rywalizacji w zakresie poziomu subwencji regionalnych przyznawanych inwestorom. Koordynacji tej ma służyć przede wszystkim system kontroli poziomu przyznawanej pomocy regionalnej.\nZasada elastyczności oznacza w szczególności respektowanie – w prowadzonej przez Komisję Europejską polityce – zróżnicowania rzeczywistości regionalnej oraz specyfiki organizacyjnej i instytucjonalnej krajów członkowskich. Stąd też Komisja nie stara się wpływać ani na ich struktury, ani też na organizację terytorialną. Bierze także pod uwagę rodzime tradycje w zakresie prowadzenia polityki regionalnej i zachęca państwa członkowskie do współdziałania z władzami niższych poziomów oraz partnerami społeczno-gospodarczymi. Komisja nie może narzucić obowiązku współpracy wewnątrzkrajowej ani jej form, ponieważ nie ma ku temu podstaw prawnych.\nKażde państwo swobodnie określa swoje struktury terytorialne i administracyjne oraz w sposób niezależny dokonuje w swoich ramach podziału kompetencji.\nZasada programowania oznacza odejście od stosowanej uprzednio praktyki subwencjonowania przez Wspólnoty pojedynczych projektów inwestycyjnych na rzecz dofinansowywania kompleksowych, zintegrowanych programów rozwoju regionalnego. Stanowi ona kluczową zasadę europejskiej polityki regionalnej, mającą zapewnić wieloletnią stabilność jej celów i środków realizacji, pobudzać refleksję i pogłębioną analizę problemów wymagających rozwiązania oraz zachęcać do koordynacji i dialogu poszczególne ministerstwa. Generalnie istnieją dwa poziomy programowania: strategiczny (globalna strategia rozwoju) i szczegółowy (realizacja konkretnych przedsięwzięć).


Home - Co to jest skalpowanie na rynku Forex?\nW miarę zdobywania większego doświadczenia i ekspozycji w świecie handlu na rynku Forex bez wątpienia napotkasz coraz większą liczbę technik handlowych. Jedną z takich technik jest skalpowanie na rynku Forex. Jest to popularna strategia stosowana przez wielu pełnoetatowych traderów i nie różni się zbytnio od handlu dziennego pod względem sposobu zarządzania pozycjami. Czym właściwie jest skalping na rynku Forex?\nSkalowanie Forex – podstawy\nSkalpowanie na rynku Forex to metoda handlowa, która koncentruje się na najmniejszych ruchach par walutowych lub na rynku oraz wykorzystywaniu tego niewielkiego ruchu przez inwestorów na rynku Forex. Zwykle inwestor forex nie będzie dbał o kierunek ruchu na rynku, ale będzie handlował dużą ilością pozycji w bardzo krótkim czasie.\nTo, co robi, to wykorzystanie bardzo małych ruchów, które są powszechne na rynku w ciągu dnia. Te ruchy mogą oznaczać zaledwie kilka pipsów, które dla innego tradera byłyby nieco bez znaczenia. Jednak dla tradera, który zajmuje się skalpowaniem na rynku Forex, te małe ruchy między 5-10 pipsów mogą być przedmiotem wielu transakcji w ciągu tego samego dnia handlowego. Taki wolumen handlu może pomóc w zwiększeniu skumulowanego zysku ze skalpowania na rynku Forex.\nHandlując na rynku walutowym EUR / USD, ruch o 4 pipsy na standardowej partii 100 000 $ to 40 $. Obrót 100 000 USD, aby zarobić 40 USD, może nie wydawać się świetną transakcją, ale operatorzy wykorzystują wolumen rynku, aby spróbować wykonać tego typu niewielką transakcję wiele razy w ciągu jednej sesji.\nTo bardzo prosty przykład, ale służy jako wspólny wskaźnik co do rodzaju transakcji dokonywanych przez scalperów forex.\nPierwsze kroki w Skalpowaniu Forex\nJak wspomniano, skalping na rynku Forex może stać się realną strategią handlową ze względu na częstotliwość transakcji dokonywanych przy zastosowaniu tej techniki. Oznacza to, że będziesz potrzebować kilku kluczowych cech, aby obstawiać jako skalper. Najważniejszym z nich jest skupienie.\nSkalpowanie na rynku Forex uwzględnia najmniejsze ruchy na rynku forex i zazwyczaj w najkrótszych dostępnych ramach czasowych. Te ramy czasowe zwykle mieszczą się w 1-minutowych oknach wykresów. Te drobne ruchy w tak szybkich ramach czasowych mogą nawet nie zostać zarejestrowane u standardowych traderów, którzy zazwyczaj działają przez co najmniej 1-godzinne ramy czasowe. Niesamowita szybkość handlu w tych małych okienkach w trakcie sesji wymaga również dużej cierpliwości w skalpowaniu na rynku Forex.\nCierpliwość w skalpowaniu na rynku Forex ma kluczowe znaczenie, ponieważ może istnieć tylko kilka małych okienek, w których można zaangażować się w skalping w ciągu dnia handlowego. Mimo to nadal musisz obserwować rynki przez każdą minutę całej sesji, jeśli naprawdę chcesz mieć największe szanse na pomyślne skalpowanie.\nJeśli jesteś nowy, być może będziesz musiał wybrać ręczne skalpowanie na rynku Forex lub korzystanie z automatycznego systemu handlowego, który wykonuje skalpowanie za Ciebie w ramach określonych przez Ciebie parametrów. Oczywiście ręczne skalpowanie może być dużo bardziej czasochłonne, chociaż korzystanie ze zautomatyzowanych systemów zwykle wiąże się z pewną ceną, a takie systemy mogą nie zawsze być obsługiwane przez Twojego brokera forex.\nZarządzanie ryzykiem w skalpowaniu\nZarządzanie ryzykiem podczas każdego rodzaju handlu na rynku Forex jest jednym z najważniejszych aspektów. To jest coś, co staje się coraz trudniejsze, gdy przechodzisz do techniki skalpowania forex.\nPonieważ traderzy skalpingowi mają do czynienia z tak niewielkimi ruchami na rynku, wynoszącymi zaledwie kilka pipsów, zazwyczaj stosują transakcje lewarowane, aby zwiększyć zyski i uczynić skalping zrównoważonym stylem handlu. Prosty przykład jest następujący:\nJeśli saldo Twojego konta wynosi 10000 USD i zaczynasz skalpować na rynku Forex, wówczas ruch rynkowy o 5 pipsów odpowiada zaledwie 5 USD. Jeśli jednak wykorzystasz tylko dźwignię 10: 1, ten sam ruch może przynieść zysk w wysokości 50 USD.\nPowinieneś być jednak bardzo ostrożny, jeśli handlujesz dźwignią na rynku Forex, a szczególnie jeśli skalpujesz, który polega na jak najszybszym wejściu i wyjściu z pozycji. Może tu wystąpić szereg problemów. Rynek może się ponownie zmienić, zanim będziesz miał czas na wykonanie transakcji i wyjście z pozycji, lub twoje zlecenie może podlegać poślizgowi, który może wystąpić na rynku forex, szczególnie w okresach dużego wolumenu lub zmienności.\nSkalping na rynku Forex jest zwykle najczęściej wykorzystywany przy publikowaniu danych lub wiadomości ekonomicznych, które sprawiają, że rynek porusza się w jednym lub drugim kierunku. Posiadanie pewnego doświadczenia i wiedzy w handlu forex jest również niezbędne, aby wiedzieć, jak tego typu wiadomości wpłyną na rynek.\nCzy skalowanie Forex jest dozwolone?\nKrótka odpowiedź brzmi: nie. Skalping na rynku Forex nie zawsze jest dozwolony. Generalnie uważa się, że jest to całkowicie legalne, niezależnie od regionu lub rynku, na którym handlujesz, chociaż każdy broker ma własne uprawnienia decyzyjne, jeśli chodzi o zezwolenie na skalpowanie na rynku Forex lub nie.\nMając to na uwadze, większość głównych brokerów forex ma tendencję do zezwalania zarówno na skalpowanie, jak i hedging na dzisiejszym rynku. Jednym małym czynnikiem, który może zmienić sytuację, jest wybór automatyzacji procesu skalpowania. Zwykle wymaga to użycia bota do handlu forex lub oprogramowania innej firmy.\nAngażując się w zautomatyzowane skalpowanie na rynku Forex lub inne formy zautomatyzowanego handlu na rynku Forex, z pewnością oszczędzasz czas, ważne jest, aby sprawdzić, czy te systemy są zarówno kompatybilne, jak i dozwolone przez Twojego brokera.\nPodsumowując, jasne jest, że skalpowanie na rynku Forex jest popularną metodą handlu dla wielu z sektora. Biorąc pod uwagę potrzebne atrybuty, w tym skupienie i poziom uwagi na szczegóły na rynkach, na których handluje się, skalping jest techniką, która może najlepiej odpowiadać bardziej doświadczonym traderom.\nUwzględniając to, prawdopodobną potrzebę handlu z wykorzystaniem dźwigni finansowej i wymóg śledzenia każdego ruchu na rynku, a także potencjalnych dużych wolumenów transakcji, staje się dość oczywiste, że aby zaangażować się w skalpowanie na rynku Forex do dowolnego stopnia sukcesu, najpierw powinien poświęcić trochę czasu na dalszą naukę i rozwój jako trader forex.\n– Broker nr 1 w USA\n– Witamy Kanadyjczyków\n– Ponad 80 walut\n– Regulowane przez NFA, CFTC, FCA, FSA, IIROC i CIMA\n– Członek National Futures Association (NFA # 0339826)Kliknij tutaj, aby odwiedzić Forex.com\n– Broker nr 1 w Wielkiej Brytanii\n– Witamy w Singapurze – Witamy w\n– Ponad 12 000 rynków globalnych\n– Założona w 1983 roku\n– Autoryzowany i regulowany przez FCAKliknij tutaj, aby odwiedzić Indeks miast\nAnthony jest dziennikarzem finansowym i doradcą biznesowym z kilkuletnim doświadczeniem w pisaniu dla niektórych z najbardziej znanych witryn na świecie Forex. Zapalony handlowiec, który stał się pisarzem branżowym, obecnie mieszka w Szanghaju i trzyma rękę na pulsie największych rynków azjatyckich.\nHandel na rynku forex ewoluował przez dziesięciolecia od samego początku. Było to szczególnie widoczne w ostatnich latach wraz z ciągłym pojawieniem się nowych strategii i metod handlowych. Te generalnie sprawiły, że handel stał się zarówno wygodniejszy, jak i wydajniejszy.\nJedną z takich metod, która ostatnio odnotowała gwałtowny wzrost popularności, jest handel algorytmiczny. Tutaj zbadamy, czym dokładnie jest handel algorytmiczny na rynku Forex, dostępne metody i jak może być skutecznym narzędziem w Twoim arsenale handlowym.\nPodstawy handlu algorytmicznego\nHandel algorytmiczny to w swej istocie handel oparty na programie komputerowym. Ten program komputerowy postępuje zgodnie z ustalonym zbiorem instrukcji, algorytmem, aby wykonać szereg funkcji dla Ciebie jako inwestora na rynku Forex. Zwykle w handlu na rynku Forex algorytm ten byłby ustawiony do wykonywania transakcji w określonych punktach lub podążania za określoną strategią handlową w określony sposób w oparciu o zmiany rynkowe. W tym celu handel algorytmiczny, znany również jako handel algo, może dokładnie to zrobić. Może zautomatyzować handel w oparciu o strategię, którą chcesz wdrożyć. Ta strategia jest następnie przekształcana w algorytm i uruchamiana w Twoim imieniu.\nWraz z rozwojem technologii nie tylko coraz większa liczba traderów zwraca się do algorytmicznych metod handlu jako środka handlu, ale same algorytmy stają się coraz bardziej zaawansowane.\nNa obecnym rynku istnieje nieskończona liczba opcji dostępnych w tej przestrzeni rynkowej. Obejmują one handel robotami forex, które można kupić i zaimplementować bezpośrednio, po strategie automatycznego handlu oparte na społeczności, które można zastosować i wdrożyć samodzielnie za pośrednictwem wielu platform handlowych, jeśli broker forex umożliwia handel algorytmiczny.\nRóżne rodzaje handlu algorytmicznego\nMówiąc ogólnie, możemy podzielić handel algorytmiczny na cztery różne typy w oparciu o pożądane wyniki. Następnie zdefiniujemy to bardziej szczegółowo w najczęstszych strategiach stosowanych przez traderów, którzy angażują się w handel algorytmiczny.\nPatrząc na przegląd, jeśli chodzi o handel algo, możemy zdefiniować cztery ogólne strategie lub funkcje, które można wykonywać w ramach handlu algorytmicznego.\nStatystyczny handel algorytmiczny – ten rodzaj handlu algorytmicznego przeszukuje historyczne dane rynkowe w celu identyfikacji trendów i możliwości na podstawie znalezionych danych w porównaniu z bieżącymi danymi i trendami rynkowymi.\nAlgorytmiczna realizacja transakcji – ten rodzaj strategii służy do zwiększania szybkości i wydajności handlu, zazwyczaj poprzez wykonywanie transakcji tak szybko, jak to możliwe. Ten rodzaj handlu o wysokiej częstotliwości jest używany z dużym skutkiem przez scalperów w sektorze handlu forex.\nZabezpieczanie algorytmiczne – celem tego rodzaju handlu algorytmicznego jest zrównoważenie ekspozycji na określone obszary rynku w określonych warunkach. Wiele osób korzysta z tego rodzaju strategii w celu zabezpieczenia swoich portfeli lub w wielu usługach automatycznego równoważenia portfeli, które stały się bardzo popularne.\nJak korzystać z handlu algorytmicznego\nJeśli weźmiemy powyższe strategie jako ogólne funkcje, które może wykonywać handel algorytmiczny, umożliwia to wdrożenie wielu różnych rozwiązań lub sytuacji, w których możesz chcieć skorzystać z handlu algorytmicznego. Niektóre z poniższych strategii mogą być możliwe, jeśli zastosujesz strategie wymienione powyżej.\nPrice Action / Trend Follow – jest to jeden z głównych celów, do których używany jest handel algorytmiczny. Jest to również jeden z najprostszych. Korzystając z algorytmu, można porównać zarówno poprzedni trend rynkowy, jak i obecny trend rynkowy i wykorzystać je do identyfikacji zyskownych okazji handlowych.\nArbitraż – szczególnie w handlu na rynku Forex algorytmy mogą być używane do identyfikowania możliwości na różnych rynkach w celu wykorzystania różnic cen. Aby zastosować tę strategię, zazwyczaj będziesz potrzebować dwóch lub więcej kont brokerów forex. Możesz wtedy potencjalnie wykorzystać różnice cenowe między nimi, stosując handel algorytmiczny.\nSkalpowanie na rynku Forex – skalpowanie na rynku Forex polega na bardzo szybkim wchodzeniu i wychodzeniu z pozycji handlowych w ciągu dnia. Robiąc to, scalperzy starają się czerpać zyski z bardzo małych ruchów rynkowych w dowolnym momencie. Może to oznaczać niewielkie zyski dla niektórych inwestorów, ale korzystając z handlu algorytmicznego, możliwe jest angażowanie się w tysiące takich transakcji dziennie w znacznie szybszym tempie niż w przypadku handlu ręcznego.\nKorzyści z Algo-Trading na rynku Forex\nMając podstawowe podstawy co do tego, czym jest handel algorytmiczny i jak działa, możesz się zastanawiać, jakie korzyści może on ostatecznie przynieść tobie jako przedsiębiorcy. Oto kilka głównych korzyści związanych z handlem algorytmicznym na rynku Forex.\nLepsze ceny transakcji – Ponieważ handel algorytmiczny jest wstępnie ustawiony na wykonywanie transakcji na określonych poziomach, odbywa się to prawie automatycznie lub przynajmniej w znacznie szybszym tempie niż można to osiągnąć poprzez handel ręczny. Zwykle oznacza to, że masz znacznie większą możliwość wykonywania transakcji po najlepszej pożądanej cenie.\nOszczędność czasu – jeśli zastosowałeś algorytmiczną strategię handlową, możesz ją po prostu skonfigurować i pozostawić do pracy. Nie musisz tam być, aby to monitorować. Oznacza to, że oszczędzasz sobie niezliczoną ilość czasu za ekranem i wykonywaniem transakcji.\nBrak emocji – handel algorytmiczny jest całkowicie systematyczny. Zasadniczo jest to program komputerowy, który będzie podążał za danymi, dokładnie tak, jak polecisz. Nie pozostawia to miejsca ani na błąd ludzki, ani na podejmowanie decyzji emocjonalnych, które często mogą być kosztowne, jeśli handlujesz na jakimkolwiek rynku.\nJeśli chodzi o handel algorytmiczny, gdzie wcześniej być może trzeba było mieć zaawansowaną wiedzę z zakresu programowania komputerowego, aby wdrożyć niektóre strategie, teraz po prostu tak nie jest. Chociaż byłoby to pomocne, naprawdę możesz bardzo łatwo rozpocząć handel algorytmiczny, używając kodów innych członków społeczności lub wypróbowując inne dedykowane usługi robotów forex, które mogą uczynić całość bardzo łatwą.\nOstatecznie, jeśli chcesz skorzystać z bardziej swobodnego podejścia do handlu na rynku Forex, co z pewnością pozwoli Ci zaoszczędzić czas i może zwiększyć zwroty, warto rozważyć handel algorytmiczny.\nW miarę jak będziesz coraz bardziej angażować się w rynek forex, zdasz sobie sprawę, że istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na kursy walut w dowolnym momencie. Może to obejmować szereg czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Jednym z największych czynników określających kursy wymiany walut jest stopa procentowa danego kraju. Oba są przeplatane i patrząc na różnicę między stopami procentowymi w dwóch krajach, możesz nawet pomóc w wyznaczeniu przyszłego kursu wymiany. Jest to zgodne z teorią parytetu stóp procentowych, którą tutaj wyjaśnimy i zbadamy bardziej szczegółowo.\nNa najbardziej podstawowym poziomie parytet stóp procentowych oznacza, że nie powinieneś znajdować się w sytuacji, w której możesz więcej skorzystać z wymiany pieniędzy w jednym kraju i zainwestować je w innym, niż gdybyś zarabiał te pieniądze i inwestował je w swoim własny kraj, a następnie przeliczenie zysków na inną walutę.\nZanim przyjrzymy się przykładowi ilustrującemu ten punkt, ważne jest, aby zauważyć, że kurs terminowy jest integralną częścią teorii parytetu stóp procentowych, więc szybko podsumujmy różnicę między kursem spot i kursem terminowym w handlu na rynku Forex.\nKurs Spot: Jest to aktualny kurs wymiany waluty, jeśli handlujesz teraz na rynku Forex. Jako zwykły inwestor na rynku Forex, jest to kurs, który prawie zawsze zobaczysz opublikowany przez swojego brokera.\nKurs Forward: jest to kurs, który bank lub inna strona umowy zgadza się zapłacić za walutę w określonym czasie w przyszłości. Jest to kurs, który zobaczysz również, jeśli handlujesz kontraktami futures na Forex.\nPrzykład parytetu stóp procentowych\nKurs terminowy jest ważny, gdy mówimy o teorii parytetu stóp procentowych. Jako bardzo uproszczony przykład, nie powinieneś czerpać korzyści z wymiany dolarów amerykańskich na euro, a następnie inwestowania ich w Europie i zamiany z powrotem na dolary, bardziej niż gdybyś zainwestował pieniądze w USA, a następnie wymienił uzyskane zyski na euro.\nSzczegółowo opisując przykład, zakładając, że kurs kasowy wynosi 0,75 EUR za każdego dolara, otrzymasz 7500 EUR za wymianę 10000 USD. Zakładając również, że stopa procentowa w Europie wynosi 3%, zwrot po 1 roku wyniósłby 7720 EUR.\nJeśli miałbyś zachować te pieniądze zainwestowane w USA po wyższym oprocentowaniu, a następnie wymienić swój zwrot na euro pod koniec roku, skorzystałbyś z kursu forward. Zgodnie z teorią parytetu stóp procentowych oznaczałoby to ten sam wynik w wysokości 7720 EUR, gdy zastosowana zostanie formuła.\nW istocie teoria i przykład powinny pokazać, że różnica stóp procentowych między dwoma krajami powinna również odpowiadać różnicy między kursem kasowym i terminowym.\nParytet stóp procentowych z pokryciem lub bez pokrycia\nKiedy mówimy o parytecie stóp procentowych, możemy właściwie podzielić go na dwa różne typy. Są to parytet odsetek objętych zabezpieczeniem i parytet odsetek niepokrytych. Mówiąc najprościej, mówi się, że zabezpieczony parytet odsetek istnieje, gdy istnieje kontrakt typu forward, który zablokował terminową stopę procentową. Nie powinno to pozostawiać żadnej różnicy między tym, co jest zakontraktowane, a tym, co faktycznie się dzieje.\nNiezabezpieczony parytet stóp procentowych jest dokładnie odwrotny, ponieważ zazwyczaj nie ma tutaj kontraktów, które blokowałyby terminową stopę procentową. Parytet w tym przypadku jest po prostu oparty na oczekiwanym kursie spot w przyszłości. W związku z tym może wystąpić błąd i prawdopodobnie niewielka różnica między wynikiem formuły a rzeczywistym wynikiem. Mając to na uwadze, prognozy dotyczące stawek spotów w przyszłości wydają się być dość dokładne.\nDlaczego parytet stóp procentowych jest ważny?\nIstnieje kilka kluczowych powodów, dla których parytet stóp procentowych jest ważny. Pierwszą z nich jest zaprzestanie działań takich jak arbitraż na dużą skalę. Otóż, takie rzeczy z pewnością nadal się zdarzają, ale możliwości ich wystąpienia są znacznie ograniczone. Jest to jednoczesny zakup i sprzedaż waluty lub aktywów na dwóch różnych rynkach lub obszarach, wykorzystując krótkoterminową różnicę.\nMówiąc szerzej, uniemożliwia nie tylko handel detaliczny, ale także silniejszym traderom wykorzystywanie luk na rynku, które dawałyby im gwarantowany zwrot bez ryzyka. Z szerszej perspektywy, to co faktycznie spowodowałoby usunięcie integralności z rynku forex i innych w całych krajach lub regionach. Produktem ubocznym byłoby to, że kiedy handlowcy zaczęliby wykorzystywać te luki, na rynku nastąpiłyby ogromne i niestabilne wahania. Parytet stóp procentowych zapewnia pewien stopień pewności, że tak się nie stanie, a tym samym stabilność, na której inwestorzy mogą polegać.\nWciąż istnieją sytuacje, w których teoria parytetu stóp procentowych może być kwestionowana. Obejmują one pewne sytuacje arbitrażowe, szczególnie w sytuacji, gdy technologia i algorytmiczny handel na rynku Forex nadal się rozwijają, a handel carry trade od dawna stanowi wyzwanie dla formuły parytetu stóp procentowych, chociaż można to złagodzić w zależności od tego, czy jest on objęty ochroną, czy też nie.\nKoncepcja i formuła parytetu stóp procentowych może być taka, którą wielu w handlu na rynku Forex, nawet ci z większym doświadczeniem, uważa za skomplikowane. To prawda, przynajmniej w wartości nominalnej. Jednak dzięki pragmatycznemu podejściu staje się jasne, że sedno tej koncepcji jest stosunkowo proste i może nawet pomóc w dokładnym prognozowaniu przyszłych kursów walutowych, jeśli zostanie prawidłowo zastosowane. Jeśli angażujesz się w bardziej złożone sytuacje handlowe, w szczególności obejmujące wiele walut i regionów, posiadanie wzoru i jasne zrozumienie koncepcji parytetu stóp procentowych staje się niezbędne do osiągnięcia celów handlowych na rynku Forex.\nTags: będziesz musiał\tktóre mogą\tjeśli chcesz\tjeśli jesteś\nPowody posiadania wielu kont oszczędnościowych\njeśli maszstopy procentowebędziesz musiałmoże miećktóre mogąjeśli chceszjeśli jesteśważne jest


Transport różnych materiałów stwarza konieczność wprowadzania w tejże dziedzinie innowacyjnych metodzie. Drinkiem spośród niezwykle skromnych a pamiętających wykorzystanie w moc innych dziedzinach gospodarki są podajniki wibracyjne.\nDania te sprawują do transportu surowców zbrylonych, sypkich i starych, na niezbyt duże odległości. Lecz ich struktura zezwala na porównanie kilku podajników w połączenie szeregowe, takie podejścia umożliwiają wydłużenie drogi transportowej. Oferta producentów ma trzy pierwsze rodzaje przenośników, są to: przenośniki łańcuchowe, taśmowe, rolkowe i wibracyjne.\nPrzenośnik wibracyjny jest to wyposażenie w jakim surowiec zostaje przemieszczany, dzięki zastosowaniu jego bezwładności. Praca ich polega na skorzystaniu asymetrii ruchu, zwolnione tempo obracania się w przód i mocny powrót sprawiają, że materiał ulega przesunięciu. Transport przeprowadzany przy zastosowaniu takich urządzeń możliwy jest dzięki wykorzystaniu wibratorów będących różne częstotliwości drgań. Zabudowy tych instytucji są dobrane do wymogów mężczyzny oraz potrafią one stanowić boczne, wysokie lub dolne. Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań pozwoli jeszcze na wykorzystanie zabudowy podwieszonej i podpartej.\nPrzenośniki wibracyjne dzielą się również sposobem zasilania. Oferowane przez producentów dania są zasilane elektrycznie lub pneumatycznie. Oba te rozwiązania prezentują się niskim poborem zarówno prądu kiedy również powietrza, przy jednoczesnym zmniejszeniu poziomu hałasu.\nPodajniki wibracyjne są i używane w postaciach gdzie potrzeba wstępnej segregacji materiału, jego chłodzenia lub podgrzania, nawilżenia czy odwodnienia. Szerokie zastosowanie sprawia, że producenci tych instytucji zmieniają swoje produkty do jednych potrzeb zamawiającego. Uwarunkowane obecne jest sposobem surowców które będą transportowane, wydajnością oraz warunkami w których będą eksploatowane.\n« Produkty spozywcze fermentacji mlekowej\nJedzenie online ursynow»


Zawody Pasternik -\nPostautor: Derek Mak » 2016-08-24, 22:59\nW niedzielę kolejne zawody Arsenału na Pasterniku.\nCzarnoprochowcy też startują. Kto chce się sprawdzić przed MP to zapraszam do współzawodnictwa.\nRe: Zawody Pasternik\nPostautor: Derek Mak » 2016-12-15, 15:29\nOstatni raz w tym roku na Pasterniku. Jak zwykle zawody w niedzielę. Grupa strzelców CP zbiera się po 10 no to zapraszam jeszcze tych mniej zdecydowanych. Czas porywalizować po raz ostatni w tytm roku.\nRejestracja: 2016-08-17, 11:47\nSkontaktuj się z sp9wts\nPostautor: sp9wts » 2016-12-15, 19:12\nArsenału to chyba w sobotę wieczorem - zawody nocne a w niedzielę Srebrny Kur\nJeżeli wydaje ci się że masz racje to masz rację - wydaje ci się\n.22 LR / .32 S&W LWC / 9X18 / 9X18 /\nPostautor: marekpajer » 2016-12-16, 01:23\nDarek, bierz pistol i rewolwer+karabin. Chętnie zobacze Twój ryjek )\nPostautor: Derek Mak » 2016-12-17, 21:01\nNo to Pajerku znowu się zobaczymy :D\nPostautor: Derek Mak » 2017-12-16, 15:55\nRok minął i znowu mamy w niedzielę ostatnie zawody na Pasterniku\nSzykujcie się strzelcy Małopolski jutro będę z Wami rywalizował.\nPostautor: Derek Mak » 2018-05-11, 09:07\nW najbliższą niedzielę Srebrny Kur organizuje zawody, co powiecie na mały pojedynek ?\nWygrywa piwo ten co zdobędzie najwięcej punktów z broni długiej i krótkiej.\nNo ja będę i mam nadzieję, że i Wy też!\nAdam, Michał, Marki szykujcie się !\nRejestracja: 2011-11-30, 19:12\nPostautor: Maykito » 2018-05-11, 12:27\nDarku, drogi Darku, ja wyzwanie oczywiście przyjmuje lecz zmierzyć nam się przyjdzie chyba dopiero w przyszłym roku. Troszkie się ostatnio połamałem i wpierwej się musi wszystko ładnie pozrastać Chyba, ze zmierzymy się w Mariette z lewej reki, tylko ktoś uczynny musiałby mi na stanowisku nabijać Dragoon-a\nMyślę, ze Małopolanie nie zawiodą i na udeptanej ziemi Waść długo czekać nie będziesz. Tym bardziej, ze GPC tuz, tuz a i piwo w taka pogodę smakuje wybornie\nPostautor: Derek Mak » 2018-05-11, 15:40\nŁoj żeś Waść srogą przygodę musiał mieć skoro konowały musiały Ciebie do kupy poskładać.\nNa poważnie to zdrowia życzę i spokojnego zrastania kości i mam nadzieję, że i w tym roku tak w grudniu na Pasterniku wspólnie zamkniemy sezon czego Tobie i sobie życzę.\nPostautor: Maykito » 2018-05-12, 17:56\nAno byłoby miło Dzięki i powodzenia w Niedzielę!\nPostautor: Max Schreck » 2018-05-12, 22:41\nOdpuszczam jutrzejsze zawody, niestety obowiązki mnie dopadły. Widzimy się w Jaworznie za tydzień!


Inscenizacja historyczna w Wilczym Szańcu. O tych, którzy walczyli za wolną Polskę – Tygodnik Kętrzyński\nInscenizacja historyczna w Wilczym Szańcu. O tych, którzy walczyli za wolną Polskę\nDodano: 30 lipca 2018\nIn: Historia, Informacje, Kętrzyn\nZa tydzień, w niedzielę 5 sierpnia, w Wilczym Szańcu w Gierłoży odbędzie się bardzo interesujące widowisko historyczne. Miłośnicy historii będą mieli okazję zobaczyć inscenizację walk z okresu Powstania Warszawskiego.\nInscenizacja walk Armii Krajowej Kampinos z sierpnia 1944 roku zostanie zaprezentowana trzykrotnie. Widowisko będzie można obejrzeć o godzinach dwunastej, czternastej i szesnastej. Wystąpią w nim rekonstruktorzy z GRH 9PSK – Grupa Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Strzelców Konnych oraz GH Ostpreussen. Ponadto organizatorzy wydarzenia przygotowali wystawę i projekcję filmu poświęconego Powstaniu Warszawskiemu.\nGrupa Kampinos powstała na bazie różnych oddziałów AK, które w wyniku akcji „Burza” znalazły się na terenie Puszczy Kampinoskiej. W sierpniu i wrześniu 1944 grupa wiązała znaczne siły nieprzyjaciela, odciążając tym samym powstańczą Warszawę. Jej oddziały stoczyły 47 bitew i potyczek oraz przejściowo wyzwoliły spod niemieckiej okupacji centralną i wschodnią część puszczy, zamieszkaną przez kilka tysięcy osób.\nZdjęcie: W Wilczym Szańcu szykuje się nowoczesna lekcja historii. Fot. Radio Wnet\nZmiany w zasadach przekraczania zewnętrznych granic UE: Wracają szczegółowe odprawy\nDodano: 4 kwietnia 2017\nWielka „burza” o mały podatek. Radna przeciwna podwyżkom, burmistrz opuszcza sesję…\nDodano 30 lipca 2018\nSkojarzyłem sobie ,że to niecałe 3 miesiące od zamachu na wodza III Rzeszy w Prusach nastąpiło powstanie warszawskie.Czasem następuje zgodne myślenie u Polaków i Nienców,ale do tego wniosku doszedłem po prawie pół wieku.\n11 dni a nie 3 miesiące.


Literary Land: "Śmiercionośne Fale" Carrie Ryan\nTrudno jest mówić o fabule i o kolejnych wydarzeniach bez ryzyka zdradzenia tego, co w książce najciekawsze, zaskakujące i warte samodzielnego poznania, dlatego więcej wam nie powiem. Wiedzcie jedynie, że moje krótkie streszczenie to tylko początek tego, co znajduje się w książce, a wszystkie znajdujące się tam wydarzenia są zdecydowanie warte poznania. Książka przenosi nas do zupełnie innego świata. Świata, w którym nasłuchujemy jęków Nieuświęconych, w którym to my przed nimi uciekamy. Autorka wykreowała tam wspaniałe, bardzo realistyczne miejsce, do którego czytelnik w każdej chwili może się przenieść i zaznać chwil grozy, poczuć strach bohaterów, zagłębić się w ich rozterki.\nFabuła jest świetnie skonstruowana, poruszonych jest tam wiele wątków, dzięki czemu każdy znajdzie w niej coś dla siebie i jednocześnie się nie znudzi. Świetnie wykreowane postacie dodatkowo ubarwiają historię. Jedynym minusem, który rzuca mi się w oczy jest kolejny trójkącik miłosny, który pojawia się teraz w tylu książkach, że mam już tego dosyć. Chociaż tutaj sprawa wygląda trochę bardziej skomplikowanie i sama nie wiem jak cała sytuacja się rozwiąże. Jedyne co mi pozostaje to czekać no kolejną część, bo mam nadzieję, że jednak ukaże się w Polsce.\nKinga 28.07.2014, 17:14\nTom drugi też polecasz ? No to już chyba mam co robić , muszę zabrać się za tę książkę ;)\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:31\nHahaha, tak! Naprawdę bardzo przyjemnie się czyta, więc polecam ;)\nKylie Raven 28.07.2014, 18:36\nCzytałam trochę tom pierwszy w szpitalu, ale później uznałam, że jak na szpital jest to zbyt makabryczne i już nigdy nie wróciłam. Ale kiedyś to zrobię.\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:32\nRzeczywiście szpital może być słabą scenerią do tej książki. Ale mam nadzieję, że się nie zraziłaś przez to i jeszcze wrócisz :)\nNatalia Z 28.07.2014, 19:26\nOjej! Nie słyszałam jeszcze o tej serii. Dzięki że o niej piszesz. Zaciekawiła mnie, więc się nią zainteresuję :)\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:34\nCieszę się, że dzięki mnie się o niej dowiedziałaś!\nkuroneko_ne 28.07.2014, 19:28\nO serii słyszałam, ale jakoś nigdy mnie nie ciągnęło. Może jednak powinnam zabrać się za nią i zobaczyć co z tego wyniknie?! (:\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:37\nMnie zaczęło ciągnąć od razu jak usłyszałam tytuł! No w każdym razie mam nadzieję, że się skusisz :)\nUpadły czy Anioł 28.07.2014, 19:35\nJestem ciekawa tej serii, więc kiedyś po nią sięgnę :)\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:38\nCieszę się! I mam nadzieję, że Tobie też się spodoba. ;)\nWondeland OfBook 29.07.2014, 10:23\nMuszę pożyczyć pierwszą część od koleżanki :)\nCzuję, że mi się spodoba.\nAlicja Dominika 29.07.2014, 12:40\nFajnie, że jesteś już przekonana do przeczytania!\nKoniecznie daj znać jak napiszesz recenzje :D\nkasjeusz 29.07.2014, 14:25\nŚwiat przedstawiony prezentuje się intrygująco, ale ta wzmianka o trójkącie miłosnym nieco ostudziła mój zapał. ;)\nAlicja Dominika 29.07.2014, 17:12\nMyślę, że mimo to powinnaś przeczytać, trójkącik da się przeżyć. ;)\nmagnes 30.07.2014, 19:27\nokładka jak z jakiegoś filmu, mnie się mega podoba! ale... ten trójkąt???\nAlicja Dominika 30.07.2014, 20:06\nCo do okładki się zgadzam. ;D\nTrójkąt trochę studzi entuzjazm, rzeczywiście, ale da się to przeżyć... ;)\nSylwia Węgielewska 30.07.2014, 21:37\nCzytałam dwa pierwsze tomy tej trylogii. Tak jak i Ty cały czas mam nadzieję, że jednak ukaże się u nas ostatnia część. Głupio wręcz by było nie poznać finału historii :/\nAlicja Dominika 30.07.2014, 22:01\nGłupio to mało powiedziane! Oczywiście zostaję nieoficjalne tłumaczenie i czytanie po angielsku, ale to już nie to samo :c


Co się stało z Iwoną Wieczorek? ''Nie żyje. Wszystko wskazuje na to, że została zamordowana''\nIwona Wieczorek z mamą (fot. arch. prywatne)\nAngelika Swoboda 16.12.2018 22:00\nCzęść akt sprawy Iwony Wieczorek (fot. mat.prasowe)\nTo samo mówiła mi mama Iwony .\nMama Iwony Wieczorek podczas poszukiwań córki (fot. mat. Fundacji ''Na tropie'')\nNie twierdzę, że w policji jest jakiś spisek, że ktoś chroni zabójcę. Raczej, że doszło do szeregu zaniedbań i funkcjonariusze wzajemnie chronią własne interesy. Ktoś się może boi, że straci pracę albo awans, bo nie dopełnił obowiązków. Liczę jednak, że sprawa zostanie wyjaśniona po tym, jak jakiś czas temu zajęli się nią policjanci z krakowskiego Archiwum X.\nPoszukiwania ciała Iwony Wieczorek na terenie ogródków działkowych (fot. mat. Fundacji ''Na tropie'')\nIwona Wieczorek z psem Kiką (fot. arch. prywatne)\nPlakat o zaginięciu Iwony Wieczorek, okładka książki Janusza Szostaka (fot. mat.prasowe)


Korepetycje z języka niemieckiego w Ełku - 50 zł za 60 minut\nStrona głównaBartosz GawędzkiOgłoszenie korepetytora - język niemiecki\nJęzyk niemiecki50 - 120 zł / 60 min\nWieloletnie doświadczenie, doskonała znajomość współczesnego rynku oraz współpraca z najlepszymi z najlepszych – to wszystko sprawia, że nie mamy sobie równych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom otrzymujecie Państwo kompleksową ofertę w zakresie profesjonalnych warsztatów językowych. Opracowywany program zajęć bez wątpienia sprosta każdemu, nawet najtrudniejszemu wyzwaniu. Prezentowane rozwiązania są dedytkowane, nie tylko klientom indywidualnym czy pracownikom firm, ale również kadrze kierowniczej. Dodatkowo, umożliwiamy kontynuację kursu na kolejnych etapach.


Zima lubi dzieci najbardziej na świecie. Rodzicu - warto się z nią zaprzyjaźnić - Horizon-school.ru - Magazyn dla kobiet- horizon-school.ru\nBrrr. Mróz, śnieg, zimą najczęściej marzymy o tym, żeby uciec gdzieś, gdzie cały czas jest ciepło, gdzie można wygrzewać się w stroju na plaży i nie myśleć, ile warstw ubrań na siebie założyć.\nŚmieję się, że postrzeganie świata zmienia się wraz z wiekiem, bo przecież jako dzieci kochaliśmy zimę, a ona kochała nas. Jak tylko spadnie śnieg moje dzieci łapią sanki, lecą na górkę. Czekają z niecierpliwością na otwarcie lodowiska, a jak tylko trafia się okazja na wyjazd na narty – skaczą z radości pod sam sufit. Tak – zima lubi dzieci, a dzieci odwdzięczają się jej tą samą miłością. A my dorośli? Albo przypomnimy sobie ten stan fascynacji zimą i damy się ponieść jak dzieci zimowo – zabawowej aurze, albo będziemy przez kilka miesięcy chodzić z nosem na kwintę. Którą wersję wybieracie? Zdecydowanie polecam tę pierwszą.\nAle wiadomo – zima, to nie tylko zabawa, to także rodzicielskie dylematy – czy moje dziecko nie będzie chore, czy nie jest za cienko/za grubo ubrane, czy się nie przegrzeje, czy nie zmarznie. Chyba z powodu tych wątpliwości i tysiąca pytań, marzymy, by zima jak najszybciej odeszła w zapomnienie. Tyle tylko, że tak wcale nie nie musi być. Wystarczy, że zaczniecie przestrzegać kilku zasad, a kto wie – może pokochacie zimę tak samo, jak wasze dzieci?\nBoimy się o przeziębienia, katar, kaszel, a tak naprawdę, to przecież nie od aury zależy odporność naszego dziecka, o którą my – rodzice, powinniśmy dbać każdego dnia. Jak to robić najlepiej? Zwróćcie uwagę na to, co je wasze dziecko. Jak podaje lekarz Tadeusz Oleszczuk, odporność przede wszystkim osłabia tak zwane śmieciowe jedzenie i słodycze. Nie zawierają one żadnych witamin i minerałów, a jeszcze w organizmie dziecka je wypłukują. – Dlatego, żeby dbać o odporność dziecka, należy najzwyczajniej unikać tego, co nie dodaje mu zdrowia, a je osłabia i pogarsza – mówi Tadeusz Oleszczuk dodając, że nabiał może być także pułapką dla odporności naszych dzieci. – Niestety, wiele jogurtów zawiera sporo cukru, o napojach gazowanych nawet nie wspomnę.\nLekarz podaje, żeby zadbać o obecność warzyw w diecie naszego dziecka. – Oczywiście najlepsze są te kupione na sprawdzonym targu. Pamiętajmy, że zdrowa jest cebula, czosnek, pomidor, papryka. Starajmy się je przemycać jak najczęściej. Poza tym dzieci lubią buraczki, w których można przemycić kilka ząbków czosnku. do domowych metod walki z przeziębieniem należą przede wszystkim miód, czosnek i cebula, warzywa krzyżowe takie jak kalafior, jarmuż, kapusta, rzodkiewka, rzepa, a także kilka ziół i przypraw.\nOprócz diety ważny jest ruch. I to nie ten w domu, kiedy dziecko biega między pokojami, ale właśnie na świeżym, często mroźnym powietrzu. Ktoś spyta – właściwie dlaczego? Otóż przebywanie na mrozie usprawnia w naszych dzieciach mechanizm termoregulacji, który sprawia, że coraz lepiej będzie dopasowywać się do różnych warunków pogodowych. Ma to oczywiście olbrzymie znaczenie zwłaszcza zimą, gdy łatwiej o przeziębienie. Pamiętajmy, że im więcej jesteśmy z dziećmi na dworze, tym mniejsze ryzyko zachorowania. To nie muszą być od razu trzy godziny, ale wyjdźmy raz na pół godziny, raz na godzinę – nawet kilka razy dziennie.\nTylko co robić na dworze jak zimno i ciężko z placu zabaw skorzystać? Przypomnijcie sobie, co wy robiliście robić jako dzieci? Czasami wystarczyła zamarznięta kałuża, żeby się po niej poślizgać, a później sprawdzić wytrzymałość lodu, prawda? Jeśli spadnie śnieg – można iść na sanki, znaleźć fajną górkę, z której można pozjeżdżać. A może wybrać się na lodowisko? W końcu na naukę jeżdżenia na łyżwach nigdy nie jest ani za późno, ani za wcześnie. Myślę, że mało które dziecko chciałoby sobie po prostu zimą pospacerować. Chcecie wyjść na dwór? Zaplanujecie ten czas, by dla każdego z was był atrakcyjny.\nWiemy, co dziecko powinno jeść, co można robić na dworze, a i tak najbardziej drażliwym tematem zostaje – w co dziecko ubrać. Z wyjaśnieniami spieszy nasz ekspert Tadeusz Oleszczuk: – Hartować to znaczy, nie przegrzewać, ubierać na cebulkę, a jeśli dziecko jest bardzo aktywne, zrezygnować z dodatkowego swetra. Warto pomyśleć o bieliźnie narciarskiej, która odparowuje wilgoć, dzięki czemu dziecko nie marznie.\n, , czapka i wybiegajcie na spotkanie z zimą. Szykujecie się na ferie, zimowe wyjazdy, a może planujecie aktywnie spędzić czas w waszym mieście? Zajrzyjcie koniecznie Tam znajdziecie wszystko to, czego wasze dziecko potrzebuje zimą do ubrania. Jest ciepło, kolorowo i wygodnie.\nA kiedy już wrócicie z zimowych zabaw do domu, koniecznie przygotujcie herbatkę z imbirem lub sok z malin – oczywiście niesłodzony.


Kaplice kości, czyli człowiek w obliczu śmierci | Portal historyczny Histmag.org - historia dla każdego!\nTagi: Artykuły, Historia religii, Historia życia codziennego i obyczajowości, Zabytki, Afryka Subsaharyjska, Francja, Niemcy, Austria, Szwajcaria, Włochy\nOpublikowany: 2020-01-22 18:45\nŚmierć jest zjawiskiem nieuniknionym. Wynika ona z natury istot żywych, a każdy z nas wcześniej czy później podda się jej władzy. Jednocześnie sama myśl o przemijaniu wywołuje w ludziach poczucie dyskomfortu, głęboko skrywanego lęku lub paniki. Kaplice kości są miejscem, gdzie człowiek może skonfrontować się ze swym strachem, oswoić myśli o śmierci, a także być świadkiem niecodziennej – zarówno fascynującej, jak i makabrycznej –formy sztuki.\nKaplica Czaszek w Czermnej, części Kudowy-Zdroju (fot. Merlin, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported).\nW Europie przez wiele stuleci w miejscach grzebalnych istniała praktyka zbierania resztek ludzkich kości, aby następnie oczyścić je i z szacunkiem złożyć do jednego wspólnego miejsca – ossuarium. Termin wywodzi się od łacińskiego słowa ossua oznaczającego kości. Mogła być to budowla lub pomieszczenie przykościelne w którym znajdowały się szczątki ludzkie. Zazwyczaj funkcjonowało ono w obrębie cmentarza. Ossuarium mogło też przyjmować formę intencjonalnie stworzonego miejsca na ziemi cmentarnej, gdzie składano kości zmarłych.\nZmiany, które kreowały podejście do śmierci w kolejnych epokach, również zmieniły podejście do miejsc, w których składano kości. Wydaje się, że główne przesłanie przetrwało i mimo różnych wyobrażeń na temat śmierci i jej przeżywania, ossuarium nadal pozostało formą dialogu między żywymi i zmarłymi.\nBracia kapucyni założyli swój konwent w Palermo na Sycylii ok. 1565 roku. Idea zbudowania katakumb towarzyszyła im niemal od momentu powstania. Początkowo zmarłych chowano na cmentarzu, ale bracia po odkryciu, że ciała nie uległy tak znaczącemu rozkładowi przenieśli je do podziemi klasztoru i w pewien sposób wcielili je znów do zakonu.\nKrypta Kapucynów w Palermo (fot. Mark Benecke, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported).\nBudynek klasztoru znajduje się na spokojnym placu. Towarzyszy mu cmentarz, który zaczął sprawnie działać dopiero w XIX wieku. Wejście znajduje się trochę na uboczu. Schodząc schodami na dół człowiek nie jest przygotowany na to, że za chwilę przekroczy przejście do innego wymiaru, w którym dominującą rolę przejmują zmarli.\nPierwszym wrażeniem jest przestronność i nieoczekiwana w takich miejscach jasność. Korytarze są bardzo długie i wysokie. Na każdej ze ścian ustawiono rzędy umarłych. Wszystkie przyjmują pionową postawę, a ich marne szczątki przytrzymywane są za pomocą prętów i gwoździ. Widok ten z jednej strony budzi przerażenie, ale również zmusza do zadumy nad przemijaniem.\nKorytarze są podzielone na duchownych i osoby, które za życia zajmowały się odmienną profesją. Najczęściej byli to lekarze i prawnicy, ale też m.in. żołnierze. Osobną ścianę otrzymały również kobiety, a w jednej z bocznych kaplic znajduje się miejsce przeznaczone dla młodych panien, których życie wygasło jeszcze przed zawarciem małżeństwa. Miały one być nieskazitelną ozdobą wśród rozkładu, ale z czasem same mu się poddały. Kaplica dziewic jest chyba jednym z miejsc, które najbardziej potęguje strach. Same szczątki go jednak nie wywołują – bierze się on ze świadomości, że te niegdyś młode dziewczęta, które zgodnie z tradycją przybrane są w białe suknie i wianki, stanęły na granicy i nie zdążyły jej przekroczyć. Jest to więc pierwotny strach przed śmiercią i zbyt szybkim przemijaniem, bo czy nie ma lepszego miejsca, aby się nad tym zastanawiać? Osobne miejsce otrzymały również ciała dzieci, które znajdują się w niewielkiej kaplicy. Ich małe ciałka, na wzór pozostałych, w większości także są przymocowane do wapiennych ścian katakumb. Małe zwisające ciałka dzieci dziś raczej przypominają upiorne lalki z filmów grozy, dlatego zwiedzający może w tej kaplicy czuć się dość nieswojo.\nZabalsamowane zwłoki Rosalii Lombardo, zmarłej w 1920 roku. Stan z 1982 roku (domena publiczna).\nChyba najbardziej niezwykłym zjawiskiem wśród postępującego rozkładu jest przypadek Rosalii Lombardo – małej śpiącej królewny. Gdyby nie trumna oraz zabrudzone kurzem i wiekiem poduszki i prześcieradła, można by pomyśleć, że ta mała dziewczynka zasnęła wczoraj. W 1920 roku Rosalia zmarła na zapalenie płuc mając zaledwie dwa latka. Zrozpaczony ojciec poprosił o pomoc słynnego balsamistę Alfredo Salafiego. Wykonał on swoją pracę tak doskonale, że dziewczynka po dziś dzień wygląda jakby nadal tkwiło w niej życie. Jej ciało zachowało się w praktycznie nieskazitelnym stanie. Przetrwały również włosy i rzęsy. Dziś jest postrzegana i traktowana niczym mała bogini – jej obraz zapada w świadomość, gdyż ukazuje cienką linię, która dzieli życie i śmierć.\nNajstarsza zawieszona w Palermo mumia pochodzi z 1599 roku i należy do mnicha Silvestro da Gubbio. Zastanawiające jest skąd w Palermo wziął się w ogóle zwyczaj balsamowania zwłok? Z jednej strony mógł to być czysty przypadek – zauważono, że wapienne ściany katakumb oraz odpowiedni mikroklimat tego miejsca sprzyjają ich zachowaniu. Z drugiej strony Sycylia jest miejscem wielokulturowym, dlatego można pokusić się też o teorię, że jest to obyczaj obcy, ale zasymilowany. Być może mumifikacja również była echem dawnego, jeszcze przedchrześcijańskiego rytuału, który opierał się na magicznej mocy zmarłych, która była w stanie pomóc śmiertelnikom wkroczyć w zaświaty. Ta ostatnia koncepcja jest nawet rozsądna, jeżeli weźmiemy pod uwagę kaplicę w Palermo. Trudno w końcu poradzić sobie z uczuciem, które wzbudzają umieszczeni tam zmarli – wydają się być zatrzymani w pół kroku w podróży przed wiecznością. Miejsce to jest obdarzone magiczną aurą, ukazującą uniwersalne zmagania między życiem i śmiercią. Może rzeczywiście w tym sensie jest to granica, która nie rozdziela, lecz łączy świat żywych ze światem martwych.\nParyskie katakumby można uznać praktycznie za drugie miasto znajdujące się we władaniu zmarłych. Wskazuje na to ich powierzchnia – olbrzymie ossuarium rozciąga się na obszar 770 hektarów oraz długość 50 kilometrów. Katakumby powstały na miejscu dawnych, wyeksploatowanych wapiennych kamieniołomów Denfert-Rochereau. Geneza ich powstania wiąże się głównie z przeludnieniem miasta, a tym samym przeludnieniem cmentarzy. Król Ludwik XVI ze względów sanitarnych, obawiając się kolejnej epidemii dżumy, zlecił architektowi odpowiedzialnemu za renowację tuneli w kamieniołomach, aby ten zaczął znosić tam szczątki ludzkie z „Cmentarza Niewiniątek”. Ten najstarszy i zarazem największy paryski cmentarz ze względu na przesyt zwłok miał zakaz zakładania nowych pochówków już w 1780 roku, a w 1785 oficjalnie go zamknięto. Ludwik XVI chciał, aby wielkie miejskie cmentarze stopniowo były likwidowane i przenoszone do nowopowstałych katakumb. Miało to choć w małym stopniu rozwiązać problem higieny, a być może nawet zlikwidować problem epidemiologiczny.\nPrzenoszenie wszystkich ludzkich szczątek do Paryskich Katakumb zakończyło się dopiero w 1860 roku. W 1810 roku Louis-Étienne Héricart de Thury postanowił zrealizować swój projekt uporządkowania zgromadzonych kości. Chciał przekształcić to bezkształtne ossuarium w niezwykłe mauzoleum, które potem będzie można udostępnić zwiedzającym. Chciał, aby miejsce to zmuszało do refleksji nad przemijaniem.\nWyłożone kośćmi wnętrze katakumb parskich (fot. Jorge Láscar, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic).\nDo roku 1995 samodzielne zwiedzanie katakumb było legalne. Dziś jest to możliwe jedynie w ramach wycieczki z przewodnikiem. Trasa, która obejmuje zwiedzanie jest zaledwie ułamkiem tego, co można w Paryskich Katakumbach zobaczyć. Wejście do nich znajduje się przy stacji metra Denfert-Rochereau. Przed wejściem do Katakumb znajduje się napis: „Stój! To zejście do imperium śmierci”. Sama trasa obejmuje około 2 kilometrów, a zwiedzanie trwa 45 minut. Wśród „atrakcji” można zobaczyć fasady z czaszek oraz kości, niekiedy ułożonych bezwładnie, ale i przyjmujących kształty krzyża lub serca. Zwiedzający będzie mógł również podziwiać rzeźby, a nawet kaplice stworzone z ludzkich szczątek. Katakumby Paryskie przytłaczają. Korytarze z kości ludzkich ciągną się bez końca, choć to nie powinno nikogo dziwić, skoro zawarty jest w nich zbiór około sześciu milionów kości.\nKaplica św. Michała w Hallstatt\nW austriackim miasteczku Hallstatt na stromych skałach góry Hallberg stoi niewielki dwunastowieczny kościółek pod wezwaniem świętego Michała. W jego piwnicy znajduje się mała kapliczka, która równie dobrze mogłaby sprawować funkcję karneru, czyli miejsca w którym składano ludzkie szczątki po likwidacji grobów. Tradycja karnerów czy też kostnic – miejsc przeznaczonych na wtórny pochówek kości – była kiedyś powszechna, dziś jest już jednak zapomniana. Kaplica św. Michała jest więc tym bardziej miejscem wyjątkowym, zważywszy, że znajduje się w niej największa kolekcja malowanych czaszek.\nW przybliżeniu znajduje się tam około 600 czaszek, co jest prawie połową całkowitego zbioru znajdującego się w kostnicy. Liczba ta jest i tak zwodnicza, gdyż szacuję się, że na przełomie wieków kaplica mieściła ok. 4000 czaszek. Spora część zawartości ossuarium została z pewnością przeniesiona i poddana badaniom antropologicznym.\nCzaszki w kaplicy św. Mikołaja w Hallstatt (fot. Balou46, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International).\nKolekcja halsztackich czaszek jest cennym źródłem do badań genetycznych – są one ustawione grupami, które reprezentują ich więzi rodzinne. Ponadto każdej z czaszek towarzyszą dość kompletne informacje o dacie narodzin, zawarciu małżeństwa i zgonie. Przechowywane są one w księgach parafialnych, a zawarte w nich zapisy sięgają nawet XVII wieku. Jest to doskonała sytuacja, aby odtworzyć rodowody, ocenić stopień pokrewieństwa, a także ustalić, czy pewne cechy fizyczne są dziedziczone genetycznie.\nCzaszki ułożone są w rzędach na drewnianych półkach kaplicy, pod którymi starannie poukładano kości długie. Oprócz imienia i daty śmierci spisanych na czole, czaszki zdobiono przeróżnymi motywami. Najbardziej klasycznym wzorem były okalające wieńce, które w zależności od płci przybierały postać kobiecych kwiatowych wianków oraz surowszych, przeznaczonych dla mężczyzn, wiązanek liści bluszczu lub laurów. Niektórym przedstawieniom roślinnym nadawano szczególne symboliczne znaczenie. Róża przywoływała na myśl miłość, bluszcz z kolei wieczne życie. Liście laurowe oznaczały zwycięstwo, a liście dębu chwałę. Inne motywy są ściśle związane z symboliką memento mori. Z przodu kaplicy znajdował się ołtarz z krzyżem. W tym miejscu ustawiono czaszki o najbardziej niezwykłym i bogatym zdobieniu – przy samym krzyżu znajdowały się dwie, z których oczodołów wypełzywały węże.\nFormy dekoracji czaszek z kaplicy w Hallstatt bywają bardzo oryginalne (fot. Wolfgang Sauber, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International).\nUłożenie czaszek, obserwacja motywów i zdobień, jakie na nich występują, również jest pewnym elementem narracji o człowieku. Przekazują nam one opowieść o życiu, obyczajach i ówczesnym stosunku do śmierci. Widząc samą czaszkę, czasem już nie widać w niej człowieka. W przypadku tych zdobionych halsztackich można śledzić daty, a czasem nawet wypisane profesje. Tworzy to wyobrażenie o ludzkiej historii. Zdobienia nadają wrażliwości i pozwalają dostrzec uczucie, jakim bliscy darzyli zmarłego.\nMożna się zastanowić, dlaczego taka forma ossuarium nadal funkcjonuje. Wynika to przede wszystkim z pragmatyzmu, determinowanego formą ukształtowania terenu, ograniczającą przestrzeń cmentarną. Zmarli nie mogą pozwolić sobie na komfort wiecznego spoczynku w jednym kawałku ziemi. Powtórny pochówek jest nieunikniony, gdyż po jakimś czasie należy zwolnić kwatery nowym grobom. Podobno kiedyś próbowano składać trumny pionowo, ale pomysł z Domem Kości okazał się znacznie praktyczniejszy.\nKościół w Nyamata – pomnik pamięci\nW przeciwieństwie do innych przedstawionych powyżej przykładów, kościół w Nyamata w Rwandzie jest pomnikiem pamięci. Krwawa historia tego miejsca jest nadal żywa, gdyż rozgrywała się ona stosunkowo niedawno – sięga roku 1994 i wydarzeń związanych z ostatnią falą ludobójstwa w Rwandzie, kiedy to Hutu w najokrutniejszy możliwy sposób dziesiątkowali społeczność Tutsi.\nŚwiątynie podczas pogromów, które zresztą nie pierwszy już raz zdarzały się na tych ziemiach, stanowiły tradycyjnie miejsce schronienia. Niestety tym razem ów azyl okazał się piekłem. W małym kościółku w Nyamata stłoczyło się ok. 10 tysięcy Tutsi. Nie mieli oni szans w starciu z granatami, które Hutu wrzucali każdym możliwym otworem. Ci, którym udało się przetrwać pierwszą falę, nie mieli już szans w drugim starciu. Każdy, który przeżył atak, zostawał z miejsca zamordowany w niezwykle bestialski sposób.\nWnętrze kościoła w Nyamata (fot. Dave Proffer, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic).\nOdwiedzając Nyamata Memorial Site z początku wstępuje się do kościoła. Pierwsza rzecz, która zwraca uwagę to ławki. Znajdują się na nich stosy brudnych szmat, które w rzeczywistości były ubraniami ofiar. Jest ich ogrom. Następnie uwagę przyciąga ołtarz, a raczej materiał, który go pokrywa. Widnieją na nim plamy krwi. Każdy metr kwadratowy tego miejsca jest świadectwem bezsensownego okrucieństwa, którego był w stanie dopuścić się człowiek. Ceglane ściany wnętrza kościoła nadal są pokryte krwią ofiar, widać w nich ślady kul i odłamków granatu.\nSchody prowadzą do kostnicy, znajdującej się w piwnicy pod kościołem. Miejsce to pokryte jest białymi kafelkami i jego sterylna czystość tworzy kontrast z tym, co spotyka się nad nią. Uwagę zwraca wystawiona trumna. Znajdują się w niej zwłoki kobiety, która została zgwałcona, a następnie wbita na pal. Jej przykład ukazuje, jak daleko byli w stanie posunąć się Hutu w swej bezsensownej nienawiści. Na poziomie powyżej trumny w szklanej szafce ustawione są półki, które zawierają wiele czaszek i kości oraz kilka eksponatów. Wśród nich można wyróżnić karty, po których mordercy Hutu rozróżniali Tutsi.\nZa kościołem znajduje się duży metalowy dach, który osłania dwie krypty, będące jednocześnie masowymi grobami. Szczątki ułożone są na dwóch wysokich rzędach półek. Od podłogi do sufitu znajdują się kości i czaszki ofiar ludobójstwa. Na niektórych zachowały się ślady pęknięć i dziur pozostawionych przez maczety i inne „narzędzia” zwyrodnialców.\nCzaszki zamordowanych Tutsi (fot. Dave Proffer, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic).\nSzczątki ludzkie znajdujące się w tej świątyni mają przypominać o niewyobrażalnej zbrodni od której świat odwracał oczy – niech więc teraz patrzy i przypomina sobie o własnej winie. Ciekawe jest, że wnętrze świątyni ozdobione jest fioletowymi i białymi szatami, które są symbolicznymi kolorami Rwandy, a jednocześnie barwami żałoby oraz nadziei.\nPrzedstawione powyżej kaplice kości są przede wszystkim miejscami, w których człowiek w tych zabieganych czasach może choć na chwilę oderwać się od codzienności i poświęcić się refleksji nad przemijaniem. Jest to bardzo trudne, gdyż w naszej epoce śmierć została poddana totalnej marginalizacji. Ludzie nie chcą o niej myśleć ani rozmawiać. Takie doświadczenie mogłoby dla wielu z nas być jednak wyzwalające.\nKoudounaris Paul, The Empire of Death. A Cultural History of Ossuaries and Charnel Houses, Thames & Hudson, Londyn 2014.\nToynbee Arnold, Człowiek wobec śmierci, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973.\nVovelle Michel, Śmierć w cywilizacji Zachodu. Od roku 1300 po współczesność, Słowo, obraz, terytorium, Gdańsk 2004.