Act 19 | `ABTWOSERA | STEP | Apolos Korinmba yaréndéka Pol saawe ye némbu tékwa taalé taakatake ye Efesusmba saambakndén. Ye saambake Jisaské yékunmba vékulakakwa du ras véndén.\nPol kundi kwayéndén Efesusmba\n1Apolos Korinmba yaréndéka Pol saawe ye némbu tékwa taalé taakatake ye Efesusmba saambakndén. Ye saambake Jisaské yékunmba vékulakakwa du ras véndén. 2Vétake det anga waatakundén, “Guné baasnyé ye Jisaské yékunmba vékulaka-ngunénga Gotna Yaamambi guna mawulémba dé wulaak kapuk?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Yamba yé wa. Gotna Yaamambi wan kamu musé dé? Wani muséké yamba vékunangwe wa.” Naandarén. 3Wunga wandaka Pol det anga waatakundén, “Kamu muséké vékulakate daré Gotna yémba gunat baptais kwayék?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Jonna kundiké vékulakate wa Gotna yémba nanat baptais tiyaandarén.” Naandarén.\n4Wani kundi wandaka Pol anga wandén, “Talimba Jon wa wandén, du dakwa deku kapére mawulé yaasékandarénngé. Deku kapére mawulé yaasékandaka wa Gotna yémba det baptais kwayéndén. Jon kundi ras waak du dakwat wandén, de déku kukmba yaaké yakwa duké yékunmba vékulakandarénngé. Wani du wan Jisas wa.” Naandén. 5Wunga wandéka vékutake Néman Du Jisaské yékunmba vékulakate déku yémba baptais kéraandarén. 6Kéraandaka Pol deku maakamba taamba taakandén. Taakandéka Gotna Yaamambi deku mawulémba wa wulaae randén. 7Wulaae randéka Gotna kundi kwayéte wa vékukapuk yandakwa kundimba wandarén. Wani du wan tambavétik maanmba kaayék vétik (12) pulak wa.\n8Baapmu kupuk yaréte Pol késépéri apu Judasé kundi bulndakwa gaamba wulaae det kundi kwayéndén, Got néma du rate deké véké yandékwanngé. Kwayéte deké wup yakapuk yate Gotna kundi vékundarénngé wa dele kundi bulndén. 9Bulndéka deku mawulé apamama yandéka ras de déku kundi vékumuké kalik yandarén. Kalik yate Néman Du Jisaské yamba yékunmba vékulakandakwe wa. Yate wamba tékwa du dakwat kapérandi kundi wandarén, Néman Duna jémbaaké. Wandaka Pol de yaasékatake Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa kure sékét yéndarén. Ye akwi nyaa Tiranusna gaamba du dakwale kundi bulndén. 10Kaa vétik wa wunga yandén. Yate Néman Duké kundi kwayéndéka Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa waak, Esia provinsmba tékwa akwi du dakwa wa vékundarén.\nSevana nyambalé kutakwa yaange yéndarénngé wa mawulé yandarén\n11Got mayé apa kwayéndéka Pol késpulak nakpulak kulé apanjémba yandéka de baat yakwa du dakwa yékun yandarén. 12Du ras de Polna sépémba létékndén laplap ras kéraae kure ye baat yakwa du dakwana sépémba taakandaka wa yékun yandarén. Déku sépémba kwaan makal laplap ras de kutakwa kosowe kure yatékwa du dakwana sépémba waak taakandaka kutakwa de yaasékatake wa yaange yéndarén.\n13Juda dunyansé ras yeyé yaayatéte wandaka de du dakwana mawulémba tékwa kutakwa yaange yéndarén. Sevana nyambalésé taambak kaayék vétik (7) wani jémbaa wa yandarén. Deku aapa Seva dé Gotna gaamba jémbaa yakwa Juda dunyanna néma du wa. Sevana nyambalésé anga wandarén, “Nané Néman Du Jisasna yémba wananu, wa kutakwa bari yaange yékandakwa.” Naandarén. Naate kutakwa kosowe kure yatékwa duna gaamba wulaandarén. Wulaae du nak paapu yate kutakwat anga wandén, “Jisasna yémba a wawutékwa. Pol Jisaské wa kundi kwayéndékwa. Wuné wani du Jisasna yémba némaanmba a wawutékwa, yaange yényénénngé.” Naandén. 15Wunga wandéka wani kutakwa det anga walén, “Jisaské a vékusékwutékwa. Polké waak a vékusékwutékwa. Gunéké yamba vékusékwutékwe wa. Guné kandé?” 16Wunga watake dé wani kutakwa kosowe kure yatékwa du apa tapa yate det némaanmba viyaandén. Viyaate deku sépé yaavan kutte deku laplap gérikte lékundén. Wunga yandéka de wani gaa yaasékatake baka yaange yéndarén. 17Yaange yéndaka Efesusmba tékwa akwi Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa waak wani muséké vékundarén. Vékutake vatvat naate Néman Du Jisasna yé kavérékte anga wandarén, “Yéki. Jisas néma du wa randékwa. Yi wan wanana wa. Bulaa a vékusék-nangwa.” Naandarén.\n18Jisaské yékunmba vékulakakwa némaamba du dakwa wa du dakwana ménimba téte talimba yandarén kapéremuséké kalik yate anga wandarén, “Kapére yapaté wa yananén. Nakapuk wunga katik yaké nané.” Naandarén. 19Kus paavé tuwan némaamba du dakwa wa kus paavéké viyaatakandarén nyéngaa kure yaandarén. Kure yaae nakurakmba taakandarén. Taakatake akwi du dakwana ménimba téte wa wani nyéngaa waarkate yaamba tundarén. Wani nyéngaa yéwaat kéraamuké we, wa yéwaa akwi 50,000 pulak wa. 20Némaamba du dakwa wani muséké vékute wa kundi vékundarén Néman Du Jisaské. Vékutake de waak Jisasna jémbaamba yaalandarén.\nEfesusmba tékwa du dakwa Polét rakarka yate wa némaanmba waandarén\n21Kukmba Gotna Yaamambi Polét wandéka anga wandén, “Masedonia provinsmba, Akaia provinsmba waak yeyé yaayatéké a mawulé yawutékwa. Yeyé yaayate Jerusalemét yékawutékwa. Kukmba Romét yékawutékwa.” Naandén. 22Naatake dale yeyé yaayatékwa du Timoti ambét Erastusét wandén, Masedonia provinsét taale yémbérénngé. Wandéka yémbéréka Pol wayéka Esia provinsmba yarépékandén.\n23Wani sapak du ras Néman Duna jémbaaké kalik yate jaawuwe némaanmba waandarén Efesusmba. 24Du nak yaréndén. Déku yé Demitrius wa. Dé silva matumba wa jémbaa yandén. Wani jémbaa yate dé wani matumba makal nyaap pulak yandén, Artemisét waatakundakwa néma gaa pulak. Efesusmba tékwa du dakwa anga wandarén, “Artemis wan nana gotmeri wa.” Demitrius wani jémbaa yate némaamba yéwaa wa kéraandén. Dale jémbaa yakwa dunyan waak wa némaamba yéwaa kéraandarén.\n25Du ras waak wani jémbaa pulak wa yandarén. Demitrius wandéka wani jémbaa yakwa apu akwi yaae jaawuwe téndarén. Jaawuwe téndaka det anga wandén, “Guno, ma véku. Ani jémbaa yate némaamba yéwaa a kéraanangwa. Wa vékusékngunéngwa. 26Wani gandéndu Pol papukundi wandéka némaamba du dakwa déku kundi vékundaka wa véngunéngwa. Wani muséké wa vékungunén. Pol anga wandékwa, ‘Du taan maayéra wan du dakwana Got yamba yé wa.’ Naandén. Naate Artemiské anga wandékwa, ‘Wan Got yamba yé wa. Lat waatakuké yambak.’ Naandén. Naandéka nana gaayé Efesusmba tékwa némaamba du dakwa déku kundi wa vékundakwa. Esia provinsmba tékwa némaamba du dakwa de waak déku kundi vékundakwa. Vékute anga wandakwa, ‘Yi wan wanana wa.’ 27Polna kundi vékute kalmu anga waké daré? ‘Nana jémbaa kapére jémbaa wa. Nana gotmeri Artemis wan Got yamba wa. Artemisét waatakunangwa néma gaa wan baka musé wa.’ Wunga watake kamu yaké daré? Bulaa Esiamba tékwa akwi du dakwa, akwi képmaamba tékwa du dakwa waak wa Artemisét waatakundakwa. Kukmba Polna kundi vékute lat katik waatakuké daré.” Naandén.\n28Demitrius wunga wandéka déku kundi vékute Polna kundiké rakarka yate némaanmba waate anga wandarén, “Artemis wan nané Efesusmba tékwa du dakwana gotmeri wa. Lat a waatakunangwa.” 29Wunga wandaka wani gaayémba tékwa akwi du dakwa waarapte de waak némaanmba waandarén. Waate Gaius ambét Aristarkusét kulkiye kure péte yéndarén, jaawundakwa taalat. Talimba wani Masedonia du vétik yaae Polale wa sékét yeyé yaayatémbérén. 30Wani du vétikét kulkiye kure yéndaka Pol du dakwana ménimba téte dele kundi bulké wa mawulé yandén. Yandéka Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa dat anga wandarén, “Wani taalat yéké yambak.” Naandarén. Wunga wandaka yamba yéndékwe wa. 31Esia provinsna néma du ras Polké mawulé yate dé jaawundakwa taalat yékapuk yamuké wa kundi wasatindarén.\n32Némaamba du dakwa jaawundakwa taalémba téte wa némaanmba waandarén. Deku mawulé yékéyaak yandéka késpulak nakpulak kundi sépélak aapélak waandarén. Waate némaamba du dakwa yamba vékusékndakwe. Wa kamu muséké daré yaae jaawuk? 33Yandaka Judasé watakandaka deku du nak déku yé Aleksander du dakwana ménimba ye téndén. Téndéka du dakwa ras dat véte anga wandarén, “Wani du wandéka wa yaae amba jaawunanén.” Naandarén. Naandaka Aleksander taambat yandén yakélak téndarénngé. Yate det ani kundi anga waké mawulé yandén, “Kapérandi yapaté yamba yanangwe wa.” Wani kundi wakwate yandéka némaanmba waandaka yamba wandékwe wa. 34Aleksander dé Juda du wa. Wani du dakwa dat véséktake wa kalik yate de akwi ani kundi male némaanmba waate anga wandarén, “Artemis wan nané Efesus du dakwana gotmeri wa. Léku yé kavéréknangwa.” Naate wunga waapéka-téndarén.\n35Kukmba wani gaayéna néma du nak téte du dakwat anga wandén, “Guno, Efesus du dakwa, wuna kundi ma vékungunu. Yakélak ma téngunu. Nané Efesus du dakwa gotmeri Artemisét waatakunangwa néma gaaké séngite kaavérénangwa. Nyétmba gaaye vaakérén matuké waak a séngite kaavérénangwa. Wani akwi muséké akwi du dakwa wa vékusékndakwa. 36Yi wan wanana wa. Wuna kundi yéku kundi wa. Papukundi yamba yé wa. Akwi du dakwa wunga wa vékusékndakwa. Guné wuna kundi vékwe yakélak ma téngunu. Yéku mawulé ma vékungunék. Yate kapérandi yapaté yaké yambak.\n37“Wani du vétikét wa kure yaangunén ani taalat. Bét waatakunangwa gaamba musé ras yamba sél ye kure yémbérékwe wa. Papukundi yamba wambérékwe wa, nana gotmeriké. 38Demitrius déku jémbaa yakwa duwale rakarka yate du nakngé kundi waké mawulé yamunaae, wa de néma duké yénga yéndaru. Kot vékuké yanangwa nyaa de ma yéndaru. Ye wani kundi bulkandakwa. 39Wani muséké kalik yate nak kundiké mawulé yamunaae, wa ani gaayéna akwi du kundi bulmuké jaawuké yandakwa sapak ma yaangunu. Yaae kundi ma bulngunu.\n40“Kalmu néma dunyansé bulaa yananén muséké vékute nanat rakarka yaké daré? Yate anga waké daré? ‘Wan kapérandi yapaté wa yangunén. Kamuké guné jaawuwe némaanmba waatépékak?’ Naaké daré. Wunga wandaru kamu kundi kaataké nané? Kundi kaataké yapatikanangwa. Baka jaawuwe waatépékananén. Yaak. Kundi a wasékéyakwutékwa. 41Bulaa ani taalé yaasékatake yakélak ma yéngunu.” Naandén, gaayéna néma du. Wunga wandéka wa yéndarén.


Heb 6 | `WOS | STEP | Wun jooka sarékéta nani Kraiska tale wakwemben hundi wambula wahafi yata guniré Jisas Kraisna nawulak hundi akwi watame, guna mawuli hambuk yata némafwi du takwa maki téndéte. Tale wamben hundika guni xékélaki. Guni hanja haraki saraki sémbut huruta guni hiyandé du takwa guni re. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakataka guni huli mawuli hérae Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” guni nae.\nNani hambuk yata Kraiska jémba sarékétame\n1 Wun jooka sarékéta nani Kraiska tale wakwemben hundi wambula wahafi yata guniré Jisas Kraisna nawulak hundi akwi watame, guna mawuli hambuk yata némafwi du takwa maki téndéte. Tale wamben hundika guni xékélaki. Guni hanja haraki saraki sémbut huruta guni hiyandé du takwa guni re. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakataka guni huli mawuli hérae Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” guni nae. 2 Nanguka nani guré husandambeka sémbut nawulakéka akwi, du takwana anéngambambu tamba hurumbeka sémbutka akwi, hiyandé du takwa ramétendakaka akwi, God némafwi kot xékéta du takwa hurundan sémbutka wungi re wungi re hasa hwetendékaka akwi nani guniré wakwembeka guni xéké. Xékéngunka nani wun hundi wambula wahafi yambet, 3 God yawundu nandét, nani wungi Kraisna nawulak hundi akwi watame.\n4 Du takwa nawulak Godna hundi tale jémba xékéndaka wun hundi deka mawulimbu dé laré. Laréndéka di God hwendén joo hérandaka Godna Hamwinya deka mawulimbu dé té. Di Godna hundi jémba xékéta di wa, “Wun hundi yikafre dé.” Wungi wata di Godna hukémbu xakutekwa hambuk jémbaka di xékélaki. Xékélakita hukémbu wunde du takwa di Godka hélék yata déka hu hwe. Di wungi huruta di Godna Nyanré wambula xiyae mimbu hateka, deka hurundan sémbutmbu. Wungi hurundaka nawulak du takwa Godna Nyanka di haraki hundi wa. Godna hundi tale jémba xéka hukémbu déka hu hwendé du takwaré hundi wanjoka hurufatikétame, di hurundan haraki saraki sémbut wambula yatakataka Godka yindate. Hurufatikétembekaka sarékéta nani tale wamben hundi wambula yamba wakéme.\n7 Ané sataku hundi mé xéké. Séfélak nukwa wali dé giya héfambu. Giyandéka hulingu héfambu dé naande yi. Wun héfambu du takwa jémba yata yawi hurundat, mawuli yandaka hénoo jémba xalendét, God wun héfaka watandé, “Wun héfa yikafre dé.” 8 Wun héfambu rami yoo haraki wara male xalendét, du takwa wun héfaka watandi, “Wun héfa haraki dé. Nani wumbu jémba yamba yakéme.” Wungi wata di wun héfaka haraki hundi wanjoka sarékétandi. Hukémbu wun héfaré yambu tutandi.\n9 Némafwimbu mawuli yambeka du takwa, wun haraki héfaka hundi wata nani gunika sarékéhambame. Wun hundi wata nani nak du takwaka saréké. Nani xékélaki. God guniré Satanéna tambambu hérandéka guni déka yikafre jémba yata hukémbu guni dé wali jémba retanguni. 10 Nani xékélaki, God dé du takwa hurundan maki dé diré hasa hwe. Wungi maki dé yangun atéfék jémbaka akwi déka némafwimbu mawuli yangukaka akwi yike yamba yakéndé. Guni déka némafwimbu mawuli yangukaka guni angi wakwe. Guni hanja akwi némbuli akwi Godna du takwaré guni yikafre huru. God guni wungi hurungukaka yike yamba yakéndé. 11 Guni nak nak wungi male hambuk jémba yata yikafre mawuli yangute nani mawuli ye. Guni wungi huruta Jisas guniré hura yitendékaka jémba haxéngut, hukétéfi nukwa xakundét, guni haxénguka yikafre jondu hératanguni.\n12 Guni wungi huruta wendé nahafi yata Godna jémba yatanguni. Wungi yata guni God wasékérékéndén jondu héraakwa du takwa hurundaka maki hurutanguni. Wunde du takwa di Godka jémba sarékéta wasékérékéndén jondu héranjoka haxéta di yikafre mawuli yata jémba re. Guni di hurundaka maki hurungute nani mawuli ye.\nGodna hundi mwi hundi yatandé\n13 Hanja God hundi nak dé wasékéréké Abrahamka. God atéfék néma duré sarékéngwandéndénka dé déka hafu ximbu wun hundi wasékéréké. 14 Angi dé wa, “Wuni méniré yikafre huruwut, ména mandéka séfélak xakutandi. Wu mwi hundi dé.” 15 Wungi wandéka Abraham haxéta dé bari wendé nahafi yata dé hukémbu God wasékérékéndén joo dé héra.\n16 Du di hundi wasékérékénjoka di néma duna ximbu wasékéréké. Wun néma duna hambuk deka hambukré sarékéngwandéndénka sarékéta di wun néma duna ximbu wasékéréké. Nawulak du takwa wandaka hundi mwi hundi yatendékaka xékélakindate, di wun néma duna ximbu wasékéréké. Wungi wandaka di wun hundika wa, “Wu mwi hundi dé.” Wungi wataka di wun hundi xéké. Wun hundika wambula yamba warukéndi. 17 Du hundi wasékérékéndaka maki God hanja dé déka hafu ximbu wasékéréké. Dé wandén maki male hurutandé. Déka wasékérékéndén hundi yamba yatakakéndé. Wun jooka wakwenjoka némafwimbu mawuli yata God dé déka hafu ximbu wun hundi wasékéréké, déka wasékérékéndén jondu hératekwa du takwaka.\n18 Wungi wata dé God hundi yétékéka wun hundi wasékéréké. God wun hundi yamba yawulekékéndé. Dé déka wasékérékéndén hundika akwi déka ximbu wandén hundika akwi yéna yamba yakéndé. God dé wungi wa, nani haraki jooka yaange ye God wali walémbambu rekwa du takwa wun hundi xékémbet, nana mawuli yikafre yata jémba male téndéte. Nani God wandén hundi hulukita naniré yikafre hurutendékaka haxéta nani wungi Godka yi.\n19 Nani God naniré yikafre hurutendékaka haxémbeka sémbut dé nana mawuliré yikafre huru, yoombu lékindan ain gunjambé yikafre téndéka maki. Du di wun lékindan ain guré yaki, wule gunjambé yitaka yatakahafi yata jémba téléte. Jémba téléka maki, nani God naniré yikafre hurutendékaka jémba haxémbet, nana mawuli hambuk yata jémba tétandé. Wun yikafre mawuli tempelmbu hatekandan séményi nukwa wur nafwe wun hafwaré wulayi. 20 Jisas dé wun hafwaré tale wulayi, nani déka hukémbu yimbete. Jisas dé atéfék prisna néma du xaakwa dé wun hafwaré tale wulayi, naniré yikafre hurunjoka. Melkisedek hanja rendén maki dé Jisas atéfék prisna néma du dé re, wungi re wungi re.


Jon 14 ABTWNT - Jisas déku dunyansat anga wandén, “Guné - Bible Search\nJisas dé Gorké yéndakwa yaambu wa\n1Jisas déku dunyansat anga wandén, “Guné wuné yéké yakwanngé vékulakate mawulé sémbéraa yaké yambak. Guné wuna aapa Gorké ma yékunmba vékulakate wunéké waak yékunmba vékulakangunu. 2Talimba gunat anga wa wawutén, ‘Wuné ye yarénguna gaa kururé-kawutékwa.’ Naawutén kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Wuna aapana gaayé wan néma gaayé wa. Némaamba gaa wa kwaakéskwa wani gaayémba. Guné yarénguna gaa wamba wa kwaakwa. 3Wuné ye guna gaa kururé-kawutékwa. Yatake nakapuk waambule yaae guné kéraawutu wunale yékangunéngwa. Ye wunale yarékangunéngwa. 4Wuné yéké yakwa gaayéna yaambuké guné wa vékusék-ngunéngwa.” Naandén.\n5Wunga wandéka Tomas wa wan Jisasét, “Néman Du, méné yéké yakwa gaayéké yamba vékuséknangwe wa. Wani gaayét yéména yaambuké waak yamba vékuséknangwe wa.”\n6Naandéka Jisas wa wan, “Wuné wani gaayét yénguna yaambu anana. Wawutékwa kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Guné kurkale rapékangunénngé wa kulémawulé kwayéwutékwa. Guné wuna kundi yékunmba vékute kwayéwuta mawulé kéraamunaae, wa wuna aapana gaayét yékangunéngwa. Wuna kundi yékunmba vékukapuk ye, wuna aapana gaayét katik yéké guné. 7Wunéké vésékmunaae, wa wuna aapaké waak vésékngangunéngwa. Bulaa wunat véte déké wa vésékngunéngwa. Sérémaa waak wuna aapaké vésék-ngangunéngwa.” Naandén Jisas.\n8Jisas wunga wandéka Filip wa wan, “Néman Du, nané nana aapa Got véké mawulé yanangwa. Méné dé nanat wakwasnyéménu, nané ménat katik waatakuké nané déké.” 9Naandéka Jisas Filipét anga wandén, “Késépéri baapmu wa gunale yatéwutén. Yénga méné wunéké vékusékngapuk yak? Wuné vén dunyansé, Got waak wa véndarén. Kamuké méné anga wo? ‘Nana aapa Got nanat ma wakwasnyé.’ Méné wunga waké yambak. Méné dé wa véménéngwa. 10Aané wuna aapa Gorale nakurakmawulé wa yatékwa. Wani kundiké méné yékunmba vékulako kapuk? Gunat wawutén akwi kundi wuna mawulémba vékulakate yamba wawutékwe wa. Got wuna mawulémba rate déku jémbaa yandéka wa wani kundi wawutén. 11Guné guna mawulémba anga ma wangunék, ‘Jisas déku aapa Gorale bét nakurakmawulé wa yambérékwa. Yi wan wanana wa.’ Wunga ma wangunék. Wunga wakapuk yate, wa yawutén kulé apanjémba véte wunéké ma yékunmba vékulakangunék.\n12“Gunat a wawutékwa. Guné wunéké yékunmba vékulakakwa dunyan, guné waak wuné yakwa kulé apanjémba yakangunéngwa. Guné yawutéka véngunén kulé apanjémba yaténgunu, wuné bari kiyaae wuna aapa Gorké yéwutu guna jémbaa wa wuna jémbaat taalékéraké yakwa. Yi wan wanana wa. 13Wuné gunat yékun yawuténngé mawulé ye wuna yémba waate Gorét waamunaangunu wa mawulé yangunéngwa jémbaa yakawutékwa. Wunga yawutu akwi du dakwa véte Gotna yé kavérék-ngandakwa. 14Guné wuna yémba waate wunat waatakungunu, wuné mawulé yangunéngwa musé yakawutékwa.” Naandén Jisas det.\nGot wandu déku Yaamambi yaakandékwa\n15Jisas nakapuk anga wandén, “Guné wunéké mawulé yasékéyakmunaate, wa wuna apakundi yékunmba vékute wawutékwa pulak yakangunéngwa. 16Yangunu wuna aapat waatakuwutu nak duwat wandu yaae wuna taalé kéraakandékwa. Kéraae gunat yékun yate gunale yatépéka-kandékwa apapu apapu. 17Wani kundi wawutékwan, wan Gotna Yaamambiké wa wawutékwa. Dé wandékwa kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Wuna jémbaamba yaalan du dakwa male dé vékandakwa. Baka du dakwa dat véte vésékngé yapatikandakwa. De déku kundi katik vékuké daré. Dé guna mawulémba rapékandu dé vésék-ngangunéngwa.\n18“Wuné guné yaasékatake yéwutu, guné aapakiyaa aasakiyaa nyambalésé pulak katik yaréké guné. Wuné gunéké waambule yaakawutékwa. 19Yaréyaré naae wuné ani képmaa yaasékatake ye waambule yaawutu wuna jémbaamba yaalakapuk yan du dakwa, wunéké waake wuné katik véké daré. Yandaru guné wuna jémbaamba yaalan du dakwa nakapuk wuné vékangunéngwa. Wuné apapu apapu yékunmba yarésékéyakwutu guné kulémawulé kéraae yékunmba yarésékéyak-ngangunéngwa apapu apapu. 20Waambule yaawuta nyaa yaandu wa guné wunéké kurkale vékusék-ngangunéngwa. Wuné wuna aapana kundi kurkale vékute wa aané dale nakurakmawulé yatékwa. Wuné gunéké yaae guna mawulémba rawutu guné wuna kundi vékute wunale nakurakmawulé yakangunéngwa. Wuna kundi vékute wawutékwa pulak yakwa du dakwa, wa de wunéké mawulé yasékéyakndakwa. 21Wunéké mawulé yasékéyakngwa du dakwaké wuna aapa Got mawulé yasékéyakndékwa. Wuné waak wani du dakwaké mawulé yasékéyakwutékwa. Yate rawutu de wuné véte vésékngandakwa.” Naandén.\n22Jisas wunga wandéka, Judas dat wandén. Wan Judas Iskariot yamba wa. Nak Judas wa. Anga wandén, “Néman Du, a waménéngwa kundi wuné yamba vékuséke wa. Nané ménat ve véséknganangwa. Naaménén. Yénga pulak yaménu, de ména jémbaamba yaalakapuk yan du dakwa de méné vékapuk yandaru, nané méné véké nané?”\n23Naandéka dat Jisas wa wan, “Wunéké mawulé yasékéyakngwa du dakwa de wuna kundi yékunmba vékute wawutékwa pulak yandakwa. Wunga yana du dakwaké wuna aapa mawulé yasékéyakngandékwa. Yandu aané wuna aapa sékét ye wani du dakwana mawulémba wulaae rakatékwa. 24Deku mawulémba wulaae ratu baka du dakwa aané katik véké daré. De wuné kalik yate wuna kundi yamba vékundakwe wa. Ani kundi wuna mawulémba vékulakate yamba wawutékwe wa. Wuna aapa wandéka vékute wa gunat wawutékwa.\n25“Bulaa gunale yatéte wa gunat ani kundi wawutékwa. 26Kukmba kulé du nak gunéké yaakandékwa. Wani du wan Gotna Yaamambi wa. Wuna aapa wandu dé yaae wuna taalé kéraae guna mawulé yékun yakandékwa. Dé yaae gunat késépéri kundi kwayékandékwa. Kwayéndu guna mawulé kutélangndu guné wawutén akwi kundiké nakapuk vékulaka-kangunéngwa.\n27“Wuné guné yaasékatake yéké yate yéku mawulé kwayéwutékwa gunat. Kwayéwutu guna mawulé yékun tékandékwa. Wuna mawulé yékun tékwa pulak, wa guna mawulé tékandékwa. Ani képmaamba képakmba yatékwa du dakwa, deku mawulé wunga pulak yamba te wa. De ani képmaana musé aséké male wa vékundakwa. De kwayéké yawutékwa mawuléké yamba vékusékndakwe wa. Wuné yéké yakwanngé vékulakate guné mawulé sémbéraa yate wup yaké yambak. 28Gunat anga wa wawutén, ‘Wuné guné yaasékatake ye nakapuk waambule yaakawutékwa.’ Wunga wawutéka wani kundi wa vékungunén. Vékute wunéké mawulé yasékéyakmunaate, aapaké yéké yawutékwanmba wa guné mawulé tawulé yakangunéngwa. Wuna aapa néma du wa randékwa. Wuné wa taalékérandén. Taalékérandéka wa yéwutékwa dé véké. Wan yékun wa. 29Bulaa wuné yéké yakwanngé gunat wa wawutén. Kukmba wuné yéwutu anga ma wangunu, ‘Jisas yéké yate nanat wa wandén. Got wandéka wa gaayandén nanéké. Yi wan wanana wa.’ Naangunénngé wa wani kundi wawutén.\n30“Gunale némaamba kundi ras waak katik bulké wuté. Ani képmaana néma du Satan a yaakwa. Yaae wuna néma du katik raké dé. 31Yandu ani képmaamba tékwa du dakwa vékusék-ngandakwa, wuna aapaké mawulé yasékéyak-wutékwanngé. Wunga yandarénngé wa mawulé yawutékwa. Mawulé yate wuna aapa wunat wandén jémbaa wa yawutékwa. Yaak wa. Ma waarape yékwak.” Naandén Jisas déku dunyansat.


Mat 26 | `ABTMAPRIK | STEP | Jisas wani kudi wakwebutitakne dé déku duwat kéni kudi wakwek.\nc26:17 Eks 12:14-20\nd26:23 Sam 41:9\nf26:27-281 Ko 10:16\ng26:31Jo 16:32, Sek 13:7\nn26:56Mt 26:31, Jo 16:32\nNémaan du Jisasnyét viyaapérekgé de kudi gik\n1Jisas wani kudi wakwebutitakne dé déku duwat kéni kudi wakwek. 2 a “Guné kutdéngék. Nyaa vétik male re naané Juda Pasova waanakwa kadému sérakne kaké naané yo. Wani tulé de wuné Akwi Du Taakwana Nyaan wunat wuna maamaké kwayédo de wunat miba viyaapata taknaké de yo.” Naate dé derét wak.\n3Wani tulé Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, kubu du wawo ye nyédé duna némaan ban déku némaan gaba jawe de rak. Wani némaan banna yé Kaiapas. 4Rate kudi de bulék, de akélak ye Jisasnyét kulékiye viyaapérekdaranké. Bulte waga yaké de kudi gik. 5Kudi gite de wak, “Dérét viyaapérekgé naané yo. Kadému sérakne kanaran nyaa dérét kulékimarék yaké naané yo. Bulaa wupmalemu du taakwa wani kadému kaké kéni gayét debu yaak. Bulaa naané Jisasnyét kulékinaran de rékaréka yate naanat némaanba waatiké de yo. De yédo naané dérét kulékiye viyaapérekgé naané yo.” Naate de wak.\nTaakwa nak lé yéknwun yaama yakwa gu Jisasna maaknaba sévik\n6Jisas Jerusalem kulaknyénytakne dé Betanit yék. Ye saabe dé déknyényba lepéro yan du déku yé Saimon déku gaba dé rak. 7Rate de kadému kadaka lé taakwa nak matut yadan makwal agérap kure yaak. Wani agérapba yéknwun yaama yakwa gu dé ték. Du wani gu kéraaké wupmalemu yéwaa kwayéké de yo. Wani taakwa yae lé Jisas ranba téte lé déku maaknaba wani gu sévik. 8Séviléka de Jisasna du véte de rékaréka yak. Yate de wak, “Samuké lé wani gu bakna sévik? 9Wani gu wan yéknwun gu. Lé wani gu kwayétakne wupmalemu yéwaa nyégéle gwalmu yamarék du taakwaké kwayélu mukatik miték yakatik lé yak.”\n10Jisas deku kudi véknwute dé derét wak, “Samuké guné wani taakwat waatiyu? Waga yamarék yaké guné yo. Wan yéknwun mu lé yak wunéké. 11Gwalmu yamarék du taakwa de guné wale de rasaaku. Apuba apuba guné derét kutkalé yaké guné yo. Wuné guné wale rasaakumarék yaké wuné yo. 12 b Wani taakwa wuné kiyaawuru waaguba rémdaranké sanévéknwute lé wani gu wuna sépéba sévik.” Naate wate dé Juda gaaba ségwi rémké yate yadakwaké dé wakwek. 13Wakwetakne dé derét kéga wak, “Kukba de wuna kudi akwi képmaaba wakwete kéni taakwa yan muké wawo wakweké de yo. Wakwete léké sanévéknwuké de yo. Adél wuné gunat wakweyo.” Naate dé derét wak.\nJudas Jisasnyét némaan duké kwayéké dé bulék\n14Wani tulé dé Jisasna du nak déku yé Judas Iskariot dé Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan duké yék. 15Ye dé derét wak, “Guné wunéké samu tiyaagunu wuné Jisasnyét gunéké kwayéké wuné yo?” Naate wadéka de déké yéwaa las (30) kwayék. 16Kwayédaka ye dé Jisasnyét deké kwayédéranké sanévéknwuk. Sanévéknwute dé wani muké bulmarék yate dérét kwayédéran tuléké dé raségék.\nJisas déku du wale de Pasova waadakwa tuléna kadému kak\n17 c Pasova waanakwa tuléna kadému sérakne kanakwa tulé naané Juda béret kate yis kutmarék yadan béret male naané ko. Wani tulé yadéka yis kutmarék yadan béret batnyé sérakdan nyaa Jisasna du déké yae de wak, “Yaba gwalmu las kawu saakérano Pasova waanakwa tuléna kadému rate kaké méné mawulé yo?” 18Naate wadaka dé wak, “Guné Jerusalemét wulae déknyényba wakwewurén dut véte guné dérét waké yo, ‘Naana némaan ban, Gotna kudiké naanat yakwatnyékwa ban kéga dé wo, Wuné kiyaaran tulé kéni dé yao. Wuné wuna du wale ména gaba Pasova waanakwa tuléna kadému kaké naané yo.’ Naate guné dérét waké guné yo.” 19Naate wadéka de Jisasna du wakwedén pulak ye de kadému kawu saakérak.\n20Nyaa dawulidéka dé Jisas yae déku du taaba vétik sékérékne maanba kayék vétik waga de wale rate de kadému kak. 21Kate dé derét wak, “Naané wale rakwa du nak wunat wuna maamaké kwayéké dé yo. Adél wuné gunat wakweyo.” 22Naate wadéka deku mawulé kapére yadéka kwagénte de nak nak dérét waatak, “Némaan Ban, wan wunéké méné wo, kapu kiyadéké méné wo?” 23 d Naate waatadaka dé wak, “Wuné wale agérapba tékwa guba béret tawun du wunat maamaké kwayéké dé yo. 24Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan kiyaaké wuné yo. Gotna nyégaba kiyaawuréranké déknyényba de kudi kavik. Kiyaawuru kapéredi mu yaaké dé yo, wunat maamaké kwayéran duké. Wani dut déku néwaa kéraamarék yalu mukatik wan yéknwun.” 25Naate wadéka dé Jisasnyét maamaké kwayéran du Judas dé wak, “Némaan ban, wan wunéké méné wo, kapu yaga pulak?” Naate wadéka dé Jisas dérét wak, “Ao. Wan adél méné wo.” Naate dé Jisas wak.\n26 e Jisas déku du wale rate kadému kate dé béret kérae dé Gorét wak, “Yéknwun mu ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne béret bule dé déku duké kwayéte dé wak, “Guné kérae guné kaké yo. Kén wuna sépé.” 27 f Naate watakne dé wain gu tén agérap nak kérae dé Gorét wak, “Yéknwun gu ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne dé déku duké kwayéte dé wak, “Guné akwi kéni gu kaké guné yo. 28Kén wuna wény. De wunat viyaapérekdo wuna wény akudu guné véte kutdéngké guné yo, Got du taakwat kutkalé yaké wakwedén kudi adél yadéranké. Wuna wény akudu Got wupmalemu du taakwa yadan kapéredi mu yatnyéputiké dé yo. 29Gunat wuné wakweyo. Kéni képmaaba wekna rate wuné wain gu tépa kamarék yaké wuné yo. Kukba wuna yaapa Got du taakwaké némaan ban radu, naané déku gayéba dé wale rate wuné guné wale kulé wain gu kaké wuné yo.”\n30Wani kudi wadéka de Gotna nyégaba kwaakwa gwaaré waatakne raapme gwaade de Oliv nébat waarék.\n31 g De yaabuba yéte dé Jisas déku duwat wak, “Bulaa gaan guné akwi wunéké kuk tiyaate yaage yéké guné yo. Waga wuné kutdéngék. Yaage yégunéranké Gotna kudi déku nyégaba kéga dé kwao: Wuné sipsipké téségékwa duwat viyaawuru de sipsip yaage yéké de yo. 32 h Wani kudi wadékwa pulak yaage yégunu wuné kiyaaké wuné yo. Kiyae kukba tépa nébéle raapme wuné Galilit taale yéké wuné yo. Yéwuru guné kukba yaaké guné yo.” 33Naate wadéka dé Pita dérét wak, “Wuné ménéké kuk kwayémarék yaké wuné yo. Wuné yaage yémarék yaké wuné yo. Nak du ménéké kuk kwayéte yaage yédaran, wuné waga yamarék yaké wuné yo.” 34 i Naate wadéka dé Jisas wak, “Wuné kutdéngék. Bulaa gaan séraa waamarék yadu méné apu kupuk waké méné yo, ‘Wuné Jisasnyét las kaapuk kutdéngwurén.’ Naate waménu séraa waaké dé yo. Waga kutdéngte wuné ménat wo.” 35Naate wadéka dé Pita wak, “Kaapuk. Waga wamarék yaké wuné yo. Wuné méné wale kiyaawuréran wuné wup yamarék yaké wuné yo. Wani kudi wamarék yaké wuné yo.” Naate wadéka Jisasna nak du akwi waga male de wak.\nJisas dé Gorét waatak Getsemaniba\n36Wani kudi watakne Jisas déku du wale waga de taalat nak wulaak. Wani taaléna yé Getsemani. Waba rate dé derét wak, “Guné kéba mé ra. Wuné ye Got wale kudi bulké wunék.” Naate watakne dé Pita, Sebedina nyaan vétiknét waga kwole de yék. 37Yédaka dé déku mawulé kapére yadéka dé sanévéknwu wanévéknwuk. 38 j Yate dé derét wak, “Wuna wuraanyan dé génu. Kén kiyaaké wuné yo. Guné kéba raké guné yo. Widé kwaamarék yaké guné yo.” 39 k Naate wadéka de radaka dé walkamu ye képmaaba kwaate dé Gorét wak, “Wuna yaapa, méné akwi muké méné apa yo. Méné yaaran muké waké mawulé yaménéran méné waménu wunéké yaaran kapéredi mu wunéké yaamarék yaké dé yo. Waga ménat wuné waato. Méné mawulé yawurékwa pulak yamarék yaké méné yo. Méné mawulé yaménékwa pulak yaké méné yo.”\n40Wani kudi watakne dé déku duké gwaamale ye dé vék de widé kwaadaka. Véte dé derét waaséligénte dé Pitat wak, “Yaga pulak? Guné makwal tulé wuné wale raké guné yapatiyu. Guné widé guné kwaak. 41Guné widé kwaamarék yate miték sanévéknwute Gorét waataké guné yo, kapéredi mu gunat yaalébaanmarék yaduké. Wuné kutdéngék. Guné widé kwaamuké kélik yagunéka guna sépé apa yamarék yadéka gunat widé yadéka guné widé kwaak.” 42 l Naate watakne tépa derét kulaknyénytakne walkamu ye dé Gorét kéga wak, “Wuna yaapa, wunéké yaaran kapéredi mu wunéké yaadu wuné wani muké kuk kwayémarék yaké wuné yo. Wani muké kusékétké wuné yo. Méné mawulé yaménékwa pulak yaké méné yo.” 43Naate watakne déku duké tépa gwaamale ye dé vék de tépa widé kwaadaka. Deku méni widat kapére yadéka de widé kwaak.\n44Déku duwat tépa kulaknyénytakne ye dé Gorét tépa waatak. Taale Gorét waatadén kudi male dé tépa waatak. 45Waatatakne déku duké gwaamale yae derét waaséligénte dé wak, “Yaga pulak? Guné wekna guné widé kwao? Mé véknwu. Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan wunat kapéredi mu yakwa duké kwayédéran tulé kéni dé yao. 46Mé raapgunu yéno. Mé vé. Wunat maamaké kwayéran du déwa yaakwa.”\n47Jisas wekna téte buldéka dé déku du nak Judas yaak. Wupmalemu du de waariyadakwa kulaa baagé wawo kure de dé wale yaak. Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, Isrelna kubu du wawo taknaba waga wadaka de yaak. 48Taknaba Jisasnyét maamaké kwayéran du Judas dé Jisasnyét kulékiran duwat wak, “Wuné taama véran (daama réngran) du wan Jisas. Guné dérét kulékiké guné yo.”\n49Judas Jisaské bari yae dé wak, “Némaan ban, méné miték raké méné yo.” Naate watakne dé dérét taama vék (daama réngék). 50Yadéka dé Jisas dérét wak, “Méno, yaké mawulé yate yaké yaaménén mu bari yaké méné yo.” Naate wadéka de déké yae dérét kulékik. 51 m Kulékidaka dé Jisas wale tén du nak waariyadékwa kulaa kelikne dé nyédé duna némaan banké jébaa yakwa dut viyaate déku waan takutépakdéka dé akérék. 52Akérédéka dé Jisas dérét wak, “Waariyaménékwa kulaa tékwa wutba mé laakwa. Waariyadakwa kulaat du waariyado nak du derét waariyadakwa kulaat viyaado de kiyaaké de yo. 53Wuné mawulé yawuru mukatik wuné wuna yaapat waatawuru dé bari wadu déku kudi kure giyaakwa wupmalemu du yae wunat kutkalé yado. Wani muké méné kaapuk sanévéknwuménén. Wuné wuna yaapat waga waatamarék yaké wuné yo. 54Déknyényba du las Gotna nyégaba de kavik, nak du yae wunat kulékiye kure ye viyaapérekdaranké. Wuna yaapa wunat kutkalé yaduké waatawuru mukatik kavidan kudi adél yamarék yadu. Wuné wuna yaapa wunat kutkalé yaduké waatamarék yawuru de déku kudi kure giyaakwa du wunat kutkalé yaké yaamarék yaké de yo.”\n55Wani kudi watakne dé Jisas dérét kulékiké yaan duwat wak, “Guné wunat kulékiké yaate samuké guné waariyagunékwa kulaa baagé wawo kure yao? Guné sél yakwa dut viyaaké guné wani mu kure yao, kapu yaga pulak? Wupmalemu nyaa wuné Gotna kudi bulnakwa némaa gaba rate wuné du taakwat Gotna kudiké yakwatnyék. Waba rawuréka guné wunat kaapuk kulékigunén. 56 n Wunat yagunékwa muké déknyényba du las Gotna nyégaba de kavik. Kavidaka bulaa deku kudi adél dé yo.” Naate wadéka déku du akwi dérét kulaknyénytakne de yaage yék.\n57Jisasnyét kulékin du de dérét kure yék Kaiapasna gat. Kaiapas wan Gotna gaba jébaa yakwa akwi nyédé du deku némaan ban. Apa kudiké kutdéngkwa du, Isrelna kubu du wawo Kaiapasna gaba jawe radaka de Jisasnyét wani gat kure yék. 58Yédaka dé Pita Jisasna kukba ye dé séknaaba ték. Téte dé vék Jisasnyét kulékin du dérét kure wani gaba wulaadaka. Véte dé kwabugi du wale kaapaba dé rak. Jisasnyét yadaran mu véké nae dé rak.\n59Nyédé duna némaan du, Isrelna nak némaan du wawo de Jisasnyét viyaapérekgé de mawulé yak. Yate de wak, “Jisas yadén kapéredi muké kiyadé waké yo?” Naate wate de yénaa kudiké kélik kaapuk yadan. 60Yate wadaka de wupmalemu yénaa yakwa du yae de Jisas yan muké wakwek. Wakwedaka némaan du de yadén kapéredi muké las kaapuk véknwudan. Yadaka bét du vétik yaak. 61 o Yae bét wak, “Wani du kéga dé wak, ‘Wuné Gotna kudi bulnakwa némaa ga yaalébaanké wuné yo. Yaalébaane nyaa kupuk yédu wuné tépa kaaké wuné yo.’ Naate wani du dé wak.”\n62Wani kudi wabétka dé nyédé duna némaan ban raapme téte dé Jisasnyét wak, “Samuké méné bétku kudi kaatamarék yo? Bétku kudi yaga pulak?” 63Naate wadéka Jisas kudi las kaapuk buldén. Yadéka dé nyédé duna némaan ban dérét wak, “Wuné rasaakukwa ban Gotna yéba wakwete wuné wo, méné wunat adél kudi wakweménuké. Méné Got wadén ban Krais méné, kapu yaga pulak? Méné Gotna nyaan méné, kapu kaapuk?”\n64 p Wani kudi wadéka dé wak, “Ao. Wani méné wak. Kén gunat akwi wuné wakweyo. Kukba guné véké guné yo, wuné Akwi Du Taakwana Nyaan némaan ban rate apat kapére yakwa ban Gotna yéknwun tuwa taababa re buwi wale awuré nyétba giyaawuru.”\n65 q Jisas waga wadéka dé nyédé duna némaan ban rékaréka yate dé déku baapmu wut gétbiyaate dé wak, “Dé waga wate Gotké kapéredi kudi bulte dé Gorét waséléknék. Guné déku kudi gunébu véknwuk. Wan kapéredi kudi. Nak duwat waatamarék yaké naané yo, yadén kapéredi muké. 66 r Yaga guné wo déké?” Naate wadéka de wak, “Dé kapéredi mu débu yak. Dé mé kiyao.”\n67Wani kudi watakne Jisasna ménidaamaba sépmeny sévaavidaka de las dérét taabat viyaak. 68Viyaate dérét wasélékte de wak, “Méné Got wadén ban Krais, Gotna yéba kudi wakwekwa du rate méné akwi muké méné kutdéngék. Kutdéngte, naanat mé wakwe. Kiyadé ménat viyaak?” Naate wate de dérét waséléknék.\n69Pita kaapaba dé rak. Gaké raatmu gisagwadédanba dé rak. Radéka lé wani gaba jébaa yakwa taakwa nak yae lé dérét wak, “Méné wawo wan Galiliba yaan ban Jisas wale méné ték.” 70Naate waléka dé Pita waba rakwa du taakwana méniba téte dé wak, “Kaapuk. Wuné wanyénékwa kudi las kaapuk kutdéngwurén.” 71Naate watakne gwaade dé gwéspétéba rak. Radéka jébaa yakwa taakwa nak wawo dérét véte lé lé wale tén du taakwat wak, “Kéni du Nasaret ban Jisas wale dé ték.” 72Naate waléka dé némaanba wak, “Kaapuk. Wani dut las kaapuk kutdéngwurén. Adél wuné wo.” 73Naate wadéka walkamu re de waba tén du las déké yae de wak, “Galiliba yaan du kudi buldakwa pulak méné kudi bulu. Méné wawo Galiliba yaan du méné. Méné Jisasna du nak. Wan adélna.” 74Naate wadaka dé Pita derét némaanba wak, “Kaapuk. Wani dut las kaapuk kutdéngwurén. Adél wuné wo. Adél kudi wamarék yawuréran Got wunat dé mé viyao.” Waga wadéka dé séraa waak. 75 s Waadéka dé Jisas dérét wakwedén kudiké dé sanévéknwuk. Taknaba Jisas dé wak, “Wuné kutdéngék. Séraa waamarék yadu méné apu kupuk waké méné yo, ‘Wuné dérét las kaapuk kutdéngwurén.’ Naate waménu séraa waaké dé yo.” Wani kudiké sanévéknwute Pita gwaade némaa mawulé lékte dé géraak, dé Jisaské kuk kwayédén bege.


Rev 15 | `WOS | STEP | Wungi hurundéka wuni némafwi joo nakré wuni xé. Wun jooré xéta wuni saréké waréké. Wun joo angi dé. Ensel angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk wumbu téta di némafwi xakéngali angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hura té. Wun xakéngali di hukétéfi xakéngali di. Wun xakéngali yindat, Godna mawuli wi hényitandé.\nEnsel di xakéngali hura té\n1 Wungi hurundéka wuni némafwi joo nakré wuni xé. Wun jooré xéta wuni saréké waréké. Wun joo angi dé. Ensel angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk wumbu téta di némafwi xakéngali angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hura té. Wun xakéngali di hukétéfi xakéngali di. Wun xakéngali yindat, Godna mawuli wi hényitandé.\n2 Wambula xe wuni xé némafwi tukweseke maki joo nak téndéka. Wun joo dé ya wali glas wali takandan joo maki dé. Wun tukweseke walémbambu du takwa nawulak di té. Wunde du takwa di ximbaliré akwi, ximbalina gwalinyaré akwi, wun ximbalina xina nambaré akwi sarékéngwandétaka di wumbu té. Téta di God hwendén gita maki joo hura té. 3 Wunde du takwa wumbu téta di Godna jémba yakwa du Moses bér wun Sipsip Balina Nyanéna gwar wa. Angi di wa:\nNéma Du God, méni némafwi jémba méni ya.\nNani yamén yikafre jémbaré xéta waréngéna nani saréké waréké.\nMéna hambuk atéfék hambukré sarékéngwandéndéka méni néma du re.\nMéni yikafre sémbut male huruta méni mwi hundi male méni wa.\nMéni atéfék héfana du takwaka néma du méni re.\n4 Nana Néma Du, méni hafu yikafre sémbut male méni huru.\nMéni yikafre male jémba yaméka atéfék di xé.\nXéndanka atéfék héfambu rekwa du takwa yae ména ximbu harékétandi.\nHéndé ménika roohafi yata ména ximbu harékéhafi ye? Wu yingafwe.\nWungi di wa.\n5 Wun gwar xékétaka wambula xe wuni xé, Godna mwi hundi rendéka nukwa wurmbu tondén yikafre ge déka getéfambu téndéka. Wun gembu déka tempel nafwe téndéka wuni xé. 6 Xéwuka ensel angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk di xakéngali hura te di tempel yatakataka gwande yi. Huli huli wama nukwa wur sandataka gol motumbu yatakandan yoo mawulimbu gitaka di gwande. 7 Gwandendaka dé hamwinya tékwa joo nak gol motumbu yatakandan andé angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk dé dika hwe. Wungi re wungi re rekwa Godna mawuli wi dé wunde andémbu sukweka té. 8 God némafwimbu hambuk yata dé némafwimbu hanyindéka dé déka hambukmbu dé yaki xale dé tempelmbu sukweka té. Yaki wungi téndéka di atéfék du takwa wun tempelré yamba hali wulayinda. Ensel angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hura téndaka xakéngali angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hényindat, du takwa wun geré wulayitandi.


Heb 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Gotna nyaan némaan ban rate Gotna kudi kure giyaakwa akwi némaan duwat débu talaknak. Talaknadénké naané déku kudi miték véknwuké naané yo. Naané déku kudi déknyényba véknwe naané déku kudi miték véknwusaakuké naané yo. Déku kudi kulaknyénymarék yaké naané yo.\nc2:6-8 Sam 8:4-6, 1 Ko 15:24-26\ng2:12 Sam 22:22\ni2:14-151 Jo 3:8\nj2:17-18Yi 4:15, Mt 4:1-11\n1Gotna nyaan némaan ban rate Gotna kudi kure giyaakwa akwi némaan duwat débu talaknak. Talaknadénké naané déku kudi miték véknwuké naané yo. Naané déku kudi déknyényba véknwe naané déku kudi miték véknwusaakuké naané yo. Déku kudi kulaknyénymarék yaké naané yo. 2 a Déknyényba Got déku kudi kure giyaakwa duwat déku apa kudi wakwedéka de Mosesnyét wani apa kudi wakwek. Naané kutdéngék. Wakwedan kudi wan adél kudi male. Wani apa kudi véknwumarék yan du taakwa, wani apa kudiké kuk kwayén du taakwat wawo Got yadan kapéredi mu dé yakatak. 3Déku kudi kure giyaakwa du wakwen kudi véknwumarék yan du taakwat waga yakatadénké yaga pulak yaké dé yo, naana Némaan Ban Jisas Krais wakwedén kudi véknwumarék yakwa du taakwat? Dé derét némaanba waatite yadan kapéredi mu derét némaanba yakataké dé yo. Naana Némaan Ban Jisas dé duwat taale wak, Got derét Setenna taababa kéraadéranké. Wadéka déku kudi véknwun du kukba de naanat wak, “Got naanat Setenna taababa kéraaké dé yo. Wani kudi wan adél kudi male.” Naate wadaka naané wani kudi adél yadékwaké kutdéngék. 4 b Got dé nak pulak apa jébaa, déknyényba vémarék yanan apa jébaa dé yak. Yadéka véte naané wak, “Jisasna kudi wan adél kudi.” Naate wate naané Gotna Yaamabi yakwa jébaa wawo naané vék. Got déku mawuléba sanévéknwute wadéka déku Yaamabi kés pulak nak pulak apa dé tiyao, kés pulak nak pulak jébaa yanoké. Tiyaadéka véte naané wo, “Jisasna kudi wan adél kudi.”\n5Got déku nyaanét dé wak, dé kulé nyét kulé képmaa yadéranké. Wani kulé nyét kulé képmaaké wunébu wakwek. Got waga wakwetakne kulé képmaaké némaan du radoké dé déku kudi kure giyaakwa duwat dé wak, kapu kaapuk? Wan kaapuk. 6 c Gotna nyégaba du nak dé kulé képmaaké rakwa némaan duké kéga kavik:\nWaga kavidéka naané kutdéngék. Got wadu dé akwi muké némaan ban raké dé yo. Got wadu akwi mu déku taababa raké de yo. Nak mu bakna ramarék yaké dé yo. Waga kutdéngte akwi mu waga radaka kaapuk vénakwa. 9 d Naané Jisasnyét naané vu. Déknyényba Got wadéka de déku kudi kure giyaakwa du némaan du radaka dé Jisas kéni képmaaba walkamu tulé rate bakna du dé rak. Radéka dé Got naanéké mawulé lékte wadéka dé akwi du taakwat kutkalé yaké nae dé kiyaak. Dé apakélé kaagél kure dé kiyaak. Kiyaadéka Got déku yéba kevérékte, “Wan rasaakuran némaan ban,” naate, dé déké némaa apa kwayék.\n10 e Got akwi mu dé kuttaknak. Kuttakne dé akwi muké dé miték vu. Dé déku du taakwat kérae déku gayét kure yéké dé mawulé yak. Yate wadéka Jisas dé yaak. Yae apa kaagél dé kurék. Kure déku jébaa yabutitakne dé kulé yaabu kure dé taale yék. Ye dé wupmalemu du taakwat Setenna taababa kéraadu de Jisas kutdén yaabuba yéké de yo Gotna gayét.\n11 f Jisas yanan kapéredi mu dé kutnébulék. Kutnébuldéka naané yéknwun mu yate naané Gotna du taakwa naané ro. Jisas, kutnébuldén du taakwa wawo, naana yaapa wan nakurak male. Jisasna mawulé naanéké yéknwun yadéka dé naanat wo, “Wuna wayéknaje.” 12 g Wani kudi dé kwao Gotna nyégaba. Dé wak:\n13 h Naate watakne nak apu dé kéni kudi wak:\n14 i Naané Gotna baadi naané ro. Rate naané kéni képmaaba rakwa du taakwa naané ro. Jisas wawo kéni képmaaba rakwa du pulak dé rak. Dé naané kurén sépékwaapa pulak dé kurék. Seten apa dé yo. Yate dé du taakwa kiyaadoké wadéran wani du taakwa kiyaaké de yo. Wupmalemu du taakwa kiyaamuké de wup yo. Wani du taakwa Setenna taababa de ro. Jisas kéni képmaaba rakwa du pulak re dé kiyaak. Setenét yaalébaanké nae dé kiyaak. Setenna taababa rakwa du taakwat kéraaké dé kiyaak. Kiyae wani du taakwat kéraadéka bulaa de kiyaamuké kaapuk wup yadakwa. 16Jisas naané Ebrayamna kémét kutkalé yaké sanévéknwute dé kéni képmaat giyaak. Gotna kudi kure giyaakwa duwat kutkalé yaké kaapuk sanévéknwudén. Wan adél. 17 j Kéni képmaat giyae déku wayéknajet kutkalé yaké mawulé yate dé de kurén sépé pulak dé kurék. Kutte dé du taakwaké mawulé lékte dé Gotké jébaa yakwa nyédé duna némaan ban rak. Rate dé Gotna méniba téte déké yéknwun jébaa male dé yak. Got naana kapéredi mawulé yatnyéputiduké dé Jisas nyédéba téte déké yéknwun jébaa male dé yak. 18Jisas kéni képmaaba rakwa du rate apa kaagél kutdéka Seten dérét tébétké dé mawulé yak, dé kapéredi mu yaduké. Yadéka Jisas wani kapéredi mu kaapuk yadén. Jisas waga apa kaagél kure dé Setenna kudi véknwumarék yadéka naané kutdéngék. Seten du taakwa kapéredi mu yadoké tébétdéka Jisas derét kutkalé yaké dé apa yo.


2Pe 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Déknyényba yénaa kudi wakwen du de Isrelna du taakwat wak, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wate yénaa de yak. Yénaa kudi wakwekwa du gunat wawo waké de yo, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wakwa du kés pulak nak pulak yénaa kudi kwekére kwekére wakwete nak du taakwana mawulat yaalébaanké de yo. De yénaa kudi wakwete kapéredi mu yate kéni kapéredi mu wawo yaké de yo. De naana Némaan Ban Jisas Kraiské kuk kwayéké de yo. Dé derét Setenna taababa kéraadénké miték sanévéknwumarék yate déké kuk kwayéké de yo. De waga yado Got wani kapéredi mu derét bari yakataké dé yo.\na2:1-10Ju 1:4-8, 17-18\nc2:3Ro 2:24, 16:18\ne2:5 Jen 6:13,18, Yi 11:7\nf2:6-8 Jen 19:12-13, 24\ng2:91 Ko 10:13\ni2:15 Nam 22:12-34\nj2:19Jo 8:34, Ro 6:16-17\nk2:20-21Mt 12:43-45, 26:24, Yi 6:4-6\nl2:22 Pro 26:11\n1 a , b Déknyényba yénaa kudi wakwen du de Isrelna du taakwat wak, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wate yénaa de yak. Yénaa kudi wakwekwa du gunat wawo waké de yo, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wakwa du kés pulak nak pulak yénaa kudi kwekére kwekére wakwete nak du taakwana mawulat yaalébaanké de yo. De yénaa kudi wakwete kapéredi mu yate kéni kapéredi mu wawo yaké de yo. De naana Némaan Ban Jisas Kraiské kuk kwayéké de yo. Dé derét Setenna taababa kéraadénké miték sanévéknwumarék yate déké kuk kwayéké de yo. De waga yado Got wani kapéredi mu derét bari yakataké dé yo. 2De kés pulak nak pulak kapéredi mu yado nak du taakwa derét véte, kapéredi mu yadakwa pulak, de wawo wani kapéredi mu yaké de yo. Yado nak du taakwa derét véte de Gotké yénakwa yaabuké wasélékgé de yo. 3 c Wani yénaa kudi wakwekwa duna mawulé guna gwalmuké géndu de gunat yénaa kudi wakweké de yo, guné yéwaa deké bakna kwayégunuké. Déknyényba Got dé wak, dé apakélé kot véknwukwa némaan ban rate yadaran kapéredi mu derét yakatadu de yalakdoké. Watakne derét dé vu. Véte yadan kapéredi mu bari yakataké dé yo.\n4 d Déknyényba Gotna kudi kure giyaakwa du las kapéredi mu yadaka Got derét kaapuk wadén, “Dékumuk. Guné mawulé yagunéran kapéredi mu yaké guné yo.” Waga wamarék yate dé wadéka de yaa yaansaakukwa taalat yék. Ye de waba ro. Wani taaléba gaankété male dé tu. Wani taaléba nyaa kaapuk vékwa. De wani taaléba rate raamény gaba ra pulak rate, Got apakélé kot véknwute némaan ban raran tuléké de raségu. 5 e Déknyényba Noa ran tulé du taakwa kapéredi mu yadaka Got kaapuk wadén, “Dékumuk. Guné mawulé yagunéran kapéredi mu yaké guné yo.” Waga wamarék yate dé wadéka lé apakélé kwayé kwaléka de yalaknék. De Gotna kudi véknwute yéknwun mu male yadoké derét wakwen ban Noa, déku taakwa, déku nyaangu kupuk, déku méyaas kupuk, wani du taakwa male de miték rak. Kaapuk yalakdan.\n6 f Déknyényba nak tulé Sodomba ran du taakwa, Gomoraba ran du taakwa wawo wupmalemu kapéredi mu de yak. Lot kapmu wan yéknwun mu yakwa du dé rak. Wani gayé vétiba ran du taakwa wupmalemu kapéredi mu yadaka Lot véte wani muké kélik yadéka déku mawulé kapéredi dé yak. Akwi nyaa wani yéknwun mu yakwa du wani kapéredi mu yakwa du taakwa wale rate, yadan kapéredi mu véte, yadan kapéredi muké kudi las véknwute dé yadan kapéredi muké kélik yak. Dé Gotna kudi véknwudéka de Gotna kudi véknwumarék yadaka dé yadan kapéredi muké kélik yak. Kélik yadéka dé déku mawulé génte dé kapéredi yak. Yadéka de kapéredi mu yadaka Got wani gayét yaalébaanké nae taale Lorét kutkalé yate dé dérét kure yék, nak taalat. Kure yéte wadéka dé yaa wani apakélé gayé yaane butiknék. Got waga yatakne kapéredi mu yakwa du taakwat kapéredi mu yakatadéranké dé naanat wakwatnyu.\n9 g Naana Némaan Ban Got Lorét waga kutkalé yadéka naané kutdéngék. Kapéredi mu naané déku du taakwaké yaadu dé naanat kutkalé yaké dé kutdéngék. Kutdéngte naanat kutkalé yate apa tiyaaké dé yo, kapéredi mawulé naana mawuléba téte naanat yaalébaanmuké. Waga kutdéngnaka Got yadan kapéredi mu yakatadéka naané kéga wawo naané kutdéngék. Déku kudi véknwumarék yakwa du taakwat yadan kapéredi mu yakataké dé kutdéngék. Kutdéngte derét yakatate kukba dé apakélé kot véknwute némaan ban raran tulé dé derét yadan kapéredi mu yakatabutiké dé yo. 10Yadakwa kapéredi mu kéga yakwa duwat némaanba yakataké dé yo. Deku kapéredi mawulé véknwute nak taakwa wale kapéredi mu yakwa du, Gotna kudiké kuk kwayékwa du, wani duwat yadakwa kapéredi mu némaanba yakataké dé yo.\nWani yénaa kudi wakwekwa du dusék yate deku yéba male kevérékte Gotna kudi kure giyaakwa duké kapéredi kudi wakwete derét de waséléknu. 11 h Gotna kudi kure giyaakwa du de derét kapéredi kudi kaapuk kaatadakwa. De apat kapére yadaka deku apa dé yénaa kudi wakwekwa duna apat débu talaknak. Talaknadéka de Gotna kudi kure giyaakwa du derét kapéredi kudi kaapuk kaatadakwa. De Némaan Ban Gotna méniba téte de rékaréka yate derét kaapuk waatidakwa. De derét kaapuk wasélékdakwa. 12Wani yénaa kudi wakwekwa du wan yébaalé pulak. Yébaalé mawulé yadakwa pulak yate, miték sanévéknwumarék yate yaadéba dawuliye kiyaadakwa pulak, wani yénaa kudi wakwekwa du miték kutdéngmarék yadakwa muké kapéredi kudi wakwete wasélékte de yalakgé de yo.\n13Got derét yadan kapéredi mu yakataké dé yo, de nak du taakwana mawulat kapéredi mu yasaakudakwa bege. De deku mawuléba sanévéknwute wupmalemu kadému wupmalemu waagété gu kate kapéredi mu las wawo yaké de mawulé yo. Yate de gaan male wani kapéredi mu kaapuk yadakwa. Nyaa wawo de wani kapéredi mu yo. De guné wale rate guna jébaa de yaalébaanu. Gélé mu yéknwun baapmu wutba kwaate wani baapmu wut sérétédéka baapmu wut kapéredi yakwa pulak, de guné wale rate guna jébaa yaalébaandaka dé guna jébaa kapéredi yo. De guné wale kadému kate de gunat yénaa takno. Taknate dusék de yo, yénaa yadan muké. 14De kapéredi mawulé véknwute apuba apuba taakwat véte de wale kapéredi mu yaké de mawulé yo. De apuba apuba nak duna taakwa wale kwaaké de mawulé yo. Taakwa las deku mawuléba apa yamarék yadaka de wani du taakwat yénaa yate de tébéru. Deku mawulé nak duna gwalmuké dé génsaaku. Waga yakwa duké Got débu wak, de yalakdoké. 15 i Wani du Gotké yénakwa yaabu debu kulaknyényék. Kulaknyénytakne de kapéredi yaabuba yu. Yéte de Biona nyaa Belam yadén pulak de yo. Belam nak apu nak apu Gotna yéba dé kudi wakwek. Déku mawulé yéwaaké dé génék. Géndéka yéwaa kéraaké nae dé nak nyaa kapéredi mu nak yaké yék. 16Yédéka Got wadéka Belamna donki kéni képmaaba rakwa duna kudi bulte dé dérét waatik. Waatidéka dé wani kapéredi mu kaapuk yadén.\n19 j Wani yénaa yakwa du de yénaa yate kéga wo, “Guné Got yagunén yéknwun mké sanévéknwumarék yate, gunat Setenna taababa bakna kéraadénké sanévéknwute, guné mawulé yagunékwa akwi mu yaké guné yo. Yéknwun mu kapéredi mu wawo yaké mawulé yagunéran wani akwi mu yaké guné yo. Got gunat waatimarék yaké dé yo wani muké.” Naate wate yénaa de yo. De Setenna taababa rate de kapéredi mu male yo. Du taakwana mawuléba tékwa mu dé wani du taakwana mawuléké apa yo. Yadéka kapéredi mawulé deku mawuléba tédéka de kapéredi mu male yo. Yéknwun mu yaké de yapatiyu. 20 k Du taakwa naanat Setenna taababa kéraakwa naana Némaan Ban Jisas Kraiské kutdéngte, kéni képmaana kapéredi muké kuk kwayédo, kapéredi mu deku mawuléba tépa tédu, de kapéredi mu tépa yadaran, deku mawulé kapéredi male yaké dé yo. Kukba yadaran kapéredi mawulé taale yadan kapéredi mawulat talaknaké dé yo. Talaknadu de miték ramarék yaké de yo. Sépélak male raké de yo. Raamény gaba rakwa duké téségékwa du deké apa yadakwa pulak, wani kapéredi mawulé deké apa yadu, de sépélak male raké de yo.\n21Mé véknwu. De Jisas Kraisna jébaaké kutdéngmarék yado mukatik wan kapéredi mu. De Jisas Kraisna jébaaké kutdéngte kukba Got wakwedén kudiké kuk kwayédaran wan némaa kapéredi mu. 22 l Waga yadakwaké sanévéknwute wakwenakwa kudi vétiké kutdéngké naané yo. Kéga naané wo, “Waasa gwiyaatakne de tépa gwaamale yu, gwiyaadan mu tépa kaké.” Nak kudi kéga, “Baalé guba yaakwe de kapéredi taalat de tépa gwaamale yu, kaatba yaakuké.” Waga wate naané aja kudi wakweyo, kapéredi muké kuk kwayétakne kapéredi mu tépa yakwa du taakwaké. De kapéredi mu tépa yate sépélak male raké de yo.


Mat 9 | `WOS | STEP | Jisas gunjambé nakmbu wara dé tukweseke angé sakuré ye dé déka getéfa xaku.\nMak 2:3-12; Luk 5:18-26\n1 Jisas gunjambé nakmbu wara dé tukweseke angé sakuré ye dé déka getéfa xaku. 2 Xakundéka di matamba lékémbandé du nakré déka yate hura yi. Dé jambémbu hwandéka di déka yate hura yi. Yindaka Jisas dé xékélaki. Di deka mawulimbu di wa, “Jisas hambuk yata nana duré huréhalékétandé.” Wungi wandaka Jisas xékélakita dé matamba lékémbandé duré wa, “Wuna du, ména mawuli jémba tétandé. Hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu.” 3 Wungi wandéka di xékélelakikwa du di hafu buléta di wa, “God hafu dé du hurundan haraki saraki joo yakwanyitandé. Wun du dé wa, ‘Wuni hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu.’ Wungi wata dé Godka haraki hundi wa, dé du male du dé.” 4 Wungi wandaka Jisas deka mawuli xékélakita dé diré wa, “Métaka guni guna mawulimbu wun haraki saraki mawuli xéké? Wungi xékékénguni. 5 Wuni Duna Nyan ané héfambu reta hurundan haraki saraki sémbut hali hérekiwu. Guni wun jooka xékélakihambanguni. Méta hundi wuni hali wawu, ‘Wuni hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu’ o ‘Sé raama ména jambé hura yi.’ Guni wuna hambukéka jémba xékélakingute wuni ané hundi akwi déré watawuni.” Wungi wataka dé matamba lékémbandé duré dé wa, “Méni sé raama ména jambé hura yi, ména geré.” 7 Wungi wandéka dé raama déka geré yi. 8 Yindéka wumbu téta xéndé du takwa roota Godna ximbu di haréké. Harékéta di Jisaska wa, “God wun duka hambuk hwendéka dé wungi huru.” Wungi di wa.\nJisas dé Matyuré wa dé wali yindéte\nMak 2:14-17; Luk 5:27-32\n9 Jisas wun hafwa yatakataka dé yi. Yita dé xé Romka yéwa héraakwa du nak déka xi Matyu yéwa héra gembu rendéka. Xe dé déré wa, “Méni wuni wali mé ya.” Wungi wandéka raama dé Jisas wali yi.\n10 Jisas déka du wali Matyuna gembu reta hénoo sandaka di yéwa héraakwa séfélak du, séfélak nak maki haraki sémbut hurukwa du akwi wungi di ya. Yae di dé wali reta di hénoo sa. 11 Reta sandaka Farisi nawulak xe di Jisasna duré wa, “Métaka dé guna néma du yéwa héraakwa du, haraki sémbut hurukwa du nawulak dé di wali hénoo sa?” 12 Wungi wandaka Jisas xéka dé wa, “Yikafre yakwa du takwa doktaka yihafindi. Séfimali haraki yandé du takwa di doktaka yi. Yindaka dokta dé deka séfi huréhaléké. Wuni du takwana haraki saraki mawuli wuni huréhaléké. 13 Godna nyingambu angi dé wa: God dé wa, ‘Guni wunika hamwi xiyae hwengute hélék wuni ye. Guni nak du takwaka saréfa naata diré yikafre hurungute wuni mawuli ye.’ God wungi wandéka déka hundi déka nyingambu dé wa. Guni ye wun hundika jémba sarékétanguni. Haraki saraki mawuli yakwa du takwa wunika yae wuna hundi xékéndate wuni gaya. Yikafre mawuli yakwa du takwaka saréka gayahambawuni.” Wungi dé Jisas wa.\n14 Guré husandakwa du Jonéna du di Jisaska ye déré wa, “Nani, Farisi akwi God wali hundi bulénjoka nani séfélak nukwa hénooka yakér. Métaka di ména du nani hénoo yakérmbekangala di yakérhafi ye?” 15 Wungi wandaka dé Jisas diré sataku hundi angi wa: “Du nak takwa hérandét, di hénoo humbwe yikafre mawuli yata hénoo satandi, o yingafwe? Di satandi. Takwa hérandé du di wali rendét, di yikafre mawuli yata satandi. Hukémbu di nawulak du yae wun duré hura yindat, di déka du takwa déka saréfa naata hénoo yamba sakéndi. Wuni wun takwa hérandé du maki wuni re. Wuni wuna du wali wungi rewuka di yikafre mawuli yata hénoo di se. Hukémbu wuni diré yatakawut, di wunika saréfa naata hénoo yamba sakéndi.” 16 Wungi wataka dé diré sataku hundi yéték akwi angi wa: “Du takwa huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa mofombu hundafanéhambandi. Di huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa mofombu hundafanétaka gumbu yakwanyindat huli nukwa wur séméndét nyo nukwa wur munae dé némafwi mofo tétandé. 17 Nak héki hwarimbu xiyae rundan meme bali séfimbu huli wain hulingu wukasandahafindi. Wungi wukasandandat, wun meme bali séfi nyo ye télamétandé, hulingu atéfék yitandé. Yisékendéka dé wun meme bali séfi yikafre yamba yakéndé. Huli meme bali séfimbu huli wain hulingu jémba tétandé.” Jisas wungi wandéka déka sataku hundina mo hundi angi dé: Nyo hundi wali huli hundi wali yamba tékémbér.\nJisas takwa yétékré dé huréhaléké\n18 Jisas wun hundi wata téndéka dé Judana néma du nak yae Jisaska hwati se wandé dae dé wa, “Wuna takwanya wayika male lé hiya. Méni yae ména tamba léré hurumét, lé wambula ramétalé.” 19 Wungi wandéka dé raama déka hukémbu yindéka di déka du akwi di dé wali yi. 20 Yindaka lé takwa hési Jisasna hukémbu yi. Tamba atéfék man yéték héki hwari ramu yindéka lé re. Lé Jisaska wandan hundi xékétaka lé saréké, “Déka nukwa wurmbu tamba séngétaka wuni wambula yikafre yatawuni.” Wungi saréka lé yae lé déka nukwa wurna wambumbu huru. 22 Huruléka Jisas waleka léré xéta dé wa, “Nyénawa, nyéni yikafre mawuli yatanyéni. Nyéni nyéniré huréhalékétewuka hambukéka sarékéta némbuli yikafre wundé yanyé.” Wungi wandéka lé wule takwa bari yikafre ya.\n23 Jisas wungi wataka dé néma duna geré yi. Ye dé xé du nawulak hiyalé takwanyaka saréfa naata hama yondaka séfélak du takwa di némafwimbu gérandaka. 24 Xéta hafwambu téta dé wa, “Wule takwanya hiyahambalé. Lé baka xéndi lé hwae. Guni atéfék sé gwandi hafwaré.” Wungi wandéka di déka wangi. 25 Wangindaka dé wandéka di atéfék du takwa yindaka dé wule takwanya hwalén hafwaré wulayi. Wulaaye dé léka tambambu hurundéka lé ramé. 26 Raméléka di séfélak du takwa atéfék getéfaré yita wun jooka di hundi wa saafa yi.\nJisas dé dama hiyandé du yétékré huréhaléké\n27 Jisas wun hafwa yatakataka yindéka bér dama hiyandé du yéték Jisasna hukémbu yi. Yita hambukmbu bér wa, “Ménawa, Devitna mandéka. Méni anika mé saréfa na.” 28 Wungi wambéka dé Jisas geré wulayi. Wulayindéka bér déka yi. Yimbéka dé bérré angi wakwexéké, “Yingi béni saréké, wunika? Wuni béna dama hali huréhalékéwu, o yingafwe?” Wungi wakwexékéndéka bér wa, “Xéxé. Néma Du, méni hali huréhalékémé.” 29 Wungi wambéka dé déka tamba bérka damambu huruta dé wa, “Béniré huréhalékétewuka hambukéka jémba sarékémbéka béna dama wambula yikafre yatandé.” 30 Wungi wandéka bérka dama dé wambula yikafre ya. Yandéka dé Jisas bérré hambukmbu wa, “Béni wun jooka nak duré wakémbéni.” 31 Wungi wandéka bér déka hundi xékéhafi yata ye atéfék getéfambu bér wun jooka hundi wa saafa yi.\nJisas dé hundi buléhafi yandé duré huréhaléké\n32 Wun du yéték yimbéka di Jisaska du nakré hura yi. Wun du haraki hamwinya déka mawulimbu wulaaye téndéka dé hundi buléhambandé. 33 Di wun duré Jisaska hura yindaka dé Jisas wandéka wun haraki hamwinya yaange yindéka dé wun du hundi bulé. Buléndéka di wumbu téndé du takwa saré warékéta di wa, “Owa. Wu yikafre joo dé. Hanja angina joo Israelmbu xakundéka xéhambame.” 34 Wungi wandaka di Farisi wa, “Wun yikafre joo yingafwe. Haraki hamwinyana néma du Satan dé déka hambuk hwendéka dé wandéka di atéfék haraki hamwinya yaange yi.”\nJisas du takwaka dé saréfa na\n35 Jisas dé atéfék getéfambu yitaka yataka. Yitaka yatakataka nak getéfa xaakwa dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye dé Godna hundi dé diré wa. God néma du reta dika jémba hatitendékaka dé hundi wa. Wata dé bar hiyandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi dé huréhaléké. 36 Séfélak du takwa déka yindaka dé dika saréfa na. Sipsip balika hatikwa du sipsip balika hatihafi yandét, di wun sipsip bali wangété maki tétandi. Jisaska yindé du takwa di wun sipsip bali maki di. Wungi téndaka Jisas dika saréfa na. 37 Saréfa naata dé déka duré sataku hundi angi wa, “Hénoo semben yawimbu séfélak hénoo akwe dé té. Téndéka nawulak du male di jémba ya. 38 Nawulak male jémba yandaka guni wun yawina yafaré mé wakwexéké. Wakwexékéngut, dé séfélak jémba yakwa duré wandét di yae déka hénoo hératandi.” Wungi dé Jisas sataku hundi wa, séfélak du takwa Godna hundi xékénjoka mawuli yandaka Godna jémba yata déka hundi wakwa du nawulak male rendakaka.


Mar 2 | `WOS | STEP | Hukémbu Jisas dé wambula yi kaperneamré. Wambula ye gembu rendéka di séfélak du takwa di xéké dé yae rendéka.\nJisas wandéka dé matamba lékémbandé du yikafre ya\nMat 9:2-8; Luk 5:18-26\n1 Hukémbu Jisas dé wambula yi kaperneamré. Wambula ye gembu rendéka di séfélak du takwa di xéké dé yae rendéka. 2 Xéka di séfélak du takwa di wun geré wulayi. Wulaaye téndaka dé hafwa sukweké. Sukwekéndéka yambu yingafwe. Yandaka dé Jisas Godna hundi wa diré. 3 Wandéka di du yétiyéti matamba lékémbandé duré jambé nakmbu yate hura ya. 4 Yae di Jisas téndénmbu wulayinjoka di hurufatiké, séfélak du takwa hérangwanda téndaka. Fatika di gembu wara di Jisas téndénmbu male di tawinge féra. Férae di wun du hwandén jambémbu yoo léke di wun yambumbu husanda, du takwana nyéndékmbu. 5 Husande di Jisas téndénmbu takandaka dé xe dé xékélaki, wunde duna mawulika. Deka mawulimbu di wa, “Dé wun duré huréhalékétandé.” Wungi xékélakita dé wun duré wa, “Wuna nyan, wuni ména hurumén haraki saraki sémbut bu hérekiwu.” 6 Jisas wun hundi wandéka di xékélelakikwa du nawulak wumbu re di deka mawulimbu di angi wa, 7 “Wun du métakika dé wungi we? God hafu dé du hurundén haraki saraki sémbut hali hérekindé. Wun du dé angi wa, ‘Wuni hurundén haraki saraki sémbut bu hérekiwu.’ Wungi wata dé Godré haraki hundi we. Métaka we, dé du male du dé.” 8 Wungi wandaka dé Jisas deka mawuli xékélake dé diré wa, “Métaka guni guna mawulimbu wungi saréké? Wungi sarékékénguni. 9 Wuni Duna Nyan ané héfambu reta hurundan haraki sémbut hali hérekiwu. Guni wun jooka xékéhambanguni. Méta hundi wuni hali wawu, ména haraki sémbut bu hérekiwu, o sé raama ména jambé hura yi? Guni wuna hambukéka jémba xékélakingute, ané hundi akwi mé xéké.” Wungi wataka dé matamba lékémbandé duré wa, “Méniré andé wawi. Méni sé raama ména jambé hura sa yi ména geré.” 12 Wungi wandéka dé raama dé hwandén jambé bari hérae hura dé atéfék du takwana makambu yi. Yindéka xe di atéfék du takwa waréngéné. Waréngéna di Godna ximbu harékéndaka deka mawuli généndéka di wa, “Owa. Wungina joo hanja xéhambame.”\nJisas dé Livairé wa dé wali yindéte\n13 Jisas wambula gwande dé tukweseke tufwambu té. Téndéka di séfélak du takwa déka yae hérangwandéndaka dé diré Godna hundi wa. 14 Wataka ye dé xé alfiusna nyan déka xi Livai Romka yéwa hwenjoka yéwa hérandéka gembu rendéka. Xétaka dé wa, “Méni mé ya wuni wali.” Wungi wandéka dé raama dé Jisas wali yi. 15 Jisas yindéka di séfélak du takwa di dé wali yi. Yindaka di Romka yéwa héraakwa du, haraki saraki sémbut hurukwa du nawulak akwi di dé wali yi. Ye di Jisas déka du akwi Livai wali hénoo sata re, déka gembu. 16 Sata rendaka di Farisina xékélelakikwa du nawulak xétaka di Jisasna duré wa, “Métaka dé Romka yéwa héraakwa du, haraki sémbut hurukwa du wali dé hénoo se?” 17 Wungi wandaka dé diré sataku hundi angi wa, “Yikafre yakwa du takwa doktaka yihafindi. Baré hiyaakwa du takwa di male di yi doktaka. Yindaka dokta di deka séfi huréhaléké.” Wungi wataka dé wa, “Wuni du takwana haraki saraki mawuli wuni huréhaléké. Haraki mawuli yakwa du takwa wunika yae wuna hundi xékéndate wuni gaya. Yikafre mawuli yakwa du takwaka yahambawuni.” Jisas dé wungi wa.\nHénooka yakérndakaka Jisas dé hundi wa\nMat 9:14-17; Luk 5:33-38\n18 Nak nukwa guré husandakwa du Jonéna du Farisina du akwi di God wali hundi bulénjoka ye di hénooka yakér. Yakérndaka du takwa nawulak ye di Jisaska wa, “Jonéna du Farisina du akwi séfélak nukwa di hénooka yakér. Yakéra baka re di God wali hundi bulé. Ména du wungi yahambandi. Di atéfék nukwa hénoo di se. Métaka we di ména du hénooka yakérhafi ye?” 19 Wungi wandaka dé Jisas diré sataku hundi angi wa: “Du nak takwa hérandét di hénoo humbwe némafwi mawuli ye hénoo satandi, o yingafwe? Di satandi. Takwa hérandé du di wali rendét di némafwi mawuli ye satandi. 20 Hukémbu di nawulak du yae wun duré hura yindat wun nukwambu di déka du takwa déka saréfa naata di hénoo sahafi retandi. Wuni wuna du wali rewuka di némafwi mawuli yata di hénoo di se.” 21 Wun hundi wataka dé dika sataku hundi yéték akwi angi wa: “Du takwa huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa moforé hundafanéhafindi. Di huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa moforé hundafanéndat hukémbu gumbu yakwanyindat huli nukwa wur yalefu maki yatandé nyo nukwa wur munae dé némafwi mofo tétandé. 22 Nak héki hwarimbu xiyae rundan meme bali séfimbu huli wain hulingu wukasandahafindi. Wungi wukasandandat wun meme bali séfi nyo ye télamétandé, hulingu atéfék yitandé. Yisékendéka dé wun meme bali séfi yikafre yamba yakéndé. Huli meme bali séfimbu wain hulingu jémba tétandé.” Wungi maki nyo hundi wali huli hundi wali yamba tékémbér.\n23 Baka hwa nukwa nak dé Jisas déka du wali di wit yawi nyéndékmbu yi. Ye di déka du wit sék sanjoka di wit nawulak hutukwe. 24 Hutukwendaka di Farisina du nawulak xe di Jisasré wa, “Mé xé. Di wit di hutukwe baka hwa nukwambu. Godna hambuk hundi angi dé wa. ‘Guni baka hwa nukwambu jémba yamba yakénguni.’ Wun hambuk hundi di xékéhambandi. Di wit hutukweta di jémba di ye, baka hwa nukwambu. Yingi makika di wungi huru?” 25 Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Hanja nana mandéka Devit hurundén jooka di Godna nyingambu hayi. Wun hundika guni sarékéhambanguni. Hanja Devit déka du wali hénoo yandéka dé Godna némafwi geré wulayi wun prisré dé wakwexéké, Godka hweta takandan hénoo dika hwendéte. Wun nukwa Abiatar dé prisna néma du dé. Wakwexékéndéka hwendéka Devit wun hénoo déka duka hwendéka di atéfék sa. Wungi ye di Godna hambuk hundi xékéhambandi. Godna hambuk hundi angi dé wa, ‘Pris male di Godka hwendan hénoo satandi. Nawulak du wun hénoo yamba sakéndi.’ Wungi wandéka Devit déka du wali wungi yandaka guni dika angi wahambanguni, ‘Di haraki saraki sémbut di huru.’ Wungi wahafi ye, métaka guni wuna duka haraki hundi we, Godna hambuk hundika xékéhambandi? Guni wungi wata guni jémba xékéhambanguni.” Wungi dé wa. 27 Wataka dé diré wa, “God du takwaka yikafre hurunjoka dé diré baka hwa nukwa hwe. God du takwaka haraki hurunjoka dé baka hwa nukwa hwehambandé. 28 Wungika we saréka wuni guniré andé wawi. Duna Nyan baka hwa nukwana néma du dé.” Jisas dé wungi wa.


Nupela Testamen long Manambu 1 TIMOTIY-AK 5\n☰ 1 TIMOTIY-AK 5 ◀ ▶\nTimotiy dikidiy gwalugwa duw takwak yarakara kwurik-da pik, atampik dikidiy Kristen duw takwak kwurkwaad.\n1 Timoti, wun minak ki maaj waaw. Adiy apaan duwak kipwu mwutaam yi-tikwa. Aw kip dayak yarakara aw adiy dayadiy yabik lakatiy-dakik. Minadi asayik bwula-kwamina pik dayak abwul. Min minadiy mamugwuk yarakara kwur-kwamina pik atampik adiy minadiy sa nawiy duwak ab atawa akwur. 2 Min mina amayik kwur-kwamina pik atampik adiy apaaw takwak ab atawa akwur. Aw minadiy jikwaragwuk yarakara kwur-kwamina pik atampik adiy minadiy sa nawiy takwak ab akwur. Dayak wukikimina mawul miyawa tugwaam nakwa.\nKitampika tawtaakw kwanadiy takwak galab akwur.\n3 Yarakara galab akwur adiy mwiya mwiyab tawtaakw kwakwanadiy takwaam, adiy duw taakw galab kwar maarkwadanadiyim. 4 Aw aal tawtaakw kwana taakw nyanugw tikuw, awarabab gwalugwawa naagw tikuw, day likim galab kwurkwadiy. Aw day lakwukwadiy aad adiy Godak wukijibir tikwanadiy dayadi yaab-ad atawa kwurkwurik. Aw day sibinin maa sugwiyaan kwurkidiy adiy dayak tayir nyanugw tidaak galab kwurdiy duw takwak. 5 Aw li taakw likidi laan kiyadik, aw li kap kwalik, mwiya tawtakw kwana taakw tikuw, likim simsim duw taakw galab kwar maardaak, li nyi gaan Godak bas sikwana likim sugwiyaan kwurdikik. Aal adiy God dikidiy duw taakw atampika takwaam galab kwurkwadiy. 6 Aw aal tawtakw kwana taakw li kip tiytiyaan yabim adiy li likil mawul kwurik waladiy jaav kwurik, aal gwur samab atampika takwaam sugwiyaan kwurwayik. Aw li liki kapa mawulaam bwutaay sar kwurna. 7 Kidiy maaj akwiy adiy miyawa God dikidiy duw takwak day mwiyir lakwudakik day tawtakw kwanadiy takwak yarakara galab kwur yabik, aw adiy tawtakw kwanadiy taakw wap sayik-nadiy. 8 Nuwukadiy duw taakw day maa wanadiy day dayadiy kapa gwalugwa duw taakw, aw dayak tayir nyanugw tidaak galab kwurdiy duw taakw, dayak sibinin maa galab kwurkwurik. Aw adiy galab kwurkwur maa wanadiy duw taakw day atawa kwurkuw, bwu wapadanaad adi mwiya mwiyaba Godak wukijibir ti yaab. Adiy duw taakw daya atampika sukw adiy haiden tinadiy duw taakw kwurkwadanadiy sukwaam yisadapik tinadiy. 9 Adiy tawtakw kwanadiy taakw dayadiy nabiy duwamiy mugwul tikuw yitayin tikidiy, adiy apaaw sip tinadiy, aw adiy jabir nak laan ri taakw tikwadiy, yaakiya, atampika taakw atasakw God dikidiy duw taakw dayak sugwiyaan kwurdakik. Aw adiy tawtakw kwanadiy taakw dayadiy nabiy duwamiy mugwul ti maarkinadiy, atampika taakw tasakwu-tikwa galab kwurik. 10 Adiy tipa duw taakw adiy tawtakwaam lakwu-kwadanadiy adiy kwurkwadanadiy viyakita yawiyim, aw adiy day dayadiy nyanugw kwasa nyanugw tidaak yarakara dayaam galab kwurdadiy, aw day adiy niki tipa kidiy nib yadaak dayaam waan karayin kamnaagw kwiydadiy, aw day mawul yidiy adiy God dikidiy duw takwaam sugwiyaan kwurik, aw day adiy kupwarapa mawum tidiy duw takwaam sugwiyaan kwurdadiy, aw adiy atampika yawiy kwurkwanadiy tawtakwa danik sugwiyaan akwur. 11 Aw adiy kip badiy tawtakw kwakinadiy takwaam kidiy tawtakwawa kwurjuw-tikwa dayaam galab kwurkwurik. Aw aban takadaak kip tawtakw kwakir, aw mwiyir Jisas Kraisak yawiy kwurik wakuw, aw ginyir maa ata mawul wukikinadiy duwak dayak laan rikir. Alik tikuw, adiy badiy tawtakwaam galab kwurik wuki-tikwa. 12 Alik tikuw, aw day atawa kwurin napakuw, day ata aal dayakil aban Jisas Kraisak takadaal warkidana. Atampika jaav aal maa rav adiy miyawa God dikidiy duw taakw milaam. 13 Adiy badiy tawtakw sip sakwiy-kwanadiy day yawiy kwurkwurik. Day kip nuwukadiy taakw wiyaar waliyi waliyataay, adiy alim kwu maarkwanadiy duw takwak maaj bwulayi bwulaya-kwanadiy. Aal viyakit maa day adiy bwula maarkwadanadiy javik bwula-bwulak. 14 Alik tikuw, wun wukituwa aal mwiya viyakital tawtakw kwanadiy badiy taakw laan maa rikidana. Rikuw, nyan sapwiykuw, aw day dayadiy kapa nyanugwawa duwaam galab kwurkidana. Aw li day atawa kwurkidana, aw day samab kwar maa ya adiy God dikidiy mama nib tikwanadiy duw takwaam sisuw jaav nyanak kupwarapa maaj bwuladakik. 15 Adiy nuwukadiy tawtaakw kwakwanadiy badiy taakw bwutaay Jisas Kraisak bwan kwiydiy, adi Satan dikidi yabir yidakikik. 16 Aw adiy Godak wukijibir tikwanadiy duw taakw day dayadiy gwalugwum tawtaakw kwadaak, aw adiy tawtakwaam galab kwurkwadiy. Aw adiy God dikidiy duw takwak aywa ya yawiy kwiytikwa. Aw li day adiy miyawa tawtaakw kwakwanadiy takwaam galab kwurkwur gwalugwa duw taakw ti maar kwanadiy danik galab kwurkwadiy.\nKitawa akwur gwuradiy yitaypika duwak.\n17 Adiy yitaypika duw, adiy God dikidiy duw takwaam galab kwur yawiy kwurkwanadiy duw, aw day rivikidiy saan am vitiy kwurkwurik. Adiy yawiy samasam kwurkwanadiy God diki maaj kalivaan wasapwiy-kwanadiy duw. 18 Ki maaj aal kika God diki lapa nyigaam rina ki javik. Kitawa bwulana:\n“Samab aal yawiy kwurkwana bulmakau likil dayim yaav jitaka-tikwa. Kip wapagwurik kamnaagw kitaay titaay yawiy kwurkwaal.”\n“Adi yawiy kwurkwanadi duw dikil yawiy saan kwurkwaad.”\nAlik mwiya maaj tilalik tikuw, yarakara ayapiy adiy God dikil yawiy samasam gwuraam sugwiyaan kwurik kwakwanadiy yitaypika duwaam. 19 Aw li duw kapakap yakuw, adi yitaypika duw yidil valik yarik yidik, samab dikil majik waan takatikwa. Aw li nikidi duw nak ay vitiy aal vaal vikuw, nakamwiyib yadaak, aal ata dayadiy majik awuk. 20 Aw duw taakw vaal yidaak, miyawa duw taakw mwutamaam tidaak, dayak apawa awalaakw aw mwiyir adiy nuwukadiy duw taakw ab ata yagakwadiy ginyir vaal yiyak, atawa vikuw. 21 Godawa Jisas Kraisawa adiy mwiya mwiyaba mwiya viyakita God dikil maaj kardadiy duw dayadiy milaam, Timoti, wun minak aka watuwadimin, adiy miyawa kwurminkik watuwadiy javib lakwu-lakwub timinkikik. Miyawa duw takwak rivriva yabib akwur. Samab nuwukadiy duw takwa danik apawa tikuw, nuwukadiyik kwasa kwasa titikwa. Miyawa duw takwak rivriv akwur. 22 Samab yapwur yapwur duwaam tasakwu-tikwa God dikil yawiy kwurdikik. Taay yarakara av adi duwaam likil di viyakita duwad, ay vaal yiyi tikwanadi duwad. Aw di rivinaad aal yawiy kwurkwurik waan. Aw li min adi vaal yiyi tikinadi duwaam tasakwu-kimina God dikil yawiy kwurdikik, aal duw taakw wakinadiy, “Min adi duw dikil valik yaakiya wanadimin,” waan. Min yarakara adakw, day atawa wakik-danadimin. 23 Timoti, wun mina maaj wukituwil min yala barik kwaminil. Alik tikuw, wun watuwa aal viyakital kipa guwada ki maarminkik. Aw kipa kwasadi wain guw ab ak. Aw di minak marasin kaytik tikinaad. Tikuw, mwugiydik, minakil yalaam viyakit tikina maa. 24 Adiy nuwukadiy duw taakw yikwadanadiy vaal maykaal wakwudaak, miyawa duw taakw lakwukwadiy. Aw God adiy duw takwaam vaat kwiykidadiy. Aw adiy nuwukadiy duw taakw dayadiy yikwadanadiy pakwun rikwanadiy vaal, ginyir God di maykaal tasakwu-kidadiy adi dikidi nimadi Kot im. 25 Atampik maa nuwukadiy duw taakw dayadiy viyakita yawiy maykaal kwurkwanadiy. Aw nuwukadiy duw taakw pakwur pakwur kwurkwanadiy dayadiy viyakita yawiy. Aw ginyir God mwugiydik, miyawa duw taakw wukikidanadiy adiy duw taakw kwurkwadanadiy viyakita pakwun kwurkwadanadiy yawiy maaj.


Mermaid Acrylic Print by Jessica Yakamna\nby Jessica Yakamna\nMermaid by Jessica Yakamna - 6.625" x 10.000"\nMermaid acrylic print by Jessica Yakamna. Bring your artwork to life with the stylish lines and added depth of an acrylic print. Your image gets printed directly onto the back of a 1/4" thick sheet of clear acrylic. The high gloss of the acrylic sheet complements the rich colors of any image to produce stunning results. Two different mounting options are available, see below.\nwall art acrylic prints mermaid realistic mermaid fish water underwater photography ocean shark bubbles\nphotographs mermaid realistic mermaid fish water underwater photography ocean shark bubbles\nAbout Jessica Yakamna\nJessica Yakamna/Photographer Email: dropjawphotography@gmail.com (919)219-0530 www.dropjawphotography.com http://twitter.com/Dropjawphoto


Revelesen 21 ABTWNT - Nakapuk ve véwutén kulé nyét, - Bible Search\nRevelesen 20 Revelesen 22\nKulé nyét, kulé képmaa\n1Nakapuk ve véwutén kulé nyét, kulé képmaa téndéka. Taale tan nyét képmaa akwi wa yén. Solwara waak yamba te wa. 2Yandéka Gotna kulé gaayé kulé Jerusalem véwutén. Got wandéka wani gaayé nyét yaasékatake gaayandén. Gaayandéka véwutén. Wani gaayé yékunmba tén, taakwa nak du kumbiké yate, yéku musé yakusowe yékunmba télékwa pulak wa.\n3Got rakwa jaambémba néma kundi nak anga waandéka vékuwutén, “Ma véku. Bulaa Got du dakwale yaréndékwa. Dele yarépékandu de déku du dakwa wa tépékaa-kandakwa. Got déku kapmang wa dele apapu apapu yarépéka-kandékwa. Yi wan wanana wa. 4Dé dele yaréte deku méniyangu létékngandékwa. Yandu de nakapuk katik kiyaaké daré. Nakapuk katik géraaké daré. Deku mawulé nakapuk katik kapére yaké dé. Kaangél nakapuk katik kurké daré. Talimba tan musé akwi wa késén.” Wunat wunga wandén.\n5Néma duna jaambémba rakwa du Got anga wandén, “Ma véku. Wuné wawutéka wa talimba tan akwi musé késndén. Bulaa kulé musé male wa yawutékwa.” Naatake wunat nakapuk wandén, “Ani kundi wan papukundi yamba yé wa. Yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Ani kundi ma viyaatakaménék.” Naandén.\n6Wunga watake wunat nakapuk anga wandén, “Wuné akwi musé yatakawutéka wa téndakwa. Wawutéka talimba tan musé wa késén. Taale yaréwutén. Sésékuk sékéyak yaaké yakwa sapak yarékawutékwa. Kulakngé kiyaakwa du dakwat kulak kwayéndakwa pulak, kulémawulé kéraaké mawulé yakwa du dakwat wuné kulémawulé kwayékawutékwa. De wunémba baka kéraakandakwa. Wani muséké yéwaa katik tiyaaké daré. De kulémawulé kéraae apapu apapu yékunmba tépékaa-kandakwa. 7Kapérandi yaambat kuk kwayén du dakwa wani yéku mawulé kéraakandakwa. Kéraandaru wuné deku néma du rawutu wa de wuna nyambalésé tékandakwa. 8Kapérandi yaambumba yékwa du dakwa wani yéku mawulé katik kéraaké daré. Wuna jémbaa kutmuké wup yakwa du dakwa, wuna kundit kuk kwayén du dakwa, kapérandi musé yatépékakwa du dakwa, du dakwat viyaandékngwa du dakwa, nak du dakwale kapérandi musé yakwa du dakwa, kus paavé kéraakwa du dakwa, papungotna yé kavérékngwa du dakwa, papukundi wakwa akwi du dakwa, de wani du dakwa yaa yaanngwa néma gu kwaawumba daawulikandakwa. Némaamba yaa yaanngwa matu waak wani néma gu kwaawumba wa randakwa. Wani néma gu kwaawumba daawuliké yakwa du dakwa nakapuk kiyaakandakwa.” Got wunat wunga wandén.\nJon kulé gaayé Jerusalem véndén\n9Talimba Gotna kundi kure gaayakwa du taambak kaayék vétik (7) du dakwat yaavan kurkwa kapérandi musé vékulékén dis kure téndaka véwutén. Bulaa wani du nak wunat yaae anga wandén, “Méné ma yaa. Ménat wani Nyansipsip kéraaké yakwa taakwa wakwasnyé-kawutékwa.” Naandén.\n10Wunga wandéka Gotna Yaamambi wunat apa yandéka wunat anjorémba tén némbat nak kure yéndén. Ye Gotna gaayé Jerusalem wakwasnyéndén wunat. Got wandéka wa wani gaayé nyét yaasékatake gaayandén. Gaayandéka wa véwutén. 11Gotna mayé apa wani gaayémba yandéka wani gaayé nyaa véte kaalékwa pulak ye tén. Némaamba yéwaat kéraandakwa jaspa waandakwa matu pulak wa téndén. Glas pulak wa yékunmba téndén. 12Wani gaayémba gindarén aatmu némaan wa anjorémba tén. Wani aatmumba pété tambavétik maanmba kaayék vétik (12) wa téndarén. Téndaka Gotna kundi kure gaayakwa dunyansé de nak nak wani pétale tékéséndarén. Israelna kém tambavétik maanmba kaayék vétik (12) wa, deku yé nak nak akwi pétémba wa tékésékwa. 13Wani aatmu déku aarké vétik vétik wa. Akwi aatmuna aarkémba pété kupuk wa tén, nyaa yaalakwa sakumba kupuk, angasoré sakumba kupuk, nyaa daawulikwa sakumba kupuk, angasanda sakumba kupuk, pété wunga wa tén. 14Talimba wani aatmu apa ye yékunmba téndénngé wa néma matu tambavétik maanmba kaayék vétik (12) taakandarén. Wani matumba Nyansipsipna dunyansé tambavétik maanmba kaayék vétikna (12) yé wa tékésékwa.\n15Wunale téte bultan du musé taakasétte naakindakwa baangé nak kure téndén. Wani baangé wan gol matumba yandarén baangé wa. Wani baangat wani gaayé, pété, aatmu waak taakasére naakiké wa yandén. 16Naakiye véndén. Wani gaayéna tépiyaa déku sémény waak wan nakurak wungat male wa. Tépiyaa wan 12,000 stadia (2,200 kilomita pulak) wa. Sémény waak 12,000 stadia wa. 17Wani gaayéna aatmu waak wani Gotna kundi kure gaayakwa du taakasére naakindén. Naakiye véndén wani aatmu sémény wa waaréndéka (144 hap-mita pulak). Naakindékwa baangé wan képmaamba tékwa du musé taakasétte naakindakwa baangé pulak wa.\n18Wani gaayé gol matumba wa yandarén. Yatakandaka wa nyaa véte kaalékwa pulak tén, glas pulak. Wani gaayémba gindarén aatmu wa jaspa waandakwa matut yandarén wa. 19-20Aatmu apa ye yékunmba téndénngé wa talimba néma matu taakandarén. Wani matumba Got néma yéwaat kéraandakwa matut wa yakusondén. Yéku késpulak nakpulak matut yakusondén. Nak matu wan jaspa wa. Nak matu wan gélémban wa, nyaa véndéka nyét gélényét tékwa pulak. Wani matuna yé sapaia wa. Nak waamamban matu wan aget wa. Nak baaréngumban matu wan emeral wa. Nak gwaavénakwa waamanakwa matu wan sadonikis wa. Nak gwaavémban matu wan konilian wa. Nak taanamban matu wan krisolait wa. Nak baaréngumban matu wan beril wa. Nak pulak taanamban matu wan topas wa. Nak baaréngu pulak, taana pulak yan matu wan krisopres wa. Nak pulak gélé matu wan haiasin wa. Nak gwaavé pulak matu wan ametis wa. 21Aatmumba tékwa pété tambavétik maanmba kaayék vétik (12) wan némaamba yéwaat kéraandakwa néma gaavi pulak wa. Pété nak nak nakurak néma gaavi pulak musémba yandén. Gaayémba kwaakwa yaambu yéku gol matut yatakandéka wa glas pulak yan.\n22Néma mayé apa yakwa Néman Du Got ambét wani Nyansipsip Jisas wani gaayémba téte wani gaayéna akwi taalémba yeyé yaayate akwi du dakwale témbéréka akwi du dakwa bérale kundi bulndakwa. Yandaka Gorale kundi bulndakwa gaa wani gaayémba yamba kwaae wa. 23Wani gaayémba Got nyaa véte kaalékwa pulak wa yaténdékwa. Yaténdéka wani Nyansipsip yaa vérékte yaanngwa téwaayé pulak yaténdéka wani gaayémba tékwa du dakwa yékunmba véndakwa. Nyaa béré baapmu wamba yamba ve wa. 24Got ambét wani Nyansipsip wunga yatémbéru akwi du dakwa yékunmba véte yeyé yaayakandakwa. Yandaru ani képmaamba tékwa néma du bérku yé kavérékngé yate yakusondakwa musé wani gaayét kure yékandakwa.\n25Nyaa wani gaayéna pété katik taakatépéké daré. Got ambét wani Nyansipsip wunga yambéru apapu apapu nyaa male téndu wani gaayémba gaan katik yaké dé. 26Akwi kémna du dakwa yakusondakwa musé, deku yéku musé, deku yéwaa waak wani gaayét kure wulaakandakwa. 27Wani gaayét kapérandi musé katik kure wulaaké daré. Kapérandi musé yapékatékwa du dakwa, papukundi wakwa du dakwa de wani gaayét katik wulaaké daré. Talimba dale rapékaké yakwa du dakwana yé Got viyaatakandén wa wani Nyansipsipna nyéngaamba. Wani du dakwa male wa wani gaayét wulaakandakwa.


2Cor 13 | `WOS | STEP | Hanja yambu yéték gunika wuni ya. Wuni wambula yatawuni. Yawut, guni ané hundika sarékétanguni, “Du yéték hufuk, nak du haraki saraki sémbut hurundét xétaka, di wun jooka kot xékékwa néma duré watandi.” Guni wun hundi xékéta wandén maki hurutanguni.\nPol diré dé wa, di yikafre sémbut male hurukwa du takwa rendate\n1 Hanja yambu yéték gunika wuni ya. Wuni wambula yatawuni. Yawut, guni ané hundika sarékétanguni, “Du yéték hufuk, nak du haraki saraki sémbut hurundét xétaka, di wun jooka kot xékékwa néma duré watandi.” Guni wun hundi xékéta wandén maki hurutanguni. 2 Hanja guniré xétaka ye wambula yae guni wali reta wuni guniré wa, guni wali reta haraki saraki sémbut hurukwa du takwa wun haraki saraki sémbut yatakandate. Némbuli wuni afakémbu reta wuni guniré wambula we. Di wun haraki saraki sémbut yatakatandi. Yatakahafi yandat, wuni wambula yae hurundan haraki sémbut diré hasa hwetawuni. 3 Guni wunika guni wa, “Jisas Krais wun hundi Polré wandéka dé Pol naniré wa, o Pol déka mawuli sarékémbu male dé naniré wungi wa?” Guni wun jooka xékélakingute wuni wambula yae hurundan haraki sémbut diré hasa hwetawuni. Xékélakingut anéka akwi xékélakitanguni. Krais dé hambuk yahafi yakwa du maki guniré huruhambandé. Dé némafwi hambuk hérae guna nyéndékmbu dé jémba ya. Wungi xékélakitanguni. 4 Hanja Krais hambuk yahafi yakwa du maki hurundéka déka mama déré xiyae mimbu di hateka. Hatekandaka God némafwi hambuk yata wandéka Krais wambula raama dé God wali hambuk yata re. Dé ané héfambu reta hambuk yahafi yandén maki, nani akwi hambuk nawulak yahambame. Yahafi yambeka God nanika hambuk hwendéka nani Krais wali natafa mawuli héraata re. Reta guni haraki saraki sémbut yatakataka yikafre sémbut hurungute, nani hambuk yata guniré hambukmbu watame.\n5 Guni hafu guna mawuliré mé hurukwexé. Guni Krais Jisaska jémba sarékéta déka jémba guni ya, o yingi maki dé? Dé guna mawulimbu téndékaka guni xékélaki, o yingafwe? Dé guna mawulimbu téhafi yandét, guni déka du takwa rehambanguni. 6 Nani nana mawuliré hurukwexétaka nani xékélaki, nani déka du nani re. Wu mwi hundi dé. Guni nani déka du rembekaka xékélakingute wuni mawuli ye. 7 Nani Godré nani wakwexéké, dé guniré yikafre hurundét guni haraki saraki sémbut nawulak huruhafi yangute. Nak du guna yikafre sémbutré xe nani Kraisna du rembekaka xékélakindate nani wungi wahambame. Guni yikafre sémbut male hurungute nani mawuli ye. Nani wun hambuk hérae guniré hambukmbu wambet, nak du xékélakitandi, nani Godna aposel rembekaka. Guni yikafre sémbut hurungut, nani gunika yae guniré nakélak wambet, nak du takwa God nanika hwendén hambukré xéhafi yata nani Kraisna du rembekaka xékélakihafi yandat, wu baka joo dé. Guni yikafre sémbut hurungute nani mawuli ye. 8 Nani Godna mwi hundiré haraki yamba hurukéme. Déka mwi hundiré yikafre hurunjoka nani atéfék jondu huru. 9 Huruta, nani hambuk yahafi yambet, guni Godmbu hambuk hérae hambuk yangut, nani wun jooka yikafre mawuli yatame. Nani Godré nani wakwexéké, guni yikafre sémbut male hurukwa du takwa rengute. 10 Némbuli wuni afakémbu reta wuni guniré hambuk hundimbu wuni we, nyingambu. Wuni yae, haraki saraki sémbut némbuli hurungut, xéta guniré hambukmbu haraki hundi wanjoka hélék yata, wuni wungi wa. Wuni guna néma du reta gunika jémba hatita wuni guna mawuliré haraki huruhafi yata guna mawuliré yikafre huruwute, nana Néma Du wunika dé hambuk hwe.\n11 Wuna nyama bandi, némbuli wuna hukétéfi hundi watawuni. Yikafre mawuli yatanguni. Guni wawun hundi xékéta wawun maki hurutanguni. Guni yikafre sémbut male hurutanguni. Guni atéfék natafa mawuli héraata waruhafi yata jémba retanguni. Guni wungi rengut némafwimbu mawuli yakwa God, nakélak huru mawuli hwekwa God guni wali retandé.\n12 Nani Jisas Kraisna hundi xékékwa du takwa hurundaka maki, guni guna du takwaka dinguna naata guni nak nakré tamarutanguni. 13 Ané hafwambu rekwa Godna du takwa atéfék gunika dinguna di nae.\n14 Néma Du Jisas Krais guniré yikafre hurundét, God gunika némafwimbu mawuli yandét, Godna Hamwinya guna mawulimbu wulaaye téndét, guni atéfék natafa mawuli héraata jémba rengute wuni Godré wakwexéké.


Mar 6 | `WOS | STEP | Jisas wun getéfa yatakataka dé déka motéfaré yi. Yindéka di déka du di dé wali yi.\n1 Jisas wun getéfa yatakataka dé déka motéfaré yi. Yindéka di déka du di dé wali yi. 2 Ye xaakwa baka hwa nukwa dé Godna hundi buléndaka geré wulayi. Wulaaye dé Godna hundika du takwaré dé wa. Wandéka di séfélak du takwa xéka waréngéna di wa, “Owa. Wun du yimbu dé wun hundi héra? Yimbu dé wun xékélelaki héra? Dé hanja xéhafi yamben séfélak hambuk jémba dé ya. 3 Dé ge tokwa du dé. Maria lé déka ayiwa lé. Jems, Joses, Judas, Saimon di déka bandingu di. Déka nyangengu atéfék ambu di re, nani wali. Dika nani xékélaki. Dé néma du yingafwe. Dé baka du dé. Yingi maki dé wun hundi wa?” Wungi we di hélék ya déka. 4 Hélék yandaka dé Jisas wa, “Profet nak déka motéfambu reta hundi wandét déka hém, déka gembu rekwa du takwa akwi, déka motéfambu rekwa du takwa akwi, di déka hundi xékénjoka hélék di ya. Nawulak getéfana du takwa déka hundi xéka di déka xi harékétandi.” 5 Wungi wandéka di Jisaska jémba sarékéhafi yandaka dé hanja xéhafi yandan hambuk jémba yahambandé wun getéfambu. Ané jémba male dé ya. Baré hiyaakwa nawula du takwaré déka tamba takandéka di yikafre ya. 6 Wun getéfambu rekwa du takwa déka hundi xékéhafi yandaka dé Jisas saré waréké xéké. Hukémbu dé séfélak getéfaré ye dé Godna hundi du takwaré wa saafa yi.\nMat 10:1, 9-14; Luk 9:1, 3-5\n7 Jisas déka du tamba atéfék man yéték wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat duna mawulimbu téndé haraki hamwinya yaange yindate. Hwetaka dé diré wa, “Du yéték yéték wungi sa guni yi. 8 Hénoo, wur, yéwa hura yikénguni. Séto bangi male mé guni hura yi. 9 Su mé sanda. Nukwa wur natafa male guni naki. Yéték yingafwe. 10 Guni ye getéfa nak xaakwa ge nakré wulaaye wun gembu male guni re. Wun gembu re hukémbu nak getéfaré yitanguni. 11 Guni nak getéfaré wulayingut wun getéfambu rekwa du takwa guna hundi xékéhafi ye, gunika hu hwendat, guni wun getéfa yatakataka yita guna manmbu tékwa harki létékétaka sa guni yi. Guni wungi yangut di xe watandi, ‘Nani dika hu hweta nani Godna hundika nani hu hwe. Hukémbu God hurumben haraki saraki joo naniré hasa hwetandé.’ Wungi watandi.” 12 Wungi wandéka di déka du yi. Ye di du takwaré wa, “Hurungun haraki saraki sémbut mé guni yataka.” 13 Wungi wataka di duna mawulimbu téndé haraki hamwinyaré wandaka di yaange yi. Baré hiyaakwa du takwa Godka jémba sarékéndate di deka séfimbu di wel taka. Takandaka di yikafre ya. Wungi di Jisasna du huru na hara na yi.\nGuré husandakwa du Jon dé hiya\n14 Jisasna du wungi yandaka néma du Herot dé hundi xéké. Métaka we? Atéfék getéfambu Jisaska wata di hundi bulé. Du takwa nawulak di wa, “Guré husandakwa du Jon hiyae wambula dé ramé. Raama néma hambuk hérae dé wun hambukmbu jémba ya.” 15 Wungi wandaka di nawulak wa, “Wu hanja rendé du elaija dé.” Wungi wandaka di nawulak wa, “Wu profet dé, hanja rendé du maki dé.” 16 We wandaka dé Herot wun jooka xéka dé wa, “Hanja wuni wawuka di Jonéna humbu xatéké. Xatékéndaka hiyae némbuli dé wambula wundé raméndé.”\n17 Hanja Herot dé déka nyama Filipna takwaré héra. Wule takwana xi herodias. Hérandéka dé Jon wa, “Ména nyamana takwaré haraki méni héra. God wun jooka dé haraki hundi wa.” We wandéka dé Herot Jonéna hundika hélék ye wandéka di déka du ye di Jonré huluke yoombu giya di déré séndé geré hura yi. 19 Yindaka séndé gembu hwandéka lé herodias haraki mawuli xéka lé Jonré xiyanjoka lé mawuli ya. Mawuli ye lé déré xiyanjoka lé hurufatiké. 20 Métaka we? Herot wungi xiyanjoka hélék dé ye. Herot dé xékélaki. Jon dé Godna hundi xékéta yikafre sémbut hurukwa du dé. Wungi xékélakita dé Herot roo dé Jonré xiyahambandé. Déré yikafre dé huru. Hura dé nak nak nukwa Jon wali hundi bula dé déka hundika mawuli ye dé saré waréké xéké. 21 Hukémbu lé herodias Jonré xiya yambuka hwaké. Herot wandéka déka du di némafwi hénoo humbwi, déka ayiwa déré héralén nukwa yandéka. Humbwindan hénoo sandate wandéka di déka jémba yakwa duna néma du, xi warekwa duna néma du, Galilimbu rekwa duna néma du, wungi di yi. 22 Ye rendaka herodiasna nyan gwande lé hétihiya. Hétihiyaléka Herot wali hénoo sata rendé du xe di atéfék némafwi mawuli ya. Ye dé Herot wule takwaré wakwexéké, “Métaka nyéni mawuli ye? Mawuli yanyéka joo hwetawuni.” 23 Wataka dé wambula wa, “Nawulak jooka akwi mawuli yanyét hwetawuni. Wuna héfa, wuna ge, wuna joo nyéndékmbu mune hwetawuni. Wungi maki hurunjoka wuni we. Wuni mwi hundimbu wuni we.” Herot wungi dé wa. 24 Dé wungi wandéka lé wule takwa gwande lé léka ayiwaré wakwexéké, “Méta jooka wawut wunika hwekéndé?” Wungi wakwexékéléka lé léka ayiwa wa, “Guré husandakwa du Jonéna humbuka watanyéni. Wataka héranyét dé hiyandét mawuli yatawuni.” 25 Wungi waléka lé bari hari néma du rendanré yi. Ye lé wa, “Némbuli guré husandakwa du Jonéna humbu mé xatéka andémbu take méni wuniré hwetaméni.” 26 Wungi waléka dé Herot saréfa nae dé léré mwi hundi wandéka di dé wali reta hénoo sandé du di akwi xéké. Saréfa nae dé nak maki hundi wanjoka hélék ye dé wa yawundu. 27 Yawundu nae wandéka dé déka du nak ye séndé geré wulaaye dé Jonéna humbu xatéké. 28 Xatéka dé humbu andémbu take dé wule takwaka hura yi. Hura ye dé wule takwaka hwendéka lé léka ayiwaka hwe. 29 Wungi yandaka Jonéna du xékétaka ye di Jonéna fusa hérae hura ye di rémé.\nMat 14-13-21; Luk 9:10-17; Jon 6:5-13\n30 Jisasna du di wambula ya déka. Yae di dé wali reta di yandan atéfék jémbaka, wandan atéfék hundika akwi di déré safé. 31 Saféndaka di séfélak du takwa yitaka yataka. Yitaka yatakandaka Jisas déka du wali resétota hénoo sahambandi. Wungi yandaka dé diré wa, “Nani hafu du takwa rehafi hafwaré ye resétotame.” 32 Wungi wataka di gunjambé hérae hura di du takwa rehafi hafwaré yi. 33 Di yindaka séfélak du takwa xe di déka hundi xéké. Xéka di atéfék getéfana du takwa bari fétékéré ye di tale xaku. 34 Xakundaka dé Jisas gunjambémbu yae tukweseke tufwambu te dé séfélak du takwaré xé. Xe déka mawulimbu dé wa, “Sipsip balika hatikwa du rehafi yandét di sipsip bali jémba yamba tékéndi. Wunde du takwa di wun sipsip bali maki di.” Wungi we dé dika saréfa na. Saréfa nae dé diré séfélak hundi wa. 35 Wandéka gérambu yandéka déka du yae di déré wa, “Ané du rehafi hafwa dé. Nukwa a nanditandé. 36 Méni mé wamét ande du takwa atéfék getéfaré ye di deka hénoo hérae sanda.” 37 Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Yingafwe. Guni dika hénoo hwetanguni.” Wungi wandéka di wa, “Nani dika bret héranjoka séfélak yéwa hwetame (200 nukwana yéwa dé). Nani ye wun du takwaka atéfék hénoo nawulak hérae dika hwembete méni mawuli ya, o yingi maki dé?” 38 Wungi wandaka dé wa, “Bret hatika dé re? Sa guni ye xé.” Wungi wandéka di hwaka xé. Xétaka wambula yae di wa, “Yalefu bret natamba xéri hamwi yéték wungi dé re.” Wungi di wa, Jisaska. 39 Wandaka dé atéfék du takwaré wa, “Guni sé naande guni wumbu wara takumbu re.” 40 Wungi wandéka di nawulak némafwi hémémbu, nawulak yalefu hémémbu wungi di wumbu wumbu re. 41 Rendaka dé wun yalefu bret natamba wali xéri hamwi yéték wungi hérae dé nyirré yasawara xéta dé Godka diména nae dé hwe. Wungi wataka bret fukae dé déka duka hwe, du takwaka mune hwendate. Hwetaka dé wun xéri hamwi yéték akwi dé hwe, mune hwendate. 42 Hwendéka mune hwendaka di atéfék du takwa jémba hura sa. 43 Sandaka nawulak bret wali nawulak xéri hamwi wali rendéka di Jisasna du wasara tamba yéti manmbu yéték di lakwa sukweké. 44 Séfélak (5,000) du di wun bret sa. Séfélak takwa, séfélak nyangwal akwi wumbu di reta sa.\nJisas dé gu tokumbu yi\nMat 14:22-32; Jon 6:15-21\n45 Jisasna du wungi yandaka dé diré wa, “Guni gunjambémbu wara guni tale yitanguni, tukweseke angé sakuré, Betsaidaré.” Wungi wandéka déka du yindaka dé dé wali téndé du takwaré wa, di deka getéfaré yindate. 46 Wandéka yindaka dé God wali hundi bulénjoka dé némburé waré. 47 Gan hunyindéka déka du gunjambémbu re tukweseke nyéndékmbu rendaka Jisas hafu dé re némbumbu. 48 Re dé xé mur yandéka gunjambé yawiwalekéndéka di déka du gunjambémbu yinjoka hambuk jémba yandaka. Xétaka ye télakénjoka hurundéka dé gu tokumbu dika yi. Ye dé diré tenangérénjoka nae dé yi. 49 Ye gu tokumbu yindéka xe di wa, “Wu wali du nak wana.” Wungi wataka di atéfék déré xe némafwimbu roota di wanji. 50 Wanjindaka dé bari wa, “Guni rookénguni! Ané wuni wuni yae. Yikafre mawuli mé ya.” 51 Wungi wataka dé gunjambémbu waré. Wara dé di wali rendéka mur yahambandé. Yahafi yandéka waréngénéta di wa, “Owa. Wu yingi maki du dé?” Wungi wata di saré waréké xéké. 52 Nalikambu Jisas wunde du takwaka bret hwendénka di sarékéhambandi. Wun jooka yike yata waréngénéta di wungi wa.\nGenesaretmbu Jisas dé du takwaré huréhaléké\n53 Jisas déka du wali di tukweseke angé sakuré gunjambémbu yae di Genesaretna héfambu xaku. Xaakwa di gunjambé hari di mimbu lékitaka. 54 Lékitaka yindaka di du takwa Jisasré xé. 55 Xétaka di atéfék getéfaré fétékéré ye di baré hiyaakwa du takwa nyangwalré hérae di jambémbu yate hura ya. Yate hura di Jisas téndén hafwaré yi. 56 Jisas yindén atéfék getéfaré, di baré hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré yate hari. Yate hura ye di hérangwanda téndan hafwambu taka. Takataka di déré wa, “Méni yawundu namét di ména nukwa wurna wambumbu male séngétakétandi.” Wungi wandaka di déka nukwa wurmbu séngétaka di yikafre ya.