Przewodnik po nieoczywistych markach outdoorowych - Fathers\n11 lutego 2021 • fathers_admin\n„Nie ma złej pogody, są tylko złe ubrania” mówią nasi skandynawscy przyjaciele, posyłając swoje dzieci do całorocznych leśnych przedszkoli, jeżdżąc zimą na rowerach, czy robiąc sobie w trakcie dnia przerwy w pracy, by spędzić trochę czasu na łonie natury.\nFriluftsliv to termin stworzony przez Henrika Ibsena, będący w wolnym angielskim tłumaczeniu zlepkiem słów „free-air-life” i idealnym neologizmem określającym skandynawski sposób życia.\nW krajach, w których pogoda może wyłączać ludzi z aktywności i kontaktów towarzyskich na długie miesiące, friluftsliv wydaje się naturalnym sposobem na dbanie o zdrowie czy podtrzymywanie relacji międzyludzkich. W końcu wyjść na spacer do lasu, spędzić trochę czasu w górach, czy zrobić ognisko z przyjaciółmi (tutaj oczywiście ze sporą dozą ostrożności i uważności na okoliczny stan przyrody) można niezależnie od pogody, pory roku czy temperatury.\nWbrew pozorom nie jest to takie trudne, szczególnie jeśli od małego jest się przyzwyczajanym do tego, że warunki atmosferyczne przez dłuższy czas w roku nie rozpieszczają. I jeśli ma się trochę jakościowych ciuchów! W tym artykule powiemy Wam, na co zwrócić uwagę przy kompletowaniu outdoorowych zestawów i pokażemy kilka ciekawych brandów.\nJak dostosować ubrania do pogody?\nIdealny strój outdoorowy chroni nas przed wodą i wilgocią, utratą ciepła, wiatrem, oraz naszym własnym potem – a robi to wszystko nie krępując nam ruchów. Czego potrzebujemy, by czuć się komfortowo w trudniejszych warunkach? Na jakie marki outdoorowe zwrócić uwagę? Dowiecie się tego z fathersowego przewodnika.\nChyba najważniejsza część outdoorowego stroju. Powinny być dobrze dopasowane do stopy (z uwzględnieniem np. jej puchnięcia w trakcie długiej wędrówki), wodoodporne, ale oddychające (z membraną, np. Gore-Tex!), na podeszwie amortyzującej nierówności terenu. Dobre buty to podstawa i warto w nie zainwestować – będą starzały się z Wami 🙂\nJakie marki warto wziąć pod uwagę? Oprócz znanych wszystkim i popularnych brandów zwracamy Waszą uwagę na dwa niekoniecznie oczywiste:\nadidas Terrex – propozycja trochę zaskakująca, ale warta przyjrzenia się z bliska. Linia outdoorowa adidas wykorzystuje sprawdzone technologie (Gore-Tex, pianka boost, podeszwa Continental = nieprzemakalne, wygodne, na stabilnej podeszwie) i naprawdę w umiejętny sposób łączy je z nowoczesnym designem. Buty Terrex świetnie sprawdzą się zarówno na zimowym spacerze, jak i letniej wędrówce górskiej. W ofercie Terrex dostępne są także adidas Parley – pochodzące z plastiku wyłowionego z oceanów.\nNagaba – to marka z polskiego podwórka, niewielka manufaktura produkująca buty dla kadry narodowej w skokach narciarskich (do niedawna na wyłączność). Najwyższa jakość idzie w parze z wyglądem i dość atrakcyjną ceną – jeśli stawiacie na lokalne marki, warto zatrzymać się na chwilę przy tej firmie ze śląska.\nPierwsza warstwa stroju outdoorowego. Tworzy przy naszej skórze swego rodzaju mikroklimat, umiejętnie odprowadzając pot i nie pozwalając mu zatrzymywać się w ubraniu (w suchej odzieży marzniemy wolniej, w mokrej – szybciej). Najlepiej działa dobrze dopasowana do ciała, wykonana z odpowiedniego rodzaju włókien syntetycznych lub wełny z merynosów, które w przeciwieństwie do bawełny, nie tracą swoich właściwości po złapaniu wilgoci.\nWiele brandów sportowych ma w swojej ofercie odzież termoaktywną, ale my szczególnie lubimy tę:\nBrubeck – marka pochodząca ze Zduńskiej Woli od 2005 roku produkuje jakościową odzież termoaktywną. Inspirowana naturą i cyklem przyrody ma w ofercie ubrania na każdą okoliczność outdoorową – rower, bieganie, wędrówki, narty, a nawet jazda motocyklem. Znana przede wszystkim ze swojej serii merino wool.\nKażdy, kto kiedykolwiek musiał długo iść w deszczu wie, jak ważna jest dobra kurtka przeciwdeszczowa i jak bardzo boli jej brak. Co powinna nam dawać? Nieprzemakalność w połączeniu z dobrą wentylacją – niby tak niewiele… a jednak! Na rynku dostępnych jest mnóstwo modeli, producenci przedstawiają niezliczone ilości parametrów, mających świadczyć o tym, że ich produkt jest właśnie tym najlepszy.\nA na jaki kultowy produkt my zwróciliśmy uwagę?\nTorrentshell Patagonii – tej marki nie trzeba przedstawiać. Zrównoważony rozwój, szacunek do natury, społeczna odpowiedzialność – mająca swoje korzenie w kalifornijskiej wspinaczce, Patagonia od lat 70 oferuje doskonałej jakości odzież turystyczną. Torrentshell to nieprzemakalna, lekka i wytrzymała kurtka przeciwdeszczowa – idealna, uniwersalna propozycja na hiking dla każdego. Dodatkowym atutem jest fakt, że została wykonana z materiałów pochodzących z recyklingu.\nWybór odpowiedniej kurtki zimowej to trudna decyzja. Ocieplana natoralnym czy sztucznym puchem, hardshellowa czy softshellowa, z membraną i ociepliną czy bez? Decyzję należy uzależnić od tego, jakiego rodzaju aktywność wybieracie lub będziecie wykonywać najczęściej. Puchowa doskonale izoluje, zajmuje niewiele miejsca, ale jest droga i wrażliwa na zamoczenie. Sztuczny puch lepiej znosi wilgoć (i mniej drenuje portfel), ale nie jest tak ciepły. Hardshell sprawdzi się w sportach zimowych takich jak wspinaczka, a softshell w bardziej dynamicznych, np. biegach górskich. Membrana i ocieplina z kolei dają nam połączenie ochrony od wilgoci z ociepliną (np. naturalną) – rozwiązanie ciepłe i odporne na wodę.\nNa jakie marki warto zwrócić uwagę:\nNorrona – pochodząca z norwegii rodzinna marka outdoorowa założona w 1929 roku. Oferuje innowacyjne, funkcjonalne ubrania i akcesoria na każdą przygodę. Wszystkie produkty firmy Norrøna przechodzą ten sam trzyletni proces projektowania, w które wliczają się rygorystyczne testy w arktycznej części Norwegii. Etyczny handel i materiały przyjazne dla środowiska? Mamy to.\nMarmot – amerykański producent śpiworów i odzieży puchowej. Ich kurtki wypełnione są naturalnym puchem pozyskiwanym w humanitarny sposób poświadczony certyfikatem RDS – Respinsible Down Standard. Odzież Marmot doskonale chroni przed zimnem, zapewniając swobodę ruchów i niezwykłą wytrzymałość materiałów – nic więc dziwnego, że znajduje tak wielu zwolenników pośród #outdoorenthusiasts na całym świecie.\nPrzez głowę ucieka nam dużo ciepła, dlatego sporo uwagi powinniśmy poświęcić także doborowi odpowiedniego okrycia tej ważnej części ciała. Aby ochronić głowę przed wyziębieniem, stawiamy na wełnę lub wysokiej jakości syntetyki.\nNa rynku dostępnych jest brandów marek oferujących czapki… A na jaką nieoczywistą markę my zwracamy uwagę?\nmewave – rodzima marka z trójmiasta produkująca czapki z wełny z merynosów ręcznie robione w Polsce. W ofercie mamy dwa fasony – głębszy i płytszy, występujące w kilku wariantach kolorystycznych. Dodatkowy plus: mewave przekazuje 8% na ochronę Bałtyku.\nNajwiększym chyba problemem rękawiczek jest fakt, że w większości modele dobrze chroniące przed zimnem znacznie ograniczają nam swobodę używania dłoni. Chcąc jednak spędzać czas na świeżym powietrzu, jesteśmy często zmuszeni do ich zakładania (ryzykując głównie zniszczenie wypadającego nam telefonu, albo ich zgubienie przez ciągłe zdejmowanie). A co, gdyby okazało się, że rękawiczki mogą nie tylko chronić nas przed zimnem, ale także… nie krępować nam ruchów?\nTym razem stawiamy na wygodę i funkcjonalność, którą gwarantuje kultowy już brand:\nThe North Face Etip – mobilność dłoni zapewniają elastyczne zakończenia palców, a „antypoślizgowy” wzór na ich wnętrzu umożliwia swobodne korzystanie np. z kijków trekkingowych. Wytrzymały polar o podwójnym splocie został też wyposażony w technologię UR® Powered, która zapewnia możliwość korzystania z ekranów dotykowych. Model Recycled został w całości wyprodukowany z materiałów pochodzących z recyklingu.\nCzęsto (niesłusznie) pomijane w doborze odzieży outdoorowej. Ich głównym zadaniem jest zapewnienie naszym stopom odpowiedniej wentylacji oraz ochrony termicznej. Aby mogły nam w ten sposób służyć, powinniśmy zwrócić uwagę na materiały, z których są wytworzone (ponownie: wełna z merynosów!) oraz na stopień ich dopasowania do stopy.\nNa jaką markę warto zwrócić uwagę? Mamy swój typ:\nSmartwool – amerykańska marka specjalizująca się w odzieży wykonanej z nowozelandzkiej wełny merino.\nKażda, nawet najkrótsza wyprawa zasługuje na wygodny tornister :). Jak wybrać odpowiedni plecak na outdoorowe przygody? Zwróć uwagę na jego wielkość (paradoksalnie im większy, tym niekoniecznie lepszy), system nośny i system troków (ich odpowiednia liczba pozwoli na dowolne konfigurowanie jego wielkości lub dostosowanie do wymagań Twojego ciała), oraz ochronę przed deszczem (najlepiej dodatkowy ochraniacz chowany w jednej z kieszonek).\nJaką markę polecamy? My lubimy tę:\nOsprey – amerykański producent plecaków trekkingowych i turystycznych. Swoje produkty wyposażają w świetny system wentylacji, a ich systemy nośne podbiły serca himalaistów, przewodników górskich, wspinaczy i podróżników na całym świecie. Lekkie, wytrzymałe, dostosowujące się do Twoich potrzeb – dokładnie takie, jakie powinny być. Dodatkowy plus: marka działając na rzecz zrównoważonego rozwoju prowadzi możliwość odkupienia produktów z drugiej ręki:\nZnacie jeszcze jakieś marki, które nie pojawiły się w tym przewodniku? Może są jakieś topowe akcesoria ułatwiające outdoorowe przygody, których tu nie uwzględniliśmy? Koniecznie dawajcie znać.


Dom i ogród - Kody Rabatowe i Najlepsze Okazje - Marzec 2019 - kupony.org\nkupony.org > Dom i ogród\nDom i ogród Kody Rabatowe i Najlepsze Okazje\nNajnowsze Kupony w Kategorii Dom i ogród\nSłuchawki AKG K702 za $199.99 – wersja udoskonalona\nHit. Ponad 7,000 sprzedanych egzemplarzy. Słuchawki AKG K7XX w limitowanej...Więcej\nHit. Ponad 7,000 sprzedanych egzemplarzy. Słuchawki AKG K7XX w limitowanej edycji z czerwonymi akcentami. Jest to udoskonalona wersja słuchawek AKG K702 bardzo cenionych przez entuzjastów brzmienia niekolorowanego, a nawet analitycznego. Mniej\nHit. Ponad 7,000 sprzedanych egzemplarzy. Słuchawki AKG K7XX w limitowanej edycji z czerwonymi akcentami. Jest to udoskonalona wersja słuchawek AKG K702 bardzo cenionych przez entuzjastów brzmienia niekolorowanego, a nawet analitycznego.\n12 Użytych - 0 Dzisiaj\nMegahit. Ponad 20,000 sprzedanych egzemplarzy! Znakomita alternatywa dla słuchawek otwartych...Więcej\nMegahit. Ponad 20,000 sprzedanych egzemplarzy! Znakomita alternatywa dla słuchawek otwartych Sennheiser HD 650 będących prawdopodobnie najpopularniejszymi słuchawkami na świecie. Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, które z tych 2 besellerów są lepsze. AKG to inna szkoła dźwięku. Nie lepsza, nie gorsza, po prostu inna. Współpraca między Massdrop’em i AKG zaowocowała powstaniem udoskonalonej wersji słuchawek AKG K702. Zwiększono pasmo przenoszenia oraz poszerzono scenę. Zmieniono kolorystykę, poprawiono też konstrukcję, w tym skórzaną opaskę. Zastosowano piankę z pamięcią, co jeszcze bardziej poprawia komfort użytkowania tych słuchawek nawet przy wielogodzinnych odsłuchach. Zmieniono nazwę na AKG K7XX, by odróżnić od tradycyjnych modeli K702. Gwarancja producenta 2 lata. Mniej\nMegahit. Ponad 20,000 sprzedanych egzemplarzy! Znakomita alternatywa dla słuchawek otwartych Sennheiser HD 650 będących prawdopodobnie najpopularniejszymi słuchawkami na świecie. Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, które z tych 2 besellerów są lepsze. AKG to inna szkoła dźwięku. Nie lepsza, nie gorsza, po prostu inna. Współpraca między Massdrop’em i AKG zaowocowała powstaniem udoskonalonej wersji słuchawek AKG K702. Zwiększono pasmo przenoszenia oraz poszerzono scenę. Zmieniono kolorystykę, poprawiono też konstrukcję, w tym skórzaną opaskę. Zastosowano piankę z pamięcią, co jeszcze bardziej poprawia komfort użytkowania tych słuchawek nawet przy wielogodzinnych odsłuchach. Zmieniono nazwę na AKG K7XX, by odróżnić od tradycyjnych modeli K702. Gwarancja producenta 2 lata.\n3 Użytych - 0 Dzisiaj\nSłuchawki Sennheiser HD 650 za $199.99 – wersja udoskonalona\nBestseller. Ponad 64,000 sprzedanych egzemplarzy! Jeżeli choć trochę znasz się...Więcej\nBestseller. Ponad 64,000 sprzedanych egzemplarzy! Jeżeli choć trochę znasz się na sprzęcie audio to musisz znać najpopularniejsze na świecie słuchawki Sennheiser HD 650 uznawane za najlepsze słuchawki poniżej $1,000. Współpraca między Massdrop’em i Sennheiser’em zaowocowała powstaniem udoskonalonej wersji słuchawek Sennheiser HD 650. Zmieniono kolorystykę, wyposażono w krótszy, wygodniejszy kabel oraz zmieniono nazwę na Sennheiser HD 6XX, by odróżnić od tradycyjnych modeli HD 650. Wyprodukowane w Irlandii. Gwarancja producenta 2 lata. Mniej\nBestseller. Ponad 64,000 sprzedanych egzemplarzy! Jeżeli choć trochę znasz się na sprzęcie audio to musisz znać najpopularniejsze na świecie słuchawki Sennheiser HD 650 uznawane za najlepsze słuchawki poniżej $1,000. Współpraca między Massdrop’em i Sennheiser’em zaowocowała powstaniem udoskonalonej wersji słuchawek Sennheiser HD 650. Zmieniono kolorystykę, wyposażono w krótszy, wygodniejszy kabel oraz zmieniono nazwę na Sennheiser HD 6XX, by odróżnić od tradycyjnych modeli HD 650. Wyprodukowane w Irlandii. Gwarancja producenta 2 lata.\n9 Użytych - 0 Dzisiaj


Zestawienie tekstów w kwestii stomatologia zabrze w witrynie Stomatologiczny\nstomatolog zabrzeNie ma sposobu aby dotknięty dentofobią pacjent poddałPlanowana wizyta u dentysty budzi niepokój, a często trudny do opanowania lęk u wielu pacjentów. Szacuje się, że paniczny strach dotyka około 4% pacjentów i z j czytaj dalej\nDobry stomatolog ZabrzeBo posiada on wszelkie uprawnienia doIdąc do stomatologa możemy być pewni, że trafiamy w kompetentne ręce. Bo posiada on wszelkie uprawnienia do praktykowania, a gabinet dentystyczny jest miejscem jego pracy. czytaj dalej\nDobry dentysta ZabrzeZdrowe zęby i piękny usmiechDlaczego warto chodzić do dentysty? Niektóre osoby zastanawiają się, jak często powinniśmy chodzić na przegląd. Jest to bardzo ważne, ponieważ nasze zęby codziennie mają kontakt z ba czytaj tutaj więcej\nDobry dentysta ZabrzeNasz wróg - kamień nazębnyKamień nazębny ? zmineralizowana (zwapniała) płytka nazębna. Powstawanie kamienia nazębnego z płytki nazębnej rozpoczyna się po kilkudziesięciu godzinach od ostatniego czyszczenia zębó sprawdź to\nDodane: 10:18 24- 05- 2019\nGabinet dentystyczny ZabrzeZawód stomatologMłodzi ludzie rozważają wiele potencjalnych scenariuszy swojej przyszłej kariery. Pośród nich odnajdziemy także osoby, które chciałyby się związać z medycznymi kierunkami. Wśród nich prym kliknij strone\nDodane: 03:46 24- 04- 2019\nDentysta ZabrzeKiedy boli...Konieczność troszczenia się o zęby nie zawsze sprawia nam przyjemność, ale pewnych rzeczy niestety nie oszukamy. Nie chodzi bowiem jedynie o ich estetykę, ale także o zwyczajną użyteczność ? jedzenie pos całość\nDodane: 08:39 06- 04- 2019\nDobry stomatolog Zabrze Stomatologia dla Ciebie!Każdy z nas może w swoim życiu korzystać z dóbr, jakimi obdarowuje nas współczesna medycyna. Warto jest sobie uświadomić, że stomatologia aktualnie jest tak rozwinięta, że nawet mając całość na stronie\nDobry dentysta Zabrze Stomatologia Ci pomoże Nasze życie to nasze wybory, dlatego też powinniśmy jak najwięcej czasu zastanawiać się nad tym, co możemy zrobić, by było ono jak najlepsze dla nas samych. Aspekty zdrowotne w naszym zi na tej stronie\nGabinet dentystyczny ZabrzeGazety stomatologiczneNa rynku dostępnych jest wiele periodyków poświęconych zagadnieniom stomatologicznym. Jedne z nich przeznaczone są dla specjalistów, a inne dla wszystkich osób zainteresowanych stoma pomocne wskazówki\nDodane: 07:10 04- 02- 2019\nDentysta ZabrzeUsługi stomatologiczne wykonywane w dużej przychodni Zastanawiamy się często nad właściwym doborem dentysty do naszych potrzeb. Nie jest to szczególnie trudne zadanie, wystarczy jedynie pamiętać o kilku poradach p przeczytaj resztę\nDobry stomatolog ZabrzeSwoją budową przypomina kośćMa żółtawe zabarwienieZębina wytworzona jest przez odontoblasty, które należą do miazgi zęba i tworzą na jej obwodzie zbitą jednokomórkową warstwę. W zębinie znajdują się kanaliki pełen artykuł


rehabilitacja - FizjoPaluch - nowoczesna fizjoterapia Gliwice\n12 stycznia, 2022 2 lutego, 2022 Kamil Paluch rehabilitacja\nPostanowienia noworoczne, czy realizować?\nCzy warto realizować postanowienia noworoczne? Zacząć biegać, wrócić do ćwiczeń na siłowni, restrykcyjna dieta od 01.01 – to tylko część postanowień noworocznych, które mogą Ci zaszkodzić. Ciągle siedzisz, mało się ruszasz i nagle postanawiasz, że z dnia na dzień zaczniesz ćwiczyć. To tylko proszenie się o kłopoty i wizytę w gabinecie fizjoterapii 😅 Dlaczego? Twoje […]\n7 maja, 2020 2 lutego, 2022 Kamil Paluch rehabilitacja\nKażdy kto przeszedł operację wie, że rehabilitacja pooperacyjna to konieczność. Pojawia się pytanie czy jest sens, aby udać się do fizjoterapeuty po urazie i przed zaplanowaną operacją? Przeczytaj jakie jest moje zdanie na ten temat – czy rehabilitacja przedoperacyjna ma sens? Kamil Paluch fizjoterapeuta Gliwice Przed egzaminem, maratonem czy innym wysiłkiem potrzebne jest przygotowanie, tak […]\n30 kwietnia, 2020 2 lutego, 2022 admin rehabilitacja\nPowięź – istotna tkanka\nSpojrzenie na ciało człowieka z punktu widzenia tylko mięśni i kości jest bardzo ograniczoną perspektywą. Spojrzenie na tylko te dwa elementy daje czysto mechaniczny model ruchu, dzieląc ten ruch na pojedyncze elementy – a nasze ciało to niepodzielna, zintegrowana całość. Tak traktuje ciało w gabinecie fizjoterapii w Gliwicach. Tkanka która jest w stanie zapewnić powyższe […]\n2 listopada, 2019 2 lutego, 2022 Kamil Paluch rehabilitacja\nRehabilitacja i Fizjoterapia Gliwice\nOtwarcie gabinetu – FizjoPaluch nowoczesna fizjoterapia Gliwice nastąpiło z początkiem listopada. Jeśli szukasz najlepszego fizjoterapeuty, rehabilitanta w Gliwicach to zapraszam do w pełni wyposażonego, profesjonalnego gabinetu: FizjoPaluch – nowoczesna fizjoterapia i rehabilitacja Gliwice W moim gabinecie nie pracujemy schematami. Każdy pacjent jest traktowany indywidualnie. Wiele ukończonych kursów, ciągłe zdobywanie wiedzy pomaga we wnikaniu w głąb […]\n28 października, 2019 2 lutego, 2022 admin rehabilitacja\nStres, a rehabilitacja\nNie możesz zasnąć, jesz bez opamiętania, a może nie możesz nic zjeść, wściekasz się na czerwone światło, albo zepsutą drukarkę, serce wali ci jak młot na samą myśl o pracy – czas zadbać o swoje nerwy. Lepszej okazji nie będzie, bo 28.10 obchodzimy „Światowy dzień odpoczynku dla zszarganych nerwów”! FizjoPaluch – nowoczesna fizjoterapia Gliwice życzy […]


Dopłaty do Mieszkanie Plus zaczną obowiązywać od nowego roku? – REALNA POLSKA\nDopłaty do Mieszkanie Plus zaczną obowiązywać od nowego roku?\nChcemy, by dopłaty do najmu w ramach programu Mieszkanie plus zaczęły obowiązywać już od nowego roku – mówi wiceminister inwestycji i rozwoju Artur Soboń. Dodaje, że ta pomoc jest bardzo potrzebna i powinna objąć wielu oczekujących.\nZgodnie z zaproponowanymi przepisami „pomoc państwa w pierwszych latach najmu skierowana jest do określonej grupy najemców, a nie do deweloperów”.\n„Warunkiem otrzymania przez najemcę dopłaty do czynszu, w związku z najmem mieszkania od dowolnego podmiotu w ramach programu Mieszkanie plus, jest spełnienie określonego w ustawie kryterium dochodowego.\nPomoc jest udzielana na określony czas – 9 lat.\nJak powiedział Soboń, opinie nadesłane podczas uzgodnień międzyresortowych ws. projektu ustawy o dopłatach do najmu „są obecnie poddawane wnikliwej analizie”. „Na dziś nie jest jeszcze przesądzone, które uwagi zostaną przyjęte, wszystkie są rozważane pod kątem przyjętych założeń i oczekiwanych rezultatów” – wskazał.\n„Jestem orędownikiem szybkich prac nad naszym projektem ustawy. Chcemy, by dopłaty zaczęły obowiązywać już od nowego roku” – dodał.\nZaznaczył, że resort wsłuchuje się „we wszystkie głosy”, które napływają podczas konsultacji publicznych dot. projektu. „O ostatecznym kształcie projektu ustawy zdecyduje rząd, a potem parlament” – podkreślił Soboń.\n„Nie ma chyba sporu, co do tego, że ta pomoc jest bardzo potrzebna i powinna objąć wielu oczekujących. Wraz z członkami rządu chcemy wypracować najlepsze rozwiązanie i to najlepsze rozwiązanie, uwzględniające wyniki naszych analiz, wkrótce skierujemy do dalszych prac w rządzie i parlamencie” – podsumował.\nPrzypomniał, że zgodnie z zaproponowanymi przepisami „pomoc państwa w pierwszych latach najmu skierowana jest do określonej grupy najemców, a nie do deweloperów”. „Warunkiem otrzymania przez najemcę dopłaty do czynszu, w związku z najmem mieszkania od dowolnego podmiotu w ramach programu Mieszkanie plus, jest spełnienie określonego w ustawie kryterium dochodowego. Pomoc jest udzielana na określony czas – 9 lat, bo w zamyśle przeznaczona jest dla osób i rodzin, które ze względu na niższe w początkowym okresie kariery zawodowej dochody, brak stałego zatrudnienia, czy ze względu na sytuację rodzinną nie mają zdolności kredytowej (nie mogą kupić mieszkania), ale mają zdolność czynszową” – mówił.\nTłumaczył, że takie rozwiązanie „wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym, ma wspierać mobilność – nie ma związania z mieszkaniem długoletnią umową kredytową”.\n„Zakłada się, że sytuacja osób i rodzin otrzymujących pomoc przez pierwszych 9 lat będzie się poprawiać i umożliwi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych bez pomocy z budżetu państwa – np. poprzez wykup wynajmowanego mieszkania, przeprowadzkę do innego mieszkania. Zaznaczył, że „jeśli jednak ta sytuacja nie poprawi się, to dalsza pomoc będzie możliwa w funkcjonującym systemie dodatków mieszkaniowych, albo w oparciu o zasób gminny, na którego rozwój budżet państwa od 2025 r. przeznaczy rekordową sumę 6,2 mld zł”. „W przypadku, gdy dany najemca utraci zdolność czynszową, lecz będzie chciał zachować prawo najmu lokalu mieszkalnego, wówczas będzie mógł ubiegać się o dodatek mieszkaniowy od gminy” – dodał.\nTags: Dopłaty do mieszkaniamieszkania komunalneMieszkanie Plus\nLotnicze Pogotowie Ratunkowe dostanie dofinansowanie


EkoFestyn z żywymi obrazami\nCiepła niedziela sprawiła, że tegoroczny EkoFestyn na Świętej Górze cieszył się ogromnym zainteresowanie. A przyznać trzeba, że atrakcji nie brakowało. Szczególnie podobało się dzieciom, gdyż to one miały najwięcej zajęć: mistrzostwa w rzucie kaloszem, konkurencje zręcznościowe, dmuchane wesołe miasteczko, kolejka OSP Smolice.\nW ramach festiwalu "Kryminalny Magiel" w Kinie “Pod Kopułą”, młodzież z Liceum Ogólnokształcącego w Gostyniu oraz z Zespołu Szkół Rolniczych w Grabonogu mogła obejrzeć reportaż Michała Fajbusiewicza oraz wysłuchać wykładu przedstawiciela Komendy Powiatowej Policji w Gostyniu aspiranta sztabowego Jarosława Godniaka na temat przestępczości, kryminologii, bezpieczeństwa i postępowania śledczego.\nWychowankowie Internatu wzięli udział w pikniku strażackim zorganizowanym przez sołtys Grabonoga. Podczas integracyjnego spotkania nasi uczniowie mogli poznać tajniki udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, zarówno teorii, jak i w praktyce.\nJak bardzo nam się zmienił świat, przybyło nam za wiele lat. Wspomnienia porwał wiatr i człowiek rad nie rad. Z upływem czasu słowa piosenki śpiewanej przez Krzysztofa Krawczyka przypominają nam o uciekających latach.\nWyniki I etapu ogólnopolskiego konkursu „Czuję Chemię”\nDnia 18 maja w naszej szkole w formie testu wiedzy on-line odbył się I etap konkursu biologiczno-chemicznego dla szkół średnich organizowany przez Wyższą Szkołę Inżynierii i Zdrowia w Warszawie.\nWiosenne zajęcia praktyczne w rolniku\nZajęcia praktyczne analityków w szkolnym laboratorium chemicznym\nWoda mineralna, źródlana a wodociągowa... którą pić na co dzień?


Optymalna ochrona napędów NORD, artykuł - metale.org\nW celu ochrony systemów napędowych przed korozją, chemikaliami, zużyciem, uszkodzeniami powierzchni, uderzeniami i wilgocią firma NORD DRIVESYSTEMS oferuje szeroką gamę różnych metod dla każdego obszaru zastosowania - od przyjaznego dla środowiska malowania, po wysokowydajne powłoki o długiej żywotności i innowacyjną obróbkę powierzchni nsd tupH.\nObróbka powierzchni nsd tupH oferowana przez firmę NORD to doskonała ochrona przed korozją dostępna dla przekładni, silników w obudowach gładkich (bez użebrowań) , przetwornic częstotliwości i rozruszników silników w aluminiowych obudowach przystosowanych do intensywnego mycia.\nDla przemysłu elektrycznego NORD oferuje solidne i trwałe powłoki proszkowe. Zabezpieczone\nw ten sposób powierzchnie są odporne na uderzenia, zarysowania i ścieranie oraz na warunki atmosferyczne i chemikalia, stanowiąc jeszcze bardziej wytrzymałe rozwiązanie niż standardowe powłoki lakiernicze NORD. Właściwości antystatyczne farb proszkowych przewodzących prąd zapobiegają ładowaniu elektrostatycznemu produktów napędowych, dzięki czemu przestoje są ograniczone do minimum. Kolejną zaletę stanowi fakt, że powłoki proszkowe nie zawierają rozpuszczalników, co ma istotne znaczenie dla ochrony środowiska.\nObróbka powierzchni nsd tupH stanowi preferowaną technologię w przypadku rygorystycznych wymagań dotyczących zabezpieczenia powierzchni i ochrony antykorozyjnej. Zastosowanie specjalnej metody sprawia, że powierzchnia staje się twardsza i odporna na korozję , a aluminium zaczyna zachowywać się jak stal nierdzewna, biorąc pod uwagę skuteczność ochrony antykorozyjnej. Właściwie nie jest to powłoka, ale rodzaj obróbki powierzchni, który tworzy warstwę ochronną trwale związaną z materiałem podłoża, dzięki czemu nic nie może się oderwać ani odpaść - uszkodzenia pozostają ograniczone lokalnie i nie rozprzestrzeniają się. Zabezpieczone napędy są łatwe w czyszczeniu i w dużej mierze odporne na działanie kwasów i zasad. Możliwe jest nawet użycie myjek wysokociśnieniowych lub zastosowanie agresywnych mediów. Obróbka nsd tupH jest dostępna w przypadku większości modułowych systemów napędowych NORD wykonanych\nz aluminium. Nadają się one nie tylko do zastosowań o podwyższonych wymaganiach higienicznych w sektorze spożywczym, ale także do różnych aplikacji w przemyśle przetwórczym i farmaceutycznym. Stosowane są zarówno w przenośnikach taśmowych, pompach, mieszalnikach czy mieszadłach, jak i w oczyszczalniach ścieków oraz myjniach samochodowych.\ntechnika napędowa ochrona powierzchni malowanie ochrona przed korozją NORD powłoki farby o wysokiej zawartości substancji stałych\nDowiedz się więcej o automatyzacji i technice napędowej – już 13 czerwca w Rzeszowie! Przemysłowe przekładnie MAXXDRIVE®: optymalne rozwiązanie do ciężkich warunków produkcyjnych Targi ochrony powierzchni jesienią w Targach Kielce


Na bieżąco » Aktualności / wydarzenia » Archiwum » 2010 » Marzec: Chappell i Szczubiał najlepsi w Jarosławiu - www.jaroslaw.pl\nChappell i Szczubiał najlepsi w Jarosławiu\nJeremy Chappell i Dariusz Szczubiał zostali laureatami XX Plebiscytu na Najlepszego - Najpopularniejszego Sportowca i Trenera - Wychowawcę Młodzieży Miasta Jarosławia w 2009 roku.\nUroczyste ogłoszenie wyników oraz wręczenie nagród wyróżnionym organizowanego w naszym mieście od 1990 roku plebiscytu odbyło się 3 marca w sali narad Urzędu Miasta. W wyniku głosowania za pośrednictwem strony internetowej Urzędu oraz na kuponach drukowanych w Gazecie Jarosławskiej, tytuł najlepszego - najpopularniejszego sportowca zdobył Jeremy Chappell. Koszykarz ekstraligowego Znicza zdecydowanie wyprzedził pozostałych wyróżnionych. Na drugim miejscu uplasowała się Małgorzata Huk - bramkarka, piłkarka ręczna Siódemki, a na trzecim Mateusz Jurczak, piłkarz JKS-u. Trenerem roku 2009 w Jarosławiu został Dariusz Szczubiał, szkoleniowiec Znicza. W spotkaniu z laureatami uczestniczyli zastępca burmistrza Jarosławia Bogdan Wołoszyn, naczelnik wydziału edukacji i kultury fizycznej Magdalena Lehnart, zastępca przewodniczącego Rady Miasta Marian Kozłowski, inspektor wydziału edukacji i kultury fizycznej Marek Piotrowski, dyrektor MOSiR Jacek Stalski. Organizatorami plebiscytu byli Urząd Miasta, MOSiR oraz Tygodnik „Gazeta Jarosławska".\nJeremy Chappell: Jestem bardzo zaskoczony. Nie spodziewałem się takiej nagrody, to dla mnie naprawdę wielkie wyróżnienie, tym bardziej, że po raz pierwszy zostałem uhonorowany w taki sposób. Przyjeżdżając do Jarosławia chciałem pokazać się z dobrej strony i grać jak najlepiej w barwach Znicza. Ten sukces nie byłby możliwy bez mojej drużyny. Dziękuję kolegom z boiska i wszystkim kibicom.\nMałgorzata Huk: Miłe i niespodziewane wyróżnienie. Ostatnio mam kłopoty z kontuzją i pewnie w tym sezonie na boisko już nie wrócę, ale mam nadzieję, że w przyszłym pomogę drużynie i powalczymy o coś więcej niż utrzymanie. Dziękuję za głosy wszystkim sympatykom.\nMateusz Jurczak: Po raz pierwszy znalazłem się w takim gronie. Jestem młodym zawodnikiem, na dodatek od niedawna gram w drużynie seniorów, dlatego takie wyróżnienie jest dla mnie wielką sprawą. Dziękuję za głosy i mam nadzieję, że nasz zespół utrzyma się w IV lidze.\nDariusz Szczubiał: To nagroda od miasta, od kibiców. Od tych którzy nas ogladają, docenili to, co zrobiliśmy. Bardzo dziekuję za głosy. W tym roku jesteśmy zaskoczeniem dla wielu fachowców. Śmiało można powiedzieć, że gramy ponad swoje możliwości.\nWyniki plebiscytu na najlepszego - najpopularniejszego sportowca:\n1. Jeremy Chappell (koszykówka) - Znicz Jarosław (2061 punktów)\n2. Małgorzata Huk (piłka ręczna) - Siódemka Jarosław (1676 punktów)\n3. Mateusz Jurczak (piłka nożna) - JKS 1909 Jarosław (1277 punktów)\n4. Wioletta Nasiłowska (piłka ręczna) - Siódemka Jarosław (1100 punktów)\n5. Dariusz Wyka (koszykówka) - Znicz Jarosław (1089 punktów)\n6. Artur Mikołajko (koszykówka) - Znicz Jarosław (1059 punktów)\n7. Konrad Zieliński (tenis stołowy) - Kolping Jarosław (1012 punktów)\n8. Tomasz Klag (tenis stołowy) - Kolping Jarosław (954 punkty)\nWyniki plebiscytu na najlepszego - najpopularniejszego trenera i wychowawcę młodzieży:\n1. Dariusz Szczubiał (koszykówka) - Znicz Jarosław (1460 punktów)\n2. Stanisław Dyndał (judo) - Kolping Jarosław (1260 punktów)\n3. Tomasz Duda (piłka nożna) - Przedmieście Jarosław (910 punktów)\n4. Marzanna Ulma (piłka ręczna) - Siódemka Jarosław (530 punktów)\n(04.03.2010 | aktualizacja 05.03.2010 15:03)


Fractal Design Define R5 (recenzja/test) - Artykuły - PC Centre\nWojciech Patelka 8 lipca 2015, 10:00\nFractal Design popularność zyskał dzięki znalezieniu kompromisu pomiędzy jakością wykonania, funkcjonalnością oraz ceną. Obudowy były wykonane starannie z wysokiej jakości materiałów, cechowały się udanymi rozwiązaniami i nie kosztowały fortuny. R5 to kolejna obudowa z serii Define. Od wersji z numerem 4 różni się przede wszystkim wielkością – jest nieco wyższa oraz posiada dodatkowe usprawnienia. Model ten jest kompatybilny z płytami głównymi do rozmiaru XL-ATX (w ofercie znajduje się także wersja XL dla płyt głównych eATX).\nFormaty obsługiwanych płyt głównych ITX, ATX, ATX, XL-ATX\nWymiary zewnętrzne (szerokość x wysokość x długość) 231 x 526 x 562 mm\nMaksymalna wysokość radiatora na procesorze 180 mm\nMaksymalna długość karty graficznej 310 mm (z opcją rozszerzenia do 440 mm po wyjęciu koszyka na dyski twarde)\nMateriał konstrukcji obudowy stal, grubość 0,8 mm\nMateriał wykonania ścianek stal, tworzywo sztuczne\nLiczba zewnętrznych zatok 5,25” 2\nLiczba wewnętrznych zatok 3,5” i 2,5” 8/2 (zatoki 3,5” mogą zostać wykorzystane jako zatoki 2,5”)\nMożliwość zamontowania wentylatorów - góra: 3 x 120/140 mm - tył: 1 x 120/140 mm - przód: 2 x 120/140 mm - z boku: 1 x 120/140 mm\nFabrycznie zamontowane wentylatory - tył: 1 x 140 mm - przód: 1 x 140 mm\nRegulacja prędkości obrotowej wentylatorów sprzętowa, trzystopniowa, możliwość podłączenia do dwóch wentylatorów trzypinowych\nPodświetlenie wentylatorów brak\nUmiejscowienie zasilacza pod płytą główną\nFractal Design Define R5 (wprowadzenie)\nFractal Design przedstawia rodzinę wentylatorów Venturi


Relacja z prezentacji Volvo XC90 - Auto Testy\nVolvo wraz ze swoim najmłodszym dzieckiem ruszyło w tournee po Europie. Tym razem na celu szwedzkiej marki znalazła się Warszawa i Hala EXPO, gdzie mogliśmy bliżej przyjrzeć się nowemu Volvo XC90.\nPrzy bliskim spotkaniu nowe XC90 nie sprawia wrażenia ociężałego, do czego przyczyniła się powściągliwa szwedzka szkoła projektowania. Podobnie sytuacja wygląda we wnętrzu. Projektanci skupili się w głównej mierze na zapewnieniu komfortu dla 7 pasażerów, gdzie nawet w ostatnim rzędzie jest wystarczająca ilość miejsca do wygodnej podróży. Liczne przyciski znane z poprzednika zastąpił w większości dotykowy ekran stworzony we współpracy z Apple, a za stworzenie topowego systemu audio odpowiedzialna jest marka Bowers&Wilikins.\nEgzemplarz pokazany szerokiej publiczności to D5 AWD, czyli diesel mocy 225 KM. W ofercie znalazło się miejsce dla słabszego diesla i 2 odmian benzynowych T5 i T6. Najwyżej w ofercie plasuje się wersja topowa T8 i jak w przypadku pozostałych jednostek jest to 2 litrowy motor o zaledwie 4 cylindrach. Na razie wszystkie jednostki połączone będą z ośmiostopniowym automatem i napędem AWD. Ceny startują od 245 800 zł, a po pojawieniu się wersji z napędem na przednią oś najtańsze XC90 będzie wycenione na ok 229 900zł. Regularna sprzedaż rozpocznie się początkiem kwietnia.\nNajwiększy SUV jest przełomowy i wraz z jego premierą zapowiedziano politykę na najbliższe lata. W ciągu najbliższych 4 lat będą miały miejsce premiery 7 nowych modeli całkowicie odmładzających gamę, a użyte w nich technologie zostaną zapożyczone z XC90. W konsekwencji 2020 rok ma być pierwszym rokiem bez ofiar śmiertelnych w wypadkach z udziałem nowych Volvo.\ntekst: Krzysztof Kunzek, zdjęcia: Jakub Głąb, źródło: auto-strefa.pl\nBMW X5 xDrive30d vs Volvo XC90 D5 Executive Volvo XC90 II 2.0 D5 AWD Inscription Volvo V60 drugiej generacji już w Polsce


Matte Mania Lipstick matowa pomadka w płynie 56 3.5ml | Market Medme.pl\nMatte Mania Lipstick matowa pomadka w płynie 56 3.5ml\nNr. katalogowy: 85960480\nMatte Mania Lipstick to matowa pomadka w płynie sygnowana marką Dermacol. Starannie opracowana formuła jest gwarancją wyjątkowej trwałości makijażu. Pomadka podkreśli zmysłowość Twoich ust, poprzez nadanie im kuszącego odcienia z modnym, matowym wykończeniem.\n24H Control Long Lasting Make-Up długotrwały podkład do twarzy 02 30ml


Pressje. Teka 43. Przekleństwo uległości [Jan Maciejewski, Paweł Rojek, Błażej Skrzypulec, Marcin Kędzierski, Piotr Wójcik, Krzysztof Rak, Katarzyna Nowicka] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00033 003226 20847103 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Jan Maciejewski, Paweł Rojek, Błażej Skrzypulec, Marcin Kędzierski, Piotr Wójcik, Krzysztof Rak, Katarzyna Nowicka Liczba stron:\nISBN: 1644705000010 Data wydania:\nSTRONA REDAKCYJNA REDAKCJA: Adam Folek, Piotr Kaszczyszyn, Karol Kleczka, Jan Maciejewski (redaktor naczelny), Krzysztof Mazur, Krzysztof Nędzyński, Stanisław Starnawski, Krzysztof Szeremeta, Piotr Wójcik KOLEGIUM REDAKCYJNE: Czesław Domarecki, Sebastian Gałecki, Juliusz Gałkowski, Dawid Gospodarek, Marek Kaplita, Tomasz Kurzydło, Adam Leszkiewicz, Grzegorz Lewicki, Jakub Moroz, Piotr Popiołek, Paweł Rojek (szef Kolegium Redakcyjnego), Błażej Skrzypulec, Kamil Suskiewicz, Marcin Suskiewicz ZAŁOŻYCIELE PISMA: Jadwiga Emilewicz, Arkady Rzegocki WYBÓR WIERSZY: Krzysztof Szeremeta ADIUSTACJA: Maciej Kiełbas PROJEKT GRAFICZNY I ILUSTRACJE (w wydaniu papierowym): Dominika Bobulska www.dominikabobulska.com WERSJA ELEKTRONICZNA: Maciej Kiełbas KONTAKT: Pałac Spiski Rynek Główny 34 31-010 Kraków tel. 124290273 pressje@kj.org.pl WYDAWCA: Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ISSN 1644-7050\nSPIS TREŚCI PRESSJA REDAKCJI Jan Maciejewski PRZEKLEŃSTWO ULEGŁOŚCI. WSTĘP DO PSYCHOTERAPII NARODOWEJ Długi i momentami obsceniczny tekst. Pokazujemy dlaczego polityka nie może obyć się bez psychologii. Od kłamstwa założycielskiego, na jakim zbudowana jest teoria postkolonialna, przechodzimy do politycznych konsekwencji powstania psychoanalizy; przyglądamy się też psychice narodów francuskiego, rosyjskiego, no i oczywiście polskiego. Występują m.in.: Jacques Lacan, Michel Houellebecq, Alfred Adler, Swietłana Aleksijewicz, Viktor Frankl, Witold Gombrowicz, Jarosław Marek Rymkiewicz i standartenführer Stirlitz (TEN Stirlitz). BIBLIOGRAFIA BIOGRAFIA Redakcja informuje, że autorzy tekstów nie odpowiadają za komentarze w spisie treści i pod swoimi artykułami. Redakcja za to nie odpowiada za teksty autorów.\nPRZEKLEŃSTWO ULEGŁOŚCI. WSTĘP DO PSYCHOTERAPII NARODOWEJ Jan Maciejewski Polityczność jest zjawiskiem organicznie i wyłącznie ludzkim, tylko człowiek ma do niej prawo i pociąg. Zdanie to nie wygląda odkrywczo. Przy bliższym spojrzeniu może się jednak okazać mniej banalne i mniej oczywiste niż na pierwszy rzut oka. Celem tego tekstu jest wychwycenie natury i dynamiki nowoczesnej polityczności przy użyciu narzędzi i z perspektywy psychologii. Pokażę, że wspólnoty polityczne podlegają takim samym, lub co najmniej podobnym, procesom jak pojedyncze jednostki. Będę starał się udowodnić, że rewolucja kulturowa, jaką wywołały narodziny psychoanalizy na początku XX w., jest rewolucją permanentną, wciąż rozwijającą się i ewoluującą, rewolucją również w sensie politycznym; rewolucją, której skutkom wciąż podlegamy i z faktu istnienia której powinniśmy wreszcie wyciągnąć wnioski. I. TO WSZYSTKO NIE TAK STIRLITZ PATRZY NA POSTKOLONIALIZM Uległość. To wokół niej wszystko w tym tekście będzie się obracać. Będziemy szukać środków do jej przezwyciężenia, ale wcześniej pokażemy jej funkcjonowanie w praktyce. Uległość jest stanem, który teoretycy postkolonializmu zwykli przypisywać społeczeństwom skolonizowanym, jest efektem „złożonego i wielopoziomowego oddziaływania struktur dominacji” (Skórczewski 2013: 29). To właśnie postkolonializm jest pierwszym przystankiem na naszej drodze, a w zasadzie nie sam postkolonializm, co fałsz, czy, używając psychologicznego żargonu, przeniesienie, jakie jest rdzeniem całej tej teorii. Wersja oficjalna głosi, że jego powstanie było efektem poczucia winy Zachodu, który w akcie skruchy za całe wieki kolonialnej agresji i podbojów postanowił dopuścić skolonizowanych do głosu, przyjrzeć się ich kondycji i stanowi ducha, sprawdzić społeczne i kulturowe rezultaty utrzymywania się obcej dominacji, przekonać się, czy możliwe jest po tym wszystkim odnalezienie autentycznego, pierwotnego sposobu istnienia postkolonialnych wspólnot. W wariancie literaturoznawczym przedmiotem postkolonializmu jest dyskurs kolonialny, czyli „«gwałt zadawany rzeczom» – […] system praktyk nadawania znaczenia, który prowadzi do wytworzenia i oswojenia hierarchicznych struktur władzy sprawowanej (zainstalowanej) przez imperium” (tamże: 91). Ma to być coś w rodzaju daru prezentowanego wyzwolonym, ale zdezorientowanym tubylcom, którzy za pomocą postkolonialnej teorii mają odzyskać siłę sprawczą i moc działania, czyli, mówiąc Maurycym Mochnackim, uznać się w swoim jestestwie. Żeby zrozumieć na czym polega fałszywa świadomość postkolonialnych teoretyków, odwołajmy się do jednego z najlepszych seriali w historii telewizji, to jest do Siedemnastu mgnień wiosny w reżyserii Tatiany Lioznowej, z Wiaczesławem Tichonowem w roli pułkownika radzieckiego wywiadu, który dzięki wybitnej inteligencji i wszystkim innym możliwym zaletom przenika w szeregi SS w randze Standartenfürhera jako Max Otto von Stirlitz. Ważniejsze od fabuły są jednak pewne szczegóły tworzenia tej produkcji. Głównym konsultantem Siedemnastu mgnień wiosny był ówczesny zastępca przewodniczącego KGB Siemion Cwigun. Sposób funkcjonowania SS, którego zobrazowanie jest jedną z osi fabuły, został w całości oparty na doświadczeniach KGB. Co ciekawe, za jedno z częściej występujących na ekranie wnętrz, siedzibę RSHA (Reichssicherheitshauptamt, Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy), posłużył budynek KGB na Butyrkach. W ten sposób oglądamy więc tak naprawdę działanie radzieckich, a nie niemieckich służb. Stirlitz to rosyjski agent udający Niemca w podwójnym, fabularnym i rzeczywistym, sensie. Radziecki widz mógł poznać faktyczny sposób funkcjonowania KGB, jednak tylko dlatego, że był on cały czas przekonany, że ogląda w akcji SS. Tak samo jest z teorią postkolonialną. Inni, mieszkańcy byłych kolonii, są nam potrzebni do tego, by przyjrzeć się nam samym. Nasze współczucie wobec ich sytuacji jest de facto wynikiem troski o nas samych, dlatego teoria postkolonialna mówi więcej o badających niż o badanych. Jej faktycznym przedmiotem jest zachodni lęk, a nie trauma byłych kolonii. Skąd wziął się lęk, który zrodził teorię postkolonialną, i czego tak naprawdę możemy się dzięki niej dowiedzieć? Żeby odpowiedzieć na te pytania będziemy musieli przenieść się do Wiednia początku XX w., miejsca i czasu narodzin psychoanalizy. NUDNY, ALE ISTOTNY FRAGMENT Żeby jednak zrozumieć w pełni sens przełomu, który spowodowała myśl Zygmunta Freuda, będziemy musieli się wcześniej chwilę pomęczyć i spojrzeć na architekturę budowli, którą zniszczył ojciec psychoanalizy. Żeby to zrobić, cofniemy się jeszcze bardziej w czasie i przeniesiemy kilkaset kilometrów na północ, do Królewca drugiej połowy XVIII w., do wizji oświecenia autorstwa Immanuela Kanta. Definiując oświecenie, Kant stwierdził, że jest to autonomia bądź też wyzwolenie się spod narzuconej samemu sobie niedojrzałości. Chodziło mu o to, by wydobyć człowieka spod władzy rządzących czy duchownych, a z drugiej wskazać mu drogę do wzniesienia się ponad swoje pragnienia i kierowania się normami moralnymi stworzonymi za pomocą rozumu; co ważne, normy te miały mieć uniwersalne, ogólnoludzkie zastosowanie. W ten sposób uzyskana autonomia moralna miałaby zapewnić człowiekowi zupełnie nową jakościowo relację z samym sobą. Autonomia ta, jak rozumiał ją Kant, oznaczała konieczność zdystansowania się zarówno od kontekstu społecznego, jak i od skłonności, jakim podlegał konkretny człowiek. Wola musi być czysta – oczyszczona z wszystkich konkretnych intencji, pobudzana tylko przez szacunek dla siebie samej i dla formalnej zasady woli w ogólności, czyli szacunek dla prawa jako takiego (Hassner 2010: 600). Chodziło przecież, zgodnie z imperatywem kategorycznym, o to, by kierować się tylko taką maksymą, co do której moglibyśmy jednocześnie chcieć, by stała się ona prawem powszechnym – człowiek ma działać tylko w oparciu o takie maksymy, jakie dają się zuniwersalizować. Kant postanowił radykalnie rozdzielić sfery moralności i przyrody. „Świat fenomenalny jest tym, co może poznać nauka; świat noumenalny jest sferą, która odsłania się dopiero dzięki moralności. To właśnie w tej sferze rozum osiąga całkowitą wolność od warunkujących, a tym samym ograniczających go wpływów naturalnego świata rzeczy. […] Właśnie tu człowiek uzyskuje całkowitą autonomię – wolność do posłuszeństwa narzuconemu sobie prawu przez samo poszanowanie powszechności (lub bezstronności) prawa jako takiego” (tamże: 592). Rozdzielenie przyrody, świata zewnętrznego, od sfery noumenalnej (w wizji kantowskiej jest to rdzeń rzeczywistości – sfera „rzeczy samych w sobie”) oznacza też rozdzielenie szczęścia i cnoty. Szczęście należy do porządku świata fenomenalnego, przyrodniczego – świata naturalnych skłonności. Cnota natomiast jest wynikiem posłuszeństwa prawu moralnemu, którego warunkiem jest wyzwolenie się od naturalnych, „przyrodniczych” skłonności. „Szczęście należy do porządku przyrody, cnota zaś – do porządku wolności” (tamże). Sednem każdej filozofii politycznej jest określona wizja człowieka. To, co definiuje nasze człowieczeństwo, ma bezpośrednie przełożenie na to, jak staramy się ułożyć porządek naszego współżycia z innymi ludźmi. Między tymi dwoma punktami może jednak również dojść do sprzężenia zwrotnego – to, co polityczne, może zacząć wpływać na naszą wizję tego, co ludzkie. Tak stało się w przypadku kantowskiej etyki i wizji nowoczesnego państwa, którą stworzył w Lewiatanie Thomas Hobbes. Tytułowy Lewiatan ma być jedyną racjonalną odpowiedzią na wrodzone spaczenie i wywrotowość natury ludzkiej. Miejscem, w którym zaczyna się droga do jego powstania, jest strach panujący w stanie natury – strach, którego źródłem jest nieprzewidywalność człowieka jako takiego. Lewiatan, nowoczesne państwo, ma tak naprawdę tylko jeden cel – zapewnić bezpieczeństwo ludziom, ochronić ich przed nimi samymi. „W stanie «cywilnym», państwowym, wszyscy obywatele są pewni swej fizycznej egzystencji; panują wówczas spokój, bezpieczeństwo i porządek” (Schmitt 2008: 41). Carl Schmitt w książce Lewiatan w teorii państwa Thomasa Hobbesa pokazuje, jak logika Lewiatana, sztucznego, bo skonstruowanego przez samych ludzi mocą umowy zawartej między nimi, wytworu prowadzi do zmechanicyzowania myślenia o polityce. Państwo jest ocenianie w logice zerojedynkowej – działa albo nie. Albo chroni nas przed tym, co w nas samych niepewne i niebezpieczne, albo nie jest w stanie tego zrobić. Ten ostatni przypadek jest jedynym, na mocy którego można wymówić nowoczesnemu państwu posłuszeństwo. „Nie chodzi bowiem o osobową reprezentację, ale rzeczywistą ochronę jako pewien fakt, dokonany tu i teraz. Reprezentacja jest niczym, jeżeli nie jest ciągła ochroną. Gwarantuje to jednak wyłącznie sprawnie funkcjonujący mechanizm panowania” (tamże: 46). W tym sensie Lewiatan jest „prototypowym wytworem nowej epoki technicznej”. Skupmy się właśnie na „sztuczności” nowoczesnego państwa. Powiedzieć, że jego logika jest różna od logiki człowieczeństwa, to jak nic nie powiedzieć. Ta wewnętrzna logika Lewiatana została stworzona w sposób najbardziej dosłowny przeciwko naturze ludzkiej, przeciw człowiekowi jako takiemu. Najsłabszym ogniwem tej teorii jest jej „materiał”, czyli ludzie. W tej sytuacji należy rzecz jasna przedefiniować naturę ludzką tak, by stała się ona na tyle uległa wobec Lewiatana, żeby cała ta konstrukcja miała w ogóle rację bytu. Schmitt pokazuje nam ten ruch myśli, przywołując wykład Karla Eschericha z 1934 r. zatytułowany Szaleństwo termitów. „Podczas gdy państwo mrówek, termitów i pszczół jest możliwe tylko pod warunkiem pełnego zanegowania seksualności tych zwierząt, problem ze stworzeniem państwa przez ludzi jest o wiele cięższy, ponieważ człowiek nie rezygnuje ze swojej seksualności, a tym samym zachowuje cały swój wywrotowy indywidualizm. Człowiek jednak dysponuje umysłem, intelektem, a ten pozwala zbudować państwo także bez odrzucenia seksualności. «W przypadku tworzenia państwa przez ludzi – powiada Escherich – podstawę stanowi silnie rozwinięty mózg. Dopiero dzięki temu centralnemu organowi, obdarzonemu niemal nieograniczoną plastycznością, stało się możliwe pokonanie ogromnych przeszkód, stojących na drodze do stworzenia państwa” (tamże: 50). Rozwarstwienie porządku politycznego (racjonalnego, pewnego i mechanicznego) z jednej oraz ludzkiego (wywrotowego i niebezpiecznego) z drugiej strony odnajdujemy również w koncepcji Kanta. Tyle tylko że u niego ruch myśli wykonał pełny obrót i z powrotem wrócił do człowieka, na płaszczyznę antropologii. Instancją racjonalną, tym, co Escherich nazywa „silnie rozwiniętym mózgiem”, jest u Kanta czysta, niepodlegająca naturalnym skłonnościom wola. Oczywiście, nie da się z człowieka wyrwać ostatecznie całej „przyrodniczej” strony jego osobowości. Pytanie brzmi jednak: co definiuje człowieczeństwo jako takie, kiedy człowiek jest autentyczny i wolny? Kant odpowiada: wtedy, kiedy jest on posłuszny prawu. Posłuszeństwo to jest jednak najwyższym stadium wolności, jak przecież pamiętamy, prawo to ma źródło w samym podmiocie. Racjonalność prawa przynależy do sfery noumenalnej, tej samej, w której funkcjonuje czysta wola. Człowiek jako istota moralna podlega więc nie tylko tak naprawdę samemu sobie, ale wyzwala się również od naturalnych, pochodzących ze sfery fenomenalnej, skłonności. Zobaczmy teraz, jak kantowska antropologia działa w praktyce. Jej dwoma najwyraźniejszymi politycznymi konsekwencjami są idee praw człowieka oraz koncepcja wiecznego pokoju. Prawa człowieka są oparte na tym, co w ludziach uniwersalne, w opozycji do tego, co ich od siebie odróżnia. Godność człowieka wynika z jego moralności, a ta z kolei opiera się na formalnej i powszechnej regule czystości woli. „Prawo jednostki do tego, by traktować ją jako równą, lub przynajmniej respektować określone aspekty jej godności, nie opiera się na tym, że jednostka ta faktycznie jest równa pozostałym lub godna szacunku, ale na obowiązku traktowania wszystkich ludzi jako równych i godnych szacunku. […] Treść moralności jawi się jako wydedukowana (a priori) z uniwersalności będącej formą moralności” (Hassner 2010: 599). Prawa człowieka są pomysłem w całości opartym na tym, co we wszystkich ludziach wspólne (czystej, niepodlegającej naturalnym skłonnościom woli), ignorując jednocześnie to wszystko, co ludzi od siebie odróżnia (różnice charakterów, doświadczenia, osobowości, kontekstu społecznego, w jakim dana osoba się wychowała). Cała ta wizja ma rację bytu o tyle, o ile rzeczywiście ta formalnie rozumiana moralność, mówiąc za Escherichem, „silnie rozwinięty mózg”, jest w stanie sprawować kontrolę nad pozostałą częścią naszej osobowości. Oczywiście, jeżeli to właśnie wola i intelekt są tym, co sprawia, że jesteśmy ludźmi. Jak za chwilę zobaczymy, Freud obalił oba te twierdzenia. Zanim jednak do tego przejdziemy, przyjrzyjmy się drugiej wielkiej idei Kanta, jaką jest postulat wiecznego pokoju. Jest ona bezpośrednią konsekwencją wszystkiego, czemu od kilku chwil się przyglądamy. W idei tej napięcie między czystym, rozumowym pierwiastkiem w człowieku a szaleństwem „przyrody” (czyli całej reszty rzeczywistości) zostaje ostatecznie uśmierzone. Okazuje się bowiem, że w całym tym szaleństwie jest metoda, co dostrzec jednak możemy dopiero z perspektywy historii. Przyroda wykorzystuje samolubną skłonność ludzkiej natury, by osiągnąć kiedyś uświęcony stan wiecznego pokoju. „Egoizm sprzyja wojnom i żądzy posiadania, ale równocześnie wytwarza środki zaradcze przeciw agresji i chciwości, prowadzące do pokojowego i pomyślnego postępu. Zarówno w toku dziejów, jak i w jego przeróżnych punktach kulminacyjnych porządek powstaje z konfliktu, pokój z wojny, a korzyści publiczne z prywatnych przywar” (tamże: 610). Nawet przyroda zostaje ostatecznie oswojona, zaczyna jawić się jako przewidywalna i nawet nieco moralna. Co prawda dopiero w perspektywie filozofii historii, ale jednak. „Luksus, nierówności oraz przemoc nie mogą być oddzielone od postępu moralnego. Oddalając człowieka od przyrody, muszą one prowadzić go ku społeczeństwu opartemu na «umowie społecznej», do punktu, w którym «sztuka, osiągając doskonałość, staje się znów przyrodą»” (tamże: 611). Przyjrzyjmy się uważnie temu ostatniemu zdaniu. Jest ono kulminacją całej politycznej wizji Kanta. Sztuka, a więc to, co stworzone przez człowieka, może choćby w najdalszej perspektywie „skolonizować” przyrodę, czyli całość doświadczanej empirycznie rzeczywistości. Ujmując to bardziej wprost, człowiek jest w stanie ucywilizować, poddać moralnym nakazom rozumu, cały świat. Oczywiście, to tylko postulat. Kant był bardzo ostrożny w nakreśleniu perspektywy, w jakiej miałoby do tego dojść, jeśli ostatecznie kiedykolwiek do tego dojdzie. To jednak nie jest najważniejsze. Najistotniejszy jest fakt, że postęp historyczny przygotowuje moralną odnowę rodzaju ludzkiego. Optymizm tej wizji wydawał się więcej niż kuszący. Samokontrola, porządek, prawo, postęp, wieczny pokój. Dziedzictwem politycznym Kanta jest wszczepienie tego pojęciowego pięciokąta w wyobraźnię zachodniego świata. Figura ta przeżyła samo oświecenie. Rozbić ją miał dopiero Zygmunt Freud. „GDY NIEBO MI OPORNE, PIEKŁO WZRUSZĘ DO DNA” Psychoanaliza jest pełnoprawnym dzieckiem epoki modernizmu. O ile oświecenie przyniosło wizję człowieka jako źródła rozumu, w sensie prawd koniecznych i uniwersalnych, o tyle w modernizmie człowiek jest już bytem dużo bardziej konkretnym – umiejscowionym w danym czasie i przestrzeni, kształtowanym przez historyczne uwarunkowania, a ponadto wyposażonym w niepowtarzalne życie wewnętrzne. Tak jak symbolem oświecenie stała się filozofia, tak symbolem modernizmu została psychoanaliza (Zaretsky 2009: 13). To ona w najbardziej radykalny sposób opisała, wyzwoliła i nadała doniosłość indywidualności i wyjątkowości poszczególnego człowieka. Freud za fundament osobowości uznał nieświadomość indywidualną, przestrzeń nieuświadomionych pragnień i impulsów. Kluczowe dla narodzin tej wizji było wydanie w 1900 r. jego pracy Objaśnianie marzeń sennych. „Kwestia nieświadomości to […] nie tyle jakaś „Kwestia nieświadomości to […] nie tyle jakaś tam kwestia psychologiczna, lecz właśnie ta, z którą powinna się zmierzyć psychologia” (Freud 2015: 511). Nieświadomość, która aż do tego momentu wydawała się czymś oswojonym, czymś, co albo mogło być kontrolowane przez moc intelektu, albo było spychane na margines jako wyraz obłędu, stawała się „celowym i dobrze uzasadnionym wyrazem istniejącego faktu” (tamże). „Nieświadomość […] trzeba uznać za ogólną bazę życia psychicznego”. Sfera nieświadomości jest szersza i bogatsza od świadomości; ta pierwsza zawiera w sobie tę drugą. „Nieświadomość to właściwie realna psychiczność, podług swej natury wewnętrznej nieznana nam w równym stopniu, jak realność świata zewnętrznego, dana nam podług danych świadomości w sposób równie niepełny, jak świat zewnętrzny dany jest nam podług danych naszych narządów zmysłowych” (tamże). To właśnie nieświadome pragnienia mają stanowić „rdzeń naszego istnienia”. Są one źródłem kreatywności i odpowiadają za intensywność wszelkich procesów psychicznych, sprawiając, że nasze codzienne życie jest tak niezwykłe i nieprzewidywalne. Tam, gdzie oświecenie widziało racjonalność i uniwersalność, tam modernizm, dzięki psychoanalizie, dostrzegł przypadkowość i jednostkowość. To właśnie marzenia senne doprowadziły Freuda do odkrycia potęgi nieświadomości, dzięki czemu mógł on stwierdzić, że „poważanie, jakim marzenia senne cieszyły się u ludów starożytnych, to ugruntowany na słusznym przeczuciu psychologicznym wyraz czci dla tego, co nieokiełznane i niezniszczalne w duszy ludzkiej, dla tego, co demoniczne, co rodzi życzenia senne, co zaś odnajdujemy w naszej nieświadomości” (tamże: 513). Objaśnianie marzeń sennych to próba wstąpienia w głąb ludzkiej duszy. Otwierał je cytat z Wergiliusza: „Flectere si nequeo superos, Acheronta movebo” – „Gdy niebo mi oporne, piekło wzruszę do dna”. Jak pisał Thomas Mann: „Jako badacz głębi i psycholog popędu, Freud jako żywo […] wbrew racjonalizmowi, intelektualizmowi, klasycyzmowi, jednym słowem: spirytyzmowi XVIII i częściowo XIX wieku podkreślał, kultywował i badał nocny aspekt natury i duszy jako to, co tak naprawdę określa i tworzy życie” (cyt. za: Roudinesco 2005: 210). Znaczący był już sam przedmiot Objaśniania marzeń sennych. Człowiek pogrążony we śnie jest przecież dokładnym przeciwieństwem racjonalnego, poddanego wewnętrznej kontroli oświeceniowego podmiotu. Jeżeli mielibyśmy w trzech punktach zdefiniować sen jako taki, byłyby to kolejno: wycofanie się ze świata zewnętrznego, omnipotencja myśli oraz głęboko ukryte i zawiłe procesy spełniania pragnień (Zaretsky 2009: 39). Freudowska nieświadomość była dynamitem włożonym w sam środek wyobraźni Zachodu – wizji racjonalnego podmiotu będącego w stanie w pełni kontrolować swoje zachowanie. Po odkryciu Freuda nie dało się już dłużej utrzymywać mitu rozumu będącego w stanie poskromić szaleństwo w człowieku. Teraz chodzi o to, by odnaleźć rozum w szaleństwie – dzięki szaleństwu działający i z niego czerpiący. Freud umiejscowił instancję mającą kierować naszym zachowaniem nie w zdystansowanym wobec samego siebie formalnym instynkcie etycznym, ale w ego, które było nie tylko strukturą racjonalną, ale odpowiadało także za skłonności, popędy, wybór obiektu miłości czy identyfikacje (tamże: 190). Projekt Freuda nie tylko kwestionował oświeceniowy ideał racjonalizacji, planowania i kontroli. Jego sednem jest alternatywna wobec oświeceniowej definicja dojrzałości. Człowiek dojrzały w perspektywie psychoanalizy nie musi już tylko kontrolować samego siebie, ale raczej wypracować stan równowagi między różnymi, bardzo często sprzecznymi i wzajemnie skonfliktowanymi wymaganiami. To wizja, która wprowadziła „prymat podmiotu zamieszkanego przez świadomość własnej nieświadomości, a także przez świadomość własnego wywłaszczenia. Inaczej mówiąc, Freudowski podmiot jest możliwy jedynie dlatego, że jest w stanie przemyśleć istnienie swojej nieświadomości – to co najbardziej właściwe dla tej nieświadomości. W ten sam sposób jest wolny jedynie dlatego, że akceptuje podjęcie wyzwania tej krępującej wolności i odbudowuje jej znaczenie. Tym samym psychoanaliza […] połączyła filozofię wolności z teorią psychiki” (Roudinesco 2014: 64). Nie ma chyba drugiej tak gruntownie i zajadle krytykowanej teorii naukowej jak psychoanalityczny projekt Freuda. Bardzo często te zarzuty są słuszne, a sama teoria psychoanalityczna w ogromnej części jest już nieaktualna. Jednakże rdzeń psychoanalizy, czyli nowa wizja podmiotu, który jest w stanie odkryć i przynajmniej częściowo zrozumieć tragedię sprzecznych pragnień i nakazów i swoją dojrzałość budować na kruchej równowadze między nimi, a nie represji i tłumieniu całej nie-intelektualnej części naszej osobowości, jest jej nieprzemijalnym dziedzictwem. Jak pisała Françoise Giroud: „Analiza to ciężka sprawa i boli. Ale kiedy uginamy się pod ciężarem wypartych słów, wymuszanych zachowań, twarzy do uratowania, kiedy wyobrażenie jakie mamy o sobie, staje się nie do zniesienia, tu znajduje się lekarstwo. […] Przestać się czerwienić z powodu siebie to wolność wprowadzona w życie. Tego dobrze prowadzona psychoanaliza uczy tych, którzy zwracają się do niej po ratunek” (cyt. za: Roudinesco 2014: 29). Autentyczny podmiot to już nie człowiek Kanta, zdystansowany wobec siebie i świata, kierujący się formalną etyką czystej woli, ale czerpiący ze swej natury, świadomy swej nieświadomości podmiot tragiczny, otwarty na to wszystko, co w nim ludzkie, również – co w epoce Freuda było najbardziej przełomowe – na swą seksualność. Dzięki psychoanalizie zaczęła być ona postrzegana, jak pisał Max Weber, jako „brama do najbardziej irracjonalnego, a przez to realnego jądra życia… wiecznie wymykającego się jakimkolwiek racjonalnym dążeniom” (cyt. za: Zaretsky 2009: 47). Teraz możemy wreszcie wrócić do agenta Stirlitza i fałszu zawartego w teorii postkolonialnej. Wydaje się ona być reakcją Zachodu na freudowską rewolucję. Przypomnijmy sobie konstrukcje „kantowskiego pięciokąta”: idea wiecznego pokoju mogła się pojawić jako perspektywa polityczna w wyobraźni Zachodu, ponieważ poprzedzała ją antropologiczna wizja jednostki kontrolującej swe naturalne instynkty. W ten sposób wprowadzała ona porządek we własną egzystencję, a w dalszej kolejności uporządkowany mógł być również świat zewnętrzny – przyroda mogła zostać „ucywilizowana”. Kamieniem węgielnym projektu politycznego, który Kant nazwał ideą wiecznego pokoju, było więc przekonanie, że „rdzeniem istnienia” podmiotu jest jego zdolność do poddania represji swojej „naturalności” – tego wszystkiego, co w człowieku nieracjonalne, nieczyste (w takim sensie, w jakim czysta mogła być sama wola). Psychoanaliza zanegowała fundament projektu Kanta. Freud pokazał, że rdzeniem człowieczeństwa jest, czyniąc długą historię krótką, to wszystko, czego w naszym człowieczeństwie nie jesteśmy w stanie pojąć. Z irracjonalnością ludzkiego istnienia trzeba współpracować, próbując odnaleźć „rozum w szaleństwie”, a nie poddawać jej restrykcyjnej kontroli. Ta ostatnia jest bowiem źródłem nerwic i psychoz. Podważenie fundamentu oświeceniowej budowli spowodowało rozbicie jej w pył. Wiara w idee wiecznego pokoju jest po psychoanalizie tak samo możliwa, jak przekonanie o prawdziwości teorii geocentrycznej po Koperniku. Nie przez przypadek erupcja popularności freudowskiej teorii przypada na czas po I wojnie światowej. Wyzwolenie „rdzenia człowieczeństwa” spod niejako zewnętrznej kontroli intelektu rodzi jednak naturalne pytanie o to, jak sobie radzić z tą wolnością? I czy przypadkiem podmiot uległy jeszcze przed momentem rozumowi nie wpada teraz w nowy rodzaj zależności, bardziej złożonej i przez to trudniejszej do przezwyciężenia, uległości wobec własnego wnętrza. To właśnie zjawisko nazywamy „przekleństwem uległości”. Spróbujmy uschematyzować dynamikę psychoanalitycznego przełomu. Dla zachowania przejrzystości posłużmy się znów figurą pięciokąta. Wyzwolenie, szaleństwo (nieracjonalność), konfuzja (wewnętrzne rozdarcie), równowaga w obrębie sprzecznych pragnień i nakazów, niepewność przyszłości. Skonfrontowane pary pojęć kantowskiego z jednej, a freudowskiego z drugiej strony wyglądałyby więc następująco: samokontrola–wyzwolenia, porządek–szaleństwo, prawo–konfuzja, postęp–równowaga, wieczny pokój–niepewność przyszłości. Czy widać już, jak to wszystko ma się do postkolonializmu? Nasza teza brzmi: wyzwolenie spod kolonialnej opresji, a przede wszystkim jej następstwa – jak wewnętrzny nieład, nieumiejętność uporania się z wolnością, konieczność wyzwolenia się spod nowych struktur dominacji, co prawda już niewidocznych zewnętrznie, tylko raczej umiejscowionych wewnątrz, a szczególnie szansa na zbudowanie autentycznej, czerpiącej z pełni swoich „zasobów” podmiotowości – są dla Zachodu pretekstem do przyjrzenia się samemu sobie. Syndrom postkolonialny jest jak nazistowski mundur Maxa Otto von Stirlitza: odsłania, zasłaniając, stwarzając pozorny dystans, pozwala tak naprawdę zobaczyć to, czemu za bardzo boimy się spojrzeć prosto w oczy. Zachód nie jest w stanie przyznać wprost, że perspektywa wiecznego pokoju została bezpowrotnie utracona, nie potrafi spojrzeć w oczy przestrzeni własnego szaleństwa. Posługuje się więc w tym celu politycznymi podmiotami z terytoriów zdekolonizowanych. II. NARÓD NA KOZETCE W drugiej części tekstu spróbujemy zdekonspirować agenta Stirlitza. Pokażemy na dwóch przykładach, jak Europa radzi sobie ze swoim szaleństwem, które uświadomiła jej psychoanaliza. Przyjrzymy się Francji w perspektywie lacanowskiej psychoanalizy oraz Rosji w kontekście psychologii indywidualnej Alfreda Adlera. Na koniec postaramy się zaproponować trzecią wersję psychoterapii, logoterapię Viktora Frankla, która wydaje się najodpowiedniejsza dla polskiej wspólnoty politycznej. Przecież wiadomo, że w tym wszystkim chodzi tak naprawdę cały czas o Polskę. LACAN, HOUELLEBECQ, FRANCJA Jacques’a Lacana zwykło się nazywać francuskim Freudem. Stworzona przez niego wersja psychoanalizy jest jednym z najbardziej wpływowych projektów intelektualnych współczesnej nauki. Na początek zarysujmy podstawowe napięcia obecne w myśli Lacana. Jak twierdzi Élisabeth Roudinesco, autorka jego biografii, jest to refleksja nacechowana wzajemną dialektyką niemożności i prawdy (przejawiającą się w stosunku podmiotu do prawdy), na którą nakłada się napięcie między tym, co indywidualne, a tym, co społeczne (Roudinesco 2005: 119). W tym kontekście powinniśmy spojrzeć na najważniejszą lacanowską typologię: podział na Symboliczne, Wyobrażeniowe i Realne. To właśnie ona będzie dla nas kluczowa. Definiując symboliczne, Lacan oparł się w dużej mierze na strukturalizmie Claude’a Lévi-Straussa, czyli teorii bazującej na przekonaniu, że cała aktywność człowieka jest regulowana przez nieświadome mechanizmy symboliczne. Wszyscy należymy do ładu symbolicznego, w który każdy z nas jest w sposób naturalny wpisany. Jednak fakt tej przynależności jest dla podmiotu źródłem „pierwotnego rozszczepienia i przyczyną nieuniknionej nerwicy” (tamże: 309). Symboliczne jest wszystkim tym, co „się” robi. Nie przychodzi „się” nago do restauracji, nie zaprasza „się” wdowy do tańca, kiedy na pogrzebie jej męża orkiestra gra marsz żałobny, a przychodząc do czytelni pracuje „się”, zamiast przeglądać bezmyślnie internet. Porządek symboliczny jest jednak w pewnym sensie pusty, co bynajmniej nie oznacza, że jest on niepotrzebny. Slavoj Žižek w tym miejscu określa jego charakter mianem „niepsychologicznego” (Žižek 2010: 51). Chodzi tu o to, że symboliczne jest domeną rzeczy, które robimy, nie biorąc ich do końca poważnie – w tym sensie, że przychodzą nam one w sposób automatyczny, nie zastanawiamy się nad nimi. „Dlatego odrzucamy fundamentalistów jako «barbarzyńców», antykulturalnych i stanowiących zagrożenie dla kultury. Oni mają czelność brać swoje wierzenia serio” (tamże: 50). Do symbolicznego zaliczają się również wszystkie formy instytucjonalizacji religii. W tym sensie Žižek proponuje rozumieć symboliczne jako odwrócenie formuły Blaise’a Pascala, który radził osobom niewierzącym, to jest niebędącym w stanie zdecydować się na „skok w wiarę”: uklęknij, módl się, działaj, jakbyś wierzył, a wiara przyjdzie sama. „Dziś w naszej wierności kulturowemu stylowi życia odwracamy jednak pascalowską logikę: «Wierzysz zbyt mocno i zbyt bezpośrednio? Uważasz, że twoja wiara jest zbyt opresyjna w swojej surowej bezpośredniości? Uklęknij zatem, działaj, jakbyś wierzył, a pozbędziesz się swojej wiary – już nie będziesz musiał wierzyć, ponieważ twoja wiara zostanie zobiektywizowana w akcie modlitwy!» […] Wiara – bezpośrednia, pozbawiona mediacji – jest opresywnym ciężarem, który na szczęście możemy zrzucić na kogoś innego dzięki praktykowaniu rozmaitych rytuałów” (tamże). Nawiązanie do religii odsyła nas do jednej z bardziej intrygujących inspiracji Lacana, to jest jego fascynacji Charles’em Maurrasem. Maurras był najbardziej wpływowym francuskim monarchistą pierwszej połowy XX w., twórcą koncepcji nacjonalizmu integralnego. Założył i kierował skrajnie prawicową Akcją Francuską. W latach dwudziestych, a więc na samym początku jego intelektualnej drogi, idee Maurrasa przykuwały uwagę Lacana znacznie bardziej niż pisma Freuda, które właśnie zaczynał poznawać. Lacan brał udział w zebraniach Akcji Francuskiej, wielokrotnie spotykał się też z samym Maurrasem (Roudinesco 2005: 29). To właśnie za pośrednictwem tego myśliciela Lacan wpisał się we francuską tradycję, sięgającą od Augusta Comte’a do Louisa de Bonalda, tradycję „człowieka zewnętrznego”, istniejącego jedynie w sieci stosunków społecznych (tamże: 210). Zatrzymajmy się na moment przy Maurrasie i jego stosunku do katolicyzmu, który ostatecznie zakończył się nałożeniem na niego przez Piusa X ekskomuniki i umieszczeniem siedmiu jego książek na indeksie. Najkrócej moglibyśmy go streścić w stwierdzeniu „Kościół tak, Jezus nie”. Oddajmy głos samemu Maurrasowi: „Nie znam innego Jezusa, jak z naszej tradycji katolickiej, i nie wyrzeknę się jasnego porządku Ojców, Soborów i Papieży, oraz wszystkich ludzi współczesnej elity, dla zaufania pismom czterech ciemnych Żydów. […] Rzecz prosta, że powinniśmy za każdą cenę bronić Kościoła. Nie dlatego abyśmy byli wierzący. Przeciwnie, bronimy Kościoła jako organizacji, bez której monarchia francuska jest nie do pomyślenia. Jestem katolikiem – ateuszem” (cyt. za: Kimla 2003: 163–167). Symboliczne Lacana, które Žižek określił jako „niepsychologiczne”, bardzo przypomina więc chrześcijaństwo Maurrasa, chrześcijaństwo „niewierzące”. Symboliczne to sfera „człowieka zewnętrznego” – potrzebującego ładu, a nie wiary, kultury jako mechanizmu pomagającego nam poruszać się w świecie, a nie źródła egzystencjalnych doznań. To słowa ze Ślubu Gombrowicza, które nie my mówimy, ale które „mówią nas”. Ważne jest, abyśmy zwrócili uwagę na radykalizm tej wizji, pozwoli nam on bowiem za chwilę zrozumieć moc lacanowskiego napięcia i tragizm jego wizji współczesnego człowieka. „Porządek symboliczny, niepisana konstytucja społeczeństwa, jest drugą naturą każdej mówiącej istoty: kieruje wszystkimi naszymi działaniami, jest morzem, w którym pływamy, a jednak ostatecznie pozostaje nieprzenikniony – nie da się stanąć przed nim i objąć go wzrokiem. Wygląda to tak […] jakby nasze słowa i gesty zostały podyktowane przez jakąś bezimienną, wszechmocną instancję” (Žižek 2010: 24). Drugiemu elementowi lacanowskiej triady, Wyobrażeniowemu, poświęcimy już mniej miejsca, rezerwując ten czas na zajęcie się najciekawszym, zamykającym tę typologię pojęciem Realnego. W kategorii Wyobrażeniowego Lacan zgromadził wszystkie zjawiska związane z konstrukcją „ja”: uprzedzenia, antycypacje, złudzenia (Roudinesco 2005: 309). Žižek w objaśnieniu typologii Lacana odwołuje się do czytelnej metafory, jaką jest gra w szachy. I tak Symboliczne oznaczałoby zasady, których przestrzegamy, grając w szachy: pionek, goniec czy wieża są w znaczeniu Symbolicznego określone przez ruchy, jakie można wykonać daną figurą. Z kolei na poziomie Wyobrażeniowego figury charakteryzuje się przez ich nazwy. Gońca można nazwać równie dobrze laufrem czy posłańcem. Jeżeli dokonamy takiego przesunięcia, to wprowadzimy zmianę właśnie na poziomie wyobrażeniowym. W tej metaforze Realnym są wszystkie przygodne okoliczności wpływające na przebieg gry (inteligencja graczy; pogoda, którą jeden z nich może znosić lepiej od swego przeciwnika; kot, który nagle wskoczy na szachownicę, wywracając figury). Realne Lacana przypomina realność psychiczną u Freuda – przestrzeń nieświadomych życzeń i fantazji podmiotu. Tyle tylko że o ile Freud postrzegał tę sferę jako rzeczywistość spójną (podobnie jak spójna jest rzeczywistość materialna, zewnętrzna), o tyle Lacan wprowadził do pojęcia Realnego element chorobliwości, nieciągłości. „Tam, gdzie Freud skonstruował zasadzającą się na fantazji rzeczywistość subiektywną, Lacan wzniósł pożądliwą realność, wyłączoną z wszelkiej symbolizacji i niedostępną jakiemukolwiek myśleniu subiektywnemu: czarny cień czy fantom umykający rozumowi” (Roudinesco 2005: 309). Žižek proponuje nam rozumieć Realne jako „substancję rzeczywistości”. Lęk, ucieczka przed Realnym byłyby w tym sensie jedną z cech współczesności. W sklepach kupujemy kawę bez kofeiny, śmietankę bez tłuszczu, piwo bez alkoholu. Colin Powell wprowadził doktrynę wojny bez ofiar (wojny bez wojny), politykę najchętniej rozumielibyśmy jako sztukę administrowania (politykę bez polityki) (Žižek 2010: 59). „Wszystko jest dozwolone, możesz cieszyć się wszystkim – pod warunkiem, że jest pozbawione substancji, która czyni je niebezpiecznym” (tamże). Jesteśmy przerażeni realnością. A co jest bardziej realne, głębiej dotykające istoty naszego człowieczeństwa od miłości, seksualnego wymiaru człowieczeństwa? Rozkosz seksualna jest wedle Lacana realnością par excellence, „czymś traumatycznym w swojej zapierającej dech intensywności, a jednak niemożliwym w tym sensie, że nie potrafimy nigdy tego pojąć” (tamże: 73). Seksualności nie potrafimy nie tylko pojąć, ale też znieść – ona jest nie do wytrzymania, dlatego też Realne oddziela od Symbolicznego i Wyobrażeniowego zbawienna dla nas luka. Realności nie da się wpleść, zintegrować z porządkiem symbolicznym, tym, co porządkuje nasze zachowanie w porządku zewnętrznym. Jeżeli podejdziemy zbyt blisko tej esencji naszego istnienia, podzielimy los Ikara, który upojony lotem za bardzo zbliżył się do słońca. Lacan nazywa to, co się wtedy z nami dzieje, mianem aphanasis (samowymazaniem) podmiotu, oznaczającym wewnętrzne rozbicie, utratę „spójności symbolicznej”. Z tego powodu podmiot lacanowski jest bytem „zdecentrowanym”, „nie-całym”. Przyjrzyjmy się teraz lacanowskiej konstrukcji podmiotu. Dzieli się on na „ja idealne”, „Ideał ja” oraz „nad-ja”. Ten trójpodział odpowiada ściśle wcześniejszej typologii, (Symboliczne – ja idealne, Wyobrażeniowe – Ideał ja, Realne – nad-ja). Ja idealne określa Lacan mianem „małego innego”, czyli ja takim, jakim chciałbym zobaczyć się w lustrze, wyidealizowany obraz samego siebie. To ja taki, jakim chciałbym być widziany przez innych ludzi. To w tym miejscu dokonuje się identyfikacja symboliczna (wplecenie Symbolicznego w moją tożsamość). Ideał ja to z kolei „wielki Inny” – obraz mnie taki, jaki dopiero chciałbym zobaczyć w lustrzanym odbiciu, ideał, który dopiero mam urzeczywistnić, stan, do jakiego dążę, miejsce, z którego dokonuję obserwacji i oceny samego siebie. Nad-ja jest w pewnym sensie podobne do Ideału ja. Jest ono jednak „mściwe, sadystyczne i karzące”. „Nad-ja jest realne, to okrutna i nienasycona instancja bombardująca mnie niemożliwymi żądaniami i wyśmiewająca moje kulawe próby ich spełnienia” (tamże: 109). Nad-ja odpowiada Realnemu, czerpie z jego zasobów. Jest tym, co pilnuje nas byśmy nie zdradzili, nie wyparli się istoty naszego człowieczeństwa, jego esencji; tym, co karze Ikarowi wzbijać się coraz wyżej. Dynamikę, która kieruje (choć bardziej pasowałoby tu słowo „szarpie”) nad-ja określa Lacan „prawem pragnienia”. „Wina, której doświadczamy pod wpływem nad-ja nie jest iluzoryczna, ale faktyczna – «jedyną rzeczą, której można być winnym, […] jest odstąpienie od własnego pragnienia», a presja nad-ja wskazuje, że ostatecznie jesteśmy winni tej zdrady” (tamże). Uściślijmy, za tę zdradę odpowiada obecne w nas napięcie między Ideałem ja (racjonalną, dopasowaną do społecznych oczekiwań, „dorosłą” wersją nas samych) a nad-ja. Lacan postawił znak równości między nad-ja a jouissance (okrutną, bolesną rozkoszą), do spełniania nakazów której czujemy się w dziwnie „etyczny” sposób zobowiązani. To zobowiązanie do pozostania w kontakcie (bolesnym i raniącym) z istotą rzeczywistości, sednem i sensem życia. „Prawo pragnienia” kierowało lotem Ikara – spełniał on swoją powinność względem realności własnego człowieczeństwa. Na koniec czeka nas zła wiadomość. Ideał ja i nad-ja są nie do pogodzenia. To napięcie jest niezmazywalne, a tym samym nasza podmiotowość jest skazana na stan rozbicia. To właśnie dlatego projekt francuskiego Freuda był dużo mniej optymistyczny od projektu Freuda oryginalnego. Ten ostatni zakończył swój wykład Rozszczepienie osobowości psychicznej zdaniem „Gdzie było «to», tam ma być «ja»” (Freud 1995: 92). Oznaczało to, że świadome ego musi zarządzać, gospodarować zasobami nieświadomego id (czyli przestrzenią realności psychicznej). Tymczasem ego, „ja” lacanowskie nie jest czymś zewnętrznym wobec obszaru nieświadomości, realności psychicznej (id), ale samo jest nim „skażone” – uwikłane w demoniczność tej rzeczywistości. „Powstała w epoce kryzysu społeczeństwa zachodniego, psychoanaliza – w tej formie, w jakiej przedstawia ją Lacan – nigdy nie stanie się narzędziem przystosowania człowieka do społeczeństwa. Ponieważ zrodziła się ze świata, który wypadł z posad, jej losem jest życie w świecie i przedstawianie nieładu świata jako nieładu świadomości” (Roudinesco 2005: 308). Zobaczymy teraz dwie konkretne wizje świata ruszonego z posad. To jak lacanowska wizja pracuje w praktyce. Jakie są jej konsekwencje dla konkretnych (choć fikcyjnych) postaci, pozwoli nam zobaczyć Michel Houellebecq. Bruno, jeden z głównych bohaterów Cząstek elementarnych, uzależniony od seksu znawca literatury francuskiej, wybiera się ze swoją partnerką na przylądek Agde, gdzie funkcjonuje pewna wspólnota oparta na specyficznych regułach. Swoje obserwacje opisał on w artykule Wydmy plaży Marseillan: o estetykę dobrej woli. Oddajmy teraz na dłuższą chwilę głos Houellebecqowi i zapoznajmy się z artykułem Bruna. „W wiosce naturystów znajdują się co prawda trzy domy towarowe, małe pole golfowe i wypożyczalnia rowerów, ale letników przyciągają tu przede wszystkim najprostsze przyjemności plaży i seksu. Jest to właściwie bardzo specyficzna z socjologicznego punktu widzenia oferta, tym bardziej zadziwiająca, że jej podstawowa zasada sytuuje się poza wszelkimi ustalonymi uprzednio regułami i opiera się na współgrających ze sobą inicjatywach indywidualnych. To, co uderza na przylądku Agde to współistnienie banalnych miejsc konsumpcji, analogicznych do tych, jakie spotkać można w miejscowościach letniskowych w całej Europie, z innymi punktami handlowymi, bardzo wyraźnie nakierowanymi na seks i libertyński sposób bycia. Zadziwiające jest na przykład, że można tu zobaczyć sklepik z pieczywem i mały sklep samoobsługowy tuż obok sklepu z ubraniami, oferującego głównie przezroczyste minispódniczki, bieliznę z lateksu i sukienki uszyte tak, że biust i pośladki są całkowicie odsłonięte. Zadziwiające jest także to, że przyjeżdżają tu samotne kobiety i pary, z dziećmi lub bez, i nie okazując żadnego skrępowania, wybierają przedmioty wystawione na półkach tego typu sklepów. I wreszcie dziwny jest też fakt, że w tej letniskowej miejscowości kioski z gazetami oferują, poza zwykłymi dziennikami i pismami, niezmiernie bogaty wybór gazet z ogłoszeniami dotyczącymi wymiany partnerów i innych propozycji o charakterze pornograficznym, jak i najrozmaitsze gadżety służące do celów erotycznych, a wszystko to nie wywołuje u żadnego z konsumentów najmniejszego poruszenia. Ośrodki wypoczynkowe prowadzone przez firmy mogą zazwyczaj organizować różne atrakcje dla wczasowiczów według ustalonego schematu, od zajęć w stylu «rodzinnym» (Mini Club czy Kid’s Club dla małych dzieci, miejsce, gdzie można podgrzać butelkę z mlekiem, stoliki do przewijania niemowląt) po imprezy «dla młodzieży» (sporty zimowe albo wodne, wieczorki taneczne trwające do rana, niepolecane dla młodzieży poniżej dwunastu lat). Wioska naturystów na przylądku Agde w znacznym stopniu wymyka się tej dychotomicznej regule, a to dlatego, że odwiedzają ją głównie rodziny, a rozrywki seksualne, oddzielone od zwykłego kontekstu «podrywania», odgrywają tu najważniejszą rolę. Jest to także ośrodek różniący się – i to jest dla gości niespodzianką – od tradycyjnych miejscowości naturystycznych. Te kładą bowiem nacisk na koncepcję «zdrowej» nagości, wykluczając w ten sposób jakąkolwiek bezpośrednią interpretację seksualną; jada się tam zdrową żywność, papierosy są praktycznie zakazane. Uczestnicy tego typu turnusów mają często podobne podejście do problemów ekologii, uprawiają wspólnie jogę, gimnastykę wschodnią, uczą się malować na jedwabiu; chętnie zadowalają się prymitywnymi warunkami w oddalonej od cywilizacji wiosce. Mieszkania wynajmowane w Agde odpowiadają natomiast standardowym dla miejscowości wakacyjnych normom wygody; przyroda jest tam obecna głównie w postaci trawników i rosnących gęsto kwiatów. Wyżywienie, dość klasyczne, zapewniają sąsiadujące ze sobą pizzerie, restauracje specjalizujące się w owocach morza, punkty sprzedaży frytek i kioski z lodami. Nagość przybiera tu, jeśli się tak można wyrazić, inny charakter. W tradycyjnym ośrodku naturystycznym jest ona obowiązkowa zawsze wtedy, gdy pozwalają na to warunki atmosferyczne; ten obowiązek jest skrupulatnie przestrzegany i kontrolowany, a jakiekolwiek zachowanie, które mogłoby zostać potraktowane jako podglądactwo, surowo krytykowane. Na przylądku Agde przeciwnie, mamy do czynienia z pokojowym współistnieniem, tak w sklepach samoobsługowych, jak i w barach, niezwykle różnorodnych ubrań, od całkowitej nagości do ubioru tradycyjnego, poprzez stroje o charakterze wyraźnie erotycznym (koronkowe minispódniczki, frywolna bielizna, boty sięgające pachwiny). Poza tym podglądactwo jest tu za cichą zgodą dozwolone: często można zauważyć na plaży mężczyzn obserwujących szeroko otwarte na ich spojrzenia kobiece łona; wiele kobiet, dzięki starannej depilacji, ułatwiającej badanie wzrokiem łechtaczki i dużych warg, nadaje nawet tej uważnej obserwacji bardziej intymny charakter. Wszystko to, nawet jeśli nie uczestniczy się bezpośrednio w specyficznych zajęciach, jakie oferuje wczasowiczom ten ośrodek, nadaje niezwykle charakterystyczny nastrój, daleki zarówno od erotycznej i narcystycznej atmosfery włoskich dyskotek, jak i od «podejrzanego» klimatu panującego w niektórych dzielnicach wielkich miast, uważanych za niebezpieczne i «gorące». Mamy właściwie do czynienia z klasyczną, spokojną i rodzinną nadmorską wioską, z tym wyjątkiem, że przyjemności uprawiania seksu zajmują tu, za pełną aprobatą uczestników, bardzo ważne miejsce. Można by stwierdzić, iż panuje tam, jeśli idzie o seks, coś na kształt atmosfery «socjaldemokratycznej», tym bardziej że wśród cudzoziemców nawiedzających masowo to miejsce większość stanowią Niemcy, a także spory jest procent Holendrów i Skandynawów […]. Można oczywiście umrzeć, pamiętać o śmierci i surowo oceniać ludzkie przyjemności. Jeśli jednak odrzucić ten ekstremalny pogląd, wydmy na plaży w Marseillan stanowią – i to właśnie chciałbym tu udowodnić – miejsce odpowiednie dla pełnej humanizmu propozycji na pewien sposób życia, propozycji mającej na celu osiągnięcie przez każdego maksymalnej przyjemności, bez wywoływania tak nieznośnego moralnego cierpienia. Rozkosz, jaką daje seks (największa z wszystkich rozkoszy znanych istocie ludzkiej), polega przede wszystkim na doznawaniu wrażeń dotykowych. Zwłaszcza na świadomym pobudzaniu niektórych obszarów skóry, pokrytych ciałkami Krausego, które to ciałka pozostają w kontakcie z neuronami odpowiedzialnymi za wywołanie w podwzgórzu mózgowym nagłego uwolnienia endorfin. Do tego prostego procesu dołącza powstawanie w części kory mózgowej, dzięki wytworom kulturowym kolejnych generacji, pewnej konstrukcji mentalnej odwołującej się do fantazmatów i (głównie u kobiet) do miłości. Wydmy plaży Marseillan – taką przynajmniej stawiam hipotezę – nie powinny być traktowane jako miejsce wybujałych i szalonych erotycznych fantazji, lecz przeciwnie, mogą one służyć do unormowania seksualnych gier, jako geograficzna pomoc w pewnej próbie powrotu do normalności – opartej głównie na zasadzie okazywania dobrej woli. W praktyce każda z par znajdujących się w przestrzeni oddzielającej linię wydm od brzegu wody może na oczach wszystkich podjąć inicjatywę zbliżenia; często to kobieta masturbuje swojego towarzysza lub mu obciąga, mężczyzna odwzajemnia się z nawiązką. Sąsiednie pary niezwykle uważnie obserwują te pieszczoty, podchodzą bliżej, by lepiej się wszystkiemu przyjrzeć, wkrótce potem idą za tym przykładem. I tak od tej pierwszej pary w krótkim czasie rozchodzi się po całej plaży niezwykle podniecająca fala pieszczot i rozwiązłości. Seksualne szaleństwo zwiększa się z każdą chwilą i wiele par zbliża się do siebie, by się wzajemnie dotykać; jednak – warto to zapamiętać – na każde zbliżenie wyrażona jest uprzednio w sposób wyraźny zgoda. Jeśli kobieta nie życzy sobie jakiejś pieszczoty, daje to do zrozumienia w bardzo prosty sposób zwykłym ruchem głowy, wywołując natychmiastowe ceremonialne i niemal komiczne przeprosiny mężczyzny. Wyjątkowo grzeczne maniery uczestniczących w tym mężczyzn można dostrzec jeszcze wyraźniej, jeśli udamy się w głąb plaży, poza linię wytyczoną przez wydmy. Strefa ta jest bowiem tradycyjnie zarezerwowana dla amatorów gang bang i dla męskiej większości. Tutaj także wszystko zaczyna się od jednej pary oddającej się intymnym pieszczotom – na ogół jest to fellatio. Wkrótce partnerów otacza grupa dziesięciu czy dwudziestu samotnych mężczyzn. Siedząc, stojąc czy kucając na piętach, uczestniczą oni w scenie, jednocześnie się masturbując. Czasami na tym wszystko się kończy, para wraca do poprzedniego uścisku, a widzowie powoli się oddalają. Czasami któraś z kobiet daje znać ruchem ręki, że życzy sobie masturbować lub ssać innych mężczyzn albo też chce, aby któryś z nich w nią wszedł. Wówczas oni robią to jeden po drugim bez zbędnego pośpiechu. Gdy kobieta życzy sobie, aby zaprzestano, daje po prostu odpowiedni znak. Nie pada ani jedno słowo; można dosłyszeć gwiżdżący na wydmach wiatr, który gnie krzewy i trawy. Chwilami wiatr cichnie; panuje wówczas absolutna cisza, zakłócana jedynie jękami rozkoszy. W opisie tej miejscowości dla naturystów nie chodzi wcale o nadanie jej idyllicznego aspektu, właściwego jakiemuś fourierowskiemu falansterowi. W Agde, jak wszędzie indziej, kobieta o młodym i dobrze zbudowanym ciele, muskularny i pełen uroku mężczyzna otrzymują wiele pochlebiających propozycji. W Agde, jak wszędzie indziej, osoba otyła, starzejąca się czy brzydka będzie musiała zadowolić się masturbacją – z tą jedynie różnicą, że uprawianie tej czynności, na ogół potępiane i zakazywane w miejscach publicznych, tu spotka się z życzliwością i sympatią. Zadziwiające jest jednak, że te praktyki seksualne, tak zróżnicowane, o wiele bardziej ekscytujące niż to, co pokazują filmy pornograficzne, mogą odbywać się bez najmniejszego objawu przemocy czy agresji, najdrobniejszego nietaktu z czyjejkolwiek strony. Jeśli wprowadzić pojęcie «seksualności socjaldemokratycznej», można tu dostrzec zastosowanie tych samych cech utrzymujących dyscyplinę i szacunek, które charakteryzują każdą umowę i które pozwoliły Niemcom na prowadzenie dwóch – z zaledwie jednopokoleniową przerwą – potwornie morderczych wojen światowych, a potem na odbudowanie, w doszczętnie zrujnowanym kraju, świetnie prosperującej gospodarki. Interesująca byłaby w tej optyce konfrontacja mieszkańców krajów, gdzie takie właśnie wartości kulturowe są niezwykle cenione i mają długą tradycje (Japonia, Korea), z propozycjami socjologicznymi, jakie zastosowano na przylądku Agde. Ta legalistyczna i przepełniona szacunkiem dla jednostki postawa, zapewniająca każdemu, kto przestrzega warunków kontraktu, przeżycie wielu momentów spokojnej i pogodnej rozkoszy, zdaje się w każdym razie posiadać sporą siłę przekonywania, rozprzestrzenia się ona bowiem bez trudu wśród elementów mniejszościowych przebywających w tej miejscowości (głupawych zwolenników Frontu Narodowego przybyłych z Langwedocji, arabskich kryminalistów, Włochów z Rimini)” (Houellebecq 2015a: 265-274). Ten fragment Cząstek elementarnych jest najdoskonalszym znanym mi literackim opisem podjęcia straceńczej próby przywrócenia wewnętrznej jedności lacanowskiemu podmiotowi zdecentrowanemu. Ta kwadratura koła – pogodzenie Symbolicznego, Wyobrażeniowego i Realnego dokonuje się z jednej strony przez zredefiniowanie obszaru tego, co symboliczne (tego, co „się” robi), a z drugiej przez wykastrowanie Realnego. Zwróćmy uwagę na te fragmenty artykułu Bruna, w których podkreśla różnice między zwyczajami panującymi na przylądku Agde a tym, według jakich reguł skonstruowana są „tradycyjne” ośrodki naturystyczne. W tych ostatnich nagość jest czymś odgórnie nakazanym – jest ona elementem budowy konkurencyjnej wobec powszechnie panującej sfery symbolicznej. Jako taka jest ona skażona piętnem zbytniego radykalizmu. Przylądek Agde jest natomiast próbą zredefiniowania panującego w „świecie zewnętrznym” Symbolicznego tylko na tyle, by umożliwić Realnemu pełne, harmonijne i bezbolesne spełnienie. Stąd zwykłe restauracje i kioski funkcjonujące w pełnej harmonii z sex shopami i całkowita swoboda w doborze ubioru: od zwykłego, przez bardziej wyzywający, aż po zupełną nagość. Ten projekt, który Bruno określa mianem „seksualności socjaldemokratycznej”, jest integralną wizją polityczną opartą na umowie społecznej, wolności jednostek i poszanowaniu godności ludzkiej. Jest on skazany na porażkę nie przez to, co być może wydaje się w tekście Bruna jakoś tam szokujące, to jest właśnie tę redefinicję sfery symbolicznej zbudowanej na imperatywie rozkoszy i seksualnego spełnienia. Myślę, że taka redefinicja jest czymś możliwym, niewykraczającym poza granicę elastyczności Symbolicznego. Prawdziwy gwałt dokonuje się na tej przestrzeni, której wymogom rzekomo wszystko jest tu podporządkowane. Najbardziej poturbowane zostaje nie Symboliczne, ale Realne. Realne, którym włada prawo pragnienia, jouissance, które nie jest po prostu pragnieniem seksualnego spełnienia, ale rozkoszą bolesną i tragiczną. Bruno natomiast stara się nas przekonać, że lacanowskie prawo pragnienia może zostać wypełnione przez „pobudzania niektórych obszarów skóry, pokrytych ciałkami Krausego, które to ciałka pozostają w kontakcie z neuronami odpowiedzialnymi za wywołanie w podwzgórzu mózgowym nagłego uwolnienia endorfin”. Zwróćmy uwagę na fakt, że na przylądku Agde satysfakcja seksualna zostaje odseparowana od całej „gry w miłość” – uwodzenia, zazdrości, niepewności, oczekiwania, zakochiwania się. Tak wydestylowana substancja nie jest rzeczywista; to ubogie, wykastrowane Realne. Chcąc pozbawić jouissance, tego, co w nim bolesne i groźne, pozbawiono je realności. Pierwsze spotkanie spojrzeń, przypadkowe muśnięcie dłoni, niepewność i oczekiwanie na kolejne spotkanie – to wszystko jest przecież nieraz doznaniem intensywniejszym od zbliżenia seksualnego. Cała ta sfera jest jednak tak fascynująca właśnie dlatego, że nie da się jej poddać kontroli i regulacji, nie może zostać wpleciona w porządek „seksualności socjaldemokratycznej”. Niepoddające się kontroli i nie mniej intensywne jest również uczucie zazdrości, rywalizacji, na które również nie ma miejsca na wydmach plaży Marseillan. Jouissance albo pozostanie nieoswojone i raniące, albo nie będzie go wcale. Z horyzontu jouissance nie można również usunąć perspektywy śmierci. Każda rzeczywista rozkosz jest czymś chwilowym, ulotnym i przemijającym. Pod koniec pobytu w owej „krainie rozkoszy” Bruno mówi do swej partnerki Christine: „Wydaje mi się, że jestem szczęśliwy. […] Mam ochotę żyć z tobą. Mam wrażenie, że już wystarczy, że już za długo byliśmy nieszczęśliwi. Później przyjdą choroby, inwalidztwo i śmierć. Ale myślę, że możemy być szczęśliwi, razem, do końca. W każdym razie mam ochotę spróbować. Wydaje mi się, że cię kocham” (tamże: 275). Kilka miesięcy później okazuje się, że Christine cierpi na nieodwracalną martwicę kręgów lędźwiowych, do końca życia będzie miała sparaliżowane nogi. „Zanim [Bruno] do niej zadzwonił wahał się o kilka dni za długo; wiedział, że jest sama z synem w swoim mieszkaniu komunalnym, wyobrażał sobie jak siedzi w fotelu inwalidzkim koło telefonu. Nic nie zmuszało go do zajmowania się inwalidką, tak właśnie powiedziała, i wiedział, że umarła, nie żywiąc nienawiści. Fotel, który rozleciał się na kawałki, znaleziono koło skrzynek na listy, na samym dole schodów. Christine miała potłuczoną twarz i złamany kark. Nazwisko Brunona figurowało w rubryce «osoba, którą należy zawiadomić w razie wypadku»; zmarła podczas przewożenia do szpitala” (tamże: 309). Wracając z pogrzebu Christine, Bruno przyjeżdża pod mieszkanie, w którym żyją jego syn i żona, z którą wcześniej się rozwiódł. „Nie musiał długo czekać: po dziesięciu minutach jego syn z tornistrem na plecach pojawił się przy końcu alei Ernest-Reyer. Wydawał się czymś zatroskany, mówił po drodze sam do siebie. O czym mógł tak myśleć? Był chłopcem raczej samotnym, mówiła mu Anne; zamiast jeść obiad w szkole z kolegami, wolał wrócić do domu i odgrzać sobie danie, które mu przygotowała przed wyjściem do pracy. Czy cierpiał z powodu jego nieobecności? Prawdopodobnie tak, ale nic o tym nie mówił. Dzieci znoszą świat, który dorośli im zbudowali, usiłują przystosować się do niego najlepiej, jak potrafią; a później w większości wypadków powielają ten sam wzorzec. Victor podszedł do bramy, wystukał kod domofonu; stał kilka metrów od samochodu, ale go nie widział. Bruno położył rękę na klamce drzwiczek, uniósł się na siedzeniu. Brama zamknęła się za dzieckiem; Bruno pozostał przez kilka sekund nieruchomo w tej samej pozycji, potem ciężko opadł na fotel. Cóż mógł powiedzieć swojemu synowi, co ważnego miał mu do przekazania? Nic. Nie było nic takiego. Wiedział, że jego życie jest skończone, ale nie rozumiał na czym ten koniec polega. Wszystko jawiło mu się jako ponure, bolesne i mgliste” (tamże: 312). Prosto stamtąd Bruno udał się do kliniki psychiatrycznej dla pracowników oświaty, gdzie jego seksoholizm zostaje farmakologicznie wyleczony; Bruno ma już więcej nie odczuć popędu seksualnego. To wszystko, co przed chwilą przeczytaliśmy, to opis zemsty Realnego. Jouissance wcześniej czy później upomni się o swoje, pokaże swą karzącą i okrutną twarz. Jej ofiarami są nie tylko Bruno i Christine, z których każde popełniło samobójstwo, choć pewnie to dokonane przez Bruna jest aktem okrutniejszym i prawdziwszym od czynu Christine, ale również żona i syn Bruna. Rozkosz wydestylowana, bezpieczna, „socjaldemokratyczna” jest nie tylko nieprawdziwa, ale również cierpliwa i pamiętliwa. W końcu upomni się o spłatę zaciągniętego wcześniej długu. Przegrana na przylądku Agde bitwa nie jest jednak końcem „wojny o jedność”, jaką prowadzi zdecentrowany lacanowski podmiot. Drugą, zdaje się, że przynajmniej chwilowo zwycięską, potyczkę relacjonuje Houellebecq w Uległości. Jest to jednak zwycięstwo, w najgłębszym sensie tego powiedzenia, pyrrusowe. W swojej ostatniej powieści Houellebecq opisuje proces uginania się Francji przed islamem. Chwilowe konwulsje, jakie towarzyszą temu procesowi, są jednakowoż dość niewielkie, a przejęcie władzy przez Bractwo Muzułmańskie dokonuje się w zadziwiająco płynny i delikatny sposób. Spójrzmy teraz na ten proces przez lacanowskie okulary. Główny bohater Uległości tak opisuje swój spacer po centrum handlowym chwilę po przejęciu władzy przez muzułmańskiego prezydenta, Ben Abbesa: „Kobiety zaczęły się ubierać nieco inaczej, co natychmiast dostrzegłem, choć nie potrafiłem określić, na czym dokładnie polega różnica; liczba islamskich chust wzrosła w niewielkim stopniu, więc nie o to chodziło; dopiero po godzinie uświadomiłem sobie, co się zmieniło: wszystkie kobiety chodziły w spodniach. Zerkanie na kobiece uda i wyobrażanie sobie cipki na ich złączeniu to proces, którego siła podniecania jest wprost proporcjonalna do długości odsłoniętej partii nóg; u mnie był on tak nieświadomy i machinalny, w pewnym sensie genetyczny, że nie od razu to do mnie dotarło; niemniej fakt był faktem – sukienki i spódnice znikły. Pojawił się za to nowy strój: luźna bluza bawełniana do połowy uda, odejmująca wszelką rację bytu obcisłym spodniom, które część kobiet mogłaby ewentualnie nosić; no i oczywiście nie było już mowy o szortach. Kontemplacja kobiecych tyłeczków, marna pociecha marzyciela, stała się tym samym niemożliwa. Tak więc zmiany ewidentnie były w toku; rozpoczął się obiektywny proces transformacji. Kilka godzin skakania po kanałach TNT nie pozwoliło mi wykryć żadnych innych różnic, ale telewizyjne programy erotyczne i tak wiele lat temu wyszły z mody” (Houellebecq 2015c: 173). Dokonuje się więc reforma Symbolicznego, ale dużo bardziej subtelna i przemyślana niż to, z czym mieliśmy do czynienia na przylądku Agde. Islam dokonuje poskromienia i kanalizacji pragnień obecnych w Realnym, zamiast próbować oszukać „prawo pragnienia”, podejmując z nim niebezpieczną grę. „Wystarczy mężczyznę poddać pokusie erotycznej (choćby najbardziej banalnej; dekolty i minispódniczki zawsze działają, tetas y culo, jak mówią obrazowo Hiszpanie), a zacznie odczuwać chuć; pozbawcie go tej pokusy, a w ciągu kilku miesięcy – ba! tygodni – przestanie ją odczuwać, utraci wręcz wszelkie wspomnienia o seksualności; ta sprawa nigdy nie stanowiła najmniejszego problemu ani dla mnichów, ani zresztą dla mnie; od czasu, gdy nowy reżim islamski narzucił skromniejsze stroje dla kobiet, mój popęd zaczął się wyciszać; czasami całymi dniami nie dochodził do głosu” (tamże: 267–268). Równolegle z procesem poskromienia Realnego dochodzi do jego kanalizacji poprzez konserwatywną w swej naturze reformę Symbolicznego. „Wszystkie te zmiany pchały Francję w stronę nowego modelu społecznego, tyle że ewolucja przebiegała w ukryciu – aż do dnia publikacji głośnego eseju młodego socjologa, Daniela Da Silvy, ironicznie zatytułowanego Pewnego dnia, synu, wszystko to będzie twoje i opatrzonego bardziej wymownym podtytułem W kierunku rodziny z rozsądku. We wstępie autor powoływał się na inny esej, opublikowany kilkanaście lat wcześniej przez Pascala Brucknera, filozofa, który głosił upadek małżeństwa z miłości, a jednocześnie pochwałę małżeństwa z rozsądku. Da Silva również twierdził, że więzi rodzinne, zwłaszcza między ojcem i synem, w żadnym razie nie powinny być oparte na miłości, lecz tylko na przekazywaniu wiedzy i majątku” (tamże: 196–197). Zauważmy, że w ten sposób islam realizuje praktycznie wszystkie społeczne postulaty tradycyjnego katolicyzmu, a przynajmniej tej jego wersji, jaką reprezentował wspominany wcześniej Charles Maurras. Możemy zaryzykować stwierdzenie, że gdyby urodził się on sto lat później, dostrzegłby niepodważalne atuty leżące po stronie islamu: zapewnienie ładu, porządku, przestrzegania prawa, a przede wszystkim realizację jego wizji społeczeństwa, w której dzieli się ono nie na indywidua, ale na rodziny. W książce Houellebecqa to nie islam zalewa Francję, ale to Francja ucieka się do islamu. Nowy rektor paryskiej Sorbony, Robert Rediger, w ten sposób przedstawia swoją decyzję o konwersji na islam: „Tamta Europa [początku XX w.], będąca szczytowym osiągnięciem ludzkiej cywilizacji, popełniła trwające kilka dekad samobójstwo – ciągnął ze smutkiem Rediger. – W całej Europie pojawiały się ruchy anarchistyczne i nihilistyczne, wezwania do przemocy, negowanie jakichkolwiek zasad moralnych. Kilka lat później wszystko się zakończyło niepojętym szaleństwem Pierwszej Wojny Światowej. I Freud doskonale to zrozumiał, podobnie jak Tomasz Mann: skoro dwa najbardziej rozwinięte, najbardziej cywilizowane narody świata, francuski i niemiecki, mogły sobie zgotować tak bezsensowną rzeź, Europa jest już martwa. Tak więc spędziłem ten ostatni wieczór w barze hotelu Metropole aż do jego zamknięcia. Wróciłem do domu na piechotę, szedłem przez całą Brukselę, przez d\nPressje. Teka 43. Przekleństwo uległości\nAutor: Jan Maciejewski, Paweł Rojek, Błażej Skrzypulec, Marcin Kędzierski, Piotr Wójcik, Krzysztof Rak, Katarzyna Nowicka\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Pressje__Teka_43__Przeklenstwo_uleglosci-ebookRO/p0408051i040" target="_blank" title="Pressje. Teka 43. Przekleństwo uległości [Jan Maciejewski, Paweł Rojek, Błażej Skrzypulec, Marcin Kędzierski, Piotr Wójcik, Krzysztof Rak, Katarzyna Nowicka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Pressje. Teka 43. Przekleństwo uległości [Jan Maciejewski, Paweł Rojek, Błażej Skrzypulec, Marcin Kędzierski, Piotr Wójcik, Krzysztof Rak, Katarzyna Nowicka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Bluzki dziewczęce muślinowe i bawełniane: wizytowe i na co dzień\nMusztardowy z haftem (5)\nróż z haftem (5)\n107,00 zł - 121,00 zł\nBluzki dziewczęce z długim rękawem to jedne z najbardziej uniwersalnych elementów dziecięcej garderoby. Doskonale sprawdzi się do spodenek i spódniczek. Można je zestawić z kompletem na ważną uroczystość, a także z wygodnym dołem do zabaw na świeżym powietrzu. Bluzki basic dla dzieci z naszej oferty wykonane są z certyfikowanej, stuprocentowej bawełny. Autorskie projekty szyte lokalnie wspierają zrównoważony, polski biznes. Do tego prezentują się ponadczasowo i doskonale komponują się z innymi produktami z naszej oferty jak dziewczęce spodenki muślinowe czy spódniczki welurowe.\nMuślinowe bluzki dziewczęce\nWygodny krój i ponadczasowy wygląd? Nic prostszego. W naszej ofercie znajdują się doskonałe gatunkowo muślinowe bluzki dziewczęce wykonane ze 100% bawełny. Są doskonałym wyborem na co dzień oraz ważniejsze uroczystości. Muślin jest znakomitym połączeniem klasyki i jakości. Odznacza się doskonałymi właściwościami oddychającymi, dzięki czemu skóra dziecka nie przegrzewa się i nie jest narażona na obtarcia. Muślinowe bluzki dla dzieci to doskonały wybór dla delikatnej skóry najmłodszych. Lekka tkanina, niemal niewyczuwalna na skórze, bardzo łatwo się prasuje i praktycznie nie gniecie. Podczas prania zachowuje swój pierwotny wygląd i nie rozciąga się z biegiem czasu. Wszystko to sprawia, że muślinowe ubranka to niezbędne wyposażenie garderoby dzieci, a w szczególności alergików.\nBluzki basic dla dzieci\nCzy może być coś prostszego do zestawienia od bluzki basic dla dzieci? Doskonale sprawdza się do spódniczek, krótkich spodenek i spodni. Można ją nosić o każdej porze roku albo jako zwykłą koszulka na górę, albo jako podkoszulkę pod bluzę, sweter czy zimowy kombinezon. Różnokolorowe bluzki basic dla dzieci sprawdzają się na każdą okazję. Wykonane są z przyjemnej w dotyku, stuprocentowej bawełny, dzięki czemu nie podrażniają delikatnej skóry, nie powodują jej przegrzania i mogą być noszone bez podkoszulki. Bez wątpienia tego typu element garderoby jest niezastąpionym ubrankiem w szafie każdego dziecka.