Matyu 3 ABTNT - Wani tulé gu yaakutaknakwa du Jon dé du - Bible Search\n1Wani tulé gu yaakutaknakwa du Jon dé du ramarék Judiana taaléba dé batnyé Gotna kudi wakwek. 2*Wani taalat yaan du taakwat dé kéga wakwek, “Got némaan ban rate gunéké véran tulé kéni dé yao. Yaadékwaké sanévéknwute guné Gotna kémba raké mawulé yate guné kapéredi muké kuk kwayéké guné yo.” Naate dé Jon wak. 3Déknyényba Gotna yéba kudi wakwen du nak déku yé Aisaia Jonké Gotna nyégaba kéga dé kavik:\n7Judana du deku némaan du wupmalemu wawo de yék, Jon derét Gotna yéba gu yaakutaknaduké. Parisina du, Sadyusina du, waga de yék. Yédaka dé Jon derét waatite dé wak, “Guné kapéredi mawulé yakwa du guné. Got apakélé kot véknwute némaan ban raran nyaa kéni dé yao. Wani nyaa Got du taakwa yadan kapéredi muké rékaréka yaké dé yo. Wani nyaaké sanévéknwute guné du yaawi tudaka yaage yékwa kaabe pulak guné wunéké yaage yao. Wunéké yaamarék. 8*Taale guné yagunén kapéredi mu kulaknyénytakne guné yéknwun mu male yaké guné yo. Yagunu nak du taakwa véte waké de yo, ‘De kapéredi mu kulaknyénytakne bulaa yéknwun mu de yo.’ Naate waké de yo. 9*Guné guna mawuléba guné wo, ‘Naané Ebrayamna képmawaara naané ro. Dé Gotna méniba yéknwun mu yakwa du radék naané wawo Gotna méniba yéknwun mu yakwa du naané ro.’ Naate wate yénaa guné yo. Guné yéknwun mu kaapuk yagunékwa. Got mawulé yadéran dé wadu kéni matu du ye de Ebrayamna képmawaara pulak raké de yo. Ebrayamna képmawaara ragunékwaké Got kaapuk sanévéknwudékwa. Yagunékwa muké dé sanévéknwu.\n11*“Guné guna kapéredi mawulé kulaknyénygunéran wuné gunat Gotna yéba gu yaakutaknaké wuné yo. Wuna kukba yaaran du wan némaan du. Wuné bakna du wuné ro. Déku apa wuna apat dé talaknak. Yaga pulak déku jébaa yaké wuné yo, wuné bakna du rawurékwa bege? Dé némaan du radéka wuné déku gwalmu déké kure yéké wuné yapatiyu, wuné bakna du rawurékwa bege. Wuna kukba yaaran du Gotna Yaamabi gunéké kwayéké dé yo. Guna kapéredi mu kérae yaaba tuké dé yo. 12Du wit kérae yéknwun wit sék kéraaké de gériyu. Géritakne de yéknwun wit sék gaba takne de apa yatjado. Yadakwa pulak wuna kukba yaaran du waga yaké dé yo. Dé déku du taakwat kérae kure ye déku gayéba takne kapéredi mu yan du taakwat kérae yaansaakukwa yaaba yatjadaké dé yo.” Naate dé Jon wak.\n13Wani tulé Jisas Galilina képmaa kulaknyénytakne dé Jodan kaabélat dé yék. Jon dérét Gotna yéba gu yaakutaknaduké dé yék. 14Ye saabadéka Jon kélik yate dé wak, “Méné némaan ban méné ro. Wuné bakna du wuné ro. Samuké méné wunéké yao, wuné ménat gu yaakutaknawuruké? Méné wunat gu yaakutaknaménéran wan yéknwun.” 15Naate wadéka Jisas dé wak, “Aya. Méné wunat gu yaakutaknaké méné yo. Waga yaménéran méné Got wadén pulak yaké méné yo.” Naate wadéka dé kusékérék. 16Kusékéttakne Jisasnyét gu yaakutaknadéka dé bari guba yaalak. Yaaladéka nyét kepukadéka dé vék Gotna Yaamabi nyaamiyo pulak déké giyaadéka. 17*Giyaadéka de Gotna gayéba giyaakwa kudi kéga véknwuk, “Kén wuna nyaan. Déké wuné mawulat kapére yo. Déké wuna mawulé yéknwun dé yo.”


Mar 8 | `ABTWOSERA | STEP | Wani sapak nak nyaa némaamba du dakwa yaae jaawundarén, Jisas ténmba. Jaawuwe te kakémuké yapatindaka Jisas wandéka déku dunyan déké yaandaka det anga wandén, “Wani du dakwa nyaa kupuk wunale yaréte deku akwi kakému kasékéyaktake bulaa kaandale téndaka deké sémbéraa yawutékwa.\nJisas némaamba (4,000 pulak) du dakwat kakému kwayéndén\n1Wani sapak nak nyaa némaamba du dakwa yaae jaawundarén, Jisas ténmba. Jaawuwe te kakémuké yapatindaka Jisas wandéka déku dunyan déké yaandaka det anga wandén, “Wani du dakwa nyaa kupuk wunale yaréte deku akwi kakému kasékéyaktake bulaa kaandale téndaka deké sémbéraa yawutékwa. 3Ras de apakmba wa yaandarén. Wuné det kakému kwayékapuk yate yéndarénngé wamunaawutu deku gaayét waambule yéte yaambumba kaandéké kiyaakandakwa.” Naandén. 4Wunga wandéka déku dunyan dat anga wandarén, “Ani taalé du yarékapuk taalé a. Yénga pulak nané némaamba du dakwaké kakému kwayéké nané?” Naandarén. 5Wunga wandaka det anga wandén, “Bret katik dé ro?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Bret taambak kaayék vétik (7) wa rakwa.” Naandarén.\n6Wunga wandaka Jisas akwi du dakwat anga wandén, “Guno, ma rangunu képmaamba.” Wunga wandéka randaka wani makal bret kéraae Gorét anga wandén, “Yéku kakému wa nanat tiyaaménén. Wan yékun wa.” Wunga watake bret bule déku dunyansat kwayéndén, du dakwat muni waate kwayéndarénngé. Kwayéndéka muni waate det kwayéndarén. 7Gumba kutndarén makal gukwami waak nakurak nakurak wa ran. Jisas wani gukwami kéraae Gorét anga wandén, “Yéku kwaami wa tiyaaménén. Wan yékun wa.” Naandén. Wunga watake déku dunyansat kwayéndén, du dakwat muni waate kwayéndarénngé. 8Kwayéndéka waate kwayéndaka akwi kurkale kandarén. Némaamba (4,000 pulak) du dakwa wa wamba rate kandarén. 9Kasékéyakndaka Jisas bulan bret ras gukwami ras baka randéka Jisasna dunyan kémbi taambak kaayék vétik (7) wunga laakwandaka vékulékén. Yandaka Jisas wandéka wa de du dakwa yékéraandarén deku gaayét. 10Yékéraandaka Jisas déku dunyansale botmba waare Dalmanuta distrikét yéndarén.\nFarisi dunyan Jisasét waatakundarén kulé apanjémba yandénngé\n11Farisi dunyan ras yaae Jisasale waaruké yandarén. Ye deku mawulémba anga wandarén, “Got wandéka dé Jisas yaak kapuk?” Wunga vékulakate dat anga wandarén, “Méné kulé apanjémba nak ma yaménék. Yaménu véte anga vékusék-nganangwa. Got wandéka wa yaaménén.” Naandarén. 12Wunga wandaka Jisas kalik yate anga wandén, “Kamuké guné ani sapak yarékwa du dakwa guné kulé apanjémbaké waatakwo? Yamba wa. Katik véké guné. Gunat a wawutékwa.” Naandén. 13Wunga watake de yaasékatake déku dunyansale botmba nakapuk waare néma gu kwaawuna nak sakwat yéndarén.\nFarisi dunyanna papukundi, Herotna papukundiké waak wa wandén\n14Jisasna dunyan bretké yékéyaak ye nakurak bret male wa kéraae kure yéndarén botmba. 15Yandaka Jisas det ani gwaaménja kundi wandén, “Ma véku. Guné jéraawu ma yangunék. Farisi dunyanna yis Herotna yismba waak kurké yambak.” Naandén.\n16Wunga wandéka dekét deku kapmang bulte anga wandarén, “Nané bret ras yamba kure yaanangwe wa. Wunga yananga yiské wa wandén, bret némaan yandénngé kutndakwa wani musé.” Naandarén.\n17Naandaka Jisas vékusékte anga wandén, “Kamuké guné anga wo? ‘Nané bret yamba yé wa.’ Guné wunga wate wuna mayé apaké yamba wayéka yékunmba vékusék-pékaaténgunéngwe wa. Guna mawulé yékéyaak dé yo, kapuk yénga pulak dé yo? 18Guna méni wa tékwa. Yénga guné vékapuk yo? Guna waan wa tékwa. Yénga guné kundi vékusékngapuk yo? Yénga guné guna mawulémba yékunmba vékulaka-kapuk yo? 19Talimba 5,000 dunyansat bret taambak bule kwayéwutéka kandarén. Kandaka ras randéka kémbi katik guné laakwak?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Kémbi tambavétik maanmba kaayék vétik (12) wa laakwananén.” Naandarén. 20Naandaka anga wandén, “Talimba nak nyaa 4,000 du dakwat bret taambak kaayék vétik (7) bule kwayéwutéka wa kandarén. Kandaka ras randéka kémbi katik guné laakwak?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Kémbi taambak kaayék vétik (7) wa laakwananén.” Naandarén.\n21Wunga wandaka det anga wandén, “Yi wan wanana wa. Wunga wate yénga guné wuna mayé apaké vékusékngapuk yo? Wuné yiské wate bretké yamba vékulakawutékwe wa.” Naandén Jisas.\nJisas Betsaidamba yaran méni kiyaan du kururéndén\n22Kukmba Jisas déku dunyansale ye Betsaidamba saambakndarén. Saambakndaka wa méni kiyaan du nakét kure yéndarén Jisaské. Kure ye Jisasét wandarén, déku taamba wani dumba kutndénngé. 23Wandaka wani duna taambamba kutndéka bét gaayé sékét taakatake yépulak naambérén. Ye yaambumba téte sépmany déku taambamba sévaae wani duna ménimba kutndén. Ye taambat kutte anga waatakundén, “Musé nak méné vu kapuk?” 24Waatakundéka wani du ayélap vététe wa anga wandén, “Du ras a vétéwutékwa. Véwutéka wa miyé pulak yeyé yaayandakwa.” Naandén. 25Wunga wandéka nakapuk taambat kutndén déku ménimba. Kutndéka déku méni yékun yandéka wa dé kurkale véndén. 26Véndéka Jisas anga wandén, “Wani gaayét nakapuk waambule yéké yambakate. Ména gaat ma yéménék.” Naandén Jisas.\nPita wa wan, “Jisas Got wan du Krais wa.”\n27Jisas wunga watake déku dunyansale sékét yéndarén, Sisaria Filipaimba tékwa gaayét. Yaambumba yéte det anga waatakundén, “Du dakwa wunéké yénga daré wo?” 28Wunga waatakundéka anga wandarén, “Ménéké ras wa wakwa, ‘Wa baptais kwayétan du Jon wa.’ Naandaka ras wa wakwa, ‘Wa talimba yatéte Gotna yémba kundi kwayétan du Elaija wa.’ Naandaka ras wa wakwa, ‘Gotna yémba kundi kwayétan nak du wa.’ Naandakwa.” 29Déku dunyansé wunga wandaka det anga waatakundén, “Wa guné wunéké yénga guné wo?” Wunga waatakundéka Pita anga wandén, “Méné nanat yékun yaménénngé Got wan du Krais wa.” Naandén. 30Wunga wandéka Jisas det anga wandén, “Wani kundi nak du dakwat waké yambakate.” Naandén Jisas.\n31Jisas wunga watake déku dunyansat anga wandén, “Duna Nyaan wunat kapérandi musé yandaru wa de maaka dunyan, Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyan, apakundiké vékusékngwa dunyan de wunga wunat kuk kwayékandakwa. Kwayéndaru wunat viyaandaru kiyaakawutékwa. Kiyaawutu nyaa vétik yéndu kupuk yambanmba wa nakapuk taamale waarapkawutékwa.” Naandén. 32Wunga wate gwaaménja kundi yamba wandékwe wa. Yandéka yékunmba vékundarén. Vékute Pita dat kure yépulak naae bérkét kapmang téte kalik yate anga wandén, “Wunga bulké yambak.” Naandén Pita. 33Wunga wandéka Jisas waalakwe déku dunyansat vététe Pitat anga wandén, “Méné Satan, ma lakasati. Méné Gotna kundi yamba vékuménéngwe wa. Méné ani képmaana duna kundi wa vékuménéngwa.” Naandén.\n34Wunga watake nakapuk waandéka némaamba du dakwa déku dunyansé waak déké yéndarén. Yéndaka det anga wandén, “Guné wunale yaate wuna jémbaa yaké mawulé yamunaae, wa anga ma yangunék. Guné guna mawulé ma yaasékangunék. Yaasékatake wunéké vékulakate anga ma wangunék, ‘Nané déku jémbaa yatépéka-kanangwa. Yate nané kaangél kutte takwemimba kiyaananu, wan baka musé wa. Néma musé yamba wa.’ Wunga wate wuna jémbaa ma yaténgunék. 35Wunéké vékulakakwa du dakwa wuna jémbaa yatépékandaru wuna maama det viyaandaru kiyaae de wunale yékunmba rapéka-kandakwa apapu apapu. Wunéké vékulakakapuk yakwa du dakwa deku sépéké male vékulakate deku jémbaa male yatépékamunaae, wa de kiyaae lambiyak-ngandakwa. Wunale katik rapékaké daré.\n36“Du dakwa ani képmaana musé akwi kéraaké vékulakate, deku jémbaa male yate, kiyaae yénga pulak yékunmba rapékaké daré? Yamba yé wa. Katik yékunmba rapékaké daré. 37De Gotna gaayét yéké mawulé yate yéwaa kwayéké daré kapuk? Yamba yé wa. Katik kwayéké daré. 38Bulaa tékwa némaamba du dakwa wa kapérandi musé yate Gotna kundi yamba vékundakwe wa. Kukmba wuna aapa wunat mayé apa tiyaate wandu wuné Duna Nyaan nyaa véte kaalékwa pulak ye gaayakawutékwa. Gotna kundi kure gaayakwa dunyansale sékét gaayakawutékwa. Gaaye wa kuk kwayékawutékwa, wunat kuk kwayén du dakwat.” Naandén Jisas.


Nupela Testamen long Manambu MAK 14\n☰ MAK 14 ◀ ▶\nDay Jisasaam kalakwukuw, viyasipak kiyadikik.\n(Mat. 26:1-5; Luk 22:1-2; Jon 11:45-53)\n1 Nyi vitiy kip ribir ababa Juw Duw Takwaam God Nyigildidiy Nyawa Yis Maa Ti Bret bayaki kikipaat kikinadiy. Ababa sapakwa nyanugw pris awa God diki lo kalivadiy duw day kwakidiy atatawa Jisasaam kalakwukuw, viyasipak. 2 Day wadiy, “Bayaki nyaam nyan atawa kwar maa, ababa duw taakw pitaan warik-nadiy.”\nTaakw nak waliy guw kwurkuw, Jisas diki abwaam kaykwatakalid.\n(Mat. 26:6-13; Jon 12:1-8)\n3 Jisas lepa duw Sayman diki wiyaam kwaad Bitaniy tipaam. Kikipaat kidik, taakw nak tukwur vaak yataan wulaal yala wiyaar. Adi tukwur vaak, yala vakaam waliy guw, si nat, tal. Saan samasam yapiy-kwanadiy. Li viyawutakuw, adi viyakita yaam yayna waliy guw Jisas diki abwaam kaykwatakalid. 4-5 Nuwuk a jaav vikuw, mawul wardiy. Nikim nikim bwuladiy, “Agwa javik tikuw, ki waliy guw kip yakila? Yapiyik ti wiy yapiy-kwadiy. Jilig duwamiy nak sap tabatiy yapiy-kwadanaad. Adiy saan kwiykwa saal yinadiy duwak.” A takwak wariya kwudiy wadaal. 6 Jisas ata waad, “Li kip rikwa. Agwa javik tikuw, sapis jikigwura likik? Kal viyakita jaava wunak kwurla. 7 “Saal yinadiy duw nyanyi gwurawa kwakwanadiy. Aw gwur sukwasukw kwurkwagwura mawul warkigwura nyaam. Wun gwurawa nyanyi kwu maa. 8 “Li rivina yawiya wunak kwurla. Li waliy guw taay wunaam kaykwatakakuw, aw ginyir kawaam taka-kidanadiwun, a javik. 9 “Mwiya maaj watuwadiygwurik. Ginyir viyakita maaj kwiydaak ababa tipaam, day ki kwurla javik wakinadiy. Duw taakw wukimar maa likik.”\nJuwtas maaj lakatiyid Jisasaam kwiyik sapakwa nyanugwa pris ak.\n(Mat. 26:14-16; Luk 22:3-6)\n10 Juwtas Yiskariyat, Jisas dikidiy tabatiy maan vitiya duw nak-ad. Di sapakwa nyanugw pris ak yad Jisas dayak kwiyik. 11 Day rakarak tidiy diki maaj wukikuw. Day maaj lakatiydiy dikik saan kwiyik. Juwtas Jisas dayak kwiy nyak ata kavin kwaad.\nJisas God Nyigildidiy Nyi bayaki kikipaat kad dikidiy kalivadidiy duwawa.\n(Mat. 26:17-25; Luk 22:7-14, 21-23; Jon 13:21-30)\n12 Taay nyaam, Yis Maa Ti Bret bayaki nyaam, day sipsip nyanugw viyasipadadiy God Nyigildidiy Nyi bayaki kikipatik. A nyi Jisas dikidiy kalivadidiy duw dikik bas sidaad, “Akim nyan yikuw, mina bayaki kikipaat kwulapwu-kinadiyan kiminkikik?” 13 Jisas duw vitiy tasakwukuw, ata wadibir ki maaj, “Bir tipaar awul. Duw nak tukwur vakaam guw yatanaad sitakira-kibiraad. 14 “Bir adi duw kwukib maay. Yin av agwa wiya wulakida. A wiy asaay duwak bas as, ‘Kalivanadi duw wanaad, “Wiy akim kwana, a wiyaam wun wunadiy kalivatuwadiy duwawa God Nyigildidiy Nyi bayaki kikipaat kikibana?” ’ 15 “Di alawurir kwana wiy simaka-kidabirbir. Wiy bwutaay kwulapwudik, tina. Alim bir niki jaav niki jaav kwulapwun ada nyanak.” 16 Kalivadibir duw dim wapakuw, tipaar wulakuw, Jisas tayir wadidiy jaav ata vibiridiy. Bir God Nyigildidiy Nyi bayaki kikipaat ata kwulapwu-biridiy.\n17 Giraab kwusilik, Jisas dikidiy tabatiy maan vitiy duwawa yaad. 18 Kipaat ran kidaal, Jisas ata waad, “Mwiya maaj watuwadiygwurik. Gwura duw nak ginyir wunadiy mama nibak kwiykidadiwun. Di wunawa kipaat kinaad.” 19 Day pitaan warkuw, nakanak Jisasak bas sidaad, “Wunak wanadimin?” wataay wadaad. 20 Jisas ata wadidiy, “Di wunawa bret marir kwusadada. 21 “Wun, gwuradi Mwaam, kiyakinadiwun tayir God diki lapa nyig walil pik. Aw gwuradi Mwaam mama nibak kwiykinadi duw kupwarapa jaav dikim warkidanaad. Li tayir amaay kidi duw sapwiy maarlik, aal viyakita dikik.”\nJisas Komunion dikidiy kalivadidiy duwak kwiydidiy.\n(Mat. 26:26-30; Luk 22:15-20; 1 Kor. 11:23-25)\n22 Day kikipaat kidaak, Jisas bret kwurkuw, Godak wayapiy sidid. Jisas a bret kaysukwa sukwakuw, dikidiy kalivadidiy duwak kwiydidiy. Di wadidiy, “Akwur. Kal wuna amwiya.” 23 Adakap kwurkuw, Godak wayapiy sidid. A adakap dayak kwiydik, day a wain nakanak kidaal. 24 Di ata wadidiy, “Kad wunadi nyikiy-ad. Kidi nyikiy ababa duw takwak simaka-dadiy God diki aban mwiya maaja. Samasama duw takwa danik wunadi nyikiy wakwu-kinaad. 25 “Mwiya maaj watuwadiygwurik. Nuwuk wain ki maarkituwa. Aw ginyir God diki van tida tamiyaam ata kwula wain kikinadiwun.” 26 Song nak tikuw, wiy wapakuw, Aliv abwaar wardiy.\nJisas Pita-ak wadid, “Min maa wakimina wunak.”\n(Mat. 26:31-35; Luk 22:31-34; Jon 13:36-38)\n27 Jisas dayak ata waad, “Gwur abab wunaam wapakuw, tabwu-kinadiygwur. God diki lapa nyig ata wana, ‘God sipsip van tinadiy duwaam viyadik, kiyakinaad. Kiyadik, sipsip kapakap kapakap tabwu-kinadiy.’ 28 “God wunaam kirapitakadik, wun tayib yikinadiwun Galiliy-aar gwurak.” 29 Pita wadid, “Li nuwukadiy tabwun wapa-kidadimin ab, wun minaam wap maa.” 30 Jisas dikik ata waad, “Mwiya maaj watuwadiminik. Ki gaan tapwuk jaab vitiy wadik, tayir wakimina jaab mugwul, ‘Wun Jisasaam maa laakw.’ ” 31 Pita Jisasak maaj nimadib wadid, “Li wun minawa kiyatuw ab, aw wun wu maa, ‘Wun Jisasaam maa laakw.’ ” Day abab atawa wadiy.\nJisas Godawa maaj bwulaad Gitsimaniy tipaam.\n(Mat. 26:36-46; Luk 22:39-46)\n32 Day yadadi tip, si Gitsimaniy, alir yadaak, Jisas dikidiy kalivadidiy duwak ata wadidiy, “Kilim kavin ada. Wun Godawa maaj bwulak yikidiwun.” 33 Jisas Pita, Jamis, Jon ata kwurin karaydidiy. Di ata pitaan warkuw, samasam wukid di dikik. 34 Di dayak ata waad, “Wun wunak samasam wukinadiwun. Wukikuw, alik kiyak tinadiwun. Gwur kilim van ada.” 35 Di kwasa yikuw, kupwaam vakirid. Vakirkuw, Godak bas sidid, “Adiy jaav warkidana nyi wunaam gwutaka-kimina way?” 36 Di wadid, “Asaay, wunadi Asaay, ababa jaav bwunak kwur-kwaminadiy. Aw kidiy wunak yakinadiy kupwarapa javadiy kwurin ayak. Aw wuna mawul maa, mina mawul.”\n37 Jisas yakuw, vididiy dikidiy kalivadidiy duw mugwul si kwadiy. Pitak wadid, “Sayman, si kwanadimin? Min ri maarin kwasa mwiya pik van titak? 38 “Gwur van tan Godak maaj aw, gwuraam vaal kakilik-na. Gwuradiy mawul yaakiya viyakita jaav kwurik. Aw gwuradiy amwiy ap maa ti.”\n39 Alib kwasa yikuw, Godak maaj wadid tayir wadil pik. 40 Dikidiy kalivadidiy duwak sibinin yakuw, vididiy si kwadaak. Dayadiy mil dibirin dibirin dadiy. Day wap saykuw, maa rav Jisasak wawak.\n41 Jaab mugwul dayak yaad. Yakuw, wadidiy, “Gwur si kwanadiygwur nibway? Yaakiya, nyi akaanaka. Awuk! Duw nak yaan gwuradi Mwaam kwiykidaad vaal yinadiy duw daya tabaam. 42 Gwur arap. Yinaak. Adi duw walibab tinaad.”\nJuwtas Jisasaam dikidiy mama nib tabaam takadid.\n(Mat. 26:47-56; Luk 22:47-53; Jon 18:3-12)\n43 Wadik, Juwtas, Jisas dikidiy tabatiy maan vitiya duw nakad dayak yaad. Juwtas wukin duw samasam yadiy. Wariya jaav kwurin kariya-dadiy. Sapakwa nyanugw pris, God diki lo kalivadiy duw, sapakwa nyanugw, day wayakidaak, yadiy. 44 Jisasaam dayak kwiydi duw tayir wadidiy, “Mwutaam jipwu-kituwadi duw, adi duw gwur kwurik. Kalakwukuw, yarakara akaraay.”\n45 Juwtas yadik, Jisasak yakuw, wadid, “Yitaypika Duw.” Wakuw mwutaam jipwud. 46 Adiy duw yakuw, dim kaykitikuw, kalakwudaad. 47 Walibab tidi duw bag kaylupwakuw, Mwiya Yitaypika Pris dikidi yawiy duw diki waan viyalupwadil. 48 Jisas ata bas sididiy, “Wun jaal dayikwadi duw-adiwun, gwur bag kwurkuw wunaam kalakwuk, ay? 49 “Nyi samasam God dikidi wiyaam kwakwatuwa duw takwak kalivaan. Aw gwur wunaam maa kalaakw. Aw God diki lapa nyigaam rina maaj maykaar wakwukwa.” 50 Dikidiy kalivadidiy duw abab dim wapakuw, ata tabwudiy.\n51 Badiy duw nak, wapwiy rabwukuw, Jisas diki kwukib yad. 52 Adiy duw kalakwuk kwurdaak dim, wapwiy wapaan duwadika tabwud.\nDay Jisasaam kaunsil duw dayadiy milaam kotiy daad.\n(Mat. 26:57-68; Luk 22:54-55, 63-71; Jon 18:13-14, 19-24)\n53 Day Jisasaam kwurin karaydaad Mwiya Yitaypika Pris diki wiyaar. Sapakwa nyanugw pris, sapakwa duwadiy, God diki lo kalivadiy duwawa alim vagaluwdiy. 54 Jisasawa nuwukadiy duw day taay yidaak, Pita kwasa kwukir yikuw, Mwiya Yitaypika Pris dikid wiya yaripaar ata wulaad. Wulakuw, van tidiy duwawa daan rad diki sip yiyaam takasawulak.\n55 Sapakwa nyanugw pris awa abab kaunsil duw day wukik nuwukadiy duw suwaal maaj wadiy Jisasak. Wukikuw, day ata, “Di kiyakwaad,” wakir a majik. Aw atampika maaj sitakira-sitakir maa rav. 56 Duw samasam suwaal takadiy Jisasak. Dayadiy maaj nak maa. Kapakap tidiy. 57 Nuwukadiy duw rapikuw, ki suwaal maaj takadaal Jisasak. 58 “Ki wadil maaj wukibaal, ‘Kidi Godak duw kwurdiy wiy, aad pira-kituwaad. Pirakuw, nyi mugwul yidaak, duw akis kwurkwanadiy wiy nak kwurkituwaad.’ ” 59 Adiy duw ab dayadiy maaj kapakap tidiy.\n60 Mwiya Yitaypika Pris daya nyidim rapikuw, Jisasak bas sidid, “Kidiy duw minak sukwupirkuw wadaak, aw min maaj maa ti?” 61 Jisas kaygan tad. Maaj maa bwul. Alib Mwiya Yitaypika Pris Jisasak bas sidid, “Min God dikidi Tasakwudidi Duw-adimin? God dikidi Nyan-adimin?” 62 Jisas wadid, “Wun-adiwun tikwanadiwun. Gwur abab duw taakw dayadi Mwaam vikigwuraad, di ap samasam tinadi God diki mava tabaam ridik. Gwur vikigwuraad, di adawur tubwaar yadik.” 63 A maaj wukikuw, Mwiya Yitaypika Pris di dikidi wapwiy kaypirikiykuw, ata wadidiy, “Nyan niki maaj wukik maa. 64 “Gwur diki sapis jikidi maaj Godak bwu wukigwura. Gwur agwa jaav kwurik dikim?” Day abab maa wakuw dikik, alik, “Kiyakwaad,” wakuw wadiy.\n65 Nuwukadiy duw ata Jisasaam likasip sataka-daad. Dikibir milaam wapwiy jikuw, taab kaygipikuw, viyadaad. Viyakuw, day dikik ata bas sidaad, “Sikanadaad minaam viyanaad?” Van tidiy duw Jisasaam kwurkuw, yala tabaar viyadaad.\nPita waad, “Wun Jisasak maa wak.”\n(Mat. 26:69-75; Luk 22:56-62; Jon 18:15-18, 25-27)\n66 Pita aladaam mala wiyaam kwadik, Mwiya Yitaypika Pris diki yawiy kwurla taakw nak yaal. 67 Pita yiyaam sip takasawuladik, a taakw dim vikuw, li ata walid, “Minabab Jisas Nasarit tipa kidawa kwadimin.” 68 Di maa wakuw, ata waad, “Wun maa laakw. Wun maa wak nyin wanyina jaav.” Wakuw, di ata wakwud tipigwusir. Jayib ni tapwuk waad. 69 Yawiy taakw Pitaam alim vilik, alib walibab kwadiy duw takwak ata waal, “Kidi duw Jisas dikidiy duw nak-ad.” 70 Pita alib, “Maa,” waad. Kwasa rikuw, walibab kwadiy duw Pitaak ata wadaad, “Min Jisas dikidiy duw nak-adimin. Minabab Galiliy tamiya kidi duw-adimin.” 71 Pita ata waad, “Wuna maaj mwiyir ti maarlik, God wunaam viyakwaad. Wun gwur wadi duw maa wak.” 72 Atawa wadik, tapwuk jaab vitiy ata waad. Pita Jisas tayir wadil maaj wukidil, “Tapwuk jaab vitiy wadik, taay min jaab mugwul wakimina, ‘Wun Jisas maa wak.’ ” Wukikuw, Pita giraad.


Mateo 4 TIYNT - Tidéw béno, i Rémogor i Tuluse - Bible Search\n1Tidéw béno, i Rémogor i Tuluse fénanangguwitén i Jesuse mangéy dob gonone énda i étéw de bati, inok i odoroy de saitan féndawét Satanas géténgkada noy Jesuse rémigo tete. 2Atin amun diyo i Jesuse, énda ménamaén bé rugay i ménfote folo gétérésangan. Mélaw toow fo ménlayaf. 3Atin énggumah i Satanase dob Beene brab ménbéréh mano, “Amuk Beemey Nga i Tuluse, féwaléyém amaén i de batéw ni.”\n4Endob séménumbul i Jesuse mano, “Wén i Ménsulate Kébéréh i Tuluse mano, ‘Békén amaén saén i funay étéwe méuyag. Yamula kailangay étéwey kéluhanay kébéréh i Tuluse.’ ”\n5Tidéw béno, nuwit Satanasey Jesuse mangéy dob Jerusalem brab nuwitén mangéy dob toowe fo gérotor bérungoy lawi i Tuluse. 6Atin ménsébéréh man bé Jesuse mano, “Amuk Beemey Nga i Tuluse, antéfor go. Non wén i Ménsulate Kébéréh i Tuluse mano, ‘Suguéy Tulusey de télaki no démiyaga Beem. Brab sakémé ro Beem inok énda émfali go bé de batéw, fiyon i de sékéyém.’ ”\n7Tidéw béno, séménumbul i Jesuse mano, “Endob wén soy Ménsulate Kébéréh i Tuluse mano, ‘Kago téngkadén i Kadnane Tulusém rémigo bé kétaya muwe rigonén.’ ”\n8Tidéw béno, nuwit Satanasey Jesuse mangéy dob uruk i gérotore fo tuduk. Brab fénténgténgén dey kéluhanay de ingéd dob duniyae ni brab kéluhanay de ungangéy de ni. 9Atin ménbéréh man i Satanase mano, “Buluk lingkuwédo mo begén brab féngadafé mo begén, iray gu Beem i kéluhanay de ni.”\n10Endob séménumbul i Jesuse mano, “Féraréy gon Satanas! Enda féngadafé ku beem non wén i Ménsulate Kébéréh i Tuluse mano, ‘Lingkuwéd go saén dob adafay Kadnane Tulusém. Been saén i féngadafé muwe.’ ”\n11Tidéw béno, i Satanase ténagakén i Jesuse. Atin énggumah i de télaki brab ténalima roy Jesuse.\nFéngganay Jesusey galbék ne\n12Atin i Herode fénféférisu noy Juan Bautistawe. Atin amun énggélingoo Jesuse, ménule mangéy Galilea. 13Atin téménara saén dob ingéd ne Nasaret, brab ménangéy bati dob Kafernaum dob fédoror i dogote Galilea, fingé dob ingéde Sabuton brab Neftali. 14Ménrigoy ni inok métuman i kébéréh i sénarigoy Tuluse féndawét Isaias mano, 15“I de étéw bati dob de ingéd Sabuton brab Neftali, brab fingé dob dogote, brab dob difar i wayége Jordan, brab de étéw békén Judio bati dob Galilea, 16fiyon fo ké i de ni étéw maak bati ro dob délémone non békén ro do méngintulus, gégito ro dakél solo. Atin fiyon fo ké maak kélungonon dob berowe non mégilak ro bé kéléhue, réméndaw i soloe ni dob berowe.”\n17Atin tidéw bé no gai, féngganaya Jesusey kéuret ne mano, “Fatut gésénule gom bé de sala gom brab tagak gom i de tete adat gom, non gédétén i gaiwe féguléwoy Tulusey de étéwén.”\nTénawag Jesusey de fot gétéw fatatugés\n18Wén i no sébaan fuweh, ménagéw i Jesuse dob doror i dogote Galilea. Atin bé lala ne magéw, énggito noy ruwowe gétéw lagéy sétiman idéng. I dawét ruwe Andres brab Simon (féndawét so Pedro). Nibér roy biyala ruwe dob dogote non fatatugés ro. 19Ménbéréh i Jesuse dob berowe mano, “Enggomén, odor gom Begén, atin kagomén séméléd sédo. Tidéw béleewe ni, fésélédé ku begom étéw, inok modor ro so Begén.” 20Sonom béno, ténagak roy de biyala ro atin ménodor ro bé Jesuse. 21Bé lala ruwe magéw, énggito Jesusey de ségiyo lagéy do sétiman idéng. I dawét ruwe Santiago brab Juan. Diyo ro dob awang ruwe beroy boh ruwe féndawét Sebedeo. Fégimué roy biyala ruwe. Atin ténabar Jesuse bero. 22Atin sonom béno, ténagak roy boh ruwe dob awange atin ménodor ro bé Jesuse.\n23Atin i Jesuse séménugud mangéy dob kéluhanay de ingéd dob Galilea. Atin téménoro dob de lawi féngadafan kay de Judio, brab nuretén i Fiyowe Uret fantag bé kéféguléw i Tuluse, brab nuwaén i de déméruun do séségiyo-giyo do déruun. 24Atin, ménsélalag i bantuga Jesuse dob kéluhanay de ingéd dob Siria. Mélaw i de étéw nuwit ro mangéy dob Beeney kéluhanay de déméruun bé séségiyo-giyowe do déruun, do démawét, brab do rénahuko saitan, brab do rebengén, brab do kimoyén. Atin énggéféadi-adino Jesuse bero kéluhanan. 25Atin toow fo médooy de étéw ménfuray bé Jesuse, do tidéw Galilea, brab do tidéw Dekapolis (i atag i Dekapolise “Do Folo Ingéd”), brab tidéw Jerusalem, brab tidéw Judea, brab tidéw dob difar i wayége Jordan.


Luk 17 | ABTMAPRIK | STEP | Jisas dé déku duwat wak, “Wuné kutdéngék. Kukba du taakwa las Gotna kudi kulaknyénye kapéredi mu yaké de yo. Yénaa yakwa du las wakwedo Gotna kudi véknwukwa du taakwa deku kudi véknwute Gotké kuk kwayédaran apakélé kapéredi mu waga wakwen duké yaaké dé yo. Waga wakweké yaran duwat de taale deku kwaaléba apakélé matu gitakne derét yatjadado de géléguba dawuliye gu ke kiyaado mukatik wan kapéredi mu. De wakwedo Gotna kudi véknwukwa du taakwa deku kudi véknwute Gotké kuk kwayédaran Got waga wakweran duwat yadan kapéredi mu némaanba yakataké dé yo. Wan apakélé kapéredi mu.\nf17:20Jo 3:3, 18:36\n1 Jisas dé déku duwat wak, “Wuné kutdéngék. Kukba du taakwa las Gotna kudi kulaknyénye kapéredi mu yaké de yo. Yénaa yakwa du las wakwedo Gotna kudi véknwukwa du taakwa deku kudi véknwute Gotké kuk kwayédaran apakélé kapéredi mu waga wakwen duké yaaké dé yo. Waga wakweké yaran duwat de taale deku kwaaléba apakélé matu gitakne derét yatjadado de géléguba dawuliye gu ke kiyaado mukatik wan kapéredi mu. De wakwedo Gotna kudi véknwukwa du taakwa deku kudi véknwute Gotké kuk kwayédaran Got waga wakweran duwat yadan kapéredi mu némaanba yakataké dé yo. Wan apakélé kapéredi mu. 3 a Guné wani duké jérawu yaké guné yo.\n“Du nak kapéredi mu yadéran guné dérét waatiké guné yo. Waatigunu dé yadén kapéredi mu kulaknyénydéran guné wani muké tépa sanévéknwumarék yaké guné yo. 4 Dé nakurak nyaa wupmalemu apu gunat kapéredi mu ye gunéké yae kéga wadéran, ‘Gunat yawurén kapéredi muké kélik ye bulaa wuné wani mu kulaknyényké wuné yo.’ Naate wadéran akwi apu guné waké guné yo, ‘Yaak. Yaménén kapéredi muké tépa sanévéknwumarék yaké naané yo.’ Naate waké guné yo.”\n5 b Jisasna du de dérét wak, “Némaan Ban, méné naanat kutkalé yaménu naané Gotké miték sanévéknwute ména jébaaké miték kutdéngké naané yo.” 6 c Naate wadaka dé Némaan Ban Jisas dé wak, “Guné Gotké walkamu yéknwun mawulé yagunéran guné apa jébaa yaké guné yo. Kéba tékwa mi mé vé. Guné Gotké walkamu yéknwun mawulé yagunu, guna yéknwun mawulé makwali sék pulak makwali male tédu, kéni mi raapme ye kusba dawuliduké Gorét waatagunéran, kéni mi raapme ye kusba dawuliké dé yo.”\n7 Wani kudi watakne dé Jisas derét wak, “Guna du nak déku jébaa yakwa du képmaa dé vao, kapu sipsipké dé téségu? Dé garabu jébaa yabutitakne déku némaan duna gat yédu sal déku némaan du dérét kéga waké dé yo? ‘Méné bari mé yae ra kadému katu.’ 8 Waga wamarék yate kéga waké dé yo, ‘Méné wuna kadému mé kawu saakéra. Yatakne méné wuna kadému wunéké tiyaaké yo. Tiyaaménu wuné taale kawuru méné méné kukba kaké yo.’ Naate némaan du waké dé yo, déku jébaa yakwa dut. 9 Wadu déku jébaa yakwa du waga yadu, wani némaan du wani muké déku jébaa yakwa duna yéba kevérékmarék yaké dé yo, dé déku jébaa male yadén bege. 10 Guné wani jébaa yakwa du pulak Gotna jébaa yaké guné yo. Gotna jébaa yate guné waké guné yo, ‘Naané bakna jébaa yakwa du naané ro. Got tiyaadén jébaa naané yo. Yanan jébaaké guné naana yéba kevérékmarék yaké guné yo.’ Waga waké guné yo.” Naate dé Jisas derét wak.\n11 Jisas Jerusalemét yédakwa yaabuba dé yék. Yédéka Sameriana képmaa nak saknwuba tédéka Galilina képmaa nak saknwuba dé ték. 12 Jisas yaabuba ye gayé nak saabadéka de lepéro yan du taaba vétik waga de séknaaba téte dérét de yaabuba vék. 13 Véte de némaanba waak, “Némaan du, Jisas, naanéké mé mawulé lékménu.” 14 d Naate waadaka dé derét véte dé wak, “Guné ye guné Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duwat guna sépé wakwatnyéké guné yo.” Naate wadéka de déku kudi véknwute yédaka dé deku sépé tépa yéknwun yak. 15 Yadéka dé wani du nak déku sépé yéknwun yadéka véte dé tépa yaak. Yae némaanba waate dé Gotna yéba kevéréknék. 16 e Kevérékne Jisasna maan wale kwati yaane waadé daate, dé Jisaské yéknwun mawulé yate dé déku yéba kevéréknék. Wani du wan Sameriaba yaan ban. 17 Yadéka Jisas dé wak, “Du taaba vétik deku sépé yéknwun dé yak. Du nak taaba sékét nak taababa kayék wan véti wan véti de yaba de? 18 Samuké dé nakurak du male, nak geba yaan du dé déku kapmu gwaamale yaak, Gotna yéba kevérékgé?” 19 Naate watakne dé wani dut wak, “Méné wunéké miték sanévéknwute, wuné ménat kutnébulké apa yawurékwaké waménék bulaa méné tépa yéknwun ménébu yak. Méné mé raapme méné yéké yo.” Naate dé Jisas wani dut wak.\n20 f Parisina du las de Jisasnyét waatak, Got némaan ban rate du taakwaké miték védéran tulé yaaranké. Waatadaka dé derét wak, “Got némaan ban rate du taakwaké miték védéran tulé yaadu guné vémarék yaké guné yo. 21 Yagunu du las kéga wamarék yaké de yo, ‘Mé vé. Got deku némaan ban rate, kéba dé ro.’ Naate wamarék yado nak du kéga wamarék yaké de yo, ‘Mé vé. Got deku némaan ban rate, wani taaléba dé ro.’ Naate wamarék yaké de yo, Got némaan ban rate guna mawuléba radékwa bege.”\n22 g Wani kudi watakne dé Jisas déku duwat kéga wakwek, “Kukba guné Akwi Du Taakwana Nyaan wunat véké mawulé yaké guné yo. Yate guné wunat vémarék yaké guné yo. 23 Wani tulé du las gunat kéga waké de yo, ‘Wani dut mé vé. Akwi Du Taakwana Nyaan kéba dé ro.’ Naate wado las waké de yo, ‘Kaapuk. Waba dé ro.’ Naate wado guné deku kudi véknwumarék yaké guné yo. De yénaa de yo. 24 Wuné Akwi Du Taakwana Nyaan gwaamale giyaawuru akwi du taakwa véké de yo. Nyét kulabidéka akwi du taakwa védakwa pulak, guné akwi wuné giyaawuru véké guné yo. Waga végunéranké sanévéknwute, guné deku yénaa kudi véknwumarék yaké guné yo. 25 Taale bulaa rakwa du taakwa wunat kapéredi mu yate, wunéké kuk tiyaaké de yo.\n26 “Déknyényba Noa ran tulé du taakwa yadan pulak, Akwi Du Taakwana Nyaan wuné gwaamale yaawuréran tulé du taakwa waga male yaké de yo. 27 Noa ran tulé du taakwa de Gotké sanévéknwumarék yate, kéni képmaana muké male de sanévéknwuk. Sanévéknwute kadému kadan, gu kadan, taakwa yadan, waga yadaka dé Noa apakélé sip yatakne dé wani sipba wulaak. Wulaadéka apakélé kwayé kwaléka de akwi gu ke kiyaasadak. 28 Déknyényba Ebrayamna wayékna déku nyaan Lot ran tulé Sodomba ran du taakwa waga male yate de rak. De Gotké sanévéknwumarék yate kéni képmaana muké male de sanévéknwuk. Sanévéknwute, kadému kadan, gu kadan, gwalmu kéraadan, gwalmu kwayédan, kadému yaanandan, ga kaadan, waga de yak. 29 Yadaka dé Lot Sodom kulaknyénytakne yédéka dé apakélé yaa matu wale maas viyaakwa pulak akére dé akwi du taakwat yaalébaanék. 30 Wani du taakwa yadan pulak, wuné Akwi Du Taakwana Nyaan giyaawuréran tulé du taakwa waga male yaké de yo. De wunéké sanévéknwumarék yate, deku muké male sanévéknwudo wuné giyaaké wuné yo. Giyaawuru de véké de yo.\n31 h “Wani tulé kaapaba rakwa du taakwa bari yaage yéké de yo. Deku gwalmu kéraaké deku gat tépa wulaamarék yaké de yo. Bakna yaage yéké de yo. Yaawiba tékwa du taakwa gayét gwaamale ye baapmu wut las wawo kéraamarék yaké de yo. Bari yaage yéké de yo. 32 Guné Lotna taakwaké sanévéknwuké guné yo. Déknyényba lé léku gayét véké walaakwe lé kiyaak. Guné walaakumarék yate, bakna yaage yéké guné yo. 33 Du taakwa wuna jébaa yado wuna maama derét viyaapérekdaran de miték rasaakuké de yo apuba apuba. Du taakwa wuna jébaa yamarék yate, deku sépéké male sanévéknwute, deku jébaa male yadaran de kiyae yalakgé de yo. Miték rasaakumarék yaké de yo. 34 Gunat wuné wakweyo. Gwaamale yaawuréran tulé du vétik nakurak jaabéba kwaabéru Gotna kudi kure giyaakwa du naknét kéraate naknét kulaknyényké de yo. 35 Wani tulé taakwa vétik kadému kawu saakérabéru Gotna kudi kure giyaakwa du naknét kéraate naknét kulaknyényké de yo. 36 [Wani tulé du vétik yaawiba jébaa yabéru Gotna kudi kure giyaakwa du naknét kéraate naknét kulaknyényké de yo.]” 37 Wani kudi wadéka véknwute déku du de wak, “Némaan Ban, wani mu yaba yaké dé yo?” Naate wadaka dé Jisas derét wak, “Kwarékadi yaate jawudaka véte guné kiyaan kwaami nak radékwaké kutdéngék. Wani muké kutdénggunékwa pulak, guné wakwewurén mu véte, kutdéngké guné yo, wuné yaawuréranké.” Waga dé Jisas derét wak.


1Cor 8 | `ABTWOSERA | STEP | Guné papungorké kwayéndarén kwaamiké waatakungunén kundiké bulaa kaatakawutékwa. Anga wangunén, “Nané wani muséké wa vékuséknangwa.” Naangunénga anga wawutékwa, “Yi wan wanana wa.” Naawutékwa. Ani kundi waak ma véku. Du dakwa ras anga wandakwa, “Nané rékaamba muséké wa vékuséknangwa.” Wunga wate deku mawuléké mawulé tawulé yandakwa. Yate deku yé kavérékte wa nak du dakwat yékun katik yaké daré. Guné nak du dakwaké néma mawulé yate det yékun yaké jémbaa yangunu, wa guna mawulé apamama ye yékunmba tékandékwa. Nak du dakwaké néma mawulé yangunéngwa musé wan néma musé wa. Rékaamba muséké vékusékngunéngwa musé wan baka musé wa.\nPapungorké kwayéndarén kwaami\n1Guné papungorké kwayéndarén kwaamiké waatakungunén kundiké bulaa kaatakawutékwa.\nAnga wangunén, “Nané wani muséké wa vékuséknangwa.” Naangunénga anga wawutékwa, “Yi wan wanana wa.” Naawutékwa. Ani kundi waak ma véku. Du dakwa ras anga wandakwa, “Nané rékaamba muséké wa vékuséknangwa.” Wunga wate deku mawuléké mawulé tawulé yandakwa. Yate deku yé kavérékte wa nak du dakwat yékun katik yaké daré. Guné nak du dakwaké néma mawulé yate det yékun yaké jémbaa yangunu, wa guna mawulé apamama ye yékunmba tékandékwa. Nak du dakwaké néma mawulé yangunéngwa musé wan néma musé wa. Rékaamba muséké vékusékngunéngwa musé wan baka musé wa. 2Du ras deku mawulémba anga wandakwa, “Nané rékaamba muséké wa vékusék-nangwa.” Wunga wate de yékunmba vékusékndakwa yaambuké yamba vékusékndakwe wa. Deku mawulé yamba wayéka yékun yatépékandékwe wa. 3Gorké néma mawulé yakwa du dakwa Gotna du dakwa téndaka deku mawulé yékun yandékwa. Got déku du dakwat wa vésékndékwa.\n4Papungorké kwayéndarén kwaami kandakwanngé, anga wawutékwa. Papungot wan yaamambi jaakwa musé yamba yé wa. Wan baka musé wa. Dé miyémba taandakwa musé wa. Némaamba Got yamba re wa. Nakurak Got male wa yarékwa. Wunga vékusék-nangwa. 5Képmaamba tékwa némaamba musé, nyétmba tékwa némaamba muséké waak yékéyaakmba tékwa du dakwa anga wandakwa, “Nana néma du wa. De nanéké yékunmba véréndakwa.” 6Wunga wandaka anga vékuséknangwa. Nanéké yékunmba vérékwa du wan nana aapa Got wa. Dé watake wa akwi musé yandén. Yandéka nané déku du dakwa ténangwa. Nana Néman Du wan nakurak male wa. Wan Jisas Krais wa. Dé jémbaa yate akwi musé wa yandén. Yandéka nané démba kulémawulé kéraae kurkale yarénangwa. Yaréte wa papungorké vékuséknangwa. Wan néma du yamba yé wa. Wan baka musé wa.\n7Du dakwa ras wani muséké yamba vékusékndakwe wa. Talimba de ras Gotna kundiké vékusékngapuk yate de papungorké kwayéndarén kwaami kandarén. Katake kukmba ras de Krais Jisasna jémbaamba yaalandarén. Yaalandaka deku mawulé yamba apamama ye yékunmba te wa. De bulaa anga wandakwa, “Papungotna mayé apa wa kwaakwa, papungorké kwayéndarén kwaamimba. Nané wani kwaami kananga wani papungotna mayé apa nana mawulé wa yaavan kutndén.” Wunga wandaka deku mawulé yamba yékunmba téndékwe wa. De yamba yékunmba vékusékndakwe wa, papungot apamama yakapuk yandékwanngé. 8Yénga pulak Gotna ménimba yékunmba téké nané? Wani kwaami kate Gotna ménimba yékunmba téké nané, kapuk wani kwaami kakapuk yate Gotna ménimba yékunmba téké nané? Nané papungorké kwayéndarén kwaami kananu, wa Got nanat katik anga waké dé, “Guné yéku musé yakwa du dakwa wa.” Nané papungorké kwayéndarén kwaami kakapuk yananu, Got nanat katik anga waké dé, “Guné yéku musé yakwa du dakwa wa.” Wunga katik waké dé. Wani kwaami kananu, wan baka musé wa. Wani kwaami kakapuk yananu, wan waak wan baka musé wa.\n9Wani kundi vékute ani kundi waak ma véku. “Wan baka musé wa,” naate, papungorké kwayéndarén kwaami kaké yate, guné taale ma yékunmba vékulakangunék. Du dakwa ras Krais Jisasna jémbaamba yaalandaka deku mawulé yamba apamama ye yékunmba téndékwe wa. Wani du dakwa anga wandakwa, “Nané wani kwaami kananu, kalmu wani papungotna yé kavéréknangwa pulak yate, kapéremusé yaké nané? Nané wani kwaamiké wa yaakétnanén.” Naandakwa. Guné, “Wan baka musé wa,” naate, wani muséké vékusékte, papungorét waatakundakwa gaat wulaae, papungorké kwayéndarén kwaami kangunu, de véte kalmu de waak wani kwaami kaké daré? De wani kwaamiké taale yaakére kukmba kate wa kapéremusé yandakwa. Guné wani kwaami kangunu, kalmu nak du dakwa kanguna pulak kate, de kapérandi musé yaké daré? 11Wani muséké vékulakate guné wani kwaami kaké yambakate. Wani du dakwa waak de Krais Jisasna jémbaamba wa yaalandarén. Krais Jisas wani du dakwaké waak wa kiyaandén. Guné, “Wan baka musé wa,” naate, vékusékte, wani du dakwaké ma vékulakangunék. Deku mawulé yaavan kutngunu de kapérandi yaambumba yékapuk yamuké, guné wani kwaami kaké yambak. 12Wani du dakwana mawulé yamba apamama ye yékunmba téndékwe wa. Guné deku mawulé yaavan kure, wa det kapérandi musé yakangunéngwa. Yangunu de Krais Jisasna kundi nakapuk yékunmba katik vékuké daré. Wunga yandaru, wa guné Krais Jisasét kapérandi musé wa yangunéngwa.\n13Wani muséké vékulakate wa wawutékwa. Nané wani kwaami kananu, de nanale Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwa nanat véte kapéremusé yandaru, nané wani kwaami nakapuk katik kaké nané. Nané, “Papungot wan baka musé wa,” naate, papungorké vékusékte, nané vékuséknangwa muséké vékulakakapuk yate, nak du dakwaké néma mawulé ma yakwak. De kapérandi yaambumba yékapuk yamuké, nané wani kwaami katik kaké nané.


2 Tesalonaikaba 1 ABTNT - Wuné Pol, Sailas bét Timoti - Bible Search\n1 Tesalonaikaba 5 2 Tesalonaikaba 2\n2 Tesalonaikaba 1\n1Wuné Pol, Sailas bét Timoti wuné wale rabétka, wuné kéni nyéga kaviyu. Guné Tesalonaikaba rate Némaan Ban Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, gunéké wuné kaviyu. Guné naana yaapa Gotna du taakwa guné ro. Guné Némaan Ban Jisas Kraisna du taakwa guné ro.\n2Naana yaapa Got gunéké mawulé lékte gunat kutkalé yate, yéknwun mawulé kwayéte, Némaan Ban Jisas Krais waga male yadu, guné miték raké guné yo. Waga naané Gorét waato.\nPol deké sanévéknwute dé Gotna yéba kevéréknu\n3*Guné Némaan Ban Jisasna jébaaba yaale naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, gunéké sanévéknwunaka naana mawulé yéknwun dé yo. Yéknwun yadéka naané Gotna yéba kevéréknu apuba apuba. Guné apa yate Némaan Banké guné miték sanévéknwusaaku. Guné apa yate nak nak Némaan Ban Jisasna jébaaba yaalan akwi du taakwaké guné mawulat kapére yasaaku. Guné waga apa yagunu naana mawulé yéknwun yadu naané déku yéba kevéréksaakuké naané yo. 4*Némaan Banna kudiké kélik yakwa du gunat kapéredi mu yadaka guné kaagél guné kuru. Kaagél kutte guné apa yate Némaan Banké miték sanévéknwugunéka guna mawulé miték dé tu. Tédéka naané guna yéba kevérékte naané Gotna jébaaba yaalan nak du taakwat gunéké naané kudi wakweyo.\nYanan jébaaké Got kaataké dé yo\n5*Got akwi du taakwa yan jébaaké derét kaataké dé yo. Wan yéknwun. Kukba dé némaan ban rate gunéké miték véké dé yo, déku gayéba. Gunéké védéranké, bulaa guné kaagél kuru. Kaagél kutgunékwaké, Got waké dé yo, “Wuna jébaa miték yate de kaagél kuru. De wuna gayét yaalaké de yo.” Naate waké dé yo. 6*Dé wadu de gunat yaalébaankwa du kaagél kutké de yo. Yadakwa kapéredi mu kaatadéranké, “Wan yéknwun” dé nao. 7*Bulaa guné kaagél kuru. Kukba Got wadu kaagél tépa kutmarék yaké guné yo. Kukba Némaan Ban Jisas déku kudi kure giyaate apa yakwa du wale Gotna gayéba giyaaké de yo. Giyaado véno Got yaap ranaranké wakweké dé yo. 8*Wani tulé apakélé yaa yaanké dé yo. Naana Némaan Ban Jisas yae déké kudi véknwumarék yate Gotké kutdéngmarék yakwa du taakwat, yadan kapéredi mu yakataké dé yo. 9*Dé wadu apuba apuba yalakgé de yo. De séknaaba téké de yo. Déku méniba témarék yaké de yo. Yate de vémarék yaké de yo dé apa yate nyaa vékwa pulak yadu. 10*Némaan Ban Jisas yaaran nyaa dé wadu, de waga yaké de yo. Wani nyaa dé yaadu déku du taakwa déké miték sanévéknwute, déku yéba kevérékgé naané yo. Guné wawo dérét véte déku yéba kevérékgé guné yo, déké wakwenan kudi véknwugunén bege.\nPol dé Gorét waatak Tesalonaikana mawulé miték téduké\n11*Naané wani muké sanévéknwute, naané Got wale apuba apuba kudi bulu gunéké. Got dé gunat waak, déku jébaaba yaalagunuké. Guné déku jébaa miték yagunuké naané Gorét waato. Guné déké miték sanévéknwute yéknwun mawulé yate yéknwun jébaa yaké guné mawulé yo. Got apa yate gunat kutkalé yadu, guné miték rate, yéknwun mawulé yate, yéknwun jébaa miték yaké guné yo. Waga naané dérét waato. 12*Guné waga yate déku du taakwa rate naana Némaan Ban Jisas Kraisna yéba kevérékgé guné yo. Kevérékgunu dé guna yéba kevérékgé dé yo. Got gunéké mawulé lékte gunat kutkalé yate, Némaan Ban Jisas waga yate dé guna yéba kevérékgé dé yo.


Joh 7 | `WOS | STEP | Judana néma du Judiambu reta di Jisasré xiyanjoka di huru. Wungi hurundaka deka héfambu yihambandé. Yihafi ye dé Galilimbu yitaka yatakata dé déka jémba ya.\nJisasna bandingu déka jémba sarékéhambandi\n1 Judana néma du Judiambu reta di Jisasré xiyanjoka di huru. Wungi hurundaka deka héfambu yihambandé. Yihafi ye dé Galilimbu yitaka yatakata dé déka jémba ya. 2 Judana némafwi hénoo sa nukwa nak walémba dé. Wun nukwa Judana du takwa di deka ge yatakataka yikafre mawuli yata Jerusalemré ye boro yakitaka di re.\n3 Wun nukwa di Jisasna bandingu déré angi wa, “Ané héfa yatakataka méni Judiaré yitaméni. Wun héfaré yimét di ména hundi xékénjoka mawuli yata wumbu rekwa du takwa di yateméka jémba xétandi. 4 Méni du takwana makambu néma du renjoka mawuli yata, méni ye faakwa jémba yamba yakéméni. Méni wun jémba yawu nae sé ye hwiya hafwambu téta jémba yamét bu du takwa atéfék xénda.” 5 Jisasna bandingu déka sarékéhafi yata di wungi wa.\n6 Wandaka dé Jisas diré wa, “Atéfék nukwa guni Judiaré yinjoka mawuli yata yitanguni. Wuni yitewuka nukwa wayika yakéndé. 7 Ané héfana du takwa gunika yamba mama wakéndi. Wuni dika wuni wa, ‘Guni haraki saraki sémbut guni huru.’ Wungi wawukaka di wunika mama we. 8 Guni hafu wun némafwi hénoo sa nukwaka sa guni yi. Wuni yamba yikéwuni. Wuni yitewuka nukwa wayika xakukéndé.” 9 Jisas wungi wataka dé Galilimbu re.\nJisas dé yi Jerusalemré\n10 Jisasna bandingu némafwi hénoo sa nukwaka xénjoka Jerusalemré yindaka hukémbu dé Jisas yi. Jisas faakwa yindéka du takwa nawulak déré xéhambandi. Dé duna makambu yihambandé. 11 Némafwi hénoo sa nukwa yandéka di Judana néma du Jisaska hwakéta di wa, “Wun du yimbu dé re?” 12 Wungi wandaka di du takwa di hafu buléta di angi wa. Nawulak di wa, “Dé yikafre du dé.” Wungi wandaka nawulak di wa, “Yingafwe. Dé du takwaka yéna yakwa du dé.” 13 Wungi wata Judana néma du xékéndamboka hélék yata némafwimbu buléhambandi.\n14 Hénoo sata rendaka dé Jisas tempelré wulaaye dé du takwaré Godna jémbaka wakwe. 15 Wakwendéka di Judana néma du saréké warékéta di wa, “Wun du dé xékélelakikwa du wandaka maki dé wa. Yingi maki ye dé wungi wa? Nana du déré wakwehambandi.” 16 Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Guniré wakwewuka hundi wuna hundi yingafwe. Wakwewun hundi wuniré wandéka yawun du Godna hundi dé. 17 Guni déka hundi xéka wandén maki hurunjoka mawuli ye wakwewun hundika jémba xékélakitanguni. Wuna mawuli sarékémbu wuni wakwe wana, Godna hundi wuni wakwe wana? Wungi xékélakitanguni. 18 Nawulak du deka ximbu harékéndate mawuli yata di du nawulakéka deka mawuli sarékémbu hundi wa. Wuni wungi wahambawuni. Wuna yafa God wandéka wuni ya. Nawulak du Godna ximbu harékéndate mawuli yata wuni God mawuli yandéka maki wuni hundi we. Guni wuna hundi xékéta xékélakitanguni. Mwi hundi male wuni we. Haraki sémbut nawulak wunimbu téhambwe.\n19 “Hanja Moses dé gunika hambuk hundi hwe. Hwendéka guni wun hambuk hundi xékéhambanguni. Métaka guni wuniré xiyanjoka huru?” 20 Wungi wandéka di wa, “Haraki hamwinya ména mawulimbu dé té. Héndé méniré xiyanda hiyate?” 21 Wungi wandaka dé Jisas wa, “Baka hwa nukwa hambuk jémba nak yawuka guni waréngéna guni saré waréké. 22 Hanja Moses dé dunyana séfi sékéngute dé gunika wakwe. Wakwendéka xéka guni baka hwa nukwambu dunyana séfi séké. Wun jooka Moses tale wakwehambandé. Nana mandékangu di wun jooka tale wakwe. 23 Guni Mosesna hundi jémba xéka guni baka hwa nukwambu dunyana séfi séké. Wungi sékéta métaka guni wunika biya mawuli wi, baka hwa nukwambu duré huréhalékéwuka. 24 Guni taku damambu xénguka jooka wakénguni. Guni yikafre sémbutka sarékéta guni huruwun jooka wa.” Wungi dé Jisas wa.\nNawulak di wa, “Jisas héndé?”\n25 Jerusalemémbu rekwa du takwa nawulak di wa, “Ané duré mé xé. Xiyatendaka du dé. 26 Dé atéfék duna makambu téta dé hundi wa. Wandéka néma du déré hundi nak wahambandi. Dé God wasékendén du Kraiska di xékélaki wana? 27 Nani wun duna motéfaka nani xékélaki. Naniré yikafre hurundéte God wasékendén du Krais xakundét, nani déka motéfaka yamba xékélakikéme.” Wungi di wa.\n28 Wandaka dé Jisas tempelmbu téta dé du takwaré hundi wa. Wata dé wa, “Guni wunika xékélakita wuna yawun téfaka guni xékélaki. Wuna mawuli yambu yahambawuni. Wuna yafa wandéka wuni ya. Déka sémbut yikafre dé. Guni déka xékélakihambanguni. 29 Wuni hafu wuni déka xékélaki. Wuni dé wali rewuka dé wandéka wuni ya.”\n30 Wungi wandéka di déré huluke hura yinjoka di huru. Hura déré hulukihambandi. Métaka we? Déka hiyatendéka nukwa wayika yakéndé. 31 Hurundaka séfélak du takwa déka jémba sarékéta di wa, “God wasékendén du Krais hanja xéhafi yamben hambuk jémba yandét, ané du yandéka jémbaré yamba sarékéngwandékéndé. Ané du God wasékendén du Krais dé. Wungi nani xékélaki.” Wungi di wa.\nGélindu nawulakré wandaka di Jisasré hurunjoka yi\n32 Jisaska wun hundi buléndaka di Farisi xéké. Xékétaka di prisna néma du wali gélinduré wandaka di yi, Jisasré huluke séndé gembu takanjoka. 33 Ye xakundaka dé Jisas wa, “Wuni nawulak nukwa re wuniré wandéka gayawun duka wambula yitawuni. 34 Yiwut guni wunika hwaka hwakéfatikétanguni. Hwakéfatika guni rewuka hafwaré yamba yakénguni.” 35 Wungi wandéka di Judana néma du di hafu buléta di wa, “Dé yingiré yindét nani déka hwakéfatikétame? Grikna héfambu rekwa Judana du takwaka ye Grikna du takwaré déka jémbaka wakwetandé wana? 36 Dé angi dé wa, ‘Guni wunika hwaka hwakéfatikétanguni. Guni wuni rewuka hafwaré yamba yakénguni.’ Ané hundina mo hundi yingi dé?” Wungi di di hafu wa.\nJisas huli mawuli hwekwa hulinguka dé wa\n37 Némafwi hénoo sa nukwana hukétéfi nukwa yandéka di séfélak du takwa re. Rendaka dé Jisas téta hambukmbu wa, “Guni hulinguka hiyae wunika mé yae hulingu sa. 38 Guni wunika jémba sarékéngut guna mawulimbu huli mawuli hwekwa hulingu xaakwa sukweka blekétandé. Wun jooka hanja di hayi, Godna nyingambu.” Wungi dé Jisas wa. 39 Dé wungi wandén dé Godna Hamwinya déka jémba sarékékwa du takwana mawulimbu wulaaye tétendékaka dé Jisas wa. Jisas wungi wandén nukwa dé Godna getéfaré wambula yihafi yandéka Godna Hamwinya gayahambandé.\nDu takwa watémbéra di hafu hafu re\n40 Du takwa nawulak wun hundi xékétaka di wa, “Wu mwi hundi dé. Dé haxémbeka profet dé.” 41 Wungi wandaka nawulak di wa, “Yinga. Dé God wasékendén du Krais dé.” Wungi wandaka nawulak di wa, “Yinga. Wun du Galilimbu dé ya. God wasékendén du Krais Galilimbu yamba yakéndé. 42 Hanja Godna nyingambu déka angi di hayi: God wasékendén du Krais Devitna hémémbu xakutandé. Dé hanja Devit rendén getéfa Betlehemémbu xakutandé. Wungi di hayi.” Wungi di wa.\n43 Wun hundi xékétaka watémbéra di hafu hafu re. 44 Reta di nawulak Jisasré hura séndé gembu takanjoka di mawuli ya. Mawuli yata déré huruhambandi.\nJudana néma du Jisaska sarékéhambandi\n45 Wungi hurundaka di gélindu di Farisi, prisna néma duka wambula yi. Yindaka di diré wakwexéké, “Métaka we guni déré hura yahafi ye?” 46 Wakwexékéndaka di gélindu wa, “Hanja du nak dé buléndékangala hundi buléhambandé.” 47 Wungi wandaka di Farisi wa, “Yingi maki dé gunika akwi yéna ye? 48 Nana néma du akwi nani Farisi akwi nani atéfék déka sarékéhambame. 49 Nana hambuk hundika xékélakihafi du takwa male di déka hundi xéké. Hukémbu God wandét di haraki hafwaré yitandi.” Wungi di Farisi wa.\n50 Nikodemus akwi dé Farisi dé, hanja Jisaska yindé du dé. Nikodemus deka hundi xékétaka dé wa, 51 “Nana hambuk hundi xékéta angi nani huru. Duna hundi xékéta hurundén haraki saraki sémbutka akwi xékétaka néma du watandé, ‘Wu haraki sémbut hurukwa du dé. Hurundén haraki sémbut déré hasa hwetame.’ Wungi watandé. Tale dé wun duna hundi xékétandé. Xékétaka déré haraki hundi watandé. Déré baka haraki hundi yamba wakéndé. Wun du wandén maki, nani Jisaska baka haraki hundi yamba wakéme. Tale déka hundi xékétame.” 52 Wungi wandéka di déré haraki hundi wata di wa, “Méni akwi Galilina méni? Godna nyingambu mé jémba xe xékélakitaméni. Godna profet Galilimbu yamba xakukéndé.” Wungi di wa. 53 Wun hundi wataka di deka geré yi.


Mar 12 | `YUJ | STEP | Jisaso Juda fi mekamp arop nununkwiramp nɨnɨkan wounáprá arakrá sér, “Arop ankárankao wainampor yopwar yɨmpea, farmaea pwar. Aea maok, yumwi youkoupea wain ki sokwap mwanap tang yoroi pwar. Tá am yopwarantá yérék naenámp aropampor nap tia pwar. Aea maok, am yopwar te am mek térerá mani sámp mwarianap aropamp yaek pwarará, mao námoku te akwapea panek ankwap némpouk yak.\nb10-11 Sng 118:22-23; 1 Pi 2:6-8\nhWkp 19:18; Ro 13:9-10; Ga 5:14\njSng 110:1; Ap 2:34-35\nk2 Ko 8:12\nKwataenap arop wain yopwar taokeyakápnap wounáp kar\n1 Jisaso Juda fi mekamp arop nununkwiramp nɨnɨkan wounáprá arakrá sér, “Arop ankárankao wainampor yopwar yɨmpea, farmaea pwar. Aea maok, yumwi youkoupea wain ki sokwap mwanap tang yoroi pwar. Tá am yopwarantá yérék naenámp aropampor nap tia pwar. Aea maok, am yopwar te am mek térerá mani sámp mwarianap aropamp yaek pwarará, mao námoku te akwapea panek ankwap némpouk yak. 2 Akwapá yakea maok, wae wain ki yápaenámp ke fek wain ki, námwan ankwapmwaek sápanáponoria náráp tére arop am wain yopwar taokeyakápnap aropaonapok sámp-kérép nánko, akwap. 3 Akwapea maok, am yopwar taokeyakápnap arop fárákapaonapok nánko maok, am fárákapao man sámpá fukia kwaporok yérépe sámp-kérép. 4 Aeapo maok, tá am yopwar naropwar tére konámp arop ankwap sámp-kérép nánko, akwap nánko, man me korok porokwapea pwarápae sánk. 5 Aeapo warko ankwap tére arop sámp-kérépánko maok, man kor fukia sumpwi pap. Aeapo, warko kápae kare tére arop tirá kérép námpan maok, am arop fárákapao ankwap fárákap párák fupukria, ankwap fárákap wae fupukrá yákáre kák. 6 Takia pwar napo maok, arop ankárank kare mwar yak. Am arop te mao warákár kare konámp námokuráp tárápono. Aenámpan maok, wakmwaek kar am táráp sámp-kérép naeria sérrá, ‘Am fárákap te fwap onomp tárápamp kar wa mwanapono.’ Aeria sámp-kérép nánko, am yopwar taokeyakápnap aropaonapok akwap. 7 Aenámpan maok, am yopwar mek térenap arop fárákapao man nkeaka námoku ou mek kar arakrá sérarapon, ‘Mámá arop máte naropwaromp weri mek yakria ankank ponankor wakmwaek ti naeria námpono. Nomo koupour man kor sámp-wouroump mwaro. Nomoku má yopwar má ankár sámp mwanámpono.’ 8 Aeria maok, man sámpá fukia maomp yákáre te yopwar farmae younkwek sɨtenapono.” a\n9 Am wounáp kar séria pwarará, Jisas koumteouráp aropan turunkrá, “Am yopwar naropwar koropea te apae naenámpon? Mao koropea te, am yopwar mek térenap arop fárákapan tirá wouria pwarará, am yopwar arop ankwap fárákapan sánk nae-námpon.\n10 Ae te yumo Kwaromp kumwi kánanke te nkea farákáp moi napon? Am te arakrá sénámpon:\n‘Am yumwi te térenap aropao kwataenoria\nAeno oukoumwan te, mao nap sámp-fákeyak konámp\nnap kouprér niampon.\n11 Tokwae Karao námokuianánko,\nmámá ankank korop námp te,\nyino nke nánko, am te kwapwe kare námpon.’” b\n12 Aenánko, am arop nununkwi fákáre Jisaso am wounáp kar sénámp te, waeman yinan táman sénámponrá mér. Aeria maok, Jisasén sámp mwaria napao maok, koumteouráp aropan apáp ap kwamp maok, pwarará tukupap.\nJisasén ‘Sisarén takis sánk mwanámp ni mo nie?’rá turunknap kar\nMatyu 22:15-22; Luk 20:20-26\n13 Aeria maok, Farisi ankwap fárákap, tá Herotént yakáp konap arop ankwap fárákap tukupea maok, Jisasén, mokoprá séran wawia man kot mwar ritea poupwekáprá sérrá, “Tisa, yino te wae mérono, amo te aropan apáp mo, ankár kare kar saráp sér i konapono. Amo te ankárankamp pourouráp nɨnɨk fek ponankor aropan tére konapon. Aeno amo nɨk nap te mokopono? Mosesomp loao nomwan ‘Fwap Sisarén takis sánk mwanapono’rá sénámp ni mo nie?”\n15 Aenapan maok, Jisas te am fárákapamp poupwekáp nɨnɨk te wae mérámp kwamp maok, am fárákapan sér, “Ae te yumo te onan apaerá kwekár napon? Mani náparamp sankorop napo, ono nke nae.” 16 Aeránko, am fárákapao mani náparamp sankoropea sánkapo, mao am fárákapan turunk, “Mámá wunéri tá e máte wampono?” Aeránko maok, am fákárerao sérrá, “Am te Sisarompono.” 17 Tá nopok Jisaso am fárákapamp kar pwarokwaprá sér “Tá Sisaromp te Sisar námokuráp sánk kip, tá Kwaromp te Kwar námokuráp sánk kip.” Aeránko maok, am fárákapao maomp kar wawia kokorokor. c\nJisasén arop sumpwiaka warko fárámp konap turunknap kar\nMatyu 22:23-33; Luk 20:27-40\n18 Warko Sadyusi ankwap fárákapao, arop sumpwi nap te warko fárámp monorá mér i konap kwamp, koropea Jisasén arakrá turunk, d 19 “Tisa, Moseso kar ankwap kumwia nomwan arakrá sér, ‘Arop ankárankao táráp mo námpao sumpwi nánko, tá yupu mwar yak nánko te, nánaerao sámpeanánko, am yupu tárápu tianánko, naerao yaknámp weri mek yak nánko, am fi tomore mo naenámpon.’ e 20 Amo am kar fwap mérapo te, yino amwan ankwap kar turunk mwaro: Tá fákánek mwearo yakáp nap kwamp te, nae-tárápao yupu sámpea táráp sámp moitea sumpwi nánko, 21 tá warko nánaerao sámp. Sámpea tanknámp, táráp sámp moia sumpwi nánko, warko am nánaerao kor taknámp tak. 22 Takrá akwapea am fákánek mwearo am ponankor am yupu sámpea táráp sámp moiaka, ponankor faokaria napo te, wakmwaek yupurao kor taknámp sumpwi. 23 Amo te wae mér, am fákánek aropamp yupu te am ankárankamp támaono. Tá nánkár wakmwaek kor sumpwinap arop fárámpnap ke fek am yupu te wamp yupu yak naenámpon?”\n24 Aerapo maok, Jisaso am fákáreran sérrá, “Yumo te Kwaromp Buk fekamp kar fwapia mér mo napon. Tá Kwaromp kárákáreran kor taknámp fwapia mér moria maok, yumo épérép kar sérarapon. 25 Nánkár sumpwinap arop apár me meknámp warko ferámpnap ke fek te yupu sámp mono. Kwaromp yámar mekamp ensel fákárerao yakáp napnámp taknámp yakáp mwanapon.\n26 Aeno mámá sumpwinap arop warko ferámp mwanap kar te, yumo Mosesomp buk fekamp kar yao kánanke mek yaomwirao yurunk námpao maok, yao fár mo námp te yumo nkerá farákáp moi napon? Am farákápnámp kar te Kwaro Mosesén sérrá, ‘Ono te waráp wokwaekamp appeyaenáp Abraham, Aisak, Jekop, maomp Kwarono.’ f 27 Kwar te sumpwinap aropamp Kwaranápe mono. Am Kwar te yiki yakápnap aropamp Kwarono. Aenámpan maok, yumo te épérép kare kar sénapon!”\nKwaromp lo mek tokwae kari yaknámp loan sénámp kar\nMatyu 22:34-40; Luk 10:25-28\n28 Lo yénkrá farákáp konámp arop ankárank koropea wa nánko, am arop fárákapao Jisasént kar yorowarrá yakáp. Aenapo Jisas nopok yae-párák kare kar fek am fákáreran sérámpantá maok, mao Jisasén turunk, “Apae lorao tokwae kari yakria ponankor loan kámákár akwap námpon?” 29 Aeránko Jisaso am kar pwarokwaprá arakrá sér, “Lo tokwae kari yak námp te aránon: ‘Israel, yumo wawenk. Tokwae Kar te nomp Kwar Tokwae ankárankamp támaono. g 30 Yumo ankár yiráp yonkwae kare ponankor, yiráp waemp ponankor, yiráp nɨnɨk ponankor, tá yiráp kárákáre ponankor fek Kwarén warákár tokwae kipo.’ 31 Lo anánk te ará: ‘Amo ankár waráp firáp aropan warákár nap te, amokuráp pourouran warákár konapnámp taknámpampo.’ Lo ankwap te am anánkaopwe man kámákár akwap mono.” h\n32 Aeránko maok, am lo mérnámp arop Jisasén sérrá, “Tisa, amo sénap kar te kwapwe kareno. Tá amo kare sénapon, Tokwae Kar ankárankampao saráp Kwarono. Ankwap kwar yak mono. 33 Aeno nomo te ankár nomp yonkwae kare ponankor, nomp nɨnɨk ponankor, tá nomp kárákáre ponankor fek man warákár kare mwanámpon. Tá nomo ankár námoku warákár konámpnámp taknámp arop ankwap fárákapan kor taknámprá warákár mwanámpon. Am lo anánkaopwe támao ampaok nánko te, am nɨnɨk támao ponankor ofa yaomwi mek yankap, tá ponankor nkwakwe make ofaran kámákár akwap námpon.” i\n34 Jisas am kar wa nánko maok, arop mér kwapwenámp aropamp kar niamp nánko maok, Jisaso man arakrá sér, “Amo te Kwaro náráp firáp taokeyak námp mek te panek yak mo napon.” Aeránko maok, arop ponankor te apápria, Jisasén kar ankwap turunk mono.\n‘Krais te wanono’rá turunknámp kar\nMatyu 22:41-46; Luk 20:41-44\n35 Jisaso lotu nap tokwae mek yakriaka koumteouráp aropan kar yénkrá farákáp. Aeriaka mao arakrá turunk, “Lo yénkrá farákáp konap arop te mokopia ‘Krais te Devitomp táráp’rá sénapon? 36 Tá wokwaek kar Yiki Kor Spiritao Devitén nɨnɨk sánk nánko, Devit námoku sérrá:\n‘Tokwae Karao onomp Tokwae Karan arakrá sér,\n“Amo onomp yae-párák mwaek tankrá akwapea napo,\nwaráp yopor arop waráp yae ankore mek kák tenanko,\nyakáp mwanapon.” ’ j\n37 Devit námoku am aropan ‘Náráp Tokwae Kar’rá sénámp te, mokopia am arop warko Devitomp fi mekamp yak naenámpon?” (Jisaso am kar séránko maok, kápae kare koumteouráp arop maomp kar wawia warákár.)\nLo mérnap aropamp nɨnɨk kwatae\nMatyu 23:1-12; Luk 11:43; 20:45-47\n38 Tá Jisaso am fárákapan kar yénkrá farákápria arakrá sér, “Yumo te lo mérnap arop fárákapan fwapiaka mér kip. Am fárákap te waempyam éri képéria paokop mwar kar i konapono. Tá koupoukour nap fek koumteouráp aropao, námwan ‘Gude’rá sérenk kar i konapono. 39 Am fárákap te lotu nap mek arop nke nap fek mekok tankáp mwar kar i konapon. Aeria maok, fɨr tokwae fánap fek kor mér arop tank konap sia fek tankáp mwar kar i konapon. 40 Am fárákap te kae koumteouran poupwekáprá tukupea, wakmwaek maomp ankank ti konapono. Am nɨnɨk yak námpan maok, kwekárrá kar toropwap éri konapono. Nánkár kot mwanap ke fek am fárákap touwe tokwae kwatae sámp mwanapon.”\nAnkank moráp yupurao Kwarén ofa sánkámp kar\n41 Jisaso ankwap ke fek lotu nap tokwae mek koropea mani kák konap bokis tokwae páte nap fek am wonae fik tankrá nke nánko maok, koumteouráp arop am mek mani sɨr. Mani kápae kareráp aropao bokis mek mani kápae kare épér. 42 Táte ankank moráp kae yupu ankwap koropea mani kánanke wan toea niamp anánkamp am mek sɨr. 43 Aenko Jisaso námoku éréképá yárak i konámp arop fárákapan koropenk ritea maok, am fárákapan sérrá, “Ono waeman yumwan kare kar sér rae: Mámá ankank moráp kae yupu máte mao mani tokwaeráp koumteouráp arop sɨnap mani kámákarea yoporop mani tokwae sɨnámpon. k 44 Mámá ponankor koumteouráp arop te mani kápae kare tank nánko, aopwek kánanke ankwapmwaek saráp bokis mek sɨnapono. Aeno táte am yupu te mani mo námpara, fɨr sámpá fánaenámpao kor tank mono, am kánanke táman mwar ponankor sɨrari námpon.”\nCopyright information for `YUJ


Mar 1 | `ABTMAPRIK | STEP | Kén yéknwun kudi Gotna nyaan Jisas Kraiské.\na1:2Mal 3:1, Lu 7:27\nc1:4Ap 13:24, Lu 1:77\nj1:24Mk 5:7, Jo 6:69\nm1:35Mt 14:23, Lu 5:16\n2 a Taale Gotna yéba kudi wakwen du nak déku yé Aisaia dé Gotna nyégaba kéga kavik:\n3 b Du nak dé wao du rakaapuk taaléba.\n4 c Jonna néwaa dérét kéraakaapuk yalén tulé Aisaia waga kavidéka kukba gu yaakutaknakwa du Jon dé ték du rakaapuk taaléba. Téte dé déké yaan du taakwat wakwek, “Guné yagunén kapéredi mawulé kulaknyénygunu wuné Gotna yéba gunat gu yaakutaknaké wunék. Guné waga kulaknyénytakne Gotna yéba gu yaakugunu Got guna kapéredi mawulé yatnyéputiké dé yo.” 5Naate wadéka de Jerusalemba rakwa du taakwa, Judiana nak képmaaba rakwa du taakwa wawo, waga de wupmalemu du taakwa déké yék. Ye yadan kapéredi muké kélik yate wakwedaka dé Gotna yéba derét gu yaakutaknak Jodan kaabéléba.\n6Jon yéknwun baapmu wut yéknwun kadémuké kaapuk sanévéknwudén. Dé kwaami sépéna yéwit yaatédan baapmu wut dé gik. Gitakne dé bulmakawu sépat yadan nyaamégi dé gipatak. Dé kwamijok dé kak. Samgék pulak mu dé jélipme kak. 7Dé du taakwat kéga dé kudi wakwek, “Wuna kukba du nak dé yao. Déku apa wuna apat dé talaknak. Dé némaan du dé ro. Wuné bakna du wuné ro. Yaga pulak déku jébaa yaké wuné yo, wuné bakna du rawurékwa bege? Dé némaan du radéka wuné déké jébaa yaké wuné yapatiyu, wuné bakna du rawurékwa bege. 8 d Wuné gunat Gotna yéba gu wunébu yaakutaknak. Dé Gotna Yaamabi gunéké kwayéké dé yo.” Naate dé Jon wak.\n9Wani tulé Jisas Nasaretba dé yaak. Wani gayé Galiliba dé tu. Yaadéka dé Jon Jodan kaabéléba dé dérét Gotna yéba gu yaakutaknak. 10 e Yaakutaknadéka dé guba yaalate dé vék nyét bari kepukadéka Gotna Yaamabi nyaamiyo pulak ye déké giyaadéka. 11 f Giyaadéka kudi nak Gotna gayéba dé wak, “Méné wuna nyaan. Ménéké mawulat wuné kapére yo. Ménéké wuna mawulé yéknwun dé yo.” Naate dé wak.\n12Gotna Yaamabi bari wadéka dé Jisas du rakaapuk taalat yék. 13 g Kwatbosa male tén taalat. Ye saabe wupmalemu (40) nyaa waba kapmu radéka Seten yae dé déku mawulé yaknwuk. Yadéka Gotna kudi kure giyaakwa du giyae de Jisasnyét kutkalé yak.\n14Kukba némaan du wadéka dé Jon raamény gaba kwaadéka Jisas dé yék Galilina képmaat. Ye dé Gotna kudi kéga wakwek. 15 h “Déknyényba Got dé wak, dé némaan ban rate gunéké védéranké. Bulaa Got némaan ban rate gunéké véran tulé kéni dé yao. Yaadékwaké sanévéknwute guné guna kapéredi mawulé kulaknyénytakne Gotna kudi mé véknwu.” Naate dé wak.\n19De walkamu ye dé Jisas vék Sebedina nyaan vétik Jems bét déku wayékna Jonét. Bétku yaapa Sebedi wale déku jébaa yakwa du wale waga de bétku botba rak. Rate laaké miték yabétka dé Jisas bérét wak, dé wale yébéruké. Wadéka bét bétku yaapa déku du wale botba radaka bari kulaknyénytakne bét Jisas wale yék.\n21Jisas déku du wale de yék Kapaneamét. Ye saabe re yaap ra nyaa dé Gotna kudi buldakwa gat wulae dé du taakwat Gotna kudiké yakwatnyék. 22 i Apa yate dé derét Gotna kudi wakwek. Waga wakwedéka apa kudiké kutdéngkwa du waga wakwekaapuk yadaka du taakwa déku kudi véknwute kwagénte de déké sanévéknwu wanévéknwuk.\n23 j Yadaka dé kutakwa kure tékwa du nak wani gat wulaak. Wulae dé Jisasnyét waate dé wak, “Méné Nasaret ban Jisas, méné naanat samu yaké méné yaak? Naanat yaalébaanké méné yaak, kapu yaga pulak? Wuné ménat wuné kutdéngék. Méné Gotna yéknwun ban.” 25Naate wadéka dé Jisas kutakwat wak, “Nyéné kudi bulkaapuk. Wani dut kulaknyénytakne mé yaage yé.” 26Naate wadéka lé wani dut takubalaakutakne némaanba waatakne lé yaage yék. 27Yaage yéléka akwi du taakwa véte kwagénte deku kapmu bulte de wak, “Aki. Kéni du samu kulé kudi dé wakweyo? Dé apa yate kutakwat wadéka de déku kudi véknwu.” 28Naate wadaka de Galilina képmaaba tékwa akwi gayéba Jisaské kudi wakwekéreyék.\n32 k Garabu nyaa dawulidéka yaap ra nyaa yédéka de kiyakiya yakwa du taakwa baadi, sépékwaapa kapére yan du taakwa baadi, kutakwa kure tén du taakwa baadit wawo de Jisaské kure yék. 33Kure ye de wani gayéba rakwa nak du taakwa wale téte de jawuk ga maaknaba. 34 l Jawudaka dé wupmalemu du taakwa baadit kutnébulék. Yatakne dé wadéka de wupmalemu kutakwa du taakwa baadit de kulaknyényék. Kulaknyénytakne yaage yéké yadaka dé kutakwat waatik, de déké kudi wakwekaapuk yadoké. Derét dé waatik, déké kutdéngdan bege.\n35 m Ganbaba yé tékmarék yadéka dé Jisas raapme gwaade yék, du taakwa rakaapuk taalat. Ye dé waba Got wale kudi bulék. 36Buldéka Saimon béré de déké sékalék. 37Sékale véte de dérét wak, “Akwi du béré taakwa béré ménéké de sékalpatiyu.” 38Naate wadaka dé wak, “Wuné deké tépa gwaamale yékaapuk yaké wuné yo. Nak gayét yéké naané yo. Wani gayéba wawo Gotna kudi wakweké wuné yo. Wani jébaa yaké wuné yaak.” 39 n Naate watakne dé yék Galiliba tékwa gege gayét. Yéte dé kudi wakwek, Gotna kudi buldakwa wupmalemu gaba. Wakwete wadéka de du taakwat kure tén kutakwa yaage yék.\n40Lepéro yan du dé nak yék Jisaské. Ye kwati yaane waadé daate dé dérét wak, “Wuné yéknwun yawuruké méné mawulé yaménéran méné waménu wuné yéknwun yaké wuné yo.” 41Naate wadéka dé déké mawulé lékte déku taabat kutte dé wak, “Wuné yéknwun yaménuké wuné mawulé yo. 42Naate wadéka dé lepéro bari kaapuk yadéka dé yéknwun yak. 43 o Yadéka dé dérét némaanba wak, “Mé véknwu. Ménat yawurén muké nak duwat wakwekaapuk yaké méné yo. Méné Gotna kudi buldakwa gaba jébaa yakwa nyédé duké bari ye déku méniba téménu dé ména sépat véké dé yo. Védu méné yéknwun yaménénke méné Moses déknyényba wakwedén pulak Gotké kwaami kwayéké méné yo. Kwayéménu nak du taakwa véte lepéro kaapuk yadéka méné yéknwun yaménénké kutdéngké de yo.” 45 p Naate wadéka dé Jisasna kudi véknwukaapuk yate dé wani muké wakwek, gege gayéba. Wakwedéka wupmalemu du taakwa Jisas wale jawuké mawulé yadaka dé Jisas kélik yate deku gayét kaapuk gwaadédén. Dé du taakwa rakaapuk taalat dé yék. Ye radéka de du béré taakwa béré dérét véké de yaak gayéba gayéba.


Luk 10 | `WOS | STEP | Hukémbu dé Jisas dumi angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk duré waséketa dé diré wa, di yéték yéték wungi ye déka yitendéka atéfék getéfaré akwi atéfék yitendéka héfaré akwi tale yindate.\nJisas 70 duré wandéka di yi\n1 Hukémbu dé Jisas dumi angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk duré waséketa dé diré wa, di yéték yéték wungi ye déka yitendéka atéfék getéfaré akwi atéfék yitendéka héfaré akwi tale yindate. 2 Wungi wataka dé diré wa, “Séfélak hénoo akwe di té. Téndaka jémba yakwa du nawulak male di re. Wungi maki guni wun akwe hénoona Néma Duré wakwexékétanguni, dé wandét séfélak jémba yakwa du ye wun hénoo hérandate. 3 Yak, sa guni yi. Mé xéké. Guni wawun maki wungi yita guni haraki wasana nyéndékmbu yikwa sipsip bali maki yitanguni. Di guniré haraki hurunjoka mawuli yatandi. 4 Guni yéwa, wur, su akwi hura yamba yikénguni. Guni yambumbu bari yitanguni. Nawulak du takwa wali hundi bulékénguni. 5 Guni geré nak wulaaye tale guni angi watanguni, ‘Godna nakélak huru mawuli ané gembu retandé.’ 6 Wungi wangut nakélak huru mawuli hurukwa du nak wun gembu rendét, wangun nakélak huru mawuli démbu retandé. Nakélak huru mawuli hurukwa du nak wun gembu rehafi yandét, wangun nakélak huru mawuli gunika wambula yatandé. 7 Guni tale wulayingun gembu male retanguni. Nak ge nak geré wulayikénguni. Wun gembu reta guni hwetendaka hénoo hulingu satanguni. Jémba yakwa du wungi jémba yataka deka yéwa hérandat, wu sékérékétandé.\n8 “Guni getéfaré nakré wulayingut wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yandat, guni hwetendaka hénoo satanguni. 9 Guni wumbu rekwa bar hiyaakwa du takwaré huréhalékéta diré angi watanguni, ‘God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yae dé guni wali walémbambu dé té.’\n10 “Guni getéfaré nak wulayingut wun getéfambu rekwa du takwa gunika hélék yandat, guni ye wun getéfana yambumbu téta guni angi watanguni, 11 ‘Guna getéfana harki nawulak nana manmbu dé hwae. Némbuli nani wun harki nani létéké, guni xe hurungun haraki saraki sémbutka xékélakingute. Guni ané jooka xékélakitanguni. God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yae walémbambu téndéka guni déka hu hwe.’ Wungi guni diré watanguni. 12 Guniré wuni we. Hukétéfi nukwambu wun getéfambu rekwa du takwa di némafwi hangéli hératandi. Hératendaka hangéli Sodomémbu rendé du takwa hératendaka hangéliré sarékéngwandétandé.”\nDu takwa Jisaska hu hwendanka dé wa\n13 “Guni Korasinmbu rekwa du takwa, gunika saréfa wuni nae. Guni Betsaidambu rekwa du takwa, gunika saréfa wuni nae. Wuni guna getéfambu séfélak hanja xéhafi yandaka hambuk jémba yawuka guni wuna hundi xékéhambanguni. Wun wumbére hanja téndé getéfa yéték Tair bér Saidonmbu wun hambuk jémba yawut, wumbu rendé du takwa di hanjambu deka haraki saraki sémbut yatakatandi. Deka hurundan sémbutka saréfa nandakakaka wakwenjoka di nyo nukwa wur nakita bombu retandi. 14 Wungi maki hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwambu guni némafwi hangéli hératanguni. Hératenguka hangéli Tairmbu Saidonmbu rendé du takwa hératendaka hangéliré sarékéngwandétandé. 15 Guni Kaperneamémbu rekwa du takwa, yingi guni saréké? God guniré déka getéfaré hura waritandé wana? Wu yingafwe. Guni hiyandé du takwana hafwaré nanditanguni.”\n16 Wun hundi wataka dé déka duré angi wa, “Guna hundi xékétekwa du takwa di wuna hundi xékétandi. Gunika hu hwetekwa du takwa di wunika hu hwetandi. Wunika hu hwekwa du takwa di wuniré wandéka gayawun Godka akwi di hu hwe.”\nJisasna jémba yakwa du di wambula ya\n17 Di wungi ye déka hundi wataka hukémbu wunde dumi angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk du di wambula yae di yandan jémbaka yikafre mawuli ya. Mawuli yata di Jisasré wa, “Néma Du, nani ména ximbu wambeka di haraki hamwinya akwi nana hundi xéka wamben maki huru.” 18 Wungi wandaka dé diré wa, “Guni wungi yinguka wuni xé, Satan nyirmbu gayandéka, nyir tulem nandéka maki. 19 Mé xéké. Wuni gunika hambuk wundé hwewu, guni hambweré akwi hularé akwi xakingut, di guniré haraki hurundamboka. Hwewun hambuk Satanéna atéfék hambukré sarékéngwandétandé. Sarékéngwandéndét, joo nak guniré haraki yamba hurukéndé. 20 Wun jooka sarékékénguni. Guni atéfék haraki hamwinya guna hundi xékéndakaka yikafre mawuli yamba yakénguni. Guni God guna xi déka getéfambu rekwa nyingambu hayindénka male yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatanguni.” Wungi dé Jisas diré wa.\nJisas yikafre mawuli yata dé Godré wa\n21 Wun nukwa dé Jisas Godna Hamwinyambu dé némafwimbu mawuli sawuli yata dé wa, “Wuna yafa, méni nyir akwi héfaka akwi méni néma du re. Méni ané jondu fakuméka di jémba xékélakikwa du takwa akwi xékélelakikwa du takwa akwi di wun jonduka xékélakihambandi. Xékélakihafi yandaka méni ramunya maki du takwaré wun jonduka wakwe. Yafa, méni mawuli yaméka maki méni wungi wakwe. Wakweménka wuni ména ximbu wuni haréké.” 22 Wungi Godré wataka dé wa, “Wuna yafa dé atéfék jondu wuna tambambu taka. Wuni déka nyan rewuka di du takwa wunika xékélakihambandi. Dé male dé wunika xékélaki. Du takwa di yafaka xékélakihambandi. Wuni male wuni déka xékélaki. Déka wakwewun du takwa akwi di déka xékélaki.”\n23 Wun hundi wataka waleka dé déka duré male wa, “Guni séfélak jondu xéngun, guna dama yikafre mawuli yatandi. 24 Guniré wuni we. Hanja séfélak profet akwi séfélak néma du akwi di xénguka jonduré xénjoka mawuli yata di xéhambandi. Xéhafi yata di xékénguka hundi xékénjoka mawuli yata di xékéhambandi.”\nSamariana du déka mamaka saréfa nandénka dé wa\nMat 22:34-40; Mak 12:28-31\n25 Wun hundi wandéka dé hambuk hundika xékélakikwa du nak dé raama téta dé Jisasré hurukwexénjoka dé déré wa, “Wakwekwa du, wuni méta jémba yatawuni, huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba renjoka?” 26 Wungi wandéka dé déré wa, “Méta hundi Moses wandén hambuk hundimbu dé re? Hayindén hundika yingi méni saréké?” 27 Wungi wandéka dé wa, “Guni guna mawulimbu, guna hamwinyambu, guna hambukmbu, guna mawuli sarékémbu guni Néma Du Godka némafwimbu mawuli yatanguni. Mawuli yata guni guna nyémayikaka némafwimbu mawuli yatanguni, guni hafuka némafwimbu mawuli yanguka maki.” 28 Wungi wandéka dé déré wa, “Wu yawundu. Jémba méni wa. Méni wungi huruta méni huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba retaméni.”\n29 Jisas wungi wandéka wun du dé du takwana makambu yikafre sémbut hurukwa du renjoka mawuli yata dé Jisasré wakwexéké, “Wuna nyémayika héndé?”\n30 Jisas déka hundi hasa wanjoka dé ané hundi wa, “Du nak Jerusalem yatakataka dé Jerikoré nandinjoka yambumbu yi. Yindéka di sélé héraakwa du déré yambumbu huluke di déka jondu déka atéfék nukwa wur akwi héraata di déré hambukmbu xiya. Xiyataka yindaka dé yambumbu hiyanjoka huruta dé hwa. 31 Hwandéka dé wun nukwa pris nak dé wun yambumbu yi. Ye wun duré xétaka yambuna angé sakumbu yita déré tenangéra dé yi. 32 Yindéka dé Livaina hémna du nak ye dé wun du hwandénmbu xaakwa déré xétaka dé akwi angé sakumbu ye déré tenangéra dé yi. 33 Yindéka dé Samariana du nak dé afaké téfaré yinjoka dé wun yambumbu ye dé wun du hwandénmbu xaku. Xaakwa wun duré xéta dé déka saréfa na. 34 Saréfa naata dé déka ye xiyandan wasiré wain hulingumbu akwi wel hulingumbu akwi yakwanyitaka dé gi. Gitaka dé wun duré hérae déka donkimbu takandéka dé re. Rendéka dé yambumbu yita dé yéwa hweta hwandaka ge nakré déré hura ye dé wumbu déré yikafre huru déka hati. 35 Gan hwae ganémba yita yéwa nawulak wun gena yafaka hweta dé déré wa, ‘Méni ané duka jémba mé hati. Hatita wun duka jondu nawulak héranjoka ména yéwa nawulak akwi hwemét, wuni wambula yatewuka nukwambu wuni ména yéwa hasa hwetawuni.’ Wungi wataka dé yi.\n36 “Némbuli yingi méni saréké? Du hufuk di wun yambumbu yi. Héndé sélé héraakwa du xiyandan duna nyémayika dé?” 37 Wungi wandéka dé wa, “Déka saréfa naata déré yikafre hurundé du dé.” Wungi wandéka dé déré wa, “Méni sa ye wungi male huru.” Wungi dé Jisas wa.\nJisas dé Maria bér Marta wali hundi bulé\n38 Nak nukwa Jisas déka du wali yambumbu ye di getéfa nakré wulayi. Wulayindaka lé takwa hési léka xi Marta lé Jisasré wa, dé yae léka gembu hénoo sandéte. 39 Waléka wulaaye rendéka lé léka bandi Maria yae lé Néma Du Jisasna man mombu reta lé déka hundi xéké. 40 Xékéléka lé Marta séfélak hénoo humbwinjoka lé némafwi jémba yata lé déka hundi xékéhambalé. Xékéhafi yaléka Maria baka reléka lé Marta Jisaska yae lé déré wa, “Néma Du, wuna bandi baka reléka wuni hafu hénoo humbwiwukaka méni saréké wana? Méni léré wamét lé yae wuni wali hénoo humbwitaani.” 41 Wungi waléka dé Néma Du léré wa, “Marta, Marta, nyéni séfélak jonduka nyéni saréké waréké. 42 Nyéni natafa male joo hurunyét, wu yikafre dé. Maria wun yikafre joo héranjoka lé mawuli ye. Mawuli yaléka joo lémbu téndét, yamba hérekikéndi.” Wungi dé Jisas Martaré wa.


Rev 16 | `ABTMAPRIK | STEP | Gotna kudi buldakwa gaba kudi nak yaaladéka wuné véknwuk. Dé Gotna kudi kure giyaakwa du nak taaba sékét nak taababa kayék vétiknét némaanba waate dé wak, “Guné ye guné wani agérapba rakwa Got rékaréka yadékwa mu képmaat guriksadaké guné yo.”\nc16:6Re 17:6, 18:24\nh16:151 Te 5:2, Re 3:3, Lu 12:37-40\nGot rékaréka yadékwa mu rakwa agérap\n1 a Gotna kudi buldakwa gaba kudi nak yaaladéka wuné véknwuk. Dé Gotna kudi kure giyaakwa du nak taaba sékét nak taababa kayék vétiknét némaanba waate dé wak, “Guné ye guné wani agérapba rakwa Got rékaréka yadékwa mu képmaat guriksadaké guné yo.” 2 b Naate wadéka dé du nak ye dé déku agérapba ran mu képmaat guriksadak. Guriksadadéka wupmalemu du taakwat apakélé kapéredi waasé dé yak. De yébaaléna yé deku sépéba kavidan du taakwa, de yébaalé pulak taadan waapinyanna yéba kevérékgwa du taakwa, derét apakélé kapéredi waasé dé yak.\n3Yadéka dé du nak wawo ye dé déku agérapba ran mu kusba guriksadak. Guriksadadéka lé kus kiyaan duna wény pulak dé yak. Yadéka kusba tén akwi mu de kiyaak.\n4Yadaka dé du nak wawo ye déku agérapba ran mu kaabélé, képmaaba yaalan guba wawo dé guriksadak. Guriksadadéka wani gu akwi dé wény pulak yak. 5Yadéka wuné véknwuk guké némaan ban rate Gotna kudi kure giyaakwa du kéga wadéka, “Déknyényba re bulaa wawo méné ro. Méné, Got, yéknwun du méné. Méné yéknwun mu male méné yo. Méné yadan kapéredi mu derét yakataménékwa wan yéknwun. 6 c Déknyényba wani du de ména yéba kudi wakwekwa du taakwa ména nak du taakwat wawo viyaapéreknék. Viyaapérekdaka deku wény dé akuk. Bulaa méné ména du taakwat viyaapéreknén duwat méné wény kwayu, de kadoké. Yadan kapéredi mu yakatate méné kapéredi mu kwayu. Wan yéknwun.” Naate dé wak.\n7 d Wadéka wuné véknwuk kudi nak Gotké gwalmu kwayédakwa jaabéba yaale waate kéga wadéka, “Wan adél. Némaan Ban Got, méné apat méné kapére yo. Méné akwi némaan duwat ménébu talaknak. Méné adél kudi méné wakweyo. Méné yéknwun mu male méné yo. Yadan kapéredi mu ménébu yakatak. Wan yéknwun.” Naate dé wak.\n8Wadéka dé du nak wawo ye déku agérapba ran mu nyaaba dé guriknék. Gurikdéka nyaa apa ye véte dé yaa yaankwa pulak yaante dé du taakwana sépéba tuk. 9 e Tudéka deku sépé kaagélét dé kapére yak. Yadéka waba rakwa du taakwa de kapéredi kudi bulte de waséléknék Gorét. Got wani kapéredi muké apa ye némaan ban radéka de dérét waséléknék. Yate yadan kapéredi mu kulaknyénymarék yate Gotna yéba kaapuk kevérékdan.\n10 f Yadaka dé du nak wawo déku agérapba ran mu wani yébaalé rakwa taaléba guriksadak. Guriksadadéka yébaaléna du taakwana taaléba dé gaan yak. Yadéka wani du taakwa apakélé kaagél de kurék. Kutdaka apakélé waasé yadéka génte de baanék. Baante de kapéredi kudi bulte de waséléknék Gorét. Yate de yadan kapéredi mu kaapuk kulaknyénydan.\n12Yadaka du nak wawo ye dé déku agérapba ran mu Yupretis waadakwa apakélé kaabéléba guriksadak. Guriksadadéka dé wani gu akwi kéléknék. Kélékdéka dé apakélé yaabu nak kwaak. Nyaa yaalakwaba rakwa némaan du wani yaabuba yaaké de yo. 13Tépa ve wuné vék maak pulak kutakwa kupuk yaaladaka. Apakélé viwuna kudi, yébaaléna kudi, yénaa kudi wakwekwa duna kudiba wawo yaaladaka wuné vék. 14 g Wani kutakwa wan Setenna kém de. De déknyényba vémarék yadan nak pulak apa jébaa de yo. De kéni képmaaba rakwa akwi némaan duké de yu. Wani némaan du nakurak taalat yae waariyadoké de kutakwa deké yu. Némaan Ban Got wadén nyaa waariyadoké de kutakwa wani némaan duké yu.\n15 h Guné wuna du taakwa, kéni kudi mé miték véknwu. Naana Némaan Ban dé wo, “Wuné gunéké yaaké wuné yo. Yaawuru guné sél yakwa du yaaran tuléké kutdéngmarék yagunékwa pulak, guné wuné yaaran tuléké kutdéngmarék yaké guné yo. Wunéké miték sanévéknwute wunéké raségékwa du taakwa wunat véte yéknwun mawulé yaké de yo. Wunéké sanévéknwumarék yate bakna kwaakwa du taakwa wunat véte nyékéri yaké de yo. Guné nyékéri yamuké guné wunéké miték sanévéknwute wunéké raségéké guné yo.” Naate dé naanat wo.\n16Wani kutakwa kupuk kéni képmaaba rakwa némaan duwat waadaka yae de jawuk, nakurak taaléba. Wani taaléké de Yibruna kudiba kéga wo, Amagedon.\n17Gotna kudi kure giyaakwa du nak wawo ye dé wimutba déku agérapba ran mu guriknék. Gurikdéka dé Got rakwa taalé déku kudi buldakwa gaba kudi nak némaanba waak. Waate dé wak, “Yaak. Wani mu débu kaapuk yak.” 18 i Naate wadéka nyét kulabidéka dé jaat wupmalemu apu viyaak. Viyaadéka de némaanba kudi buldaka apakélé anyék lé nak kurék. Wani anyék wan apakélé anyék male. Déknyényba waga pulak anyék képmaaba kaapuk kutlén. 19 j Yaléka akwi képmaaba tékwa gayé debu kapéredi yak. Wani apakélé gayé Babilon nyédé kupuk dé pukaak. Déknyényba Got dé Babilonba rakwa du taakwa kapéredi mu yadaka dé vék. Kéni tulé deké sanévéknwute dé derét rékarékat kapére yak. Yate dé yadan akwi kapéredi mu derét yakatak. Deké mawulé kaapuk lékdén. 20Yadéka kus viyaatéknén képmaa akwi nébu wawo dé kaapuk yak. 21 k Yadéka dé apakélé maas sék ais matu pulak dé viyaak. Nak maas sék wan aknét dé kapére yak, apakélé bek rais pulak. Wani maas sék nyétba giyae dé du taakwana maaknaba akérék. Akéréte dé derét yaalébaanék. Yaalébaandéka de képmaaba rakwa du taakwa Gotké de kapéredi kudi bulék.


1 *Judana du las deku képmaa kulaknyénytakne de yék Antioknét. Ye de Jisasna jébaaba yaalan duwat wak, “Guné Moses wakwen apa kudi véknwute sépé sékumarék yagunéran guné kulé mawulé kérae miték rasaakumarék yaké guné yo.” 2 Naate wadaka bét Pol bét Banabas rékaréka yate kélik yate bét de wale waaruk, wani muké. Waarudaka de Jisaské miték sanévéknwukwa du las wak, “Pol bét Banabas, Antiokba rate Jisasna jébaaba yaalan du las wawo waga yéké de yo, Jerusalemét. Ye de Jisasna kudi kure yékwa du wale, némaan du wale waga de kudi bulké de yo, waarudan kudiké.” 3 Naate watakne Jisasna jébaaba yaalan akwi du taakwa jawe wadaka de Pol bét Banabas, deku du las wawo, waga de yék. Yéte de Pinisiana képmaaba yéte, Sameriana képmaaba wawo yéte, de Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwat kudi wakwek, nak gena du taakwa Gotké miték sanévéknwudakwaké. Wakwedaka de véknwute mawulé yate dusék takwasék de yak. 4 *Yadaka ye de Jerusalem saabak. Saabadaka de waba rate Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, Jisasna yéba kudi wakwekwa du, kubu du wawo, waga de derét wak, “Gunéwa yaakwa. Naané gunat véte yéknwun mawulé naané yo. Wan miték guné yaak.” Naate wadaka bét Pol bét Banabas derét wakwek, Got bét wale téte waga yadan jébaaké. 5 Wakwebétka de Jisasna jébaaba yaalan du las Parisina duna kudi véknwute de wak, “Nak gena du Jisasna jébaaba yaalaké mawulé yadaran taale deku sépé sékuké de yo. Sékudo de Moses wakwen apa kudi véknwuké de yo. Waga yatakne de Jisasna jébaaba yaalaké de yo.” Naate de wak.\n6 Wadaka de Jisasna kudi kure yékwa du, kubu du wawo wani muké kudi bulké de jawuk. 7 *Jawe rate apakélé kudi buldaka dé Pita raapme téte dé wak, “Wuna du, mé véknwu. Déknyényba wuné guné wale rawuréka dé Got wunat wak, nak gena duwat déku kudi wakwewuruké. Waga guné kutdéngék. Got wadéka wuné ye derét kudi wakwek, de Némaan Banké miték sanévéknwudoké. 8 Got akwi duna mawulé dé kutdéngék. Kutdéngte nak gena duna mawulé wawo kutdéngte dé deké déku Yaamabi kwayék, naanéké déknyényba tiyaadén pulak. Deké wawo dé mawulé yak. Deké kaapuk kuk kwayédén. Yadéka naané véte waga naané kutdéngék. 9 Got nakurak kudi male dé akwi du taakwat wakweyo. Naané Judana du taakwat wani kudi dé wakweyo. Nak gena du taakwat wawo wani kudi male dé wakweyo. Nak gena du taakwa las déké miték sanévéknwudaka dé deku kapéredi mawulé dé kutnébulék. 10 Samuké guné Gotna mawulé yaknwuké gunék? Samuké guné wani apakélé jébaa nak gena duké kwayéké gunék? Waga yamarék yaké guné yo. Naana képmawaara de Moses wakwen apa kudi akwi kaapuk véknwudan. Naané wawo Moses wakwen apa kudi akwi kaapuk véknwunakwa. Wani apakélé jébaa akwi kaapuk yanakwa. Nak gena du wawo wani apakélé jébaa akwi yamarék yaké de yo. Nak gena du Moses wakwen apa kudi akwi véknwumarék yaké de yo. De deku sépé sékumarék yaké de yo. 11 *Kéga male yaké de yo. De Némaan Ban Jisaské miték sanévéknwuké de yo. Naané Némaan Ban Jisaské miték sanévéknwunaka dé naanéké mawulé léknu. Mawulé lékte naanat kutkalé yadéka dé Got naanat kéraak Setenna taababa. Nak gena du de wawo Némaan Ban Jisaské miték sanévéknwudo dé deké mawulé lékgé dé yo. Mawulé lékte derét kutkalé yadu Got derét Setenna taababa kéraaké dé yo.” Naate dé Pita wak. Déku nak yé Saimon.\n16 *Némaan Ban dé wak, ‘Kukba wuné gwaamale yaaké wuné yo. Gwaamale yae wuné Devitna kém Judana du taakwat kutnébulké wuné yo.\nGuno, naané Jisasna kudi kure yaakwa du, kubu du wale naané némaadugu wayéknaje pulak naané ro. Siriana képmaa, Silisiana képmaa, Antiokba rakwa nak gena du taakwa, gunéké naané kéni nyéga kaviyu. 24 *Guné Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak guné ro. Naané wale ran du las gunéké ye de gunat kudi las wakwek. Wakwedaka guné véknwue mawulé guné léknék. Lékgunéka naané wani kudiké naanébu véknwuk. Deku mawuléba sanévéknwute de gunat kudi wakwek. Naané derét wani kudi kaapuk wakwenan. 25 Yadaka naané jawe rate kudi naanébu bulék, wani muké. Kudi bultakne nakurak mawulé yate naana du vétiknét naanébu wak, gunéké naana kudi kure yébéruké. Bét naana du Banabas bét Pol wale yéké bét yo. Banabas bét Polké naané mawulat kapére yo. 26 Bét wup yamarék yate naana Némaan Banké bét jébaa yo. Déké jébaa yabétka du las de bérét viyaapérekgé yak. Naané Judas bét Sailasnyét naanébu wak, yébéruké. 27 Bét ye gunat naana kudi wakweké bét yo. Bét kavinakwa kudi wakweké bét yo. 28 Gotna Yaamabi naané wale tédéka naané nakurak mawulé yate kudi bultakne kéga naané wo: Guné naané Judana apa kudi akwi véknwumarék yaké guné yo. 29 *Guné kéni apa kudi male véknwuké guné yo. Guné yénaa gotké kwayédan kwaami kamarék yaké guné yo. Guné wény kamarék yaké guné yo. Guné kwaaléba gidan kwaami kamarék yaké guné yo. Guné nak du taakwa wale kapéredi mu yamarék yaké guné yo. Guné wani kudi véknwute miték yaké guné yo. Waga yate miték raké guné yo. Kudi naanébu kavibutik.\n36 Kukba Pol dé Banabasnyét wak, “Vététi mé gwaamale yétu déknyényba yétén gayét. Ye ané Jisasna jébaaba yaalan du taakwat véké ané yo. Miték de ro, kapu kaapuk? Wupmalemu gayéba anébu kudi wakwek, Némaan Banké. Wani gayét tépa mé gwaamale yétu.” 37 *Naate wadéka dé Banabas nak du déku yé Jon Mak bét wale yéduké dé mawulé yak. 38 *Yadéka dé Pol wani muké kélik yate dé wak, “Déknyényba Jon Mak Pampiliaba anat kulaknyénytakne dé yék. Ané wale akwi jébaa yaké kaapuk yaadén. Bulaa dé ané wale yémarék yaké dé yo.” 39 Naate wadéka bét waaruk, wani muké. Waarutakne bét kapmu kapmu yék. Banabas Maknét kwole bét sipba waare bét yék, Saiprasna képmaat. 40 Pol Sailasnyét dé wak, dé wale yéduké. Wadéka de Jisasna jébaaba yaalan du de dérét wak, “Béné yébénu Got bénéké mawulé lékte bénat kutkalé yaké dé yo. Waga naané dérét waato.” 41 Naate wadaka bét yék, Siriana képmaat, Silisiana képmaat wawo. Yéte dé Pol Jisasna jébaaba yaalan du taakwa jawe radaka dé kudi wakwek. Wakwedéka deku mawulé miték tédéka de apa ye rak.\n* 15:1 Ga 5:2 * 15:4 Ap 15:12 * 15:7 Ap 11:4-17 * 15:11 Ga 2:16; Ep 2:8 * 15:16 Emo 9:11-12 * 15:24 Ap 15:1 * 15:29 Ap 15:20 * 15:37 Ap 12:12, 25 * 15:38 Ap 13:13; Kl 4:10


Luk 6 | `ABTWOSERA | STEP | Yaap yaré nyaa nak Jisas déku dunyansale sékét wit tékéskwa yaawi nakmba yéndarén. Yététe déku dunyan wit sék kaké we wit kumbu ras taakwe deku taambat léwaakite wit sék kandarén.\n3Naandaka Jisas det anga wandén, “Talimba nana gwaal waaranga maandéka bakamu Devit yan muséké Gotna nyéngaamba wa viyaatakandarén. Wani kundiké yamba vékulaka-ngunéngwe wa. Talimba Devit déku dunyansale kaandé yandéka dé Gotna kundi bulndakwa gaat wulaae wani gaamba jémbaa yakwa duwat waatakundén, Gorké kwayéte taakandarén kakému det kwayéndarénngé. Waatakundéka kwayéndaka Devit wani kakému déku dunyansat kwayéndéka de akwi kandarén. Wunga yate nana apakundi yamba vékundakwe wa. Nana apakundi anga wandékwa, ‘Gotna gaamba jémbaa yakwa du male wa Gorké kwayéndarén kakému yénga kandaru. Nak du wani kakému katik kaké dé.’ Wunga wandéka Devit déku dunyansale wunga yandaka deké anga yamba wangunéngwe wa, ‘Wan kapérandi musé wa yandarén.’ Wunga wakapuk ye nanat kamuké guné anga wo? ‘Guné nana apakundi vékukapuk yate kapérandi musé wa yangunén.’ Guné wunga wate yamba kurkale vékusék-ngunéngwe wa.” 5Naatake det anga wandén, “Wuné Duna Nyaan yaap yaré nyaana néma du a rawutékwa. Wuné du dakwana jémbaaké yi naawutu wa de yaap yaré nyaamba yi naawutén pulak yénga yandaru.” Naandén Jisas.\n16 Jemsna nyaan, Judas.\n35“Guné kapérandi musé yakwa du dakwa yakwa pulak yaké yambak. Guné det taalékére anga yangunék. Guné guna maamaké waak ma néma mawulé yangunék. Yate det ma yékun yangunék. Ye guné det musé asé kwayétake wani musé nakapuk waambule kéraaké vékulakaké yambak. Guné wunga yangunu apa tapa yakwa du Got gunéké anga wakandékwa, ‘Wa wuna nyambalésé wa yarékésndakwa.’ Naate gunéké kurkale vékandékwa. Yandu guné yékunmba yarésékéyak-ngangunéngwa. Guna aapa Got mawulé sémbéraa yandékwa, déké vékulaka-kapuk yate kapérandi musé yakwa du dakwaké. Dé deké mawulé sémbéraa yandékwa pulak, guné waak deké mawulé ma sémbéraa yangunék.” Naandén Jisas.


Mat 10 | `WOS | STEP | Jisas déka du tamba atéfék ye man yétékré wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat atéfék haraki hamwinya yaange yindate. Dika nak hambuk akwi dé hwe, di bar hiyandé atéfék du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé atéfék du takwa nyangwalré akwi huréhalékéndate.\nJisasna hundi hura yikwa duna xi\nMak 3:16-19; Luk 6:14-16; Hur 1:13\n1 Jisas déka du tamba atéfék ye man yétékré wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat atéfék haraki hamwinya yaange yindate. Dika nak hambuk akwi dé hwe, di bar hiyandé atéfék du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé atéfék du takwa nyangwalré akwi huréhalékéndate. 2 Di déka hundi hura yindate dé diré wa. Deka xi angi dé: Saimon, déka nak xi Pita. Déka bandi Andru. Sebedina nyan yéték, Jems déka bandi Jon wali. 3 Filip, Bartolomyu, Tomas, Matyu. Tale Matyu Romka yéwa dé héra. Alfiusna nyan Jems. Tertius. 4 Nakémba Saimon. Tale atéfék getéfaré yita dé wa, “Nak téfana du nanika néma du rendéte hélék wuni ye.” Nak du déka xi Judas Iskariot. Hukémbu Jisasré dé mama duna tambambu taka.\nJisas dé déka hundi hura yikwa duka jémba hwe\nMak 6:8-11; Luk 9:3-5, 10:4-12\n5 Jisas wun duré angi dé hundi wa, “Guni Samariambu tékwa getéfaré yikénguni. Nak héfambu tékwa getéfaré akwi yikénguni. 6 Guni Israelmbu tékwa getéfaré male yitanguni. Israelna du takwa deka mawuli yike dé ye. Fakundé sipsip bali deka mawuli yike yakwa maki, Israelna du takwa Godna hundika hu hwendaka deka mawuli yike dé ye. 7 Dika yita guni angi diré hundi watanguni, ‘Néma Du God gunika hatitendéka nukwa walémba dé, yatandé.’ 8 Wungi wataka guni bar hiyandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi huréhalékétanguni. Hiyandé du takwaré wangut, di wambula ramétandi. Walisufu hurundé du takwaré huréhalékétanguni. Du takwana mawulimbu tékwa haraki hamwinyaré wangut, di yaange yitandi. Wuni gunika hambuk baka wuni hwe. Hwewuka guni wun jémba baka yatanguni. Wun jémba yata yéwa hérakénguni. 9 Guni yéwa nawulak hérae hura yikénguni. 10 Guni yita sandangun joo male hura yitanguni. Wur nak akwi, nukwa wur nawulak akwi, su, séto bangi, wungi hura yikénguni. Guni du takwaré yikafre hurungut, di guniré yikafre hurutandi.\n11 “Guni nak getéfaré wulaaye guni jémba xétanguni. Xéngut, yikafre du guni wali hundi buléndét, guni déka gembu male retanguni. Nak geré yikénguni. Déka gembu re yitanguni. 12 Guni ge nakmbu wulaaye wumbu rekwa du takwaré angi watanguni, ‘Yikafre mawuli yata retanguni.’ 13 Guni wungi wangut wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yandat, God diré yikafre hurundét, di jémba retandi. Wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yahafi yata gunika hu hwendat, God diré yikafre huruhafi yata guniré yikafre hurundét, guni jémba retanguni. 14 Guni getéfa nakré wulayingut, wumbu rekwa du takwa guna hundi xékéhafi yata, gunika hu hwendat, guni wun getéfa yatakatanguni. Yatakataka yita guna manmbu tékwa harki létékétaka guni yitanguni.”\n15 Jisas wungi wata dé angi wa, “Gunika hu hwetekwa du takwaka wuni guniré we. Di gunika wungi hu hweta di haraki saraki sémbut di huru. Hanja Sodom Gomorambu rendé du takwa akwi di haraki sémbut di huru. Hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwa dé wandét di Sodom Gomorambu rendé du takwa hangéli hératandi. Du takwa gunika hu hwendat, wun natafa haraki saraki sémbut Sodom Gomorambu rendé du takwa hurundan haraki sémbutré sarékéngwandétandé. Wun nukwa God wandét gunika hu hwetekwa du takwa némafwi hangéli hératandi. God deka haraki sémbut hasa hwetendékaka xékélakindate guni guna manmbu tékwa harki mé létéké.”\nNak maki nak maki xak xakutekwaka dé wa\nMak 13:11-13; Luk 21:12-17\n16 “Mé xéké. Wawut guni atéfék getéfaré yitanguni. Haraki wasa sipsip baliré haraki hurundaka maki, wun getéfambu rekwa du takwa di guniré haraki hurunjoka mawuli yatandi. Hambwe yita haraki saraki joo déré haraki hurundémboka xékélakindéka maki, guni haraki jooka xékélaki natanguni. Nyamwe afwi warehafi yata yikafre rendaka maki, warehafi yata jémba retanguni. 17 Guni xékélaki natanguni. Du nawulak guniré hérae guniré duna makambu takatandi. Du nawulak Godna hundi buléndaka gembu guniré xiyatandi. 18 Guni wuna du renguka du nawulak wuna jémbaka hélék yata guniré hura yindat, guni deka néma duna makambu tétanguni. Di wungi yandat guni diré wuna hundi watanguni. Nak téfana du takwaré akwi wuna hundi watanguni. 19 Du nawulak guniré duna makambu takandat, guni roohafi yata guna mawulimbu angi wakénguni, ‘Nani méta hundi watame? Dika hundi yingi maki hasa watame?’ Wungi wakénguni, wun nukwa God watenguka hundi gunika hwetandé. 20 Wun nukwa guna yafa Godna Hamwinya guna mawulimbu wulaaye téndét, guni déka hundi xékéta watanguni. Guna mawulimbu sarékéta hundi wakénguni.\n21 “Hukémbu séfélak du deka nyamangu bandinguré duna makambu takandat, di nyamangu bandinguré xiyatandi. Yafa deka nyangwalré duna makambu takandat, di wun nyangwalré xiyatandi. Nyangwal akwi yafa ayiwaré duna makambu takandat, di yafa ayiwaré xiyatandi. 22 Guni wuna du renguka atéfék du takwa gunika hélék yatandi. Guni guna mawulimbu hambuk yata wuna jémba hurungut, hukémbu God guniré hérandét, guni dé wali jémba reséketanguni, wungi re wungi re. 23 Nak getéfambu guniré haraki hurundat, guni nak getéfaré yaange yitanguni. Israelna atéfék getéfambu jémba yasékehafi yangut, wuni Duna Nyan wambula yatawuni. Mwi hundi wuni guniré we.”\n24 “Ané sataku hundi mé xéké. Nyangwal diré wakwekwa duré sarékéngwandéhambandi. Jémba yakwa du dika jémba hwekwa duré sarékéngwandéhambandi. 25 Nyangwal diré wakwekwa du wali sékéré téndat, wu yawundu. Jémba yakwa du dika jémba hwekwa du wali sékéré téndat, wu yawundu. Némbuli wun hundika mé saréké. Nak du wuni guna néma duré yanguka maki, di guni wuna duré akwi yatandi. Nak du wunika haraki saraki hundi wata di wa, ‘Guna néma du dé atéfék haraki hamwinyana néma du dé, déka xi Belsebul dé.’ Di wunika wungi wata guni wuna du gunika haraki hundi watandi.” Wungi dé Jisas déka duré wa.\n26 Wun hundi wataka dé Jisas déka duré ané hundi wa, “Du nawulak guniré haraki hurundat, guni dika rookénguni. Hurutaka fakungun joo hukémbu séfélak du takwa xétandi. Nakélak wangun hundi hukémbu séfélak du takwa xékétandi. 27 Gan reta wawun hundi guni nukwambu watanguni. Némbuli wuni guni wali reta nakélak wuni hundi wa. Séfélak du wuna hundi xékéhambandi. Guni male guni xéké. Hukémbu guni hafwambu téta wun hundi hambukmbu wangut, di xékétandi. 28 Du nawulak di wa, guniré xiyatendakaka. Dika rookénguni. Di guniré xiyaata di guna hamwinyaré xiyanjoka hurufatikétandi. Guni Godka rootanguni. Dé male wun jooka dé hambuk ya. Dé du takwana séfi du takwana hamwinyaré akwi hali xiyandé. Diré ya yanékwa hafwaré hali yakisandandé. 29 Ané hundi mé xéké. Du takwa di yikama yéwa hwetaka yikama afwi yéték di héra. Yikama afwi nak héfambu xakriléka guna yafa God wun jooka dé xékélaki. Afwi nak héfambu xakrihafi yaléte wandét, wule afwi yamba xakrikélé. 30 Gunika akwi dé xékélaki. Atéfék jooka dé xékélaki. Guna makambu tékwa némbé atéfék handékéna wun jooka akwi dé xékélaki. Xékélakita dé gunika jémba hati. 31 Hatindékaka sarékéta guni rookénguni. Afwi yikama joo dé. Du takwa néma joo dé. Guna yafa God yikama afwika wungi jémba hatita gunika jémba male hatitandé.\n32 “Du nawulak séfélak du takwana makambu téta nak nak angi wandat, ‘Wuni Jisasna du wuni.’ Wungi wandat, hukémbu wuni wuna yafana getéfambu reta déka makambu téta wuni déré watawuni, ‘Ané du wuna du dé.’ Wungi watawuni. 33 Du nawulak séfélak du takwana makambu téta nak nak angi wandat, ‘Wuni Jisasna du yingafwe.’ Wungi wandat wuni wuna yafana getéfambu reta déka makambu téta wuni déré watawuni, ‘Wun du wuna du yingafwe.’ Wungi watawuni Godka.\nMama retendakaka dé Jisas hundi wa\n34 “Yingi guni we? Atéfék héfambu rekwa atéfék du takwa warehafi yata jémba rendate wuni ya, o yingafwe? Wu yingafwe. Yawuka du nawulak wuna hundi jémba xékéndat deka hém rékambambu wata di wali waretandi. 35 Yawuka du takwa nawulak wuna hundi jémba xékéndat, du takwa nawulak wuna hundika hu hwetandi. Yata nyangwal deka yafa wali waretandi. Takwanya deka ayiwa wali waretandi. Miyanyingu deka yo wali waretandi. 36 Natafa gembu rekwa du takwa di akwi waretandi. 37 Guni guna yafa ayiwaka némafwimbu mawuli yata wunika yikamambu mawuli yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. Guni guna nyangwalka némafwimbu mawuli yata wunika yikamambu mawuli yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. 38 Guni angi wangut, ‘Jisasna jémba yata hangéli héraata mimbu hiyambet, wu baka joo dé. Néma joo yingafwe.’ Wungi wata guni wuna jémba yata guni wuna du retanguni. Guni wungi wahafi yata wuna jémba yahafi yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. 39 Guni wunika sarékéta wuna jémba yangut, di wuna mama guniré xiyandat, guni wuni wali wungi re wungi re jémba retanguni. Guni guna séfika male sarékéta guna jémba male ye guni hiyae fakutanguni. Wuni wali yamba rekénguni.” Wungi dé Jisas déka duré wa.\nGod hurutendaka yikafre joo hasa hwetendékaka dé Jisas wa\n40 Wun hundi wataka dé Jisas déka duré angi dé wa, “Du takwa guniré yikafre huruta di wuniré akwi yikafre huru. Huruta wunika yawute wandén du Godré akwi di yikafre huru. 41 Guni profet nakré xe angi wangut, ‘Wun du dé Godna ximbu hundi wa. Wuni déka retendéka hafwa, hénoo akwi hwetawuni.’ Wungi wata yangut, hukémbu God guniré yikafre hurutandé, déka profetré yikafre hurungun maki. Guni yikafre jémba yakwa du nakré xe angi wangut, ‘Wun du dé yikafre jémba male dé ya. Wuni déka retendéka hafwa, hénoo akwi hwetawuni.’ Wungi wata yangut, hukémbu God guniré yikafre hurutandé, yikafre jémba male yakwa duré yikafre hurungun maki.” 42 “Ané hundi akwi mé xéké. Du takwa wuna duré xéta angi wandat, ‘Wun du di néma du yingafwe. Di baka du di. Reta di Jisasna jémba di ya. Diré yikafre hurutame. Di hulingu hiyae yandat, dika hulingu hwetame.’ Wungi wata di wun yikama jémba yandat, God wun yikama jémbaka yike yamba yakéndé. Hukémbu wun yikafre jémba hasa hwetandé diré. Mwi hundi wuni guniré we.” Wungi dé Jisas déka duré wa. Wandéka di déka jémba yanjoka di yi.