PANDUWA ko na ining beses na mag-istar sa Metro Manila, an enot kan ako magtrabaho sa sarong social responsibility agency, asin ngunyan na panduwa, huli man sa sakong masterado sa UP. Sarong sakit kan solo-solo sanang nabubuhay sa kahiwasan kan Kamanilaan iyo an paghidaw sa mga kakanon na makakakan sana sa harong na pinaghalean. Arog sako na makusog kumakan, asin arog man sa kadakol na probinsyanong nakarabag sana sa dakulang siyudad hale sa dinakulaan na banwaan, haros sa aroaldaw ako minahanap nin mga kakanon—pangodto asin pamanggi sana ta nalamaw pagkaaga—na kun dai man makapantay, itong puwede naman na iribay sa mga luto sa harong, orog na itong mga pagkakan na propiong Bikolano talaga arog kan gulay na natong asin an bantog na Bikol Express.\nSa UP, duman sa University Shopping Center, may mga kakanan arog kan 'Rodic's' na nagin institusyon na an tapsilog sa mga nakakakan na duman, an tapsilog duman nagkukumpunir nin giniriris na tapang baka na isinalak sa sinanlag asin binabawan nin estrelyadong sogok, mahamis-hamis asin matagok an tapa na binabalik-balikan kan mga estudyante asin mga propesor kan UP. Sa basement kan Faculty Center man yaon an 'Katag'—pinalipot na 'Kainan at Tagpuan'—na minaluto man nin laing—gulay na natong—asin Bikol Express. An 'Katag' may elite version na iyo an 'Faculty Lounge' na nasa second floor kan Faculty Center, pareho an luto sa duwang kakanan na ini, alagad haros doble an presyo kan nasa 'Faculty Lounge' ta digdi man daa minakarakan an mga propesor, lain naman an pirang ngipon nin mais na side dish sa mga sinisirbeng pagkakan, tanganing magin iba man an pagkakan kan mga paratukdo. Nagsisirbe man nin laing asin Bikol Express digdi. Sa luwas kan UP, sa Philcoa may pirang kakanan man an nagki-claim kan authentic na laing asin Bikol Express. Siring man an mga kakanan sa food court kan mga mall arog kan SM North asin an bagong bukas na Tri Noma sa kanto kan North Avenue asin Edsa. Makusog an boot na nakasurat sa mga karatula kan mga ini an 'Bikol Express' asin 'Laing.'\nAlagad, bilang Bikolano, purbaring bayang mag-order. Igwang mina-react tulos na “Bako man baga ining gulay na natong!” Harayoon ini sa gulay na natong na nagimatan ta digdi sa Bikol kun sain an pagkakan, minsan simpleng pangudtuhan o pamanggihan ini, hinahanda na igwang pagkamoot. Huli man sa lasaw na sabaw na linalatawan kan mga paklang nin natong asin sa irarom an lanok na kininit na mga dahon nin natong. Ata nganing iniinit na sana sa microwave, dai pa marhay sa pagnamit. Kun dai ako nasasala, an laing na inoorgolyo kan mga taga-Metro iyo an inaapod ta digding 'pinalusag' na linuluto sana kun hinuhugakan na agihan an haloy asin masiri na proseso kan paggulay nin natong—ito bagang minatapos sa nangingitom-ngitom na berdeng natong na masapog sapa'on asin an guta minasagom sa gulay, makintab na naglalanalaná, may kadikit na giniris na bangi—kublit nin bakana hinanda nin tolong aldaw—saro may banga sa pag-asal, asin saro may banga man sa paggaga, may kasalak na pampaalsom na ogbos na mga dahon nin lubas na pinong giniriris. Sa harong mi, ini an orgolyo kan sakong ina. Masiram ining isabay sa tadang adobo na haloy nang linuto, pinagurang sa garapon na mina-display kan namumuting mantika.\nSiring man an Bikol Express na sa sakong opinyon biyo-biyong rinatakan kan mga inaapod Bikol Express digdi sa Metro Manila. Haros gabos na Bikol Express digdi kinukumpunir kan ginutaan na karne nin orig, na sinalakan nin kadikit na balaw, dinagdagan nin pirang pinurutol-putol na balatong, asin pinaharang sa kadikit na sili na sa hiling ko pinirit sanang isalak sa luto. Siring sa Metro laing, ini masabaw huli ta bakong lipotok an guta. Nagiromdoman ko logod si Bikol Express na biyong dinadayo kan Ateneo de Naga University Choir duman sa harong kan conductor nindang si Joseph Reburiano na nasa UP man ngunyan. An Bikol Express ni Joseph minapukaw saiya nin amay na aga kun maluto siya kaini huli ta an bangi sa Naga City Public Market dapat amay na bakalon siring man na kaipuhan pa kaini an tultol na paglinig. An Bikol Express ni Joseph ini ginutaan na balaw na may giniris na mga bangi na may kaibang preskong mga sili na pampaharang, kasalak digdi an dakul na kurakding na suwertehan sana kun matagpuan sa sa'dan, ini itong kurakding na saradit an korona, kolor daga, asin garo kinirinit nin saradit. Igwang pagtubod na an kurakding na ini nakukua sa mga gadan na kahoy na nakikilatan. An kurakding na medyo mahamis-hamis an namit iyo an nagbabalanse kan askad na linuluwas kan balaw. Manamit, huli ta nag-iiriwal an askad kan balaw, kadikit na hamis kan kurakding, namit kan bangi, asin man an natural na benino kan guta na orgolyo tang mga Bikolano. Igwa akong pagtubod na ini an minapa-orag sa choir, lain pa man an kaogmahan sa sarabay na karakanan.\nGiromdomon tang an luto sa Bikol, ginaganutan talaga, igwa nin malikay na pagpreparar, asin pinag-aatangan nin panahon—bakong arog kan fastfood. Ini an kakanon na nagpapakosog sa sato sa mga katibaadab na minaagi, sa makokosog na bagyo, sa alburoto kan bulkan, asin man kan labi-labing kapobrehan. Ipadagos ta an siring na gawe na minapahiling kan orog na dakulang magayon na ladawan kan satong rona.\nLogod, bayaan nindo akong taposon ini sa sarong rawitdawit na sirurat ko dapit sa kakanon na may titulong “An Pagpadangat asin an Paggulay nin Natong.”\n“An pagpapadangat ko saimo/garo man lang paggulay nin natong://masiri, gitilon, bakong suba-suba,/dai malulutong tultol kun ipapasipara.//An natong pag dai kininit na marhay,/daing data sa pagsapa, makunot,/baka habuan kan mga makakan.//Kun an rekado man kulang,/pirmi nang igwang hahanapon:/si askad, si hamis, pati an kadikit/na sakrot, hahanapon man.//Kun kulang an guta, risa-risang marhay/na nagtipid ka,/o hinugakan sanang magkudkod nin niog,/ta an maluwas:/alang an gulay na natong.//Kun dai man marhay an pagkaka-ukag,/mananamit na dai linutong odok sa boot,/ta kurtado an guta, dai sarama,/garo dai importante,/pinabayaan sana.//Kun an pag-ula man kan guta/gabos-gabos tulos,/daing pagtiyaga—/marhay pang dai mo na sinabing maluto ka,/ta lanok 'yan,/inda ko kun may makakan;/nin huli ta an pagbuhos kan guta/dapat dikit-dikit,/odok sa boot,/pinapasagom sa natong.//Pagkatapos kan gabos,/importanteng marhay/an pagluwag kan gulay na natong,/bakong karaskasan, dapat ingatan,/luhay-luhay na garo baga mararaot/an pigura na gina’nutan ipreparar;//para kaya sa mata kan makakan,/sa plato pa lang/dai nang kundisyon/an pag-atang kan natong//asin ini masiram na kakanon.//An pagpapadangat ko palan saimo/garo man lang paggulay nin natong.”


Lalaki nadakupan nin iligal na droga, paraphernalia, badil asin mga bala sa Quezon\tFriday, 14 November 2014 19:19\tNAGA CITY- Arestado an sarong lalaki makalihis ining madakupan nin iligal na droga, paraphernalia, badil asin mga bala sa Barangay Comon, Infanta, Quezon. Binisto an suspek na si Ramon Salazar, 33-anyos. Nadakop an suspek sa lindong kan mandamyento de…\t13 suspek sa investment scam sa Lucena City, padagos pang pighahanap; mga biktima piglalaoman na madakol pa\tFriday, 14 November 2014 18:33\tNAGA CITY-Piglalaoman na madakol pa an mga mareklamo laban sa suboot investment scam kan sarong kooperatiba sa ciudad nin Lucena sa probinsiya nin Quezon. Sigon sa ipinadarang report kan Quezon Police Provincial Office, sinangatan na nin kasong pagbalgar sa…\t46-anyos na lalaki, kulong makalihis lugusan nin pauruutro sa laog nin 10 taon an sarong babae\tFriday, 14 November 2014 18:32\tNAGA CITY-Sampulong taon na paulit-ulit na panlulugos an nagtulod sa sarong daraga ngani ireklamo an sarong lalaki sa Tagkawayan, Quezon. Sigon sa 18-anyos na daraga, dae niya na nakayanan pa an ginigibong pang-aabuso sa saiya kan 46-anyos na suspek.…\tLugadan an sarong lalaking may diperensya sa pag-iisip makalihis masaplitan kan 10 wheeler truck\tThursday, 13 November 2014 19:50\tNAGA CITY- Maswerteng nakasalbar alagad lugadan na ipigdalagan sa ospital an sarong dae pa napapangaranan na biktima makalihis ining mahagop kan sarong 10 wheeler truck sa Barangay Pamukid, San Fernando, Camarines Sur. Sa intrivista kan Bombo Radyo Naga ki…\tWanted person na may kasong Carnapping, arestado\tThursday, 13 November 2014 19:48\tNAGA CITY- Makalihis an pagtatago sa batas nadakop na an sarong wanted person sa Barangay Camuning, Calabanga, Camarines Sur. Binisto an suspek na si Joel Carinan, 30-anyos. Nadakop an suspek sa paagi kan pinagsarong pwersa kan PNP-Calabanga asin sa…\tMore...\n6-anyos na grade 1 student na naguyod kan sarong jeep, gadan\tSitdown strike kan mga paratukdo, isasagibo sa rehiyong bicol\tMulti-sectoral group sa Bicol, hinagad an pagpababa sa pwesto kan PNP Provincial Dir. kan CamNorte re: Tallado's controversy\tWanted person sa Quezon katakod kan paggamit nin iligal na droga arestado\t2 lalaki lugadan kan pagsasaksakon sa Quezon\tWanted person na may kasong robbery, arestado\tMenor de edad lugadan kan mabudalan kan sarong estudyante\tSarong lalaki aksidenteng tinamaan kan piglilinigan na badil\tRetired army, pinagbabadil-gadan sa Quezon\t9 na pasahero lugadan sa salpukan kan Bus asin truck\tPage 4 of 12\tStartPrev12345678910NextEnd\tRITA C. LABANONActing Station Manager


An kagadanan nin parabareta | Vox Bikol\nSa satuya, aro-aldaw na naglalawig an listahan kan bareta kan mga nagagagadan, dawa aram niyato na dakul sa mga nagagadan an dai naman ipinapahiling kan telebisyon o binabareta sa radyo asin dyaryo. Ta siring kan pagkahulog ni Icarus sa mahiwas na kadagatan, an kagadanan kan sarong tao, dai man nangangahulugan na mauntok an pag-itok kan mundo, o mawawaran na nin sistema an mga kinatudan. Mapait na bulong ining kaipuhan akoon na dai natatapos an kinaban dahil lamang sa may nautsan na mga tawo.\nAlagad, pa’no kun an tagabareta iyo an gadan? Iyo an ginadan. Siya na an magiging laog kan dati niyang bareta. Siring sa aking paratindang dyaryo, na nabungguan asin dinulugan, an nagdadara nin bareta iyo na an laog kan bareta. Kaining semanang ini, may parabetang ginadan asin bako ining bago, maisasalak ta sana man ini, sa naglalawig na listahan nin mga gadan. Makurahaw kita nin hustisya mantang nagtutuya-tuya na satuya an pagkalingaw sa saindang mga ginadan. Sa sunod na may bagong gadan, matatambunan na giraray an mga dating gadan. Asin mauutro giraray an mga dating kondenasyon asin iba pang lakdang. Siring kaini an dalagan kan panahon, orog na ngonyan na an mga bareta o an tagapabareta man, dai naman minatungkos sa orog na ikakarahay kan banwaan. May presyo an kada bareta. May patron an tagapagbareta. Konektado sa ibang dakulang tawong pighahadokan niya sa lubot, pigtatadokan sa hirog. Kahapotan ini na kaipuhan niyatong hilingon asin simbagon sa kun ano an estado kan media sa Kabikolan. Dai ko tinatawadan an mga ginigibong lakdang kan mga kaibahan sa pampublikong serbisyong ini, dai ko man sinasabing mayong balor an mga ginigibong pagprotesta laban sa mga paggadan sa mga tagapagbareta, an sakuya sana, apwera sa mga bagay na ini, ano pa an mahihimo niyato tanganing maitulod bako sana an proteksyon kan mga tagapagbareta, kundi an mismong estado kan pampublikong media sa Kabikolan, kun an mga ini kapot na nin dakulang mga kompanya asin pulitiko asin mga institusyon na nagtutulod kan saindang sadiring agenda? Kulibat ko pa, kun hihilingon asin mamatian na an kagadanan kan tagapagbareta saro sanang ordinaryong kagadanan o ironiya kan buhay asin bakong tumang ini sa katawohan, bakong makangalas na masusunudan pa ini. Ini nin huli ta an mismong mga namamanwaan, o an kadaklan satuya, dai nakakamati kan pagmakulog apwera sa pagkabigla asin pagkaherak.\nMay pangapodan man ini sa mga nasa serbisyo kan media, kaipuhan na orog gayod na mamatian kan mga tawo an mas kritikal na pag-atid-atid asin pagbayaw kan mga isyu na bako sanang minapabor sa kalaban na partido kan mga pulitikong iyo man an nagpapadalagan kan gabos-gabos, puon sa mga pampublikong eskwelahan, kooperatiba nin kuryente, lisensya asin prangkisa sagkod sa libre kutang medikasyon. Kaipuhan nin mediang may katalingkasan sa mga poderosong tawo na ginagamit kitang paon. Sa pagtubod ko, kun an mga media kapot kan kanya-kanyang dakulang tawo, dai na makangalas na sa interes kan mga ini, an mga tagapagbareta an enot na mararata sa kahoy, mantang may sadiring proteksyon an mga darakulang tao. Kaya an hapot iyo na siisay an malangkaw kan estilo asin propesyon kan pagbareta asin tagapagbareta? Madadara daw ini kan daing saysay na kagadanan kan mga tagpagbareta na ini na oripon kan parehong mga tawong yaon sa posisyon na kinakasangkapan an media bilang mga propagandista nin saindang mga pagbutog-butog asin pagtimhak sa saindang kontra-partido? Siisay an makikidumamay satuya, kun rinarayo kita kan satuyang panahon asin mga pansadiring pangangaipuhan sa banwaan na satuyang tinatawan nin siring na klase nin serbisyo? Sa kagadanan nin tagapagbareta, mas orog ngonyan na kaipuhan an nag-iisip na publiko, ta an banwaan an naghihimo asin nagpapadalagan kuta kan klase nin media dapat na igwa kita, bakong an mga darakulang tawo na nagmamawot sanang pahiwason an sakop, palawigon an torno. Kita dapat an nagsusuporta sa satuyang mga tagapagbareta nin huli ta sinda an mga kritikong minaserbi sa orog na karahayan kan banwaan asin bako sana kan mga katotoohan na pigpapalayog ta bilang mga gapong dinadaklag sa ibong na kampo.\nTotoong konektado an kagadanan kan tagapagbareta sa mas dakul asin dakula pang pangyayari sa Pilipinas nin paggadan sa mga media. Alagad, may pinapahiling satuya an kagadanan na ini sa kun anong klaseng lokal na media igwa kita, digdi ko gustong magmundo asin ipadagos an panguyngoy asin pagtipon nin kusog-boot, nin huli sa pagkabarato kan satuyang mga isog asin buhay. (Kristian Cordero)


An Huring Pamanggihan ni Jesus | Mga Leksiyon sa Bibliya Para sa mga Aki\nTaon-taon na isineselebrar kan mga Judio an Paskuwa sa ika-14 aldaw kan bulan nin Nisan. Ipinapagirumdom kaiyan sainda na dati mga uripon sinda sa Ehipto pero ilinigtas sinda ni Jehova asin dinara sa Dagang Panuga. Kan taon 33 C.E., isinelebrar ni Jesus asin kan mga apostol an Paskuwa sa sarong kuwarto sa itaas sa Jerusalem. Pakatapos kan pamanggihan, nagsabi si Jesus: ‘Saro saindo an matraydor sako.’ Nabigla an mga apostol, asin hinapot ninda si Jesus: ‘Siisay samo?’ Nagsimbag si Jesus: ‘An tatawan ko kan tinapay na ini.’ Dangan itinao niya an sarong tinapay ki Judas Iscariote. Tuminindog tulos si Judas asin naghali sa kuwarto.\nDangan namibi si Jesus, nagkua nin tinapay asin binaraak iyan, tapos itinao sa nawalat na mga apostol. Nagsabi siya: ‘Kakanon nindo an tinapay na ini. Nangangahulugan ini kan sakong hawak na itatao ko para saindo.’ Tapos namibi siya para sa arak, dangan itinao iyan sa mga apostol. Nagsabi siya: ‘Inumon nindo an arak na ini. Nangangahulugan ini kan sakong dugo, na itatao ko para mapatawad an mga kasalan. Pangako, magigin mga hadi kamo sa langit kaiba ko. Gibuhon nindo ini taon-taon bilang paggirumdom sa sako.’ Sagkod ngunyan, nagtitiripon pa man giraray taon-taon an mga parasunod ni Jesus sa banggi kan petsang iyan. An pagtiripon na iyan inaapod ngunyan na Pamanggihan kan Kagurangnan.\nPakatapos kan pamanggihan, nagdiriskusyunan an mga apostol kun siisay sainda an pinakaimportante. Pero sinabi sainda ni Jesus: ‘An pinakaimportante saindo iyo an saro na an paghiling sa sadiri niya garo iyo an pinakanguhod, an pinakabakong importante.\n‘Mga amigo ko kamo. Sinasabi ko saindo an gabos na gusto kan sakuyang Ama na sabihon ko saindo. Madali na akong magduman sa sakuyang Ama na nasa langit. Mawawalat kamo, asin maaaraman kan mga tawo na mga disipulo ko kamo paagi sa pagkamuot nindo sa kada saro. Dapat nindong kamutan an kada saro arog kan pagkamuot ko sa saindo.’\nNamibi giraray si Jesus, asin hinagad ki Jehova na ingatan an gabos na disipulo. Hinagad man niya ki Jehova na tabangan sindang magtarabangan na may katuninungan. Namibi siya para sa pagpakangbanal kan ngaran ni Jehova. Dangan nagkanta si Jesus asin an mga apostol nin mga awit nin pag-umaw ki Jehova tapos nagluwas na. Kan panahon na iyan, madali nang dakupon si Jesus.\n“Dai kamo matakot, sadit na aripumpon, huli ta nagdesisyon an saindong Ama na itao sa saindo an Kahadian.”—Lucas 12:32\nMga Hapot: Ano an ipinangako ni Jesus sa mga apostol? Anong importanteng mga leksiyon an itinukdo ni Jesus sa mga apostol kan huring pamanggihan niya kaiba sinda?\nTaano ta Bakong Arog sa Ibang Relihiyon an Paggirumdom kan Mga Saksi ni Jehova sa Pamanggihan kan Kagurangnan?


Ano man an halaga kan Barangay Elections asin Sanggguniang Kabataan Elections? Dai man po baga ini iniintindi kan kadaklan.\nMarhay na romdomon: ‘An pagpasipara kan mga saradit na bagay iyo an kapinonan kan mga dakulang kadificilan.’ Ini totoo sa buhay asin sa paggogobierno.\nTotoo an sinabi mo. Dakul sa mga namamanwaan an diit o halos dai nin pakilabot sa barangay. Sarong dahilan gayod kaini iyo na dai nasasabutan an lugar, papel o halaga kan barangay, pati naman an Sanggguniang Kabataan.\nAlagad kun hihilngon na marhay, an barangay iyo an pinakasadit asin pinaka-pundamental na grupo sa pagplano, pag-implementar kan mga policia kan gobyerno. An barangay iyo an minapadalagan kan mga plano programa, proyekto asin aktibidad kan gobierno sa komunidad. An barangay iyo man an lugar kun saen an kaisipan kan mga tawo puede maipahayag, malinawan asin ma-aksyonan. Sa barangay man pinag-reresolveran an mga iriwal, mga magkasalungat na mga posisyon kan mga tawo.\nAn mga opisyales kan barangay igua nin awtoridad sa saindang teritoryo. Kun kaya obligasyon asin trabaho ninda an pag-mantener kan kaayusan, katoninongan asin orden; pag-proteger kan buhay, katalingkasan, asin pagro-rogaring. An kalinigan kan kapalibotan, kan mga kalye asin mga kale; an pagkua asin tamang pag-apon kan basura; an mga parke asin iba pang pampublikong facilidad -sa paghiling kun an mga ini ‘safe’; an mga problema asin isyu manonongod sa mga streetchildren o squatters; sa mga paratinda sa tinampo; an pagseguro na may mga may health clinic; siring man an mga iba pang mga problema sa barangay.\nIni an halaga kan barangay asin kan mga opisyal sa barangay.\nMahalaga an pagpartisipar sa pagogobierno. Saro sa pinakadirektang pagpartisipar sa paggogobierno, iyo an pagpartisipar sa pagpili -ini an pagboto kan mga opisyales kan Sangguniang Kabataan o kan Kapitan asin mga Konseho kan Barangay.\nTama an ‘slogan’: “An paggogobiernong marahay, minapoon sa barangay.” An marahay na banwaan - munisipyo o syudad, nangangahulugan nin barangay na maayos asin marahay. Pareho man, an korupsyon sa banwaan, minapoon man sa barangay.\nKritikal, mahalagang marahay an barangay. Ata ngani digdi nagkukua nin mga kasurog, katuwang an mga darakulang pulitiko asin lider. Aram kan pulitiko na makusog siya kun kapot niya an mga pamayo asin opisyales kan barangay. Aram man kan toltol na lider na marahay an pamamayo kun an mga lider sa barangay igua asin nakakapag-ehersisyo kan maninigong awtoridad asin kapangyarihan sa pag-aksyon.\nMakamondo na daing gayo nahihiling an halaga kan barangay. Kaipuhan niato na dagdagan pa an esfuerzo tanganing makapagpartisipar sa barangay, orog na sa pagpili nin maninigong mga opisyales. Satuya man na paglaom na an mga nagkakandidato sa barangay asin para sa Sangguniang Kabataan, tunay nanggad na maglilingkod asin isasaalang-alang an karahayan kan banwaan.


SA CASURECO II: Pagdakit kan mga electrical post poponan na kan bagong OIC GM\nAn bagong OIC General Manager kan Camarines Sur II Electric Cooperative (Casureco II) nag-aandam na kan saindang pagdakit kan mga electrical post na apektado kan road widening project kan DPWH mantang nakatalaan nang mag-abot ngonian na semana an binarakal na mga heavy equipment hali sa ibang nasyon.\nSi Director Jun Cornelio kan Naga North District nagpahayag na saro sa tatawan prioridad kan saindang OIC GM Emerlina Candia iyo an naabalang implementasyon kan relokasyon kan mga poste sa panahon kan hinali nang Project Supervisor asin Acting General Manager Engr. Nelson Lalas.\nSi Lalas pig-recall na kan National Electrification Administration (NEA) epektibo kan Septiembre 15 asin niribayan siya ni Candia na iyo an pig-recomendar kan junta directiva na magtukaw komo OIC mantang dai pa nakakapili nin permanenteng general manager.\nSaro sa causa kan pag-recall kan NEA iyo an maluyang performance nganing ma-implementar tolos an pagdakit kan mga poste na ulang nang marhay sa proyecto kan DPWH.\nSinabi ni Cornelio na yaon na sa Bureau of Custom an tolong mga heavy equipment na piglalaoman makakaabot na digdi sa Ciudad nin Naga ano man na aldaw sa masunod na semana dai lang maabala an pagpaluwas kaini kan custom.\nAn mga heavy equipment na milyones pesos an cantidad alagad dai pa pig-detalye kan Casureco II an cantidad kaini kinababalihan nin pang-gabot nin mga poste, pangbuhat kan ibabalyong transformer asin pangkalot sa tatalbongan kan mga electrical post.\nTapos na an sarong taon na peryodo sa pagdakit kan mga poste base sa Joint Circular kan DPWH asin Department of Energy asin sa dai mahahaloy poponan na kan bagong magtukaw na OIC GM, sabi pa ni Cornelio.\nSa Ciudad nin Naga sana sa cuentada kan Casureco II abot sa P16 milyones an babayadan kan DPWH, alagad sa sadiring cuentada kan obras publica dapat cantidad sanang P9 milyones.\nGabos na apektado kan proyecto kan DPWH dapat halion kan cooperativa nin electricidad an mga ulang na poste. (dpa)


Taano ta Ginagamit nin Dios an Kapangyarihan Nia na Manlaglag? | Rumani\nBASAHON SA Afrikaans Albanian Aleman Amharic Arabic Armenian Aymara Baoule Bengali Bicol Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch Español Estonian Ewe Fijian Finnish Ga Georgian Griego Haitian Creole Hapon Hausa Hiligaynon Hindi Hungarian Iloko Indonesian Ingles Italiano Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Koreano Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Niuean Norwegian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Pranses Punjabi Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Ruso Sango Sepedi Serbian Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Uruund Venda Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu\nKapangyarihan na Manlaglag—“Si Jehova Parapakilaban na Arog-Lalaki”\n1-3. (a) Anong peligro an inatubang kan mga Israelita sa kamot kan mga Egipcio? (b) Paano nakipaglaban si Jehova para sa saiyang banwaan?\nNALALAOM an mga Israelita—naiipit sa pag-oltanan nin nakakasindak na kakantilan nin bukid asin nin dagat na dai maagihan. An hukbo nin Egipto, na garo daing herak na makinang pangadan, naglalapag sa sainda, na determinado na pohoon sinda. * Pero sinadol pa man giraray ni Moises an banwaan nin Dios na dai mawaran nin paglaom. “Si Jehova mismo an makikipaglaban para sa saindo,” an iginarantiya nia sa sainda.—Exodo 14:14.\n2 Dawa siring, minalataw na si Moises nag-arang ki Jehova, asin an Dios suminimbag: “Taano ta nagpaparaagrangay ka sa sako? . . . Bikyawa an saimong sogkod asin unata an saimong kamot sa dagat patin bangaa iyan.” (Exodo 14:15, 16) Imahinara na sana an mga pangyayari. Tolos-tolos na pinagbotan ni Jehova an saiyang anghel, asin an hariging panganoron nagduman sa likod kan Israel, tibaad luminakbang na garo lanob asin inaabatan an posisyon sa pagsalakay kan mga Egipcio. (Exodo 14:19, 20; Salmo 105:39) Inunat ni Moises an saiyang kamot. Itinutulod nin makosog na doros, nabanga an dagat. An katubigan tuminagas sa dai maaraman na paagi asin nagin garo mga lanob, na binukasan an dalan na may igong lakbang tanganing magkaigo an enterong nasyon!—Exodo 14:21; 15:8.\n3 Kahampang an pag-eksibir na ini nin kosog, maninigo na papulion na ni Faraon an saiyang mga soldados. Imbes, ipinagboot kan maabhaw na si Faraon an pagsalakay. (Exodo 14:23) An mga Egipcio lapag man duman sa irarom kan dagat, alagad an pagsalakay ninda biglang nagin biyong pagkataranta kan nagkakatarangkas na an mga rueda kan saindang mga karuwahe. Kan ligtas na an mga Israelita sa ibong, pinagbotan ni Jehova si Moises: “Unata an saimong kamot sa dagat, tanganing magtingkop an katubigan sa ibabaw kan mga Egipcio, sa saindang mga karuwahe de guerra asin sa saindang kabalyeriya.” Natumpag an mga lanob na tubig, na tinambonan si Faraon asin an saiyang mga hukbo!—Exodo 14:24-28; Salmo 136:15.\nSa Dagat na Pula, pinatunayan ni Jehova na sia “parapakilaban na arog-lalaki”\n4. (a) Nagin ano si Jehova duman sa Dagat na Pula? (b) Ano an puedeng magin reaksion nin nagkapira sa paglaladawan na ini ki Jehova?\n4 An pagliligtas sa nasyon nin Israel duman sa Dagat na Pula importanteng pangyayari sa kasaysayan kan mga ginibo nin Dios sa katawohan. Duman pinatunayan ni Jehova na sia “parapakilaban na arog-lalaki.” (Exodo 15:3) Pero ano an reaksion nindo sa pagkaladawan na ini ki Jehova? Totoo, an guerra nagtao nin grabeng kolog asin kasakitan sa katawohan. Posible daw na an paggamit nin Dios nin kapangyarihan na manlaglag garo baga mas nakaoolang imbes na nakaeenganyar sa pagrani nindo sa saiya?\nPakikiguerra nin Dios Kontra sa Labanan nin mga Tawo\n5, 6. (a) Taano ta angay na apodon an Dios na “Jehova nin mga hukbo”? (b) Paano napapalaen an pakikiguerra nin Dios sa pakikiguerra nin mga tawo?\n5 Haros tolong gatos na beses sa Hebreong Kasuratan asin duwang beses sa Kristianong Griegong Kasuratan, an Dios tinatawan kan titulong “Jehova nin mga hukbo.” (1 Samuel 1:11) Bilang Soberanong Namamahala, pinangengenotan ni Jehova an sarong dakulaon na hukbo nin mga anghel. (Josue 5:13-15; 1 Hade 22:19) Makangingirhat an potensial kan hukbong ini na manlaglag. (Isaias 37:36) An paglaglag sa mga tawo dai nakaoogmang paghorophoropon. Minsan siring, dapat niatong girumdomon na an mga guerra nin Dios bakong arog kan daing halaga na labanan nin mga tawo. Tibaad probaran nin mga militar saka politikal na mga namomoon na mag-atribwir nin nobleng motibo sa saindang pananalakay. Alagad an pakikiguerra nin mga tawo pirmeng may kalabot na kahanaban asin kaimotan.\n6 Sa kabaliktaran, si Jehova dai minomotibar nin butang emosyon. Sinasabi kan Deuteronomio 32:4: “An Gapo, sangkap an saiyang gibo, huli ta an gabos niang dalan hustisya. Dios nin pagigin fiel, na dian sa saiya mayo nin inhustisya; matanos asin tanos sia.” Kinokondenar kan Tataramon nin Dios an daing prenong kabangisan, karingisan, asin kadahasan. (Genesis 49:7; Salmo 11:5) Kaya si Jehova nungka na minagibo nin aksion na mayo nin dahelan. Ginagamit nia an saiyang kapangyarihan na manlaglag nin tama sana asin bilang ultimong remedyo. Arog iyan kan sinabi nia paagi sa propeta niang si Ezequiel: “ ‘Naoogma daw ako sa kagadanan nin sarong maraot,’ an sabi kan Soberanong Kagurangnan na si Jehova, ‘asin bakong sa bagay na sia magbakle sa saiyang mga dalan asin talagang padagos na mabuhay?’ ”—Ezequiel 18:23.\n7, 8. (a) Ano an salang ikinonklusyon ni Job manongod sa saiyang mga pagdusa? (b) Paano itinanos ni Eliu an kaisipan ni Job sa bagay na ini? (c) Anong leksion an manonodan niato sa eksperyensia ni Job?\n7 Kun siring, taano ta naggagamit si Jehova nin kapangyarihan na manlaglag? Bago niato iyan simbagon, puede niatong girumdomon an matanos na tawong si Job. Kinuestion ni Satanas kun baga si Job—an totoo, kun baga an siisay man na tawo—magdadanay sa saiyang integridad sa irarom nin pagbalo. Sinimbag ni Jehova an pagkuestion na iyan paagi sa pagtogot ki Satanas na baloon an integridad ni Job. Bilang resulta, nagdusa si Job nin helang, pagkawara nin kayamanan, asin pagkawara kan saiyang mga aki. (Job 1:1–2:8) Huling dai aram an mga isyung kalabot, nagkonklusyon si Job nin sala na an pagdusa nia bakong makatanosan na pagkastigo nin Dios. Hinapot nia an Dios kun taano ta sia ginibo Niang “patamaan,” “enemigo.”—Job 7:20; 13:24.\n8 Ibinuyagyag nin sarong hoben na lalaki na an ngaran Eliu an diperensia sa pangangatanosan ni Job, na an sabi: “Ika nagsabi, ‘An sakong katanosan labi kisa kan sa Dios.’ ” (Job 35:2) Iyo, bakong madonong na isipon na mas tatao kita kisa sa Dios o ipamugtak na sia guminawe nin bakong makatanosan. “Harayo sa tunay na Dios na gumibo nin maraot, asin sa Makakamhan sa gabos na gumibo nin bakong makatanosan,” sabi ni Eliu. Pagkatapos, sinabi nia: “Kun dapit sa Makakamhan sa gabos, dai niato sia inaabot; sia halangkaw sa kapangyarihan, asin an hustisya asin abundansia nin katanosan dai nia memenoson.” (Job 34:10; 36:22, 23; 37:23) Makasisierto kita na kun an Dios nakikipaglaban, may marahay siang dahelan sa paggibo kaiyan. Nasa isip iyan, siyasaton niato an nagkapira sa mga dahelan kun taano an Dios nin katoninongan ta kun beses kinukua an papel nin sarong guerrero.—1 Corinto 14:33.\nKun Taano an Dios nin Katoninongan ta Napipiritan na Makipaglaban\n9. Taano ta nakikipaglaban an Dios nin katoninongan?\n9 Pakaomawa sa Dios bilang “parapakilaban na arog-lalaki,” sinabi ni Moises: “Siisay sa mga dios an siring sa saimo, O Jehova? Siisay an siring sa saimo, na pinatutunayan an saimong sadiri na makakamhan sa kabanalan?” (Exodo 15:11) Si propeta Habacuc nagsurat man nin kaagid kaiyan: “Labi kadalisay kan saimong mga mata tanganing humeling sa maraot; asin an pagheling sa kariribokan dai mo magigibo.” (Habacuc 1:13) Minsan ngani si Jehova Dios nin pagkamoot, sia Dios man nin kabanalan, katanosan, asin hustisya. Kun beses, napipiritan siang gamiton an saiyang kapangyarihan na manlaglag huli sa mga kualidad na iyan. (Isaias 59:15-19; Lucas 18:7) Kaya dai minamantsahan nin Dios an saiyang kabanalan kun sia nakikipaglaban. Imbes, sia nakikipaglaban huli ta sia banal.—Exodo 39:30.\n10. (a) Kasuarin asin paano enot na naglataw an pangangaipo na makiguerra an Dios? (b) Paano sana mareresolberan an pakikienemigo na ihinula sa Genesis 3:15, asin may anong mga pakinabang para sa matanos na katawohan?\n10 Estudyare an naglataw na situwasyon pagkatapos na an enot na mag-agom na tawo, si Adan asin Eva, magrebelde tumang sa Dios. (Genesis 3:1-6) Kun pinabayaan nia an saindang pagkabakong matanos, napaluya kutana ni Jehova an sadiri niang posisyon bilang Unibersal na Soberano. Bilang matanos na Dios, obligado siang sentensiahan sindang magadan. (Roma 6:23) Sa enot na hula sa Biblia, ihinula nia na magkakaigwa nin pakikienemigo sa pag-oltanan kan saiyang mga lingkod asin kan mga parasunod kan “halas,” si Satanas. (Kapahayagan 12:9; Genesis 3:15) Sa katapustapusi, mareresolberan sana an pakikienemigong ini paagi sa pagronot ki Satanas. (Roma 16:20) Alagad an aktong iyan nin paghokom magbubunga nin darakulang bendisyon para sa matanos na katawohan, na hinahale sa daga an impluwensia ni Satanas asin binubukasan an dalan para sa lakop sa globong paraiso. (Mateo 19:28) Sagkod sa panahon na iyan, an mga kampi ki Satanas magigin nagpapadagos na peligro sa pisikal asin espirituwal na ikararahay kan banwaan nin Dios. Kun beses, kaipuhan na mag-interbenir si Jehova.\nAn Dios Minagibo nin Aksion Tanganing Haleon an Karatan\n11. Taano ta naobligar an Dios na paaboton an bahang lakop sa globo?\n11 An Delubyo kan aldaw ni Noe sarong kaso nin siring na pag-interbenir. An sabi kan Genesis 6:11, 12: “An daga nagin raot sa pagheling kan tunay na Dios asin an daga napano nin kadahasan. Kaya hineling nin Dios an daga asin, uya! iyan raot, huli ta rinaot nin gabos na laman an dalan kaiyan sa ibabaw nin daga.” Itotogot daw nin Dios na paraon kan mga maraot an natatada pang moralidad sa daga? Dai. Naobligar si Jehova na paaboton an delubyong lakop sa globo tangani na haleon sa daga an mga desididong magin madahas asin inmoral.\n12. (a) Ano an ihinula ni Jehova mapadapit sa “banhi” ni Abraham? (b) Taano ta popohoon an mga Amorreo?\n12 Kapareho iyan kan paghokom nin Dios tumang sa mga Cananeo. Ihinayag ni Jehova na magikan ki Abraham an sarong “banhi” na paagi kaiyan bebendisyonan kan gabos na pamilya sa daga an saindang sadiri. Kaoyon kan katuyohan na iyan, nagin dekreto nin Dios na itatao sa gikan ni Abraham an daga nin Canaan, daga na iniistaran nin mga tawo na inaapod mga Amorreo. Paano magkakaigwa nin katanosan an Dios sa puersahan na pagpahale kan mga tawong ini sa saindang daga? Ihinula ni Jehova na an pagpahale dai mangyayari sa laog nin mga 400 na taon—sagkod na “an sala kan mga Amorreo” ‘makompleto.’ * (Genesis 12:1-3; 13:14, 15; 15:13, 16; 22:18) Durante kan panahon na iyan, pararom nang pararom an mga Amorreo sa moral na kalapaan. An Canaan nagin daga nin idolatriya, pagpabolos nin dugo, asin ruminaot na mga gibong seksuwal. (Exodo 23:24; 34:12, 13; Bilang 33:52) Ginagadan pa ngani kan mga nag-eerok sa dagang idto an mga aki sa mga kalayo sa pag-atang. Puede daw na ipairarom nin sarong banal na Dios an saiyang banwaan sa impluwensia nin siring na karatan? Dai! Ipinahayag nia: “An daga marompot, asin ako magtatao nin kastigo para sa sala kaiyan sa ibabaw kaiyan, asin isusuka kan daga an mga nag-eerok dian.” (Levitico 18:21-25) Minsan siring, dai man ginadan ni Jehova nin daing pinipili an mga tawo. An mga Cananeo na may tamang tendensia, arog ni Rahab asin an mga Gabaonita, dai ginadan.—Josue 6:25; 9:3-27.\nPakikipaglaban Para sa Saiyang Ngaran\n13, 14. (a) Taano ta obligado si Jehova na santipikaron an saiyang ngaran? (b) Paano hinalean ni Jehova nin katuyawan an saiyang ngaran?\n13 Huling banal si Jehova, banal an saiyang ngaran. (Levitico 22:32) Tinokdoan ni Jesus an mga disipulo nia na mamibi: “Santipikaron logod an saimong ngaran.” (Mateo 6:9) Linanghadan kan pagrebelde sa Eden an ngaran nin Dios, na pinalalataw an mga pagduda sa reputasyon asin paagi nin pamamahala nin Dios. Nungka na makokonsinte ni Jehova an siring na pagbalobagi asin pagrebelde. Obligado sia na halean nin katuyawan an saiyang ngaran.—Isaias 48:11.\n14 Estudyare giraray an mga Israelita. Sagkod na sinda mga oripon sa Egipto, garo baga daing puersa an panuga nin Dios ki Abraham na paagi sa saiyang Banhi bebendisyonan kan gabos na pamilya sa daga an saindang sadiri. Alagad paagi sa pagkalda sa sainda asin pagpatindog sa sainda bilang sarong nasyon, hinalean ni Jehova nin katuyawan an saiyang ngaran. Sa siring, ginirumdom ni propeta Daniel sa pamibi: “O Jehova na samong Dios, ika [an] nagkua kan saimong banwaan sa daga nin Egipto sa mapangyaring kamot asin naggibo nin ngaran para sa saimong sadiri.”—Daniel 9:15.\n15. Taano ta kinalda ni Jehova an mga Judio sa pagkabihag sa Babilonya?\n15 Interesante nanggad, namibi si Daniel nin arog kaini kan panahon na kaipuhan kan mga Judio na si Jehova gumibo giraray nin aksion para sa Saiyang ngaran. An suwayan na mga Judio nasa pagkabihag, ngonyan sa Babilonya. Gaba an kabisera nindang siudad, an Jerusalem. Aram ni Daniel na an pagpabalik kan mga Judio sa saindang dagang tinuboan ibabantog an kadakulaan kan ngaran ni Jehova. Sa siring, namibi si Daniel: “O Jehova, magpatawad ka. O Jehova, magtao ka nin atension asin gumibo ka nin aksion. Dai ka mag-atraso, para sa sadiri mong kapakanan, O Dios ko, huli ta an saimong sadiring ngaran iinapod sa saimong siudad asin sa saimong banwaan.”—Daniel 9:18, 19.\nPakikipaglaban Para sa Saiyang Banwaan\n16. Ipaliwanag kun taano an interes ni Jehova na idepensa an saiyang ngaran ta dai nangangahulogan na sia indiperente asin sadiri sana an iniintindi.\n16 An interes daw ni Jehova na idepensa an saiyang ngaran nangangahulogan na sia indiperente asin sadiri sana an iniintindi? Dai, huli ta sa paghiro kaoyon kan saiyang kabanalan asin pagkamoot sa hustisya, pinoprotehiran nia an saiyang banwaan. Estudyare an Genesis kapitulo 14. Dian nababasa niato an manongod sa apat na hadeng nananakyada na dinukot an sobrino ni Abraham na si Lot, kaiba an pamilya ni Lot. Sa tabang nin Dios, dinaog ni Abraham sa kahangahangang paagi an mga hukbo na mas makosog na marhay! An salaysay manongod sa kapangganahan na ini tibaad iyo an enot na isinurat sa “libro kan Mga Pakikiguerra ni Jehova,” na minalataw na sarong libro na dian isinurat man an nagkapirang enkuentro militar na dai nakasurat sa Biblia. (Bilang 21:14) Dakol pang kapangganahan an masunod.\n17. Ano an nagpapaheling na si Jehova nakipaglaban para sa mga Israelita pagkalaog ninda sa daga nin Canaan? Tumao nin mga halimbawa.\n17 Dai nahaloy bago lumaog an mga Israelita sa daga nin Canaan, iginarantiya sa sainda ni Moises: “Si Jehova na saindong Dios iyo an mangengenotan sa saindo. Sia makikipaglaban para sa saindo segun sa gabos na ginibo nia sa saindo sa Egipto.” (Deuteronomio 1:30; 20:1) Poon sa kasalihid ni Moises, si Josue, asin padagos sa panahon kan Mga Hokom asin kan pagreynar kan fiel na mga hade kan Juda, si Jehova talagang nakipaglaban para sa saiyang banwaan, na tinatawan sinda nin dakol na pambihirang kapangganahan sa saindang mga kalaban.—Josue 10:1-14; Hokom 4:12-17; 2 Samuel 5:17-21.\n18. (a) Taano ta makapagpapasalamat kita na si Jehova dai nagliwat? (b) Ano an mangyayari kun an pakikienemigo na sinasabi sa Genesis 3:15 makaabot sa kulminasyon kaiyan?\n18 Si Jehova dai nagliwat; ni nagliwat man an katuyohan nia na gibohon na matoninong na paraiso an planetang ini. (Genesis 1:27, 28) Sagkod ngonyan ikinaoongis nin Dios an karatan. Kadungan kaiyan, namomotan niang marhay an saiyang banwaan asin madali na siang gumibo nin aksion para sa sainda. (Salmo 11:7) Sa katunayan, an pakikienemigo na sinasabi sa Genesis 3:15 inaasahan na makaabot sa dramatiko asin madahas na panahon nin dakulang pagbago sa harani nang ngapit. Tanganing masantipikar an saiyang ngaran asin maprotehiran an saiyang banwaan, si Jehova magigin na naman “parapakilaban na arog-lalaki”!—Zacarias 14:3; Kapahayagan 16:14, 16.\n19. (a) Iilustrar kun taano an paggamit nin Dios nin kapangyarihan na manlaglag ta puedeng makadagka sa sato na rumani sa saiya. (b) Ano an maninigong magin epekto sa sato kan pagigin andam nin Dios na makipaglaban?\n19 Estudyare an sarong ilustrasyon: Halimbawa an pamilya nin sarong tawo sinasalakay nin sarong maisog na hayop asin linabanan nia saka ginadan an madahas na hayop. Aasahan daw nindo na ikabalde kan saiyang agom saka mga aki an aktong ini? Al kontraryo, aasahan nindo na sinda mapahiro kan saiyang daing kaimotan na pagkamoot sa sainda. Sa kaagid na paagi, dai niato maninigong ikabalde an paggamit nin Dios nin kapangyarihan na manlaglag. An saiyang pagigin andam na makipaglaban sa pagprotehir sa sato maninigo na magpadakula kan satong pagkamoot sa saiya. Maninigo man na rumarom an paggalang niato sa saiyang daing sagkod na kapangyarihan. Sa siring, “kita makatatao sa Dios nin sagradong paglilingkod . . . na may diosnon na takot asin may pagkangirhat na paggalang.”—Hebreo 12:28.\nRumani sa “Parapakilaban na Arog-Lalaki”\n20. Kun binabasa niato an mga salaysay kan Biblia manongod sa pakikiguerra nin Dios na tibaad dai niato lubos na nasasabotan, ano an maninigo na magin reaksion niato, asin taano?\n20 Siempre, dai ipinaliliwanag kan Biblia sa balang kaso an gabos na detalye kan mga desisyon ni Jehova mapadapit sa saiyang pakikiguerra. Alagad ini an pirme niatong masisierto: Nungka na si Jehova naggagamit nin kapangyarihan na manlaglag sa bakong makatanosan, daing makatanosan na dahelan, o maringis na paagi. Sa parate, an pag-estudyar sa konteksto nin sarong salaysay sa Biblia o impormasyon sa likod makatatabang sa sato na magkaigwa nin tamang punto de vista manongod sa mga bagay. (Talinhaga 18:13) Dawa kun mayo sa sato an gabos na detalye, an pakanood sana nin orog manongod ki Jehova asin paghorophorop sa saiyang mahalagang marhay na mga kualidad makatatabang sa sato na maresolberan an ano man na mga pagduda na tibaad lumataw. Kun ini ginigibo niato, naheheling niato na may bastante kitang dahelan na magtiwala sa satong Dios, si Jehova.—Job 34:12.\n21. Minsan ngani sia “parapakilaban na arog-lalaki” kun beses, natural na arog sa ano si Jehova?\n21 Dawa ngani si Jehova “parapakilaban na arog-lalaki” kun hinahagad kan situwasyon, dai ini nangangahulogan na sia natural na mahilig sa guerra. Sa bisyon ni Ezequiel kan karuwahe sa langit, si Jehova ilinaladawan na andam na makipaglaban tumang sa saiyang mga kalaban. Pero an Dios naheling ni Ezequiel na napalilibotan nin sarong hablondawani—sarong simbolo nin katoninongan. (Genesis 9:13; Ezequiel 1:28; Kapahayagan 4:3) Malinaw nanggad, si Jehova kalmado asin toninong. “An Dios pagkamoot,” an isinurat ni apostol Juan. (1 Juan 4:8) An gabos na kualidad ni Jehova sangkap an pagkabalanse. Kun siring, abaa kadakula kan pribilehio niato na makarani sa siring kamakapangyarihan pero mamomoton na Dios!\n^ par. 1 Segun sa Judiong historyador na si Josefo, an mga Hebreo “linapag nin 600 na karuwahe kaiba an 50,000 na parakabayo asin mahibog an pangalasag na soldados sa impanteriya na may kabilangan na 200,000.”—Jewish Antiquities, II, 324 [xv, 3].\n^ par. 12 Minalataw na kaiba sa termino digding “Amorreo” an gabos na banwaan sa Canaan.—Deuteronomio 1:6-8, 19-21, 27; Josue 24:15, 18.\n2 Hade 6:8-17 Paano an katongdan nin Dios bilang “Jehova nin mga hukbo” nakaparirigon kan satong boot sa mga panahon nin kasakitan?\nEzequiel 33:10-20 Bago si Jehova gumamit nin kapangyarihan na manlaglag, anong oportunidad an maheherakon na itinatao nia sa mga naglalapas kan saiyang ley?\n2 Tesalonica 1:6-10 Paano an nagdadangadang na paglaglag sa mga maraot matao nin kaginhawahan sa fiel na mga lingkod nin Dios?\n2 Pedro 2:4-13 Ano an nagmomotibar ki Jehova na gamiton an saiyang kapangyarihan na manlaglag, na nagtatao nin anong mga leksion sa gabos na katawohan?\nAldaw nin Paghokom—Ano Iyan?\nAramon kun taano ta an Aldaw nin Paghukom magigin bendisyon sa gabos na maimbod na katawuhan.


Si Jorge Barlin, ipinangakì na Jorge Imperial Alfonso (23 Abril 1850 - 4 Setyembre 1909) sa Baao, Camarines Sur (dating inaapod na Ambos Camarines), iyo an pinakainot na Filipinong obispo kan Simbahan Katoliko Romano. Nagtukaw syang ika-28ng obispo kan diocesis kan Nueva Caceres poon taon 1905 abot 1909. Namundag si Barlin sa mga magurang niya na sinda Mateo Alfonso asin Francisca Imperial. Nagadan siya kan Setyembre 4, 1909 sa Roma, Italya.\nLadawan:WTNaga EURO B14.JPG\nSi Padre Jorge Barlin naordenan komo sarong padi sa edad na 28 kan Setyembre 19, 1875 asin inot niyang toka iyo bilang capellan de solio asin mayordomo kan Katedral kan Nueva Caceres dangan natokang magkapot kan saditsadit na paroko nin Siruma, sa probinsya nin Camarines Sur. Halì sa Siruma, nadestino sya sa paroko nin Libog sa Albay. Dangan siya pinangaranan kan Simbahan bilang Vicar Forane kan bilog na probinsya nin Sorsogon asin kura paroko kan kabesera kaini. An pagkanombra niya digdi sarong dakulang onra para sa sarong padì na hoben pang gayo. Sa Sorsogon, mahuyong boot na siya naglapigot nin 16 na taon asin pinahiling nya an pambihirang kakayahan sa pag-administrar sa tiniwalà saiyang kargo.\nAn monumento ni Obispo Jorge Barlin sa plaza kan Baao\n↑ 5.0 5.1 https://www.catholicnewsagency.com/news/the-hunt-for-the-remains-of-the-first-filipino-born-bishop-53672\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jorge_Barlin&oldid=202028"\nLast edited on 11 Pebrero 2021, at 04:17\nHuring binago an pahinang ini kaitong 11 Pebrero 2021, alas 04:17.


Paris an kapitolyo kan Pransya. Namomogtak ini sa gilid kan Salog na Seine, sa norte nin Pransya, sa sentro kan rehiyon nin Ile-de-France (Rehiyon Parisiense).\nIgwang 2,153,600 na katawo na nakaistar sa mismong ciudad nin Paris. Pero kung bibilangon pa an mga nakairog sa palibot kaini maabot sa 9.93 na milyon na katawo an poblasyon nin Paris, boot sabihon, ini an sarô sa pinaká matawong ciudad sa Europa.\nMga duwang ribong taon na na importanteng banwa an Paris, ini ngunyan an sarô sa pinaká makusog na sentro nin negosyo asin kultura sa enterong kinàban, asin ini an sarô sa mga inaapod na ciudad na pankinaban (global cities).\nAn Rehiyon Parisiense (Ile-de-France) an sentro kan ekonomiya nin Pransya ta nagkokontribu ini sa sobra sa 25% kan kagabsan na produktong panharong (gross domestic product) sa 2005. An Paris man harong nin UNESCO, nin OECD asin nin ICC.\nAn Paris an pinaká bisitadong ciudad nin mga turista sa enterong kinàban. Kada taon, sobra sa 30 milyon na katawo an nagdidigdi para mahiling an kaining pamosong mga monumento, arog kan Torre Eiffel, Katedral nin Notre Dame, an Arko nin Triunfo, an Basilika nin Sagradong Puso, an Invalides, an Pantheon, asin an mga bistadong museo nin Louvre, Musee D'Orsay. Dakul man na turista an maogmang nagduduman sa Disney Resort Paris.\nAn klima nin Paris ay pigaapod na kadagaton (oceanic) ta ini naaapektohan kan Korriente nin Atlantiko Norte (North Atlantic Current). An resulta kaini ay an klima kan ciudad ay templado, muyang sabihon, bihira an panahon na sobrang init o sobrang lipot. An pinakáhalankaw na temperatura narehistro sa 28 nin Hulyo, 1948 ta nagabot ini sa 40.4 na grado (C). An pinaká malipot na temperatura ay narehistro sa 10 nin Disyembre, 1879, ta bumaba sa menos -23.9 na grado an termometro. Pero sa mga ultimo na taon, bihira na an sobrang lipot (halos dae na nababa sa 0 an temperatura), asin an nyebe (snow).\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paris&oldid=186535"\nDaing nin ginonoan (Mayo 2008)\nMga syudad kan Pransya\nHuring binago an pahinang ini kaitong 29 Disyembre 2019, alas 09:10.


SARADIT NA BRGY., APEKTADO Manga tanod, BHW pinahalian honorarium kan COA hali sa LGU\nAn saradit na mga barangay na hababa man an saindang annual budget iyo an apektado sa kasugoan kan opisina nasyonal kan Commission on Audit (COA) na pundohon na an pagtao nin counterpart kan mga lokal na gobierno nin dugang na allowance sa mga Barangay Tanod asin Barangay Health Workers (BHW).\nIllegal disbursement an isyu kan COA national mantang igwa na sindang narerecibing honorarium cada bulan.\nDawa mamundo an desisyon kan COA padagos an trabajo kan saindang obligasyon sa barangay, nakakaherak man sa sainda ta hababaon na ngani an narerecibing monthly allowance, alagad pinapundo pa, sabi ni Liga ng Barangay President Antonio Beltran asin ex-officio member sa Sangguniang Panlungsod kan Ciudad nin Naga.\nSaiyang pig-osipon sa saiya nganing barangay Bagumbayan Norte an saindang tanod asin BHW nagrerecibe sanang honorarium na Php900.00 cada bulan asin Php1,800 iyo man an counterpart kan ciudad.\nAn dakulang barangay kan Cararayan asin Concepcion Pequeña an saindang barangay tanod asin BHW parejong nagrerecibe nin Php4,000 igwa pang counterpart an ciudad asin gabos sinda kabali sa desisyon kan COA.\nNagsurat na si Alcalde Nelson Legacion sa COA na nagpapaliwanag kan katuyohan kan City Hall na dapat matabangan an mga tios na tanod asin BHW asin maninigo an reconsiderasyon.\nBulan pa nin Hunyo pinapundo kan COA alagad naghahanap na ni solusyon an Sangguniang Panlungsod asin an jefe ejecutivo.\nAn pagtao nin counterpart kan City Hall pig-implementar kan panahon pa ni dating Alcalde Jesse M. Robredo.\nAn desisyon na ini kan COA sa gabos na mga lokal na gobierno na nagtatao kan saindang counterpart cada bulan. (DPAureus)


NIA Bikol maadaptar na kan solar powered irrigation system\nMa-adapatar na kan solar powered irrigation system (SPIS) an National Irrigation Administration (NIA) bako lang kan presenting irrigation canal mala ngani naghahanap na kan mga lugar na pueding bugtakan kan proyecto.\nSi NIA Administrator Ricardo Visaya igwa nang direktiva sa mga opisina rehiyonal kan ahencia para madagdagan an presenting facilidades sa patubig asin minus gastos kun ma-implementar kan SPIS.\nSi Ed Yu, parataram kan opisina rehiyonal kan NIA sa Bikol nagpahayag sa entrevista kan Bicol Mail na igwa nang direktiva sa sainda an administrador kan saindang opisina central sa tahaw kan kumfirmasyon kan Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) na nagtatama na an El Niño Phenomenon sa nasyon poon ngonian na Marso hasta Hunyo.\nSa Bikol mayo pang pig-iimplementar na solar powered irrigation system an NIA asin kun igwa man iyo an Departamento de Agricultura (DA) sa mga banwaan kan Nabua, Bula, San Fernando asin sa Libmanan, gabos sa provincia nin Camarines Sur.\nKatuyohan kan NIA na sabayan kan kaparejong proyecto an DA tanganing mapahiwasan an tanuman kan mga paraoma asin mapalangkaw an produksyon nin bagas.\nAn SPIS magastos sana an gobierno nin cinco milyones pesos alagad an lawig kan buhay kaini puedeng sundo sana sa veinte años bakong arog sa mga irrigation canal kan NIA habang buhay na proyecto para sa paraoma.\nAn pinakahuring SPIS kan DA naging operational kan huring semana kan Deciembre 2018 na naging recipiente an Bagadion Agri Organic Farmers Association Inc. sa Barangay Bagadion, Libmanan, Camarines Sur.\nSinabi pa ni Yu, pighahalat nalang ninda an pag-aprobar ni Presidente Rodrigo Duterte kan P3.7 Trillion na General Appropriation Act para sa ngonian na taon 2019.\nAn mga proyecto kan gobierno nasyonal padagos napependiente huli kan kawaran nin bagong GAA.\nDinagdag pa kan NIA Bikol na huli kan minamate na kan rehiyon an El Niño nagbababa na an water level kan saindang dam alagad dai paman apektado an saindang serbisyo nin patubig sa maabot sa 55 mil hektarya sa rehiyon. (DPA)


Black Friday protest vs pagsa-pribado kan ECs\nSararo an Bicol Electric Cooperative (BECA) kabale an Camarines Sur II Electric Cooperative (Casureco II) nganing ulangon an ano man na plano kan pribadong korporasyon na igwa nang nasa likod para magpadalagan kan electric cooperative (EC) siring kan nangyari sa Albay Electric Cooperative kan laogon kan Albay Power and Energy Corporation alagad ruro an serbisyo sa consumedores.\nSilensyo an ginigibong Black Friday Protest kan mga opisyal asin empleados sa paagi nin pagsulat nin itum na t-shirt cada aldaw ni Viernes.\nIni an mga pahayag ni Rinner Bucay opisyal na parataram kan Casureco II na pigpuponan nang laogon kan pribadong korporasyon an Negros Island Electric Cooperative asin nagkapera pang ECs sa nasyon.\nDakulang tarpaulin sa agihan kan Casureco II na may nakalaag na BLACK FRIDAY PROTEST contra sa planong pagsa-pribado kan mga cooperativa nin electricidad. (dpa).\nAn Philippine Rural Electric Cooperative (Philreca) na kumpuesto nin 121 EC padagos kan saindang movimiento sa pagprotesta kan gabos na injusticia asin bakong patas na tratamiento sa mga cooperativa nin electricidad kabale digdi an Casureco II, sabi pa ni Bucay.\nSaindang pigpo-protesta an dai pa nginaranan na mga higanteng pribadong korporasyon na naghihiro sagcod sa congreso nganing mag-take over alagad an ECs dai maatras kan saindang panindugan contra sa plano.\nSaindang target na laogon iyo an mga ECs na nag-aatubang sa problema finansyal.\nAn mga cooperativa nin electricidad non-profit oriented bakong arog kan pribadong korporasyon madaling magpalumpat kan tarifa sa kuryente.\nPighalimbawa ni Bucay an nangyayari ngunian sa APEC na pigrereclamo an manijamiento sa maluyang serbisyo nagpalangkaw pa nin P4 cada kilowatt hour.\nAn paliog na dugang na tarifa sa APEC pig-reclamo na ni AKB party list Congressman Alfredo Garbin sa Energy Regulatory Commission.\nMaging an Multi-Sectoral Stakeholders Organization an naglilibot na kan saindang signatures campaign nganing huroton sa National Electrification Administration asin Department of Energy na dapat ibalik sa dating EC o ALECO asin bawion sa APEC.\nKan Noviembre 2019 an BECA naglansar na kan saindang protesta sa Ciudad nin Iriga asin Camarines Sur contra sa planong pagsa-pribado kan lakma sa finansyal na Casureco III na planong laogon kan Bicol Light and Power Corporation matapos maaprubaran an franquicia kaini sa 3rd and final reading sa congreso.\nSa paagi kan Task Force sa ngunian nakabangon na an Casureco III na may coverage area sa Rinconada area. (dpa)


Superbisyon, kontrol sa special Cafgu kapot kan PA\nAn Philippine Army nagtutubod na dai magagamit kan Capitolio Provinvical kan Camarines Sur sa politica an bibilogon na Special Cafgu mantang an saindang misyon nganing makatabang sa paglaban sa insurhencia asin an kontrol asin superbisyon yaon sa 9th Infantry Division kan PA sa Bicol na may base sa Camp Elias Angeles, Pili, Camarines Sur.\nAprubado na kan Sangguniang Panlalawigan (SP) an ordinansa sa pagcrear kan Special Cafgu asin an mapirma sa Memorandum of Agreement iyo sinda Defense Secretary Delfin Lorenzana asin CamSur Governador Migz Villafuerte.\nIni an mga pahayag ni Lt. Col. Sisenando Magbalot Jr. battalion commander kan Cafgu sa CamSur asin CO, DCAU kan 9th Infantry Division.\nSinabi ni Magbalot sa memorandum of agreement dai magagamit na panlalamang sa politica kan Capitolio Provincial nin huli ta dapat igwang kasundoan an duwang lado kun saen madedestinong Cafgu detachment, alagad kun dai magkasundo an 9th ID iyo an may poder kun saen dapat madestino.\nAn dugang na 120 Special Cafgu dakulang tabang sa presenting nasa 1,000 na regular na miembros nganing labanan an insurhencia sa provincia mantang igwa na kaining kaparejong grupo na pigcrear sa Sorsogon asin Cordillera region, sabi pa ni Magbalot.\nKun gamiton sa politica asin iba pang katuyohan sagcod na gibohon na private army, an kasunduan babawion kan Department of National Defense.\nSinda maagi sa training kan 9th ID antes sinda iwarak sa mga lugar kan pigkukutahan kan rebeldeng New People’s Army.\nSa kasundoan kan duwang lado an gobierno provincial iyo an may obligasyon sa ‘‘subsistence allowance’’ parejo kan narerecibe kan regular na miembros kan Cafgu.\nSa presente an saindang allowance hale sa fondo kan Armed Forces of the Philippines (AFP) cantidad Php4,500 asin dugang na Php2,000 cada bulan.\nAn Camarines Sur kabale sa listahan kan AFP na igwa pang problema sa insurhencia kaya ngani naghagad pa nin dugang na fuersa sa Cafgu.\nAn MEMOAG renewable cada taon, sabi pa kan opisyal kan PA.\nSi Presidente Rodrigo Duterte nag-issued nin Executive Order 70 nganing pakusogon an campanya laban sa kumunistang grupo sa paagi kan pagcrear kan National Task Force (NTF) na iyo an mangengenutan sa paghaman nin mga plano para sa katununingan kan nasyon.\nKatuwang digdi an mga lokal na gobierno asin an saro sa kontribusyon kan Capitolio iyo an pagcrear Special Cafgu na an misyon contra insurhencia. (dpa)


Tano man ta nagtataram kita kan disiplina kan Cuaresma? Ano an boot sabihon kaini? Boot ko po na maliwanagan? Salamat po.\nAn Cuaresma sarong panahon tanganing magbago nin buhay - maski na ngani an bilog na taon asin bilog na pagkabuhay ta yaon an oportunidad nin pagbakle asin pagbago nin buhay.\nAn Cuaresma sarong panahon na kun saen mas makusog an pangapodan kaini asin sinususog niato an eksperiensya ni Cristo na nagsakit asin nagadan para sa satong kasalan.\nAn disiplina kan Cuaresma nangangahulugan pagdisiplina kan hawak, isip asin mga sentido (senses) tangani na ini magin orog na marigmat sa karahayan asin sa tamang dalan.\nSusog sa satuyang eksperiensya, igua kita nin mga pasyon (passions or tendencies) na kun dai niato pinupugulan o kinokontrol puedeng madara sa kalabisan. Iguang mga bagay na nagtatao nin ogma sa satong mata, isip, asin hawak - na kun dai ini pugulon magdadara sato sa bisyo. Arog kan pagtsismis sa iba - may mga naoogma na nararaot an iba. Kun dai niato pugulan an satong dila asin nguso, nadadara kita sa kalabisan, an apod niato kaini bisyo. Arog baga kan mga kaogmahan sa hawak - an pagkakan asin iba pa. Kun dai niato pugulon o dai kita magkontrol, nagkaka-igua kita nin mga bisyo.\nAn satong mga kasalan bunga nin mga kalabisan. An disiplina kan Cuaresma iyo man an magdadara sato sa pagformar nin mga virtudes (virtues) o marhay na pag-uugali.\nAn pirmi niatong nadadangog na hulit sa panahon na ini iyo an pag-ayuno, pag-abstinencia, paglimos, pagpamibi, pagsakripisyo. An mga ini nagtatabang sato na magka-igua nin ‘self-control’ asin kan ‘temperancia’ o pagpugol sa sadiri.\nAram ta na bakong madali an pagdisiplina sa sadiri. Bakong facil an magsayuma sa mga masisiram na bagay. Alagad, sabi ngani kaiyan, dai kita matalubo o dai kita manggagana kun dai kita masakripisyo. Dai niato maaabot an tuktok kan bukid kun dai kita magsakat.\nKaya paulit-ulit man na ipinapagiromdom sa sato an Krus, ang Krus ni Cristo. An ‘Dalan kan Krus’ iyo an dalan nin pagsayuma sa sadiri, pagsakripisyo asin pagdusay nin buhay.\nMarhay na romdomon na an tunay na disiplina bako idtong kontrol na gikan sa luwas, kundi pagpugol na gikan sa sadiri. Sa ingles an apod niato man kaini ‘self-discipline’. Madidiskubre niato na kun igua nin ‘internal discipline’ bakong masakit an disiplina na gikan sa luwas.\nKaya katakod kan disiplina kan Cuaresma iyo an pagsolsol (conversion) asin pagbago nin buhay.\nDai man lugod kita matakot sa tataramon na disiplina huli ta iyo nanggad ini an madara sato nin giya, perseverancia siring man kan ‘focus’ sa satong pagsunod ki Cristo.\nDawa sa satong paggamit kan mga tools, gadgets, social media, kaipuhan an disiplina. Kun mayo, yaon an kalabisan. An ano man na labis o kulang, bakong virtud. Dawa an pagparabasa o pagdalan nin telebisyon o paggamit nin computer, maski na an pagtrabaho, kun labis na, bako na ining marhay.\nAn demokrasya, siring man, kun dai nin disiplina, mayo ining padudumanan.\nSa sarong lubos na pagtalubo bilang mga ciudadano asin bilang Cristiano, kaipuhan niato an disiplina. Mag-aprovechar kita kan panahon na ini - an Cuaresma - na maibalik an disiplina sa satong sadiri. Magpadagos kita sa pagtalubo, sa pagtubod asin sa pagkamoot.


Si Antonio Luna de San Pedro y Novicio Ancheta (29 Oktobre 1866 – 5 Hunyo 1899), sarong Ilokanong namundag sa Manila asin heneral na naglaban sa Filipino-Amerikanong Gera. Siya man an kagtogdas kan pinakaenot na akademya militar sa Filipinas na nagdurar kan Enot na Republika Filipina. Sinasabing siya an pinakamadunong sa gabos na opisyal militar na filipino sa gerang idto.\nSi Antonio Luna\nKan nagsangle siya ki Artemio Ricarte bilang pamayo kan Hokbong Rebolusyonaryong Filipino, saiyang ginamit an saiyang adal sa syensia militar sa nagtuturay pa sanang hokbo. Sarong asintado sa pagbadil, nagbilog siya nin mga soldados na gerilya na naapod ngapit bilang "Luna Sharpshooters" asin "Black Guard". An saiyang 3-soknong na panagang, na bisto ngonyan komo Luna Defense Line, nagtao nin kapawotan na gayo sa mga Amerikanong tropa sa saindang kampanya sa mga probinsya amnayan kan Manila. Ngapit, siya nagmukna kan sarong base militar sa Cordillera. An saiyang pagdisiplina sa hokbong Filipino asin paglinkod sa Republika husto na sana alagad an ugale niyang purongpusongon, aranggoton asin maypagkadominante iyo an ikina-ongis saiya kan mga yaon sa palibot niya. Totoo nabisto man an husay niya bilang opisyal militar asin pamayo kan hokbo mala ta ginawadan siya kan Medalya Republika Filipina kan 1899. Si Luna, palaen kan saiyang adal militar, nag'adal man sa parmasya, literatura asin kemika.\nSi Antonio (wala) asin Juan Luna\nSi Antonio Luna namundag kan Oktobre 29, 1866 sa Calle Urbiztondo, Binondo (ngonyan parte na kan San Nicolas). Siya an pinakanguhod sa pitong magturugang kan mag'agom na si Joaquin Luna de San Pedro (taga Badoc, Ilocos Norte) asin an mestisang Espanyol na si Laureana Novicio Ancheta, gikan Luna, La Union (dati, Namacpacan). An ama niya naglilibot na ahente nagtitindang tabako kan monopoliyang tabako nin gobyerno. Kan an pamilya niya nag'hubo sa Manila kan 1861, an ama niya nagin negosyante sa Binondo. An saiyang tugang na si Juan Luna sarong pintor mahusay nanggad mala ta nasikwit kaini an sarong medalyang bulawan sa tolo na iginawad duman sa Madrid Exposición Nacional de Bellas Artes kan 1884 na an entri idtong pintura niyang inapod "Spoliarium". Ining Juan nag'adal totoo sa Madrid Escuela de Bellas Artes de San Fernando. Saro pang tugang niya iyo si Jose, nagin doktor. Dangan an saro niya pang tugang si Joaquin kaiba niya sa ralaban kontra Amerikano sa Filipino-Amerikanong Gera. An Joaquin na tugang niya ngapit magigin senador poon 1916 sundo 1919.\n↑ http://philippineamericanwar.webs.com/lunaassassination.htm Kinua 11-11-15\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Antonio_Luna&oldid=215523"\nLast edited on 1 Oktubre 2021, at 04:38\nHuring binago an pahinang ini kaitong 1 Oktubre 2021, alas 04:38.


Kinamumugtakan kan Calatagan\nTagboan: 13°49′56″N 120°37′56″E Tagboan: 13°49′56″N 120°37′56″E\n34,311 votantes (9 Mayo 2019)\nAn Calatagan sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo 4215.\nSosog sa sensus kan 1 Mayo 2020, igwa ining 58,719 katawong nag-eerok digdi sa 13,337 kaharongan.\nIgwa ining sukol na 112.00 kilometro kwadrado.\nAn banwaan na ini bantog sa magkapirang bagay. Saro na diyan iyo an mga resort niya arog kan Banak HOuse Calatagan, Ronco Beach Resort, Playa Calatagan, Golden Sunset Resort, Lago ds Oro Resort kun saen pwede mag'wakeboarding, asin an Villa Agustina. Dinadayo ini kan mga bakasyonistang mayayaman harale pang Manila asin ibang lugar.\nAn laugan sa port kan Calatagan, Batangas\nIgdi man nakotkot an sarong artifak, sarong dulay kun saen may mga kinalingking na surat na gamit an lenggwaheng Java na sinasabi man nasusog sa sarong antigong Brahmni script. Tinataya na an tapayan na ini nag'eedad gikan pa kan mga taon 1200 o 1300.\nAn Calatagan nababanga sa 25 barangay.\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Calatagan&oldid=223557"


Mga politico sa Albay nagtatarabang sa proyecto, sa CamSur daing unidad\nSaludo si dating Juez asin Presidential Adviser for Bicol Affairs (PABA) Marvel Clavecilla sa mga politico sa provincia nin Albay huli ta nagtatarabangan nganing magpadagos-dagos an implementasyon kan Bicol International Airport sa Daraga, Albay alagad digdi sa Camarines Sur kulang sa cooperasyon nganing marealisar na an re-orientation kan Naga Airport.\nMayong problema sa Albay mantang nagtatarabangan pa sa pag-solicit nin fondo alagad digdi sa Camarines Sur mayong unidad mala ngani igwang politico mabugtak man nin aeropuerto sa saiyang sakop na distrito, sabi pa.\nAn ika-duwang aeropuerto na saiyang nasambitan iyo an ibubugtak sa San Jose, Camarines Sur na proyecto ni Congresista Noli Fuentebella na nagkaigwa na nin groundbreaking ceremony kan nagtalikod na taon na bisita mismo si DOTC Secretary Arthur Tugade.\nSi Clavecilla nagsabi pa bilang taga Partido area pabor man kuta siya sa San Jose Airport alagad envez magagamit an fondo para sa expansion project kan Naga Airport na namumugtak sa Pili, Camarines Sur an mangyayari madalagan an ibang fondo sa sarong propuestong aeropuerto.\nEnot nang sinabi ni Congresista Fuentebella an fondo sa ika-duwang aeropuerto sa Camarines Sur kukuanon sa build-build-build program ni Presidente Rodrigo Duterte.\nPadagos pang na-aabala an implementasyon kan re-orientation project kan Naga Airport huli kan pendiente pang caso sa corte na sinangat kan grupo nin paraoma contra sa Capitolyo Provincial kan Camarines Sur.\nNagrereclamo an paraoma huli ta apektado an saindang mahiwas na kaomahan na hahagopon kan right of way sa pagpahiwas kan aeropuerto.\nAn reparo kan PABA sa nagpapadagos na Bicol International Airport kun marealisar ini permi nang mapaparalisar an viaje kan aeroplano kun nagtutuga an Volcan Mayon, kun nagtatarabangan an mga politico sa Camarines Sur dakulang bagay an Naga Airport mientras na dai ini apektado kan pagpurong-pusong kan mayon.\nAn sektor nin negociante sa Camarines Sur haloy nang naghahagad sa gobierno nasyonal na mapadali na an proyecto sa sinambit na aeropuerto.\nSinda Bise Presidente Leni Robredo, Congresista Gabriel H. Bordado Jr. kan tercer distrito kan Camarines Sur, Congresista LRay Villafuerte kan segundo distrito asin Congresista Salvio Fortuno kan ika-limang distrito kan provinciang ini anas nagtatarabangan sa expansion project kan Naga Airport. (dpa)


Estudiantes sa public schools nagbaba epekto kan Covid-19\nNagbaba an enrollees sa mga escuelas publica ngonian na 2020-2021 school year kumpara kan nagtalikod na taon epekto pa kan nagdadanay na pandemya asin pagtios kan mga magurang nin huli ta dakul an nawaran nin trabajo.\nDawa duwang veces nang pig-uktaba an burokasan nin klase kan Hunyo asin Agosto sagcod na igwa pang naghabol na nagpalista antes kan Oktubre 5 alagad dai na kinayang magsagad sa sangatos por ciento.\nSi Director Guilbert Sadsad kan Departamento de Edukasyon (DepEd), Bicol nagpahayag na maabot sana sa 1.6 milyon o 96 por ciento an total na numero kan enrollees sa elementarya asin segundarya sa anom na provincia kan rehiyon.\nNagbaba nin labi sa 66 mil na estudiantes an dai na nakapalista ngonian na school year dawa na ngani duwang veces pinalawig an burokasan nin klase na nagpuon na kan Oktubre 5.\nDakulang bagay an pag-uktaba kan burokasan nin klase nganing madungangan an pagpalista na pinaagi na sa distance enrollment alagad dai pa nakasakat 100 por ciento.\nNin huli kan pagtios ngonian na panahon asin pandemya ini an mayor na dahilan na nagbaba an mga nagpalista dawa libre na an matricula sa escuelas publica, sabi pa ni Sadsad.\nSinabi pa kan direktor nasa 90 por ciento kan mga enrollees mas ginusto an modular learning, 10 por ciento sana sa online classes, alagad an modular printed igwang kumbinasyon na TV/radio instruction.\nAn DepEd Ciudad nin Naga namay cincuenta mil na enrollees asin 20 por ciento sa online classes mantang an City Hall igwang asistencia sa internet connectivity alagad setenta por ciento sa modular learning asin diez por ciento sa iba pang blended learning. An ibang mga ciudades sa Bicol nagtao man nin tabang sa mga public school para sa internet connectivity.\nAn ibang mga LGUs igwa man nin suporta sa mga escuelahan sa saindang mga kanya-kanyang banwaan siring kan mga suplay sa modular learning, travel allowance asin communication allowance. (DPAureus)\nDai na nasunod an social distancing sa pagkua nin mga module sa Brgy. Hall kan Concepcion Pequeña na gagamiton kan estudiantes sa modular learning kan Camarines Sur National High School asin kabali na digdi si mga magurang hali pa sa brgy. Del Rosario, Ciudad nin Naga. (N. Makawili)


“Lakbay-Dalangin” kan paraoma ginibo vs Rice Tarrification law\n‘’Lakbay-Dalangin ng mamamayan’’ dara an Inay Maria ng Magnificat, patrona nin mga paraoma asin an imahen ni Nuestra Senora de Penafrancia na nagpapamibi asin naghahagad nin justicia sa padagos na pagtios huli kan Rice Tarrification law. (J Casilihan)\nMaabot sa 700 na mga paraoma asin mga miembros asin lideres kan progresibong grupo sa Camarines Sur na inaapod na Defend Bicol, Stop Attacks Network an nagparticipar sa duwang aldaw na ‘’Lakbay-Dalangin ng mamamayan’’ na nagpuon kan Lunes sa Ciudad nin Iriga sagcod kan Martes na hapon na nagtapos sa paagi kan saindang pag-atendir nin misa sa Peñafrancia Basilica Minore.\nAga, hapon an saindang paglalakbay dara ninda an imahen ni Nuestra Señora de Peñafrancia asin Inay Maria ng Magnificat an patrona nin mga paraoma asin nagpapamibi na nag-aarangay na matawan sinda nin justicia kan gobierno resulta kan pagtios huli kan pagbagsak nin presyo kan paroy epekto kan Rice Tarrification law (RTL).\nIpinahayag ni Nida Barcenas kan Karapatan Bikol na grabe na an nangyayaring injusticia sa mga paraoma na mas pinapatios kan RTL ni Senador Cythia Villar envez an natatabangan iyo an mga higanteng rice traders.\nAn RTL hinalian nin poder an NFA sa pag-angkat nin bagas alagad tinao na sa mga negosyante kaya sinda an nagpapayaman dai man nangyari si pigsasabi ni Presidente Rodrigo Duterte asin Senador Villar na mababa an presyo kan commercial rice.\nSaindang pigtutuyaw an RA 11203, na Rice Comprehensiveness Enhancement Fund na P1 bilyon na fondo na ipapautang sa mga paraoma na mayo mang narerealisar.\nKabali pa sa saindang isyu contra sa administrasyon Duterte iyo an Memorandum Order No. 32 na nagbugtak sa Negros, Samar asin Bicol sa State of National Emergency nganing matawan nin dahilan para sa troop deployment na ngonian pigrereklamo na an mga soldados na naglalangkaw an mga sombong sa harassment asin pagbalga sa deretso humano.


Lingaw an mga tao na an mga conquistadores na Espanyol o Kastila kan panahon haling Paracale (Camarines Norte) nag-aragui ngona sa Bikol River pasiring sa Naga na naguin Ciudad de Caceres bilang ikatolong ciudad na namukna sa bilog na Pilipinas.\nAn lugar kan Camaligan parte pa kadto kan Naga panu-pano nin mga kamalig sa gilid kan pampang kan salog kaya inapod Camaligan. An mga kamalig sarayan kan mga baroto na gamit kan mga tao. Sa taas kan kamalig an estaran kan mga tao, sa sirong an mga baroto.\nMayo pa kaidtong tinampo kaya sa tubig sana an transportasyon.\nKaya bakong makangalas ngonyan na panahon na naenot an turismo sa Camaligan antes sa Naga.\nKun bangui ngonyan na panahon panu-pano nin ilaw, maliwanagon an magkaibong na pampang kan salog kan Camaligan. Igwa pa nin halabaon na Camaligan Park/Boulevard. An warf na durungan kan mga turistang nagsasakay sa floating restaurant na saro nang mayor na tourist destination sa Bikol.\nKadakol nang tao an nagpapasyar sa Boulevard na mga taga Camaligan asin Naga asin kataraid na banwaan.\nMay resto bar na inuman asin karantahan baru-bangui.\nMayo kaiyan sa Ciudad kan Naga na pag alas dies nin Bangui mayo nang tao sa centro.\nAn problema lang ta an gustong magpa Camaligan haling Naga binabagat kan mga barangay tanod sa boundary asin pigsisitar kan mga tanod ta bawal daa kun an trimobile na nalulunadan mayong pinturang pula. Abalang marhay an mga viajeros. Apektado an mga turista.\nTanu daw ta siring? An Camaligan dating baryo sana kan Naga saka an mga produktong agrikultural kan banwaan pigdadara asin pinapabakal sa saod kan Naga. Kadaklan kan mga darakulang negosyante sa Naga centro puros mga taga Camaligan. An pampang lugod kan salog kan Naga sa may Sabang Bridge asin Mabolo Bridgde madiklomon. Disganado an mga turista. An Naga River sa centro kan ciudad madiklomon man.\nPanahon na siguro na linigon asin pagayonon kan Metro Naga Development Council an kalabaan kan mga salog haling Naga abot Libmanan asin sagkod Bato tanganing mapakinabangan kan Camarines Sur sa linya nin turismo arog duman sa provincia nin Bohol.\nAn problema lang sa Camaligan ngonyan na an turism project na hahaluhan na nin politika. Pigtutukdol kan opposition an proyekto kan administrasyon. Dapat an turismo dai paghaluan nin politika nganing mag-asenso arog duman sa Cebu asin Bohol.\nAn futuro kan pamusong Camaligan Restobar depende sa maguiguin resulta kan eleksyon sa Camaligan asin sa provincia nin Camarines Sur sa Mayo 13, 2019.\n* * * * * Flash!!! Bagong libro ni Francis T. Nacianceno Jr, an pinaka-enot na editor-in chief kan Bicol Mail, may titulong “Plucking the Fading Strands”…… before the journey’s end (The Traveler, As a Journalist and Rural Electrification Worker/ Advocate)


Wage board sa Bicol ma conducir nin public hearing dapit sa wage increase ngunyan na Pebrero - Sorsogon News\nHome / News / Wage board sa Bicol ma conducir nin public hearing dapit sa wage increase ngunyan na Pebrero\nWage board sa Bicol ma conducir nin public hearing dapit sa wage increase ngunyan na Pebrero\nPag-oorolayan kan Regional Tripartite Wages and Productivity Board Bicol an estado kan minimum wage digde sa rehiyon.\nSegun sa RTWPB Bicol, kinakaipuhan na nindang diskotiron an mga dapat na gibohon kasunod naman kan haros sarong taon na an nakakalipas kan magkaigwa nin dagdag na umento sa sweldo kan mga obrero sa rehiyon.\nSa ibong kaini, sinabi kan RTWPB na dae pa nin nareresibe an saindang junta nin anoman na petisyon na naghahagad na langkawan an sweldo kan mga empleyado sa pribadong sektor partikular na an mga minimum wage earener.\nSinabi kan ahensya na napagdesisyonan ninda na magsagibo na nin public consultation may relasyon digde sa kada probinsya tanganing mapulsuhan an tunay na sitwasyon kan nasabing sektor para maaraman kun napapanahon na na dagdagan an sweldo kan mga obrero.\nNakatalaan na gibohon an public consultation asin hearing digde sa probinsya kan Sorsogon sa maabot na Peb. 20, ala una hasta alas 5 nin hapon sa Fernando's Hotel - 168 Bistro na nasa Pareja St., Bitan-O, Sorsogon City kun saen pinaglalaoman na papangenotan ini ni Joel Gonzales, RTWPB Bicol Chairman.\nWage board sa Bicol ma conducir nin public hearing dapit sa wage increase ngunyan na Pebrero Reviewed by Sorsogon-News on 1:48 PM Rating: 5


Dakul sa sato namomondo asin napupurisaw sa garo baga nagdadagdag na bilang kan mga nagagadan sa palibot niato. Ano daw po an puede niatong gibohon?\nTotoong makamondo asin nakakapurisaw an garadanan sa palibot niato: magin ini huli kan tokhang, o huli sa droga, o huli sa iba pang dahilan. Para sa sato an buhay mahalaga, kiisay pa man iyan - magin buhay nin dakula o sadit na tawo; buhay nin mayaman o pobre - ini may dignidad. Kita mga katiwala sana kan buhay.\nNakakapurisaw kun an ugali o mentalidad na garo baga kita an kagsadiri kan gabos. Peligroso ini huli ta puedeng mawara an responsibilidad asin pangataman sa sadiri asin sa kapwa.\nKita padagos na nagtutuyaw kan ano man na paggadan. Kita padagos na nagsasabi na mahalagang gayo an buhay. Alagad kaipuhan man na an satuyang pagtuyaw asin pagboses kumusog sa paagi nin mga konkretong gawe.\nAno an puede niatong gibohon. Enot, sa pagpatalubo kan satong mga aki, asin sa pag-ataman sa familia, hingowahon niato na mailaog sa satong mga familia, sa satong mga kaakian asin mga comunidad, an pagpahalaga sa buhay. Ini magigibo niato sa pagtukdo asin padagos na paggiya sa mga aki sa lindong kan mga ‘marahay na ugali’ asin ‘human and Christian values’. An pag-edukar asin pag-formar kan konsyensya sarong mahalagang bagay. Tokdoan sinda kan tama asin sala asin kan pagpili o pagdesisyon susog sa marhay na pag-uugali.\nIkaduwa, na an satong mga paagi - magin sa pagtaram o gibo, pati pag-isip, magin matoninong (peaceful means). Iwasan an iriwal, iringgitan, raraotan, darayaan asin iba pang karigsokan. An estruktura nin kasalan o maski an estruktura nin korupsyon, minapoon sa maraot na kamawotan sa puso nin lambang saro.\nIkatolo, magtabang man kita sa pagigin marigmat (vigilance) asin pag-iwas (avoidance) sa mga problema kan droga, harabonan, sexual assaults, violencia, asin iba pang crimen. Suportahan ta an mga programa magin sa barangay o sa comunidad na minatao nin solusyon sa mga problema sosyal.\nIkaapat, magtarabangan lugod an manlaen-laen na sektor sa comunidad - an mga barangay, an business groups, an kapulisan, an simbahan, an civic groups, an edukasyon, an Departamento kan Salud asin mga health workers, asin iba pa sa padagos na paghanap kan ikakagiginhawa kan buhay kan mga tawo. Suportaran asin tabangan niato an mga programa kan manlaen-laen na sektor na nagpapauswag an pagtalubo nin tawo (human development).\nIkalima, gampanan niato an satong mga obligasyon sa familia, comunidad, sa banwaan, sa ciudad, asin sa satong barangay. Makilahok man kita sa mga ‘social issues’ huli ta ini tunay na nakakaapekto sa pagbuhay ta. Magsayuma kita sa mga elemento na nagraratak sa dignidad nin tawo.\nIkaanom, mangadie kita. Kaipuhan ta an grasya nin Diyos tanganing labanan an karatan.\nNgonian na Cuaresma, kita gabos kaipuhan na mag-eksamen kan satong sadiring konsyensya. Marahay na giromdomon, na dai mangyayari an pagbabago nin banwaan, kun an lambang miyembro dai magbago.\nNapupurisaw kita sa kultura nin garadanan. Garo baga ordinaryo na sana an mga riding-in-tandem na nanggagadan. Nakakapurisaw ini. Siring man na napupurisaw kita sa problema na dara kan droga. An mga familia na biktima nin droga, grabe an pagsakit.\nAn dulot niatong solusyon iyo an kultura asin sibilisasyon nin pagkamoot. Bako ining facil na solusyon, asin dai ini mahihimo sa pagtaram sana. Kulang kun kita matuyaw sana, kaipuhan na magtao man kita kan satong ambag sa paghimo nin katoninongan sa palibot niato.\nHagadon ta an grasya nin Diyos tanganing madaog niato an karatan. An panahon nin Cuaresma, an Semana Santa, panahon na paghorop-horopan an misteryo kan karatan asin kan pagligtas sato ni Jesus, na satong Kagurangnan.


ISYU SA RE-ORIENTATION KAN NAGA AIRPORT: MNCCI, CSCCI hinahagad sa gobierno ibuelta an fondo\nDuwang organisasyon nin negociantes sa Ciudad nin Naga asin Camarines Sur an nagkasararo na magpasar nin resolucion nganing huroton sa gobierno nasyonal na ibuelta an P3.5 bilyon para sa re-orientation project kan Naga Airport sa Pili, Camarines Sur na enot nang pigtagama an fondo kan administrasyon ni dating Presidente Aquino.\nAn Metro Naga Chamber of Commerce and Industry (MNCCI) asin Camarines Sur Chamber of Commerce and Industry (CSCCI) nagpasar nin joint resolution dai palang nahahaloy asin sainda nang pinadarahan nin copya iyo an mga minasunod; Camara-Alta, Camara-Baja, Department of Transportation (DOTr), National Economic Development Authority (NEDA), Regional Development Council (RDC) sa Bikol, mga congresista sa Camarines Sur asin an opisina ni Bise Presidente Leni Robredo.\nSi Gilbert Albuero, pamayo kan MNCCI nagsabi na dakulang paghinayang ninda sa abalang implementasyon kan proyecto mala ngani limang taon na nindang pigmamawot na dapat marealisar na an proyecto sa aeropuerto.\nAn duwang organisasyon nagtutubod na makakatabang sa lado nin economia asin maging sa turismo kun marealisar an proyecto na dapat pigpuponan na.\nSi Bise Presidente Robrero iyo an nakadiscobre sa 2018 General Appropriations Bill na nawara na si alokasyon sa re-orientation kan Naga Airport maging kan 2017 dai na kabali envez natagamahan nin prosupuesto iyo an San Jose Airport sa Barangay Pogay, San Jose, Camarines Sur sakop kan congressional district ni Diputado Arnulfo Fuentebella.\nSinabi ni Robredo sa miembros kan media sa Ciudad nin Naga, ‘’Nawara na si budget para sa aeropuerto sa Naga, para sa 2017 asin dai na kabali sa 2018 national budget alagad an igwang budget iyo an propuestong San Jose Airport.\nSi Congresista Gabriel H. Bordado Jr. kan tercer distrito kan Camarines Sur nagsurat naman ki Secretary Arturo Tugade kan Department of Transportation na dapat ipaliwanag kun ano si nangyari sa bilyones pesos na alokasyon sa aeropuerto sa Camarines Sur.\nSinabi man ni Congresista LRay Villafuerte kan segundo distrito kan Camarines Sur na nagtatarabang na sinda ni Congresista Bordado asin Salvio Fortuno kan Rinconada district nganing ibuelta an fondo sa re-orientation kan Naga Airport.\nDuwang taon na an nakaagi an dating DOTC kan panahon ni dating Presidente Benigno Aquino III igwa nang pigtagamang P3.5 bilyon na dapat maponan an proyecto ngonian na 2017.\nSa lado kan Capitolyo Provincial kan Camarines Sur sinabi ni Gobernador Migz Villafuerte na nagtao na nin cantidad P400 milyon an DOTr nganing ibayad sa apektadong mga paraoma sa proyecto kan aeropuerto.


Mga Hoben, Pakusugon an Saindong Pagtubod | Pag-aadalan\n‘Dai Mo Pagtugutan na Lumaylay an Saimong mga Kamot’\nPadagos na Makipaglaban Para sa Bendisyon ni Jehova\nPagdepensa sa Maugmang Bareta sa Atubangan kan Haralangkaw na Opisyal\nNagpapamuraway Daw sa Diyos an Saimong Istilo nin Pagbado?\nMakinabang sa Paggiya ni Jehova Ngunyan\nMga Hoben, Pakusugon an Saindong Pagtubod\nTabangan an Saindong mga Aki na Mapakusog an Saindang Pagtubod\nAn Torrengbantayan—Pag-aadalan na Edisyon | Setyembre 2016\nBASAHON SA Acholi Afrikaans Albanian Aleman American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Español Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish Sign Language Fon French Sign Language Ga Georgian German Sign Language Griego Guarani Gujarati Gun Hapon Hausa Hebreo Hiligaynon Hindi Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Ingles Isoko Italian Sign Language Italiano Japanese Sign Language Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Sign Language Koreano Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese Pranses Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Ruso Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu\n“An pagtubod iyo an . . . pagkaigwa nin nakakakumbinsir na ebidensiya na an mga bagay na dai nahihiling talagang totoo.”—HEB. 11:1, NW.\nKANTA: 41, 69\nAnong mga kasangkapan an magagamit mo tanganing pakusugon an saimong pagtubod?\nTaano ta marahayon na pasuhan an pagbasa kan bilog na Bibliya?\nAno an makakatabang sa saimo pag ipinapakipag-ulay mo sa iba an manungod sa Diyos asin paglalang?\n1, 2. Ano an tibaad maisip minsan kan ibang mga hoben ngunyan, asin anong lakdang an puwede nindang gibuhon tanganing maatubang iyan?\n“GARO ka man madunungon para maniwala ka sa Diyos,” an sabi kan kaklase nin sarong hoben na sister na taga Britania. Sarong brother sa Germany an nagsurat: “Para sa mga maestro saka maestra mi, uruistorya sana an paglalang na sinambit sa Bibliya. Saka ipinapamugtak ninda na nagtutubod sa ebolusyon an mga estudyante ninda.” Sarong hoben na sister sa Pransia an nagsabi: “Napapangalas an mga maestro saka maestra mi ta may mga estudyante pa palan na nagtutubod sa Bibliya.”\n2 Bilang hoben na lingkod ni Jehova o saro na nag-aadal dapit sa Saiya, naiisip mo daw minsan na sumunod na sana sa popular na mga paniniwala arog kan ebolusyon, imbes na maniwala sa sarong Kaglalang? Kun iyo, may mga puwede kang gibuhon para mapakusog asin mapagdanay na makusog an saimong pagtubod. An sarong paagi iyo an paggamit kan itinao sa saimo nin Diyos na kakayahan na mag-isip, na iyo an ‘magbabantay’ sa saimo. Poprotektaran ka kaiyan sa mga pilosopiya kan kinaban na makakapaluya sa saimong pagtubod.—Basahon an Talinhaga 2:10-12.\n3. Ano an pag-uulayan niyato sa artikulong ini?\n3 An tunay na pagtubod nakabasar sa tamang kaaraman dapit sa Diyos. (1 Tim. 2:4) Kaya pag pinag-aadalan mo an Tataramon nin Diyos asin an mga publikasyon niyato, mahalagang pumundo asin isipon an sinasabi kaiyan. Gamiton an saimong kakayahan na mag-isip tanganing ‘masabutan’ an binasa mo. (Mat. 13:23) Pag-ulayan niyato kun paano kaiyan mapapakusog an saimong pagtubod sa Diyos bilang an Kaglalang asin sa Bibliya—mga temang kadakul kitang makukuang “nakakakumbinsir na ebidensiya.”—Heb. 11:1, NW.\nKUN PAANO MAPAPAKUSOG AN SAIMONG PAGTUBOD\n4. Taano ta parehong nangangaipo nin pagtubod an paniniwala sa paglalang nin Diyos asin sa ebolusyon, asin ano an dapat na gibuhon niyato gabos?\n4 May nagsabi na daw sa saimo na naniniwala sinda sa ebolusyon huling basado iyan sa siyensiya mantang an paniniwala sa Diyos basado sa pagtubod? Dakul an igwa kan arog kaining opinyon. Pero marahay na tandaan niyato ini: Ano man an paniniwala nin saro, paglalang man o ebolusyon, parehong nangangaipo iyan nin pagtubod. Paano? Mayo sa sato an nakahiling na sa Diyos o nakahiling na linalalang niya an sarong bagay. (Juan 1:18) Mayo man nin tawo—siyentista man o bako—an nakahiling na nin sarong klase nin nabubuhay na bagay na nagin ibang klase nin nabubuhay na bagay. Halimbawa, dai nin siisay man an nakahiling na nin sarong kabalang na nagin sarong tawo. (Job 38:1, 4) Kaya, dapat na siyasaton niyato gabos an ebidensiya asin gamiton an satong kakayahan na mag-isip tanganing makagibo nin tamang mga kongklusyon. Kun dapit sa paglalang, si apostol Pablo nagsurat: “An . . . dai nahihiling na mga karakteristiko [nin Diyos]—an saiyang daing sagkod na kapangyarihan asin pagka-Diyos—malinaw na nahihiling puon pa sa paglalang kan kinaban, dahil namamansayan an mga iyan paagi sa mga bagay na linalang, kaya dai sindang rason na dai maniwala.”—Roma 1:20, NW.\nGamiton an mga kasangkapan na makukua sa saimong lengguwahe tanganing maipaliwanag sa iba an saimong paniniwala (Hilingon an parapo 5)\n5. Bilang mga lingkod nin Diyos, paano niya kita tinatabangan na magamit an satong kakayahan sa pakamansay?\n5 An “namamansayan” nangangahulugan na namimidbid an sarong bagay na dai tulos nahihiling o naririsa. (Heb. 11:3, NW) Kaya, an mga tawong may pakamansay bako sanang mata asin talinga an ginagamit, kundi pati an saindang isip. Tinatawan kita kan organisasyon ni Jehova nin mga pantabang na igwa nin siniyasat na marhay na mga impormasyon. Matatabangan kita kan mga ini na ‘mahiling’ an satong Kaglalang paagi kan satong mga mata nin pagtubod. (Heb. 11:27) Kaiba sa mga pantabang na ini an videong The Wonders of Creation Reveal God’s Glory, an mga brosyur na Linalang daw an Buhay? saka The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, asin an librong Is There a Creator Who Cares About You? Dakul man nin magagayon na artikulo sa satong mga magasin na puwede niyatong pag-isipan. Sa magasin na Awake!, parating igwa nin mga interbiyu sa mga siyentista asin sa iba pa na ipinapaliwanag kun taano ta naniniwala na sinda ngunyan sa Diyos. Itinatampok sa seryeng “Was It Designed?” an mga halimbawa nin makangangalas na disenyo na mahihiling ta sa mga linalang. Sa parati, pinagmamaigutan kan mga siyentista na maarog an makangangalas na mga disenyong iyan.\n6. Ano an mga pakinabang sa paggamit kan mga kasangkapan na itinatao sa sato, asin paano ka mismo nakinabang sa mga iyan?\n6 Dapit sa duwang brosyur na nasambit, sarong 19 anyos na brother na taga Estados Unidos an nagsabi: “Mahalagang marhay sa sako an mga ini. Pirang beses ko nang pinag-adalan an mga brosyur na ini.” Sarong sister na taga Pransia an nagsurat: “Napapangalas talaga ako sa mga artikulo sa ‘Was It Designed?’! Ipinapahiling kaiyan na puwedeng maarog kan mga matitibay na inhenyero an mga disenyo kan mga linalang, pero nungka nindang mapapantayan an komplikadong mga disenyo kaiyan.” Sarong mag-agom na taga South Africa, na may 15 anyos na aking babayi, an nagsabi: “Sa parati, an inot na binabasa kan aki mi sa magasin na Awake! iyo an artikulong ‘Interview.’” Kumusta ka man? Inaaprobetsaran mo man daw an mga probisyon na ini? Makakatabang iyan sa saimong pagtubod na magin garo kahoy na hararom an pagkakaugat. Paagi kaiyan, matatabangan ka kan saimong pagtubod na makaya an garo makusog na mga duros nin palsong mga katukduan.—Jer. 17:5-8.\nAN SAIMONG PAGTUBOD SA BIBLIYA\n7. Taano ta gusto nin Diyos na gamiton mo an saimong kakayahan na mag-isip?\n7 Sala daw na maghapot dapit sa Bibliya para patunayan kun baga totoo an sinasabi kaiyan? Dai nanggad! Gusto ni Jehova na gamiton mo an saimong kakayahan na mag-isip tanganing mapatunayan sa sadiri mo an katotoohan. Dai niya gustong maniwala ka huling iyan an pinaniniwalaan kan iba. Kaya gamiton mo an saimong kakayahan na mag-isip tanganing magkaigwa ka nin tamang kaaraman. An kaaraman na iyan an magigin masarig na pundasyon kan saimong tunay na pagtubod. (Basahon an Roma 12:1, 2; 1 Timoteo 2:4.) An sarong paagi tanganing magkaigwa kan kaaraman na iyan iyo an pagkaigwa nin mga proyekto sa pag-adal dapit sa mga temang gusto mong mas masabutan.\n8, 9. (a) Anong klase nin proyekto sa pag-adal an ginigibo kan iba? (b) Paano nakinabang an iba sa paghurop-hurop kan pinag-adalan ninda?\n8 Pinipili kan iba na pag-adalan an mga hula sa Bibliya o an pagigin tama kan Bibliya kun dapit sa kasaysayan, arkeolohiya, asin siyensiya. An sarong interesanteng hula na puwedeng pag-adalan iyo an Genesis 3:15. Inintrodusir sa bersikulong iyan an panginot na tema kan Bibliya—an pagbindikar sa soberaniya nin Diyos asin pagpakangbanal kan saiyang pangaran paagi sa Kahadian. Gamit an piguratibong mga tataramon, ipinahiling sa bersikulong iyan kun paano reresolberan ni Jehova an gabos na kasakitan na naeeksperyensiyahan kan mga tawo puon kan mga pangyayari sa Eden. Paano mo puwedeng pag-adalan an Genesis 3:15? An sarong paagi iyo an paggibo nin time line. Puwede mong ilaag diyan an panginot na mga teksto kun paano luway-luway na lininaw nin Diyos an mga karakter asin areglo na sinambit sa bersikulong iyan. Puwede mo man na ilaag an panginot na mga tekstong nagpapatunay na mauutob an hulang iyan. Mantang nahihiling mo an pagkauruyon kan mga teksto, masasabi mo nanggad na talagang ‘giniyahan kan banal na espiritu’ an mga propeta asin mga kagsurat kan Bibliya.—2 Ped. 1:21, NW.\n9 Pinag-isipan nin sarong brother na taga Germany kun paanong sa lambang libro kan Bibliya igwa nin detalye dapit sa Kahadian. Siya nagsurat: “Nagin posible ini dawa mga 40 lalaki an nagsurat kan Bibliya. Asin dakul sa sainda an nabuhay sa magkaibang panahon saka bako sindang personal na magkamiridbid.” Sarong sister sa Australia an napahiro an puso kan sarong artikulo sa An Torrengbantayan na Disyembre 15, 2013 manungod sa kahulugan kan Paskuwa. An espesyal na selebrasyon na ini konektadong marhay sa Genesis 3:15 asin sa pag-abot kan Mesiyas. Siya nagsurat: “Huli sa artikulong iyan, nasabutan ko kun gurano kamakangangalas si Jehova. Naiareglo niya iyan sa mga Israelita pagkatapos nagkaigwa iyan nin kautuban ki Jesus—ini an talagang nakapahanga sa sako. Literal akong napapundo saka hinurop-hurop ko kun gurano kapambihira kan makahulang pamanggihan na iyan kan Paskuwa!” Taano ta arog kaiyan an namatian kan sister na ini? Hinurop-hurop niya an saiyang nabasa asin ‘nasabutan’ niya iyan. Napakusog kaiyan an saiyang pagtubod asin mas naparani siya ki Jehova.—Mat. 13:23.\n10. Taano ta an pagkaonesto kan mga kagsurat kan Bibliya nakakapakusog sa satong pagtitiwala sa mga isinurat ninda?\n10 An saro pang bagay dapit sa Bibliya na nakakapakusog sa pagtubod na dapat pag-isipan iyo an kusog nin buot asin pagkaonesto kan mga lalaking nagsurat kaiyan. Dakul na parasurat kaidto an mararahay na bagay sana an isinusurat mapadapit sa saindang kahadian asin mga namamahala. Pero an mga propeta ni Jehova, isinurat kun ano an totoo. Sinambit ninda an mga pagkukulang kan saindang mga kahimanwa, patin kan saindang mga hadi. (2 Cron. 16:9, 10; 24:18-22) Sainda man na isinurat dawa an mga pagkukulang mismo ninda asin kan iba pang lingkod nin Diyos. (2 Sam. 12:1-14; Mar. 14:50) “Bihira an arog kaiyan na pagkaonesto,” an sabi nin sarong hoben na brother na taga Britania. “Mas nakakapakusog ini sa satong pagtitiwala na an Bibliya talagang hali ki Jehova.”\n11. Paano mas mapapahalagahan kan mga hoben an mga prinsipyo sa Bibliya?\n11 Huli sa mga prinsipyo kaiyan na talagang malalauman na giya, dakul an nakumbinsir na an Bibliya ipinasabong nin Diyos. (Basahon an Salmo 19:7-11.) Sarong hoben na sister sa Japan an nagsurat: “Kan inaplikar kan pamilya mi an mga itinutukdo kan Bibliya, talagang nagin maugma kami. Nagkasararo, nagin tuninong, saka mas namutan mi an kada saro.” Pinoprotektaran kita kan mga prinsipyo sa Bibliya laban sa palsong pagsamba asin mga superstisyon na nang-uuripon sa dakul na tawo. (Sal. 115:3-8) Ano an resulta sa mga tawo kan mga pilosopiya na nagsasabing mayo nin Diyos? An mga naniniwala sa mga katukduan na arog kan ebolusyon asin nagsasabing mayo nin Diyos, sa katunayan, ginigibo nindang garo diyos an naturalesa. Garo tinatawan ninda iyan nin kapangyarihan na, an totoo, si Jehova sana an igwa. Sinasabi kan mga naniniwalang mayo nin Diyos na nasa katawuhan an paglaom para sa marahay na puturo. Pero kun hihilingon ta an mga naisagibo na ninda ngunyan, imposible nanggad an sinasabi nindang iyan.—Sal. 146:3, 4.\nKUN PAANO MANGANGATANUSAN SA IBA\n12, 13. Paano mo epektibong maipapakipag-ulay sa mga kaklase mo, maestro saka maestra, o sa iba pa an dapit sa paglalang o Bibliya?\n12 Paano ka magigin epektibo pag ipinapangatanusan mo sa iba an dapit sa paglalang asin Bibliya? Inot, dai tulos pag-isipon na aram mo na kun ano an pinaniniwalaan kan iba. May mga naniniwala sa ebolusyon na naniniwala man na may Diyos. Para sa sainda, ebolusyon an ginamit nin Diyos tanganing lalangon an gabos na nabubuhay na linalang. May mga naniniwala man sa ebolusyon huling sabi ninda dai man daa iyan itutukdo sa eskuwelahan kun bakong totoo. Asin an iba man, dai na naniniwala sa Diyos huling disganado na sinda sa relihiyon. Kaya kun ipinapakipag-ulay mo sa iba an dapit sa ginikanan nin buhay, sarong kadunungan na maghapot nguna. Aramon mo kun ano an pinaniniwalaan niya. Kun magigin rasonable ka asin andam na magdangog, magigin mas andam man siyang magdangog sa saimo.—Tito 3:2.\n13 Kun igwa nin saro na kinukuwestiyon an paniniwala mo sa paglalang, puwede mong mataktikang ipasa sa saiya an bola, sabi ngani. Hagadon mo sa saiya na ipaliwanag kun paano nagpuon an buhay na mayong Kaglalang. Puwede mong sabihon na tanganing magpadagos an inot na porma nin buhay, dapat may kakayahan iyan na magreprodusir o gumibo nin kopya kan sadiri kaiyan. Tanganing magibo iyan, sarong propesor sa chemistry an nagsabing apuwera sa iba pang bagay, kaipuhan an (1) sarong nagpoprotektar na pinakakublit kaiyan, (2) kakayahan na magkua asin magproseso nin enerhiya, (3) impormasyon na nasa mga gene, asin (4) kakayahan na gumibo nin kopya kan mga impormasyon na iyan. Sinabi pa niya: “Mapapangalas ka talaga sa pagkakomplikado dawa kan pinakasimpleng porma nin buhay.”\n14. Ano an puwede mong gibuhon kun sa hiling mo dai ka pa gayong andam na ipakipag-ulay an dapit sa ebolusyon o paglalang?\n14 Kun sa hiling mo dai ka pa gayong andam na ipakipag-ulay an dapit sa ebolusyon o paglalang, puwede mong purbaran an simpleng pangangatanusan na ginamit ni Pablo. Siya nagsurat: ‘An lambang harong igwa nin kaggibo, alagad an kaggibo kan gabos na bagay iyo an Diyos.’ (Heb. 3:4) Rasonableng marhay asin epektibo an pangangatanusan na iyan! Iyo, an mga bagay na mas komplikado pa an disenyo kisa sa sarong harong siguradong resulta nin sarong madunong na isip. Puwede ka man na gumamit nin angay na publikasyon. Ginamit nin sarong sister an duwang brosyur na nasambit sa inutan sa pakikipag-ulay sa sarong hoben na lalaki na nagsabing dai ini nagtutubod sa Diyos asin naniniwala ini sa ebolusyon. Pakalihis nin sarong semana, sinabi kan lalaki, “Naniniwala na ako ngunyan sa Diyos.” Nag-ako siya nin pag-adal sa Bibliya, asin ngunyan, saro na siyang kapagtubod.\n15, 16. Paano mo puwedeng ibagay an paagi mo nin pakikipag-ulay dapit sa Bibliya, asin ano an dapat na magin pasuhan mo?\n15 Puwede mo man gamiton an paagi na nasambitan sa inutan kun an kaulay mo igwa nin mga pagduda dapit sa Bibliya. Aramon mo nguna kun ano an talagang paniniwala niya asin kun anong tema an tibaad interesado siya. (Tal. 18:13) Kun interesado siya sa siyensiya, tibaad magdangog siya kun masambit ka nin mga punto na nagpapahiling na pirming tama an Bibliya kun dapit sa siyensiya. An iba tibaad mapahiro kan mga halimbawa sa Bibliya na nagpapahiling kan pagigin tama kan mga hula asin kasaysayan sa Bibliya. O tibaad magdangog an iba pag ipinahiling mong may mga prinsipyo an Bibliya na puwede nindang magin giya sa buhay, arog kan yaon sa Sermon sa Bukid.\n16 Tandaan, an pasuhan mo iyo na abuton an saindang puso, bakong para manggana sa argumento. Kaya magin marahay na paradangog. Magbangon nin sinserong mga hapot, asin magin mabuot saka magalang pag nagpapaliwanag, lalo na kun nakikipag-ulay sa mga may edad na. Kun gigibuhon mo ini, posibleng marhay na mas igagalang ninda an saimong paniniwala. Mahihiling man ninda na pinag-iisipan mo nang marhay an saimong mga paniniwala dawa hoben ka pa. Sarong bagay iyan na dai nagigibo nin dakul na hoben ngunyan. Siyempre, marahay man na tandaan na dai ka obligadong magsimbag sa mga gusto man sanang makiargumento o manuya sa saimo.—Tal. 26:4.\nISAPUSO MO AN KATOTOOHAN\n17, 18. (a) Ano an makakatabang sa saimo na maisapuso an katotoohan? (b) Anong hapot an pag-uulayan niyato sa masunod na artikulo?\n17 Tanganing magkaigwa nin makusog na pagtubod, bako sanang panginot na kaaraman sa Bibliya an kaipuhan. Kaya, siyasaton an Tataramon nin Diyos, na garo baga naghahanap ka nin nakatagong kayamanan. (Tal. 2:3-6) Gamiton an iba pang kasangkapan na makukua sa saimong lengguwahe, arog kan Watchtower Library na nasa DVD, Watchtower ONLINE NA LIBRARYA, saka an Watch Tower Publications Index o an Giya sa Pag-research Para sa Mga Saksi ni Jehova. Magin pasuhan man na mabasa an bilog na Bibliya. Puwede mong hinguwahon na magibo iyan sa laog nin 12 bulan. Iyan an pinakamarahay na paagi para mapakusog an saimong pagtubod. Sa paggirumdom kan mga panahon na siya hoben pa, sinabi nin sarong paraataman nin sirkito: “Nakatabang sako an pagbasa kan bilog na Bibliya na mapatunayan na iyan talagang Tataramon nin Diyos. Nagin malinaw na sa sako an mga istorya sa Bibliya na nanudan ko kan ako aki pa. Dakula an nagin epekto kaiyan sa pag-uswag ko sa espirituwal.”\n18 Mga magurang—dakula an papel nindo para mapauswag an espirituwalidad kan saindong mga aki. Paano nindo sinda matatabangan na magkaigwa nin makusog na pagtubod? Ipapaliwanag ini sa masunod na artikulo.\nAN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Setyembre 2016\nMga Hoben na Ipinapaliwanag an Paniniwala Ninda sa Diyos