SA BAKUNA VS COVID-19: LGUs problema an manga “undecided”\nAn bakuna contra sa coronavirus disease (Covid-19) bakong problema kan mga lokal na gobierno alagad an mapabakuna an posibilidad na magduwa-duwa sa tahaw kan mga negativong inpormasyon sa salud oras na matudokan na nin bakuna.\nDakul na mga residentes kan barangay an padagos na ‘‘undecided’’ asin an dapat gibohon iyo an mahiwas na inpormasyon sa publiko nganing maintindihan an kahalagahan kan bakuna contra sa virus.\nIni an mga pahayag ni Alcalde Eduardo Severo kan Calabanga, Camarines Sur mantang an nakakaabot na report sa saiyang opisina an nagsasabi na dakul an mga dai interesado na magpabakuna sa dahilan kan mga negativong inpormasyon kan mga natutudokan kan bakuna.\nSa Ciudad nin Naga nagkakaigwa nin survey sa cada harong sa mga barangay alagad sa inisyal na report kan Barangay Health Workers (BHW) mayoria an nagpapahayag na ‘‘undecided’’ dikit sana an andam magpabakuna kun yaon na an vaccines contra Covid-19, sabi Alcalde Nelson Legacion.\nNagsugo na an jefe ejecutivo kan ciudad sa mga opisyales de barangay na magtabang sa pagpaliwanag kun tano ta kaipuhan magpatudok bakuna contra Covid -19.\nSa enot na nakuang inpormasyon sa resulta kan survey kan mga BHW sa Naga siring kan barangay San Francisco asin Concepcion Pequeña mas dakul an mga ‘‘undecided’’ maging an ibang miembros kan BHWs huli sa negativong epekto base sa saindang mga naheheling asin nadadalan sa television maging nadadangog sa mga radyo.\nAn kaparejong problema iyo man an inaatubang kan LGUs sa Camarines Sur.\nSi Liga President asin Ex-officio member kan Sangguniang Panlungsod kan Ciudad nin Naga nagkumfirmar na nagkukunducir nin mga survey an BHW nganing isumiter sa City Health Office an resulta na saro sa babasehan sa implementasyon kan vaccination program oras na mag-abot na an AstraZeneca na iyo an babakalon kan lokal na gobierno kan ciudad.\nDinagdag pa ni Severo na igwa sindang standby fund na cinco hasta diez milyones peso na pambakal nin bakuna afuera kan dugang na suplay na hale sa gobierno nasyonal.\nHuli kaini nagtutubod siya na mayo nang problema sa suplay kan bakuna alagad an problema yaon sa babakunahan.\nAn Departamento de Salud mandato sa LGUs na iimplementar an vaccination program. An saindang aksyon na magtarabangan an gabos na sektor sa pagpaliwanag kan importancia kan bakuna.\nAn ginigibo ngunian kan LGUs iyo an profiling nganing isumiter sa DOH antes mag-abot suplay kan bakuna sa nasyon.\nSa Pamplona, Camarines Sur sinabi Alcalde Ronaldo ‘‘Boy’’ Franco na igwang manga na daing kasegurohan kun mapabakuna alagad an saindang solusyon iyo an information campaign sa mga barangay. (DPAureus)


Home / Albay / Camarines Sur / News / 2ng taga Rinconada, nadakop sa Polangui sa drug buy-bust\n2ng taga Rinconada, nadakop sa Polangui sa drug buy-bust\nBicol Standard Friday, March 17, 2017 Albay, Camarines Sur, News\nPOLANGUI, Albay 3/17/17 (BICOL STANDARD) – Pakalihis nin halawig na patago na pagpabakal nin illegal na droga, nadakop man guiraray sa guinibong buy-bust operation an duwang taga Rinconada Area sa Provincia nin Camarines Sur digdi.\nSegun sa report kan pulis, nadakop na kasubagong ala 1:35 nin hapon sinda Sheryl Intia y Cerilo, daraga, taga Brgy. Tres Reyes, Bato, Camarines Sur asin si Joseph Lomeda y Lloren, 25, soltero na taga Brgy. Topaz, Nabua, Camarines Sur.\nAn duwa tinuklo sa laog kan No. 729 Residence Inn, Diversion Road, Ubaliw, Polangui, Albay, por medyo kan operasyon sa droga kan mga awtoridad.\nKatuwang kan mga pulis an mga tawohan kan PDEA sa Bicol sa ginibong buy-bust operation nanagkaigwa nin positibong resulta.\n2ng taga Rinconada, nadakop sa Polangui sa drug buy-bust Reviewed by Bicol Standard on Friday, March 17, 2017 Rating: 5


An Katotoohan Makakatabang sa Saimo na Makabutas\nBASAHON SA Afrikaans Albanian Aleman Amharic Arabic Armenian Aymara Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik Español Estonian Ewe Finnish Ga Georgian Greenlandic Griego Guarani Haitian Creole Hapon Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Ingles Italiano Kazakh Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Koreano Lingala Lithuanian Luo Malagasy Maltese Myanmar Norwegian Nzema Oromo Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese Pranses Quechua (Bolivia) Romanian Ruso Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Uruund Uzbek Vietnamese Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zulu\nSarong aldaw kaidto sa Jerusalem, nagtukdo si Jesus manungod sa saiyang Ama na si Jehova saka ibinuyagyag niya an palsong mga lider nin relihiyon kan panahon niya. (Juan 8:12-30) Manunudan ta diyan kun paano niyato maaaraman kun baga tama an mga tinutubod ngunyan kan dakul na tawo manungod sa Diyos. Sinabi ni Jesus: ‘Kun magdanay kamo sa sakong mga tataramon, kamo mga tunay kong disipulo, asin maaaraman nindo an katotoohan, asin bubutasan kamo kan katotoohan.’—Juan 8:31, 32.\n‘Magdanay kamo sa sakong mga tataramon.’ Itinatao digdi ni Jesus an pamantayan tanganing maaraman kun baga an mga katukduan nin relihiyon iyo “an katotoohan.” Pag may nadangog ka manungod sa Diyos, haputon an sadiri, ‘Kauyon daw ini kan sinabi ni Jesus saka kan iba pang parte kan Banal na Kasuratan?’ Arugon mo idtong mga nagdangog sa mga sinabi ni Pablo asin ‘nagsiyasat aroaldaw kan Kasuratan kun baga an mga bagay na ini [an mga nanunudan ninda] iyo man nanggad.’—Guibo 17:11.\nMaingat na siniyasat ni Marco, Rosa, asin Raymonde, na nasambit sa inot na artikulo, an mga paniniwala ninda paagi sa pag-adal kan Bibliya sa tabang kan mga Saksi ni Jehova. Ano an nanudan ninda?\nMarco: “Ginagamit kan nag-Bible study samo an Bibliya para simbagon an gabos na hapot mi kan sakong agom. Mas namutan mi si Jehova, saka nagin mas magayon an pag-ibanan ming mag-agom!”\nRosa: “Kan inot, huna ko an Bibliya saro sanang libro nin pilosopiya nin tawo na nagpupurbar na ipaliwanag an manungod sa Diyos. Pero, padiit-diit kong nakua an simbag kan Bibliya sa mga hapot ko. Ngunyan, totoo na sako si Jehova. Siya Saro na mapagkakatiwalaan ko.”\nRaymonde: “Namibi ako sa Diyos na tabangan ako na mabisto siya. Dai nahaloy, nag-Bible study na kaming mag-agom. Nanudan mi man giraray an katotoohan manungod ki Jehova! Ugmahon kami ta naaraman mi kun anong klase siyang Diyos.”\nDai sana ibinubuyagyag kan Bibliya an salang mga katukduan manungod sa Diyos; ihinahayag man kaiyan an katotoohan manungod sa magagayon niyang karakteristiko. Iyan an ipinasabong na Tataramon niya, asin tinatabangan kita kaiyan na ‘maaraman an mga bagay na daing bayad na itinao sa sato nin Diyos.’ (1 Corinto 2:12) Taano ta dai mo mismo aramon an simbag kan Bibliya sa pamilyar pero importanteng mga hapot manungod sa Diyos, sa katuyuhan niya, asin sa satong puturo? Basahon an simbag sa pira sa mga hapot na ini sa “Bible Teachings > Bible Questions Answered” sa www.jw.org. Puwede ka man mag-request nin pag-adal sa Bibliya paagi sa Web site na iyan o sa sarong Saksi ni Jehova. Sigurado kami na kun gigibuhon mo iyan, maaaraman mo na bako palan talagang masakit kamutan an Diyos.


ASF puedeng magbalik liwat, patanid kan DA\nAn Department of Agriculture sa Bicol nagpatanid dawa mayo nang caso kan African Swine Fever (ASF) alagad dai man na-ngangahulogan libre sa virus an ataman na hayop mantang sagcod sa ngunian mayo pang bakuna laban sa ASF.\nBulan pa nin Hulyo 2021 zero na sa ASF sa ataman na orig alagad kan nakaaging bulan may nagbutwang sarong caso sa Sorsogon na tolos man nakontrol an virus nganing dai na maglakop sa ibang mga banwaan.\nHuli kaini, sinabi ni DA regional spokesperson Emily Bordado kinakaipuhan seguradohon kan mga paraoma asin hog raisers na perming malinig an tangkal asin sa klase kan mga binabahog sa sainda.\nSagcod sa ngunian dai pa nakaka-inbento nin bakuna laban sa ASF bakong arog kan coronavirus disease (Covid-19) na padagos na an ginigibong vaccination sa mga tawo.\nPlano kan DA na adaptaron an ginigibo sa ibang nasyon na clustering backyard an pag-ataman nin mga orig alagad padagos pang inaadalan kun puedeng iimplementar sa mga barangay sa satong nasyon.\nDawa zero na sa caso sa virus sa hayop sagcod sa ngunian halangkaw pa an presyo kan karneng orig sa mercado sa dahilan na nagkukulang pa an suplay kan bubonuon na hayop.\nSaro sa programa na ginigibo kan ahencia na matabangan an paraoma na apektado kan magkaigwang halalangkaw na caso kan ASF nganing matawan sinda nin atamanon na piglets asin mapalangkaw an produksyon kan suplay kan karne sa mga mercado.\nMaging sa negosyante na may darakulang piggery igwang programa an gobierno nganing makautang sinda sa bangko. (dpa)


Tisyu - Wikipedia\nMikroskopikong tanawon kan sarong histolohikong specimen kan tisyu sa baga nin tawo, na pigkulayan gamit an hematoxylin asin eosin\nSa biyolohiya, an tisyu (Ingles: tissue) iyo sarong selular na organisasyonal na lebel sa tahaw kan mga selula asin kan sarong kompletong organo. An tisyu iyo kasararoan nin mga pararehas na selula asin an saindang ekstraselular na pagsararo gikan sa kaparehas na ginikanan na minadara nin sarong ispesipikong paggana. An mga organo iyo dagos na napoporma sa paagi nin paggana sa pagsararo kan mga tisyung ini.\nAn Ingles na taramong "tissue" iyo gikan sa taramong Pranses na "tissue", boot-sabihon iyo sarong bagay na "pighibla", gikan sa nagligad na partisipolo kan berbong tisser, "maghibla". An pag-aadal kan tawo asin tisyu nin mga hayop iyo bistado bilang histolohiya o, sa katakod nin mga kahelangan, bilang histopatolohiya. Sa mga tinanom, an mga tisyu iyo pig-aadalan sa parehas na pangtinanom na anatomiya asin pisiyolohiya.\nIgwang relatibong medya para sa Mga biyolohikal na tisyu duman sa Wikimedia Commons\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tisyu&oldid=211590"


Pamukaw sa mga Bikolista asin dyarista\nMaski ako nagurang sa radyo asin telebisyon pero nagsurat ako nin mga columns sa dakul na peryodiko sa mga dyaryong Bikolnon. Dikit an English column ko asin ngonyan lang ngani ako naggamit kan tunay kong pangaran.\nSa UNC kan college na ako asin sarong aktibista, nagsurat ako sa Nueva Caceres publication kan universidad kan pinaka-enot na Bikol column kan 1968 na an titulo “Babae buklata an mata mo asin magbangon ka.”\nSabi idto an primerong Bikol column sa arin man na eskwelahan sa Kabikolan kaidto.\nSa mga nagtuyaw sako kun nata ta Bikol an gamit ko bakong English o Tagalog an simbag ko sainda kadto, ano an maraot kun komo Bikolano bako lang tatao ka mag-English, Pilipino, Cebuano, Ilokano, Kapampangan, Waray asin Panggalato pero dai nalilingaw sa sadering tataramon na Bikol.\nGaro si Jose Rizal na sarong linguist, tataong mag-Espanyol, tataong mag-Tagalog, tataong mag-English.\nKan yaon sya sa Europa kun siisay an kaulay nya asin kun saen siring kan Espanyol, Frances o Aleman an tataramon duman iyo man an gamit nya. Dai man siya nalinagw kan Tagalog komo taga-Laguna. Kaya pighangaan siya duman kan kadaklan. Nagsurat siya nin Tagalog na tula kan siya aki pa.\nMayong maraot kun dakol kitang aram na tataramon pero mas marhay kun tatao kita kan saderi tang lenguahe.\nSa radyo asin telebisyon, Bikol an gamit ko on the air asin off the air. An paki-ulay ko sa mga bisita sa mga programa kun mataram Bikol, Bikolon sana bakong “Binglish” (sabi ni Fr. Cuerques, maestrong padi sa Ateneo) o haralong Bikol saka English kun minsan tara-Tagalog pa.\nTukduan ta niyato an saderi ta orog na an para-antabay na magtaram nin tama asin naiintindihan kan kagabsan.\nSa UP Los Banos ngani purong Bikol an gamit ko ta puro taga-Bikol an kaulay ko hali sa anom na provincial kaya na-organisar mi an grupong Sarong Banggi tanganing ipreservar an tataramon na Bikol. Asin magkasararo asin magkaburunyog an gabos na Bikolano.\nNag-tatagalog lang ako kadto kun nagrereport aga-aga ki Johnny De Leon sa ABS CBN sa Manila asin kun nagsusurat nin baretang English komo correspondent kan Manila Chronicle.\nSa mga dyaryo lokal arog kan Vox Bikol, Bikol Reporter, Bikol Monitor asin iba pa perming Bikol an gamit ko orog na ngonyan na may edad na Bikol pa an pigsusurat ko digdi sa Bicol Mail.\nBako ining pagbuhat kan sadering bangko kundi pigsasabi ko lang lalo na sa mga Bikolista asin dyarista na mayong maraot na magpublicar sinda nin mga artikulong Bikolnon asin columns y opinyon.\nIyo ni an mapalakop, mapawarak, mapalawig, mapabaskog asin mapabalangibog sa enterong kinaban an Bikol na an sabi ngani kan duwang Jesuita (Fr. James O’Brian SJ.asin Fr. Frank Lynch SJ.) na nagtukdo sa Ateneo de Naga asin naglibot sa manlaen-lean na pronvincia kaulay an mga kasaraditan, nag-research o nag-adal kan kulturang Bikolnon asin naideklara na an Bikol mas magayon asin mas mayaman sa tataramon na English.\nOgmahon ako na dakul na abroaders, makontemporaryo kong mga Colehiyala, asin Atenista, mga taga-UP, Mariners, an nagsusurat Bikol sa mga mensahe asin koreo na ipinapadara sa mga kapamilya digdi asin nagpo-post sa Facebook sa tamang tataramon na Bikol.\nMaogmahon sa pagmati nin tunay asin purong Bikolano.\nNgonyan nangangapudan ako sa mga publishers asin editors kan natatada pang mga dyaryo lokal arog kan Weekly Informer, Bikol Bulletin, Bikol Standard, Star Dust News, Bikol Chronicle sa Legazpi, Legazpi Times, pati an mga taga-PIA na magka-igwa nin regular na column sa Bikol, pati mga press releases.\nCalling the attention of Mike Julia Sr., Edwin Basmayor, Gil Basmayor, Rene Basmayor, Melisa Basmayor, Noriel Oya, Leo Varsarsa Jr., Johnny Escandor asin iba pa.\nInaapodan ko man na magsururat man giraray sinda Vic Samson na yaon sa Chicago, Illinois sa duman sa America na nagsurat kadto pagpoon kan Bicol Mail kan 2002, asin an popular na announcer sa radyo na si Papa Bert De Los Martirez, dati man na columnist kan Bicol Mail antes magbuelta siya sa radyo kan 2015.\nAn sakong pangaturugan kan2016.\nAn sakong pangaturugan na sakong ikaka-ogma sagkod pa man na magsururat an sakuyang mga idolo na sinda Vic Nierva, Joe Obias, Irvin Parco Santo Tomas, Dr. Danny Gerona, Rofo Tuy Jr., an piling miyembros kan Bikol Writers Association, (Parasurat Bikolnon), Ramon Olano kan Sumaro Bikolnon, Christian Cordero kan Savage Minds, Fr. Wilmer Tria ta sinda nangad an tunay na Bikolista asin mapabantog, mabalangibog asin mapa-pusog kan lenguaheng Bikolnon.\nMientras tanto salamat ki Nilo Aureus sa pagtugot na magamit nin Bikol sa saiyang Regional Newspaper. Salamat ki Ramon Sia, Vacion, Belen asin Elena sa pagtinda nin mga peryodiko sa centro kan Naga.\nMabalos man sa mga newsboys na naglalako kan mga lokal na dyaryo.\nSana magbuelta si Oca de Naga asin si Gumersindo V. Valliadolid.\nMabuhay an lenguahe, kultura, istorya asin ugaling Bikolnon!


Wikipedia:Legal na pangiromdom - Wikipedia\nWikipedia:Legal na pangiromdom\nPAKIULAY NA BASAHON NA MARHAY AN NILALAOG KAN PAHINANG INI BAGO MAGHALI.\nIgwa an Wikipedia nin mga artikulong manongod sa urulayang legal. Gayumpaman, mayo ining pigtatao na kun ano pa mang garantiya na an mga artikulo o impormasyong ini na tultol, tama, asin ligtas. An kadaklan sa mga artikulong ini kadalasan, naiigibo o pinapanliwatan kan mga bakong propesyunal. Kun tama man an mga impormasyon, pwede dae ini nauukol o akma sa saimong mga kaso, kamugtakan o sitwasyon.\nPinapagirumduman na nagbabago an mga ley. Pwedeng nabaliktad na an mga pasya kan huwes. Pwede man na dae pa naaayos an impormasyong legal sa Wikipedia.\nAn mga impormasyong legal sa Wikipedia, sa saiyang pasukdol na kategorya, garo baga impormasyong pangkagabsan asin DAE pigpapayong gamiton bilan karibay sa payo kan saimong mga abogado, hurado o notaryo asin iba pa. Bakong abogado an Wikipedia.\nMayo sa mga paraliwat, kaggibo, isponsor, administrador, mga tagamatô, o miski siisay pang igwang koneksiyon sa Wikipedia, sa ano mang kapaagihang responsable sa pagluwas kan mga dae naangkop, dae tultol o mapanraot na puring impormasyon. Mayo mang pananagutan an mga ini sa saimong paggamit nin mga impormasyon o pagduman sa mga panluwas na takod.\nMayo sa Wikipedia.org asin mga parte kan proyektong ini kan Wikimedia Foundation Inc. an dapat ituring na nagtatao, alok o lagak nin opinyong medikal o kun ano pa mang nanunungod sa abogasya.\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Legal_na_pangiromdom&oldid=176503"\nLast edited on 14 Oktubre 2018, at 07:09\nHuring binago an pahinang ini kaitong 14 Oktubre 2018, alas 07:09.


(Pinagbalikwat gikan sa Cebu (ciudad))\nKinamumugtakan kan Syudad nin Cebu\nTagboan: 10°18′0″N 123°54′0″E Tagboan: 10°18′0″N 123°54′0″E\n709,608 votantes (9 Mayo 2019)\nIni an sentro nin trapikong bapor kan Filipinas asin pinageerokan kan sobra sa 80% na mga kompanyang bapor kan nacion. An Internasyonal na Palayogan nin Mactan, na 20 minutos sana an rayô sa ciudad, iyo an ikaduwang pinakámahigos na internacional na palayogan apwera sa Manila. An Cebu man an sentro nin negosyo, komersyo asin industriya kan Visayas asin Mindanao, na sur na parte kan nacion. Pigaapod ini sa Filipinas na "Queen City of the South" (Ciudad Reina del Sur). An designadong zip code kaini iyo 6000.\nSosog sa sensus kan 1 Agosto 2015, igwa ining 922,611 katawong nag-eerok digdi sa 204,409 kaharongan.\nIgwa ining sukol na 315.00 kilometro kwadrado.\nNababanga an Syudad nin Cebu sa 80 barangay.\nPinaghugot gikan sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Syudad_nin_Cebu&oldid=195108"\nHuring pigliwat an pahinang ini kan 25 Agosto 2020, alas 14:13.


Minatubod Ako Sa Diklom: April 2009\nphoto by karola klier.\nPosted by Kristian Cordero at 4:17 PM No comments:\nPara ki Josefina S. Nuñez\nIgwang sarong Latino Amerikanong parasurat na nagsabi na an pinakamasakit na kagadanan iyo an enot na banggi. Duwang lado nin karanasan an nahihiling ko digdi: an primerong banggi kan mga binayaan o nagadanan asin panduwa an enot man na banggi kan nagadan duman sa estado o kamugtakan harayo sa harong, harayoon sa kinaban.\nKan nakaaging semana, nagadan an sakuyang tiyaon na si Josefina Nuñez o si Auntie Pining. Kaibahan ko an babaying ini sa kadakul na kabtang kann sakuyang buhay. Panduwang ina, enot sa mga katuod ko asin kaiba-iba sa mag okasyon, mapasimbahan man, sa mag cultural events, o minsan ngani sa pagpahayay-aya sa Lolo’s Bar, sa Bichara asin minsan sa CWC. Kayang guyod-guyudon sabi ngani. Pagkatapos kan pirang aldaw na pakikipaglaban (tibaad), dagos nang nautsan an sakuyang Auntie Pining asin sagkod ngonyan dai pa natatapos ining sakuyang enot na banggi. Kulang ngani an espasyong ini tanganing isalaysay an saiyang agi-agi asin naginibohan sa sakuya asin kun paano ko man siya nahiling na mabuhay asin idusay ini sa pagtabang sa kapwa orog na sa mga kapadian asin seminarista, sa mga preso asin sa saiyang mga katuod.\nNabisto ki si Auntie kan ako seminarista pa. Puon kaidto, binuksan niya an saiyang harong para sa sakuya asin minsan ngani kan bako na akong seminarista, pinadagos niya pa man ako giraray. Nag-istar ako saiya nin halawig na panahon asin ginibo niya ako sarong sadiri niyang aki. Kaibahan an saiyang tugang na si Auntie Fe, asin an maku-apong si Jackie, nag-istar kami sa laog nin sarong harong asin nagbilog nin pamilya. Ako para sa sainda asin sinda para sa sako. Sa laog kann harong ni Auntie sinurat ko an dakul sa sakuyang mag rawitdawit, sa laog kann harong ni Auntie, nag-adal ako kan sakuyang mag leksyon, nagtsek nin mag test papers, sa laog kan harong ni Auntie, namati ko an orog na pagpadangat kan mga tawong kayang laktawan an dugo, an pagtubod, an kamugtakan sa buhay.\nKun an pagiging magurang o agom dai naitao ki Auntie, mas orog niyang pinatalubo an pagiging ina asin mamomoton na tawo sa pag-agi nin pag-ako asin pag-ataman sa dai niya man ngani kaano-ano. An buhay ni Auntie buhay para sa kapwa-tawo. Sabi ninda, igwa daang sarong eksperinya na kaipuhan gibohon an sarong tawo—ini an pagsarig sa sarong istranghero sagkod na an istranghero magin katuod, magin kasaro, magin kadaupalang-palad.\nSiisay an mahona na sa buhay ko mabibisto ko an arog ni Auntie Pining. Nagin marahay daw siya sa sako ta marahay ako saiya? O marahay lang talaga siyang tawo? Dakul an masabing marahay lang siyang tawo. Sa saiyang kagadanan, may parte sakuyang luhay-luhay man na magagadan, gigiromdomon siya kan gabos kong paggiromdom, sagkod sain, sagkod nuarin. Magigiromdoman ko an saiyang mga istorya kan saiyang pagka-aki, an saiyang mga lakwatsa sa Manila sakay an tren, an saiyang mga nakatrabaho, an saiyang mga istorya tungkol sa mga Amerikanong Heswita asin mga madre kan kolehiyo, an Naga na saiyang nahiling asin pinadangat. Gigiromdomon ko an saiyang debosyon sa Mahal na Ina, an saiyang pagsarig asin pagtubod sa simbahan asin an saiyang karahayan buot. Gigiromdom ko an kalunggay na ugbos niyang ginugulay, an marigoso na sinahugan nin chirizo, an saiyang sopas asin nilabunan na sira, an dai niyang pagkakan nin tilapia, an mga ataman niyang burak, an pagtukdo niya sako nin pagtipig nin gubing, an krismas tree sa harong na pirmi sanang nakatindog, an mga pagiromdom niya sa sakuya na mag-agom n asana kun dai man sana mapadi, an saiyang mga olok, an saiyang mga hapihap kun ako naghehelang, an saiyang matarom na hiling kun sige kong inum pagbabanggi, an gabos sa babaying ini na pinadangat ako na garo sadiri niyang aki. Gigiromdom siya kan gabos kong luha na sagkod ngonyan dai pa aram kun sain matugpa.\nPosted by Kristian Cordero at 2:13 PM No comments:\nBULAN NI BALAGTAS\nSecond Year hayskul ako kan enot kong mabasa an Florante at Laura ta nasa required readings ini arog kan Noli pag-third year asin man an Fili pag-fourth year. An Ibong Adarna bago ginibo ni Jolina, pigpabasa samuya kan na sa first year ako. Natatandaan ko na dai akong gayong naogma o nakasabot sa pagbasa kan Florante at Laura, nin huli ta dai man ini itinukdo samuya bilang sarong tekstong pampanitikan, kundi bilang istorya kun sain mamakanuod kami nin retorika asin bararila kan Tagalog na dai ko maintindihan kun sa panahon nin Balagtas o sa panahon kan nag-salin kan nasabing edisyon na ginamit mi sa klasrum asin kan panahon na idto. May iba-iba kaming pigbabasasang translations. Siguro mga sampulong Florante at Laura, an iba ngani samuya si komiks edisyon pa. Dai man ini pigriparo o pighiling kan samuyang paratukdo ta ‘baad kaya pareho-pareho naman sana an banghay asin an magiging dalagan kan istorya. Basta dapat dai makakan si Florante kan masisibang leyon asin bako si Laura asin Aladin an magkadagusan.\nBako pa man ako mag-abot sa pagbasa ki Balagtas na kaidto ribong kami kun Balagtas o Baltazar, pigtukdo naman siya sa elementarya bilang an Dante kan Filipinas, bilang pinakamaorag na parasurat kan saiyang panahon. Saro sa mga bayani na dai ginadan sa Bagumbayan asin an payo igwang dahon nin laurel asin nasa bintig kaidto na dyes sentabos. Aram ko ini ta digdi ako tinukdoan kan sakuyang ama na mag-adal nin kasaysayan, sa paagi nin pagtuom kan mga tawo sa sintabo. Pamuso si Balagtas sa mga linya na nagpapahayag mapapadapit sa pagkamoot. Sa mas pigtutubodan na pagbasa sa saiyang sinurat, an kahadean kan Albanya ibinaing man sa estado kan Filipinas kan saiyang panahon. Nagin man siyang muhon kan sarong tradisyon nin panulaan sa satuyang nasyon sa paagi kan pagsurat asin pagbasa kan mga rawitdawit na ini. Sa ngonyan kadaklan satuya nasa panahon pa man giraray ni Balagtas kun hinihiling an dapat na pagsurat asin pagbasa nin rawitdawit. May sadiri ining kumpas asin pagtaram kan mga linya na bako naman arog kaiyan an pagtaram niyato. Sa sarong libro ni Virgilio Almario pigtukar niya an istorya asin kaibahan kan Balagtasismo asin Modernismo sa panulaan kan Filipinas. Mantang nagtutubod akong dai ta kaipuhan na lingawan si Balagtas, siring na dai man kaipuhan lingawan si Dante minsan an kadaklan satuya dai naman nagtutubod sa kamurawayan o gagamban, langit, impyerno o purgatoryo, kaipuhan na itukdo sa mas bago asin mas ‘malikhain’ na paagi si Balagtas. Kaipuhan na siya balukaton sa kasaysayan na ginibo na sana siyang malipot na imahe nin mga parasurat rawitdawit.\nSinasabi na kita daa sarong nasyon nin mga pararawitdawit, mas dakul kitang poets kisa sa nobelista o parasurat-osipon. Siguro nin huli ta halipot sana an rawitdawit, alagad nin huli sa kahaliputan na ini man gayod, halipot man buhay asin interes na itinatao niyato sa pagsurat nin rawitdawit, sa pag-adal kaini asin sa kun paano kaini tinatawan nin kapahayagan an satuyang mga buhay. Nagsusurat kita alagad dai kita nagbabasa, sarado kita sa tradisyon asin rawitdawit kan ibang nasyon o kan ibang rehiyon. Dai nababakal na gayo an mga libro kan mga rawitdawit kun baga man hahagadon sana ini. Maray pa an baduya saka fishball pigbabakal. Alagad, dai magagadan an tradisyon nin pagrarawitdawit dawa pa ini malugi sa merkado, dawa pa lingawan na ini kan banwaan asin mabua o magpakaburat na sana an mga makata. Ibabalik giraray kita sa panahon kan mga berso, sa panahon na kakaipuhan ta an tataramon asin kun paano niyato ipapahayag an mga yaon sa satuyang buot asin isip bilang mga tawo sa kinaban. Siring ki Balagtas na sa panahon na dominante an Kastila asin an Latin bilang mga pinakapoderosong tataramon, pinili niyang magsurat sa tataramon kan mga sinakop, kan saiyang tataramon na Tagalog. Kun kaya sa bagay na ini, importanteng muhon si Balagtas sa kasaysayan kan panitikan sa banwaan na ini, kaipuhan na siya giraray na pag-adalan asin basahon. Sarong magayon na proyekto iyo na matawan siya nin tultol na dakitaramon (translations) minsan sa anuman na Bikol asin mabalukat sa parehong kasaysayan na pigtutukdo siya bilang sarong anino, bilang harayoon na bitoon na pinapagal kita sa pagtingag.\nAn bulan nin Abril, Bulan ni Balagtas sa Filipinas asin ini man Bulan kan mga Para-rawitdawit. Dai ining gayong pigtatawan pa nin rarom asin kolor. Sa Bulacan asin sa Manila, igwang mga selebrasyon sa pagiromdom ki Balagtas, siring man sa iba pang parte kan kinaban, na piggigiromdom an Abril bilang Month of Poetry and Poets, ini man an bulan na namundag san Ingleserong si Shakespeare na siring ki Balagtas nagsurat sa Ingles sa panahon na an dominante iyo an tataramon kan Iglesya. Sa mga pararawitdawit, mga parabinwit nin berso, sa mga biko-bikong salog kan satuyang rehiyon, yaon an sakuyang pagtagay asin pakidumamay.\nPosted by Kristian Cordero at 12:54 PM 1 comment:


Dai Pagtugutan na Masingkog Ka kan mga Sala kan Iba | Pag-aadalan\n‘May Pagmakulog sa Saimo’ si Jehova\nPagpapahalaga ki Jehova Bilang Satong Paragibo nin Kuron\nTinutugutan Mo Daw na Moldehon Ka kan Dakulang Paragibo nin Kuron?\n‘Si Jehova na Satong Diyos Saro Sanang Jehova’\nDai Pagtugutan na Masingkog Ka kan mga Sala kan Iba\nSarong Diyosnon na Kuwalidad na Mas Mahalaga Pa sa mga Brilyante\nNagigirumduman Mo Daw?\nAn Torrengbantayan—Pag-aadalan na Edisyon | Hunyo 2016\nBASAHON SA Acholi Albanian Aleman American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Español Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish Sign Language Fon Ga Georgian German Sign Language Griego Guarani Gujarati Gun Hapon Hausa Hebreo Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Ingles Isoko Italian Sign Language Italiano Japanese Sign Language Kabiye Kannada Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Koreano Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe Mongolian Moore Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese Pranses Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Ruso Russian Sign Language Samoan Sango Sena Serbian Serbian (Roman) Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshwa Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language\n“Padagos na . . . lubos na patawadon an lambang saro.”—COL. 3:13, NW.\nKANTA: 121, 75\nTaano ta pambihirang marhay an organisasyon nin Diyos?\nPaano ipinapahiling kan Bibliya na kita gabos bakong perpekto?\nAno an dapat niyatong gibuhon kun kita, o an iba, makagibo nin sala?\n1, 2. Paano ihinula kan Bibliya an dapit sa pagdakul kan mga lingkod ni Jehova?\nAN MAIMBOD na mga lingkod ni Jehova sa daga, an saiyang mga Saksi, an minabilog sa sarong organisasyon na talagang pambihirang marhay. Iyo, kompuwesto iyan nin bakong perpektong mga tawo na nakakagibo nin mga sala. Pero, an banal na espiritu nin Diyos an naggigiya sa saiyang mga kongregasyon sa bilog na kinaban tanganing padagos sindang umuswag asin magin mapanggana. Hilingon ta an pira sana sa makangangalas na bagay na ginigibo ni Jehova para sa saiyang bakong perpekto pero makinuyog na mga lingkod.\n2 Kan magpuon an peryodo nin huring mga aldaw kan 1914, dikit sana an mga lingkod nin Diyos sa daga. Pero binendisyunan ni Jehova an saindang gibuhon na paghuhulit. Sa suminunod na mga dekada, minilyon na baguhan an nakanuod kan katotoohan sa Bibliya asin nagin mga Saksi ni Jehova. Sa katunayan, patiinot nang sinabi ni Jehova an dapit sa pambihirang pag-uswag na ini: “An dikit magigin sangribo asin an sadit magigin makusog na nasyon. Ako mismo, si Jehova, an maparikas kaiyan sa kapanahunan kaiyan.” (Isa. 60:22, NW) Talagang nauutob na an hulang iyan sa huring mga aldaw na ini. Huli kaini, an bilang kan mga lingkod nin Diyos ngunyan sa bilog na kinaban mas dakul pa kisa sa populasyon kan dakul na nasyon.\n3. Paano ipinahiling kan mga lingkod nin Diyos an pagkamuot?\n3 Sa huring mga aldaw na ini, tinatabangan ni Jehova an saiyang mga lingkod na urog na maipahiling an saiyang nangingibabaw na kuwalidad—an pagkamuot. (1 Juan 4:8) Si Jesus, na inarog an kuwalidad na iyan, nagsabi sa saiyang mga parasunod: ‘Sarong bagong tugon an itinatao ko sa saindo, na kamo magkaminuruot-muutan. Huli kaini mamimidbid kan gabos na kamo mga disipulo ko, kun kamo magkakaminuruot-muutan.’ (Juan 13:34, 35) Sa nakaagi pa sanang mga kasaysayan, lalo nang napatunayan na mahalagang marhay an kuwalidad na ini pag nakikikabtang an mga nasyon sa mga giyera, na diyan dakulon an nagkakagaradan. Halimbawa, kan Giyera Mundiyal II pa sana, mga 55 milyones katawo na an nagadan. Pero, dai nakikabtang an mga Saksi ni Jehova sa pambilog na kinaban na garadanan na iyan. (Basahon an Miqueas 4:1, 3.) Nakatabang ini tanganing magdanay sindang ‘malinig sa dugo nin gabos na tawo.’—Gui. 20:26.\n4. Taano ta masasabing pambihira an pagdakul kan mga lingkod ni Jehova?\n4 Padagos na nagdadakul an mga lingkod ni Jehova dawa nabubuhay sinda sa madahas na marhay na kinaban na kontrolado ni Satanas, an “diyos kan sistemang ini nin mga bagay.” (2 Cor. 4:4, NW) Minamanipular niya an pulitikal na mga organisasyon sa kinaban na ini, siring man an media. Pero dai niya kayang papunduhon an paghuhulit kan maugmang bareta. Kaso, huling aram ni Satanas na dikit na panahon na sana an natatada sa saiya, hinihinguwa niyang italikod sa tunay na pagsamba an mga tawo, asin naggagamit siya nin manlain-lain na paagi tanganing magibo iyan.—Kap. 12:12.\nSARONG PAGBALO SA KAIMBUDAN\n5. Taano ta may mga pagkakataon na tibaad makulgan kan iba an satong buot? (Hilingon an ritrato sa kapinunan kan artikulo.)\n5 Idinuduon kan Kristiyanong kongregasyon na mahalagang marhay na kamutan an Diyos asin an kapwa. Ini mismo an sinabi ni Jesus na dapat nindang gibuhon. Kan haputon siya kun arin an pinakaimportanteng tugon, siya nagsabi: “‘Kamutan mo si Jehova na saimong Diyos sa bilog mong puso asin sa bilog mong kalag saka sa bilog mong isip.’ Iyo ini an pinakaimportante asin inot na tugon. An ikaduwa, na kaagid kaiyan, iyo ini: ‘Kamutan mo an saimong kapwa nin siring sa saimong sadiri.’” (Mat. 22:35-39, NW) Pero, malinaw na sinasabi kan Bibliya na gabos kita namundag na bakong perpekto huli sa pagkakasala ni Adan. (Basahon an Roma 5:12, 19.) Kaya may mga pagkakataon na tibaad makapagtaram o makagibo an saro sa mga kakongregasyon ta nin sarong bagay na makakakulog sa sato. Digdi mababalo an satong pagkamuot ki Jehova asin sa saiyang mga lingkod. Ano an gigibuhon ta pag nasa arog kaiyan na sitwasyon? Dawa an maimbod na mga lingkod nin Diyos kaidto, nakapagtaram o nakagibo man nin mga bagay na nakakulog sa iba, asin may manunudan kita sa istorya kan Bibliya dapit sa sainda.\nKun nabuhay ka sa Israel kan panahon ni Eli asin kan saiyang mga aki, ano daw an magigin reaksiyon mo? (Hilingon an parapo 6)\n6. Taano ta masasabing dai dinisiplina ni Eli an saiyang mga aki?\n6 Halimbawa, an Halangkaw na Saserdoteng si Eli may duwang aking lalaki na dai nagsusunod sa mga katugunan ni Jehova. Sinasabi kan Bibliya: ‘An mga aking lalaki ni Eli mga [maraot na lalaki]; dai sinda nakakamidbid ki Jehova.’ (1 Sam. 2:12) Dawa ngani dakula an papel kan saindang ama sa pagsagibo kan tunay na pagsamba, naggibo sinda nin magabat na mga kasalan. Aram ni Eli an dapit digdi, pero nagin pabaya siya sa pagdisiplina sa sainda. Kaya, hinukuman nin Diyos an pamilya ni Eli. (1 Sam. 3:10-14) Pag-abot nin panahon, dai na tinugutan ni Jehova na maglingkod bilang halangkaw na saserdote an mga gikan ni Eli. Kun nabuhay ka kan panahon ni Eli, ano an magigin reaksiyon mo sa pagkonsinte ni Eli sa mga kasalan kan saiyang mga aki? Masisingkog ka daw kaiyan sagkod sa punto na dai ka na maglilingkod sa Diyos?\n7. Paano nagkasala nin magabat si David, asin ano an ginibo nin Diyos dapit diyan?\n7 Namutan ni Jehova si David, sarong lalaking ‘nauuyunan kan saiyang puso.’ (1 Sam. 13:13, 14; Gui. 13:22) Pero kan huri, nakakomiter si David nin pagsambay ki Bat-seba, asin nagbados ini. Nangyari iyan kan harayo an agom kaining suldados na si Urias na nakikipaglaban sa sarong giyera. Ipinaapod ni David si Urias asin kinumbinsir na magpuli sa harong kaini. Naglalaom si David na makikidurog ini ki Bat-seba para isipon kan mga tawo na ini an ama kan aki. Pero dai nagsunod si Urias sa sinabi kan hadi, kaya naggibo nin paagi si David para magadan si Urias sa ralaban. Pinagdusahan na marhay ni David an krimen na ini—kapahamakan an nagin resulta kaini sa saiya asin sa saiyang pamilya. (2 Sam. 12:9-12) Pero, kinahirakan nin Diyos an lalaking ini na sa pangkagabsan naglakaw sa atubangan ni Jehova na “may integridad sa puso.” (1 Ha. 9:4, NW) Kun nabuhay ka kan panahon na idto, ano an magigin reaksiyon mo? Masisingkog ka daw sa salang mga ginibo ni David?\n8. (a) Sa anong paagi dai nautob ni Pedro an saiyang panuga? (b) Sa ibong kan mga nagibong sala ni Pedro, taano ta padagos siyang ginamit ni Jehova sa paglilingkod sa saiya?\n8 An saro pang halimbawa sa Bibliya iyo si apostol Pedro. Pinili siya ni Jesus na magin saro sa mga apostol niya; pero kun minsan, may mga nagigibo o nasasabi si Pedro na sa huri pinagbabasulan kaini. Halimbawa, sa sarong delikadong kamugtakan, binayaan si Jesus kan saiyang mga apostol. Bago kaiyan, sinabi ni Pedro na dawa bayaan si Jesus kan gabos, siya dai. (Mar. 14:27-31, 50) Pero, kan arestaron si Jesus, binayaan siya kan gabos na apostol—kaiba si Pedro. Pauruutro pa nganing ninigaran ni Pedro na midbid niya si Jesus. (Mar. 14:53, 54, 66-72) Pero, pinagbasulan iyan ni Pedro, asin padagos siyang ginamit ni Jehova sa paglilingkod sa saiya. Kun saro ka sa mga disipulo kaidto, makakaapektar daw sa kaimbudan mo ki Jehova an mga ginibo ni Pedro?\n9. Taano ta nagtitiwala kang pirming makatanusan si Jehova?\n9 An mga halimbawang ini pira sana sa mga nakagibo nin mga bagay na nakakulog sa iba. Dakul pa sa nakaaging mga siglo asin sa presenteng panahon an puwedeng sambiton kun sain nakagibo nin sala an mga lingkod ni Jehova asin nakakulog sa iba. Pero an punto iyo ini: Ano an gigibuhon mo? Tutugutan mo daw na masingkog ka kan mga ginibo ninda, asin babayaan mo na si Jehova asin an saiyang banwaan, kaiba na an mga kakongregasyon mo? O iisipon mong tinatawan ni Jehova nin panahon na makapagsulsol an nagkasala, asin sa huri, itatanos ni Jehova an mga sala asin mahiro siyang may katanusan? Pero, kun beses, hinahabuan kan mga nakagibo nin magabat na kasalan an pagkahirak ni Jehova asin dai nagsusulsol. Sa arog kaiyan na mga sitwasyon, magtitiwala ka daw na maabot an panahon na huhukuman ni Jehova an siring na mga nagkasala, asin hahalion pa ngani sa kongregasyon kun kinakaipuhan?\nMAGDANAY NA MAIMBOD\n10. Ano an nasasabutan ni Jesus kun dapit sa nagibong sala ni Judas Iscariote asin Pedro?\n10 Sa Bibliya, dakul kitang mababasa na mga lingkod ni Jehova na nagdanay na maimbod sa saiya asin sa saiyang banwaan sa ibong kan magabat na mga pagkakasala kan iba. Halimbawa, bago magpili nin 12 apostol, bilog na banggi ngunang namibi si Jesus sa saiyang Ama. An saro sa mga napili niya iyo si Judas Iscariote. Kan sa huri pasaluiban siya ni Judas, siring man kan paindahan siya ni Pedro, dai tinugutan ni Cristo na makaapektar iyan sa relasyon niya sa saiyang Ama, si Jehova. (Luc. 6:12-16; 22:2-6, 31, 32) Nasasabutan ni Jesus na bako idtong kasalan ni Jehova o kan saiyang banwaan sa pangkagabsan. Sa ibong kan nakakadisganar na mga gibo kan saiyang mga parasunod, nagpadagos si Jesus sa saiyang gibuhon. Kaya, tinawan siya ni Jehova nin balos paagi sa pagbuhay liwat sa saiya asin kan huri, pinatukaw siya bilang Hadi kan Kahadian nin Diyos sa langit.—Mat. 28:7, 18-20.\n11. Ano an ihinula kan Bibliya mapadapit sa mga lingkod ni Jehova sa ngunyan?\n11 May matibay na basehan si Jesus para magtiwala ki Jehova saka sa saiyang banwaan, asin iyo man kita sa ngunyan. Talagang nahihiling niyato an kahanga-hangang mga ginigibo ni Jehova sa huring mga aldaw na ini paagi kan saiyang mga lingkod. Mayo nang iba pa an naghuhulit kan katotoohan sa bilog na kinaban huling mayo sa iba an paggiya ni Jehova. An saiyang nagkakasararong kongregasyon sana sa ngunyan an tinatabangan niya sa gibuhon na iyan. Ilinaladawan sa Isaias 65:14 an pangkagabsan na espirituwal na kamugtakan kan banwaan nin Diyos: ‘Uya! An sakong mga lingkod mag-aarawit nin huli sa [marahay na kamugtakan kan puso].’\n12. Paano ta dapat mansayon an mga nagigibong sala kan iba?\n12 Maugma nanggad an mga lingkod ni Jehova sa mararahay na bagay na nagigibo ninda huli sa paggiya ni Jehova. Sa kabaliktaran, masasabing nagtatangis an kinaban na nasa irarom kan impluwensiya ni Satanas huling naggagrabe an saindang kamugtakan. Kaya, bako nanggad madunong asin mapapasala kita, kun babasulon ta si Jehova o an saiyang organisasyon huli sa mga nagigibong sala kan pira sana sa mga lingkod niya. Kaipuhan niyatong papagdanayon an satong kaimbudan ki Jehova asin sa saiyang mga areglo, saka manudan kun ano an dapat na magin pagmansay o reaksiyon niyato pag nakagibo nin sala an iba.\nKUN MAY NAGINIBONG SALA\n13, 14. (a) Taano ta dapat kitang magin mapasensiya sa lambang saro? (b) Anong panuga an gusto niyatong tandaan?\n13 Ano an dapat niyatong gibuhon pag nakulgan nin sarong tugang an satong buot huli sa mga sinabi o ginibo niya? Ini an sarong marahayon na prinsipyo sa Bibliya: “Dai ka tulos makulgan nin buot, huling an pagkulog nin buot yaon sa daghan kan mga mangmang.” (Par. 7:9, NW) Dapat niyatong tandaan na mga 6,000 na taon na kitang mayo sa pagigin perpekto, arog kan kamugtakan sa Eden kaidto. May tendensiyang magkasala an bakong perpektong mga tawo. Kaya, bakong rasonable na lauman tang pirming tama an sasabihon o gigibuhon kan satong mga kapagtubod. Bako man tama na tugutan tang maiwara kan nagigibong mga sala kan iba an satong kaugmahan sa pagigin kabilang ta sa banwaan nin Diyos sa huring mga aldaw na ini. Asin lalo nang bakong tama na tugutan tang masingkog kita kan nagigibong mga sala kan iba sagkod sa punto na bayaan ta na an organisasyon ni Jehova. Kun tutugutan tang mangyari iyan, maiwawara niyato bako sana an pribilehiyo na gibuhon an kabutan nin Diyos kundi pati man an paglaom na mabuhay sa bagong kinaban Niya.\n14 Tanganing mapagdanay an satong dakulang kaugmahan asin makusog na paglaom, gusto niyatong tandaan an nakakarangang panugang ini ni Jehova: “Uya! Ako naglalalang nin bagong langit asin sarong bagong daga; asin an dating mga bagay dai na magigirumduman, ni mapapasapuso man iyan.” (Isa. 65:17, NW; 2 Ped. 3:13) Dai pagtugutan an nagigibong sala kan iba na makaulang sa saimo na makamtan an mga bendisyon na iyan.\n15. Ano an sinabi ni Jesus na dapat niyatong gibuhon pag may nagibong sala sa sato an iba?\n15 Pero, huling mayo pa kita sa bagong kinaban, dapat niyatong isaisip kun ano an gusto nin Diyos na gibuhon ta pag may nasabi o nagibo an iba na nakakulog sa satong buot. Halimbawa, puwede niyatong tandaan an sarong prinsipyo na sinabi ni Jesus: “Kun pinapatawad nindo an mga tawo sa mga kasalan ninda, papatawadon man kamo kan saindong langitnon na Ama; pero kun dai nindo pinapatawad an mga tawo sa mga kasalan ninda, dai man papatawadon kan saindong Ama an mga kasalan nindo.” Tandaan man na kan maghapot si Pedro kun baga dapat kitang magpatawad nin sagkod sa “pitong beses,” si Jesus nagsimbag: “Sinasabi ko sa saimo, bakong sagkod sa pitong beses, kundi sagkod sa 77 beses.” Iyo, an buot sabihon ni Jesus, dapat pirmi kitang andam na magpatawad; ini dapat an magin inot asin pinakagusto niyatong gibuhon.—Mat. 6:14, 15; 18:21, 22, NW.\n16. Anong magayon na halimbawa an ipinahiling ni Jose?\n16 Magayon na halimbawa dapit sa bagay na ini an ipinahiling ni Jose, an panganay sa duwang aki ni Jacob sa agom niyang si Raquel. Nauri ki Jose an saiyang sampulong tugang na lalaki sa ama huling siya an paboritong aki ni Jacob. Kaya ipinabakal ninda si Jose para magin uripon. Paglihis nin dakul na taon, nagin ikaduwang namamahala sa Ehipto si Jose huli sa marahay na mga ginibo niya sa nasyon na iyan. Kan magkaigwa nin tiggutom sa rehiyon, nagpa-Ehipto an mga tugang ni Jose tanganing magbakal nin kakanon pero dai ninda siya nabisto. Puwede kutanang gamiton ni Jose an saiyang awtoridad para bumalos sa mga tugang niya huli sa marauton na ginibo ninda sa saiya. Imbes, binalo niya sinda para maaraman kun baga nagbago na an mga ini. Kan mahiling niya na nagbago na talaga an saiyang mga tugang, nagpamidbid na si Jose sa sainda. Kan huri, sinabi niya: ‘Dai kamo matakot. Ako an matustos saindo asin sa saindong saradit na mga aki.’ Sinabi pa kan Bibliya: ‘Rinanga niya sinda asin kinaulay sinda sa saindang puso.’—Gen. 50:21, An Banal na Biblia.\n17. Ano an gusto mong gibuhon pag may nagigibong sala sa saimo an iba?\n17 Tandaan man na huling gabos kita nasasala, tibaad nakukulgan ta man an buot kan iba. Pag maaraman niyato na nagibo ta iyan, an sadol sa sato kan Bibliya iyo na kaulayon an tawong nakulgan niyato asin hinguwahon na husayon an mga bagay-bagay. (Basahon an Mateo 5:23, 24.) Nagpapasalamat nanggad kita kun dai nagtatanom nin raot nin buot sa sato an iba, kaya arog man dapat kaiyan an gibuhon ta. Sinasadol kita sa Colosas 3:13: “Padagos na pagpasensiyahan an lambang saro asin lubos na patawadon an lambang saro dawa pa kun an siisay man igwa nin dahilan na ireklamo an saro. Kun paanong lubos kamong pinatawad ni Jehova, iyo man an dapat nindong gibuhon.” (NW) Sinasabi sa sato kan 1 Corinto 13:5 na kun namumutan niyato an satong mga tugang ‘dai ta bibilangon an maraot na ginibo sa sato nin iba.’ (NW) Kun pinapatawad ta an iba, papatawadon man kita ni Jehova. Iyo, bilang mga Kristiyano, pag may nagigibong sala an iba, magin kitang mahihirakon kun paanong mahihirakon man sa sato an satong Ama.—Basahon an Salmo 103:12-14.\nAN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Hunyo 2016


Si Reyna Esther | Istorya sa Bibliya\nSi Mardokeo Asin Esther\nMAGBALIK kita nin pirang taon bago nagduman si Esdras sa Jerusalem. Si Mardokeo asin Esther an pinakaimportanteng mga Israelita sa kahadian nin Persia. Si Esther an reyna, asin an pinsan niyang si Mardokeo an ikaduwa sa hadi. Hilingon ta kun paano ini nangyari.\nAkion pa si Esther kan magadan an mga magurang niya, kaya si Mardokeo an nagpadakula saiya. Si Hading Ahasuero kan Persia may palasyo sa Susan, asin saro si Mardokeo sa mga lingkod niya. Sarong aldaw, dai nagsunod sa hadi an agom niyang si Vasti, kaya nagpili nin bagong reyna an hadi. Aram mo kun si’say an pinili niya? An magayon na daragang si Esther.\nHilinga ining hambugon na lalaking pigdudukuan kan mga tawo. Siya si Haman, sarong halangkaw na opisyal sa Persia. Hilinga man si Mardokeo na nakatukaw sa gilid. Gusto ni Haman na magduko man saiya si Mardokeo, pero habo kaini. Para ki Mardokeo, salang magduko sa maraot na tawong arog ni Haman. Angguton si Haman, kaya ini an ginibo niya.\nNagparaistorya siya nin bakong totoo sa hadi laban sa mga Israelita. ‘Daing data sindang mga tawo na habong magsunod sa mga pagbuot nindo,’ an sabi niya. ‘Dapat sindang gadanon.’ Dai aram ni Ahasuero na Israelita si Esther kaya napatubod siya ni Haman. Ipinagbuot kan hadi na pag-abot nin sarong piniling aldaw, gagadanon an gabos na Israelita.\nKan mabaretaan ini ni Mardokeo, haditon siya. Nagpadara siya nin mensahe ki Esther: ‘Makimahirak ka sa hadi na iligtas kita.’ Pero bawal magduman sa hadi an si’say man kun dai ipinapaapod. Alagad nagduman man giraray si Esther. Iginawgaw saiya kan hadi an bulawan na baston, na nangangahulugan na dai siya gagadanon. Inimbitaran ni Esther an hadi asin si Haman sa sarong dakulang handaan. Duman, hinapot kan hadi si Esther kun anong gusto niya. Sinabi ni Esther na sasabihon niya ini sa sunod na aldaw sa saro pang handaan kaiba an hadi asin si Haman.\nMantang nagkakakan sinda, sinabi ni Esther sa hadi: ‘Ipapagadan ako asin an mga kalahi ko.’ Angguton an hadi. ‘Si’say an nangahas na gibuhon ini?’ an hapot niya.\n‘An maraot na tawong ini, si Haman!’ an sabi ni Esther.\nLalong naanggot an hadi. Ipinagbuot niyang gadanon si Haman. Tapos, si Mardokeo an ginibo kan hadi na magin ikaduwa saiya. Paagi ki Mardokeo, may ginibong bagong pagbuot na nagtutugot sa mga Israelita na ipaglaban an buhay ninda sa aldaw na pinili para gadanon sinda. Dahil halangkaw na opisyal na si Mardokeo, dakul an nagtabang sa mga Israelita, kaya nakaligtas sinda sa mga kaiwal ninda.\nLibro nin Esther sa Bibliya.\nI-share I-share Si Mardokeo Asin Esther


Visa sa manga Americano makakaapektar sa turismo\nAn Arts, Culture, and Tourism Office (ACTO) kan lokal na gobierno sa Ciudad nin Naga nagtutubod na dakulang epekto sa industriya nin turismo digdi maging sa iba pang lugar sa Bicol kun estricto nang iimplementar an visa requirements sa mga Americano na mapasiyar sa ciudad.\nSa entrevista kan Bicol Mail ki Alec Francis A. Santos, jefe kan ACTO nagsabi na treinta (30) por ciento kan mga turista na naglalaog sa Ciudad nin Naga hali sa Estados Unidos.\nPuon mga bulan nin Septiembre, Oktubre, Noviembre, Deciembre, Enero hasta Febrero nag-aarabotan an mga turistang Americano sa ciudad asin nabalyo pa sa magagayon na lugar sa Camarines Sur, nabisita sa bantugan na Volcan Mayon asin iba pang mga tourist spot sa Bicol.\nKun sa treinta por ciento inaabot nin 70,000 hasta 100,000 na Americano an nagdadayo sa Ciudad nin Naga.\nAn mga turistang Koreano iyo an nangengenotan sa mga dayuhan, nagsusunod an Americano asin Austrialano, sabi pa ni Santos. An industriya nin turismo nakakatabang sa ngaran na economia sa ciudad asin pagtaraid na banwaan.\nSaiya pang sinabi na dai makakatabang sa industriya nin turismo sa satong lugar an patanid na ini kan Malacanan na estrictohan sa visa requirements an mga Americano.\nAn ibang opisyal kan Department of Tourism (DOT) nagsabi kun iimplementar an kasugoan kan Malacañan ngonian na taon an mas tatawan nin prioridad kan mga Americano iyo na magbakasyon sa mga lugar na visa free siring kan Singapore.\nAn pag-estricto na kan malaog na mga Americano sa Pinas bilang reaksyon kan Malacañan matapos mangapudan si U.S. Senator Dick Durbin sa administrasyon Duterte na palibrehon an nalalaom sa carcel na Bicolanang Senador Leila de Lima envez na patanidan an mga kaalyado kaini sa paagi kan pag-estricto sa paglaog kan mga Kano sa nasyon.\nSi Senador Durbin kaayon sa duwang senador kan Estados Unidos na pigbabawalan na maglaog sa Filipinas matapos saindang pangenotan an Senate Bill asin naaprobaran na dai tinutugotan an mga opisyal kan gobierno sa Filipinas na makaviaje sa US na nasa likod kan pagkaso asin pagpakulong ki de Lima.\nAn bill saro nang ley asin aprobado na sa 2020 national budget kan U.S. na pirmado na ni Presidente Donald Triump.\nSa pinakahuring paliwanag kan Malacañan, sinabi ni Spokesperson Salvador Panelo na dai apektado an mga Filipino-American sa iimplementar na visa requirement ni Duterte sa mga Americano. (DPAureus)


PB binadil sa punerarya, gadan\nBinawian man giraray buhay sa hospital sa Ciudad nin Naga an sarong punong barangayy sa San Jose, Camarines Sur matapos pagbabadilon kan riding-in-tandem sa luwas kan saiyang negosyo sa funeral parlor.\nAn biktima si Punong Barangay Noel Briones, 47 años, kan Brgy. San Vicente na may tama nin duwang bala kan 38 revolver sa payo asin loong na nabigla an saiyang pagiriba sa harong matapos makadangog nin apat na sunod-sunod na putok nin badil.\nAn Municipal Police Station sa pamamayo ni Chief Inspector Romeo Ranara nagpahayag na kabale sa angulo sa saindang ginibong investigasyon iyo\nan posibleng motivo huli sa relasyon sa ibang babae, sa negosyo asin NPA.\nSinabi kan MPS an insidente nangyari mga alas 6:30 nin banggui kan Martes, Agosto 22 matapos magkakan nin pabangihan nagluwas sa pintoan palaog sa funeral service na kataid kan saindang residencia alagad biglang nagrani an mga suspechado nganing pagbabadilon an biktima.\nNaghahanap pa nin mga testigo an awtoridad nganing mamidmid an responsable sa krimen asin masangat nin caso sa corte.\nAn esposa na si Jocelyn asin sarong kaibanan na aki nagkabirigla kan insidente na naghagad nin tabang sa pagtaraid na harong nganing madara sa Mother Seton Hospital sa Ciudad nin Naga alagad pasado alas 9:00 nin banggui binawian nin buhay.\nPremiro pa sanang termino sa barangay kan biktima na dai paman pigbuyagyag kun igwa nang dating homa sa buhay antes kan panlilikidar.


Ano an Ebanghelyo ni Judas?\nBASAHON SA Afrikaans Albanian Aleman Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch Efik Español Estonian Ewe Finnish Ga Georgian Greenlandic Griego Guarani Haitian Creole Hapon Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Ingles Italiano Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Koreano Kwangali Lingala Lithuanian Malagasy Myanmar Ngabere Norwegian Nzema Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Pranses Quechua (Bolivia) Romanian Ruso Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu\nKAN Abril 2006, ibinareta sa mga diyaryo sa bilog na kinaban an nakakabiglang istorya na iluluwas kan sarong grupo nin mga iskolar an laog nin bagong nadiskubreng suanoy na manuskrito na may titulong “Ebanghelyo ni Judas.” An mga artikulong ini nagsasabi na uyon sa mga iskolar, biyong liliwaton kan manuskrito an pagkamidbid niyato ki Judas, an disipulo na nagtraydor ki Jesus. Uyon sa mga paghihingakong iyan, si Judas sarong bayani, an apostol na totoong nakakasabot ki Jesus, na nagdara ki Jesus sa kagadanan ta iyan an kahagadan ni Jesus sa saiya.\nTunay daw an manuskritong iyan? Kun iyo, naghahayag daw iyan nin natatagong impormasyon manungod sa makasaysayan na mga personang si Judas Iscariote, Jesu-Cristo, o sa inot na mga Kristiyano? Dapat daw iyan makaapektar sa pakasabot niyato sa Kristiyanismo?\nAN PAGKADISKUBRE SA “EBANGHELYO NI JUDAS”\nDai pa siyerto kun paano nadiskubre an “Ebanghelyo ni Judas.” Dai iyan nadiskubre o idinokumento nin mga arkeologo, imbes iyan bigla na sanang nahiling sa bakalan nin mga antigo kan huring mga taon kan dekada nin 1970, o kan inot na mga taon kan dekada nin 1980. Tibaad nadiskubre iyan sa Ehipto kan 1978 sa sarong abandonadong lulubngan, posibleng sa sarong kuweba. Saro iyan sa apat na magkasuruway na manuskrito na yaon sa sarong codex (sarong klase nin suanoy na libro) na nasusurat sa Coptic (lengguwaheng hali sa suanoy na Ehipsiyo).\nNapreserbar sa laog nin dakul na siglo sa marang klima nin Ehipto, an codex na may patos na anit matapo na asin marikas nang nararaot. Kan 1983, an codex ipinahiling nin halipot sana sa pirang iskolar; pero mahalon an presyo kaya dai iyan nabakal. Huli sa padagos na kapabayaan asin salang pagsaray, nagin marikas an pagkaraot kan codex. Kan taon 2000, binakal iyan nin sarong Swisong negosyante nin mga antigo. Sa kahurihurihi, itinao niya iyan sa sarong internasyonal na grupo nin mga eksperto, na sinusuportaran kan Maecenas Foundation for Ancient Art asin kan National Geographic Society. Itinao sa grupong iyan an komplikadong trabaho na pagpakarhay asin pagbilog giraray kan codex, na an ibang kabtang nagkasuruhay-suhay na sa saradit na pidaso. Sinda man an madeterminar kun gurano na kahaloy an codex, saka matradusir asin mainterpretar kan laog kaiyan.\nNapatunayan sa carbon-14 dating na an codex posibleng kaidto pang ikatulo o ikaapat na siglo C.E. Minsan siring, ipinapamugtak kan mga iskolar na an nasusurat sa Coptic na “Ebanghelyo ni Judas” trinadusir hali sa orihinal na Griegong manuskrito na mas suanoy pa. Ano an orihinal na peryodo asin kamugtakan kan isinurat an “Ebanghelyo ni Judas”?\nAN “EBANGHELYO NI JUDAS”—SARONG GNOSTIKONG EBANGHELYO\nMahihiling an inot na pagkasambit sa libro na “Ebanghelyo ni Judas” sa mga isinurat ni Irenaeus, sarong naghihingakong Kristiyanong awtor kaidtong huring kabtang kan ikaduwang siglo C.E. Sa librong Against Heresies, nagsurat si Irenaeus manungod sa saro sa dakul na grupong kinokontra niya an katukduan: “Ipinapahayag ninda na an traydor na si Judas lubos na nakakaaram kan mga bagay na ini, asin huling mayo nang ibang nakakaaram kan katotoohan, siya sana an nagsagibo kan misteryo nin pagtraydor. Paagi sa saiya an gabos na bagay, sa daga sagkod sa langit, nagkariribaraw. Sinda naggibo nin arog kaining klase nin uruistorya sanang kasaysayan, na inapod nindang Ebanghelyo ni Judas.”\n“Bako iyan Ebanghelyo na isinurat sa mismong panahon ni Judas kan saro na talagang nakakamidbid sa saiya”\nDesididong marhay si Irenaeus na pahimutikan an lain-lain na katukduan kan mga Kristiyanong Gnostiko, na naghihingakong yaon sa sainda an ihinayag na espesyal na kaaraman. An Gnostisismo sarong termino na sakop an dakul na grupo, an gabos igwa nin sadiring pakasabot asin interpretasyon sa Kristiyanong “katotoohan.” Pinalakop kan mga Gnostiko an saindang mga interpretasyon basado sa sadiri nindang mga isinurat, na marikas na luminakop kan ikaduwang siglo C.E.\nSa parati, an siring na Gnostikong mga ebanghelyo naghihingako na sala an pagsabot kan mga apostol sa mensahe ni Jesus asin na may sekretong katukduan na sinabi si Jesus na pirang piling tawo sana an nakasabot. * An nagkapira sa mga Gnostiko naniniwala na an pisikal na kinaban sarong bilangguan. Kun siring, an “kaglalang na diyos” sa Hebreong Kasuratan sarong mas hababang diyos na kontra sa lain-lain na perpektong mga diyos. An saro na may totoong “kaaraman” nasasabutan an ‘sekretong’ ini asin gustong makabutas sa pisikal niyang hawak.\nAn “Ebanghelyo ni Judas” nakabasar sa arog kaiyan na paniniwala. Minapuon iyan sa mga tataramon na: “An sekretong tataramon nin deklarasyon na ipinakipag-ulay ni Jesus ki Judas Iscariote, durante kan walong aldaw, tulong aldaw bago niya iselebrar an Paskuwa.”\nAn codex daw na ini iyo mismo an pinanunungdan ni Irenaeus sa isinurat niya, na sa dakul na siglo ipinamugtak na nawara na? Si Marvin Meyer, kaiba sa inot na grupong nag-analisar asin nagtradusir kan codex na ini, nagsabing an “halipot na deskripsiyon [ni Irenaeus] kauyon nanggad kan presenteng nasusurat sa manuskritong Coptic na may titulong an Ebanghelyo ni Judas.”\nPAGLALADAWAN KI JUDAS SA EBANGHELYONG INI—PINAGDEDEBATEHAN KAN MGA ISKOLAR\nSa “Ebanghelyo ni Judas,” mapagtuyang nagngisi si Jesus kan an mga disipulo niya magpahiling nin kawaran nin pakasabot. Pero sa 12 apostol, si Judas sana an totoong nakasabot ki Jesus. Kaya, saiya sana sinabi ni Jesus “an mga misteryo kan kahadian.”\nAn inot na grupo nin mga iskolar na nagtradusir kan “Ebanghelyo ni Judas” biyong naimpluwensiyahan kan deskripsiyon ni Irenaeus kan ebanghelyo. Sa traduksiyon ninda, si Judas pinapaboran ni Jesus bilang an disipulo na makakasabot kan mga misteryo asin “makakaabot” sa “kahadian.” An nadayang mga disipulo mapili nin karibay ni Judas, pero siya an magigin “ikatreseng espiritu,” na “makakalabi sa gabos [na iba pang mga disipulo]” huling sinabi ni Jesus na tatabangan siya ni Judas na makadulag sa pisikal niyang hawak.\nAn mga awtor nin pinakamabentang mga libro arog ni Bart Ehrman asin Elaine Pagels, na bantog man na mga iskolar na nagsisiyasat sa inot na Kristiyanismo asin Gnostisismo, dali-daling nagpublikar kan sadiri nindang pag-analisar asin komentaryo sa “Ebanghelyo ni Judas” na kaagid na marhay kan ginibong traduksiyon kan orihinal na grupo. Pero, dai nahaloy pagkatapos kaiyan, nagpahayag nin paghadit an ibang mga iskolar, arog ni April DeConick asin Birger Pearson. Sinabi ninda na huli sa kagustuhan na mainot sa pagluwas kaiyan sa media, hinidali kan National Geographic Society an pagpublikar kan suanoy na manuskrito. Dugang pa, dai sinunod an normal na akademikong proseso na detalyadong pag-analisar asin pagsiyasat kaiyan kan ibang mga eksperto, huling an grupong nagtradusir pinapirma nin kontrata na dai sinda dapat magpaluwas nin impormasyon.\nMayo sa mga iskolar na nagsiyasat sa manuskritong ini an nagsabi na igwa iyan nin tamang impormasyon sa kasaysayan\nPagkatapos nin independiyenteng pagsiyasat, si DeConick asin Pearson parehong nagkongklusyon na sala an pagkatradusir kan nainot na mga iskolar sa nagkapirang panginot na mga kabtang kan nagkapiridasong codex. Uyon sa pagkatradusir ni DeConick sa manuskrito, inapod ni Jesus si Judas na “Ikatreseng Demonyo,” bakong “ikatreseng espiritu.” * Klaro man an pagkasabi ni Jesus ki Judas na dai ini masakat sa “kahadian.” Imbes na magin ‘nakakalabi’ sa ibang mga disipulo, sinabi ni Jesus ki Judas: “Mas magigin maraot ka kisa sa sainda gabos,” dangan ihinula na gagadanon ni Judas an pisikal na hawak ni Jesus. Sa punto de vista ni DeConick, an “Ebanghelyo ni Judas” sarong suanoy na Gnostikong kangingisihan na nagtutuya sa gabos na apostol. An pangultimong kongklusyon ni DeConick asin Pearson iyo na sa “Ebanghelyo ni Judas,” bakong bayani si Judas.\nANO AN MANUNUDAN NIYATO SA “EBANGHELYO NI JUDAS”?\nBaga man minamansay ninda na bayani o demonyo an Judas sa ebanghelyong ini, mayo sa mga iskolar na nagsiyasat sa manuskritong ini an nagsabing igwa iyan nin tamang impormasyon sa kasaysayan. Si Bart Ehrman nagpaliwanag: “Bako iyan Ebanghelyo na isinurat ni Judas, ni kan saro na naghihingako kaiyan. . . . Bako iyan Ebanghelyo na isinurat sa mismong panahon ni Judas kan saro na talagang nakakamidbid sa saiya . . . Kun siring, bako iyan sarong libro na matao sa sato nin dagdag na impormasyon manungod sa talagang nangyari sa buhay ni Jesus.”\nAn “Ebanghelyo ni Judas” sarong Gnostikong manuskrito kaidtong ikaduwang siglo C.E., na orihinal na isinurat sa Griego. Pinagdedebatehan pa ngunyan kan mga iskolar kun baga an bago pa sanang nadiskubreng “Ebanghelyo ni Judas” kapareho kan manuskritong pinanunungdan ni Irenaeus. Pero malinaw na an mahalagang ebidensiya na itinatao kan “Ebanghelyo ni Judas” iyo sana an manungod sa panahon na an “Kristiyanismo” nagkabaranga sa dakul na sekta asin doktrina. Imbes na paluyahon an pagtubod sa Bibliya, kinumpirmar pa ngani kan “Ebanghelyo ni Judas” an mga patanid kan apostol, arog kan isinurat ni Pablo sa Guibo 20:29, 30: ‘Ako nakakaaram na pakahali ko, may maruluwas sa pag-iriba nindo na magtatararam nin mga bagay na maraot, tanganing maguyod ninda sa sainda an mga disipulo.’\n^ par. 11 Sa parati, an mga ebanghelyong ini inginaran sa subuot may mas marahay na pakasabot sa totoong mga katukduan ni Jesus, arog baga kan “Ebanghelyo ni Tomas” asin “Ebanghelyo ni Maria Magdalena.” Gabos-gabos, mga 30 arog kaining suanoy na mga isinurat an nadiskubre.\n^ par. 18 An mga iskolar na nagsasabing si Judas sarong demonyo sa manuskritong ini—an saro na mas nakakasabot kun siisay si Jesus kisa sa iba pang disipulo—nahiling an pagkakaagid kaini sa rekord sa Ebanghelyo kan Bibliya manungod sa kun paanong ipinahayag nin tama kan mga demonyo kun siisay si Jesus.—Marcos 3:11; 5:7.


ARAM mo daw an pamibi na itinokdo ni Jesus sa saiyang mga parasunod?— Kun dai, puede na magkaibanan niatong basahon iyan sa Biblia, sa Mateo 6:9-13. Kaiba sa pamibing ini, na inaapod nin dakol na Ama Niamo, an mga tataramon na: “Dumatong logod an kahadean mo.” Aram mo daw kun ano an Kahadean nin Dios?—\nBueno, an sarong hade iyo an namamahala sa sarong nasyon o teritoryo. Asin an gobyerno nia inaapod na kahadean. Sa nagkapirang nasyon an namamayo sa gobyerno inaapod na presidente. Ano daw an apod sa Namamahala sa gobyerno nin Dios?— Hade. Kaya ngani an gobyerno nin Dios inaapod na Kahadean.\nAram mo daw kun siisay an pinili ni Jehova Dios na magin Hade sa Saiyang gobyerno?— An saiyang Aki, si Jesu-Cristo. Taano daw ta mas marahay sia kisa siisay pa man na namamahala na mapipili nin mga tawo?— Iyan huli ta si Jesus talagang namomoot sa saiyang Ama, si Jehova. Kaya pirme siang naggigibo kan tama.\nHaloy pa bago namundag si Jesus sa Betlehem, sinabi na kan Biblia an manongod sa pagkamundag nia asin na sia magigin an Namamahala na pinili nin Dios. Basahon niato ini, sa Isaias 9:6, 7, sa King James Version. An sabi kaiyan: “Sa satuya namundag an sarong aki, sa satuya itinao an sarong aking lalaki: asin an gobyerno mamumugtak sa saiyang abaga: asin an saiyang ngaran aapodon na . . . An Prinsipe nin Katoninongan. An pag-oswag kan saiyang gobyerno asin katoninongan dai matatapos.”—Samo an italiko.\nAram mo daw kun taano ta inaapod digding “An Prinsipe” an Namamahala sa Kahadean nin Dios?— Bueno, an prinsipeng ini aki nin sarong hade. Asin si Jesus Aki kan Dakulang Hade, si Jehova. Alagad si Jesus ginibo man ni Jehova na Hade kan Saiyang gobyerno, na mamamahala sa daga sa laog nin sangribong taon. (Kapahayagan 20:6) Pakabautismohi ki Jesus, nagpoon siang “maghulit asin magsabi: ‘Magsorolsol kamo, huli ta an kahadean kan kalangitan harani na.’ ”—Mateo 4:17.\nTaano daw sa paghona mo ta sinabi ni Jesus na harani na an Kahadean?— Huli ta an Hade, na sa huri mamamahala sa langit, yaon duman sa tahaw ninda! Kaya ngani an sabi ni Jesus sa mga tawo: “An kahadean nin Dios nasa tanga nindo.” (Lucas 17:21) Dai mo daw bobooton na magin haranihon sa saimo an Hade ni Jehova na puede mo ngani siang maduotan?—\nKaya sabihon mo sako, anong importanteng gibohon an idinigdi ni Jesus sa daga na gibohon?— Sinimbag ni Jesus an hapot na iyan, na an sabi: “Kaipuhan na ipahayag ko sa iba pang mga siudad an maogmang bareta kan kahadean nin Dios, huli ta dahelan kaini na ako isinugo.” (Lucas 4:43) Aram ni Jesus na dai nia kayang gibohon nin solo an paghuhulit. Kaya, ano daw sa paghona mo an ginibo nia?—\nAnong gibohon an idinigdi ni Jesus sa daga na gibohon?\nMay mga iiniba si Jesus asin tinokdoan nia sinda kun paano maghuhulit. An enot na mga tinokdoan nia iyo an 12 pinili nia bilang mga apostol. (Mateo 10:5, 7) Alagad an mga apostol sana daw ni Jesus an tinokdoan nia na gumibo kan gibohon na ini? Bako, sinasabi kan Biblia na tinokdoan man ni Jesus an dakol pang iba na maghulit. Pag-abot nin panahon, isinugo nia na umenot sa saiya an 70 pang disipulo na padis-padis. Asin ano daw an itinokdo ninda sa mga tawo?— An sabi ni Jesus: “Padagos nindong sabihon sa sainda, ‘An kahadean nin Dios harani na sa saindo.’ ” (Lucas 10:9) Sa paaging ini nakaaram an mga tawo manongod sa gobyerno nin Dios.\nKaidtong haloy nang panahon sa Israel, an mga bagong hade minalaog sa siudad na sakay nin ogbon na asno tanganing umatubang sa publiko. Ngonyan ini an ginibo ni Jesus sa ultimo niang pagsongko sa Jerusalem. Aram mo, si Jesus an magigin Namamahala sa Kahadean nin Dios. Gusto daw kan mga tawo na sia an magin Hade?—\nBueno, mantang sia nangangabayo, an kadaklan sa mga tawo nagpoon na ilatag sa dalan sa atubangan nia an pan-ibabaw nindang mga gubing. An iba namutol nin sanga sa mga kahoy asin ibinurugtak ini sa dalan. Sa paggibo kaini ipinaheheling ninda na gusto nindang magin Hade ninda si Jesus. Nagkukururahaw sinda: “Omawon an Saro na minadatong bilang Hade sa ngaran ni Jehova!” Alagad bakong gabos maogma. Sa katunayan, may mga namomoon pa ngani sa relihion na nagsarabi ki Jesus, ‘Paaloha an saimong mga disipulo.’—Lucas 19:28-40.\nTaano ta nagbago an isip kan mga tawo manongod sa pagigin gusto nindang si Jesus an magin Hade?\nPakalihis nin limang aldaw inarestar si Jesus asin dinara sa laog nin sarong palasyo tangani na iatubang sa gobernador, si Poncio Pilato. Sinabi kan mga kalaban ni Jesus na sinasabi daa ni Jesus na sia hade asin na sia tumang sa gobyerno nin Roma. Kaya hinapot ni Pilato si Jesus manongod digdi. Sinabi ni Jesus na dai nia hinihingoang agawon an gobyerno. Sinabi nia ki Pilato: “An sakong kahadean bakong kabtang kan kinaban na ini.”—Juan 18:36.\nDangan nagluwas si Pilato asin sinabi sa mga tawo na mayo siang nakukuang sala ki Jesus. Alagad ngonyan habo na kan mga tawo na magin Hade ninda si Jesus. Habo ninda na sia butasan. (Juan 18:37-40) Pakatapos na kaolayon giraray si Jesus, segurado ni Pilato na mayo ini nin salang naginibo. Kaya, sa katapustapusi, pakaluwasan ki Jesus sa kahurihurihi, sinabi ni Pilato: “Uya! An saindong hade!” Alagad nagkurahaw an mga tawo: “Halea sia! Halea sia! Ipako sia!”\nNaghapot si Pilato: “Ipapako ko an saindong hade?” Suminimbag an poon na mga saserdote: “Mayo kaming hade kundi si Cesar.” Hamak mo iyan! Nadara kan maraot na mga saserdoteng idto an mga tawo na haboan si Jesus!—Juan 19:1-16.\nAn kamugtakan ngonyan kaparehong-kapareho kaidto. An kadaklan na tawo habo talagang magin Hade ninda si Jesus. Tibaad sinasabi ninda na nagtutubod sinda sa Dios, alagad habo nindang sabihan sinda nin Dios o ni Cristo kun ano an dapat nindang gibohon. An gusto ninda an mga gobyerno ninda digdi mismo sa daga.\nKumusta man kita? Kun pinag-aadalan niato an manongod sa Kahadean nin Dios asin an gabos na marahayon na bagay na gigibohon kaiyan, ano daw an nagigin saboot niato manongod sa Dios?— Namomotan niato sia, bako daw?— Kun siring, paano daw niato ikapaheheling sa Dios na namomotan niato sia asin na gusto niatong pamahalaan kita kan saiyang Kahadean?—\nTaano ta nagpabautismo si Jesus, asin paano ipinaheling nin Dios na oyon sia?\nIkapaheheling niato sa Dios an saboot niato paagi sa pag-arog sa halimbawa ni Jesus. Asin ano daw an ginibo ni Jesus tanganing ipaheling na namomotan nia si Jehova?— “Danay kong ginigibo an mga bagay na nakapaoogma sa saiya,” an paliwanag ni Jesus. (Juan 8:29) Iyo, si Jesus nagdigdi sa daga ‘sa paggibo kan boot nin Dios’ asin “pagtapos kan saiyang gibohon.” (Hebreo 10:7; Juan 4:34) Estudyare an ginibo ni Jesus bago nia pinonan an saiyang paghuhulit.\nNagduman si Jesus ki Juan Bautista sa Salog nin Jordan. Pakanognog ninda sa tubig, si Jesus ibinuntog nin biyo ni Juan sa tubig dangan hinawas giraray sia. Aram mo daw kun taano ta binautismohan ni Juan si Jesus?—\nSaen kita makakapakipag-olay sa iba manongod sa Kahadean nin Dios?\nIpinakiolay iyan ni Jesus ki Juan. Alagad paano daw niato naaaraman na gusto nin Dios na magpabautismo si Jesus?— Aram niato iyan ta paghawas ni Jesus sa tubig, nadangog nia an boses nin Dios hale sa langit na nagsabi: “Ika an sakong Aki, an namomotan; inoyonan taka.” Isinugo pa ngani nin Dios an saiyang banal na espiritu sa pormang salampati na humilig ki Jesus. Kaya sa pagpabautismo, ipinaheling ni Jesus na gusto niang maglingkod ki Jehova sa bilog niang buhay, iyo, sagkod lamang.—Marcos 1:9-11.\nNgonyan aki ka pa. Alagad ano daw an gigibohon mo pagdakula mo?— Aarogon mo daw si Jesus asin mapabautismo ka?— Maninigo na arogon mo sia, ta sinasabi kan Biblia na winalatan ka nia “nin modelo tanganing sunodon [mo] nin estrikto an saiyang mga lakad.” (1 Pedro 2:21) Kun ika pabautismo na, ipaheheling mo na talagang gusto mo na pamahalaan ka kan Kahadean nin Dios. Alagad bakong igo na basta magpabautismo.\nKaipuhan na kuyogon niato an gabos na itinokdo ni Jesus. Sinabi ni Jesus na kita maninigo na magin “bakong kabtang kan kinaban.” Kinukuyog daw niato sia kun mapapalabot kita sa mga bagay sa kinaban? Si Jesus asin an saiyang mga apostol naglikay sa siring na mga bagay. (Juan 17:14) Imbes ano daw an ginibo ninda?— Nakipag-olay sinda sa ibang tawo manongod sa Kahadean nin Dios. Idto an importanteng gibohon sa saindang buhay. Magigibo man daw niato iyan?— Iyo, asin gigibohon niato iyan kun isinasaboot niato an sinasabi niato kun ipinamimibi niato na dumatong na logod an Kahadean nin Dios.\nHelingon tabi an iba pang tekstong ini na nagsasabi sato kun ano an magigibo niato tanganing ipaheling na boot niatong dumatong an Kahadean nin Dios: Mateo 6:24-33; 24:14; 1 Juan 2:15-17; asin 1Ju 5:3.\nI-share I-share Ano an Kahadean nin Dios? Kun Paano Niato Ikapaheheling na Gusto Niato Kaiyan


Minatapos pa sana po an selebrasyon kan Fiesta kan Nazareno asin Santo Nino. Dai ko pang gayo maintindihan an pagdebosyon kan ibang mga paratubod. Garo sobra man po an mga gawe-gawe. Baka po dai na ini nakakatabang. Ano po an masasabi mo kaini?\nNahiling mo man gayod an dakul na mga debotos na nagsongko ki Jesus Nazareno sa manlaen-laen na lugar, asin siring man sa Santo Niño Jesus. Dai niato manenegaran na igua man nin mga kalabisan sa iba. Alagad, mahiling man lugod niato an halaga kaining inaapod na mga ‘popular devotions’. Dakul kita kaini, bako sana an Nazareno asin Santo Niño, yaon pa an mga debosyon ki Inang Santa Maria, ki San Judas Tadeo, ki Padre Pio, asin iba pang mga Santos. Yaon man an Santacruzan, Flores de Mayo, Hinulid, Nobena sa Perpetual Help, Rosaryo, Dotoc, asin iba pa.\nSabi ni Papa Francisco, dai niato i-‘underestimate’ an mga debosyon popular na ini, huli ta ini iyo an mga simpleng paagi kan pagpahayag nin pagsarig sa Dios kan kadaklan niatong mga tugang. An mga ‘popular devotions’ na ini iyo an nagpapadanay kan pagtubod. Sa paagi kaini ipinapasa sa mga minasunod na henerasyon an pagtubod. An mga magurang tinutukdoan na mamibi an saindang mga aki sa paagi kan mga ‘popular devotions’ na ini. Maroromdoman kan dakul sa sato na kan kita sadit pa dinara kita kan satong Ama o Ina sa fiesta ni Ina; ipinag-iba kita sa pag-nobena; naimbitaran kita sa Santacruzan. Igua sa sato nakanood mambi asin naaraman an istorya kan buhay ni Jesus sa paagi kan Santo Rosaryo. Dakul na mga paratubod namuklat sa pagtubod sa paagi kan mga debosyon popular.\nSabi pa ni Papa Francisco, sa dakul na mga santuaryo o simbahan na igua nin pagdebosyon, dakul na mga desisyon an ginigibo. Sabi pa niya: kun makakataram sana an mga lanob kan mga kapilya o santuaryo, dakul na istorya nin pagdesisyon, pagmilagro, pag-ako nin mga bendisyon, pagpasalamat -an maisasaysay kan mga lanob.\nIning mga popular devotions an nagpapadagos kan pagpahayag nin pagtubod, maski na ngani sa dakul an pagkakataon, mayo o kulang an mga padi sa mga kamugtakan na ini. Halimbawa sa Santacruzan, an mga gurang -dawa bako man sindang katekista, tinutukdoan an mga aki na mangadie. Sa mga pag-nobena, dai man kaipuhan an padi o ministro, alagad dakul an nadadara sa pagsa-Dios.\nKi Jesus Nazareno, Santo Niño, ki Santa Maria asin mga Santos, dinadara niato an satong mga kagabatan, kahapotan asin kapagalan.\nSa paghiling kan iba, garo kalabisan an mga ini, alagad ini an paagi kan mga tawo -paaging simple, direkta.\nMinimidbid man niato an kaipuhan na pagpakarhay asin pag-iwas sa mga kalabisan sa satong mga pagdebosyon. Kaya tama na pangatamanan niato an paghimo kan mga ‘popular devotions’ na ini. Padagos na man na naghihingowa an mga lideres kan simbahan asin mga laiko tanganing padagos na magtalubo an satong pagdebosyon.


Puede daw na Magbakle an mga Naggigibo nin Maraot?—Kun Ano an Dapat Maaraman kan mga Aki\nBAKO daw na marahayon kun an gabos naggigibo kan marahay?— Alagad mayo nin pirmeng naggigibo nin marahay. Aram mo daw kun taano ta kita gabos may beses na naggigibo nin maraot, dawa kun gusto niatong gumibo kan marahay?— Huli ta kita gabos namundag na may kasalan. Alagad may mga tawo na naggigibo nin dakol na maraot na marhay na mga bagay. Ikinaoongis ninda an ibang tawo asin tuyo sindang kinokologan. Sa paghona mo daw puede sindang magbakle asin makanood na magin marahay?—\nHelinga an hoben na lalaki na nagbabantay sa pan-ibabaw na gubing kan mga naggagapo ki Esteban. An ngaran niang Hebreo Saulo, alagad an ngaran niang Romano Pablo. Naoogma sia na si Esteban, na disipulo kan Dakulang Paratokdo, ginagadan. Helingon niato kun taano ta naggigibo nin siring karaot na mga bagay si Saulo.\nSi Saulo miembro nin Judiong relihiosong grupo na inaapod mga Fariseo. Nasa mga Fariseo an Tataramon nin Dios, alagad mas nagtatao sinda nin atension sa mga katokdoan kan nagkapira nindang namomoon sa relihion. Huli kaini si Saulo naggibo nin maraot.\nKan arestaron si Esteban sa Jerusalem, yaon duman si Saulo. Si Esteban dinara sa korte, na an nagkapira sa mga hokom Fariseo. Dawa ngani may sinabing mga maraot manongod ki Esteban, dai sia natakot. Sia tolos na nagtaram asin tinawan nia nin lubos na patotoo an mga hokom manongod ki Jehova Dios asin manongod ki Jesus.\nAlagad dai nagustohan kan mga hokom na idto an nadangog ninda. Dakol na sindang aram manongod ki Jesus. Sa katunayan, dai pa sana nahahaloy bago kaini, ipinagadan ninda si Jesus! Alagad pagkatapos kaiyan, si Jesus ibinalik ni Jehova sa langit. Ngonyan, imbes na magbakle, kinalaban kan mga hokom an mga disipulo ni Jesus.\nTinakma si Esteban kan mga hokom asin ilinuwas sia sa siudad. Sia pinatumba ninda asin ginapo. Asin, siring kan naheheling mo sa retrato, yaon duman si Saulo na nagdadalan. An paghona nia tama na gadanon si Esteban.\nTaano ta sa paghona ni Saulo tama na gadanon si Esteban?\nAram mo daw kun taano ta arog kaiyan an paghona kaidto ni Saulo?— Bueno, sa bilog niang buhay si Saulo Fariseo, asin naniniwala sia na tama an mga katokdoan kan mga Fariseo. Ibinilang niang halimbawa an mga tawong idto, kaya inarog nia sinda.—Gibo 7:54-60.\nPakagadana ki Esteban, ano daw an ginibo ni Saulo?— Tara, hiningoa niang mawara an gabos na iba pang disipulo ni Jesus! Dinumanan nia mismo an saindang harong asin ginudgod paluwas an mga lalaki sagkod babae. Dangan ipinabilanggo nia sinda. An dakol sa mga disipulo kinaipuhan na humale sa Jerusalem, alagad dai sinda nagpondo sa paghuhulit manongod ki Jesus.—Gibo 8:1-4.\nOrog pang ikinaongis ni Saulo an mga disipulo ni Jesus huli kaini. Kaya nagduman sia ki Halangkaw na Saserdote Caifas asin naghagad nin pag-aprobar na arestaron an mga Kristiano sa siudad nin Damasco. Gusto ni Saulo na darahon sindang bilanggo sa Jerusalem tangani na mapadusahan sinda. Alagad kan pasiring sia sa Damasco, may nangyaring makangangalas.\nSiisay an nagtataram ki Saulo, asin ano an isinugo Niang gibohon ni Saulo?\nNagsilyab hale sa langit an sarong liwanag, asin may boses na nagsabi: “Saulo, Saulo, tadaw ta pinaglalamag mo ako?” Si Jesus an nagtataram hale sa langit! Nakasusula an liwanag kaya nabuta si Saulo, asin kinaipuhan na kabiton si Saulo kan kairiba nia pasiring sa Damasco.\nPakalihis nin tolong aldaw nagpaheling si Jesus sa bisyon sa saro niang disipulo sa Damasco na an ngaran Ananias. Sinabihan ni Jesus si Ananias na songkoon si Saulo, haleon an pagkabuta nia, asin kaolayon sia. Kan sia kaolayon ni Ananias, inako ni Saulo an katotoohan manongod ki Jesus. Nagbalik an pagheling nia. Nabago an bilog niang pamumuhay, asin nagin siang fiel na lingkod nin Dios.—Gibo 9:1-22.\nNasasabotan mo na daw ngonyan kun taano ta naggigibo kaidto nin maraot si Saulo?— Idto huli ta sala an itinokdo sa saiya. Nagsunod sia sa mga tawo na bakong fiel sa Dios. Asin miembro sia nin sarong grupo nin mga tawo na mas pinahalagahan an mga ideya nin tawo kisa Tataramon nin Dios. Alagad taano daw ta nagbakle sa buhay nia si Saulo asin naggibo na sia nin marahay, dawa ngani padagos na nakilaban sa Dios an ibang Fariseo?— Iyan huli ta dai man talaga naoongis sa katotoohan si Saulo. Kaya kan itokdo sa saiya an tama, andam siang gibohon iyan.\nAram mo daw kun nagin siisay na si Saulo sa huri?— Iyo, namidbid sia bilang si apostol Pablo, sarong apostol ni Jesus. Asin girumdoma, mas dakol na libro sa Biblia an isinurat ni Pablo kisa siisay pa man.\nKadakol kan tawong kapareho ni Saulo na puedeng magbakle. Alagad bako iyan na pasil ta may saro na nagmamaigot na marhay na pagibohon nin maraot an mga tawo. Aram mo daw kun siisay iyan?— Nasambitan sia ni Jesus kan si Jesus magpaheling ki Saulo sa dalan pasiring sa Damasco. Duman kinaolay ni Jesus si Saulo hale sa langit asin sinabi: ‘Isinusugo taka sa pagpabuklat sa mata nin mga tawo, sa pagpabalyo sa sainda hale sa kadikloman pasiring sa liwanag asin hale sa autoridad ni Satanas pasiring sa Dios.’—Gibo 26:17, 18.\nIyo, si Satanas na Diablo an naghihingoa na pagibohon nin maraot an gabos. Kun beses daw nadedepisilan kang gumibo kan tama?— Gabos kita iyo. Pinadedepisil iyan ni Satanas. Alagad may saro pang dahelan kun taano ta bakong pirmeng pasil na gibohon an tama. Aram mo daw an dahelan?— Iyan huli ta namundag kitang may kasalan.\nAn kasalan na ini iyo an nagpapangyari na magin mas pasil para sa sato an paggibo kan sala kisa paggibo kan tama. Kaya, ano daw an kaipuhan niatong gibohon?— Iyo, dapat kitang maghingoa nin maigot na makagibo kan tama. Kun iyan ginigibo niato, masisierto niato na si Jesus, na namomoot sato, matabang sato.\nKan si Jesus yaon digdi sa daga, namotan nia an mga tawo na naggibo nin maraot alagad nagbakle. Aram nia kun gurano kadepisil para sa sainda na magbakle. Halimbawa, may mga babae na nakikidorog sa dakol na lalaki. Siempre, sala ini. An mga babaeng ini inaapod kan Biblia na patotot.\nTaano ta pinatawad ni Jesus an babaeng ini na nakaginibo nin maraot na mga bagay?\nSarong beses, an arog kaiyan na babae nakabareta manongod ki Jesus, asin dinumanan nia si Jesus sa harong nin sarong Fariseo. Binuboan nia nin lana an bitis ni Jesus asin pinunasan nia kan saiyang buhok an saiyang mga luha sa bitis ni Jesus. Pinagbabasolan niang marhay an saiyang mga kasalan, kaya pinatawad sia ni Jesus. Alagad sa paghona kan Fariseo dai sia maninigong patawadon.—Lucas 7:36-50.\nAram mo daw kun ano an sinabi ni Jesus sa nagkapirang Fariseo?— Sinabi nia sa sainda: “An mga patotot maeenot sa saindo sa kahadean nin Dios.” (Mateo 21:31) Sinabi ini ni Jesus ta nagtubod sa saiya an mga patotot, asin nagbakle sinda sa maraot nindang mga gibo. Alagad an mga Fariseo nagpadagos sa paggibo nin maraot sa mga disipulo ni Jesus.\nKaya kun ipinaheheling kan Biblia na maraot an ginigibo niato, maninigo na kita magin andam na magbakle. Asin kun nanonodan niato kun ano an gusto ni Jehova na gibohon niato, maninigo kitang magin galaga na gibohon iyan. Sa siring, maoogma sa sato si Jehova asin tatawan nia kita nin buhay na daing katapusan.\nTanganing matabangan kita na malikayan an paggibo nin maraot, magkaibanan niatong basahon an Salmo 119:9-11 (118:9-11, “Dy”); Talinhaga 3:5-7; asin Tal 12:15.\nMay mga bagay na ikinakaangot niya, asin may mga bagay man na ikinakaugma niya.\nI-share I-share Puede daw na Magbakle an mga Naggigibo nin Maraot?


Nag-iirinuman pigmasaker, apat gadan\nBula, Camarines Sur – Pina-uranan nin bala kan calibre 45 asin 9mm pistol an apat na nag-iirinuman sa saindang Kambingan Karenderiya sa Sona uno kan barangay Fabrica sa banwaan na ini, anas binawian nin buhay na pigdalagan pa sa hospital alagad pigdeclara kan attending physician na mayo nang buhay an mga biktima.\nSi Police Major Fernando Cedo jefe de pulicia kan Bula Municipal Police Station nagpahayag an madugong insidente nangyari mga alas 8:20 nin banggui kan Martes, Hulyo 30 mientras na nag-iirinum sinda Rodelio Pagtalon-an y Carcillir, an saiyang tugang na si Nathaniel Pagtalon-an asin Orlando Baladad y Dodon, 50 años asin nakadamay pa an saiyang esposa na si Chuchi Baladad y Pagtalon-an, pinagbabadil nin haranihan an mga biktima sagcod na tinamaan nin mga bala sa manlaen-laen na parte kan hawak an apat na mga biktima.\nAn duwang mga responsable sa krimen parejong nagpaputok kan saindang armas haranihan sa lamesa kan nag-iirinuman na biktima, pigseguro kan mga gunman na ubos an nag-aaratubangan sa inuman.\nSinabi pa an saro sa suspechado naka-jacket asinn nakakopya mientras an kaibanan kaini naka-polo nin kolor pula asin asul.\nSegun sa mga testigos an kaggibo naheling naglalakaw-lakaw padulag na garong mayong nangyari asin pigtutubodan pasiring sa Baao, Camarines Sur.\nSa lugar kan krimen nakakua an mga awtoridad nin 32 pidasong live ammunition kan calibre 45 asin 9mm pistol.\nSa inisyal na imbestigasyon kan Bula MPS, sinabi ni Major Cedo na ‘’inggit sa negosyo’’ an motivo kan krimen alagad nagpapadagos pa sinda kan ibang angulo kan caso mantang an mga suspechado aram na kan awtoridad alagad dai na muna pigbuyagyag sa media an saindang pangaran.\nAn mag-agom na Orlando asin Chuchi Baladad asensado nang negosyante sa barangay. Sinabi pa an gunman posibleng bayadan na paragadan.


Home / Bicol News / Isipon Osipon / News / Nakitagbuan sa motel, dikit pang ma-carcel\nNakitagbuan sa motel, dikit pang ma-carcel\nBicol Standard Thursday, February 13, 2014 Bicol News, Isipon Osipon, News\nCIUDAD NIN NAGA – Sa pagmawot na maenot sa pagcelebrar kan aldaw nin mga puso o Valentine’s day, an mag-ilusyon na sinda Glenda* asin Roel* an nakaisip na magpalipas oras sa sarong motel sa may salog kan ciudad na ini para namnamon an init kan liputok nindang pagkamoot sa lambang saro.\nHapon na kan sarong aldaw kan magkasundo an nagkakaminootan na namitan an saindang nag aarab-adab na emosyon, na an gatong iyo an saindang pungaw, huli ta pambihira sanang magkadootan an saindang mga lawas asin daghan.\nSi Glenda an nagsadol ki Roel na mag-eskusar nin maski dikit sanang kantidad para makalaog sa sadit na cuarto sa sarong motel.\nPag-amba pa sana sa puerta kan saindang dadagosan na lugar, nag-orog an kurab-kutab kan daghan kan daraga, sa pag malisya na kulang palan an darang sentimos kan saiyang kaibahan.\nTanganing dae na maabala sa paglaog sa cuarto, hinapot kan babae kun gurano an tulong oras na pag-usar kan lugar.\nSinimbag siya kan bantay sa “front desk” na dapat magbayad na kan kantidad na P350.00 sa paglaog pa sana. Nin huli ta bilong an saiyang cuartang P500.00, itinao niya ini sa nagbabantay sa kasunduan na hahapiton na sana an uli, kun sinda magluwas na.\nNaging maogmang marhay an ibahan kan mag-ilusyon sa laog kan mga oras asin minutos na nagtener sinda sa laog kan cuarto sa motel.\nAlagad, kan mag luwas na, dakulang problema an nangyari.\nAn dating bantay na winalatan kan bilog na P500.00 mayo na asin an bagong bantay iyo na an nasa counter kan motel.\nSa paghidale kan duwa, tanganing mayong makabisto sainda, dali-daling hinagad ni Glenda an uli saiya na kantidad P150.00.\nMayong ikinatao an bantay, mantang mayo man nin kapot na recibo an daraga.\nNagkalintar si Glenda, asin huli kaini nahulog sa pagguronitan nin buhok an duwa (si Glenda asin an bantay).\nDae kayang sawayon kan lalaki an nangyaring dakulang eskandalo na orog pang nag grabe kan magparakuragrit an bantay. Siya daa nagkagarabotan na nin buhok sa payo.\nAn nobyo nin Glenda nagpatuyatoy na naghale, huli ta habo na makasapog sa eskandalo.\nNagluluwas na an lalaki igwa na palan nin familia.\nAn problema dinara kan nagrereklamong babae sa women’s desk kan pulis.\nAn desk clerk naaraman na ma-plantear man siya nin suway na reklamo huli ta nakulgan siya asin nasupog na maray.\nGusto kan desk clerk na ipalangob sa carcel an naggunit saiya.\nMientrastanto, an nobyo duminolag na, asin padagos pang hinahanap kan saiyang kaibanan.\n(*An mga pangaran rinibayan sa report na ini rinibayan tanganing maprotehiran an saindang persona.)\nNakitagbuan sa motel, dikit pang ma-carcel Reviewed by Bicol Standard on Thursday, February 13, 2014 Rating: 5


NFA suficiente sa fondo sa palay procurement-DA\nPili, Camarines Sur. Igwang awad-awad na fondo an National Food Authority (NFA) hali sa Departamento de Agricultura (DA) tanganing gamiton na pagtungod nin paroy kan mga paraoma mientras na halangkaw an presyo cada kilo kumpara sa bagsak presyo kan mga pribadong kumprador.\nNag-apelo an DA Bicol sa mga paraoma nganing mas halangkaw an presyo kan saindang paroy dapat ipabakal sa pinakaharaning bodega kan NFA sa saindang banwaan.\nSi Emily Bordado, regional information officer kan DA nagsabi na nagpabulos nin dakulang fondo an saindang ahencia sa NFA nganing ciertong igwang fondo ano man na oras na nabagsak an sinakong paroy hali sa mga paraoma, alagad dai man sinabi an cantidad para sa palay procurement program.\nAfuera pa kaini, segun sa DA nagtao sinda nin tabang finansyal sa mga farmer cooperative nganing gamiton sa pangbakal nin paroy kan paraoma na dapat mas halangkaw an presyo sa pribadong kumprada.\nAgrangay ngonian an mga paraoma nin huli ta nagbagsak an presyo kan paroy na dating nagcacantidad nin P16.00 alagad sa ngonian P12.00 na sana cada kilo.\nKun ibabagsak kan mga paraoma an saindang inalang nang paroy sa NFA an presyo cantidad nang P19.00.\nKadakli kan mga paraoma nagpapa-ani nin paroy alagad sinasabayan man nin hababang presyo kan mga kumprador.\nNakadagdag pa digdi iyo an ribo-ribong toneladang imported rice hali sa nasyon kan Vietnam asin Thailand an naglalaog sa mga mercado epekto kan controvercial na rice tariffication law (RTL) kan administrasyon Duterte.\nAn mga rice traders nakakabuelo sa pag-angkat nin suplay nin bagas hali sa ibang nasyon nin huli kan RTL.\nSa entrevista man ki Silvestre Bonto pamayo kan National Confederation of Irrigators Association, sinabi kaini na mayo na sa pagbasol ninda sa RTL envez nagkakaigwang rice cartel an mga buayang negosyante.\nHinahagad kaini sa paraoma na darahon nalang an saindang paroy sa NFA na mas halangkaw an presyo.\nAn Camarines Sur na iyo an tambubong nin paroy sa Bicol iyo an mayor na apektado kan rice cartel.


SABI KAN UPLB RESEARCHER Paghalo nin mais sa bagas igwang dakul na bitamina\nAn Departamento de Agricultura (DA) asin an university researcher kan University of the Philippines Los Baños, Laguna (UPLB) pigrerecomendar na an ‘‘Rice-Corn Blend’’ o an paghalo kan bagas asin puting mais sa pagsapna aroaldaw kan familia mantang dakul na benepisyo nin bitamina an makukua sa sinapnang mais hababa pa sa asukar na dakulang tabang sa mga diabitiko.\nIni an pigtawan nin importancia kan mga resource speakers hali sa UPLB asin opisyal kan DA Bikol sa ginibong media briefing nganing ipaliwanag an makukuang karahayan sa salud sa pagsapna nin bagas na may halong puting mais.\nAn DA nagpahayag na igwa sindang teknologiya sa pagtanum nin mais asin iba pang asistencia sa mga paraoma nganing mapalangkaw an produksyon digdi sa Bikol.\nSi Professor Felicito Rodriguez, University Researcher kan Institute of Plant Breeding sa College of Agriculture kan UPLB nagpahayag na kabali sa mga benepisyo sa mais iyo an pagiging mayaman kaini sa protina, mineral, carbohydrates asin antioxidants laban sa cancer asin alzheimer’s disease.\nKabali pa sa saiyang pigbiklad na benepisyo sa salud iyo an halangkaw sa fiber, may bitamina B1, marhay sa mga nagbabados huli ta igwang folate, imporanteng ingrediente sa nagkakaigwa nin diet sa mga diabitiko asin dakul pang iba.\nSa paghalo kaipuhan dapat 70 por ciento an bagas asin 30 por ciento an mais o duwang takad nin bagas asin sarong takad nin puting mais, sabi pa ni Rodriguez,\n‘‘Igwang masiram na bagas arog kan dinurado alagad halangkaw an asukar kaini kun ikukumpara sa puting mais na moderato sana’’.\nSinabi pa ni Rodriguez na sa ginibong pag-aadal sa feeding program sa mga nag-eescuela sa elementarya nakatabang sa mga kaakian na malnourished kan regular na pakakanon nin bagas na may halong mais.\nSi Dr. Candido Damo, national corn and cassava program coordinator nagpahayag man na dapat maging gawi na kan mga Bikolano an pagsapna na may halong mais mientras na saiyang pigsuportaran an paliwanag kan professor kan UPLB.\nSa sinambit na media briefing, si Lorenzo Alvina an regional corn program coordinator kan DA Bikol iyo man an nagpaliwanag kan kamugtakan kan industriya nin mais sa Bikol.\nAn problema sa rehiyon limitado an suplay, alagad inaalok man an mga cooperativa na pahiwason pa an saindang tanuman nin puting mais nganing magkaigwa nin halangkaw na produksyon digdi sa Bikol.\nSa mga provincia digdi sa rehiyon solamente an mga taga Masbate iyo an mahelig magsapna nin mais kaparejo man kan mga taga Cebu na iyo an saindang sinasapna aroaldaw.\nSa produksyon nin mais kan taon 2017 digdi sa rehiyon Bikol nagkaigwang 289,770 metrico tonelada hali sa 114,657 hektaryas sa average na 2.53 mt/ha.\nNgonian na taon saindang piglalaoman na magkakaigwang aning 297,015 metrico tonelada produksyon hali sa 114,921 hektaryas.\nAn rehiyon Bikol igwang 42 na corn clusters na compuesto nin 18,997 na miembros paraoma.\nAn ahencia nakatalaan pang pahiwason an produksyon nin mais sa Masbate sagcod na kapitalan nin facilidades nganing maging estable an presyo huli kan dakul an pangangaipo kaini sa mercado bako lang pambahog sa hayop envez sa panhalo sa sasapnaon na bagas aroaldaw. (DPAureus)


Ano man Nanggad an Tataramon na Bikol?\nEnot sa gabos, boot kong linawon na daing sarong tamang lengguwahe, maski na an Bikol. Nin huli ta an tataramon, arog kan Bikol, buhay buda nabubuhay sosog sa kun sisay an nagtataram. Maski na an Bikol Tabaco na sakong nagima-tan buda pigtataram sagkod ngonyan, nag-iba na. Nagkapirang taon na naghale ako sa Tabaco, tapos pag-uli ko, an nadangog kong Bikol, medyo nagkaigwa ki diit na pagbaba-go. Arog baga kan “Daraha daw ini ki Otê.” An simbag kan aki, “Ha? Kay Pay Otê?” Mahihiling digdi na su dating piggamit na “ki”, naging “kay” na. Hune pa, “Ano daw kun igwa pang lana?” An simbag, “Ogwa pa tabi.” Saradit na pagbaba-go sa tataramon kan kaakian, alagad minapatunay na an Bikol na pigtataram ta, diit-diit na naliliwat sosog sa manga tawo na nagtataram kaini.\nDakul buda man-ibaiba an Bikol. Maski an magkataning na lugar arog sa Legazpi buda Daraga, dakula an pagkakaiba kan saindang manga tataramon. Sa Legazpi maaapod na standard an Bikol ta nasasabotan kan taga-ibang lugar sa Bikol. Sa Daraga an tataramon maaapod na Miraya arog kan sa Sorsogon. Harani an distansiya kan Legazpi buda Daraga, pero ibang-iba an tataramon ninda. An magayon ta nagkakasinabotan sinda. Sa oro-enotan, kun ika magbiyahe, yaon na an Bikol Oas-Polangui. Sinda man may pagkakaiba. Siring sa “kinô”, na sa Oas an apod “ba-bû”. Harani sa Bikol Rinconada an saindang Bikol, arog karani kan saindang manga banwa.\nNaromdoman ko kan ako nasa seminaryo sa Tabaco. Nagkatiripon duman su harale sa manlaen-laen na banwa sa Albay buda Catanduanes. Mala ngani arakion pa, hale sa elementary, dara-dara mi pa su samuyang sadiring tataramon. An paghuna ko kaito, saro sana an Bikol sa Virac buda sa Pandan. Na ngonyan ko pa sana naaraman na iba pa palan an saindang tataramon. Pero maogma kami gabos na nagkairintindihan. Dahil siguro ta nasa Tabaco kami, Bikol Tabaco an samong piggamit na tataramon. Naka-adjust man gayod su samong manga talinga, maski nadadangog an Bikol kan taga-Daraga, Guinobatan, Ligao, Oas, Polangui - dagdag pa an Bicol Catandungan, buda Bikol Tabaco-Legazpi.\nKan mag-college ako sa Legazpi, igwa ki manga taga-Sorsogon buda Masbate kaya nakasabot man ako maski dai makataram ki Surumaton buda Masbateño. Dangan kan an south road nag-aagi pa sa Daet, duman ko nadangog an Bikol Tagalog kan Camarines Norte. Alagad nata ta aram ko an Bikol Naga-Camarines Sur? Nagdakula pa-no ako na nadadangog an sakong lola sa ama na taga-Libmanan. Paminsan-minsan nagsusungko man kami sa tugang niya sa Barlin, Naga. Ngonyan nag-istar na sa San Felipe su manga makuapo. An Bikol Rinconada taramon kan sakong manga kakawat sa Tabaco. Hale sa Iriga su saindang ina kaya kun naghororon sinda Bikol Iriganon. Dai ko sana aram an Buhinon. Pero ngonyan aram ko na su pinabasa sako na surat kan Arabo sa Saudi. Sabi niya taga-Bikol daa su katabang ninda. Dai ko talaga nasabotan. Maski masabotan ko, tibaad dai ko man sabihon su laog kan surat.\nAno ngonyan an standard Bikol? An gusto kan iba na pausbungon an Bikol na nasasabotan kan kadaklan, iyo gayod an magigin standard na Bikol. Sa ngonyan an Bikol Naga an piggagamit kun dai nasasabotan kan iba an sadiring tataramon. Kami sa Tabaco buda Legazpi an Bikol mi an samong gamit ta sabot ini kan iba. Bako man makangalas na an Bikol Naga buda Bikol Tabaco an nangengenot na tataramon na Bikol. Haloy nang piggagamit an manga ini sa simbahan. An Bibliya na pigbabasa sa misa iyo an naging basehan sa lengguwahe kan simbahan. Dangan an Bikol na Bibliya na-translate kan kapadian na an kadaklan manga taga-Naga, Camarines Sur buda Albay. Maski saen kita magsimba an Marhay Na Bareta Bibliya an libro na pigbabasa. An sermon sa lokal na lengguwahe kan banwa, pero an pangadiye-on sa Bikol Bibliya. Garo dai man ki maraot kun an Bibliya an sunudon.\nAn maraot na dangugon iyo an manga tataramon na hale sa ibang lengguwahe na harayo sa orihinal na kahulugan, porma o spelling. Arog kan “incriminar” imbes na “engañar”, “protectar” imbes na “protegir”. Huli ta buhay an lengguwahe, an tataramon na Bikol nadadagdagan ki manga tataramon hale sa Spanish, English, Tagalog, buda iba pa. An bako magayon an maggamit ki ibang lengguwahe kun igwa man sana sa Bikol. Siguro panahon na man na maggamit ki synonym o tataramon na pareho an kahulugan. Arog kan “balay” imbes na “harong”, “anas” imbes na “gabos”. Mas minatalubo, mas minahiwas an tataramon.\nSarong pangarugan an Bikol Bibliya, siring sa sinabi na, na nagbubugkos sa satong manga Bikolnon. Ini an standard Bikol. Kun kaya, saen man sa Bikol, sa radyo o telebisyon, standard Bikol an dapat na lengguwahe ta. Nata ta dai namimidbid an tataramon na Bikol sa luwas kan rehiyon? Huli ta dai kitang sarong tataramon. Hilinga! Sa literatura, arte, buda entablado - dai kitang sarong Bikol.