(src)="1"> TEMA SA COVER | SARONG GOBYERNO NA DAING KORAPSIYON\n(src)="2"> An korapsiyon sa gobyerno iyo an pag - abuso sa itinaong kapangyarihan para sa sadiring kapakinabangan .\n(src)="3"> Haloy na an siring na pag - abuso .\n(src)="5"> Ipinapahiling kaini na lakop na an korapsiyon kaidto pa , labing 3,500 na taon na an nakaagi .\n(src)="6"> ( Exodo 23 : 8 ) Siyempre , bako sanang pag - ako nin suhol an kaiba sa korapsiyon .\n(src)="7"> An koraptong mga opisyal nin gobyerno kun minsan nangangamkam nin mga pagsasadiri nin iba , pig - aaprobetsaran an mga serbisyo na bako man para sa sainda , o hayagan pa nganing naghahabon nin pondo .\n(src)="9"> An korapsiyon puwede talagang mangyari sa arin man na organisasyon nin tawo , pero minalataw na an korapsiyon sa gobyerno an pinakagrabe .\n(src)="10"> An 2013 Global Corruption Barometer , na ipinublikar kan Transparency International , nagsabi na an mga tawo sain man sa kinaban nag - iisip na an limang pinakakoraptong institusyon iyo an mga partido pulitikal , pulisya , opisyal sa gobyerno , lehislatura , asin hudikatura .\n(src)="11"> Konsideraron an pira sana sa mga report na nagpapahiling kan problema .\n(src)="12"> APRIKA : Kan 2013 , mga 22,000 na opisyal sa gobyerno sa South Africa an inakusaran na nagbalga sa ley huli sa korapsiyon .\n(src)="13"> SOUTH AMERICA : Kan 2012 , sa Brazil , 25 katawo an napatunayan na nagkasala huli sa paggamit kan kuwarta kan mga tawo para bakalon an suporta kan ibang partido pulitikal .\n(src)="14"> Kaiba diyan an ikaduwa sa pinakamakapangyarihan na tawo kan nasyon , an dating chief of staff kan presidente .\n(src)="15"> ASIA : Sa Seoul , South Korea , 502 katawo an nagadan kan biglang magaba an sarong department store kan 1995 .\n(src)="16"> Naaraman kan mga imbestigador na sinuhulan an mga opisyal kan siyudad para tugutan an mga kontratista na maggamit nin maluyang klaseng materyales asin dai sunudon an mga susundon para sa kaligtasan .\n(src)="17"> EUROPA : “ Mabibigla ka sa kun gurano kagrabe kan problemang ini [ korapsiyon sa Europa ] , ” an sabi ni Commissioner Cecilia Malmström kan European Commission Home Affairs .\n(src)="18"> Sinabi pa niya na “ garo dai man nahihiling sa mga pulitiko na pursigido sindang halion an ugat kan korapsiyon . ”\n(src)="19"> Hararom an pagkakaugat kan korapsiyon sa gobyerno .\n(src)="20"> Si Propesor Susan Rose - Ackerman , sarong eksperto kun manungod sa paglaban sa korapsiyon , nagsurat na an reporma mangangaipo nin “ pagbabago sa pinakapundasyon kan palakaw sa gobyerno . ”\n(src)="21"> Dawa ngani garo dai na nin paglaom na mabago an sitwasyon , sinasabi kan Bibliya na bako sanang posible an mas dakula pang pagbabago kundi sigurado man iyan .\n(src)="2"> “ Maski pa ano an gibuhon ta , an mga opisyal kan gobyerno mga ordinaryong namamanwaan pa man giraray saka gabos kita produkto kan sosyedad . ”\n(src)="3"> Iyan an sinabi kan chief auditor kan Nicaragua kan ipinaliwanag niya kun taano ta para sa saiya , imposibleng mahali an korapsiyon sa gobyerno .\n(src)="4"> Dai ka daw mauyon na kun korapto an sosyedad nin tawo , magigin korapto man an ano man na gobyerno na parte kaiyan ?\n(src)="5"> Kun arog kaiyan , bako talagang sa sosyedad nin tawo magikan an sarong gobyerno na daing korapsiyon .\n(src)="6"> Iyan an klase nin gobyerno na pigsasabi kan Bibliya  — an Kahadian nin Diyos , an gobyerno na itinukdo ni Jesus na ipamibi kan saiyang mga parasunod .  — Mateo 6 : 9 , 10 .\n(src)="8"> Iyan an masalida sa gabos na gobyerno nin tawo .\n(src)="9"> ( Salmo 2 : 8 , 9 ; Kapahayagan 16 : 14 ; 19 : 19 - 21 ) Kaiba sa mga bendisyon na itatao kan Kahadian sa katawuhan iyo an paghali kan korapsiyon sa gobyerno .\n(src)="10"> Pag - isipan an anom na panginot na bagay manungod sa Kahadian na naggagarantiya kaini .\n(src)="11"> PROBLEMA : An pondo kan gobyerno hali sa mga tawo , na sa parati paagi sa mga buhis asin impuwesto .\n(src)="12"> Huli sa naglalaog na pondong ini , may mga opisyal na natetentaran na maghabon ; an iba man nag - aako nin suhol sa mga tawo na gustong pabawasan an binabayadan na buhis o iba pang bayadan sa gobyerno .\n(src)="13"> Puwede ining magresulta sa daing katapusan na problema  — lalangkawan kan gobyerno an buhis para mataparan an siring na kawaran , na pupunan na man nin mas grabeng korapsiyon .\n(src)="14"> Sa arog kaining kamugtakan , an mga tawong onesto an naaapektaran na marhay .\n(src)="15"> SOLUSYON : An kapangyarihan kan Kahadian nin Diyos hali sa Diyos na makakamhan sa gabos , si Jehova .\n(src)="16"> * Dai kaini kaipuhan na mangolekta nin buhis para magpunsiyonar .\n(src)="17"> Imbes , an makangangalas na “ kapangyarihan ” nin Diyos asin pagigin bukas - palad niya garantiya na abundang itatao kan Kahadian an mga pangangaipo kan gabos na nasasakupan kaini .  — Isaias 40 : 26 ; Salmo 145 : 16 .\n(src)="18"> PROBLEMA : An paghihinguwang halion an korapsiyon “ dapat magpuon sa itaas , ” an sabi ni Susan Rose - Ackerman , na nasambit sa nainot na artikulo .\n(src)="19"> Nawawaran nin kredibilidad an gobyerno pag pinupurbaran nindang halion an korapsiyon sa mga pulis o sa mga opisyal nin customs pero kinokonsinte man an mga ginigibo kan haralangkaw na opisyal .\n(src)="21"> Arog kan sinasabi kan Bibliya , “ mayo nanggad nin sarong matanos na tawo na danay na naggigibo nin karahayan sa gabos na panahon . ”  — Parahulit 7 : 20 , BPV .\n(src)="23"> Sinayumahan ni Jesus an pinakadakulang suhol kasuarin man\n(src)="24"> SOLUSYON : Bakong arog kan bakong perpektong mga tawo , si Jesu - Cristo , na pinili nin Diyos na magin Tagapamahala kan Kahadian , dai matetentaran na gumibo nin sala .\n(src)="25"> Ipinahiling ini ni Jesus kan sayumahan niya an pinakadakulang suhol kasuarin man  — ‘ an gabos na kahadian kan kinaban asin an kamurawayan ninda . ’\n(src)="26"> Ini an ipinangako ki Jesus karibay kan sarong akto nin pagsamba sa tagapamahala kan kinaban , an Diyablo .\n(src)="28"> Sinayumahan niya an ipinapainom sa saiya na puwede kutanang makatabang para dai niya mamatian an kulog pero mawawaran man siya nin bilog na kontrol sa sadiri .\n(src)="29"> Binuhay siya liwat nin Diyos asin yaon na ngunyan sa langit .\n(src)="30"> Pinatunayan ni Jesus na talagang kuwalipikado siyang mamahala sa Kahadian .  — Filipos 2 : 8 - 11 .\n(src)="31"> PROBLEMA : Sa dakul na nasyon regular an eleksiyon .\n(src)="32"> Paagi kaini , magigibo daa kan mga tawo na pahalion sa puwesto an koraptong mga opisyal .\n(src)="34"> Paagi sa pagtao nin donasyon kan mga mayaman para sa kampanya asin iba pa , naiimpluwensiyahan nindang marhay an mga nakatukaw sa puwesto saka an masurunod pang matukaw .\n(src)="35"> An huwes na si John Paul Stevens kan Korte Suprema kan Estados Unidos nagsurat na nararaot kan siring na impluwensiya “ bako sana an pagigin lehitimo asin kalidad kan Gobyerno kundi pati an tiwala kan mga tawo diyan . ”\n(src)="36"> Kaya bakong makangangalas na dakul na tawo sa bilog na kinaban an nag - iisip na an mga partido pulitikal an pinakakorapto sa gabos na institusyon .\n(src)="37"> SOLUSYON : Dai na nin pandadaya sa kampanya o sa eleksiyon huling establisado asin permanente an pamamahala kan Kahadian nin Diyos .\n(src)="38"> ( Daniel 7 : 13 , 14 ) Huling an Diyos an nagpili kan Tagapamahala kaini , an Kahadian dai nakadepende sa boto kan mga tawo asin dai ninda puwedeng pabagsakon .\n(src)="39"> Huli sa pagigin masarig kan Kahadian , makakasiguro kita na an mga ginigibo kaiyan pirming para sa pinakaikakarahay kan mga nasasakupan kaiyan .\n(src)="40"> An Kahadian nin Diyos sarong totoong gobyerno na nasa langit asin namamahala na\n(src)="41"> PROBLEMA : Sa inot , puwedeng maisip mo na makakatabang an pagpautob nin bagong mga ley para mapakarhay an mga bagay - bagay .\n(src)="42"> Pero uyon sa mga eksperto , pag nadadagdagan an mga ley , sa parati , mas nagdadakul sana an oportunidad para sa korapsiyon .\n(src)="43"> Saro pa , an ipinapasar na mga ley na an partikularmenteng katuyuhan bawasan an korapsiyon , sa parati , magastos iimplementar pero dikit an nagiginibo .\n(src)="44"> SOLUSYON : An mga ley kan Kahadian nin Diyos nakakalabing marhay sa mga ley kan mga gobyerno nin tawo .\n(src)="45"> Halimbawa , imbes na magtao si Jesus nin halabang listahan nin susundon manungod sa dapat asin dai dapat gibuhon , itinao niya an parating inaapod na Golden Rule .\n(src)="46"> Sinabi niya : ‘ An gabos na buot nindong gibuhon sa saindo nin mga tawo , gibuhon man nindo iyan sa sainda . ’\n(src)="47"> An mas mahalaga pa , an mga ley kan Kahadian nakapokus sa motibo sagkod sa gibo .\n(src)="49"> Siyempre , an Diyos , na nakakabasa nin puso , puwede talagang magpautob nin siring na mga pagbuot .  — 1 Samuel 16 : 7 .\n(src)="50"> PROBLEMA : An puwersang nasa likod kan korapsiyon iyo an kahanaban asin pagigin makasadiri .\n(src)="51"> Parating nahihiling sa mga opisyal kan gobyerno sagkod sa mga nasasakupan ninda an siring na negatibong ugali .\n(src)="52"> Sa nagabang department store sa Seoul , na sinambit sa nainot na artikulo , nag - ako nin suhol an mga opisyal kan gobyerno sa mga kontratista , na nakakaaram na mas makakatipid kun matao nin suhol kisa sa gumamit nin tamang mga materyales asin sunudon an mga susundon sa pagtugdok .\n(src)="53"> Kaya para mawara an korapsiyon , dapat matukduan an mga tawo na halion an nakagamot nang mga motibo , arog kan kahanaban asin pagkamakasadiri .\n(src)="54"> Pero , an mga gobyerno nin tawo mayo nin pagmawot asin kakayahan na iimplementar an arog kaining programa nin edukasyon .\n(src)="55"> SOLUSYON : Hahalion kan Kahadian nin Diyos an ugat kan korapsiyon paagi sa pagtukdo sa mga tawo kun paano madaog an salang mga motibo na pinupunan kaiyan .\n(src)="56"> * Tinatabangan sinda kan edukasyon na ini na ‘ mabago an saindang pag - iisip . ’\n(src)="57"> Nanunudan nindang magin kontento asin magmakulog sa iba imbes na magin mahanab asin makasadiri .  — Filipos 2 : 4 ; 1 Timoteo 6 : 6 .\n(src)="58"> PROBLEMA : Dawa sa pinakamarahay na kamugtakan asin pagtutukdo sa moral , may mga tawo na pinipiling magin bakong onesto asin magin korapto .\n(src)="59"> Sinabi mismo nin mga eksperto na iyo ini an dahilan kun taano ta dai kayang halion kan mga gobyerno nin tawo an korapsiyon .\n(src)="60"> An pinakamalalauman ta sana iyo na puwedeng mabawasan an korapsiyon asin an maraot na epekto kaiyan .\n(src)="61"> SOLUSYON : Sinabi kan United Nations Convention Against Corruption na para malabanan an korapsiyon , dapat na itulod kan gobyerno an “ integridad , pagkaonesto asin pagigin responsable . ”\n(src)="62"> Iyo , marahayon an katuyuhan na ini , pero dai sana itinutulod kan Kahadian nin Diyos an mga kuwalidad na ini  — hinahagad iyan sa mga sakop kan Kahadian .\n(src)="63"> Sinasabi kan Bibliya na an mga “ paslo ” o mahanab asin “ putikon ” dai magmamana kan Kahadian .  — 1 Corinto 6 : 9 - 11 , BPV ; Kapahayagan 21 : 8 .\n(src)="64"> Puwedeng manudan kan mga tawo na sunudon an halangkaw na mga pamantayan na ini sa moral , arog kan ginibo kan inot na mga Kristiyano .\n(src)="65"> Halimbawa , kan an sarong disipulo na an pangaran Simon nagpurbar na bakalon sa mga apostol an banal na espiritu , sinayumahan ninda an suhol asin nagsabi : ‘ Magsulsol ka kan karatan mong ini . ’\n(src)="66"> Kan maaraman ni Simon an puwedeng kaabtan kan saiyang salang pagmawot , pinakiulayan niya an mga apostol na ipamibi siya tanganing mapaglabanan niya iyan .  — Guibo 8 : 18 - 24 .\n(src)="67"> Ano man an saimong nasyonalidad , may oportunidad kang magin sakop kan Kahadian nin Diyos .\n(src)="68"> Paano ?\n(src)="69"> Maaaraman mo iyan sa pig - aalok kan Kahadian na programa nin edukasyon  — na bukas ngunyan sa gabos na tawo sa bilog na kinaban .\n(src)="70"> Mauugma an Mga Saksi ni Jehova na ipahiling sa saimo kun paano ginigibo an libreng pag - adal sa Bibliya , na puwedeng gibuhon dawa sampulong minutos sana kada semana .\n(src)="71"> Apuwera kaiyan , makakanuod ka nin urog pa manungod sa ‘ marahay na bareta kan Kahadian nin Diyos , ’ kaiba na kun paano kaiyan hahalion an korapsiyon sa gobyerno .\n(src)="72"> Puwede mong kaulayon an mga Saksi ni Jehova sa saindong lugar o buksan an samong Web site na jw.org .\n(src)="73"> Gusto mo nin daing bayad na pag - adal sa Bibliya ?\n(src)="75"> An Marahay na Bareta Biblia ( Bikol Popular Version ) .\n(src)="76"> Halimbawa , hilingon an artikulong “ Posible daw na Magin Onesto sa Kinaban na Pano nin Korapsion ? ”\n(src)="77"> sa An Torrengbantayan na Oktubre 1 , 2012 .\n(trg)="1"> Tlen nikaj uala\n(src)="12"> PAHINA 28 • KANTA : 72 , 63\n(trg)="3"> Ma tijtlaskamatilikaj Jehová


SA SURVEY KAN DepEd NAGA 10% sana kan mga estudiante makakaatendir sa online classes\nHababaon an numero kan mga estudiantes sa mga escuelas publica sa Ciudad nin Naga an makaka-escuela sa paagi kan online classes sa school year 2020-2021 base sa inisyal na survey nag-aabot sana sa diez por ciento.\nSi Dr. Manny De Guzman, OIC City School Superintendent kan School Division kan Department of Education (DepEd) sa Ciudad nin Naga sa ginibong nindang inisyal na survey maabot sana sa diez por ciento nin mga estudiantes an igwang gadget asin internet connection asin sinda an puedeng maka-atendir sa online classes.\nAn survey ginibo kan DepEd Naga mantang nag-aandam an 40 mga public schools digdi para sa burokasan nin klase sa Agosto 24, 2020.\nSa numero kan mga enrollees hasta kan Hunyo 29 nagsakat na sa 75 por ciento an nakapalista sa escuelas publica alagad sa pribadong mga escuelahan nag-aabot sana sa 22 por ciento.\nAn 75 por ciento pigbasehan sa 49,299 na enrollees kan nagtalikod na school year asin nag-total sana sa 37,066 sa elementarya, junior high school asin sa senior high school.\nSa pribadong escuelahan sa 22,542 na total enrollees kan nagtalikod na erescuelahan igwa sanang nagpalistang 4,847 o nag-aabot sana ini sa 22 por ciento.\nSa masunod na school year dai na muna tinutugot kan DepEd an face-to-face learning huli kan coronavirus disease alagad huli kan resulta kan survey mas mayoria man giraray an nagpapabor para sa modular instruction na kaipuhan an mga printed materials.\nSinabi pa ni De Guzman sa ginibong miting kan Naga City School Board na pinamamayohan ni Alcalde Nelson Legacion mapaluwas nin fondo para sa internet connectivity nganing mag-instelar nin wifi connection sa mga escuelahan alagad igwa man sa cada barangay na igwa nang ginigibong negosasyon nganing hale naman sa tabang na fondo kan barangay government.\nNin huli ta diez por ciento sana an puede sa online classes mas tatawan nin dakulang fondo hale sa school board an para sa modular instruction na kaipuhan an mga printed materials na kaipuhan kan mga estudiante.\nPiglalaoman an total enrollees madugang pa mantang pinalawig an enrollment hasta sa Hulyo 15, 2020. (dpa)


5 decadang basurahan sasarahan na kan City Hall\n7 brgy afectado kan kalbaryo\nPuponan na ngonian na bulan nin Mayo 2017 an pagsara kan setenta por ciento kan cuatro hektaryang limang decada nang Balatas dumpsite alagad nag-apelar an lokal na gobierno kan Ciudad nin Naga sa pag-andam kan mga apektadong residentes asin laoman an malaen na alisngaw kan parong sa paghiro kan basura sa laog nin 180 diyas. Nag-atubang sa press conference an mga oficiales lokal na pinangenotan ni Alcalde John Bongat, Bise Alcalde Nelson Legacion, City Engr. Leon Palmiano IV asin Engr. Joel Martin, pamayo kan Solid Waste Management Office nganing saindang ipaliwanag sa publiko an pagsara kan dumpsite na nacontrata kan C.D. Garay Construction hale sa Ciudad nin Pasig, alagad mayor na apektado kan malaen na alingasaw sa basura iyo an mga residentes sa barangay kan Concepcion\nPequeña, Concepcion Grande asin Del Rosario kun amihan an dalagan kan duros mientras na kun habagat an tatamaan iyo an Barangay San Felipe asin Pacol.\nSa enot na duwang semanang paghiro kan basura piglalaoman an kalbaryo sa dumpsite sa grabeng alisngaw kaini sa mga afectadong barangay, sabi ni Engr. Martin.\nGagamitan nin duwang bulldozer an paghiro kan basura na may langkaw na kaagid kan anom na escalon na edificio.\nSinabi ni Alcalde Bongat na dapat ma-intindihan kan afectadong residentes kan ciudad an katuyohan kan City Hall huli ta iyo na ini an matapos kan haloy nang reclamo sa malaen na alisngaw na parog gikan sa basurahan.\nMarerealisar man giraray sa presenteng administrasyon an problema sa basura afuera kan pagkaigwa nang enot na mga material recovery facilities (MRF) sa 17 kan 27 mga barangay kan ciudad nganing mabawasan an toneladang basura na binabagsak sa dumpsite.\nAn matatadang 30 por ciento iyo muna an gagamiton na aponan nin basura mientras na ipapatrabajo na an sanitary landfill sa Barangay San Isidro na piglalaoman matatapos an trabajo sa pagsara kan dumpsite igwa nang bagong lugar sa aponan basura.\nAn C.D. Garay Construction iyo an ganador sa ginibong pagpasubasta kan proyecto na ginibo kan Diciembre 21, 2016 asin kan Abril 17, 2017 pig-isyu na an notice to proceed na madurar nin 180 diyas o anom na bulan an trabajo kan contratista, alagad matabang an oficina ni Engr. Palmiano asin Engr. Martin kan SWMO sa kasugoan kan jefe ejecutivo nganing mapadali an pagsara kan cincuenta y saes años nang tambakan na basura.\nSinabi pa kan jefe ejecutivo matabang an SWMO sa contratista sa pag-spray nin deodorizer mientras na pinapatag an basura nganing mainaan an sungaw kaini.\nIgwang sadiring Laboratoryo nin Bio Naga Inoculant an SWMO sa laog kan dumpsite na iyo an ginagamit sa pang-spray kun pighihiro an basura nganing dai mag-alisngaw an malaen na parong.\nAlagad an City Hall nakatalaan maghanap pa nin supplier nin deodorizer tanganing makatabang sa trabajo kan contratista asin daing gayo afectado an publico sa alisngaw kan basura.\nTatahobang nin daga an basurahan nganing matamboan nin duot asin maibitaran na maghuros an basura, afuera kaini magibo nin drainage sa palibot kan basurahan asin igwang ibubugtak na water treatment facility nganing malinig an ihuhulog na tubig sa salog Naga, sabi ni Engr. Palmiano.\nPig-alerto na an medical team kan City Health Office komo pagpaseguro sa posibleng maafectaran na residentes sa mga barangay. (dpa)


P36-B na infra proj sa Bikol paralisado\nCiudad nin Legaspi – Masara na an enot na cuarto sa fiscal year ngonian na 2019, an Department of Public Works and Highways (DPWH) sa Bikol paralisado na maka-implementar kan saindang mga proyecto sa infrastraktura hali sa P36 bilyon na budget ngonian na taon.\nAn dahilan an padagos pang pendienteng pag-aprobar kan Php3.7 trillion na General Appropriation Act para sa ngonian na taon huli kan nangyayaring controvercia sa Camara-Baja asin Camara-Alta.\nSi Lucy Castañeda, opisyal na parataram kan DPWH Bikol nagpahayag sa entrevista kan Bicol Mail sa paagi nin telepono na dakul nang mga proyecto an na-isubasta kan huring cuarto kan 2018 alagad dai makapaluwas nin notice to proceed nganing iimplementar na kan mga nangganang contratista.\nHinahalat nalang kan DPWH Bikol an pagfirma ni Presidente Rodrigo Duterte sa 2019 national budget nganing magpaluwas na nin fondo an gobierno nasyonal sa mga proyecto na pendiente man sa gabos nindang Engineering District sa anom na provincia.\nOras na aprobado na an national budget puponan tolos kan DPWH Bikol an saindang mga proyecto mantang na-abala na sinda nin tolong bulan, sabi pa ni Castañeda.\nKan nagtalikod na taon 2018 an saindang budget nagcacantidad nin P42 bilyon alagad nagbaba an saindang budget sa 2019 na nag-aabot na sana sa Php36 bilyon.\nAn dahilan sa pag-gunting kan saindang 2019 budget mientras na iginilid muna si implementasyon kan mga road widening project sa tahaw kan dakul na mga ulang na estractura kabali na an mga poste kan cooperativa nin electricidad, dai maputol na puon nin kakahoyan sa sakop na national road na pigcocontra kan nagpapabistong environmentalist asin mga pribadong edficio na yaon pa sa laog kan road right of way. Sa ngonian re-enacted muna an saindang ginagamit na fondo mientras na padagos pang pendiente an saindang prosupuesto.\nAn problemang ini kan DPWH nangyayari man sa mga opisina rehiyonal kan Department of health, Department of Agriculture asin iba pang ahencia nasyonal na igwang opisina digdi sa rehiyon cinco. (DPAureus)


Home / Albay / Legazpi City / News / Work suspension, dineklara sa mga lugar na apektado kan ashfall sa Albay\nWork suspension, dineklara sa mga lugar na apektado kan ashfall sa Albay\nBicol Standard Newspaper Tuesday, January 23, 2018 Albay, Legazpi City, News\nLegazpi City - Dae na pipalaog sa saindang trabaho an mga obrero na yaon sa mga lugar na apektado kan matinding ash fall ngonyan na aldaw, Enero 23, 2018.\nSa pinaluwas na kasuguan ni Albay Gov. Al Francis Bichara, pipauruli na kaini an mga nagtatrabaho sa Gobyerno o Pribado man sa Siyudad kan Ligao, asin mga banwaan kan Guinobatan asin Camalig.\nDae kabale digdi an mga nagtatrabaho sa pagmantini kan peace and order, health, social services and disaster management.\nNilinaw man kan Gobernador na maging itong mga nagtatrabaho sa mga munisipyo o siyudad na bako man apektado alagad nag eerok sa mga apektadong baranggay an dapat na dae naman maglaog.\nNapag araman na maski bako man purupirmi an pagbuga kan abo, alagad huli sa mga natipon na abo sa palibot asin matinding init nin panahon ngonyan na sinabayan nin paros paros, matinding perwisyo an sinasapar kan mga residentes huli sa mga abo.\nEnot kaini kan sinuspinder man ngonyan na aldaw an klase sa gabos na lebel sa mga Siyudad kan Legazpi asin Ligao, siring man sa mga munisipyo kan Daraga, Camalig, Guinobatan, Oas, Polangui, asin Sto Dominggo.\nDae man biyahe an mga eroplano ngonyan na aldaw. (Vince Villar)\nWork suspension, dineklara sa mga lugar na apektado kan ashfall sa Albay Reviewed by Bicol Standard Newspaper on Tuesday, January 23, 2018 Rating: 5


Nagiromduman ko kan nagtalikod na semana naimbitaran kami ni station manager Grace Refama Simando kan Radyo ng Bayan nganing mag-interview sa sarong nationwide broadcast tungkol sa isyu kan Covid19. An espesyal na bisita iyo si Mayor Tom Bongalonta kan Pili capital town, si SK chairman Kayle Tripulca kan ciudad nin Naga.\nMarhay ta nakapaliwanag man an duwa kan saindang mga naginibuhan sa Naga asin Pili alagad huli ta haliputon si panahon asin halawig si saindang mga simbag dai na kami nakadagdag nin mga kahaputan. Mahapot pa kuta kami tungkol sa saindang reaksyon sa Balik Provincia Program kan gobyerno nasyonal asin kun ano an epekto kaini sa saindang mga LGUs kundi naputol na si programa.\nInaapudan ko an mga Congressmen sa Bikol na asikasuhon man an problemang ini tungkol sa government media digdi sa Bikol antes mahuri an gabos. **** Sari-saring reaksyon sa Sona 2020 ni Presidente Rodrigo Duterte.


Petro Poroshenko - Wikipedia\nSi Petro Oleksiyovych Poroshenko (Ukrainian: Петро Олексійович Порошенко; namundag Septyembre 26, 1965) sarong Ukranyong bilyonaryong negosyante asin iyo an nabotohan na presidente kan Ukranya. Si Poroshenko nagin Ministro sa Relasyon Pangluwas kan 2009 abot 2010, asin Ministro sa Komersyo asin Ekonomikong Pangkauswagan kan 2012. Siya nagin man Pamayo kan Konseho kan Banko Nasyonal kan Ukranya nin tolong taon, 2007-12. Nabansagan siyang "Hade nin Tsukolate" huli ta igwa siyang negosyo nin dulsehan asin iba pang mga negosyo. Sa eleksyon kaining Mayo 25, 2014, nasikwit niya an sobra sa 54% boto sa enot na hurnada, bagay na dai na kaipohan magkaigwa nin pangaduwang eleksyon asin siya na an pigdeklarang guminana.\nSi Petro Poroshenko\nMga enot na taonLiwaton\nNamundag sa siyudad nin Bolhrad, Odessa Oblast, si Poroshenko nagdakula sa siyudad nin Vinnytsia sa sentral kan Ukranya. An saiyang ama, si Alexey Poroshenko, sarong inhenyero mekanikal, tapos sa Lviv Agrticultural Institute kan 1959 asin nagtrabaho bilang pamayong inhenyero sa asosasyon distrito nin mga makinaryang agrikultural kan Bolhrad poon 1959 abot 1974. An saiyang ina, si Yevgenya Poroshenko (1940-2004), nagtrabaho man sa Bolhrad. Siya nagtapos kursong Ekonomiks sa Kiev State University kan 1989.\nSi Poroshenko nagpatindog nin negosyo sa pagtindang kakaw. Kan mga 1990, nabakal niya an kontrol kan magkapirang mga negosyong dulsihan rogaring kan estado na ngapit binilog niya sa sarong palakaya inapod na Grupong Roshen asin ini pinagbunga kan pinakadakulang pabrika sa Ukranya. Huli kaini, nabansagan siyang "Hade nin Tsukolate". Alagad an negosyo ni Poroshenko bako sana sa dulsihan kundi sarong imperyo na kabali diyan an mga planta paggibong awto asin bus, an astillera sa Leninska Kuznya, an 5 Kanal na telebisyon channel asin iba pang mga palakaya. Kan Marso 2012, an magasin na Forbes ibinugtak siyang ika-1,153 na lugar sa lista nin mga bilyonaryong may asset na $1.6 bilyon. An Forbes man sinasabi siyang ika-7 sa pinakamayaman sa Ukranya.\n↑ https://web.archive.org/web/20130822061718/http://www.therichest.com/celebnetworth/celebrity-business/men/petro-poroshenko-net-worth/ Kinua 29-05-14\n↑ http://en.itar-tass.com/economy/733301 Kinua 29-05-14\n↑ https://web.archive.org/web/20140419032911/http://www.forbes.com/sites/abrambrown/2014/03/31/the-willy-wonka-of-ukraine-is-now-the-leading-presidential-candidate/ Kinua 29-05-14\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Petro_Poroshenko&oldid=163475"\nLast edited on 20 Abril 2017, at 18:34\nHuring binago an pahinang ini kaitong 20 Abril 2017, alas 18:34.


Serye nin pambabadil sa Calabanga, 1 gadan kasoodma - BICOL STANDARD | Bicol News\nHome Camarines Sur News Region Serye nin pambabadil sa Calabanga, 1 gadan kasoodma\nSerye nin pambabadil sa Calabanga, 1 gadan kasoodma\nCALABANGA, CSur October 25, 2016 (Bicol Standard) – Nagpapadagos pa an serye nin mga incidente nin baradilan sa banwaan na ini, an pinaka huri nangyari sa Zone 2 kan Brgy. Sibobo kasoodmang poco mas o menos alas 2:00 nin amay na pagka-aga.\nAn victima nabisto na iyo sinda Orly Meno y Dela Cruz (binawian nin buhay), asin si Bernard Bordado y Pacheco, pareyo residente kan Zone 7, Sitio Talacop, Manguiring, didi.\nBase sa imbestigasyon, an duwang nasambit na persona papuli sa saindang harong, lunad kan motorsiklo na pigmamaneho ni Orly Meno y Dela Cruz.\nPag-abot ninda sa tungod kan waiting shed, na patukad na an tinampo sa Zone 2, sa Brgy. Sibobo, duwang mga dae nabistong mga lalaki na armado nin halipot na badil an pinaputokan si Meno na tinamaan nin bala sa saiyang lawas.\nNagsukamang si Meno, alagad an saiyang kasuno na si Bordado marikas na nakadulag asin nakasuno sa kasunodan nindang motorsiklo na pigmamaneho ni Jesse Eduardo.\nMarikas na nagkutipas sinda parayo sa pinangyarihan kan incidente pasiring sa hepatura kan pulis para i-paisi an nangyari.\nSabi ni Bordado, mantang sinda marikas na nagdudulag, surunod na si mga nadangog nindang putok nin badil.\nAn incidente pig-iimbestigaran pa ngonian kan pulis para sa pwedeng makuang guiya tanganing mabisto an mga suspechado.\nMientrastanto, si Bordado idinalagan man guiraray sa Bicol Medical Center (BMC) para ipabulong.\nSerye nin pambabadil sa Calabanga, 1 gadan kasoodma Reviewed by Bicol Standard on Tuesday, October 25, 2016 Rating: 5


Minatubod Ako Sa Diklom: March 2008\nNapilas mula sa isang punpon\nng mga ligaw na bulaklak\nang isang petalyo\nat naligaw ito sa loob\nng aking silid.\nKulay natutuyong dilaw\nang dulo nito at may balahibo\nsa gilid: maliliit na pakpak\nna nakipagsandugo sa hangin.\nDumaan ito sa malamig na bintana\nat nagsimulang mangusap,\nkung paano nabigo ang isang manliligaw\nsa kanyang sinusuyo—\nkung paano isa-isa silang lumayo,\nkumalas sa tangkay, nagpakamatay,\nnatuyo at yinakap ang isang\nyapak ng sawing mangingibig.\nSiya lamang daw ang nakaligtas.\nGinising ng ulilang petalyo\nang dingding at pinilit na sabihin\nang mga lihim nito,\nsinumbatan ang sirang bisagra ng pinto\nat namahinga sa silya na inusisa niya\nkung paano pilit itong umaasa\nsa pagbabalik ng isang halik\nna gigising sa bawat sulok.\nWalang pumansin sa petalyong\nnabagot na lamang sa sariling kuwento.\nLumisan ito at nag-iwan ng ilang punpon\nng mga salitang natipon niya sa daan.\nBinilin niya sa antigong mesa\nna maaari ko itong gawing isang tula:\nat magbabalik siyang isang\nganap at tahimik na bulaklak—\nhuling sambit ng pailing-iling\nna makinilyang lasing.\nPara Kay Eric Gamalinda\nPosted by Kristian Cordero at 1:09 PM 2 comments:\nNangangako ang gabi ng ilang inaasahang pagdating:\nang mga labi ng tag-araw. Mapandaya ang mga ulap—\nhinayaan nitong sumilip ang sinag at humalo sa hangin\nat dinala ang kanais-nais na balita ng pagtatapos, ng ilang panimula:\nmga kalsadang muling bubuhayin at ang balong muling sisilaban\ndahil bukal pala ito ng langis na matagal ng laman\nng ating mga panaginip na kailangan sa ating pana-panahong\npagniniig, at ngayon maging ang mga kulilig ay matamang\nnakikinig sa kung ano ang mga sunod-sunod na halinghing,\nang buhol-buhol na ungol, ang munting ingay mula sa higaan\nmatapos patayin ang ilawan, matapos dumaan ang itim na ulap:\nilang pakpak ng uwak sa ating balikat.\nPosted by Kristian Cordero at 4:20 PM 1 comment:\nAn paglaog sa ritwal, sarong paglaog sa sarong reyalidad na halangkaw o mas minababa an posisyon kan tawo, ini depende sa kun ano an kamugtakan kan saimong disposisyon. Halimbawa, kun puros ka trabaho, an nakaaging semana na orog kabanal para sa mga Kristiyano, sarong oportunidad tanganing magbakasyon nin huli ta an ritwal kan relihiyon haros pareho-pareho man sana an paghiro, an aksyon, an mensahe. Ini an saro sa elemto kan relihiyon, istilo nin pagpauru-utro, na reyalidad man kan buhay. Sa ibong man na lado, pwede man ining maging halangkaw sa paagi nin paglaog sa ispiritwal na reyalidad na ipinapasabot kan ritwal kan okasyon. Nakagamot an siring na disposisyon sa paghiling na an hawak kaipuhan na magsakripsyo, magsayuma, mag-andam sa mas dakulang reyalidad na iyo an kalag-espirito.\nSa maabot na semana, saro pang ritwal sa bulan nin Marso an mangyayari asin ini an ritwal sa akademya, an pagtapos kan kurso, an pagpasar sa institusyonal na pagsukol kan edukasyon na inako kan sarong indibidwal. Bako ining relihiyoso, minsan pwedeng sabihon na magatabang sa ispiritwal. Kun relihiyoso man an pagtapos ini nin huli ta kadaklan nagkakaigwa pa man nin Misa nin pasasalamat, nin huli ta sa kaso niyato, dakulang milagro an makatapos sa eskwelahan, pribado man ini o publiko. An edukasyon saro pa man sa dakulang nilalaoman kan mga tawo sa satuya, siring na ini ipinag-oorgulyo ta pa man. Sain sa kinaban makahiling kita nin mga lanob na igwang mga dukot na diploma, tropeyong kataid kan mga santo asin medalya na nakakawit kaibahan an mga rosaryo? Dugang pa kaini, napamisa pa ngani baga kita bago asin matapos an board exam asin napabendisyon pa kan lapis na gagamiton an iba, An pag-adal nanggad sarong dakulang ngangalasan asin okasyon tanganing ipahiling kan Diyos an saiyang kapangyarihan sa satuya, siring na pwede ta man ining magin pruweba kun pano niyato papapararomon an relasyon sa Diyos.\nSiring na an graduation sarong ritwal, igwa man ining mga simbolo na orog na nakakapayaman kan kahulugan kan seremonya. Ini mga daan na simbolo arog kan libro na sa kaso kan kadaklan na pampublikong eskwelahan kaipuhan pa man nindang magsurublian. Mga librog sarala an impormasyon asin an gramatika, an mga historikal na detalye asin mga librong napapaso, naisisurat sa gapo nin huli ta dai man tinatao an pundo. An libro na mabukas kuta nin mga bagong ideya, nin kadunongan, nagiging subo sana man. Nagtutubod ako nin igwang pagkapaha man kita na magbasa alagad sa kawaran kan libro asin sa kahugakan naman kan kadaklan, dai ta natatawan nin prayoridad an pagbasa na orog na makakapararom kan satuyang paghiling sa kinaban. Lain pa kan libro, yaon man an simbolo kan daso/ilaw/liwanag na iyo an ginigibo kan edukasyon, pinapaliwanag an marumarom o madiklom na isip kan kamangmangan. O nin huli ta sa paagi kan edukasyon, minabangraw an kinaagahan, na an edukasyon susi sa satuyang puturo na dai naman ngani totoo sa kadaklan na bagay. Kadaklan sa satuya, bakong maninigo an trabaho: mga maestra na katabang sa Hongkong o salesladies sa sarong department store nin huli ta mas makatao man nanggad an sweldo kan abroad o minsan kan pribadong tindahan kumpara sa kun ano an tinatao kan gobyerno. Siyempre apwera kan mga simbolong ini, yaon man an mga Latin na tataramon na iyong nagiging motto kan mga eskwelahan, ‘na mag-adal para sa buhay bako para sa grado’ o idtong mga ginunong bersikulo sa Bibliya para sa mga eskwelahan na sectarian, parochial school, Catholic institutions. An mga simbolong ini orog na pinapararom an kahulugan kan bisyon asin misyon, kan official hymn asin kadakul pang insignia na nagtutulod kan imahe kan eskwelahan bilang lugar nin pag-atubang sa kaagahan. Nin huli kaini an kaagahan na ini, nakabasi sa kun pano hinhiling kan mga nakatukaw sa akademya an kakaluwasan kan saindang mga estudyante. An mga simbolong ini manapahiro sa ispisipikong ladawan kan eskwelahan na orog tang mahihiling sa basketball tournament gamit kun anong hayop o kolor arog kan eagles asin blue and gold.\nBako man relihiyoso an seremonya kan graduation, a’ngay man giraray na ripasohon ta an apod sa mga eskwelahan bilang ‘alma mater’ o ina kan kalag, ini nakapadron sa pagtubod na an isip kan tawo paagi tanganing maataman an saiyang kalag. Bako an tulak, o an kamot kundi an isip na pwedeng magsabi, magpa-andar kan bilog na makinang-hawak. Kun ini an ina kan kalag, may katungdan palan an akademya na mas orog na pararomon an kapasidad kan indibidwal tanganing mahiling an kalag, an buhay sa saiyang buhay, an kahulugan kan saiyang pagkatao. Alagad, kun ini dai mahimo sa laog nin pirang taon na pag-adal, an graduation bilang ritwal, malihis sana na garo baga pagpalayog nin kwitis sa kawaran lalo na kun sa hiling kan mga estudyante an saindang alma mater, mayo man naitabang kundi supsupan sinda, kikilan nin halangkaw na tuwisyon, na an unibersidad, saro sanang kapahayagan nin poder o kaya sarong dakulang negosyo nin pribadong pamilya o grupo.\nPosted by Kristian Cordero at 10:49 AM No comments:\nPosted by Kristian Cordero at 12:27 PM 1 comment:\nCrucifixion ni Ang Kiukok\nPosted by Kristian Cordero at 5:35 PM 3 comments:\nPosted by Kristian Cordero at 9:52 PM No comments:\nPAGDAKOP KAN LIWANAG\nSarong pagbasa sa librong Gibsaw sa Salakab\n(2007, AMS PRESS: Naga City)\nni Bernando Miguel O. Aguay\nSa satuya, an tataramon na ‘sira’ igwang pusod na katakod sa mga tataramon arog kan ‘panira’, ‘rira’. Kun kaya an sira bako sanang limitado sa kun ano man an biyayang itinatao kan satuyang kadagatan asin mga biriko-bikong salog asin sapa, kundi kun ano man an may koneksyon sa satuyang ngimot. Kun sinabi tang ‘anong panira mo?’ o ‘anong isira mo?’ Dai man baga ini nangangahulugan na an ‘sira’ idtong igwang hasang asin kaliskis? Nahapot kita kun anong sira iyan minsan aram tang gulay ini, o an sira bangot sana man ngani. Ano ta pinunan ko sa sira? Ini nin huli ta ini an rawitdawit na napukot, nadakop, nabitik ni Bobuy Aguay sa saiyang enot na koleksyon. Dawa ngani naglalanubig an koleksyon na ini nin huli sa mga imahe kan uran, kadagatan, baha, payong, bubon, iiba ta naman an dugo, an ganot, asin luha dai maiibitaran na an gibsaw na nangyari sa salakab iyo an sira na minaliwanag, sira na bako sana sa dagat, kundi si sira na metapora kan gabos na makintab, kan gabos na nagkikilyab, bulawan siring kan ‘…Sarong gugom nin paroy sa kamot/sabwagan sa lapok sarong tambubong an balos…/Dalugi sa lapok na may abono nin pagkamoot/minaburak, minabuswak nin banhing mahamot.’ Asin dai man pinalampas an liwanag na ini sa bisyon ni Aguay sa paghiling niya kan mga bitoon asin aninipot na iyong minapurong-putong sa madiklom, nagliliwanag na imahinasyon kan parasurat asin ano pa an orog kaliwanag kundi an paggamit kan tataramon na napukot kan satuyang dila, an Bikol ni Aguay na nagdakula sa Calabanga asin nagraraba-raba ngonyan sa Naga asin orog na pinapakusog asin pinapaisog siring kan pulang sirum na sigun sa sarong persona ni Aguay:\n‘Kun makakapili/ nin kagadanan/muya ko kan kagadanan kan pulang sirum/nakikilaban/nangangangat/sagkod sa huring kusog/kan hinangos.’\nAn imahe kan ‘sira’ na iyo man an nangungurog na sa koleksyon na ini asin dai man pinalampas tawan nin relihiyosong pagpapakahulugan ni Aguay. An sira na ginamit man simbolo kan mga enot na Kristiyano, an sira na nagpapahayg ki manlain-lain na buhay, nin pagkakaiba-iba na garo baga sinda kinaban man na parehong naghahangos, naghihingowa na mabuhay sa hiwas kan kadagatan. Ini an sa hiling kong dominanteng pigtutukar kan mga parasurat ngonyan sa satuya na minapatunay na duwa pa man giraray an nangungurog na institusyon sa satuya ini an kampanaryo asin an radyo (na kadaklan kapot baga kan satuyang mga pulitiko). An mga enot na rawitdawit sa koleksyon nagpapahiling na an sekular na arog ni Aguay naghahangos man kan relihiyon Katolisismo dawa mahihilingan ngani nin pagtuytoy si Aguay sa kun ano an saiyang posisyon sa magkapirang bagay siring baga kan pagduta sa imahen, paggamit kan imahen na mga banal bilang imahe nin pagkatagalpo niya sa istatwang gapo asin an pagkakulong niyato sa siring na paagi nin pagtubod na minalihis sa odok na kahulugan kan relihiyon na iyo an paglagpas o an pagtabang sa kapwa na iyo an pinakakongkretong imahe kan Diyos na binabarnis, gadan asin nagtutukal na an pinta sa Hinulid.\nKun siring an nadakop sa salakab iyo an epipanya na kaipuhan kan lambang parasurat rawitdawit, an paghiling sa mga kinatudan na bagay sa bagong paagi asin sa paaging ini padagos na mabubuhay asin magigin posible an buhay sa kinaban, na iyo an nagungurog na katugdan kan mga disipulos nin sining, an pagkulong tanganing makatalingkas, an pagpitik kan buton, an pagkulong kan panahon tanganing padagos ining maghangos sa satuyang imahinasyon siring kan mga retrato na satuyang tinitipon, siring kan kilyab na naghahali sa kamera. Nin huli kaini kaipuhan na pakusogon kan parasurat asin kan mga nagmamawot na magsurat an gawi nin de-familiarization, sarong gawi na tinutukal mo an sadiri mo sa kinatudan na bagay tanganing hilingon sa bagong liwanag an mga kinaban na nakapalibot saimo siring na an garo mga lumot na na nakadukot sa lanob kan mga sinehan arog kan Vic Theater na padalan Xmen na hiniling ni Aguay bilang mga kuhol na nakakupot, nagsusupsop sa matagas na edipisyo, sa kudal, sa diklom. Sigun ngani ki Louise Glück: ‘The poem may embody perception so luminous it seems truth, but what keeps it alive is not fixed discovery, but the means to discovery.’\nMarahay man nanggad an pagsursi, an pakadakop kan mga berso sa koleksyon na ini. Dakula ining dugang sa satuyang panahon asin minaliwanag ini, arog kan kamrang na binutasan kan ina sa lanob tanganing tapuson an pagtios, pagbalubagi kan ini rinipado kan payong sa saud kan may sadiri kan dagang iniistiran. May mga sensilyo daw na mahuhulog sa mga hariging kawayan o mga bukbok kan panahon?\nSa kabilugan, mahihiling na ‘baad an gibsaw sa salakab iyo mismo an parasurat, an parasurat na giraray niyatong pighihiling asin dinadangog, an nagliliwanag sa satuyang panahon na orog kitang pigpupurisaw, pigpapahadit kan kadakul na bagay. Pwede man nanggad na an gibsaw, an sira na naghihingowang magpulag iyo man mismo an parasurat na arog ni Aguay asin an salakab iyo an banwaan na nagdidikta, nagrereseta alagad dai nagsasarig sa mas mahiwas na kadunongan asin kabotan kan uniberso, kan kinaban na kaya bulongon an sadiring helang, an sadiring lugad. ‘ Baad an salakab digdi iyo an kadaklan sa mga Bikolnon na dai pa man pagmakulog sa kultura, sa literatura, sa tataramon asin an mga parasurat iyo an minapulag, an mga sirang dai minasunod sa daguso kundi idtong minapulag, idtong minasabuhay kan kasaysayan nin paghingowa, nin paglaban sa mga institusyon na nagin nang mga kuhol sa diklom, asin kun sa kahuri-huri, magadan an sirang minapulag, madakop, masalakaban, mapukot, dai ta dapat gayod palihison an bisyon kan liwanag, madakop ta lugod ini. Kaya hilinga baya an sira na napukot sa lambat kan parasira, presko, abang linaw kan saindang mga buklat na mata, naglalanubig kan asgad, nasasagom kan tab’ang, hilinga baya an mga sirang nagpipilik-pilik pa, minsan idtong mga gadan na sira na nakahiling sa paabot na pagsirang kan saldang, ay, abaang kintab ninda, abaang kintab.\nLabels: bikol literature, Bikol Poetry, bikol writers, book review\nSusog sa Aleman na pilosopo na si Nietzsche, igwang tulong klaseng pagpahayag o paagi sa kasaysayan asin sa tulong klaseng ini, buot kong hilingon ta an relasyon kan tawo ng satuyang ginigiromdom an aldaw kan saiyang kagadanan—si Jose Rizal, an pambansang bayani kan Filipinas, minsan ngani nagbabago naman an satuyang konsepto kun ano an ‘pambansa’, an an gabos na may koneksyon sa nasyon o sa pagbilog nin nasyon, sarong romantisismong pagpahayag na an buot sabihon—just for old time’s sake—kun kaya ini satuyang gingibo, kun kaya ano man na kinatudan padagos na ginigibo minsan mapagal na o dai ta naman nahihiling an kahalagahan o pinanlingaw na kita kan kahalagahan kan sarong ginigibong seremonya, o arog kaining pagrumdom na ginigibo sa bilog na Filipinas. Banggiton ko man na problematiko para sa sakuya an konsepto nin nasyon asin nasyonalismo sa panahon na ini na igwa na kitang pambansang kamao, pambansang kun ano-ano pa asin an nagiging Santa Sede o nag-cacanonize kan mga bagay-bagay iyo an media sa Filipinas kaibahan naman an pulitika. Sa ngonyan dai ta na ngani kayang kuritan an pagkakaiba, an boundary kan showbiz sa pulitika asin an pulitika sa showbiz. Halawig na orolay ini.\nAn enot na klase nin kasaysayan, iyo an monumental history, sigun sa pilosopo, an klaseng ini iyo si kasaysayan na nakabasi sa pagpatugdok nin mga monumento asin sain kadalan mahihiling an mga monumentong ini, kundi sa plaza, kun sain bako an pag-abot kan telebisyon asin iba pang teknolohiyang dara kan internet asin cellphone, an plaza an puso kan banwaan, sa plaza nakapalibot, an simbahan, an munusipyo asin an eskwelahan. Asin sa plazang ini mahihiling an momunemto nin sarong dakulang tawo, sarong tawo na pighihiling na modelo asin panlamingan kan bilog na banwaan, agid sa mga santo sa laog kan simbahan, an mga tawong may momumento iyo an minasimbolo kan kamawotan asin panalmingan kan mga namamanwaan asin sa kaso niyato sa Filipinas, si Jose Rizal an may pinakadakul na monumento, puon sa plaza sagkod sa eskwelahan. Alagad igwa man kitang iba pang monumento arog baga kan Quince Martires sa Naga o an mga monumento kan mga kagtugdas kan mga eskwelahan. Sa Iriga, igwang monumento an duwang dakulang atwo, si Santiago Ortega sa University of Saint Anthony asin si Felix Alfelor Sr. sa University of Northeastern Philippines. Igwa man lugar sa Metro Manila na pig-aapod na Monumento kun sain yaon an monumento kan archrival ni Rizal na si Bonifacio na para sakuya gigibohon sana kan maestra o maestro mayong maginibo sa klase kaya pagpapadebatehan na sana kun siisay dapat an pambansang bayani na sa hiling ko, gasgas nang style, garo ini nagpaukod nin tawo o agila, sa parehong sensilyo man sanang gamit. Habo ko man na tukaron an isyung ini nin huli ta bako ako padinebate sa aldaw na ini alagad makagirabong isipon asin banggiton na an trahedya ni Rizal siring man kan trahedya ni Bonifacio asin kan gabos na bayani si buhay pa asin mga gadan na. Sa monumental history na ini, mahihiling ta an pangangaipuhan nin tawo nin simbolismo, nin mga muhon, nin mga palatandaan bako sana sa paghanap nin direksyon, halimbawa, dai ka tatao sa sarong lugar na dudumann, masabi ka na sana sa katagbuan duman na kita sa may monumento, maghirilingan? Bako sana iyan an buot sabihon kan paghanap nin direksyon. An direksyon na sinasabi ko iyo si direksyon na kitang mga tawo an nagigibo, direksyon sa kun sain minamawot tang darahon an satuyang henerasyon, an satuyang panahon pasiring sa bagong panahon asin kalimitan minahiling man kita sa mga tawong nasa monumento o may monumento asin sa paagi ninda piggigiromdom ta giraray an saindnag buhay asin karahayan na naginibohan alagad ano an trahedya sa bagay na ini? Siring sa mga santo sa simbahan na bilog na taon naatian, pigdedebosyonan nin mga alpog asin kulalapnit, nalilinigan sana ini kun kapiyestahan. Arog man kaan an mga monumento sa luwas, kan simabahan, nagigiromdoman ta sana man kun arog kaining okasyon, kun siring kaini an aldaw na ipinanungod baga ki Rizal. Ano daw an Plaza Rizal sa Naga kun malinig man ngonyan nin mga paratinda? Kun kaidto an plaza an puso kan banwaan, sa estado kan Plaza Rizal sa Naga asin siyerto ako sa iba pang banwaan sa Filipinas, ngonyan masasabi ta, na an plaza iyo na an kasilyasan kan banwaan.\nSa artikulong sinurat ni Randy David, sarong sociologist, parasurat asin nagtutukdo sa Unibersidad kan Filipinas, sinabi niya na ‘Much of Philippine History is monumental.’ Asin ini nangangahulugan nin sarong pagsalingoy sa panahon asin mga tawo kan nasabing panahon na nilihisan an saindang mga sadiri, naggibo nin kabayanihan asin an kabayanihan na ini posible pa man ngonyan asin mapangyayari pa man sa ngapit na panahon. Ini an satuyang rekwerdos, satuyang paagi na makagiromdom nin huli ta kita nganing mga Filipino igwa kan birtud na rilingawon nin huli gayod ta dai ta man aram kun ano an kaipuhan na giromdomon, kun ano an dapat na giromdomon, asin sa sakuya baad nangangahulugan ini nin giraray na paghiling sa satuyang kasaysayan, sa kun pano isinurat, isinusurat an satuyang kasaysayan. Nin huli siring ki Rizal, nagtutubod ako na igwang kapangyarihan sa tawong nagsusurat asin aram an saiyang kasaysayan ta kun dai, magigin kitang mga papataw-pataw, mga istranghero, kolorum, padagos kitang magiging kita siring sa kun ano an sinasabing ano kita. Ngonyan, an a’ngat satuya iyo na laktawan na siring na klase nin kasaysayan. Dai kita makuntento sa pagpatugdok nin mga monumento, nin mga waiting sheds, nin mga eskwelahan na igwang pangaran nin mga pulitiko, nin mga trophies na itatao sa basketball tournaments, nin mga pabinggo. An kaipuhan ta iyo na masabotan ta an kasaysayan ta sigun sa kun pano kita katakod kan nakaagi asin pano niyato aatubangon an mga masunod na aldaw.\nAn saro sa katibaadan na anggolo kan monumental history, iyo na gibohon tang mga super heroes an mga bayani ta na katal na sinda sa daga, harayoon na sa sa satuya. Kun kaya imbes na maparani, kita nasisilaw, minarayo sa kadakulaan kan mga tawong ini na garo an saindang mga ginibo, mga unbelievable na! An mga bagay na ini parati tang nahihiling sa mga litanya kan satuyang mga pulitiko na paulit-ulit na pigsasabi an sinabi ni Rizal asin iba pang bayani, alagad mayo man nahahaman na programa para sa mga hagbayo o mga hoben na sinasabing paglaom kan banwaan. Siring na istilo kan mga lideres niyato, iyo an pagsubli nin aspekto nin kaoragan, kadakulaan sa mga bayani ta asin si Rizal an numero unong biktima kan mga siring na tawo. Paboritong sublion an mga tinaram ni Rizal, an mga sinabi ni Rizal minsan ngani sa kolehiyo haros bagsak na si nakuang marka sa Rizal course.\nKun kaya sigun ki Nietzsche, kaipuhan na magkaigwa nin antiquarian history na iyo an minatanom nin odok na pagrespeto kan mga tawo para sa mga bagay na uya sa saiyang palibot, mga bagay na masabot kan saiyang kapinunan, mga bagay na mapagiromdom kan kada panahon asin ini an dahilan kun tano ta nagsasaray kita nin mga retrato, mga lumang gamit kan satuyang mga lolo asin lola, antique kun baga. An mga bagay na ini na luma na satuyang pinagmamakulgan orog na nakakataong kusog satuya tanganing atubangon an maabot na panahon. Ini an gusto niyatong sarayon, gusto niyatong giromdomon. An antiquarian history man iyo si nagmamakalog kan palibot, kan mga bagay na igwang dakulang koneksyon sa kasaysayan kan banwaan. An siring na klase nin kasaysayan an orog na mahihiling sa pamilya ta gabos. Sinasaray ta an enot na buhok na pigbulog sa aki, enot asin huring mga bagay na minapagiromdom satuya nin huli ta ano pa an orog kangirhat sa tawong dai nakakagiromdom? Dawa sa hiling ko ngani makangirhat man an tawong dai nakakalingaw nin huli ta nagtutubod ako na bakong gabos na pagrumdom nakakatabang sa buhay. Ini an punto gayod na kaipuhan niyatong linawon, na sa paagi kan paghiling niyato kan mga bagay na luma, mapaghorop-horopan niyato na an satuyang nakaagi, igwang mga karakter na tawo na nasasala man, na igwa man darakula nganing pagkakasala, alagad igwa man sindang mga karahayan. Magkaigwa kita nin bagong panan’awan sa paghiling sa mga bagay-bagay na nakapalibot satuya, bago man ini o luma. Saraon ta kun ano an pigtatao satuya sa eskwelahan asin sa mga siring na diskurso publiko. An tunay na edukasyon, an tunay na kadunongan sa hiling ko iyo si nagigiyahan asin man nadedesisyonan kan mismong taong nagdulok tanganing makanood. Arog halimbawa kan mga heneral kan rebolusyon, iyo matitibay sinda, iyo nagigiromdoman ta sinda, sinda si mga nag-irisip kun pano papadalaganon an laban, alagad sinda man an igwang dakul na paagi tanganing makadulag kun oras na nin alanganin. Giromdoma man nindo si mga sadit na tawo, na armado sana nin gudak asin dakulang pagtubod, dai sindang mga tsinelas, mantang an mga heneral nakakabayo, nakabotas. Paano niyato ini hihilingon sa bagong panan’awan?\nSiring na igwang kaluyahan an monumental history, siring man kaiyan an antiquarian history—kun ini nakasentro na sana sa bagay na luma, na kun minsan nawawaran naman kahulugan an mga bagay-bagay na ini nin huli ta dai na ini nakakabali sa paghiro kan panahon. An kasaysayan bakong si nakalihis, o lumang panahon sana, an kasaysayan nakikisabay sa paghiro kan panahon asin ini sa hiling ko an trahedya kan mga sinurat ni Rizal. An Noli asin Fili asin iba pang akda ni Rizal, mga bagay na luma na sa kadaklan satuya alagad ginagamit ta pa man, itinutukdo alagad siisay an nagmamakulog na magpadagos tanganing adalan an siring na akda o magkaigwa pa nin pagpadangat sa pagbasa sa literatura baga ngaya. Malas na si Rizal, na sarong nobelista an satuyang pambansang bayani, alagad pira satuya an nagbabasa nin nobela, nagsusurat nin nobela, nagtutulod nin literatura asin sining na orog tang mahihiling sa buhay asin gibo ni Rizal. Bilang sarong parasurat, hinihiling ko si Rizal bilang sarong panlamingan kun sain an kapangyarihan kan tataramon ginamit tanganing an katalingkasan na minamawot kan saindnag panahon mapangyari. Alagad, hain an satuyang pagmakulog sa literatura? Siisay saindo an nagbabasa kan gibo kan mga sinurat kan satuyang maoorag na parasurat sa Filipinas asin minsan an gibo kan satuyang mga Bikolanong parasurat? Literature does not make society, it is the otherwise. An banwaan an nagmumukna kan panitikan asin digdi orog na mahihiling ta an katungdan kan parasurat sa saiyang banwaan. Kun daing pakilabot sa banwaan, kun daing bago o odok na paghiling sa kamugtakan kan banwaan, mayong serbi an pagsurat, magigin sana ining maimon na ekspresyon kan sarong parasurat. Siring sa kasaysayan, an literatura, bakong pag-omaw sa kun ano man an naghihingagdan o nalalapa, kundi ini pagrokyaw sa buhay, pagrokyaw sa mga bagay-bagay sa satuyang palibot. Sinabi ni Milowz kan Poland, sarong Nobel Prize winner for Literature, an nagsabing: Sa luwasan, an sakuyang daing sapin na bitis sa maating salog. Digdi an minsabog na init, sa likod, mga puting panganoron. Namudong asin namudong ako. Garo inapod ako para digdi: na pag-omawon an gabos na bagay nin huli kun ano sinda. Ini an pangapodan sa satuya, an bagong paghiling sa mga bagay-bagay na satuyang inaagihan, na nakapalibot sa satuya. Ini an a’ngat tanganing dai sana kita magparatipon nin mga lumang bagay kundi an orog na pagmati sa hangos kan kasaysayan, na ini pinapahiro kan banwaan, kan tawo. We write history. Asin susog ki David, ‘…history is not a celebration of decay. It is meant to nurture new life.’\nSa tulong klase nin kasaysayan, para ki Nietzsche, an orog na kaipuhan iyo na kita magkaigwa nin critical history. Ini an klase nin kasaysayan na andam na hapoton an interpretasyon kan iba sa pano kita inaagyat na hilingon an satuyang nakaagi. Susog ki Nietzsche, kaipuhan na magkaigwa nin kusog na gabaon an mga sistema asin magmukna nin mga bagiong tulay tanganing mapaglingkodan an buhay, an banwaan. Ini an pinakamakulog na klase nin kasaysayan asin ini an minamaanan niyato, ini an padagos na pinagtatakupan nin huli ta igwang mga poderosong tawo na mapapababa sa pwesto. Ini an kaipuhan ta asin sa ngonyan, an satuyang literatura sa Bikol an saro sa nagserserbing alternative history kun sain mahihiling ta an saro pang paghiling sa kasaysayan ta bilang sarong banwaan. Sa sakuya, ini an dakulang a’ngat bilang sarong parasurat. Tikapo asin may kakulangan ako bilang tawo, alagad sa paagi nin orog na pagdakul nin parabasa kan satuyang sadiring literatura sa Bikol, naglalaom ako na mahihimo ta an panibagong paghiling na posibleng maghawas satuya sa katikapoan o magtao satuya nin mga paagi tanganing hawason niyato an satuyang mga sadiri sa kaoripnan kan dinastiyang pulitika, asin mga institusyon na nagbago sana nin karakter alagad pareho pa man an istilo nin pananakop, nin pagduhagi sa kapwa, nin pagtumang sa diretso kan lambang saro, na mga bagay na bako nang bago nin huli ta labi sarong gatos nang taon, igwang sarong tawo, na inatubang an kagadanan, sa siring na aldaw sa paglaom na mababago asin mabago an Pilipinas.\nPosted by Kristian Cordero at 11:12 AM 1 comment:


Paano dapat mansayon nin Kristianong mag-agom an IVF? | Pag-aadalan\nBago mi maaraman an katotoohan, nagpa-“in vitro fertilization” kaming mag-agom huli sa pagmawot ming magkaigwa nin aki. Dai man nagamit an gabos na pertilisadong semilya (embryo) kan agom ko; an nagkapira pig-freezer asin isinaray. Dapat daw iyan na papagdanayon dian, o puede nang itapok iyan?\nSaro sana ini sa dakol na importanteng marhay na isyu sa moral/etiko na napapaatubang sa mga mag-agom kun magdesisyon sindang magpa-in vitro fertilization (IVF). An lambang mag-agom may paninimbagan ki Jehova sa magigin desisyon ninda. Pero, puedeng makatabang an pagkaigwa nin kaaraman manongod sa teknolohiyang ini na nakakatabang sa babae na magbados.\nKan 1978, sarong babae sa Inglatera an pinakaenot na nangaki nin inaapod kan dakol na test-tube baby. Dai sia nangingidam huling may diperensia an Fallopian tubes nia, kaya dai nagkakatagboan an semilya nindang mag-agom. An mga doktor nagkua nin sarong semilya hali sa saiya paagi sa operasyon, ibinugtak iyan sa lalagan na salming, dangan pinertilisar iyan kan semilya kan agom nia. An naprodusir na embryo pinatalubo paagi sa mga sustansia saka idinukot sa laog kan matris nia. Pag-abot nin panahon, sia nangaki nin omboy na babae. An pamamaaging ini, asin an manlaenlaen na klase kaiyan, inapod na in vitro (in glass) fertilization, o IVF.\nMinsan ngani an mga detalye puedeng magkakalaen sa iba-ibang nasyon, sa pangkagabsan kalabot sa IVF an minasunod: An agom na babae tinatawan nin fertility drugs sa laog nin dakol na semana tanganing makaprodusir nin dakol na semilya sa obaryo nia. An agom na lalaki puedeng hagadan nin bagong semilya paagi sa masturbasyon. An semilya nin babae asin an hinugasan na semilya nin lalaki pinagsasaro sa laboratoryo. Dakol na semilya nin babae an puedeng mapertilisar asin magpoon nang magbaranga, na nagigin mga embryo. Pakalihis nin sarong aldaw o labi pa, an bago pa sanang mapormang mga embryo maingat na ineeksamin tanganing maaraman kun arin an mga may depekto asin an mga garo baga marahay na klase na posible nanggad na dumukot sa matris saka tumalubo. Sa ikatolong aldaw, ilinalaog sa matris kan agom na babae an bako sanang saro kundi duwa o tolo sa pinakamarahay na klaseng embryo tanganing madagdagan an tsansang magbados. Kun an saro o labi pang embryo magdukot sa matris, sia magbabados, asin inaasahan na mangangaki.\nPero ano an gigibohon sa mga embryo na dai ilinaog sa matris, kaiba na an mga bakong gayong marahay na klase o may depekto pa ngani? Kun papabayaan, dai mahahaloy magagadan an sobrang mga embryo. Bago mangyari iyan, an sobrang mga embryo puedeng i-freezer sa liquid nitrogen. Taano? Kun bakong mapanggana an enot na pagprobar nin IVF, magagamit an nagkapira sa nakareserbang mga embryo sa masunod na pagprobar na mas hababa an presyo. Minsan siring, igwa ini nin mga isyung etiko. Kaagid kan mag-agom na naghapot kan nasa kapinonan, dakol an nasasakitan na magdesisyon kun ano an gigibohon ninda sa naka-freezer na mga embryo. Tibaad habo na nindang madagdagan an aki ninda. An edad o pinansial na kamugtakan kan mga magurang tibaad bako nang angay para sa saro pang IVF. Tibaad natatakot sinda sa mga peligrong kaiba sa pagbados nin labi sa sarong omboy. * O an pagkagadan o pag-agom giraray kan saro sa mag-agom o nindang duwa puedeng magpakomplikado sa mga bagay-bagay. Iyo, kadakol nin dapat pag-isipan, asin bilang resulta, an nagkapirang mag-agom padagos na nagbabayad sa laog nin dakol na taon para sa pagsaray kan mga embryo.\nKan 2008, sinabi nin sarong chief embryologist sa The New York Times na dakol na pasyente an talagang nadedepisilan na magdesisyon kun ano an gigibohon sa sobrang mga embryo. An artikulo nagsabi: “Kisiera 400,000 na embryo an naka-freezer sa mga klinika sa bilog na nasyon, na nadadagdagan pa aroaldaw . . . An mga embryo puedeng magdanay na buhay nin sarong dekada o labi pa kun tama an pagka-freezer, pero bakong gabos magdadanay na buhay kun iluluwas dian.” (Samo an italiko.) An huring nasambit dahilan para sa nagkapirang Kristiano na mag-isip-isip nguna. Taano man?\nMarahay na pag-isipan nin mga Kristianong mag-agom, na napapaatubang sa mga isyung may koneksion sa IVF, an kaagid na mga isyu sa sarong laen man na medikal na situwasyon. An sarong Kristiano tibaad kaipuhan na magdesisyon kun ano an gigibohon sa sarong mahal sa buhay na magagadan na alagad naghahangos na sana paagi sa artipisyal na pansuportar sa buhay, arog baga nin ventilator. An tunay na mga Kristiano kontra sa medikal na kapabayaan; kaoyon kan Exodo 20:13 asin Salmo 36:9, pinapahalagahan nindang marhay an buhay. An Awake! na Mayo 8, 1974, nagsabi: “Huling iginagalang ninda an pagmansay nin Dios kun dapit sa kabanalan nin buhay, asin bilang paghimate sa sadiri nindang konsensia saka pagkuyog sa mga ley kan gobyerno, an mga nagmamawot na ioyon an saindang buhay sa mga prinsipyo sa Biblia nungkang magamit nin positibong euthanasia,” sarong tuyong pagtapos sa buhay nin sarong pasyente. Pero sa nagkapirang situwasyon, an teknolohiyang pansuportar sa buhay iyo na sana an nagsusustenir sa sarong mahal sa buhay. An mga kapamilya an dapat magdesisyon kun baga idadagos o dai an paggamit kan artipisyal na pansuportar na iyan.\nTotoo, bako iyan kapareho kan situwasyon na napapaatubang sa mag-agom na nagpa-IVF asin ngonyan igwa nin nakasaray na mga embryo. Pero an sarong opsion na puedeng ialok sa sainda iyo na iluwas sa nitrogen freezer an mga embryo, asin pabayaan na matunaw. Kun mayo sa artipisyal na kamugtakan sa freezer, dai mahahaloy an mga embryo maluya sagkod na magadan. An mag-agom an kaipuhan magdesisyon kun baga totogotan ninda iyan.—Gal. 6:7.\nHuling nagdesisyon an sarong mag-agom na magpa-IVF tanganing magbados na naglalaom na magkaigwa nin aki, tibaad magdesisyon sinda na padagos na magbayad para sa naka-freezer na mga embryo o tibaad magdesisyon sinda na gamiton iyan sa pagprobar na magkaigwa pa nin aki gamit an IVF. Minsan siring, an ibang mag-agom tibaad magdesisyon nang ipondo an pag-freezer kan mga embryo, huling iyan nabubuhay na sana sa artipisyal na paagi. An mga Kristianong napapaatubang sa desisyon na ini may paninimbagan sa Dios na gamiton an saindang konsensia na sinanay sa Biblia. Maninigo na an katuyohan ninda magkaigwa nin dai nariribok na konsensia, na dai binabaliwala an konsensia nin iba.—1 Tim. 1:19.\nAn mga Kristianong napapaatubang sa desisyon na ini may paninimbagan sa Dios na gamiton an saindang konsensia na sinanay sa Biblia\nNadiskobre nin sarong eksperto sa reproductive endocrinology na an kadaklan na mag-agom “nariribaraw asin nahahadit na gayo sa paninimbagan na magdesisyon kun ano an gigibohon sa [naka-freezer] na mga embryo.” Sia nagkongklusyon: “Para sa dakol na mag-agom, garo mayo nin tamang desisyon.”\nMalinaw nanggad, an tunay na mga Kristiano na nagpaplanong magpa-IVF maninigong turotimbangon an gabos na seryosong isyu na may koneksion sa teknolohiyang ini. An Biblia nagsasadol: ‘Nahihiling kan madonong an nagdadangadang na pag-alaman [o peligro], asin minaingat sia; alagad dai iyan naririparo kan mangmang kaya nahuhulog sia sa kapahamakan.’—Tal. 22:3, An Marahay na Bareta Biblia.\nIBA PANG MGA PAMAMAAGI NIN IVF\nHuli sa IVF, nagkaigwa nin iba pang mga pamamaagi na kontra nanggad sa kaisipan nin Dios siring kan sinasabi sa Kasuratan. Halimbawa, an semilya nin sarong babae puedeng pertilisaron kan semilya nin sarong lalaki na bako niang agom. Dangan puede siang mag-oyon na idukot sa laog kan matris nia an naprodusir na mga embryo. (An duwang tomboy na nagsasaro naggagamit kun beses kan pamamaaging ini.) O an semilya kan agom nia puedeng gamiton tanganing pertilisaron an semilya nin ibang babae. An agom na babae puedeng mag-oyon na idukot sa laog kan matris nia an naprodusir na mga embryo.\nSa sarong pamamaagi na inaapod nin nagkapira na “embryo adoption,” an mga embryo na ilinalaog sa matris kan agom na babae bakong hali sa semilya nia o sa semilya kan agom nia. Sa saro pang pamamaagi, an semilya nin mag-agom pinepertilisar sa luwas kan matris paagi sa IVF. Dangan an naprodusir na mga embryo idinudukot sa laog kan matris nin surrogate na ina, na iyo an magbabados asin mangangaki. *\nAn mga pamamaaging iyan tanganing magkaigwa nin aki dai puede sa mga lingkod nin Dios huli sa paggalang ninda sa pagboot nia: “Dai mo itao an saimong ilinuwas na semilya sa agom na babae kan kaiba mo tanganing magin maati paagi kaiyan.” (Lev. 18:20, 29, NW; Tal. 6:29) Kun an kalabot sa pertilisasyon semilya nin babae o semilya nin lalaki (o pareho) na hali sa saro na bakong agom, ini inaapod kan Biblia na por·nei′a, o seksuwal na imoralidad. An mga pamamaaging iyan sala nanggad na paggamit kan mga organo sa sekso.—Mat. 5:32; 1 Cor. 5:11; 6:9, 18; Heb. 13:4.\n^ par. 27 Kompletong tinokar an dapit sa pagigin surrogate na ina sa Awake! na Marso 8, 1993, pahina 26-27.\nSarong lalaki asin babae na nagsasaro na bakong kasal an nag-aadal sa Biblia asin gustong magpabautismo, pero dai sinda puedeng magpakasal huli ta an lalaki bakong legal an pag-istar sa nasyon. Dai tinotogotan kan gobyerno na magpakasal an sarong ilegal na dayuhan. Puede daw sindang pumirma sa sarong Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan (Declaration Pledging Faithfulness) dangan magpabautismo?\nTibaad garo baga solusyon iyan, pero bako iyan an Makakasuratan na paagi tanganing maresolberan an problema ninda. Tanganing masabotan kun taano, tokaron nguna niato an katuyohan kan Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan, kun taano ta may probisyon na arog kaiyan, saka kun paano asin kun noarin iyan puedeng gamiton.\nAn dokumentong ini sarong nasusurat na kapahayagan na pinipirmahan nin sarong lalaki asin babae sa atubangan nin mga saksi; para ini sa mga dai tinotogotan na magpakasal huli sa mga dahilan na totokaron digdi. Sa dokumento, nanunumpa sinda na magigin maimbod sa lambang saro asin na mapakasal sinda kun posible na iyan. Para sa kongregasyon, sinda nagsumpaan sa atubangan nin Dios asin nin tawo na magigin maimbod sa lambang saro, kaya an saindang pag-ibanan puedeng mansayon na garo na man sana ginibong legal kan gobyerno.\nTaano asin noarin ginagamit an Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan? Si Jehova an kagtugdas nin pag-agoman asin pinapahalagahan niang marhay iyan. Nagsabi an Aki nia: “Idtong pinagsaro nin Dios, dai nin siisay man na magbulag sainda.” (Mat. 19:5, 6; Gen. 2:22-24) Nagsabi pa si Jesus: ‘An siisay man na bulagan [o idiborsio] an saiyang agom na babae, na bakong huli sa pakikisambay, asin mag-agom nin iba, nakakaginibo nin pagsambay.’ (Mat. 19:9) Kaya an “pakikisambay,” sa ibang pagtaram, seksuwal na imoralidad, an solamenteng Makakasuratan na basehan para sa diborsio na puedeng tumapos sa relasyon bilang mag-agom. Halimbawa, kun an sarong lalaki nagkaigwa nin seksuwal na relasyon sa bako niang agom, puedeng magdesisyon an saiyang agom na pinagkasalaan kun baga ididiborsio sia o dai. Kun idiborsio sia kan babae, libre na ining mag-agom giraray.\nMinsan siring, sa nagkapirang nasyon, lalo na kan nakaaging mga panahon, dai inaako kan pangenot na relihion an malinaw na katokdoan na ini sa Biblia. Imbes, itinotokdo kaiyan na dai puedeng magdiborsio sa ano man na dahilan. Huli kaini, sa nagkapirang lugar na dakula an impluwensia kan siring na relihion, mayong probisyon sa kodigo nin ley sibil para sa diborsio, dawa huli sa balidong basehan na sinabi ni Jesus. Sa ibang mga nasyon, itinotogot an diborsio, pero an proseso haloyon, komplikado, asin kadakol nin rekisitos. Puedeng aboton nin dakolon na taon bago makakua nin diborsio. Garo man sana ‘inoolang’ kan simbahan o kan gobyerno kun ano an inaako nin Dios.—Gibo 11:17, An Marahay na Bareta Biblia.\nHalimbawa, an sarong lalaki asin sarong babae na nag-iibanan na bakong kasal tibaad nakaistar sa nasyon na mayong diborsio o depisil nanggad an pagkua kaiyan, na tibaad inaabot pa nin dakol na taon tanganing magin balido. Kun nagibo na ninda an gabos na rasonableng paghihingoa na taposon an relasyon sa legal na agom ninda asin kualipikado na sa paghiling nin Dios na magpakasal, puede sindang pumirma sa sarong Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan. Iyan sarong mapagmalasakit na areglo kan Kristianong kongregasyon sa siring na mga nasyon. Minsan siring, dai puedeng gamiton an probisyon na ini sa kadaklan na nasyon na may diborsio, dawa ngani an proseso medyo magastos o komplikado.\nHuling dai nasasabotan an Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan, an nagkapira na nakaistar sa lugar na may diborsio naghahapot kun puede sindang magpirma sa siring na dokumento imbes na atubangon an ano man na komplikadong proseso o kadepisilan.\nSa hapot na sinambit sa kapinonan, gustong magpakasal an lalaki asin babae na imoral an pag-ibanan. Sindang duwa libreng magpakasal sono sa Kasuratan; pareho sinda bakong kasal sa iba. Alagad, bakong legal an pag-istar kan lalaki sa nasyon, asin dai inaautorisaran kan gobyerno an pagpakasal nin sarong ilegal na dayuhan. (Sa dakol na nasyon, tinotogotan kan gobyerno na ikasal an duwa dawa kun an saro o pareho sinda ilegal na nag-iistar sa nasyon.) Sa hapot na tinotokar, an nasyon may probisyon para sa diborsio. Huli kaiyan, bakong opsion digdi an pagpirma sa Deklarasyon na Nanunumpa nin Kaimbodan. Mangnohon na sa situwasyon na ini, an duwa dai man nagkakaipong magkua nin diborsio pero dai tinotogotan kan gobyerno. Pareho sinda libreng magpakasal. Minsan siring, huli sa ilegal na kamugtakan kan lalaki, paano ninda iyan magigibo? Tibaad kaipuhan nindang magduman sa ibang nasyon na dian bakong problema an saiyang kamugtakan. O tibaad posible pa ngani sindang magpakasal sa nasyon na iniistaran ninda ngonyan kun aasikasohon kan lalaki na magin legal an saiyang pag-istar dian.\nIyo, puede nindang ioyon an saindang buhay sa mga pamantayan nin Dios asin sa ley ni Cesar. (Mar. 12:17; Roma 13:1) Linalaoman niato na gigibohon ninda iyan. Pagkatapos kaiyan, puede na sindang makualipikar para sa bautismo.—Heb. 13:4.\n^ par. 6 Paano kun garo baga abnormal an pagtalubo kan fetus, o kun an nagkapirang embryo nagdukot sa matris? Kun tuyong dai idadagos an pagbados, iyan mangangahulogan nin aborsion. An pagbados nin labi sa sarong omboy (kambal, triplet, o mas dakol pa) parateng nangyayari sa IVF, na minaresulta sa dagdag na mga peligro, siring baga sa pangangaki na kulang sa bulan asin grabeng pagdugo kan ina. An sarong babaeng dakol an ipinagbabados tibaad sadolon na magpa-“selective reduction,” na nagtotogot na gadanon an saro o labi pa sa mga fetus. Iyan tuyong aborsion na katimbang nin intensional na paggadan.—Ex. 21:22, 23; Sal. 139:16.\nHapot Hale sa mga Parabasa—Disyembre 2012


LGUs mayong dok sa hayop\nPinapasan ngonian kan National Meat Inspection Service (NMIS) sa Bicol an problema kan mga lokal na gobierno sa kawaran nin sadiring doktor sa hayop o municipal veterinarian asin meat inspector sa tahaw kan naglalakop na virus sa hayop na iyo an African swine fever.\nSa Camarines Sur sana labi sa veinteng LGUs an mayong municipal vet maging meat inspector afuera pa kaini mayong sadiring slaughter house.\nSi enot na bungkaras kan ASF sa Bombon, CamSur pigsusulo kan opisina ni Director Dr. Alex Templonuevo mala ngani, ipinahayag kaini cada treinta minutos sagcod alas dos nin maagahon igwa pang nag-aapod sa saiyang telepono.\nSi Gobernador Migz Villafuerte nagpaluwas executive order na nagmamando sa mga LGUs na dapat maging aktivo an saindang Emergency Operation Center contra sa ASF orog na si mayong mga meat inspector asin municipal vet.\nNag-ulakit na an ASF sa mga ataman na hayop sa mga barangay kan Sta .Salud, San Roque, Balungay gabos kan banwaan nin Calabanga, Camarines Sur asin naglalakop pa sa ibang barangay digdi sagcod na nagbalyo na sa Magarao.\nKinumfirmar ni Calabanga Mayor Eduardo Severo na igwa nang ASF sa labi nang treinta ataman na orig asin nagdudugang pa an nagagadan.\nSa press conference na ginibo sa Avenue Plaza kan nakaaging Juevez na pinaapod ni Director Rodel Tornilla kan Department of Agriculture sa Bicol, pigbuyagyag pa ni Templonuevo na antes nagbungkaras an ASF sa mga barangay kan Bombon, an mga residentes digdi nagbabakal kan karning hayop dawa dai ninda aram kun ini delicado sa salud.\nSa Magarao, CamSur kataid na banwaan nin Bombon, ipinahayag na igwa naman nagadan na ataman na orig huli sa ASF.\nSinabi ni Municipal Agriculturist Officer Anicia Mancita kan LGU Magarao na mayong item para sa municipal vet sa saindang banwaan an dahilan kulang an fondo kan LGU.\nSa ngonian estricto nang pig-iimplementar an lockeddown sa magkataid na banwaan kan Bombon asin Calabanga mantang kabali sa pigpapasunod an pagbawal kan pagbuna kan hayop asin pagtienda sa mercado.\nSinabi kan NMIS, kun mapabunon orig kun iluluwas sa mga banwaan na ini dapat igwang documento sa pagtransportar na negativo sa ASF asin puedeng darahon sa Ciudad nin Naga huli ta yaon digdi an pinakaharani asin accredited na double A slaughter house.\nSegun pa ki Templonuevo na igwang tolong klaseng acreditadong slaughter house na kinababalihan nin Single A – an produkto para sana sa saindang lokalidad an circulasyon.\nPag-double A – arog sa Ciudades kan Naga, Iriga, Ligao, Legazpi asin Sorsogon – an karne o produkto puedeng iluwas sa provincia o pagtaraid na municipalidades asin rehiyon.\nPag- triple A –puedeng consumo pa sa lokal asin international na mercado.\nPuon na magkaigwa nin ASF kan Hulyo 2019, an Bicol Regional Quick Response Team activo na an grupo base sa direktiva ni DA Secretary William Dar.


Migz tinutuwadan na nin mga kaalyado: Andaya-Peachy tandem sa 2019\nCiudad nin Iriga – Duwang bulan antes kan pagplantiar nin certifico de candidatura sa Comelec, saro sa pusog na lider sa politica sa Rinconada area, tinuwadan na an kampo ni Gobernador Migz Villafuerte asin igwa pang mga vocal asin alcalde an masunod nganing mag-alyado ki Congresista Rolando Andaya Jr.(PDP-Laban) kan premir distrito kan Camarines Sur na kumfirmado nang macandidatong gobernador sa maabot na pirilian sa Mayo 2019.\nSi Alcalde Madel Yorobe Alfelor kan Ciudad nin Iriga nag-atubang na sa press conference kan Martes, Agosto 7, 2018 na ginibo sa Ciudad nin Iriga asin saiyang kinumfirmar an alok ni Andaya na iyo an tatambodan na candidatong congresswoman kan ika-limang distrito.\nHinanakit an saro sa dahilan kan saiyang pagtalikod sa kampo kan Villafuerte huli ta tinugaan na iyo an tatambudan na candidatong congresswoman mantang ultimo nang termino ni Congresista Salvio Fortuno alagad sagcod sana sa pangako huli ta an iriribay na candidato iyo si Jocelyn Fortuno, esposa kan nagtutukaw na representante kan Rinconada district.\nSinabi pa na bilog an suporta ninda ki Fortuno kan pirilian kan May 2016 election sa orolay na siya na an iriribay.\nPigbuyagyag pa kan alcalde na masunod sa saiya iyo si Bise Alcalde Villanueva asin an mayoriang miembros kan Sangguniang Panlungsod, igwa pang mga alcalde asin vocal sa Rinconda district an haros cierto nang mabalyo sa kampo ni Andaya.\nAntes naging jefe ejecutivo, dating miembro kan junta provincial na nagrerepresentar kan Rinconada district. Saiyang sinuportaran an candidatura ni Fortuno kan ini mag re-election kan nakaaging May 2016 election.\nTUYAW NI LRAY\nDai palang nahahaloy si Congresista LRay Villafuerte kan segundo distrito kan Camarines Sur tinuyaw an pagbalyo ni Alcalde Alfelor apesar kan asegurasyon kan saiyang leyaltad sa mga Villafuerte alagad yaon sa kampo kan magiging kalaban sa kargong gobernador kan saiyang aki na si Gobernador Migz.\nNatintaran sa cuarta si Alcalde Alfelor marhay an iribahan me mala ngani nagsabi pa na dai siya tiwala ki Andaya asin mayong siyang palabra de onor, sabi pa.\nAfuera sa alcalde, si Atty. Peachy Alfelor-Moraleda nagpahayag naman sa media na inako na niya an alok ni Congresista Andaya na maging ka-tandem sa maabot na pirilian lokal.\nSi Moraleda, Presidente kan UNEP sa Ciudad nin Iriga nagcandidato nang bise gobernador kan pirilian lokal kan Mayo 2016 alagad dinaog ni Bise Gobernador Fortunato Peña. Sa maabot na pirilian liwat siyang maribansa asin saiyang makakalaban iyo si dating Bise Gobernador Imelda Papin na kaalyado ni Gob. Migz.\nSa tercer distrito kan Camarines Sur sinda Alcalde Henry Ragodon kan banwaan nin Canaman asin Bise Alcalde Rolando Eduardo kan Camaligan nagbalyo na sa kampo ni Andaya.\nSinabi ni Andaya na igwa pang ibang alcalde sa Partido district asin iba pang distrito an maalyado na sa saiya sa maabot na pirilian. (DPAureus)


Mawaras nin libreng banhi an Department of Agriculture sa Bicol sa mga paraoma na apektado kan paglamasa ni bagyong ‘Tisoy’ nganing makatanum tolos alagad, ini afuera kan na enot na certified seeds na maabot sa 800 na recipientes sa Daraga, Albay sa lindong kan DA Philrice sa programa sa Seed Component kan P10 bilyon na Rice Competitiveness Enhancement Fund (RCEF).\nSi Emily Bordado, opisyal na parataram kan DA Bicol nagpahayag an saindang ahencia naghihiro na nganing maayudahan an ribo-ribong paraoma sa rehiyon cinco na nadestroso kan nakaaging calamidad nganing maka-recover tolos.\nIgwa nang enot na pigdidistrubuer an ahencia alagad huli ta dakula si daños sa paraoma ni bagyong Tisoy na dakul na kaomahan an nalantopan nin tubig baha kaipuhan an suporta kan gobierno.\nSa partial damage report sa agricultura sa anom na provincia kan Kabikolan na apektado kan calamidad nagsakat na sa P2 bilyon asin ini piglalaoman na malangkaw pa mientras na nag-aarabotan pa an dugang na damage report hali sa mga banwaan kan Camarines Sur na iyo an tambubong nin paroy sa Bicol asin hali pa sa ibang provincia.\nMaabot sa cuarenta por ciento kan daños hali sa mahiwas na kaomahan na inabot nin tubig baha si paroy. Piglalaoman na bako lang certified seeds envez igwa pang dugang na libreng abono.\nKatuyohan kan DA sa programa sa RCEF nganing mabawasan an production cost sa pagoma bilang interbensyon sa pagbagsak kan presyo kan paroy epekto kan Rice Tarrification Law.\nSa total na fondo kan RCEP an P5 bilyon gagamiton man para sa makinarya kan paraoma na makakabawas pa kan saindang dakulang gastos sa pagtanum nin paroy.\nKan nakaaging bulan pinangenotan ni OIC Regional Executive Director Rodel Tornilla asin ni Gobernador Al Francis Bichara kan Albay an distribusyon kan banhi sa mga paraoma sa Camalig, Albay. (dpa)


Roma 8 | Bibliya Online | New World Translation\nBuhay asin katalingkasan paagi sa espiritu (1-11)\nNagpapatotoo an espiritu nin pag-ampon (12-17)\nAn mga linalang naghahalat kan katalingkasan bilang mga aki nin Diyos (18-25)\n‘An espiritu nakikiulay para sa sato’ (26, 27)\nPatiinot na pagtatalaga nin Diyos (28-30)\nMapanggana paagi sa pagkamuot nin Diyos (31-39)\n8 Kun siring, an mga kasaro ni Cristo Jesus bakong mga kondenado. 2 Huli ta an katugunan kan espiritu na nagtatao nin buhay bilang kasaro ni Cristo Jesus nagpatalingkas sa saindo sa katugunan nin kasalan asin nin kagadanan. 3 An dai kayang gibuhon kan Katugunan dahil sa natural na kaluyahan kan laman, ginibo nin Diyos paagi sa pagsugo sa saiyang Aki na magin kaagid nin makasalan na tawo tanganing paraon an kasalan. Sa siring, hinukuman niya an kasalan kan laman, 4 tanganing an matanos na kahagadan kan Katugunan mautob niyato paagi sa paglakaw na bakong kauyon kan laman kundi kauyon kan espiritu. 5 Huli ta an mga nabubuhay na kauyon kan laman nakasentro an isip sa mga bagay na minamawot kan laman, alagad an mga nabubuhay na kauyon kan espiritu, nakasentro an isip sa mga bagay na inuuyunan kan espiritu. 6 Huling an pagsentro kan isip sa laman nangangahulugan nin kagadanan, alagad an pagsentro kan isip sa espiritu nangangahulugan nin buhay asin katuninungan; 7 huli ta an pagsentro kan isip sa laman nangangahulugan nin pakikiiwal sa Diyos, dahil an laman dai nagpapasakop sa katugunan nin Diyos, asin an totoo, dai man kaiyan kayang magpasakop. 8 Kaya an mga nabubuhay na kauyon kan laman dai makakapaugma sa Diyos. 9 Alagad, kun talagang yaon sa saindo an espiritu nin Diyos, kamo nabubuhay kauyon kan espiritu, bako kan laman. Pero kun an siisay man mayo kan espiritu ni Cristo, bako saiya an tawong iyan. 10 Alagad kun si Cristo kasaro nindo, dawa an hawak nindo gadan dahil sa kasalan, an espiritu nagtatao nin buhay dahil sa katanusan. 11 Ngunyan, kun an espiritu niya na nagbangon ki Jesus hali sa mga gadan yaon sa saindo, siya na nagbangon ki Cristo Jesus hali sa mga gadan magtatao man nin buhay sa saindong mortal na mga hawak paagi sa saiyang espiritu na yaon sa saindo. 12 Kaya mga tugang, may sarong bagay na obligado kitang sunudon, pero bako an laman tanganing mabuhay kauyon kaiyan; 13 dahil kun nabubuhay kamo kauyon kan laman, siguradong magagadan kamo; alagad kun gagadanon nindo paagi sa espiritu an mga gibong makalaman, mabubuhay kamo. 14 Huling an gabos na ginigiyahan kan espiritu nin Diyos mga aki nanggad nin Diyos. 15 Huli ta dai kamo nag-ako nin espiritu nin pagkauripon na nagigin dahilan na bumalik an takot, kundi nag-ako kamo nin espiritu nin pag-ampon bilang mga aki nin Diyos, na paagi sa espiritung iyan kita minakurahaw: “Abba,* Ama!” 16 An espiritu mismo nagpapatotoo kaiba an satong espiritu na kita mga aki nin Diyos. 17 Kaya kun kita mga aki niya, mga tagapagmana man kita—iyo, mag-aako kita nin mana hali sa Diyos, asin kita magigin mga kapwa ni Cristo tagapagmana—sa kondisyon na kita iribanan na magsakit tanganing kita iribanan man na pamurawayon. 18 Huling para sa sako, baliwala an mga pagsakit sa presenteng panahon kun ikukumparar sa kamurawayan na ihahayag paagi sa sato. 19 Huli ta an mga linalang interesadong marhay na naghahalat kan panahon na ihahayag an mga aki nin Diyos. 20 Pa’no kaya, an mga linalang ipinasairarom sa kawaran nin saysay, bako dahil sa kabutan ninda, kundi dahil sa kabutan nin Diyos, alagad ginibo niya iyan base sa paglaom 21 na an mga linalang mismo mapapatalingkas man sa pagkauripon sa kalapaan asin magkakaigwa man kan mamuraway na katalingkasan bilang mga aki nin Diyos. 22 Huli ta aram niyato na an gabos na linalang padagos na nag-aagrangay na iribanan asin nag-aagi nin kulog na iribanan sagkod ngunyan. 23 Bako lang iyan, kundi kita man na mga nag-ako kan inot na bunga—an espiritu—iyo, kita man mismo nag-aagrangay mantang hinahalat niyato na may pag-antisipar na ampunon kita bilang mga aki, na makatalingkas kita sa satuyang mga hawak paagi sa pantubos. 24 Huli ta nailigtas kita mantang yaon sa sato an paglaom na ini; alagad pag nahiling na an kautuban nin sarong paglaom bako na iyan paglaom, dahil pag nahihiling nin tawo an sarong bagay, piglalauman pa daw niya iyan? 25 Pero kun naglalaom kita sa bagay na dai ta nahihiling, interesadong marhay kitang naghahalat kaiyan na may pakatagal. 26 Apuwera kaiyan, an espiritu man nagtatabang sa sato sa satuyang kaluyahan; huling may mga panahon na kaipuhan niyatong mamibi pero dai niyato aram kun ano an satong ipapamibi, alagad sa panahon na iyan na dai niyato ikinakapahayag* an satong mga inagrangay, an espiritu mismo an nakikiulay para sa sato. 27 Asin siya na nagsisiyasat kan mga puso nakakaisi kun ano an katuyuhan kan espiritu, huling nakikiulay iyan para sa mga banal kauyon kan kabutan nin Diyos. 28 Aram niyato na inoorganisar nin Diyos an gabos niyang gibo para sa ikakarahay kan mga namumuot sa saiya, idtong mga inapod uyon sa saiyang katuyuhan; 29 huli ta idtong mga tinawan niya kan saiyang inot na atensiyon patiinot man niyang itinalaga na magin kabaing kan ladawan kan saiyang Aki, tanganing ini an magin panganay sa tahaw nin dakul na magturugang. 30 Saro pa, idtong mga patiinot niyang itinalaga iyo an mga inapod man niya; asin an mga inapod niya iyo an mga ipinahayag man niya na matanos. Ultimo, an mga ipinahayag niya na matanos iyo an mga pinamuraway man niya. 31 Kun siring, ano an masasabi ta manungod sa mga bagay na ini? Kun an Diyos nasa kampi niyato, siisay an makakalaban sa sato? 32 Mantang dai ngani siya nag-alangan na itao an sadiri niyang Aki kundi isinakripisyo niya ini para sa sato gabos, bako daw na may kabuutan man na itatao niya pati kan saiyang aki an gabos na iba pang bagay para sa sato? 33 Siisay an maatubang nin akusasyon laban sa mga pinili nin Diyos? An Diyos mismo an nagpapahayag na sinda matanos. 34 Siisay an mahukom sa sainda? Si Cristo Jesus mismo an nagadan, asin urog pa diyan, siya an saro na ibinangon; yaon siya sa tuo nin Diyos asin nakikiulay man siya para sa sato. 35 Ano an makakapasuway sa sato sa pagkamuot kan Cristo? An kasakitan daw o kahaditan o persekusyon o gutom o kawaran nin maisusulot o peligro o espada? 36 Siring kan nasusurat: “Dahil sa saimo, bilog na aldaw kaming namemeligrong gadanon; an hiling sa samuya garo mga karnerong bubunuon.” 37 Alagad, sa ibong kan gabos na ini, lubos man giraray kitang nanggagana paagi sa saiya na namumuot sa satuya. 38 Huli ta kumbinsido ako na maski pa an kagadanan o an buhay o an mga anghel o an mga gobyerno o an mga bagay na yaon ngunyan o an mga bagay na maabot o an mga kapangyarihan 39 o an langkaw o an rarom o an ano pa man na ibang linalang dai makakayang isuway kita sa pagkamuot nin Diyos na yaon ki Cristo Jesus na satuyang Kagurangnan.\n^ O “masabi.”


CamSur vs operasyon kan STL, corte nag-isyu TRO\nAn Mayors League of the Philippines, Camarines Sur Chapter nagkakasararo kan saindang panindugan na dapat ipapundo an operasyon kan Small Town Lottery (STL) huli kan mga pagbalga sa mga probisyones na pigmamando kan PCSO.\nAn Evenchance Gaming Corporation na iyo an may franquicia sa operasyon kan STL sa Camarines Sur pigrereclamo bako lang nin mga alcalde envez kan mga miembros kan junta provincial sa pamamayo ni Bise Gobernador Fortunato Peña asin an isyu dinara sa corte na nagpaluwas na nin Temporary Restraining Order matapos dangugon an argumento kan mag-ibong na lado.\nSi Alcalde Fermin Mabulo kan banwaan nin San Fernando asin iyo an pamayo kan MLP, CamSur Chapter nagpahayag na kabali sa mga actividades na binabalga sa operasyon kan STL: 1. Paggamit sa mga menor de edad bilang mga kolektor nin pataya, 2. Dai nagsusulot nin PCSO-prescribed uniforms asin IDs kan mga ahente, 3. Pagpabakal nin tiket kan mga ahente luwas sa designadong STL stations asin sub-stations; 4. Nag-iisyu nin mga tiket na bako sa pigmamandong forma kan PCSO, asin 5. Pagpagamit kan STL operations bilang frontera sa ilegal na sugal na jueteng.\nHuli kaini, an mga miembros kan junta provincial kan Camarines Sur sa pamamayo ni Bise Gobernador Peña asin mga alcalde na igwang STL stations nagsangat nin Injunction with Damages sa corte namay Civil Case No. P-2754 na naghahagad na mag-isyu nin Temporary Restraining Order/With Preliminary Injunction contra sa Evenchance Gaming Corporation.\nAn caso pigdangog kan Branch 32 kan RTC sa Pili, Camarines Sur sa pamamayo ni Juez Vivencio Gregorio Atutubo III.\nMatapos kan mga argumento kan plaintiffs asin defendant na dinangog kan corte, kan Deciembre 15, 2017 an jusgado nagpaluwas desisyon na nag-iisyu nin non-extendible 20 days Temporary Restraining Order contra sa acusadong operator na igwang business o operasyon kan STL sa municipalidades kan Pasacao, Minalabac, Milaor, San Fernando, Bombon, Bato, Del Gallego, Buhi, Siruma asin Lagonoy.\nAn hinahagad na Writ of Preliminary Injunction nakatalaan vistahan sa Enero 4, 2018 alas dos nin hapon sa kaparejong corte.


MNWD naghahanap na nin bagong GM\nAn paghanap nin bagong general manager kan Metropolitan Naga Water District (MNWD) iyo na an pig-aandaman kan Board of Directors matapos dai na uyonan kan jusgado an hinahagad na preliminary injunction ni dating General Manager Virgilio Launsing asin huli kaini epektibo na an Board Resolution No. 15 na tinatanggal siya sa posisyon huli sa ‘‘loss of trust and confidence’’.\nSi Engr. Emeterio ‘‘Boy’’ Aman, director kan MNWD nagpahayag sa Bicol Mail an desisyon kan Regional Trial Court Branch 23 sa Ciudad nin Naga binaba kan Abril 7, 2022 mientras na nagpaso na si 20 diyas na temporary restraining order (TRO) na pig-isyu kan jusgado pabor ki Launsing contra sa junta.\nAlagad si caso sa reclamo sa kawaran ‘‘due process’’ sa pagtanggal sa dating GM iyo an nagpapadagos pa sa corte.\nSinabi pa ni Aman, sainda ngona pigdesignar si Assistant Finance General Manager Emma Cuyo komo Officer-in-Charge kan MNWD epektibo matapos kan desisyon kan corte.\nAn resolusyon numerado 15 kan junta contra ki Launsing kan Marso 15, 2022 kabali sa mga reclamo sa dating GM iyo an isyu sa transaksyon sa pagbakal nin cantidad P28 milyon na lote sa Sitio Pagdahicon, Barangay Mabulo asin P53 milyon na lote sa Barangay Balatas alagad an iimplementar na proyekto sa sinambit na mga lote mayo paman magkakanigong milyones peso na fondo.\nAlagad an reaksyon ni Launsing dai marerealisar an pagbakal nin mga lote kun mayong board resolution asin aprubado kan finance department.\nAn kaparejong pigcucuestion na mga lote na-aprubaran kan panahon ni dating Board Chairman George Palma asin iba pang mga directors na sinda, Marilisa Ampoan, Monica Lily Claveria, asin Agileo Michael Pauig, sabi pa.\nNangyari an pagbakal nin lote sa Sitio Pagdahicon nganing gamiton para sa Bicol River Water Surface Treatment Plant Project asin an lote sa Barangay Balatas para sa expansion office kan MNWD alagad parejong mayong nakatagamang fondo an water district.\nHagad kan junta an cooperasyon kan mga opisyales asin empleados kasunod kan aksyon ninda sa dating GM dapat magtarabangan nganing mas mapakarhay an manijamiento asin serbisyo sa consumedores. (dpa)


Preparasyon sa pagbubukas klase, deretso - Deped Bicol - SORSOGON NEWS ONLINE\nHome Feature News Preparasyon sa pagbubukas klase, deretso - Deped Bicol\nPreparasyon sa pagbubukas klase, deretso - Deped Bicol\nDeretso man guiraray an pinagigibong preparasyon kan Dept. of Education Bicol para sa pagbukas kan school year 2020-2021 sa tahaw na liwat na inatras ini gikan sa Agosto 24 pasisiring sa Okt. 5.\nSinabi ni Mayflor Jumamil, tagapagtaram kan Deped Bicol, dae nin pagbabago sa saindang preparasyon tanganing dae sinda mataraka.\nSaiyang sinabi na arog man kaini an paninindogan ni Deped Regional Director Guilbert Sadsad kasabay kan gigibohon na virtual conference ngonian na semana kasabay an mga stakeholder tanganing mailatag an mga preparasyon asin maisihan an mga problema na posible pang maglowas paraber na magpoon an klase.\nSinabi ni Jumamil an pag-oktaba guiraray sa burukasan kan klase iyo an maresulta tanganing mas magkaigwa nin magkakanigong preparasyon siring kan pag-imprenta sa mga kinakaipuhan na module na gagamiton sa pagbubukas kan klase.\nMientrastanto, nagpaluwas an Department of Education (DepEd) nin bagong school calendar para sa School Year 2020-2021.\nIni kasunod naman kan pagkaoktaba kanpagbubukas kan klase na gigibuhon kuta sa Agosto 24 alagad naisibog ini sa Oktubre 5, 2020.\nSa bagong school calendar na ipinaluwas kan DepEd mapoon an klase sa Oktubre 5, 2020 asin matatapos sa Hunyo 16, 2021.\nIpigtalaan naman kan DepEd an Christmas vacation sa Disyembre 20, 2020 hasta sa Enero 3, 2021.\nAn pagbabago kan school calendar kasunod naman kan naeeksperyensyang pandemya sa nasyon.\nSa ibong na lado, pigtugotan man kan DepEd an mga pribadong eskwelahan asin mga non-DepEd schools na magpoon kan klase nin mas atab sa Oktubre 5, alagad dapat siguruhon kan mga ini na nakapagsumite na sinda kan mga kinakaipohang dokumento sa ahensya, siring man kan school calendar.\nMentrastanto, sa giraray na piglinaw kan ahensya na dae magkakaigwa nin face-to-face classes tanganing malikayan an anuman na peligrong dara kan COVID-19./ (DZGBNews Online)\nPreparasyon sa pagbubukas klase, deretso - Deped Bicol Reviewed by Sorsogon-News on 5:19 PM Rating: 5


Emil Saavedra, editor asin parasurat, alyas Atlas | Magbikol Kita\nSunday, December 05, 2021, 9:22pm\nEmil Saavedra, editor asin parasurat, alyas Atlas\nPublished on Sunday, August 23, 2020, 5:22pm\nAt last, pakaagi nin halawig na panahon, an amigo kong nagpapàsan kan gabos na problema kan kinaban, 75 anyos na, garo dyamante na an kintab asin tagas kan saiyang pagkabuhay.\nNgunyan, wheelchair na an nagkakarga saiya haling Bagacay, Tinambac, pasiring sa Naga, Clupa, Mayon, asin Villa Corazon. Gusto pang mag-wheelchair pasiring Canada sa likod an saiyang pinakapadangat na si Lydia.\nNamundag sa Tinambac, duman nagdakula, nag-eskwela sa Ateneo, nagkolehiyo sa Camarines Sur School of Arts & Trades (CSSAT) sa Naga, nagklase nin agrikultura sa CSSAC/CBSUA tanganing mag-adal pag-uma, dangan nag-eskwela sa UNC nin Education, kun sain sya nagsikat bilang editor in chief kan The Nueva Caceres, an pinakadakulang school-based community publication sa Bikol kan dekada 60 sagkod 70, may 5,000 na sirkulasyon sa mga estudyante kan UNC asin para sa publiko—libre, mayong bayad.\nDuman nabisto an saiyang abilidad magsurat sa tataramon na Ingles, nagin inspirasyon sya kan mga estudyanteng mahilig man magsurat asin kan kadaklan kan mga chicas kan panahon.\nSa Ateneo man, sa trade school, sa agrikultura o sa UNC, bako sanáng parasurat asin campus editor, kundi student leader pa si Emiliano S. Saavedra Jr., aka “Duyong” sa saiyang pamilya.\nNagin editor in chief sya kan dyaryong Bicol Monitor na sadiri ni Cong. Boboy Alfelor kan dekada 7o sagkod 80.\nNagin cub reporter sya kan dáan na Bicol Mail kairiba pa sinda Henry Briguera, dipuntong Alex Abad, Jose Camano, asin ining alang-alang pa, maski aktibista, dai sya nagbali sa militanteng Kabataang Makabayan (KM), pero nag-ayon sya sa Conference of National Delegates Association (CONDA), College Editors Guild of the Philippines (CEGP), asin Gamma Delta Epsilon, sarong Greek-letter society sa UNC, asin puon kaidto sagkod ngunyan, myembro kan SDK—o Samahang Double Knit—si Emil. Dai sya nagsusulot nin maong na pantalon o short pants, o ining usong baràbang pantalon kan mga bagong tubo asin senior citizens na nagyayabayaba sa SM Naga.\nSa UNC campus, bilang parasurat asin paramasid kan mga hiru-hiro nin mga tawo, duman na nagpuon an saiyang pagpàsan kan mga problema kan kinaban, maski problema kan gobyerno, problema kan UNC administration, problema kan Malakanyang, problema kan mga NPA, problema kan mga alabado, problemang personal kan mga kababaihan, saiyang pig-iisip kun ano an pinakamarhay para sainda.\nPigmukna nya an grupong Arana Boys na kinukumpunir kan saiyang mga barkada na sinda Shulan Primavera, Ompong Baldemor, Nick Marasigan, Jovito Palo, Pay Pael San Andres, asin Edgar Tuy. Ako ngani palan kabali man.\nPinadakula nya si Johnny Delos Santos, Gerry Claveria, Herculano Sabas, asin Luz Equipado bilang mga parasurat asin outstanding student leaders. Dai sya nagbali sa mga student demonstrations o mass actions ta yaon sya sa gilid, nagmamasid, pigsusurat para sa mga peryodiko an nangyayaring mga aktibidad.\nKan makatapos nin kolehiyo, bilang idealist, nagtukdo sya sa harayong banwaan kan Siruma, imbes na sa Naga o sa Tinambac.\nGulpi syang natukduan na mga kaakian sa magayunon na banwaan na bistado sa mineral na white clay asin kadakol na mga tourist spots. Kaidto pati maagi ka pang dagat para saná makaabot sa banwaan kan Siruma.\nOrgulyoso sya kan turismo kan saiyang banwaan, malà ta dinara nya an Arana Boys sa isla kan Kawit, sa Tinambac, asin iba pang magagayon na lugar kan saiyang banwaan.\nDuman nagpuon an pag-ragod nya kaaalsa kan mga sakit nin tao. Pigsusurat nya sa saiyang mga editorials asin columns sa mga dyaryong lokal, arog kan Bicol Monitor asin Bicol Mail. Nagsurat sya nin libro dapit sa buhay kan saiyang idol na si Luis R. Villafuerte, na pighahalat pang magluwas sa imprenta.\nNagprodusir siya nin semanahan na programa sa GMA 7 kan dekada ‘90 na an director si Sammy Garcia asin ako an anchor.\nNagin OIC Vice Mayor appointed kan Tinambac paka-EDSA Revolution. Pag-eleksyon daog. Nagin PRO sya kan Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR)—an pinakamaugma asin magayon nyang karera sa gobyerno sa lindong kan liderato kaidto ni Director Frank Pili. Nagin PRO man sya ni Kongresman Sal Fortuno kan Rinconada sa Batasang Pambansa.\nPigmukna nya an MassCom Arts and Affairs na nagprodusir kan pelikulang The Good and the Bad, na istorya kan mga gawi-gawi kan deboto ni Ina. 25 years in the making ini, hapota nindo si Al Ubaña saka si Maribel dela Rosa.\nGulpihon syang advocacies sa laog kan saiyang isip arog, kan pagsararo kan gabos na mga parasurat sa Bikol. Sya ngunyan an ex-officio chair kan Kantong Putikon (Part II) sa SM City Naga. Kan mabagsik pa sya, arualdaw sya sa SM, nakikipaghuntahan sa mga taga-media, mga pensyonado, mga retiree, asin mga senior citizens. Ultimo nyang piglansar an saiyang Blue Revolution Movement sa laog kan SM ta gusto nyang magka-igwa nin gobyernong Parliamentaryo. Kontra sya sa Pederalismo. Bangit sya kadto ki Jess Robredo, ki Noynoy Aquino, lalo na ki Digong.\nPero ngunyan pig-uumaw nya si VP Leni, na esposa kadtong depuntong JMR. An ultimo nyang mayor na proyekto iyo an pag-areglo kan planong pagbanga kan probinsya kan Camarines Sur kan Fuentebella Dynasty vs. Villafuerte Dynasty.\nAn magayon ki Emil asin maugma sa buhay nya iyo na suportado syang intiro kan saiyang pamilya, kan agom niyang si Lyd, kan saiyang limang aki, asin mga makuapo.\nAn plano nya kaidto na itaas an monumento ni Rizal sa plaza kan Naga tanganing mgaka-igwa nin parking area sa irarom gulpi nang nagsusuporta ngunyan.\nIyan an bisyon asin misyon ni Emiliano San Andres Saavedra Jr., alyas Emiliano Zapata, also known as Atlas.