GAUR8 - Gaixotasunaren amaraunean trabatuta\nOSASUNA - Gaixotasunaren amaraunean trabatuta\nGauza guztietan legez, osasun arloan ere sinpleak izan beharko liratekeen gauzak korapilatzeko joera dugu gizakiok. Gaixorik dagoenak sendatu nahi du; hala beharko luke, ezta? Bada, ez beti. Osagile baten ibilbide profesionalean zehar gauza harrigarri asko ikusten dira, eta gaurkoan halako kasu batzuk ezagutarazi nahiko nizkizueke; noski, benetako protagonisten izenak aldatuta.\nAndoni kooperatiba handi bateko behargina da. Guk gorputzeko ia artikulazio guztietako minengatik tratatu dugu joan den hamar urteotan, eta denbora horretan bere egoera fisiko eta psikikoaren kaskartzearen lekukoak izan gara. Itxura guztien arabera bere lana ez du gustuko, baina enpresako partaide den heinean ezin ei du laga; halako egoerek higadura handia dute osasunean, noski. Momentu honetan, Andoniren bizitzaren iparrorratza elbarritasun pentsio bat lortzera zuzenduta dago, eta bere «drama» sekulakoa da: ez du hori justifikatzen duen inolako lesio larririk. Hartara, guregana printzipioz bere gorputzeko minak kentzera datorren arren, gure tratamenduekin pixka bat hobera egiten duenean beldurrez hasten da. «Sendatzen banaiz ez dut pentsioa lortzerik!» pentsatzen du, eta, jakina, txarrera egiten du. Espiral triste horretan harrapatuta dago Andoni, eta, iparrorratza aldatzen ez badu, guztiz izorratuta amaituko du. Segur aski, gainera, pentsiorik gabe.\nHurrengo kasua militantzia kide batena da. Beñat bizkarreko eta hankako minez bajan zegoen, eta, egia esan, sintomak eta bere egoera aztertuta, nahiko argi ikusten zen plexu lunbarreko sustraien hantura zuela, segur aski gerriko ornoetako diskoen patologia baten ondorioz. Aurreko batean aholku eske etorri zitzaidan. Bere kezka medikuak alta eman nahi ziola zen; lanerako moduan zegoela zioen, baina berak oraindik min zuela eta egungo lanak kalte egiten ziola zioen eta ea zer egin zezakeen jakin nahi zuen. «Tira», esan nion, «horretarako zure helburua zein den jakin beharko nuke: bajan mugagabe segitzea, pentsioa lortzea... ala osatzea?». Berak ere ez zekien. Izan ere, halako osasun arazoek ez dute nahitaez baja eskatzen, eta nik badakit medikuak lanerako moduan zegoela esan bazion lana eta tratamendua bateragarriak izango zirela. Beñaten kasua ez da Andonirena bezain larria, baina bai askoz ere ohikoagoa. Artikulu honen hasieran esan dudanaren harira, gaixorik gaudenean gure lehentasuna sendatzea dela dio zentzuak, baina bizitzak korapilo asko ditu...\nPentsa dezagun larriki gaixorik dagoen preso baten kasuan. Protesta eta elkartasun ekimen luzeen ostean, asko kostata, Espetxe Zuzendaritzak baimena eman dio geratzen zaion kondena etxean bete dezan. Izan ere, kartzela erregimen gogorrean nekez zain daiteke gaixotasun bat behar den moduan. Presoaren osasunerako oso neurri mesedegarria izan da zalantzarik gabe, baina, behin etxean, hurrengo dilema sortu zaio gaixoari: noraino senda naiteke etxean -gaixotasun larrienek ere, tratamendu egokiarekin, hobera egiten dute- baldin badakit hobetzen naizen momentuan espetxera bueltatu beharko dudala? Pertsona bakoitza mundu bat da eta halakoak izango dira erantzunak ere, baina horra hor gaixotasunaren amaraunean ez aurrera ez atzera harrapatuta geratzeko beste aukera bat.\nIrakurritakoak irakurrita, zuetako askori etorriko zaio gogora fibromialgia diagnostikatu dioten pertsonaren baten kasua. Eta bai: etiketa zalantzagarri horren azpian goiko hiru lagunen ezaugarriak dituen jende asko aurkitzen dugu sarri. Bere lana edo bizimodua gustuko ez duen jendea, hondatze psikologikoa eta fisikoa elkarlotuta bizi dituena, dirusariren bat nola edo hala lortu nahia duena... Hau da, azken finean, arrazoi bat edo beste sendatzeko interesik ez duen jendea. Gehienek ez dute konponbidea aurkitzeko modurik izango, baina, behintzat, horrelako egoerak daudela ezagutzea baliogarria suertatuko zaigu inoiz halako egoera latz baten aurrean aurkitzen bagara zer egin hobeto asmatzeko.


Telegram, Whatsapp eta Signal aplikazioaetan Enkriptazioa - Lemmy.eus\nEgoitz @aldakurmod to Informatikariak\nTelegram, Whatsapp eta Signal aplikazioaetan Enkriptazioa\nAzken eguneko albistea dela eta jende asko Whatsapp utzi eta Telegraman erabiltzen hasi da. Egia da, batzuk Signal aplikazioa aukeratu dutela, baina orokorrean, nik uste, Telegram izaten ari dela instalazio gehien jasotzen ari dena.\nOker ez banago, Whatsapp eta Signal Puntuz puntuko enkriptazioa eskaintzen dute aukera lehenetsia bezala eta Telegram-ek ordea ez. Horretarako “eskuz” txat pribatu bat ireki beharra dago. Aukera hau asko harritu dit. Aukera lehenetsi bezala gure mezuak Telegram zerbitzarian enkriptatzen dira, ondorioz, Telegramek gure mezuak irakurtzeko aukera dauka. Gogoan izan zerbitzariaren softwarea ez dela kode librea.\nBeraz, azken finean gelditzen zaigun gauza bakarra konfiantza da. Hau da, Telegramek ez dituela gure mezuak irakurriko konfiantza izan behar dugu.\nAmaitzeko, oker ez banago, puntuz puntuko enkriptazioa taldeetan ere ematen da ez?\nNik dakidala, Telegramen giltzarrapoaren ikurra duten elkarrizketek bakarrik dute ertzetik ertzerako zifratzea (E2EE). Aukera hori elkarrizketa pertsonaletan bakarrik dago eskuragarri. Talde batek ere ez du aukera hori eta ez da hain harritzekoa, edozein unetan hainbat pertsona sartu eta irten daitezkeen elkarrizketa batean ertzetik ertzerako zifratzea kudeatzea teknikoki zailagoa baita (beste mezularitza sistema batzuetan ere talde zifratuak beranduago inplementatzen dituzte).\nEz, elkarrizketa arruntek eta taldeek ez omen dute zifraketa hori. Hemen ikusia:\n@kontraesana@mastodon.eus 🔗 https://mastodon.eus/users/kontraesana/statuses/105553552276859928\nTelegram eta Signal-en arteko konparaketa, labur-labur\nHonen harira post berri bat idatzi dut blogean. Gure mezuen babesa Whatsapp, Signal eta Telegram aplikazioetan\nBlogean komentatzen dut. Azken finean konfidantza asuntua da. Jendea ez da Whatsapp zifraketaz fio eta nahiago du mezuak Telegram zerbitzarietan gorde. Ta nik, ez nago oso seguru hau egokia den.\nInformatikari Euskaldunak biltzeko gunea.\nGarapena, segurtasuna, sistema administraritza, diseinua, Raspberry, Arduino, Linux… edo teknologia eta informatikarekin erlazioa duen edozein gai jorratzeko lekua.\nBanner eta logoa: https://pixabay.com/users/janjf93-3084263/\n7 user / month\n19 user / 6 month


Aizarna.com :: Urte bisustua ( 2012 )\nUrte bisustua ( 2012 )\nUztarria herri aldizkarian elkarrizketa bat irakurri dut eta orduan konturatu naiz aurtengo urte bisurtea dela eta urte bisurtean bakarrik ditu Otsailak 29 egun. Zer xarma izango duen ezta, egun honetan urte betetze eguna ospatzeak, gehiago oraindik besteak urteoro betetzen dituztela ikusi eta nor bera askoz gazteago sentitzea, lau urteaz behin bat gehituta.\nBisurteko egun berezi honetan urteak betetzeak txantxak egiteko balio du, baita ere lau urtez behin bat kontatzeko, baina hemen urte bakoitzak uzten ditu seinaleak gorputzean eta hau bai dela egia.\nEz dut ezagutzen Aizarnan egun honetan jaiotako biztanlerik, baina baten bat izango da behar bada eta beste lau urte falta direnez hurrengo bisurterako, ea inor ezagutzen dugun zoriontzeko bada ere.\nAldizkariak elkarrizketatzen duen neska honek badu Aizarnarekin lotura eta zaletasuna zer esanik ez, arrazoi honengatik azaltzen dut orri honetan, neska honi egin dioten elkarrizketa osoa.\nHondamendi urteak omen ditun. Hori hala badun, nire kinta guztiak zekarkin zorte txarra. Hori kontua dun. Asteartea eta 13’ bezala. Ni ez naun superstiziosoa. Bisustuan jaiotakoak bazkaltzeko elkartzen ditun, lau urtean behin.\nInoiz joan al haiz? Joango al hintzake?\nBazekinat Igeldon elkartzen direla, baina ez zeukanat lotura berezirik nire egun berean urteak egiten dituztenekin eta ez naun sekula izan eta joateko asmorik ere ez dinat. Akaso, egun horretan jaiotakoren batekin harreman estua banu, animatuko nindunake.\nAma erditzeko jarri zela koinatari deitu zionan, ospitalera zihoala abisatzeko. Gaur ez hadi joan, 29 dun-eta!, erantzun omen zionan. Bestalde, Facebook-ek ez din gogoratzen nire urtebetetze eguna eta sare sozialen bidez inork ez nain zoriontzen\nUZTARRIA ALDIZKARIAK ARGITARATUA


Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako mugimenduak jai herrikoi eta politizatuak aldarrikatuko ditu San Bizenteko jaietan\nAurten ere, Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako mugimendua, presente egongo da San Bizenteko jaietan eta hauek politizatzeko konpromisua hartu dutela adierazi dute. Jaiak politizatuak jaio zirela eta borrokari esker, auzoetako jai herrikoiak berreskuratu zirela azpimarratu du mugimenduak. Jaiak aldarrikapenak egiteko bozgorailu ezin hobeagoa direla gaineratu dute. Aurten ere, Naste Borraste txosnaren parte izango dira Berri-Otxoakekin batera eta hainbat ekimen egingo dituzten: gaixo dauden presoen aldeko kontzentrazioa, Torturari buruzko hitzaldia Andeka Juradoren eskutik eta Txiolariei elkartasuna adierazteko herri bazkaria, Barakaldoko Gazte Asanbladarekin batera.\nOlentzerok euskal presoen etxeratzea aldarrikatu zuen\nUrtero bezala euskal presoekiko elkartasun mugimenduak Olentzerorekin atera zen, Gabonak etxetik urrun pasatu dituztenak gogoratzeko. Bagatza plazatik kalejiran atera ziren eta Barakaldoko gune ezberdinetan geldiuneak egin zituzten gabon kantak abesteko. Ekimen honen bitartez euskal preso politikoen etxeratzea aldarrikatu zuten eta ez da gabonetan egingo duten ekimen bakarra. Abenduaren 29an azken ostirala izango da eta beti bezala kontzentrazioa egingo dute Bide Onera plazan 20:00etatik aurrera. Gabon zaharrean aldiz urteko azken manifestazioa egingo da 18:30ean Bide Oneratik\nIbon Iparragirreren egoera salatzeko, giza katea egingo dute ostiral honetan\nKalera Barakaldo dinamikak mobilizazio berri bat egingo du ostiral honetan, Ibon Iparragirreren egoera larria salatzeko. Abenduaren 1 honetan, 19:30tatik aurrera giza kate bat egingo dute, Barakaldoko Bide Onera plazatik aterako dena, Ibon Iparragirre eta gaixo dauden presoen askatasuna exijitzeko.\nBakearen artisauek Parisen deitutako manifestaziora joateko autobusak aterako dira Barakaldotik\nBakearen artisauek, manifestazio bat antolatu dute abenduaren 9rako, Parisen. ETAren armagabetzean lagundu ondoren, euskal presoen egoera konpontzeko garaia heldu dela adierazi dute. Horregatik, konponbidearen aldeko aldarria Pariseko kaleetara eramango dute. Barakaldotik manifestaziora joateko autobusak antolatuko dira. Joan nahi duenak, izena eman beharko du Argalario Tabernan. Beste alde batetik, datorren astean mobilizazioaren aurkezpenak egin dira Ezkerraldeko herri ezberdinetan. Azaroaren 21ean Santurtziko Dorretxean 19:00etatik aurrera. Azaroaren 23an aldiz aurkezpenak Portugaleteko Zibiko aretoan 19:30ean. Gainera egun berberean baina Sestaon jaima solidarioa jarriko dute.\nEl tribunal supremo confirma la condena de 1 año y medio de cárcel contra Andeka Jurado\nEl tribunal supremo ha confirmado la condena de 1 año y medio de cárcel contra el vecino de Barakaldo Andeka Jurado. Andeka fue detenido en una de las operaciones araña y condenado en la audiencia nacional, por poner en twitter un video que la audiencia considera enaltecedor del terrorismo y el retuitear una foto de Josu Uribetxerria. Andeka recurrió la sentencia al tribunal supremo, alegando que él no era el autor de esos mensajes ni del video, ya que existían de antes. Pero el tribunal supremo ha confirmado la condena alegando que: no hace falta ser el autor de un tuit para enaltecer el terrorismo, basta con difundirlo o retuitearlo.


Emakume bertsolarien esperientziak jasotzen dituen ikerketa aurkeztu du Emakundek - Revista Emakunde AldizkariaRevista Emakunde Aldizkaria\n14/09/2016 | 0 iruzkin\nEmakunde- Emakumearen Euskal Institutuak “Emakume bertsolariak. Ahanzturatik diskurtso propiora ” izenburuko ikerketa aurkeztu du. Ikerketa hau Emakundek urtero genero eta berdintasuna gaiak lantzen dituzten lanei ematen dizkien hiru beketako baten emaitza da. Gema Lasarte EHUko irakaslea izan da ikerketaren zuzendaria, eta lan taldea osatu du beste lau ikerlarirekinbatera: Amaia Álvarez Uria, Ana Isabel Ugalde, Pablo Lekue eta Judit Martínez.\nIkerketa egiteko, sakoneko elkarrizketak egin zaizkie 35 emakume bertsolariri, eta jardunean dauden 200 bertsolariren informazioa jaso ahal izan da galdetegien bita\nrtez. Egindako sakoneko elkarrizketetatik ondorioztatu daiteke emakume bertsolariek ahalduntzerako lurralde berri bat sortu dutela eta bide honetan kontzienteki lanean dabiltzala, aurrean aurkitutako zailtasun guztien gainetik eta historikoki jasan duten isiltasunaren gainetik.\nErantzunik gabe ra(etara) “Emakume bertsolarien esperientziak jasotzen dituen ikerketa aurkeztu du Emakundek”


Hepatitis - Wikipedia, entziklopedia askea.\nliver symptom (en)\ndigestio aparatuaren medikuntza, hepatology (en) , infektologia, Barne medikuntza\nB hepatitisaren birus, alkoholismo, intoxikazio, Autoimmunitate, Hepatitis delta virus (en) , Hepatitis A virus (en) , Hepatitis C virus\nhepatitis E virus (en)\nIkterizia, anorexia, tripako mina\nledipasvir/sofosbuvir (en) , ribavirin (en) , Peginterferon alfa-2b (en) , Peginterferon alfa-2a (en) eta sofosbuvir (en)\n570, 571.4, 571.40 eta 571.41\nHepatitisa gibelaren hantura eragiten duen gaixotasuna da. Infekziosoa, immunologikoa ala toxikoa izan daiteke. Hepatitis gehienen sintoma orokorrak hauek dira: ahulezia, jateko gogoa galtzea, sukarra, hotzikarak, goragalea, larumina (azala horitzea) eta gernua iluntzea. Birusek sorrarazitako hepatitisa eritasun endemikoa da, eta adin guztietako jendea jo dezake. Gehienetan eritasun arina bada ere, bada mota arriskutsu bat sintoma eta laruminik (azala horitzerik) gabeko infekzioa, alegia gibelaren erabateko hutsegitea bat-batean eragin dezakeena, eta, ondorioz, heriotza ekar dezakeena.\n1.1 Hepatitis infekziosoak\n1.2 Ez infekziosoak\nHepatitis infekziosoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHepatitis infekziosoak hainbat motatakoak izan daitezke:\nA hepatitisaren banaketa geografikoa (anti-HAV antigorputza), 2005. urtean.\nA hepatitisa: A hepatitisaren birusaren ondorioz sortzen den gaixotasuna. Beste pertsonen gorozkiekin kontaktua izanda, etxean garbitasun eza izateagatik edota kutsaturiko elikagaiak jatearekin kutsatzen da birusa eta harrapatzen da gaitza. Hedadura handiko epidemiak sorraraz ditzake. Birusak denbora gutxi irauten du odolean. Haurrak eta gazteak jotzen ditu gehienetan, helduek A hepatitisaren aurkako antigorputz bereziak baitituzte. Era berean, A hepatitisak jotakoak harekiko immunitate iraunkorra izaten du aurrerantzean.\nB hepatitisaren prebalentzia, 2005. urtean.\nHandia: B hepatitisaren azaleko antigenoaren prebalentzia > % 8\nErtaina: % 2-7\nTxikia: < % 2\nB hepatitisa: odol kutsatuaren bitartez edo kutsatutako pertsona batekin sexu-harremanak izanez kutsatzen den gaixotasun larria. Zirrosia, gibel-minbizia eta heriotza ekartzen ditu. B hepatitisa sorrarazten duen birusa A hepatitisa eragiten duenaren oso bestelakoa da: B hepatitisarenak DNA darama, eta A hepatitisarenak, berriz, RNA. Endemikoa da, eta, kasuren bat agertuz gero, nahitaez jakinarazi behar zaie osasun arloko agintariei. A hepatitisaren kasuan ez bezala, badira eritasuna ez duten birus-eramaileak.\nC hepatitisaren prebalentzia, 1999. urtean.\nOso handia: prebalentzia > % 5\nHandia: % 2,5 - 5\nErtaina: % 1 - 2,5\nTxikia: < % 1\nC hepatitisa: C hepatitisaren birusaren ondorioz sortzen den gaixotasuna. Sintomak beste hepatitisetan bezalakoak izan arren, B hepatitisarenak baino arinagoak dira. Mota horretako hepatitisen bi herenetan ez da larrua horitzen. Kroniko bihurtzen da, sarritan. Kutsabide nagusia parenterala da; izan ere, odol transfusioen bidezko hepatitis gehienak (% 90-95) mota horretakoak dira.\nD hepatitisa: eragilea birus osagabe bat da, bizitzeko B hepatitisaren birusa behar duena. Beraz, D hepatitisak B hepatitisaren birus eramaleak jo ahal izango ditu soil-soilik. Endemikoa da Italiako hegoaldean, Ekialde Hurbilean eta Hego Amerikan. Eskualde horietatik kanpo, D hepatitis kasu gehienak drogazaleengan eta odol aldatze ugari hartzen dituztenengan gertatzen dira. Sarritan, hepatitis kronikoarekin eta zirrosiarekin batera garatzen da.\nE hepatitisa: A hepatitisaren antzekoa da, baina ez du kalterik sortzen, eta ur kutsatuaren bitartez transmititzen da.\nF hepatitisa eta G hepatitisa: oraintsu aurkitutako gaixotasunak. Oso gutxi ikertu da hauei buruz. Odolaren bitartez transmititzen dira.\nEz infekziosoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAlkoholaren gehiegizko kontsumoa da eragile ez infekzioso nagusietako bat. Bakanago gertatzen bada ere, jatorri autoimmunea ere izan dezake hepatitisak: immunitate-sistemaren antigorputzek gibelari erasotzen diotenean gertatzen da hori (hepatitis autoimmunea)\nProba analitikoek hepatitisa diagnostikatzeko bidean ipintzen dute, transaminasa altuak detektatuz gero. Hepatitis infekziosoa baldin bada, serologiak eskatu behar dira, birus eragilea identifikatzeko.\nEkografiak ere hainbat datu eman ditzake gibelaren egoerari buruz.\nBeste gaixotasun batzuekin bezala, tratamendurik hoberena profilaxia edo prebentzioa da. Horretarako, hepatitis biraletan, kutsatzeko bideak zaindu behar dira (sexu-harremanak, odol transfusioak eta abar); hepatitis toxikoetan, berriz, beharrezkoa da alkoholaren neurriz gaineko kontsumoa kontrolatzea eta sendagaien albo-eraginak begiratzea. Kasu guztietan, atsedena hartu beharra dago. Hepatitis autoimmunea botika immunosupresoreak erabiltzen tratatzen da.


Glastonburyko dorrea - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGlastonbury herria, atzekaldean urrutira muinoa eta dorrea ikus daitezkelarik. Irudi gehiago\n51° 08′ 40″ N, 2° 41′ 55″ W / 51.144444444444°N,2.6986111111111°W / 51.144444444444; -2.6986111111111Koordenatuak: 51° 08′ 40″ N, 2° 41′ 55″ W / 51.144444444444°N,2.6986111111111°W / 51.144444444444; -2.6986111111111\n158 m, itsas mailaren gainetik\nGlastonburyko dorrea (ingelesez Glastonbury Tor) Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Somerset konderriko Glastonbury udalerrian kokatzen den muino eta dorre batez osatutako multzoa da. Muinoak 160 metroko garaiera du eta begi bistara inguru osoko ordeka zabaleko edozein kokalekutik ederki asko nabarmentzen da.\nLeku hau Arturiar zikloarekin estuki loturik dago, kondaira askoren arabera muino hau Avalon uhartearen zati ikusgarria baita. Tor hitza (euskaraz literalki dorre, halere ingeleraz itxura konikodun muinoak aipatzeko erabili ohi da) Ingalaterra hego-mendebaldean ingeleraz mintzatzean erabili ohi den hitza da, dirudienez antzinean eskualde honetan mintzatzen zen zeltiar hizkuntzatik omen dator: kornubieraz tor, antzinako galeseraz twrr, gaur egungo galeseraz tŵr eta Eskoziako gaeleraz tòrr delarik.\nGaur egun muino honen gainealdean ikus daitekeen dorrea 1275an lurrikara batek suntsitutako St. Michael Church monasterioaren zatia da.\nMuinoa eta dorrea Glastonburytik ikusita\nSt. Michael's Church monasterioaren hondakina den dorrea\nGlastonbury Tor Britainiar Ondare Nazionaleko webgunean (Ingelesez)\nMultimedia: Glastonbury Tor\nOrriaren azken aldaketa: 30 azaroa 2019, 13:00.


irati.org - Erreka-Idorra interpretazio bidea\nErreka Idorra interpretazio bidea\nErreka Idorretik Iratirako mugaz gaindiko bidea gure proiektu komunaren isla da eta Erreka Idorra zeharkatzea ahalbidetzen duen pasabideak gure ibaxen artean orain dela makina bat belaunaldi ehotzen diren loturak sinbolizatzen ditu.\nEtxola eta zubia\nPaseo erraz honetan Iratiko baso baliabideak nola erabiltzen ziren ikasiko duzu: mastak, arraunak, altzariak edo egur ikatza ekoizteko. Bertako flora eta faunaren aniztasuna ezagutuko duzu, baita basoetako natur aberastasunaren parte bat erauzteko erabiltzera iritsi ziren burdinbideak edo kable sistemak ere.\nGaur egun Iratiko bihotza taupadarazten jarraitzen duten jardueretako anitz Erreka Idorra interpretazio bidean erakusten dira, hori atari zabaleko museoko zenbait eszenategiz indarturik.\nIrati Zaraitzu eta Aezkoako ibaxetako batzarrek eta Xiberoa eta Garaziko sindikata batzordeek kudeatu eta garatzen duten gune komuna da. Bide hau Zaraitzuko Batzarrak eta Xuberoako Sindikatak garaturiko mugaz gaindiko proiektuaren emaitza da. Toki ezkutu eta biziz beteriko toki honetara sartzera gonbidatzen zaitugu: Iratira.\nLuzera: 9.830 m\nGaraiera alde metatua: 390 m\nGutxi gorabeherako denbora: 2h. 30’\nIratiko Etxeetarainoko denbora: 1 h.


Informazio saioa online: Abokatutza Masterra (Euskaraz) | Deusto Agenda\nDeustuko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateak apirilaren 20an, 18:00etan, egingo den Abokatutza Masterrari buruzko webinar-era gonbidatzen zaitu.\nMasterraren arduradunek programari, sarrera profilari, lan irtenbideei eta sarrera prozesuari buruzko informazio guztia azalduko dizute. Gainera, parte hartu ahalko duzu zure zalantza guztiak planteatuz.\nabogacía , abogado , abokatutza , acceso a la abogacía , Campus Bilbao , derecho , Derecho y Relaciones Laborales , deusto law school , estudios , Facultad de Derecho , informazio saioa , Máster , másteres , masterra , online , posgrado , Postgrado , Prensa , sesión informativa , Sesiones Informativas , webinar , Zuzenbide\nLa gestión real de los riesgos psicosociales: propuestas del Observatorio. Webinar


Erregaitarako gas natural likidotuz hornitu dute ontzi bat, lehenbizikoz, Bilboko Portuan - Bilbaoport\nErregaitarako gas natural likidotuz hornitu dute ontzi bat, lehenbizikoz, Bilboko Portuan\nEnergiaren Euskal Erakundearen (EEE), Bahía Bizkaia Gasen (BBG) eta Bilboko Portuko Agintaritzaren lankidetza dela medio, Bilboko Portuak beste urrats bat egin du berrikuntza eta jasangarritasunerako bidean: lehenengo bunkering zerbitzua eman du, hau da, erregaitarako gas natural likidotuz hornitu du ontzi bat.\nGNLa duen zisterna-kamioi batez egin da lehen eragiketa hori (“truck to ship” bunkeringa delakoa). Hori da, izan ere, teknikarik moldakorrena, ez baitu instalazio espezifikorik behar portuan. Mahuka malgu batzuk baino ez dira behar itsasontzia zisterna-kamioiarekin konektatzeko. Kamioiak berak darama ponpatze-sistema osoa.\nIreland da GNLz hornitu den lehen ontzia, Agencia Maritima Artiach Zuazagak kontsignatua eta Bilbo-Erresuma Batua-Irlanda arteko bidea egiten duen linea batekoa. 110 m luze da\nontzia. Bost ordu iraun du hornidura-eragiketak, zeina Molgas Energía konpainiako kamioi batek egin duen. Ontziak GNLz lehorretik hornitzeko zerbitzu komertziala emateko Bilboko Portuko lehenengo enpresa baimendua da Molgas Energía.\nAurrekoaBilboko Portuko bidaiarien terminal berria, Europakoen abangoardian\nHurrengoaBilboko Portuak bere merkatu nagusia, britainiarra, bisitatuko du Multimodal 2017n\nAktualizazioa: 08/19, 18:45-etan


Igor Estankonak “Moskito” poesia liburua kaleratu du | Hitzen uberan\n← Abian da Igartza beka\nOier Zuñiga: “Nik egiten dudana beste norbaitek egingo balu, beste zerbait litzateke” →\nUdaberriko nobedadeen aurkezpenak parentesi egoeran gratu dira, baina berrogeialdiaren aurreko egunetan hainbat liburu plazaratu ahal izan dira. Igor Estankonaren Moskito poesia liburua haien artean. Oraindik eskuratu ezin izan dutenen pozerako, Susako ohi duen moduan liburua kaleratu orduko sarean jarri du osorik. Irakurtzeko aitzakiarik ez, ondoren paperean eskuratzeko gogoa piztearekin batera. (Argazkia: Susa).\nPoesia zaleen artean izen ezaguna da Igor Estankonarena. Bosgarren liburua du egunotan plazaratu duena, Moskito (Susa). Hamaika urte pasa dira aurrekoa plazaratu zuenetik, Iratzeen esporak (Susa, 2009), baina bitartean ez da geldirik egon. Estankonak Argian publikatu ditu urte luzez poesia liburuei buruzko kritikak, oso ez ohikoa den gogoeta hari bat zabalduz literatur genero honen zaleen artean. Oraingo honetan, berriz, sormen propioko ahotsetik datozkigu berbak. Argitaletxeko kideek honela aurkeztu dute:\n“Moskito Igor Estankonaren bosgarren poema liburua da, azkenekotik hamaika urte igaro ondoren argitaratutakoa. Gai eta erreferentziaz beterik dator, hainbat irakurketa posible iradokiz.\nBizitzaren bideak bezain zabala eta ustekabekoa, Moskito aitatasunaz ari da, bikoteaz, nazioaz, heriotzaz. Estankonak badaki zinikoa izaten, baina badaki esperantzari eta poesiaren edertasunari eusten ere.”\nBerria egunkariak jaso ditu aurkezpeneko hitzak idazlearen ahotik, “Agerian ez dena ere bada” artikuluan: «Moskito da nire egia, gezurrekin eta hondakinekin egina, eguneroko bat edo biografia bat baino egiazkoagoa, poesia delako».\nEgilearen anaiak, Borja Estankona musikariak, egin dio azala. “Gero infinitoa” izeneko poema ekarri digute kontrazalera, jarraian duzuena:


Demografia – Gizapedia\nDemografia giza populazioen ikerketa zientifikoa da, bereziki haien adin- eta sexu-banaketa, bizitokia, egoera zibila, familietan nola biltzen diren, hezkuntza-maila eta jarduera. Bestalde, giza populazioak era estatikoan (une jakin batean) zein dinamikoan (denboran zehar) azter daitezke. Ikuspuntu dinamikotik, giza populazioen aldaketak hiru faktore hauengatik soilik aldatzen dira: jaiotzak, heriotzak eta migrazioak. Populazio-zentsuak antzinatik egin badira ere, demografia zientifikoaren hastapena XVII. mendeko Londresen izan zen, non John Graunt hiriko heriotzak eta jaiotzak aztertuz populazioaren tamainari buruzko inferentziak egin zituen; beranduago Edward Halley-ri zor zaio lehen heriotza-taularen eraketa. Demografiak eragin zuzena du gizarteko hainbat arlotan; adibidez, demografiaren eta ekonomiaren lotura Thomas Malthus-ek (1766-1834) egin zuen lehen aldiz, giza populazioaren mugarik gabeko hazkundeak pobretzea eta azkenean hondamendia ekarriko zuela aurresanez.\nHazkunde begetatiboa edo berezko hazkundea\nJaiotza-kontrola eta natalismoa


Historiako istripu nuklear larrienak\nEzbehar larriena 1986an gertatu zen, Txernobyleko zentral nuklearrean (1986), eta azkena 2008an izan zen Pakistanen.\nFukushimako (Japonia) zentral nuklearrean izandako leherketak, lurrikara baten ondorioz gertatu direnak, mota horretako instalakuntzetan gertatu diren ezbehar larrienen zerrendan kokatu behar dira, izan ere, 20. mendean batez ere, hainbat izan dira istripuak.\n- 1952ko abenduaren 12a: Lehenengo istripu nuklear larria Chalk River zentralean gertatu zen, Ottawan (Kanada), nukleoaren zati bat funditu egin zen, baina ez zen inor hil edo zauritu. 1958ko maiatzean, sutea izan zen zentral horretan eta isuri erradioaktiboa gertatu zen.\n- 1957ko irailaren 30a: Chelliabinsk-40 (Mayak) zentral sekretuan gertatutako leherketa batek 200 hildako utzi zituen Uraletan (Errusia) eta 90 kilometro koadro estrontzioarekin kutsatuta geratu ziren. Txernobylekoaren atzetik, bigarren istripu nuklear larriena izan dela esaten da. 10.000 pertsona ebakuatu zituzten eta dozenaka mila lagunek arnastu zuten aire erradioaktiboa.\n- 1957ko urriaren 7a: Liverpooleko (Britainia Handia) Windscale-Sellafield zentral nuklearraren erreaktore batean sutea piztu zen eta erradioaktibitate isuri batek 300 kilometro koadro kutsatu zituen.\n- 1961eko urtarrilaren 3a: AEBetako Armadako hiru teknikati hil ziren Idaho Falls zentralean frogatan zegoen erreaktore batean izandako istripuaren ondorioz. AEBetan gertatu zen lehenengo istripu nuklearra izan zen.\n- 1979ko martxoaren 28a: AEBetako istripu nuklear larriena gertatu zen orduan Three Mile Island zentralean, Pensilvanian. Giza eta mekanika akats batzuen ondorioz 30 kilometro koadro inguruko erradioaktibitate laino bat sortu zen eta milaka pertsona ebakuatu behar izan zituzten.\n- 1979ko abuztuaren 7a: Mila pertsona inguru kutsatu ziren erradioaktibitatearekin Tennesseen (AEB) zegoen zentral nuklear sekretu batetik gertu.\n- 1981eko martxoaren 8a: Tsurugako (Japonia) zentral nuklearrak ur erradioaktiboa isuri zuen, eta ez zuten horren berri eman sei aste geroago arte. 300 pertsona inguru kutsatu zirela esaten da.\n- 1986ko apirilaren 26a: Txernobyleko (Ukraina) zentral nuklearreko erreaktore batek eztanda egin zuen eta gaur arte historiako istripu larriena deba gertatu zen. 200 tona material fisionagarri isuri ziren atmosferara, eta erradioaktibitatea 100-500 bonba atomikoren parekoa izan zen. Ukrainako adituen arabera, Txernobyleko ezbeharraren ondorioz 100.000 pertsona hil ziren Ukrainan, Errusian eta Bielorrusian, baina beste erakunde batzuek diote 200.000 ere izan daitezkeela.\n- 1987ko irailaren 13a: zesio-137 kapsula batean gertatutako istripuak lau hildako eta 240 zauritu utzi zituen Goianian (Brasil).\n- 1999ko irailaren 30a: JCO enpresak Tokaimuran (Japonia) duen erregai nuklear enpresa batean uranio isuria izan zen eta bi langileren heriotzaz gain, 438 pertsona kutsatu ziren erradiazioarekin.\n- 1993ko apirilaren 6a: uranio disoluzio bat zuen edukiontzi baten leherketak, Tomsk-7 zentral sekretuan (Siberian), 1.000 kilometro koadro inguru kutsatu zituen.\n- 2004ko abuztuaren 9a: bost pertsona hil ziren Mihamako (Japonia) zentral nuklearreko erreaktore baten turbinen gelan gertatutako lurrun isuri baten ondorioz.\n- 2008ko apirilaren 8a: Bi pertsona hil ziren Khushabeko (Pakistan) zentral nuklearrean izandako gas-isuri batek kaltetuta. 16 kilometroko eremu batean zeuden herritar guztiak ebakuatu zituzten.\nInformazio gehiago:Eitb: Historiako istripu nuklear larrienak\n220 aldiz ikusita


Gaixo kronikoak irakasle izango diren tailerrak ‘Paziente biziak’ programarekin - Goiena.eus\nBi tailer Urrian, programa honen bi tailer eskainiko dira Arrasaten: Nire osasuna biziki zainduz eta Nire diabetesa zainduz. Lehenengoa edozein gaixotasun kroniko duten pertsonei eta gaixo horien zaintzaileei dago zuzendua eta zazpi saio izango ditu; bigarrena, ostera, II motako diabetesa duten pertsonei eta haien zaintzaileei zuzenduko da, sei saioko iraupenarekin. Saioak bi ordu eta erdiko iraupena daukate eta astean behin egiten dira.


euskara eta literatura | egunsentiederra\nArtxiboa laburpen hitzeka: euskara eta literatura\nEuskara ikastetxeetan, Idazlana egiteko gaia, Ikasleek idatzitakoak, Irakurri, Lan-proposamenak, Literatura eskolan, Sorkuntza atalean publikatua\t| euskara eta literatura, ikasturte amaiera, plangintza hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi\nPosted on 2015-03-12\tby gorkaazk\nIkasleok, ikasturtearen amaiera gero eta gertuago, atzera-kontuan murgilduta jadanik, eta autoexijentzia apurtxo bat eskatuko nizueke. ⊕ Egin planifikazio idatzi bat geratzen diren 15 asteetan egingo duzuna ahalik eta zehatzen zerrendatu. 11 aste geratzen zaizkigu ikasturtea amaitzeko. Asteburu luze horietako bat, … Irakurtzen jarraitu →\n2015 egutegi, Agenda, Antolaketa, didaktika, Egutegia, Euskara ikastetxeetan, Idazlana egiteko gaia, Ikasleek idatzitakoak, Iritzia, Lan-proposamenak, Pedagogia, Sorkuntza atalean publikatua\t| euskara erabiltzeko, euskara eta literatura, google drive, institutuko idazlanak, lan kooperatibo, plangintza hitzekin laburtua | Iruzkin 1\nEuskara eta literatura zertarako?\nPosted on 2012-10-03\tby gorkaazk\nZuek niri galdetu baino lehenago nik zuei galdetuko dizuet. Zertarako ikasi euskara? Zertarako ikasi literatura? Euskara ez da munduan hiztun gehien duten hizkuntza horietako bat. Euskal Herrian bertan, jende asko lasai-lasai bizi da euskaraz tutik jakin gabe. Zertarako ikasi? Athletic-en … Irakurtzen jarraitu →\nEuskara ikastetxeetan, Literatura eskolan atalean publikatua\t| euskara eta literatura, euskara zertarako, irakasgaia hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi


Secure Digital formatua lau txartel familiaz osatzen da, hiru tamainatan aurkitu daitezkeelarik. Lau familiak Standard-Capacity (SDSC) originala, High-Capacity (SDHC), eXtended-Capacity (SDXC), eta datu biltegiarekin sarrera/irteera funtzioak konbinatzen dituen SDIO familiak dira.  Tamainak SD originala, miniSD eta microSD tamainak dira, azken tamaina hau telefono adimentsu eta tabletatan oso erabilia delarik. Adaptadore pasiboen bitartez txartel txikiagoak erreten handiagoan erabil daitezke, microSD txartela SD erretenean adibidez.\n1 Txartel familiak\n1.3.1 exFAT fitxategi sistema\n1.4 Ultra High Speed (UHS) busa\n2.1 Abiadura klase sailkapena\n2.2 "x" sailkapena\n2.3 Errendimendu erreala\n3.1 Tamaina fisikoa\n3.1.1 Tamaina estandarra\n3.1.2 Mini tamaina\n3.2 Transferentzia moduak\n3.3.1 Komando interfazea\n3.3.2 Interfaze elektrikoa\n3.3.3 SDIO txartelak\n3.3.4 Txartelak kateatzen\n3.3.5 Txartel abiadura haundiagoak lortzen\n3.4 Fitxategi sistema\n3.4.1 MBR eta FAT\n3.4.2 Beste fitxategi sistema batzuk\n3.4.3 Birformateatzearen arriskuak\n3.5 Energia kontsumoa\n4.1 Txartelaren babestea\n4.1.1 Idazketak desgaitzeko komandoak\n4.1.2 Idazketak babesteko hozkadura\n4.1.3 Txartelaren pasahitza\n4.1.4 DRM kopia babesa\n4.2 Fabrikatzaileen hobekuntzak\n5.2 Kamera digitalak\n5.3 Ordenagailu pertsonalak\n5.4 Sistema txertatuak\n6.1 Mini eta micro txartelak\n6.2 SDIO, SDHC eta SDXC\nAlta, SDSC host gailuek ez dituzte SDHC edo SDXC txartelak errekonizitzen, gailu batzuetan firmwarea eguneratuz lortu ahal bada ere. Windows 7 baino aurreragoko Windows bertsioek patch edo Service Packak behar dituzte SDHC txartelak erabili ahal izateko. \nexFAT fitxategi sistemaAldatu\nWindows XP (SP2 eta hurrengoek) eta Apple Mac OS X (10.6.5 eta hurrengoek) exFAT eta SDXCrentzat euskarria dute.  Arrazoi legalak direla eta, BSD eta linux sistemek ez dute exFATentzat euskarririk jatorrian. Microsoftengandik exFAT lizentzia jaso duten erabiltzaileek kode irekiko FUSE moduloaren bitartez lortu ahal dute exFAT euskarria. \nUltra High Speed (UHS) busaAldatu\nUltra High Speed (UHS) busa SDHC eta SDXC txarteal batzuetan aurkitu daiteke.  Hauek dira espezifikazioko abiadurak:\nAbiadura klase sailkapenaAldatu\nClass 2 (C2) - - Definizio estandarreko (SD) bideo grabaketa\nClass 4 (C4) - - Bereizmen handiko (HD) bideo grabaketa, Full HD barne (720p-tik 1080p/1080i-ra)\nClass 10 (V10) Full HD (1080p) bideo grabaketa eta HD argazki finkoen grabaketa kontsekutiboa (High Speed bus); denbora-errealeko emanaldiak eta HD bideo fitxategi haundiak (UHS bus)\nClass 30 (V30) 4K bideo 60/120 fps fitxategiak (UHS bus)\nClass 60 (V60) 8K bideo 60/120 fps fitxategiak (UHS bus)\nTxartel abiadura haundiagoak lortzenAldatu\nMBR eta FATAldatu\nBeste fitxategi sistema batzukAldatu\nIdazketak desgaitzeko komandoakAldatu\nIdazketak babesteko hozkaduraAldatu\nDRM kopia babesaAldatu\nMini eta micro txartelakAldatu\nSDIO, SDHC eta SDXCAldatu\nAzken aldaketa 27 martxoa 2021(e)an, 18:21(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 27 martxoa 2021, 18:21.


Formatua: Eskuizkribua ETA Conference Proceeding\nArmed Forces 1 Combat 1 Criticism and interpretation 1 Drama 1 In literature 1 Interpersonal relations 1 Literature 1 Gehiago ... Publications by Graduates 1 Recruiting, enlistment, etc 1 Societies etc 1 Technique 1 Toleration 1 Women 1 gutxiago ...\nErakusten 1 - 4 emaitzak -- 4 bilaketa honetara '', Bilaketaren denbora: 0,02s Findu emaitzak\nConference Proceeding Eskuizkribua Liburua\nnork Gregor, William John, 1947- , USMA 1969.\nConference Proceeding Eskuizkribua Liburua Lanean...\nLiburua 4 Conference Proceeding Eskuizkribua\nGregor, William John, 1947- , USMA 1969 1 Grene, Nicholas, 1 Moses, Robert, 1888-1981 1 National Conference of Christians and Jews 1 New York World's Fair New York, N.Y.) 1 Senior Conference 1 Gehiago ... Synge Summer School 1 Vassar College. Summer Institute 1 Guztiak ikusi ... gutxiago ...\nH - Gizarte-Zientzia 1 N - Arte Ederrak 1 P - Hizkuntza eta Literatura 1 U - Zientzia Militarra 1\nArmed Forces 1 Combat 1 Criticism and interpretation 1 Drama 1 In literature 1 Interpersonal relations 1 Gehiago ... Literature 1 Publications by Graduates 1 Recruiting, enlistment, etc 1 Societies etc 1 Technique 1 Toleration 1 Women 1 Guztiak ikusi ... gutxiago ...


genre_facet:"IRALEren materialak" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak" genre_facet:"EIMAk onetsitako materialak" topic_facet:"Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko diseinua (Heziketa zikloa). Goi maila"\nGeneroa / Forma: IRALEren materialak Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak Generoa / Forma: EIMAk onetsitako materialak Proposatutako gaia: Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko diseinua (Heziketa zikloa). Goi maila\n1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) Fabrikazio mekanikoko diseinua (Heziketa zikloa). Goi maila 1 Galdaketa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Garraioa eta ibilgailuen mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Karrozeria (Heziketa Zikloa). Erdi maila Gehiago ... 1 Lanbide Heziketa 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Metal-eraikuntzak (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Soldadura eta galdaragintza (Heziketa Zikloa). Erdi maila Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Ula Iruretagoiena / Arkitekto doktorea, Hiria-Hezkuntza ikerketaren kide - Eusko Ikaskuntza\nNago Euskal Herriko eskola eta ikastetxeetako espazioei begira, XXI.mendeko Hezkuntza Sistemaren eraldaketarako zenbait klabe identifika genitzakeela. Harrigarria bada ere, gure lurraldeko hezkuntza-eraikin askok XIX.mendeko Hezkuntza Sistemaren espazio-eredua darraite. Eraikin hauen arkitektura kartzela eta psikiatrikoen logiketan oinarritzen da, honek esan nahi du, kontrol eta autoritatearen mesederako pentsaturiko espazio egituraketa bat jarraitzen duela. Baina are txundigarriagoa da, eskola berriak eraikitzen direnean, hauek jarraitu beharreko arau garaikideek eredu aldaketarik ez ekartzea eta aldaketarako aukera murritza uztea —eredu jarraipena baita—. Horregatik, hezkuntza-espazioen parke eraikiari begira, eskola eredu bakar bat nagusitzen da, irakasteko espazioak errepikatzen dira eta homogeneizazioa nabari da, gaur eguneko beharrekin bat egiten ez duen ereduA jarraituz. Hau da, arkitekturak ez dio hezkuntza komunitatearen lan beharrei eta pedagogiaren helburu garaikideei erantzuten. (Esan gabe doa, hemen egiten diren hainbat baieztapen egoera orokor baten diagnosiari begira egina dela, salbuespenak salbuespen).\nHezkuntza-eraikinen eredu estandar bat nagusitzen bada ere, eskola eta ikastetxeetako espazioen eraldaketaren boom-a bizi dugu, bai gure lurraldean eta baita gure mugetatik at ere. Hiru arrazoi nagusi azpimarratu daitezke gertakizun honen zergatiak azaltzeko: Lehena, hezkuntza-eraikinen azpiegituren edadea, mantentze eta berrikuntza beharrak nabariak eginaz. Bigarrena, jaiotze tasen jaitsiera dela eta, hezkuntza-zentroen arteko lehia errealitate bat da, eta espazioen aldaketa hartu da ezberdinketarako irudi gisa matrikulazioak erakartzeko bidean. Azkenik, pedagogia garaikideak espazioaren egokitzapen eskakizunak azaleratu ditu, haurraren behar pedagogikoak erdigunean jartzea aldarrikatu duenean, espazioen esperientzia aberatsa irakas-euskarri izan daitekeela onartzen duenean eta irakaskuntza zentzu zabal batean praktikara eraman nahi duenean —ikasgeletako paretatik haratago irakas-bideak esploratzeke daudelako—. Tamalez kasu askotan, espazio berrikuntza ez da pedagogia-ereduaren hausnarketarekin bat egiten eta beraz pedagogiak ez ditu arkitekturaren baliabideak probesten. Espazioa soilik aldatuz ez da pedagogia berritzailerik lortzen eta alderantziz, pedagogia berritzaileak espazioaren konpainia behar du. Dena dela, hezkuntza espazioetan gertatzen ari den eraikuntza-fenomeno honen gainean hezkuntza komunitateak berak sakondu beharko du zeintzuk izan diren inbestitutako espazio-aldaketen ondorio pedagogikoak.\nEgoerak egoera, hiru lirateke XXI.mendeko Hezkuntza Sistemaren espazio-ereduak jaso beharreko eraldaketa nagusiak: egitura malguagoak eraiki, testuinguruarekin loturak saretu eta eragile ezberdinen arteko lan-mahaien sorrera suspertu. Espazioen antolaketa eta espazioen izaerak egoera eta pedagogia ezberdinei egokitzeko gaitasuna jaso behar dute, eskola eta ikastetxe bakoitzak bere baliabide, identitate eta testuinguruaren arabera bere eskolaren ezaugarri propioak egokitzeko aukera izateko. Bestalde, hezkuntza-komunitatea hiriaren parte izatera itzuli behar da, gizarte-kolektiboaren lokarri bezala ulertuz, eta horretarako izaera irekiagoa berreskuratu behar du auzoarekin. Azkenik, espazioen eraldaketak etengabeko lan-prozesuak izan beharko lukete, hezkuntza komunitatearen partehartzaile guztien ahotsekin burutua: ikastetxe barneko eragile ezberdinen artean eta ikastetxeaz gaineko beste eragileekin. Espazioaren aferean administralgoko sail ezberdin —azpiegitura, hezkuntza eta berrikuntza sailak— eta hezkuntza-komunitatearen artean komunikazio mahai baten falta nabarmena da. Bide batez, komunikazio eta lan bide hauek, hezkuntza gizartearen elkarlan eraikuntza bat dela errepresentatuko lukete.


Europako laguntza berriak berrikuntzarako: 3.000 milioi 2020ra arte - SPRI\nSPRI Taldeak antolatutako jardunaldi batean bertatik bertara erakutsi da zertan aldatu diren EBko diru-laguntzak programa guztiak batzen dituen Berrikuntzaren Europako Kontseilu berria sortu denetik.\nIosu Madariagak, Eusko Jaurlaritzako Teknologia eta Estrategia zuzendariak, azpimarratu du laguntza emango zaiela “berrikuntza errotik desberdinak dakartzaten pertsona, startup eta enpresei”.\nNobedadeetako bat da enpresek elkarrizketa bat egin beharko dutela Bruselan bost ebaluatzailerekin, proiektua onartua izan dadin.\nDatozen hiru urteetan, euskal enpresek berrikuntzarako 3.000 milioi euro inguruko laguntzak jaso ditzakete Europatik. SPRI Taldeak (Enpresen Garapenerako Euskal Agentziak), Innobasque-k eta BEAZek antolatutako jardunaldi batean jendaurrean aurkeztu da Europako Berrikuntzaren Kontseilua (EIC), Europar Batasunak esparru horretako laguntza guztiak biltzeko sortu duen tresna berria. Aurreikuspenen arabera, hemendik eta 2020ra 1.000 proiektu inguru babestuko dira.\nEusko Jaurlaritzako Teknologia eta Estrategia zuzendari Iosu Madariagak ireki du jardunaldia eta esan du EICren helburua dela “Europako ETEei laguntzea tamaina handiagoa lor dezaten eta nazioartekotu daitezen”. “Laguntza emango zaie orain arteko produktu, zerbitzu edo negozio ereduetatik errotik desberdinak diren berrikuntzak dakartzaten berritzaile, startup eta enpresei”.\nMadariagak aipatu du 2014tik 2016ra bitartean Euskadik 332 milioi euroko finantzaketa lortu duela Horizontea 2020 programaren bidez. Horizontea 2020 da ikerketa eta berrikuntza bultzatzeko Europako programa publiko handiena eta 80.000 milioi euroko aurrekontua du 2014-2020 epealdirako. Euskadiko 221 enpresak dagoeneko parte hartu dute programa horretan. Madariagak esan bezala, Euskadik lortutako finantzaketaren %84 hiru esparrutan kontzentratu da, alegia, fabrikazio aurreratuan, energian eta osasunean. Izan ere, hiru sektore horiexetan zentratzen da Espezializazio Adimenduneko RIS3 estrategia, espezializazio adimenduna baita Europar Batasunak bultzatu duen eredua, eskualdeek beren indar-gune diren sektoreak garatu ditzaten.\nCDTIko (Gobernu zentralaren menpeko organismo publikoa) kide den Luis Guerrak adierazi du agintariek Europako Berrikuntza Kontseilu berria sortu dutela Europako berrikuntza guztia kontzentratzeko. “Lehendik existitzen diren laguntza-tresna guztiak biltzen ditu, ikusgarriago eginez eta eskurago jarriz; gainera, balio erantsiko zerbitzu gehiago eskaintzen ditu eta tresna berrien bideragarritasuna aztertzen du”.\nEICk 3.000 milioi euroko aurrekontua du 2020ra arte. Kopuru horretatik, 1.600 milioi laguntza-programa nagusirako dira, hots, ETE Tresna programarako, zeinak ETEen proiektu izarrak finantzatzen baititu, baldin eta negozio-aukera bat eskaintzen badute epe ertainera hazteko. Beste 700 milioi bideratzen ditu FET Open programara (bost edo hamar urteko epean merkatu berriak sor ditzaketen teknologiak) eta 300 milioi Fast Track to Innovation ekimenera (industria sektoreko gehiengo partaidetza duten 3-5 bazkidedun enpresa-partzuergoentzat).\nLuis Guerrak hizpide izan ditu EICren sorrerak berekin dakartzan nobedadeak. Hala, Fast Track to Innovation programaren bidez, laburtu egingo da enpresek merkatura iristeko behar duten denbora, hiru urtera mugatuz. ETE Tresna da plan izarra, berak emango baitu diru-laguntzen %70, 2,5 milioi euroraino. Kasu honetan, nobedadea da hartzaileek ez dituztela eremuka banatu beharko diru-laguntzak. “Enpresak berak definituko ditu proiektuaren keyword edo gakoak. Ez ditu izango 13 aurrekontu-ildo, baizik eta bakar bat eta aurrekontua bera ere handiagoa izango da”. Hala, 2014an 250 milioi euro banatu baziren, 2020an 600 milioi euro banatuko dira. Beste aldaketa bat ere jakinarazi du Guerrak, enpresek elkarrizketa bat egin beharko baitute Bruselan bost ebaluatzailerekin, proiektua onartua izan dadin. CDTIk elkarrizketa-simulazio bat eskainiko du, tramite hori errazteko enpresei.\nInnobasque-ko Garbiñe Larraurik hizpide hartu du zeintzuk diren Europako Batzordeak negozioak azeleratzeko eskaintzen dituen zerbitzuak ETE Tresnaren baitan, eta adierazi du enpresek aukera izango dutela nazioarteko 15 azoka handitan parte hartzeko EBren eskutik.\nJardunaldian mahai-inguru bat egin da diru-laguntza horiek jaso dituzten enpresetako arduradunekin eta proiektu ebaluatzaileekin. Gogoa konpainiako (pertsonen mugikortasuna errazteko exoeskeletoak eraikitzen ditu) Juantxu Martinek esan du bere ustez “ideia disruptibo bat behar dela horrelako laguntzak eskuratzeko, baita ere negozio-eredu oso argi bat eta ongi egituratutako lan-plan bat”. Aipatu du ebaluazioa ez dela egiten “ikuspuntu teknologikotik, baizik eta negozioaren ikuspegitik, hau da, pentsatu behar duzu inbertitzaile bati aurkeztuko zeniokeen proposamen bat prestatu behar duzula”.\nGenma Climentek, neurologia arloan diharduen Nesplora enpresako ikerketa zuzendariak, positibotzat jotzen du hautagaitzak zerrenda bakarrean sartzeko irizpide berria. Beren esperientzia kontuan hartuta, esan du eurentzat “arazo etikoak izan direla oztopo nagusia”.\nSatlantis enpresako (bereizmen oso handiko kamerak egiten dituzte espaziorako) zuzendari nagusi Juan Tomás Hernanik esan du bere enpresa aukeratua izan zela 27ren artean. “Proposamen disruptibo bat aurkeztu behar da, baina ez baduzu bezerorik eta lantalderik, ez duzu proiekturik”. Orobat aipatu du zaila dela laguntza hauek eskuratzea. “Ekosistema horretan %3k bakarrik lortzen du arrakasta, eta ebaluatzaileen arauetara egokitu behar duzu zure proposamena”.\nIdoia Minguez ETE Tresna eta Fast Track to Innovation programetako ebaluatzailea da. 200dik gora proposamen ebaluatu ditu 2015etik, eta enpresei gomendatu die “pertsona askorekin” kontrasta dezatela beren proposamena.\nETE Tresna programako aholkulari Juan Carlos Ausinek esan du proiektuaren inpaktua dela balorazio onena. “Ideia da erakargarriena”. Bere esanetan, komeni da proposamenak bezeroekin eztabaidatzea “eta estrategia lantzea, hau da, ondo aztertzea nola bihurtuko den ideia hori berrikuntza”.\nSPRI Taldeko kide eta Entreprise Europe Network partzuergoko koordinatzaile Arturo Antonek itxi du jardunaldia. Entreprise Europe Network ETEei nazioartekotzen laguntzeko munduko sare handiena da eta 600dik gora antolakunde biltzen ditu 67 herrialdetan. Euskadin SPRIk, Innobasque-k, BEAZek eta hiru merkataritza ganberek osatzen dute. Sarearen zerbitzuak dira nazioarteko bazkideak bilatzea, berritzeko laguntza eskaintzea eta aholkularitza ematea nazioartean hazteko. “Enpresoi zuen proposamenekin laguntzeko gaude” adierazi du.


Soinu-artea | Hirugarren Belarria\nArchivo de la etiqueta: Soinu-artea\nHitzaldi irekia Diedrich Diederichsenekin, Objektu musikalaren bermaterializazioa, Hirugarren belarriaren kontextuan. 2013ko maiatzaren 15ean.\nPublicado en Audio doc, Hirugarren Belarria 2013\t| Etiquetado entzumena, musikologia, Soinu-artea\t| Deja una respuesta\nHIRUGARREN BELARRIA: La re-materialización del objeto musical\nPublicado en Hirugarren Belarria 2013\t| Etiquetado entzumena, musikologia, Soinu-artea\t| Deja una respuesta\nPascal Battus soinu artistak 2012ko irailaren 10ean eskainitako masaje sesio batean egindako audio grabaketa. Ekitaldi hau Donostiako Arteleku zentruan ospatu zen eta HIRUGARREN BELARRIA jardunaldien bigarren edizioaren egitarauaren parte izan zen.\nPascal Battus nerabezaroan hasi zen musika egiten rock gitarrajole gisara, gero perkusio ikasketak burutu eta azkenik musika esperimentalen eta inprobisazioaren munduan burubelarri sartzeko. Gaur egun hainbat soinuzko aukera eta esperientzia lantzen ditu, berdin perkusio akustikoa nahiz anplifikatua erabiliz, gitarrak espazializatuz, azalera birakariak erabiliz edo bere kabuz sortutako musika tresna bereziak asmatuz. Europako, Ekialde Hurbileko, Japoniako edo Kanadako hainbat lekutan erakutsi izan du bere lana, besteak beste Thierry Madiot, JeanLuc Guionnet, Thomas Lehn, Martin Tètreault edo Michel Doneda bezalako musikariekin, baita dantzariekin edo ikusizko artistekin elkarlanean ere. Bere hainbat egitasmoren artean aipagarriak dira Soinuzko Masajeak: Eguneroko objektuak erabiliz entzuleen belarrietatik oso hurbil sortzen diren intentsitate baxuko soinu akustikoekin egindako masaje sesioak.\nPascal Battus: Soinu masajeak / 5min\nAudioa: Luca Rullo\nPublicado en Audio doc, Hirugarren Belarria 2012\t| Etiquetado entzumena, medikuntza, osasuna, Soinu-artea, terapiak\t| Deja una respuesta


cancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. <!- Madrid -!> <!- Segovia -!>\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villasarracino Villasarracino Castilla y León Palencia Carrión de los Condes.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villasila de Valdavia Villasila de Valdavia Castilla y León Palencia Carrión de los Condes.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villaturde Villaturde Castilla y León Palencia Carrión de los Condes.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villaumbrales Villaumbrales Castilla y León Palencia Palencia.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villaviudas Villaviudas Castilla y León Palencia Palencia.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. Reparar ordenador en Villerías de Campos Villerías de Campos Castilla y León Palencia Palencia.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Esta viejo mi ordenador?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Falta de mantenimiento del PC?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Hay reparación sin tener que formatear el disco duro?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Instalo dos antivirus?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Instalo un antivirus gratuito?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Lento desde que arranca hasta que se apaga, por qué?.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Presencia de un virus.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Problemas de hardware.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Problemas de sistema y seguridad.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Problemas en el registro de Windows.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Procesos malintencionados que inician con el sistema.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. CAUSAS: Mal Configuración de Visualización.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus maligno www.cfinalsoft.com secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.cfinalsoft.com evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, limpiar windows xp resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus peligroso www.chakan.on.neobee.net secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.chakan.on.neobee.net evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, arreglar windows xp resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus malicioso www.changeflash.com secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.changeflash.com evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, acelerar windows xp resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus malicioso www.checkupdateslive.net secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.checkupdateslive.net evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, solución windows vista resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus infame www.citrix-eho.remote.uhn.ca secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.citrix-eho.remote.uhn.ca evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, solucion windows vista resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. cambiar página de inicio desempotrar virus horrible www.cladistics.com secuestrador del navegador, virus que modifica pagina de inicio matar www.cladistics.com evitar virus, anuncios molestos, ventanas emergentes, publicidad no deseada, solucionar windows vista resuelto aquí.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? Bdmcon.exe BitDefender antivirus BitDefender antivirus.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? blackd.exe BlackICE PC Protection Servicio del firewall BlackICE.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? blackice.exe BlackICE PC Protection Servicio del firewall BlackICE.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? blads.exe Tweak XP Software bloquea publicidad en el Internet Explorer.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? Bndt32.exe Virus Virus LACON.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona. ¿Proceso o Virus? boot.exe Virus Virus ELEM.\ncancelar virus portatil en badalona badalona cataluna barcelona badalona.. Tel: 690109910.


Daniel Llariak ‘Holes and poles’erakusketea inaugurau dau Bilbon - bizkaie.biz\nDaniel Llariak ‘Holes and poles’erakusketea inaugurau dau Bilbon\nBizkaie! 2020-06-26 13:31 Kulturea\nBilbaoArten egongo da bagilaren 26tik garagarrilaren 24ra.\nBagilaren 26an, barikuan, zabalduko ditu ateak Daniel Llariaren erakusketeak. Bideo eta eskultura proposamen honek, argiztapen leunagaz, gai marikeari heltzen deutso. Llaría, 2019an zentroan egoiliar izan zan artistea, joan dan abenduan Urazurrutia Aretoan 2020an bakarka erakusketea egiteko aukeratutako zazpi artistetako bat izan zan.\nHoles and Poles (zuloak eta zutoinak) eskultura izakerako ideari jagoko, funtsean alkarren kontrakoak diran elementu materialakaz. Erakusketa honetako pieza guztiak, bideo-pieza bi eta eskulturazko serie bigaz osotuta dagoz.\nPelikulan lanean hasi nintzanean zinismoa ardatz hartuta egin neban, gay kultura garaikidearen neoliberizazinoari buruzko iruzkin legez, haren pieza queer-enakaz lan egiteko leku bat topetan dauena erakusketan. Holan, Logroñoko artisteak protagonismoa aldarrikatzen dau sexualidadearentzat.\nUrazurrutia Aretoan ikusgai izango diran ikus-entzunezko lanak dira gizon biren arteko intimidadea islatzen dauen film esperimentala eta gaueko paisajean mobiduten diran txaleko islatzaileak protagonista dituan stop-motion animazino bat.\nErakusketearen erdialdean, airean zintzilik dagozan eskultura batzuk egongo dira, Los hazte rico izenburupean. Burdinezko, hormigoizko eta erropazko piezak dira eta artistearen gorputzeagazko ardurea nabarmentzen dabe.\nHormetan ikusiko ditugun eskultura apaingarri txikiek osotzen dabe erakusketea, normalean egunerokoak diran objektuen moldeakaz eginak. Pieza bakotxa bi edo hiru objektuz artikulauta dago, estetika formal baten bila, abstrakzinoaren logikeari jarraituz, esangura indibidual bat multzo baten truke sakrifikauta.\nJarduera hau #BilbaoUda2020ren testuinguruan kokatzen da. Programazino osoa konsultau hemen.\nDaniel Llaría (Logroño, 1985) Arte Ederretan lizentziau zan Euskal Herriko Unibersidadean. Parsons, The New School for Design (NYC) masterra egin eban Fulbright-en bekadun lez eta Skowhegan School of Painting and Sculpture (Maine) entzutetsuan egoiliar izan zan.\nHainbat erakusketa kolektibotan parte hartu dau, besteak beste, Antes que todo (CA2M, Mostoles, 2010), First Thought Best (Artium, Gasteiz, 2014) edo Second Nature (WestBeth, NYC, 2017). Bakarkako erakusketarik barrienak Hazlo por las Chavalas (Instituto Riojano de la Juventud, Logroño, 2015) eta Papá camp da (Carreras Múgica, Bilbo, 2019) izan dira.


Mendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura - Mendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura - Dpto - Educación\nMendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura\nMendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura - Mendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura - Dpto\nangle-left Mendigoiti: eskolako espazioak metodologia bizien zerbitzura\nMendigoiti ikastetxean azken urte hauetan eraldaketa prozesu batean sartuta gaude. Metodologia biziak eta aktiboak ezartzen ari gara eta horregatik bai espazioak eta baita ikasleen taldekatzeak ere malguak izan behar dira.\nEskolako espazioak informazio ugari ematen baitigu bertako jarduera hezigarriari buruz.\nMetodologia aktiboak euskarri hauek bereak egiten ditu: Erabakiak hartzea eta autonomia; ikasteko erritmo desberdinei errespetua; ikasteko emozioa eta motibazioa ; ikaskuntza norberarena da eta aldi berean soziala; maila ezberdinen arteko taldekatzeak; zeharkako ikuspegia; pedagogia aktiboa; jolasa eta mugimendua.\nUrriaren 18an ateak zabaldu genituen Nafarroako, Noain ikastetxea, Amaiur Ikastola, Atargi ikastetxea, San Francisco ikastetxea, Orkoiengo ikastetxea, Berriozarko Mendialdea ikastexea...eta Errioxako Cenicero, Arnedillo...gurean hartzeko eta gure lan egiteko modua partekatzeko.


Mitologia Konparatua - Euskal Mitologiaren Ataria\n3 AMA LURRA, MARI\n4 EGUZKI AMANDREA ETA ILARGI AMANDREA\n8 SUGAAR ETA HERENSUGE\n17 Polifemoren legenda eta euskal mitoak\nEuskal mitologia ingurukoekin eta Europako mitologia handiekin konparatzen saiatuko gara hemen. Inguruko mitologiei dagokienez, Kantauri-Pirinio lerroari helduko diogu, Kantabria, Asturias, Galizia eta Aragoiri, hain zuzen ere, horiek baitira gure mitologiarekin elkartruke handiena izan dutenak antzinatik. Mitologia handiei dagokionez, Grezia eta Erromakoa eta zeltena kontuan izango ditugu batez ere, horiek izan dutelako eragin handiena euskal kulturan.\nEuskal Herria eta euskal kultura antzinatik dugu lur hauetan, eta ibilbide luze horretan herri eta kultura askoren eragina jaso du. Eragin kultural hori bereganatzen, egokitzen eta eraldatzen joan da, eta horrela jarraitzen du. Euskaldunek, eragin horiek guztiak zirela medio eta beren nortasun propioaren indarrez, sinesmen mundu bat eraiki zuten: ezaugarri propioak zituen mitologia bat.\nEuskal mitologia Euskal Herriaren tamainakoa da: txikia. Ingurukoekin alderatuz gero, aberatsa da, baina xumea da europar mitologia klasikoa deritzonaren edota zeltaren aldean.\nInguruko mitologiek (Kantabria, Asturias, Galizia, Aragoi), gureak bezala, naturarekin harreman handia dute, eta bertan agertzen diren izakiek fenomeno naturalekin eta naturako elementuekin dute zerikusia gehienbat. Konplexutasun gutxikoak eta oinarrizkoak dira.\nJentil, Hodei, Lamiak edota Galtxagorrien antzekoak ageri dira hurbileko mitologia horietan ere, baina ezberdintasunak nabariak dira gurearekin erkatzean. Aragoiko mitologiari euskal mitologiaren eragina ikusten zaio, lehen aipatutako jeinu horiez gain, Basajarau (Basajaun), Laina (Lamia) eta Mariuena (Mari) bezalako izakiak agertzen direlako. Zalantzarik gabe, euskarak eta euskal kulturak Pirinioetan antzina zuten hedaduraren aztarnak dira.\nEuropar mitologia handiek oinarrian naturarekin harremana badute ere, jainko, errege-erregina, printzesa, borrokalari eta heroiz josiak daude, eta elezaharretan beraien arteko ahaidetza luze eta korapilatsuak kontatzen dira. Azken batean, mitologia pertsonifikatu eta gizarteratu bat islatzen dute. Euskal mitologia, ordea, oinarrizkoagoa eta zuzenagoa da, eta historian zehar gutxiago garatua (eta gutxiago idatzia). Bestalde, mitologia handi horien panteoian, jatorri indoeuroparraren eraginez, jainko nagusiak zerutiarrak dira (Zeus grekoan, Jupiter erromatarrean, Thor iparraldekoan), eta euskal mitologian lurra da guztiaren erdigunea.\nBaina gureak badu mitologia handi horiekin antzekotasunik. Alde batetik, haien eragina jaso izan du, eta, bestetik, mitologia klasiko horietan ere, antzinatik datozen heinean, oinarrian Europako Neolitotik datozen aztarnak nabari dira: Ama Lurra edo Ama Jainkoaren sinesmena.\nEuskal mitologia ingurukoekin eta Europako mitologia handiekin dituen antzekotasun eta ezberdintasunak zehazteko, batean eta bestean agertzen zaizkigun jainko eta jeinuak alderatuko ditugu.\nAntzinako euskaldunen kosmologiaren erdigunean Lurra (Ama Lurra) dago, bizitzaren eta emankortasunaren adierazle. Eguzkiak (Eguzki Amandrea) eta Ilargiak (Ilargi Amandrea) Lurra dute atseden leku. Horrela, Eguzkia eta Ilargia egunero amaren barnetik irten, hau da, Ama Lurraren sabeletik, eta ibilbidea burutzen dute ortzian zehar, eta, ondoren, amarengana itzultzen dira. Ortzia Eguzkiak eta Ilargiak bere agerraldia egiteko lekua besterik ez da. Mari, berriz, natura eta fenomeno natural guztien pertsonifikazio espirituala izan liteke. Euskaldunek begi aurrean zuten guztia gurtzen zuten, beren unibertsoa: lurra, ortzia, eguzkia, ilargia eta natura; eta lurra zuten oinarri.\nMitologia handietan parekotasunak aurkitzen ditugu. Adibidez, Greziakoan, Gea jainkosa (lurra) lurraren pertsonifikazioa da, eta horren emankortasuna sinbolizatzen du. Geak, kaosaren ondoren (ezereza), Urano (ortzia), mendiak eta Pontos (itsasoa) sortu zituen. Euskal mitologian, bere aldetik, Ama Lurrak Eguzkia eta Ilargia sortu zituen. Ikusten denez, bi sinesmen horietan munduaren sorreraren jatorria Ama Lurrean dago: hasieran Lurra zen, eta ondoren berak sortu zituen beste funtsezko elementuak.\nEz hori bakarrik, Helios eguzkiaren jainkoa eta Selene ilargiaren jainkosa neba-arrebak dira; eta euskal mitologian Eguzkia eta Ilargia, ahizpak.\nErromatar mitologian, aldiz, Terra lurraren jainkosa eta Caelus zeruko jainkoa senar-emazteak dira.\nKosmologia guztietan Lurra emakumezkoa da, emankortasunaren, sorkuntzaren eta ugalkortasunaren irudia baita.\nAMA LURRA, MARI\nAma Lurraren, edo bere pertsonifikazioa den Mariren, sinesmena oso hedatua izan da Euskal Herri osoan, baina inguruko mitologietan ia ez zaigu agertzen. Aragoikiko mitologian bada Mariuena (Mari buena) izeneko emakumezko izaki on bat, eta Mariren izaera nabari omen zaio. Bestalde, Chema Gutierrez Lerak dionez, Aragokiko Fadak, ondoko mitologien Fada-ekin alderatuz, indar eta botere handikoak dira, eta ba omen dute Mariren antzekotasunik.\nMitologia grekoan, erromatarrean, zeltan, baltikoan nahiz eskandinaviarrean badira Ama Lurraren parekoak. Herrialde horiek guztiek ekialdetik etorritako indoeuropar kulturen eragina dute, baina europar Neolito garaiko substratua gelditzen zaie panteoi mitologikoan.\nEgeo, Anatolia eta Ekialde Hurbileko kulturetan Zibele, Gea edota minostar kulturako Rea izenak hartu zituen, Ama Jainkosa bat gurtu zen. Horiez gain, mitologia grekoan badira Hera eta Deméter bezalako jainkoak, gure Mariren antza dutenak.\nErromatar mitologian Zibeleri Magna Mater deitu zitzaion; Gearen baliokidea Terra edo Tellus Mater izan zen; eta Herarena, Juno.\nZelten mitologian Dana edo Danu da Ama Jainkosaren antzekoa. Galiako Zelten artean Andrasta edo Andarta emankortasunaren jainko ona eta borrokalaria zen, eta Zelta anglosaxoiek, aldiz, Erce gurtzen zuten, uzten eta emankortasunaren Ama Jainkosa legez. Erce jainkosak jatorri euskalduna izan dezake. Mitologia germanikoan Nerþuz da.\nHego Amerikan ere, Andeetako herri indigenen artean, oso edatua da Pachamamaren gurtza (Ama Lurra) .\nIkusten da, beraz, euskal mitologian bezala, Ama Jainkosa, batzuetan Ama Lurra ere deitua, munduko hainbat mitologia eta erlijiotan naturarekin, lurrarekin, emankortasunarekin eta amatasunarekin lotzen den jainkosa nagusia dela. Kasu askotan, gure Ama Lurraren antzera, naturaren eta munduaren sortzaile gisa gurtzen da. Eta gurtza hau Neolito garaitik (edo Paleolitotik) datorren gurtza bat da, antzinako sinesmenen aztarna bat.\nEGUZKI AMANDREA ETA ILARGI AMANDREA\nEuskal mitologian Eguzki Amandre eta Ilargi Amandrearekiko sinesmena aspalditik datorrela dirudi. Lekuko dira kristautasunaren aurretik datozen hilarrietan aurkitzen dugun irudiak: eguzkia eta ilargia irudikatzen duten diskoak.\nEguzkiak jeinu gaiztoen kontra botere handia du eta ilargiak hilen argiak argitzen ditu eta, hainbat alorretan, bere inguruan antolatzen da gizakiaren jarduna (uztak, basoko bizitza, egutegi zaharra …).\nHurbileko mitologietan ez dugu aurkitzen eguzki edota ilargiaren gurtzaren aztarnarik; bai, aldiz, mitologia handietan.\nGreziar eta erromatar mitologian eguzkiaren jainkoak Helios, Sol, eta Apolo ditugu; zeltenean, Belenos, Curoi Mac Daire eta Mogh Ruith; Baltikoko mitologian, berriz, Saulė.\nIlargiaren jainkoa greziar mitologian Selene da, erromatarrean Febe eta Luna dira , eta Nimue da zeltan.\nZeruari euskaraz ortze, ortzi edo urtzi deitu izan zaio. XII. mendean, Aymeric Picaud erromes frankoak bere kronikan euskaldunek jainkoari ‘urtzia’ deitzen ziotela dio. Esan daiteke, beraz, lehen euskaldunek Urtzia (zerua), zeruko jainkoa, jainkotzat zutela.\nAntzinako Astur herrian (oraingo Asturias, Leon, Zamorako zati bat, Ourense eta Lugoko zati bat, eta Portugalgo ipar-ekialdeko Bragantza eremuko zatitxo bat) Taranis zelten zeruko jainkoa gurtzen zuten, baina gaur egungo asturiar mitologian ez dago bere aztarnarik.\nEuskal Herriaren inguruko mitologietan ez dago jainko horren beste zantzurik.\nMitologia handietan jainko zerutiarra ohikoa da. Oso antzinako garaietan, Europa eta Asian zehar edatu ziren indoeuropar herriek zeruetako jainkoarengan zuten sinesmena, eta, ondorioz, greziarren, erromatarren, germaniarren, zelten eta eslaviarren sinesmenean ere horrela jarraitu zuen. Greziar mitologian Urano eta Zeus dira zeruko jainkoak; erromatarrean Caelus; zeltan Taranis; eta iparraldeko mitologian, eskandinaviarrean, Thor jainko boteretsua.\nKontuan izanik euskal antzinako sinesmen lurtarra, litekeena da jainko zerutiarren gurtza zeltek guregana ekarritakoa izatea.\nJentilak (Mairu, Mairi, Maide, Intxixu) kristautasunaren aurretik lurralde hauetan bizi zen jatorrizko arraza berezia omen zen. Gizaseme basatiak, erraldoiak eta indartsuak ziren; harkaitz puska ikaragarriak urrutira botatzen zituzten; eta historiaurreko monumentuekin erlazionatuta ageri dira beti. Gizaki fedegabeak omen ziren ('gentil' hitz latindarrak pertsona fedegabea esan nahi du). Kristautasuna etorri zenean, beraien bizimodua aldatu egin zen, eta mendian bizi ziren, bakarrik, etxe urrunetan, beste herritar kristau guztiengandik aldenduta eta bakean. Elezaharrak dio jaungoiko zerutiarra etorri zenean arraza guztia lur barnean sartu zela betiko Jentilarri bateko zulotik.\nKantauri-Pirinio lerroan badaude antzeko ezaugarriak dituzten pertsonaiak.\nGaliziar, leondar eta asturiar mitologiako Mouroak oso antzinako izakiak omen dira; fedegabeak horiek ere, oso indartsuak, eta antzinako harrizko eraikuntzen egile. Bestalde, Asturiasko Mouroak, ezaguna ez den arrazoiren batengatik, lur azpian bizitzera derrigortuak izan omen ziren, eta meatzari bihurtu ziren. Ezaugarri horrek gogora ekartzen digu jentilen akabera, laino distiratsu bat agertu eta lur azpian gorde behar izan zutenekoa.\nAragoin ere badira Omes granizos deituriko alegiazko izakiak, Jentilen ezaugarri antzeko batzuk dituztenak: erraldoiak dira, bertako mendi eta haitzekin dute harremana, eta Pirinioetan antzina bizi ziren gizakiak omen ziren.\nMitologia handietan izaki erraldoiekiko sinesmena oso ohikoa da.\nHomero greziarraren arabera, lehen belaunaldiko erraldoiak Eurimedontek gobernatutako gizaki arraza bat ziren, basatiak eta tamaina handikoak. Lurralde haietako jatorrizko arraza zela zioen. Mendebalde urrunean bizi omen ziren, Trinacia irlan, eta Eurimedonte berak akabatu zituen jangoikoenganako zuten lotsagabekeria zela eta.\nHesíodo greziarrak jainkotzat zituen, Uranok Lurrera jaurti zuen odoletik sortuak; Gea (Lurra) zuten ama.\nIrlandako mitologian badira hainbat pasarte jentilen izaera eta desagerpena gogoratzen dizkigutenak. Irlandako sinesmen horien arabera, Partholoin eta bere jendea Irlandan bizi izan zen bigarren gizataldea ziren, Noeren uholde handiaren ondoren helduak (lehen biztanleak Cessair eta bere kideak izan ziren, Erdi Aroko kristau kutsuko istorio baten arabera). Gizaki zintzo eta indartsuak ziren, eta nekazaritza, sukaldaritza, garagardogintza eta harrizko eraikuntza ekartzen lehenak. Izurrite baten ondoren arraza guztia desagertu zen. Euskal mitologiaren arabera, Jentilak ere gizaki baketsu eta indartsuak ziren, eta lehen meatzariak, lehen gari landatzaileak, lehen errementariak eta lehen errotariak izan ziren, eta harrizko eraikuntzen egile. Jentilen akabera ere bat-batekoa izan zen, Partholointarrena bezalaxe.\nIparraldeko mitologian Jotun erraldoi arraza zegoen; izugarrizko indarra zuten eta jaungoikoen aurkariak ziren. Garai berantiarragoetan, Eskandinaviako mitologian, erraldoien izen arrunta Trolls zen. Elizetako kanpaien hotsa ezin zuten jasan, eta mendi nahiz baso urrunetan bizi beharra zeukaten. Batzuetan izugarrizko harritzarrak jaurtitzen zituzten elizen aurka. Oro har, antzinako arraza bat legez hartzen da, trikuharrien eraikitzaile eta harritzarren jaurtitzaile.\nIkusten dugunez, gure Jentilek badute antzekotasunik beste mitologietako erraldoi batzuekin. Europan zehar antzinatik sinesten zen mito baten aurrean gaude, eta, gainera, leku guztietan antzeko ezaugarriekin ageri zaigu: erraldoiak, antzinako arraza bat, fedegabeak eta jaungoikoen aurkariak; harritzarrekin eta monumentu megalitikoekin erlazionatuak; zenbait giza jardueratan aitzindariak; eta bat-bateko amaiera izan zutenak. Hain hedatutako mitoa izateak, monumentu megalitikoekin eta harritzarrekin erlazionatuta egoteak, eta jainko berrien aurkakoak izateak erromatarren aurreko mitoa izan daitekeela iradoki digu. Dena den, egia da euskal mitologian hartu duten izena erromatarra dela, baina aurreko mito baten gainean eraikitakoa izan daiteke.\nJuan Ignazio Hartsuagaren (EUSKAL MITOLOGIA KONPARATUA: JENTILEN AKABERA, 2004) ustez Europa atlantiarrean agertzen den mito hau megalitismoa garatu zen maparekin bat egiten du gutxi gorabehera, eta horregatik esan daiteke mitoa kultura megalitikoan sortutakoa dela. Zenbait lurraldeetan indoeuropearren eraginez galdua dago mitoa baina leku batzutan, Euskal Herrian kasu, irauten du.\nAker beltz baten itxurako jeinua da. Etxe-abereen zaindari eta sorgin nahiz aztien buruzagi azaltzen da. Batzuetan, Mariren antzeko dohainekin agertzen zaigu, eta zenbait jeinuren nagusia edo buruzagia da. Sorginen eta aztien batzarrak, akelarreak, zuzentzen zituenean kristau erlijioaren aurkako jarrera zuen, eta Erdi Aroko erlijio katolikoaren kroniken arabera etsaia irudikatzen zuen.\nBadirudi jeinu honenganako sinesmena aspalditik datorrela Euskal Herrian, kristautasunaren aurretik, hain zuzen ere. Kristo ondorengo III. mendean Akitanian aurkitutako erromatar inskripzioetan agertzen zaigu jada Aherbelste izena. Hizkuntzalariek diotenez, ‘akerbeltz‘ esanahia izan dezake, eta garai hartan gurtzen zen jainko bat izan zitekeen, abere guztien zaindaria eta nagusia, hain zuzen ere. Dena den, Koldo Mitxelena hizkuntzalari jakintsuak zioenez, euskararen fonologia-arauei begiratuz, 'h' hasperena nekez bilaka zitekeen 'k' herskari, eta jatorri hori zalantzan jartzen zuen.\nGreziar mitologian Pan jainkoak ditu antzeko ezaugarriak. Hankak akerrarenak zituen eta giza gorputza, eta buruan adarrak. Artzain eta artaldeen jainkoa zen, baita ugalkortasunaren eta gizonezkoen sexualitatearena ere. Jainko horren aldaera erromatarra Fauno zen.\nZelten mitologian Cernunnos dugu antzekoa. Ugalkortasunarekin eta lurraren birsorkuntzarekin lotua, eta abere basatien nagusia.\nAsturiar eta kantabriar Busgosu-ak ahuntz edo aker hankak eta adarrak ditu, baina basoetako jeinu legez agertzen da, Basajaunaren ezaugarriekin.\nOro har, esan daiteke mitologia gehienetan ugalkortasunaren eta animalien zaindari legez agertzen zaigula, baina, eliza katolikoaren Erdi Aroko sorgin ehiza dela medio, infernuko etsaiaren irudia hartu zuela.\nSugaar lur azpian bizi den suge ar izugarria da, eta Mariren senartzat daukate zenbait lekutan. Herensugeak suge itxura duten pizti gaizto eta beldurgarriak dira, baina, hankak dituzte eta batzuetan hegoak ere bai. Elezahar batzuetan, Herensugek zazpi buru ditu, baina gehienetan bakarra duela kontatzen da euskal sinesmenetan. Haitzuloetan bizi da, eta gosea asetzeko soilik ateratzen omen da.\nSugaarrek, Mariren senartzat jotzen den neurrian, antzinako jeinua dirudi, eta Herensugek Erdi Aroko europar tradizioko dragoien itxura gehiago du.\nAntzina--antzinatik sugea jeinu edo jainko berezitzat hartu izan da kultura ezberdinetan: Europar historiaurrean haitzuloetako margolanetan maiz agertzen zaigu (gurtza baten adierazgarri); Egipton suge guztiak ziren gurtuak (jainko batzuk: Uadyet, Uraeus, Apofis); erligio katolikoan eta islamean deabrutzat hartu izan da; txinatar kulturan, izaki babesletzat; eta Kolon aurreko amerikar sinesmenetan, Quetzalcóatl, Kukulcán eta Amaru bezalako suge gurtuak ditugu.\nSugaarrek Kretan agertutako kultura minoikoaren Sugearen Jainkosa (k.a. 1600) ekartzen digu gogora, Marirekin duen harremana dela medio. Greziar mitologian ere badugu antzeko jainkoa, Piton sugetzarra, Gearen (Ama Lur) alaba zena eta Parnaso mendiko haitzulo batean bizi zena.\nIparraldeko mitologian Jörmungandr itsas sugeak mundua inguratzen du.\nHerensugeak edo dragoiak ere ohikoak dira hainbat kulturatan antzina-antzinatik. Ekialdeko mitologietan (Txina, Japonia… ) dragoiek naturaren eta unibertsoaren jatorrizko indarra irudikatzen dute. Europako tradizioan, aldiz, irudi beldurgarria erakusten dute.\nGaliziar, asturiar eta Kantabriar mitologietan agertzen den Culebre edo Serpe pertsonaia mitologikoak dragoi itxurakoak dira, Herensugeren antzekoak, eta Aragoiko mitologian ere bada Sierpes deituriko antzeko jeinua.\nBere izenak dioen bezala, basoko jauna edo jaun basatia da, basoaren eta naturaren zaindaria eta artaldeen babeslea. Basoaren sakonean edo leku garaietan dauden haitzuloetan bizi da, eta gizon handi eta izugarri baten itxura du. Gorputza ilez estalia du, adatsa belaunetaraino iristen zaio eta aurpegia, bularrak eta sabela ia guztiz tapatzen dizkio. Oinetako bat gizakienaren modukoa da, eta bestea oinatz borobil batez osatua dago.\nPan greziarra, eta Diana eta Fauno erromatar jainkoak basoen, animalien eta naturaren babesle dira, baina ez dira zehazki basoaren jainkoak, eta beren itxurak ez du zerikusirik Basajaunenarekin.\nMitologia zeltan, basoen eta abere basatien jainkoa Flidais da eta Galiako Sucellos, basoen zaindaria eta nekazaritzaren babeslea; baina horiek ere itxuran ez dute Basajaunen antzik.\nAsturiar mitologian Busgosu basoetako jeinua eta artzainen laguntzailea da, basajaun bezala, baina itxura Pan greziarrarena edo Fauno erromatarrarena du.\nBasajaunen parekoak dira bete-betean, bai izaeran eta bai itxuran, Aragoiko Basajarau, Bonjarau edo Bosnerau. Ikusten denez, izenak ere gure Basajaunetik datoz, zalantzarik gabe. Kontuan izanda I. mendean euskara ia Pirinio guztian hitz egiten zela (toponimia lekuko), baliteke garai haietan mendi-larreetan bizi ziren artzain euskaldunen sinesmenen aztarnak Aragoioko mendialdean irautea.\nBasajaunek antzina lur hauetan sortutako mito bat dirudi.\nJeinu hau Euskal herri guztian da ezaguna. Gorputzaren erditik gora emakume eder baten itxura du, baina hankak oiloarenak, ahatearenak, nahiz ahuntzarenak bezalakoak ditu. Kosta aldean, aldiz, gorputz erditik behera arrain tankera hartzen dute. Lamien zereginen artean honako hauek zeuden: artilea haritu; trikuharriak, etxeak eta elizak eraiki; eta arropak garbitu. Lamiak asko atsegin du urrezko orrazi batekin bere adats ederra orraztea, erreka bazter edo urmael batean. Haitzuloetan edo erreka putzuetan nahiz urmaeletan bizi ohi da.\nIzena mitologia klasikotik datorren Lamia pertsonaiatik dator, baina euskal Lamiek beste itxura eta nortasun bat dute. Biak dira neska gazte ederrak, baina mundu klasikoko Lamiek suge-gorputza dute eta bularra nahiz burua emakume eder batena. Biek mutil gazteak maitemintzen dituzte, baina greziar Lamiek seduzitu dituzten amoranteei odola zurrupatzen diete eta jan ohi dituzte. Euskal lamiek Ninfa klasikoen izaera dute: uraren ondoan bizi diren neskatila eder eta lotsati samarrak. Ez da zaila ikustea, orduak ematen baitituzte ur ondoko harriren baten gainean beren ile luze zoragarria urrezko orrazi batez orrazten. Baina Ninfa klasikoek ez dute ahuntz edo ahate antzeko oinik.\nOin zoomorfoak dira euskal Lamien bereizgarri, munduan zehar kasu bakarra ez bada ere: Arabiar tradizioko Sabako erreginaren legendan ere ageri da, baita Eskoziako Glaistig izeneko Lamiaren antzeko izakian ere.\nIngurugo mitologietan Ninfa klasikoen itxurako hadak ditugu batez ere: Asturiasen Les Xanes hadak eta Les Serenes sirenak, gure kostako Lamiak modukoak. Kantabriar mitologian Anjanas, Gaztelan Encantadas eta Catalunian Dona d'aigua ditugu, guztiak Ninfen itxurakoak. Baina badira Galizian Lumia izeneko jeinuak, gorputza dragoiarena eta aurpegia neska gaztearena dutenak, mitologia klasikoko Lamien antzekoak.\nAragoiko mitologian Lainak ditugu, gure Lamien antzekoak izatez eta itxuraz, neska gazte- gorputza eta antzara-oinak dituzte eta. Ziurrenik, gure Lamiatik datorren pertsonaia bat izan daiteke; euskara eta euskal kultura, artzainen bidez, Pirinioetan hedatzen zen garaietako aztarna.\nGure jeinu honen izenaren jatorria eta ezaugarriak kontuan izanda, badirudi erromatarrek ekarritako mitoa dela, euskaldunek bereganatu eta egokitu zutena.\nHodei izena lainoari ematen diogu euskaraz, baina herri-sinesmenean trumoiari edo trumoia ekartzen duen jeinuari deritzo. Berak botatzen ditu trumoiak eta tximistak, herritarrak izutzeko eta uztak alferrik galtzeko. Nekazarien sinesmenek diotenez, Hodei laino ilun eta ekaiztsu baten itxuran agertzen da, eta antzinako jeinu edo jainko bat da, zeruko jainkoa. Antzinako Ortz edo Urtz jainko zerutiarraren antzekoa da, eta berak ordezkatu zuela dirudi.\nGreziar mitologian Zeus, jainko eta gizakien aita, zeruko jainkoa eta trumoien jainkoa da. Erromatar mitologian baliokidea Jupiter da. Iparraldekoan eta germaniarrean Thor ahalguztiduna da trumoiaren jainkoa. Ambisagrus zelten jainkoa edo Taranis galiar jainkoa eguraldiaren jainkoak ziren, eta haiek kontrolatzen zituzten trumoiak, tximistak, ekaitzak, euriteak eta txingorrak. Hodeik, trumoiaren jeinua izan arren, ez du jainko horien maila boteretsurik, bere sinesmena trumoiarekin lotuta dago zuzenki; fenomeno natural horren azalpenean du jatorria.\nGure inguruko mitologietan ere baditugu antzeko jeinuak: Nuberu Asturiasen, Nuberos Kantabrian, Nubeiro Galizian eta Nubleros Gaztelan. Hodeien eta ekaitzen jeinuak dira eta eguraldiaren beraiek kontrolatzen dute.\nGaltza gorriz jantzitako gizontxo txiki-txikiak dira Galtxagorriak. Bizkorrak, biziak, onak eta jostalariak dira jeinu laguntzaile horiek. Jabeak orratzontzi edo kutxatxo batean izaten ditu, eta bere esanetara daude edozein lanetan laguntzeko, lan hori sinesgaitza izanda ere.\nGermaniar mitologian aurkitzen ditugu antzeko etxeko jeinu laguntzaileak: Kobold-ak.\nGure ondoko mitologietan ohikoak dira etxeko jeinu horiek: Trasgu Asturiasen, Trasgos eta Trastolillos Kantabrian, Trasno edo Trasgo Galizian, Enemiguillos edo Diminutos Gaztelan, Diablillos edo Follets Aragoin eta Follet Catalunian. Baina jeinu hauek laguntzaileak baina gehiago etxeko jeinu bihurriak dira, adar jotzaileak askotan.\nZiklopeak oso ezagunak dira munduko hainbat mitologiatan.\nKantabriako mitologian Ojancanu izena hartzen du; Gaztelakoan Ojancano, eta erraldoi begibakar izugarria da. Tartaloren antzera, bizi den haitzuloaren sarrera harritzarrekin ixten du. Antzekoak dira Galiziako Ollaparo eta Asturiasko El Pataricu.\nMitologia klasikoan Ciclope deritzon erraldoi begibakarrari eta Zelten mitologian Balar edo Balor.\nGreziar mitologian Tartaro lur barne sakoneko lekua da, azpimunduko gune bat, Hades baino sakonagoan dagoen lekua. Sufrimendu eta zigorraren toki bat da, kristau infernuaren parekoa. Urano jainkoak ziklopeak (Brontes,Estéropes y Arges) Tartaron giltzaperatu zituen. Tantalo, berriz, greziar mitologian Zeus eta Pluto oceánideren semea zen eta, lehen aipaturiko azpimunduko biztanle bihurtu zen.\nHomeroren Odisea poema epikoan Polifemo erraldoi begibakarra, haitzuloan bizi zen artzaina, gure Tartaloren ezaugarri beretsuekin agertzen zaigu.\nItxura guztien arabera, erromatarrengandik jasoa izango du euskal mitologiak, eta bereganatze horretan, greziar ziklopeen ezaugarriak hartuz eta leku izugarriaren izena jasoz, alegiazko izaki izugarria bihurtu du.\nMariren, Etsairen edo Akerbeltzen esanetara dagoen emakumezko jeinu gaiztoa da Sorgin. Aparteko dohainak ditu, eta hari egozten zaizkio uztaren hondatze ezustekoak, errota eta burdinolen matxurak, gaixotasun eta heriotza misteriotsuak, itsasontziak urperatzeak, eta abar.\nJeinu honen eraginez sorginduta dauden pertsonei ere sorginak deitzen zaie. Gehienetan emakumezkoak dira, dohain bereziak dituzte, eta gaiztakerietan jarduten dute. Emakume horiek taldean dihardute, eta, data jakinetan, gauez ospatzen dituzten batzarretara, akelarreetara, joaten dira hegan. Emakume sorgindu hauen berri Erdi Aroaren amaieran eta Garai Modernoaren hasieran izan genuen, elizgizon katolikoen kroniken bidez, hain zuzen ere.\nGreziar mitologian Graya-k eta Moira-k hiru emakumezko dira eta, sorginen antzekotasuna badute ere, hauek etorkizunaren iragarle modura agertzen dira, kalte-ekarle baino gehiago. Iparraldeko mitologiako Norna-k ere patuarekin erlazionatutako jeinuak dira.\nSorginei, guk ezagutzen ditugun sorginduak zentzuarekin, maleficae deitzen zitzaien latinez, eta termino hori erabili zen Erdi Aroa guztian Europan zehar.\nInguruko mitologietan, sorginen ezaugarri berdinak dituzten jeinuei Brujas edo Bruxas deitzen zaie. Galizian, berriz, Meigas izena hartzen dute.\nLatin arruntean, sortiarius esan nahi zuen, hau da, zoriaren hitzontzi edo hiztuna (frantsesez Sorciere hortik dator), eta latin klasikoan hasieran sors edo sortis ‘igarle’ esanahi zuen, eta gero ‘patua, zorte edo zori’. Litekeena da sorgin euskal hitza latineko hitz horretatik etortzea: sor(ti)s + gin, patua, zortea edo zoria egiten duena.\nHeriotza mito ugariren iturri izan da gizakiarentzat edonongo mitologietan. Euskal mitologian, gizakiaren heriotza, fenomeno natural legez hartzen da, oro har, baina zenbait kasutan lurreko bizitzatik beste mundura joateko ordu horretan, jeinu baten eragina ikusten da. Arima batzuen bila dabilen eta heriotza dakarren pertsonaia mitologiko hau Herio da.\nGreziar mitologian Tánatos da heriotzaren jainkoa, Erromatarrean Mors eta Zelten mitologian Fomore-ak dira heriotza ekartzen dutenak.\nGalizia Santa Compaña (Konpaini Saindua) parrokia baten bideak eta zidorrak iragaten dituen hildako eta arimen prozesioa da eta norbait hil behar duenean, arima hauek bisita egiten diote. Sinesmen hau, izen ezberdinekin bada ere, oso ezaguna da Asturias eta Gaztelan ere.\nZezengorrik, izenak dioen bezala, zezen gorri baten itxura hartzen du, eta Behigorri edota Txahalgorri aldaerak ere baditu. Batzuetan sudur zulotik eta ahotik sugarrak botatzen ditu, eta horrela kiskaltzen ditu bere arerioak; beste batzuetan, aldiz, haitzuloko iluntasunean distiratsu agertzen da Zezengorri, bere adarrak eta buztana suzkoak baitira.\nZezenaren gurtza ohikoa zen antzinako kulturetan. Egipton Apis emankortasunaren jainkoa zen, eta, ondoren, Mesopotamiara eta Greziara zabaldu zen. Europako mendebaldera erromatarrek ekarri zuten. Euskal Herrian, hainbat erromatar estelatan agertzen zaigu, garai haietan jainko lez hartzen zen seinale. Dirudienez, euskal mitologiak garai horietatik gorde du Zezengorriren edo Behigorrirenganako sinesmena.\nZelten artean ere zezenarenganako gurtza ohikoa zen; emankortasun eta gizontasunaren iruditzat zeukaten. Hurbileko mitologietan ez dugu aurkitzen zezen itxurako jeinu mitologikorik.\nPolifemoren legenda eta euskal mitoak\nJuan Manuel Etxebarriak emandako ideiari tiraka\nOdisea Homerok k.a. VIII. mendean idatzi zuen poema epikoa da, eta bertan kontatzen zaigun pasarte batek badu antzekotasunik euskal mitologian agertzen diren zenbait mitoekin.\nOdisearen IX. atalean hau kontatzen du:\nOdiseo, Troiako gudaren heroia, ziklopeen irlara, Siziliara, iritsi zen itsasontzian bere soldaduekin, eta haitzulo handi batean babestu ziren. Ez zekiten haitzuloa Polifemo ziklopearen bizilekua zenik. Polifemo artzain basati erraldoi eta begibakarra zen. Bere ardiekin haitzulora itzuli zenean eta arrotzak aurkitu zituenean, sei gizon hil eta, zirt-zart, bi jan egin zituen, hezur eta guzti. Gainontzeko greziar guztiak haitzuloan giltzapetu zituen bere ardiekin.\nOrduan, Odiseok ihes egiteko plan bat pentsatu zuen.\nPolifemori kupel bat ardo eskaini zion edateko, eta ziklopeak galdetu zionean nola izena zuen, ‘Inor ez’ deitzen zela erantzun zion. Erraldoiak kupel ardoa hustu eta mozkortuta lo sakonean erori zenean, Odiseok sutan goritutako lantza bat sartu zion begi bakarrean. Polifemo, itsututa, garrasika hasi zen, gainontzeko ziklopeei deika. Etorri zirenean, halako triskantzaren egilea nor izan zen galdetu zioten, eta berak 'Inor ez' erantzun zuen. Hori entzutean, mozkorti zorotzat hartu zuten, eta joan egin ziren.\nBiharamunean, bere ardiak haitzulotik ateratzen hasi zen banan bana. Ezin zuenez ezer ikusi, ardiak kanporatzerakoan bizkarra ukitzen zien. Baina, Odiseok bere gizonei esan zien ardien sabelean zintzilika zitezela, eta horrela ihes egitea lortu zuten.\nElezahar hau gure Tartalo begibakarraren elezaharraren oso antzekoa da. Gogora dezagun legenda ezagun hau:\nElezaharrak dioenez, joan ziren bi anaia mendira ehizan egitera, eta izugarrizko ekaitza etorri omen zitzaien gainera. Babesteko asmotan, inguru haietan zegoen etxola handi batean gorde ziren. Berehala, atzetik artalde bat sartu zen, eta haiekin artzaina, begi bakarreko gizon handi bat. Sartu ahala, harri handi batekin itxi zuen sarrera, eta berehalaxe konturatu zen bi anaiak barruan zeudela.\nOrduan, Tartalok esan zien anaietan nagusiena jango zuela afaltzeko, eta gaztea hurrengo egunerako utziko zuela. Horrela, bada, sartu zion burruntzia anaia zaharrenari, erre zuen sutan, eta jan egin zuen. Betekadaren ondoren, lurrean etzanda, zerraldo gelditu omen zen lotan.\nBi kontaketak erkatzen baditugu, lehenik ikusten duguna pertsonaia nagusien, Polifemoren eta Tartaloren, antzekotasuna da: ziklopeak eta erraldoiak dira, artzainak, gizajaleak eta haitzuloan bizi dira.\nKontatzen zaigun istorioa ere berdintsua da. Ziklopeak haitzuloan bahitzen ditu gizakiak, gizakiak jaten ditu, lo zerraldo gelditzen denean begi bakarra hondatzen diote burdin goriaz, eta ihesaldia ardien babesean egiten dute.\nAldatzen diren gauza bakarrak gizakien izaera (soldaduak batzuk, herritarrak besteak) eta ihes egiterakoan batzuk ardien azpian doaz eta besteak ardi-larruz babestuak. Gizakiei dagokionez, greziar elezaharrean erraldoiari gerra heroi batek irabazten dio; greziar zibilizazioaren izaera gerlariaren adierazle da hau. Baina, euskal kontaketan herritar gazte arruntak dira; euskal zibilizazio xumearen adierazle.\nZiklopearen izena ere ezberdina da, baina Tartalo izenak greziar mitologian du jatorria. Tartaro azpimunduaren sakonean dagoen infernua da greziar mitologian, eta Tantaro bere bidegabekeriengatik Tartaron amaitu zuen pertsonaia mitologikoa da. Beraz, badirudi euskal erraldoiaren deitura leku edo pertsonaia izugarri baten izenaren aldaera batetik datorrela.\nBadago beste ezaugarri bat Polifemoren legendan euskal mitoetan agertzen dena. Odiseok dio “Inor ez” izena duela eta Polifemok beste ziklopeei kontatzen dienean “Inor ez” izan dela begia hondatu diona, zorotzat hartzen dute. Larrun mendiaren oinetan Lamia bati gertatutakoa eta Gatzagako sorgin bati gertatutakoa antzekoak dira.\nGatzagako sorginak begi bakarra zuen eta baserri batera lapurtzera joan zenean nagusiak burruntzia sartu zion begian. Baserritarrari izena galdetu zionean Ni Neu naiz erantzun zion. Orduan, sorgin kideengana joan zenean eta esan zienean Neuk egin ziola, zorotzat hartu zuten.\nLarrungo kontaketan Lamia da protagonista eta baserritarrak Nihaur deitzen zela esan zion. Lamia lapurretara joan zenean, gurin beroa aurpegira bota zion. Lamia kideengana joan zenean eta Nihaur-ek egin ziola esatean, bera konpon zedila erantzun zioten.\nPolifemoren kasuan Inor ez eta euskal aldaeretan Neu dira, baina trikimailua bera da. Dena den, ez dakigu jeinu gaiztoei ziria sartzeko trikimailu hori Euskal Herrian sortua den edo greziar tradiziotik datorren.\nEuskal ziklopearen mitoa ziurrenik greziar mitologiatik dator, eta erromatarrengandik jasoa omen dugu euskaldunok. Harrigarria da zein aldaketa gutxi izan dituen hainbeste menderen ostean, kontuan hartzen badugu euskal tradizioak ahoz ahoz transmitituak izan direla belaunaldiz belaunaldi.\nAzken ondorio legez, esan behar da euskal mitologia beste zenbait mitologiaren mitoez elikatzen eta aberasten joan dela eta berezko ezaugarriekin batera izaera propio duen mitologia bat dugula.


Urtaranen gobernuak datorren ikasturteko udalaren kirol programaziorako kontratazioa abiarazi du « Prentsa oharrak\nUrtaranen gobernuak datorren ikasturteko udalaren kirol programaziorako kontratazioa abiarazi du\nKategoriak: Prentsa oharrak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 8 azaroa 2019 11:03\n2,6 milioi euro bideratuko dira kontratu horretara, eta orotara 34 instalaziotan antolatuko dira jarduerak\nTokiko Gobernu Batzarrak udalaren kirol instalazioetan 2020ko apirilaren 1etik 2021eko irailaren 30era arte kirol programak kontratatzeko dosierra abiaraztea onetsi du. Kontratuaren lizitazio-aurrekontua 2.623.076 euro da, eta bi urtez luzatu ahalko da; gizarte etxeetan, kiroldegietan, Mendizorrotzeko esparruan eta zenbait esparrutako zentro sozialetan egiten diren kirol jarduerak barne hartzen ditu kontratuak, 34 instalazio guztira.\nDatorren ikasturtean orotara 79.729 jarduera-ordu ematea aurreikusten du kontratuak, bost programa orokorretan banatuta:\nkirolaren bidezko mantentze fisikoa\njarduera fisikoan hastea\nPrograma horiek berariazko proiektutan banatzen dira, esate baterako, kirol hastapenak eskola-adinekoentzat, oinarrizko jarduera fisikoa uretan, yoga, tai-jia… Horrela, berrogeita hamar jarduera ezberdin eta gehiagora arte.\n“Programazio hau, azken batean, herritarren artean ohiko jarduera fisikoa sustatzeko zutabeetako bat da. Pertsona askorentzat, gaur onetsitako kontratazioaren xede diren hastapenetako eta oinarrizko kiroleko programak dira abiapuntua ohitura osasungarriak hartzeko eta bizi-kalitatea hobetzeko”, adierazi du Kirol eta Osasun zinegotzi Livia Lópezek.


Txakolina betidanik Euskal Herriarekin lotu den eta orain arte nagusiki kostaldeari esleitu zaion ardo berezia da. Aspaldiko tradizioa du Gipuzkoan, Bizkaian eta Arabako Aiara Eskualdean.\nEgun, txakolin-mahastia hiru lurralde historikoetan dago finkatuta, nahiz eta, kopuruari dagokionez, Arabako Errioxako ardoak bezainbesteko garrantzirik ez duen. Zehazki, txakolina ekoizteko mahastiek 700 hektarea hartzen dituzte guztira, eta horietatik 350 inguru Getaria JDri dagozkio (Gipuzkoa osoko mahastiak biltzen dituena, urtean 2.200.000 botila inguruko ekoizpenarekin; 300 bat hektarea Bizkaiari dagozkio (ia probintzia osoan zehar barreiatuta, Bakio eskualdea eta Enkarterriak nabarmentzen badira ere), ia 2.000.000 botilako ekoizpenarekin. Eta azkenik, 77 hektarea Araban daude, 2010ean 330.000 botila inguruko ekoizpenarekin, datozen urteotan handituz joango dena.\n1989an Getariako Txakolina JD agertu zen, 1994an Bizkaiko Txakolina JD eta, azkenean, 1998an, Arabako Txakolina “Lurraldeko Ardoak” kategorian aurkeztu zen, 2001ean JD eskuratu arte.\nJuan Uruñuela doktorearen arabera, “txakolin” hitzaren esanahia, egun ezagutzen dugun moduan, “baserriko ardoa” edo “baserrian egiten den ardoa” da, euskarazko “etxakoa” (etxean egindakoa) eta honen “etxakon” hitzera eratorria, “etxeko auzokoa” esan nahi omen duena, hortik “txakon” formara, eta azkenik, “txakolin” hitzera iritsita.\nAurkituriko idatzizko lehen lekukotzek erakusten dute dagoeneko IX. mendean txakolin ekoizpena Araban jarduera arrunt eta orokortua zela Aiara Haraneko nekazarien artean, bereziki Amurrio, Laudio eta Aiaran. Valpuestako kartularioan, 864 urtean, Ordoño I. errege asturiarraren erregetzapean, Tutera-Reteseko (Artziniega) mahastien erreferentzia bat agertzen da, Donemiliagako kartularioan ere badaude, 964 urtean, Aiara Lurraldean ardoa egiteko mahatsondoak landatzen zirelako idatzizko erreferentziak, eta zehazki, Laudioko Gardea auzoko San Viktor monasterio desagertuari egindako mahasti-dohaintza baten data dago.\nXIII,. XIV. eta XV. mendeetan, txakolin-mahastien laborantza Aiara Eskualde osoan zehar hedatzen zen oso protekzionistak ziren ordenantza batzuen babespean, horiek eragotzi egiten zuten bertako ardoa edan arte kanpokoa sar zedin. Horrela, Arespalditzako agiritegia\nn aurki dezakegu txakolin hitza lehen aldiz Euskal Herriko udal agiritegiei dagokienez, 1623ko azaroaren 1ean.\nXVIII. mendean, William Bowles meatze-ingeniariak “Introducción a la Historia Natural y la Geografía Física de España” liburua (1775) argitaratu zuen, eta bertako bi orritan Aiara Haraneko mahastiei eta txakolinari buruz hitz egiten du. Joaquin Jose de Landazuri Romaratek (1730-1805), 1798an “txakolina deitzen duten oso kalitate oneko ardoa” aipatu zuen, Artziniegaz ari zela. Bitxia da Joan Mañé i Flaquer kazetari, idazle eta bidaiariaren aipamena, 1879an zera argitaratuta, Laudiori buruz Bizkaiko hiribildu gisa ari zelako: “Laudion ekoizten den txakolina (bertako ardoa) Bizkaiko preziatuena da” (sic).\nBenito Perez Galdosek ere, Episodios Nacionales saileko Vergara eleberrian, Amurrioko txakolina aipatu zuen 1889an.\nAiarako txakolin-mahastien egoera garrantzitsu hau erabat aldatu zen XX. mendearen hasieran, mahatsondoa ia erabat desager zedin eragin zuen oso atzerapauso garrantzitsua eman zenean. 1877an 550 Hektarea zeuden, baina elkarren segidako oidio, filoxera (1919) eta mildiu izurriteek kaltetu egin zuten landaketa, eta beste faktore batzuekin batera (industrializazioa, abeltzaintza eta kontsumitzaileen gustuen aldaketa, kasu), Aiarako mahatsondo-laborantza eta txakolin-ekoizpena desagertu egin ziren ia osorik, Arabako Txakolina Elkarteko sortzaileek buruturikoa izan ezik; horien artean aipatzekoak dira Aiarako Kosterako Celedonio Campo, Laudioko Matias Camino, Amurrioko Txomin Solaun, Eugenio Alava, Ramon Martinez..., eta beste asko ere bai, ehun urteko tradizioari eutsi baitzioten, eskuratzen zuten etekin ekonomikoagatik baino euren arbasoengandik jasotako ohiturek irauteko zaletasun eta nahiagatik, eta modu horretan bizirik jarraitu zuen txakolinaren garrak Aiarako Eskualdean; horiek izan ziren, finean, Elkartearen beraren sustatzaileak eta azkenean Arabako Txakolina Jatorri-Deitura bilakatuko zenaren bultzatzaileak.\nXX. mendearen lehen laurdenean mahatsondo-landaketaren hedapena 93 hektareara murriztuta zegoen, eta Elkartea sortu zen unean, 1988an, ez zen 5 hektareara iristen. Gainera, landaketa oso barreiatuta zegoen eta mahats-barietateak ez ziren kasu guztietan txakolina egiteko egokienak. Bestalde, ez zegoen irizpide bateraturik egiteko prozesuari zegokionez, ekoizle bakoitzak bere bitarteko eta metodo bereziak zituelako, eta ondorioa emaitzaren heterogeneotasuna zen, ikuspuntu teknikotik justifikaziorik ez zuena.\n(Datu historikoak Arabako Txakolina liburutik alderatuak eta bilduak izan dira, liburuaren egileak hauek dira: Juanjo Hidalgo eta Jose Miguel Llano 2007, eta Salvador Velilla Cordoba jaunaren laguntza ordainezinarekin. Amurrio 2003)


¡¡Este viernes tenemos visita especial!. Olentzero eta Mari Domingi van a venir a nuestra escuela. | GE-AMPA\n« Bertakoaz elikatu. Ekoizle eta kontsumitzaileen arteko sare laburrak bultzatzeko ekimena. Bermeoko Lameran.\n¡Ven el 30 de enero a la Asamblea General Ordinaria! »


Pavloven Zakurrak Donostian 2015ean sortutako rock eta rap taldea da. Kontzertu ugari eman ondoren Gipuzkoako herrietatik disko autoekoiztu bat atera zuten 2018ko hasieran, Chan estudioan grabatua.\nAbeslaria, bi gitarra, baxua, bateria eta DJ batez konposatua dago taldea, erritmo ugari nahastuz kantetan. Letrak euskara eta gaztelerazkoak dira, orokorrean ildo politikoak jarraitzen dituztenak. Euskal independentzia, planteamendu iraultzaileak edota mezu antikapitalistak oso presente edukiz.\nRock, rap, funky hardcore-a eta metal estiloak nahasten dituen taldea da, Rage Against The Machine, Molotov edo Def Con Dos taldeak erreferente izanik.\nTaldea 2015ean sortu zen arren, taldekideak Gipuzkoako beste talde batzuetatik datozte, urteetan lan musikalak eginez estilo ezberdinetan.\nAbeslaria, Belebeltz, Donostiako Sahats Soul rap taldean hasi zen musika argitaratzen eta, taldearen amaierarekin, bakarka jarraitu zuen kantak ekoizten eta kontzertuak ematen.\nGitarrak, Mr. Evil eta Xumai urtetan ibili dira gitarra (Mr. Evill) eta teklatua (Xumai) jotzen Ezustean rock taldean, baita eta elektrotxarangatan.\nBaxua, Mala, baxista bezela aspalditik ibili da Goragaleak eta Pelayo y sus malditos rock taldeetan, hauen amaiererarte.\nBateria, Taco, Malarekin batera Pelayo y sus malditos taldean ibili zen, taldearen bi diskoetan parte hartuz.\nDja, Dj Keko, Donostian ezagun egin da azken urteetan jai desberdin askotan aurkeztuz, bereziki Guardetxean Kubeba taldeak antolatutako jai desberdinetan techno underground estilo ezberdinak jartzeagatik.\n↑ «Pavloven Zakurrak» Pavloven Zakurrak . Noiz kontsultatua: 2018-04-14 .\n↑ (Ingelesez) «Sahats Soul» SoundCloud . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\n↑ Koronkon Keko (2016-05-16) kubebafest II @ Guardetxe Urgul - Jamal Mufasa . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\n↑ Ezustean taldea (2016-03-14) EZUSTEAN ft. Pello Armendariz (Skakeitan) - Shambala . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\n↑ «Goragaleak, by Goragaleak» Goragaleak . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\n↑ «Andate con ojo, by Pelayo y sus Malditos» Pelayo y sus Malditos . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\n↑ Kubeba Productions (2017-01-16) 15- Go DJ!! - DJ Keko - Kubeba All Stars Vol 1 . Noiz kontsultatua: 2018-04-16 .\nOrriaren azken aldaketa: 7 martxoa 2019, 07:54.