Signos na magayon, mahamot na ambon\nKATUWANG sa pag-agod nin anuman—magian o magabat, sadit o dakula—an boot sabihon kan tataramon na ‘kabulig.’ An paghiro tanganing ipahiling kun papano an ‘pagbulig’ dai nanggad na magigibo kan sasaro sanang tao huli ta an ‘pagbulig’ pirmi nang aksyon na kolektibo, magiginibo ini kun tarabangan o turuwangan huli, orog nang gayo sa magagabat na mga bagay—asin sa kaogmahan o kagianan man. Ini an Bikolanong perspektibo kan ‘bayanihan’ na sa haloy nang panahon ikinurit kan kadakol na pintor sa mga romantikong ladawan kan pagtarabangan sa pagbuhat nin harong.\n‘Kabulig’ an ngaran kan pag-iriba nin mga parasurat sa Bikol, pag-iriba na minasararo kan anom na probinsinya kan rehiyon, asin minasararo man kan komplikasyon kan pagkakaiba-iba kan mga lenggwaheng tinataram. Sa haloy na panahon, an Kabulig—an mga parasurat sa Bikol, sa mga tataramon kan batikan na pararawitdawit na si H. Francisco V. Peñones, “garo sana mga taong lipod…mga nalilipudan sanang presensya.” An mga parasurat na ini nakahaman na nin mga nakakakubhan na kagayonan sa saindang mga rawitdawit asin osipon alagad daing kasiguraduhan an padumanan, dai ngani minimidbid sa hiwas kan kanon kan Literaturang Pilipino—dawa nagsurat pa an mga ini sa Tagalog o Ingles. Sa haloy man na panahon yaon an pagtubod na imperial asin ultimong destinasyon an Manila, asin kita nasa Bikol ‘sana,’ na nalilindongan kan diklom kan parokyalismo asin kawaran nin paglaom na magtalubo an sadiring literatura. Kadakol an naging kaolangan, asin orog na nakakamundo na kadakol sa mga kaolangan na ini gibo man sana kan mga kapwa Bikolanong daing pagmakulog sa sadiring tataramon o banwaan, na dawa anong pagtulod an satong gibohon, sinda mga ipo-ipong minapaluya sa satong mga paghiro sa paagi kan mga pagbalubagi, mga pesimistikong pahayag, na garo baga an kulturang Bikolnon gadan na bago pa man ini imundag.\nAlagad, sabi ngani ngani Rizal, igwang panahon na “an krisalis kan Subangan paluwas na sa saiyang kukún,” asin an panahon na ini ngunyan iyo man an pag-ulanto kan literaturang Bikol tanganing ilatag ini kaiba man kan kadakol na Literaturang rehiyunal sa bilog na nasyon. Garo ini si mga paghiro na ginibo kan mga optimistikong estudyanteng karakter sa mga nobela ni Rizal: pag-instigar nin mga positibong paghiro, pagpangenot sa mga aktibidad, pagpano kan sadiri nin kúri—passion—tangani sanang itulod an sadiring literatura. Susublion ko si sabi ni Peñones ki Kristian Cordero na sa panahon na ini “dai na maninigo an metapora kan mga taong lipod sa mga parasurat na Bikolano huli ta igwa nang pag-uswag, pagdakol kan mga parasurat asin pagdugang man kan saidang produksyon.”\nKan Miyerkules, Hulyo 18, kaiba an mga bikolanong parasurat na sinda Carlo Arejola asin Abdon Balde, Jr., saksi ako kan lecture ni Cordero sa De La Salle University na nagpresentar kan historya kan literatura kan Bikol poon sa mga impluwensiya kaini hanggan sa inspirasyon kan National Artist for Literature na si Bienvenido Lumbera—‘an ebanghelyo ni Bienvenido’—na pauswagon an mga literaturang rehiyonal na iyo nanggad an minakumpunir kan totoong literaturang nasyonal. Sa lecture ni Cordero, sinabi kaini na dakula an naginibo ni Lubera sa Literaturang Bikol, huli ta buháy an ‘pag-akda ng bayan’ kaini sa mga eksperyensiya kan mga parasurat na Bikolano. Sosog ki Cordero, makaskas an pagtalubo kan mga literaturang rehiyonal huli ta igwang Lumbera na nagtutulod sa mga ini asin nagiinspirar sa paagi kan pagsasabuhay niya nin literatura kun sain linalaktawan an sadiring etnisidad tangani sanang palatawon an totoong literaturang nasyonal.\nKan Huwebes, Hulyo 19, huli ta yaon ako sa Naga, nakaduman ako sa Bikol Writers Night na ginibo sa Lolo’s Bar. Pinadrinohan ini kan OragonRepublic.com sa pamamayo ninda Fer asin Sheila Basbas asin pinartesiparan kan Kabulig. Yaon sinda Jo Bisuña, Issa Casillan, Jason Chancoco na iyo si parapamidbid kan banggi, Aida Cirujales, Esting Jacob, Rizaldy Manrique, Frank Peñones, Judith Salamat, asin kadakol pang iba: yaon man mga parakantang Fork Barrel na nagpresentar nin mga kontemporanyong kanta alagad nakakaogmang an mga ini nasa lenggwaheng Bikol; yaon man an nagkakapirang miyembro kan The Pillar kan Ateneo na dati man akong news editor, narereparo kong parahay sanang parahay an Pillars. Nagin magayon si pagrarawitdawit na nangyari, asin lataw na marhay an manlaen-laen na pinaghalean kan si mga yaon duman, mala ngani ta bako sanang Bikol-Naga si mga binarasa, alagad igwang sa Iriganon asin man Catandungan, igwa pa nganing sa Visayan. Minatao ining lawas duman sa ‘pag-akda ng bayan’ ni Lumbera sa lecture ni Cordero, na an importante bako man na magdurulak kita dapit sa lenggwahe, o kun igwa man nanggad nang inaapi o nagpapaabaw-abaw, alagad an importante iyo na maitulod an pagkamoot sa kultura, sa Bikol.\nSa huring bareta man, an Kabulig igwa na ining bagong mga opisyales na totoong minahiro, asin igwa na ining kongkretong mga plano na posibleng mahiling ta na an bunga pirang bulan pa sana poon ngunyan, yaon an pagluwas kan ‘Barokikik,’ an journal kan Kabulig, asin iba pang mga proyekto.\nAn mga bagay na ini panamit pa sana, mga signos na magagayon, asin mga paghugpa nin mga ambon na mahahamoton. An satong puhunan daing iba kundi an pagpapakumbabang pag-atang sana kan sadiri sa pagkamoot sa nagimatan na kultura—karakter na dai nanggad puwedeng ratakan asin balubagion. Sa paaboton na haraning panahon, mahihiling ta mahihiling na dai lagpak an sadiri tang tataramon, an satong literatura, an satong kultura, an Bikol.


Haros tolong magkasurunod na taon poon kan 2011, iribanan kami ni Radyoman Elmer Abad, Mr. Tindog, pag-atendir nin 3ng dakulang tiripon kan Kapisanan ng mga Broadcaster sa Pilipinas (KBP) sa manlaen-laen na parte kan nasyon.\nAn tema saro sana: ontokon an mga pabantulin sa radyo asin telebisyon tungkol sa food supplement asin alternative medicines. Poon sa Angeles City, Pampanga kun saen an naguin duenyo o host mi ni Elmer iyo an samuyang amigo si Abogado Ric Diaz, an regional director kaidto kan NBI duman na nagpa-ogma samo sa laog nin tolong banggi (kun nata, secret lang).\nYaraon si mga opisyales KBP nasyonal asin representantes kan KBP chapters hali sa manlaen-laen na provincias.\nSeryoso an orolay dapit sa paglinig kan aire nin mga advertisements nin mga bulong na bako man palan bulong.\nNagka-oruyon an gabos na pagpuli sa kanya-kanyang lugar an mga radyo asin TV dai na mapadangog o mapahiling kan siring na mga pagiromdom.\nSunod sa Davao City an otro KBP National Convention, an tema iyo man giraray, an mga delegados haros iyo man giraray sa pangengenot kan mga VIPs kan KBP.\nKan panahon na idto si Inday Sara Duterte iyo an mayora kan pinakadakulang ciudad nin huli kan kahiwasan sa enterong kinaban sakop pati an tuktok kan Mt. Apo. An pinakahalangkaw na bukid sa enterong Pilipinas.\nAn saiyang Vice iyo an saiya man sanang ama na si ex-Mayor Digong na bantugan duman na naglilibot sa manlaen-laen na distrito kan ciudad na gamit an saiyang “big-bike”, kun banggi nagtataxi-driver pa siya sa pagtabang sa mga awtoridad sa paghanap kan mga kriminal.\nIdto an panahon na naguin bantugan si Inday Sara kan buntulon niya an sarong Sheriff na nagpagaba nin mga harong huli sa demolition order na para ki mayora dai dapat asin dai napapanahon.\nSa Davao bantugan man an mga Ampatuan, mayaman asin puderoso na may apat na mala-palasyong mansyon sa palibot kan dakulang ciudad. Garo mga tourist spots ta pigdadalaw nin dakul na mga turista.\nAn mga Ampatuan man an mga hadi sa kalye pero mayong panama kun yaon si Duterte.\nTolong banggi kaming pig-entertain, bako lang kami ni Elmer kundi iba pang mga delegados sa convention haling Bikol: pinakakan, pina-inom, pina-orogma pa. An mga Bikolanong hosts o duenyo iyo sinda Pete Narvaez asin Rocky Fornillos, mga Atenistang taga- Naga na duman na naka-iristar asin nagrayaman sa Davao.\nAn estorya samo tungkol sa mga Duterte lalo na si Digong na padangat na marhay kan mga tao duman bilang alkade nin haros 20 anyos kan Davao City. Padaba siyang marhay kan mga tao ta barang an saiyang presencya maski saen, nagkakakan maski sa mga turo-turo nin maski ano sanang panira.\nAn mas importante para sainda iyo ta napalayas an mga NPA, nawara an pigtatakutan na Alsa Masa saka namantenir an tunay na paz y orden. Mayong nagngangata-ngata na magsabat sainda sa politika ta anas man sanang daraog.\nSa ikatolong dakulang tiripon kan KBP duman na sa Cebu City. An topic iyo man giraray.\nAn narisa mi ni Elmer duman sa Cebu, an mga tao dai nagtataram nin Tagalog, kun bakong Cebuano, English. An rason ninda ta kan mag-abot si Magellan duman mayo pa nin Tagalog.\nSa pagtaram kan alkalde sa atubangan kan tiripon kan mga delegados kan KBP na hali sa man-iba-ibang parte kan Pilipinas ginamit niya an linguaheng Cebuano na may halong English. Bahala man kamong mag-intindi. Marhay kaming mga Bikolano ta haros magka-aguid an satong tataramon kesa sa sainda palibhasa taraid an Bikol asin Bisaya.\nKun banggi kami ni Elmer naglilibot sana sa mga darakulang malls duman nag-window shopping asin nagbakal ni dikit na souvenir items.\nSa ikatolong beses an topic kun pano mapondo an mga advertisements kan mga food supplements asin alternative medicines ta bako daang propesyonal an pakagibo asin makulog sa talingang dangugon.\nAn katapusan pati kan mga pagiromdom kaskason an pagsabi na an produktong ini bako man na bulong. Pero tano ta pinapabakal sa mga botika?\nNgonyan pakatapos nin haros sampulong taon, an aire sa enterong Pilipinas pano-pano man giraray nin food supplements asin alternative medicines. Hapot: Ano na KBP asin Community Advisory Board ta tinutugutan an siring?


Igua po nin helang an sakuyang Lolo. Medyo malala na po. Pero si Mama habo pa po magpaapod nin padi para mag-oleo saiya ta baka daa sabihon magagadan na si Lolo. Tama daw po ini?\nKaidtong mga panahon an pag-oleo, na sa ingles inaapod na ‘anointing of the sick’ ginigibo kun an may helang madali nang magadan. Kaya man ini dati inaapod na ‘extreme unction’. Kaya an dating paghiling sa sakramentong ini, kun nuarin magagadan na.\nAlagad, nagtalubo man an satong pagsabot asin pag-apreciar sa sakramentong ini. Mantang iyo pa man ini an huring sakramento, ini itinatao kun yaon an peligro nin pagkagadan. Alagad dai na paghalaton kun nuarin comatose na, dai na nagmumuklat o dai na nakakataram. Mas marahay ngani kun makakakumpisal pa asin nakaka-ako pa nin komunyon an may helang. Mas marahay sa may helang an magka-igua nin katoninongan sa puso asin sa kalag orog na kun yaon an peligro nin kagadanan.\nKaipuhan maromdoman na an sakramentong ini, mahihiling sa Biblia, iyo an pagpamibi sa may helang tanganing magianan sa saiyang pagsakit o kulog, asin yaon an posibilidad na marahay kan saiyang helang. Sa Biblia yaon an patanid na kun igua nin may helang apodon an mga ministro kan simbahan tanganing lahidan nin oleo an may helang asin pamibian. An pamibi asin pagtubod nagdadara nin kaomayan.\nAn satuyang buhay-pagtubod poon sa pagkamundag sagkod sa huring oras niato digdi sa daga nangangaipo kan danay na pangataman kan grasya nin Dios.\nAn mga sakramento iyo an mga tanda kan grasya asin pangataman nin Dios. Sa sarong tawong may helang bako sanang nutrisyon o bulong an kaipuhan. Kaipuhan man an grasya asin an pagbulong nin Dios. Ata ngani an mas magabat darhon iyo an mga lugad asin helang sa puso asin kalag.\nSa sakong ekperiensya bilang padi asin sa pagtao kan sakramento nin pag-oleo, dakulang kagianan an namamate kan mga nag-aako kaini -bako sanang sa pasyente kundi pati man sa familia kan naghehelang.\nKaya marahay na si Lolo mo matawan na kan sakramento nin pag-oleo. Ini lugod magtao saiya nin kusog asin kun makapag-komunyon siya, ini magin balon asin kakanon sa pagbiyahe (viaticum). An sakuyang pamibi para sa saimong Lolo.


Ano po an sinasabing Stewardship? Nadadangog ko po ini, orog na kun madali nang matapos an taon. Pakipaliwanag man po.\nAn tataramon na ‘steward’ an boot sabihon -katiwala o tagapamahala. Kaya an stewardship nangangahulugan ‘pagigin katiwala o pagigin tagapamahala’. Pinapagiromdom kita na kita mga katiwala nin Dios; na kita pinagkatiwalaan nin mga regalo o biyaya, arog kan: BUHAY, KAKAYAHAN, KAYAMANAN, asin PANAHON (Life, Talent, Treasure, and Time). Sabi sa libro nin mga Salmo: “An gabos sadiri nin Kagurangnan.”\nKaya man bilang mga katiwala, obligasyon niato na pangatamanan asin papagyamanon an mga regalong ini; gamiton para sa karahayan nin kapwa asin kan kinaban.\nPinapatanidan kita na kita man matao nin kuwenta (accounting) sa katapusan kan satuyang buhay.\nAn Prinsipyo kan Stewardship nagtutukdo sato na itao sa Dios o ibalik sa Dios an dapat sa Dios, asin itao sa kapwa an dapat sa kapwa. Kun siring kakabit ini kan konsepto kan katanosan, pagigin responsable asin paninimbagan. Base man digdi igua kita nin obligasyon na bako sanang papagyamanon an mga regalo na itinao sato nin Dios, kundi gamiton ini para sa paglingkod sa kapwa, sa comunidad, sa simbahan, asin sa sosyedad.\nIni man nag-aagyat sato sa maogmang paghiras (generosity), huli ta kita nagtutubod na an Dios mas marahayon kisa sato.\nAn mga babasahon sa Misa, orog na kun madali nang matapos an taon liturhiko, padagos na nagpapagiromdom kan paghukom, pagkuwenta, padusa patin man premio.\nAn Stewardship nagsasadol sato sa reponsableng pagbuhay, paggamit kan mga recursos asin mga biyaya na tinao sato nin Dios.\nMagigiromdoman an parabola kan marahay na sorogoon: winalatan nin mga talento an tolong sorogoon. An duwa nadoble an itinao sainda, kaya dinagdagan pa an ipinagkatiwala sainda. Iguang sarong sorogoon na itinalbong sa daga an iwinalat saiya. An sabi kan kagsadiri: “Kun ika dai mapagkatiwalaan sa saro, pano ka mapagkatiwalaan sa dakul.” Kaya pati an sarong talento na itinao saiya, kinua pa saiya.\nIgua nin mga parokya na an Domingo kan Cristong Hade (Christ the King) isiniselebrar man bilang StewardshipSunday or Day of Thanksgiving asin pagmidbid na si Cristo an Hade kan gabos. An mga tawo nagdadara nin mga dolot nin pasasalamat sa mga biyayang inako ninda sa bilog na taon. An katiriponan kaini ginagamit para sa mga pangangaipo kan parokya asin ihinihiras sa mga nangangaipo.\nMarahay na atitud asin ugali an ‘Stewardship’. Ini estilo nin pagbuhay. Tama sana na paggiromdomon kita na kita mga katiwala asin tagapamahala sana. An Kagurangnan an kagsadiri kan gabos. Sa katapusan, kita mga sorogoon sana na nag-ootob kan ipinagboboot sa sato. Mayo kan satong mga kayamanan an madadara ta sa satong pagkagadan. An satong mga kakayahan luhay-luhay na binabawi sa satong paggurang. An satong panahon naglilipot asin mayo sa satong kapangyarihan an pagpalawig kan satong buhay kun oras na niato -malinaw na bako kita an kag-rogaring o kagsadiri [kaini]. An gabos pinapasubli sa sato asin an gabos satong iuuli sa Dios.\nAlagad, dakula man an satong pagtubod sa karahayan asin pagkamaheherakon kan Dios. Padagos lugod kitang bendisyonan nin Mahal na Dios.


Minatubod Ako Sa Diklom: URAN, URAN, TA DAI KA NAGPAPAARAM\nURAN, URAN, TA DAI KA NAGPAPAARAM\nHaloy ko nang pigtulaan an uran. Siguro ngani an enot na ekperinsya kan sakuyang hawak iyo an pagkarigos sa uran. Pigpukawan ako kaidtong tubig, an buros kaini, an hapihap sa kublit, an tanog sa atop. Buhay-buhay an kinaban kun minauran. Giromdom ko si hiling kan sarong babayi katong nag-agi mantang nagkarigos ako sa uran. Huba. Kaidto ko enot na namati kun paano an abutan nin supog mantang namamati si oagmahan na dara kan paglinig kan tubig sa hawak. May mga panahon na pigtugutan akong magkarigos, may mga panahon na pigbawalan ako, siring na pigbawalan man ako na magparabarag-barag sa irarom kan saldang ta nakakapadakul daang kuto. Kadakul na bawal sa pagkainaki ko, mantang an kinaban man sarong kakawat na nag-aalok nin paglapiga sa kalantandan, pagralamagan sa bulod, paggiro asin pagnamit kan mga layas na prutas. An kinaban ko kaidto, kinaban nin pagtugot, nagpapasabot na maboot.\nSa pagpadangat ko kan uran, orog na balaog an pag-abot, kan mga bagyo, ini si enot kong pag-isip kaidto. Masiram magturog, (magparapalatog mantang kugos an malumhok na kayong inulna), kadakul man na kakanon an nagluluwas sa harong ni kapitan, rasyon na de-lata asin an panirang muya kong kakano— batag na nilalaagan sardinas asin guta. Dai pang klase nin huli ta nagin danaw na oma, lubog an eskwelahan asin nakakapaha an baha. Nag-aalok parati nin paglubto. Instant swimming pool asin pwede pang mag-upog nin mga sira. May orkestra nin palaka pagbabangi mantang may mga osipon na pigpapaturog kami sa paurutrong pag-usip. Pula an telebisyon mantang an radyo, nagkikiri-kisi sana. Alagad yaon man an tigbaw sa pagkakarigos sa baha, gatol sa kublit na karibay. Ini an uran, an bagyo bago ako nagdakula o bago nagdakula an kinaban para sakuya. Bago an uran digdi sa dakulang syudad.\nKan an uran nagin nang katakod kan mga eksena sa pelikulang may piglulubong, o kaya may naghahadokan na duwang tawo, nagin naman bihira si pagkarigos ko sa uran. Nagkahelang na ako, napakol asin natakot sa bagyo. Dai na sana ako nagtuturog kundi natabang na sa paggakod kan mga bintana, pag-alsa kan mga sako nin bagas, (kun may naani bago naluntot) asin napila sa rasyon kan nagbabahang bulgur asin sardinas sa panahon nin bagyo. May mga gadan nang tawong kaibahan an baha asin natutupag na an bulod na pigkakawatan mi. Inanod pati su gurang na puon kan balaigang na minabunga kun Abril. An mahamis na Abril!\nDakul pang uran an nag-abot, nagbanlaw, naglamos sa kinaban. Burubalyo na an pangaran kan bagyo. Nagin na ining lalaki, babayote, asin kapangaran minsan kan enot kong pagkamoot. Dakul na an dinadara kan uran, mga baretang makangirhat asin naghihiwas an mga pangpang kan dagat. Nagigin tubig na an kinaban. Nilalamos an mga pangiturogan kan tawo. Dawa ngani dakul na an abiso asin patanid sa pag-abot kan bagyo o kan uran, may mga imahe pa man giraray na ibinabalik ini sa panahon kan sakuyang pagkainaki. Pirming mapungaw an uran. Sa bagong isyu kan ezine na pigpapakarhay kan Bikonon na si Marne Kilates, mahihiling an pirang rawitdawit tungkol sa uran, sa paggiromdom kan mga panahon na ini. Bisitahon an nasabing ezine.\n(Magduman sa links ko asin maglaog sa RAWITDAWIT y RETRATO)\nAsin ngonyan na yaon na ako sa dakulang syudad, may nag-aapod sakuya nin pagkarigos. Alagad iba an uran digdi, marigsok sa kublit na dara kan polusyon. Iba man an alisngaw na dara kan konkretong kinaban. Dai akong payong na dara, dai man dahon nin batag na pwedeng ipandong, asin minsan ngani, surusuan an mga bilding digdi, dai ako basta makakasiob.\nPosted by Kristian Cordero at 3:38 PM\nLabels: musings from the city\nMALIGAYANG KAARAWAN RIZAL\nSinong May Picture kasama sina Pacquaio at Lito At...\nbooks from jimple borlagdan and john barrios


SA MODERNISASYON KAN PNR Pag-utang sa China disventaje sa Pinas\nDakulang disventaje sa gobierno kun ipapadagos kan administrasyon ni Presidente Duterte na mag-utang sa nasyon kan China nin P175 bilyon nganing iyo an gamiton na fondo sa iimplementar na reconstruction kan Bicol Express huli kan halangkaw na ipapatong na por ciento cada taon na igwa man nin ibang nasyon na nag-oopresir nin mas hababang por ciento.\nSaro na sanang direksyon an paliwanag kan DOTr dai nagheheling kan ibang opsiyon na paborable sa gobierno na dakula an posibilidad na malugmok sa utang an Filipinas.\nIni an tuyaw kan ibang sektores na nag-atendir sa ginibong forum on PNR modernization na mayor na nagpaliwanag si Usec Cesar Chavez kan Department of Transportation (DOTr) na haros tindido na an saindang panindugan na dakulang bagay sa Filipinas asin sa proyecto sa perrokaril nganing marealisar na an reconstruction kaini na kayang matapos sa laog kan termino ni Presidente Duterte.\nSi Beda Priela, dating presidente kan Metro Naga Chamber of Commerce and Industry asin Consejal Mila Raquid-Arroyo kan Sanggunian Panlungsod kan Ciudad nin Naga, nagpahayag sa entrevista kan Bicol Mail na dai mahahali an posibilidad\nna malugmok an Filipinas sa pagkaka utang na arog kan nangyari sa Sri Langka.\nAn Sri Langka, pinautang kan China nin dakulang cantidad para sa proyecto kan saindang aeropuerto alagad kan dai na nakakabayad pig-take over kan China an manijamiento kan aeropuerto.\nSarado na an paliwanag kan DOTr na mag-utang sa China dawa halangkaw an ipapatong na por ciento, disganado sinda sa resulta kan forum na dapat pigconsulta giraray an publiko kun paborable sa gobierno an pag-utang sa may halangkaw na interes cada taon.\nBabayadan an utang sa laog nin veinte taon.\nAn duwang opisyal dai man nagcocontra na mag-aprobetsar an Pilipinas sa Overseas Direct Assistant (ODA) nganing maimplementar na an reconstruction kan Bicol Express, alagad dapat magpili nin ibang nasyon na mas hababa an ipapatong na por ciento per anum.\nKun an nasyon kan China mapatong nin dos por cientong interes sa uutangon na bilyones pesos, alagad an nasyon kan Japan nagpapa-utang man na napatong sana nin 0.5 por ciento asin igwa pang ibang nasyon na nag-oopresir nin hababang por ciento arog kan Korea na zero interest asin yaon pa an Estado Unidos, sabi pa.\nPABOR SA PPP\nSi Bise Presidente Leni Robredo na haloy nang pigtutulod an modernong perrokaril na nagtaong mensaje sa forum nagsabi mas paborable sa gobierno an private-public-partnership (PPP) huli ta posibleng malakma an Filipinas sa halangkaw na interes na ipapatong kan China.\nKan panahon ni dating Presidente Benigno Aquino III, igwa nang nakatagamang P171 bilyon asin si plano kun iimplementar an modernong perrokaril dapat maglaog sa PPP.\nAn ibang mga sektor pabor sa PPP alagad saro na sana an plano kan DOTr iimplementar an proyecto kan modernong PNR sa paagi kan ODA na mautang sa may halangkaw na interes.\nPigpaliwanag ni Chavez na binaba sa P151-B an fondo hali sa dating P171-B huli ta base sa saindang survey inaabot nalang nin onse mil an pasajeros aroaldaw.\nAlagad dai man digdi uyon si Arroyo asin Priela huli ta kun marealisar an regular an viaje kan tren masobra pa sa pigsasabing survey kan DOTr.\nAn Bicol Express na dating hali sa Tutuban PNR Station alagad mahali na sa Paco, Manila sundo sa Ciudad nin Legazpi asin sa Sorsogon.\nAn terminal ibabalyo na sa Pili, Camarines Sur bako na sa Ciudad nin Naga mantang sa Albay hali sa Ciudad nin Legazpi ibabalyo na sa Camalig, sabi pa kan DOTr.\nAn opisina ni Congresista Gabriel H. Bordado Jr., Naga Parochial School Batch ’67 asin Ateneo de Naga 1971 Association Inc. iyo an nag-iniciar kan sinambit na forum na saro sa kahagadan ninda na dapat gibohon nang standard gauge an riles envez kan loma nang narrow gauge oras na iimplementar an proyecto sa perrokaril. (DPA)


Bokal Abonal, dae guiraray pinatukaw kan Sangguniang Panlalawigan - BICOL STANDARD | Bicol News\nHome News Bokal Abonal, dae guiraray pinatukaw kan Sangguniang Panlalawigan\nBokal Abonal, dae guiraray pinatukaw kan Sangguniang Panlalawigan\nPILI- CSur – Inolang na naman kan mga miembros kan Sangguniang Panlalawigan an pagtukaw sa pwesto kan 2ng mga bagong miembro kan Sangguniang Panlalawigan, na ipigproklamar na gana sa election kan 2013.\nDurante kan ginibong session kasubagong odto, an SP nag declarar na dae pa ninda pwedeng akoon si Atty. Ariel Abonal bilang miembro kan SP na minarepresentar kan segundo distrito kan Camarines Sur, ta igwa pa nin pendienteng Petition for Certiorari sa Supreme Court si dating bokal Romulo Hernandez.\nSi Hernandez enot nang pig disclalificar kan Commission on Elections, en banc bilang bokal kan segundo distrito, sa rason nan aka tulong beses na siyang naelihir pareyong pwesto.\nMientrastanto, sa session kasubago, si 1st District Board Member Warren Senar, sa saiyang pag contra sa pag asumir sa pwesto ni Abonal nag sabi na mahalat sinda kan masunod na mga desisyon sa pendienteng kwestyon legal.\nEn connection kan bagay na ini, sinabi ni Abonal na nagpasaluib opisina kan junta provincial sa pagtalaan kan session ngonian na aldaw.\nSegun saiya, kan Viernes nag hapot siya kun mag session ngonian na semana, alagad dae nagtuga saiya na igwa nin session.\nAn regular na session kan junta provincial ginigibo kada Martes.\nAlagad ngonian na semana, sa rason na bakong malinaw ki Abonal, inabante an session ngonian na aldaw, Lunes, en vez na Martes.\nYaon ngonian si Abonal sa Supreme Court tanganing mag sumitir kan dugang na mga commentaryo na kaipohan para sa saiyang pagtukaw sa pwesto.\nMaboot na sinabi ni Abonal na maabot man lang sa tamang panahon na mayo nang ikakataong rason an mga kalaban niya sa politikang mga bokal, asin siya makakatukaw man guiraray. Ni Oscar Esmenda (BICOLSTANDARD.COM)\nBokal Abonal, dae guiraray pinatukaw kan Sangguniang Panlalawigan Reviewed by Bicol Standard on Monday, March 30, 2015 Rating: 5


“Pastoran an Aripompon nin Dios”\nAn Torrengbantayan—Pag-aadalan na Edisyon | Nobyembre 15, 2002\nBASAHON SA Aleman Arabic Bicol Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Czech Danish Dutch English Español Estonian Ewe Finnish Ga Hapon Hiligaynon Hungarian Igbo Indonesian Italiano Koreano Latvian Lithuanian Malagasy Malayalam Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese Pranses Romanian Samoan Setswana Shona Silozi Slovak Slovenian Sranantongo Swahili Thai Tsonga Turkish Ukrainian Urdu Vietnamese Zulu\n“Madia Kamo sa Sako, . . . Asin Pagiginhawahon Ko Kamo”\n“Pirme kamong andam na magdangog asin magtao nin mga tataramon hale sa Biblia na nagpaparigon sa boot niamo.”—Pamela.\n“Salamat sa gabos nindong ginigibo para sa samo gabos. Talagang dakula an epekto kaiyan samuya.”—Robert.\nSI Pamela asin Robert napahiro na isurat an mga tataramon na ini nin apresasyon sa Kristianong kamagurangan sa saindang kanya-kanyang kongregasyon. An iba pang kabilang sa mga lingkod nin Dios sa bilog na kinaban nagpapasalamat man sa padagos na pagsuportar asin pangangataman sa sainda kan mga ‘nagpapastor sa aripompon nin Dios.’ (1 Pedro 5:2) Tunay nanggad, an banwaan ni Jehova nagpapasalamat sa dakol na ginigibo kan kamagurangan para sa sainda asin sa paagi nin paggibo ninda kaiyan.\n“Dakol an Gigibohon”\nAn Kristianong kamagurangan pinaniwalaan nin dakol na paninimbagan. (Lucas 12:48) Nag-aandam sinda nin mga pahayag para sa mga pagtiripon kan kongregasyon asin nakikikabtang sa pampublikong paghuhulit kan maogmang bareta kan Kahadean nin Dios. Kabale sa mga katongdan ninda an pagsongko sa pagpastor sa mga kapagtubod. An kamagurangan nagdudusay nin panahon para sa mga nangangaipo nin espesyal na atension—an mga may edad na asin iba pa—na sa gabos na iyan dai ninda pinapabayaan an espirituwal asin materyal na kapakanan kan saindang sadiring pamilya. (Job 29:12-15; 1 Timoteo 3:4, 5; 5:8) An nagkapirang kamagurangan nagtatabang sa pagtogdok nin mga Kingdom Hall. An iba naglilingkod sa mga Hospital Liaison Committee o mga miembro kan Patient Visitation Groups. Asin dakol sa sainda an nagboboluntaryo sa mga asamblea asin kombension. Iyo, an kamagurangan igwa nin ‘dakol na gigibohon sa gibohon kan Kagurangnan.’ (1 Corinto 15:58) Bakong makangangalas na an siring na mahihigos na kamagurangan odok na inaapresyar kan mga ipinaniwala sa saindang pangangataman!—1 Tesalonica 5:12, 13.\nAn kamagurangan na regular na nagsosongko sa saindang mga kapwa Kristiano sa harong o sa iba pang lugar tanganing pakosogon sinda sa espirituwal pinaggigikanan nin pagparigon sa boot. “Kun bakong huli sa mamomoton na suporta asin pagparigon sa boot kan kamagurangan,” sabi ni Thomas, na nagdakulang mayo nin ama sa harong, “sa heling ko dai ako naglilingkod ki Jehova bilang bilog na panahon na ministro ngonyan.” Rinerekonoser kan dakol na hoben na nagdakula sa mga pamilyang nagsosolo an magurang na an atension na inako ninda hale sa kamagurangan nakatabang sa sainda na mapatalubo an personal na relasyon sa Dios.\nAn mga pagsongko sa pagpastor pinahahalagahan man na marhay kan mga gurang na sa kongregasyon. Pakatapos na songkoon nin duwang magurang sa kongregasyon an sarong mag-agom na misyonero na mga 85 anyos na, sinda nagsurat: “Boot niamong ipahayag an samong apresasyon sa saindong nakaoogmang marhay na pagsongko. Pakahale nindo, binasa mi giraray an mga teksto na ipinakipag-olay nindo samo. Nungka ming malilingawan an saindong mga tataramon nin pagparigon sa boot.” An sarong 70 anyos na balo nagsurat sa kamagurangan: “Namimibi ako ki Jehova para sa tabang, asin sinugo nia kamong duwa sa sakong harong. An saindong pagsongko sarong bendisyon hale ki Jehova!” Nakinabang daw kamo kasuarin pa sana sa pagsongko kan kamagurangan sa saindong kongregasyon? Sierto nanggad na inaapresyar niato gabos an mga paghihingoa ninda sa pagpastor sa aripompon na nasa saindang pangangataman!\nMga Pastor na Inaarog an Dios Asin si Cristo\nSi Jehova mamomoton na Pastor. (Salmo 23:1-4; Jeremias 31:10; 1 Pedro 2:25) Si Jesu-Cristo saro man na marahayon na Pastor sa espirituwal. Sa katunayan, sia inaapod na “an marahay na pastor,” “dakulang pastor,” asin “an poon na pastor.” (Juan 10:11; Hebreo 13:20; 1 Pedro 5:4) Paano trinatar ni Jesus an mga gustong magin disipulo nia? Ipinaabot nia sainda an mamomoton na pangagda: “Madia kamo sa sako, kamo gabos na nagpapagal asin nagagabatan, asin pagiginhawahon ko kamo.”—Mateo 11:28.\nAn kamagurangan ngonyan nagmamaigot man na magin gikanan nin kaginhawahan asin proteksion sa aripompon. An siring na mga lalaki ‘nagigin siring sa pailihan sa doros asin tagoan sa bagyong maoranon, siring sa mga sapa nin tubig sa sarong desierto, siring sa limpoy nin tugdok na kantil sa tagiltil na daga.’ (Isaias 32:2) An siring na maboot na mga paraprotehir nagtatao nin kaginhawahan, iginagalang kan aripompon, asin nagkakamit kan pag-oyon nin Dios.—Filipos 2:29; 1 Timoteo 5:17.\nMahalagang Pagsuportar kan Saindang Agom na Babae\nAn banwaan nin Dios nagpapasalamat sa Kristianong kamagurangan asin sa mamomoton na pagsuportar na inaako kan mga lalaking ini hale sa agom ninda. An pagigin mapagsuportar parateng naghahagad nin mga pagsasakripisyo kan siring na mga babae. May beses na nasa harong sinda mantang an agom ninda igwa nin mga inaasikaso sa kongregasyon o nagsosongko sa pagpastor. Kun minsan, an mga plano na maingat na ginibo ipinagigilid huli ta may apuradong problema na minabangon sa kongregasyon. “Dawa siring,” sabi ni Michelle, “kun naheheling ko kun gurano kasibot an agom ko sa pag-andam para sa mga pagtiripon o sa pagsongko sa pagpastor, ginigirumdom ko na an ginigibo nia gibohon ni Jehova, asin hinihingoa ko na magin mapagsuportar sa abot kan makakaya ko.”\nSi Cheryl, na agom man nin sarong magurang sa kongregasyon, nagsabi: “Aram ko na kaipuhan kan mga tugang na lalaki asin babae sa kongregasyon na makaolay an kamagurangan, asin boot kong mamatean ninda na puede sindang dumolok sa agom ko ano man na oras na kaipuhan ninda sia.” An mapagsuportar na mga agom na babae, arog ki Michelle asin Cheryl, gikan sa boot na naggigibo nin mga pagsasakripisyo tanganing maasikaso kan saindang agom an mga karnero nin Dios. An mga agom kan kamagurangan inaapresyar huli sa saindang espiritu nin pagigin mapagsuportar.\nPero, an sibot na magurang sa kongregasyon dai dapat na paglingawan an espirituwal asin iba pang mga pangangaipo kan saiyang agom asin mga aki. An may agom na magurang sa kongregasyon dapat na “dai nin kanawayan, agom na lalaki nin sarong agom na babae, igwa nin mga aking nagtutubod na dai ikasusumbong huli sa karigsokan ni masinuhay man.” (Tito 1:6) Dapat niang asikasohon an saiyang pamilya sono sa diosnon na paaging hinahagad kan Kasuratan sa Kristianong mga paraataman.—1 Timoteo 3:1-7.\nPara sa sibot na magurang sa kongregasyon, an mapagsuportar na agom na babae daing kaagid sa halaga! Siring kaiyan an saboot kan mapaggirumdom na may agom na mga magurang sa kongregasyon. Siring nanggad kaiyan an sinasabi sa Biblia: “Nakakua daw an saro nin marahay na agom na babae? An saro nakakua nin marahay na bagay.” (Talinhaga 18:22) Sa tataramon asin gibo, ipinaheheling kan siring na mga magurang sa saindang agom an odok sa pusong apresasyon. Apuera sa odok na pamibi asin makawiwiling pag-adal na magkaibanan, an Kristianong mga mag-agom na ini nagtatagama nin panahon tanganing gibohon an mga bagay na arog kan pamamasyar sa baybayon, sa makahoy na lugar, o sa parke. Iyo, naggagayagaya an kamagurangan sa pagtao nin mamomoton na pag-asikaso sa saindang agom.—1 Pedro 3:7.\nAn mga magurang sa kongregasyon na daing kaimotan na nagpapastor sa aripompon nin Dios pinaggigikanan nin espirituwal na kaginhawahan sa banwaan ni Jehova. Sinda talagang “balaog na mga lalaki,” bendisyon sa kongregasyon!—Efeso 4:8, 11-13.\nI-share I-share “Pastoran an Aripompon nin Dios”\nMga Lugar nin Pagsamba—Kaipuhan daw Niato Iyan?\nDai Pagpabayaan an Pagtorotiripon\nKaipuhan kan mga Kristiano an Lambang Saro\nPadagos na Maglingkod nin Daramay\nPaano Niato Magigibong May Halaga an Satong mga Aldaw sa Atubangan ni Jehova?\nText Mga opsiyon sa pag-download AN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Nobyembre 15, 2002\nI-share I-share AN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Nobyembre 15, 2002\nNobyembre 15, 2002\nAN TORRENGBANTAYAN—PAG-AADALAN NA EDISYON Nobyembre 15, 2002


SA CASURECO II: NEA team nag-uugid na kan mga reclamo vs Lalas\nPig-uugid na kan NEA team an mga reclamo kan junta directiva sa Camarines Sur II Electric Cooperative (Casureco II) contra ki Project Supervisor / Acting General Manager Nelson Lalas na pinapalayas na sa puesto huli sa ‘’loss of confidence’’.\nKasoodmang Miercules, Febrero 14 pighampang na kan NEA team an mga miembros kan junta directiva sa pamamayo ni Director Paul John Sta. Ana nganing aramon an mga reclamo sa maluyang performance sa pagpadalagan kan cooperativa nin electricidad.\nSinda Abogado Ricardo Orias, Lorenzo Peñollar asin Efren Gongon iyo an sinugo ni NEA Administrator Edgardo Masongsong na iyo an mag-imbestigaran kan mga reclamo ki Lalas, pinataram an gabos na miembros kan junta directiva sa isyu sa loss of confidence laban sa PS/AGM.\nYaon sa laog kan board room si Lalas kan hampangon an junta directiva, alagad an NEA team pinaluwas muna an PS/AGM nganing tawan nin buelo an mga reclamo contra sa saiya asin dangogon an mga dahilan kun tano ta dapat palayason na an acting general manager.\nSi gabos na kapalpakan sa manijamiento kan acting general manager pinaabot sa NEA team na gabos piglista si mga reclamo para sa saindang pag-evaluar antes magdesisyon kun dapat nang halion an acting general manager.\nAn mga director na sinda Gay Pabines kan distrito nin Milaor asin Nicanor Oriño kan distrito nin Magarao, enot nang dai nagpabor sa pinasar na resolucion kan junta kan huring semana kan Enero 2018 na hinuhorot sa NEA na palayason na si Lalas, alagad sa harampangan kasoodma nagsabi na kun hahalion an acting general manager ribayan nin project supervisor.\nSi Board President Sta. Ana hinagad sa NEA team na mientras na bako naman ’’ailing cooperative’’ an Casureco II dapat magnombra na nin permanteng general manager na kaya nang padalaganon an manijamiento mantang sa ngonian padagos sa paghuros an system loss asin nakaangat na sa problema finansyal.\nSi Director Jun Cornelio, saiyang pigpresentar si mga resolucion gikan sa lokal na gobierno kan Calabanga asin Bombon, Camarines Sur na nagsusuporta kan saindang inaprobaran na resolucion nganing halion na sa puesto si Lalas.\nAfuera pa kaini, si mga surat asin resolucion hali sa manlaen-laen na barangay na inabot na nin sarong taon naghahagad nin tabang ki Lalas nganing aksyonan alagad mayo nangyayari na sarong prueba na maluya an liderato kan acting general manager sa mga pinapaabot na reclamo kan miembros-consumedores. (dpa)


PAG-ANDAM SA CALAMIDAD: Pagpurotol manga kahoy pinasikad na kan Casureco II\nPinasikad na kan Camarines Sur II Electric Cooperative (Casureco II) an implementasyon kan Acta Republica 11361 na midmid bilang ‘‘The Anti-Obstruction of Power Lines Act’’, na nag-aawtorisar sa mga cooperative nin electricidad na purotolon an puon nin kahoy dawa mayong permiso sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), orog na si delicadong electrical poles asin kuryente.\nDawa contrahon naman kan grupo na nagpapabistong enviromentalists dai nang kaulangan an manijamiento kan cooperativa mala ngani pigpunan na sa Calabanga, Camarines Sur asin isusunod na an itaas na mga barangay kan Ciudad nin Naga.\nSaindang pigsusunod na implementing rules and regulations (IRR) na nagluwas kan Marso 2020, matapos aprobaran ni Presidente Rodrigo Duterte an ley kan Agosto 8, 2019.\nIni an mga pahayag sa Bicol Mail ni Rinner Bucay, opisyal na parataram kan Casureco II mantang sainda nang pig-aandaman an panahon kan paglaog nin mga bagyo ngonian na huring cuarto kan 2020 nganing malikayan an mga aksidente na magkaturomba naman an mga poste kun nalamasa an makusog na bagyo.\nAn pagpadagos sa pagputol nin mga kahoy base sa seksyon 7 kan RA 11361 na kabali pa an puon nin niyog alagad dai na kaipuhan magkua pa nin permiso sa Philippine Coconut Authority. An cooperativa mapadara na sana nin kuminikasyon sa maninigong ahencia kan gobierno.\nBako lang mga poste an nadedestroso maging an secondary asin primary lines kan cooperativa na inaabot nin milyones peso an danyos kun nagkakaigwa nin calamidad.\nMaging an ribo-ribong miembros-consumedores iyo an mayor na apektado pakatapos kan calamidad huli ta nagkakaigwang halawig na mga aldaw na mayong suplay nin kuryente.\nAlagad nin huli ta kulang an saindang personajes nganing maparikas an implementasyon kan ley nagcocordinar sinda sa lokal na gobierno asin sa barangay nganing iyo na an magpurotol kan kahoy kun ini kinakaipuhan na harani sa electrical poles asin linya.\nGinigibo na ini sa LGU Calabanga asin dakul na an nagkaharaling ulang sa linya asin poste alagad an Casureco II iyo an nagbabayad sa mga trabajador, sabi pa ni Bucay.\nSa mga barangay kan Pacol, Carolina asin Panicuason igwa nang mga ginigibong coordinasyon sa opisyales de barangay nganing magkua nin matrabajo na mapurotol kan kahoy, sabi pa.\nKun may distancia man an puon nin kahoy an tinatapyasan an mga sanga nganing dai marapado an mga primary asin secondary lines.\nMaging man barisbisan kan mga harong na apektado an poste asin linya kabali sinda sa dapat tapyasan base sa RA 11361. (DPAureus)


Nakinabang ang mga buaya - Catanduanes Tribune\nNagpatanid na an DTI sa gabos na mga saod, groceria, hardware store, water refilling station, LPG dealers asin mga wet market sa bilog na Isla Maogma na an enterong provincial nasa estado na nin calamidad. Automatikong nasa irarom na kita nin price control.\nEntonces, an ley piga protegeran an mga consumidor sa mga establisimientong gatago nin paninda, sobra an patong sa dating presyo asin an pagkuromplotan tanganing makontrol an suplay.\nSiring man, hanggan maging normal an viaje pa Manila, dapat man na patanidan an mga parabakal na limitaran an saendang pagbakal hanggan sana sa saendang immedietamenteng kaipuhan.\nMarinas ini na bantayan an mga gusto makinabang nin sobra sa panahon na ini nin pagtios.\nIgua na ngani diyan nin mga ga-violar kan ley. An pandesal, nagsaday na. An dating cinco pesos na monay, dinoble na an presyo. An dating dos pesos na hopia, ginibo nang cinco an pabakal, minsan dinakulaan pa nin diit.\nSa mga nagpapabakal man nin construction materials, igua man nin mga gapabakal na daeng resibo. Dae na man mareclamo an mga patrabakal ta an caipuhan makakua sinda nin pakong de paying, yero minsan substandard asin kahoy na pagkaminahal.\nAn mga parapabakal man nin tubig, pasakit man an pagpila. Cotana sa oras na ini nin krisis, dagdagan man an saendang oras nin operasyon, lalo na ta an saendang kinukuang tubig libre y hari man sana sa irarom nin daga.\nCotana, apurahon man kan VIWAD an pagpahingayad sa natambunan na intake tank sa Cauayan asin an nagkapurutol na tubo, lalo na ta nag-asegurar man si Cong Hector nin tabang hare sa DPWH.\nAn hagad kan cadaclan, bako sanang orden an ipaluwas kan DTI asin an local na gobyerno, kundi riboton an mga establisimiento asin helingon kung sinda minasunod sa price freeze.\nAn madakop, halean dagos nin lisensya asin an may sadiri igapos sa poste kan tulay sa ibaba habang gahalat kan masunod na bagyo…\nNagdeclarar na nin State of Calamity an junta provincial matapos na irecomendar ini kan PDRRM Council por sobre sa tamang proseso.\nAlagad, diyan daa sa Virac, nakadeclarar an consejo municipal nin estado nin calamidad minsan dae daa nagmiting an MDRRM Council.\nAn isinumitir sana daa pirmadong resolusyon kan council. Dae nin minutes of meeting ta dae man talagang pamiting na pinaapod an alcalde.\nRosnos sana man nin rosnos an mga nanunungdan, lalo na ta caipuhan na nindang magresponde sa mga nangangaipo nin pagcaon. Dacul pa man palan sa satong mga elegido ang born to sign, he! he! he!\nSige an arabot kan mga politicong taga-ibang lugar, lalo na an mga iguang ambisyon magcandidato sa halangkaw na posisyon sa 2022.\nMayad kung an mga ini nagduhor sana lamang nin cuarta o nagpadara nin relief goods sa mga nangangaipo.\nAn masakit kung sinda mangahang pa sa sarong lugar, makidumamay sa mga binagyohan habang sige an pitik kan mga camera.\nMas malala an mga politicong an pinanaltag na patos nakadukot an saendang pandok, pangaran y partido.\nNatural, an mga marecibe dae na mareclamo minsan an mga patos na ini hare man sana sa mga deligencia sa proyecto. Tutal ngaya, dae man nakamidbid nin hinabonan an tulak.\nSa kadinakulan na ini nin ayuda na gaabot sa Isla Maogma, ciertong iguang masaromsom lalo na kung ipaagui sa mga tawong bako man pagtabang an hanap kundi an pagpahamot sa mga votante, pwe!\nSa gabos sigurong mga tawo na mga tinamaan, afuera sa mga negociong nakinabang sa pangangaipo nin tawo, an mga politico sana an maogma, lalo na kung naisip ninda an maarabot na fondong ipinanuga kan mga opisyales ni Pay Digong. Dacul na proyecto, dacul na deligencia, hayahay an mga buaya. An mga votante maghalat sana, pwe!\nDIGNIDAD NA NAKATUGMAD SA MASARIG NA PAGTUBOD


NFA mayo nang kontrol sa presyo kan commercial rice\nPili, Camarines Sur --- Mayo na sa mandato kan National Food Authority (NFA) an kontrol sa presyo kan commercial rice kun maglangkaw man an presyo cada kilo matapos kan calamidad mantang hinali na sa sainda sa pag-epekto kan Rice Tariffication Law (RTL).\nMaging sa stabilization functions o an pagsuplay nin NFA rice sa mga mercado nganing mapugolan an paglangkaw kan presyo kan commercial rice.\nSi Nora Follusco, Assistant Provincial Manager kan NFA Camarines Sur nagsabi an saindang punsiyon sa mandato kan RTL iyo an maseguro na abunda an stock kan NFA rice nganing isustenir an suplay kun igwang calamidad.\nKun maging opurtunista ngonian an ibang negosyante nin bagas sa mercado matapos kan calamidad an presyo kaini kabali sa 11 commodities na nasa listahan kan price freeze asin si masinutil puedeng sangatan nin caso an multa.\nSi Regional Executive Director Rodel Tornilla kan Department of Agriculture sa Bicol nagpahayag na an bagas kabale sa price freeze kan mga basic foods items kasunod kan declarasyon sa state of calamity kan mga lokal na gobierno sa rehiyon cinco.\nAn aksyon kan gobierno kasunod kan sunod-sunod na mga makukusog na bagyo sa rehiyon na ribo-ribong familia an apektado kan nakaaging mga calamidad.\nAbunda an stock nin paroy asin bagas sa bodega kan NFA mantang 85 por ciento kan mga naani nin paraoma sa Camarines Sur nabakalan kan ahencia antes pang magrapado an duwang bagyong Rolly asin Ulysses.\nAn arin man na persona o negosyantes na naprobaran nag-maniobra kan presyo na kabale sa basic food items nagtago asin pagpalangkaw kan presyo na disbentaje sa consumedores papamultahon nin P5,000 hasta sa P2 milyon asin puede pang mapriso nin lima hasta sa quinceng taon. (dpa)


Si Tomas Padilla Arejola (18 Sept., 1865 - 22 Mayo, 1926) saróng propagandista kan panahón nin Kastila asín lehislador sa gobyerno kolonyal na tinogdás kan mga Amerikano sa Filipinas. Sarô siyá sa nagpaháyag kan mga disgusto sa palakáw kan gobyernong Kastila sa nasyon. Sarô siyáng delegado sa Kongreso kan Malolos.\nNakaibá niyá sa Madrid sinda Jose Rizal, Marcelo H. del Pilar, Graciano Lopez Jaena, Jose Maria Panganiban asín ibá pang mga propagandistang Pilipino. Siyá matíngog na orador asín parasurát na pig-omaw na gayo kan saiyang talento kan kairiba niya sa Espanya maski ngani kan mga Espanyol duman. Poon pa kan yaon siya sa Madrid, Espanya hanggan siya nagin Representante (1907-1911) sa Asambleya kan Pilipinas, kasurat-surat niya si Ferdinand Blumentritt komo sarong estimadong amigo.\n3 Mga lakaw-lakaw kan buhay sa Madrid\n4 Panahon kan pagsakop kan mga Amerikano\n5 Sarong pagpipilang\nNamundag siya sa sarong prominenteng pamilya sa Nueva Caceres, Camarines Sur, Filipinas. An saiyang mga magurang iyo sinda Antonio Arejola asin Emeteria Padilla, parehong propiong taga-Nueva Caceres asin kagsadiri nin nagkapirang kadagaan sa mga banwaan sa Ambos Camarines.\nSiya an ikatolo sa anom na nabuhay na magturugang, si Ludovico, na nagin heneral sa Rebolusyon, iyo an pinakamatua, sunod si Leoncio na nagin padi. Nasundan pa ini na Fabiana, Encarnacion asin Dolores.\nNagkua siya kan Humanidades sa Colegio Seminario de Nueva Caceres (1878-1884) asin tinapos niya an Bachiller de Artes sa Manila sa San Juan de Letran. Kan 1886 nakua niya an titulong Agrimensor sa Unibersidad kan Santo Tomas. Sa parehong unibersidad, nagkua siya nin abogasiya alagad nahorot niya an saiyang ama na magpadagos siya nin pag-adal duman sa Madrid, España. Agosto kaidto 1988 kan siya nagsakay pasiring España.\nGusto niya duman , sabi kan saiyang tugang na Encarnacion, ta balde' na siya sa mga Kastilang padi asin mga edukador na pinapaorog na lang pirmi an mga mestisong Kastila.\nSa edad na 22 anyos kan taon 1886, napadagos niya an kursong abogasiya sa Unibersidad Sentral duman sa Madrid.\nMga lakaw-lakaw kan buhay sa MadridLiwaton\nDuman niya nagkasurumpongan an mga Pilipinong propagandista asin siya tolostolos na nag-apil sa grupo ninda, mala ta kasorosapyod abaga niya sa Rizal, del Pilar, Jaena, Panganiban asin ibang mga propagandistang mga ilustrado sa Madrid. Sindang mga propagandista, na maisog na nagsusururat sa mga peryodikong liberal sa Madrid mayormente hinuhurot sa gobyernong Kastila an tolong bagay 1.) reporma sa palakaw kan gobyerno igdi sa Pilipinas 2.)representasyon nin Pilipino sa Cortes asin 3.) paggibo kan Pilipinas komo sarong probinsya asin integral na parte na kan nasyon na España.\nKomo propagandista, ipinahiling niya tolos an pagka-orador niya asin an abilidad niya sa pagsurat na dakul na kapwa Pilipino asin maski ngani mga Kastila an nag-admirar saiya.\nNagin siyang aktibong myembro kan Asociacion Hispano Filipino na an presidente iyo si Profesor Miguel Morayta kan Central Universidad de Madrid. Nagbali man siya sa Colonia Organizada de Madrid na an enot na presidente iyo si Jose Rizal.\nKan natunaw na an Asociacion Hispano-Filipino, an Circulo Hispano-Filipino tinogdas asin siya an nagin enot na presidente kaini. An sekretaryo kaini iyo si Mariano Ponce.\nAn mga sinurat niyang mga artikulong pulitikal nalagda sa La Vanguardia (Madrid), El Paris, El Progreso, La Corresppondencia de España, sa Heraldo de Madrid asin sa La Solidaridad, an peryodikong minukna' kan mga Pilipinong ilustrado sa Barcelona, Espanya. An mga artikulo niya malalaad asin daing-takot nagtotolod kan mga reporma na pigmamawot kan mga propagandistang Pilipino.\nKan taon 1890, nagtao siyang mga diskurso manongod kan Decreto Real na kun saen inu-obligar na an pagtokdo kan Español sa mga eskwelahan sa Filipinas asin sa sarong okasyon ngani, yaon nagdadangog si Ministro Miguel Becera.\nKan siya an pamayo kan Circulo Hispano Filipino iyo man na gayo si pagbungkaras kan Rebolusyon igdi sa Pilipinass, taon 1896. Ta saro siya sa mga paratolod kan mga ideyang liberal asin pigtutubdan may kuneksyon siya sa rebelyon, siya tinoklo' asin kinonkon sa karsel. Walong bulan siyang nakulong.\nIgdi sa parte kan buhay niya iba an osipon ni Evelyn Caldera Soriano sa saiyang libro. Sabi ni Soriano, Agosto 23, 1896, an periodikong La Correspondencia kan Madrid nagbareta na si Tomas Arejola kaiba sa Jose Oriols asin Francisco Colon dinarakop. Dinakop huli lamang sa sarong surat naghahale pa sa Pilipinas na igwa daa sa Madrid nin club de filibusterismo filipino na nagtatabang pa sa mga separatistang Cubano.\nAlagad, sabi ni Soriano pinagdetenir man lang si Tomas Arejola asin an saiyang kairiba nin apat na aldaw duman sa Carcel Modelo kan Madrid asin pinaluwas man tolos ta mayo nin ebidensyang natipon an mga otoridad kontra sainda.\nKan napawa'ran saysay an kargo saiya, nagpa-ili na ngona siya sa Lisbon, Portugal ta nagpalipot-lipot kan sitwasyon. Pero dai sana nahaloy, balik siya sa Madrid.\nDuman nagin siyang presidente kan Filipino Republican Committee, sarong rebolusyonaryong agrupasyon. Siya dai lamang katakotan magboses sa pagsurog kan mga katanosan kan mga kapwa Pilipino, dawa ngani hale pa sana sa karsel.\nKan an mga Kastila may dinarakop na mga rebolusyonaryo, nakadamay an saiyang ama na si Antonio Arejola asin an saiyang tugang si Ludovico. An duwa, kairiba an dakul pang Pilipino, itinapok sa isla kan Fernando Poo, Aprika. Huli sa kuneksyon niya sa mga Mason na maimpluensya arog ki Dr. Miguel Morayta, Emilio Castelar asin Francisco Pi y Margall nalakaw niyang mabawi an saiyang ama si Antonio asin an sarong albayano si Macario Samson. Kan Pebrero 1898, napaluwas niya pa an tugang niyang si Ludovico asin kaiba an sampolong mga taga-Bicol na desterrado sa sinabing isla.\nAktibo man siya sa pagkomunikar asin sa mga kumperensya sa grupong Pilipino na nagnenegosyar duman sa Paris kan pighihimay an Tratado de Paris sa pag-ultan kan España asin Amerika kan mga ultimong bulan kan 1898.\nKan an Pilipinong rebolusyonaryong gobyerno sa pamamayo ni Emilio Aguinaldo pinagbilog an Kongreso nin Malolos kan Enero 1, 1899 manta na nagkasundô na an Espanya asin Amerika sa inaapod na Tratado de Paris, si Tomas Arejola saro sa apat na Bikolanong nagatender sa Kongreso. An tolo niya pang kaiba na pigrepresentar an Ambos Camarines iyo sa Justo Lucban, Valeriano Velarde asin si Mariano Quien. Dapit sa bagay na ini, duwa sanang tawo an nabanggit ni Jose Calleja Reyes sa saiyang libro Maharlika (p. 271) na kaiba ni Tomas Arejola duman nag-atender sa Kongreso: si Justo Lukban asin si Mariano Abella.\nKan 1901 yaon siya sa España, alagad nagsakay siya pasiring sa Hongkong kun saen nagbali siya sa Central Revolutionary Committee na pinamayohan ni Galicano Apacible.\nPanahon kan pagsakop kan mga AmerikanoLiwaton\nPaglaog kan Desyembre 1898, an Espanya asin Estados Unidos nagkasundô na na an Filipinas ililito na sa huri sa halagang 20 milyon na dolyar asin malinaw na an kapangyarihan kan Estados Unidos iyo na an masakop kan nasyon. Kaya, an mga rebolusyonaryong pwersang Pilipino napiritan maglaban na sa pwersa armada kan mga Amerikano. An tugang ni Tomas Arejola, si Hen. Ludovico Arejola, iyo an namayo sa Ambos Camarines sa pagtumang sa paglaog kan mga Amerikano sa gamping ini kan ronâ.\nAn harong na dati pagsasadiri ni Tomas Arejola sa Kalye Peñafrancia, ngonyan rogaring na kan pamilya Almeda\nIyo ini an periodo nin transicion na pawara na an mga Kastila, tamboan kutâ an pagtitindog-sa-sadiri kan mga Pilipino alagad mas mapangyari an pananakop kan mga Amerikano.\nMasabi pa, kan 1902 abot 1906, si Tomas Arejola yaon sa Hapon kasarô niya si Mariano Ponce. Dangan nagpuli siya asin kan na-organisar an Partido Nacionalista, na-eligir siyang bise-presidente. Taon 1907, nagbuntog siya sa pulitika asin napili siyang Representante kan Ambos Camarines.\nSa Kongreso, nagin siyang Pamayo kan Komite sa Pampublikong Patrabaho, Kakadlaganan asin Pagmimina asin myembro kan Komite sa Dalan-Batbat, Eskwelahan asin Prangkisa. Sa ika-duwang termino niya, nag-ama siya nin treseng (13) leyes asin kagmukna nin magkapirang munisipyo. Manta na yaon siya sa bidang kan Kongreso, daing otahot an paglapigot niya sa pagtolod kan mga lakdang na makamit an Katalingkasan kan Filipinas.\nHuli sa mga leyes na saiyang napaaprobaran, an mga siring napangyari: "napatugdok an mga tinampo sa Polangui, tinampo na nagsusugpon sa Daet asin San Vicente, Talisay asin Indan, Tigaon asin Goa, tulay sa Tabuco sa syudad nin Naga asin sa Pawili sa banwaan nin Bula. Nakapatugdok man siya nin mga munisipyo (saro na diyan an Canaman), saodan, mga eskwelahan asin kan Nueva Caceres High School (ngonyan Camarines Sur National Highschool), Naga Central School asin mga eskwelahan sa Camarines Norte". Saro siya sa mayor na kagtolod kan ley na nagmukna kan Biblioteca Nacional kan Filipinas.\nKan 1916, nagin siyang Senador asin representado niya an ika-6 na Distrito na kaidto iyo an enterong ronang Bikol, alagad sa kadimalasan dai siya nakatukaw ta pignulo an eleksyon sa Kabikolan huli sa mga iregularidad. Nag'ngata' pa man siyang magdalagan sa eleksyon para sa mga gobernador probinsyal kan 1919 alagad nadaog siya ni Julian Ocampo Nagretiro na siya padagos sa pulitika.\nAn serbisyo niya sa nasyon lawig kan enterong buhay niya asin haros malingaw na na mag-agom. Kan Desyembre 4, 1909, sa edad na 44, inagom niya si Mercedes Caldera, sarong daragita pa sana edad 16 asin aki nin sarong Kastilang siruhano nagngangaran Bibiano. Nagsaro sinda nin 16 na taon alagad dai sinda nagka-aki. Kan 1926, sa edad na 60 anyos binawian siya nin buhay huli sa helang na tuberkulosis. Pakalihis apat na taon pakagadan niya, an balong agom niyang si Mercedes nag-agom liwat.\nKan Nobyembre 28, 2015 sa sarong selebrasyon kan saiyang ika-150ng kamundagan, an Sumaro Bikolnon sa pagpilang sa saiya, naggawad postuma nin plake saiya huli sa liderato asin serbisyo na ipinahiling niya kan siya representante kan Ambos Camarines (1907-1911). An paggawad inapod na Gawad Hiyangta, na an siring itinatao sana sa sarong personalidad na nagpahiling nin pambihirang liderato asin serbisyo sa komunidad.\nIstorya Kan Kabikolan, Jaime T. Malanyaon. AMS Press, Naga city. 1991. Hilnga p. 447-449.\nTomas and Ludovico Arejola: Bicolano Revolutionaries.Evelyn Caldera Soriano. Pinalagda' kan NCCA. 1999. 156 na boklit.\nAn retrato ni Tomas Arejola pinitik sa lumang retrato na pagsasadiri ni Ms. Fabiana Arejola, na maboot niyang itinugot iparetrato sa kagsurat.\nYudi Man: Mga Osipon Para Ki Nunuy Asin Ki Nini. National Commission for Culture and the Arts. 2009. 66 p. ISBN 978-971-814-120-5\n↑ Soriano, E.C. Tomas and Ludovico Arejola : bicolano revolutionaries. NCCA, Philippines, 1999, p.9.\n↑ 1899 Constitution of the Republic of the Philippines Lawphil.net\n↑ Fifty Years of the Bikol Annals: Towards a Regional History of Kabikolan\n↑ http://www.ustcivillaw.com/Jurisprudence/1920/gr_16332_1920.php G.R. No. 16332\nAteneo de Manila University Website. Letters of Blumentritt to Tomas Arejola\nTomas P. Arejola sa http://www.nhi.gov.ph\nWikipilipinas. Malolos Congress Sa site na ini binanggit an tolong delegado kaiba ni Tomas Arejola sa Kongreso sa Malolos asin si Mariano Abella dai nasambitan.\nAlbum Historico..: Pabisto ki Tomas Arejola\nPinaghugot gikan sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tomas_Arejola&oldid=183820"\nLast edited on 21 Agosto 2019, at 05:41\nHuring pigliwat an pahinang ini kan 21 Agosto 2019, alas 05:41.


BASAHON SA Albanian Aleman American Sign Language Armenian (West) Bicol Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Czech Danish Dutch English Español Estonian Ewe Ga Greenlandic Griego Haitian Creole Hapon Hiligaynon Hungarian Igbo Indonesian Italiano Koreano Latvian Lithuanian Malagasy Malayalam Mizo Moore Ossetian Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Pranses Romanian Samoan Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Slovak Slovenian Sranantongo Swahili Tatar Thai Tsonga Turkish Ukrainian Urdu Vietnamese Zulu\n‘Ibugtak nindo an gabos nindong kahaditan sa [Dios], huli ta sia may pagmakolog sa saindo.’—1 PEDRO 5:7.\n1. Sa anong mahalagang mga bagay biyong magkalaen si Jehova asin si Satanas?\nSI Jehova asin si Satanas biyong magkalaen. An siisay man na napaparani an boot ki Jehova mababalde sana sa Diablo. An pagkakalaen na ini naunabihan sa sarong estandarteng reperensia. Kun mapadapit sa mga aktibidad ni Satanas na sinasabi sa libro nin Biblia na Job, an Encyclopædia Britannica (1970) nagsasabi: ‘An trabaho ni Satanas maglibot sa daga na naghahanap nin mga gibo o mga tawo na ikasusumbong niang maraot; sa siring an katuyohan nia kabaliktaran kan sa “mga mata kan Kagurangnan,” na naglilibot sa daga na pinakokosog an gabos na marahay (II Cron. xvi, 9). Si Satanas mapagtuya manongod sa daing kaimotan na karahayan nin tawo asin tinotogotan na baloon iyan sa irarom kan autoridad asin kontrol nin Dios saka segun sa mga limitasyon na ibinugtak nin Dios.’ Iyo, kanigoan na kalaenan!—Job 1:6-12; 2:1-7.\n2, 3. (a) Paano an kahulogan kan terminong “Diablo” angay na ipinaheheling sa nangyari ki Job? (b) Paano ipinaheheling kan Biblia na si Satanas padagos sa pagsahot sa mga lingkod ni Jehova digdi sa daga?\n2 An terminong “Diablo” hale sa termino sa Griego na nangangahulogan “putik na parasahot,” “parabalobagi.” Ihinahayag kan libro nin Job na sinahotan ni Satanas an fiel na lingkod ni Jehova na si Job nin paglilingkod sa Saiya huli sa sadiring interes, na sinasabi: “Natatakot daw si Job sa Dios na mayo nin kabayadan?” (Job 1:9) An pagkasaysay sa libro nin Job nagpapaheling na sa ibong kan mga pagbalo asin kasakitan nia, si Job orog na ruminani ki Jehova. (Job 10:9, 12; 12:9, 10; 19:25; 27:5; 28:28) Pakatapos kan saiyang makatatakot na inagihan, sia nagsabi sa Dios: “Gikan sa iba nabaretaan taka, alagad ngonyan naheheling ka kan sako mismong mata.”—Job 42:5.\n3 Puminondo na daw si Satanas sa pagsahot sa fiel na mga lingkod nin Dios poon kan panahon ni Job? Dai. Ipinaheheling kan libro nin Kapahayagan na sa panahon na ini kan katapusan, si Satanas padagos sa pagsahot sa linahidan na mga tugang ni Cristo asin seguradong pati sa saindang fiel na kairiba. (2 Timoteo 3:12; Kapahayagan 12:10, 17) Huli kaini, an dakulang pangangaipo niato gabos bilang tunay na mga Kristiano iyo na magpasakop sa satong may pagmakolog na Dios, si Jehova, na naglilingkod sa saiya huli sa hararom na pagkamoot asin sa siring pinatutunayan na putik an sahot ni Satanas. Sa paggibo kaiyan, mapagagayagaya niato an puso ni Jehova.—Talinhaga 27:11.\nNaggigibo si Jehova nin Paagi na Tabangan Kita\n4, 5. (a) Kabaliktaran ki Satanas, ano an hinahanap ni Jehova sa daga? (b) Tanganing makamtan niato an pabor ni Jehova, ano an kaipuhan sa kabtang niato?\n4 An Diablo naglilibot sa daga, na naghahanap nin ikakasahot asin masisiba. (Job 1:7, 9; 1 Pedro 5:8) Sa kabaliktaran, si Jehova naghahanap nin paagi na tabangan an mga nangangaipo kan saiyang kosog. An propetang si Hanani nagsabi ki Hadeng Asa: “Kun manongod ki Jehova, an saiyang mga mata naglilibot sa bilog na daga tanganing ipaheling an saiyang kosog para duman sa mga an puso bilog para sa saiya.” (2 Cronica 16:9) Kanigoan an kalaenan kan may pagkaongis na pagsiyasat ni Satanas asin kan mamomoton na pagmakolog ni Jehova!\n5 Dai kita minamanmanan ni Jehova tanganing dakopon an lambang sala asin pagkukulang niato. An salmista nagsurat: “Kun mga sala an saimong binabantayan, O Jah, O Jehova, siisay an makatitindog?” (Salmo 130:3) An ipinasesentidong simbag: mayo. (Eclesiastes 7:20) Kun kita marani ki Jehova nin bilog na puso, an saiyang mga mata magigin nakaheling sa sato, bakong tanganing kondenaron kita, kundi tanganing masdan an satong mga paghihingoa asin simbagon an satong mga pamibi para sa tabang asin kapatawadan. Si apostol Pedro nagsurat: “An mga mata ni Jehova nasa mga matanos, asin an saiyang mga talinga nasa saindang pagngayongayo; alagad an lalauogon ni Jehova tumang sa mga naggigibo nin maraot.”—1 Pedro 3:12.\n6. Paanong sarong karangahan sagkod patanid para sa sato an nangyari ki David?\n6 Si David bakong sangkap asin nagkasala nin grabe. (2 Samuel 12:7-9) Alagad ipinahayag nia nin biyo ki Jehova an saiyang nasa puso asin ruminani sa saiya sa odok na pamibi. (Salmo 51:1-12, nota sa itaas) Dinangog ni Jehova an saiyang pamibi asin pinatawad sia, minsan ngani si David nag-agi nin mamondong mga resulta huli sa saiyang kasalan. (2 Samuel 12:10-14) Ini maninigo na magin karangahan sagkod patanid para sa sato. Nakararangang maaraman na si Jehova andam na patawadon an satong mga kasalan kun kita talagang nagsosolsol, alagad nakapapepensar na maaraman na an mga kasalan sa parate igwa nin makamomondong mga resulta. (Galacia 6:7-9) Kun boot niatong rumani ki Jehova, kita maninigong biyong rumayo sagkod sa mapupuede sa ano man na bagay na nakapamomondo sa saiya.—Salmo 97:10.\nDinadagka ni Jehova sa Saiya an Saiyang Banwaan\n7. Anong klaseng mga tawo an hinahanap ni Jehova, asin paano nia sinda dinadagka sa saiya?\n7 Si David nagsurat sa saro kan saiyang mga salmo: “Si Jehova halangkaw, alagad naheheling nia an mapakumbaba; alagad harayo an pagheling nia sa mapalangkaw.” (Salmo 138:6) Kaagid kaiyan, an saro pang salmo nagsasabi: “Siisay an siring ki Jehova na satuyang Dios, sia na pinahalangkaw an saiyang erokan? Sia nagpapakanghababa na helingon an langit asin daga, na binabangon an hamak sa mismong kabokabo.” (Salmo 113:5-7) Iyo, an makakamhan sa gabos na Kaglalang kan uniberso nagpapakanghababa na dungawon an daga, asin naheheling kan saiyang mga mata an “hamak,” an “dukha,” mga tawong “nag-aaragagha asin nag-aaragrangay huli sa gabos na makauuyam nin makuring bagay na ginigibo.” (Ezequiel 9:4) Dinadagka nia sa saiya an mga siring paagi sa saiyang Aki. Kan nasa daga, si Jesus nagsabi: “Dai nin makadodolok sa sako kun dai sia dagkahon kan Ama na nagsugo sa sako . . . Dai nin makadodolok sa sako kun dai iyan itao sa saiya kan Ama.”—Juan 6:44, 65.\n8, 9. (a) Taano ta kita gabos kaipuhan na dumolok ki Jesus? (b) Ano an pambihira manongod sa areglo nin pantubos?\n8 An gabos na tawo maninigong dumolok ki Jesus asin magtubod sa atang na pantubos huli ta sinda namundag na parakasala, siblag sa Dios. (Juan 3:36) Kaipuhan sindang makiulian sa Dios. (2 Corinto 5:20) Dai hinalat nin Dios an mga parakasala na makimaherak sa saiya na gumibo nin sarong areglo na paagi kaiyan makakapakipagkatoninongan sinda sa saiya. Si apostol Pablo nagsurat: “Ipinamimidbid nin Dios an saiyang pagkamoot sa sato sa paagi na, mantang kita mga parakasala pa, si Cristo nagadan para sa sato. . . . Huli ta kun, kan kita mga kaiwal pa, kita nakapakipag-uli sa Dios paagi sa kagadanan kan saiyang Aki, orog na, ngonyan na kita nakapakipag-uli na, kita makaliligtas paagi sa saiyang buhay.”—Roma 5:8, 10.\n9 Pinatunayan ni apostol Juan an pinakamahalagang katotoohan na ipinakikipag-uli nin Dios sa saiya an mga tawo, na nagsurat: “Huli kaini nahayag sa sato an pagkamoot nin Dios, huli ta sinugo nin Dios an saiyang Aking bugtong sa kinaban tanganing kita magkamit nin buhay paagi sa saiya. An pagkamoot sa bagay na ini, bakong huli ta kita namoot sa Dios, kundi na sia namoot sa sato asin isinugo an saiyang Aki bilang pampagian nin boot na atang para sa satong mga kasalan.” (1 Juan 4:9, 10) An Dios na an nag-enot, bakong an tawo. Dai daw napaparani an boot nindo sa Dios na nagpaheling nin dakulaon na pagkamoot sa “mga parakasala,” “mga kaiwal” pa ngani?—Juan 3:16.\nKaipuhan na Hanapon si Jehova\n10, 11. (a) Ano an dapat niatong gibohon tanganing hanapon si Jehova? (b) Paano niato maninigong mansayon an sistema nin mga bagay ni Satanas?\n10 Siempre, dai kita pinipirit ni Jehova na dumolok sa saiya. Dapat na hanapon niato sia, ‘kapkapon sia asin talagang makua sia, minsan ngani, sa katunayan, sia bakong harayo sa lambang saro sa sato.’ (Gibo 17:27) Dapat niatong rekonoseron an deretso ni Jehova na hagadon an satong pagpasakop. Si disipulo Santiago nagsurat: “Kun siring pumasakop kamo sa Dios; alagad tumangon nindo an Diablo, asin sia madulag sa saindo. Rumani kamo sa Dios, asin sia marani sa saindo. Hanawe nindo an saindong mga kamot, kamong mga parakasala, asin linigi nindo an saindong mga puso, kamo na mga nagduduwaduwa.” (Santiago 4:7, 8) Dai kita maninigong magduwaduwa na manindogan nin marigon tumang sa Diablo asin apabor ki Jehova.\n11 Nangangahulogan ini nin pagrayo niato sa maraot na sistema nin mga bagay ni Satanas. Si Santiago nagsurat man: “Dai nindo naaaraman na an pakikikatood sa kinaban pakikienemigo sa Dios? An siisay man, kun siring, na boot na magin katood kan kinaban ginigibo an saiyang sadiri na enemigo nin Dios.” (Santiago 4:4) Sa kabaliktaran, kun boot niatong magin katood ni Jehova, dapat niatong asahan na ikaoongis kita kan kinaban ni Satanas.—Juan 15:19; 1 Juan 3:13.\n12. (a) Anong nakararangang mga tataramon an isinurat ni David? (b) Anong patanid an itinao ni Jehova paagi ki propeta Azarias?\n12 Kun tinutumang kita kan kinaban ni Satanas sa sarong partikular na paagi, nangorognang kaipuhan kitang dumolok ki Jehova sa pamibi, na naghahagad kan saiyang tabang. Si David, na kadakol nang beses na namatean an pagliligtas ni Jehova, nagsurat para sa ikararanga niato: “Si Jehova harani sa gabos na nag-aarang sa saiya, sa gabos na nag-aapod sa saiya na may kaimbodan. Gigibohon nia an minamawot kan mga natatakot sa saiya, asin dadangogon nia an saindang pagkurahaw nin tabang, asin ililigtas nia sinda. Iniingatan ni Jehova an gabos na namomoot sa saiya, alagad an gabos na maraot popohoon nia.” (Salmo 145:18-20) Ipinaheheling kan salmong ini na kaya kitang iligtas ni Jehova kun kita indibiduwal na binabalo asin na ililigtas nia an saiyang banwaan bilang grupo sa panahon kan “dakulang kahorasaan.” (Kapahayagan 7:14) Si Jehova magdadanay na harani sa sato kun kita magdadanay na harani sa saiya. Sa paggiya kan “espiritu nin Dios,” si propeta Azarias nagsabi kan puede niatong sabihon na pankagabsan na katotoohan: “Si Jehova yaon sa saindo sagkod na kamo nasa saiya; asin kun sia hahanapon nindo, itotogot nia na sia makua nindo, alagad kun bayaan sia nindo babayaan man nia kamo.”—2 Cronica 15:1, 2.\nSi Jehova Dapat na Magin Totoo sa Sato\n13. Paano niato ikapaheheling na si Jehova totoo sa sato?\n13 Si apostol Pablo nagsurat dapit ki Moises na “sia nagpadagos na marigon na garo baga nakaheheling kan Saro na dai naheheling.” (Hebreo 11:27) Siempre, nungkang naheling nin aktuwal ni Moises si Jehova. (Exodo 33:20) Alagad totoong marhay sa saiya si Jehova na garo man sana Sia naheling nia. Kaagid kaiyan, pakatapos kan mga pagbalo sa saiya, si Jehova naheling nin mas malinaw kan mga mata nin pagtubod ni Job, bilang Dios na nagtotogot na an saiyang fiel na mga lingkod umagi nin pagbalo alagad nungkang binabayaan nia sinda. (Job 42:5) Sinasabi na si Enoc asin si Noe ‘naglakaw sa kaibanan nin Dios.’ Ginibo ninda ini paagi sa paghingoang paogmahon an Dios asin kuyogon sia. (Genesis 5:22-24; 6:9, 22; Hebreo 11:5, 7) Kun si Jehova totoo sa sato siring kan pagigin totoo nia ki Enoc, Noe, Job, asin ki Moises, ‘gigirumdomon niato sia’ sa gabos niatong dalan, asin “itatanos nia [an satong] mga dana.”—Talinhaga 3:5, 6.\n14. Ano an boot sabihon kan “mangapot” ki Jehova?\n14 Kan malaog na an mga Israelita sa Dagang Panuga, hinatolan sinda ni Moises: “Ki Jehova na saindong Dios kamo maninigo na sumunod, asin sia an maninigo nindong katakotan, asin an saiyang mga togon maninigo nindong otobon, asin sa saiyang tingog maninigo kamong maghinanyog, asin sia an maninigo nindong paglingkodan, asin sa saiya kamo maninigong mangapot.” (Deuteronomio 13:4) Dapat sindang sumunod ki Jehova, matakot sa saiya, kumuyog sa saiya, asin mangapot sa saiya. Mapadapit sa tataramon na trinadusir digdi na “mangapot,” an sarong nag-espesyalisar sa Biblia nagsasabi na “an pananaram nagpaparisa nin harani asin dayupot na marhay na relasyon.” An salmista nagsabi: “An pakikidayupot ki Jehova para sa mga natatakot sa saiya.” (Salmo 25:14) An mahal na marhay, dayupot na relasyon na ini ki Jehova mapapasato kun sia totoo sa sato asin kun namomotan ta siang marhay kaya natatakot kitang marhay na mapaanggot sia sa ano man na paagi.—Salmo 19:9-14.\nAram daw Nindo an Pagmakolog ni Jehova?\n15, 16. (a) Paano ipinaheheling kan Salmo 34 na si Jehova may pagmakolog sa sato? (b) Ano an maninigo niatong gibohon kun nadedepisilan kitang magirumdoman an mga akto nin karahayan ni Jehova sa sato?\n15 An saro sa tusong mga gibo ni Satanas iyo na pagmaigotan na malingawan niato an bagay na an satong Dios, si Jehova, dayaday na inaataman an saiyang fiel na mga lingkod. Aram na aram ni Hadeng David kan Israel an nagpoprotehir na takyag ni Jehova dawa kan sia mapaatubang sa peligrosong marhay na kamugtakan. Kan sia mapiritan na magsagin bua sa atubangan ni Hadeng Aquis nin Gat, naggibo sia nin sarong kanta, sarong magayonon na salmo, na kaiba an mga kapahayagan na ini nin pagtubod: “O pakadakulaa nindo si Jehova sa kaibanan ko, banwaan, asin iriba niatong ilangkaw an saiyang ngaran. Ako naghapot ki Jehova, asin sinimbag nia ako, asin ilinigtas nia ako sa gabos kong katakotan. An anghel ni Jehova nagkakampo sa palibot kan mga natatakot sa saiya, asin sinda saiyang iliniligtas. Namitan nindo asin helingon nindo na si Jehova marahay, O banwaan; maogma an pusog na lalaki na nagpapaili sa saiya. Si Jehova harani sa mga laglag an puso; asin an mga nasasakitan an espiritu saiyang iliniligtas. Dakol nanggayod an kalamidad kan matanos, alagad sa gabos na iyan iliniligtas sia ni Jehova.”—Salmo 34:3, 4, 7, 8, 18, 19; 1 Samuel 21:10-15.\n16 Kombensido daw kamo sa kapangyarihan ni Jehova na magligtas? Aram daw nindo an saiyang pagprotehir paagi sa mga anghel? Personal na daw nindong nanamitan asin naheling na si Jehova marahay? Kasuarin an huri na partikularmenteng namatean nindo na si Jehova marahay sa saindo? Probaring girumdomon iyan. Nangyari daw iyan sa ultimong harong na sinongko nindo sa ministeryo, kan oras na an pagmate nindo dai na nindo kayang magpadagos? Tibaad kan oras na idto nagkaigwa kamo nin magayonon na orolay kan kagharong. Nagirumdoman daw nindong magpasalamat ki Jehova huli sa pagtao sa saindo nin ekstrang kosog na kaipuhan nindo asin huli sa pagbendisyon sa saindo? (2 Corinto 4:7) Sa ibong na kampi, tibaad nadedepisilan kamong magirumdoman an sarong partikular na akto nin karahayan na ginibo ni Jehova para sa saindo. Tibaad kaipuhan kamong mag-isip sa nakaaging sarong semana, sarong bulan, sarong taon, o labi pa. Kun siring, taano ta dai gumibo nin odok na paghihingoa na orog na rumani ki Jehova asin hingoahon na maheling kun paano nia kamo ginigiyahan asin dinidirehiran? Sinadol ni apostol Pedro an mga Kristiano: “Magpakumbaba kamo sa irarom kan poderosong kamot nin Dios . . . mantang ibinubugtak nindo an gabos nindong kahaditan sa saiya, huli ta sia may pagmakolog sa saindo.” (1 Pedro 5:6, 7) Iyo nanggad, mangangalas kamo kun gurano an pagmakolog nia sa saindo!—Salmo 73:28.\nPadagos na Hanapon si Jehova\n17. Ano an kaipuhan tanganing padagos niatong mahanap si Jehova?\n17 An pagpapadanay kan satong relasyon ki Jehova dapat na nagpapadagos. Nagsabi si Jesus sa pamibi sa saiyang Ama: “Ini nangangahulogan nin buhay na daing katapusan, an saindang paglaog sa isip nin kaaraman dapit sa saimo, na iyo sanang tunay na Dios, asin dapit sa saro na saimong sinugo, si Jesu-Cristo.” (Juan 17:3) An paglaog sa isip kan kaaraman dapit ki Jehova asin sa saiyang Aki nagkakaipo nin danay na paghihingoa niato. Kaipuhan ta an tabang nin pamibi asin kan banal na espiritu tanganing masabotan “an hararom na mga bagay nin Dios.” (1 Corinto 2:10; Lucas 11:13) Kaipuhan ta man an paggiya kan “fiel asin may diskresion na oripon” tanganing laogan an satong isip nin espirituwal na kakanon na itinao “sa igong panahon.” (Mateo 24:45) Paagi sa pinakapaagihan na iyan, hinatolan kita ni Jehova na basahon an saiyang Tataramon aroaldaw, umatender sa Kristianong mga pagtiripon nin regular, asin magkaigwa nin makahulogan na pakikikabtang sa paghuhulit kan ‘maogmang bareta kan kahadean.’ (Mateo 24:14) Sa paggibo kaiyan, padagos niatong hinahanap an satong mapagmakolog na Dios, si Jehova.\n18, 19. (a) Ano an maninigo na determinado niatong gibohon? (b) Kun kita maninindogan nin marigon tumang sa Diablo asin padagos na hahanapon si Jehova, anong bendisyon an mapapasato?\n18 Ginigibo ni Satanas an gabos niang makakaya na lamagon, kontrahon, asin gipiton sa gabos na paagi an banwaan ni Jehova. Pinagmamaigotan niang ribokon an satong katoninongan asin raoton an satong marahay na kamugtakan sa atubangan kan satong Dios. Habo niang ipadagos niato an satong gibohon na paghanap sa mga sadiosan an puso asin pagtabang sa sainda na kumampi sa lado ni Jehova dapit sa isyu nin unibersal na pagkasoberano. Alagad dapat kitang magin determinado na magdanay na maimbod ki Jehova, na nagtitiwala sa saiya na ililigtas kita sa maraot. Paagi sa pagtogot sa Tataramon nin Dios na gumiya sa sato asin paagi sa pagdanay na aktibo kaiba kan saiyang naheheling na organisasyon, makaseseguro kita na pirme siang yaon tanganing suportaran kita.—Isaias 41:8-13.\n19 Kun siring, logod na kita gabos manindogan nin marigon tumang sa Diablo asin sa saiyang tusong mga gibo, na pirmeng hinahanap an satong mahal na Dios, si Jehova, na dai masusudya na ‘paririgonon kita, pakokosogon kita.’ (1 Pedro 5:8-11) Sa siring ‘magdadanay kita sa pagkamoot nin Dios, mantang kita naghahalat sa pagkaherak kan satong Kagurangnan na si Jesu-Cristo na nasa isip an buhay na daing katapusan.’—Judas 21.\n• Ano an boot sabihon kan terminong “Diablo,” asin paano naghihiro an Diablo kaoyon kan apod na iyan?\n• Paano napapalaen si Jehova sa Diablo kun dapit sa paagi nin pagmasid Nia sa mga nag-eerok sa daga?\n• Taano ta maninigong akoon nin saro an pantubos kun minadolok ki Jehova?\n• Ano an boot sabihon kan “mangapot” ki Jehova, asin paano niato sia padagos na hahanapon?\n[Ritrato sa pahina 15]\nSa ibong kan mga pagbalo sa saiya, nasabotan ni Job na si Jehova may pagmakolog sa saiya\n[Mga Ritrato sa pahina 16, 17]\nAn pagbasa sa Biblia aroaldaw, pag-atender sa Kristianong mga pagtiripon nin regular, asin maigot na pakikikabtang sa paghuhulit nagpapagirumdom sa sato na si Jehova may pagmakolog sa sato\nI-share I-share Si Jehova May Pagmakolog sa Saindo


NEA haloy mag-aksyon\nNaaprobaran pa sana kan National Electrification Administration (NEA) an pigsumiter na cuentada kan Camarines Sur II Electric Cooperative Inc. sa gagastoson sa relokasyon kan ginatos na mga poste na apektado kan road widening project kan Department of Public Works and Highways (DPWH).\nAntes nagpasar nin resolucion an junta directiva kan Casureco II sa pagpalayas sa puesto ki Engr. Nelson Lalas bilang Project Supervisor/Acting General Manager, nagpahayag ini sa junta na aprobado na kan NEA an costing kan mga poste kan cooperativa nin electricidad na nagcacantidad P16.8 milyon para sa Ciudad nin Naga asin cantidad P5.5 milyon para sa Minalabac asin Milaor.\nSinabi kan PS/AGM na an saindang cuentada resulta kan saindang ginibong joint inspection kan DPWH asin Casureco II alagad pig-evaluar giraray ini kan NEA antes inaprobaran nganing an saindang ahencia iyo na an magsumiter kan costing sa opisina central kan DPWH.\nNaghahalat nalang an manijamiento kan cooperativa nin electricidad kun nuarin mapaluwas nin fondo an DPWH.\nAN Department of Energy (DoE) asin DPWH base sa saindang joint circular an obras publika iyo an magastos sa relokasyon kan mga poste na dapat mahali sa mga pig-iimplementar na road widening project alagad pigtawan nin plaso an mga cooperativa nin electricidad na dapat matapos an patrabajo sa relokasyon hasta sa Hulyo 31, 2018 asin kun dai ini magibo an Casureco II na iyo an may obligasyon sa gastos.\nAn report ni Lalas sa board meeting kan Casureco II dai man kaini pigdetalye kun igwa pang cuestion an DPWH sa cuentada sa gagastos sa relokasyon kan mga poste sa Ciudad nin Naga asin Calabanga, Camarines Sur.\nSinabi ni Assistant District Engr. Richard Ragrario kan 2nd Engineering District kan DPWH sa Baras, Canaman, Camarines Sur na sa saindang cuentada aaboton sana nin P10 milyon an dapat gastoson sa relokasyon sa mga poste sa Naga pasiring sa Calabanga alagad sa sadiring cuentada kan Casureco II nag-aabot ini sa P16 milyon.\nAn mga documento ibinalik sa Casureco II nganing patamaon an cuentada alagad dai maaramam kan obras publika kun nag-uyon an cooperativa.\nPiglinaw kan DPWH na base sa joint circular an saindang ahencia mabayad sana sa orihinal na presyo kan poste alagad bako sa presyong ‘’upgraded’’. (dpa)


Home / Aroroy / Legazpi City / Masbate / Mga suspechado sa Aroroy massacre, kinasohan\nMga suspechado sa Aroroy massacre, kinasohan\nBicol Standard Newspaper Tuesday, June 12, 2018 Aroroy, Legazpi City, Masbate\nLEGAZPI CITY (Bicol Standard) –Pig iimbestigaran pa ngonian kan pulis an suspechado sa pagbadil, gadan, kan limang residentes kan Aroroy, Masbate kan sarong semana.\nAn pulis nag-sangat na nin casong murder contra ki Nelson Asada asin lima pang mga kasapakat, na hasta ngonian dai pa nadadakop.\nSinabi sa report na hale sa Camp General Simeon Ola na may grupo nang naghahanap sa mga suspechado na pwedeng nakadulag pa pasiring sa ibang lugar.\nBase sa imbestigasyon, si Asada, Rickymar Cabarles, an saiyang tugang na si Ruben, Edan Amparo asin si Vicente asin Rofena, anas may apelyedong De La Cruz, asin residentes kan Brgy. Nabongsoran, an nagpa-arak-asak nin kan saindang badil sa harong ni barangay Kapitan Leo Cabarles mantang an mga biktima nag iirinoman digdi.\nAn mga nagadan iyo an akin i Cabarles, na si Jeo, 21, Ariel Madrilejos, 29, Brgy. Tanod, asin Ricky Alejo, John Paul Cristobal, 19, an bagong elehidong consejal sa Sangguniang Kabataan asin si Dijie Cabarles, 31.\nSegun sa report kan pulis, madali na nabisto an mga suspechado sa paagui kan mga retrato na ipinaheling sa mga testigo.\nNagluluwas na an mga biktima asin mga suspechado mag pirinsan.\nPig aaram pa an motibo kan krimen.\nMga suspechado sa Aroroy massacre, kinasohan Reviewed by Bicol Standard Newspaper on Tuesday, June 12, 2018 Rating: 5


NAGPOON na an bagong season kan Pinoy Big Brother. Binuksan na naman an pintuan kan harong kan tingog na inaapod kuya. Dai mahaloy an ratings kan ABSCBN sa oras kan PBB maulanto asin ikokonsiderar an nasabing pasali—kun pasali man nanggad ini—bilang iyo an igwang pinakadakol na paradalán sa bilog na nasyon. Biyong kikitikon an mga hirog kan paradalan kun igwang nabibilog na pagkadayupot sa siisay man na duwang housemate. Maaanggot an mauungis an iba kun igwang maluwas na siring ki Wendy Valdez na inaapod ni Kristian na bruha. Masimpatiya an kadaklan kun igwang pag-amin na gigibohon, siring sa nangyari ki Rustom Padilla. Kadakol pang ibang mga bagay an dinadara kan pasaling ini sa satong mga Pilipino, mga bagay na para sa ordinaryong paradalan, mga kangangalasan, na matarakâ sa sato asin matulod tanganing temporaryong makapanlingaw kan satong mga sadiri asin ibabad an sadiri sa inaapod tang mga Bikolano na pag-atom.\nKun makanos man o magayon, dai ta maiinegar na kadakol an igwang ugaling mapang-atom sa gibo kan iba. Poon sa pagmata hanggan sa pagturog saksi kita digdi: mga matang nakaturuhok sa sato, nakahiling sa satong mga ginigibo; patagong nagdadangog sa satong mga urulay-ulay; ini si mga taong garo baga binabayadan sinda para aramon sana an satong mga agi-agi. Siring sinda ka Boy Abunda asin Cristy Fermin, an lain lang ta bako kitang mga artista. Orog na sa mga subdibisyon, na minalakop ngunyan sa mga siyudad, dai kita mangalas kun aram kan iba an panira ta subanggi, o kun siisay an kaulay ta sa telepono kan sarong aga. Dai man kita mamamaguhan kun pati an ati tang inaapon tanganing hapiton kan truck nin basura, aram ninda kun an an mga minakumpunir kaini. Siring man na dai naman bago kun aram ninda an sabon na ginagamit ta pagkarigos, o an brand kan toothpaste na gamit ta. Ano pa daw an mga iwal nin mag-agom, aranggutan nin magturugang asin diringkilan nin magkataraid na harong? Arog kaini an mga kongkretong halimbawa kan pag-atom, na nagigin tsismis, na nagigin kangangalasan. Bako daw na an urulay-ulay pag-atom minapoon sa hapot na, “Aram mo, subanggi? o kan sarong aldaw?” na susundan kan mga bara-baretang nakalap.\nAn ugaling ini pinakusog pa kan paglakop man kan mga reality tv shows na tuyong minahayag kan agi-agi kan iba—totoo man o pasali-Sali sana. Kadakol kan mga programang arog kaini, kadaklan mga Ingles asin sulnupanon an impluwensiya. Yaon diyan an dayuhan na America’s Next Top Model, Beauty and the Geek, Parental Control, Amazing Race, Pirates, Survivors, asin an mga Pilipinong Philippine’s Next Top Model, Celebrity Duet, Pinoy Dream Academy, Starstruck, asin man an PBB. Pwera kan paglibang, kun nakakalibang man nanggad, saro sana man an dara kaini sa paradalan, an arungkayahon kitang magsirip sa buhay nin may buhay. Nakikisirip kita sa saindang aroaldaw na buhay, kontrolado asin igwang kapadusahan an lambang salang magigibo. Naoogma kita sa saindang mga kapangganahan, namumundo sa saindang pagkadaog asin pagkahulog, nalalangkag pag mayong nangyayari, nagtatakig pag may nakabinbin na anuman, naghahapot kita pag igwang mga dai ipinapaaram.\nAn makunsuwelo, igwa nin balik an pang-aatom. Kadakol na panahon nalilingawan ta an sadiri tang mga kalakawan. Sa subdibisyon mi sa San Fernando, pirang aki na an nadisgrasya, o orog na nakakamundong binawian nin buhay, huli ta dai nabantayan kan saindang mga magurang huli ta sinda nakiki-atom sa buhay kan iba. Pirang trabaho an napapabayaan asin dai nahahaman huli sa pang-aatom sa kapwa. Pirang transaksyon na an dai naipadagos huli ta an mga imbuweltong tao sibot sa pakikiaram sa iba man na kalakawan. Orog na makangingirit kun pati sadiring pagkarigos malingawan o malipasan nin gutom huli sana sa simpleng pakiki-atom.\nKadakol an ipinapangaki an pag-atom. Aram ta na ini. Igwang mga tao na may kaugalian na pag nagbakal nin gamit sa harong an kataid, mabakal man siya; pag nagbakal nin refrigerator an kataid, saaga mabakal man asin orog pang mahal. Mala ta pati sa mga komersyal nadadalan ta ini. Pag bago an uniporme sa eskwelahan kan aki kan madihon, papatahian man an aki nin bagong uniporme. Orog nang malain kun sapiritan sana man an mga pagbakal para sana malampasan an nagibo kan kataid. Pano na sana kun mayo man kwarta?\nSa panahon na ini nin mga reality shows, kaipuhan man an paghiling kan realidad kan sadiri. Dai man logod na huli ta sibot kita kasisirip, kaaatom kan buhay kan iba, malingawan ta na an satong buhay. Makamumundo na makahiling kan nin tao na maninigo nang apodon nbilang encyclopedia kan mga buhay kan iba alagad dai na malabahan an sadiring bado, o malimpiyahan an sadiring hawak, o mapakakan an sadiring ngimot. Dai man logod ini mangyari sa sato. Sabi ngani kaiyan sa mga bara-barangay, enoton linigan an sadiring natad kun nagkukuriyat na an ati. Ta an katotoohan, mayo man ibang labi-kadayupot na masabi sato kun kumusta kita, kundi kita sana.


Everardo Napay - Wikipedia\nSi Everardo Nery Napay sarong Bikolanong arkitekto, parasurat nin zarzuela, pintor, iskultor, musikero, kompositor, kolumnista asin choreographer. Nakamit niya an Batsilyer en Artes sa Arkitektura sa Adamson Universitry kan taon 1948 asin nagpraktis kan propesyon niya sa Legazpi nin 36 na taon.\nSa mga obra niya, kaiba diyan an Monumentong Pagromdom kan Ralaban sa Legazpi, an pagpakarhay kan munisipyo, asin kan Parke ni Rizal, asin an pagpatogdok kan saod publiko kan mga taon 1960. Gabos ini sa siyudad kan Legazpi nahaman. Si Napay nagtokda man, nagdirek nin sa mga zarzuela asin pageant. Yaon man sa kredito niya an pagsurat nin mga kanta asin himnong relihiyoso sa tataramon na Ingles asin Bikol.\n1. Papel kan programa kan "Omaw sa Oragon" pinaluwas kan Aquinas University kan Enero 27, 2010.\nKinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Everardo_Napay&oldid=231368"\nHuring binago an pahinang ini kaitong 4 Hunyo 2022, alas 13:14.


Iba-ibang klaseng koteka naka-displey sa Ripley's Believe It or Not Odditorium, Nweba York\nAn koteka, horim, o sarong kan putoy iyo an su'lotan o sarongan kumbaga sa ikinabuhay kan lalake ngane an putoy dai makagat kan insekto o mataya' sa helang sa anoman na mga maraot na elemento. Ini uso asin praktis kan etnikong tribung Danai kan New Guinea An paggamit kaini bako man sa pagtahob kan kasosopgan ta an tribu mayo man nin siring na pagsasaboot. An mga antropolgo totoo nagtutubod na bako sana ini ginagamit huli sa siring na rason kundi may seremonyal asin sosyal na kadahelanan sa pag'usar kaini.\nAn koteka parati gibo sa karakas kan pinaalang na kalabasa (o kapamilya kan tinanom na ini) o an sarongan gibo hale sa lubid o balagon nin tinanom piglinig asin sino-sirikmat na magpormang sarong asin an laba o pakadakula susog sa binoboot na hitsura. Ini may sa'long na nakatakod asin linilibot sa bayag. Igwa pang sa'long na nalibot sa habayan ngane dai maghulog an koteka. Uso man ining gamiton kan mga tribung Yali na nagbabanwa sa Papua, Indonesia asin kan mga Tiom. An koteka soro-sulot nakatingag asin nakatakod sa itaas kan hawak.\nSa Aprika asin sa ibang parte kan dagang Amerika habagatan igwa pa man nag'uusar nin koteka. An ibang mga aborigine sa Australya nagsusulot nin buskay na koteka na pinopinturahan pa. Sa ibang parte kan Amerikang habagatan may mga pakalay na jade o ibang pasamnong gapo mismo sa putoy o bayag kun saen an mga ini itinutusok sa kublit. Alagad an siring bilang sana temporaryong paggamit sa mga ritwal na seremonya.\nNakapisong sa koteka\n1 Paghale kan pagsulot nin koteka\n2 Panturistang sarong\nPaghale kan pagsulot nin koteka[liwaton | liwaton an gikanan]\nAn gobyerno kan Indonesia kan mga taon 1971-1972 nagbunsod kan kampanya ("Operasyon Koteka") na maalok asin maagyat an mga taga Papua na magpondo na sa paggamit kan koteka ta bakong susog sa modernong gawe. Naghakot nin mga sarawal asin mga polo pinanao sa mga tribu. Alagad, an mga tribu dai nagkuyog sa ginugusto kan gobyerno. Palibhasa mayong mga sabon asin dai tood sa paglaba kan mga siring na gubing, nagkakaigwa sana sinda nin mga helang sa kublit. Masabi pa, may nag'orosip na ginamit sana si mga sarawal na kupya kan mga lalake saka idtong mga polo nagin mga bag o kaka'gan kan mga babae..\nDai na pinadagos an kampanya kan gobyerno. Pero sa mga opisina, an pagbadobado na sa moderno obligado asin siring man sa mga aki na nagkaklase. Totoo, sa simbahan tinugot pa an pagsulot kan koteka.\nPanturistang sarong[liwaton | liwaton an gikanan]\nNgonyan na modernong panahon, an mga tagaPapua, New Guinea naggigiribong mga koteka na may mga pintura pa, may mga samno asin kuritkurit na pagayon sa tuyong ipabakal sa mga turista.\nPinaghugot gikan sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Koteka&oldid=163791"\nHuring pigliwat an pahinang ini kan 19 Mayo 2017, alas 01:41.