Aposel 10 ABTNT - Du nak déku yé Konilias dé rak - Bible Search\nAposel 9 Aposel 11\nGotna kudi kure giyaakwa du dé Koniliasnyét kudi wakwek\n1Du nak déku yé Konilias dé rak Sisariaba. Dé Romna du. Dé Judana du kaapuk. Dé wupmalemu Romna waariyakwa duké dé némaan ban rak. Déku duké de wak, “Italina waariyakwa du.” Naate de wak. 2Konilias Gotké dé sanévéknwuk. Sanévéknwute yéknwun mawulé yate dé déku kém wale waga de Gorét waatak. Dé gwalmu yamarék yakwa Judana du taakwaké dé yéwaa bakna kwayék. Dé Gorét apuba apuba dé waatak. 3*Garabu nak dé yégan pulak yak. Yate dé vék Gotna kudi kure giyaakwa du nak déké giyaadéka. Giyae dé wak, “Méno, Konilias.” 4*Naate wadéka dé dérét véte wup yate dé wak, “Némaan du, samuké méné mawulé yo?” Naate wadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak, “Méné Gorét waataménéka dé ména kudi débu véknwuk. Méné gwalmu yamarék du taakwaké yéwaa bakna kwayéménéka Got débu vék. Yate dé ménéké sanévéknwu. 5Bulaa waménu de ména du las yéké yo Jopat. Ye de duké nak sékalké de yo. Déku yé Saimon Pita. 6*Dé bulmakawu sépé nébulkwa du Saimon wale dé ro, kus maaléba.” 7Naate watakne dé Gotna kudi kure giyaakwa du dé yék. Yédéka dé Konilias waadéka bét jébaa yakwa du vétik bét yaak. Waariyakwa du nak wawo dé yaak. Dé Gorét waatakwa du. Dé wawo Koniliasna jébaa dé yak. 8Wani du kupuk yaadaka dé Konilias Gotna kudi kure giyaakwa duna kudi derét wakwek. Wakwetakne derét wadéka de yék Jopat.\nPita dé yégan pulak yak\n9Gaan kwae raapme ye Jopa saabaké yadaka nyaa nawurédéka dé Pita gat waarék, Got wale kudi bulké. 10Radéka kaadé yadéka dé kadému kaké dé mawulé yak. Mawulé yadéka de kadému kawu saakéradaka dé yégan pulak yak. 11Yate dé vék Gotna gayé tédéka apakélé baapmu wut pulak mu giyaadéka. Giyaadéka de waabu baapmu wutba kutte de Pita ranét kusagiyak, képmaat. 12Wani muba kés pulak nak pulak kwaami kaabe api de rak. 13Radéka dé Pita kéni kudi véknwuk, “Mé raapme méné wani yéknwun kwaami viyae kaké yo.” 14*Pita wani kudi véknwute dé wak, “Némaan Ban, wan kaapuk. Naana apa kudiba de kwaamiké las de wo, ‘Wan kapéredi kwaami.’ Wadaka wuné wani kapéredi kwaami yaakétdan kwaami déknyényba kaapuk kawurén. Bulaa kapéredi kwaami kamarék yaké wuné yo.” 15Naate wadéka dé Got tépa wak, “Wan yéknwun kwaami. Waga wunébu wak. Wani kwaamiké méné wamarék yaké méné yo, ‘Wan kapéredi kwaami.’ Waga wamarék yaké méné yo.” Naate dé Got wak. 16Apu kupuk Pita wani mat véte dé wani kudi véknwuk. Yadéka dé wani mu bari Gotna gayét gwaamale waarék.\n17Pita dé sanévéknwu wanévéknwuk wani muké. Sanévéknwu wanévéknwudéka de Koniliasna du Saimonna gaké waatatakne de Saimonna gwéspétéba ték. 18Téte de waak, “Du nak déku yé Saimon déku nak yé Pita kéba dé ro, kapu kaapuk?” 19*Naate waadaka dé Pita wani kudiké wekna sanévéknwu wanévéknwudéka dé Gotna Yaamabi dérét wak, “Mé véknwu. Du kupuk ménéké sékalte debu yaak. 20Mé raapme dawuliye méné de wale yéké yo. Wup yamarék yate bari de wale yéké méné yo. Wuné wawurék debu yaak.” 21Naate wadéka dé Pita dawuliye dé derét wak, “Wunéké guné sékalu. Samu yaké guné yaak?” 22Naate wadéka de wak, “Waariyakwa duna némaan ban Konilias wadéka naané yaak. Dé yéknwun du. Gorét waatakwa du. Ména gayé Judana du akwi de déké wo, ‘Wan yéknwun du.’ Naate de wo. Gotna kudi kure giyaakwa du nak dé Koniliasnyét wak, méné déku gayét ye kudi wakweménu véknwuduké.” 23Naate wadaka dé Pita wak, “Mé yaala. Kéba kwaaké guné yo.” Naate wadéka de wulae de waba kwaak. Kwae ganbaba dé Pita de wale yék. Jopaba rate Jisaské miték sanévéknwukwa du las de wawo de Pita wale yék.\nPita dé Koniliasna gat yék\n24Gaan yadéka de yaabuba kwaak. Kwae ganbaba raapme ye de Sisaria saabak. Konilias déku kém déku du taakwat taknaba wadéka yae de jawe rak. Rate de Pitaké raségék. 25*Raségédaka Pita yae wulaaké yadéka dé Konilias gwaade dérét véte déké yéknwun mawulé yate kwati yaane dé waadé daak. 26Yadéka dé Pita kélik yate dé wak, “Mé raap. Wuné wawo bakna du. Wuné némaan du kaapuk. Wunéké kwati yaanémarék yaké méné yo.” 27Naate wadéka dé Konilias raapme bét Pita wale kudi bulte bét gat wulaak. Wulae dé Pita vék wupmalemu du taakwa jawe radaka. 28Véte dé derét wak, “Naana apa kudiba de wo, ‘Judana du nak gena duna gat wulaamarék yaké de yo. Judana du nak gena du wale yeyé yeyamarék yaké de yo. Nak gena du wan kapéredi mu yakwa du.’ Naate wadaka guné kutdéngék. Wuné Judana du wuné ro. Rate yégan pulak yawuréka Got dé wunat kulé kudi wak, nak gena duké. Déku kudi véknwutakne wuné deké wamarék yaké wuné yo, Wan kapéredi mu yakwa du. Naate wamarék yaké wuné yo. 29Got kulé kudi wunat wakwedéka wuné kudi bulmarék yate wunébu yaak. Samuké guné wak, gunéké yaawuruké? Bulaa wunat mé wakwe.” Naate dé wak.\n30Wadéka dé Konilias wak, “Déknyény kéni tulé pulak wuné gaba rate wuné Gorét waatak. Waatawuréka dé du nak nyaa vékwa pulak baapmu wut kusadatakne bari giyae dé wuna méniba ték. 31Téte dé wak, ‘Méno, Konilias. Méné Gorét waataménéka dé ména kudi débu véknwuk. Méné gwalmu yamarék yakwa du taakwaké yéwaa bakna kwayéménéka Got débu vék. Véte dé ménéké sanévéknwu. 32Méné waménu de ména du las yéké yo Jopat. Ye de duké nak sékalké de yo. Déku yé Saimon. Déku nak yé Pita. Dé bulmakawu sépé nébulkwa du Saimon wale dé ro, kus maaléba.’ 33Naate wadéka bari wawuréka de wuna du yék, ménéké sékalké. Ye ménat vétakne wadaka méné miték yate ménébu yaak. Wan yéknwun. Bulaa naané akwi Gotna méniba naané kéba ro. Rate naané ména kudi véknwuké naané yo. Némaan Ban ménat wakwedén kudi wakweménu véknwuké naané yo.” Naate dé Konilias Pitat wak.\nPita dé kudi wakwek Koniliasna gaba\n34*Pita dé wak, “Got nakurak kudi dé wakweyo, akwi du taakwat. Nak kudi nak gena du taakwa, nak kudi nak gena du taakwat kaapuk wakwedén. Wan adél. 35Bulaa wuné kutdéngék. Akwi gayéna du taakwa Gotké sanévéknwute dérét waatate yéknwun jébaa yadaka dé Got deké mawulé yo. Nakurak gayéna du taakwaké male mawulé kaapuk yadékwa. 36*Got dé kudi wakwek, naané akwi Isrelna duwat. Got wadéka dé akwi duna Némaan Ban Jisas Krais yae dé du taakwa Got wale miték radaran kudi wakwek. Wani kudi guné kutdéngék. 37Jon Gotna yéba derét gu yaakutakne yéknwun kudi wakwedéka de wani kudi batnyé wakwek, Galilina képmaaba. Kukba de Judiana gege gayéba wani kudi wakwek. Wani kudi guné kutdéngék. 38*Nasaret ban Jisaské guné kutdéngék. Got déké apa kwayédéka déku Yaamabi Jisasna mawuléba wulae dé ték. Tédéka dé Jisas gege gayét yéte du taakwat dé kutkalé yak. Kutakwana némaan ban Seten yaalébaanén du taakwat wadéka de yéknwun yak. Got dé wale tédéka dé Jisas waga yak. 39Naané vék Jisas Jerusalemba, naana képmaaba wawo déku jébaa yadéka. Kukba de dérét miba viyaapata taknadaka dé kiyaak. 40*Kiyaadéka nyaa kupuk yédéka Got wadéka dé nébéle raapmék. Nébéle raapdéka kukba du de las dérét vék. 41*Déknyényba Got wadéka naané kukba naané wani mat vék. Naané kapmu naané vék Jisas nébéle raapme radéka. Akwi du taakwa kaapuk dérét védan. Got wadéka dé nébéle raapme radéka naané dé wale waga naané kadému gu kak. 42*Jisas naanat dé wak, ‘Guné du taakwat kudi wakweké guné yo wunéké. Got wunat wadék wuné jébaa yo. Kukba wuné kot véknwukwa némaan ban rate wuné kiyaan du taakwana kudi, rakwa du taakwana kudi wawo, véknwuké wuné yo. Véknwute deku kapéredi mawulé deku yéknwun mawuléké wawo derét kudi wakweké wuné yo. Wani jébaaké wawo guné wakweké guné yo.’ Naate dé Jisas naanat wak. 43*Déknyényba Gotna yéba kudi wakwen du akwi de Jisaské kudi wakwek. Wakwete de wak, ‘Du taakwa déké miték sanévéknwudaran dé apa yadu Got deku kapéredi mawulé yatnyéputiké dé yo.’ Naate de wak.” Waga dé Pita wak.\nGotna Yaamabi dé nak gena du taakwana mawuléba wulae ték\n44Pita derét wekna wadéka dé Gotna Yaamabi Pitana kudi véknwukwa du taakwana mawuléba wulae ték. 45-46*Wulae tédéka de Jisaské miték sanévéknwukwa Judana du Pita wale Jopaba yae de véknwuk wani du taakwa véknwumarék yadakwa kudiba wakwete Gotna yéba kevérékdaka. Véknwute kwagénte de wak, “Aki. Got déku Yaamabi débu kwayék, nak gena du taakwaké wawo.” 47Naate wadaka dé Pita wak, “Gotna Yaamabi wani du taakwana mawuléba dé wulae tu, naana mawuléba déknyényba wulae tékwa pulak. Kiyadé naanat waatiké yo, Jisasna yéba derét gu yaakutaknamuké? Wan kaapuk. Naané Jisasna yéba derét gu yaakutaknaké naané yo.” 48*Naate watakne Pita wadéka de dé wale yaan du Jisas Kraisna yéba wate de derét gu yaakutaknak. Gu yaakutaknadaka de Pitat waatak, dé de wale nyaa vétik kupuk raduké.


Rom 6 | `WOS | STEP | Guni, wun jooka sarékéta yingi guni we? “Nani haraki saraki sémbut nawulak akwi hurumbet, Godna saréfana némafwi yatandé.”\nNani Krais wali nani hiya\n1 Guni, wun jooka sarékéta yingi guni we? “Nani haraki saraki sémbut nawulak akwi hurumbet, Godna saréfana némafwi yatandé.” 2 Guni wungi wangut, wuni angi watawuni: Wungi yingafwe. Wungi wakénguni. Nani wun haraki saraki sémbutka hiyae wun haraki saraki sémbut wambula yamba hurukéme. 3 Tale nani Krais Jisasna ximbu guré naande nani dé wali natafa mawuli héraata nani dé wali nani hiya. Guni wun jooka sarékéhambanguni wana? 4 Nani guré nandimbenéna mo hundi angi dé, nani Krais wali hiyambeka di naniré rémé, gumbu. Tale Krais hiyandéka déré rémémbéka nana yafa God hambuk ye déré wambula husaramé. Nani dé wali wambula raama huli mawuli hérae dé wali jémba renjoka nani déka ximbu guré nandi.\nNani Krais wali natafa mawuli héraata retame\n5 Nani hiyandén maki dé wali hiyae me re, dé wambula raméndén maki nani akwi dé wali wambula ramétame. Wu mwi hundi dé. 6 Nani wundé xékélakikwa. Nana hanja hurumben haraki mawuliré di Krais Jisas wali xiyae di mimbu hateka. Nana séfi haraki sémbut hurunjoka mawuli yandéka di wun séfiré xiyae di mimbu hateka, nani wun haraki sémbutna jémba wambula yambemboka. Wungi nani xékélaki. 7 Hiyandé du haraki sémbutna jémba wambula yamba hurukéndé. 8 Wun jooka sarékéta nani wa, “Nani Krais wali hiyae nani dé wali wambula ramétame. Raama dé wali jémba retame. Wu mwi hundi dé.” 9 Wungi wata angi nani xékélaki. Krais hiyandéka dé God déré wambula husaramé. Husaraméndéka dé wambula yamba hiyakéndé. Du hiyandakana sémbut Kraisré wambula yamba hulukikéndé. 10 Hanja hiyandén du takwa hurundan haraki saraki sémbut yakwanyinjoka dé hiya. Natafa nukwa male dé hiya. Hiyandéka God hambuk yata déré husaraméndéka dé God wali re, wungi re wungi re. 11 Wungi xékélakita guni angi watanguni, “Nani Krais wali hiyambeka haraki saraki sémbut naniré wambula yamba hulukikéndé. Hiyambeka God naniré Krais wali wambula husaraméndéka nani haraki sémbut huruhafi yata nani God wali jémba retame, wungi re wungi re.\n12 Wungi rengut, haraki saraki sémbut guniré huluke néma du yamba rekéndé, guna séfimbu. Rehafi yandét guni haraki saraki mawuli xékéhafi yata guna séfimbu haraki sémbut yamba hurukénguni. 13 Guna man, tamba, hambuk, séfi atéfék di jémba ya jondu maki di. Guni wun jémba ya jondu haraki sémbutka yamba hwekénguni, di haraki sémbut hurundate. Tale guni hiyandé du takwa maki renguka God guniré wambula husaraméndéka guni jémba re. Wungi reta guni guni hafuré Godka hwetanguni. Guni guna jémba ya jondu akwi Godka hwetanguni, di yikafre sémbut hurundate. 14 Némbuli guni Moses wandén hambuk hundina ekombu rehambanguni. Guni Godna saréfanana ekombu guni re. Wungi rengut, haraki sémbut guniré yamba hulukikéndé.\nNani yikafre sémbutna jémba yakwa du me\n15 Guni Moses wandén hambuk hundina ekombu rehafi yata guni Godna saréfanana ekombu rengukaka sarékéta, wafewana, guni nawulak angi watanguni? “Némbuli nani Moses wandén hambuk hundika xékéhafi yata haraki sémbut hurumbet, God naniré hasa yamba hwekéndé. Nani haraki sémbut hurumbet, wu baka joo dé.” Wungi wangut, angi watawuni, “Yingafwe. Wungi wakénguni.” Haraki saraki sémbut yamba hurukéme.\n16 Ané hundi mé xéké. Guni nak duka jémba yanjoka mawuli hurungut, dé gunika jémba hwendét, guni déka jémba yakwa du takwa reta, déka hundi xékéta wandén maki yatanguni. Wun hundi xékéta guni xékélaki. Guni haraki saraki sémbutka xékéta wandén maki huruta, guni haraki saraki sémbutna jémba yakwa du retanguni. Wungi re wu hiyatanguni. Guni Godna hundika xékéta wandén maki huruta guni Godna jémba yakwa du takwa retanguni. Wungi re wu guni déka makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa retanguni. 17 Tale guni haraki saraki sémbutna jémba yakwa du re hukémbu guni Jisas Kraiska guniré wakwendan hundi jémba xékéta wun hundika yikafre mawuli yata wandén maki guni huru. Guni haraki sémbutka xékéhafi yata guni Godna yikafre sémbutka xéka wandén maki huruta guni Godna yikafre sémbutna jémba yakwa du guni re. Rengukaka sarékéta guni Godka diména natanguni.\n19 Guni Godna jémbaka jémba xékélakihafi yata héfambu rekwa jooka xékélakinguka guniré wuni héfambu rekwa jooka hundi we. Wawut guni xékéta Godna jémbaka xékélakitanguni. Tale guni haraki saraki sémbutka xékéta guna séfimbu haraki saraki sémbut huruta nak maki nak maki séfélak haraki saraki sémbut guni huru. Némbuli guna man tamba séfimbu tékwa atéfék jondu Godka hwetanguni, di Godna jémba yandate. Di Godna jémba yandat, guni Godka yikafre sémbut male hurutanguni.\n20 Tale haraki saraki sémbutna jémba yakwa du re guni Godna yikafre sémbutka xékéhafi yata wandén maki huruhambanguni. Guni Godna yikafre sémbutna jémba yakwa du yingafwe. 21 Guni wun haraki saraki sémbut huruta méta yikafre joo guni héra? Némbuli guni hurungun sémbutka sarékéta guni roo. Du nak wun haraki sémbut yatakahafi yata, wu hiyatandé. 22 Guni wun du maki yingafwe. Tale guni haraki saraki sémbutna jémba yakwa du renguka God guniré dé héra, guni déka jémba yakwa du rengute. Wungi reta guni Godka male yikafre sémbut guni huru. Déka jémba yakwa du re, wu guni God wali jémba retanguni, wungi re wungi re. 23 Du nak haraki sémbutna jémba yakwa du rendét, haraki sémbut wun duka ané joo hwetandé, dé hiyatandé. God wali yamba rekéndé. Du nak Nana Néma Du Jisas Kraiska jémba sarékéta dé wali natafa mawuli hérandét, God wun duka ané yikafre joo baka hwetandé, dé God wali jémba retandé, wungi re wungi re.


Act 13 | `ABTMAPRIK | STEP | Antiokba rate Jisasna jébaaba yaalan du las de Gotna yéba kudi wakwek. Las de du taakwat yakwatnyék Jisasna jébaaké. Wani duna yé kéga: Banabas, Sol, Simion déku nak yé Gélé, Sairiniba yaan du Lusias, némaan ban Yerotna naawi du Maneyen.\nh13:25Jo 1:20, 27\nm13:31Ap 1:3, 8\nn13:32-33 Sam 2:7\no13:34 Ais 55:3\np13:35 Sam 16:10\nr13:38-39Ap 10:43, Ro 10:4\ns13:40 Aba 1:5\nv13:47 Ais 49:6\n1Antiokba rate Jisasna jébaaba yaalan du las de Gotna yéba kudi wakwek. Las de du taakwat yakwatnyék Jisasna jébaaké. Wani duna yé kéga: Banabas, Sol, Simion déku nak yé Gélé, Sairiniba yaan du Lusias, némaan ban Yerotna naawi du Maneyen. 2 a Nak apu Antiokba rate Jisasna jébaaba yaalan du taakwa Némaan Banké sanévéknwute kadému kamarék yate Némaan Banét waatadaka dé Gotna Yaamabi derét wak, “Guné wagunu bét Banabas bét Sol wawurén jébaa yaké bét yo.” 3 b Naate wadéka de kadému kamarék yate rate Gorét waatatakne bétku maaknaba kutte de wak, “Béné yéké béné yo, Gotna Yaamabi wadén jébaa yaké.” Naate de wak.\n4Gotna Yaamabi wadéka bét Banabas bét Sol Selusiat yék. Ye sipba waare bét Saiprasna képmaat yék. Saipras kus viyaatéknénba dé tu. 5 c Ye bét Salamis saabak. Saabe bét Gotna kudi wakwek, Judana kudi buldakwa gaba. Jon Mak bét wale dé Jisasna jébaa yak.\n6Banabas bét Sol képmaaba yéte bét Saiprasna gege gayét yéte bét Pepos saabak. Ye saabe bét vék kus mayéra yakwa dut nak déku yé Ba-Jisas. Wan Judana du. Dé wak, “Wuné Gotna kudi wuné wakweyo.” Naate wate dé yénaa yak. 7Dé Saiprasna némaan ban wale dé rak. Wani némaan banna yé Sesias Polas. Dé yéknwun mawulé pukaakwa du. Dé wadéka bét Banabas bét Sol yaabétka dé bérét wak, “Wuné Gotna kudi véknwuké wuné. Béné wunat mé wakwe wani kudi.” 8Naate wadéka dé wani kus mayéra yakwa du, Saiprasna némaan ban dé Jisaské miték sanévéknwumuké kélik yate, dé wak, “Kaapuk. Bét ménat wakwemarék yaké bét yo.” Wani du Gérikna kudiba déku yé kéga de wak, “Elimas.” 9 d , e Naate Elimas wadéka dé Gotna Yaamabi Solna mawuléba wulae apa ye dé ték. Tédéka dé Sol déku nak yé Pol Elimasnyét vésék naate dé wak, “Méné Setenna du. Kutakwana némaan ban Seten ména mawuléba dé tu. Méné akwi yéknwun muké méné kélik yo. Méné yénaa kudi male méné wakweyo. Méné kapéredi mawulé méné yasaaku. Apuba apuba méné Némaan Banna kudi méné yaalébaanu. 11Mé véknwu. Bulaa Némaan Ban ménat viyaaké dé yo. Viyaadu ména méni kiyaaké dé yo. Kiyaadu wupmalemu nyaa re méné vémarék yaké méné yo.” Naate Pol wadéka dé gélé buwi pulak mu giyae déku méni kuttépédéka Elimasna méni dé kiyaak. Kiyaadéka yeyé yeyate dé du taakwat wak, déku taababa kure yédoké. 12Yadéka dé Saiprasna némaan ban Sesias Polas véte Némaan Ban Jisasna kudi véknwute kwagénte dé Jisaské miték sanévéknwute déku kudiké dé “Adél” naak.\n13 f Pol béré sipba waare Pepos kulaknyénytakne de Pega saabak. Wani gayé Pampiliana képmaaba dé tu. Saabe dé Jon Mak bérét kulaknyénytakne dé Jerusalemét gwaamale yék. 14Gwaamale yédéka Pol bét Banabas Pega kulaknyénytakne bét képmaaba Antioknét yék. Wani gayé Pisidiana képmaaba dé tu. Ye waba rate yaap ra nyaa bét Juda kudi buldakwa gat wulaak. Wulae bét rak. 15Rabétka dé wani gana némaan du Gotna nyégaba véte Moses déknyényba kavin apa kudi las véte némaanba wak. Watakne dé Gotna kudi wakwen du déknyényba kavin kudi las véte dé némaanba wak. Wadéka de némaan du las dut nak wadaka dé Pol bét Banabaské yae dé deku kudi kéga wakwek, “Naana du, béné du taakwat yéknwun kudi wakweké mawulé yabénéran bulaa wakweké béné yo. Wakwebénu véknwudo deku mawulé yéknwun yaké dé yo.” 16Naate wadéka dé Pol raapme téte taaba kusawuréte dé kéni kudi wakwek: “Guno, Isrelna du, kéba rate Gorét waatakwa nak gena akwi du wawo, mé véknwu. 17Déknyényba Isrelna duna némaan ban Got dé naana képmawaarat wak, déku kudi véknwudoké. Watakne apa yadéka de naana képmawaara Isrelna du taakwa deku gayé déknyényba kulaknyénytakne nak get ye Isipba rate de wupmalemu yak. Yadaka dé Got apa yate dé derét kure gwaadék Isipba. 18Derét kure gwaade wupmalemu (40) kwaaré dé de wale ték, du ramarék taaléba. De nak apu nak apu déku kudi véknwumuké kélik yadaka dé Got de wale tésaakuk. 19Tésaakute wadéka de Kenanna képmaaba tén némaa gayé nak taaba sékét nak taababa kayék vétik wani gayéba wupmalemu du taakwa radaka de viyaak. Viyaatakne de Isrelna du ye de deku képmaa kérae waba rak. 20Wupmalemu (450) kwaaré de waba rak. Radaka kukba Got wadéka de némaan du Isrelna du taakwaké de téte miték vék. Védaka kukba Gotna yéba kudi wakwen du Samyuel dé wawo némaan du rate dé Isrelna du taakwaké téte miték vék.\n24 g “Taale gu yaakutaknan du Jon dé Isrelna akwi du taakwat kéga kudi wakwek, ‘Guné guna kapéredi mawulé kulaknyénygunu wuné Gotna yéba gunat gu yaakutaknaké wuné yo.’ 25 h Naate watakne déku jébaa yabutiké yate dé wak, ‘Guné yaga guné wo wunéké? Wuné kiyadé? Wuné némaan ban kaapuk. Nak banké guné raségu. Wunéké kaapuk raségégunékwa. Mé véknwu. Wuna kukba dé yaaké dé yo. Dé némaan du. Wuné bakna du. Déku jébaa yaga pulak yaké wuné yo, wuné bakna du rawurékwa bege?’ Naate Jon wadéka kukba Jisas dé yaak.” Naate dé Pol wak.\n26Watakne dé kéga wakwek, “Wuna du, Ebrayamna képmawaara, kéba rate Gorét waatakwa nak gena akwi du wawo, mé véknwu. Got dé naanat kutkalé yadéran kudi dé naanat débu wakwek. 27 i Wakwedéka dé Jisas derét kutkalé yaké nae yaadéka de Jerusalemba rakwa du taakwa deku némaan du wawo déké kaapuk kutdéngdan. Akwi yaap ra nyaa de véknwuk némaan du las Gotna nyégaba véte Gotna yéba kudi wakwen du kavin kudi véte némaanba wadaka. Véknwute de wani kudiké kaapuk kutdéngdan. Yate de wak, Jisasnyét viyaapérekdoké. Waga wadaka Gotna yéba kudi wakwen duna kudi adél dé yak. 28 j Jisas kapéredi mu las kaapuk yadén. Yadéka de dérét viyaapérekgé wate de yénaa yak. Yénaa yate de némaan du Pailarét wak, déku du de Jisasnyét viyaapérekdoké. 29 k Gotna yéba kudi wakwen du déknyényba de Jisasnyét kapéredi mu yadaranké de kavik. Kavidaka kukba de Jerusalemba rakwa du wani akwi mu de Jisasnyét yak. Yatakne de déku gaaba ségwi miba lépmwénye kure ye de waaguba rémék. 30 l Rémtaknadaka Got wadéka dé tépa nébéle raapmék. 31 m Raapdéka kukba dé wale Galilina képmaa kulaknyénytakne Jerusalemét yén du taakwa de wupmalemu nyaa de dérét vék. Vétakne bulaa de Isrelna du taakwat kudi wakweyo déké.\n32 n “Kéni yéknwun kudi gunat wakweké anébu yaak, guna gayét. Déknyényba Got dé naana képmawaarat derét kutkalé yadéran kudi wakwek. Wakwetakne bulaa dé naané deku képmawaarat débu kutkalé yak. Dé wadéka Jisas nébéle raapdéka dé Got waga naanat débu kutkalé yak. Déknyényba de Gotké waadakwa gwaaré, deké naané wo ‘Sam’ de kavik Gotna nyégaba. Gwaaré nak Samna nyégaba dé du nak kéga kavik Jisaské:\n34 o “Nak apu Got wadu Jisas nébéle raapdu déku gaaba ségwi biyaapmarék yadéranké, dé kudi wakwek. Wakwedéka dé du nak Gotna nyégaba kéga kavik:\n35 p Naate Got wadéka kavidéka nak kudi kéga dé kwao:\n36 q “Wani kudi dé nak duké wakweyo. Devitké kaapuk wakwedékwa. Devit rate dé Gotna jébaa miték yak. Yatakne kiyaadéka déku képmawaara wale dérét rémdaka déku gaaba ségwi dé biyaapmék. 37Got wadéka dé kiyaan ban nak nébéle raapdéka déku gaaba ségwi kaapuk biyaapdén. 38 r Wuna du, mé véknwu. Wani ban wan Jisas. Got Jisasna jébaat vétakne guna kapéredi mawulé dé yatnyéputiyu. Wani kudi gunat ané wakweyo. Guné ana kudi véknwute wani muké miték kutdéngké guné yo. Guné Jisaské miték sanévéknwugunéran dé guna kapéredi mawulé kutnébulké dé yo. Kutnébuldu guné miték raké guné yo. Guné Mosesna apa kudi véknwugunéran guna kapéredi mawulé raké dé yo. Radu miték ramarék yaké guné yo. 40 s Wani muké guné miték kutdéngké guné yo. Guné jérawu yaké guné yo, Gotna yéba kudi wakwen du kavin mu gunat yaamuké. Got wadéka de déku kudi kéga kavik:\n44Yaap ra nyaa yaadéka wani gayéba rakwa du taakwa wupmalemu Némaan Banna kudi véknwuké de yae jawe rak. 45 t Radaka de Judana du las wupmalemu du taakwa jawe radaka véte kélik yate de rékaréka yak. Yate de Pol déku kudiké wawo de waséléknék. 46 u Wasélékte dérét waatidaka bét Pol bét Banabas apa yate wup yamarék yate kéga wakwek, “Taale ané guné Judana du taakwat ané Gotna kudi wakwek. Wan yéknwun. Guné wani kudiké guné kuk kwayu. Kuk kwayéte guné kulé mawulé kérae miték rasaakumuké kélik guné yo. Bulaa ané gunat kulaknyénytakne nak gena du taakwat Gotna kudi wakweké yéké ané yo. 47 v Némaan Ban anat débu wakwek, ané nak gena du taakwaké yétéranké. Déknyényba wadéka de déku nyégaba kudi kavik. Kavite deku mawuléba de wak, ‘Gaan téwayé yaandu du taakwa miték véké de yo.’ Waga wate de Gotna kudi kéga kavik:


Act 6 | `WOS | STEP | Wun nukwambu séfélak du takwa akwi di Jisaska jémba saréké. Jisaska jémba sarékékwa du nawulak di Grikna hundi xéké. Nawulak di Hibruna hundi xéké. Nak nukwa di Grikna hundi xékékwa Judana du di Hibruna hundi xékékwa Judana du wali di waru. Waruta di Grikna hundi xékékwa du di wa, “Atéfék nukwa guni nawulak jondu male guni mune hwe, nana getéfana du hiyandé takwaka. Guna du hiyandé takwaka guni séfélak jondu mune hwe. Nani wungina sémbutka hélék nani ye.”\nDi du nawulakré waséke, Jisasna aposel wali jémba yandate\n1 Wun nukwambu séfélak du takwa akwi di Jisaska jémba saréké. Jisaska jémba sarékékwa du nawulak di Grikna hundi xéké. Nawulak di Hibruna hundi xéké. Nak nukwa di Grikna hundi xékékwa Judana du di Hibruna hundi xékékwa Judana du wali di waru. Waruta di Grikna hundi xékékwa du di wa, “Atéfék nukwa guni nawulak jondu male guni mune hwe, nana getéfana du hiyandé takwaka. Guna du hiyandé takwaka guni séfélak jondu mune hwe. Nani wungina sémbutka hélék nani ye.” 2 Wungi wandaka di aposel tamba yéti angé man yéték wandaka di Jisasna hundi xékékwa du takwa atéfék di hérangwandé. Hérangwandéndaka di wa, “Mé xéké. Nani Godna hundi wambeka jémba yatakataka hénoo mune hwembet, wungi haraki dé. Jondu mune hwe jémba nana jémba yingafwe. 3 Nyama bandi, wungi maki guni wali rekwa du angé tamba yétiyéti angé tamba hufukéka hwakétanguni, jondu mune hwendate. Di xékélakikwa du di. Godna Hamwinya deka mawulimbu hambuk ye tékwa du di. Guni hwaka xétaka wunde duna xi wangut nani diré watame, di wun jémba yandate. 4 Di wun jémba yandat, nani God wali hundi buléta Godna hundi wakwetame. Wu nana jémba dé.”\n5 Di wungi wandaka di atéfék du takwa xékétaka di deka hundika mawuli ya. Mawuli yata di ande duré wa, di jondu mune hwendate:\nStiven. Dé Jisaska hambukmbu jémba saréké. Déka mawulimbu Godna Hamwinya hambuk ye dé té.\nFilip, Prokorus, Nikanor, Timon, Pamenas.\nNikolas. Dé nak téfana du reta dé Judana hambuk hundi xékéta dé deka sémbut huru. Dé Antiokmbu dé ya.\n6 Wunde duna xi wandaka di wunde du angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk Jisasna aposelna makambu té. Téndaka di Jisasna du deka anéngambambu nak nak tamba takata di Godka wa, di jondu jémba mune hwendate. 7 Wataka di Jisasna aposel di Godna hundi wa saafa yi. Wa saafa yindaka di Jerusalemémbu rekwa séfélak du takwa deka hundika xéka di Jisaska jémba saréké. Sarékéndaka di Jisasna du takwa di séfélak xaku. Séfélak pris akwi di Jisaska jémba saréké.\nJuda di Stivenré duna makambu taka\n8 God wun du Stivenré némafwimbu yikafre huruta hambuk hwendéka dé Stiven dé séfélak nak maki hanja xéhafi yandan hambuk jémba dé ya. Yandéka du takwa déka jémbaré xéta di waréngéné. 9 Waréngénéndaka di Judana du nawulak di Stivenka hélék ye di mama wa. Wunde du di Godna hundi buléndaka ge nakmbu di ya. Wun gena xi angi dé, “Dé dé hafuka jémba yakwa duna ge dé.” Wunde du di Sairinina héfambu, Aleksandriana héfambu, Silisiana héfambu, Esiana héfambu akwi yae di Jerusalemémbu re. Wunde du atéfék di Stivenka hélék yata di dé wali waru. 10 Warundaka dé Godna Hamwinya hambuk hwendéka dé Stiven jémba xékélakita dé diré wa. Wandéka di déka hundi hasa wanjoka di hurufatiké. 11 Hurufatikéta di yéna yakwa duka nakélak hwaké. Hwaka xétaka di dika yéwa hwe, yénataka hundi wandate. Hwendaka wun yéna yakwa du di wa, “Wun du Stiven dé nana mandéka Moseska wali, Godka wali dé haraki hundi wa. Haraki hundi wandéka nani xéké.”\n12 Di wungi wata yéna yandaka di du takwa wali, getéfana du wali, xékélelakikwa du akwi wungi xékéta di rékambambu wata Stivenka ye di déré témbéra hura yi, néma du reta hundi buléndaka geré. 13 Hura yindaka Stiven néma duna makambu téndéka wandaka di yéna yakwa du nawulak di wulayi, wun geré. Wulaaye di wa, “Wun du atéfék nukwambu dé Godna tempelka dé haraki hundi wata dé Mosesna hambuk hundika akwi haraki hundi wa. 14 Angi dé wa, ‘Nasaretna du Jisas tempelré haraki hurutandé. Haraki hurutaka dé Moses hwendén sémbut yatakataka huli sémbut hérambete dé naniré wa.’ Wungi Stiven wandéka nani xéké.” Wungi di yéna ya. 15 Yéna yandaka di atéfék néma du Stivenré xéséfwa xe di xé déka saawi enselna saawi maki xakundéka.


Gotna Kudi Romba 2\n1 Guné guné wo, “Nak du taakwa wan kapéredi mu yasaakukwa du taakwa. Got yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo.” Guné wani kudi wamarék yaké guné yo, guné wawo de yakwa kapéredi mu yagunékwa bege. Guné wani kudi nak du taakwaké wate gunéké wawo guné wo. 2 Naané kutdéngék. Got wani kapéredi mu yakwa du taakwat yadan kapéredi mu yakatadékwa wan yéknwun. Waga naané kutdéngék. 3 Guné mé sanévéknwu. Guné nak du taakwa waga yadan kapéredi muké derét waatite guné wawo wani kapéredi mu yagunéran Got gunat waatimarék yaké dé yo, kapu yaga pulak? Gunat waatite yagunén kapéredi mu gunat wawo yakataké dé yo. 4 Guné kutdéngék. Got gunéké mawulé lékte gunat dé kutkalé yo. Yate yagunén kapéredi mu gunat bari yakataké kaapuk sanévéknwudékwa. Wani muké guné kéga wamarék yaké guné yo, “Wan bakna mu. Némaa mu kaapuk.” Naate wamarék yate guné kéga guna mawuléba waké guné yo, “Got naanéké dé mawulé léknu, naané yanakwa kapéredi mu kulaknyénynoké.”\n5 Guné waga kaapuk wagunékwa, Gotké miték sanévéknwumarék yagunékwa bege. Guné guna kapéredi mawulé véknwute guna mawuléba apa yate kapéredi mu guné yasaaku. Yate guné yagunén kapéredi mu kulaknyénymuké guné kélik yo. Yagunéka Got dé rékaréka yo. Guné kapéredi mu las wawo yagunéran Got apakélé kot véknwute némaan ban raran nyaa rékarékat kapére yate yagunén akwi kapéredi mu gunat némaanba yakatate las wawo yakataké dé yo. Wani nyaa Got apakélé kot véknwukwa némaan ban rate akwi du taakwa yadan muké véknwute kudi wakweké dé yo. Wakwedu akwi du taakwa waké de yo, “Déku kudi wan yéknwun. Dé miték male dé yo.” Naate wate déku jébaaké kutdéngké de yo. 6 * Mt 16:27 Akwi du taakwat yadan mu kéga kaataké dé yo. 7 Du taakwa las deku mawuléba apa yate yéknwun mu yasaakute Gotké yénakwa yaabuba de yu. De déku du taakwa rate dé wale apuba apuba miték rasaakuké mawulé yate de apa jébaa yo déké. Waga yakwa du taakwat Got yéknwun mu kaatate wadu de dé wale miték rasaakuké de yo apuba apuba. 8 * 2 Te 1:8 Du taakwa las deku sépéké male sanévéknwute Gotna kudiké de kuk kwayu. Kwayéte de kapéredi mu yate kapéredi yaabuba de yu. Waga yakwa du taakwat Got rékarékat kapére yate yadan kapéredi mu némaanba yakataké dé yo. 9 Dé wadu kapéredi mu yakwa du taakwaké kapéredi mu yaaké dé yo. Judana du taakwaké apakélé kapéredi mu yaaké dé yo. Yaadu nak gena du taakwaké makwal kapéredi mu yaaké dé yo. Yaadu de akwi apa kaagél kutké de yo. 10 Got yéknwun mu yakwa du taakwat kutkalé yaké dé yo. Judana du taakwat némaanba kutkalé yaké dé yo. Ye nak gena du taakwat wawo kutkalé yaké dé yo. Yadu deku mawulé miték tédu de déku du taakwa rate dé wale nakurak mawulé yate miték rasaakuké de yo. 11 * 1 Pi 1:17 Got waga yadéka naané kutdéngék. Got akwi du taakwat nakurak kudi male dé wakweyo. Nak kudi Judana du taakwat, nak pulak kudi nak gena du taakwat, waga kaapuk wakwedékwa.\n12 Judana du taakwa Moses wakwen apa kudi kutdéngte kapéredi mu yadan, Got kot véknwukwa némaan ban rate Moses wakwen apa kudiké sanévéknwute deku kudi véknwute, yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo. Nak gena du taakwa Moses wakwen apa kudi kutdéngmarék yate kapéredi mu ye de Moses wakwen apa kudiké sanévéknwumarék yate yalakgé de yo. Got wale rasaakumarék yaké de yo. 13 * Mt 7:21; Je 1:22 Judana du taakwaké wani kudi wuné wakweyo, kéni muké kutdénggunén bege. Moses wakwen apa kudi véknwute wakwedén pulak yakwa du taakwa Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké de yo. Moses wakwen apa kudi bakna véknwukwa du taakwa Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa ramarék yaké de yo. 14 Nak gena du taakwa de Moses wakwedén apa kudi kaapuk kutdéngdan. Yate deku mawulé véknwute Moses wakwedén pulak yadaka naané kutdéngék. Apa kudi nak deku mawuléba dé tu. Tédéka de Moses wakwen apa kudi kutdéngmarék yate deku mawuléba tékwa kudi véknwute de Moses wadén pulak de yo. 15 Naané derét véte naané kutdéngék. Got déku apa kudi deku mawuléba débu wakwek. Wakwedéka deku mawulé derét dé wakweyo. Kéni mu yate yéknwun mu guné yo. Wani mu yate kapéredi mu guné yo. Wani muké kutdéngdoké deku mawulé derét dé wakweyo. 16 * 1 Ko 4:5Naané kutdéngék. Got apakélé kot yaran nyaa deku mawuléké sanévéknwuké dé yo. Wani nyaa dé wadu dé Jisas Krais kot véknwukwa némaan ban rate, du taakwa paakudan mawulé, paakute yadan muké wawo kudi wakweké dé yo. Wuné Jisas Kraisna kudi du taakwat wakwete, dé waga yadéranké wuné wakweyo.\n17 Guné las Judana du taakwa rate guné guna yéba kevérékte guné wo, “Naané Judana du taakwa naané ro. Rate naané Moses wakwen apa kudi véknwute naané Gotna du taakwa naané ro.” 18 Naate wate guné kutdéngék, yagunuké Got mawulé yadékwa jébaaké. Yagunéka nak du gunat Moses wakwen apa kudiké yakwatnyédaka guné kutdéngék. Samu mu wan yéknwun mu? Samu mu wan kapéredi mu? Waga guné kutdéngék. 19-20 Yate guné guna mawuléba guné wo, “Naané Moses wakwen apa kudiké naané miték kutdéngék. Kutdéngte naané akwi adél kudiké naané miték kutdéngék. Kutdéngte méni kiyaan duké yaabu wakwatnyédakwa pulak yate, naané kwatkwa du taakwat Gotna kudiké yakwatnyéké naané yo. Yaa yaante gaankétéba kayénarékwa pulak yate, naané kwatkwa du taakwana mawulat kutkalé yaké naané yo. Yano de Gotké miték kutdéngké de yo. Kwatkwa du taakwa, makwal baadi pulak rate kutdéngmarék yakwa du taakwat naana kudiké yakwatnyéké naané yo, de naané pulak radoké.” 21 Naate wate guné nak du taakwat guné kudiké yakwatnyéte samuké guné kutdéngmarék yo? Guné waga yate kapéredi mu guné yo. Guné nak du taakwat guné wo, “Guné sél yamarék yaké guné yo.” Naate wate guné sél guné yo. 22 Guné derét guné wo, “Guné nak du taakwa wale kapéredi mu yamarék yaké guné yo.” Naate wate guné nak du taakwa wale kapéredi mu yo. Guné derét guné wo, “Guné yénaa gotké kuk kwayéké guné yo.” Naate wate guné yénaa gorét waatadakwa gat wulae gwalmu sél guné yo. 23 Guné Moses wakwen apa kudiké guné wo, “Wan yéknwun kudi. Gotna yéba kevéréknakwa kudi.” Naate wate guné wani apa kudiké guné kuk kwayu. Guné Gotna apa kudiké kuk kwayéte déku jébaa guné yaalébaanu. 24 * Esi 36:22Guné Judana du taakwa waga yagunékwaké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao: Nak gena du taakwa yagunékwa kapéredi mu véte Gotké de kapéredi kudi wakweyo.\n25 Kudi las wawo wakweké wuné yo, Got Mosesnyét wakwedéka Moses wakwen apa kudi, guné Judana du taakwaké wawo. Guné makwal baadi ragunéka de “Gotna du” naate guna sépé de sékuk. Guné Moses wakwen apa kudi véknwute wadén pulak yagunéran wan yéknwun. Guné waga yate Gotna du guné ro. Wan adél. Guné Moses wakwen apa kudiké kuk kwayégunéran guné nak gena du sépé sékumarék yadan du pulak guné ro. De Gotké kutdéngmarék yate Gotna du ramarék yadakwa pulak, guné Moses wakwen apa kudiké kuk kwayéte guné Gotna du kaapuk ragunékwa. Wan adél. 26 Nak geba rate sépé sékumarék yadan du de Moses wakwen apa kudi véknwumarék yate, bakna kutdéngte, Moses wakwedén pulak yadaran, de Gotna méniba déku du raké de yo. Waga rate de Gotna méniba Judana du sépé sékudan du pulak raké de yo. Wan wawo wan adél. 27 Waga rate sépé sékumarék yadan du, Moses wakwedén pulak yate yéknwun mu yado, yadaran yéknwun paaté guné sépé sékun Judana du yagunéran paatat talaknaké dé yo, guné Moses wakwen apa kudi kutdéngte wani apa kudiké kuk kwayégunékwa bege. Guné wani kudiké mé sanévéknwu.\n28 Gotna duké sanévéknwute wuné waga wo. Guné Juda guné wo, “Akwi Judana du wan Gotna du. Deku néwepa Judana du taakwa radaka de wawo Judana du de ro. De akwi Got Mosesnyét wakwedék Moses wakwen apa kudi kutdéngdaka de deku sépé de sékuk. De akwi naana apa kudi de véknwu.” Naate wagunéka wuné wuné wo: Wan kaapuk. 29 * Kl 2:11Gotna du wan kéga yakwa du. De Gotké miték sanévéknwudaka Gotna Yaamabi deku mawuléba dé tu. Téte dé wo, de Gotna du radoké. Gotna Yaamabi kure tékwa du de Gotna du de ro. Got deku sépéké kaapuk sanévéknwudékwa. Got kwayédén Yaamabiké dé sanévéknwu. Gotna Yaamabi kure tékwa duké Got dé wo, “Wuna yéknwun du de.” Naate wadéka nak du Gotna Yaamabi deku mawuléba tédékwaké kutdéngmarék yate, de deku yéba kaapuk kevérékdakwa.\n*2:6: Mt 16:27\n*2:8: 2 Te 1:8\n*2:11: 1 Pi 1:17\n*2:13: Mt 7:21; Je 1:22\n*2:16: 1 Ko 4:5\n*2:24: Esi 36:22\n*2:29: Kl 2:11


Mateo 7 TIYNT - Atin féntaus Jesusey kétoro ne mano, - Bible Search\n1Atin féntaus Jesusey kétoro ne mano, “Kagom kukumén i de étéw, inok i Tuluse énda so kukumé no begom. 2Non i kékukum gome bé de ségiyo étéw, iringéy Tuluse so ké kukumé no begom. Atin i kérigo gome bé de ségiyo étéw, rigonéy Tuluse so dob begome. 3Sedek gito moy klohe sala i dumo muwe, éndob énda gito moy kaame sala toow na fo dakél? 4Atin béréhé mo dob dumo muwe mamo, ‘Adih, téréno moy nan salaém.’ Endob wén i kaame sala toow na fo dakél. 5Fédayéw-dayéw go, éndob békén go fiyo étéw. Téréno mo na métah i kaame sala toow na fo dakél, inok gétabanga moy dumo muwe émfétérén bé kaane kloh sala.\n6“Atin kagom iray i mékétéfuwe dob de itu. Non amuk rigoné kom, kekeé ro saén begom. Atin kagom iray i balilagae fégonoén perlas dob de babuy. Non amuk rigoné kom, daa ro saén. Mélaw kagom témoro bé Fiyowe Uret dob de étéw mika mégélingo.”\nOngot gom dob Tuluse\n7Atin féntaus Jesusey kétoro ne mano, “Ongot gom dob Tuluse atin irayén begom. Séléd gom, atin gito gom. Tawag gom dob béngawane, atin i fintue ungkaén inok géahur gom. 8Non i kéluhanay de mongot dob Tuluse, gédoté ro. Atin i kéluhanay de séméléd, gito ro. Atin i kéluhanay de témawag dob béngawane, géahur ro. 9Ufama, ségétéw go boh, atin i nga me mongot fan, énda iraya mo de batéw. 10Taloo no mongot sédo, énda iraya mo de ulé. 11Fiyon fo ké tete gom étéw, gétiga kom soy miraye bé éntingayéne fiyo dob de nga gom. Labi nay Tuluse toow fo fiyo, gétiga noy miraye fiyo na dob begome. Beeney Boh gome dob lawayo, brab irayén i de fiyo do éntingayén dob de étéw mongot dob Beene.\n12“Buluy kétaya kome rigonéy de étéw dob begome, rigo gom so dob berowe. Non been i atag i kéluhanay de sugu dob kitabé niray Moisese brab de kétoro i de sénarigoy Tuluse muret bé kébéréh ne.”\nI mérate béngawan\n13Atin féntaus Jesusey kétoro ne mano, “Ahur gom dob mérate béngawan mangey dob lawayo. Non toow fo buka i béngawane mangéy dob uleone emferno atin médooy de étéw muntul de non magad i kéagéw ruwe diyo. 14Endob i mérate béngawan mangéy dob umule magufusa, mérégén i kéuntule de. Mélaw énda médooy étéwe géuntul de.\n15“Atin ingat gom inok énda géunur gom bé de ubo-ubo sénarigoy Tuluse muret bé kébéréh ne. Non fiyon fo ké ubo-ubo ro mégédaw maak do ménorom ayam, tintu tete i adat ruwe brab binasané ro begom. Non i toowe, ségiléw ro bé de mérayar do binatang. 16-18Endob gélolo gom bero sabaf bé de rigoné ro. Ufama, énda i fiyo kayéw mégonok bé tetee onok, taloo no tete kayéw mégonok bé fiyowe onok. I sulu-suluwe énda mégonokén bé manggae. Brab i kayéwe suwaran énda mégonokén saging. I fiyowe kayéw mégonok saén fiyo, atin i tetee kayéw mégonok saén tete. 19Atin i kayéwe énda mégonokén fiyo, tuwongén brab ibérén dob aféye inok inohén. 20Mélaw gélolo gom i de ubo-ubo sénarigoy Tuluse sabaf bé de tete rigoné ro.\n21“Enda kéluhanay de étéw témawag Begén maro, ‘Kadnan, o Kadnan,’ géangéy ro dob lawayo. Endob i de étéw rémigo bé kétayay Abay guwe Tulus, bero saén i géangéy dob lawayo. 22Bé gaiwe gégumah i kékukum i Tuluse, médooy de étéw émbéréh dob Begéne maro, ‘Kadnan, o Kadnan, nuret gey i kébéréh i Tuluse nusar gey i dawét me. Atin nusar gey soy dawét me fégédédél bé de saitan tidéw dob de étéw rénahuko ro, brab rénigo gey i de médoo do mékégaif dob dawét me.’ 23Endob béréhé ku bero maku, ‘Enda gélolo gu begom. Férayu gom dob Begéne. Begom i de étéw do rémigo tete.’\n24“Béréhé ku begom i fantage bé de mégélingo bé kébéréh guwe brab odoro ro. Berowey ségiléwe bé ségétéwe métilédtéd réménigo lawi brab féntindégén i de liléyén dob émbagére batéw. 25Amun mérégés i ranae brab énggégumah i dunuke brab énggébéla diyo i émbagére réfuruh, énda méntuwongén non féntindég dob rotor i batéwe.\n26“Endob i étéwe énggélingo bé de kébéréh gu éndob énda odoro no de, ségiléw bé dufange étéw féntindégén i lawi ne dob faréke saén. 27Mélaw amun ménrégés i ranae brab énggumah i dunuke brab énggébéla diyo i émbagére réfuruh, méntuwong brab toow fo ménbinasa.”\n28Amun énggilid i Jesuse témoro bé de ni, ménggaif i de médoo do étéw bé kétoro ne. 29Non békén ségiléw i kétoro ne bé de maistéroy kitab i de Judio. Non énda saén ténoroén i kéfégitung i de ségiyo étéw. Yamula ténoroén i kaane kéfégitung.


Jon 6 ABTNT - Wani kudi wakwetakne dé Jisas kwawu nak - Bible Search\nJisas dé wupmalemu (5,000) duwat kadému kwayék\n1Wani kudi wakwetakne dé Jisas kwawu nak saknwat yék. Wani kwawuna yé Galili. Nak yé Taibirias. Naané déku du dé wale naané yék.\n2Déknyényba wupmalemu du taakwa de vék Jisas wupmalemu apa jébaa yadéka. Yadéka de sépékwaapa kapére yan du taakwa yéknwun yak. Vétakne de déku kukba yék.\n3Naané Jisas wale nébuba nak waare naané rak. 4Pasova waanakwa apakélé yaa sérakne kanaran tulé yaaké yadéka naané waba rak. 5Rate dé Jisas vék wupmalemu du taakwa déké yaadaka. Vétakne dé Pilipmét wak, “Kadému yaba kérae wani du taakwaké kwayéno kaké de yo?” 6Pilipna mawulé yaknwuké nae dé waga wak. Jisas yadéran muké dé kutdéngék.\n7Jisas waga wadéka dé Pilip dérét wak, “Wupmalemu (200) yéwaat kadému las kéraanaran wani du taakwa walkamu walkamu male kaké de yo.” 8Naate wadéka naana du nak Andru dé waba ték. Wani du wan Saimon Pitana wayékna. 9Téte dé wak, “Nyaan nak kéba dé tu. Wani nyaan makwal béret naktaba guba kutdan gukwami vétik waga dé kure tu. Wani makwal béret makwal gukwami wupmalemu du taakwat yaga pulak kwayéké naané yo?” 10Naate wadéka dé Jisas naanat wak, “Wani du taakwat mé wakwe rado.” Naate wadéka wanaka yéknwun waara takuba de rak. Wupmalemu du taakwa de waba rak (Du 5000). 11Radaka dé Jisas wani béret kérae Gorét wak, “Yéknwun béret ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne du taakwaké munikwedéka de kak. Béret yadén pulak male dé gukwami véti wawo waga yak. Mawulé yadan pulak male dé munikwek. 12Munikwedéka kabutidaka dé Jisas naanat wak, “Kadaka rakwa kadému mé kéraa. Kéraamarék yagunu las bakna raké dé yo.” 13Naate wadéka naané du taakwa kadaka ran béret kébi taaba vétik sékét maanba kayék vétik waga naané kérae laakwak.\n14*Yanaka de Jisas yan apa jébaa véte de wak, “Gotna yéba kudi wakwekwa du nak naana képmaat yaaké dé yo. Déké naané raségu. Raségénakwa du wan Jisas. Wan adél.” 15*Waga wadaka dé Jisas kutdéngék. Dérét kure apa yate dé wani gayéba némaan ban raduké de mawulé yak. Waga kutdéngte wani gayéba némaan ban ramuké kélik yate dé kapmu nébat tépa gwaamale yék.\n16-17*Garabu yadéka naané Jisasna du dawulik kwawu maalat. Dawuliye botba waare naané Kapaneamét yéké mawulé yak. Yanaka Jisas naanéké kaapuk yaadén. 18Yadéka gaan yadéka naané yék. Yénaka apakélé wimut kutdéka dé gu némaanba raapte waarék. 19Waarédéka bot yéluké naané kwalutte naané yék. Waga yate séknaaba naané yék (6 kilomita pulak). Ye naané vék Jisas gu takuba yaadéka. Véte naané wup yak. 20Wup yanaka dé naanat wak, “Kén wuné wuné yao. Guné wup yamarék.” 21Naate wadéka naané yéknwun mawulé yate dusék yak. Yanaka dé botba yaalak. Yaaladéka rate naané botba ye wani gayé bari saabak.\nWupmalemu du taakwa de Jisaské sékalék\n22Yé tékdéka de wupmalemu du taakwa kwawu nak saknwuba wekna rak. Rate deku mawuléba de wak, “Nalé nakurak bot lé rak. Raléka Jisasna du wani botba waare de yék. Yédaka Jisas kaapuk de wale yédén. Dé kéni taaléba dé ro.” 23Waga wate de Jisaské sékalpatik. Sékalpatidaka Taibiriasba de bot las wawo yaak. Yae de nalé rate béret kadan taalé tékwaba de rak. Nalé Jisas béret kérae Gorét wakwetakne dé deké kwayék, wani taaléba. 24Jisas déku du wawo wani taaléba ramarék yadaka de du taakwa vépatitakne, wani botba waare de kwawu nak saknwat yék, Kapaneamét. Jisaské sékale véké nae de yék.\nJisas Gotna gayéba giyaan béret pulak\n25Wani du taakwa ye saabe Jisasnyét véte de dérét waatak, “Némaan du, yani nyaa méné kénét yaak?” 26Naate waatadaka dé Jisas derét wak, “Mé véknwu. Béret kagunéka guna biyaa dé apa yak. Yadéka guné wunéké sékale vu, béret las wawo kwayéwuruké. Apa jébaa yawuréka végunénké guné kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Guné jébaa yate guné biyaapran kadémuké sanévéknwumarék yaké guné yo. 27*Guné jébaa yate nak pulak kadémuké sanévéknwuké guné yo. Wani kadému rasaakuké dé yo. Guné wani kadému katakne miték rasaakuké guné yo apuba apuba. Wuna yaapa Got wadéka wuné Akwi Du Taakwana Nyaan awuréba wuné giyaak. Wuné wani yéknwun kadému kwayéké wuné yo. Got débu wunéké apa tiyaak, apa jébaa yawuruké. Yawuru guné wani jébaat véte kutdéngké guné yo. Got wadéka dé Jisas giyaak.” 28Naate wadéka de wak, “Samu ye Gotna jébaa yaké naané yo?” 29*Naate wadaka dé wak, “Wunéké miték sanévéknwugunuké dé Got mawulé yo. Guna mawuléba waké guné yo, ‘Jisas wan némaan ban. Got wadéka dé giyaak. Wan adél.’ Waga wate guné Gotna jébaa yaké guné yo.”\n30Waga wadéka de wak, “Samu apa jébaa yaménu véte naané ménéké waga sanévéknwuké naané yo? Samu yaké méné yo? 31*Déknyényba naana képmawaara du ramarék taaléba yeyé yeyate de nak pulak kadému kak. Wani kadémuké de wak, ‘Mana.’ Déknyényba ran du de Gotna nyégaba wani kadémuké kéga kavik: Dé du taakwaké Gotna gayéba giyaan kadému kwayédéka de kak. Waga de kavik.”\n32De waga wadaka dé Jisas derét wak, “Déknyényba Moses wani kadému kaapuk kwayédén. Wuna yaapa male dé wani kadému kwayék. Bulaa dé gunéké Gotna gayéba giyaan nak pulak kadému dé kwayu. 33Wuné Gotna gayéba giyaan kadémuké wakwete wuné duké wuné wakweyo. Got dérét wadéka dé Gotna gayéba yae dé kéni képmaat giyaak, du taakwat kutkalé yaké. Dé derét kutkalé yadu de miték rasaakuké de yo apuba apuba. Adél wuné gunat wakweyo.” 34Naate wadéka de Jisasnyét wak, “Némaan Ban, naané wani yéknwun kadému kéraaké naané mawulé yo. Apuba apuba mé tiyaa.”\n35*De waga wadaka dé Jisas derét wak, “Wani kadémuké wakwete wuné wunéké kudi wakwek. Guné wuna kudi miték véknwute guné miték raké guné yo. Guné wunéké miték sanévéknwute kulé mawulé kérae miték rasaakuké guné yo. 36Guné apa jébaa yawuréka véte guné wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Déknyényba gunat waga wuné wakwek. 37*Wuna yaapa wupmalemu du taakwa wunéké débu tiyaak. Wani du taakwa akwi wuna kudi véknwute wunéké yaaké de yo. Yaado naknét kélémarék yaké wuné yo. Wawuru de wunéké yae wuna du taakwa raké de yo. 38Wuné Gotna gayéba re wuné kéni képmaat giyaak. Wuna mawuléba sanévéknwute jébaa yaké kaapuk giyaawurén. Wuna yaapa wadéka wuné giyaak, dé mawulé yadékwa jébaa yaké. 39*Wunéké yaaran du taakwaké miték rate véké wuné yo. Véwuru wuna du taakwa rasaakuké de yo. Nak yalakmarék yaké dé yo. Sésékukba yaaran nyaa wuné némaan ban rate, du taakwat kudi wakwewuréran tulé, wuné wawuru de kiyaan wuna du taakwa tépa nébéle raapké de yo. Waga dé Got mawulé yo. 40*Wunat véte wunéké miték sanévéknwute wuna kudiké ‘Adél’ naakwa akwi du taakwa kulé mawulé kérae apuba apuba miték rasaakuké de yo. Wani nyaa wani du taakwat wawuru de tépa nébéle raapké de yo. Waga dé wuna yaapa mawulé yo.”\n41Jisas waga wadéka de Judana némaan du wani kudi véknwute de wani kudiké kélik yak. Jisas dé wak, “Wuné Gotna gayéba wuné giyaak, du taakwat kutkalé yawuru miték rasaakudoké.” 42Waga wadéka véknwute de kélik yak. Kélik yate de wak, “Gotna gayéba kaapuk giyaadén. Wan Josepna nyaan dé. Déku yé Jisas. Déku néwepat naané kutdéngék. Wan naana gayéba rakwa du. Dé wak, ‘Gotna gayéba wuné giyaak.’ Samuké dé waga wak? Déku kudi wan yénaa kudi.” Naate de wak.\n43Wadaka dé Jisas derét wak, “Guné wuna kudiké kélik yate guné waga guna kapmu bulmarék yaké guné yo. 44Du taakwa deku mawuléba sanévéknwute wunéké yaamarék yaké de yo. Taale Got wadu de wunéké yaaké de yo. Kukba wuné némaan ban rate akwi du taakwat kudi wakwewuréran nyaa, wunéké yae kiyaan du taakwat wawuru de tépa nébéle raapké de yo. 45*Déknyényba Gotna yéba kudi wakwen du Gotna nyégaba kéga de kavik: Got akwi du taakwat déku jébaaké yakwatnyéké dé yo. Waga de kavik. Du taakwa Gotna kudi véknwute déku jébaaké kutdéngdaran, wani du taakwa akwi wunéké yaaké de yo. 46*Du taakwa Gorét védanké kaapuk wakwewurékwa. Déku kudi véknwugunuké wuné waga wo. Du nak kaapuk Gorét védén. Wuné kapmu wuné vék. Wuné wuna yaapana gayéba rate wuné dérét vék. Vétakne wuné kéni képmaat giyaak.\n47*“Mé véknwu. Wunéké yae miték sanévéknwute wuna kudiké ‘Adél’ naakwa du taakwa de kulé mawulé debu kéraak. Kérae apuba apuba miték rasaakuké de yo. Adél wuné gunat wakweyo. 48*Wuné Gotna gayéba giyaan kadému pulak rate derét kutkalé yawuru de miték rasaakuké de yo apuba apuba. 49Guna képmawaara du ramarék taaléba yeyé yeyate mana waadakwa kadému de kak. Katakne kaapuk rasaakudan. Kukba wani du taakwa de kiyaak. 50Wuné Gotna gayéba giyaan kadému pulak. Du taakwa wani kadému kadaran de apuba apuba miték rasaakuké de yo. Yalakmarék yaké de yo. 51Wuné wani kadému pulak rate wuné akwi du taakwat kutkalé yo. Wuné Gotna gayéba wuné giyaak. Kéni képmaaba rakwa du taakwat kutkalé yaké wuné giyaak. Derét kutkalé yaké wuna sépé kwayéké wuné yo. Kwayéwuru de wani kadému kadaran de apuba apuba miték rasaakuké de yo.”\n52Judana némaan du wani kudi véknwute rékaréka yate deku kapmu waarute de wak, “Wan samu kudi? Yaga pulak wani du déku sépé tiyaadu naané kaké naané yo?”\n53De waga wadaka dé Jisas derét wak, “Kéni kudi mé véknwu. Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan. Wuna sépé wuna wény kamarék yagunéran miték rasaakumarék yaké guné yo. 54*Du taakwa wuna sépé wuna wény kadaran de kulé mawulé kérae miték rasaakuké de yo apuba apuba. Kukba kiyaado sésékukba yaaran nyaa wuné némaan ban rate, akwi du taakwat kudi wakwewuréran tulé, wuné wawuru de tépa nébéle raapké de yo. 55Wuna sépé wan nak pulak kadému. Wuna wény wan nak pulak gu. Wan adél. 56Wuna sépé wuna wény karan du taakwa de wunéké miték sanévéknwute yéknwun mawulé kérae, wuna du taakwa raké de yo. Rado wuné deku mawuléba téké wuné yo. 57Wuna yaapa Got dé rasaaku apuba apuba. Rasaakute wunat wadéka wuné giyaak. Giyae déku kudi véknwute wuné rasaakuké wuné yo apuba apuba. Rasaakute wawuru de wuna sépé karan du taakwa rasaakuké de yo. 58Wuné Gotna gayéba giyaan kadému pulak. Wan adél. Wani kadému wan Gotna gayéba giyaadéka guna képmawaara déknyényba kadan kadému pulak kaapuk. De wani kadému katakne kaapuk rasaakudan. Kukba de kiyaak. Du taakwa kudi wakwewurékwa kadému kadaran, kulé mawulé kérae miték rasaakuké de yo apuba apuba. Adél wuné gunat wakweyo.” Naate dé Jisas némaan duwat wak, kiyaadéranké.\n59Kapaneamba dé wani kudi wakwek. Kudi buldakwa gaba téte dé wani kudi wakwek, dé kiyaadu de kulé mawulé kéraadaranké.\nJisas kudi dé wakwek apuba apuba rasaakudaranké\n60Jisasna du wupmalemu déku kudi véknwute de wak, “Jisas bulkwa kudi wan apa kudi. Yaga pulak wani kudi kutdéngké naané yo?” 61Waga wadaka dé Jisas deku mawulé kutdéngte dé waatak, “Wuna kudiké guné kélik yo? 62Wuné awuréba wuné giyaak. Tépa gwaamale waaréwuru guné véte wani muké wawo kélik yaké guné yo. 63*Gotna Yaamabi kapmu kulé mawulé kwayédu du taakwa kulé mawulé kérae de miték rasaakuké de yo apuba apuba. Bakna du kulé mawulé kwayémarék yaké dé yo. Guné kulé mawulé kérae miték rasaakugunuké wuné wani kudi wakwek. Gotna Yaamabi guna mawuléba wulaadu guné wunéké miték sanévéknwute kulé mawulé kérae miték rasaakuké guné yo apuba apuba. 64-65*Guné las wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Taknaba wuné wani muké kéga wak: Du taakwa deku mawuléba sanévéknwute, de wunéké yae wuna kudi véknwumarék yaké de yo. Wuna yaapa Got derét wadéran de wunéké yae wuna kudi véknwuké de yo.” Naate dé Jisas wak. Déké miték sanévéknwumarék yakwa duwat dé kutdéngék. Dérét maamaké kwayéran banét wawo dé kutdéngék. Kutdéngte dé waga wak.\n66Wadéka de wupmalemu du dérét kulaknyénytakne de yék. Yédaka naané du taaba vétik sékét maanba kayék vétik waga naané ték. 67Ténaka dé Jisas naanat wak, “Guné yaga pulak? Wunat kulaknyénytakne guné wawo yéké guné yo, kapu kaapuk?” 68Naate waatadéka dé Saimon Pita wak, “Némaan Ban, ménat kulaknyénytakne ye kiyadé wale yeyé yeyaké naané yo? Méné kapmu méné naanat yéknwun kudi wakweyo, naané kulé mawulé kérae miték rasaakunoké. Méné kapmu méné wani kudi kutdéngék. 69*Ménéké naané miték sanévéknwu. Naanébu kutdéngék. Méné Got wale re méné yaak. Dé wadéka ménébu yaak. Déku yéknwun ban méné.” 70Naate wadéka dé Jisas naanat wak, “Wuné wawurék guné yae guné wuné wale yeyé yeyo. Yeyé yeyate guna du nak wan Setenna jébaa dé yo.” 71Naate wate dé Saimon Iskariotna nyaan Judaské wak. Judas wan déku du nak. Kukba dé Jisasnyét déku maamaké kwayéké dé yo. Judas waga yadéranké dé Jisas wak.


Filipai 1 ABTWNT - Wuné Pol gunéké ani nyéngaa - Bible Search\nFilipai int Filipai 2\n1Wuné Pol gunéké ani nyéngaa viyaatakawutékwa. Aané Timotiale Krais Jisasna jémbaa yakwa du téte wa gunéké vékulakatékwa. Vékulakate guné Filipaimba tékwa Kraisna jémbaamba yaalan du dakwa, gunéké wa viyaatakawutékwa. Guné Filipaimba tékwa Gotna du dakwa, guna néma du, dele sékét jémbaa yakwa dunyan waak, gunéké wa viyaatakawutékwa.\n2Nana aapa Got gunéké mawulé sémbéraa yate gunat yékun yate yéku mawulé kwayéte Néman Du Jisas Krais wungat male yandu yékunmba yarékangunéngwa. Gorét wunga waatakuwutékwa.\n3Wuné gunéké vékulakate apapu wuna Néman Du Gotna yé kavérékte dat wawutékwa, “Yékun wa.” 4Dé gunat yékun yamuké wa wuné dat waatakute gunéké mawulé tawulé yapéka-réwutékwa. 5Guné wunale Jisas Kraisna jémbaa wa yangunéngwa. Talimba wuné wani jémbaa baasnyé ye yawutéka wa wunale sékét yangunén, déku jémbaa. Ye guné wunale déku jémbaa yapékaté-ngunéngwa. Yangunéngwanngé wuné gunéké vékulakate mawulé tawulé yapéka-réwutékwa. 6Ye anga vékusékwutékwa. Got déku jémbaa yate gunat yéku mawulé kwayéndéka wa guné Jisas Kraiské yékunmba vékulakate wa déku jémbaamba yaalangunén. Guné déku jémbaa kurkale yapékamuké wa dé gunat yéku mawulé kwayékandékwa apapu. Kwayéréndu kwayéréndu ye kukmba Jisas Krais waambule yaanda nyaale sékérékngé yakwa.\n7Gunéké néma mawulé yawutékwa. Gunéké wunga vékulakawutékwan, wan yékun wa. Bulaa wuné kalapusmba kwaate, talimba kaapamba yatéte, Jisas Kraisna kundi nak du dakwat kwayéte, déku kundi apa rakwanngé wakwasnyéte wani jémbaa a yapékatéwutékwa. Guné wunale wani jémbaa yangunénga Got nanat yékun yandékwa. 8Wuné gunéké néma mawulé yawutékwa. Jisas Krais gunéké néma mawulé yandékwa pulak, wa wuné gunéké néma mawulé yawutékwa. Yawutéka Got wa vésékndékwa. Wawutékwa kundiké wandékwa, “Yi. Wan wanana wa.” Naandékwa.\n9Gorét waatakuwutékwa, guné nak du dakwaké néma mawulé yate apa yate wunga yapékaté-ngunénngé. Guné Gotna jémbaa kurkasale yatéte, yandarén yéku musé yandarén kapérandi muséké waak vékusékngunu wani yéku mawulé némaan yandénngé, wa Gorét waatakuwutékwa. 10Guné wunga yamunaae, wa yéku musé male yakangunéngwa. Yangunu Jisas Krais waambule yaanda sapak, dé néma kot vékukwa néma du rate gunat katik waaruké dé. Yate gunat wakandékwa, “Guné yéku du dakwa wa. Kapérandi musé yamba yangunéngwe wa.” Naakandékwa. 11Dat waatakuwutékwa. Jisas Krais gunat mayé apa kwayéndu guné yéku mawulé kéraate yéku musé male yakangunéngwa. Yangunu nak du dakwa gunat véte Gotna yé kavérékte wakandakwa, “Got akwi néman duwat wa taalékérandén. Dé nakurak apamama yakwa du wa.” Naakandakwa.\n12Guné Krais Jisasna Jémbaamba yaalan wuna aanyé waayéka nyangengu, guné ani muséké vékusékngunénngé mawulé yawutékwa. Wunat kalapusmba kusolandaka wani kapérandi musé Krais Jisasna jémbaat yamba taakatépéndékwe wa. Wani kapérandi musé wunéké yaandéka némaamba du dakwa de Krais Jisasna kundi vékundakwa. 13Bulaa Romna néma duké waariyakwa dunyansé, du ras waak, Kraiské wa vékundakwa. Wuné Kraisna du téwutéka déku maama de wunat kalapusmba taakandarénngé wa vékusékndakwa. 14Némaamba du dakwa Krais Jisasna jémbaamba yaalan apu kalapusmba kwaawutékwanngé vékulakandaka deku mawulé apa ye wa tékéskwa. Téndéka wup yandakwa mawulé yaasékatake apa ye Gotna jémbaa yate déku kundi kwayéndakwa.\n15-17Wa vékusékwutén. Du ras wunat kapére mawulé yate wuna jémbaa yaavan kurké wate, paapu yate, wa Krais Jisaské kundi kwayéndakwa. Deku yé kavérékngé wate wa yandakwa. Yate wuné kalapusmba kwaate rakarka yate kapére mawulé vékuwuténngé mawulé yandakwa. Yate du ras paapu yate wa Krais Jisaské kundi kwayéndakwa. De ras yéku mawulé vékute wa Krais Jisaské yéku kundi kwayéndakwa. De wunéké mawulé tawulé yate yéku mawulé vékute wa Krais Jisaské wandakwa. Wunga vékuwutén wa. Wunéké mawulé yakwa du anga wa vékusékndakwa. Got wandéka wa wuné kalapusmba kwaawutékwa, nak du dakwat Jisas Kraiské wuné kundi kwayémuké. 18Akwi du Krais Jisaské wa kundi kwayéndakwa. Wan yékun wa. Yéku yapaté yate daré Krais Jisaské kundi kwayéto kapuk paapu yate daré déké kundi kwayéto? Yénga yakét. Krais Jisaské kundi kwayéndakwanngé wuna mawulé yarékwa. Mawulé tawulé yapéka-kawutékwa.\n19Anga wa vékusékwutékwa. Guné wunéké Gorét waataku-ngunéngwa. Jisas Krais déku Yaamambi wunat tiyaandéka wunat yékun yandékwa. Ye kukmba kalapus yaasékatake kaapat yaalakawutékwa. Wunga vékusékte wuné mawulé yasékéyak-wutékwa.\n20Wuné anga mawulé yawutékwa. Wuné yawutékwa muséké katik wup nékéti yaké wuté. Wuné wup nékéti yakapuk yate apa yate Jisas Kraiské kundi bulkawutékwa, talimba apa ye yawutén pulak. Wunga yawutu nak du dakwa wunat véte wa Kraisna yé kavérék-ngandakwa. Wuné kulé téte Kraisna jémbaa yatéwutu wa de déku yé kavérék-ngandakwa. Wuné Kraisna jémbaa yawutu de déké kalik yate wuné viyaandaru kiyaawutu déku yé kavérék-ngandakwa. 21Wuné kiyaakapuk kulé yaréwutan wa Kraisna jémbaa yatépéka-kawutékwa. Yékun wa. Wuné kiyaawutan, wa Kraisale yarépéka-kawutékwa. Wan néma musé wa. 22Wuné ani képmaamba kulé téte Jisas Kraiské yéku jémbaa male yakawutékwa. Yénga pulak yaké wuté? Bari kiyaaké wuté mawulé yo kapuk ani képmaamba yatépékaké wuté mawulé yo? Yénga véké? 23Wanngé vékusék-ngapuk yate wa wani muséké vétikmawulé vékuwutékwa. Wuné kiyaae Kraisale Gotna gaayémba rapékamuké wa mawulé yawutékwa. Yékun wa. 24Wuné ani képmaamba yatéte gunéké vékulakate gunat yékun yamuké wa mawulé yawutékwa. Wan waak yékun wa.\n25Wuné wani muséké vékulake wa vékusékwutékwa. Wuné ani képmaamba gunale tékawutékwa. Gunale yatéte gunat yékun yakawutékwa, guna mawulémba apa yate Kraiské apapu yékunmba vékula-kangunénngé. Déké yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi, wan wanana wa,” naate wa déké mawulé tawulé yakangunéngwa. 26Wuné nakapuk gunéké yaawutu, Krais Jisas wunat yékun yakwate yandékwanngé wakangunéngwa. Wate mawulé tawulé yate déku yé kavérék-ngangunéngwa.\n27Nana maama wandaru wuné gunéké yaae gunale yaréké wuté, kapuk apakmba yaréké wuté? Yénga yakét. Wunat yandakwa muséké guné vékulakambakate. Ani muséké ma vékulaka. Guné Kraisna kundi yékunmba vékute wandékwa pulak ma yangunék. Wunga yangunu wuné gunéké ani kundi vékuké mawulé yawutékwa. Guné akwi Jisas Kraiské yékunmba vékute guna mawulémba apa yate nakurakmawulé yate nakurak kundi bulte nak du dakwat Jisas Kraiské wa kundi kwayéngunéngwa. 28Guné guna maamaké wup yaké yambak. Yate guna mawulémba apa yangunu de véte vékusék-ngandakwa. De lambiyak-ngandakwa. Katik tépékaaké daré. Guné kulémawulé kéraae yatépéka-kangunéngwa. De wunga vékusék-ndaru, guné Gorké vékusék-ngangunéngwa. Dékét dé wandu wa dale yékunmba rasékéyak-ngangunéngwa.\n29Got mayé apa wa kwayéndén gunat, Kraisna jémbaa yangunénngé. Kraisna jémbaa yate déké yékunmba vékulakate déku kundiké wangunéngwa, “Yi. Wan wanana wa.” Naangunéngwa. Kraisna jémbaa yate, wa déké kaangél kutngunéngwa. 30Wunga yate wa guné wunale déku jémbaa yékunmba wa yangunéngwa. Déku jémbaa yate wa waariyakwa dunyansé pulak nané ma apa yakwak. Talimba du dakwat Krais Jisaské kundi kwayéwutéka du ras wunat yaavan kurké yandaka wa véngunén. Bulaa nak du dakwat Krais Jisaské a kundi bulwutékwanngé wunat yaavan kurké yandaka wa vékungunén. Guné nanale sékét Krais Jisaské kundi bulnanga nanat yaavan kurké yandakwa. Yandaru nané akwi waariyakwa dunyan pulak, nané ma apa yakwak. Katik wup yaké nané kaangélké.


1Jo 4 | `ABTMAPRIK | STEP | Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné mé véknwu. Du taakwa gunéké yae wadaran, “Gotna Yaamabi naana mawuléba wulae tédéka naané Gotna yéba kudi wakweyo.” Waga wadaran guné deku kudi bari véknwumarék yaké guné yo, Gotna yéba kudi wakwete yénaa kudi wakwekwa wupmalemu du taakwa gege gayéba radakwa bege. Taale deku kudiké sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute deku jébaa véké guné yo. Vétakne kutdéngké guné yo. Gotna Yaamabi deku mawuléba dé tu, kapu kutakwa deku mawuléba lé tu?\nc4:32 Jo 1:7\nj4:132 Ko 1:21-22\nm4:191 Jo 4:10\nn4:21Mt 5:44-45, Mk 12:29-31\n1 a Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné mé véknwu. Du taakwa gunéké yae wadaran, “Gotna Yaamabi naana mawuléba wulae tédéka naané Gotna yéba kudi wakweyo.” Waga wadaran guné deku kudi bari véknwumarék yaké guné yo, Gotna yéba kudi wakwete yénaa kudi wakwekwa wupmalemu du taakwa gege gayéba radakwa bege. Taale deku kudiké sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute deku jébaa véké guné yo. Vétakne kutdéngké guné yo. Gotna Yaamabi deku mawuléba dé tu, kapu kutakwa deku mawuléba lé tu? 2 b Gotna Yaamabi du taakwana mawuléba tédéran de waké de yo, “Got wadéka déku nyaan Jisas Krais képmaaba rakwa duna sépé kure dé naana képmaat giyaak. Wan adél.” Waga wado guné kutdéngké guné yo. Gotna Yaamabi deku mawuléba dé tu. 3 c De kéga wadaran, “Kaapuk. Got Jisasnyét kaapuk wadén. Gotna nyaan naana képmaat kaapuk giyaadén.” Waga wadaran guné kutdéngké guné yo. Gotna Yaamabi deku mawuléba kaapuk tédékwa. Wani kudi wakwekwa du taakwa Jisas Kraisna maama wakwedékwa kudi de véknwu. Déknyényba guné kudi véknwuk, Jisas Kraisna maama yaadéranké. Bulaa yae dé kéni képmaaba ro.\n4Wuna makwal baadi pulak rakwa du taakwa, mé véknwu. Guné Gotna du taakwa guné. Gotna Yaamabi guna mawuléba dé tu. Seten apa yate dé kéni képmaaba rate kapéredi mu yakwa du taakwana mawuléba dé tu. Gotna Yaamabi apat kapére yate Setenét débu talaknak. Talaknadéka guné Gotna du taakwa, guné yénaa kudi wakwekwa Setenna du taakwat gunébu wak, de yédoké. 5 d Yénaa kudi wakwekwa du taakwa Gotké kaapuk kutdéngdan. Yate de kéni képmaana muké male de kudi wakweyo. Wakwedaka de kéni képmaaba rate kapéredi mu yakwa du taakwa de deku kudi véknwu. 6 e Naané Gotna du taakwa naané ro. Gotké kutdéngkwa du taakwa de naana kudi véknwu. Nak du taakwa Gotna du taakwa ramarék yate de naana kudi kaapuk véknwudakwa. Yadaka naané kéga kutdéngék. Naana kudi véknwukwa du taakwa wan deku mawuléba Gotna Yaamabi dé adél kudi wakwete dé tu. Naana kudi véknwumarék yakwa du taakwa wan deku mawuléba Seten dé yénaa kudi wakwete dé tu.\n7Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné mé véknwu. Got naanéké mawulat kapére yate dé naanat wo, naané nak du taakwaké mawulat kapére yanoké. Wadékwaké sanévéknwute naané nak du taakwaké mawulat kapére yaké naané yo. Waga wuné mawulé yo. Nak du taakwaké mawulat kapére yakwa du taakwa de Gorét miték kutdéngék. Kutdéngte Gotna baadi de ro. 8Got wan naanéké mawulat kapére yasaakukwa ban. Dé waga yadéka nak du taakwaké mawulat kapére yamarék yakwa du taakwa Gotké kaapuk kutdéngdan. 9 f Got naanéké mawulat kapére yate déku nyaanét wadéka dé kéni képmaat giyaak. Gotna nyaan wan nakurak male. Dé giyaak, kiyae naana kapéredi mawulé kutnébuldu naané kulé mawulé kérae apuba apuba miték rasaakunoké. Got déku nyaanét waga wadéka naané kutdéngék, naanéké mawulat kapére yadékwaké. 10 g Samu paatéké wuné wakweyo? Naané Gotké mawulat kapére yanakwaké wuné wakweyo, kapu Got naanéké mawulat kapére yadékwaké wuné wakweyo? Wan Got dé naanéké mawulat kapére yo. Wani muké wuné wakweyo. Dé naanéké mawulat kapére yate déku nyaanét wadéka dé giyaak, kiyae naana kapéredi mawulé yatnyéputiké.\n11 h Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné mé véknwu. Got dé naanéké waga mawulat kapére yo. Yadékwaké naané akwi du taakwaké mawulat kapére yanaran wan yéknwun. 12 i Du taakwa Gorét kaapuk védakwa. Yado naané du taakwaké mawulat kapére yanaran Got dé naana mawuléba téké dé yo. Tédu naané dérét vé pulak yate dérét miték kutdéngké naané yo. Kutdéngte naané déké mawulat kapére yate kutdéngké naané yo, dé naanéké mawulat kapére yadékwaké. Wan adél.\n13 j Got déku Yaamabi débu tiyaak naanéké. Tiyaadéka dé naana mawuléba wulae tédéka naané kutdéngék. Naané Got wale naané nakurak mawulé yate ro. 14 k Got déku nyaanét dé wak, dé giyae akwi du taakwat Setenna taababa kéraaduké. Wadéka giyaadéka naanébu vék. Vétakne naané kudi wakweyo. 15Du taakwa kéga wadaran, “Jisas wan Gotna nyaan. Wan adél.” Waga waran du taakwana mawuléba Got dé tu. Tédéka de dé wale nakurak mawulé yate ro. 16 l Got naana mawuléba tédéka naané kutdéngék, dé naanéké mawulat kapére yadékwaké. Kutdéngte naané naana mawuléba wo, “Got naanéké dé mawulat kapére yo. Wan adél.” Naate naané wo.\n19 m Taale Got dé naanéké mawulat kapére yak. Yadéka naané deké mawulat kapére yo. 20Du taakwa Jisasna jébaaba yaalan nak du taakwaké mawulat kapére yamarék yate kéga wadaran, “Naané Gotké naané mawulat kapére yo.” Waga wadaran wan yénaa kudi wakwekwa du taakwa de. De wani du taakwat debu vék. Vétakne deké kaapuk mawulat kapére yadakwa. De Gorét vémarék yate, yaga pulak de déké mawulat kapére yaké de yo? Wan kaapuk. Gotké mawulat kapére yaké yapatiké de yo. De védakwa du taakwaké mawulat kapére yamarék yate, vémarék yadakwa ban Gotké mawulat kapére yaké yapatiké de yo. 21 n Jisas kéni kud débu naanat wak, “Gunat wuné wakweyo. Guné wunéké mawulat kapére yate wuna jébaaba yaalan nak du taakwaké wawo mawulat kapére yaké guné yo.” Naate dé naanat wak.


Matyu 21 ABTNT - Jisas déku du wale Jerusalemét waaréké - Bible Search\n1-2Jisas déku du wale Jerusalemét waaréké yate de Betpasi saabak. Wani gayé Oliv nébuba dé tu. Jerusalem tékwaba dé tu. Saabe dé Jisas déku du vétiknét wak, “Béné wani gayét wulae véké béné yo, donki vétik tébéru. Néwaa donki léku nyaan wale miba lékitaknadak bét tu. Vétakne béné wani donki vétik lépmwénye béné kure yaaké yo. 3Yabénu du nak wani muké bénat waatadéran béné kéga waké béné yo, ‘Naana Némaan Ban dé wani donkiké mawulé yo.’ Naate béné waké yo.”\n5*Guné ye Saionba rakwa du taakwat kéga wakweké guné yo,\n6Jisasna du vétik déku kudi véknwute bét wakwedén pulak yak. 7Ye bét néwaa donki léku nyaan wale lépmwénye kure yék déké. Ye bét yépmaa yadéka saapme tébérén baapmu wut putiye bét donkina butgulba akutaknak. Akutaknabétka dé Jisas donki nyaanna butgulba waare rak. 8Rate yédéka de wupmalemu du taakwa baapmu wut las de yaabuba taknate de yaabu kusok. Yadaka du las de tépmaa tu pulak mu yaabuba taknate de yaabu kusok. 9*Yatakne de du taakwa las taale yédaka de las Jisasna kukba yaate némaanba de waak,\n12Jisas Gotna kudi buldakwa némaa gat wulae dé vék du las gwalmu kwayéte yéwaa nyégéldaka. Vétakne dé derét kélésalak. Kélésalate dé nak gena yéwaa nyégélte wani gayéna yéwaa kwayékwa duna jaabé takugérutnyék. Yate dé viyae Gotké kwayédaran api kwayékwa du ran mi tabé takubalaakuk. 13*Yate dé derét wak, “Kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao: Got dé wak, ‘Du taakwa wuna gat yaale wuné wale kudi bulké de yo.’ Naate dé Got wak. Wani kudiké guné kaapuk sanévéknwugunékwa. Guné kéni gaba Got wale kudi kaapuk bulgunékwa. Guné gwalmu kwayéte yéwaa nyégélgunéka kéni ga kén sél yakwa du paakwe rakwa ga pulak.” Naate dé Jisas derét wak.\n14Jisas awula Gotna gaba tédéka de méni kiyaan du taakwa las, maan kapére yan du taakwa las waga de déké yaak. Yaadaka dé derét kutnébulék. 15Kutnébuldéka de Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, apa kudiké kutdéngkwa du wawo de vék. Véte de véknwuk baadi Gotna gaba némaanba waadaka. Kéga de waak, “Devitna képmawaara naanéké dé yao. Wan yéknwun.” Naate waadaka de véknwute Jisas wani du taakwat kutnébuldéka vétakne de dérét rékaréka yak. 16*Yate de dérét wak, “Waadakwa kudi méné véknwu kapu kaapuk? Wan sépélak de yo.” Naate wadaka dé Jisas wak, “Ao. Wuné véknwu. Wan miték de yo. Waga yadakwaké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao: Méné Got, makwal baadi munyaa kakwa baadi wawo derét ménébu wak, ména yéba miték kevérékdoké. Wani kudiké yékéyaak guné yak, kapu yaga pulak?” 17Naate watakne Jisas Jerusalem kulaknyénytakne dé Betanit yék. Ye dé waba kwaak.\n18Jisas waba kwae ganbaba dé Jerusalemét gwaamale yéké nae yaabuba yédéka dé dérét kaadé yak. 19Yadéka yéte dé vék yéknwun sék akukwa mi nak apa yaabuba tédéka. Wupmalemu gaga wani miba tédéka véte déku mawuléba dé wak, “Wupmalemu gaga tédéka sék dé akuk. Las géle kaké wunék.” Naate watakne dé wani misék géle kaké yék. Ye wani misék las akwe tédéka kaapuk védén. Gaga male tédéka dé vék. Véte dé wak, “Kéni miba tépa sék akumarék yaké dé yo.” Naate wadéka dé wani mi bari rékaa yak. 20Yadéka Jisasna du véte kwagénte de wak, “Aki. Yaga pulak ye dé wani mi bari rékaa yak?” 21*Naate wadaka dé Jisas derét wak, “Gunat wuné wakweyo. Guné Gotké miték sanévéknwute mawulé vétik yamarék yagunéran guné wani mit yawurén pulak yaké guné yo. Guné wagunu mi rékaa yaké dé yo. Wani mu male yamarék yaké guné yo. Nak mu wawo yaké guné yo. Kéni nébu ye kusba dawuliduké wagunéran, dé ye kusba dawuliké dé yo. 22*Guné Gotké miték male sanévéknwute dérét waatagunéran pulak, gunéké yaké apa yadékwaké guna mawuléba wagunéran, guné dérét waatagunu dé gunéké waga yaké dé yo. Adél wuné gunat wakweyo.” Naate dé déku duwat wak.\n23*Jisas Jerusalem saabe dé Gotna kudi buldakwa némaa gat wulaak. Wulae dé du taakwat Gotna jébaaké yakwatnyék. Yakwatnyédéka dé Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, kubu du wawo waga Jisaské yae de dérét wak, “Samu apa kérae méné wani jébaa yo? Kiyadé wak méné wani jébaa yo?” 24Naate wadaka dé derét wak, “Wuné wawo nak kudi gunat waataké wuné yo. Waatawuru guné wuna kudi kaatagunéran wuné guna kudi kaataké wuné yo. 25Guné mé wakwe. Kiyadé Jonét wak dé du taakwat gu yaakutaknak? Got dé waga wak, kapu képmaaba rakwa du dé nak waga wak?” Naate waatadéka de deku kapmu bulte waarute de wak, “Naané kéga wanaran, ‘Got dé waga wak.’ Naate wanaran dé naanat kéga waké dé yo, ‘Samuké guné déku kudi kaapuk véknwugunén?’ 26*Sal naané kéga waké naané yo? ‘Képmaaba rakwa du dé nak wak.’ Naate wamarék yaké naané yo, du taakwaké wup yanakwa bege. Wupmalemu du taakwa de Jonké wo, ‘Gotna yéba kudi wakwen du nak. Wan adél.’ Naate de wo.” 27Waga bultakne de yénaa yate Jisasnyét wak, “Naané las kaapuk kutdéngnan. Wani muké wakwemarék yaké naané yo.” Naate wadaka dé derét wak, “Wuné wawo wunat wadék yae kéni jébaa yawurékwa banké wakwemarék yaké wuné yo.”\n28Wani kudi watakne dé Jisas kéni aja kudi wakwek: “Yaga guné sanévéknwu? Du nak nyaan vétik déknyényba dé kéraak. Nak nyaa dé maknanyanké ye dé wak, ‘Wuna nyaan, bulaa méné ye wuna wain mi tékwa yaawiba jébaa yaké méné yo.’ 29Naate wadéka dé déku nyaan wak, ‘Wuné kélik wuné yo.’ Naate watakne kukba nak mawulé yate dé wani yaawiba jébaa yaké dé yék. 30Wani du ye dé maknanyanét wadén pulak dé déku wayékna nyaanét wak. Wadéka dé nyaan wak, ‘Ao. Bulaa yéké wuné yo.’ Naate watakne yaawiba jébaa yaké kaapuk yédén. 31Wani nyaan vétik kiyadé yaapana kudi véknwuk?” Naate wadéka de wak, “Maknanyan.” Naate wadaka dé Jisas derét wak, “Gunat wuné wakweyo. Takis nyégélén kapéredi du, yaabuba tén taakwa, de taale Gotna kémba de yaalo. Wan adél. De yaalado guné kukba yaalaké guné yo, kapu yaalamarék yaké guné yo? 32*Gu yaakutaknan du Jon yae dé wak, ‘Guné kapéredi mawulé kulaknyénytakne Gotna kudi miték véknwuké guné yo.’ Naate wadéka guné déku kudi kaapuk véknwugunén. Yagunéka de takis nyégélkwa kapéredi du, yaabuba tékwa taakwa wawo de déku kudi véknwuk. Véknwute yadan kapéredi mu kulaknyénytakne de Gotna kudi miték véknwuk. Yadaka véte guné yadan pulak kaapuk yagunén. Guné yagunén kapéredi mu kulaknyénymarék yate déku kudi kaapuk véknwugunén.”\n37“Yadaka kukba dé yaapa déku mawuléba dé wak, ‘De wuna nyaanna kudi véknwuké de yo.’ Naate watakne dé déku nyaanét wadéka dé yaawiké téségékwa duké yék. 38Yédéka de yaawiké téségékwa du déku nyaanét véte de deku kapmu kudi bulék. Bulte de kéga wak, ‘Yaawina bapadu kiyaadu wani nyaan déku yaapana akwi gwalmu kéraaké dé yo. Naané dérét viyaapérektakne kéni yaawi kéraaké naané yo.’ 39*Waga watakne de dérét kure yaawi kulaknyénytakne kaapat kure gwaade de dérét viyaapéreknék.”\n42*Wani kudi watakne dé derét kéga wak: “Viyaapérekdan nyaanké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao:


Mat 12 | `ABTMAPRIK | STEP | Kukba Judana yaap ra nyaa nak Jisas déku du wale de wit tékwa képmaaba nak yék. Yédaka déku duwat kaadé yadéka de wit kubu las sékwe de sék kak.\na12:3 1 Sml 21:1-6\nb12:5 Nam 28:9-10\nc12:7 Ose 6:6, Mt 9:13\nd12:17-21 Ais 42:1-4, Mt 3:17, 2 Ti 2:24\nh12:291 Jo 3:8\nk12:38Jo 6:30, 1 Ko 1:22\nn12:452 Pi 2:20\n1Kukba Judana yaap ra nyaa nak Jisas déku du wale de wit tékwa képmaaba nak yék. Yédaka déku duwat kaadé yadéka de wit kubu las sékwe de sék kak. 2Kadaka de Parisina du véte de Jisasnyét wak, “Mé vé. Ména du wit kubu de séku, yaap ra nyaa. Naana apa kudi kéga dé wo, ‘Guné yaap ra nyaa jébaa yamarék yaké guné yo.’ Wani apa kudi ména du kaapuk véknwudakwa. De wit kubu sékute de jébaa yo yaap ra nyaa. Wan kapéredi mu de yo.” 3 a Naate wadaka dé derét wak, “Déknyényba naana képmawaara Devit yadén muké de Gotna nyégaba kavik. Wani kudiké guné kaapuk sanévéknwugunékwa. Déknyényba Devit déku du wale kaadé yadéka de Gotna kudi buldakwa gat wulae wani gaba jébaa yakwa nyédé duwat dé waatak, Gotké kwayéte taknadan kadému deké kwayédoké. Waatadéka kwayédaka Devit déku du wale de wani kadému kak. Waga yate de naana apa kudi kaapuk véknwudan. Naana apa kudi kéga dé wo, ‘Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du male Gotké kwayédan kadému kaké de yo. Nak du wani kadému kamarék yaké de yo.’ Naate wadéka Devit déku du wale waga yadaka guné deké kéga kaapuk wagunékwa, ‘Wan kapéredi mu de yak.’ Naate wamarék yate samuké guné wuna duké guné kéga wo? ‘De naana apa kudi véknwumarék yate kapéredi mu de yo.’ Guné waga wate kaapuk miték kutdénggunén.\n5 b “Nak kudi wawo mé véknwu. Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du de yaap ra nyaa de Gotna gaba jébaa yo. Moses wakwen apa kudi dé kéga wo, ‘Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du yaap ra nyaa wawo déku gaba wani jébaa yaké de yo. Wan yéknwun.’ Naate wadéka de yaap ra nyaa wani jébaa yadaka guné derét kaapuk waatigunékwa. Yagunékwaké samuké guné wuna duwat guné waatiyu? 6Mé véknwu. Wuné némaan ban wuné ro, Gotna kudi bulnakwa gaké. Adél wuné gunat wakweyo.\n7 c “Gotna nyégaba kéni kudi dé kwao: Got dé wak, ‘Guné nak du taakwaké mawulé lékte derét kutkalé yagunuké wuné mawulé yo. Guné kwaami viyae wunéké tiyaamuké wuné kélik yo.’ Naate dé Got wak. Wadéka wani kudi déku nyégaba kwaadéka guné wani kudiké kaapuk miték kutdénggunén. Guné wani kudiké miték kutdénggunu mukatik guné kapéredi mu yamarék yan duwat waatimarék yakatik guné yak. 8Wani kudi wuné Akwi Du Taakwana Nyaan wuné wo, yaap ra nyaaké némaan ban rawurékwa bege. Wuné du taakwana jébaaké kusékétwuru de kusékétwurén pulak yaké de yo, yaap ra nyaa.” Naate dé Jisas wak.\n9Wani kudi watakne dé Jisas wani taalé kulaknyénytakne dé Gotna kudi buldakwa gat wulaak. 10Wulaadéka taaba léknén du dé nak waba ték. Tédéka Jisaské kélik yakwa du deku mawuléba de wak, “Jisas yaap ra nyaa jébaa yadéran naané dérét kotimké naané yo.” Naate wate de Jisasnyét wak, “Yaap ra nyaa du kiyakiya yakwa duwat kutnébuldaran de naana apa kudiké de kuk kwayu, kapu yaga pulak? Wani muké yaga méné wo?” 11Naate wadaka dé derét wak, “Guna du nak déku sipsip yaap ra nyaa waaguba akérédéran dé wani sipsip kérae kusalaké de yo, kapu yaga pulak? Dé déku sipsip kérae kusalaké dé yo. Wan adél. 12Sipsip wan makwal mu. Du taakwa wan némaa mu. Yaap ra nyaaba du de nak duwat kutkalé yadaran naana apa kudi wani muké derét waatimarék yaké dé yo. Wuné yaap ra nyaaba duwat kutkalé yawuréran naana apa kudi wani muké wunat waatimarék yaké dé yo.” 13Naate watakne dé taaba léknén dut wak, “Ména taaba mé kedéng.” Naate wadéka dé déku taaba kedéngdéka dé nak taaba tén pulak miték dé ték. 14Tédéka de Parisina du rékaréka yate wani ga kulaknyénytakne de kudi bulék, Jisasnyét viyaapérekgé.\n15Jisas wani muké kutdéngte dé wani gayé kulaknyénytakne dé yék. Yédéka de wupmalemu du taakwa déku kukba de yék. Yédaka dé wadéka kiyakiya yan du taakwa akwi, sépékwaapa kapére yan du taakwa akwi de yéknwun yak. 16Yadaka dé derét némaanba wak, de déké nak du taakwat kudi wakwemarék yadoké. 17 d Waga wadéka Gotna yéba kudi wakwen du Aisaia déku kudi wani tulé adél dé yak. Déknyényba Aisaia kéni kudi dé Gotna nyégaba kavik:\n19Dé waarumarék yaké dé yo.\n20Dé mukgé yan séwaa nak mukmarék yaké dé yo.\n21Akwi képmaaba rakwa du taakwa déké miték sanévéknwute waké de yo, ‘Dé naanat kutkalé yaké dé yo.’\n22Du las de dut nak Jisaské kure yék. Wani dut kutakwa lé kure ték. Téléka déku méni kiyaadéka dé kudi kaapuk buldén. Yadéka dé Jisas dérét kutnébuldéka dé kudi bulte méni vék. 23 e Yadéka de wupmalemu du taakwa véte kwagénte de wak, “Aki. Wani du wan Devitna képmawaara, kapu yaga pulak? Dé naanat kutkalé yaduké Got wadén ban, kapu yaga pulak?” Naate de wak.\n24 f Parisina du wani muké véknwute de deku kapmu kudi bulte de wak, “Wani du wan Got wadén ban kaapuk. Kutakwana némaan ban déku yé Bielsebul déku mawuléba dé wulae tu. Téte apa kwayédéka wani du wadéka de kutakwa yaage yu.” 25Naate wadaka Jisas deku mawulé kutdéngte dé derét wak, “Kéni kudi mé véknwu. Némaa gayéba rakwa du mawulé vétik yate kémba kémba rate waariyadaran de rasaakumarék yaké de yo. Nakurak gaba rakwa du taakwa mawulé vétik yate deku kapmu waariyadaran de wawo rasaakumarék yaké de yo. 26Wani kudiké mé sanévéknwu. Kutakwana némaan ban Seten déku du wale waga de ro. De mawulé vétik yate deku du wale waariyadaran de rasaakumarék yaké de yo. Guné wunat wagunén pulak, Seten déku kém yaage yédoké wadéran de rasaakumarék yaké de yo. Seten waga jébaa kaapuk yadékwa. 27Guné wunéké kéni kudi guné wo. Kutakwana némaan ban, Bielsebul wuna mawuléba téte wunéké apa tiyaadéka wuné wawuréka de kutakwa yaage yu. Wan yénaa kudi guné wo. Guna du las de wawo wadaka de kutakwa yaage yu. Guna du waga yadaka guné derét kéga kaapuk wagunékwa, ‘Bielsebul guna mawuléba téte apa kwayédéka guné wagunéka de kutakwa yaage yu.’ Derét waga wamarék yate samuké guné wunat wani kudi guné wo? Wuné de wale nakurak jébaa yawuréka de de kutdéngék. Guné wunéké yénaa kudi guné wo. 28 g Mé véknwu. Gotna Yaamabi wuna mawuléba téte dé wunéké apa tiyao. Tiyaadéka wuné kutakwat wawuréka de yaage yu. Guné wani mu véte kéga kutdéngké guné yo. Got némaan ban rate du taakwaké miték védéran tulé débu yaak.\n29 h “Kéni kudi mé véknwu. Du nak apa yakwa duna gat wulae déku gwalmu bakna kéraaké nae taale dé wani dut kure baagwit giké dé yo. Gitakne déku gat wulae déku gwalmu bakna kéraaké dé yo. Wani kudiké mé sanévéknwu. Seten wan wani apa yakwa du pulak. Wuné wani dut baagwit gikwa du pulak. Wuna apa Setenna apat débu talaknak.\n30“Wuné wale jébaa yamarék yakwa du taakwa de wuna maama de ro. Wuné du taakwat wawuréka de wuna kémba de ro. Wuna du taakwat kutkalé yamarék yakwa du taakwa de wuna du taakwat yaalébaanu.\n31 i “Wani muké sanévéknwute wuné gunat wakweyo. Du taakwa kapéredi mu ye wani kapéredi muké kélik ye kulaknyénydaran, Got yadan kapéredi mu yatnyéputiké dé yo. Du taakwa kapéredi kudi wakwetakne wani kapéredi kudiké kélik ye kulaknyénydaran Got wani kapéredi mu yatnyéputiké dé yo. De wasélékte kapéredi kudi Gotna Yaamabiké wakwedaran Got wani kapéredi mu yatnyéputimarék yaké dé yo. 32Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan wuné ro. Du taakwa wunat wasélékte wunéké kapéredi kudi wakwetakne wani kapéredi kudiké kélik ye kulaknyénydaran, Got wani kapéredi mu yatnyéputiké dé yo. De wasélékte Gotna Yaamabiké kapéredi kudi wakwedaran Got wani kapéredi mu yatnyéputimarék yaké dé yo. Bulaa yatnyéputimarék yaké dé yo. Kukba wawo yatnyéputimarék yaké dé yo.” Naate dé Jisas wak.\n33Wani kudi wakwetakne dé Jisas derét kéga wakwek, “Yéknwun miba dé yéknwun sék aku. Kapéredi miba dé kapéredi sék aku. Naané miséknét véte naané kutdéngék, yéknwun mi, kapéredi miké wawo. 34 j Guné Parisina du, guné duwat tikwa kaabe pulak guné ro. Guné kapéredi mawulé male guné yo. Yate yaga pulak guné yéknwun kudi wakweké guné yo? Du taakwa deku mawuléba sanévéknwute kudi de bulu. 35Yéknwun mawulé yakwa du taakwa de yéknwun mu yate yéknwun kudi de bulu. Kapéredi mawulé yakwa du taakwa de kapéredi mu yate kapéredi kudi de bulu.\n36“Mé véknwu. Gunat wuné wakweyo. Got némaa kot véknwute némaan ban radéran nyaa akwi du taakwat Got waatadu de buldan némaa kudi, buldan bakna kudi, buldan akwi kudiké dérét kaataké de yo. 37Kukba dé guna kudi akwi véknwutakne dé lasnyét waké dé yo, ‘Guné yéknwun mu yakwa du.’ Watakne lasnyét waké dé yo, ‘Guné kapéredi mu yakwa du.’ Waga Got waké dé yo.” Naate dé Jisas Parisina duwat wak.\n38 k Wani kudi wadéka de apa kudiké kutdéngkwa du las, Parisina du las waga de Jisasnyét wak, “Némaan du, naané déknyényba vémarék yanan apa jébaa nak yaménu véké naané mawulé yo. Méné yaménu naané véte kutdéngké naané yo. Got wadéka méné yaak. Waga kutdéngké naané yo.” 39Naate wadaka dé derét wak, “Kéni tulé rakwa du taakwa kapéredi mu de yasaaku. De kuk debu kwayék, Gotké. Wunat wagunén apa jébaa, déknyényba vémarék yagunén apa jébaa, yamarék yaké wuné yo. Gotna yéba kudi wakwen du Jona déknyényba yadén pulak male yaké wuné yo. 40 l Déknyényba Jona gaan kupuk nyaa kupuk waga apakélé gukwamina yaaléba kwaadén pulak, wuné Akwi Du Taakwana Nyaan rémdaran waaguba gaan kupuk nyaa kupuk waga kwaaké wuné yo.\n41 m “Déknyényba Ninivaba ran du taakwa de Jonana kudi véknwutakne yadan kapéredi mu de kulaknyényék. Jona némaan du radéka wuné kéba téte kudi bulkwa du wuné némaan ban rate Jonat wunébu talaknak. Kukba Got némaa kot véknwute némaan ban radéran tulé Ninivaba ran du taakwa raapme Gotna méniba téte waké de yo, ‘Jona naanat Gotna kudi wakwedéka naané véknwute yanan kapéredi mu kulaknyénytakne naané Gotna kudi miték véknwuk. Jisas Jonat talakne gunat Gotna kudi wakwedéka guné yagunén kapéredi mu kulaknyénymarék yatakne guné Gotna kudi kaapuk véknwugunén. Waga yate guné némaa kapéredi mu yak.’ Naate waké de yo.\n42“Déknyényba némaa taakwa nak, séknaa képmaaba yae lé némaan ban Solomonna kudi véknwuké lé séknaaba yaabuba yék. Dé yéknwun mawulé pukaakwa du radéka wuné kéba téte guné wale kudi bulkwa du wuné yéknwun mawulé pukaakwa du rate Solomonét wunébu talaknak. Kukba Got némaa kot véknwute némaan ban radéran tulé wani némaa taakwa raapme Gotna méniba téte lé gunat waké lé yo, ‘Wuné séknaa taaléba wuné yaak. Yae Solomonna kudi wuné véknwuk. Jisasna kudi Solomonna kudit débu talaknak. Guné Jisasna kudi kaapuk véknwugunén. Waga yate némaa kapéredi mu guné yak.’ Waga wani taakwa waké lé yo.” Naate dé Jisas derét wak.\n43Wani kudi watakne dé Jisas derét kéga wakwek, “Kéni kudi mé véknwu. Kutakwa ye lé nak duna mawuléba wulae te kulaknyénytakne lé yék. Maas viyaamarék yakwa taaléba yeyé yeyate raléran taaléké lé sékalék. 44Sékalpatiye lé wak, ‘Wuné déknyényba rawurén gat gwaamale yéké wuné yo.’ Naate watakne gwaamale ye lé vék wani duna mawulé yéknwun ye bakna tédéka. 45 n Vétakne ye lé kutakwa nak taaba sékét nak taababa kayék vétiknét kwole yaak. Kwole yaalén kutakwa yadan kapéredi mu taale yaan kutakwa yalén kapéredi mat débu talaknak. Wani kutakwa akwi de wani duna mawuléba wulae ték. Déknyényba nak kutakwa déku mawuléba wulae téléka walkamu kapéredi mu dé yak. Wupmalemu kutakwa déku mawuléba wulae tédaka dé wani du wupmalemu kapéredi mu dé yak. Wani kudiké mé sanévéknwu. Wupmalemu kapéredi mu yan du radén pulak, bulaa rakwa du taakwa wunéké miték sanévéknwumarék yate bakna rate wupmalemu kapéredi mu yaran du taakwa raké de yo.” Naate dé derét wak.\n46 o Jisas du taakwat wekna kudi wakwedéka déku néwaa, déku wayéknaje wawo ye de kaapaba ték. Téte de dé wale kudi bulké mawulé yak. 47Yadaka dé du nak wulae Jisasnyét wak, “Mé véknwu. Ména néwaa, ména wayéknaje yae kaapaba téte de méné wale kudi bulké de mawulé yo.” 48Waga wadéka dé Gotna kémké derét yakwatnyéké mawulé yate dé dérét wak, “Wuna néwaa wayéknaje yaga pulak?” 49Naate watakne dé déku duwat déku taabat wakwatnyéte dé wak, “Mé vé. Kén wuna néwaa, wuna wayéknaje. 50 p Awuréba rakwa ban wuna yaapa déku kudi véknwute wadékwa pulak yakwa du taakwa wan wuna wayéknaje, wuna nyangegu, wuna néwaa pulak de ro.” Naate dé Jisas wak.


Gotna Kudi Aposel 4\n1-2 Pita bét Jon du taakwat kéga bét wakwek, “Jisas kiyae débu nébéle raapmék. Nébéle raapdén pulak, kiyaan du taakwa nébéle raapké de yo.” Naate wakwebétka de Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du, Gotna kudi buldakwa némaa gaké téségékwa duna némaan du, Sadyusina du, waga de bétku kudiké kélik yate rékaréka yate de bétké yaak. 3 *Yae nyaa dawulidéka de bérét kulékiye de kure yék raamény gat. Kure ye de wak, “Séré bétku kudi véknwuké naané yo, bulaa gaan yakwa bege.” Naate de wak.\n4 *Taknaba bét Gotna kudi buldakwa némaa gaba téte kudi wakwebétka de wupmalemu du taakwa véknwuk. Bétku kudi véknwutakne de Jisaské miték sanévéknwuk. Wani tulé wupmalemu (5,000) du, wupmalemu taakwa wawo de Jisaské miték sanévéknwuk.\n5 Gaan kwae ganba Judana kubu du, némaan du, apa kudiké kutdéngkwa du, waga de Jerusalemba jawuk, kudi bulké. 6 Jawe de akwi nyédé duna némaan ban Anas wale de rak. Kaiapas, Jon, Aleksanda, Anasna kém las wawo waga de kudi bulké jawe rak. 7 *Rate wadaka maan kapére ye yéknwun yan du yaadéka, Pita bét Jonét wawo raamény gaba kure yaadaka de deku méniba ték. Tédaka de Pita bét Jonét waatak, “Samu yabénék dé wani maan kapére yan du yéknwun yak? Yaga pulak béné wani apa jébaa yak? Kiyadéna yéba wabénék dé wani du yéknwun yak?”\n8 De waga waatadaka dé Gotna Yaamabi Pitana mawuléba apa ye tédéka dé Pita wak, “Guno, naana gayéna kubu du, akwi némaan du, bulaa anat guné waato, kéni maan kapére yan du yéknwun yadénké. 9 Anat guné waato, yéknwun jébaa yaténké. 10 *Guné mé véknwu. Gunat bulaa wuné wakweyo. Wakwewuru guné naana gayéna du wale véknwute kutdéngké guné yo. Nasaret ban Jisas Krais apa yadéka ané déku yéba watéka kéni maan kapére yan du dé yéknwun yak. Yéknwun ye bulaa dé kéni du guna méniba dé tu. Guné Jisasnyét miba viyaapata taknagunéka dé kiyaak. Kiyaadéka Got wadéka dé nébéle raapmék. 11 *Déknyényba de Jisaské Gotna nyégaba kéga kavik:\n12 *Waga de déknyényba kavik, Gotna nyaan Jisaské. Kavidaka bulaa gunat wuné wakweyo déké. Dé kapmu naanat kutkalé yadu naané kulé mawulé kérae miték rasaakuké naané yo. Jisas dé kapmu naanat waga kutkalé yaké dé yo. Nak du kaapuk.”\n13 Pita waga wadéka de némaan du véknwutakne de kwagénék. Kwagénte de wak, “Aki. Wani du vétik wup yamarék yate bét naanat kudi wakweyo. Bérét nyégaba kaapuk yakwatnyédan. Bakna bét wakweyo. Bét némaan du kaapuk. Bét bakna du.” Naate watakne de kutdéngék. Bét wan Jisas wale yeyé yeyan du. 14 Kutdéngte de vék maan kapére yan du yéknwun ye Pita bét Jon wale tédéka. Véte de bérét kaapuk waatidan.\n15 Yate de bérét wak, kaapat gwaadébéruké. Wadaka gwaadébétka de deku kapmu bulék. 16 *Bulte de wak, “Bérét samu yaké naané yo? Bét kubusaaku apa jébaa bét yak. Yabétka wani du yéknwun yadéka de Jerusalemba rakwa akwi du taakwa de kutdéngék. Naané wamarék yaké naané yo, bét wani jébaa yakaapuk yabéruké. 17 *Du taakwa las wawo wani muké véknwumuké naané kélik yo. Kélik yate naané bérét waatiké naané yo, Jisasna yéba tépa wamarék yabéruké.” 18 Naate watakne de waadaka bét tépa gwaamale wulaak. Gwaamale wulae tébétka de wak, “Béné mé véknwu. Jisasna yéba tépa wamarék yaké béné yo. Du taakwat kudi wakwemarék yaké béné yo Jisaské.”\n19 De waga wadaka bét Pita bét Jon wak, “Got dé anat wak, akwi du taakwat déku kudi wakwetuké. Guné anat guné wak, wani kudi wakwemarék yatuké. Bulaa guné mé wakwe. Got yaga pulak dé mawulé yo? Yaga pulak yéknwun mu yaké ané yo? Guna kudi véknwuké ané yo, kapu Gotna kudi véknwuké ané yo? Jisaské kudi wakweké ané yo, kapu kaapuk? 20 Ané kéga yaké ané yo. Jisas yan jébaat vétakne ané wani jébaaké wakweké ané yo. Jisas wakwen kudi véknwutakne ané wani kudi wakweké ané yo. Waga male yaké ané yo. Ané akélak ramarék yaké ané yo.”\n21 Bét waga wabétka de némaan du bérét némaanba waatite de wak, “Mé véknwu. Kudi wakwemarék yaké béné yo Jisaské. Naana kudi véknwute waga male yaké béné yo.” Naate de wak. Wani kudi male de wak, de deku du taakwaké wup yadan bege. Maan kapére yan du yéknwun yadénké de akwi du taakwa Gotna yéba kevéréknék. Kevérékdaka de némaan du Pita bét Jonét viyaaké nae bérét kaapuk viyaadan, deku du taakwa kélik yate derét waatimuké. Waga yate némaan du wadaka bét bakna yék.\n22 Wani maan kapére yan du wupmalemu (40 pulak) kwaaré yadéka bét Jisasna yéba wabétka dé yéknwun yak.\n23 Pita bét Jon bét Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwaké bari gwaamale yék. Gwaamale ye bét némaan du bérét waatidan kudiké bét wakwek. 24 Wakwebétka de akwi du taakwa véknwutakne nakurak mawulé yate de kéga Gorét wakwek: “Méné naana Némaan Ban. Déknyényba batnyé méné akwi mu méné kuttaknak. Nyét, képmaa, gu, méné kuttaknak. Waba rakwa akwi mu méné kuttaknak. 25 *Déknyényba méné waménéka ména Yaamabi dé naana gwalepa Devirét wak. Wadéka dé ména jébaa yan du Devit dé ména nyégaba kéga kavik:\n26 Némaan Ban wadén du wale, bét wale waariyaké nae de akwi képmaaba rakwa némaan du de jawe ték.\n27 *“Devit waga kavidéka déku kudi adél dé yak. Némaan du Yerot bét Pontias Pailat bét nak gena du naana gayéna du wale bét de wale jawuk kéni gayéba. Jawe de kudi bulék. Ména yéknwun jébaa yakwa du Jisasnyét viyaaké nae de yak. Déknyényba méné Jisasnyét méné wak, ména jébaa yaduké. 28 *Wani du kudi bultakne de kapéredi mu de yak Jisasnyét. Déknyényba méné apa yate mawulé yate méné wak, de wani mu yadaranké. Taale véte méné wak. Kukba de waga yak. 29 *Bulaa de naanat yaalébaanké mawulé yate de naanat waatik. Méné naana Némaan Ban. Naanat waatidan kudi ménébu véknwuk. Ménat naané waato. Méné naanéké véménu naané ména jébaa yakwa du taakwa deké wup yamarék yate, ména yéknwun kudi miték wakweké naané yo. 30 Méné apa yate waménu de kiyakiya yakwa du taakwa yéknwun yaké de yo. Méné waménu ména yéknwun jébaa yakwa du Jisas apa tiyaadu, naané déku yéba wakwete kés pulak nak pulak apa jébaa, déknyényba vémarék yadan jébaa yaké naané yo.” Naate de Gorét waatak.\n31 *Waatabutidaka dé wani kudi buldan ga léwik. Léwidéka Gotna Yaamabi deku mawuléba wulae apa ye tédéka de akwi, némaan duké wup yamarék yate, Gotna kudi wakwek.\n32 *Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa de nakurak mawulé yak. Yate de deku gwalmuké wak, “Wan akwi duna gwalmu. Wan naana gwalmu male kaapuk.” Naate watakne de deku gwalmu munikwete de akwi wani gwalmu taknak. 33 Wupmalemu apu Jisasna kudi wakwekwa du de apa yate de wakwek, “Némaan Ban Jisas kiyae débu nébéle raapmék. Wan adél.” Naate de wakwekéreyék. Got derét dé kutkalé yak. 34 *Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa de akwi miték de rak. Gwalmu yamarék yan du taakwa kaapuk. Du las deku ga képmaa kwayétakne yéwaa nyégéle de Jisasna duké wani yéwaa kwayék, de munikwedoké. 35 Kwayédaka de Jisasna du yéwaa munikwek, gwalmu yamarék yan du taakwaké. Waga yate de akwi miték rak.\n36-37 *Du nak déku yé Josep dé wawo waga yate déku képmaa kwayétakne yéwaa nyégéle dé wani yéwaa Jisasna duké kwayék, de munikwedoké. Dé Livaina kémba yaan du. Saiprasna képmaaba dé yaak. Jisasna du de déké kulé yé kwayék, Banabas. Wan deku kudi. Naana kudi kéga: “Deku mawulé yéknwun yaduké yéknwun kudi wakwekwa ban.”\n* 4:3 Ap 5:18 * 4:4 Ap 2:41, 5:14 * 4:7 Mt 10:19-20 * 4:10 Ap 3:6 * 4:11 1 Pi 2:7 * 4:12 Jo 14:6 * 4:16 Jo 11:47 * 4:17 Ap 5:28-29 * 4:25 Sam 2:1-2 * 4:27 Mt 27:1-2 * 4:28 Ap 2:23 * 4:29 Ep 6:19 * 4:31 Ap 2:4 * 4:32 Ap 2:44 * 4:34 Ap 2:45 * 4:36-37 Ap 11:22-26, 13:2-3


Mar 9 | `ABTMAPRIK | STEP | Jisas dé derét wak, “Kéni kudi mé véknwu. Guné kéba tékwa du taakwa las kiyaakaapuk ye wekna rate véké guné yo Got apa yate némaan ban rate déku du taakwaké miték védu. Adél wuné gunat wakweyo.” Naate dé wak.\nb9:7-8Mt 3:17, 2 Pi 1:16-18\nc9:12 Ais 53:3, Mal 4:5\nh9:35Mk 10:43-44, Lu 22:24\nl9:50Lu 14:34, Kl 4:6\n2 a Nyaa nak taaba sékét nak taababa kayék nakurak yédéka dé Jisas, Pita, Jems, Jonét waga kwole de apakélé nébat nak waarék. Waare de kapmu de waba rak. Rate védaka Jisasna sépé walaakwe dé nak pulak yak. 3Déku baapmu wut dé waamat kapére yak. Kéni képmaaba rakwa du waga pulak waama yaké de yapatiyu. 4Yadéka déknyényba rate Gotna yéba kudi wakwen du Moses bét Ilaija bét Jisas wale kudi buldaka de Jisasna du kupuk vék. 5Véte de wupmét kapére yak. Yate Pita kudi wakweké miték kutdéngkaapuk yate dé Jisasnyét wak, “Némaan ban, naané kéba ranakwa wan yéknwun. Naané ga kupuk kaaké naané yo. Ménéké nak, Moseské nak, Ilaijaké nak.” 7 b Naate wadéka buwi nak giyae dé derét taknatépék. Taknatépédéka dé kudi nak buwiba gwaade dé wak, “Kén wuna nyaan. Déké wuné mawulat kapére yo. Guné déku kudi mé véknwu.” 8Naate wadéka véknwutakne de vék Jisas kapmu tédéka. Nak duwat kaapuk védan.\n11Jisasna du de dérét waatak, “Apa kudiké kutdéngkwa du de kéga wo, ‘Gotna yéba déknyényba kudi wakwen du Ilaija taale yaaké dé yo. Yaadu Got wadén ban Krais kukba yaaké dé yo.’ Samuké de waga wo?” 12 c Naate wadaka dé wak, “Wan adél kudi de wo. Ilaija taale yaaké dé yo. Yae dé Kraisna yaabu kutké dé yo. Wani kudiké sanévéknwute wunéké wawo mé sanévéknwu. Gotna nyégaba kwaakwa kudi nak wadékwa pulak Akwi Du Taakwana Nyaan wunat kapéredi mu yate wunéké kuk tiyaaké de yo. Samuké nae de wani kudi kavik? 13Wuné gunat wuné wakweyo. Ilaija débu yaak. Yaadéka du las de dérét kapéredi mu yak. Déknyényba wani muké wawo de Gotna nyégaba kavik.” Naate dé Jisas wak.\n19Wadéka dé Jisas wani du taakwat wak, “Yaga pulak? Guné wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Wuné wupmalemu baapmu guné wale rawuréka guné wunéké kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Guné wani nyaanét wunéké mé kure yaa.” 20Naate wadéka dérét kure yédaka dérét kure tén kutakwa Jisasnyét véte lé nyaanét takubalaakuk. Yaléka dé képmaaba akére pératékétdéka dé waama sépmeny déku kudiba yaalak. 21Yaaladéka dé Jisas déku yaapat waatak, “Kwaaré yagap dé waga rak?” Naate waatadéka dé wak, “Makwal du radéka dé batnyé waga yak. 22Wupmalemu apu lé wani kutakwa dérét kure téte dérét yaalébaante viyaaléka dé guba, yaaba wawo dé akérék. Méné apa yaménéran méné anéké mawulé lékte waménu dé yéknwun yaké dé yo.” 23 d Naate wadéka dé Jisas wak, “Méné wawo apa yaké méné yo. Du taakwa Gotké miték sanévéknwudaran de akwi mu yaké de yo.” 24 e Naate wadéka dé wani nyaanna yaapa wak, “Gotké wuné walkamu sanévéknwu. Méné wunat kutkalé yaménu wuné Gotké miték sanévéknwuké wuné yo.” 25Naate wadéka dé Jisas vék wupmalemu du taakwa pétépété yae jawudaka. Véte dé wani kutakwat wak, “Nyéné dérét kure tényénéka dé wani nyaan kudi bulkaapuk yate kudi kaapuk véknwudékwa. Nyéné dérét kulaknyénytakne yaage yéké nyéné yo. Yaage ye tépa déku mawulat wulaakaapuk yaké nyéné yo.” 26Naate wadéka lé némaanba waatakne wani nyaanét lé némaanba takubalaakuk. Takubalaakutakne lé dérét kulaknyénytakne lé yaage yék. Yéléka dé wani nyaan kiyaan du pulak kwaak. Kwaadéka de du las wak, “Débu kiyaak.” 27Naate wadaka dé Jisas déku taababa kutkwedéka dé yéknwun ye raapmék.\n30Jisas déku du wale wani gayé kulaknyénytakne de Galilina képmaaba yeyé yeyak. Yeyé yeyate dé déku duwat wak, “Wupmalemu du taakwa naanéké kutdéngkaapuk yadoké naané akélak yéké naané yo. 31 f Waga yéte kudi las gunat wakweké wuné yo.” Naate watakne dé derét kéni kudi wakwek, “Kukba de wuné Akwi Du Taakwana Nyaanét maamaké kwayédo wuné deku taababa raké wuné yo. Rawuru wunat viyaapérekdo kiyaaké wuné yo. Kiyaawuru nyaa kupuk yédu tépa nébéle raapké wuné yo.” 32 g Naate wadéka de wani kudi kaapuk miték kutdéngdan. Yate wani kudiké dérét waatamuké wup de yak.\n33Kukba de Kapaneamét yék. Ye saabe de gat wulaak. Wulae dé Jisas déku duwat waatak, “Yaabuba yaate samu kudiké guné bulék?” 34Naate waatadéka de kudi kaapuk buldan. Yaabuba yaate deku kapmu bulte de wak, “Kiyadé naana duwat talakne naanéké némaan ban ro?” Naate watakne nyékéri yate de Jisasnyét kudi kaapuk buldan. 35 h Yadaka dé rate dé derét wak, “Guné mé yaale véknwu. Guné nak nak du taakwaké némaan ban raké mawulé yagunéran guné guna yéba kevérékmarék yate akwi du taakwaké jébaa yakwa ban raké guné yo.” 36 i Naate watakne dé deku nyaanét nak kure wadéka dé deku nyédéba ték. Tédéka dé wani nyaanét kutte dé derét wak, “Mé véknwu. Du taakwa wunéké sanévéknwute kéga pulak nyaanét kutkalé yate de wunat wawo kutkalé yo. De wunat kutkalé yate wunat wadéka yaawurén banét wawo de kutkalé yo.”\n38 j Jisas wani kudi wadéka dé Jon dérét wak, “Némaan ban, du nak ména yéba kutakwat wadéka yaage yédaka naané vék. Dé naané wale kaapuk yeyé yeyadékwa. Yadéka naané dérét wak, wani jébaa yakaapuk yaduké.” 39Naate wadéka dé Jisas dérét wak, “Guné wani jébaa yakaapuk yaduké dérét waatikaapuk yaké guné yo. Wuna yéba apa jébaa yakwa du wunéké bari kapéredi kudi wakaapuk yaké dé yo. 40 k Naanéké kuk tiyaakaapuk yakwa du wan naana du de ro. 41Kéni kudi wawo mé véknwu. Du taakwa guné wuna duwat véte kéga wadaran, ‘Wani du de Jisasna jébaa kuru. Derét kutkalé yaké naané yo. Derét gutak yadu deké gu kwayéké naané yo.’ Naate wadaran de wani makwal jébaa yado Got wani makwal jébaaké yékéyaak yakaapuk yaké dé yo. Kukba wani yéknwun jébaa kaataké dé yo derét. Adél wuné gunat wakweyo.” Naate dé Jisas déku duwat wak.\n43“Guna taaba kapéredi mu yaké yadéran guné wani taaba tépakne yatjadaké guné yo. Guna nakurak taaba male tédu wani kapéredi mu yakaapuk yate Gotna kémba yaalagunéran wan yéknwun. Guna taaba vétik tédu guné wani kapéredi mu yatakne kukba kapéredi taalat dawuligunéran wan kapéredi. 44[Wani taaléba yaa dé yaansaaku apuba apuba. Yaansaakudéka de gaaba ségwiba kakwa kaawiya kaapuk kiyaadakwa.] 45Guna maan kapéredi mu yaké yadéran guné wani maan tépakne yatjadaké guné yo. Guna nakurak maan male tédu wani kapéredi mu yakaapuk yate Gotna kémba yaalagunéran wan yéknwun. Guna maan vétik tédu guné wani kapéredi mu yatakne kukba kapéredi taalat dawuligunéran wan kapéredi. 46[Wani taaléba yaa dé yaansaaku apuba apuba. Yaansaakudéka de gaaba ségwiba kakwa kaawiya kaapuk kiyaadakwa.] 47Guné guna méni kapéredi mat véte wani kapéredi mu yaké mawulé yagunéran wani méni pékwe yatjadaké guné yo. Guna nakurak méni male tédu wani kapéredi mu yakaapuk yate Gotna kémba yaalagunéran wan yéknwun. Guna méni vétik tédu guné wani kapéredi mu yatakne kukba kapéredi taalat dawuligunéran wan kapéredi. 48Wani taaléba yaa dé yaansaaku apuba apuba. Yaansaakudéka de gaaba ségwiba kakwa kaawiya kaapuk kiyaadakwa.” 49Wani kudi watakne dé wak, “Naané sol kadémuba taknanaran yéknwun yaké dé yo. Waga pulak Got wadu yaa pulak yaandu guné akwi kaagél kure kukba yéknwun yaké guné yo. 50 l Kadému lisék yaduké naané sol takno. Sol yéknwun yakaapuk yadéran yaga pulak yano tépa yéknwun yaké dé yo? Kaapuk. Yéknwun tépa yakaapuk yaké dé yo. Kadémuba yéknwun sol taknanaran wani kadému yéknwun yaké dé yo. Guné sol pulak yate guné akwi du taakwat yéknwun yaké guné yo. Yate guné de wale nakurak mawulé yate miték raké guné yo.” Naate dé Jisas wak.