BASAHON SA Afrikaans Albanian Armenian Bashkir Bicol Brazilian Sign Language Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Cibemba Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Español Estonian Ewe Finnish Ga Georgian Greenlandic Griego Guarani Haitian Creole Hapon Hebreo Hiligaynon Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Ingles Italian Sign Language Italiano Japanese Sign Language Kinyarwanda Kirghiz Koreano Kwanyama Latvian Luganda Mexican Sign Language Mixe New Zealand Sign Language Nicaraguan Sign Language Norwegian Nzema Oromo Ossetian Polish Polish Sign Language Portuguese Portuguese Sign Language Pranses Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Ruso Serbian Setswana Sidama Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sign Language Swahili Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tiv Tongan Tsonga Turkish Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zulu\nAN SARONG 25-anyos na daraga nagsurat: “Kan 1981 nagadan sa kanser an sakong kag-ampon na ina. An saiyang pagkagadan masakiton para sa sako asin sa nagin tugang kong lalaki huli sa pag-ampon sako. Desisiete anyos ako, asin an sakong tugang 11 anyos. Napungaw akong marhay sa saiya. Mantang tinokdoan ako na sia daa nasa langit, bueno, gusto ko nang maghugot tanganing makaibanan nia. Sia an sakong pinakamarahay na katood.”\nGaro baga bakong makatanosan na an kagadanan igwa nin kapangyarihan na kuanon an saro na saindong namomotan. Asin kun iyan mangyari, an pag-isip na nungka giraray na makakaolay, makakangisihan, o makukugos an saindong namomotan puwedeng magin pinakamasakit na tioson. An kolog na iyan dai basta-basta napapara paagi sa pagsabi saindo na an saindong namomotan yaon duman sa langit.\nAlagad, an Biblia nagtatao nin laen na marhay na paglaom. Siring sa naenot na niamong sinabi, an Kasuratan nagsasabi na posible na makaibahan giraray an saindong namomotan na nagadan sa harani nang ngapit, bakong sa dai midbid na langit kundi digdi mismo sa daga sa irarom nin matoninong, matanos na mga kamugtakan. Asin sa panahon na iyan an mga tawo magkakaigwa kan paglaom na magkamit nin sangkap na salud, asin dai na sinda noarin man magagadan. ‘Pero iyan bako nanggad na realistikong kaisipan!’ tibaad sabihon nin iba.\nAno an kaipuhan tanganing makombensir kamo na ini sarong seguradong paglaom? Tanganing maniwala sa sarong panuga, kaipuhan nindong makasierto na an saro na naggigibo kan panuga kapwa andam asin kayang otobon iyan. Siisay, kun siring, an nanunuga na an mga gadan mabubuhay liwat?\nKan tigsoli nin 31 C.E., si Jesu-Cristo mapusong nanuga: “Kun paanong an Ama minabangon kan mga gadan asin binubuhay sinda, binubuhay man kan Aki an mga boot niang buhayon. Dai kamo magngalas kaini, huli ta an oras maabot na an gabos na nasa mga lolobngan nin girumdoman makadadangog kan saiyang [ni Jesus] tingog asin maruluwas.” (Juan 5:21, 28, 29) Iyo, si Jesu-Cristo nanuga na an minilyon na gadan ngonyan mabubuhay liwat sa dagang ini asin magkakaigwa kan paglaom na magdanay dian sagkod lamang sa irarom nin matoninong, paraisong mga kamugtakan. (Lucas 23:43; Juan 3:16; 17:3; ikomparar an Salmo 37:29 asin Mateo 5:5.) Huling ginibo ni Jesus an panuga, puwede niatong ipamugtak na sia andam na otobon iyan. Alagad kaya daw niang gibohon iyan?\nMayo pang duwang taon pakagiboha kan panugang iyan, ipinaheling ni Jesus sa mapangyaring paagi na kapwa andam asin kaya niang gibohon an pagbuhay liwat.\n“Lazaro, Lumuwas Ka!”\nIdto makamomondong eksena. Grabe an kamatean ni Lazaro. An duwa niang tugang, si Maria asin Marta, nagpatogon ki Jesus, na nasa ibong kan Salog nin Jordan: “Kagurangnan, uya! an namomotan mo naghehelang.” (Juan 11:3) Aram ninda na namomotan ni Jesus si Lazaro. Bako daw na mamawoton ni Jesus na maheling an saiyang naghehelang na katood? Sa dai linalaoman, imbes na magduman tolos sa Betania, si Jesus nagdanay duman sa laog kan suminunod na duwang aldaw.—Juan 11:5, 6.\nNagadan si Lazaro dai nahaloy pakapadara kan mensahe manongod sa saiyang paghelang. Aram ni Jesus kun kasuarin nagadan si Lazaro, asin may katuyohan siang gibohon manongod kaiyan. Kan oras na sa katapustapusi nag-abot si Jesus sa Betania, an saiyang namomotan na katood apat na aldaw nang gadan. (Juan 11:17, 39) Mabubuhay pa daw liwat ni Jesus an saro na siring na kaiyan kahaloy na gadan?\nKan mabaretaan na nagdadangadang si Jesus, si Marta, sarong babaeng aktibo, nagdalagan paluwas sa pagsabat saiya. (Ikomparar an Lucas 10:38-42.) Napahiro an boot sa saiyang kamondoan, inasegurar sia ni Jesus: “An saimong tugang mabubuhay liwat.” Kan sabihon nia an saiyang pagtubod sa maabot na pagkabuhay liwat, si Jesus malinaw na nagsabi saiya: “Ako iyo an pagkabuhay liwat asin an buhay. An naggigibo nin pagtubod sa sako, minsan pa sia magadan, mabubuhay.”—Juan 11:20-25.\nPag-abot sa lolobngan, ipinagboot ni Jesus na haleon an gapong nakapipinto dian. Dangan, pakapamibi nin makosog, sia nagboot: “Lazaro, lumuwas ka!”—Juan 11:38-43.\nAn gabos nakatorohok sa lolobngan. Dangan, hale sa kadikloman, may sarong luminuwas. An saiyang mga bitis asin kamot nagagapos nin henerong sa gadan, asin an saiyang lalauogon napapatos nin podong. “Hubadi sia nindo asin palakawa,” an ipinagboot ni Jesus. An ultimong hinubad na benda naholog sa daga. Iyo, si Lazaro idto, an tawong apat na aldaw nang gadan!—Juan 11:44.\nTalaga daw na Nangyari Iyan?\nAn tala dapit sa pagbuhay liwat ki Lazaro iinaatubang sa Ebanghelyo ni Juan bilang makasaysayan na katunayan. Buhay na marhay an mga detalye tanganing sabihon na iyan saro sanang talinhaga. An pagkustion sa pagkamakasaysayan kaiyan pagkustion sa gabos na milagro sa Biblia, pati na an pagkabuhay liwat ni Jesu-Cristo mismo. Asin an pagpainda sa pagkabuhay liwat ni Jesus pagpainda sa Kristianong pagtubod sa kabilogan.—1 Corinto 15:13-15.\nSa aktuwal, kun inaako nindo an pag-eksister nin Dios, dai kamo maninigong magkaigwa nin problema na tumubod sa pagkabuhay liwat. Sa pag-ilustrar: An saro puwedeng irekord sa videotape an saiyang huring testamento, asin pagkagadan nia, garo man sana sia naheheling asin nadadangog kan saiyang mga paryentes asin katood mantang ipinaliliwanag nia kun paano aasikasohon an saiyang mga pagsadiri. Kaidtong sanggatos na taon na an nakaagi, an siring na bagay dai man lamang mahohonahona. Asin para sa ibang tawo na nag-iistar ngonyan sa puwerang mga lugar sa kinaban, an teknolohiya nin pagrekord sa video dai nanggad nasasabotan kaya garo baga iyan milagroso. Kun an sientipikong mga prinsipyo na inestablisar kan Kaglalang puwedeng gamiton kan mga tawo sa pagpaluwas liwat nin siring na naheheling asin nadadangog na eksena, dai daw kaya kan Kaglalang na gumibo nin orog pa kaiyan? Bako daw makatanosan, kun siring, na an Saro na naglalang kan buhay may kakayahan na lalangon liwat iyan?\nAn milagro sa pagkabuhay liwat ni Lazaro nakapaoorog sa pagtubod ki Jesus asin sa pagkabuhay liwat. (Juan 11:41, 42; 12:9-11, 17-19) Sa nakapahihirong paagi, ihinahayag man kaiyan an pagkaandam asin kamawotan ni Jehova asin kan saiyang Aki na gibohon an pagbuhay liwat.\n‘An Dios Magkakaigwa nin Pagkapungaw’\nAn reaksion ni Jesus sa pagkagadan ni Lazaro naghahayag kan kabootan nanggad kan Aki nin Dios. An saiyang odok na mga pagmate sa okasyon na ini malinaw na nagpaparisa kan saiyang makosog na kamawotan na buhayon liwat an mga gadan. Satong mababasa: “Si Maria ngani, kan pagdatong nia sa namumugtakan ni Jesus asin naheling sia, naglaob sa saiyang pamitisan, na nagsasabi sa saiya: ‘Kagurangnan, kun uya ka digdi, dai kutana nagadan an sakong tugang.’ Kaya, si Jesus, kan maheling nia siang nananangis asin an mga Judiong kairiba nia nagtatarangis, nag-agrangay sa espiritu asin napurisaw; asin sia nagsabi: ‘Saen sia nindo ibinugtak?’ Sinda nagsarabi sa saiya: ‘Kagurangnan, madia asin helinga.’ Si Jesus naghibi. Kaya an mga Judio nagsarabi: ‘Helinga, kun gurano an pagkamoot nia saiya!’”—Juan 11:32-36.\nAn odok sa pusong pagkaherak ni Jesus ipinaririsa digdi nin tolong termino: “nag-agrangay,” “napurisaw,” asin “naghibi.” An mga tataramon sa orihinal na lenguahe na ginamit sa pagsurat sa nakatataros sa boot na eksenang ini nagpaparisa na si Jesus naapektaran na marhay kan pagkagadan kan saiyang namomotan na katood na si Lazaro asin kan pakaheling sa tugang ni Lazaro na nananangis kaya an Saiyang mga mata napaluha. *\nAn pambihirang gayo iyo na may duwa nang binuhay liwat si Jesus. Asin lubos an saiyang intension na gibohon man iyan ki Lazaro. (Juan 11:11, 23, 25) Pero, sia “naghibi.” An pagbuhay liwat sa mga tawo, kun siring, bako sanang sarong trabaho para ki Jesus. An saiyang maboot asin odok na pagmate na naheling sa okasyon na ini malinaw na nagpapaheling kan saiyang makosog na kamawotan na paraon an mga danyos nin kagadanan.\nAn kabootan ni Jesus kan binubuhay liwat si Lazaro nagpabanaag kan saiyang makosog na kamawotan na paraon an mga danyos nin kagadanan\nMantang si Jesus an ‘eksaktong representasyon kan mismong naturalesa ni Jehova Dios,’ siring man sana an satong tamang laoman sa satong langitnon na Ama. (Hebreo 1:3) Dapit sa pagigin andam ni Jehova mismo na gibohon an pagbuhay liwat, an maimbod na tawong si Job nagsabi: “Kun an makosog na tawo magadan puwede pa daw siang mabuhay giraray? . . . Ika maapod, asin ako masimbag sa saimo. Para sa ginibo kan saimong mga kamot ika magkakaigwa nin pagkapungaw.” (Job 14:14, 15) Digdi an tataramon sa orihinal na lenguahe na trinadusir na “ika magkakaigwa nin pagkapungaw” nangangahulogan kan odok na paghidaw asin pagmawot nin Dios. (Genesis 31:30; Salmo 84:2) Malinaw nanggad, sierto na galagang hinahalat ni Jehova an pagbuhay liwat.\nTalaga daw na puwede niatong tubodon an panuga na pagkabuhay liwat? Iyo, mayong duwa-duwa na si Jehova asin an saiyang Aki parehong andam asin kayang otobon iyan. Ano an kahulogan kaini para sa saindo? Kamo may paglaom na makaibahan giraray an gadan nang mga namomotan digdi mismo sa daga pero sa irarom nin laen na gayong mga kamugtakan!\nSi Jehova Dios, na sa kapinonan ibinugtak an katawohan sa sarong magayon na tatamnan, nanuga na ibabalik an Paraiso sa dagang ini sa irarom kan pamamahala kan Saiyang langitnon na Kahadean sa mga kamot kan pinamuraway na ngonyan na si Jesu-Cristo. (Genesis 2:7-9; Mateo 6:10; Lucas 23:42, 43) Sa ibinalik na Paraisong iyan, an pamilya nin tawo magkakaigwa kan paglaom na magkamit nin buhay na daing katapusan, na talingkas sa gabos na kamatean asin helang. (Kapahayagan 21:1-4; ikomparar an Job 33:25; Isaias 35:5-7.) Mawawara na man an gabos na pagkaongis, pagpalaenlaen nin rasa, kadahasan nin mga nasyon, asin pan-aapi sa ekonomiya. Sa lininig na dagang iyan na bubuhayon liwat ni Jehova Dios an mga gadan paagi ki Jesu-Cristo.\nAn pagkabuhay liwat, basado sa pantubos na atang ni Cristo Jesus, magtatao nin kagayagayahan sa gabos na nasyon\nIyan ngonyan an paglaom kan Kristianang nasambitan sa kapinonan kan kabtang na ini. Nagkapirang taon pagkagadan kan saiyang ina, tinabangan sia kan mga Saksi ni Jehova na gumibo nin maingat na pag-adal sa Biblia. Nagigirumdoman nia: “Pakatapos na manodan an manongod sa paglaom na pagkabuhay liwat, naghibi ako. Makaoogmang maaraman na maheheling ko liwat an sakong ina.”\nKun an saindong puso naghihidaw man na maheling liwat an sarong namomotan, an mga Saksi ni Jehova maogmang magtatabang saindo na manodan kun paano nindo mismo isasapuso an seguradong paglaom na ini. Taano ta dai makipaghelingan sainda sa Kingdom Hall na harani saindo, o sumurat sa pinakaharaning adres na nalilista sa pahina 32.\n^ par. 20 An tataramon sa Griego na trinadusir na “nag-agrangay” hale sa sarong berbo (em·bri·maʹo·mai) na nagpaparisa na an saro makolog, o odok, na napahiro. An sarong iskolar sa Biblia nagsabi: “Digdi nangangahulogan sana iyan na an hararomon na emosyon nakapahiro ki Jesus kaya an dai mapogolan na pag-agrangay naggikan sa Saiyang puso.” An terminong trinadusir na “napurisaw” hale sa Griegong tataramon (ta·rasʹso) na nagpaparisa nin karibokan. Sono sa sarong leksikograpo, iyan nangangahulogan na “magcausa nin karibokan sa boot, . . . tawan nin grabeng kolog o kamondoan.” An terminong “naghibi” hale sa Griegong berbo (da·kryʹo) na an kahulogan “lumuha, tumangis nin silensio.”\nKan magadan an saiyang katood na si Lazaro, paano ipinaheling ni Jesus na kapwa andam asin kaya niang gibohon an pagbuhay liwat?\nTaano ta puwede niatong akoon bilang makasaysayan na katunayan an tala sa Biblia dapit sa pagkabuhay liwat ni Lazaro?\nPaano ihinahayag kan tala sa Juan kapitulo 11 an makosog na kamawotan ni Jesus na paraon an mga danyos nin kagadanan?\nAno an nagpapaheling na si Jehova Dios galagang hinahalat an pagbuhay liwat?\nMga Teksto na Nakararanga\nPaorootro, sa pagpaliwanag kun paano ninda napangganahan an saindang kamondoan, an maimbod na mga Kristiano nagsabi: “Togoti akong sabihon saimo an paborito kong teksto sa Biblia.” Kun kamo nagmomondo, puwedeng makatabang man saindo an nagkapirang tekstong ini.\n“Omawon logod . . . an Ama nin maboot na mga pagkaherak asin an Dios nin gabos na karangahan, na minaranga sa samo sa gabos niamong kasakitan.”—2 Corinto 1:3, 4.\n“Binibiklad mo an saimong kamot asin pinaninigoan an mawot nin lambang bagay na may buhay.”—Salmo 145:16.\n“Sia [an Dios] nagtalaan nin aldaw na katuyohan niang hokoman an ineerokan na daga sa katanosan paagi sa sarong lalaki na saiyang ninombrahan, asin sia nagtao nin garantiya sa gabos na tawo na binuhay nia sia liwat hale sa mga gadan.”—Gibo 17:31.\n“Ako—ako an Saro na nagraranga sa saindo.”—Isaias 51:12.\n“Siring sa sarong tawo na padagos na rinaranga kan saiya mismong ina, siring man sana na ako mismo padagos na magraranga saindo.”—Isaias 66:13.\n“Ini an karangahan ko sa sakong kamondoan, huli ta an saimong tataramon pinapagdanay akong buhay. Nagirumdoman ko an saimong mga paghokom poon sa panahon na daing katapusan, O Jehova, asin nakakanompong ako nin karangahan para sa sako. An saimong mamomoton na kabootan magin logod, tabi, karangahan sa sako, sono sa tataramon mo sa saimong lingkod.”—Salmo 119:50, 52, 76.\n“An oras maabot na an gabos na nasa mga lolobngan nin girumdoman makadadangog kan saiyang tingog asin maruluwas, idtong naggiribo nin marahay sa pagkabuhay liwat sa buhay.”—Juan 5:28, 29.


Andres Bonifacio - Wikipedia\nSi Andres Bonifacio y de Castro (Nobyembre 30, 1863 - Mayo 10, 1897), sarong rebolusyonaryong lider na nagmawot malungkas an Filipinas sa pananakop kan mga Kastila. Sa pagtogdas niya kan Katipunan naapod siyang "Ama ng Rebolusyon Pilipino."\nKaamayan kan saiyang buhayLiwaton\nAn mga magurang niya iyo sinda Santiago Bonifacio, sarong Tagalog, asin si Catalina de Castro, sarong Kastilang mestisa na tubong Zambales. Namundag siya sa Tondo, Manila. Nagadan sa tisis an ina niya kan taon 1881 asin an ama niya, na sarong cabeza de barangay, nagadan man pagsunod na taon. Huli kaini napiritan siyang magbutas sa pagklase ngane mabuhay niya an limang niyang mga tugang. Sinasabing si Bonifacio daa parabariwas nin mga payong asin abaniko.\nPero an totoo, siya nagtrabaho komo sarong escribiente asin ahente sa Fleming and Company, negosyong sadiri nin sarong Ingles. Dangan luminipat siya sa Fresnell and Company na sadiri nin sarong Aleman. Pareho ining duwang kompaniya nakabugtak sa Manila. Enot niyang naagom nag-ngangaran Monica na nagadan sa lepra (daot) asin sumunod iyo si Gregoria de Jesus, aki nin sarong mayaman na pamilya. Sinda ngani nagpakasal na pirit maski pa an magurang kan babae nagkokontra saiya. Kinasal sinda sa Simbahan kan Binondo.\nHero of the Philippine Revolution: Andres Bonifacio\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Andres_Bonifacio&oldid=229564"\nLast edited on 6 Abril 2022, at 06:24\nHuring binago an pahinang ini kaitong 6 Abril 2022, alas 06:24.


ALMA TSAPTER 24\nAng mga Lamanita nag-abot sa pakipaglaban kontra sa mga katawohan nin Diyos --- An mga Anti-Nephi-Lehies nag-orogma ki Cristo asin pinagbisita kan mga anghel --- Sinda nagpili na magsapo nin kagadanan kesa idepensa an saindang mga sadire --- Kadakul pang mga Lamanita an nagkabarag-o.\nAsin ini nangyaring naglipas na an mga Amalekita asin an mga Amulonita asin an mga Lamanita na yaraon sa kadagaan nin Amulon, asin man sa kadagaan nin Helam, asin idtong yaraon sa kadagaan nin Jerusalem, asin sa madaling sabi, yaraon sa gabos na kadagaan na nakapalibot, na dae nagkabarag-o asin dae ninda dinara an pangaran na Anti-Nephi-Lehi, pinurukaw kan mga Amalekita asin kan mga Amulonita na magka-aranggot kontra sa saindang mga katugangan.\n2 Asin an saindang pagka-anggot nagin grabeng gayo laban sainda, magin hanggan sa sinda nagpoon na magrebelde kontra sa saindang hade, grabeng gayo na sinda habo na na siya pa an saindang hade; kun kaya, sinda nagkarapot nin armas laban sa mga katawohan kan Anti-Nephi-Lehi.\n3 Ngonian iginawad kan hade an kahadean sa saiyang akeng lalake, asin saiya siyang pinag-apud sa pangaran na Anti-Nephi-Lehi.\n4 Asin an hade nagadan sa taon man sanang idto na an mga Lamanita nagpoon sa paghimo nin mga preparasyon para sa pakigiyera laban sa mga katawohan nin Diyos.\n5 Ngonian kan si Ammon asin an saiyang mga katugangan asin an gabos na nag-iriba saiya nahiling an mga preparasyon kan mga Lamanita sa pagdestroso kan saindang mga katugangan, sinda nagpaduman sa kadagaan nin Midian, asin duman si Ammon nakipaghilingan sa gabos niyang mga katugangan; asin magpoon duman sinda nagpaduman sa kadagaan nin Ishmael na tanganing magkaigwa nin sarong konseho kaiba ni Lamoni asin man kaiba an saiyang tugang na lalake na si Anti-Nephi-Lehi, na kun ano an saindang gigibohon sa pagdepensa kan saindang mga sadire kontra sa mga Lamanita.\n6 Ngonian mayo lamang ni sarong kalag sa kairibahan nin gabos na mga katawohan na nagkabarag-o na sa Kagurangnan na nagkagustong kumapot nin armas kontra sa saindang mga katugangan; Dae, sinda habo ngani na maghimo nin anuman na mga preparasyon para sa pakigiyera; iyo, asin man an saindang hade nagsugo sainda na sinda dae dapat.\n7 Ngonian, iyo ini an mga tataramon na saiyang pinagsabi sa mga katawohan manungod kaining bagay: Ako nagpapasalamat sa sakuyang Diyos, sakuyang namumutan na mga katawohan, na an satuyang mabanalong Diyos igwa nin karahayan na ipinadara sa satuyang mga katugangan, an mga Nephita, pasiring sa satuya na tanganing magbalangibog satuya, asin na kumbinsihon kita sa mga tradisyon kan satuyang mga maraot na ama.\n8 Asin hilnga, ako nagpapasalamat sa sakuyang mabanalon na Diyos na siya nanaohan satuya nin sarong parte kan saiyang Espiritu na tanganing magpalumoy kan satuyang mga puso, na kita makapagbukas nin sarong pakipagsuratan kaining mga katugangan, an mga Nephita.\n9 Asin hilnga, ako man nagpapasalamat sa sakuyang Diyos na sa paagi kaining pakikipagsuratan kita nagkakurumbinsi kan satuyang mga kasalanan, asin kan kadakul na mga panggagadan na satuyang nagkaginiribohan.\n10 Asin man ako nagpapasalamat sa sakuyang Diyos, iyo, an sakuyang mabanalong Diyos, na saiyang iginawad sa satuya na kita makapagsolsol pa kaining mga bagay, asin man na saiyang pinatawad kita sa satuyang kadakul na mga kasalanan asin mga panggagadan na satuyang nagkaginiribohan, asin pinaghale paharayo an pagkakasala gikan sa satuyang mga puso, sa paagi kan mga merito kan saiyang Ake.\n11 Asin ngonian hilnga, sakuyang mga katugangan, magpoon na ini gabos satuya nang nagkagiribo, (habang kita iyong gayo an nagkawarara sa gabos na tawong nilalang) na magsolsol kan gabos niyatong mga kasalanan asin sa kadakul na panggagadan na satuyang nagkagirinibohan, asin an pagdulok sa Diyos na tanganing kuahon paharayo gikan sa satuyang mga puso, nin huli ta iyo lang ini an gabos na satuyang magigibo na tanganing magsolsol na gayo na magin husto sa atubangan nin Diyos na saiyang haleon paharayo an satuyang digta---\n12 Ngonian, sakuyang marahayon na namumutan na mga katugangan, magpoon na an Diyos an naghale kan satuyang mga digta, asin an satuyang mga espada nagin malinigon, kaya dae ta na pagtugutan na madidigtaan pa an satuyang mga espada kan dugo nin satuyang mga katugangan.\n13 Hilnga, ako nagsasabi sa saindo, Dae na, tugutan ta na an satuyang mga espada na sinda dae na madigtaan kan dugo nin satuyang mga katugangan; nin huli ta baka, kun satuyang pagdidigtaan an satuyang mga espada giraray dae na ini mahuhugasan pa nin malinigon sa paagi kan dugo nin Ake kan satuyang mabanalong Diyos, na ipagpapabulos para sa pagbabayad-sala kan satuyang mga kasalanan.\n14 Asin an mabanalong Diyos magkakaigwa nin pagkaherak sa satuya, asin gibohon an mga bagay na ini na magkaararaman nyato na tanganing kita dae nanggad mapapara; iyo, asin saiyang ginibo an mga bagay na ini na magkaararaman nyato bago pa man, nin huli ta siya nagmumoot sa satuyang mga kalag siring man siya nagmumuot sa satuyang mga kaakian; kun kaya, sa saiyang pagkaherak saiyang ginibong bisitahon kita kan saiyang mga anghel, na tanganing an plano nin kaligtasan puwedeng maipagpaaram sa satuya asin man sa maarabot pang mga henerasyon.\n15 Oh, gurano na pano nin pagkaherak an satuyang Diyos! Asin ngonian hilnga, magpoon na nangyari ini habang naghihingoha na kita makakagibo na satuyang mahale an kadigtaan paharayo satuya, asin an satuyang mga espada hinimong malinigon, tugutan nyatong itago sinda na tanganing sinda pirme sanang malinigon, bilang sarong testimonya sa satuyang Diyos sa huring aldaw, o sa aldaw na kita dadarahon na magtindog sa atubangan niya tanganing paghukuman, na dae nyato pinagdigtaan an satuyang mga espada kan dugo nin satuyang mga katugangan magpoon pa kan pinagpamahagi an saiyang tataramon sa satuya asin naghimo kitang malinig ini magpoon kaidto pa.\n16 Asin ngonian, sakuyang mga katugangan, kun an satuyang mga katugangan nagmawot na destrosohon kita, hilnga, satuyang itatago an satuyang mga espada, iyo, magin satuyang ipaglubong an mga ini sa irarom nin daga, na tanganing an mga ini pirme sanang malinigon, bilang sarong testimonya na dae ta na ini pinaggagamit pa, sa huring aldaw; asin kun an satuyang mga katugangan an madestroso satuya, hilnga, kita mapaduman sa satuyang Diyos asin magigin ligtas.\n17 Asin ngonian ini nangyaring naglipas na kan an hade nagtapos na kaining mga pinagsasabi, asin an gabos na mga katawohan nag-asembliya na magkasararo, saindang kinurua an saindang mga espada, asin an gabos na mga armas na pinaggagamit para sa pagpapabulos nin dugo nin tawo, asin saindang pinaglubong an mga ini sa irarom nin daga.\n18 Asin iyo ini an saindang ginibo, ini bilang iyo sa saindang kaisipan sarong testimonya sa Diyos, asin man sa mga tawo, na sinda dae na nanggad magamit nin mga armas giraray para sa pagbulos nin dugo nin tawo; asin ini an saindang ginibo, nagpapatotoo asin nakikipagtipan sa Diyos, na embes na magpabulos nin dugo kan saindang mga katugangan saindang ipagtatao an saindang sadireng mga buhay; asin embes na pagkuahon gikan sa sarong tugang na lalake sinda an manauhan sa saiya; asin embes na gastuson an saindang mga aldaw na daeng gibohon sinda maigot na magtatrabaho gamit saindang mga kamot.\n19 Asin kaya satuyang nahihiling na, ining mga Lamanita kan sinda dinara para magtubod asin makaaram nin katotohanan, sinda nagin marigon, asin nagsapo magin hanggan kagadanan kesa makagibo nin kasalan; asin kaya satuyang nahihiling na saindang ipinaglubong an saindang mga armas nin katuninongan, o saindang ipinaglubong an mga armas panggiyera, para sa katuninongan.\n20 Asin ini nangyaring naglipas na an saindang mga katugangan, an mga Lamanita, naghimo nin mga preparasyon para sa pakigiyera, asin nag-atake sa kadagaan nin Nephi nin huli sa katuyuhan na destrosohon an hade, asin magbugtak nin iba bilang saiyang karibay, asin man destrosohon an mga katawohan nin Anti-Nephi-Lehi paluwas sa kadagaan.\n21 Ngonian kan an mga katawohan nahiling na sinda maarabot laban sa sainda sinda nagruluwas sa pagsabat sainda, asin ipinagpabaya an saindang mga sadire sa atubangan ninda sa daga, asin nagpoon na mangapudan sa pangaran nin Kagurangnan; asin kaya iyo ini an saindang nagin ugali kan an mga Lamanita nagpoon sa pag-atake sainda, asin nagpoon sa panggadanan sainda sa paagi nin espada.\n22 Asin kaya dae nakasabat nin anuman na paglaban, sinda nakagadan nin sarong ribo asin lima sainda; asin satuyang naaraman na sinda nagin mapalad, nin huli ta sinda nagpagadan sa pag-erok na kaiba an saindang Diyos.\n23 Ngonian kan an mga Lamanita nahiling na an saindang mga katugangan dae nagdudurulag sa paglikay gikan sa espada, ni magliko pasiring sa tuong parte o pasiring sa wala, alagad pinili na sinda maghigda asin mapara, asin nagpamuraway sa Diyos magin sa aktong gayo na magkaparara sa paagi nin espada---\n24 Ngonian kan mahiling nin mga Lamanita ini sinda napa-untok sa panggagadanan sainda; asin nagkaigwa nin kadakul na an mga puso nagtaralubo sa pagkaherak sa laog ninda para sa saindang mga katugangan na nagkagaradan sa paagi nin espada, nin huli ta sinda nagsorolsol kan mga bagay na saindang nagkaginiribohan.\n25 Asin ini nangyaring naglipas na saindang ipinagtapok an saindang mga armas panggiyera, asin sinda habo nang kaputan giraray an mga ini, nin huli ta sinda nagkatirikbalo kan mga panggagadan na saindaang nagkagiribohan; asin sinda nagbaraba magin sa pagdulok sa saindang mga katugangan, nagtitiwala lamang sa mga pagkaherak ninda na an mga armas ipinag-itaas sa paggadan sainda.\n26 Asin ini nangyaring naglipas na an mga katawohan nin Diyos pinagdamayan sa aldaw na iyan nin sobra pa sa numero na nagkagaradan na; asin an mga nagkagaradan na mga matatanos na katawohan, kun kaya mayo kitang rason na magduda na ano baya ta sinda maliligtas.\n27 Asin dae nagkaigwa nin saro man lamang maraot na tawo na ginadan sa pag-iriba ninda; pero nagkaigwa nin katotohanan; kaya satuyang nahihiling na an Kagurangnan nagtatrabaho sa kadakul na paagi na tanganing maililigtas an saiyang mga katawohan.\n28 Ngonian an pinakadakulang numero sa pag-iriba kan mga Lamanita na naggadan sa kadakul nindang mga katugangan iyo an an mga Amalekita asin Amulonita, an pinakadakulang numero sainda nagsusunod sa orden kan mga Nehor.\n29 Ngonian, sa pag-iriba ninda na nag-iriba na sa mga katawohan nin Kagurangnan, mayong mga Amalekita o mga Amulonita, o dating nagsusunod kan orden ni Nehor, alagad sinda nanggad totoong mga kamako-apoan ninda Laman asin Lemuel.\n30 Asin kaya satuyang malinaw na magagamiawan, na pagkatapos na an sarong katawohan minsan nagin naliwanagan sa paagi kan Espiritu nin Diyos, asin nagkaigwa nin dakulang pagkanuod sa mga bagay mapanungod sa pagkamatanos, asin sa pagkatapos nahulog pasiring sa pagkakasala asin kalapasan, sinda nagigin mas pang pinatagas, asin kaya an saindang kamugtakan nagin mas pang maraot kesa kaidtong sinda dae pang pagkaaram sa mga bagay na ini.\n# posted by Unknown @ 12/16/2005 12:50:00 PM


Pag-adal kan mga manlain-lain na kultura pasiring sa pagigin namamanwaan kan kinaban | Magbikol Kita\nPublished on Tuesday, January 12, 2021, 12:02pm\nSa ngunyan na panahon, kawáng an pagkatawo kan sarong indibidwal kun namamanwaan sana sya sa sadiri nyang lugar, banwaan man ini, syudad, o nasyon. Kaipuhan nyang magin namamanwaan mismo kan kinaban. Cosmopolitanism an apod kan kaisipan na ini na bako man ngani talagang bago huli ta haloy nang nag-abot sa pagkasabot kan tawo an arog kaining pananaw. Isinususog sa suanoy na Griyegong si Diogenes Laertius kan Sinope an terminong kosmopolitanismo huli ta sya an inot na nagsayod kaini minsan haputon kun taga sain sya, dangan nagsimbag kosmo polites o “namamanwaan kan kinaban” imbes nang sambiton an saiyang sadiring syudad. Mababasa an istorya kan buhay ni Diogenes sa librong Lives of the Eminent Philosophers ni Diogenes Laertius (2018).\nBakong arog ngunyan kun sain kaipuhan sanang mag log-in sa social media tanganing makanumpong nin mga tawo sain man na parte kan kinaban, kaipuhan pa kaidtong panahon na dayuhon mismo an mga lugar na yaon sa balyong kadagaan nganing makanumpungan an mga kapwa-tawo. Alagad bako pirming matuninong an mga pagkakanumpungan na ini huli ta sa kasaysayan kan kinaban, igwang darang byolensya an mga minadayo na katakod kan saindang mga pansadiring katuyuhan siring kan pananakop, o kun bako man sa lado kan minadayo, byolensya mismo an ipinapansambat kan mga katutubo sa lugar na bakong bukas sa pag-ako kan kapwang minadayo o minabisita. An pagkanimanlain-lain asin pagkakaiba an inot na nahihiling kan duwang taong gikan sa magkaibang lugar na nagkakanumpungan. Garo bako tulos na pagmidbid sa kada saro bilang “kapwa” an inot na nagigin kasimbagan ninda sa pagkanumpungan na ini. Garo inot ngunang nahihiling an kapwa-tawo bilang “ibang-tawo”, garo naiinot an paghunang malain an pagkanimanlain-lain. An makuring bunga kan paghunang ini iyo an kaisipan na dapat pagbarangaon asin ralain-lainon an mga tawo. Nagbuburabod ini sa kaluyahan o kawaran nin pagbuot na midbidon asin akuon an ibang lalawgon bilang kapwa. Iyo man ini an kawsa kan pagkabaranga kan mga tawo sa mga manlain lain na banwaan sa mga iba-ibang kapanahunan miski sa sadiring lugar na mismong kapwa ninda iniirukan.\nIgwang pagtusayan sa tahaw kan pagigin “dayuhan” asin “katutubo”. Mantang an “katutubo” saro sana man na terminong pwedeng gamiton kuta na pantukoy sa sarong nabubuhay, nagtalubo o namundag sa sarong lugar, susog ki Raymond Williams (2015) sa saiyang librong Keywords, nagkaigwang negatibong konotasyon an “katutubo” huli sa pulitikal na pananakop asin dominasyon. Itinakod sa pagigin katutubo an pagigin hababang nilalang na nag-iirok sa lugar na sinakop kan dayuhan. Susog ki Williams, nagin kumon na pan-apod ini sa mga bakong Europeo kan mga panahon nin kolonyalismo asin imperyalismo. An “dakula” asin “sadit” na pwede man sana ngani kutang magin mga literal na ladawan kan porma kan hawak kan tawo, nagin lugod mga estado pulitikal kan mga tawo sa banwaan. An “halangkaw” asin “hababa” nagkaigwa nin sosyopulitikal na kahulugan na naglaladawan sa tawong igwang poder asin kapangyarihan dangan kan tawong maluya asin ipinasairarom sa kusog kan makapangyarihan. Apwera sa kusog pulitikal an “halangkaw” asin “hababa” mga nagin dibisyon man sa kultura kan mga tawo. Nagigin sukulan an raning naabtan kan kultura sa sibilisasyon tanganing apudon ining halangkaw o hababa. Kaya miski sagkod ngunyan na panahon garo baga nagkaigwa nin pagsayuma na apudon bilang sarong katutubo huli ta garo naitampad ini sa pagigin dai sibilisado. Garo sarong kasusupgan an apudon na katutubo huli sa paghuna na kulang ini kan mga katudan na angay sa nakaistar sa kasentruhan, sa sibilisadong lugar, sa lugar sain yaon an kulturang “halangkaw”.\nSusog ki Williams, an civilization na gikan sa ugat na Latin na civis o “namamanwaan” nagtutukoy na ngunyan sa nahaman o estado nin organisadong buhay panbanwaan. Pwede ining gamiton pantukoy sa kauswagan na naabtan kan banwaan sa iba-ibang panahon siring kan sibilisasyon industriyal, siyentipiko asin teknolohikal. Garo nagtundag man sa “katutubo” an kahulugan kan pagigin “purò” o pagigin dai pang gayo nagamusan kan yaon sa luwas o kan pagigin “moderno”, preserbado pa an kulturang inaakong katutubo sa lugar. Yaon an aspekto kan “kultura” sa dibisyon kan “katutubo” asin “dayuhan.” An kultura mismo an nagigin timbangan kan kalidad kan pagkanimanlain-lain. Tinitimbang susog sa “baba” o “langkaw” kaini gikan sa daga, o sa natura asin ikaduwang naturang (kultura) nahaman sa lawig kan panahon na pagbuhay sa kinaban. An tinatambunan kaining pagkasabot na nagdudulot kan pagkalingaw kan pangabsan na kamugtakan nyato gabos bilang tawo sain man sa kinaban iyo an katutuuhan na gabos kita mga “katutubo” sa kinaban.\nKadakol kahulugan kan kultura. Susog pa ki Wiliams, iyo ini an saro sa mga pinakakumplikadong tataramon huli ta halawig na an kasaysayan kaini asin nagsarangasanga na an mga pagkasabot sa iba-ibang disiplina. An nagkapira sa mga kahulugan kaini iyo an “pagtuod (inhabit) sa lugar” gikan sa Latin na colonus (colony) asin pagkultibar (cultivate). Kun hihimayon ini, yaon na an elemento kan pagsakop kun sain kinukudalan kan nagtutuod sa lugar an mga abot kan saiyang binibirikan. An saro pa sa pinakainot na kahulugan kan kultura na nasusog ni Williams iyo an “pag-ataman nin mga pananom o hayop” na maitatakod man giraray sa kahulugan kan “pagtuod” bilang mga bagay na ginigibo kan mga tawo dapit sa pagbuhay ninda sa lugar. Iyo ini an mga patugmadan kan ngapit nagin mga metaporikal na kahulugan kun sain an kultura nagtutukoy na sa kabilugan kan mga kauswagan kan tawo asin kan saiyang banwaan. An kultura asin sibilisasyon haros magkahulugan na sa puntong ini siring sa pagkasabot kan pirang mga Aleman na parasurat. Sa mga Pranses asin Ingles man daa gikan an pananaw sa kultura bilang refinement, mga kalidad na kadalasan nyatong hinuhunang ipinapahiling kan sarong “halangkaw” an pinag-adalan, igwang arte sa gawi, pagpili asin pannamit lain sa pangabsan na pinapahiling kan kadaklan.\nGaro an pagtubod sa hirarkiya imbes nang pagkanimanlainlain an nagdudulot sa sarong tawo na hunaon an saiyang kultura bilang mas maurag ki sa iba. Sa mga kapanuhanan kan kolonyalismo asin imperyalismo naghahadi pa an paghunang mas halangkaw an kultura na ginikanan kan mananakop huli sa nahihiling nyang kauswagan kan saiyang banwaan. Kauswagan, bakong pagkanimanlainlain, an ipinapansukol sa nanunumpungan na banwaan sa ibang lugar na saiyang naabtan. Alagad sa ngunyan na panahon, dawa gayud igwa pa man giraray mga naghuhunang mas maurag sinda kisa iba, mas naghiwas naman an agimadmad kan mga tawo pag-abot sa pagkanimanlainlain dara kan modernong transportasyon, mga makabagong teknolohiya nin komunikasyon, asin internet. An terminong multiculturalism, o sayudon ta sa Bikol na “pagkanimanlainlain-katudan,” an saro sa nagpapatunay kaini.\nBako nang kaulangan an rayo o distansya tanganing “makapagdayo” sa ibang lugar asin manumpangan an kapwa-tawo sa balyog parte kan kinaban. An pag-adal kan mga manlain-lain na kultura kaya nang gibuhon bago pa man makaduman mismo sa lugar asin komunidad kan mga tawong igwa kan siring na mga gawi nin pamumuhay. Sublion ko ki Martha Nussbaum (1997) sa saiyang librong Cultivating Humanity, an kanuudan na mahalaga para sa pagigin namamanwaan kan kinaban an pag-adal kan mga manlainlain na kultura bako sana tanganing maagimadmadan an pagkanimanlain kan kultura kundi mamaanan urog na an saindang pagkatarakod-takod. An pagkasabot kan pagkamanlainlain-katudan (multiculturalism) kun siring dapat pang mag-antos sa pagkatarakod-katudan (interculturalism). Mahihimo ini kun malilikayan an duwang gawi nin pag-iisip. Inot iyo an paghunang mas maurag an sadiring kultura ki sa iba. Mapaabaw-abaw an arog kaining paghusga sa ibang kultura asin komunidad, Chauvinism kun sa terminong gamit ni Nussbaum. An ikaduwa iyo an Romanticism, o an paghiling na exotic, kakaiba, asin purò (kaya sarong ngangalasan) an ibang kultura. Sa Rinconada an terminong “layas” sa kadlagan (wild, untamed) an angay na gamiton para sa paghunang ini. Sabi ni Nussbaum uso ini sa mga taga sulnopan na naghahangad nin katalingkasan sa saindang modernong gawi nin pagkabuhay asin mawot magbalik sa mga mas katutubong gawi. Mapaabaw-abaw man giraray ini huli sa paghunang lain na maray an iba, bako pang sibilisado, asin mayong pagkakaagid sa sadiri (kaya maninigong sadirihon).\nSa reyalidad, igwang pagkakatarakod-takod an mga katudan asin kanuudan kan mga tawo sa kinaban. Igwang mga pagkakabaing na mamaanan sa pagkanimanlain-lain kun tutungkusan sana sa pag-adal. Huli ta an gabos pwede nang makiaram asin kayang man-impluwensya sa social media dapit sa miski anong bagay, maninigo na an pakikiaram nakagamot sa pagka-aram asin pagkasabot sa kapwa. Mahalaga asin urog kapraktikal man na pag-andam ini para sa mga nag-aadal ngunyan asin ngapit madayo sa ibang lugar tanganing maghanap-buhay o mag-irok na mismo duman. An pagmidbid kan mga kaibahan asin pagkakaagid-agid kan lambang kultura dakulang lakdang tanganing makapamuhay sa gawing nalilikayan an byolensyang pwedeng darahon kan sadiri sa iba o mamidbidan tulos an byolensyang naghahalat sa sarong bagong salta. An kamawutan iyo na makipamuhay sa katahawan kan mga pagkakaiba asin pagkanimanlain-lain asin, kun makakaya man sana, likayan na makapagdolot nin byolensya sa lambang saro.\nMiski pa igwa nin pagkakaiba-iba sa mga gawi kan tawo nin pagsimbag sa mga problema o katungdan sa buhay, an pagsabot kun “papàno” magsimbag an gikan sa magkaibang kultura an pwedeng magin inot na lakdang pasiring sa pagkasinarabutan. Mas nagkakaigwang dalan nganing makapag-ulay asin makapagdesisyun nin matuninong imbes nang sa madahas na paagi. Mantang mas naghihiwas an kaisipan kan lambang saro mas naghihiwas man an kinaban para sa gabos. Sa inot pa sana kaya, gabos man talaga kita katutubo sa kinaban. An pag-ako kaini dangan an pag-ako kan ibang tawo bilang kapwa an mga pambungad pasiring sa pagigin namamanwaan kan kinaban.


Ramon Olaño, Jr. - Wikipedia\nHunyo 5, 1946\nNegosyante, tagahiro pangkultura\nSi Ramon "Mon" O. Olaño, Jr. (namundag sa Syudad nin Naga; Hunyo 5, 1946) sarong Bikolanong negosyante, komentarista sa radyo, tagahiro pangkultura asin kagmuknâ sagkod presidente kan Sumaro Bikolnon. Siya nagtapos nin AB History sa Ateneo de Naga na Unibersidad sa Syudad nin Naga.\nSiya sarô sa kaapil kan Kabikolan Cultural Association, sarong kaburonyogan nin mga parasurat asin mga paraadal kan kulturang Bikolnon na itinugdas kan 1969. Ngunyan, siya aktibong myembro kan Centro Naga Business Club asin kan Nueva Caceres Heritage Movement, sarong organisasyon sa Syudad nin Naga para sa pagbantog kan pagpangataman kan pamanang yaman kan Kabikolan. asin saro man na kaayon sa Philippine Chamber of Commerce and Industry, Camarines Sur Chapter.\nSiya an tagapadalagan kan programang Boses ni Lolo sa DWRN na minatukar nin manlainlain na isyu sa ekonomiya, politika asin kultura. Kan 2006, nagin siyang kritiko kaiba an iba pang mga Bikolanong parasurat sa Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol. Sarô man siya sa pinakamahigos na paraambag asin tagatulod kan Bikol Wikipedia poon kan 2007. Sa Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan 2009, sarô man siya sa mga nagin hurado digdi.\nNagluwas an saiyang halìpot na biograpiya ki Clemente Alejandria asin Tirigsikan nin mga Burat sa publikasyon na An Tambobong nin Literaturang Bikolnon sa Ani nin mga Rawitdawit (Marso 2010) asin Mga Yawityawit sa Tig-init (Hulyo 2010).\nSi Ramon Olaño, an kagmuknâ asin presidente ngunyan kan Sumaro Bikolnon\n↑ Bikol Songs Festival to honor Fr. O’Brien, Adrados Bicol Mail (pighugot 2015-07-03)\n↑ [https://www.facebook.com/centronagabusinessclub/ Kinua 23-03-18\n↑ New heritage society formed Bicol Mail (pighugot 2015-07-03)\n↑ camsurcci.com. Kinua 23-03-2018\nPanindog sa Bikol Wikipedia\nPinaghugot gikan sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ramon_Olaño,_Jr.&oldid=199185"\nHuring pigliwat an pahinang ini kan 20 Nobyembre 2020, alas 14:09.


Pagdalisay sa Moral—Nagpapabanaag kan Kabanalan nin Diyos | Kahadian\nPagdalisay sa Moral—Nagpapabanaag kan Kabanalan nin Diyos\nKun paano tinutukduan kan Hadi an mga sakop niya na igalang an mga pamantayan nin Diyos sa moral\nImahinara na palaog ka sa patyong nasa luwas kan dakulang espirituwal na templo ni Jehova\n1. Ano an nahiling ni Ezequiel na kahanga-hanga para sa sato?\nIPAMUGTAK ta baga na naeksperyensiyahan mo an arog kan ki propeta Ezequiel mga 25 siglo na an nakaagi. Imahinara ini: Parani ka sa sarong dakula asin nagkikinang na templo. May sarong makapangyarihan na anghel duman na ipapahiling sa saimo an nasa laog kan kahanga-hangang lugar na ini! Nagsakat ka sa pitong tangga na pasiring sa saro sa tulong tatâ. Napahanga ka nanggad sa mga entradang ini. Mga 30 metros an langkaw kaini. Paglaog mo sa entrada, nahiling mo na may mga kuwarto nin mga guwardiya. An mga harigi may elegante an pagkadisenyong mga puon nin palma.—Ezeq. 40:1-4, 10, 14, 16, 22; 41:20.\n2. (a) Sa ano nagrerepresentar an templo na nasa bisyon? (Hilingon man an nota sa ibaba.) (b) Ano an manunudan ta sa mga kabtang kan mga entrada kan templo?\n2 Ini an bisyon dapit sa espirituwal na templo. Detalyadong marhay an pagkaladawan diyan ni Ezequiel sa kapitulo 40 sagkod 48 kan saiyang libro nin mga hula. Nagrerepresentar ini sa areglo ni Jehova para sa dalisay na pagsamba. An lambang kabtang kaiyan may kahulugan para sa pagsamba ta sa huring mga aldaw na ini. * Ano an kahulugan kan halangkawon na mga tatâ? Ipinapagirumdom kaiyan sa sato na an mga minalaog sa areglo ni Jehova para sa dalisay na pagsamba dapat na mamuhay kauyon kan halangkawon asin matanos na mga pamantayan nin Diyos. Arog man kaiyan an ipinaparisa kan nakaukit na mga puon nin palma, huling sa Bibliya ginagamit iyan kun minsan para ipanungod sa katanusan. (Sal. 92:12) Asin kumusta man an mga kuwarto nin mga guwardiya? Malinaw na an mga daing paggalang sa mga pamantayan nin Diyos dai pinapalaog sa magayon asin nagtataong buhay na areglong ini nin dalisay na pagsamba.—Ezeq. 44:9.\n3. Taano ta kaipuhan na padagos na dalisayon an mga parasunod ni Cristo?\n3 Paano nauutob an bisyon ni Ezequiel? Arog kan naaraman ta sa Kapitulo 2 kan librong ini, ginamit ni Jehova si Cristo para dalisayon sa espesyal na paagi an mga lingkod niya puon 1914 sagkod sa kapinunan kan 1919. Natapos daw kaidto an pagdalisay? Dai nanggad! Kan nakaaging siglo, padagos na sinusuportaran niya an banal na mga pamantayan ni Jehova sa paggawi. Huli kaini, kaipuhan na padagos na dalisayon an mga parasunod niya. Taano? Huling tinitipon ni Cristo an mga parasunod niya hali sa kinaban na ini na maraot an moral asin nungkang minapundo si Satanas sa paghihinguwang pabalikon sinda sa arog-lâmaw na imoralidad. (Basahon an 2 Pedro 2:20-22.) Siyasaton ta an tulong aspekto na diyan padagos na dinadalisay an tunay na mga Kristiyano. Inot, pag-uulayan ta an nagkapirang pagdalisay sa moral, dangan an mahalagang marhay na probisyon para mapagdanay na malinig an kongregasyon, asin ultimo an areglo sa pamilya.\nPagdalisay sa Moral sa Pag-agi nin mga Taon\n4, 5. Anong taktika an haloy nang ginagamit ni Satanas, asin paano iyan nagin mapanggana?\n4 Pirming interesadong marhay an mga lingkod ni Jehova sa paggawi na malinig sa moral asin matanos. Huli kaini, maugma nindang sinusunod an mas malinaw pang instruksiyon dapit diyan. Pag-ulayan ta an pirang halimbawa.\n5 Seksuwal na imoralidad. Katuyuhan ni Jehova na magin malinig asin nakakaugma an seksuwal na relasyon nin mag-agom. Gustong-gusto ni Satanas na biribidon an tamang paggamit kan mahalagang regalong iyan; ginigibo niyang magin kaakit-akit iyan sa salang paagi para tentaran an mga lingkod ni Jehova tanganing mawara ninda an pag-uyon nin Diyos. Nagin mapanggana si Satanas sa paggamit kaiyan kan magresulta iyan sa kapahamakan kan panahon ni Balaam, asin urog pa niyang ginagamit iyan sa huring mga aldaw.—Bil. 25:1-3, 9; Kap. 2:14.\n6. Anong promesa an ipinublikar sa Watch Tower, paano iyan ginamit, asin taano ta dai na iyan ginamit pag-abot nin panahon? (Hilingon man an nota sa ibaba.)\n6 Para labanan an paghihinguwa ni Satanas, ipinublikar sa Watch Tower na Hunyo 15, 1908 an promesa na kaiba an kapanugaan na ini: “Sa gabos na panahon asin sa gabos na lugar, an magigin pagtratar ko sa mga bakong kasekso pareho lang sa pribado o sa publiko.” * Minsan ngani bakong kahagadan an promesang ini, dakul an nag-ako kaini asin isinumitir an pangaran ninda para ipublikar sa Zion’s Watch Tower. Pakalihis nin mga taon, narealisar ninda na baga man nakatabang kaidto sa dakul an promesang ini, iyan nagin ritwal na sana; kaya dai na ninda ginamit iyan. Minsan siring, pirming sinusuportaran an halangkaw na mga prinsipyo sa moral na irinerepresentar kaiyan.\n7. Kan 1935, anong problema an tinawan nin atensiyon kan The Watchtower, asin anong pamantayan an idinuon giraray kaiyan?\n7 Uminurog pa an pag-atake ni Satanas. Prangkang tinawan nin atensiyon kan The Watchtower na Marso 1, 1935 an nagdadakulang problema sa tahaw kan mga lingkod nin Diyos. Minalataw na paghuna nin nagkapira, kun nakikikabtang sinda sa ministeryo, libredo na sinda sa mga pamantayan ni Jehova sa moral pag-abot sa pribadong buhay. Direktang sinabi kan The Watchtower: “Maninigong girumdumon nin saro na bako sanang pakikikabtang sa pagpatotoo an kahagadan. An mga Saksi ni Jehova mga representante niya, asin may obligasyon sindang irepresentar nin tama si Jehova saka an kahadian niya.” Dangan, nagtao an artikulo nin malinaw na konseho dapit sa relasyon nin mag-agom asin pamantayan sa moral kun dapit sa sekso, kaya natabangan an mga lingkod nin Diyos na “dumulag” sa seksuwal na imoralidad.—1 Cor. 6:18.\n8. Taano ta pauruutrong idinuduon kan The Watchtower an lubos na kahulugan kan Griegong termino para sa seksuwal na imoralidad?\n8 Sa dai pa sana nahahaloy na mga dekada, pauruutrong idinuduon kan The Watchtower an tamang kahulugan kan termino na ginamit sa Griegong Kasuratan para sa seksuwal na imoralidad—an por·neiʹa. Bako sanang akto nin seksuwal na pakikidurog an kalabot diyan. Imbes, kalabot diyan an lain-lain nanggad na imoral na gibo, na sa pangkagabsan kaiba an gabos na kalaswaan sa mga lugar nin prostitusyon. Sa siring, naprotektaran an mga parasunod ni Cristo sa arog-epidemya na salang paggamit sa sekso na kadakul an nadadanyaran ngunyan sa kinaban.—Basahon an Efeso 4:17-19.\n9, 10. (a) Anong isyu sa moral an tinawan nin atensiyon kan The Watchtower kan 1935? (b) Ano an timbang na katukduan kan Bibliya sa paggamit nin inumon na de-alkohol?\n9 Pagpasobra sa inumon na de-alkohol. Pinalataw kan The Watchtower na Marso 1, 1935 an saro pang isyu sa moral: “Nariparo man na may mga naglilingkod sa langtad asin nag-aasikaso nin iba pang paninimbagan sa organisasyon mantang nasa impluwensiya nin [inumon na de-alkohol]. Sa anong kamugtakan uyon an Kasuratan sa paggamit nin arak? Angay daw na mag-inom nin arak sagkod sa punto na naaapektaran na kaiyan an paglilingkod nin saro sa organisasyon kan Kagurangnan?”\n10 Ipinaliwanag kan simbag an timbang na pagmansay kan Tataramon nin Diyos sa mga inumon na de-alkohol. Dai kinokondenar kan Bibliya an tama sanang pag-inom nin arak asin iba pang inumon na de-alkohol, pero kinokondenar nanggad kaiyan an pagburat o pagbuyong. (Sal. 104:14, 15; 1 Cor. 6:9, 10) Kun dapit sa pakikikabtang sa sagradong paglilingkod mantang nasa impluwensiya nin arak, haloy nang ipinapagirumdom sa mga lingkod nin Diyos an pagkasaysay dapit sa mga aking lalaki ni Aaron, na ginadan nin Diyos huli sa pagdulot nin iba man na klaseng kalayo sa altar nin Diyos. Dai nahaloy pagkatapos kaiyan, ihinayag kan pagkasaysay an posibleng dahilan kun taano ta nakagibo sinda nin bagay na bako nanggad maninigo, huling ipinagbuot nin Diyos na an gabos na saserdote dai mag-inom nin inumon na de-alkohol mantang inaasikaso an sagradong paninimbagan ninda. (Lev. 10:1, 2, 8-11) Bilang pag-aplikar ngunyan kan prinsipyong iyan, linilikayan kan mga parasunod ni Cristo na mag-inom kun makikikabtang sa sagradong paglilingkod.\n11. Taano ta sarong bendisyon sa mga lingkod nin Diyos kan matawan sinda nin mas mahiwas na pakasabot dapit sa alkoholismo?\n11 Sa dai pa sana nahahaloy na mga dekada, urog pang tinatawan nin mas mahiwas na pakasabot an mga parasunod ni Cristo dapit sa alkoholismo, sarong kamugtakan na an saro nagpapadagos sa sobrang pag-inom nin inumon na de-alkohol kaya nagigin adik na siya. Huli sa napapanahon na espirituwal na kakanon, dakul an natabangan na mapangganahan iyan asin makontrol giraray an sadiri ninda. Natabangan man an dakul pa na malikayan na an problemang iyan. Dai dapat magpasobra sa inumon na de-alkohol an mga lingkod nin Diyos para dai mawara an saindang dignidad, pamilya, asin urog sa gabos, an pribilehiyo na makikabtang sa dalisay na pagsamba ki Jehova.\n“Dai ta maiimahinar na namamarong nin tabako an satong Kagurangnan o na ilinalaag niya sa saiyang nguso an ano man na bagay na maati.”—C. T. Russell\n12. Ano an pagmansay kan mga lingkod ni Cristo sa paggamit nin tabako bago pa magpuon an huring mga aldaw?\n12 Paggamit nin tabako. Bago pa magpuon an huring mga aldaw, pigdidisganar na kan mga lingkod ni Cristo an paggamit nin tabako. Dakul na taon na an nakaagi, nagirumduman kan may edad nang brother na si Charles Capen an inot na pagkakataon na kinaulay siya ni Charles Taze Russell kan huring kabtang kan ika-19 siglo. Trese anyos siya kaidto; siya saka an tulo niyang tugang na lalaki nasa hagdan kan Bible House sa Allegheny, Pennsylvania. Pag-agi ni Russell, naghapot siya: “Ano, nagsisigarilyo kamo? May naparong kaya akong sigarilyo.” Siniyerto ninda sa saiya na dai sinda nagsisigarilyo. Siguradong nagin malinaw sa sainda kun ano an pagmansay niya dapit sa pagsigarilyo. Sa Watch Tower na Agosto 1, 1895, nagkomento si Brother Russell sa 2 Corinto 7:1: “Dai ko nahihiling kun paano mataong kamurawayan sa Diyos, o kun paano makikinabang an siisay man na Kristiyano na naggagamit nin ano man na klase nin tabako. . . . Dai ta maiimahinar na namamarong nin tabako an satong Kagurangnan o na ilinalaag niya sa saiyang nguso an ano man na bagay na maati.”\n13. Anong pagdalisay sa moral an ginibo kan 1973?\n13 Kan 1935, inapod kan The Watchtower an tabako na “maating duot” o awot asin nagsabi iyan na an siisay man na nagmamamâ o nagsisigarilyo kaiyan dai puwedeng magdanay na miyembro kan pamilyang Bethel o maglingkod bilang representante kan organisasyon nin Diyos bilang payunir o nagbibiyaheng paraataman. Kan 1973, nagkaigwa nin urog pang pagdalisay sa moral. Ipinaliwanag kan The Watchtower na Hunyo 1 na an siisay man na Saksi ni Jehova na nagpapadagos sa nakakagadan, maati, asin bakong mamumuton na gibong ini dai makakapagdanay na may marahay na kamugtakan sa kongregasyon. Dapat na itiwalag an mga habong magpundo sa salang paggamit nin tabako. * Naggibo si Jesus nin saro pang mahalagang lakdang para dalisayon an mga parasunod niya.\n14. Ano an pamantayan nin Diyos dapit sa dugo, asin paano nagin ordinaryo na sana an pagsalin nin dugo?\n14 Salang paggamit nin dugo. Kan panahon ni Noe, sinabi nin Diyos na sala na magkakan nin dugo. Idinuon niya giraray iyan sa Ley na itinao niya sa nasyon nin Israel, asin pinagbutan man niya an Kristiyanong kongregasyon na ‘maglikay sa dugo.’ (Gui. 15:20, 29; Gen. 9:4; Lev. 7:26) Bakong makangangalas na sa presenteng panahon nakaisip si Satanas nin paagi para suwayon nin dakul an pamantayan na ini nin Diyos. Kan ika-19 siglo, nag-eeksperimento pa sana an mga doktor sa pagsalin nin dugo, pero pagkadiskubre ninda kan mga type nin dugo, mas naglakop an paaging ini nin pagbulong. Kan 1937, pinunan an pagkolekta saka pagsaray nin dugo sa mga blood bank, asin huli sa Giyera Mundiyal II urog pa nanggad na naglakop an paaging ini nin pagbulong. Dai nahaloy, nagin ordinaryo na sana sa bilog na kinaban an pagsalin nin dugo.\n15, 16. (a) Ano an paninindugan kan Mga Saksi ni Jehova dapit sa pagsalin nin dugo? (b) Anong suporta an itinatao sa mga parasunod ni Cristo kun dapit sa pagsalin nin dugo saka pagbulong na daing pagsalin nin dugo, asin ano an resulta?\n15 Kaidto pang 1944, ipinarisa kan The Watchtower na an pagpasalin nin dugo pareho man sana sa pagkakan nin dugo. Kan sunod na taon, idinuon asin lininaw an paninindugan na iyan basado sa Kasuratan. Kan 1951, sarong lista nin mga hapot asin simbag an ipinublikar para matabangan an mga lingkod nin Diyos na makipag-ulay sa mga nasa propesyon nin medisina. Sa bilog na kinaban, marigon na naninindugan an maimbod na mga parasunod ni Cristo, na parating napapaatubang sa pagtuya, pagtumang, asin direktang persekusyon pa ngani. Pero padagos na pinapahiro niya an organisasyon para magtao nin kaipuhan na suporta. Nagpublikar nin mga brosyur saka artikulo na detalyado asin siniyasat na marhay.\n16 Kan 1979, may mga elder na nagdadalaw na sa mga ospital tanganing tabangan an mga doktor na mas masabutan an paninindugan ta, an basado sa Kasuratan na mga dahilan, asin an ibang paagi nin pagbulong na daing pagsalin nin dugo. Kan 1980, tinawan nin espesyalisadong pagsasanay para sa gibuhon na ini an mga elder sa 39 siyudad sa Estados Unidos. Pag-abot nin panahon, inaprubaran kan Namamahalang Grupo an pag-establisar nin mga Hospital Liaison Committee sa bilog na kinaban. May marahay daw na resulta an paghihinguwang ini sa pag-agi nin mga taon? Ngunyan, manampulong ribo nin mga propesyonal sa medisina—kaiba na an mga doktor, siruhano, asin anestesyologo—an nakikipagtabangan sa mga pasyenteng Saksi saka nagpapahiling nin paggalang sa desisyon ta na dai magpasalin nin dugo. Nagdadakul an mga ospital na nag-aalok nin pagbulong na daing pagsalin nin dugo, asin minimidbid pa ngani iyan nin iba bilang an pinakahalangkaw na kalidad nin pagbulong. Bako daw na nakakaugmang isip-isipon an mga paagi na pinoprotektaran ni Jesus an mga parasunod niya sa paghihinguwa ni Satanas na gibuhon sindang maati?—Basahon an Efeso 5:25-27.\nNagdadakul an mga ospital na nag-aalok nin pagbulong na daing pagsalin nin dugo, asin minimidbid pa ngani iyan nin iba bilang an pinakahalangkaw na kalidad nin pagbulong\n17. Paano ta maipapahiling na pinapahalagahan niyato an paagi nin pagdalisay ni Cristo sa mga parasunod niya?\n17 Marahay na haputon ta an sadiri, ‘Pinapahalagahan daw niyato an paagi nin pagdalisay ni Cristo sa mga parasunod niya, na nagsasanay sa sato na sunudon an halangkawon na mga pamantayan ni Jehova sa moral?’ Kun iyo, girumdumon ta na padagos na naghihinguwa si Satanas na irayo kita ki Jehova asin ki Jesus paagi sa luway-luway na pagraot sa satong paggalang sa diyosnon na mga pamantayan sa moral. Para malabanan an impluwensiyang iyan, pirming nagtatao an organisasyon ni Jehova nin mamumuton na mga patanid asin pagirumdom dapit sa imoral na gibo-gibo kan kinaban. Magdanay kitang alisto, naghihinanyog, asin makinuyog sa siring na nakakatabang na konseho.—Tal. 19:20.\nPagprotektar sa Kongregasyon sa Moral na Katuyawan\n18. Kun dapit sa mga tuyong nagrebelde sa mga pamantayan nin Diyos, anong malinaw na pagirumdom an itinatao sa sato kan bisyon ni Ezequiel?\n18 Kalabot sa ikaduwang aspekto kan pagdalisay sa moral an ginigibong mga aksiyon para magdanay na malinig an kongregasyon. Makamumundo na may mga nag-ako kan mga pamantayan ni Jehova sa paggawi asin nagdusay kan sadiri ninda sa Diyos an dai nagdanay na maimbod sa desisyon ninda. Pag-abot nin panahon, may mga nagbago an kamugtakan nin puso asin tuyong nagrebelde sa mga pamantayan na iyan. Ano an dapat gibuhon sa sainda? May makukua kitang sarong indikasyon sa bisyon ni Ezequiel dapit sa espirituwal na templo na pinag-ulayan sa kapinunan kan kapitulong ini. Girumduma an halangkawon na mga tatâ. Sa kada entrada, may mga kuwarto nin mga guwardiya. Malinaw na poprotektaran kan mga guwardiya an templo tanganing ulangon na makalaog an mga ‘bakong turi sa puso.’ (Ezeq. 44:9) Malinaw na pagirumdom iyan na an dalisay na pagsamba sarong pribilehiyo na itinatao sana sa mga naghihinguwang mamuhay kauyon kan dalisay na mga pamantayan ni Jehova sa paggawi. Kaagid kaiyan, bakong bukas sa gabos ngunyan an pribilehiyo na makiasosyar sa mga kapwa Kristiyano sa pagsamba.\n19, 20. (a) Paano luway-luway na tinatabangan ni Cristo an mga parasunod niya na pakarhayon an paagi nin pag-asikaso sa magabat na pagkakasala? (b) Ano an tulong dahilan kun taano ta itinitiwalag an mga nagkasala na habong magsulsol?\n19 Kan 1892, nagkomento an Watch Tower na “obligasyon ta (bilang mga Kristiyano) na itiwalag an siisay man na nagninigar, nin direkta o bakong direkta, na itinao ni Cristo an sadiri niya bilang pantubos [sarong katimbang na halaga] para sa gabos.” (Basahon an 2 Juan 10.) Kan 1904, inadmitir kan librong The New Creation na an mga nagdadanay sa salang paggawi nagigin peligro nanggad sa moral kan kongregasyon. Kaidto, nagpapartisipar an bilog na kongregasyon sa “mga pagbista kan iglesya [o kongregasyon]” para dangugon an mga kaso nin magabat na pagkakasala. Minsan siring, bihira sana iyan. Kan 1944, ipinaliwanag kan The Watchtower na an may katungdan sanang mga brother an maninigong mag-asikaso kaiyan. Kan 1952, sarong basado sa Bibliya na prosedimiyento sa pag-asikaso sa hudisyal na mga bagay an ipinublikar sa The Watchtower, na itinatampok an panginot na dahilan kun taano ta itinitiwalag an mga habong magsulsol—an papagdanayon na malinig an kongregasyon.\n20 Sa mga dekada puon kaidto, tinatabangan ni Cristo an mga parasunod niya na linawon asin pakarhayon an paagi nin pag-asikaso sa magagabat na kaso nin pagkakasala. Maingat na sinasanay an Kristiyanong mga elder para asikasuhon an hudisyal na mga bagay sigun sa paagi ni Jehova, na may timbang na hustisya asin pagkahirak. Ngunyan, malinaw tang nahihiling an kisiyera tulong dahilan kun taano ta itinitiwalag sa kongregasyon an saro na nagkasala na habong magsulsol: (1) papagdanayon na daing katuyawan an pangaran ni Jehova, (2) protektaran an kongregasyon sa nakakaulakit na mga epekto nin magabat na pagkakasala, asin (3) pahiruon an nagkasala na magsulsol kun posible.\n21. Sa anong paagi nagin bendisyon sa mga lingkod nin Diyos an areglo nin pagtitiwalag?\n21 Nasasabutan mo daw kun paano nagin bendisyon sa mga parasunod ni Cristo ngunyan an areglo nin pagtitiwalag? Kan suanoy na Israel, an mga nagkasala parating nagigin nakakaraot na impluwensiya sa nasyon, na kun beses mas dakul pa ngani sinda kisa sa mga namumuot ki Jehova asin naghihinguwang gibuhon an tama. Huli kaini, an nasyon parating nagtatao nin katuyawan sa pangaran ni Jehova asin nawawara ninda an pag-uyon niya. (Jer. 7:23-28) Pero ngunyan, an mga lingkod niya mga tawong espirituwal. Huling hinahali sa tahaw ta an mga nagkasala na habong magbakli, dai sinda tinutugutan na magin garo armas ni Satanas na makakadanyar pa sa kongregasyon asin sa kalinigan kaiyan. Imbes, napapagdanay na kadikit sana an impluwensiya ninda. Sa siring, nakakasiyerto kita bilang sarong grupo na mapagdanay an pag-uyon ni Jehova. Tandaan na nanuga siya: ‘Ano man na kasangkapan na gibuhon tumang sa saimo, dai [sa ano man na paagi magigin mapanggana].’ (Isa. 54:17) May kaimbudan ta daw na sinusuportaran an mga elder, na iyo an may magabat na responsabilidad na asikasuhon an hudisyal na mga kaso?\nPagpamuraway sa Saro na Pinagkakautangan nin Pangaran kan Lambang Pamilya\n22, 23. Ano an naaapresyar ta sa mga kapwa Kristiyano kan inot na kabtang kan ika-20 siglo, pero ano an nagpapahiling na kaipuhan sindang magin mas timbang kun dapit sa pamilya?\n22 An ikatulong aspekto na nakikinabang an mga parasunod ni Cristo sa padagos na pagdalisay iyo an may koneksiyon sa relasyon nin mag-agom asin buhay pampamilya. Dinalisay daw an pagmansay ta sa pamilya sa pag-agi nin mga taon? Iyo. Halimbawa, pag binabasa ta an dapit sa mga lingkod nin Diyos kan inot na kabtang kan ika-20 siglo, napapahangang marhay asin napapangalas pa ngani kita sa pagigin mapagsakripisyo ninda. Inaapresyar tang marhay kun paano ninda ininot sa saindang buhay an sagradong paglilingkod. Pero, mahihiling ta man na kaipuhan sindang magin mas timbang. Taano man?\n23 Ordinaryo na sana kaidto sa mga brother na maparayo nin dakul na bulan sa pamilya ninda huli sa asignasyon sa ministeryo o bilang nagbibiyaheng paraataman. Kun beses, dinidisganar sa mga publikasyon ta an pag-agom kisa sa kun ano talaga an sinasabi kan Kasuratan, pero medyo dikit sana an sinasabi kaiyan kun paano papakusugon an relasyon nin Kristiyanong mga mag-agom. Arog man daw kaiyan an kamugtakan kan mga parasunod ni Cristo ngunyan? Bako nanggad!\nDai dapat isakripisyo an mga obligasyon sa pamilya huli sa teokratikong mga asignasyon\n24. Paano tinabangan ni Cristo an maimbod na mga lingkod niya na magkaigwa nin mas timbang na pagmansay dapit sa relasyon nin mag-agom asin pamilya?\n24 Ngunyan, dai dapat isakripisyo an mga obligasyon sa pamilya huli sa teokratikong mga asignasyon. (Basahon an 1 Timoteo 5:8.) Dugang pa, sinisigurado ni Cristo na an maimbod na mga parasunod niya sa daga padagos na natatawan nin nakakatabang asin timbang na konseho basado sa Kasuratan dapit sa relasyon nin mag-agom saka buhay pampamilya. (Efe. 3:14, 15) Kan 1978, ilinuwas an librong Making Your Family Life Happy. Pakalihis nin mga 18 taon, ilinuwas an librong An Sekreto sa Kaogmahan nin Pamilya. Apuwera diyan, itinatampok kan The Watchtower an dakul na artikulo para tabangan an mga mag-agom na iaplikar an mga prinsipyo sa Kasuratan.\n25-27. Sa pag-agi nin dakul na taon, paano tinatawan nin urog pang atensiyon an pangangaipo nin mga aki ano man an edad ninda?\n25 Asin kumusta man an mga hoben asin aki? Sa pag-agi nin dakul na taon, tinatawan nin urog pang atensiyon an mga pangangaipo ninda. An mga aki, ano man an edad ninda, haloy nang tinatawan kan organisasyon ni Jehova nin mararahay na bagay, na dati garo sana mga tagdo nin tubig pero nagin dagos-dagos na an bulos. Halimbawa, an “Juvenile Bible Study” itinampok sa The Golden Age puon 1919 sagkod 1921. Pagkatapos kaiyan, ilinuwas an brosyur na The Golden Age ABC kan 1920 asin an librong Children kan 1941. Kan dekada nin 1970, ipinublikar an mga librong Paghinanyog sa Dakulang Paratokdo, Your Youth—Getting the Best out of It, asin My Book of Bible Stories. Kan 1982, pinunan an serye sa Awake! na “Young People Ask,” na ginibong libro na Questions Young People Ask—Answers That Work asin ipinublikar kan 1989.\nMaugmang inako an brosyur na An Sakuyang mga Leksiyon sa Bibliya sa kumbensiyon na ini sa Alemania\n26 Ngunyan, igwa na kita nin bagong duwang volume kan Young People Ask, asin nagpapadagos an serye kaiyan sa satong Web site na jw.org. Igwa man kita kan librong Makanood sa Dakulang Paratokdo. Dakul an itinatampok kan Web site ta para sa mga tin-edyer asin aki, kaiba na an Bible-character cards, Bible study activities, illustrated Bible stories, asin mga puzzle, video, saka mga leksiyon sa Bibliya na para sa tres anyos pababa. Malinaw na dai nagbago an pagmansay ni Cristo sa mga aki puon kan inot na siglo kan padulukon dangan kuguson niya sinda. (Mar. 10:13-16) Gusto niyang mamatian nin mga aki asin hoben na sinda padaba asin napapakakan na marhay sa espirituwal.\n27 Gusto man ni Jesus na protektaran sa kapahamakan an mga aki. Mantang urog pang nagrururo an hababang moralidad kan kinaban na ini, nagigin mas lakop an epidemya nin pag-abuso sa mga aki. Huli kaiyan, nagpupublikar nin malinaw asin prangkang impormasyon para tabangan an mga magurang na padagos na protektaran an mga aki ninda sa marauton na gibong ini. *\n28. (a) Ano an kahagadan tanganing makapakikabtang kita sa dalisay na pagsamba, siring kan inilustrar sa bisyon ni Ezequiel dapit sa templo? (b) Ano an determinado mong gibuhon?\n28 Bako daw na nakakaugmang hurop-hurupon kun paano padagos na dinadalisay ni Cristo an mga parasunod niya, na sinasanay sinda na igalang an halangkawon na mga pamantayan ni Jehova sa moral, mamuhay kauyon kaiyan, asin makinabang diyan? Isip-isipa giraray an templo na nahiling ni Ezequiel sa bisyon. Girumduma an halangkawon na mga entrada. Totoo na an templong iyan bakong literal na lugar kundi espirituwal. Minsan siring, totoo daw iyan para sa sato? Naglalaog kita diyan, bako sana pag kita nagpapa-Kingdom Hall o nagbubukas nin Bibliya o nagtutuktok sa harong-harong. Iyan mga gibong pisikal na kalabot an literal na mga bagay. Magigibo iyan nin sarong mapagsagin-sagin dawa dai siya nuarin man maglaog sa templo ni Jehova. Minsan siring, kun ginigibo ta iyan saka namumuhay kauyon kan halangkawon na mga pamantayan ni Jehova sa moral asin nakikikabtang sa dalisay na pagsamba na may tamang kamugtakan nin puso, nakalaog na kita saka naglilingkod sa pinakasagradong lugar—an areglo para sa dalisay na pagsamba ki Jehova Diyos! Pirmi tang pakamahalon an mahalagang marhay na pribilehiyong iyan. Padagos ta man na gibuhon an satong pinakamakakaya na ipabanaag an kabanalan ni Jehova paagi sa pagsuportar sa matanos na mga pamantayan niya!\n^ par. 2 Kan 1932, inot na ipinahiling kan Volume 2 kan librong Vindication na an mga hula sa Bibliya dapit sa pagbabalik kan banwaan nin Diyos sa saindang sadiring daga nauutob sa presenteng panahon sa espirituwal na Israel, bako sa literal na Israel. An mga hulang idto nanunungod sa pagbabalik kan dalisay na pagsamba. Ipinaliwanag sa An Torrengbantayan na Marso 1, 1999 na an bisyon ni Ezequiel dapit sa templo saro sa siring na hula dapit sa pagbabalik kaya may mahalagang espirituwal na kautuban iyan sa huring mga aldaw.\n^ par. 6 An promesang iyan dai nagtutugot sa sarong lalaki asin sarong babayi na sindang duwa sana an nasa kuwarto apuwera kun biyong nakabukas an pinto—o kun sinda mag-agom, magkapamilya o magparyente. Sa nagkapirang taon, an promesang ini aroaldaw na binabasa bilang kabtang kan programa nin Pang-agang Pagsamba sa Bethel.\n^ par. 13 Kaiba sa salang paggamit nin tabako an pagsigarilyo, pagmamâ, o pagtanom kaiyan para sa siring na katuyuhan.\n^ par. 27 Halimbawa, hilingon an kapitulo 32 kan Makanood sa Dakulang Paratokdo; hilingon man an serye na itinatampok sa cover na “Keep Your Children Safe!” kan Awake! na Oktubre 2007.\nSa anong mga paagi dinadalisay ni Cristo an mga parasunod niya kun dapit sa moral?\nPaano pinoprotektaran an mga sakop kan Kahadian sa impluwensiya kan tuyong mga nagkasala?\nPaano tinatawan kan organisasyon nin Diyos nin urog pang atensiyon an relasyon nin mag-agom asin pamilya?\nTaano ta maninigo kitang magin determinado na sunudon an halangkawon na mga pamantayan sa moral bilang kahagadan sa dalisay na mga nagsasamba?


Home / Albay / Bicol / Bicol News / News / 2ng ginadan sa Albay, dai pa bisto an suspechado\n2ng ginadan sa Albay, dai pa bisto an suspechado\nBicol Standard Newspaper Monday, August 27, 2018 Albay, Bicol, Bicol News, News\nCAMALIG, Albay 8/27/18 - (BICOL STANDARD) Blanko pa an pulis sagkod ngonian kun sisay an mga suspechado sa duwang magkasunod na pambabadil na nagresulta sa pagkagadannin duwang tawo digdi kan Viernes asin Sabado, kan nagtalikod na semana.\nAn enot na binadil iyo si Roberto Montecalbo y Manzanero, tanod sa Brgy. Magogon, na ginadan kan Viernes na bangui.\nSabi ni PSI Alan Concepcion, Deputy Chief of Police digdi, na hasta ngonian nagtitipon pa sinda nin mga evidencia sa nangyaring krimen.\nAn pamilya kan biktima may declarasyon sa pulis na nagluwas sa saindang harong si ama ninda ta may nag-aapod kan saiyang pangaransa luwas kan saindang residencia.\nPirang minutos sana an nakalihis, nakadangog sinda nin surunod na putok nin badil.\nDai naghaloy naaraman ninda na si saiyang ama iyo palan an tinadtad nin bala.\nMay tama sa payo asin lawas an saiyang ama, na iyong ikinagadan.\nSa saro pang krimen, binadil man si Apolinario Blazo na taga Brgy. Del Rosario, digdi.\nAn mga nagsisiyasat kan mga casong ini nagsabi na dai pa sindang mga evidencia na pwedeng makatukdo kun sisay an responsable sa krimen.\nPig aaram ngonian kan mga awtoridad kun an serye nin garadanan digdi iyo an resulta kan nag-iinit na ralaban kan mga soldados asin pulis kan gobierno kalaban an mga rebeldeng miembros kan New People's Army (NPA).\nKan nakalihis na semana, duwang soldados an binadil, gadan, sa Brgy. Panoypoy sa banwaan na ini.\nMay saro pang civilian an ginadan pakalihis sana nin duwang aldaw. (Ni Vince Villar)\n2ng ginadan sa Albay, dai pa bisto an suspechado Reviewed by Bicol Standard Newspaper on Monday, August 27, 2018 Rating: 5


Paraataman alimbubuyog - Wikipedia\nParaataman sa sarong komersyal na palakaya\nAn paraataman alimbubuyog iyo idtong persona na nag'aataman nin mga alimbubuyog, idtong mga specie, na may pakinabang sa tawo. An inaataman nindang specie nin mga alimbubuyog idtong nagtatao nin tangguli, pollen, taro asin iba pang produktong nanginginabang an tawo. An mga alimbubuyog na ini na nakukua asin nagbubuhay igdi sa Filipinas iyo idtong lukot, ligwan, potyokan, asin iba pa, alagad dakul pang mga specie na inaataman man kan mga ibang paraataman sa iba-ibang nasyon. An ibang paraataman naataman kan layas na alimbubuyog na taboan sa palibot kan kudal bilang proteksyon asin pagdisganar sa mga para'bon huli ta an taboan mararang makasugod asin grabeng kulog an minamate kan natudok kaini.\nAn alimbubuyog kadaklan nakakagibo nin tangguli, pollen, propolis, taro asin royal jelly mantang an ibang paraataman nagpapadakul nin mga "reyna" (paraaki) asin mga alimbubuyog mismo ta ipabakal an mga ini sa ibang paraoma o huli lamang nag'aalag kaini ta linga-lingaan. An iba nag'aataman ngane makataong polinasisayon sa pagpapabunga sa mga tinanom asin mga gulayon asin sa serbisyo ninda, sinda binabayaran. An iba talagang napadakul nin ataman para sa komersyal na produksyon.\nAn mga paraataman inaapod man na paratangguli, apyarista, apikulturista,(hale sa Latin, apis, alimbubuyog). An paraataman nagpapadakul asin nagmamato kaini yaon sa anira, sa mga kahon-kahon, o anoman na kaka'gan. An mga alimbubuyog dai manso o garo asin ta pwedeng magluyap. An paraataman an saiya sanang kontrolado an estaran kaini, an anira o anoman na kagamitan alagad an mga alimbubuyog naglalayaw-layaw sa kahiwasan nin mga katatamnan sa paghanap kakanon pero pwede maghubong estaran. Totoo parati an mga ini nabaralik sa saindang erokan kun ini malinig, rinsay asin madiklom na pulian na natao sainda nin proteksyon.\n↑ http://www.motherearthnews.com/homesteading-and-livestock/how-to-raise-honeybees-zmaz85zsie.aspx Kinua 24-6-16\n↑ http://www.hiveandhoneyapiary.com/Honey-Bee-Farming.html Kinua 24-6-16\n↑ http://sfp.ucdavis.edu/pubs/SFNews/archives/94032/ Kinua 24-6-16\n↑ http://www.hobbyfarms.com/the-basics-of-beekeeping-2/ Kinua 24-6-16\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paraataman_alimbubuyog&oldid=170859"\nMga hanapbuhay sa agrikultura\nHuring binago an pahinang ini kaitong 29 Abril 2018, alas 21:07.


ENRO kasurog kan DPWH sa pagpalod nin mga kahoy\nNakakua nang kasurog an Department of Public Works and Highways (DPWH) sa saindang kahuroton na dapat purotolon na an mga poon nin kahoy na nakakaulang sa pig-iimplementar na road widening project sa manga national road.\nAn Environment and Natural Resources Office (ENRO) kan City Hall sa Ciudad nin Naga nagpahayag na maninigo nang suportaran an proyecto kan DPWH na igwa man tamang lugar na dapat tanuman nin kakahoyan na dai makakaulang sa proyecto kan gobierno.\nSi Alexander Caning, ENRO Officer kan ciudad nagsabi an objetibo kan gobierno mapahiwas an tinampo na saro sa katuyohan makaresolber sa problema sa trafico alagad kun dai papaludon an mga ulang sa road right of way kan DPWH yaon an peligro sa mga aksidente sa motorista.\nKun igwa man grupo na nagpapabistong mga environmentalist na padagos an panindugan contra sa pagtugot kan Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa DPWH na purotolon na an puon nin kahoy na ulang sa proyecto, iyan saindang deretso alagad dapat maintinihan man ninda an katuyohan kan road widening project kan gobierno, sabi pa ni Caning.\nSi Caning, nag-atubang sa sesyon regular kan Sangguniang Panlungsod kan Lunes, Martes 5 para sa saiyang kumfirmasyon bilang bagong pamayo kan ENRO kan City Hall. Hinapot sa saiya ni Bise Alcalde Nelson Legacion an isyu sa pagpalod nin puon nin mga kahoy sa road right of way asin saiyang sinimbag na pabor siya digdi asin ini an panindugan kan saindang opisina.\nAn Sangguniang Panlungsod igwa nang pinasar na resolucion na nagpapabor sa pagpalod nin mga kahoy nganing tawan nin buelo an mga pig-iimplementar na road right of way.\nMagigirumduman kan administrasyon ni Presidente Aquino igwa nang pigtagamang P100 milyon para sa pagpahiwas kan Daang Maharlika haling Brgy. Del Rosario, Concepcion Grande, Pequeña hasta pasiring sa Mabulo, gabos sa Ciudad nin Naga alagad dai na-implementar huli kan pagcontra kan nagpapabistong mga environmentalist sa pagpalod kan mga gurangan nang kakahoyan na nag-eedad na nin 60 hasta 80 años.\nAn fondo binawi kan dating DPWH Secretary Rogelio Singson alagad sa ngonian posibleng ipadagos an proyecto kan bagong DPWH Secretary Mark Villar. (dpa)


DENR Region V asin mga Field Offices, aktibo sa Disaster Preparedness\nNai-aplikar kan DENR Regional Office V an konsepto na pigbilog para sa pagmukna nin Quick Response Team durante kan bagyong nina na pig punan sa paagi kan pag aktibar sa mga field offices kaini asin Quick Response Team [QRT] kan DENR V para sa imediatamenteng pangangaipohan siring sa pag secure kan opisina asin ekipahes.\nDuwang aldaw pa bago an bagyo, tolos na nagpaluwas nin kasugoan si DENR Regional Director Crisanta Marlene Rodriguez sa mga field office na iseguro an opisina asin propriedad urog na an kaligtasan kan mga personahes. Siringman, makipagkoordinar sa Disasater Risk Reduction offices para sa magkakanigong asistensya kan ahensya.\nSa probinsya nin Catanduanes kun saen pigbana-bana na masapo kan kusog kan bagyo nin huli ta ini an sentro o nasa mata kan bagyong nina, tolos na nakipagdialogo si PENRO Joaquin Guerrero sa mga personahes kan PDRRMO para sa Trimming Operations antes paman an bagyo asin clearing operations makalihis an bagyo katabang an DPWH asin LGUS gamit an chainsaws asin technical staff kan DENR para sa kondukta kan aktibidad.\nNangapodan an ahensya sa paagi kan mga penros sa bilog na rehiyon gamit an broadcast asin social media na ipaaram tolos sa opisina an lokasyon nin kahoy na kaipohan na i-trim ngani na maibitaran an peligro sa buhay kun an mga ini tumbahon kan bagyo.\nNagin aktibo man sa pagpartisipar baku lang sa trimming operation antes an bagyo kundi clearing operation an PENRO Camarines Sur kun saen nagsapo nin grabeng danyus an probinsya urog na pagbaha sa mga hababa na lugar siring sa Milar, San Fernando, Minalabac asin Canaman asin pagkarumpag nin nagkapirang tulay asin estraktura.\nSa pahayag ni DENR Regional Director Crisanta Marlene Rodriguez, apisar sa pangataman sa kapalibutan dakula an pagmakulog kan ahensya sa buhay asin propriedad na nabubugtak sa peligro sa panahon nin kalamidad kun kaya an pro-aktibong panindugan importante antes o makalihis an anuman na emirhensya.###


Si Corazon Cojuangco (25 Enero 1933- 1 Agosto 2009) (kangaranan: Maria Corazon Sumulong Cojuangco-Aquino) iyo an ika-kagsarong (11) Presidente kan Republika kan Filipinas, na naglingkod poon 1986 sagkod 1992. Siya an pinaka-enot na babaing presidente kan nacion asin man pinaka-enot na babai sa Asya na nagin presidente. Bantog siya sa pagtolod kan demokrasya, katoninongan, pagpa-orog kan kakayahan nin mga kababaihan, asin sa pagsasa-Diyos.\nPebrero 25, 1986 – Hunyo 30, 1992\n(1933-01-25)Enero 25, 1933\nPaniqui, Philippine Islands\nAgosto 1, 2009(2009-08-01) (edad 76)\nSucat Road, Sucat, Paranaque, Metro Manila, Philippines\nBenigno Aquino Jr. (1954-1983)\n5 (incl. Benigno and Kris)\nSiya balo ki Senador Benigno Aquino, Jr. na sarong nangengenot na lider sa oposisyion na naglaban kontra sa awtokratikong pagkapot poder ni Presidente Ferdinand Marcos. Kan ipinagadan an saiyang agom kan pagbalik niya sa Filipinas haleng Estados Unidos kan Agosto 21, 1983, bigla si Cory Aquino, na mayo lamang kaaram-aram sa pulitika, nagin simbolo asin kagbunyog kan mga oposisyon laban ki Marcos. Nakua siyang magdalagan laban ki Marcos duman sa inaapod na snap election kan taon 1986. Kan si Marcos iyo an pigproklamang Presidente apesar kan lakopan na darayaan, si Aquino pinatukaw komo Presidente kan Filipinas resulta kan si matoninong na People Power Revolution sa laog kan taon na iyan.\n1 Kaamayan kan Buhay asin Inadalan\n2 Kalakawan kan buhay\nKaamayan kan Buhay asin InadalanLiwaton\nSi Corazon Sumulong Cojuangco pinangaki sa Tarlac, gikan sa saro sa pinakamayaman na mestisong-Insik na pamilya igdi sa Filipinas. An ama niya iyo si Jose Cojuanco kan probinsya nin Tarlac asin an saiyang ina iyo si Demetria Sumulong, tubo sa Antipolo, Rizal. An saiyang dugo saro-kawalohan (1/8) na Tagalog sa parteng ina, saro-kawalohan 1/8) Kapampangan asin saro-kaapatan (1/4)Kastila sa parteng ama, asin magkasi kabanga' dugong-Insik pareho sa ama asin inang parte.\nSiya an ikaapat sa walong magturugang: Pedo, Jposephine Reyes, Teresita Lopa (+), Jose, Jr., asin si Maria Paz Teopaco. Nag-adal siya sa St. Scholastica's College kun saen nagtapos valedictorian sa elmentarya kan taon 1943. Kan 1946 an saiyang pamilya nagpaAmerika. Duman nag'adal siya sa Ravenhill Academy sa Philadelphia. Natapos niya an haiskul niya sa Notre Dame College sa Nweba York, dangan kinua niya an kolehiyong kurso sa Mount Saint Vincent College, sa Nweba York man, kun saen natapos niya an Bachiller en Artes, major sa Pranses asin minor sa Matematiks. Duman kan taon 1948 nagbolunter siya sa kampanya sa eleksyon kan si Republikanong Thomas Dewey kontra ki Presidente Harry Truman.\nKalakawan kan buhayLiwaton\nNagbalik siya igdi sa Filipinas kan 1953 sa pagkua kuta kan kurso sa ley sa Far Eastern University alagad pinabayaan na niya kan 1954 ta saiyang naagom si Benigno Aquino, sarong pulitikong may-sinasabi, aki kan sarong Taga-taram kan Asambliya Nasyonal. Isip kuta niya magin sarong maestra sa matematiks asin interpreter sa lenggwahe.\nSindang mag'agom nagkaigwa nin limang (5) aki: sarong lalake, si Benigno Simeon Aquino III, na napili magtukaw sa Senado kan 2007, asin apat na babae, Maria Elena A. Cruz, Aurora Corazon A. Abellada, Victoria Eliza A. Dee, asin si aktress-telebisyon host na si Kristina Bernadette A. Yap. Kan sinda nag'isog kan 1955 sa probinsya kan Concepcion, Tarlac, medyo nasakitan magpatood sa buhay probinsyana siya kan maelihir an agom niya bilang alkalde kan banwaan na idto sa edad sanang 22 anyos. Komo adal sa Amerika, nauuyam na siya sa siring na buhay, asin natatawan lang ini nin dikit na kolor pag may okasyon sa laog kan Clark Air Base, sarong base militar kan mga Amerikano, na kun saen sinda pirme naiimbitaran.\nAn agom niyang si Benigno, orog na nagtaas sa kargo ta nagin gobernador kan Tarlac, dangan kan 1967, naelihir komo Senador. Durante kan karera sa pulitika kan saiyang agom, si [[Corazon Aquino]] saro sanang kagharong na nag'aataman kan mga aki, asin nagaasikaso sa mga tiripon kan mga kaalyado sa pulitika kan saiyang agom. Habo siyang mag'iba sa agom niya sa plataporma sa pagkakampya. Mas gusto niya pa na yaon lang siya sa likod kan ripondipon, nagdadangog sa saiyang agom pagdidiskurso. Alagad, siya hinahadoy kan saiyang agom sa mga bagay manongod sa pultika ta pinapahalagahan na gayo an saiyang mga sinasabi.\nSi Benigno Aquino, naka'alyado sa Partido Liberal, dai naghaloy nagigin nang nangengenot na kritiko kan gobyerno ni Pres. Ferdinand Marcos na alyado asin kaapil sa Partido Nacionalista asin igwang banabana na siya madalagan sa 1973 na eleksyon presidensyal, huli ngane ta si Marcos dai na pwede ta binabawal na an pagdalagan ule. Alagad, bigla' nagdeklara nin Ley Militar si Marcos kan Sept. 21, 1972 asin padagos wina'ran saysay an 1935-ng Konstitusyon, na nin huli kaini pwede na siyang magpadagos sa pwesto. An agom niya tolostolos inaresto kan ibaba an Ley Militar na senentensyahan ngane nin kagadanan. Kan an agom niya napipiot na, masabi pa nagkukuang kusog-boot siya sa paagi nin pagpangadye, pag'atender nin misa aroaldaw asin pagpamibi kan Santo Rosario nin tolong beses sa aldaw. Bilang sakripisyo asin pakidumamay, pinagbawalan niya an mga aki sa pag'atender mga party, asin siya mismo dai nagduduman sa beauty parlor o magbakal bagong mga bado. Pero may padi na nagsabi saiya, na ikaag sa normal sana an paghirohiro sa buhay.\nKan 1978, dawa habo na gayo siya, an saiyang agom na si Benigno maski naprepreso, nagdesidir na magdalagan sa eleksyon para sa Batasang Pambansa. Siya maigot na nagkampanya para sa nakukulong niyang agom. Sa kaenot-enoteng pangyayari, siya nakanood magdiskurso na pampulitika.\nKan 1980, sa pagmanugang kan presidente kan Estados Unidos na si Jimmy Carter, tinugotan ni Marcos si Benigno Aquino, kaiba an saiyang pamilya, na magtulas sa Amerika kun saen nagpadoktor siya kan helang niya sa puso. An pamilya niya nag'estar sa Boston, asin an tolong taon pag'erok igdi, sinabi ni Corazon Aquino na iyo na an pinaka-maogmang kabtang kan saiyang buhay may-agom ta maimbong na gayo an saindang pagiribang mag'agom.\nNagpule sa Filipinas an agom niyang si Benigno solo sana kan Agosto 21, 1981. Alagad, an agom niya pig'asasinar sa hagyan na pasiring sa tarmac kan Manila International Airport. Nagpule siya sa Filipinas pirang aldaw kaini asin pinangenotan an pagdapit sa paglubong, kun saen labing duwang milyon na tao an nagparticipar. Ini na daa an pinakadakulang bilang na nakilubong, sa bilog na historia kan Filipinas.\nSiya man nagadan kan Agosto 1, 2009 sa edad na 76 huli sa helang na kanser sa colon, helang na nadiskubre kan mga doktor kan Marso kan sorong taon, 2008.\n↑ Error sa pag-cite: Imbalidong <ref> tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na malacanang.gov.ph\nCouncil of Women Leaders\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Corazon_Aquino&oldid=204938"\nLast edited on 28 Abril 2021, at 06:13\nHuring binago an pahinang ini kaitong 28 Abril 2021, alas 06:13.


Maglakaw sa Kaibahan nin Dios sa Maribok na mga Panahon na Ini\nAn Torrengbantayan—Pag-aadalan na Edisyon | Setyembre 1, 2005\n“Si Enoc nagpadagos na maglakaw sa kaibahan kan tunay na Dios. Dangan sia nawara, huli ta kinua sia nin Dios.”—GENESIS 5:24.\n1. Ano an nagkapirang aspekto kan satong mga panahon na nagpapangyaring iyan magin kapahapahamak?\nMARIBOK na mga panahon! Ilinaladawan nanggad kan mga tataramon na iyan an mga taon nin kariribokan asin kadahasan na naeeksperyensiahan kan katawohan poon kan mamundag an Mesiyanikong Kahadean kan 1914. Durante kan bilog na panahon na iyan, an mga tawo nabubuhay na sa “huring mga aldaw.” An mga kalamidad na arog baga kan tiggutom, helang, linog, asin guerra nandamat sa sainda sa dai pang kaagid na sokol. (2 Timoteo 3:1; Kapahayagan 6:1-8) An mga nagsasamba ki Jehova dai nalibre. Grabe man o kadikit sana, kaipuhan na atubangon niato gabos an mga kasakitan asin kadaihan nin kasegurohan sa mga panahon na ini. An kasakitan sa pagbuhay, politikal na kariribokan, krimen, asin helang kabilang sa mga bagay na nagpapasakit na marhay sa buhay.\n2. Anong mga kadepisilan an napapaatubang sa mga lingkod ni Jehova?\n2 Dugang pa, an dakol sa mga lingkod ni Jehova nagtagal nin kadakol na grabeng paglamag mantang si Satanas padagos na nakikipaglaban sa mga “nagkukuyog sa mga togon nin Dios asin igwa kan gibohon na pagpatotoo ki Jesus.” (Kapahayagan 12:17) Asin minsan ngani bakong gabos sa sato nag-agi nin direktang paglamag, an gabos na tunay na Kristiano kaipuhan na makipaglaban tumang ki Satanas na Diablo asin sa espiritu na pinapalakop nia sa katawohan. (Efeso 2:2; 6:12) Kaipuhan an dayaday na pagpuka tanganing dai maimpluwensiahan kan espiritung iyan, mantang kita napapaatubang dian sa trabaho, sa eskuelahan, asin saen man na iba pang lugar na kaipuhan niatong makaasosyar an mga daing interes sa dalisay na pagsamba.\nMaglakaw sa Kaibahan nin Dios, Bakong sa Kaibahan kan mga Nasyon\n3, 4. Sa anong paagi napapalaen an mga Kristiano sa kinaban?\n3 Kaidtong enot na siglo, an mga Kristiano sigidong nakipaglaban man tumang sa espiritu kan kinaban na ini, asin nagpangyari iyan na sinda magin laen na marhay sa mga nasa luwas kan Kristianong kongregasyon. Ilinadawan ni Pablo an kalaenan na iyan kan isinurat nia: “Ini, kun siring, sakuyang sinasabi asin pinapatotoohan sa Kagurangnan, na dai na kamo padagos na naglalakaw siring sa paglakaw kan mga nasyon sa pagigin daing kamanungdanan kan saindang isip, mantang sinda nasa kadikloman sa isip, asin siblag sa buhay na gikan sa Dios, huli sa saindang kadaihan nin aram, huli sa katagasan kan saindang puso. Mantang nawaran na kan gabos na pagmate sa moral, sinda nagpangana na kan saindang sadiri sa malaswang gawe sa paggibo nin gabos na klaseng kaatian na may kahanaban.”—Efeso 4:17-19.\n4 Malinaw na marhay na ilinaladawan kan mga tataramon na iyan an grabeng espirituwal asin moral na kadikloman kan kinaban na ini—kan kaaldawan ni Pablo asin sa kaaldawan niato! Arog kan enot na siglo, an mga Kristiano ngonyan dai na ‘padagos na naglalakaw na arog kan paglakaw kan mga nasyon.’ Imbes, igwa sinda kan makangangalas na pribilehio na maglakaw sa kaibahan nin Dios. Totoo, may mga tawong tibaad kuestionon kun baga lohikong sabihon na an hamak, bakong sangkap na mga tawo naglalakaw sa kaibahan ni Jehova. Minsan siring, ipinapaheling kan Biblia na puede nindang gibohon iyan. Dugang pa, inaasahan ni Jehova na gigibohon ninda iyan. Kan ikawalong siglo bago an satong Komun na Kapanahonan, isinurat ni propeta Miqueas an minasunod na ipinasabong na mga tataramon: “Anong balos an hinahagad sa saimo ni Jehova kundi na gumibo ka nin hustisya asin mamoot sa kabootan asin na magin hababa an boot sa paglakaw sa kaibahan kan saimong Dios?”—Miqueas 6:8.\nPaglakaw sa Kaibahan nin Dios—Paano Asin Taano?\n5. Paano makakalakaw sa kaibahan nin Dios an sarong bakong sangkap na tawo?\n5 Paano kita makakalakaw sa kaibahan kan makapangyarihan sa gabos, dai naheheling na Dios? Malinaw nanggad, bakong sa paagi nin paglakaw niato sa kaibahan nin mga kapwa tawo. Sa Biblia an pananaram na “paglakaw” puedeng mangahulogan na “pagsunod sa sarong klase nin paggawe.” * Nasa isip ini, nasasabotan niato na an saro na naglalakaw sa kaibahan nin Dios nagsusunod sa pamumuhay na sinabi nin Dios asin nakakapaogma sa saiya. An pagsusog sa siring na pamumuhay nagpapangyaring mapalaen kita sa kadaklan na tawo sa palibot niato. Pero, iyan an solamenteng tamang pilion nin sarong Kristiano. Taano? Dakol an dahelan.\n6, 7. Taano an paglakaw sa kaibahan nin Dios ta iyo an pinakamarahay na paagi nin pamumuhay?\n6 Enot, si Jehova an satong Kaglalang, an Burabod kan satong buhay, asin an Paratao kan gabos na kaipuhan niato tanganing susteniran an buhay. (Kapahayagan 4:11) Bilang resulta, sia sana an may deretsong magsabi sato kun paano kita malakaw. Dugang pa, an paglakaw sa kaibahan nin Dios iyo an pinakakapakipakinabang na paagi nin pamumuhay na posible. Para sa mga naglalakaw sa kaibahan nia, nagtao si Jehova nin probisyon para sa kapatawadan nin kasalan, asin nag-aalok sia kan seguradong paglaom na buhay na daing katapusan. An satong pinakamamomoton na langitnon na Ama nagtatao man nin madonong na konseho na nagtatabang sa mga naglalakaw sa kaibahan nia na magin mapanggana an buhay ngonyan, sa ibong kan saindang pagigin bakong sangkap asin pamumuhay sa sarong kinaban na namumugtak sa kapangyarihan ni Satanas. (Juan 3:16; 2 Timoteo 3:15, 16; 1 Juan 1:8; 2:25; 5:19) An dugang pang dahelan na maglakaw sa kaibahan nin Dios iyo na an satong pagigin andam na gibohon iyan nakakakontribwir sa katoninongan asin pagkasararo kan kongregasyon.—Colosas 3:15, 16.\n7 Sa katapustapusi, asin pinakaimportante, kun kita naglalakaw sa kaibahan nin Dios, ipinapaheling niato kun ano an satong paninindogan mapadapit sa dakulang isyu na pinalataw kaidto sa hardin nin Eden—an isyu nin soberaniya. (Genesis 3:1-6) Ipinapaheling niato paagi sa satong pamumuhay na kita biyong naninindogan sa lado ni Jehova, asin daing takot niatong ibinabalangibog na sia sana an lehitimong Soberano. (Salmo 83:18) Sa siring, kita minahiro kaoyon kan satong pamibi na santipikaron logod an ngaran nin Dios asin gibohon logod an saiyang kabotan. (Mateo 6:9, 10) Madonong nanggad an mga pinipili na maglakaw sa kaibahan nin Dios! Makakasierto sinda na pasiring sinda sa tamang direksion, mantang si Jehova “iyo sana an madonong.” Nungka siang nasasala.—Roma 16:27.\n8. Paano nakakaagid an kapanahonan ni Enoc asin Noe sa satong kapanahonan?\n8 Pero, paano posibleng makapamuhay sa paaging maninigo sa mga Kristiano mantang maribokon an mga panahon asin an kadaklan na tawo mayong interes na maglingkod ki Jehova? Maheheling niato an simbag kun eestudyaran niato an maimbod na mga tawo kan suanoy na nagpadanay kan saindang integridad durante kan masakit na marhay na mga panahon. An duwa sa sainda iyo si Enoc asin Noe. Pareho sinda nabuhay sa mga panahon na kaagid na marhay kan sa sato. Lakop an karatan. Kan kaaldawan ni Noe an daga pano nin kadahasan asin inmoralidad. Pero, linabanan ni Enoc asin Noe an espiritu kan kinaban kan saindang kapanahonan asin sinda naglakaw sa kaibahan ni Jehova. Paano ninda iyan nagibo? Tanganing masimbag an hapot na iyan, totokaron niato sa artikulong ini an halimbawa ni Enoc. Sa sunod na artikulo, eestudyaran niato si Noe.\nSi Enoc Naglakaw sa Kaibahan nin Dios sa Maribok na mga Panahon\n9. Anong impormasyon manongod ki Enoc an yaon sa sato?\n9 Si Enoc an enot na tawong ilinadawan sa Kasuratan na naglalakaw sa kaibahan nin Dios. An salaysay kan Biblia nagsasabi: “Pagkatapos niang magin aki si Matusalem si Enoc padagos na naglakaw sa kaibahan kan tunay na Dios.” (Genesis 5:22) Dangan, pakatapos na sabihon an lawig kan buhay ni Enoc—na, minsan ngani halawig kun ikokomparar sa lawig kan buhay niato, halipot kan kaaldawan na idto—an salaysay nagsasabi: “Si Enoc nagpadagos na maglakaw sa kaibahan kan tunay na Dios. Dangan sia nawara, huli ta kinua sia nin Dios.” (Genesis 5:24) Minalataw na ibinalyo ni Jehova si Enoc hale sa daga nin mga nabubuhay pasiring sa pagtorog sa kagadanan bago sia gibohan nin maraot kan mga nagkokontra. (Hebreo 11:5, 13) Apuera sa halipot na mga bersikulong iyan, pipira sana an pagkasambit ki Enoc sa Biblia. Minsan siring, base sa impormasyon na yaon sa sato asin sa iba pang mga bagay na nagpaparisa, may dahelan nanggad kitang magsabi na maribok an mga panahon na kinabuhayan ni Enoc.\n10, 11. (a) Paano luminakop an karatan pagkatapos kan pagrebelde ni Adan asin Eva? (b) Anong makahulang mensahe an ihinulit ni Enoc, asin anong reaksion an sierto nanggad na nakua nia?\n10 Halimbawa, estudyaran kun gurano karikas na naglakop an karatan sa rasa nin tawo pagkatapos na magkasala si Adan. Sinasabi sa sato kan Biblia na an panganay na aki ni Adan, si Cain, nagin an kaenot-enoteng tawong paragadan kan gadanon nia an saiyang tugang na si Abel. (Genesis 4:8-10) Pagkatapos kan madahas na kagadanan ni Abel, nagkaaki giraray si Adan asin Eva, asin nginaranan ninda siang Set. Mapadapit sa saiya, mababasa niato: “Si Set nagkaaki man nin sarong aking lalaki asin inapod nia an saiyang ngaran na Enos. Kaidto nagpoon an pag-apod sa ngaran ni Jehova.” (Genesis 4:25, 26) Makamomondo, an “pag-apod [na iyan] sa ngaran ni Jehova” ginibo sa apostatang paagi. * Dakol na taon pagkapangaki ki Enos, an sarong gikan ni Cain na an ngaran Lamec nagkomponer nin sarong kanta para sa duwa niang agom na babae na idinedeklarar na ginadan nia an sarong hoben na lalaki na luminugad sa saiya. Nagpatanid man sia: “Kun pitong beses na ipapamalos si Cain, kun siring si Lamec pitong polo may pitong beses.”—Genesis 4:10, 19, 23, 24.\n11 An haralipot na impormasyon na siring kan nasambitan sa enotan nagpaparisa na an karatan na pinonan ni Satanas sa hardin nin Eden marikas na nagresulta sa paglakop kan karatan sa tahaw kan mga gikan ni Adan. Sa siring na kinaban, si Enoc sarong propeta ni Jehova na an mapuersang ipinasabong na mga tataramon may epekto dawa ngonyan. Isinasaysay ni Judas na si Enoc naghula: “Uya! Si Jehova nagdatong na kaibanan an saiyang manampulong ribong banal, tanganing maghokom tumang sa gabos, asin tanganing patunayan na nagkasala an gabos na bakong diosnon may labot sa gabos nindang bakong diosnon na gibo na saindang ginibo sa bakong diosnon na paagi, asin may labot sa gabos na labi-labi karaot na bagay na itinaram kan bakong diosnon na mga parakasala tumang sa saiya.” (Judas 14, 15) An mga tataramon na iyan magkakaigwa nin pangultimong kaotoban sa Armagedon. (Kapahayagan 16:14, 16) Pero, makakasierto kita na dawa kaidtong kaaldawan ni Enoc, dakol na “bakong diosnon na mga parakasala” an nauyam sa pagdangog kan hula ni Enoc. Mamomoton nanggad na kinua ni Jehova an propeta tanganing dai ninda sia magibohan nin maraot!\nAno an Nagpakosog ki Enoc na Maglakaw sa Kaibahan nin Dios?\n12. Ano an nagpangyaring mapalaen si Enoc sa saiyang mga katemporanyo?\n12 Sa hardin nin Eden kaidto, si Adan asin Eva naghinanyog ki Satanas, asin si Adan nagrebelde tumang ki Jehova. (Genesis 3:1-6) An aki nindang si Abel namuhay sa laen na paagi, asin pinaboran sia ni Jehova. (Genesis 4:3, 4) Makamomondo, an mayoriya sa mga aki ni Adan bakong arog ni Abel. Minsan siring, si Enoc, na namundag pakalihis nin ginatos na taon, nagin kapareho ni Abel. Ano an kalaenan ni Enoc sa kadakol na iba pang gikan ni Adan? Sinimbag ni apostol Pablo an hapot na iyan kan isinurat nia: “Huli sa pagtubod si Enoc ibinalyo tanganing dai makaheling nin kagadanan, asin dai na sia nanompongan minsan saen huli ta ibinalyo sia nin Dios; huli ta bago kan pagbalyo sa saiya nagkamit sia kan patotoo na napaogma niang marhay an Dios.” (Hebreo 11:5) Si Enoc kabilang sa dakulaon na “panganoron nin mga saksi” bago kan mga Kristiano, na marahayon na mga halimbawa nin pagtubod. (Hebreo 12:1) Pagtubod an nagpangyari ki Enoc na magtagal mantang nagpapadagos sa tamang paggawe sa bilog niang buhay na luminawig nin labing 300 na taon—labing tolong doble sa lawig nin buhay kan kadaklan sa sato ngonyan!\n13. Anong klaseng pagtubod igwa si Enoc?\n13 Ilinadawan ni Pablo an pagtubod ni Enoc asin kan iba pang mga saksi kan sia magsurat: “An pagtubod iyo an siertong paghalat sa mga bagay na linalaoman, an hayag na pagpapaheling kan mga katunayan minsan dai naheheling.” (Hebreo 11:1) Iyo, an pagtubod iyo an may kompiansang paghalat, basado sa mga pag-asegurar, na an mga bagay na linalaoman niato magigin totoo. Kalabot dian an paghalat na galagang marhay kaya naaapektaran kaiyan an pagmansay niato sa kun ano an pinakaimportante sa satong buhay. An klaseng iyan nin pagtubod an nagpangyari ki Enoc na maglakaw sa kaibahan nin Dios dawa ngani dai iyan ginigibo kan kinaban sa palibot nia.\n14. Sa anong tamang kaaraman puedeng nakabasar an pagtubod ni Enoc?\n14 An tunay na pagtubod basado sa tamang kaaraman. Anong klaseng kaaraman igwa si Enoc? (Roma 10:14, 17; 1 Timoteo 2:4) Daing duda, aram nia an mga pangyayari sa Eden. Nadangog nia man gayod kun anong klase an buhay kaidto sa hardin nin Eden—na tibaad yaon pa kaidto, minsan ngani bawal nang maglaog an mga tawo. (Genesis 3:23, 24) Asin aram nia an katuyohan nin Dios na papanoon kan mga aki ni Adan an daga asin gigibohon na kapareho kan orihinal na Paraiso an bilog na planeta. (Genesis 1:28) Dugang pa, siertong pinakamahal ni Enoc an panuga ni Jehova na paluwason an sarong Banhi na maronot sa payo ni Satanas asin mahale kan maraot na mga epekto kan pandadaya ni Satanas. (Genesis 3:15) Tunay nanggad, an ipinasabong na hula mismo ni Enoc, na prineserbar sa libro nin Judas, naghuhula kan pagkalaglag kan banhi ni Satanas. Mantang si Enoc may pagtubod, aram niato na sinamba nia si Jehova bilang an saro na “nagigin an parabalos sa mga maigot na naghahanap sa saiya.” (Hebreo 11:6) Huli kaini, minsan ngani dai aram ni Enoc an gabos na bagay na aram niato, igwa sia nin igong kaaraman tanganing magin pundasyon nin marigon na pagtubod. Huli sa siring na pagtubod, napagdanay nia an saiyang integridad durante kan maribok na mga panahon.\nArogon an Halimbawa ni Enoc\n15, 16. Paano niato maaarog an pamumuhay ni Enoc?\n15 Huling, kapareho ni Enoc, gusto niatong paogmahon si Jehova durante kan maribok na mga panahon ngonyan, maninigo niatong arogon an halimbawa ni Enoc. Kaipuhan niatong magkaigwa nin asin papagdanayon an tamang kaaraman manongod ki Jehova asin sa saiyang katuyohan. Alagad orog pa an kaipuhan niato. Kaipuhan niatong togotan an tamang kaaraman na iyan na gumiya sa satong pamumuhay. (Salmo 119:101; 2 Pedro 1:19) Kaipuhan niatong pagiya sa kaisipan nin Dios, na pirmeng nagmamaigot na paogmahon sia paagi sa gabos niatong kaisipan asin hiro-hiro.\n16 Mayo kitang rekord kun sairisay pa an naglilingkod ki Jehova kan kapanahonan ni Enoc, alagad malinaw na sia magsalang nagsosolo o kabtang nin sarong sadit na minoriya. Minoriya man kita sa kinaban, alagad dai iyan nagpapaluya sa satong boot. Susuportaran kita ni Jehova dawa siisay pa an magkontra sa sato. (Roma 8:31) Si Enoc makosog an boot na nagpatanid manongod sa nagdadangadang na pagkalaglag nin mga tawong bakong diosnon. Makosog man an satong boot mantang ihinuhulit niato “an maogmang baretang ini kan kahadean” sa ibong nin kalapastanganan, oposisyon, asin paglamag. (Mateo 24:14) Si Enoc dai nabuhay na kapareho kalawig kan saiyang mga katemporanyo. Pero, an paglaom nia mayo sa kinaban na idto. Nakaturuhok an saiyang mata sa mas dakulang bagay. (Hebreo 11:10, 35) Nakaturuhok man an satong mata sa kaotoban kan katuyohan ni Jehova. Huli kaini, dai niato ginagamit nin lubos an kinaban na ini. (1 Corinto 7:31) Imbes, sa pangenot ginagamit niato an satong kosog asin rekurso sa paglilingkod ki Jehova.\n17. Anong kaaraman an yaon sa sato na mayo kaidto ki Enoc, kaya ano an maninigo niatong gibohon?\n17 May pagtubod si Enoc na an Banhing ipinanuga nin Dios malataw sa itinalaan na panahon ni Jehova. Haros 2,000 na taon na ngonyan an nakaagi poon kan an Banhi—si Jesu-Cristo—lumataw, nagtao kan pantubos, asin nagbukas kan dalan tanganing kita, siring man an maimbod na mga saksi kan suanoy na arog ki Enoc, magmana nin buhay na daing katapusan. An Banhi na iyan, na ngonyan pinatukaw na sa trono bilang Hade sa Kahadean nin Dios, pinalayas si Satanas sa langit pasiring digdi sa daga, asin naheheling niato an resultang kahorasaan sa palibot niato. (Kapahayagan 12:12) Iyo, mas dakol nanggad an kaaraman na bukas sa sato ngonyan kisa bukas kaidto ki Enoc. Kun siring, magkaigwa logod kita nin marigon na pagtubod na siring kan sa saiya. An sato logod na kompiansa sa kaotoban kan mga panuga nin Dios makaimpluwensia sa gabos na ginigibo niato. Maglakaw logod kita, na arog ni Enoc, sa kaibahan nin Dios, minsan kita nabubuhay sa maribok na mga panahon.\n^ par. 5 Helingon an Tomo 1, pahina 220, parapo 6, kan Insight on the Scriptures, na ipinublikar kan Mga Saksi ni Jehova.\n^ par. 10 Bago kan kaaldawan ni Enos, si Jehova nakipag-olay ki Adan. Si Abel nagtao nin maaakong dolot ki Jehova. An Dios nakipag-olay pa ngani ki Cain bago an maimon na kaanggotan nagtulod ki Cain na magkomiter nin paggadan. Huli kaini, an pagpoon na ini nin “pag-apod sa ngaran ni Jehova” siertong sa laen man na paagi na dai konektado sa dalisay na pagsamba.\n• Ano an boot sabihon kan maglakaw sa kaibahan nin Dios?\n• Taano an paglakaw sa kaibahan nin Dios ta an pinakamarahay na paagi nin pamumuhay?\n• Ano an nagpangyari ki Enoc na maglakaw sa kaibahan nin Dios sa ibong kan maribok na mga panahon?\n• Paano niato maaarog si Enoc?\nHuli sa pagtubod, “si Enoc nagpadagos na maglakaw sa kaibahan kan tunay na Dios”\nMarigon kitang nagtutubod na an mga panuga ni Jehova magigin totoo\nBabae, nasa porong too: retrato kan FAO/B. Imevbore; narurumpag na edipisyo: San Hong R-C Picture Company\nI-share I-share Maglakaw sa Kaibahan nin Dios sa Maribok na mga Panahon na Ini\nMay Pakinabang daw an Pagigin Maimbod?\nMay mga Pakinabang an Pagigin Maimbod\nPagtagal Bilang Soldados ni Cristo\nKita Maglalakaw sa Ngaran ni Jehova na Satong Dios\nAn mga Menonita Naghanap kan Katotoohan sa Biblia\nTogotan an “Sinabi” ni Jehova na Ingatan Kamo\nText Mga opsiyon sa pag-download AN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Setyembre 1, 2005\nI-share I-share AN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Setyembre 1, 2005\nSetyembre 1, 2005\nAN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Setyembre 1, 2005