Словакия тарихы — Башҡорт Википедияһы\nБорон Словакия биләмәһендә фракиялылар һәм кельттар йәшәгән. Беҙҙең эраның I быуатынан — Боронғо Рим власы аҫтында. I мең йыллыҡ уртаһында славяндар йәшәй. IX—X быуаттарҙа Бөйөк Моравия составына инә. XI быуаттан алып 1918 йылға тиклем — Венгрия короллеге составында. Венгрияның феодаль тарҡаулыҡ осоронда словак феодалдарының бойондороҡһоҙ биләмәләре булған: Словакияның көнсығышында (1301—1302) Омодей һәм көнбайышта Матуш Чак (1301—1323). XIII—XIV быуаттарҙа словак ерҙәрен немец колонизациялауы процесы үтә. XVI быуат уртаһында Словакияның көньяҡ өлөшө Ғосман империяһы власы аҫтында була (1699 йылға тиклем), ҡалған ерҙәр Габсбургтар дәүләтенә инә. 1918 йылда Чехословакияға инә. 1939—1945 йылдарҙа нацистик Германияға буйһона. 1945 йылдан тағы Чехословакия составында. 1993 йылдың 1 ғинуарынан — бойондороҡһоҙ Словакия Республикаһы.\nСловакия тарихы Викимилектә\nУрта быуаттарҙа Словакия территорияһы Үрге Венгрияның Төньяғы йәки Венгрия короллегенең комитаттары тип атала. Словакияның башҡа венгр тарихи исеме — Фельвидек (Үрге Крайы). «Словакия» термины XVI быуаттың икенсе яртыһынан алып тарала.\n1 Славянғаса тиклем осор\n1.1 Тимер быуат\n2.1 Славяндарҙың дәүләтселеге\n2.2 Венгрия яулап алғандан һуң\n2.2.1 X—XII быуаттар\n2.2.2 XIII—XV быуаттар\n3.4 XIX — XX быуат башы\n4.1 Ике һуғыш араһындағы осорҙа\n4.2 Словакия Республикаһы (1939—1945)\n4.3 Социализм осоронда\n4.4 Бойондороҡһоҙ Словакия\nСлавянғаса тиклем осорҮҙгәртергә\n22 800 йыллыҡ Венера Мораванская\nСловакия территорияһында тәүге кешеләр түбәнге палеолит ваҡытынан алып йәшәй. Попрад районында урта палеолитҡа ҡараған неандерталецтарҙың ҡалдыҡтары табылған (беҙҙең эраға тиклем 250 000—40 000 йыл). Шаля биләмәһендә ҡырсынташта өлкән неандерталецтың маңлай һөйәге табылған. Гановецта Я. Петрбок (cs:Jaroslav Petrbok) неандерталецтың мейе ҡыуышлығын таба (105 мең йыл.).\nҮрге палеолит (б.э. тиклем 40 000—13 000 йыл) осорона селет археология мәҙәниәте ҡарай. Венера Мораванская 22 800 йәш менән билдәләнә.\nМезолит осоронда Һуңғы боҙлоҡ осоро тамамланғандан һуң кешеләр башлыса көнсығыш һәм көньяҡ-көнбайыш Словакия йылғаларының ярҙары буйында төпләнә.\nНеолит осоронда свидер мәҙәниәте , һыҙат-таҫма керамика мәҙәниәте һәм көнсығышта буковогор мәҙәниәте булған.\n6-5-се мең йыллыҡтарҙа неолит дәүерендә беҙҙең эраға тиклем Дунай уйһыулығына игенселәр һәм көтөүселәр ултыра башлай. Кешеләр керамик әйберҙәр һәм эшкәртелгән таш ҡоралдар әҙерләй башлай. Урта неолит осорона Словакияның көньяҡ-көнбайышына Лендьел мәҙәниәтенә ҡараған эре ултыраҡтар барлыҡҡа килә. Археологик табыштар йәмғиәттең дифференциацияланыуы тураһында һөйләй. Б.э. тиклем яҡынса 3500 йылда рондела — дошмандан һаҡланыу өсөн ерҙән оборона ҡоролмалары төҙөлә. Илдең көнсығышында Польгар мәҙәниәте булған.\nЭнеолит осорона (б.э. тиклем 3300-1900 йыл) баҡыр ҡоралдар, шул иҫәптән балта, сүкеш, ҡасауҙар барлыҡҡа килә; дини культтың рухани ҡатламы тыуа. Кешеләр башлыса тау алдарына ултыра. Б.э. тиклем 3-сө мең йыллыҡтың беренсе яртыһына шулай уҡ тау өлкәләрен солғап алған баден мәҙәниәте барлыҡҡа килә.\nБронза быуатында (б. э. т 1900—700 йыл) сауҙа үҫешә, урта Словакия өлкәһендә баҡыр рудниктары эшкәртелә, ҡорал һәм биҙәүестәр әҙерләнә. Көнбайышта Мадьяр мәҙәниәте, көнсығышта Отомани мәҙәниәте барлыҡҡа килә. Был мәҙәниәттәр микен һәм минор цивилизацияларының көслө йоғонтоһо аҫтында була. Уларҙың вәкилдәре Словакияла административ-мәҙәни үҙәк булған беренсе ҡалалар төҙөй. Уларҙың планға ярашлы төҙөлөшө таш йорттарҙан торған, урамдарға таш түшәлгән. Татры аҫтында Спишски-Штврткела булған монументаль ҡаласыҡ «Словак Микендары» тигән исем ала. Көньяҡ-көнбайышта унетик мәҙәниәт булған. Беҙҙең эраға тиклем яҡынса 1250 йылда Словакия территорияһында ерләү урналарының ялан мәҙәниәте барлыҡҡа килә, улар урта Словакияның көнсығыш һәм көньяҡ райондарында мәҙәниәттең көньяҡ-көнсығыш варианты, көньяҡ-көнбайыш райондарҙа — урта Дунай, төньяҡта — лужицкий мәҙәниәте була. Беҙҙең эраға тиклем 1000 йылдар тирәһендә лужицкий мәҙәниәте көньяҡ тау алды райондарын биләй башлай. Ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, Словакия киммерийсыларҙың йәшәү ареалына ингән . Көнсығышта куштановице мәҙәниәте таралған.\nТренчинда ҡаяла 179 йылғы рим яҙмаһы\nГальштат мәҙәниәте осоронда иртә тимер быуатта тимер сығарыу һәм эшкәртеү башлана. Словакияның көнбайышында календерберг мәҙәниәте булған. Был ваҡыттың археологик табылдыҡтары Балтика яны һәм Урта диңгеҙ менән сауҙа итеү тураһында һөйләй. Б.э. тиклем 400 йылдар тирәһендә илдең көнбайышында котендарҙың кельт ҡәбиләләре йәшәгән, улар латен мәҙәниәте вәкилдәре булған, Яҙма сығанаҡтар буйынса уларҙың Словакия территорияһында тәүге ҡәбиләләр булыуы билдәле. Беҙҙең эраға тиклем II быуатта бой ҡәбиләләре урта Дунай буйына күсенә. Кельттар ҡала биләмәләре— оппидумдар төҙөй, кәсепселек һәм бигерәк тә тимер етештереү менән шөғөлләнә. Беҙҙең эраға тиклем 50 йылдар тирәһендә Дунай ярҙарына Словакия территорияһында яҡынса б.э. тиклем 1000 йыл элек йәшәгән дактар килә.\nБеҙҙең эраға тиклем I быуатта Паннонияның кельттарын һәм иллирийҙарын римлеләр буйһондора. Беҙҙең эраның яҡынса 10-15 йылында рим провинцияһына инмәгән Словакияның көнбайыш ерҙәрен квадтарҙың герман ҡәбиләләре яулап ала, улар дактарҙы ҡыҫырыҡлай. Шул ваҡытта уҡ Дунайға языгтарҙың сармат ҡәбиләләре килә, улар дактарҙы көньяҡ-көнсығышҡа ҡыҫырыҡлай. 21 йылда римлеләр Ваг һәм Морава йылғалары араһындағы ерҙәрҙе маркоман ҡәбиләһенең герман яугирҙәренә бирә, уларға һуңғараҡ Словакияның көньяҡ-көнбайыш өлөшө лә эләгә. I быуат аҙағында германдар римлеләр менән һуғыша. II быуатта римлеләр сик буйҙарында оборона ҡоролмалары, шул иҫәптән хәҙерге Братислава урынында ҡәлғә төҙөй. II быуат аҙағындағы Маркоман һуғышында германдар һәм римлеләр араһындағы алыштар яңынан башлана. IV—V быуаттарҙа Халыҡтарҙың бөйөк күсенеүе барышында Карпат соҡоро остготтар, вандалдар, свевтар һәм гепидтар өсөн йорт булып тора. 423—425 йылдарҙа Тиса бассейнындағы ерҙәрҙе һундар биләй. Уларҙың власы Словакияның көньяҡ-көнбайыш райондарына ла тарала. Һундар державаһы туҡталыу менән Словакия биләмәләрен башта остготтар, герулдар һәм свевтар, һуңынан гепидтар баҫып ала.\nТәүге славяндар (Польша территорияһынан, күрәһең) Урта Дунай буйына V быуат аҙағында килә. Славянғаса тиклем халыҡ тураһында хәтирәләр эре тау һәм йылғалар атамаһында һаҡланған. VI быуатта лангобардтар гепидтар менән һуғыш ваҡытында Паннонияға аварҙарҙы саҡыра, улары башта Төньяҡ Ҡара диңгеҙ буйында йәшәгән була, шунан һуң Төньяҡ Италияла йәшәй. Словакияға аварҙар Дунай аша Комарно һәм Братислава райондарына VI быуат аҙағында үтеп инә. Франк хронисы Фредегар раҫлауынса, аварҙар ҡыш славяндарҙа йәшәгән һәм уларҙың ҡыҙҙарын һәм ҡатындарын һөйәркә урынында тотонған. Аварҙарҙың көс ҡулланыуына ҡаршы славяндарҙың ихтилалы ваҡытында, 623 йылда славяндар үҙҙәренең кенәзе итеп франк сауҙагәре Самоны ҡуя. Уның державаһы — Само дәүләте, 658 йылда Само үҙе үлгәнгә тиклем була. Шунан һуң йылға атамалары буйынса — Моравия һәм Нитра атамалары буйынса ике славян кенәзлектәре барлыҡҡа килә, улар бер-береһенән Кесе һәм Аҡ Карпаттар менән айырыла. Бынан тыш, Моравия кенәзлеге хәҙерге Чехия биләмәһендә, ә Нитра кенәзлеге Словакия биләмәһендә була. Хәҙерге Бойна торағы биләмәһендә (Топольчани районы) Бөйөк Моравия ҡаласыҡтарының береһендә Поважски-Иновец тауы итәгендә күсмә миһрапта алты комплекттан торған алтын ялатылған рельефлы плакет (миҙал) табылған, уларҙа 780—820 йыл менән даталанған ҡыҫҡа текстар уйып яҙылған. IX быуатта Авар ҡағанаты йәшәүҙән туҡтай. Нитра кенәзлеге Словакияның көньяк-көнбайыш территорияһында VIII быуаттың икенсе яртыһынан да һуң түгел барлыҡҡа килә. Кенәзлек оборона һәм сауҙа-һөнәрселек үҙәктәренән торған, улар араһында баш ҡала Нитра, Победим, Вышни-Кубин, Майцихов, Спишски-Томашовцы һәм Бреков булған. 820 йылда Дунайҙың һул ярындағы славяндар христианлыҡ ҡабул итә. 828 йылда Нитрала кенәз Прибина төҙөгән христиан сиркәүе изгеләндерелә: был славяндарҙың сиркәү төҙөү тураһында яҙма сығанаҡтарҙа беренсе тапҡыр телгә алыныуы була. Нитра кенәзлегендә христианлыҡты таратыу буйынса Зальцбург миссионерҙары шөғөлләнә. Яҡынса 840 йылда Прибина Немец Людовигынан Каринтия маркаһының Паннония өлөшөн ала, Прибина биләмәләренең яңы баш ҡалаһы Блатенград була. Людовик Прибинаға был биләмәләргә милек хоҡуғы биргәндән һуң, улар Паннония кенәзлегенә әйләнә.\nСпиш замогын XIII быуатта татарҙар емерә һәм XV быуатта ул тергеҙелә\n833 йылдар тирәһендә ҡеүәтле Моравия кенәзе Моймир I Нитра кенәзлеген яулай, шунан һуң кенәз Прибина ҡаса. Был ваҡиғаларҙан Бөйөк Моравия державаһы тарихы башлана. Артабан Нитра кенәзлеге үҙенең хәлен тергеҙеп, удел кенәзлегенә әйләнә. Ростислав идаралығы ваҡытында Бөйөк Моравия франктарҙың һөжүмен кире ҡағырға мәжбүр була. Көнсығыш франк сәйәси йоғонтоһонан арынырға тырышып, Ростислав башта папаға мөрәжәғәт итә, ә һуңынан Византия императоры Эскесе Михаилға мораван телендә вәғәз өсөн миссионерҙарҙы ебәреү үтенесе менән мөрәжәғәт итә. Быға яуап итеп 863 йылда ағалы-ҡустылы Кирилл һәм Мефодий Византиянан Моравияға китә. Святополк (894 й. үлгән) идара иткән осорҙа ил көнсығыш франк короле инициативаһы менән ваҡытлыса баварҙар тарафынан баҫып алына. Нитра кенәзлегендә франктарға ҡаршы ихтилал барышында Святополк власты үҙенә кире ҡайтара, һәм 874 йылда франктар менән, үҙен уларҙың яһаҡ түләүсеһе икәнен танып, солох килешеүе төҙөй. Күрәһең, ул 875 йылда үҙенә Висланың үрге ағымындағы кенәзлекте буйһондора (хәҙерге Польша биләмәһендә). 880 йылда Нитрала епископлыҡ ойошторола. 880 йылдарҙа Мефодий үҙенең эйәрсендәре менән Тәүратты иҫке славян теленә тәржемә итә. 885 йылда Мефодий вафатынан һуң ғибәҙәттә славян телен ҡулланыу Рим папаһы тарафынан тыйыла, ә 885—886 йылдарҙа Мефодий эйәрсәндәре илдән ҡыуыла йәки ҡоллоҡҡа алып кителә. Һуңыраҡ уларҙың күбеһе Болгарияға китә. Моймир II ваҡытында баварҙарға Паннония кенәзлеге китә. Һуңынан Бөйөк Моравиянан чех һәм полаб ерҙәре төшөп ҡала, ә Потисьены мадьярҙар биләй. 900 йылда һуңғылары үҙенә Паннония кенәзлеген буйһондора. Күрәһең, 906 йылда Бөйөк Моравия дәүләте үҙенең һуңғы кенәзе Моймир II менән бергә венгрҙар ҡыҫымы аҫтында һәләк була.\nВенгрия яулап алғандан һуңҮҙгәртергә\nX—XI быуаттарҙа Үҙәк Европала үҫешкән иртә быуат Биело-Брдо археология мәҙәниәте 900 йылдар тирәһендә Карпат бассейнына баҫып инеүсе венгрҙарҙың мәҙәниәте һәм венгр яулап алыуынан алдағы хәҙерге Словакия, Венгрия, Румыния, Сербия һәм Хорватияла булған элекке мәҙәниәттәре берләшмәһенән тора. . Археолог Валентин Седов фекеренсә, Биело-Брдо мәҙәниәтенең төп территорияһы хәҙерге Венгрияны, Көньяҡ Словакияны һәм серб Воеводинаһының өлөшөн үҙ эсенә ала.\nX — XI быуат башында Словакияның көнбайыш һәм үҙәк өлкәләре алмашлап Польша һәм Чехия хакимдарына күсә. 1018 йылда Польша кенәзе Батыр Болеслав Словакия биләмәләренә дәғүә итеүҙән баш тартҡандан һуң, һуңғылары тулыһынса Венгрия составына инә. Моравия ерҙәрен венгрҙар баҫып алғандан һуң, венгрҙарҙың немец ерҙәренә талау походтарында славяндар ҙа ҡатнаша. X быуаттың икенсе яртыһында Нитра Арпадтар нәҫеленән Михаилдың уделы була, ул үҙенә Карпаттарҙың тау соҡорҙарын, үҙенең баштағы биләмәләренән төньяҡҡа һәм төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай ерҙәрҙе буйһондора. 972 йылда кенәз Михаил христианлыҡ ҡабул итә. Һуңынан король Андраш I «короллегенең өстән бер өлөшөн» Бихар ҡушылған Нитра уделы менән бергә үҙенең ағаһы Белаға идаралыҡҡа бирә. Бела ваҡытында Нитра уделы биләмәһе үҙәге ағас-тупраҡ вал менән нығытыла. 1060 йылда Бела король булып киткәс, Нитра уделы уның улдарына күсә. XII быуат башында Нитра удел кенәзлеге бөтөрөлә. 1116 йылда венгр короле Иштван II чех кенәзе Владислав менән конфликтҡа инә, ул Венгрия өсөн Аҡ Карпат һәм Величка, Ольшава һәм Морава йылғалары араһындағы өлкәләрҙе юғалтыу менән тамамлана. X быуатта Словакия территорияһының көньяҡ-көнсығыш өлкәләрендә халыҡ тығыҙ ултыра. XII быуатта халыҡ нигеҙҙә славян була, көньяҡ райондарҙа венгрҙар йәшәй. XII быуат уртаһынан көньяҡ-көнсығыш өлкәлә немец ерҙәренән күсеп ултырыусылар күбәйә. XII быуат аҙағында халыҡ һаны 200-ҙән 250 меңгә тиклем кеше тәшкил итә. Ваҡыт үтеү менән яңы сауҙа юлдары Нитраны ситтә ҡалдыра. Тимер һәм көмөш сығарыу дауам итә. Король Иштван I ваҡытында Венгрияла тәңкә һуға башлайҙар. XI быуаттың икенсе яртыһында Нитраның удел кенәздәре үҙҙәренең аҡсаһын һуға. Халыҡтың төп эшмәкәрлеге булып игенселек тора. Крәҫтиәндәр феодалдарға бәйле була. Сиркәү ерҙәр биләй, уның майҙандары 10-12 % артмай. XII—XIII быуаттарҙан король биләмәләре һаны кәмей, шул уҡ ваҡытта феодаль биләмәләре һаны арта. Ярым ирекле крәҫтиәндәр һаны күбәйә. XI быуат уртаһында Словакия территорияһы 11 комитаттан тора, уларҙы административ, фискаль, хәрби һәм суд функцияларына эйә булған король жупандары етәкләй. Комиттар үҙәге булып замоктар тора. Венгрҙар христианлыҡ ҡабул иткәндән һуң Словакия территорияһының күп өлөшө Эстергом архиепискобы ҡарамағында була. XII быуат уртаһында үҙәк Словакияла немец һәм француз, быуат аҙағында итальян сауҙагәрҙәре һәм һөнәрселәре урынлаша. Иң боронғо словак изгеләре булып легендар Сворад-Андрей һәм Бенедикт тора. XI—XII быуат әҙәбиәт ҡомартҡылары араһында инжил һаҡланған, ул, күрәһең, Грон-Бенядик монастыры скрипторийында яҙылған.\nТренчин һарайы, шунан Чак Словакияның ярты территорияһы менән идара итә\nXIII быуатта Словакия территорияһында күп замоктар төҙөлгән. Өҫтөнлөклө ҡалалар барлыҡҡа килгән: Трнава, Зволен, Банска-Штьявница, Стари-Теков, Крупина. 1241—1242 йылдарҙа Венгрия татар-монгол ябырылыуына дусар була. Баҫып алыусылар Банска-Штьявница һәм Зволенға барып етә, Словакия территорияһының өлөшө юҡҡа сыға. Бынан һуң һөрөлмәгән ерҙәр артынан аслыҡ килә. 1271 йылда чех короле Пржемысл Отакар хәҙерге Словакияның көньяҡ-көнбайышындағы замоктарҙы — Братислава, Пайштун, Девинды баҫып ала, Нитраны яндыра. 1273 йылда Моравияға ҡыпсаҡтар һөжүм итә, шунан һуң Нитраны ҡыйрата. Илдә анархия урынлашыу менән көнсығыш Словакияла феодал Омодей Аба, ә көньяҡ-көнбайышында Чактар тоҡомо хужа була. «Матуш Ере» (исеме, күрәһең, 1320 йылда килеп сыға) 1311 йылдың яҙында 14 комитатты үҙ эсенә ала, ул көньяҡта Дунайҙан көнсығышта Зволен жупанлығына тиклем һуҙыла. Ҡеүәтле феодалдар еңелгәндән һуң, Венгрияла иҡтисади үҫеш башлана. Матуш Чак ерҙәрен король тартып ала. XIII быуат аҙағында Словакия халҡы һаны яҡынса 300 мең кеше тәшкил итә. Немец колонистары Словакия территорияһында төрлө райондарҙа, бигерәк тә Кесе Карпат, урта һәм түбәнге Спишта, урта словак мәғдән өлкәһендә урынлаша. Улар, мәҫәлән, XIII быуатта Левоча ҡалаһына нигеҙ һала. Братиславала, Спишта һәм словак Рудногорьеһында немецтар төп халыҡ була. Словактар күп йәшәгән иҫке ҡалаларҙағы идаралыҡты немецтар баҫып алырға маташа. 1381 йылда венгр короле Людовик I «Жилина өҫтөнлөктәрен» нәшер итә, унда ҡала идаралығына словактарҙың һәм немецтарҙың тигеҙ һанын һайлау ҡарала. Немецтар үҙҙәре менән тупраҡ эшкәртеүҙең яңы һөҙөмтәле ысулдарын алып килә (Словакия тарихы, 2003), һәм ҡалаларҙың өҫтөнлөклө ҡатламы була. Уларҙың һаны Словакия территорияһындағы бөтә халыҡтың 20% яҡын кешеһен тәшкил итә. Ике баҫыулы система яйлап өс баҫыулы менән алмашына. Тау эше үҫешә, уның боронғо үҙәге Банска-Штьявница була. Сауҙа юлдары буйында Прешов һәм Кошице ҡалалары үҫеп сыға. Иң ҙур король ҡалалары тулы суд компетенциялары менән (король биләмәһендә урынлашҡан) Трнава, Зволен Крупина, Нитра, Братислава, Банск-Бистрица ҡалалары була. Өҫтөнлөклө ҡалалар ирекле баҙар сауҙаһы һәм үҙидара хоҡуғына эйә була: ҡала халҡы ҡала советы һәм бургомистр һайлай алған. Трнава, Братислава, Кошице һәм Левоча сит илдәр менән сауҙа алып барған. Словакияның урта быуат ҡалаларында Нюрнберг һәм Магдебург хоҡуҡтары эшләгән. Нитра, Трнава, Братислава кеүек эре ҡалаларҙа йәһүдтәр йәшәгән, улар сауҙа, һөнәрселек һәм финанс операциялары менән шөғөлләнгән. Словакия ерендә ордендар монастыры, шул иҫәптән ҡараҡоромдар, доминикансылар, цистерцианлылар, антонианлылар һәм картузианлылар монастырҙары эшләп килгән. XIII быуат архитектураһында роман стиленән готика стиленә күсеү башланған. XIV быуат аҙағында Словакияның тау райондарының валах колонизациялауы башлана. Ваҡыт үтеү менән «валахтар» термины этник мәғәнәһен юғалта һәм малсылар тигәнде аңлата башлай.\nКошице соборы — XV быуатта Венгрияның ҙур готик храмы\n1428 йылдан 1433 йылға тиклем Словакия территорияһы йыл һайын гуситтар отрядының талауына дусар була, улар ҡала һәм ҡәлғәләрҙе баҫып ала, халыҡтан яһаҡ йыя. Гуситтарҙың идеяларын словак ҡалалары халҡы хуплай, бигерәк тә Словакияның көнбайыш райондарында. 1440—1450 йылдарҙа элекке яугир-гуситтарҙан торған «братриктар» лагерҙары словак ерҙәрендәге антифеодаль хәрәкәттең терәк пункты була. XV быуат башында Словакия территорияһында халыҡ һаны 500-ҙән алып 550 мең кеше тиклем тәшкил итә. Иң мөһим король ҡалалары булып Братислава һәм Кошице тора: уларҙа 5-10 мең кеше йәшәй. XV быуат аҙағында Словакия территорияһында 200 самаһы ҡала торағы була. Шарап эшләү үҙәктәре булып был быуатта Трнава, Братислава, Модра, Пезинок, Кошице тора. Етештерелгән шараптың бер өлөшө Польша, Чехия, Германияға сығарыла. 1467 йылда уҡ Братиславала студенттар өсөн Истрополитан Академияһы ишектәрен аса, унда сәнғәт, юриспруденция һәм теология уҡытыла. Ике тиҫтәнән һуң академия ябыла. Феодалдар был осорҙа Венгрияның баш ҡалаһындағы йорттарға хужа була, Словакия территорияһындағы замоктарҙы һарайҙар итеп үҙгәртеп ҡора. Улар нәҫелдән кәшәнә булып хеҙмәт итеүсе үҙҙәренең монастырҙарына эйә булырға тейеш була. 1440 йылдарҙа магнаттарҙың башбаштаҡлығынан һаҡланыу өсөн «Пентаполитан» ҡалалар союзы ойошторола, ул Кошице Прешов, Левоча, Бардеев һәм Сабинов ҡалаларын берләштерә. 1487 йылда Словакияның көнсығыш ҡалалары союзы барлыҡҡа килә, уға Смолник, Гелница, Рожнява, Ясов, Спишска-Нова-Вес инә.\nПрессбург — 1536 йылдан Венгрияның баш ҡалаһы, хәҙер Братислава тип атала — Словакияның баш ҡалаһы\n1525—1526 йылдарҙа Словакияла эш хаҡын арттырыуҙы талап итеүсе таусылар ихтилалы тоҡана. Венгр армияһының Мохач эргәһендәге алышта еңелеүе тарихта Венгрияның урта быуат осороноң тамамланыуы тип иҫәпләнә. Шул уҡ йылдың 17 декабрендә Братиславала Фердинанд Габсбург Венгрияның короле итеп һайлана. 1530 йылда Нитра комитатында төрөктәр тарафынан 80 ауыл яндырыла, яҡынса 10 мең кеше ҡоллоҡҡа алып кителә. Габсбургтарҙың дәғүәсеһе Янош Запольяи Буданы 1529 йылда баҫып алғандан һуң Венгрияның баш ҡалаһы 1536 йылдан Братиславаға күсерелә. 1563 йылдан Братиславала венгр королдәренең тәхеткә ултыртыу тантаналары, даими венгр сеймдары үтә. 1543 йылда Венгрияға төрөктәр баҫып ингәндән һуң архиепископ Эстергомский Трнаваға күсә, унда 1820 йылға тиклем була. 1544 йылда төрөктәр Тектарҙың комитаттар өлөшөн, Гонт, Новоградты яулап ала. 1550 йылда улар көньяҡ словак райондарын биләй. 1554 йылда Филяково санджагы үҙәге булған һәм илле йыл дауамында йәшәгән Филяково ҡәлғәһен баҫып ала. 1575 йылда словак ерҙәренә һөжүм көсәйә. 1593 йылда төрөктәр Гемер, Гонт, Новоград комитаттарынан ҡыуып сығарыла. 1599 йылда Ун биш йыллыҡ һуғыш ваҡытында төрөктәр ҡырым татарҙары менән бергә Словакия биләмәһендәге көньяҡ-көнбайыш өлөштәрен бөлгөнлөккә төшөрә. 1580 йылдарҙа төрөктәрҙән һаҡланыу өсөн төп ҡәлғә булып Нове-Замки тора. XVI быуатта Словакияла Реформация идеялары, шул иҫәптән инжил, лютеранлыҡ, шулай уҡ анабаптист, гельветик һәм антитринитар тәғлимәттәре киң таралыу ала. 1530—1540 йылдарҙа көнбайыш-словак Жилина һәм Тренчин ҡалалары, урта Словакияның бөтә тау-сәнәғәт ҡалалары, көнсығыш райондарҙа король ҡалалары (Прешов, Кошице, Левоча, Сабинов и Бардеёв), Липтов һәм Спиш комитаттары, шулай уҡ бәләкәй ҡалалар реформацияны ҡабул итә. XVI быуаттың икенсе яртыһында Словакияла китап баҫыу барлыҡҡа килә. Тәүге даими типография Бардеёвта 1577 йылда асыла, унда 1581 йылда чех телендә словак һыҙаттары менән беренсе словак китабы — М. Лютерҙың «Малый катехизис» тәржемә китабы сыға. XVI быуатта ренессанс стилендә ратуша, аҡһөйәктәр йорттары, яңы замоктар төҙөлә һәм иҫке һарайҙар яңыртып ҡорола. XVII быуат башында масштаблы контрреформация башлана.\nГерватов сиркәүендә «Йәшерен мәжлес» (1653) картинаһы\nXVII быуаттың беренсе яртыһында Ренессансҡа алмашҡа сәнғәттә барокко килә. Итальян оҫталарының ҡулы менән барокко стилендә ҡәлғәләр һәм сиркәүҙәр төҙөлә. Барокко ҡомартҡылары араһында иң мәшһүрҙәре — Леопольд, Комарно ҡәлғәләре, Трнаваның университет сиркәүе. 1604 йылда Трансильвания феодалы Иштван Бочкаи етәкселегендә ихтилал башлана, ул 1605 йылда Словакия өлөшөн биләй. Ихтилал Вена солохо килешеүе менән тамамлана, ул феодалдарға һәм король ҡалаларына дин тотоу иреклеген гарантиялай. 1619 йылда Трансильвания кенәзлеге хакимы Г. Бетлен Утыҙ йыллыҡ һуғыш барышында Габсбургтарға ҡаршы поход ойоштора, Кошице, Трнава, Братиславаны яулай. 1622 йылда Микуловола Бетлен һәм император араһында солох килешеүе төҙөлә. 1635 йылда Трнава университетына нигеҙ һалына, ул эшен теология һәм философия уҡытыуҙан башлай. 1642 йылда Мостафа Нитра комитатында өс көн эсендә 11 ауылды юҡ итә, ике йөҙ кешене үлтерә, меңдән ашыу кешене ҡол итеп ала. 1663 йылда австро-төрөк һуғышы барышында төрөктәр баҫымы аҫтында Нове-Замки ҡәлғәһе бирелә, ул Грон һәм Ваг йылғалары араһында урынлашҡан эйялет үҙәгенә әйләндерелә. 1664 йылда төрөктәр Нитра һәм Левочанан ҡыуып сығарыла. 1670 йылда төньяҡ-көнсығыш Словакияла Габсбургтар власына ҡаршы заговорсыларҙың ихтилалы баҫтырыла. 1672 йылда лютеран крәҫтиәндәр ихтилалы була, улар Орава замогын ала. 1680 йылда Имре Тёкёли ихтилалы башлана: куруцтар армияһы Ваг үҙәненә баҫып инә. 1682 йылда куруцтар Кошице, Филяково һәм тау-сәнәғәт ҡалаларын баҫып ала. 1684 йылдың февраль аҙағына тиклем 12 король ҡалаһы император Леопольд I яғына күсә. 1685 йылда Нове-Замки ҡәлғәһе төрөктәрҙән азат ителә. 1703 йылда Ракоци ихтилалы барышында куруцтар бөтә тиерлек ерҙәрҙе баҫып ала. 1708 йылдың 3 авгусында Тренчин янындағы алышта Габсбургтар ғәскәре куруцтарҙың көсөн ҡыйрата, артабанғы өс ай дауамында урта һәм Словакияның урта һәм көнбайыш өлкәләренән баш күтәреүселәр ҡыҫырыҡлап сығарыла. 80 меңгә яҡын ғүмерҙе өҙгән һигеҙ йыллыҡ куруцтар һуғышы 1711 йылда Сатмар солохон төҙөү менән тамамлана. Был тынысһыҙ ваҡытта словак ерҙәрендә юлбаҫарҙар хужа була, улар араһында словак тынысһыҙ ваҡытта, улар араһында 1713 йылда язалап үлтерелгән словак «Робин Гуды» — Юрай Яношик та була.\n1664 йылда Нитраны ҡамау\nXVI быуаттың икенсе яртыһында венгр иммиграцияһы словак-венгр этник сигенең төньяҡҡа күсеүен тыуҙыра. Башта словак Нитра ҡалаһында 1532 йылда төрөктәрҙән ҡасып Балатон күленән килгән венгрҙар йәшәй. Венгрҙарҙың башҡа төркөмдәре Ваг ярҙарына һәм Трнава райондарына күсенә. XVI быуат дауамында Словакияның төньяҡ райондарына немец телле илдәрҙән анабаптизм динен тотҡан халыҡ күсеп ултыра. XVI һәм XVII быуаттарҙа словак ерҙәрен валахтар колонизациялауҙы дауам итә. Уларҙың бер өлөшө урындағы мөхитттә төпләнә. Веналағы йәһүд погромынан һуң 1679 йылда йәһүдтәр көнбайыш Словакияға күсә. XVI быуаттың икенсе яртыһында «Словакия» термины ҡулланыуға инә, бигерәк тә чехтар, поляктар һәм австриялылар араһында. XVII быуатта төрөк оккупацияһы шарттарында Словакия «Славония», «Склавония», «Словен ере» атамаһы менән үҙаллы территориаль-этник берәмек була. Шул ваҡытта словак сығышлы юғары ҡатлам мадьярлаштырыуға дусар була. Шулай итеп, словак халҡы башлыса халыҡтың түбән ҡатламдарынан тора. XVI—XVII быуаттарҙа реформация словак ерҙәрендә , бигерәк тә ҡалаларҙа чех теленең таралыуына килтерә, ул юғары ҡатламдың дипломатик теленә әйләнә. Ләкин был күпселектә лютеран халҡына ҡағыла. XVII быуатта словак теле киң таралыу ала. XVI быуатта дворяндар ғына ерҙең милексеһе булып тора. 1548 һәм 1608 йылдың закондары крәҫтиәндәргә башҡа ер биләүселәргә күсеү хоҡуғын сикләй. Венгрия дәүләтендә крәҫтиәндәр төп һалым йөгөн үтәй. Шулай уҡ улар руханиҙарҙы һәм монастырҙарҙы аҫрарға тейеш була. Ер биләүселәр файҙаһына бурыстар ер һәм йорт өсөн, барщинала эшләү өсөн натураль йәки аҡсалата оброк түләү була. 1720 йылда словак ерҙәренең халыҡ һаны 815 мең кеше самаһы тәшкил итә. Эре ҡалалар иҫәбенә Комарно (8300 кеше), Братислава (7900), Банска-Бистрица (7000), Кремница (5300), Скалица (4000), Пезинка (3300), Трнава (2900), Банска-Штявница (2700), Модра (2300 кеше) ҡалалары инә.\nУличск-Кривта Архангел Михаилдың ағас костелы (1718)\n1722 йылда Малацкала беренсе мануфактураға нигеҙ һалына. 1720 йылдарҙа словак ерҙәренән көньяҡ Венгрияға, артабан 1740 йылдарҙа Банатҡа, Бачкаға һәм Сремға (хәҙер Сербия биләмәһе) күсеп ултырыуҙар башлана, унда, шул иҫәптән Ковачица, Петровац, Стара-Пазовала ауылдар беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған. Был йөҙйыллыҡта Словакияның көньяҡ райондарында венгрҙарҙың күп һаны йәшәй. Ҡалаларҙа, бигерәк тә урта Словакияның тау-мәғдән ҡалаларында немецтар күп йәшәй. Словак ерҙәрендә властар тырышлығы менән яйлап ултыраҡ тормош алып барыусы сиғандар ҙа йәшәй. Словакияның көнбайыш өлөштәренә Моравиянан, ә Галициянан көнсығыш райондарға йәһүдтәрҙең килеүе дауам итә. Күп йәһүдтәр Братиславала төпләнә, ҡала XIX быуаттың беренсе яртыһында йәһүдтәрҙең мәҙәни үҙәгенә әүерелә. Быуат аҙағында халыҡтың ¾ өлөшө католицизим, 20 % протестантлыҡ динен тота. Шул уҡ ваҡытта протестанттарҙан венгрҙар башлыса кальвинизмды, ә немецтар һәм словактар лютеранлыҡ динен тота. Русиндар грек-католиктар була. Православие динен Ғосман империяһынан күсеп килеүселәрҙең бик һирәге тота, мәҫәлән, Комарнола. 1777 йылда Трнаванан университет Будаға күсерелә. 1785 йылға тиклем ирекле булмаған крәҫтиәндәр алпауыттарҙан шәхси бойондороҡло була. 1780 йылда Ю. Папанектың «История словацкого племени» китабы сыға, унда Бөйөк Моравия словактарҙың беренсе дәүләт берәмеге сифатында күрһәтелә. 1792 йылдан 1800 йылға тиклем нәшриәт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән «Словак ғилми ширҡәте» ойошторола. 1783 йылдан 1786 йылға тиклем беренсе словак «Прешпурске новины» гәзите сыға. XVIII быуат аҙағында Братиславала бер төркөм студенттар словак әҙәби телен төҙөй, ул «бернолаковчина» һымаҡ билдәле була. 1787 йылда теолог А. Бернолак «Филологическо-критический трактат о словацком написании» хеҙмәтен баҫтырып сығара. Әҙәби телдәренең барлыҡҡа килеүе словактарға үҙҙәрен айырым «ҡәбилә» кеүек аңлауға килтерә. Әммә инжил даирәһендә «чех-словак ҡәбиләһе» тураһында ҡараш һаҡланған. XVIII быуат аҙағында —XIX быуаттың тәүге тиҫтә йылдарында «словак» һәм «словянин» аңлатмаларын Словакияла халыҡ синоним һымаҡ ҡабул итә. .\nXIX — XX быуат башыҮҙгәртергә\nБойнице ҡәлғәһе, XIX быуатта романтик тарихи стилдә реконструкциялана\n1825—1827 йылдарҙа А. Бернолактың алты томлыҡ һүҙлеге донъя күрә. Бернолак телендә 1829—1832 йылдарҙа тәүрат баҫылып сыға, XIX быуат уртаһына тиклем католик әҙәбиәт баҫылып сыға. 1847 йылда милли хәрәкәт вәкилдәре яңы әҙәби тел ҡабул итә, уны 1843 йылда Штур әҙерләй. Рәсәйҙең Наполеон менән һуғышта еңеүе славян берлеге үҫеше өсөн стимул була. XIX быуаттың тәүге яртыһында словак мәҙәниәтенең ҙур эшмәкәре Ян Коллар словактарҙы чех әҙәби теле менән берҙәм «чехословак тоҡомдары» сифатында ҡарай, шулай итеп үҙенең ватандаштарының мәҙәни үҙаллылыҡ хоҡуғын кире ҡаға. 1857 йылда Словакия территорияһында 2,4 миллион кеше йәшәй, шуларҙың 1,5 миллионы словак була. 1880 йылда хәҙерге Венгрия территорияһында 266 мең словак йәшәй. 1870 йылдан алып 1900 йылға тиклем яҡынса 180 мең словак Америкаға эмиграцияға китә. 848—1849 йылдарҙа революция ваҡытында бер өлөш словактар Габсбургтар яғына күсә. Тәүге тапҡыр сәйәси аренала сәйәси словак орган — Словак милли советы сығыш яһай. 1849 йылдың мартында империя сиктәрендә словак бөйөк кенәзлеген булдырыу идеяһы тәҡдим ителә. Рәсми «иҫке словак теленә» (ғәмәлдә чех) империяның закондар сығарыуы тәржемә ителә, ул жупан идаралығында ҡулланыла башлай, был телдә башланғыс мәктәптә уҡытыла. Словак интеллигенцияһының венгрҙар менән был осорҙа сәйәси ҡараштары айырыла: словактар русофилдар һәм Габсбургтар яҡлы була, венгрҙар, киреһенсә, — Австрия һәм Рәсәйгә ҡаршы сыға. С.Цамбелдың словак телен кодификациялауы телде чех ҡушылмаларынан һәм диалектизмдарҙан таҙарта. 1861 йылда «Словак халҡының меморандумы» ҡабул ителә, ул Венгрия сиктәрендә автономияны күҙ уңында тота. XIX быуаттың икенсе яртыһында немец матбуғаты яйлап венгр матбуғатына урын бирә. Словак матицаһы ваҡытында словак телендә 46 матбуғат баҫмаһы сыға. 1870 йылдарҙа мадьярлаштырыу барышында словак Матицаһы һәм гимназиялар ябыла. Крәҫтиәндәрҙе феодаль ҡоллоҡтан азат итеү 1853 йылдан 1890 йылға тиклем бара. Словакия башлыса аграр төбәк булып ҡала. XIX быуаттың икенсе яртыһында сәнәғәт Липтов, Гемер, Зволен һәм Спишта туплана.\nРәсәйҙә әсир чехтар һәм словактар төҙөгән Чехословак корпусы,\nXIX быуаттың икенсе яртыһына романтизмдың словак шағирҙары А. Сладкович, Яна Ботто, С. Халупки ижады, реализмдың — П. Орсага-Гвездослав, С Гурбан-Ваянский; яҙыусы М. Кукучиндың ижады ҡарай. XX быуат башы яҙыусылары араһында Я. Есенский, Й. Грегор-Тайовский, И. Краско була. Словактарҙың театр тормошо үҙәге Кошице һәм Братислава ҡалаһында урынлаша. XIX быуаттың икенсе яртыһында рәссамдар араһында П Богунь һәм Й. Клеменс була. 1900 йылда Венгрияның 70 % словагы католик, 25 % лютерандар һәм 5 % грек-католиктар була. Һуңғылары араһында словактар ҙа, шулай уҡ русиндар ҙа була. Интеллигенция һәм грек-католик руханиҙар халыҡты русиндарҙың «грек католик венгрҙар» була тип ышандыра. XX быуат башында Карпат артында грек-католицизмдан православиеға күсеү киң ҡолас ала. Был осорҙа Словакия территорияһында 150 меңгә яҡын йәһүд йәшәгән. 1893 йыл иҫәбе буйынса Словакияла 36 мең сиған йәшәй, шуларҙың 600 кешеһе күсмә тормош алып бара. XX быуат башынан Беренсе донъя һуғышына тиклем 400 мең словак Америкаға күсә. Дөйөм алғанда, 1914 йылға тиклем Словакиянан 600 меңгә яҡын кеше Словакиянан китә, был күрһәткес буйынса Европала Ирландиянан ғына ҡалыша. Был ваҡытта мәғарифты мадьярлаштырыу көсәйә, урта һәм юғары белем словак телендә алып барылмай. Беренсе донъя һуғышы алдынан 16 процент ҡына словак балалары словак телендә башланғыс мәктәптә уҡый. Словак иҡтисадында Австрия һәм Венгрия капиталы өҫтөнлөк итә. 1914 йылда башланған Беренсе донъя һуғышы словактарға ят була, сөнки рустарҙа, сербтар һәм румындарҙа үҙҙәренең союздаштарын күрергә күнеккән. Яҡынса 69 700 һалдат һәләк була, 61 680 инвалид була. Һуғыш ваҡытында чех сәйәсмәндәре буласаҡ Чехословакияның яике концепцияһын эшләй: Т. Масарик бойондороҡһоҙ Чехословакия яҡлы була, К. Крамарж Рәсәй императоры эгидаһы аҫтында славян дәүләтенең барлыҡҡа килеүенә ышана.\nИке һуғыш араһындағы осорҙаҮҙгәртергә\nШулай уҡ ҡарағыҙ: История Чехословакии\nЧехословакияның ике һуғыш араһында картаһында Словакия\n1918 йылдың 28 октябрендә Прага ҡалаһында Чехословакия Республикаһы төҙөү тураһында иғлан ителә. 1918 йылдың 30 октябрендә Турчанский Изге Мартинда Словак милли советы словак халҡының үҙбилдәләнешенә хоҡуҡ һәм чехтар һәм словактар дәүләтен таныу тураһында Декларация ҡабул итә. Венгр хөкүмәте словактарға автономия вәғәҙә итеп, Словакияны үҙ дәүләте составында һаҡларға тырыша. 7 декабрҙә Словакия эштәре буйынса тулы вәкәләтле министр тәғәйенләнә, ул Жилинала урынлаша. Пресбургты чехословак ғәскәрҙәре биләп алғандан һуң (венгрса Пожонь) 1918 йылдың 31 декабрендә ҡала рәсми рәүештә Братислава тип атала, һәм Словакияның баш ҡалаһына әйләнә. Шул уҡ йылда Чехословакияла 8-сәғәтлек эш көнө ҡуйыла. 1919 йылдың ғинуарында чехословактар венгр ғәскәрҙәрен 1918 йылдың декабрендә Антанта ҡуйған демаркацион линияға ҡыҫырыҡлай. Венгрияла власҡа коммунистар килгәндән һуң 1919 йылдың 21 мартында Ҡыҙыл армия Словакияның өлөшөн биләй. Венгр ғәскәрҙәренең сигенеүе менән июнь аҙағында Словак Совет Республикаһы тарҡала, ул шул уҡ йылдың 19 июнендә Прешовта иғлан ителә. Венгрия менән сик 1920 йылда Трианон килешеүе менән төҙөлә, был Париж тыныслыҡ конференцияһында оҙайлы һөйләшеүҙәр һөҙөмтәһе була. Ипель йылғаһынан төньяҡҡа ҡарай Ноград территорияһы Чехословакияға күсә, ә комитаттың көньяҡ өлөшө Венгрия республикаһы составында ҡала.\nАвстро-Венгриянан Чехословакия яғына күскән Ноградт биләмәһе (Новоград)\nСловак ерҙәренең төньяғында Польшаға 1920 йылда 25 ауыл күсә.\nЧехословакияға Карпат аҫты Русе ҡушылғандан һуң, 1920 йылда һуңғыһының словак ерҙәре менән административ сиге билдәләнә. Югословакия менән сикте тәьмин итергә тейеш булған Чехословакиның Бургенланд коридорына дәғүәһе (Австрия һәм Венгрия ерҙәре), ҡәнәғәтләндерелмәй. Сиктәр билдәләнгәндән һуң Словакия территорияһы 1920 йылда 49 006 км² майҙан тәшкил итә һәм халҡы 2 998 244 кеше иҫәпләнә. 1930 йылда Словакияла 17,8 %, венгрҙар, 4,6 % немецтар, 3,7 % чехтар, 2,2 % йәһүдтәр, 2,9 % көнсығыш славяндар йәшәй. 1918 йылдан һуң Словакияға хәрбиҙәр, чиновниктар, уҡытыусылар, почта хеҙмәткәрҙәре, тимер юлсылар кеүек чехтар килә. Был осорҙа бер нисә чех партиялары берҙәм этник «чехословак милләте» концепцияһы барлығын раҫлай. Тел закондарында булмаған «чехословак теле» тураһында ҡарарҙар булған. Ғәмәлдә рәсми учреждениеларҙа словак теле ҡулланылған. 1927 йылда Словакия эштәре буйынса вәкәләтле министрлыҡ бөтөрөлә. 1928 йылда Моравия һәм Чехия миҫалында Словак өлкә идаралығы ойошторола. Чехословакияның һайлау системаһы дәүләт һәм муниципаль кимәлдә дөйөм һайлау хоҡуғына нигеҙләнә. 1918 йылда Словакияла иҡтисадты күләмле үҙгәртеп ҡороу, Венгриянан Чехияға ҡарай йүнәлеш алыу бара. 1875 йылда венгрҙар япҡан Словак матицаһы тергеҙелә. 1919 йылда Братиславала Коменский университетына нигеҙ һалына. 1926 йылда Братиславанан радио тапшырыуҙары башлана. 1938 йылда Кошице ҡалаһында юғары техник училищеһы асыла.\n1928 йылда Словакияла аграр көрсөк башлана. Уның артынан 1930 йылда сәнәғәт көрсөгө башлана, 1933 йылда ныҡ бөлгөнлөккә төшә. Был йылда 130 937 эшһеҙ теркәлә. Металлургия, металл, быяла, ҡағыҙ һәм текстиль тармаҡтары предприятиелары ябыла. 1922 йылдан 1937 йылға тиклем Словакиянан Чехияға ҡарағанда 7 тапҡыр артыҡ кеше күсеп китә. 1900 йылдан 1940 йылға тиклем Словакиянан барлығы 720 меңдән ашыу кеше күсеп китә. 1934 йылда ғына иҡтисад йәнләнә башлай, был өлөшләтә Германияла власҡа Гитлер килеү һәм оборона предприятиеларын үҫтереү менән бәйле. Словактар венгр реваншизмы алдында ҡурҡыу кисерә. Австрия һәм Венгрия сиктәрендә тимер бетондан нығытмалар төҙөлә. Мюнхен килешеүенән һуң 1938 йылдың 6 октябрендә Жилинала Глинков словак халыҡ партияһы башҡарма комитеты словак автономияһын иғлан итә. Чехословакия хөкүмәте автономияны танығандан һуң словак хөкүмәтен Йозеф Тисо етәкләй. Шул уҡ йылдың ноябрендә Чехословакия хөкүмәте Польшаға Словакияның төньяҡ өлөшөн һәм Силезияны бирә. Венгрия Словакияның бөтә территорияһының ҡушылыуын талап итә. 2 ноябрҙә Венала арбитраж Словакияның яңы сиктәрен раҫлай: Венгрияға 10 390 км² майҙан менән территория тапшырыла, унда 854 217 кеше, шул иҫәптән 270 меңдән ашыу словак йәшәй. Германия 1938 йылда Братислава районындағы Дунайҙың уң ярын оккупациялай.\nСловакия Республикаһы (1939—1945)Үҙгәртергә\nБратиславала Славин убаһында совет яугирҙәренә һәйкәл\n1939 йылдың 14 мартында словак сеймы Словакия Республикаһының суверенитетын иғлан итә. Республика 38 004 км² майҙанға эйә була, унда 2 655 053 кеше йәшәй. 1939 йылдың сентябрендә Польша оккупацияланғандан һуң төньяҡта һәм көнбайышта Словакия Германия менән, көньяҡта һәм көнсығышта Венгрия менән сиктәш була. Республиканы 27 дәүләт, шул иҫәптән 1939 йылда СССР таный. 1939 йылдың мартында Карпат аҫты Русенең оккупацияһы ваҡытында Венгрия армияһы Словакия сиген боҙа, һәм уның менән һуғышҡа инә, һуғыш бер нисә көн дауам итә. 1940 йылдың ноябрендә Словакия Тройство пактына ҡушыла. 1939 йылда словактар Польшаны оккупациялауҙа ҡатнаша (бының өсөн Словакия 1920 һәм 1938 йылдарҙа Польшаға ҡушылған ерҙәрен кире ҡайтарып ала), 1941 йылдың июненән СССР-ға ҡаршы һуғышта ҡатнаша. Совет-герман фронтында словак һалдаттары һәм офицерҙарының бер өлөшө даими совет яғына күсә. Чехтарҙың күбеһе Словакиянан сығарыла. 1942 йылдың 25 мартынан 20 октябренә тиклем 57 628 йәһүд Германия оккупациялаған территорияларҙағы нацист лагерҙарына ебәрелә. 13 500 йәһүдте депортациялау 1944 йылдың сентябренән 1945 йылдың мартындағы осорға тура килә. Уларҙың ун меңе һәләк була. Үҙәк Словакияла йәшәгән сиғандарҙы СС частары күпләп юҡ итә.\n1944 йылдың 29 авгусында президент Й.Тисо ризалығы менән илдең немец оккупацияһы башлана. Словак милли ихтилалы башлана, ул ике айҙан һуң баҫтырыла. Икенсе донъя һуғышында Словакия территорияһында хәрби хәрәкәттәр һигеҙ ай буйы дауам итә. 1944 йылдың сентябрендә совет армияһы Карпат аша күсә. Словакияның төньяҡ райондарын совет һәм Чехословакия ғәскәрҙәре, үҙәк һәм көнбайыш райондарын совет һәм румын ғәскәрҙәре азат итә. Словак ерендә 60 659 совет, 10 435 румын һәм 1-се Чехословакия армия корпусының 1736 яугире ерләнә. 1945 йылдың 4 апрелендә Братислава, 30 апрелдә Жилина азат ителә. Көнсығыш Словакиянан меңләгән кеше СССР лагерҙарына ебәрелә, уларҙың күбеһе һәләк була. 1945 йылда һуғыш тамамланғандан һуң Польша менән сик Мюнхен килешеүен төҙөгәнгә тиклем тергеҙелә. Чехословакия милли суды менән үлем язаһына хөкөм ителгән Й.Тисо 1947 йылдың апрелендә язалана.\nЧехословакия хөкүмәтенең 1945 йылдың яҙында Лондондан ҡайтыуы менән уның словак вәкилдәре чехтарҙан һәм словактарҙан торған тиң федерация ойошторолоуына өмөт бағлай. 1946 йылдың октябрендә 32 415 немец Германияла ебәрелә. 1938 йылда оккупацияланған Словакия территорияһында урынлашҡан венгрҙар, һуғыш тамамланғандан һуң сығарыла. Чехословакия һәм Венгрия тарафынан 1946 йылда төҙөлгән халыҡ менән алмашыу тураһында килешеү буйынса, Словакиянан 74 мең венгр Венгрияға күсеп йәшәй һәм 73 мең словак Венгриянан Словакияға күсә. 44 мең венгр мәжбүри немец эшселәрен алыштырыу өсөн чех Пограничьеһына күсерелә. 326 697 венгр үҙен словак тип таный, һәм гражданлыҡ хоҡуғы һәм эшләү мөмкинлеге ала. 1948 йылдан һуң, уларҙың күбеһе венгр милләтен тергеҙә. 1946 йылда парламент һайлауҙарында Демократик партия еңә, ул Словак милли советы 63 урын ала. 31 урын КПС, Хеҙмәт партияһы 6 урын биләй. Илдең чех өлөшө яғында Коммунистар партияһы еңгәнлектән һәм дөйөм алғанда республика буйынса 38% биләгәнлектән, ул власҡа килә. Һөҙөмтәлә, ил СССР-ҙың сираттағы сателлиты була. 1947 йылда Чехословакияның Маршалл планына ҡушылырға ниәте СССР яғынан ҡаршылыҡҡа һәм блокировкаға юлыға.\n1948 йылдың февралендә коммунист булмаған министрҙар отставкаға китә, президент Э. Бенеш коммунистар өҫтөнлөк иткән хөкүмәт ойоштора. 1945 йылда Чехословакия иҡтисадын национализациялау башлана. Һөнәрселәр предприятиелары дәүләт һәм коммуналь предприятиелар ҡулына күсә, ваҡлап һатыусылар предприятиелары дәүләт предприятиеларына һәм кооперативтар союзына күсә. Бөтә төр тиерлек ирекле һөнәрҙәр, шул иҫәптән адвокат конторалары бөтөрөлә. 1958 йылда 66,6 % ауыл хужалығы ерҙәре дәүләт һәм кооперативтар ҡулында була. «Ауыл байҙары» штраф язаһына тарттырыла, хеҙмәт лагерҙарына ебәрелә, ауылдарҙан ҡыуыла. Сиркәү милке тартып алына. Словак грек-католик сиркәүе 1950 йылда бөтөрөлә. Төрлө конфессияларҙың дин әһелдәре төрмәгә ебәрелә. 1948 йылдан 1960 йылдарға тиклем сәнәғәттә мәшғүл булғандар һаны ике тапҡыр тиерлек арта, 1980 йылда улар 800 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. Германия Демократик Республикаһы һәм Венгрия менән бер рәттән Чехословакия совет блогында иң алдынғы ил була, әммә был кимәл Словакияның үҙендә Чехословакияға ҡарағанда түбәнерәк була. СССР-ға йүнәлеш алған предприятиелар барлыҡҡа килә, СССР-ҙан файҙалы ҡаҙылмалар импортлана. Кошице ҡалаһында Көнсығыш словак металлургия комбинаты Словакияла иң ҙур предприятиеға әйләнә. Күпләп торлаҡ төҙөлөштәре алып барыла. Мәҙәниәт учреждениелары селтәре киңәйә. Братиславанан тыш башҡа ҡалаларҙа юғары уҡыу йорттары асыла. Һуғыштан һуңғы ваҡытта чехтар күҙаллауында халыҡтар бер бөтөнгә әүерелә, шуға күрә Словакияла айырым хәлдең кәрәклеге булмай.\nСловак һыуһаҡлағысы Орава Чехословакияның 10 кронаһында\nСталин үлгәндән һуң, Чехословакияла власть өсөн көрәш йәйелдерелә. Халыҡтың Көнбайыш менән шәхси һәм эшлекле бәйләнештәре, Югословияға туристик сәйәхәттәр, Азатлыҡ радиоһы, Америка тауышы, Би-би-си, Немец тулҡыны тапшырыуҙары, шулай уҡ Австрия телевидениеһы тапшырыуы социализмдың үҙенсәлекле булыуы тураһында ҡараштарҙы ҡаҡшата. Коммунистар партияһы «реформаторҙар» һәм «догматиктарға» бүленә. «Реформаторҙарҙың» илде либералләштереүгә арналған «Прага яҙы» тип аталған процесы 1968 йылдың 20 авгусынан 21-нә ҡарай төндә — "Дунай" операцияһы сиктәрендә өҙөлә. Венгрия, Болгария һәм Польша ғәскәрҙәре ярҙамында Советтар Союзы Чехословакияға бәреп инә һәм уны оккупациялай. Шул ваҡытта Словакияла 19 кеше һәләк була, йөҙләгән кеше яралана. Шул уҡ айҙа Мәскәүҙә һөйләшеүҙәрҙән һуң Чехословакия етәкселеге капитуляция яһай. Дәүләтте федералләштереү талабына яуап итеп 1969 йылдың 1 ғинуарында Чехословакия социалистик республикаһы ойошторола, ул Чехия һәм Словак социалистик республикаһынан тора. Уның башлығы булып словак Густав Гусак тора. Хәрби агрессиянан һуң эмиграцияның яңы ҙур тулҡыны башлана, башлыса квалификациялы белгестәр китә\nЧехословакияны «нормалләштереү» осоро — социализм принциптарына кире ҡайтыу башлана. Көнбайыш илдәренә сәйәхәт сикләнә, «ҡотҡо таратыусы» радиостанциялар баҫтырыла. 1970 йылда бер нисә закон ҡабул ителә, улар федератив дәүләтте үҙәкләштереүгә килтерә. Илдең сәйәси, иҡтисади, социаль тормошо торғонлоҡ хәлендә була.\nПрагала либераль реформалар үҙәге урынлашҡанлыҡтан, Словакияла нормалләштереү һиҙелерлек әҙ формала сағыла. Словакияла иҡтисади үҫеш илдең көнбайыш өлөшөнә ҡарағанда юғары була. Металлургия, химия һәм еңел сәнәғәт предприятиелары үҫешә, йөк автомобилдәре етештерелә, подшипниктар, төҙөлөш агрегаттары, гидравлик ҡорамалдар, танктар, бронемашиналар, ҡорал һәм боеприпастар производствоһы барлыҡҡа килә.\n1988 йылдың 28 мартында диндарҙар сиркәү азатлығы өсөн «янған шәмдәр демонстрацияһы» ойоштора. 1989 йылдың ноябрендә Прагала бәрхәт революция үтә. 1990 йылда федератив дәүләт атамаһын Чехословакия Федератив Республикаһы ала. 1991 йылдың июнендә совет ғәскәрҙәре Чехословакияны ҡалдыра. Был осорҙа «Европаға ҡайтыу» саҡырыуы киң тарала. Дәүләттең маҡсаттары булып Европа берләшмәһенә һәм НАТО блогына ҡушылыу тора. 1990—1993 йылдарҙа Словакия ауыр иҡтисади көрсөккә бата. Сәнәғәт етештереүе 1993 йылда 1989 йыл менән сағыштырғанда 1,5 тапҡырға тиерлек кәмей, тимер юл ташыуҙары көрсөккә тиклем кимәл менән сағыштырғанда 2 тапҡырға кәмей. 1993 йылда эшһеҙлек 368 095 кешегә етә. 1948 йылдан һуң национализацияланған йәки тартып алынған мөлкәт тергеҙелергә тейеш була. 1991—1992 йылдарҙа ваҡ предприятиеларҙың күп өлөшө приватизациялана. 1992—1994 йылдарҙа эре предприятиелар, шул иҫәптән фабрикалар, ҡунаҡханалар, универсаль магазиндар хосусилаштырыла. Парламент һайлауҙарында коммунистар 13,3 % ҡына тауыш йыя. Люстрация тураһында закон Чехословакияның Коммунистар партияһының элекке номенклатураһына дәүләттә биш йыл дауамында юғары вазифаларҙы биләүҙе тыя. 1992 йылда партияның Демократик Словакия өсөн хәрәкәт партияһы 37,7 % тауыш йыйып, еңеү яулай.\nБөйөк Моравия кенәзе Святополк скульптураһы, 2010 йылда Братислава үҙәгендә ҡуйыла\n1992 йылдың 17 июлендә Словак милли совет Словакия Республикаһының суверенитеты тураһында декларация ҡабул итә. 1992 йылдың 1 сентябрендә Словакия милли советы конституция ҡабул итә. 1992 йылдың 25 октябрендә Чехословакияның Федераль Йыйылышы федератив дәүләтте таратыу тураһында ҡарар ҡабул итә, ул 1992 йылдың 31 декабренә эшен туҡтата. Словакия Республикаһы Чехословакияның вариҫы сифатында 1993 йылда халыҡ-ара ойошмалар, шул иҫәптән ОБСЕ, Бөтә донъя банкы, Халыҡ-ара валюта фонды, 19 ғинуарҙан Берләшкән милләттәр ойошмаһы, июлдән Европа Советы ағзаһы була. Шул уҡ йылда Словакия тарҡалыусы Югославияның хәл-торошон нормалләштереү өсөн сапёр батальонын ебәрә. 1993 йылдың февраль айында Словакияның беренсе президенты итеп Михаил Ковач һайлана. Хосусилаштырыу барышында предприятиеларҙың күп өлөшө түбән хаҡҡа һатыла. Бер нисә йыл дауамында илдә үтә бай кешеләр ҡатламы барлыҡҡа килә, уларҙың байлығы миллиард крон менән иҫәпләнә. 1990-сы йылдар аҙағына эшһеҙҙәр һаны яҡынса 500 мең кеше тәшкил итә. 1998 йылда илдең эске тулайым продукт, эш хаҡын иҫәпкә алмағанда 1989 йыл кимәленә яҡынлаша. 1998 сентябрендә дәүләт бурысы 1994 йыл менән сағыштырғанда 2,8 тапҡырға арта һәм 11,9 миллиард доллар тәшкил итә.\n2004 йылдың 29 мартынан Словакия НАТО-ға, 2004 йылдың 1 майында — Европа берлегенә инә, 2007 йылдың 21 декабрендә Шенген зонаһына, 2009 йылдың 1 ғинуарынан — еврозонаға ҡушыла.\n↑ Мельников, Г. П.История культур славянских народов: Древность и средневековье.— ГАСК, 2003.— С.471.\n↑ Кишкин, Л. С. История литератур западных и южных славян — М.: Индрик, 1997. — Т. 1. — Б. 337.\n↑ Иностранная литература — Известия, 1993. — Б. 152.\n↑ Советская археология — Изд-во Академии наук СССР, 1985. — Т. 1—4. — Б. 153.\n↑ Артименко, И. И. Археология Украинской ССР: Первобытная археология — Наук. думка, 1985. — Б. 133.\n↑ Кухаренко, Ю. В. Археология Польши — Наука, 1969. — Б. 36.\n↑ Монгайт, А. Л. Археология Западной Европы — М.: Хайка, 1974. — Б. 50.\n↑ История Словакии, 2003, с. 33—34\n↑ Боспорские исследования — Крымское отделение института востоковедения НАН Украины, 2004. — Т. 6. — Б. 4.\n↑ Монгайт, А. Л. Археология Западной Европы — Хайка, 1974. — Б. 210.\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 11\n↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 Краткая история Чехословакии, 1988\n↑ Schmidt, Zoltán. Slovakia: Geographical and Historical Outline to the Excursion Guides of the 10th Congress of the Carpathian-Balkan Geological Association — Dionyz Stur's Geological Institute, 1973. — Б. 23.\n↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 История Словакии, 2003\n↑ История Словакии, 2003, с. 35—39\n↑ История Словакии, 2003, с. 39—45\n↑ Андрушкевич, Ю. П. 100 лучших мест Европы — М.: Эксмо, 2014. — Б. 91.\n↑ История Словакии, 2003, с. 45—54\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 36\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 37\n↑ История Словакии, 2003, с. 55—62, 64—71\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 54\n↑ Schmidt, Zoltán. Slovakia: Geographical and Historical Outline to the Excursion Guides of the 10th Congress of the Carpathian-Balkan Geological Association — Dionyz Stur's Geological Institute, 1973. — Б. 51.\n↑ История Словакии, 2003, с. 135\n↑ История Словакии, 2003, с. 112, 121, 133, 134\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 95\n↑ История Словакии, 2003, с. 143, 144, 146, 147, 149—152, 157, 168, 201—203\n↑ История Словакии, 2003, с. 163—165, 169, 170, 172, 173, 175—177, 180, 181, 183—185, 198, 200, 203\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 112\n↑ История Словакии, 2003, с. 186—190, 192—195\n↑ История Словакии, 2003, с. 208, 209, 211, 212, 215, 216, 221, 222, 224, 226, 228, 229\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 167\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 168, 170\n↑ История Словакии, 2003, с. 226, 227, 229, 235, 239, 247, 249, 251, 253, 259, 261, 281, 282\n↑ Серапионова, Е. П. Славяноведение // Документы чехословацкой внешней политики. Возникновение Чехословакии 1918 г — М.: Наука, 1997. — Т. 3. — Б. 106.\n↑ Варга, Е. С. Капитализм XX века — Гос. изд-во полит. лит-ры, 1961. — Б. 32.\n↑ Краткая история Чехословакии, 1988, с. 298\n↑ História SRo.// rtvs.org.Дата обращения 17 марта 2016.\n↑ История Словакии, 2003, с. 296, 299—304, 309—311\n↑ Социалистическая индустриализация стран народной демократии — Госпланиздат, 1960. — Б. 114.\n↑ Общественные науки за рубежом: Проблемы научного коммунизма — Академия наук СССР, 1979. — Б. 147.\n↑ История Великой Отечественной войны — Воен. изд-во Министерства обороны Союза ССР, 1962. — Т. 4. — Б. 314.\n↑ История Словакии, 2003, с. 317, 319—321, 325—327, 330, 332—334, 336—338\n↑ 50,0 50,1 История Словакии, 2003, с. 337, 339—341, 343—348\n↑ История Словакии, 2003, с. 349, 352—357, 358, 360, 361, 363—366\n↑ История Словакии, 2003, с. 362, 367—371\n↑ Премьер Словакии высказался против вступления Украины в НАТО. // lenta.ru. 17 март 2016 тикшерелгән.\nИстория Словакии / Под ред. Манновой, Элены. — М., 2003.\nКлеванский А. Х. и др. Краткая история Чехословакии — М.: Наука, 1988. — 576 б.\nИстория Чехословакии — М.: Наука, 1956—1960. — Т. 1—3.\nШумов С. А., Андреев А. Р. История Словакии. V—XX века: Документальное исследование — М.: Белый волк, 2000. — 296 б. — 5000 экз. — ISBN 5-93442-005-0.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Словакия_тарихы&oldid=1014205 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 6 март 2021 в 05:17\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:17 6 март 2021 үҙгәртелгән.


Стоматология ОРТСТОМ в Липецке | ул. Гагарина, д. 28\nАдрес: ул. Гагарина, д. 28, Район Правобережный


Дом быта, как добраться\n5м/с 1405 Обратная связь Вход | Регистрация\nДом быта, как доехать, адрес, телефон, сайт\nМосква, Свободы, 48 стр.1на карте\n1 остановка от метро Сходненская (еще варианты проезда)\nНомер этажа, офиса и др.:цокольный этаж\n+7 495 215 16 38\nКатегории: Услуги, Дом, мебель, интерьер, Реклама, полиграфия\nРубрики: Металлоремонт - мастерские, Клининговые компании и услуги, Пошив одежды, Обувные мастерские, Фото - студийная съемка\nДом быта, на карте, как добраться\nСходненская - 880 метров\nПарусный проезд - 210 метров\nУлица Свободы - 340 метров\nЗахарково - 470 метров\nБолее полная информация о транспортных привязках представлена на странице адреса Москва, Свободы, 48 стр.1\nСалон-ателье ул. Свободы, 48 стр.1\nКонтраст, сеть химчисток премиум-класса ул. Свободы, 42 270 метров\nБлеск на Свободы ул. Свободы, 42 270 метров\nBianca на Химкинском бульваре Химкинский бульвар, 7 350 метров\nДиана на Свободы ул. Свободы, 57 390 метров\nМастерская по ремонту одежды и обуви на Химкинском бульваре Химкинский бульвар, 13 480 метров\nДом быта Парусный проезд, 15 540 метров\nФабрика №19 на Свободы, 34 ул. Свободы, 34 570 метров\nДиана на Штурвальной Штурвальная ул., 3 стр.1 580 метров\nБашмачок на Химкинском бульваре Химкинский бульвар, 19 корп.3 640 метров\nБашмачок Химкинский бульвар, 19 корп.3 640 метров\nStarbox, сеть фотоматов Сходненская ул., 56 680 метров\nInstamat, сеть инстапринтеров Сходненская ул., 56 680 метров\nМелочи Жизни - Сходненская ул., 56 Сходненская ул., 56 680 метров\nBianca, сеть химчисток-прачечных Сходненская ул., 56 680 метров\nФотопроект - Сходненская, 56 Сходненская ул., 56 680 метров


Открытый урок в 4 классе по теме "Сифаат"\nИнфоурок › Начальные классы › Конспекты › Открытый урок в 4 классе по теме "Сифат"\nпо башкирскому языку в 4 классе\nУчитель башкирского языка Ситдикова Миляуша Завилевна\nМаҡсат: сифат тураһында дөйөм төшөнсә биреү, уның ниндәй һорауҙарға яуап булып килеүен аңлатыу, сифаттарҙың телмәрҙәге ролен билдәләү; уҡыусыларҙың диалогик телмәрен үҫтереү, фекерләү һәләтен арттырыу; Башҡортостанға, уның матурлығына һөйөү һәм ихтирам тойғоһо уятыу, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү.\nЙыһаҙландырыу: һүрәттәр, карточкалар, иллюстрациялар, фонояҙма, компьютер.\nБалалар бер-береһенә ҡарап йылмая, ҡул бирешеп сәләмләй.\nА) Сәләмләйем һауаны,\nБеҙҙе туйҙырған өсөн!\nБ) Дә-дә-дә - һөйләшәм башҡорт телендә\nӨфө тураһында нимәләр беләһегеҙ?\nУнда ниндәй иҫтәлекле урындар бар?\n(Дөрөҫ яуап биргән уҡыусы бер мәрәй ала).\nНимә ул исем?\nИсем һүҙ төркөмө ниндәй һорауҙарға яуап була?\nЯһалышы яғынан исемдәр ниндәй төрҙәргә бүленә?\n+ тамыр, яһалма, ҡушма, парлы исемдәр.\nНиндәй исемдәр уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәр тип атала?\nНимә ул эйәлек категорияһы?\nНимә ул хәбәрлек категорияһы?\nСтатистик парҙарҙа карточкалар менән эшләү\nИсемдәрҙе килештәр менән үҙгәртеү.\n(Таҡтала дөрөҫ яуаптар бирелә, уҡыусылар бер-береһенең эшен тикшерә, баһалай).\nМаҡсатты әйтеү, теманы билдәләү өсөн кроссворд сисеү.\n1. Атлай ҙа, атлай\nҺаман барып етә алмай\n2. Белем шишмәһе.\n3. Кескәй генә күҙ.\nБороно оҙон бигерәк,\nУның исемен яҙыу өсөн\n4. Үҙе үҫемлек, унан да моңло нәмә юҡ.\n5. Белем усағы.\n- Беҙҙең бөгөнгө дәрес “Сифаттар” темаһына бағышланасаҡ.\nСифат тураһында дөйөм төшөнсә биреү.\nУның менән яҡынан танышыу өсөн беҙ һеҙҙең менән ҡунаҡҡа барып ҡайтырбыҙ. (Матур өй һүрәте).\nҠарағыҙ әле, беҙ төрлө-төрлө, матур төҫтәргә буялған өй янына килеп еттек.\nӘ был өйҙә бына ниндәй матур, бөҙрә сәсле апай йәшәй. Уның исеме – Сифат апай.\n- Нимә менән шөғөлләнә икән Сифат апай?\nУның ҡулдары тылсымлы.\nЭйе, ысынлап та, ул нимәгә генә тотонмаһын, барыһы ла үҙенсә матурлана, йәнләнә.\nБына, мәҫәлән, ағас.\nСифат апай ағасҡа ҡулы менән тейеп алған ине, ағасты ниндәйгә әйләндерҙе?\n+ матур, йәшел, бейек, ҡуйы.\n- Ә был нимә?\n+ бәшмәк. Эйе, беҙ уның ниндәй бәшмәк икәнен белмәйбеҙ. Ә бына Сифат апай уны буяны ла, беҙ хәҙер уны таныйбыҙ. Ниндәй ул?\n+ ағыулы, ҡыҙыл.\n- Был нимә?\n+ еләк . Еләк ниндәйгә әйләнде.\n+ ҡыҙыл, тәмле, етлеккән.\n- Сифат апай нимәләрҙе матурланы, йәнләндерҙе?\n+ ағасты, бесәйҙе, бәшмәкте, еләкте.\n+ Бер һүҙ менән генә был һүҙҙәрҙе нимә тип әйтергә була?\n+ Исем (предмет)\nПредметтың билдәһен аңлатҡан һүҙҙәр сифат тип атала.\nУл ниндәй? ҡайһы? ҡайҙағы? ҡасанғы? Һорауҙарының береһенә яуап бирә.\nҠағиҙәне дәреслектән уҡыу.\nСифаттарҙың телмәрҙәге роле.\nСағыштырып уҡыу өсөн ике текст бирелә.\n1.Таң ергә нурҙарын һипте\nКүл өҫтөнән томан күтәрелде.\nТалдар күлгә баштарын эйҙеләр.\nСәскәләр ысыҡта йыуындылар.\nТаң атты. Көн башланды.\n2.Таң ергә алһыу нурҙарын һипте.\nКүл өҫтөнән ап-аҡ томан күтәрелде. Бөҙрә талдар зәңгәр күлгә баштарын эйҙеләр.\nАл, зәңгәр, һары сәскәләр ысыҡта йыуындылар.\nАлһыу таң атты. Матур көн башланды\n- Ҡайһы текст һеҙгә нығыраҡ оҡшаны?\n- Сифаттар беҙҙең телмәребеҙҙе матурлайҙар, тулыландыралар, йәнләндерәләр.\nТексты уҡығыҙ, сифаттарҙы үҙҙәре бәйләнеп килгән исемдәр менән яҙып алығыҙ.\nБашҡорт телендә род төшөнсәһе юҡлығын асыҡлау.\nүҙбәйләнештәрҙе руссаға тәржемә итеү.\nА ҡ ҡар – бел й с снег\nҠара ер – черн земля\nТүңәрәк күл –кругл озеро\nРус һәм башҡорт телендәге сифаттар нимә менән айырылалар?\n- Башҡорт телендәге сифат исем алдында торғанда һис үҙгәрмәй. Исем үҙгәрә, ә сифат үҙгәрмәй.\nМәҫәлән: ҡыҙыл ҡәләмдәр, ҡыҙыл ҡәләмгә.\nМиҫалдарға ҡарап рус һәм башҡорт телдәрендә сифаттарҙың айырмаһын әйтегеҙ.\nГолубой цвет - зәңгәр төҫ\nГолубое небо - зәңгәр күк\nГолубая лента - зәңгәр таҫма\nГолубые карандаши - зәңгәр ҡәләмдәр\nГолубой ленты - зәңгәр таҫманың\nВ голубом небе - зәңгәр күктә.\nДиалогик телмәрҙе үҫтереү.\nУрманда ниндәй ағастар үҫә?\nНиндәй ағастар һәр саҡ йәшел кейемдә?\nНиндәй ҡоштар, йәнлектәр йәшәй?\nСхема буйынса һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр төҙөү.\nИң яҡшы тип табылған һөйләмдәрҙе дәфтәргә яҙыу.\nТәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, әңгәмә.\nУҡыусылар, әй6әгеҙ урмандың саф һауаһын һулайыҡ. Һаумы, алтын ҡояшым! (Ҡулдарын өҫкә күтәреп түңәрәк яһайҙар). Һаумы, зәп-зәңгәр күгем! (Ҡулдарын болғайҙар). Һаумы урманым! Иҫәнме һин, елкәйем! Барығыҙҙы сәләмләйем!\nУҡыусылар, беҙҙең Борай районында ниндәй ҙур, матур йылға бар?\n(Танып йылғаһын һүрәтләгән иллюстрациялар күрһәтеү).\nТанып йылғаһы ниндәй урында урынлашҡан?\nУл ҡайҙа ҡоя?\nКемдең Таныпта балыҡ тотҡаны бар?\nЙылғабыҙҙа ниндәй балыҡтар үрсей?\n- Уҡыусылар, яр буйында ниндәйҙер балыҡтар ята, уларҙы, мөғайын, браконьерҙар бик бәләкәйҙәр, тип ташлап киткәндәрҙер. Әйҙәгеҙ, балыҡтарҙы ҡотҡарайык. (Уҡытыусы рәт буйлап йөрөп, “балыҡтарҙы” тарата, уҡыусылар карточкаларҙың артына яҙылған һүҙҙәргә сифаттар уйлап әйтәләр. Айырым һүҙҙәрҙең руссаға тәржемәһе һорала).\nКөн, ямғыр, алма, тейен, шыршы, ҡар, ат, еләк, ҡош, сәскә, айыу.\n- Балыҡтарҙы “ҡотҡарҙыҡ”.\nТормошта ла, тик яҡшылыҡ ҡына эшләргә тырышығыҙ!\nМәҡәлдәр өҫтөндә эшләү.\nСифаттарҙы табыу, мәҡәлдәрҙең мәғәнәһен асыҡлау.\nА) Иң татлы тел-туған тел,\nИнәм һөйләп торған тел.\nБ) Тәмле тел балдан татлы.\n- Донъяла һәр кемгә ҡәҙерлеһе – үҙ туған теле.\nҮҙ туған теле барҙың үҙ туған рухы бар. Әсә телендә кеше донъяны, донъя матурлығын белә башлай. Уй күрке – тел, тел күрке – һүҙ. Һүҙе яғымлының үҙе лә яғымлы, теле матурҙың күңеле лә матур. Тыуған иле, туған халҡы, туған теле булған кеше мең бәхетле.\nБөгөн дәрестә нимәләр белдегеҙ?\nVI. Баҙһалау. Актив ҡатнашҡандар билдәләнә.\n- Ә хәҙер бер-беребеҙгә ҡарап йылмаябыҙ һәм хәйерле көндәр теләйбеҙ.\n- Дәресебеҙ тамам.\nНомер материала: ДВ-055236


Неуробекс Нео №30, капс.\nНеуробекс Нео №30 Перед применением лекарственного препарата следует обязательно проконсультирова..\n2130 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702173\n1963 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702003\nНейромультивит №20, табл.\nНейромультивит №20 Перед применением лекарственного препарата следует обязательно проконсультиров..\n2060 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702102\nМагне В6 №50, Перед применением лекарственного препарата следует обязательно проконсультироваться..\n2537 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702589\nЦентрум Сильвер №30, табл.\n2895 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702954\nНикотиновая кислота 1%, 1 мл, №10, амп.\n311 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170317\n2912 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1702971\nМагнерот 500 мг, №20, табл.\n1333 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1701360\nИнструкция по медицинскому применению лекарственного средства Магне B6® Премиум &..\n3941 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1704021\nМагне В6 Премиум №30, табл., покрытые оболочкой\n1772 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 1701808\nКомплигам В 2 мл, №5, р-р д/и\nУТВЕРЖДЕНА Приказом председателя Комитета контроля медицинской и фармацевтической деятель..\nГексавит №50, драже\n145 〒 Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170Notice: Undefined index: city in /var/www/v-3600/data/www/europharma.kz/vqmod/vqcache/vq2-catalog_view_theme_start_template_product_category.tpl on line 170148


Автор: Екип Varna24.bg 17:11 / 18.05.2021 Коментари (0) 468\nСряда, 19.05.2021 г.:\nВ периода 17.05.2021 - 19.05.2021 от 08:30 ч. до 16:30 ч., поради извършване на неотложни ремонтни дейности на съоръженията за доставка на електроенергия, са възможни смущения на електрозахранването в района на: гр. Долни чифлик – ул. Бор, ул. Детелина, ул. Еделвайс, ул. Иглика, ул. Лонгоз, ул. Кокиче, ул. Синчец, ул. Явор, ул. Армейска, ул. Батак, ул. Волга, ул. Марица, ул. Ропотамо, ул. Русе, ул. Тича, ул. Нишава, ул. Росица, ул. Янтра, ул. Въча, ул. Струма, ул. Бръшлян, ул. Рила, ул. Шипка, ул. Божур, ул. 23 септември, ул. Детелина, ул. Роза, ул. Ясен. гр. Вълчи дол – ул. Вапцаров, ул. Васил Левски, ул. Бузлуджа, ул. Добруджа, ул. Георги Димитров, ул. Гео Милев, ул. Радецки, ул. Тодор Каблешков, ул. Урожай, ул. Алеко Константинов, ул. Лиляна Димитрова, ул. Скобелев, ул. Стефан Караджа, ул. Христо Смирненски, ул. Иван Вазов, ул. Любен Каравелов, ул. Оборище, ул. Александър Стамболийски, ул. Кирил и Методий, ул. Родопи, ул. Шипка, ул. Трети март, ул. Жечка Карамфилова, ул. Стара планина, ул. Тунджа. гр. Девня – бул. Съединение, ул. Иван Вазов, ул. Лозарска, ул. Оборище, ул. Пирин, ул. Първи май, ул. Плиска, ул. Христо Ботев, ул. Шипка, у� �. Янтра, ул. Рила, ул. Славянска, ул. Украйна, ул. Химик, ул. Дружба, ул. Базилика, ул. Райко Даскалов, ул. Батак, ул. Бузлуджа, ул. Просвета, ул. Акация, ул. Мадара, ул. Преслав, ул. Средец, ул. Струма, ул. Здравец, ул. Фронтоваци, ул. Димитър Полянов, ул. Георги Раковски, ул. Искър, ул. Климент Охридски, ул. Бачо Киро, ул. Отец Паисий, ул. Марица, ул. Пирин, ул. Патлейна Гр. Дългопол – ул. Антон Иванов, ул. Георги Бенковски, ул. Георги Петлешев, ул. Иван Вазов, ул. Марщал Феодор Толбухин, ул. Никола Вапцаров, ул. Хан Тервел, ул. Христо Ботев, ул. Стефан Караджа, ул. Хад жи Димитър, ул. Любен Каравелов, ул. Цар Самуил, ул. Здравко Бомбов, ул. Георги Димитров, ул. Христо Михайлов, ул. Гео Милев, ул. Димчо Дебелянов, ул. Митко Палаузов, ул. Пейо Яворов, ул. Петко Цонев, ул. Христо Ясенов, ул. Цар. Борис, ул. Цар Симеон. гр. Провадия – ул. Стефан Шишков, ул. Христо Илиев Коев, ул. Теменуга, ул. Стефан Караджа, ул. Цар освободител, ул. Александър Стамболийски, ул. Георги Кирков, ул. Драгоман, ул. Дунав, ул. Опълченска, ул. Софроний Врачански, ул. Рада Илиева, ул. Георги Димитров, ул. Желез Йорданов, ул. Иван Аксаков, ул. Матей Стоянов , ул. Сан Стефано, ул. Цоньо Тодоров, ул. Али Емурлов, ул. Димитър Грънчаров, ул. Солун, ул. Тодор Илиев, ул. Трети февруари, ул. Янко Сакъзов, ул. Кирил Радев, ул. Иван Аксаков, ул. Рила, ул. Петко Шидеров, ул. Иван Вазов, ул. Отец Паисий, ул. Свети Свети Кирил и Методий, ул. Александър Стамболийски, ул. Овеч, ул. Хан Аспарух, ул. Христо Ганчев, ул. Димитър Грънчаров, ул. Ивайло, ул. Никола Калипетровски, ул. Шипка, ул. Юрий Венелин, ул. Генерал Манзей, ул. Дунав, ул. Средна гора, ул. Васил Коларов, ул. Стефан Караджа, ул. Север, ул. Москва. гр. Аксаково – ул. Здравец , ул. Нанко Недев, ул. Петър Маринов, ул. Цанко Церковски, ул. Капитан Петко Войвода, ул. Надежда, ул. Панайот Хитов, ул. Слави Дончев, ул. Батова, ул. Георги Петлешев, ул. Ивайло, ул. Момина Сълза, ул. Мъглиж, ул. Кокиче, ул. Роза, ул. Трепетлика, ул. Марциана, ул. Йордан Енчев, ул. Георги Кондолов, ул. Чайка, ул. Орлово гнездо, ул. Боряна, ул. Албена, ул. Тракия, ул. Велико Димитров, ул. Детелина Минчева, ул. Митко Палаузов, ул. Побити камъни. гр. Белослав – ул. Паисий Хилендарски, ул. Пею Яворов, ул. Христо Ботев, ул. Трети март, ул. Дръзки, ул. Стара планина, ул. Ча� �ка, ул. Стадиона, ул. Черно море, ул. Иван Вазов, ул. Свети Свети Кирил и Методий, ул. Христо Ботев, ул. Сан Стефано, ул. Крушево, ул. Асен Златаров, ул. Васил Левски, ул. Димитър Ватев, ул. Никола Вапцаров, ул. Георги Бенковски, ул. Валентина Терешкова, ул. Велико Търново, ул. Хаджи Димитър, ул. Авджи Сава, ул. Райко Даскалов, ул. Роза, кв. Младост – 1, 13, 16, 17, 18, 20, 21, 22. гр. Суворово – ул. Възраждане, ул. Брацигово, ул. Шипка, ул. Стефан Караджа, ул. Острата чешма, ул. Васил Левски, ул. Георги Раковски, ул. Иван Асен, ул. Любен Каравелов, ул. Цар Борис, ул. Цар Саму� �л, ул. Витоша, ул. Горски кладенец, ул. Пейо Яворов, ул. Райна Княгиня, ул. Пирин, ул. Средна гора, ул. Трети март, ул. Хаджи Димитър, ул. Цар Калоян, ул. Баба Тонка, ул. Бачо Киро, ул. Илю Войвода, ул. Поп Харитон, ул. Средна гора, ул. Стара планина, ул. Георги Бенковски, ул. Драган Стоянов, ул. Хан Аспарух, ул. Панагюрище, ул. Иван Вазов, ул. Захари Стоянов, ул. Васил Петлешков, ул. Перущица. с. Звездица, с. Здравец, с. Китка, с. Равна Гора, с. Любен Каравелово, с. Изворско, с. Войводино, с. Брестак, с. Бояна, с. Звънец, с. Ветрино, с. Изгрев, с. Чернево, с. Венелин, с. Пчелн� �к, с. Величково, с. Садово, с. Добрина, с. Долище, с. Орешак, с. Приселци, с. Бенковски, с. Близнаци, с. Болярци, с. Господиново, с. Ново Оряхово, с. Баново, с. Ботево, с. Засмяно, с. Езерово, с. Константиново, с. Крумово, с. Новаково, с. Радево, с. Припек, с. Слънчево, с. Страшимирово, с. Яребична, с. Арковна, с. Аспарухово, с. Белоградец, с. Блъсково, с. Бозвелийско, с. Бързица, с. Венчан, с. Венелин, с. Габърница, с. Генерал Киселово, с. Горен Чифлик, с. Градинарово, с. Гроздьово, с. Дебелец, с. Добрина, с. Доброплодно, с. Добротич, с. Дръндар, с. Есеница, с. Житница, с. Златин� �, с. Искър, с. Калиманци, с. Калоян, с. Камен дял, с. Караманите, с. Кипра, с. Китен, с. Комарево, с. Комунаре, с. Красимир, с. Левски, с. Лопушна, с. Манастир, с. Медовец, с. Метличина, с. Михалич, с. Млада гвардия, с. Момчилово, с. Невша, с. Неново, с. Неофит Рилски, с. Николаевка, с. Нова Шипка, с. Овчага, с. Падина, с. Петров дол, с. Поляците, с. Пчелник, с. Радан войвода, с. Разделна, с. Рояк, с. Сава, с. Синдел, с. Славейково, с. Снежина, с. Староселец, с. Страхил, с. Тръстиково, с. Храброво, с. Царевци, с. Чайка, с. Червенци, с. Черковна, с. Черноок, с. Щипско, с. Юнак, с. Ягнило. г р. Варна - м-ст Акчалар, м-ст Свети Никола, м-ст Горна Трака, м-ст Каракаш, м-ст Телевизионна кула, м-ст Евксиноград, м-ст Ваялар, м-ст Средна Трака, м-ст Абатко, м-ст Старите лозя, м-ст Ракитника, м-ст Боровец, м-ст Зеленика, м-ст Черноморец, м-ст Вилите, м-ст Прибой, м-ст Розмарин.\nВ периода 17.05.2021 - 19.05.2021 от 08:30 ч. до 16:30 ч., поради извършване на неотложни ремонтни дейности на съоръженията за доставка на електроенергия, са възможни смущения на електрозахранването в района на: гр. Варна, ул. Брегалница, ул. Генерал Кантарджиев, ул. Полковник Свещаров, ул. Тодор Димов, ул. Царевец, ул. Братя Бъкстоун, ул. Битоля, ул. Илинден, ул. Селиолу, ул. Арх. Дабко Дабков, ул. Д-р Басанович, ул. Евлоги Георгиев, ул. Дубровник, ул. Д-р Александър Недялков, ул. Васил Ставрев, ул. Ропотамо, ул. Св. Св. Кирил и Методий, ул. Света гора, ул. Станчо К� �ряков Войнов, ул. Дедеагач, ул. Драма, ул. Злетово, ул. Кирил Патриков, ул. Кичево, ул. Костур, ул. Марагидик, ул. Найчо Цанов, ул. Серес, ул. Чонгора, ул. Искър, ул. Места, ул. Ростов, ул. Василаки Пападопулу, ул. Д-р Николай Коларов, ул. Сирма Войвода, ул. Христо Динев, бул. Сливница 11, 149, 147, 131, ул. Секвоя, ул. Атанас Томов, ул. Донка Златева, ул. Калина, ул. Топола, ул. Трепетлика, ул. Цанко Дюстабанов, ул. Атанас Томов, ул. Гоце Делчев, ул. Д-р Петър Берон, ул. Екатерина Симитчиева, ул. Пенчо Славейков, ул. Петко Ю. Тодоров, ул. Бук, ул. Магнолия, ул. Скопие, ул. Велес, у л. Григор Парличев, ул. Щип, ул. Константин Величков, ул. Странджа, ул. Хаджи Димитър, ул. Отец Паисий, ул. Страхил Войвода, ул. Владая, ул. Георги Бърнев, ул.Григорий Цамблак, ул. Майор Минчо Димитриев, ул. Наум, ул. Тодор Влайков, ул. Хан Пресиян, ул. Цар Калоян, ул. Академик Методи Попов, ул. Георги Мамарчев, ул. Кракра, ул. Свети Иван Рилски, ул. Хайдут Сидер, ул. Дончо Ватаха, ул. Горазд, ул. Зограф, ул. Янко Карагяуров, ул. Мануш Войвода, ул. Ендрю Карнели,, ул. Константин Доганов, ул. Хан Тервел. Ул. Академик Фьодор Успенски, ул. Илю Войвода, ул. Никола Палауз� �в, ул. Панайот Медникаров, ул. Григорий Цамблак, ул. Густав Вайганд, ул. Хан Кардам, ул. Антон Страшимиров, ул. Владимир Димитров-Майстора, ул. Филип Тотю, ул. Д-р Анастасия Головина, ул. Д-р Басанович, ул. Студентска, ул. Мадара, ул. Георги Паскалев, ул. Димитър Икономов, ул. Дружба, ул. Елица, ул. Народен Юмрук, ул. Острава, ул. Рощок, ул. Тодор Бояджиев, ул. Подполковник Калитин, ул. Архитект Мирчев, ул. Батова, ул. Генерал Георги Попов, ул. Д-р Александър Недялков, ул. Железни врата, ул. Подвис, ул. Слави Дойчев, ул. Никола Козлев, ул. Д-р Анастасия Железкова, у л. Добри Войников, ул. Любен Каравелов, ул. Княз Николай Николаевич, ул. Найден Геров, ул. Драва Соболч, ул. Васил Кънчев, бул. Осми приморски полк 118, 120, ул. Мир, ул. Света Ирина, ул. Генерал Стефан Тошев, ул. Царевец, ул. Болград, ул. Клокотница, ул. Ангел Каралийчев, ул. Майка Тереза, ул. Ана Феликсова, ул. Петър Алипиев, ул. Иван Владиков, ул. Адмирал Грейг, ул. Южен Залив, ул. Средец, ул. Гривица, ул. Народни будители, ул. Мара Тасева, ул. Маркови кули, ул. Борис Кирякова, ул. Камчия, ул. Места, ул. Перник, ул. Васил Чолаков, ул. Албена, ул. Кастрица, ул. Пеню Пенев, ул. Христо Каварналиев, ул. Свети Георги, ул. Константин Павлов, ул. Свети Прокопий Варненски, ул. Свети Йоан Кръстител, ул. Обзор, ул. Йордан Йовков, ул. Иван Нивянин, ул. Ивац войвода, ул. Горски пътник, ул. Самарско знаме, ул. Хан Кубрат, ул. Елин Пелин, ул. Тихомир, ул. Академик Игор Курчатов, ул. Плевен, ул. Павел Милюков, ул. Райна Княгиня, ул. Гео Милев, ул. Фантазия, ул. Милосърдие, ул. Христо Смирненски, ул. Скопие, ул. Странджа, ул. Хаджи Димитър, ул. Пейо Яворов, ул. Дрин, ул. Дунавски лебед, ул. Осми март, ул. Струга, ул. Доброволци, ул. Еделвайс, ул. Зелен ика, ул. Иглика, ул. Люляк, ул. Нарцис, ул. Роза, ул. Тинтява, ул. Белите лилии, ул. Момина сълза, ул. Синчец, ул. Бял крем, ул. Зюмбюл. Ул. Карамфил, ул. Ружа, ул. Бяла мура, ул. Кестен, ул. Атанас Томов, ул. Чинар, ул. Васил Априлов, ул. Д-р Петър Берон, ул. Неофит Рилски, бул. Христо Смирненски, ул. Петко Стайнов, кв. Чайка – 65, 61, 62, 64, 63, 59, 60, 196, 62, 1, 2, 3, 4. Кв. Младост – 122, 123, 126, 127, 124, 128, 138, 141, 133, 136, 134, 160, 161, 156, 157, 158, 159, 129, 130, 131, 132, кв. Възраждане – 51, 53, 55, 6, 7, 9, 16, 17, 19, 18, 34, 35, 36, 54, 56, 57, 28, 29, 45, 58, 59, 60, 67, 68, 69, 70, кв. Владислав Варненчик – 407, 405, 303, 12, 3, 302, 14, 407, 408, 404, кв. Гала� �а, кв. Победа – 9, 10, 2, 3, 4, 5, 11, 12 .\nНа 19.05.2021 от 09:00 ч. до 16:00 ч., поради извършване на неотложни ремонтни дейности на съоръженията за доставка на електроенергия, ще бъде прекъснато електрозахранването в района на: гр. Варна, кв. Бриз, ул. Сирма Войвода, ул. 8-ма .


В Новосибирске начинаются весенние гидравлические испытания - 1nsk\nВ Новосибирске начинаются весенние гидравлические испытания\n06.05.2010 13:53 Поделиться:\nС 11 мая в Новосибирске начинаются\nвесенние гидравлические испытания теплосетей на плотность\nС 11 по 14 мая будут проведены гидравлические испытания на плотность зоны ТЭЦ-4:\nДзержинский район: по ул. Кропоткина, ул. Республиканской, ул. Авиастроителей, ул. Д.Давыдова.\nС 11 по 17 мая планируется провести работы по зоне ТЭЦ-5:\n— Железнодорожный район: по ул. 1905 года, ул. Бурлинской, ул. Нарымской, ул. Сибирской, ул. Советской, ул. Челюскинцев, ул. С. Шамшиных, ул. Шамшурина;\nС 11 по 12 мая будут проведены работы по зоне котельной НОК:\n— Кировский район: по ул. Оловозаводской, ул. 2-й Обогатительной, ул. Аникина, ул. С.Кожевникова, ул. Урманова, ул. Обогатительной, ул. 20 Партсъезда.\nС 17 по 21 мая гидравлические испытания на плотность будут проведены по зонам ТЭЦ-2 (левый берег), ТЭЦ-3 и Кировской районной котельной.\nС 17 по 19 мая планируется провести работы по зоне Калининской районной котельной – жилмассивы «Снегири», «Родники».\nС 24 по 28 мая будут проведены гидравлические испытания зоны ТЭЦ-2:\nВыставка «Автосиб 2010» — стань частью движения!\t Ученые разработали прибор для чтения мыслей


Баш ҡаланың коммуналь хеҙмәттәре ихаталарҙа комплекслы эш алып бара\nЙорт ҡыйыҡтары, тротуарҙар, подъездар һәм юлдар асфальтҡа тиклем таҙартыла. Бөгөн мәҫәлән, Өфөнөң Киров, Ленин, Октябрь һәм Совет райондарында эш ҡайнаны. Коммуналь хеҙмәттәр был көндәрҙә граждандарҙы автомобилдәрен ихатала ҡалдырмауын үтенә, сөнки транспорт саралары ҡарҙы сығарыуға ҡамасаулай.\nИбраһимов бульвары 25-се йорт алды ихатаһы төҙөлөш майҙанын хәтерләтә. Ҙур булмаған майҙанда ауыр техника мыжғый, махсус ялланған эвакуатор эште тотҡарлаусы автомобилдәрҙе күсерә. Планға ярашлы, ихата асфальтҡа тиклем ҡарҙан таҙартыла.\nЛәкин коммуналь хеҙмәттәрҙең был эшен оҡшатмаусылар ҙа табылды. Әйтерһең дә, ҡырылған ҡар өҫтәмә мәсьәләләр генә күтәрҙе. Бәлә ихаталағы соҡорҙарҙа тип аңлата йортта йәшәүсе Марат Гәрәев. Ҡала һәм район хакимиәтенә, торлаҡ-коммуналь хужалығына мөрәжәғәттәр һөҙөмтәһеҙ ҡала.\nМарат Гәрәев, Ибраһимов бульвары 25-се йортта йәшәүсе: «Улар беҙгә 2014 йылда уҡ ихатала асфальтты яңыртабыҙ тип вәғәҙәләгәйне, документтар ҡулда. Тик уларҙың файҙаһы ғына юҡ. Бына хәҙер ҡар таҙалаған булалар, ул нимә өсөн кәрәк? Экскаватор килтергәндәр, барыбер уның өсөн беҙгә түләргә. Тишектәрҙе ямаһалар яҡшыраҡ булыр ине».\nСоҡорҙар ҡар аҫтында ҡалһа ла, көҙ эшләнгән фотоларға ҡарап ихатаның танк полигонына оҡшағанына инанаһың. Был яҙ подъезд алдында барлыҡҡа килгән күләүек күлгә әйләнер тип тә хафалана фатир хужалары. Нишләптер асфальттан ҡырып алынған ҡар ихатанан сығарылыу урынына ошонда уҡ өйөп ҡуйыла.\nАртур Байбурин, Ибраһимов бульвары 25-се йортта йәшәүсе: «Минеңсә, был бөтөнләй халыҡҡа төкөрөп ҡарау! Бысраҡ ҡарҙы ихатала өйәләр, аҙаҡ ул иреп аға башлаяасаҡ. Беҙ нимә өсөн түләйбеҙ тип аптырарға ғына ҡала».\nСовет районының идарасы компанияһы вәкилдәре ҡарҙы ихатанан алып сығырға вәғәҙ итте. Улар шулай уҡ көндәр йылынғас ихаталағы асфальт ҡатламын яңыртыу мөмкинлектәрен табасағы тураһында ла хәбәр итте. Вәғәҙәләр был юлы үтәлерме, юҡмы, ваҡыт күрһәтер...


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "КИСКЕ ӨФӨ" АРБАҺЫ БАЙМАҠТА ҺӘМ... - 2017 - Мәҡәләләр\nҺәр миҙгелдең үҙ матурлығы. Әле генә йәй хозурлығына һоҡланып бөтә алмаһаҡ, әлеге сәйәхәттә алтын көҙ биҙәктәренә хайран булдыҡ. Архангел, Белорет, Әбйәлил, Баймаҡ райондары биләмәләрендәге тәбиғәт күренештәрен - әле урман-тау, әле һөҙәк битләүҙәр, әле йәм-йәшел ҡарағай-шыршы шырлығы, әле ҡыҙыллы-һарылы ҡайын-уҫаҡ сауҡалыҡтары, әле ялан-ҡыр булып китеп, күҙҙәрҙе һөйөндөрөүен ябай тел менән һөйләп бөтөп кенә лә булмаҫ.\nТәбиғәткә тамаша ҡылып та, ашығып, ашҡынып та беҙҙе көткән урынға - Баймаҡ районының Билал ауылына килеп еттек. Мәҙәниәт йорто алдында беҙҙе яҡты йөҙ менән ҡаршы алыусы китапханасы Райхана Булатова менән осрашыу булаһы урынға, мәктәпкә йүнәлдек. Шул арала бер автобусҡа тейәлеп, Баймаҡ ҡалаһы ағинәйҙәре лә килеп етте. Ҡалғандар - Һәмән, Өмөтбай, Күгиҙел, Таһир ауылы ағинәйҙәре, Билал ауылы халҡы, ауыл биләмәһе башлығы, китапханасылар, уҡытыусылар, юғары синыф уҡыусылары мәктәп алдында көтә ине. Гармун, ҡурай моңо аҫтында, ике рәткә теҙелгән балаларға сәләм биреп, мәктәп биләмәһенә үтәбеҙ. Болдорҙа мәктәптең ҡатын-ҡыҙ уҡытыусылары ансамбле башҡорт бейеүен башҡара. Сығыш тамамланыуға балаларҙың дәррәү тауышы яңғырай: "Беҙ башҡорт балалары! Беҙ башҡортса һөйләшәбеҙ!" Бөгөн интернет селтәрҙәрендә йәштәрҙең, балаларҙың был оранын йыш ишетәбеҙ. Әммә Билал мәктәбе уҡыусыларының ораны икенсерәк, үҙенсәлеклерәк яңғыраны: ошонда йыйылған ағинәйҙәр һәм аҡһаҡалдар уны йәш быуындың оло быуын алдындағы ант һүҙе һымағыраҡ ҡабул итте."Борсолмағыҙ, милләт киләсәге, башҡорт теле ышаныслы ҡулдарҙа!" тигәндәй яңғырап, күңелдәрҙе тулҡынландырҙы был оран.\nБалаларҙы сәләмләп, уларға бер нисә теләк еткергәндән һуң, ололар мәктәптең ҙур бер бүлмәһенә инеп урынлашты. Түңәрәк ҡорҙо ойоштороусы һәм алып барыусы Райхана Булатова һөйләшәсәк темаға матур итеп ишара яһаны: "Туған телебеҙ, уны киләһе быуындарға тапшырыу, һаҡлау, уның ҡулланыу даирәһен киңәйтеү тураһында һөйләшәбеҙ бөгөн, - тине ул. - Мәрйәм апай Бураҡаева бер сығышында былай тигәйне, бөгөн "Әҫәрҙәремде кем уҡыр?" тигән һәр шағир, яҙыусы; "Йырҙарымды кем тыңлар?" тигән һәр композитор, йырсы; "Тарихыбыҙ кемгә кәрәк булыр?" тигән һәр ғалим; "Республикабыҙ һаҡланмаһа, вазифаһыҙ ҡалмаммы?" тигән һәр етәксе, уҡытыусы, китапханасы, рәссам һәм башҡалар был туған телебеҙҙе һаҡлауға үҙ өлөшөн индерергә тейеш!" Артабан Өмөтбай мәктәбенең тарих уҡытыусыһы Айҙар Мәжитов, Билал ауылының хаҡлы ялдағы рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Илдүсә Әминева, балалар баҡсаһы мөдире Рима Мырҙина, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Люциә Даутова, Һәмән ауылы ағинәйе Ишһылыу Әминева, һәүәҫкәр композитор, уҡытыусы Вилюр Мәүлитов, Күгиҙел ауылы ветерандар советы, "Атайсал" клубы рәйесе Әхәт Урмантаевтар Сәғирә Кәримованың мауыҡтырғыс слайдтары һүрәтләнеше аҫтында бер-бер артлы телмәр тотто һәм уларҙың фекерен бик тос ҡына итеп ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Мәжит Заманов йомғаҡлап ҡуйҙы. Билалдарҙың "Киске Өфө", "Һаҡмар" гәзите журналистарын, район, биләмә ағинәйҙәрен һәм аҡһаҡалдарын халыҡты йыйып, туған тел уҡытыуға, халҡыбыҙҙың йолаларын тергеҙеүгә, тиңдәр араһында тиң булып йәшәүебеҙгә булышлыҡ итеүсе башҡа мәсьәләләргә арнап түңәрәк ҡор ойоштороп ебәреүе был төбәктә рухлы, ҡыйыу һәм аңлы кешеләр йәшәүен һәм уларҙың милләт, туған тел яҙмышына битараф булмауын күрһәтте.\nБилалдағы осрашыуҙан рухланып, артабан Бөрйән районына, Иҫке Собханғол ауылы мәҙәниәт йортонда үтәсәк сараға ашыҡтыҡ. Район ағинәйҙәре үҙҙәре эшләгән эшкә йомғаҡ яһарға, алдағы көндәргә бурыстар билдәләргә, үҙҙәрен борсоған мәсьәләләр буйынса һөйләшергә йыйылғайны. Тәүҙә сараға килгән халыҡты "Киске Өфө" гәзитенә яҙылып, бүләккә календарҙар алыу мөмкинлегенән файҙаланырға саҡырҙыҡ. Рәхмәт яуғырҙары, гәзитебеҙгә дәррәү яҙылдылар. Шунан мәҙәниәт йорто фойеһына ҡуйылған ҡул эштәре күргәҙмәһен ҡарап сыҡтыҡ. Нимә-нимә, ҡорама ҡорорға оҫта Бөрйән ағинәйҙәре. Бөрйән районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Рәшиҙә Ғиззәтуллина үҙе күптән шөғөлләнә был ҡул эше менән, ул ойошторған "Кәрәҙ" клубына халыҡ коллективы исеме лә бирелгән. Ағинәйҙәрҙе әүҙемләштереүҙә лә уға ошо шөғөлө ярҙамға килә, ауылдарҙа йөҙәрләгән ҡатын-ҡыҙҙы боронғо һөнәрҙе тергеҙеү эшенә ылыҡтырған. Әлеге көнгә райондың 21 ауылында уның тарафынан ҡорама буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрелгән. Сарала Рәшиҙә Хәй ҡыҙы ошо юҫыҡта башҡарылған эштәрен барланы.\n- Ағинәйҙәребеҙ республика кимәлендә ойошторолған "Селтәр", мөнәжәтселәр конкурстарында ла, милли кейем парадтарында ла әүҙем ҡатнашты, - тип һөйләп китте ул. - Был сараларҙа ҡатнашыу өсөн, әлбиттә, һинең әҙерлегең кәрәк. "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһына тупланыу беҙҙең районда ла һәр ағинәйҙең үҙ милли кейемен тектереүҙән башланды бит. Район мәҙәниәт бүлеге ярҙамы менән селтәр һәм ҡашмау эшләү буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрелде. Был йүнәлештә эшебеҙҙе дауам итәсәкбеҙ, сөнки 2020 йылда үтәсәк Бөтә донъя фольклориадаһы саралары беҙҙең Бөрйәнгә лә киләсәк бит. Ғөмүмән, милли асылыбыҙ өлгөләрен, онотолған йолаларыбыҙҙы ҡайтарыу буйынса күп эшләйһе бар әле. Һәм был бурыс бөгөн тап беҙҙең ағинәйҙәр иңенә һалынған. Үткән аҙнала бына Ҡолғанала Гөлсәсәк Вәлиева тарафынан "Һеҙҙә кейеҙ баҫалармы? Беҙҙә кейеҙ баҫалар!" исемле байрам ҡарарға насип булды. Мин унда нисәмә йыл район буйлап эҙләгәнемде таптым, тип әйтә алам: кейеҙҙе биҙәүсе серге тыштың һәр төрлөһөн, борондан ҡалғанын да, әле яңы әҙерләнгәнен дә, күрергә яҙҙы был байрамда. Афарин!\nЙола, тигәндән, ошо көндәрҙә күршеләремдең бәрәңге ҡаҙғанын күреп ҡалдым да, үҙебеҙ бала саҡта башҡарылған йоланы иҫкә төшөрөп, ҡойма аша: "Кәтмән! Кәтмән бирмәһәң, китмәм!"- тип ҡысҡырҙым. Баҡсалағы йәштәр аптырашып ҡалды минең был ҡылыҡҡа. Шул ваҡыт был ғаиләнең өләсәһе, 65 йәшлек Мәрйәм апай, теге йоланы иҫләп алды һәм итәгенә матур-матур бәрәңгеләрен йыйып алып, минең эргәгә ыңғайланы. Мин үҙ сиратымда уға ошо уңышты донъя именлегендә, йән тыныслығында, сәләмәтлектә, ғаилә бөтөнлөгөндә ашарға яҙһын, тигән теләктәр теләп, уның кәтмәнен ҡабул ҡылдым. Был күренешкә шаһит булған балаларҙың, моғайын, хәтерендә ҡалыр был йола, улар уны үҙ балаларына тапшырыр. Һәм тағы. Һәр бер хужабикәнең ҡулынан килә торған милли ризыҡтар әҙерләү, онотола төшкәндәренең ысулдарын тергеҙеү ҙә күҙ уңынан ысҡындырылмаһа ине. Ошо теләктән сығып, буҙа әҙерләү серҙәрен интернет аша ла, һәр кемгә күрһәтеп тә, бик күптәр менән бүлешә алдым."Нимә була ул шул буҙа тигәндәре? Эсеп ҡарайым әле!" - тигәндәр үҙҙәре хәҙер буҙа оҫталарына әйләнде...\nБөрйәндәрҙең ағинәйҙәр эшенә заманса бер яңылыҡ индереүе, йәғни Башҡорт википедияһында эшләргә волонтерҙар тәрбиәләүе, Бөрйән порталында район тураһында башҡорт телендә мәҡәләләр туплауы тураһында Байназар ауылынан килгән ағинәй Көнһылыу Ҡотлобаева һөйләне. Ул шулай уҡ, халыҡ дауаһы менән шөғөлләнеүсе булараҡ, райондың гүзәл заттарын халыҡ медицинаһы нигеҙҙәрен өйрәнергә саҡырҙы, был өлкәнең үтә лә ҡыҙыҡлы һәм файҙалы яҡтарын аңлатты. Сарала район хакимиәтенең кадрҙар һәм мәғлүмәт-аналитик эштәр бүлеге мөдире Марсель Ғүмәров, район имам-хатибы Рәсүл Мөхәмәтйәнов, "Киске Өфө" гәзитенең баш мөхәррире, республика "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Гөлфиә Янбаева, шағирә, райондың "Таң"гәзите журналисы Айһылыу Ғарифуллина сығыш яһаны, Бөрйән ағинәйҙәре башҡарған эштәрҙең тәрбиәүи әһәмиәтен юғары баһаланы.\nШулай итеп, меңәр саҡрым юлдар үтеп, республиканың төпкөл төбәгендәге сараларҙа ҡатнашып, әллә күпме ҡыҙыҡлы кешеләр, ваҡиғалар эсендә ҡайнап йөрөп, ылау башын ҡайтыуға ҡайырҙыҡ. Халыҡ араһына сығып, улар һулышын тойоп, күҙмә-күҙ ҡарап һөйләшеп алыу киләсәккә ышаныс та бирә кеүек. Әгәр ҙә шул халыҡ, баймаҡтар, әбйәлилдәр, бөрйәндәр, йылайырҙар, әлшәйҙәр һ.б. берҙәм булып ойошмаһа, милләт мәнфәғәте, милләт намыҫы, туған тел, йолаларыбыҙ, тип йән атмаһа, был ышаныс та булмаҫ ине. Бәхеткә күрә, ошондай ышанысты уятыусы милләттәштәребеҙ бар һәм булыр ҙа.\nЯҙылған: 03.10.17 | Ҡаралған: 866


Йылы һүҙ ҙә, йылы йорт та кәрәк » Башҡортостан гәзите\nЙылы һүҙ ҙә, йылы йорт та кәрәк\n6-10-2017, 00:11 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға\nМай айында Ирсай ауылында дәүләт ҡарамағында булмаған стационар пансионат эш башланы. Бында өлкән йәштәге һәм һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән граждандарға социаль хеҙмәт күрһәтелә.\nРеспубликала ғына түгел, Рәсәйҙә бындай проект тәүге тапҡыр тормошҡа ашырыла. Әгәр ул уңышлы эшләп китһә, киләсәктә республика буйынса тағы ла ошондай бер нисә пансионат төҙөләсәк.\nИрсай ауылындағы элекке балалар баҡсаһы 2012 йылдың 29 майында уҡ Башҡортостан Республикаһының дәүләт мөлкәте итеп теркәлә. 2013 йылда уға 16,4 миллион һумлыҡ капиталь ремонт үткәрелә. Ә шулай ҙа объектты сафҡа индереү өсөн “Ғаилә” халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге етәксеһе Иршат Хисаметдиновҡа йорт йыһаздары алыу, кер йыуыу, аш бүлмәһе, медицина һәм башҡа бүлмәләр өсөн кәрәк-яраҡ йүнләүгә өҫтәмә сығымдар талап ителә.\nБөгөн пансионатта 15 эш урыны булдырылған, йүнәлтмә менән граждандарҙы ҡабул итеү башланған. Әлегә унда ете кеше социаль хеҙмәтләндереү ҡарамағында. Шулай уҡ сентябрҙән түләүле урындарға урынлаштырыу бойомға ашырыла. Әйткәндәй, бындағы 25 урындың ун бише республика бюджеты иҫәбендә булһа, унауһы түләүле.\nБыл проект “Башҡортостан Республикаһы Мишкә районы Ирсай ауылында оло йәштәге һәм һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән граждандар өсөн стационар хеҙмәтләндергән дәүләт ҡарамағында булмаған пансионат” булараҡ Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы менән “Ғаилә” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең үҙ-ара килешеү нигеҙендә эшләнгән.\n– Беҙҙә ололарға бөтә уңайлыҡтар булдырылған, бер бүлмәлә берәр, икешәр кеше йәшәй. Туҡланыу яҡшы ойошторолған, – ти пансионат мөдире Алексей Йәмиҙәнов. – Һәр яҡлап иғтибар, ихтирам күрһәтергә тырышабыҙ. Оло кешеләр үҙҙәре лә хәлдәренән килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙа, баҡсала эшләргә ярата...


Инфо-центр Новости О временном ограничении движения транспорта во время проведения фестиваля "ВелоПобеда-2017"\nС целью обеспечения безопасности участников и гостей велосипедного фестиваля "ВелоПобеда-2017", который состоится 28 мая, с 12:00 до 13:30 будет временно ограничено движение всех видов транспортных средств по маршруту пр. Нахимова - пл. Лазарева - ул. Большая Морская - пл. Ушакова, по участку пр-та Генерала Острякова от ул. Гоголя до ТЦ "Океан", по ул. Маршала Бирюзова - ул. Николая Музыки - ул. 4-я Бастионная - пл. Ушакова - ул. Ленина.


Өфөлә аслыҡ акцияһы дауам итә\nБөгөнгә 150-ләп кеше ашауҙан тыйылған. Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, йәштәр ҡоро етәксеһе Фәнзил Әхмәтшин властәр Артур Иҙелбаев, Айрат Дилмөхәмәтовты, башҡа әүҙем кешеләрҙе эҙәрлекләүҙән туҡтаһалар, аслыҡ та туҡтаясаҡ тип белдерә.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетындағы хәлдәрҙән һуң Башҡорт йәштәре иттифағы башланғысы менән бер-нисә кеше аслыҡ иғлан иткәйне.\nАчлык чарасына кызлар да кушылды\nҠоролтай ултырышы үтәсәк 26 февраль алдынан Өфөлә бер-нисә абруйлы зыялының өйөнә барғандар, кемдәрендер милицияға шаһит сифатында саҡырғайнылар.\nҠоролтай рәйесе урынбаҫары, йәштәр ҡоро етәксеһе Фәнзил Әхмәтшин фекеренсә, был – алдан уйланылған аҙым. Хоҡуҡ һаҡлау органдары Башҡорттар ҡоролтайында бүленеш башланып сәйәси хәлдәр ҡырҡыулашыр тип шикләнгән, ошоға бәйле билдәле кешеләрҙе Ҡоролтай ултырышында ҡатнашыуҙан мәхрүм иткәндәр.\n"Азатлыҡ" радиоһы хәбәрсеһе Фәнзил Әхмәтшиндан Башҡорт йәштәре иттифағы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты тирәһендәге хәлдәр тураһында ҡыҙыҡһынды.\nФәнзил Әхмәтшин властәр Артур Иҙелбаев, Айрат Дилмөхәмәтовты, башҡа әүҙем кешеләрҙе эҙәрлекләүҙән туҡтаһалар, аслыҡ та туҡтаясаҡ тип белдерә. Һуңғы мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, бөгөнгә 150-ләп кеше ашауҙан тыйылған. Әммә уларҙың береһе лә уҡыу йәки эш ҡалдырмай, уҡыу урындарында һәм эштә асығалар. Талаптар Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығына яҙма рәүештә бирелгән, ти Фәнзил Әхмәтшин.


Банк убрир лайт. УБРиР и ВУЗ-банк встроили в интернет-банк Light функцию проверки контрагентов\nГлавнаяБанкБанк убрир лайт\nВсе / Интернет-банк для юридических лиц / Интернет-банк Light. Банк убрир лайт\nИнтернет-банк Light в Уфе / УБРиР\nИнтернет-банк Light в Челябинске / УБРиР\nИнтернет-банк Light в Краснодаре / УБРиР\nИнтернет-банк Light в Перми / УБРиР


Интернет селтәрендә ҡолап төшкән АН-2 самолетының видеоһы барлыҡҡа килде\nАвтор әйтеүенсә, был фажиғәгә тиклемге һуңғы кадрҙар. Бер аҙҙан һуң бәләкәй моторлы самолет Саверовка ауылы янында ҡолап төшә. Башҡортостандың «Лайт Эйр» компанияһына ҡараған «Кукурузник» Стәрлетамаҡтан күтәрелгәйне. Ул Ырымбур өлкәһендә нефть үткәргестәрҙе тикшереүгә йүнәлгән була. Бортта ике экипаж ағзаһынан тыш бер пассажир булған. Уларҙың өсөһө лә фажиғәлә һәләк булды. Әле авиаһәләкәт буйынса тикшереү эштәре бара.


18 июлдә Балговещен районында бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли мәктәбе үҙ эшен башланы."Система" хәйрә фонды тарафынан ойошторолған йәйге лагерҙа илдең төрлө төбәктәренән килгән уҡыусылар шөғөлләнә. Ҡыҙҙар һәм малайҙар үҙҙәре уйлап сығарған проекттарҙы тәжрибәле белгестәр ярҙамында киләсәктә тормошҡа ашырыу мөмкинлегенә эйә.\nАҡыллы баштарҙың йәйге каникулдар ваҡытында ла ял итергә ваҡыты юҡ. Булсаҡ нефтселәр ҡара алтынды икенсе ҡат эшкәртеү юлдарын барлай. Уҡыусылар менән ғалимдар, илдең юғары уҡыу йорттары белгестәре шөғөлләнә. Уҡыусылар алдында ҡуйылған мәсьәлә тәү ҡарашҡа хәл ителмәҫтәй күренһә лә, бер аҙҙан улар проблеманың асылына төшөнә. Ғилми мәктәптең экология тармағы бүлмәһендә ҡыҙыу бәхәс бара. Ҡыҙҙар һәм егеттәр ҙур аудитория алдында үҙҙәренең проекттарын яҡлай. Свердловск өлкәһенән килгән 8 синыф уҡыусылары үҙҙәре йәшәгән мөхитте таҙалыҡта һаҡлау өсөн халыҡты мәҙәни тәрбиәләргә кәрәк тигән фекерҙә. Юлиә Идякина, ғилми-мәғариф мәктәбе уҡыусыһы, Свердловск өлкәһе: «Беҙ Превоуральск ҡалаһынан килдек. Маҡсатыбыҙ ҡаланы сүп-сарҙан, тәү сиратта нефть ҡалдыҡтарынан таҙартыу. Акциялар, өмәләр үткәрергә, Хром табыусы заводты төҙөкләндерергә тигән тәҡдим менән килдек». Рәсәйҙә фәнни-ғәмәли мәктәп өсөн йыл эшләй. Быйыл алдынғы ҡарашлы уҡыусылар лагерын Башҡортостанға күсерергә ҡарар иткәндәр. Мәктәптә нефть химияһы һәм уны эшкәртеү, энергетика һәм экология йүнәлеше буйынса төрлө төбәктәрҙән килгән 150 бала шөғөлләнә. Уҡыусылар алдында илдең стартегик үҫешен билдәләү, тәбиғи мөхитте һаҡлап ҡалыу, 10 йылға иҫәпләнгән иҡтисади проекттар төҙөү кеүек еңел булмаған бурыстар ҡуйыла. Андрей Андрюшков, "киләсәккә лифт" мәғариф программалары департаменты етәксеһе: «Мәктәптә балалар алдында ҡуйылған мәсьәләләр бер көнлөк түгел, улар тиҫтә йылдарға иҫәпләнгән. Мәҫәлән 8-се класс уҡыусыһы теге йәки был һорауға бөгөн тотоноп, уны йылдар дауамында хәл итә. Мәктәпте, юғары уҡыу йортон тамамлағансы был һорау менән шөғөлләнә. Мәктәп балаларҙы алға ҡарап йәшәргә өйрәтә». Ике аҙнаға иҫәпләнгән программа сикттәрендә балалар нефть компаниялары заводтары, лабораторияларында булыу, ҡоролмалар менән яҡындан танышыу мөмкинлегенә эйә. Сығарылыш уҡыусылары иһә был проектта ҡатнашҡандан һуң уҡырға ҡайҙа барырға, тип баш ватмай.


Волга буйы — Башҡорт Википедияһы\n55° с. ш. 50° в. д.\nВолга буйы Викимилектә\nВолга буйы ҡалалары картала\nВолга буйы — киң мәғәнәлә — Волга буйы ағымына сиктәш булған барлыҡ территория. Йыш ҡына әлеге термин тар мәғәнәлә ҡулланыла — Волганың урта һәм түбәнге ағымына сиктәш булған һәм иҡтисади яҡтан уға тартылған территорияһы күҙ уңында тотола. Волга буйы сиктәрендә Волга буйы ҡалҡыулығы (уң яр) һәм Волга аръяғы (һул яр) айырылып тора. Тәбиғәт яғынан Волга буйына ҡайһы берҙә Волганың үрге ағымында булған райондарҙы ла индерәләр.\nҠасандыр Волга буйы Болғар, Ҡыпсаҡ далаһы, Алтын Урҙа һәм Русь составына ингән.\n3 Волга буйы федераль округы\n4 Волга-Вятка иҡтисади районы\n5 Волга буйы иҡтисади районы\n6 Волга буйы ҡалалары Ассоциацияһы\nҘур Совет Энциклопедияһында СССР-ҙың Европа өлөшөн иҡтисади яҡтан районлаштырыуҙа Волга буйы иҡтисад районы Волга буйы иҡтисади районы үҙ эсенә Ульяновск, Пенза, Куйбышев, Һарытау, Волгоград һәм Әстрәхан өлкәләрен, Татар һәм Ҡалмыҡ АССР-ын ала; шул уҡ ваҡытта тәүге өс өлкә һәм Татар АССР-ы, ғәҙәттә, Урта Волга буйына индерелә, ҡалғандары һәм Ҡалмыҡ АССР-ы — Түбәнге Волга буйына. Хәҙерге административ административ-территориаль бүленеше:\nУрта Волга буйы — Татарстан, Пенза, Ульяновск һәм Һамар өлкәләре;\nТүбәнге Волга буйы — Һарытау, Волгоград өлкәһе, Ҡалмыҡ республикаһы һәм Әстерхан өлкәһе.\nВолга буйы этнохоронимы: волжанин.\nШулай уҡ Волга йылғаһының бассейнын өс өлөшкә бүлеү күҙәтелә (Волга буйы бүленешенә тиң түгел): Үрге Волга, Урта Волга, Түбәнге Волга.\nРельефы тигеҙ, уйһыулыҡтар һәм ҡалҡыулыҡлы тигеҙлектәр өҫтөнлөк итә. Климаты — уртаса-континенталь. Йәйе йылы, июлдә уртаса айлыҡ һауа температураһы — +22°- 25°С; ҡыш бик һыуыҡ, ғинуарҙа һәм февралдә уртаса һауа температураһы — 10°-15°С. Төньяҡ өлөшөндә яуым-төшөмдөң уртаса йыллыҡ миҡдары 500—600 мм, көньяҡта — 200—300 мм. Тәбиғәт зоналары: ҡатнаш урман (Татарстан), урманлы дала (Татарстан (өлөшләтә), Һамар, Пенза, Ульяновск, Һарытау өлкәләре), дала (Һарытау (өлөшләтә.)\nҮҙ эсенә Урта Волга буйы төбәктәрен, Үҙәк Рәсәйҙең ҡайһы бер төбәктәрен (Мордва Республикаһы, Пенза өлкәһе), Урал буйы (Пермь крайы, Башҡортостан). Үҙәге —Түбәнге Новгород ҡалаһы. Округ Рәсәй федерацияһының территорияһының 6,08 % тәшкил итә. 2008 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны— 30 241 583 (21,4 % РФ); халыҡтың күпселеге — ҡала халҡы. Мәҫәлән, Һамар өлкәһендә 80 %, Рәсәй Федерацияһында (яҡынса 73 %).\nВолга-Вятка иҡтисади районы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУрта Волгала урынлашҡан. Район территорияһы көньяҡ-көнбайыштан төньяҡ-көнсығышҡа табан 1000 километрға һуҙылған һәм төрлө тәбиғәт зоналарында урынлашҡан: төньяҡ өлөшө — тайга урмандарында, көньяҡ — урманлы далаларҙа. Район Рәсәй Үҙәгендә урынлашҡан, Волга, Ока, Вятка йылғаларының суднолар йөрөү бассейнында, Үҙәк, Волга буйы, Урал һәм Төньяҡ райондары менән сиктәш һәм тығыҙ бәйләнештә. Халыҡ һаны — 7,5 млн кеше (2010).\nВолга буйы иҡтисади районы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТүбәнге Волгала урынлашҡан. Волга буйы территорияһының майҙаны 537,4 мең км², , халыҡ һаны 17 миллион кеше, халҡының тығыҙлығы — 25 кеше/км². Ҡала халҡының өлөшө, — 74 %. Волга буйы иҡтисади районына 94 ҡала, шул иҫәптән 3 миллионлы ҡала (Һамар, Ҡазан, Волгоград), 12 федерацияһы субъекты инә. Төньяҡта — Волга-Вятка районы, көньяҡта — Каспий диңгеҙе, көнсығышта — Урал районы һәм Ҡаҙағстан, көнбайышта — Үҙәк-Ҡара тупраҡлы район һәм Төньяҡ Кавказ менән сиктәш. Иҡтисади күсәре — Волга йылғаһы. Волга буйы иҡтисади районы үҙәге Һамарҙа урынлашҡан.\nВолга буйы ҡалалары Ассоциацияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1998 йылдың 27 октябрендә һамар ҡалаһында Волга буйындағы ете эре ҡалалар —Ҡазан, Түбәнге Новгород, Пенза,Һамар, Һарытау, Ульяновск, Чебоксар — етәкселәренең беренсе дөйөм йыйылышы үтте, йыйылышта Волга буйы ҡалалары Ассоциацияһы төҙөлөүе тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. 2000 йылдың февралендә Ассоциацияға — Йошкар-Ола, 2002 йылдың 1 ноябрендә уның рәттәрен — Әстерхан һәм Саранск, 2005 йылда — герой-ҡала Волгоград, 2009 йылда — Киров ҡалаһы тулыландырҙы. Әлеге ваҡытта Волга буйы ҡалалар ассоциацияһына 25 ҡала инә.\n2015 йылда Ассоциация составына Ижевск, Пермь, Өфө, Ырымбур, Тольятти, Арзамас, Балаков, Димитровград, Новокуйбышевск, Новочебоксарск, Сарапул, Стәрлетамаҡ һәм Сызрань ҡалалары инде. Ассоциация ҡалаларында өс миллиондан ашыу кеше йәшәй.\n↑ Поволжье. bse.sci-lib.com. 12 март 2018 тикшерелгән.\n↑ волжанин — Викисловарь (рус.). ru.wiktionary.org. 12 март 2018 тикшерелгән.(рус.). ru.wiktionary.org. 12 март 2018 тикшерелгән.\n↑ ВОЛЖАНИН Словарь Ушакова. ushakovdictionary.ru. 12 март 2018 тикшерелгән.\n↑ Ассоциация городов поволжья - Главная. agpsamara.ru. 12 март 2018 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Волга_буйы&oldid=1140973 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:38 6 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Аксессуары для неона в Дзержинском\nКупить недорого Короб пластиковый для гибкого неона 7х12мм, длина 1 метр в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить недорого Коннектор для гибкого неона 12х12мм, длина 20 см (без игл) в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить недорого Заглушка для гибкого неона 360 в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить недорого Разъем-иглы для соединения гибкого неона 360 в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить недорого Коннектор для соединения гибкого неона 12х26мм, длина 20 см в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить недорого Термоусадка прозрачная для гибкого неона, 35/17,5мм, длина 1м в Дзержинском. Адрес - Дзержинский, ул. Ленина, 13, служит пунктом выдачи, где Вы сможете получить товар или же выберете в корзине из списка доступных пунктов выдачи СДЕК....\nКупить Аксессуары для неона в Дзержинском


22 января, 09:48 Вход\nОперационная касса №8644/0655\nОперационная касса №8644/0655 Сбербанка России на карте Кытманова\nАлтайский край, г. Кытманово, ул. Советская, 26\nАлтайский край, г. Кытманово, ул. Пролетарская, 19а


Скидки до 30% на Джинсы в категории Sale! Madeleine\nСкидки до 30% на Джинсы в категории Sale! ПРОМОКОДЫ К ДРУГИМ МАГАЗИНАМ\nСкидки до 30% на Джинсы в категории Sale! в магазине Madeleine


Юҡҡа ғына "Йөҙ тапҡыр ишеткәнсе, бер тапҡыр күреүең арт ыҡ" тимәйҙәр шул. Был һүҙҙәр Жуковск ҡалаһында үткән "МАКС -\n2005" тип исемләнгән етенсе\nХалыҡ - ара авиация салонына ла тап килә, юҡҡа ғына уны әһә миәтлеге буйынса Фарнборо һәм Ле Бурженан һуң ҡуймайҙар бит. Сараны д онъя масштабындағы ваҡиғалар рәтенә индерергә була, һәм ул илебеҙ ҙең авиация сәнәғәте вәкилдәре өсөн күп кенә ҡыуаныслы минут тар алып килде.\nАвиасалонға килгән кешеләр һаны буйынса рекорд ҡуйылыуына н башлайыҡ - сарала ярты миллиондан артыҡ кеше ҡатнашты, ҡул\nтураһында әйтеп тә тораһы түгел. Уларҙың дөйөм хаҡы миллиар д долларҙан артып китә, һәм әйтелгән сумманың биштән бер өлөшө "Рособоро нэкспорт" һәм Һиндостандың "" корпорацияһы араһындағы контрактҡа тура килә. Ул һинд предприятиеларының береһендә уҡыу - күнекмәләр самолеты\nөсөн АЛ - 55И авиадвигателе етештереүгә ҡағыла. Төп башҡарыусы булып "Өфө моторҙар төҙөү берекмәһе" асыҡ акционерҙар йәмғиәте билдәлә нгән. Был\nконтрактҡа авиасалон эшләй башлағандың беренсе көнөндә үк ҡ ул ҡуйылды, унда Рәсәй Президенты Владимир Путин да ҡатнашты , һәм документ был көндөң сенсацияһына әүерелде.\nОшо сәбәпле ойошторолған матбуғат конференцияһында "УМПО"\nасыҡ акционерҙар йәмғиәте Юрий Пустовгаров әйтеүенсә, был контрак тҡа ҡул ҡуйыу Өфө мотор төҙөүселәре өсөн көтөлмәгән хәл булманы. Уға\nәҙерлек күптән бара ине. Һинд яғынан беҙгә бер нисә тапҡыр килделәр,\nбеҙҙең вәкилдәр ҙә Һиндостанға тиҫтәләрсә тапҡыр барып ҡайтты. Нисе к кенә\nбулмаһын, контракт масштабы тәьҫорат ҡалдырырлыҡ: башта 250\nдвигатель өсөн ҡорамалдар етештереләсәк, ә ғөмүмән алғанда, барлығы бе р мең авиация двигателе әҙерләү күҙ уңында тотола! Аҡсалата алғанд а был кәм тигәндә 200 миллион долларға тиң. Һәм тағы ла бер хәл ғорур лыҡ уятыуға лайыҡлы: Юрий Пустовгаровтың һүҙҙәренә ҡарағанда, бирелгән заказ\nпредприятиены алдағы 30 йылға эш менән тәьмин итте тигән һү ҙ, өҫтәүенә\nпартнер - предприятиеларға ла аҡса эшләргә мөмкинселек тыуа саҡ.\nКүргәҙмәлә ҡатнашыусылар араһында 40 илдән 654 фирма - эк спонент ҡатнашты: 520 - һе Рәсәй һәм БДБ илдәренән, 134 - сит илдәрҙ ән килгән. Бының өсөн күргәҙмә майҙандарының 30 мең квадрат метры файҙа ланды.\nБашҡортостандан авиасалонда авиатөҙөлөш өлкәһендә эшләүсе\nун предприятие ҡатнашты. Республика экспозицияһының дөйөм майҙа ны 60 квадрат метр тәшкил итте.\nАвиасалонда БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары Ник олай Пучнин етәкселегендә рәсми кешеләр делегацияһы ла булды . Күргәҙмәнең беҙҙең республикаға ҡағылған өлөшө менән Борис Бондаренко етәкселег ендәге БР Сауҙа - сәнәғәт палатаһы шөғөлләнде.\nБР Сауҙа - сәнәғәт палатаһы хеҙмәткәрҙәренең һүҙҙәренә ҡа рағанда, беҙҙең экспозиция ҙур популярлыҡ менән файҙалана. С ара барышында уның менән предприятие һәм фирмаларҙың 500 - ҙән ашыу вәкиле ҡыҙыҡһыныу\nбелдергән. АҠШ, Германия, Польша, Франция, Малайзия, Белору ссия, Үзбәкстан, Украина һәм башҡа илдәр менән килешеүҙәр булдырылған. Бер һү ҙ менән әйткәндә, етенсе "МАКСтың" һөҙөмтәләре менән ҡәнәғәт булыр ө сөн сәбәптәр етерлек.