Uncategorized Archives - Komora hiperbaryczna w Gdańsku - OxyMedica\noxymedica 30/03/2021 14/04/2021 Uncategorized\n5 nawyków, które niszczą Twoje zdrowie i przyspieszają starzenie\noxymedica 16/12/2020 18/02/2021 Uncategorized\nZgodnie z najnowszymi doniesieniami naukowców nie jesteśmy niewolnikami genów. To dobra informacja, bowiem oddaje nam sprawczość i czyni nas – nie naszych rodziców ani dalszych przodków – osobami najbardziej odpowiedzialnymi za nasze własne zdrowie. Genetyka królowała w nauce w XX wieku, jednak entuzjazm naukowców dość szybko opadł w zderzeniu z niemożliwością genetycznego wyjaśnienia występowania większości chorób i zachowań. Jak bowiem w zgodzie z genetyką wytłumaczyć, że bliźnięta jednojajowe (posiadające ten sam genom) tak często różnią się pod względem charakteru czy też zapadalności na różne dolegliwości? I tutaj odpowiedzi dostarcza epigenetyka, która bada relacje między kodem genetycznym a czynnikami środowiskowymi. W ten sposób opisuje mechanizmy i skutki modyfikacji ekspresji genomu bez zmiany jego struktury i z tego względu epigenetyka nazywana jest „drugim kodem”, kodem ponad genami, i zdaje się stanowić ogniwo łączące w organizmie naturę i kulturę. Aby uzmysłowić sobie, jak bardzo epigenetyka może różnicować rozwój osobników wyobraźmy sobie ul z pszczołami, którego to osobniki w uderzający sposób obrazują wzajemne oddziaływania pomiędzy genomem a środowiskiem. Pomimo identycznej sekwencji genetycznej królowe pszczół i robotnice różnią się diametralnie pod względem zachowania, fizjologii i wyglądu. Dla przykładu – królowa może wyprodukować aż 2000 jaj jednego dnia, podczas gdy robotnice są bezpłodne; robotnice spędzają swoje dni na kolekcjonowaniu pyłku, walce z napastnikami i szukaniu pożywienia podczas gdy królowym dostarczane jest pożywienie, a ich głównym zadaniem jest składanie jaj w celu utrzymania roju i wystarczającej ilości robotnic. Królowe są też pięć razy większe niż robotnice, a ich długość życia dwudziestokrotnie dłuższa. Co więc jest odpowiedzialne za tak znaczne różnice? Okazuje się, że pożywienie. Larwy zarówno królowej, jak i robotnic, są początkowo karmione mleczkiem pszczelim. Jednak robotnice są dość szybko odstawiane od tego pokarmu i przerzucają się na dietę pyłku i nektaru. Królowe tymczasem karmią się mleczkiem od stadium larwalnego aż po całe dorosłe życie. A co jest takiego szczególnego w mleczku pszczelim? Badania pokazują, że zawiera w sobie składniki inhibitujące specjalny enzym (cytosine methyltransferase), który metyluje zasady cytozyny w DNA pszczół. Naukowcy, poprzez zmniejszanie ekspresji poziomów tego enzymu w larwach pszczół byli w stanie uzyskać taki sam efekt, jaki daje dieta bogata w mleczko pszczele i spowodować, że larwy mające być robotnicami zyskały cechy typowe dla królowej. Jest to dość skrajny przykład, ale genialnie ukazuje ideę epigenetyki zgodnie z którą geny nie są wyrocznią i to my sami, poprzez nasze własne wybory, wpływamy na to, jak zostaną odczytane. Dlatego dysponując taką wiedzą warto przyjrzeć się swoim nawykom i zastanowić, czy sprzyjają optymalnej ekspresji naszych genów a tym samym gwarantują nam pełne zdrowie i optymalny przebieg procesów starzenia.\nA jakie dokładnie nawyki mogą działać odwrotnie? Jakie niepozornie niewinne zwyczaje, którym ulegamy, mogą wpływać niekorzystnie na nasze zdrowie i przyspieszać proces starzenia?\nJedzenie jest podstawową potrzebą naszego organizmu. Jednak we współczesnym świecie, w którym jedzenia mamy pod dostatkiem i z każdej strony atakowani jesteśmy zaleceniami dotyczącymi najlepszej dla nas diety czasem trudno jest zachować zdrowy rozsądek i w sposób optymalny zaspokajać potrzeby naszego organizmu. Zgodnie z badaniami osoby żyjące długo w optymalnym zdrowiu opierają swoją dietę w dużej mierze na nieprzetworzonych, lokalnych produktach oraz rzadko kiedy doprowadzają do nadmiernej podaży kalorii w stosunku do zapotrzebowania na nie. Słynny badacz zajmujący się starzeniem dr David Sinclair spośród wszystkich praktyk sprzyjających długowieczności najbardziej zaleca opuszczanie posiłków, czyli jedzenie rzadziej, a przy okazji ograniczenie kalorii. Okazuje się bowiem, że szlaki i geny długowieczności aktywowane są w warunkach deficytu energetycznego lub innego stresu (skrajne warunki pogodowe, ćwiczenia fizyczne dużej intensywności). To właśnie te pozornie niesprzyjające dla nas warunki zapewniają naszemu organizmowi regenerację na głębokim, komórkowym poziomie. Warto pamiętać również, że spożywanie dużej ilości cukrów oraz produktów przetworzonych powoduje duże skoki glukozy i insuliny, co z kolei niesie ze sobą niekorzystne konsekwencje rozregulowując metabolizm a w dłuższej perspektywie prowadząc do rozwoju stanów zapalnych, cukrzycy, obniżenia odporności oraz chorób neurodegeneracyjnych. Efekty te widoczne są już w samym wyglądzie mózgu. Zgodnie z badaniem przeprowadzonym przez naukowców z Cambridge1 mózg osób z nadwagą przypomina swoim wyglądem znacznie starsze mózgi osób szczupłych. Nasze mózgi zmniejszają swoją objętość wraz z upływem czasu i jest to proces w pełni naturalny, jednak naukowcy zauważają, że otyłość może mieć wpływ na przebieg tego procesu. W badaniu przeprowadzonym przez Cambridge Centre for Aging and Neuroscience badacze przyjrzeli się danym pochodzącym od 473 osób w wieku 20-87 lat. Rezultaty zostały opublikowane w dzienniku Neurobiology of Aging. Uwagę zwracano przede wszystkim na wpływ otyłości na strukturę mózgu u osób dorosłych. Dane zostały podzielone na dwie kategorie w zależności od wagi: u osób otyłych lub szczupłych. Zauważono uderzające różnice w objętości istoty białej w mózgach osób z nadwagą w porównaniu do ich szczuplejszych odpowiedników – istota biała osób z nadwagą była znacznie zredukowana. Po przyjrzeniu się danym naukowcy stwierdzili, że mózg osoby w wieku 50 lat przypominał mózg osoby starszej o 10 lat. Co ciekawe, zależności te obserwowano u osób w wieku średnim bądź starszych, co sugerowałoby, że nasze mózgi są szczególnie wrażliwe na zmiany począwszy od tego okresu.\nKażdej nocy w naszym organizmie zachodzą niezwykle ważne procesy. Bez nich nie bylibyśmy w stanie funkcjonować optymalnie. Sen regeneruje i naprawia skomplikowane mechanizmy naszych ciał. I związany jest z wieloma innymi procesami, które zachodzą w naszym organizmie całą dobę, również o poranku. Dlatego pragnąc mieć zdrowy, głęboki i w pełni regenerujący sen musimy przyjrzeć się temu, co robimy już od wczesnych godzin, a nie tylko wieczorem czy tuż przed snem.\nCzłowiek żyje w zgodzie z rytmami natury i bardzo ważna dla zdrowego snu jest korelacja z owymi rytmami. Najważniejszym elementem sygnalizacji w rytmie dobowym jest światło. O poranku wystawiając się na promienie słoneczne dajemy organizmowi sygnał, że czas działać. Światło stymuluje nasz organizm poprzez oczy, ale również skórę. Dlatego optymalnie jest wystawiać się na Słońce każdego dnia w godzinach porannych i przedpołudniowych i unikać ekspozycji na sztuczne, tzw. niebieskie światło w godzinach wieczornych. Kolejnym elementem sygnalizacji świetlnej jest brak oświetlenia, kiedy śpimy. Okazuje się, że proces snu zachodzi optymalnie w środowisku zupełnej ciemności. Już na kilka godzin przed udaniem się do łóżka nasz organizm zaczyna produkować melatoninę, czyli hormon snu. Jego produkcja jest największa jeśli w naszej sypialni panuje zupełny mrok.\nJedno z badań pokazuje, że już nawet jedna noc deprywacji snu u osób starszych powoduje szybsze starzenie komórek2. Osoby biorące udział w badaniu były albo pozbawiane całonocnego snu, albo budzone w nocy tak, że całkowity czas snu zmniejszano do 4 godzin. Wyniki badania pokazały, że spanie krótsze niż zalecane 7-9 godzin sprzyjało przyspieszeniu procesu starzenia u osób starszych. Co więcej, deprywacja snu u tych osób sprzyjała powstaniu takiego środowiska wewnętrznego, które sprzyjało wystąpieniu chorób.\nWiększość z nas za mało się rusza. Prowadzimy siedzący tryb życia, pracujemy przy biurku, jeździmy samochodami, a wieczorami relaksujemy się przed telewizorem. Nie jest to styl życia, jaki prowadzili nasi przodkowie i jaki w związku z tym jest optymalny dla naszego organizmu. Nawet jeśli dbamy o swoją kondycję i staramy się regularnie ćwiczyć większość czasu jednak spędzamy siedząc. Tymczasem nasze ciało stworzone zostało do ruchu i jego zrównoważone formy powinny nam towarzyszyć w ciągu dnia.\nBardzo ciekawe badanie związane z tym tematem3 przeprowadzono na University of California-San Diego (UCSD) pod kierownictwem dr Aladdina Shadyab’a. W pracy przebadano 1481 kobiet w wieku średnio 79 lat pod kątem związku długości telomerów leukocytów (leukocyte telomere length, LTL) a siedzącym trybem życia. Okazało się, że kobiety, które siedziały średnio 10 godzin dziennie miały biologicznie starsze komórki niż te, które spędzały w ten sposób mniej czasu i więcej ćwiczyły. Dokładniej, niska aktywność fizyczna sprawiła, że osoby z grupy niećwiczącej były o 8 lat starsze w porównaniu z grupą ćwiczącą. Dr Shadyab zaznaczył również, że kobiety, których tryb życia jest siedzący nie miały krótszych telomerów jeśli ćwiczyły minimum 30 minut dziennie.\n4. Zbyt intensywne treningi\nWe współczesnym świecie to brak ruchu zdaje się być większym problemem. Jednak są osoby, które ćwiczą zbyt intensywnie. Pamiętajmy, że nasz organizm najlepiej funkcjonuje w stanie równowagę, czyli po okresach intensywnego ruchu powinny występować okresy regeneracji organizmu, które są równie ważne. Trudno tutaj mówić o jakichś odgórnych zaleceniach, ponieważ nasza wytrzymałość zależna jest od bardzo wielu zmiennych takich jak płeć, wiek, kondycja, jednak warto pamiętać, że zbyt ekstremalny wysiłek podejmowany zbyt często, jeśli nie towarzyszą mu odpowiednie okresy regeneracji może powodować więcej szkód niż korzyści. Oczywiście siedzący tryb życia nie jest stanem optymalnym dla naszego zdrowia, jednak ruch może być zrównoważony. Wiele badań potwierdza, że bardzo korzystnym rodzajem ruchu dla naszego organizmu są po prostu spacery. Warto na tę kwestię spojrzeć również z perspektywy Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, która podkreśla, że człowiek dysponuje pewnymi odnawialnymi oraz nieodnawialnymi (urodzeniowymi) zasobami energii). Intensywny sport zużywa nasze zasoby energetyczne, które nie mogą wtedy zostać przeznaczone na regenerację naszego organizmu.Jeśli jesteśmy młodzi te zasoby są wciąż duże i nie odczuwamy negatywnych efektów ich nadużywania, jeśli jednak jesteśmy osobami starszymi może warto zastanowić się, czy nie lepiej byłoby zdecydować się raczej te te formy ruchu, które sprzyjają odnawianiu energii (takie jak łagodna gimnastyka tai chi na przykład).\nNasz wiek biologiczny najczęściej odbiega od naszego wieku chronologicznego – bywa, że pięćdziesięcioletnia osoba ma komórki czterdziestoletniej, a dwudziestoletnia biologicznie zbliża się do trzydziestoletniej. Korespondują z tym często wygląd i zachowanie – chronologiczni starsze osoby, których wiek biologiczny jest niższy, najczęściej tryskają energią i mają pozytywne nastawienie do życia. Mówi się, że wiek to jedynie i liczba i trudno się z tym nie zgodzić obserwując ludzi. Niektórzy z nas zostali obdarowani przez los dobrymi genami, co ma znaczenie. Ale zgodnie ze specjalistami geny jedynie w niewielkim stopniu przesądzają o naszym zdrowiu i o wiele bardziej istotne w tej kwestii okazuje się środowisko. Warto pamiętać, że to my sami stwarzamy nasze własne otoczenie. Poprzez nawyki i nastawienie do życia w dużej mierze decydujemy o tym, w jaki sposób będzie przebiegał proces starzenia dla nas. Ale i tak kluczowym elementem są nasze przekonania, to one bowiem determinują przyszłość, która do nas przychodzi. Jeśli wierzymy, że wraz z emeryturą przychodzi starość, jeśli obserwując znajomych i członków rodziny, którzy podupadli na zdrowiu wraz z wiekiem i ich rzekome zdrowie uwarunkowane jest od zażywania leków i wizyt u lekarza zaczynamy wierzyć, że taka musi być przyszłość każdego człowieka to wspieramy naszą energią pewną wizję rzeczywistości i tak właśnie ją kreujemy. Spójrzmy więc raczej na te osoby, które pomimo podeszłego wieku pozostają zdrowe i mentalnie młode. Są wciąż głodne nowych doświadczeń i otwarte na wszystko, co niesie im los. Nie utożsamiajmy się z liczbą w naszym dowodzie osobistym, bo ona niczego nie przesądza, co potwierdzają liczne historie ludzi, którzy w podeszłym wieku odzyskali zdrowie, odnaleźli prawdziwą miłość czy też zaczęli realizować swoje najgłębsze pasje.\nDlaczego anti aging to nie tylko przedłużona młodość, ale również – i przede wszystkim – optymalne zdrowie\noxymedica 09/11/2020 18/02/2021 Uncategorized\nAustralijski genetyk specjalizujący się w badach nad długowiecznością dr David Sinclair w swojej książce Lifespan: why we age and why we don’t have to? dość odważnie dowodzi (bazując na wieloletnich badaniach), że starzenie jest chorobą i że jesteśmy w stanie ją wyleczyć. Jego podejście koncentruje się nie tyle na kalendarzowym przedłużaniu życia, co na wydłużaniu okresu pełnej sprawności i zdrowia. I tym samym odpowiada na bardzo aktualny problem współczesnego świata – problem utraty optymalnej funkcjonalności w ostatnich dekadach życia. Problem ten dotyka coraz większej liczby osób i według Australijczyka możemy mu zapobiegać.\nMit dobrych genów\nWraz z utratą młodości zmienia się nie tylko nasz wygląd. Powszechne przekonanie każe nam wierzyć, że wraz z upływem lat po prostu normą jest doświadczanie różnych bolączek – deficytów kognitywnych, chorób chronicznych i ogólnej utraty sprawności. Szalony postęp w pewnych obszarach medycyny (leczeniu infekcji, nagłych urazów czy też transplantologii) już znacznie wydłużył średnią długość życia. Niestety jego jakość – dla dużej części – pozostawia wiele do życzenia. Obserwując społeczeństwa cywilizowanego świata możemy wręcz dojść do wniosku, że podeszły wiek wyklucza pełnię zdrowia, zaś te jednostki, którym udało się doczekać osiemdziesiątki w dobrej kondycji są jedynie przysłowiowymi wyjątkami potwierdzającymi regułę. Ale czy te „wyjątki” nie powinny być raczej drogowskazem i cenną informacją o możliwościach dostępnych dla każdego? W tym miejscu zapewne czytelnik może pomyśleć, że ci szczęściarze po prostu dostali w pakiecie dobre geny i to właśnie one są kluczem do ich zdrowia. Jednak najnowsze badania pokazują co innego. Informacja zawarta w genach jest jedynie pewnym potencjałem. Wyobraźmy sobie genom jako ogromne pianino o tysiącach klawiszy1. Poszczególne geny to klawisze. Każdy klawisz daje jakiś dźwięk. I w zależności od pianina będą się one nieco różnić w brzmieniu. Dla zawodowego pianisty istnieje wiele sposobów, by odegrać każdy poszczególny klawisz oraz jeszcze więcej sposobów na zagranie ich kombinacji, czyli całej melodii. O tym, które z nich będą miały szansę wydać dźwięk, decyduje pianista. W tej metaforze pianistą jest epigenom i to właśnie on poprzez najróżniejsze procesy produkuje melodię naszego życia – wybierając, które geny aktywować, a które pozostawić w uśpieniu. Dlatego genom okazuje się jedynie pionkiem w tej grze i wiara w jego pełną sprawczość to zwykły fatalizm każący nam oddać nasze zdrowie w ręce czynników, na które nie mamy wpływu – to trochę tak, jakby obwiniać pianino, które może nie jest najlepszym modelem, ale nadaje się do powierzonej mu funkcji, w przypadku gdy to pianista nie potrafi wydobyć z niego żadnego sensownego dźwięku. Bo o ile na geny wpływu nie mamy, to już na epigenom – owszem. Dr Sinclair ocenia, że w kwestii naszego zdrowia i długości życia informacja genetyczna decyduje zaledwie w 20 %, epigenetyczna zaś w 80 %. Warto zatem mieć świadomość, co możemy zrobić dla naszego zdrowia i że o ile dobre geny pomagają w zdrowym życiu, przeważający wpływ na nie mają nasze nawyki, wybory żywieniowe i tryb życia, jaki prowadzimy.\nStarzenie jako choroba\nObecna medyczna definicja choroby podaje, że jest nią coś, co powoduje dysfunkcję lub niepełnosprawność i obejmuje mniej niż 50 % społeczeństwa. Ta definicja wykluczałaby starzenie ponieważ ono dotyczy większości ludzi. Dr Sinclair twierdzi, że podane rozgraniczenie jest arbitralne. I że starzenie, które powoduje postępującą utratę optymalnej funkcjonalności i ewentualnie śmierć powinno być rozpatrywane na takiej samej zasadzie, jak inne dysfunkcje dotykające mniejszości. Założenie, że wcale nie musimy się starzeć (a przynajmniej nie według znanego nam dotąd modelu) i że samo starzenie jest przyczyną pojawienia się większości chorób przekierowałoby naszą uwagę z wąskiego tunelu prewencji pewnych chorób na szerszy tunel optymalizowania zdrowia, zapobiegania procesom starzenia i tym samym prewencji większości chorób. Poprzez wyjaśnienie molekularnych i epigenetycznych mechanizmów odpowiedzialnych za starzenie dr Sinclair dowodzi, że możemy opóźnić, a nawet odwrócić ten pozornie nieodwracalny proces. Do tej pory naukowcy badający mechanizmy starzenia podawali coraz to nowe oznaki tego procesu podkreślając, że jeśli będziemy w stanie im zapobiegać, opóźnimy sam proces starzenia i towarzyszące mu choroby2. Tych oznak na przestrzeni lat wyłaniało się coraz więcej i obecnie jako najważniejsze wymieniane są:\n-niestabilność genetyczna spowodowana zniszczeniami w DNA\n-skracanie telomerów, czyli zakończeń chromosomów\n-modyfikacje epigenomu kontrolującego, które geny mają być włączane a które wyłączane\n-zaburzenia w proteostazie, czyli homeostazie białkowej\n-rozregulowane wykrywanie składników odżywczych (ang. nutrient sensing) spowodowanie zmianami metabolicznymi\n-akumulacja starych komórek zombi (ang. senescent zombielike cells), które powodują stan zapalny u zdrowych komórek\n-wyczerpanie komórek macierzystych\n-zakłócenia w komunikacji międzykomórkowej i produkcja molekuł zapalnych\nI o ile dr Sinclair zgadza się, że nauka dzięki swej dociekliwości była w stanie wyłowić te oznaki starzenia i podawać nam coraz to nowsze metody radzenia sobie z nimi, to wciąż brakowało jej pewnej nadrzędnej odpowiedzi – a mianowicie, dlaczego w ogóle się starzejemy?\nStarzenie jako utrata informacji\nDr Sinclair dość odważnie stwierdza, że odnalazł pierwotną przyczynę prowadzącą do pojawienia się wszystkich oznak starzenia. Tą przyczyną miałaby być utrata informacji – informacji, która czuwa nad zdrowiem naszych komórek mówiąc im, które geny powinna, na przestrzeni życia, odczytywać. Starzenie w takim rozumieniu byłoby utratą przez komórki ich zdolności do czytania odpowiednich genów w odpowiednim czasie przez co nie byłyby one w stanie pełnić swoich funkcji. W dłuższej perspektywie proces ten miałby skutkować utratą tożsamości przez komórki i ich degeneracją, a w konsekwencji tego – zaburzeniami w całych tkankach i organach. W organizmie mamy dwa rodzaje informacji – cyfrową (digital) i analogową. Informacją cyfrową jest nasz genom, którego trwałość wynosi ok. 80 lat. Ale informacja analogowa, którą jest nasz epigenom, jest mniej trwała i narażona na zakłócenia. Modyfikacje epigenetyczne są bardzo złożone i to one odgrywają kluczową rolę w ekspresji cech genetycznych. Inaczej niż genom, który pozostaje zasadniczo niezmienny w większości komórek organizmu, epigenom jest produktem o bardziej ograniczonych wzorcach ekspresji genów podczas całego rozwoju oraz jest także w pewnym sensie elastyczny i podlega dynamicznym zmianom w odpowiedzi na różne czynniki. Wykazuje też podatność na regulacje wewnątrz- i zewnątrzkomórkową w stanie fizjologicznym – na przykład regulacje przez interakcje komórka-komórka lub przez sąsiadujące komórki oraz w sytuacji zmian warunków środowiska, na które podatne są takie molekuły jak cytokiny, czynniki wzrostu czy hormony. Możemy zatem stwierdzić, że epigenom wyraża umiejętność adaptacyjną organizmu objawiającą się ekspresją wybranych cech fenotypowych. W celu zilustrowania reakcji epigenomu z genomem możemy posłużyć się metaforą komputera – składowe komputera byłyby genomem, modyfikacje epigenetyczne zaś stanowiłyby oprogramowanie, które kontroluje jego działanie3. Epigenom mówi nowo powstałym komórkom, jakimi komórkami mają być i pozostać, czasem przez dziesięciolecia – jak to ma miejsce w przypadku indywidualnych neuronów w mózgu czy pewnych komórek odpornościowych. To właśnie dzięki tej informacji neuron nie staje się pewnego dnia komórką wątroby, zaś dzieląca się komórka serca nie produkuje dwóch komórek nerek. Bez informacji epigenetycznej komórki bardzo szybko utraciłyby swoją tożsamość, a konsekwencją tego byłaby utrata funkcjonalności i stopniowa degeneracja tkanek i organów.\nSirtuiny (zwane również białkami Sir2, silent information regulator 2) to grupa białek enzymatycznych mających zdolność wyciszania genów starzenia. Pierwszą sirtuinę wyizolowano w 1984 r. z drożdży. Badania nad nimi zaczęto prowadzić w latach 90. XX wieku i dowodzą one ich obecności u prawie wszystkich organizmów. Sirtuiny odgrywają istotną rolę w bardzo wielu procesach w organizmie. Biorą udział w potranslacyjnej modyfikacji innych białek, wyciszaniu transkrypcji genów, stymulowaniu mechanizmów naprawczych jak również w regulacji dużej ilości procesów metabolicznych. Coraz to liczniejsze dowody pokazują, że odpowiednie sterowanie ich aktywnością za pomocą aktywatorów chemicznych czy też odpowiedniej diety może spowalniać procesy starzenia oraz wydłużać życie. Sirtuiny stoją na samym szczycie systemu kontroli komórkowej czuwając zarówno nad naszym rozmnażaniem, jak i naprawą DNA. Przez miliony lat wyewoluowały, by w sposób optymalny zarządzać naszym zdrowiem i przetrwaniem. Wyewoluowały również w ten sposób, że potrzebują cząsteczki zwanej NAD+. Związana z wiekiem utrata tej molekuły i konsekwentnie – zmniejszenie aktywności sirtuin zdaje się być główną przyczyną dlaczego nasze organizmy chorują w późniejszym wieku, a nie, gdy jesteśmy młodzi. NAD+ to dinukleotyd nikotynamidoadeninowy, a plus w nazwie oznacza formę utlenioną. Składa się z adeniny i nikotynamidu. Jest to rodzaj koenzymu znajdującego się w każdej komórce ludzkiego ciała. Jest on niezbędny do wytwarzania energii w organizmie, regulacji kluczowych procesów komórkowych oraz do prawidłowej pracy mitochondriów.\nmTOR i AMPK\nOkazuje się jednak, że nie tylko sirtuiny odgrywają kluczową rolę w procesach starzenia. Innym bardzo ważnym szlakiem jest kinaza mTOR, czyli ssaczy cel rapamycyny, której funkcją jest regulacja wzrostu i proliferacji komórki. Podobnie jak w przypadku sirtuin, aktywność mTOR jest regulowana poprzez podaż pokarmu. I tak samo jak w przypadku sirtuin, w sytuacji deficytu energetycznego mTOR daje komórkom sygnał do zwolnienia aktywności i poprawy mechanizmów przetrwania poprzez pobudzenie naprawy DNA, zmniejszenia stanów zapalnych wywoływanych przez starzejące się komórki i recykling zużytych białek. Kiedy warunki są sprzyjające mTOR nadzoruje wzrost komórki – sprawdza, ile aminokwasów jest dostępnych i ile w związku z tym może być zbudowanych białek. W sytuacji mniej sprzyjającej mTOR zmusza komórki do spowolnienia intensywności podziałów i zużywania starych komponentów komórki dla zachowania energii i przedłużenia przetrwania w procesie zwanym autofagią. Gdy nasi przodkowie miliony lat temu nie mieli co jeść i musieli przetrwać spożywając niewielkie ilości pożywienia to właśnie wyłączenie szlaku mTOR pozwalało im przeżyć.\nKolejnym szlakiem zaangażowanym w długowieczność jest AMPK (kinaza aktywowana 5’AMP), który wyewoluował aby działać w warunkach niskiego poziomu energii. Podobnie jak w przypadku sirtuin i mTOR wiemy wiele, jak kontrolować jego aktywność. Wszystkie te mechanizmy obronne aktywowane są w odpowiedzi na stres biologiczny. Nie chodzi tu jednak o bardzo silny stres, który ma niszczące działanie na komórkę. Chodzi tu o taki rodzaj stresu, który aktywuje geny długowieczności bez uszkadzania komórki. A takim stresem są odpowiednie ćwiczenia fizyczne, głodówki, diety niskobiałkowe oraz ekspozycja na zimno i gorąco. Wszystkie te metody są metodami hormetycznymi i pomimo tego, że stresują organizm, to wcale mu nie szkodzą, wręcz przeciwnie – wyzwalając odpowiednie mechanizmy obronne wzmacniają go.\nWszystkie te wyżej wymienione szlaki pełnią podobne role, reagują na deficyt energetyczny oraz wspomagają naprawę komórkową i DNA. Starzenie zaburza te szlaki prowadząc do rozwoju chorób. Co ciekawe, wszystkie one aktywowane są w warunkach deficytu energetycznego – biologiczny stres płynący z otoczenia jest dla organizmu sygnałem zaprzestania podziału komórek i włączenia programu naprawy. Metody modulujące te szlaki dają nam zatem klucz od zarządzania starzeniem na poziomie komórkowym.\nResweratrol i ksenohormeza\nPomysł, jakoby niskie dawki stresu (hormeza) działały protekcyjnie na organizmy nie odnosi się jedynie do świata zwierząt. Okazuje się, że również rośliny dojrzewające w niesprzyjających warunkach stają się silniejsze. Rośliny, które wystawiane są na działanie stresogennych czynników produkują specjalne molekuły uruchamiające ich endogenne mechanizmy obronne w celach protekcyjnych. Niektóre z czynników stresogennych dla roślin to odwodnienie, głód, inwazja szkodników czy też intensywne zmiany pogodowe. W momencie kiedy spożywamy pokarmy bogate w takie substancje również nasze mechanizmy zostają uruchamiane. Zjawisko to nazywa się ksenohormezą i wyjaśnia korzystne działanie polifenoli roślinnych na spożywające je organizmy. Chyba najbardziej popularną substancją, która działa na takiej właśnie zasadzie jest resweratrol pozyskiwany z winogron. Te substancje stymulują sirtuiny i pomagają nam osiągnąć podobne korzyści, jakie daje na przykład restrykcja kaloryczna bez konieczności ograniczania pokarmu.\nTo teraz, gdy wiemy już, czym – według najnowszych badań – spowodowane jest starzenie, możemy świadomie podejmować takie wybory, które będą spowalniać lub przyspieszać ten proces. A co dokładnie możemy zrobić? Dr Sinclair spytany o jedną najskuteczniejszą praktykę, którą mógłby zarekomendować w celu przedłużenia młodości bez wahania stwierdził – jeść rzadziej. Według niego standardowa, współczesna dieta składająca się z trzech posiłków wzbogaconych dodatkowo przekąskami na pewno nie służy aktywacji mechanizmów długowieczności. Oczywiście zalecenie to nie odnosi się do dzieci czy młodych osób, których organizm wciąż pozostaje w fazie wzrostu. Jednak osoby dorosłe, które ten etap mają już dawno za sobą powinny raczej z umiarem podchodzić do jedzenia. Być może stąd taka popularność w ostatnich czasach nurtu propagującego głodówki czy też Intermittent Fasting – takie modele żywienia, które pozwalają naszemu organizmowi uruchomić procesy naprawy komórkowej poprzez aktywację sirtuin, autofagii, szalików mTOR i AMPK. Warto też oczywiście zadbać o to, by nasza dieta była zdrowa i bogata w pokarmy sprzyjające tym procesom. A jakie są to produkty? Przede wszystkim rośliny bogate w polifenole stymulujące sirtuiny. Lista jest dość długa i znajdują się na niej: papryczka chili, kapary, oliwa z oliwek, czerwone wino, jarmuż, seler naciowy, gryka, rukola, lubczyk, daktyle, truskawki, orzechy włoskie, kurkuma, czerwona cykoria, czerwona cebula, natka pietruszki, zielona herbata.\nWięcej o teorii dr Sinclaira:\nDavid Sinclair, Lifespan ↩\noxymedica 27/07/2020 25/08/2020 blog, Uncategorized\nWiększość z nas zapewne chce żyć jak najdłużej w optymalnym zdrowiu. Ale wielu osobom może się zdawać, że starzenie i zdrowie nie idą ze sobą w parze – przecież to wraz z wiekiem właśnie ciało zaczyna odmawiać nam posłuszeństwa. Ale czy tak musi być? Na pewno nie unikniemy pewnych procesów starzenia się (które zachodzą w naszym organizmie od momentu narodzin), ale na sam przebieg tych procesów mamy ogromny wpływ. Chyba każdy z nas zdaje sobie z tego sprawę i mam nadzieję, że każdy z nas zna osoby, które pomimo podeszłego wieku są zdrowe i pełne energii. I żeby w ten sposób się starzeć musimy dbać o siebie i odpowiednio traktować nasze ciało, jak również inne wymiary naszej istoty. A zdrowie naszego całego ciała w dużej mierze zależy od sprawności naszego mózgu, bo to właśnie ten organ naczelny zawiaduje różnymi funkcjami w naszym ciele. Dlatego w dzisiejszym artykule podam Wam kilka sposobów pomagających utrzymać mózg w optymalnym zdrowiu poprzez poprawę neuroplastyczności i stymulację tworzenia nowych komórek nerwowych.\nKiedyś wierzono, że wraz z upływem czasu wszystkie funkcje kognitywne po prostu słabną. Sprawa jest jednak dużo bardziej skomplikowana. Owszem, pewne funkcje słabną już po 20 roku życia, inne natomiast mają swój szczyt dopiero gdy przekroczymy 40 lub jeszcze później1. Zgodnie ze zgromadzonymi i porównanymi przez neurobadaczy z MIT i Massachusetts General Hospital (MGH) w każdym wieku istnieją dla nas obszary intelektualne, w których możemy osiągnąć optymalne wyniki i takie, w których jesteśmy słabsi i raczej rzadko się zdarza, żeby osiągać szczyt we wszystkich tych obszarach jednocześnie2. I tak, okazuje się, że:\n-jeśli chodzi o umiejętność przetwarzania informacji to największą mamy ok. 18-19 roku życia\n-pamięć krótkotrwała ma swój szczyt ok. 25 roku i życia po czym zaczyna stopniowo słabnąć\n-krótkoterminowa pamięć wizualna ma swój szczyt ok. 30 roku życia\n-umiejętność rozpoznawania emocji innych ludzi ma swój szczyt ok. 40-50 roku życia\n-inteligencja skrystalizowana osiąga swój szczyt jeszcze później w życiu, zaś słownictwo w wieku 60-70 lat\nNasi przodkowie żyjący dziesięć tysięcy lat temu dziennie pokonywali dystans ok. 10-20 km3. I pomimo tego, że w dzisiejszym świecie promuje się sport i fitness i niektórzy do przesady poddają swoje ciała treningom, to ogólnie jako społeczeństwa ruszamy się dużo mniej. Niestety jednak, nie jesteśmy genetycznie zaprogramowani do siedzącego i leniwego trybu życia. Osoby, które ćwiczą, zwykle robią to z różnych powodów – dla zachowania odpowiedniej wagi, sprawności ruchowej czy też w celu zapobiegania chorobom serca, cukrzycy czy udarom. Zapewne jedynie garstka zdaje sobie sprawę, że ruch fizyczny działa bardzo korzystnie na zdrowie naszego mózgu. W modelach zwierzęcych ćwiczenia fizyczne wspomagają pamięć i uczenie się, sprzyjają neurogenezie oraz chronią układ nerwowy przed szkodami i chorobami neurodegeneracyjnymi4. Ćwiczenia fizyczne powodują spadek hormonów stresu oraz zwiększają liczbę neuroprzekaźników takich jak serotonina czy norepinefryna, znanych z przyspieszania procesowania informacji. Ćwiczenia wpływają korzystnie na wydzielanie neurotrofin (BDNF, IGF insulinopodobny czynnik wzrostu, FGF czynniki wzrostu fibroblastów).\nKorzystny wpływ ćwiczeń na układ nerwowy można obserwować w trzech obszarach:\nNeurogeneza – czyli powstawania nowych neuronów\nNeuroplastyczność – czyli poprawa funkcjonowania istniejących już neuronów\nNeurochemia – czyli uwalnianie neuroprzekaźników, które poprawiają funkcjonowanie mózgu\nĆwiczenia okazują się też bardzo skuteczne w walce z depresją. W jednym z badań5 autorzy podkreślali, że skuteczność ćwiczeń w walce z depresją okazała się porównywalna (przy czym pozbawiona negatywnych efektów ubocznych) do leczenia farmakologicznego. Zgodnie z innym badaniem, w którym wzięło udział blisko 34 tys. osób okazało się, że regularne ćwiczenia fizyczne o średniej intensywności chroniły przed wystąpieniem depresji6.\nMusimy też zdawać sobie sprawę, że są różne rodzaje ćwiczeń i że mają one odmienny wpływ na nasz organizm.\nI pamiętajmy, że sekretem w skuteczności ćwiczeń jest nie tyle ich ilość, ile konsekwencja w ich wykonywaniu i częstotliwość.\nOgólnie korzyści ćwiczeń fizycznych dla mózgu i układu nerwowego to:\nZwiększona ilość energii i lepsza uwaga\nZmniejszona „mgła umysłowa”\nZapobieganie chorobom neurodegeneracyjnym\nWarto też zdawać sobie sprawę, że nawet krótkie ćwiczenia (trwające 5 czy 10 minut) niosą ze sobą korzyści dla naszego mózgu. W jednym z badań7 przyjrzano się wpływowi krótkich ćwiczeń na skupienie i zapamiętywanie. W badaniu trzy grupy studentów oglądały wykład online. Jedna z grup zrobiła trzy pięciominutowe przerwy na delikatne ćwiczenia, druga grupa w tym czasie grała w gry wideo, natomiast trzecia oglądała wykład bez przerw. Okazało się, że osoby z grupy ćwiczącej miały znaczną przewagę nad pozostałymi grupami jeśli chodzi o zachowywanie uwagi oraz retencję informacji.\n2. Głodówka, IF oraz zdrowa dieta\nTo, co jemy oraz jak jemy ma ogromny wpływ na zdrowie naszego mózgu i chyba mało kto nie jest tego świadomy. Ciekawe jest jednak to, że to właśnie niejedzenie, czyli po prostu dłuższe przerwy pomiędzy posiłkami, przynoszą ogromne korzyści jeśli chodzi o nasz mózg, utrzymanie jego optymalnej pracy oraz regenerację. Nie od dziś wiadomo, że najczęściej ludzie z Blue Zones (czyli tzw. stref stulatków) stosowali jakąś formę restrykcji kalorycznej i po prostu jedli z umiarem. Posty znane są od wieków chyba głównie w kontekście religijnym, jednak jest on ściśle powiązany z dbałością o nasze fizyczne ciało. Oczyszczanie na poziomie duchowym koreluje z materią poprzez stymulację procesów detoksykacji i samonaprawy organizmu.\nW jaki sposób żywienie lub jego brak może zatem wpływać na nasz mózg? Otóż jeśli chodzi o jedzenie to powszechnie wierzymy, że mózg potrzebuje stałych dostaw glukozy dla optymalnego funkcjonowania. Moda na diety ketogeniczne i fala badań potwierdzających korzystne działanie tego typu żywienia dla naszego mózgu obaliła ten mit uświadamiając ludziom, że mózg doskonale czuje się na ketonach i mogą one stanowić dobre paliwo dla jego pracy. Twierdzi się, że nawet lepsze niż glukoza. Nie każdy jednak ma ochotę na tego typu dietę. Stosując bardziej tradycyjne formy żywienia warto jednak przede wszystkim pamiętać, że jeśli to węglowodany pozostają naszym głównym paliwem to poziom glukozy powinniśmy mimo wszystko starać się utrzymywać na raczej niskim i przede wszystkim w miarę stałym poziomie. Od dawno już wiadomo, że osoby chorujące na cukrzycę typu 2 częściej zapadają na schorzenia neurodegeneracyjne, demencję czy cierpią na różnego rodzaju dysfunkcje kognitywne. Do tej pory jednak kojarzono wystąpienie tych problemów z ich podeszłym wiekiem. Najnowsze badania pokazują, że niekorzystne zmiany w obrębie funkcjonowania układu nerwowego pojawiają się już dużo wcześniej przed zdiagnozowaniem choroby i są związane z wyższym poziomem glukozy na czczo oraz rozregulowaniem metabolizmu glukozy w ogóle8. Obecnie istnieje wiele dowodów potwierdzających, że stale podwyższony poziom glukozy na czczo jest związany ze zmniejszaniem się mózgu, progresywną utratą funkcji w wielu dziedzinach kognitywnych, rozwojem demencji oraz ostatecznie przedwczesną śmiercią.\nJeśli chodzi o odżywianie warto zatem pamiętać, by dostarczać naszemu organizmowi świeżeprodukty bogate w składniki odżywcze o jak najniższym indeksie glikemicznym. Dobrze postawić na produkty bogate w antyoksydanty, witaminy z grupy B i zdrowe tłuszcze. Z naszego jadłospisu powinniśmy usunąć przede wszystkim produkty przetworzone bogate w rafinowany cukier i tłuszcze trans.\nA teraz przejdźmy do korzyści z niejedzenia, czyli z głodówki, czy to krótkiej znanej jako Intermittent Fasting, czy też dłuższej, na przykład 36 godzinnej. Przede wszystkim post wspomaga pracę mózgu poprzez znaczną aktywację BDNF. Głodówka może podnieść poziom BDNF nawet o 400 %, ale wystarczy już IF w wymiarze 16:8, by wesprzeć neuroplastyczność oraz zastymulować produkcję nowych komórek mózgowych9. Głodówka nasila produkcję hormonu wzrostu, który działa neuroprotekcyjnie, chroni też przed zanikiem neuronów. Sprzyja też regeneracji i powstawaniu nowych neuronów10. Działa ochronnie na mózg i prewencyjnie w przypadku neurodegeneracji poprzez aktywację procesu autofagii, który oczyszcza blaszki amyloidowi i zmniejsza stany zapalne11.\nBadania pokazują, że deprywacja snu ma niekorzystny wpływ na uczenie się, upośledza umiejętności kognitywne oraz obniża czas reakcji. Równie mocno sen połączony jest z pamięcią. W czasie snu usuwane są z mózgu zbędne produkty przemiany materii i okazuje się, że jest to proces kluczowy dla zachowania zdrowia tego organu. Jednak jeśli jesteśmy pozbawieni snu proces ten zostaje zaburzony i komórki nerwowe odpowiedzialne za usuwanie toksyn zaczynają atakować zdrowe tkanki.\nSen ma ogromny wpływ na pamięć. Gdy nasz mózg otrzymuje jakieś nowe informacje potrzebuje czasu, aby zapoznać się z nimi i je utrwalić. Proces ten zwany jest konsolidacją i opisuje przeniesienie informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. W jednym z badań poproszono uczestników o zapamiętywanie kart po czym podzielono ich na grupy i uczestnikom jednej z nich pozwolono na sen. Okazało się, że w grupie w której uczestnicy spali współczynnik zapamiętywania wynosił 85 %, zaś w grupie pozbawionej snu 60 %12.\nW badaniu z 2009 r. opublikowanym w dzienniku Science naukowcy zauważyli, że deprywacja snu sprzyja kumulacji szkodliwych blaszek w mózgu13. Jeśli zaś chodzi o głęboki sen, to wspiera on powstawanie BDNF, zaś bezsenność obniża poziom tego czynnika neurotroficznego14.\nPoza powyższymi zaburzeniami warto też zwrócić uwagę na zaburzenia oddychania podczas snu takie jak zespół bezdechu sennego. W wyniku badania, w którym obserwacji poddano 448 kobiet w wieku ok. 80 lat okazało się, że problemy z oddychaniem podczas snu prowadziły do deficytów kognitywnych15.\n4. Wspierające relacje z ludźmi oraz naturą\nKolejnym czynnikiem, który może mieć niezwykle pozytywny wpływ na nasz mózg jest kontakt z bliskimi oraz z przyrodą. Od dawna wiadomo, że ludzie którzy otaczają się grupą przyjaciół i mają częstsze kontakty z innymi ludźmi są zdrowsi i szczęśliwsi, ale badania potwierdzają również, że dłużej zachowują sprawność intelektualną, czyli że kontakty z innymi ludźmi po prostu działają neuroprotekcyjnie. Styczność z innymi osobami wymaga od naszego mózgu skomplikowanych operacji. Komunikacja z bliskimi, wczuwanie się w ich emocje, próba zrozumienia ich punktu widzenia i intencji – wszystko to wymaga od nas zachowania zdrowych i sprawnie działających obszarów mózgu.\nZgodnie z badaniem z 2007 r. przeprowadzonym wśród kobiet w wieku 78 lat i powyżej okazało się, że większa sieć kontaktów społecznych zmniejsza ryzyko wystąpienia objawów demencji u starszych kobiet16. Zgodnie z badaniem u tych kobiet, które codziennie kontaktowały się z innymi osobami występowało mniejsze ryzyko zachorowania na demencję. Przy czym warto podkreślić, że ten kontakt wcale nie musiał być osobisty – mógł odbywać się za pośrednictwem e-maili lub telefonu. Co było ważne natomiast, to pozostawanie społecznie i mentalnie połączonymi z innymi.\nDr. Denise Park z University of Texas Center for Vital Longevity uważa, że społeczne interakcje zmniejszają ilość czasu kiedy to mózg pozostaje nieskupiony w stanie, który ona nazywa „dziennym śnieniem”17. Lekarka uważa, że im jesteśmy starsi, tym trudniej przełączać się pomiędzy stanami śnienia na jawie a stanem skupionej uwagi, niezbędnej do wykonywania codziennych czynności. W związku z czym im bardziej starzejący się mózg pozostaje stymulowany i połączony z innymi, tym łatwiej jest tej osobie utrzymać produktywne i niezależne życie.\nW 2007 r. reporter National Geographic Dan Buettner wprowadził termin Blue Zones dla opisania pięciu miejsc na świecie, gdzie żyje najwięcej stulatków (Sardynia, Loma Linda, Penisula de Nicoya, Costa Rica, Icaria i Okinawa). W obszarach tych praktycznie nie występuje demencja. Oczywiście wszystkie one cechuje idealny, śródziemnomorski klimat, dieta bogata w warzywa i produkty nieprzetworzone, ciągła umiarkowana aktywność fizyczna, ale również – silne więzi społeczne i mocne poczucie wspólnoty. I bardzo możliwe, że to ten ostatni czynnik znacznie przyczynia się do zachowania tak dobrego zdrowia mózgu w tak sędziwym wieku jak sto lat.\nWspierających relacji nie warto jednak ograniczać do ludzi. Okazuje się bowiem, że również zdrowe więzi z naturą i spędzanie czasu na jej łonie przynoszą ogromne korzyści w sferze neurologicznej. Badania potwierdzają, że osoby mieszkające na terenach zielonych czy też spędzające czas na łonie natury mają lepsze samopoczucie, spędzają mniej czasu angażując się w negatywne myśli. Zgodnie z badaniem opublikowanym w PNAS w 2015 r. osoby, które przez 90 min. spacerowały w parku miały zmniejszoną aktywność mózgu w obszarze kory przedczołowej – obszarze łączonym z występowaniem depresji18.\nW ślad za badaniem opublikowanym w Psychological Science w 2008 r.19, zgodnie z którym oglądanie zdjęć natury mogło wpływać korzystnie na funkcjonowanie uwagi u młodych dorosłych, badanie z 2014 r. opublikowane w Experimental Aging Research pokazało, że uwaga wykonawcza (executive attention) widocznie się poprawiła, zarówno u osób starszych (64-79 lat), jak i u osób w wieku studenckim (18-25 lat), po krótkiej ekspozycji na zdjęcia przedstawiające naturę20.\nWarto też zdawać sobie sprawę z korzyści jakie dla naszego mózgu niesie praca w ogrodzie. Zgodnie z badaniem21 przeprowadzonym na 41 mieszkańcach lokalnej społeczności w wieku ok. 76 lat mieszkającej pod Seulem okazało się, że 20 minutowa niska bądź umiarkowana aktywność w ogrodzie warzywnym obejmująca takie czynności jak oczyszczanie działki, kopanie, nawożenie, grabienie, sadzenie i przesadzanie roślin oraz podlewanie znacznie zwiększała ilość BDNF i PDGF.\nZapewne każdy z nas słyszał o medytacji i jej dobroczynnym wpływie na zdrowie. Ta praktyka ma naprawdę długą tradycję i kojarzona jest chyba przede wszystkim ze wschodnimi ścieżkami duchowymi. Jednak medytacja to po prostu obserwacja umysłu i może ją wykonywać każdy, niezależnie od wierzeń, tak jak ćwiczenia fizyczne są elementem życia każdego, kto dba o swoje zdrowie. Od dawna osoby praktykujące medytację stanowiły interesujący obiekt badań, jednak to dopiero w ostatnich latach przybyło naukowych dowodów dokumentujących korzystny wpływ medytacji. Tutaj pragnę skupić się na tych potwierdzających wspomaganie funkcji kognitywnych.\nDługość życia zwiększyła się w ostatnich dziesięcioleciach w sposób znaczny. Niestety, często nie idzie to w parze z komfortem życia – z powodu coraz większej powszechności chorób neurodegeneracyjnych ostatnie dekady życia mogą uniemożliwić nam cieszenie się pełnym potencjałem życia. Objętość i waga naszego mózgu zaczynają się zmniejszać już w trzeciej dekadzie życia22. Strukturalne szkody prowadzą do stopniowych problemów w funkcjonowaniu i towarzyszy im zwiększone ryzyko umysłowych i neurodegeneracyjnych chorób. W miarę jak społeczeństwa się starzeją zwiększa się odsetek osób cierpiących na demencję czy też doświadczających problemów natury kognitywnej. Okazuje się, że medytacja może być skuteczną metodą zapobiegającą tym deficytom – istnieją liczne dowody potwierdzające jej korzystny wpływ w takich obszarach jak uwaga, pamięć, płynność językowa, funkcje wykonawcze tempo procesowania, ogólna elastyczność kognitywna czy też kreatywność23. Zgodnie z jednym z badań24 osoby medytujące średnio 20 lat zachowały większą objętość istoty szarej w mózgu, i o ile u starszych osób medytujących obserwowano pewną utratę istoty szarej w porównaniu z młodszymi medytującymi, to nie była ona tak znaczna jak utrata w przypadku osób niemedytujących.\nOkazuje się również, że medytacja ma korzystny wpływ jeśli chodzi o długość zachowywania uwagi. Zgodnie z jednym z badań25 w którym przebadano dwie grupy z których każda stosowała inny rodzaj treningu opartego na Mindfulness okazało się, że taki rodzaj treningu może poprawić behawioralne odpowiedzi związane z uwagą poprzez wzmacnianie funkcjonowania specyficznych elementów uwagi. Jedna z grup poprawiła umiejętność endogenicznego kierowania uwagi, podczas gdy druga grupa umożliwiła rozwinięcie i pojawienie się receptywnych umiejętności uwagi. Zgodnie z innym badaniem26 przeprowadzonym na pracownikach HR okazało się, że stosowanie treningu Mindfulness poprawiło umiejętność skupienia uwagi. Ponadto pracownicy praktykujący Mindfulness mieli lepszą pamięć jeśli chodzi o szczegóły przydzielonych im zadań w porównaniu z pracownikami nie praktykującymi medytacji. Jeśli natomiast chodzi o pamięć i zapobieganie chorobom neurodegeneracyjnym to okazuje się, że również w tym obszarze medytacja przynosi zaskakujące efekty. Jedno z badań27 opisuje rezultaty 12-minutowej praktyki medytacji Kirtan Kriya w poprawie pamięci osób cierpiących na pogorszenie funkcji poznawczych, zaburzenia kognitywne średniego stopnia oraz wśród mocno zestresowanych opiekunów spośród których wszyscy znajdowali się w grupie podwyższonego ryzyka zapadnięcia na chorobę Alzheimera. Ta metoda medytacji wymaga codziennej praktyki trwającej 12 minut podczas której medytacji towarzyszy mantra oraz naprzemienne ruchy palców (tzw. mudry) i jak potwierdzają badania poprawia ona pamięć.\nPonadto przegląd28 dwunastu różnych badań analizujący wpływ medytacji na procesy kognitywne w kontekście starzenia się, który objął prace opublikowane w Web of Science (1900 do teraz), PsycINFO (1597 do dziś), MEDLINE (1950 do dziś) oraz CABI (1910 do dziś) potwierdził pozytywne rezultaty różnych technik medytacji w takich obszarach jak pamięć, uwaga, funkcje wykonawcze, szybkość przetwarzania oraz ogólne procesy poznawcze.\nNeurofeedback jest to trening mózgu przy użyciu specjalistycznego sprzętu mierzącego fale mózgowe. Pierwotnie taki trening stosowali astronauci i profesjonalni sportowcy, ostatnimi czasy zyskuje on na popularności wśród reszty społeczeństwa. Nie bez powodu – wszak prawidłowe funkcjonowanie naszych fal mózgowych i umiejętność zarządzania nimi przekłada się na bardzo wiele aspektów naszego codziennego funkcjonowania: począwszy od dobrej pamięci i umiejętności koncentracji, przez zdrowy sen, kreatywność, zarządzanie stresem aż po tak prozaiczne funkcje jak chociażby koordynacja ruchowa. Wszyscy wytwarzamy te same fale mózgowe, ale każdy w innych wzorcach. Niestety nasz mózg może nauczyć się nieprawidłowych, to znaczy związanych z takimi dysfunkcjami jak chociażby ADHD, deficyt uwagi czy też niepokój wzorców i nieświadomie je powtarzać. Dzięki neurofeedbackowi widzimy, co robimy z naszym mózgiem, do jakich efektów nasze wzorce prowadzą i jak świadomie możemy je zmieniać na korzystne dla nas wzorce.\nDość popularne jest użycie neurofeedbacku w przypadku ADHD czy też PTSD. Mniej mówi się o jego korzystnym działaniu na funkcje kognitywne w ogóle. Zgodnie z badaniem29 przeprowadzonym wśród zdrowych studentów okazało się, że trening Neurofeedback spowodował zwiększenie objętości istoty szarej i białej w mózgu oraz mikrostrukturalne zmiany prowadzące do poprawy uwagi. Neurofeedback ma również pozytywny wpływ na pamięć. W wyniku jednego z badań30 okazało się, że ten trening znacznie poprawił wizualno-przestrzenną pamięć u 70 % badanych. Wśród badanych były zarówno osoby zdrowe jak i osoby, które miały za sobą udar i Neurofeedback okazał się równie skuteczny w poprawie pamięci w obu grupach.\n7. Pokarmy i suplementy\nIstnieją również substancje o udowodnionym korzystnym działaniu na mózg. Wiadomo oczywiście, że zdrowa i zbilansowana dieta dostarczająca wszystkich niezbędnych składników odżywczych jest bardzo ważna z wielu względów, a jednym z nich jest nasz układ nerwowy.\nSubstancje, które korzystnie działają na układ nerwowy:\n-flawonoidy – są to organiczne związki chemiczne spełniające w roślinach funkcje barwników, przeciwutleniaczy i naturalnych insektycydów oraz fungicydów. Dieta bogata w te związki wspomaga funkcje kognitywne i zwiększa produkcję BDNF.\n-kwasy tłuszczowe omega 3\nPowyższe informacje w wersji wizualnej:\noxymedica 26/05/2020 16/07/2020 blog, Uncategorized\nOtacza nas wiele obiegowych opinii. Takich, które powtarza prawie każdy i nikt już się nie pyta dlaczego. A szkoda, bo dociekliwy umysł powinien kwestionować wszystko i nie uznawać za prawdziwe czegoś tylko dlatego, że inni to robią. Odkąd zaczęłam interesować się zdrowiem przekonałam się, że również w tej sferze wiele jest tego rodzaju mitów – mitów, które uznajemy za prawdziwe tylko dlatego, że większość się z nimi zgada, choć nie potrafi wytłumaczyć dlaczego. Niektóre z nich są mniej szkodliwe, inne bardziej, są wśród nich takie, które budzą w nas zdumienie, bo tak bardzo zdają się odbiegać od naszych zdroworozsądkowych intuicji, innych nawet nie poddajemy w wątpliwość przekonani o ich prawdziwości. Jakie to mity? I dlaczego warto przestać w nie wierzyć?\nSłońce jest szkodliwe dla zdrowia\nCzytając prasę i internet łatwo natknąć się na informacje o rzekomej szkodliwości promieni słonecznych i na zalecenia, by – jeśli już wystawiamy się na ich działanie – zawsze stosować wysokie filtry. Zupełnie tak, jakby ta życiodajna przecież energia mogła w ułamku sekundy zabić nas swoim oddziaływaniem. I owszem, prawdą jest, że ze Słońca (tak jak i wielu innych korzystnych dla zdrowia substancji) należy korzystać z rozsądkiem i umiarem. Jednak wzbudzanie powszechnego, nieuzasadnionego i nadmiernego lęku przed Słońcem nie pozwala nam czerpać z jego życiodajnej i uzdrowicielskiej siły. A niesamowite właściwości lecznicze Słońca znane są od stuleci. Stąd w wielu kulturach Słońce jest czczone i uznawane za uosobienie Boga, a prastare teksty ze starożytnego Egiptu, Grecji czy też Rzymu obfitują w liczne opowieści o cudownym leczniczym działaniu Słońca. Hipokrates na przykład miał zwyczaj przepisywać kąpiele w słońcu jako metoda lecznicza w przypadku bardzo wielu schorzeń. Na wyspie Kos, gdzie mieszkał, posiadał duże solarium, w którym mógł aplikować swoim pacjentom, w ramach terapii, dużą ilość energii słonecznej. Rzymski uczony Aurulus Cornelius Celsus zalecał cierpiącym na melancholię by przebywali w przestrzeniach pełnych światła. W 1863 r. Florence Nightingale apelowała do architektów szpitali, by uwzględniali oddziały mocno oświetlane naturalnym światłem słonecznym.\nZgodnie ze szwedzkim badaniem1 opublikowanym w 2016 r. okazało się, że o ile kobiety które regularnie korzystały ze słońca miały wyższe ryzyko zachorowania na nowotwór skóry w porównaniu z osobami unikającymi słońca, to jednocześnie jeśli chodzi o śmiertelność w ogóle – wśród nich była ona niższa. Autorzy badania podsumowując stwierdzili, że unikanie słońca jest czynnikiem ryzyka zgonu porównywalnym do palenia papierosów. Ponadto zgodnie z innymi badaniami okazało się, że ekspozycja na promienie UVB chroni przed zachorowaniem na czerniaka (najgroźniejszy rodzaj nowotworu skóry). Jak donosi The Lancet2 osoby pracujące na zewnątrz mają zmniejszone ryzyko wystąpienia czerniaka w porównaniu z osobami pracującymi w pomieszczeniu, co sugeruje, że długotrwała ekspozycja na słońce może mieć działanie protekcyjne. Wyjaśnić taki stan rzeczy może fakt, że osoby pracujące w pomieszczeniach korzystają jedynie z promieni UVA (które mogą przenikać przez szyby), pozbawione promieniowania UVB, a to właśnie promienie UVA są odpowiedzialne za zniszczenie i nowotwory skóry.\nPonadto warto pamiętać, że poza podnoszeniem poziomu witaminy D ekspozycja na słońce ma inne korzyści. Są to:\n– odgrywanie istotnej roli w koordynacji rytmu dobowego zarządzającego wieloma kluczowymi funkcjami organizmu i zawiadującego produkcją melatoniny\n-leczenie wiele chorób skóry, takich jak łuszczyca, atopowe zapalenie skóry czy bielactwo\n-ochrona przed i zmniejszanie objawów stwardnienia rozsianego\n-zwiększanie poziomu energii\n-zmniejszanie bólu przy fibromialgii\n-regulowanie temperatury ciała\n-wspomaganie leczenia choroby afektywnej sezonowej\n-indukowanie wytwarzania tlenku azotu (NO), który działa ochronne na układ sercowo-naczyniowy, sprzyja gojeniu ran poprzez działanie antybakteryjne, ma również właściwości antynowotworowe\nWidzimy zatem, że rozsądne korzystnie ze Słońca jest niezbędne dla zachowania dobrego zdrowia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego. I jestem pewna, że intuicyjnie czuje to każdy z nas – wystarczy porównać nasze samopoczucie w jesienny, ponury dzień i w słoneczny, radosny dzień wiosenny.\n2. Tłuszcz jest niezdrowy i sprzyja tyciu\nOd jakiegoś już czasu tłuszcz ma raczej słabą reputację i przyjęło się obarczać go odpowiedzialnością za wiele problemów zdrowotnych oraz, oczywiście, nadwagę. Tymczasem są to w dużej mierze oskarżenia pochopne i najczęściej niesłuszne. Prawdą jest, że spożywanie jakiegokolwiek makroskładnika w nadmiarze najprawdopodobniej zaowocuje przyrostem wagi. Dlatego oczywiście nasza dieta musi być zbilansowana energetycznie. Jednak okazuje się, że spożywanie produktów bogatych w tłuszcze jako element zbilansowanej diety nie jest czynnikiem prowadzącym do nadwagi. Wręcz przeciwnie. Spożywanie ich może przyczyniać się do utraty zbędnych kilogramów (czego dowodzą efekty stosowania diety ketogenicznej czy niskowęglowodanowej) oraz wyregulowania nadmiernego i rozregulowanego spożywaniem produktów o wysokim indeksie glikemicznym apetytu.\nAle, oczywiście, nie każdy tłuszcz jest zdrowy (podobnie jak ma to miejsce w przypadku pozostałych makroskładników). Nie jest jednak też tak, że posiadający chyba najgorszą renomę tłuszcz nasycony jest najmniej pożądany. Wręcz przeciwnie. Tłuszcze nasycone powinny stanowić ważny element naszej diety. A samo przekonanie o szkodliwości tłuszczów nasyconych wiąże się z innym jeszcze mitem w obrębie tego, o którym tutaj mówimy – a mianowicie mitem o szkodliwości samego cholesterolu. Ten lipid jest niezbędny dla zdrowia i wbrew temu, co próbuje nam się wmówić, jego obniżony poziom jest znacznie gorszy w skutkach niż podwyższony. Warto jednak pamiętać, żeby przeanalizować cały lipidogram, bowiem tym, na co należy zwrócić uwagę i skorygować są podwyższone poziomy trójglicerydów i tzw. „złego” cholesterolu, czyli LDL. A tak naprawdę prawdziwym winowajcą większości negatywnych efektów zdrowotnych, o których wywoływanie oskarża się cholesterol, jest cukier. Dlatego nie bójmy się ani tłuszczów nasyconych, ani cholesterolu jeśli stanowią one składniki zdrowej i zbilansowanej diety.\nInne rodzaje tłuszczów, które są pożądane w naszej diecie, to tłuszcze jedno i – zwłaszcza – wielonienasycone. Do tłuszczów jednonienasyconych zalicza się między innymi oliwa z oliwek, dzięki spożyciu której dietę śródziemnomorską uznaje się za jedną ze zdrowszych diet na świecie. Tłuszcze wielonienasycone natomiast obejmują kwasy omega 6 oraz tak bardzo zalecane dla zdrowia kwasy omega 3 obecne w dużej mierze w oleju lnianym czy rybach. I wszystkie te rodzaje tłuszczów są bardzo ważne dla naszego organizmu i oczywiście tak jak we wszystkim – najważniejsze są ich właściwe proporcje i równowaga. Ale ponieważ w standardowej diecie przeważają kwasy omega 6 zaleca się uzupełnianie i zwiększanie ilości przede wszystkim kwasów omega 3.\nWidzimy zatem, że tłuszcz sam w sobie nie jest szkodliwy dla zdrowia. Ale jest taki rodzaj tłuszczu – i niestety jest to tłuszcz rozpowszechniony w naszej diecie – który prawie zawsze powinniśmy wyeliminować z naszego jadłospisu. Chodzi o tłuszcz trans. Istnieją dwa rodzaje tego tłuszczu – naturalnie występujący w produktach pochodzenia zwierzęcego (mleku i jego przetworach, wołowinie i baraninie) oraz w utwardzonych tłuszczach roślinnych. Te drugie są zawsze szkodliwe. Powstają w procesie przemysłowego uwodornienia olejów roślinnych. Za pomocą tej metody produkuje się na przykład margaryny, tłuszcze piekarnicze czy tzw. frytury do głębokiego smażenia. Izomery typu trans powstają również w wyniku przemysłowego długotrwałego ogrzewania olejów i smażenia w wysokiej temperaturze. Źródłem tych tłuszczów w naszej diecie są niskiej jakości tłuszcze zawierające częściowo utwardzone oleje, niektóre słodycze i wyroby cukiernicze takie jak cukierki, krakersy, herbatniki, wafelki a także żywność typu fast food smażona w głębokim tłuszczu zawierającym częściowo uwodornione oleje roślinne.\nWażnym problemem związanym z lękiem przed tłuszczem jest zastępowanie produktów tłustych produktami light. I o ile produkty naturalnie pozbawione tłuszczu (takie jak na przykład warzywa czy owoce) są ważnym i wartościowym elementem zbilansowanej diety, o tyle produkty sztucznie pozbawione tłuszczu najczęściej nie powinny w ogóle być jadane. Produkty light zwykle zawierają w swym składzie sztuczne dodatki, słodziki i inne ulepszacze, które profil potencjalnie wartościowego produktu zmieniają w niekorzystny dla naszego zdrowia.\nWidzimy więc, że nie ma sensu bać się tłuszczu. Wręcz przeciwnie. Warto pamiętać, że jest on bardzo ważny dla zachowania optymalnego zdrowia ponieważ:\n-stanowi doskonałe paliwo dla naszego mózgu\n-zapewnia wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witamina A, D, E i K\n-zdrowe tłuszcze obniżają poziom „złego” cholesterolu\n-zapewnia konwersję beta karotenu do witaminy A\n-stanowi substrat dla hormonów i budulec dla ścian komórkowych\n-dieta bogatsza w tłuszcz i uboższa w węglowodany uwrażliwia nasze komórki na działanie insuliny i leczy insulinooporność\n-kwasy tłuszczowe zawarte w maśle i oleju kokosowym wspomagają działanie układu odpornościowego\n-zdrowe tłuszcze zapewniają zdrowie naszego układu sercowo-naczyniowego\n3. Powinniśmy jeść często i mało\nWiększość artykułów na tym blogu i filmów na moim kanale podważa ten mocno zakorzeniony mit dlatego nie będę się na ten temat mocno rozpisywać. Wspomnę jedynie najważniejsze korzyści z zachowywania większych odstępów pomiędzy posiłkami (zwłaszcza wydłużania przerwy pomiędzy ostatnim posiłkiem dnia poprzedniego i pierwszym następnego):\n-poprawa metabolizmu i wrażliwości insulinowej\n-uruchamianie procesów autofagii\n-obniżanie poziomu cukru we krwi a tym samym stanów zapalnych\n-lepsza elastyczność metabioliczna\n-mniejszy głód w związku z mniejszymi wyrzutami insuliny i wahaniami cukru we krwi\n4. Komórki nerwowe u osób dorosłych się nie regenerują\nAż do drugiej połowy XX wieku w świecie nauki panowało przekonanie, że u osób dorosłych jakiekolwiek uszkodzenia mózgu nie podlegają regeneracji. Popularyzatorem tej teorii był Santiago Ramon y Cajal, który prowadząc badania tkanki nerwowej stwierdził: „W dorosłych ośrodkach nerwowych szlaki nerwowe są ustalone, zakończone, nie do zmienienia. Wszystko może umrzeć, nic nie zregeneruje”. Dopiero w latach 60. i 70. zaczęto na szerszą skalę podważać rewelacje Cajal. Wielu badaczy udowodniło empirycznie, że tkanka nerwowa jest zdolna do tworzenia nowych połączeń. Cecha ta zwana jest powszechnie neuroplastycznością. I choć nauka oficjalnie wycofała się ze swojego stanowiska to mam wrażenie, że wiele osób wciąż wierzy, że ich dorosłe mózgi bezpowrotnie zakończyły swój rozwój.\nTymczasem okazuje się, że mózg dorosłego człowieka wciąż się zmienia. I oczywiście wraz z wiekiem procesy neuroregeneracji zwalniają, ale pamiętajmy, że odpowiednim trybem i nawykami jesteśmy w stanie zachować sprawny i aktywny mózg bardzo długo. Świadczyć może o tym fakt, że osoby rozwijające się intelektualnie bardzo często przez całe swoje życie cieszą się sprawnie funkcjonującym mózgiem. Jest to dość powszechne wśród naukowców, filozofów, pisarzy – wszystkich tych, którzy poprzez nieustanną naukę i gimnastykę mózgu stymulują go do naprawy i progresu.\nA co sprawia, że nasze mózgi pozostają wiecznie młode? Jakie nawyki warto implementować w nasze życie by cieszyć się sprawnym układem nerwowym?\n-aktywność umysłowa – czytanie, pisanie, nauka języków, nauka gry na instrumencie, ćwiczenie pamięci\n-suplementy (kwasy omega 3, resveratrol, kurkuma, magnez, cynk, antyoksydanty)\n5. Spożywamy za dużo soli\nCzęsto spotykamy się z zaleceniami, by spożywać mniej soli. WHO zaleca mniej niż 5 g soli dziennie dla osób dorosłych (taka dawka dostarcza 2000 mg sodu). Od jakiegoś czasu stało się modne powtarzanie, że przeciętny człowiek spożywa zbyt dużo soli. I to nadmierne spożycie miałoby wiązać się z takimi stanami chorobowymi jak nadciśnienie, zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych czy udaru. Ciekawe jednak, że zgodnie z badaniami zbyt niskie spożycie sodu niesie ze sobą większe ryzyko niż zbyt wysokie. Oraz że zalecane spożycie sodu odbiega od tego, które – zgodnie z badaniami – jest optymalne dla naszego zdrowia.\nSól jest niezbędna dla prawidłowej pracy naszego organizmu. Jest źródłem pierwiastków, które są kluczowe dla pracy naszego organizmu. Oczywiście najważniejszym z nich jest sód. Spełnia ona następujące funkcje:\n-warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego regulując napięcie mięśniowe i wpływając na przewodzenie bodźców w układzie nerwowym\n-niezbędny dla utrzymania prawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej oraz ciśnienia krwi\n-wraz z potasem i chlorem utrzymuje odpowiednią równowagę kwasowo-zasadową (czyli pH)\n-uczestniczy w procesie transportu glukozy i aminokwasów przez błony komórkowe\nZbyt niski poziom sodu w organizmie może wywołać nieprzyjemne skutki takie jak:\n-zaburzenia koncentracji i trudności z pamięcią\n-obniżone ciśnienie krwi\nWarto też wspomnieć, że sól przyczynia się do zachowania optymalnego poziomu kwasu solnego w żołądku. Obserwuje się, że ludzie, którzy stosują diety o obniżonej zawartości soli często mają osłabione trawienie i cierpią z powodu niedokwasoty żołądka.\nPierwszym zarzutem, który wysuwa się aby obronić zalecenia spożywania mniejszej ilości soli jest ten o nadciśnieniu. Tymczasem zgodnie z badaniami spożycie większej ilości soli wcale nie musi wiązać się z podwyższeniem ciśnienia. Jednym z takich badań, na które warto się powołać jest badanie Framingham Offspring Study przeprowadzone pod kierownictwem profesor Lynn L. Moore i jej zespół naukowy z Boston University School of Medicine w Massachusetts3. Wydaje się ono bardzo miarodajne ponieważ jego uczestnicy byli poddani obserwacji przez 16 kolejnych lat. Moore i jego współpracownicy zebrali dane od 2 632 mężczyzn i kobiet w wieku 30-64 lat. Okazało się, że uczestnicy, którzy spożywali poniżej 2 500 mg sodu dziennie mieli wyższe ciśnienie niż osoby spożywające większe ilości. Badanie zwraca też uwagę na to jak ważne jest równoczesne spożywanie potasu. Badacze zauważyli, że osoby z najniższym ciśnieniem to były te osoby, które spożywały największe ilości sodu i potasu. I odwrotnie – ci z najwyższym ciśnieniem spożywali najmniej sodu i potasu. Podobne efekty zauważono w przypadku spożywania magnezu i wapnia.\nW innym badaniu z 2014 r.4 wykazano, że optymalnym spożyciem sodu dla zmniejszenia ryzyka zgonu i zachowania zdrowia układu sercowo-naczyniowego wynosiło 3-6 g (czyli więcej niż zalecane spożycie poniżej 2 000 mg). Okazuje się, że nie tylko wartości wyższe niosą ze sobą ryzyko, ale również wartości poniżej 3 g. Podkreślano również, że ważne jest równoczesne spożycie potasu.\nPamiętajmy zatem, by żadnych zaleceń nie brać jako prawdziwe tylko dlatego, że za takie przyjęło się je uważać. Dzisiejszy świat daje nam dostęp do informacji i każdy z nas ma szansę zweryfikować każde zalecenie. Pamiętajmy też, że warto słuchać naszej własnej intuicji. Zwłaszcza jeśli chodzi o wszelkie zalecenia zdrowotne. Bo oczywiście, w tej sferze istnieją pewne uniwersalne zasady, ale każdy z nas jest jednak odrębnym Wszechświatem, i to, co dobre dla niektórych z nas może nie sprawdzić się w przypadku innych.


Trendy ślubne w 2018 – co nowego? - Rozważna i Romantyczna\npost-template-default,single,single-post,postid-52536,single-format-standard,eltd-core-1.0.3,ajax_fade,page_not_loaded,,borderland-ver-1.12, vertical_menu_with_scroll,smooth_scroll,fade_push_text_top,paspartu_enabled,paspartu_on_top_fixed,paspartu_on_bottom_fixed,wpb-js-composer js-comp-ver-5.1.1,vc_responsive\nTrendy ślubne w 2018 – co nowego?\nZ nadchodzącym rokiem witamy nową energię i nowe trendy weselne. Nadchodzą też nowe panny młode! Jeśli do nich należycie, a przy tym uwielbiacie urządzać najmodniejsze przyjęcia i podążacie za stylowymi nowinkami, to mamy dla Was klika wskazówek, co będzie na topie w 2018 roku.\nZ sentymentem żegnamy trendy weselne, które obowiązywały w 2017 roku. Większość z nich po prostu uwielbiałyśmy: zielenie, miedź, kaktusy… Niemniej jesteśmy gotowe zanurzyć się w świecie ślubnych nowinek w 2018 roku, bo planowanie ślubu to przecież doskonała okazja do zaprezentowania swojego wyczucia stylu, a także znajomości tego, co najmodniejsze. Nadchodzący rok dla branży ślubnej to oczywiście podążanie śladami Meghan i Harry’ego, czyli niecierpliwe oczekiwanie na ich ślub w maju. Oprócz inspiracji najgorętszą królewską parą, z ekscytacją wyczekujemy nowego sezonu, zwłaszcza widząc świeże palety kolorów i nowatorskie materiały użyte w dekoracji. To co zatem będzie modowym wyznacznikiem w 2018?\nPierwszym i dominującym trendem w 2018 roku pozostaje zieleń, czyli greenery, ale podana w nieco innej formie. Najmodniejszym tłem dla zielonych dekoracji będą jasne lub przezroczyste namioty, które wprowadzą naturalny element i sprawią, że wszystko stanie się bardziej organiczne.\nKolejny trend, który jest nam szczególnie bliski to balony. Ten rodzaj dekoracji powinien już przestać kojarzyć się jedynie z przyjęciami urodzinowymi, a śmiało zagościć na Waszych weselach. Podczas wesela bowiem balonowy wystrój przypomina bardziej wystawną instalację artystyczną. Balony mogą być białe i kremowe zmieszane z metalikami, przez co zachowają elegancję, ale i nutkę zawadiackości. Świetnie sprawdzają się w aranżacjach sufitu lub ścian, tworząc urzekające i oryginalne tło fotograficzne.\nNowości pojawiają się także w papeterii ślubnej. Nastąpi chęć wykroczenia poza tradycyjny papier i skupienie się na różnych teksturach i materiałach takich jak choćby: tkanina, akryl, skóra, metal. Efekt wielowarstwowy jest interesujący i sprawia, że goście będą podekscytowani tym, co otrzymają.\nW dziedzinie papeterii równie modne będą zaproszenia z ciemnym tłem i pięknym kwiatowym wzorem – niezwykle intensywne, eleganckie połączenie, nawiązujące, przynajmniej dla nas, do staroangielskich tapet.\nCiemna papeteria przywodzi na myśl kolejne nowinki w stylistyce weselnej. W 2018 roku modne będzie tworzenie niepowtarzalnego nastroju i kontrastu. Swobodne i nieco vintage kompozycje kwiatowe i dekoracyjne subtelnie można przełamać ciemnymi np. stożkowatymi świecami. Świat mody ponownie zakochał się w projektowaniu rodem z połowy wieku, a to zdecydowanie wpływa także na trendy ślubne.\nFot. Christian Oth\nTrend dekoracyjny roku? Akryl! Pojawił się już w drugiej połowie tego roku w dekoracjach weselnych, ale nieco nieśmiało. Teraz zaś będzie rządzić! I nie tylko pod postacią najprostszego przezroczystego akrylu, lecz także w wydaniu jasnym i kolorowym. To naprawdę ciekawy materiał, który daje nieograniczone możliwości stylistyczne. Możemy go użyć w tworzeniu rozpiski dla gości, lub innych stojących elementy jak tablica witająca gości i drogowskazy. Na stołach sprawdzi się doskonale jako menu i winietki, wspaniale wyeksponuje na podestach kwiaty na stole, nie zasłaniając przy tym gości siedzących naprzeciwko. Stylizacje z użyciem akrylu dają poczucie lekkości, pasują do każdego koloru, wnętrza lub stylu wesela – zarówno tego minimalistycznego, jak i eleganckiego, czy rustykalnego.\nW sposobie organizacji imprez nowy rok przyniesie rozluźnienie atmosfery, modne będą wesela w stylu piknikowym, ze swobodnym klimatem garden party. Wciąż stawiamy na zaskoczenie naszych gości, i to pod każdym względem zarówno dekoracji jak i atrakcji. To nasza wyobraźnia nie ma ograniczeń! Poza przyjęciami w lekkim stylu na topie będą także zimowe wesela. I to nie tylko w listopadzie i grudniu ze świąteczną atmosferą w tle, lecz także w styczniu i lutym! Bardzo cieszy nas ten trend, bo staramy się przekonywać nasze pary, że wesele w chłodne miesiące nie musi oznaczać nudy, a wręcz przeciwnie – być pełne kreatywnych realizacji i po prostu piękne!\n2018 rok przyniesie także pewien oddech od stylu vintage, oczywiście wciąż go kochamy, ale teraz modne będą stylizacje bardziej minimalistyczne, czyste i nowoczesne, dlatego rezygnujemy z natłoku dodatków, stawiając na przemyślane elementy. Całość przyjęcia weselnego zaś powinna być zmysłową ucztą od momentu przybycia na nasze przyjęcie. Ślub i wesele to nie tylko sztampowo po sobie następujące elementy imprezy takie jak: ceremonia, kolacja, taniec, ale raczej płynne doświadczenie, w którym goście są bez wysiłku wabieni do następnego ekscytującego aktu zabawy! Dlatego niezwykle ważna będzie muzyka. Zaskoczmy gości niestandardowym soundtrackiem. Zamiast typowych hitów, zaproponujmy coś przy czym doskonale będą się bawić i co będzie wyjściem poza weselną typowa listę przebojów. Podsumowując najmodniejsze będzie to co oryginalne, jeśli lubicie eksperymentować lub wychodzić poza etykietę ślubną to nadchodzący rok jest Wasz!\nakryldekoracjetrendy ślubnetrendy ślubne 2018zaproszenia


RADZYŃ - Kościół - Relikwie świętego Jana Pawła II w Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Radzyniu Podlaskim\nRelikwie świętego Jana Pawła II w Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Radzyniu Podlaskim\n2021-06-25 10:02:11 Artykuł czytany 806 razy\nW piątek, 25 czerwca biskup pomocniczy diecezji siedleckiej Grzegorz Suchodolski dokonał uroczystej instalacji relikwii świętego Jana Pawła II w Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Radzyniu Podlaskim. Uroczystości zbiegły się z zakończeniem roku szkolnego i poświęceniem sztandaru Zespołu Szkół Ponadpodstawowych w Radzyniu Podlaskim. Patronem placówki jest właśnie święty Jan Paweł II.\nPodczas rozpoczętej o godzinie 9:00 uroczystej Eucharystii, do Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Radzyniu Podlaskim wprowadzono relikwie świętego Jana Pawła II. To pierwsze relikwie Papieża Polaka w tym mieście. O sprowadzenie relikwii zabiegali m.in. lokalni samorządowcy, w tym starosta radzyński Szczepan Niebrzegowski i dyrektor ZSP w Radzyniu Grażyna Dzida. W tym celu w marcu odbyło się spotkanie, o którym pisaliśmy więcej TUTAJ\nPiątkowa uroczystość rozpoczyna przygotowania do parafialnego odpustu w parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Po Eucharystii zgromadzeni przeniosą się do Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. świętego Jana Pawła II w Radzyniu Podlaskim. Tam odbędzie się uroczysta prezentacja nowego sztandaru, wbicie pamiątkowych gwoździ. Wystąpią zaproszeni goście, a uczniowie zaprezentują widowisko artystyczne. Więcej informacji wkrótce.\nCzy w tym roku zostanie opublikowana lista zmian personalnych duchowieństwa w diecezji siedleckiej ?


Uwikłana / Vanquish premiera kinowa filmu, polska data premiery\nDataPremiery.pl » Filmy » Kino » Uwikłana\nWedług naszych informacji premiera kinowa filmu 'Uwikłana' (tytuł oryginalny - 'Vanquish') zapowiadana jest na 16.04.2021 (Stany Zjednoczone).\nKiedy film Uwikłana (Vanquish) ma ukazać się w kinach?\nFilm zadebiutuje 16 kwietnia 2021 (data wydania w USA). Kliknięcie we flagę spowoduje wyświetlenie daty z innego regionu. Wyświetlanie domyślnego regionu można skonfigurować w "Ustawieniach serwisu".\nAby otrzymywać doniesienia o filmie skorzystaj z przycisku "Obserwuj premierę" znajdującego się na pasku z opcjami. Na stronie "Aktualności" zostaną opublikowane zmiany, które zaszły w obserwowanych premierach, a powiadomienie zostanie wysłane we wiadomości e-mail.\nChcę nabyć film Uwikłana (Vanquish). W którym miejscu mogę dostać ten produkt?\nW którym miejscu można znaleźć świeże obrazki oraz trailery filmu?\nNa jakiej stronie mogę przeczytać świeże wiadomości dotyczące filmu?\nW którym miejscu można zaproponować ocenę dla tego filmu?\nŻeby ocenić film trzeba nadać właściwą wartość w skali od 1 do 5, a następnie oznaczyć wybór kliknięciem. Żeby oddać głos trzeba posiadać konto w serwisie.\nPremiera filmu Uwikłana (Vanquish) zdobyła u nas ocenę 5.0 na 5 możliwych na podstawie 1 głosu naszego użytkownika. Ocena w serwisie to średnia ważona, gdzie waga głosu zależy przede wszystkim od stażu użytkownika. Użytkownicy pragnący określić swoje oczekiwania względem danego tytułu mogą go ocenić jeszcze przed jego debiutem. Wystawioną notę można zmienić w dowolnej chwili modyfikując wartość punktową w polu "Ocena". Dzięki tej funkcji użytkownicy mogą zmienić swoje wcześniejsze osądy, gdy już zapoznają się z danym tytułem.\nGeorge Gallo to osoba odpowiedzialna za stworzenie filmu. Kliknięcie utaj spowoduje wyświetlenie listy reszty filmów od tego reżysera. Z funkcji tej można również skorzystać przechodząc do pola "Informacje" i klikając w nazwisko twórcy.\nSamuel Bartlett jest scenarzystą filmu Uwikłana (Vanquish). Żeby zobaczyć listę filmów tego scenarzysty należy kliknąć w jego nazwisko znajdujące się w polu "Informacje" lub kliknąć utaj.\nKiedy premiera Uwikłana? Kiedy wychodzi Vanquish?\nData wydania kinowa filmu zaplanowana została na 16.04.2021. Pooglądaj zwiastun i przeczytaj naszą zapowiedź. Znajdziesz tutaj również galerię zdjęć, zwiastuny, trailery, klipy wideo, nasze recenzje oraz oceny, dzięki czemu poznasz interesujące nowości oraz zapowiedzi, a także wszystkie nadchodzące premiery 2021 roku.\nData ostatniej aktualizacji: 2021-06-14 02:09:20\nUwikłana data premiery


Konkurs na znak certyfikatu Szlaku Jana III Sobieskiego | Gmina Wólka\n123456Ruszają prace nad opracowaniem Planu Mobilności Lubelskiego Obszaru...W związku z tym zapraszamy na spotkania, które odbędą się w dniach:Projekt - Lokalny Program RewitalizacjiLokalny Program Rewitalizacji to dokument, który programuje proces rewitalizacji na tych obszarach gminy, na których stwierdzono największe nasilenie...Przerwy w dostawie wodyInformujemy, że w dniu 20.07.2017 r. (czwartek) od godz.9.00 do godz. 13.00\nw związku z modernizacją ujęcia wody w Wólce w miejscowościach Długie,...Relacja z I Wojewódzkiej Wystawy Koni Ras ZimnokrwistychW niedzielę 9 lipca 2017r. w Łuszczowie odbyła się I Wojewódzka Wystawa Koni Ras Zimnokrwistych. Organizatorami wydarzenia byli Polski Związek Hodowców Koni,...Ogłoszenie o przerwach w dostawie wody w dniu 11.07.2017Informujemy, że w dniu 11.07.2017 r. (wtorek)w związku z awarią ujęcia wody w Wólce w miejscowościach Długie, Jakubowice Murowane, Wólka, Świdniczek,...Półkolonie Polski Instytut Rozwoju Organizuje półkolonie dla dzieci w wieku 6-16 lat, których co najmniej jedno z rodziców/prawnych opiekunów jest ubezpieczone w pełnym...\nAktualności › Konkurs na znak certyfikatu Szlaku Jana III Sobieskiego Konkurs na znak certyfikatu Szlaku Jana III Sobieskiego 05.08.2013 Celem Konkursu jest wyłonienie najlepszego znaku graficznego - Znaku Certyfikatu, charakteryzującego się wysokim poziomem artystycznym. Wyłoniony w konkursie Znak będzie wykorzystywany do identyfikacji wizualnej Certyfikatu Szlaku Jana III Sobieskiego oraz do promowania i podnoszenia rangi procesu certyfikacji w ramach programu „Marka lokalna szansą rozwoju przedsiębiorczości na Szlacheckim Szlaku w województwie lubelskim”.\nPrace konkursowe można składać do 31 sierpnia 2013 r.\nSzczegółowe zasady Konkursu określa Regulamin. W Konkursie zostanie przyznana jedna główna nagroda pieniężna w wysokości 3 000,00 zł.\nOrganizatorem konkursu jest Gmina Piaski.\nZałącznik nr 1 do Regulaminu - Karta zgłoszeniowa\nZałącznik nr 2 do Regulaminu - Umowa o przeniesieniu praw autorskich


Czy blokada społeczna faktycznie zatrzymała koronawirusa?\nCzy blokada społeczna faktycznie zatrzymała koronawirusa? Te liczby nie kłamią\nKoronawirusWPROST.plMedycynaChorobyPacjent z koronawirusem\nDodano: 8 lipca 2020, 11:29 0\nW badaniu przeprowadzonym przez Global Policy Laboratory na University of California przeanalizowano efekty środków zapobiegania koronawirusowi w sześciu krajach: USA, Chinach, Korei Południowej, Włoszech, Francji i Iranie. Okazało się, że izolacja społeczna miała bardzo duże znaczenie w zatrzymaniu pandemii.\nOgraniczenia społeczne na świecie z powodu pandemii koronawirusa obejmowały zakazy podróży, zamykanie szkół, zawieszone nabożeństwa, odwoływanie wydarzeń i pozostanie w domach. Szacuje się, że bez ograniczeń w przemieszczaniu się ludzi i interakcji w USA liczba zakażeń niemal podwoiłaby się o dwa dni w czasie szczytu epidemii, od 3 marca do 6 kwietnia. Oznacza to, że około 60 milionów osób mogło zostać zarażonych. Do tej pory Stany Zjednoczone zgłosiły 1,9 miliona przypadków.\nWedług badań blokady społeczne były jeszcze bardziej skuteczne w Chinach. Naukowcy odkryli, że polityka wdrożona w Chinach od 16 stycznia do 5 marca uratowała około 285 milionów ludzi przed zachorowaniem. Naród zgłosił do tej pory tylko około 84 000 przypadków. Najwcześniejsze ograniczenia w Chinach zostały wprowadzone w Wuhan, gdzie wybuchła epidemia. W marcowym badaniu stwierdzono, że blokada Wuhan ustanowiona 23 stycznia zapobiegła dziesiątkom tysięcy infekcji w całej prowincji Hubei. Szacuje się, że bez blokady przypadki w Hubei byłyby o 65 procent wyższe.\nWedług badań środki blokujące zapobiegły również około 54 milionom infekcji w Iranie, 49 milionom we Włoszech, 45 milionom we Francji i 38 milionom w Korei Południowej. „Wdrożenie polityki przeciwzakażeniowej we wszystkich sześciu krajach znacznie spowolniło pandemię” – napisali naukowcy. Dodali jednak, że „pozornie małe opóźnienia we wdrażaniu polityki prawdopodobnie dały radykalnie różne wyniki zdrowotne”.\nInnymi słowy, narody takie jak Chiny skorzystały z wcześniejszego zamknięcia, podczas gdy opóźnienia w USA i we Włoszech mogły doprowadzić do śmierci, której można było zapobiec. Oszacowano, że USA mogłyby zapobiec 6464 000 infekcji i 36 000 zgonów, izolując społeczeństwo jeden do dwóch tygodni wcześniej.\nBlokady Europy mogły zapobiec milionom zgonów\nStwierdzono również, że w przypadku blokady liczba hospitalizacji i zgonów związanych z koronawirusem była ograniczona w Europie. Zespół naukowców z Włoch ustalił niedawno, że blokada kraju zapobiegła około 200 000 hospitalizacji między 21 lutego (kiedy zgłoszono pierwszy przypadek Włoch) a 25 marca. W innym badaniu z Imperial College London oszacowano, że ograniczenia społeczeństwa zapobiegły 3,1 miliona zgonów w 11 krajach europejskich od czasu wprowadzenia tych środków w marcu do 4 maja. Według badań Włochy uniknęły około 630 000 zgonów w tym okresie. Tymczasem Francja zapobiegła około 690 000 zgonów – najwięcej z 11 krajów.\nOgólnie naukowcy ustalili, że izolacje miały „duży wpływ na transmisję”. We wszystkich tych krajach obecny numer reprodukcyjny (liczba innych osób, które zaraża średnio jedna osoba chora) był znacznie poniżej 1. Oznacza to, że średnio osoba z COVID-19 przenosi wirusa tylko na jedną lub mniej osób – znak, że epidemia jest w większości miejsc powstrzymana.


Jorge Felix zdradza przepis na sukces z Hiszpanią. Wymienia kandydata do triumfu na EURO - Super Express\nJorge Felix zdradza przepis na sukces z Hiszpanią. Wymienia kandydata do triumfu na EURO\nAutor: Cyfrasport Jorge Felix był najlepszym piłkarzem w Ekstraklasie w 2020 roku\nW ciągu dwóch lat w Polsce zapracował na miano gwiazdy. W pierwszym roku z Piastem Gliwice sięgnął po mistrzostwo Polski, a w kolejnym dorzucił brązowy medal i był wicekrólem strzelców ligi. Ponadto uhonorowano Hiszpana tytułem „Piłkarz sezonu Ekstraklasy” w 2020 roku. Teraz Jorge Felix ogląda EURO i kibicuje rodakom. - Robert Lewandowski jest najlepszym napastnikiem na świecie i na pewno postara się to udowodnić w Sewilli. Jednak wierzę w naszą drużynę. Życzę nam zwycięstwa - mówi nam Jorge Felix, były pomocnik Piasta Gliwice, który w poprzedniej edycji był piłkarzem Sivassporu.\nHiszpania potrzebuje wygranej z Polską, a Biało-czerwoni po wpadce ze Słowacją (1:2) są w trudnym położeniu. - Faworytem jest Hiszpania, ale to nie oznacza, że Polska nie jest w stanie pokusić się o niespodziankę - mówi Jorge Felix, pomocnik Sivassporu. - Może także wygrać, bo ma bardzo dobrych piłkarzy. Jednak Hiszpania ma jeszcze lepszych zawodników. Ponadto La Furia Roja musi zwyciężyć, bo w pierwszym meczu tylko zremisowała ze Szwecją. Dlatego tak ważny jest teraz komplet punktów. Polacy muszą „zamknąć” środek pola, nie dawać za dużo przestrzeni Hiszpanom, a przede wszystkim nie mogą pozwalać na to, aby dokładne podania pomocników trafiały do hiszpańskich napastników. W ostatnich meczach nasi gracze z ataku nie strzelili gola. Jednak ze Szwecją drużyna narodowa grała bardzo dobrze. Napastnicy mieli dużo sytuacji do zdobycia bramki. Tyle, że ani Alvaro Morata, czy Gerard Moreno, który wszedł w końcówce, nie zdołali pokonać bramkarza Robina Olsena. Mimo remisu ze Szwecją nie wydaje mi się, żeby mówić, że Hiszpania ma problem w ataku. Według mnie zwyczajnie zabrakło szczęścia - ocenia.\nHiszpania może zostać mistrzem Europy\nHiszpania trzy razy była mistrzem Europy. Jako jedyna w historii turnieju potrafiła obronić zdobyty wcześniej tytuł. Czy teraz ekipa prowadzona przez trenera Luisa Enrique może nawiązać do tamtych sukcesów i je powtórzyć? - Mimo remisu na początku turnieju, moi rodacy grali dobrze ze Szwedami, posiadali piłkę więcej od rywali - zauważa Jorge Felix. - Prawda jest taka, że Szwecja miała tylko dwie okazje strzeleckie. Hiszpania musi wierzyć, że gra dobrze i wszystko będzie dobrze! Luis Enrique odmienił kadrę. Wprowadził do niej młodych zawodników. Nie ma już weteranów, mistrzów Europy czy świata. Mamy dobrą ekipę i naprawdę uważam, że jesteśmy w stanie wygrać mistrzostwo Europy. To prawda, że są reprezentacje jak Francja, Belgia czy Portugalia, które zaczęły bardzo imponująco turniej. Jednak wierzę, że Hiszpania jako drużyna ma taką samą klasę i może zostać mistrzem Europy - stwierdza.\nPost udostępniony przez Jorge Félix Muñoz (@jorgefelix_22)\nTo będzie sposób Polaków\nHiszpan spodziewa się dobrego spotkania, w którym góra będą jego rodacy. - Mecz będzie podobny do tego ze Szwecją, z tą różnicą, że Polacy są lepsi od Szwedów - uważa były as Piasta. - Hiszpania będzie się starała więcej posiadać piłkę i będzie dążyła do tego, aby jak najszybciej strzelić gola. Polacy zamkną się z tyłu i będą szukali przestrzeni do kontrataku poprzez Roberta Lewandowskiego lub szybkich skrzydłowych. To będzie sposób Polaków na to spotkanie. Robert Lewandowski jest najlepszym napastnikiem na świecie. Dostał tyle nagród, że nie musi nikomu niczego udowadniać. W 2020 roku został uznany najlepszym piłkarzem, więc na pewno postara się to pokazać przeciwko Hiszpanii. Jestem przekonany, że w Sewilli zagra dobry mecz i strzeli gola. Aleja wierzę w naszą drużynę. Chciałbym, aby wygrała Hiszpania - wyznaje Jorge Felix, najlepszy piłkarz Ekstraklasy w 2020 roku.


czwartek, 29 września 2005 00:00\nW miesiącu wrześniu na terenie naszej szkoły założyliśmy "Pola Nadziei".\n"Pola Nadziei" są symbolem solidarności z Puławskim Towarzystwem Przyjaciół Chorych "Hospicjum".\n"Jest taka cierpienia granica\nza którą uśmiech pogodny zaczyna".\nWystawa - Rysunek z Biuletynu Informacyjnego NSZZ Solidarność Ziemi Puławskiej\npiątek, 23 września 2005 00:00\nW sierpniu 2005 roku w całym kraju obchodzona była 25. rocznica powstania NSZZ „Solidarność”. Także w Puławach nie zabrakło imprez poświęconych temu bardzo ważnemu w najnowszej historii Polski wydarzeniu. W POK „Dom Chemika” można było obejrzeć wystawę „Rysunek z Biuletynu Informacyjnego NSZZ <<Solidarność>> Ziemi Puławskiej 29.01.1981 – 27.11.1981”. Ekspozycja prezentowana była w dniach 10 – 29 września 2005 r. Klasa II LPz wraz z opiekunami – G. Boruczem i M. Klepką miała okazję zetknąć się z prawdziwą lekcją historii. Biuletyn Informacyjny ukazywał się jako tygodnik. Był jednym z nielicznych w Polsce ilustrowanych pism związkowych. Teksty urozmaicane były rysunkami. Ulubionymi tematami ówczesnych rysowników były sprawy związane z zaopatrzeniem w żywność, kartki, kolejki do sklepów, nieudolność rządzących itp. Młodzi ludzie z zaciekawieniem obejrzeli znaki historii, która była rzeczywistością pokolenia ich rodziców.\nNowy rok szkolny 2005/06\nczwartek, 01 września 2005 00:00\nI stało się. Nowy rok szkolny 2005/06 przed nami. Po krótkich (jak zwykle za krótkich!) wakacjach przyszedł czas na odwiedzanie szkolnych murów i to aż przez 10 miesięcy! Ale spokojnie... Jak tak dobrze policzymy to sporo dni wolnych od nauki trzeba będzie odjąć (ferie, święta, urodziny kolegi, koleżanki... itd.).\nTo już 41 raz w tej szkole zabrzmiał pierwszy wrześniowy dzwonek na lekcje. Co nowego? No cóż... Dużo nowych twarzy i uwaga... – nowych dziewczyn! Zapowiada się ciekawie (szczególnie, że na studniówki niektórzy mieli zawsze jakieś kłopoty, bo nie było kogo zaprosić...).\nWśród kadry „Gogów” mamy 29 osób pracujących na pełnym etacie i 8 osób na części etatu. Zapowiada się ciekawie, warto brać w tym udział (trzeba przychodzić na zajęcia) i na nudę nie będzie się narzekać.


Historia wina owocowego w Polsce - DiWine\nWino owocowe starszemu pokoleniu Polaków kojarzy się głównie z niskojakościowym trunkiem rodem z PRL-u. Z kolei tym, którzy mieli okazję spróbować domowego wyrobu wina owocowego, wino owocowe pozostanie w pamięci jako trunek serwowany przez dziadków, rodziców czy wujków na rodzinnym stole.\nWarto jednak zdać sobie sprawę z bardziej ciekawej historii polskich win owocowych, które zdobywały w swych latach świetności prestiżowe nagrody nie tylko w Polsce, ale również na arenie międzynarodowej.\nPierwsze informacje o wytwarzaniu polskich win owocowych sięgają XIII wieku, ale złote czasy win owocowych przypadają na dwudziestolecie międzywojenne. Wtedy to powstały pierwsze duże wytwórnie win owocowych w Polsce, które rozwijały się bardzo prężnie, głównie z powodu ogromnych zasobów sadownictwa. To dzięki potężnym zasobom owocowego surowca jakimi były porzeczki, wiśnie, porzeczki, śliwki i jabłka, produkcja w 1929 sprawiła, że ponad 50% konsumowanych w Polsce win stanowiły wina owocowe i miody pitne.\nWarto tutaj wspomnieć o Kujawskiej Wytwórni Win w Kruszwicy. Została ona założona w 1920 przez Henryka Makowskiego. Jest to postać bardzo ciekawa i poświęcę na nią osobny wpis na blogu. Jakość wina owocowego z zakładu Pana Henryka Makowskiego zostały docenione w 1925 roku we Francji zdobywając Złoty Medal na Międzynarodowej Wystawie Handlowej w Paryżu. Znakomita opinia polskich win owocowych wpłynęła na rozwój eksportu m.in. do USA i Francji. Ekspansja została jednak brutalnie przerwana przez wybuch II wojny światowej.\nPo wojnie, nastąpił ponowny rozkwit branży winiarskiej. Spisano pierwszą ustawę winiarską w 1948 roku i ustanowiono organ kontrolujący prawidłowość norm produkcyjnych i jakości, którym był Zjednoczony Przemysł Owocowo-Warzywny. Dzięki tym działaniom polskie wina owocowe i miody pitne znowu zdobywały uznanie wśród zagranicznych odbiorców m. in. w Anglii, Stanach Zjednoczonych, Australii, Kanadzie czy nawet w Japonii. Niestety do czasu lat 70—tych…\nPojawił się globalny problem z dostawą cukru, który był spowodowany nieurodzajem trzciny cukrowej na Kubie. Skutkiem był wzrost ceny cukru na świecie. Polska Ludowa oszczędzała, w sklepach obracano kartkami, ponieważ władze za dewizy wystawiały na sprzedaż wszystko łącznie z cukrem. W branży winiarskiej z powodu niedoboru surowca- cukru zaczęły się eksperymenty z ogólnodostępnym spiritusem. Naturalna fermentacja na bazie cukru została zastąpiona dolewaniem spiritusu, co zakrawa o pomstę do nieba. Powstawały pierwsze ,,jabole’’ między innymi ,,Patykiem Pisane’’ i rynek pseudo-wina rozkwitł. Skala produkcji rosła, a w 1976 roku wprowadzono nakaz pełnej alkoholizacji i wtedy produkcja pobiła rekord.\nPorównujemy wyniki: w 1950 r. – 22 mln. litrów i w 1976 r.- 283 mln litrów napoju. Doświadczony winiarz znając obecne standardy i procedury tworzenia wina owocowego, z pewnością nie nazwałby PRL-owskich trunków winem. W owym czasie przyczyną spadku jakości były również owoce, które również nie były już tak wysokogatunkowe jak w dwudziestoleciu międzywojennym.\nWspółcześnie wino owocowe wraca do łask po klątwie czasów PRL-u. Młode pokolenia Polaków nigdy nie spróbowało pseudo-win, dlatego ich opinia nie jest naruszona naleciałościami z przeszłości. Młodzi Polacy chętnie sięgają po wina owocowe, bo są to nowinki na polskim rynku zdominowanym przez import win gronowych. Dzisiaj nie dolewa się już spiritusu do miąższu owocowego. Obecna technologia i powrót do staropolskich receptur winiarskich to siła branży. DiWine- Polskie Wina Owocowe to nowopowstała polska winiarnia, która pragnie przywrócić świetność z dwudziestolecia międzywojennego i ustanowić renesans polskich win owocowych w Polsce i na świecie.\nNastępny wpisDomowe wino owocowe- smaki naszej młodości pełne owocowych witamin i minerałówNastępny


Obraz na płótnie Taniec z cieniem - Postacie - Abstrakcje - Obrazy\nObraz na płótnie Taniec z cieniem\nNr 47132 Autor: Xavier Hall\nwięcej Tagi: #abstrakcja, #nowoczesny, #ludzie, #fantazja, #postacie, #sylwetki, #taniec, #zdjęcia na płótnie, #tryptyk, #obrazy na płótnie, #obrazy, #obrazy ręcznie malowane, #wydruk na płótnie, zwiń\nObraz na płótnie abstrakcyjny "Taniec z cieniem"\nAbstrakcyjny obraz na płótnie "Taniec z cieniem" to nowoczesna dekoracja. W wydruku ""Taniec z cieniem"" zauważyć można inspiracje nowoczesną sztuką. Niebanalna kompozycja przywodzi na myśl najsłynniejsze obrazy Wasilly Kandinsky'ego czy Paula Klee. Jeśli uwielbiasz nieszablonowe rozwiązania dekoracyjne, to wydruk "Taniec z cieniem" jest wymarzony dla Ciebie. Oryginalna forma w połączeniu z dominującym kolorem, jakim jest brązowy stanowią niesamowite połączenie dekoracyjne.\nAbstrakcja zatytułowana "Taniec z cieniem" niewątpliwie nada artystyczny polot Twojemu mieszkaniu. Nie tylko dobór kolorów ale również temat przewodni decyduje o innowacyjności tego dzieła. Jeśli szukasz doskonałej ozdoby do swojego biura, to abstrakcyjny wydruk na płótnie "Taniec z cieniem" będzie idealnym dopełnieniem aranżacji wnętrza. 3-częściowa abstrakcja jest dostępna w kilku rozmiarach, dzięki czemu dostosujesz ją do wymiaru swojego pomieszczenia.\nProdukt "Taniec z cieniem" został dodany do koszyka.


Książki Katarzyna Bik | Autor - Księgarnia chodnikliteracki.pl\n0 Powiadom mnie 32,44 zł Oprawa twarda z autografem z autografem\nKatarzyna Bik, Najdroższa - autograf\nNajdroższa Katarzyny Bik to biografia jednego z najważniejszych dzieł sztuki - Damy z gronostajem\nNajdroższa. Podwójne życie Damy z gronostajem to nie tylko opowieść o niezwykłej kobiecie z obrazu. To również historia jednego z najbardziej pożądanych dzieł sztuki na świecie. Jego dzieje nierozerwalnie splecione są z Polską. Obraz był ukrywany przed zaborcami, potem w sensacyjnych okolicznościach wywieziony z kraju podczas powstania listopadowego. Po wybuchu II wojny światowej ukrywany przed Niemcami. W swych kolekcjach chcieli go mieć Herman Goering i Adolf Hitler. Po 1989 roku Dama dalej prowadziła burzliwe życie, kontrowersje wzbudzały jej liczne zagraniczne podróże i sprawa jej zakupu przez państwo polskie. Katarzyna Bik skrzętnie opisuje burzliwe losy portretu.\nJeśli interesują cię książki o tematyce historycznej, polecamy także Życie średniowiecznej kobiety!\nDo koszyka 49,90 zł\t27,45 zł Oprawa twarda\nKatarzyna Bik, Najdroższa. Podwójne życie Damy z gronostajem\nPierwsza biografia jednego z najcenniejszych obrazów świata, najważniejszego polskiego dzieła sztuki, a zarazem opowieść o niezwykłej kobiecie – kochance księcia Mediolanu, którą w 1490 roku sportretował mistrz Leonardo.