Tupàn ze'eg 1 WAMUME'U AWER 1\nÀnàw izuapyapyr wà\n1 Heta amo Ànàw ta'yr Xet her ma'e izupe a'e. Heta amo Xet ta'yr Enok her ma'e izupe a'e. Heta amo Enok ta'yr Kàinà her ma'e izupe a'e. 2 Heta amo Kàinà ta'yr Maararew her ma'e izupe a'e. Heta amo Maararew ta'yr Zare her ma'e izupe. 3 Heta amo Zare ta'yr Enok her ma'e izupe. Heta amo Enok ta'yr Matuzarez her ma'e izupe. Heta amo Matuzarez ta'yr Aramek her ma'e izupe. 4 Heta amo Aramek ta'yr Noe her ma'e izupe. Heta na'iruz ta'yr Noe pe: Xem, Kàm, Zape waner romo wà.\nNoe ta'yr wazuapyapyr wà\n5 Zape ta'yr waner wà: Komer, Makok, Manaz, Zàwà, Tumaw, Mezek, Xiraz. Pitàitàigatu wiko teko tetea'u wanu romo wà. Wazuapyapyr wereko u her pitàitàigatu wà no. 6 Na'aw Komer izuapyapyr waner xe wà kury: Akenaz, Hipat, Togarimà. 7 Na'aw Zàwà izuapyapyr waner xe wà: Eriza, Epàn ywy rehe har wà, Xip ywy rehe har wà, Hoz ywy rehe har wà.\n8 Na'aw Kàm izuapyapyr waner xe wà kury: Kuxi, Ezit, Irim, Kànàà. 9 Wazuapyapyr wereko u her wà no. Na'aw Kuxi izuapyapyr waner xe wà kury: Xewa, Awira, Xawita, Hama, Xatek. Wazuapyapyr weraha u her wà no. Na'aw Hama izuapyapyr waner xe wà kury: Zawa, Nenà. Wazuapyapyr weraha u her wà no. 10 Heta amo Kuxi ta'yr Nihoz her ma'e izupe. Niniroz wiko ywy tetea'u rehe har wanuwihaw romo a'e, wanuwihaw waneityk pà a'e. 11 Na'aw Ezit izuapyapyr waner xe wà kury: Irim, Anam, Ereaw, Napitu, 12 Paturu, Kaziru, Kereta. (Piri ywy rehe har wiko Kereta izuapyapyr romo a'e wà). 13 Na'aw Kànàà izuapyapyr waner xe wà kury: Xitom tyky'yr romo hekon. Ete wiko tywyr romo. Wazuapyapyr weraha u her wà no. 14 Kànàà wiko teko tetea'u waipy romo a'e. Na'aw a'e teko waner xe wà kury: Zepu izuapyapyr wà, Amohe ywy rehe har wà, Zirikaze izuapyapyr wà, 15 Ewe izuapyapyr wà, Araki izuapyapyr wà, Xine izuapyapyr wà, 16 Ariwaxi izuapyapyr wà, Zemar izuapyapyr wà, Amat izuapyapyr wà. 17 Na'aw Xem ta'yr waner xe wà kury: Eràw, Axur, Arapaxaz, Iruz, Àrà, Uz, Ur, Zeter, Mezek. Wazuapyapyr weraha u her wà no. 18 Heta Arapaxaz ta'yr Xera her ma'e izupe. Heta amo Xera ta'yr Emer her ma'e izupe a'e. 19 Heta mokoz ta'yr Emer pe wà: Pereg tyky'yr her romo a'e, ta'e i'ar rehe teko ywy rehe har uzemuza'aza'ak kar a'e wà xe. Zemuza'aza'ak kar haw i'i her zaneze'eg rupi. Zokità tywyr her romo a'e. 20 Na'aw Zokità izuapyapyr waner xe wà: Awmona, Xerew, Azar-Mawe, Zer, 21 Anoniràw, Uzaw, Nikira, 22 Omaw, Amimaew, Xama, 23 Opir, Awira, Zoaw.\nXem izuapyapyr wà\n24 Àmàràw wiko Xem izuapyr romo a'e. Na'aw izuapyapyr waner xe wà: Heta amo Xem ta'yr Arapaxaz her ma'e izupe a'e. Heta amo Arapaxaz ta'yr Xera her ma'e izupe a'e. 25 Heta amo Xera ta'yr Emer her ma'e izupe a'e. Heta amo Emer ta'yr Pereg her ma'e izupe a'e. Heta amo Pereg ta'yr Heu her ma'e izupe a'e. 26 Heta amo Heu ta'yr Xeru her ma'e izupe a'e. Heta amo Xerug ta'yr Naor her ma'e izupe a'e. Heta amo Naor ta'yr Ter her ma'e izupe a'e. 27 Heta amo Ter ta'yr Àmàrààw her ma'e izupe a'e.\nIzimaew izuapyapyr wà\n28 Heta mokoz ta'yr Àmàrààw pe wà. Izak, Izimaew waner romo wà. 29-31 Heta 12 ta'yr Izimaew pe wà. Heta tetea'u wazuapyr Izimaew ta'yr wanupe wà. Na'aw amo waner xe wà: Nemaiot (wanyky'yr her romo a'e), Kenar, Animeew, Miwizàw, Mizima, Numa, Maxa, Anaz, Tema, Zetur, Napi, Kenema. 32 Àmàrààw wereko amo wemirekoagaw Ketur her ma'e a'e. Omono 6 ta'yr izupe wà. Na'aw waner xe wà: Zinihà, Zokizà, Menà, Minià, Izimak, Xu. Heta mokoz ta'yr Zokixà pe wà: Xama, Nenà waner romo wà. Heta 5 ta'yr Minià pe wà. 33 Na'aw waner xe wà: Ewa, Eper, Enok, Amina, Ewna.\nEzau izuapyapyr wà\n34 Heta mokoz ta'yr Àmàrààw ta'yr pe wà: Ezau, Zako. 35 Na'aw Ezau ta'yr waner xe wà: Eripaz, Hewew, Zeuz, Zàrà, Kora. 36 Heta teko Eripaz pe izuapyapyr romo wà. Na'aw waner xe wà: Temà, Omar, Zewo, Kàetà, Kenaz, Ximina, Amarek. 37 Heta 4 teko Hewew pe izuapyapyr romo wà: Naat, Zera, Xama, Miza.\nEnom ywy rehe wikuwe ma'e izypy mehe arer wà\n38-42 Xeir izuapyapyr wiko Enom ywy rehe har waipy romo a'e wà. Na'aw waner xe wà: Irutà wiko Ori waipy romo a'e. Wiko Umà waipy romo a'e no. (Heta amo Irotà heinyr. Ximina her romo a'e.) Xomaw wiko amo teko waipy romo a'e. Na'aw waner xe wà: Àriwà, Manat, Ewaw, Xewo, Onà. Heta mokoz ta'yr Zimeàw pe wà: Aiaz, Ana waner romo wà. Heta amo Ana ta'yr Nixom her ma'e izupe. Heta 4 teko Nizom pe izuapyapyr romo wà: Ànàràw wà, Ezimà wà, Ixirà wà, Kerà wà. Ezer wiko na'iruz teko waipy romo a'e. Mirà wà, Zawa wà, Zààkà wà. Zizà wiko mokoz teko waipy romo. Uz wà, Àrà wà.\nEnom ywy rehe har wanuwihawete wà\n43-50 Amo awa wiko Enom ywy rehe har wanuwihawete romo a'e, Izaew wanupe tuwihawete heta 'ym mehe we a'e. Wyzài tuwihaw imàno re amo wiko tuwihawete romo a'e. Na'aw waner xe wà: Mera Meor ta'yr Ninaw tawhu pe har wanuwihaw. Zoaw Zera ta'yr Mozira tawhu pe har wanuwihaw. Uzà Temà ywy rehe har wanuwihaw. Anaz Menaz ta'yr Awit tawhu pe har wanuwihaw. Anaz weityk Minià izuapyapyr zeàmàtyry'ymawhu pe Moaw ywy rehe a'e wà: Xamira Mazrek tawhu pe har wanuwihaw. Xau Heomot Ewparat yrykawhu izywyr har wanuwihaw. Maw-Ànà Akimor ta'yr. Anaz Pau tawhu pe har wanuwihaw. (Meetamew Materez imemyr Mezaw hemiàriro wiko Anaz hemireko romo a'e.) 51-54 Enom izuapyapyr uzemuza'aza'ak 11 teko romo wiko pà wà. Na'aw waner xe wà kury: Ximina, Awa, Zeter, Ooriam, Era, Pinom, Kenaz, Temà, Miwzar, Maniew, Iràw.


Tupàn ze'eg AZEW 1\nTupàn uzapo kar wi tàpuzuhu a'e\n1 Nariw Pezi ywy rehe har wanuwihaw romo heko mehe, mokoz haw kwarahy rehe, pitài haw 'ar mehe, 6 haw zahy nehe no, Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umume'u kar amo uze'eg uze'eg imume'u har Azew her ma'e pe. A'e rupi uze'eg Azew umume'u a'e ze'eg Zurupapew Xaraxiew ta'yr Zuta ywy rehe har wanuwihaw pe a'e, xaxeto wanuwihawete Zuzue Zozanak ta'yr pe a'e no. 2 Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e uze'eg nezewe a'e. — Tupàn Hàpuzuhu iapo wi haw 'ar nuhem kwaw a'e rihi, i'i teko waiko wà, i'i Tupàn.\n3 A'e rupi Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e umuze'eg kar uze'eg imume'u har Azew her ma'e nezewe a'e kury.\n4 — Teko Zuta ywy rehe har wà. Peiko tàpuzuhu hekuzar katu ma'e ipuràg eteahy ma'e pupe ko 'ar rehe kury. Napezapokatu wi kwaw heràpuzuhu. Heityk pyrer a'e. Iaiw haw rehe hin e a'e. Aipo ikatu nezewe haw. 5 Pema'enukwaw katu ma'e peme uzeapo ma'e kwer rehe nehe. 6 Pezutym ma'eà'yz tetea'u. Xo pixika'i ma'e zo pepo'o a'e re. Heta wewer temi'u peme. Nuhyk kwaw. Pema'uhez peiko. Heta wewer win peme. Nuhyk kwaw peka'u haw romo. Heta wewer pekamir penopoz peme. Napemuaku kwaw penuwixàg mehe. Uma'ereko ma'e upyhyk temetarer uma'ereko haw rupi. Nuhyk kwaw penekuwe haw romo, i'i Tupàn.\n7 A'e rupi Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e uze'eg nezewe kury. — Pema'enukwaw katu ma'e peme uzeapo ma'e kwer rehe nehe. 8 Peho ywytyruhu pe nehe kury. Perur ywyra nehe. Pezapo wi heràpuzuhu nehe. Herurywete putar a'e heràpuzuhu ràm rehe nehe. Teko hemuwete katu a'e pe wà nehe. Hemurywete kar putar a'e pe wà nehe.\n9 Peàro arozràn ipo'o haw uhua'u ma'e. Xo pixika'i ma'e zo pepo'o. Pezeagaw a'e arozràn pixika'i ma'e peneko haw pe heraha pà. Amumaw a'e temi'u pewi herur mehe. Pepuranu pezehezehe nezewe nehe. — Màràzàwe tuwe Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e uzapo agwer ma'e zanewe a'e, peze pezeupe nehe. Azapo nezewe haw peme ihe, ta'e xo penàpuz rehe zo pezekaiw pe xe. Napezekaiw kwaw heràpuzuhu imuaiw pyrer rehe. 10 A'e rupi nukyr kwaw àmàn. A'e rupi nahezuz kwaw arozràn peko kaiwer rehe har pe. 11 Amupytu'u kar àmàn ikyr ire kaiwer pe ihe, ywytyruhu pe ihe no. Amuxinig kar arozràn itymaw. Amuxinig uwà tyw no, uri tyw no, amo ma'etymaw ko ywy rehe har paw no. Ixinig awer uzepyk teko wanehe, ma'ea'yr wanehe no, miar wanehe no, ma'etymaw nànàn no, i'i Tupàn.\nTeko weruzar Tupàn hemiapo putar haw a'e wà\n12 Na'e Zurupapew Zuta wanuwihaw a'e, Zuzue xaxeto wanuwihawete a'e no, teko Mawiron wi izemunehew pyrer wi uzewyr ma'e kwer paw a'e wà no, ukyze Tupàn wi a'e wà kury. Weruzar uzar Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ze'eg Azew pe imur pyrer wà kury. Tupàn ze'eg imume'u har romo hekon Azew a'e. 13 Nezewe mehe Azew Tupàn ze'eg imume'u har uze'eg Zuta ywy rehe har wanupe ko Tupàn ze'eg imume'u pà wanupe. — Aiko putar penehe we ihe nehe. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e aze'eg kwez ihe kury, i'i Azew wanupe.\n14 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umukàg kar a'e teko paw a'e wà kury, wamurywete kar pà a'e wà kury. Zurupapew Zuta wanuwihaw, Zuzue xaxeto wanuwihawete no, teko Mawiron wi izemunehew pyrer uzewyr ma'e kwer wà no. Uzemono'og paw rupi uzar Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e ràpuzuhu iapo katu pà wà, iapo haw rehe uzypyrog pà wà. 15 24 haw 'ar mehe 6 haw zahy rehe mokoz haw kwarahy rehe Nariw tuwihawete romo heko mehe uzypyrog Tupàn Hàpuzuhu iapo wi pà wà kury.


Tupàn ze'eg EZEKIEW 2\nTupàn umuigo kar Ezekiew uze'eg imume'u har romo kury\n1 A'e ma'e hexak mehe a'ar ywy rehe heruwa imuhyk pà ywy rehe. Na'e ainu amo ize'eg mehe. — Awa ta'yr, epu'àm nehe ty. Heze'eg wer newe, i'i ihewe.\n2 Ize'eg mehe we Tupàn Hekwe wixe hepupe hemupu'àm pà kury. Aenu uze'eg ma'e ize'eg mehe.\n3 Awa ta'yr, Oromono kar teko Izaew izuapyapyr wanupe ihe kury. Heàmàtyry'ym a'e wà, heze'eg heruzar ire upytu'u pà wà. Te ko 'ar rehe na'ipureruzar wer kwaw heze'eg rehe wà. Nuzawy kwaw uwipy wà. 4 Nahereruzar kwaw wà. Nuzeruze'eg kwaw herehe wà no. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e wazar ihe, hepurumume'u wer amo ma'e rehe wanupe. Oromono kar wanupe ihe kury. Emume'u heze'eg wanupe nehe. 5 Aze ru'u uzekaiw putar nerehe wà no. Aze ru'u nan. Nezewe rehe we ukwaw putar heze'eg imume'u har romo nereko haw wà nehe. — Wiko zaneinuromo a'e, i'i putar newe wà nehe.\n6 Ne Awa ta'yr ne, ekyze zo wanuwi nehe. Ekyze zo wanemimume'u ràm wi nehe. Umume'u putar neàmàtyry'ym àwàm wà nehe. Nererekoaiw putar wà nehe. Wamyter pe nereko haw nuzawy kwaw zawazyr wamyter pe nereko haw nehe. Nezewe rehe we ekyze zo wanu wi nehe. Ekyze zo waze'eg wi nehe no. 7 Amume'u kar putar ma'e newe nehe. Emume'u a'e ma'e paw wanupe nehe. Aze uzekaiw nerehe wà nehe, emume'u wanupe nehe. Aze nuzekaiw kwaw nerehe wà nehe, nezewe rehe we emume'u wanupe nehe. Nema'enukwaw waneko haw rehe nehe. Nuweruzar katu kwaw heze'eg wà.\n8 Awa ta'yr, ezekaiw katu heze'eg rehe nehe. Eiko zo heze'eg heruzar 'ymar romo nehe. Eiko zo wazàwe nehe. Ezurupeka heremimono ràm i'u pà nehe.\n9 Na'e aexak amo ipo amo pape imàimàn pyrer ipyhykar kury. 10 Urauraw a'e pape kury. Heta ze'eg imuapyk pyrer mokoz pegwer rehe. Heta iaiw ma'e hehe imuapyk pyrer: tahy haw rehe tàhetàhemaw, zemumikahy haw imume'u haw, kuhemaw.


Tupàn ze'eg 2 KORIN 13\n1 Aha putar pepyr ihe nehe kury. Na'iruz haw aha pepyr. Nezewe i'i Tupàn ze'eg kwehe arer a'e. — Aze pemume'u putar amo hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e tuwihaw wanuwa rupi nehe, aze heta mokoz hexak kar wà nehe, aze heta na'iruz hexak kar wà nehe, aze uzuawygatu wanemimume'u ràm nehe, peruzar waze'eg nehe. Aze pitài zo wexak hemiapo kwer nehe, pemume'u zo nehe. Ta'e nuhyk kwaw nezewe mehe nehe xe. Aze ru'u nuexak katu kwaw hemiapo kwer a'e. Aze ru'u hemu'em ma'e romo hekon a'e. 2 Mokoz haw aha pepyr. Aha wi putar nehe kury. Pepyr hehem mehe aze'eg ahyahy putar peme nehe. Mo pepuhareko katu putar a'e wà nehe. Ni amo wà nehe. Amo 'ar mehe amume'u penemiapo kwer ihe. Amume'u wi amo ae 'ar mehe no. Amume'u wi putar nehe kury. Aze'eg ahyahy ikatu 'ym ma'e iapo har wanupe. Aze'eg ahyahy wi putar amogwer ikatu 'ym ma'e iapo har nànàn nehe no. 3 Zaneruwihawete hemuze'eg kar a'e. Nuiko kwaw ikàg 'ym ma'e romo nehe. Peme uze'eg mehe wexak kar putar ukàgaw peme nehe. 4 Ikàg 'ym ma'e ài umàno ywyra kanetar rehe. Tupàn ikàg a'e, a'e rupi umugweraw kar a'e. Umuigo kar a'e kury. A'e rupi wiko wi ko 'ar rehe a'e kury. Uruiko ikàg 'ym ma'e ài. Ikàg tuwe a'e, a'e rupi peme ureze'eg mehe uruiko putar ikàg ma'e ài ure nehe, ta'e uruiko inuromo ikàg mehe ure no xe, ta'e Tupàn ikàg tuwe a'e no xe.\n5 Peme'e pezehezehe nehe kury. Pema'enukwaw katu penemiapo kwer rehe nehe. Zazeruzar Zezuz rehe zane. Aipo zaiko tuwe hehe uzeruzar ma'e ài, peze pezeupe nehe, pezehezehe pepuranu pà nehe. Zaneruwihawete Zezuz hekwe pepy'a pe hekon a'e. Pekwaw heko haw. Xo heruzar 'ymar nuwereko kwaw hekwe upy'a pe a'e wà. Aze mo nuiko iwer pepy'a pe a'e, iaiw mo urema'ereko awer ure. 6 Uruiko Zaneruwihawete inuromo ure, hekwe hereko pà urepy'a pe ure. Pekwaw inuromo urereko haw. 7 — Uruiko Tupàn ze'eg imume'u har ikatuahy ma'e romo ure, nuru'e kwaw tuweharupi purupe. — Pawru nukwaw kwaw Tupàn ze'eg imume'u haw a'e, aze amo i'i nehe, nuruzekaiw kwaw waze'eg rehe. Xo penemiapo kwer rehe uruzekaiw katu. Xo pezeruzar haw rehe uruzekaiw katu. A'e rupi — Emunyryk kar Korin tawhu pe har ikatu 'ym ma'e wi wà nehe, uru'e Tupàn pe tuweharupi. 8 Nurupuner kwaw ma'e iapo haw rehe ze'eg azeharomoete har imumaw pà ure. Aze xiruzar a'e ze'eg nehe, amo teko uzeruzar putar hehe a'e wà nehe no. 9 Ikàg 'ym ma'e ài uruiko. Nuruzekaiw kwaw urereko haw rehe. Aze peruzar tuwe Tupàn ze'eg nehe, urerurywete putar nezewe mehe nehe. A'e rupi uruze'eg uruiko Tupàn pe. — Tuwe upytu'u ikatu 'ym ma'e iapo re wà nehe, uru'e uruiko izupe ure, penehe ureze'eg pà ure.\n10 A'e rupi azapo ko pape teko ihe, muite pewi xe hereko mehe ihe. A'e rupi pepyr heho mehe, nazepyk kwaw penehe nehe, naze'eg ahyahy kwaw peme nehe. Zanezar umur ukàgaw ihewe a'e. Nahemuze'eg ahyahy kar kwaw peme. Xo pemukàg kar haw rehe hemur kar peme. 11 Herywyr wà, zazur rihi. Pezeagaw ikatu 'ymaw wi petyrykaw rehe azeharomoete nehe. Peinu katu ko heze'eg nehe. Peruzar nehe. Pezeàmàtyry'ym zo nehe. Pezapo ikatu ma'e peho peiko pezeupeupe nehe. Tupàn a'e, puruamutar katu ma'e a'e, puràmàtyry'ym kar 'ymar a'e, wiko putar peinuromo a'e nehe.\n12 — Nekatu pa, peze pezeupeupe nehe. — Nekatu ma, peze pezeupeupe nehe. Pepuruamutar katu haw hexak kar pà pezeupeupe nehe. Tupàn hemiruze'eg paw rupi omono uze'eg peme a'e wà no.\n13-14 Tuwe Zanezar Zezuz Zaneruwihawete pepuhareko a'e nehe. Tuwe Tupàn peamutar katu a'e nehe no. Tuwe Tekwe Puràg wiko peinuromo a'e nehe no. Upaw kwez kury. Pawru


Tupàn ze'eg NEEMI 1\nNeemi uze'eg Tupàn pe Zeruzarez rehe\n1 Na'aw Neemi Akari ta'yr heko awer imume'u haw xe kury. Arataxer Pezi ywy rehe har wanuwihawete heko mehe 20 haw kwarahy mehe zahy kizirew her ma'e rehe ihe Neemi ihe, aiko Xuzà tawhu Pezi ywy rehe har pupe ihe. 2 Herywyr Anani uhem wà Zuta ywy wi amo Zutew wanupi kury. Na'e apuranu wanehe. — Ma'e uzeapo iko Zeruzarez pe. Aipo Zutew Mawiron ywy wi uzewyr ma'e kwer ikatu a'e wà, a'e wanupe. 3 Umume'u waneko haw ihewe wà. — Zuta ywy rehe uzewyr ma'e kwer umàno 'ym ma'e kwer a'e wà, upuraraw zawaiw haw uhua'u ma'e waiko a'e wà, i'i ihewe wà. — Amo ae ywy rehe arer a'e wà, wanuwake wiko ma'e a'e wà, wereko zemueteahy zaneànàm Mawiron ywy wi uzewyr ma'e kwer a'e wà. Nuzapo wi kwaw ipàrirogawtàtà iaiha ma'e Zeruzarez izywyr har wà. Nuzawy kwaw heityk pyrer a'e rihi. Kwehe mehe tuwihawete amo ae ywy rehe har umunyk tata ukenawhu rehe hapy pà. Mawiron ywy wi uzewyr ma'e kwer nuzapokatu kwaw ukenawhu ukaz ma'e kwer a'e wà rihi, i'i ihewe wà. 4 Waze'eg henu mehe apyk ywy rehe hezai'o pà ihe kury. Amumaw màràn 'ar hezai'o pà. Namai'u kwaw. Na'e aze'eg Tupàn pe kury.\n5 O Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ywak izar. Erepuner katu ne. Urukyze newi ure. Na'urereityk pixik kwaw pe ne. Erezapokatu neze'egaw neamutar katu har wanehe we neze'eg heruzar har wanehe we ne. Erezapo ma'e a'e neze'eg awer rupi katete no. 6 Eme'e herehe, o Tupàn. Herenu pe newe heze'eg mehe nehe, 'aromo nehe, pyhaw nehe no, Izaew neremiaihu wanehe newe heze'eg mehe nehe. Amume'u ko ma'e newe kury: ure Izaew ure, uruzapo ikatu 'ym ma'e nerenataromo ure. Heipy a'e wà, ihe ihe no, uruzapo ikatu 'ym ma'e ure. 7 Ma'e iapo mehe uruiko ikatu 'ym ma'e iapo har romo nerenataromo. Nureruzar kwaw neremiapo putar haw. Nureruzar kwaw neze'eg Moizez neremiruze'eg pe imono pyrer no. 8 Nema'enukwaw neze'eg awer Moizez pe neremimume'u kwer rehe nehe. — Pe Izaew pe, aze hereityk pe nehe, apumuhàmuhàz putar amo ywy rehe har wainuinuromo ihe nehe, ere Izaew wanupe Moizez pe imume'u kar pà. 9 — Aze a'e re pezewyr ihewe nehe, aze peruzar wi heremiapo putar haw nehe, apumuzewyr kar putar peneruwà ywy heremixak kwer pe nehe. Hemuwete katu pe xe nehe, a'e peme kwehe mehe. Aze pezemuhàmuhàz ywy nànàn nehe, nezewe rehe we apumuzewyr kar putar peneruwà xe nehe, ere Izaew wanupe, Moizez pe imume'u kar pà.\n10 — Hezar, 'aw teko wiko neremiruze'eg romo wà. Wiko neremiaihu romo wà. Erepyro wapyhyk awer wi ne wà. Ta'e erepuner katu ne xe. Nekàg ne no. 11 Herenu pe newe heze'eg mehe nehe kury. Neremiruze'eg hurywete nemuwete katu mehe wà. Einu waze'eg mehe ne wà nehe no. Hepytywà pe kutàri nehe. Ezapo kar ikatu ma'e Tuwihawete pe ihewe nehe, a'e Tupàn pe. A'e 'ar rehe aiko win tuwihawete pe heraha har romo ihe.


Tupàn ze'eg IRUK 17\nUze'eg Zezuz ikatu 'ygwer rehe a'e kury\n1 Uze'eg Zezuz wemimu'e wanupe kury. — Tuweharupi teko uzapo ma'e a'e wà, ikatu 'ym ma'e iapo kar pà amo ae teko wanupe a'e wà. Tupàn uzepyk putar a'e ikatu 'ym ma'e iapo kar har wanehe a'e wà nehe. 2 Aze amo awa uzawy kar Tupàn rape amo kwarer pe a'e nehe, iaiw tuwe a'e awa a'e nehe. Tupàn uzepyk putar tuwe a'e awa rehe a'e nehe. Aze mo xiàpixi itahu iazuromo heityk pà yryhu pytepe izuka kar pà, ikatu wera'u mo nezewe mehe a'e Tupàn rape iawy kar har pe. A'e rupi nupuner iwer mo ikatu 'ym ma'e iapo kar haw rehe kwarer pe a'e. 3 Petyryk ikatu 'ym ma'e wi nehe. Aze nerywyr uzapo ikatu 'ym ma'e nehe, emume'u hemiapo kwer izupe nehe. Aze uzemumikahy wemiapo kwer rehe nehe, a'e mehe nereharaz hemiapo kwer wi nehe, imunàn pà nehe. 4 Aze 7 haw uzapo ikatu 'ym ma'e newe nehe, pitài 'ar mehe nehe, aze nezewe i'i newe nehe, — Nazapo wi kwaw nehe, azemumikahy tuwe heremiapo kwer rehe ihe, aze i'i newe a'e re nehe, emunàn izuwi nehe. Nereharaz hemiapo kwer wi nehe, emekuzar kar zo izupe nehe.\nUze'eg Zezuz zanezeruzar haw rehe a'e kury\n5 Uze'eg hemimono kar izupe a'e wà. — Uremuzeruzar kar wera'u pe nerehe nehe, i'i izupe wà.\n6 Uze'eg wi teko wanupe. — Aze mo pixika'i pezeruzar haw, aze mo nuzawy iwer ma'eà'yz pixika'i ma'e mutar her ma'e, a'e mehe mo pepuner nezewe peze'egaw rehe ywyra pe. — Ezezo'ok ywy wi nehe, ezetym eho yryhu pe nehe, pepuner mo peze haw rehe. Weruzar mo peze'eg.\n— Ma'e ere putar newe uma'ereko ma'e pe nehe, i'i Zezuz a'e kury\n7 Uze'eg wi teko wanupe. — Aze neremiruze'eg uma'ereko iko ko pe nehe, aze uzekaiw nereimaw rehe nehe, ma'e ere putar izupe nehe, ko wi tur mehe nehe. Emai'u eho ty, aipo ere putar izupe nehe. 8 Nan kwaw pa. — Emuhyk heremi'u ràm nehe ty, ezekaiw herehe nehe, hemai'u mehe nehe, ere putar izupe nehe. — Xo hemai'u re zo erepuner nemai'u haw rehe nehe, ere putar izupe nehe. 9 Uma'ereko nerehe a'e, ta'e ne izar romo ereiko ne xe. — Ikatuahy neremiapo kwer ty, nere kwaw izupe nehe, ta'e newe uma'ereko ma'e romo hekon a'e xe. 10 Nezewegatete pe no ty wà. Peiko Tupàn hemiapo putar haw iapo har romo pe no ty wà. — Ure ure, newe uma'ereko ma'e romo uruiko ure. Uruzapo neremiapo putar haw ure, peze putar Tupàn pe nehe.\nZezuz umukatu 10 iperewàtà ma'e a'e wà kury\n11 Zeruzarez kutyr oho mehe we rihi, Zezuz wahaw Xamari ywy a'e. A'e re uzypyrog Karirez ywy hahaw pà kury. 12 Uhem etea'i amo taw pe kury. Uwàxi 10 awa a'e pe wà. Iperewàtà ma'e romo wanekon a'e wà. Pepa'u upyta wà. Nur kwaw Zezuz huwake wà. 13 Uhapukaz Zezuz pe wà. — Zezuz, i'i izupe wà. — Purumu'e ma'e, i'i izupe wà. — Urepuhareko pe ne nehe, i'i izupe wà.\n14 Wexak Zezuz iperewàtà ma'e a'e wà. Uze'eg wanupe. — Peho xaxeto wapyr nehe, pezexak kar pà wanupe nehe, i'i wanupe. A'e rupi oho izuwi wà kury. Pe rupi wata mehe tàrityka'i ikatu wà kury. (Ta'e Zezuz umukatu a'e wà xe.) 15 Amo wanehe we har Xamari ywy rehe har romo hekon a'e, wexak umukatu awer kury. Uzewyr oho uzegar pà Zezuz pe kury. Tupàn imuwete katu pà kury. 16 Uzemomor uzeamumew pà Zezuz ipy huwake, ikatu haw imume'u pà izupe. 17 Uze'eg Zezuz izupe. — Màràzàwe tuwen aipo pa. 10 awa amukatu kwez ihe wà. Ma'e pe amo 9 awa wahon a'e wà, i'i izupe. 18 — Màràzàwe tuwe nuzewyr kwaw Tupàn ikatu haw rehe uze'egatu pà a'e wà, i'i izupe. — Pitài zo ur kwez xe a'e. Ni nuiko kwaw ko ywy rehe har romo a'e, xo a'e zo umume'u Tupàn ikatu haw wà ihewe a'e, i'i izupe.\n19 — Epu'àm eho xe wi nehe ty, erezeruzar katu herehe, a'e rupi urumukatu ihe, i'i izupe.\nUhem putar Tupàn pureruze'egaw a'e nehe\n20 Amo ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e a'e wà, upuranu Zezuz rehe a'e wà. — Ma'e 'ar mehe Tupàn pureruze'egaw ur putar a'e nehe, i'i izupe wà. — Teko nuexak kwaw tur mehe a'e wà nehe, i'i Zezuz wanupe.\n21 — Uhem kwez kury, peme'e hehe nehe ty wà, ni'i kwaw teko a'e wà nehe. — Nà'àg a'e kury, ni'i kwaw wà nehe. Ta'e Tupàn pureruze'egaw peinuromo hekon a'e xe, i'i wanupe.\n22 Uze'eg wemimu'e wanupe kury. — Awa ta'yr romo aiko ihe. Amo 'ar mehe nehe, pepurexak wer putar herehe nehe. Peneko wer putar xe nehe, xe hereko mehe nehe. Napexak kwaw nehe. 23 — Peme'e pezuwà xe ty wà, i'i putar amo teko peme a'e wà nehe. — Peme'e pe pe peho nehe ty wà, i'i putar amo peme a'e wà nehe no. — Peho zo hekar pà nehe, a'e peme kury. 24 Aze àmàn uweraw a'e nehe, uhyape katu ywak paw rupi a'e. Nezewegatete ihe nehe no, hezur mehe nehe no. 25 A'e 'ym mehe we apuraraw putar ma'erahy tetea'u ihe nehe. Teko ko ywy rehe har upuir putar hewi a'e wà nehe. A'e re, amo 'ar mehe nehe, azewyr wi putar tuwà ihe nehe. 26 Pema'enukwaw Noe heko awer rehe. Teko paw umai'u tetea'u waiko a'e wà, 'aromo a'e wà, pyhaw a'e wà, 27 kàwiahy tetea'u i'u pà a'e wà no. Awa kwer wà, kuzàgwer wà no, uzerekoreko wà. Na'e Noe wixe kanuhu pupe a'e, (wànàm wanupi a'e). Àmàn ukyr tetea'u. Typya'u 'y. A'e rupi uzuka teko paw a'e wà. Teko wiko putar nezewegatete hezurete mehe a'e wà nehe no. 28 Kwehe mehe Iro wiko ywy rehe a'e. Nezewegatete teko wiko a'e 'ar mehe a'e wà no. Teko paw umai'u waiko tuweharupi wà, kàwiahy i'u pà wà. Uma'eme'eg waiko wà, uma'eme'eg kar waiko a'e 'ar rehe wà no. Uma'etym waiko wà no. Uzeàpuzapo waiko wà no. Nezewegatete wiko putar hezur etea'i mehe a'e wà nehe no. 29 Iro uhem Xotom taw wi a'e. Ihem ire tàrityka'i tata u'ar kwaw pà ywak wi a'e, a'e pe har wazuka pà paw rupi a'e. 30 Nezewegatete he'ar mehe nehe no, purupe hezexak kar etea'i mehe nehe no.\n31 Aze awa wàpuz 'aromo hekon a'e 'ar mehe nehe, tuwe nuixe kwaw wàpuz me uma'e ipyhyk pà nehe. Nezewegatete aze awa oko pe uma'ereko a'e nehe, tuwe nuzewyr kwaw weko haw pe nehe. Ta'e na'ikatuahy kwaw izupe a'e 'ar mehe nehe xe. 32 Pema'enukwaw katu Iro hemireko rehe ma'emume'u haw rehe pe. 33 Aze amo izepyro wer nehe, umàno putar nehe. Aze amo heharaz uzewi nehe, uzepyro putar nehe. 34 A'e 'ar mehe nehe, pyhaw nehe, mokoz teko uker putar upà upaw rehe wà. Tupàn heko haw pe har weraha putar pitài awa a'e wà nehe, inugwer upyta putar a'e nehe. 35 Mokoz kuzà umuku'i putar awaxi a'e 'ar mehe a'e wà nehe. Tupàn heko haw pe har weraha putar pitài kuzà a'e wà nehe, inugwer upyta putar a'e nehe. 36 Mokoz awa ko pe wanekon putar wà nehe. Tupàn heko haw pe har weraha putar pitài awa a'e wà nehe, inugwer upyta putar a'e nehe.\n37 Na'e hemimu'e upuranu hehe wà kury. — Ma'e pe agwer ma'e uzeapo putar nehe, urezar, i'i izupe wà. — Aze heta hetekwer umàno ma'e kwer amo me a'e nehe, a'e mehe apitaw uzemono'og putar a'e pe a'e wà nehe, i'i wemimu'e wanupe.


Tupàn ze'eg 2 KORIN 2\n1 A'e rupi nezewe a'e hezeupe ihe. — Naha kwaw wapyr ihe nehe, ta'e nahepurumuzemumikahy kar wer kwaw wanehe ihe xe, naheze'eg ahyahy wer kwaw wanupe ihe xe, a'e penehe ihe. 2 Aze mo aha pemuzemumikahy kar pà ihe, a'e mehe mo pezemumikahy tuwe mo. Aze mo pezemumikahy paw rupi, a'e mehe mo azemumikahy mo ihe no, ta'e naheta iwer mo hemurywete kar har a'e wà kury xe. 3 A'e rupi amono kar a'e hepape ipy peme ihe, heze'eg ahyahy pà penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe ihe. Naheho wer kwaw pepyr ihe. Aze mo aha, a'e mehe mo hemuzemumikahy kar mo pe. Na'ikatu kwaw nezewe haw ihewe. Ta'e hemurywete kar har romo peneko haw aputar ihe xe. Ta'e ko ma'e akwaw ihe xe. Aze herurywete nehe, penurywete putar paw rupi nehe no. 4 Hepape ipy peme imono kar mehe azemumikahy a'e 'ar mehe ihe, penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe ihe. Azai'o ihe no. Namono kar kwaw a'e pape pemuzemumikahy kar pà. Apuamutar katu ihe, a'e rupi amono kar peme ihe. Hepurukwaw kar wer peamutar katu haw rehe peme, peme imono kar pà.\nAze amo uzemumikahy wemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe a'e nehe, aze upytu'u iapo re nehe, Tupàn nuzepyk kwaw hehe a'e nehe\n5 A'e ikatu 'ym ma'e iapo har pepyr har a'e, nahemuzemumikahy kar kwaw a'e. Nan. Pemuzemumikahy kar a'e. Aze ru'u amo pepyr har uzemumikahy a'e pe wà. Nuzemumikahy kwaw paw rupi wà. 6 Pemono kar tuwe a'e awa pemyter wi pezemono'ogaw wi. Kwehe napemuixe kar kwaw pezemono'ogaw pe. Peze'eze'eg ahyahy tetea'u hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe. Uhyk kury. 7 Peiko wi imyrypar romo nehe kury, ipytywà pà nehe kury. Pepytu'u hemiapo kwer rehe pema'enukwaw ire nehe. Pemurywete kar nehe kury. A'e rupi nuzemumikahy wera'u kwaw nehe. A'e rupi nupytu'u kwaw Zezuz rehe uzeruzar ire nehe. 8 — Uruamutar katu ure, peze izupe nehe kury. Pezapo ikatuahy ma'e izupe nehe, iamutar katu haw ikwaw kar pà izupe nehe. 9 Kwehe mehe amono kar a'e hepape peme ihe, heze'eg ahyahy pà penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe ihe. -Aipo weruzar putar heze'eg a'e wà nehe, a'e hezeupe, penehe heze'eg pà. 10 Aze peneharaz a'e awa hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi nehe, hereharaz putar hemiapo kwer wi ihe nehe no. Aze amo uzapo ikatu 'ym ma'e nehe, hereharaz putar hemiapo kwer wi ihe nehe. Hereharaz kwez hemiapo kwer wi ihe, ta'e hepurumukàg wer pezeruzar haw rehe ihe xe. Zaneruwihawete ukwaw hemiapo kwer wi hereharaz taw a'e. 11 Nezewe mehe Zurupari nupuner kwaw zanezar romo weko haw rehe a'e nehe. Ta'e xikwaw hemiapo putar haw zane xe.\nPawru umume'u Toroaz ywy rehe oho awer a'e kury\n12 Toroaz ywy rehe hehem mehe, Zaneruwihawete rehe ze'eg puràg imume'u pà purupe, aexak Zanezar ikatu haw ihe. Ta'e a'e pe har wenu katu heze'eg a'e wà xe. Aze tuwihaw ur zanepyr nehe, ximuàgà'ym hape izupe nehe. Nezewegatete Tupàn umuàgà'ym a'e pe har wapy'a a'e, heho àwàm me a'e. A'e rupi wenu katu Tupàn ze'eg a'e wà. 13 Napuner kwaw urerywyr Xit hexakaw rehe a'e pe ihe. A'e rupi azemumikahy ihe. Heho wer hekar pà amo me. A'e rupi, — Zazur rihi, a'e a'e pe har wanupe. Na'e ata wi aha Maxeton ywy kutyr ihe no. — Aze ru'u àwàxi putar Xit ihe nehe, a'e hezeupe.\nZezuz Zaneruwihawete zanepytywà ikatu 'ygwer heitykaw rehe a'e\n14 Tupàn ikatuahy a'e. Zanemono'og Zaneruwihawete inuromo a'e, ikatu 'ym ma'e heitykar romo zanemuigo kar pà a'e. Aze tuwihaw weityk amo tuwihaw nehe, hurywete putar nehe, wata putar taw myteromo wemiruze'eg wanupi nehe, zauxiapekwer wanupi nehe. Nezewegatete zane no, zaiko Zaneruwihawete inuromo zane no, ta'e weityk ikatu 'ym ma'e a'e xe. A'e tuwihaw wata teko wanuwa rupi a'e, ukàgaw hexak kar pà wanupe a'e. Nezewegatete Zaneruwihawete zanemono kar ywy nànàgatu taw nànàgatu a'e no, ukàgaw ikwaw kar pà wanupe a'e no. Ikàgaw ikwaw paw a'e, nuzawy kwaw yhyk hyàkwenaw a'e. Ywy nànàgatu uhàuhàz a'e. 15 Xaxeto umunyk yhyk Tupàn huwa rupi a'e wà. Zaiko yhyk ài Tupàn pe. Zaneruwihawete a'e, tàpuzuhu rehe uzekaiw ma'e ài hekon a'e. Zanemono Tupàn pe yhyk hyàkwegatu haw ài a'e. Hàtàxiner uhàuhàz. Nezewegatete zaha taw nànàgatu ywy nànàgatu no, Zaneruwihawete rehe ze'egaw imume'u pà teko wanupe, Tupàn hemipyro ràm wanupe, hemipyro 'ym wanupe no. Kàpuhàg ài zaiko zane, Tupàn pyr oho ma'e ràm wanupe zane. 16 Inem ma'e puruzuka ma'e ài zaiko tatahu pe oho ma'e ràm wanupe. (Aze teko nuzeruzar kwaw Zezuz rehe wà nehe, oho putar tatahu pe wà nehe. A'e rupi zawaiw katu Tupàn ze'eg imume'u haw ihewe.) Mo upuner imukatu haw rehe a'e. Mo henu har upuner tatahu pe waho àwàm imume'u haw rehe a'e. 17 Ure urupuner ure, ta'e nuruiko kwaw amogwer wazàwe ure xe. Amogwer numuawate katu kwaw Tupàn ze'eg a'e wà. Tupàn ze'eg nuzawy kwaw ma'e ime'eg pyràm hekuzar 'ym ma'e a'e, imuwete 'ymar wanupe a'e. Tupàn uremur kar pepyr a'e. A'e rupi na'ureremu'em kwaw peme ure, huwa rupi ure, ta'e Zaneruwihawete hemiruze'eg romo uruiko ure xe.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 16\nZipa, Tawi kury\n1 Oho Tawi ywytyr Uri tyw hereko har ikupe kutyr kury. Uwàxi Ziw na'arewahy a'e pe. Mewimozet pe uma'ereko ma'e romo hekon a'e. Werur mokoz zumeta'i iko uzeupi wà. Heta temi'u tetea'u zumeta'i wakupe pe. 200 typy'ak, 100 uwà haryw, 100 ma'e'a kwer tyàro ma'e haryw, pitài uwà tykwer win her ma'e hyru por. 2 Na'e upuranu Tawi hehe kury. — Màràzàwe tuwe a'e pe mo pe ereraha agwer ma'e iko ne, i'i izupe. Uwazar Ziw ize'eg izupe. — Araha zumeta'i teko tuwihawete iànàm wanupe. Upuner putar wakupe pe wata haw rehe wà nehe. Araha typy'ak teko ma'e'a kwer rehe we awa kwer wanupe. Upuner i'u haw rehe wà nehe. Araha win wanupe no. Ywyxiguhu rehe wata mehe ikene'o putar wà nehe. A'e mehe upuner i'u haw rehe wà nehe, i'i izupe.\n3 — Ma'e pe hekon Mewimozet nezar Xau hemimino a'e, i'i Tawi izupe. — Upyta Zeruzarez pe. Nezewe uze'eg iko uzeupe a'e. — Ko 'ar rehe Izaew hemuigo kar putar tuwihawete romo a'e wà nehe, ta'e heràmuz Xau wiko tuwihawete romo izypy mehe a'e xe, i'i iko uzeupe, i'i Ziw Tawi pe.\n4 Uze'eg wi tuwihawete Ziw pe kury. — Mewimozet ima'e paw erereko putar nema'e romo nehe kury, i'i izupe. Uwazar Ziw ize'eg izupe. — Azemumew teko heruwihawete henataromo hezar henataromo ihe kury, nerenataromo ihe kury. Tuwe apuner nemurywete kar haw rehe tuweharupi nehe, i'i izupe.\nXimez, Tawi kury\n5 Wata Tawi oho iko kury. Uhem Mauri tawhu pe. Ximez Zer ta'yr wiko a'e pe. Xau iànàm romo hekon a'e. Oho Tawi huwàxi mà kury. Uzypyrog ze'egaiw imur kar pà hehe. 6 Omomor ita Tawi rehe no, tuwihaw hehe we har wanehe no. Zauxiapekwer umàmàn Tawi izywyr wà. Zauxiapekwer Tawi rehe uzekaiw katu ma'e umàmàn izywyr wà no. Nezewe rehe we Ximez omomor ita hehe. Uzeagaw iapi pà. 7 Omono ze'egaiw hehe. — Ehem eho xe wi nehe, puruzuka ma'e. Iaiw ma'e iapo har romo ereiko, i'i izupe. 8 Ereiko tuwihawete romo Xau hekuzaromo ne. Erezuka Xau iànàm tetea'u ne wà no. A'e rupi Tupàn uzepyk iko nerehe kury. Ko 'ar rehe Tupàn umuigo kar nera'yr Àmixàràw tuwihawete romo kury. Iaiw nereko haw kury, puruzuka ma'e, i'i izupe.\n9 Na'e Amizaz Zeruz imemyr uze'eg tuwihawete pe kury. — Aw zawar umur ze'egaiw iko nerehe. Màràzàwe tuwe eremuze'eg kar iko ne. Tuwe aha iàkàg imonohok pà kury, i'i izupe.\n10 — Tuwe uze'eg nehe ty. Emupytu'u kar zo ty, i'i Tawi Amizaz pe tywyr Zoaw pe no. — Aze Tupàn umur kar ze'egaiw herehe 'aw awa pe, teko nupuner kwaw Tupàn rehe upuranu haw rehe. — Màràzàwe tuwe eremono kar iaiw ma'e iko izupe, naza'e kwaw Tupàn pe, i'i Tawi izupe.\n11 Na'e uze'eg Tawi Amizaz pe kury, tuwihaw uzehe we har nànàn no. — Hera'yr uzeagaw iko hezuka haw rehe. A'e rupi nahepytuhegatu kwaw ko awa rehe hezuka haw rehe izeagaw paw rehe ihe, i'i wanupe. — Mezàmi zuapyr romo hekon. Hero wera'u izupe ihe. Pezapo zo ma'e izupe. Pezàmàtyry'ym zo nehe. Tuwe umume'u iaiw ma'e ihewe uzeapo ma'e ràm nehe, ta'e Tupàn umume'u kar iko nezewe haw izupe a'e xe. 12 Aze ru'u Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ume'e iko ma'erahy heremipuraraw rehe. Aze ru'u nuzapo kwaw a'e iaiw ma'e a'e awa hemimume'u kwer ihewe nehe. Aze ru'u uzapo putar ikatu ma'e ihewe nehe, ma'erahy heremipuraraw kwer hexak mehe nehe, i'i wanupe.\n13 Na'e Tawi wata wi oho iko uzehe we har wanupi kury. Ximez wata oho iko wanuwake ywytyr rehe a'e no. Umume'u iaiw ma'e Tawi pe uzeapo ma'e ràm oho iko. Omomor ita oho iko hehe. Omomor ywyku'i kwer oho iko hehe no.\n14 Uhem tuwihawete Zotàw yrykaw pe uzehe we har wanupi kury. Ikene'o a'e pe uhem mehe wà. Upytu'u a'e pe wà.\nÀmixàràw wiko Zeruzarez tawhu pe\n15 Àmixàràw wixe Zeruzarez tawhu pe Izaew paw wanupi kury. Aitopew wiko wanehe we. 16 Tawi imyryparete Uzaz her ma'e uwàxi Àmixàràw a'e kury. Uhapukaz izupe hexak mehe. — Tuwe tuwihawete umumaw kwarahy tetea'u wiko pà nehe. Tuwe tuwihawete umumaw kwarahy tetea'u wiko pà nehe, i'i izupe.\n17 Na'e upuranu Àmixàràw hehe kury. — Màràzàwe tuwe erepuir nemyrypar wi. Màràzàwe tuwe nereho kwaw hupi, i'i izupe.\n18 Uwazar Uzaz ize'eg izupe. — Màràzàwe tuwe aha amo rupi. Aze Tupàn umuigo kar amo awa tuwihawete romo nehe, aiko putar a'e awa hemiruze'eg romo ihe nehe. Ko teko nemuigo kar kwez tuwihawete romo a'e wà. Izaew paw neputar kwez a'e wà no. A'e rupi apyta putar nerehe we ihe nehe. 19 Ereiko heruwihawete ta'yr romo. Màràzàwe tuwe naiko kwaw neremiruze'eg romo. Neru wiko hezar romo izypy mehe. A'e rupi ereiko putar hezar romo ne nehe kury, i'i izupe.\n20 Na'e uze'eg Àmixàràw Aitopew pe kury. — Aputar neze'eg pureruze'egaw ihe. Ma'e xiapo nehe, i'i izupe.\n21 Uwazar Aitopew izupe. — Eker eho neru hemirekoagaw wapuhe nehe. Neru wezar a'e kuzà wàpuzuhu rehe uzekaiw ma'e romo wà. Aze ereker wapuhe nehe, teko paw ukwaw putar neru iàmàtyry'ymar romo nereko haw wà nehe. Nezewe mehe nerehe we har neremiruze'eg hurywete putar wà nehe, i'i izupe.\n22 A'e rupi umuapyk amo tàpuzràn Àmixàràw pe tàpuzuhu 'aromo imuàtà pyrer rehe wà. A'e pe teko paw wanenataromo uker u hemirekoagaw nànàn kury.\n23 A'e 'ar rehe aze Aitopew umume'u amo pureruze'egaw, tuwihaw weruzar ize'eg Tupàn ze'eg zàwe wà. Tawi weruzar ize'eg. Àmixàràw weruzar ize'eg no.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 12\nUze'egahy Nàtà Tawi pe a'e\n1 Uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg imume'u har Nàtà her ma'e pe kury. — Eze'eg eho Tawi pe nehe, i'i izupe. A'e rupi oho Nàtà uze'eg pà izupe, ko ma'emume'u haw imume'u pà izupe. — Mokoz awa wiko amo tawhu pe wà. Awa ipy wiko hemetarer katu ma'e romo. Inugwer wiko hemetarer 'ym ma'e romo. 2 Heta tetea'u tapi'ak hemetarer katu ma'e pe. Heta tetea'u àràpuhàràn izupe wà no. 3 Xo pitài àràpuhàràn zo heta hemetarer 'ym ma'e pe, ta'e ume'eg kar uzeupe a'e xe. Uzekaiw katu hehe. Umuhu kar weimaw wàpuz me wa'yr wanehe we. Omono wemi'u ikurer izupe opo pupe. Umui'u kar ukanek pupe no. Umuger kar wenugupy i'ar romo a'e no. Uzapo wazyr ài a'e. 4 Amo 'ar mehe uhem amo awa hemetarer katu ma'e hàpuz me. Hemetarer katu ma'e na'ipuruzuka wer kwaw weimaw wàpuz me uhem ma'e kwer rehe hemi'u ràm romo a'e. A'e rupi upyhyk hemetarer 'ym ma'e heimaw izuka pà kury. Uzapo mai'u haw nezewe wàpuz me uhem ma'e kwer wanupe, i'i Nàtà Tawi pe.\n5 Wikwahy Tawi a'e awa hemetarer katu ma'e rehe. — Amume'uahy ko heremiapo ràm Tupàn wikuwe ma'e henataromo ihe kury. Aze amo uzuka a'e awa nehe, ikatu putar ihewe nehe, i'iahy izupe. 6 — Iaiw ma'e uzapo a'e. Tuwe katu 'ym ma'e umekuzar 4 haw ma'e wemiapo kwer rupi nehe, i'i izupe.\n7 Na'e uze'eg Nàtà Tawi pe. — Ne ereiko a'e awa romo ne. Nezewe i'i Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Izaew wazar newe kury. — Urumuigo kar Izaew wanuwihawete romo ihe. Urupyro Xau wi. 8 Amono iziwy kwer paw newe. Amono hemiruze'eg kwer newe wà no. Amono hemireko kwer newe wà. Urumuigo kar Izaew wanuwihawete romo. Urumuigo kar Zuta wanuwihawete romo no. Aze mo nuhyk iwer newe, amono mo amo ma'e tetea'u newe no. 9 Màràzàwe tuwe nereruzar kwaw heze'eg ne. Màràzàwe tuwe erezapo a'e iaiw ma'e ne. Erezuka kar Uri zeàmàtyry'ymawhu pe. Erezuka kar Uri Amon izuapyapyr wanupe. A'e re erepyro hemireko izuwi. 10 Erezuhaw heze'eg Uri wi hemireko ipyro mehe. A'e rupi tuweharupi uzuka putar amo nezuapyapyr a'e wà nehe no. 11 Amo ae iaiw ma'e amume'u newe no. Amo neànàm uzapo putar iro haw newe nehe, ta'e azapo kar putar izupe ihe nehe xe. Erexak putar a'e iro haw nehe, ta'e apyro putar neremireko newi ihe wà nehe, amo ae awa pe wamono pà ihe wà nehe. A'e awa uker putar wapuhe 'aromo nehe, kwarahy ihyape katu mehe nehe. 12 Erezapo ikatu 'ym ma'e nezeàmim pà neremiapo kwer ikwaw kar 'ym pà purupe. Azapo kar putar a'e iaiw ma'e 'aromo kwarahy ihyape katu mehe ihe nehe, Izaew paw wanupe hexak kar pà ikwaw kar pà ihe nehe, i'i Tupàn newe, i'i Nàtà Tawi pe.\n13 Na'e uze'eg Tawi izupe. — Azeharomoete azapo iaiw ma'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e henataromo ihe, i'i izupe. Uwazar wi Nàtà ize'eg izupe no. — Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umunàn neremiapo kwer kwez kury. Neremàno kwaw kury. 14 A'e ma'e iapo mehe erexak kar Tupàn imuwete 'ymaw izupe ne. A'e rupi nera'yr umàno putar a'e nehe, i'i izupe.\n15 A'e re oho Nàtà weko haw pe kury. Pema'enukwaw ta'yr Uri hemireko rehe we hemimuzàg kwer rehe. Ima'eahy kury.\nTawi ra'yr imàno awer\n16 — Emukatu hera'yr nehe, i'i Tupàn pe. Na'imai'u wer kwaw. Wixe uker haw pupe. Umumaw pytun gatu ywy rehe u'aw pà. 17 Tàpuzuhu pe uma'ereko ma'e uzeagaw Tawi imupu'àm kar pà wà. Na'ipu'àm wer kwaw. Numai'u kwaw wanehe we. 18 7 'ar pawire umàno ta'yr. Uma'ereko ma'e ukyze Tawi wi wà kury. Na'ipurumume'u wer kwaw ta'yr imàno awer rehe izupe wà. Uze'eg uzeupeupe wà. — Ta'yr hekuwe mehe we Tawi nuze'eg kwaw zanewe izupe zaneze'eg mehe a'e. Aze ximume'u imàno awer izupe nehe, hehaite putar ru'u zanewe nehe. Wyzài iaiw ma'e rehe upuner iapo haw rehe zanewe nehe, i'i uzeupeupe wà.\n19 Wewowowowo tuwihaw waiko uze'eg pà uzeupeupe wà. Tawi wexak waze'eg mehe wà. Wanenu 'ym mehe we ukwaw wa'yr imàno awer kury. A'e rupi upuranu wanehe. — Kwarer umàno aipo, i'i wanupe. — Umàno, i'i izupe wà.\n20 Na'e upu'àm Tawi ywy wi kury. Uzahak. Umuguz u'aw. Wenuhem ukamir. Umunehew amo ae ma'e kury. A'e re oho Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e hàpuz me imuwete katu pà. A'e re uzewyr wàpuzuhu pe. A'e pe uhem mehe wenoz temi'u wemiruze'eg wanupe. Omono izupe a'e 'ar mehe wà.\n21 Na'e tuwihaw uze'eg izupe wà kury. — Màràzàwe tuwe aipo pa. Kwarer hekuwe mehe we erezai'o hehe nemai'u 'ym pà. Imàno re tàrityka'i erepu'àm nemai'u pà, i'i izupe wà.\n22 — He'en pa, i'i Tawi wanupe. — Kwarer hekuwe mehe we namai'u kwaw hehe hezai'o pà ihe. Ta'e nezewe mehe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e upuner mo hepuhareko haw rehe a'e, upuner mo imàno haw wi ipyro pà mo a'e. 23 Umàno kwez kury. Màràzàwe tuwe azekwaku putar hemai'u 'ym pà ihe kury. Aipo apuner imugweraw kar haw rehe nezewe haw iapo pà. Amo 'ar mehe aha putar iho awer pe ihe nehe. Ta'e nuzewyr pixik kwaw xe ihewe nehe kury xe, i'i Tawi wanupe.\nXàrumàw izexak awer\n24 Na'e umurywete kar wemireko Matexewa oho kury. Uker oho ipuhe. Ipuru'a. Uzexak kar imemyr awa a'e. Omono Tawi Xàrumàw her romo wà. Uzamutar katu Tupàn kwaharer a'e. 25 Na'e uze'eg Nàtà pe. — Emono Zenini izupe her romo nehe. Ta'e azamutar katu ihe xe, i'i Tupàn Nàtà pe. — Tupàn hemiamutar katu, i'i her zaneze'eg rupi.\nTawi weityk Xama taw a'e wà\n26 A'e 'ar rehe we Zoaw uzàmàtyry'ym wi tawhu Hama her ma'e oho pà no. Amon ywy rehe har wanuwihawete wiko a'e pe. Weityk etea'i tawhu kury. 27 A'e rupi omono kar uze'eg heraha har Tawi pe wà. — Azàmàtyry'ym Hama teko ihe. Apyro wa'y imonokatu haw paw wanuwi. 28 Emono'ono'og amogwer zauxiapekwer paw ne wà nehe kury. Ezur tawhu kutyr kury, ipyhyk pà kury. Nahereko wer kwaw ko tawhu heityk àràm romo nehe, i'i izupe.\n29 A'e rupi omono'og Tawi wemiruze'eg zauxiapekwer wà kury. Hama pe wanon wà kury. Weityk wà.\n30 Tuweharupi Amon izuapyapyr umuwete katu amo tupàn ua'u Morok her ma'e a'e wà. Uzapo iàkàg rehe har izupe wà. 34 kir ipuhuz taw. Umupyràn or tetea'u iapo pà wà. Omono amo ita hekuzar katu ma'e hehe wà no. Tawhu pupe wixe mehe upyro Tawi a'e ita iàkàg rehe har wi uwàkàg rehe har pe imomog pà. Weraha amo ae ma'e hekuzar katu ma'e Hama wi a'e wà no. 31 Umuma'ereko kar Tawi a'e tawhu pe har ywyrakixi haw pupe wà, xikurupe pupe wà, itazy pupe wà no. Uzapo kar ywytàtà tetea'u wanupe no. Uzapo kar agwer ma'e amogwer tawhu Amon ywy rehe har pe har wanupe no. Na'e uzewyr Tawi oho Zeruzarez pe kury, zauxiapekwer waneraha pà kury.


Tupàn ze'eg 2 TEXARON 3\nPawru umuze'eg kar Texaron pe har Tupàn pe xe a'e wà kury\n1 Urerywyr wà. Aipo pema'enukwaw pepyr urereko awer rehe pe. A'e pe Tupàn ze'eg imume'u mehe, teko tetea'u uzeruzar hehe a'e wà. Peze'eg Tupàn pe urerehe nehe, ize'eg imume'u haw rehe nehe, ko 'ar rehe taw nàn ureho mehe nehe. Tuwe amogwer teko uzeruzar a'e teko wazàwe a'e wà nehe no. 2 — Emonokatu Pawru ne wà nehe, awa kwer ikatu 'ym ma'e wanuwi ne wà nehe, peze Tupàn pe nehe. — Aze ipurapo wer ikatu 'ym ma'e rehe Pawru pe wà nehe, emupytu'u kar iapo re ne wà nehe, peze izupe nehe. Heta tetea'u uzeruzar 'ym ma'e ko ywy rehe a'e wà.\n3 Zanezar a'e, uzapo tuwe ma'e iko uze'eg rupi a'e. Uzapo tuwe wemimume'u kwer. Omono putar ukàgaw peme nehe, pemonokatu putar ikatu 'ym ma'e iapo har wanuwihaw wi nehe no. 4 Urukwaw katu ureze'eg rupi peho haw ure. Peho wiwi putar hupi nehe no. Zanezar ukwaw kar ma'e penemiapo ràm ikatuahy ma'e urewe a'e.\n5 Tuwe Zanezar ukwaw katu kar wera'u Tupàn pepuhareko haw peme a'e nehe, ta'e umur ukàgaw peme a'e xe.\nTupàn pe ma'ereko haw rehe ze'egaw xe a'e kury\n6 Urerywyr wà. Amo ma'e urumume'u putar peme ure nehe kury. Aze amo uzeruzar ma'e iranahy ma'e romo hekon a'e nehe, aze numa'ereko kwaw nehe, aze noho kwaw ureze'eg rupi nehe, a'e ze'eg peme imume'u pyrer rupi nehe, a'e mehe petyryk izuwi nehe, uru'e peme Zezuz Zaneruwihawete Zanezar her rehe ure kury. 7 Pepyr urereko mehe uruma'ereko katu uruiko ure. Pema'ereko katu ure ài nehe no. 8 Temi'u urewe imur mehe nuru'u kwaw imekuzar 'ym pà a'e pe ure. Urumekuzar ureremi'u. Uruma'ereko uruiko, pyhaw, 'aromo no. Aze mo nuruma'ereko iwer, a'e mehe mo hekuzar wera'u mo peme. 9 Urupuner zepe ureremi'u imekuzar kar haw rehe peme, ta'e Tupàn ze'eg imume'u har romo uruiko ure xe. Nan kwaw pa. Na'ikatu kwaw nezewe urewe. Uruma'ereko uruiko a'e pe, penuwa rupi. A'e rupi pema'ereko putar ure ài nehe no. — Peme'eg kar ureremi'u ràm nehe, nuru'e kwaw peme. 10 Pepyr urereko mehe we, ko ze'eg urumume'u peme. — Aze teko na'ima'ereko wer kwaw nehe, a'e mehe pemono zo temi'u izupe nehe.\n11 Urenu amo ze'eg kwez ure kury. — Amo uzeruzar ma'e Texaron pe har a'e wà, iranahy ma'e romo wanekon a'e wà, uma'ereko 'ym ma'e romo wanekon a'e wà. Uze'eg zemueteahy waiko amogwer wanehe uzeupeupe a'e wà no, uma'ereko 'ym pà a'e wà no, i'i amo urewe wà, a'e iranahy ma'e wanehe kury. 12 Uruze'eg putar agwer iranahy ma'e wanupe ure nehe kury, ta'e Zezuz Zaneruwihawete Zanezar uremuze'eg kar wanupe a'e xe. — Pema'ereko peiko nehe, penemi'u pema'e imekuzar pà nehe, amogwer wanehe peze'eze'eg 'ym pà nehe, uru'e putar wanupe kury, a'e iranahy ma'e wanupe kury.\n13 Urerywyr wà. Pezapo ikatuahy ma'e peho peiko nehe. Pepytu'u zo iapo re nehe. 14 Aze teko noho kwaw ureze'eg rupi wà nehe, ko pape rehe imuapyk pyrer rupi wà nehe, a'e mehe petyryk wanuwi nehe. Tuwe wiko a'e zutyka'i a'e wà nehe. A'e rupi imaranugar putar wà nehe, a'e mehe weruzar putar ru'u Tupàn ze'eg wà nehe. 15 Peze'eg nezewe pezeupeupe nehe. — A'e teko a'e wà, noho kwaw Tupàn ze'eg rupi a'e wà. Wikuwe hemyrypar romo a'e, peze pezeupe nehe. Ta'e penywyr romo wanekon a'e wà nehe xe. A'e rupi peze'eg peho nezewe wanupe nehe. — Ezekaiw Pawru ze'eg rehe nehe, peze wanupe nehe.\nUpaw etea'i kury\n16 Zanezar a'e, ma'eahy wi purumunyryk kar har romo hekon a'e, a'e rupi, tuwe pemunyryk kar ma'eahy wi a'e nehe, tuwe pemupytu'u kar ma'e wi pekyze re a'e nehe no. Tuwe pemurywete kar tuweharupi nehe no, aze ikatu ma'e uzeapo peme nehe, aze ikatu 'ym ma'e uzeapo peme nehe no. Tuwe Zanezar wiko peinuromo tuweharupi nehe kury.\n17 Ihe Pawru ihe, ko ze'eg pehegwera'i amuapyk xe ko pape rehe hepo pupe ihe kury. A'e rupi katete amuapyk heze'eg amogwer hepape rehe no, heze'eg pehegwera'i amuapyk hepo pupe ihe no. Amo umuapyk heze'eg pape rehe a'e, peme imono kar pà a'e. Xo ko pehegwera'i amuapyk tuwe hepo pupe ihe.\n18 Tuwe Zezuz Zaneruwihawete Zanezar uzapo ikatuahy ma'e peme paw rupi a'e nehe kury. Upaw kwez kury. Pawru.


Tupàn ze'eg MIKEZ 1\n1 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umume'u ko uze'eg Mikez Morezet tawhu pe har pe a'e. Mikez wexak ma'e Xamari tawhu pe uzeapo ma'e ràm upuahu zàwenugar pe a'e. Wexak ma'e Zeruzarez tawhu pe uzeapo ma'e ràm no. Zotàw, Akaz, Ezeki wiko teko Zuta wanuwihawete romo a'e 'ar mehe a'e wà, a'e ma'e Mikez pe izexak kar mehe a'e wà.\nTupàn uzepyk Xamari tawhu pe har wanehe\n2 Pezeapyaka katu ko ze'eg rehe nehe, teko paw wà.\nPezekaiw katu hehe nehe, ywy nànànar wà.\nTupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Zanezar wexak penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e. Umume'u putar penemiapo kwer paw nehe.\nUze'eg putar wàpuzuhu ywak rehe har wi nehe.\n3 Wezyw putar weko haw wi nehe.\nWata putar ywytyr wanehe nehe.\n4 Ywytyr uzekazeka ipy iwype wà.\nNuzawy kwaw iraity tata pupe typyràn ma'e wà.\nYwyàpyznaw uzewàpytymawok putar wà nehe.\nNuzawy kwaw 'y tetea'u ywy wamyteromo uwyryk ma'e.\n5 A'e ma'e paw uzeapo putar nehe, ta'e teko Izaew uzapo ikatu 'ym ma'e wà xe. Ta'e nuputar kwaw Tupàn uzar romo wà xe. Mo umuzewyr kar Izaew Tupàn wi wà. Xamari pe har umuzewyr kar wà. Mo uzapo kar tupàn a'ua'u wamuwete haw Zuta ywy rehe wà. Zeruzarez tawhu pe har uzapo kar wà. 6 A'e rupi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg nezewe. — Azapo putar Xamari tawhu ma'e heityk pyrer ywytyr romo iapo pyrer romo kaiwer rehe har romo ihe nehe. Azapo putar tupawer uwà tyw romo nehe. Aruwaruwak putar itahu tawhu parer ywytyr wi nehe. Aexak kar putar ita tàpuz Xamari pe har wype har ywy rehe ihe wà nehe. 7 Azukazuka kar putar tupàn a'ua'u wanagapaw upaw rupi ihe wà nehe. Kuzà wyzài tupàn a'ua'u wanàpuzuhu pe iaiw ma'e iapo har a'e wà, omono'ono'og temetarer tetea'u tupàn a'ua'u wanenataromo awa wapuhe uker haw hekuzar a'e wà. Amunyk kar putar tata wanemetarer rehe upaw rupi ihe nehe. Tupàn a'ua'u ikaika pyrer uzeapo putar ywytyr ma'e heityk pyrer romo a'e wà nehe. Kuzà wyzài wazar ume'eg kar ma'e tetea'u wanemetarer rehe wà. Omono putar a'e ma'e kuzàwyzài amo tupàn a'ua'u wanàpuzuhu pe har wanupe wà nehe.\nWàmàtyry'ymar uhem wà Zeruzarez tawhu huwakea'u wà kury\n8 A'e rupi azai'o hereiheihem pà ma'erahy rehe ihe. Ata aha teko hexapat 'ym ihe, hema'e 'ym ihe, hezemumikahy haw hexak kar pà ihe. Azai'o awara ài. Amuhem hereiheihemaw wiranu ài ihe no. 9 Ta'e teko Xamari pe har waperew a'e wà xe, nupuner kwaw uke'e haw rehe a'e wà xe. Iaiw paw uhem Zuta pe. Uhem etea'i Zeruzarez heremiaihu waneko haw huwake.\n10 Pemume'u zo zanereityk awer Kat tawhu pe nehe. Pezypyrog zo pezai'o pà nehe. Teko Metereapara pe har wà, pewapewak ywy rehe pezemumikahy haw hexak kar pà nehe. 11 Xapir tawhu pe har wà, peata peho peiko pema'e 'ym pà nehe. Pemaranugar pemunehew pàwàm me peho mehe nehe. Zàànà pe har wà, pehem zo tawhu wi nehe. Teko Mete-Ezew tawhu pe har wazai'o haw henu mehe pekwaw putar iaiw ma'e wanupe ihemaw nehe. Nupuner kwaw pepytywà haw rehe a'e 'ar mehe wà nehe.\n12 Marot tawhu pe har wàro upyro àràm waiko ukyze pà wà. Ta'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umur kar a'e iaiw paw Zeruzarez huwakea'i a'e xe. 13 Araki pe har wà, pezàpixipixi kawaru ywyramawa wanehe wà nehe. Peiko Izaew wazàwe pe. Pezapo kar ikatu 'ym ma'e Zeruzarez pe har wanupe. 14 A'e rupi, teko Zuta ywy rehe har wà, — Zazur rihi, nuruexak wi kwaw ure nehe, peze Morezete Kat tawhu pe nehe. Izaew wanuwihawete uzepytywà kar putar Akaziw tawhu pe har wanupe wà nehe. Nupytywà kwaw wà nehe. Uzapo putar ikatu 'ym ma'e wanupe nehe.\n15 Nezewe uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury. — Amono putar Marexa tawhu wàmàtyry'ymar wapo pe ihe nehe. Izaew wanuwihaw uzeàmim putar oho itakwaruhu Ànurà tawhu huwake har pupe wà nehe. 16 Teko Zuta ywy rehe har wà. Pemonohok pe'aw nehe. Pezupin peàkàg pezemumikahy haw hexak kar pà. Ta'e zauxiapekwer weraha putar pena'yr penemiamutar katu wemipyhyk kwer romo wà nehe, muitea'u waiwy wi wà nehe xe.


Tupàn ze'eg 1 XAMUEW 17\nKurià uze'eg urywahy Izaew wanehe\n1 Amo 'ar mehe Piri ywy rehe har a'e wà, uzemono'og Xoko taw Zuta ywy rehe har pe a'e wà, Izaew waàmàtyry'ym pà a'e wà. Uzapo uker haw ywyzaw tuwykwer heta haw her ma'e pe wà. Upyta Xoko Azeka wamyter pe wà. 2 Na'e Xau uzemono'og Izaew wanehe we kury. Uzapo uker haw ywyàpyznaw Kawar her ma'e rehe wà. Uzemuàgà'ym Piri ywy rehe har waàmàtyry'ym àwàm rehe wà kury. 3 Piri ywy rehe har upytu'u ywytyr ywyàpyznaw izywyr har rehe wà. Izaew upytu'u inugwer ywytyr rehe a'e wà no.\n4 Amo awa Piri ywy rehe har a'e, Kat taw pe har Kurià her ma'e a'e, uhem uker haw wi Izaew wanupe uze'eg zemueteahy pà a'e kury. 5 Iaiha katu a'e. 2,10 met heta iaiha haw a'e. Umunehew uwàkàg rehe har itazu morog iapo pyrer a'e. Umunehew kamirtàtà itazu iapo pyrer no. Ipuhuz a'e. Wereko 60 kir ipuhuz haw a'e. 6 Umunehew wetymàkàg rehe har itazu iapo pyrer wetymà rehe no. Weraha u'ywhu waxi'i rehe no, itazu morog iapo pyrer no. 7 Weraha purukutukaw uhua'u ma'e no. Iànàgatu i'yw. Ipuhuz katu no. Tàtàahy hakwa'i haw a'e. Itaper iapo pyrer romo a'e. Heta 7 kir ru'u ipuhuz haw a'e. Amo zauxiapekwer wata henataromo a'e, u'yw wi takihe wi izemimaw heraha pà izupe a'e. 8 Ur Kurià a'e. Upytu'u Izaew wanuwake, wanupe uhapukaz pà. — Màràzàwe tuwe peiko pe pe ureàmàtyry'ym pà. Aiko Piri ywy rehe har romo ihe. Peiko Xau pe uma'ereko e ma'e romo pe. Pexak amo zauxiapekwer penehe we har kury, heàmàtyry'ymar romo kury. 9 Aze a'e hereityk nehe, aze hezuka nehe, uruiko putar peme uma'ereko e ma'e romo ure nehe. Aze aityk nehe, aze azuka nehe, peiko putar uma'ereko e ma'e romo urewe nehe. 10 Amume'uahy ko heze'eg iteko zauxiapekwer Izaew wanupe ihe kury. Pemur amo awa heàmàtyry'ymar romo kury, i'i Kurià Izaew wanupe.\n11 Ize'eg henu mehe Xau a'e, hemiruze'eg zauxiapekwer a'e wà no, ukyze tuwe izuwi wà kury.\nTawi oho Xau waker haw pe\n12 Tawi a'e, Zexe ta'yr romo hekon a'e. Eparat Merez taw pe har Zuta waiwy rehe har romo hekon a'e. Heta 8 ta'yr Zexe pe wà. Xau tuwihawete romo heko mehe tua'uhez tuwe Zexe a'e. 13 Na'iruz ta'yr ipy oho Xau rupi Piri ywy rehe har waàmàtyry'ym pà a'e wà. Ta'yr ipy a'e, Eriaw her romo a'e. Tywyr ipy Aminanaw her romo a'e. Ximez tywyr inugwer her romo a'e. 14 Tawi wiko Zexe ta'yr ipyahu wera'u ma'e romo a'e. A'e na'iruz tyky'yr Xau wanehe we har upyta Xau ker haw huwake a'e wà. 15 Tawi a'e, amo 'ar mehe upyta Xau rehe we, amo ae 'ar mehe uzewyr u heimaw àràpuhàràn wanehe uzekaiw pà kury.\n16 Kurià umumaw 40 'ar Izaew wanupe uze'eg zemueteahy pà. Tuweharupi oho a'e pe ku'em mehe. Tuweharupi oho a'e pe karuk mehe no. 17 Amo 'ar mehe uze'eg Zexe Tawi pe. — Emono'og arozràn ku'i kwer 10 kir ipuhuz ma'e kury. Epyhyk ko 10 typy'ak no. Eraha tàrityka'i neryky'yr wanupe waker haw pe kury. 18 Ko 10 ma'e kamykwer tàtà ma'e Kez her ma'e eraha zauxiapekwer wanuwihaw pe nehe no. Exak neryky'yr waneko haw nehe no. Erur amo ma'e wakatu haw hexak kar pà ihewe nehe, wakatu haw ikwaw kar pà ihewe nehe. 19 Neryky'yr a'e wà, tuwihawete Xau a'e no, amogwer zauxiapekwer a'e wà no, wiko ywyàpyznaw Kawar her ma'e pe a'e wà, Piri ywy rehe har waàmàtyry'ym pà a'e wà, i'i Zexe Tawi pe.\n20 Iku'egwer pe izi'itahy upu'àm Tawi. Omono kar amo ae awa àràpuhàràn wanehe imuzekaiw kar pà. Upyhyk a'e temi'u paw. Oho Zexe ze'eg rupi katete. Uhem Izaew wapytu'u haw pe. A'e 'ar mehe we uhem zauxiapekwer Piri ywy rehe har waàmàtyry'ym pà a'e wà kury. Uhapukapukazahy oho waiko upy'a wamukàg kar pà wà. 21 Zauxiapekwer Piri ywy rehe har ur Izaew wanuwàxi mà wà kury. Upyta a'e pe wanenataromo wà. 22 Omono Tawi a'e temi'u ma'e rehe uzekaiw ma'e pe. Uzàn oho zeàmàtyry'ymaw pe kury. Uhem wyky'yr wanuwake. — Pekatu aipo ty wà, i'i wanupe. 23 Ize'eg mehe we ur Kurià wanuwake kury. — Pemur amo awa heremiàmàtyry'ym romo ihewe kury, i'i Kurià amo 'ar mehe arer zàwe. Wenu Tawi ize'eg mehe. 24 Izaew a'e wà, Kurià hexak mehe uzàn oho izuwi ukyze katu pà wà. 25 Nezewe uze'eg wà. — Peme'e hehe ty wà. Pezeapyaka katu ize'eg rehe. Aze amo uzuka a'e Piri ywy rehe har nehe, upyhyk putar temetarer tetea'u nehe. Tuwihawete omono putar temetarer tetea'u izuka arer pe nehe. Omono putar wazyr hemireko ràm romo nehe no. Tu iànàm a'e wà no, nomono pixik kwaw temetarer tuwihawete pe ko 'ar henataromo wà nehe no, i'i uzeupeupe wà.\n26 Upuranu Tawi zauxiapekwer uzeake har wanehe. — Aze amo uzuka a'e Piri ywy rehe har nehe, aze umunàn ko maranugar haw Izaew wanuwi nehe, ma'e upyhyk putar nehe. Piri ywy rehe har tupàn a'ua'u wamuwete katu har romo hekon a'e. Màràzàwe tuwe Tupàn tuweharupi wiko ma'e hemiruze'eg zauxiapekwer ukyze izuwi wà. Màràzàwe tuwe upuner uze'eg zemueteahy haw rehe zanerehe nezewe a'e, i'i wanupe.\n27 Na'e umume'u wi izuka arer hemipyhyk ràm izupe wà kury. 28 Eriaw Tawi tyky'yr itua'u wera'u ma'e a'e, wenu zauxiapekwer wanupe ize'eg mehe a'e. Wikwahy hehe ize'eg henu mehe. — Ma'e erezapo iko xe. Mo uzekaiw iko zanereimaw àràpuhàràn wanehe ywyxiguhu pe. Ereiko wera'u amo wanuwi ne. Ereiko ikatu 'ym ma'e romo. Erezur e xe neme'e e pà, zeàmàtyry'ym hexak pà, i'i tyky'yr izupe.\n29 — Ma'e azapo newe. Aipo napuner kwaw amo wanehe hepuranu haw rehe, i'i Tawi wyky'yr pe.\n30 Na'e upuranu wi Tawi amo zauxiapekwer wanehe kury. Uze'eg a'e rupi katete izupe a'e wà no.\n31 Amo zauxiapekwer wenu Tawi ize'eg mehe wà. A'e rupi umume'u oho Xau pe wà. — Perur Tawi xe ihewe ty wà, i'i Xau wanupe. 32 Uhem Tawi Xau huwake izupe uze'eg pà kury. — Heruwihawete, tuwe ni amo nukyze kwaw a'e Piri ywy rehe har wi wà nehe. Ihe azàmàtyry'ym putar aha ihe nehe, i'i Tawi izupe.\n33 — Nerepuner kwaw iàmàtyry'ymaw rehe. Kwàkwàmo itua'u katu 'ym ma'e romo ereiko. A'e umumaw kwarahy tetea'u zauxiapekwer romo wiko pà a'e, i'i Xau izupe.\n34 — Heruwihawete, i'i Tawi. — Azekaiw katu heru heimaw àràpuhàràn wanehe ihe. Zàwàruhu iriàw a'e wà, zàwàruhu uruxu a'e wà no, aze amo weraha àràpuhàràna'yr a'e, 35 aha ipiaromo ihe. Azuka ihe, àràpuhàràna'yr ipyro pà izuwi ihe. Aze zàwàruhu ipuruzuka wer herehe, apyhyk iazu'yw rehe ihe. Arukwarukwar izuka pà ihe no. 36 Amo zàwàruhu iriàw azuka ihe wà. Amo zàwàruhu uruxu azuka ihe wà no. Azuka putar kwez Piri ywy rehe har tupàn a'ua'u wamuwete har nezewegatete ihe nehe no, ta'e uze'eg zemueteahy Tupàn wikuwe ma'e hemiruze'eg zauxiapekwer wanehe a'e xe. Ta'e ipuruzuka wer wanehe a'e no xe. 37 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e hepyro iriàw wanuwi a'e. Hepyro uruxu wanuwi a'e no. Hepyro putar kwez Piri ywy rehe har wi a'e nehe no, i'i Tawi Xau pe. — Ikatu, i'i Xau izupe. — Eho ty. Tuwe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e wiko nerehe we nehe, i'i izupe.\n38 A'e rupi omono ukamirtàtà Tawi pe kury. — Emunehew ty, i'i izupe. Umunehew kar iàkàg rehe har itazu iapo pyrer iàkàg rehe. Omono amo ma'e pirer tàtà ma'e puxi'a imimaw romo iapo pyrer izupe imunehew kar pà no. 39 Umuixe kar Tawi Xau takihepuku uku'apixi har iwy pe. Uzeagaw wata pà. Nupuner kwaw ta'e nupukwaw kwaw agwer ma'e a'e xe. Na'e i'i Xau pe. — Napuner kwaw heata haw ko ma'e paw heraha pà ihe. Ta'e napukwaw kwaw ihe xe, i'i. A'e rupi wenuhem a'e ma'e paw uzewi kury. 40 Upyhyk uywyra opokokaw weimaw wanupi wata mehe har kury. Wexaexak 5 ita ihym ma'e yrykaw huwake har oho. Omono uma'eryru pupe. Upyhyk itamomor haw no, Kurià huwàxi mà oho pà kury.\nUzuka Tawi Kurià kury\n41 Kurià Piri ywy rehe har a'e, uzypyrog Tawi kutyr wata pà kury. Ipytywà har itakihepuku heraha har wata henataromo. Tawi huwake uhem mehe 42 ume'egatu Kurià hehe kury. Uze'eg urywahy hehe kury, ta'e xo kwàkwàmo ipuràg eteahy ma'e wexak wenataromo a'e xe. 43 A'e rupi i'i Tawi pe. — Màràzàwe tuwe ererur ywyra nepokokaw ne. Aipo zawar romo aiko ihe, i'i Tawi pe. Na'e Kurià omono uzar tupàn a'ua'u waze'egaiw haw Tawi rehe kury. 44 A'e re uze'eg izupe. — Ezur ty. Ta'e amono putar neretekwer wiràmiri wanupe wanemi'u ràm romo miar wanupe wanemi'u ràm romo ihe nehe kury, i'i izupe.\n45 — Erezur hekutyr takihepuku herur pà, purukutukaw herur pà, u'ywpuku herur pà. Ihe aha putar nekutyr Tupàn ikàg wera'u ma'e ikàgaw rupi ihe kury. Ta'e ereze'eg zemueteahy kwez hehe ne kury xe. 46 Kutàri Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e nemur putar hepo pe nehe. Uruityk putar ihe nehe. Uruwakagok putar nehe. Amono putar Piri ywy rehe har wanetekwer wiràmiri wanupe ihe wà nehe, miar wanupe ihe wà nehe, wanemi'u ràm romo ihe wà nehe. Nezewe mehe teko ywy rehe paw ukwaw putar Tupàn Izaew wazar romo heko haw a'e wà nehe. 47 Xe har paw wexak putar ikàgaw wà nehe. Upyro putar wemiruze'eg takihepuku ipyhyk 'ym pà purukutukaw ipyhyk 'ym pà a'e wà. Weityk waàmàtyry'ymar a'e wà. Pemur putar urepo pe upaw rupi katete a'e nehe kury, i'i Tawi Kurià pe.\n48 Na'e Kurià uzypyrog wi wata pà Tawi kutyr kury. Uzàn Tawi Piri ywy rehe har wakutyr kury, Kurià iàmàtyry'ym pà kury. 49 Omono opo uma'eryru pupe. Upyhyk pitài ita imomor haw pupe imomor pà kury, Kurià rehe kury. Wixe ita hehàpykàg rehe. U'ar uwaw ywy rehe. 50-51 Na'e uzàn Tawi izupe kury. Upu'àm hetekwer i'aromo. Wenuhem itakihepuku iapirer wi, izuka katu pà takihepuku pupe kury, iakagok pà kury. Nezewe weityk ita'i pupe izuka pà a'e. Piri ywy rehe har a'e wà, wexak uwihaw ikàg ma'e izuka mehe wà. Hexak mehe uzàn oho a'e wi wà kury. 52 Na'e zauxiapekwer Izaew izuapyapyr a'e wà, Zuta izuapyapyr a'e wà no, uzàn Piri ywy rehe har wanaikweromo wà kury. Uhapukaz uzàn mehe wà. Umuzàn kar waneraha wanereko Kaz tawhu pe wà, tawhu Akerom her ma'e ukenaw pe wà no. Izaew ukutuk amo Piri ywy rehe har Xàrài taw piarupi wà. Ikutuk pyrer u'ar ywy rehe wà. Amo uhem oho Kat tawhu pe Akerom tawhu pe wà. 53 A'e wi uzewyr Izaew wà kury. Upyhyk wama'e waker awer parer paw heraha wà no. 54 Upyhyk Tawi Kurià iàkàgwer oho kury. Weraha Zeruzarez tawhu pe. Xo Kurià ima'e kwer zo omonokatu wàpuzràn pupe: takihepuku, purukutukaw, u'ywpuku.\nWeraha Tawi Xau henataromo wà\n55 A'e 'ym mehe Xau wexak Tawi Kurià iàmàtyry'ym pà iho mehe. Hexak mehe upuranu wemiruze'eg zauxiapekwer wanuwihaw Aminer her ma'e rehe a'e. — Aminer, i'i. — Mo romo hekon kwez kwàkwàmo a'e, i'i. — Hezar, i'i Aminer Xau pe. — Amume'uahy ikwaw 'ymaw newe ihe, nereko haw rehe ihe, i'i Aminer izupe.\n56 — Eho hehe nepuranu pà kury, i'i Xau izupe.\n57 A'e rupi Tawi Kurià izuka re hàpuzràn pe iho re Aminer oho ipiaromo kury. Weraha Xau pe. A'e 'ar mehe we Tawi upir Kurià iàkàgwer hereko kury. 58 Upuranu Xau hehe kury.\n— Mo romo ereiko, i'i izupe. — Aiko neremiruze'eg Zexe Merez taw pe har ta'yr romo ihe, i'i Tawi Xau pe.


Tupàn ze'eg OZEZ 1\n1 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umume'u ko uze'eg Ozez Meeri ta'yr pe a'e. Na'aw Zuta wanuwihawete a'e 'ar mehe arer waner xe wà kury: Uzi, Zotàw, Akaz, Ezeki. Zeromoàw Zoaz ta'yr wiko Izaew wanuwihawete romo a'e 'ar rehe a'e no.\nOzez hemireko, ipurumuzàg a'e wà no\n2 Tupàn Izaew wanupe uze'eg mehe, Ozez pe izypy mehe arer rehe uze'eg mehe, uze'eg nezewe izupe. — Exaexak amo kuzàwyzài tàpuzuhu tupàn a'ua'u imuwete haw pe har neremireko ràm romo nehe. Ereko neremireko romo nehe. Nera'yr a'e kuzà hehe we àràm wiko putar kuzàwyzài imemyr romo a'e wà nehe. Ta'e teko Izaew nuzawy kwaw kuzàwyzài ihewe a'e wà xe. Izaew nuiko kwaw heremireko ikatu ma'e zàwe wà. Izaew upuir ihewi wà.\n3 Na'e Ozez wereko Komer Zimiràim tazyr oho wemireko romo kury. 4 Ta'yr ipy izexak kar mehe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg Ozez pe. — Emono Zereew kwarer her romo nehe. Ta'e nan kwehe tete kwaw nehe, azepyk putar Izaew wanuwihawete rehe ihe nehe xe, ta'e izypy Zeu her ma'e uzuka teko ikatu ma'e tetea'u Zereew pe kwehe mehe a'e wà xe. Amumaw putar Izaew ywy rehe har ihe wà nehe. 5 Amumaw putar zauxiapekwer Izaew wainuinuromo har ywyàpyznaw Zereew her ma'e pe upaw rupi katete ihe wà nehe no. Amumaw putar wakàgaw nehe.\n6 Na'e uzexak kar amo Komer imemyr kuzà kury. Uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Ozez pe. — Emono Iamutar pyr 'ym her romo nehe. Ta'e apytu'u putar Izaew wamutar ire ihe nehe xe. Namunàn kwaw wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e ihe nehe. Nahereharaz kwaw izuwi nehe. 7 Azamutar wiwi putar Zuta ywy rehe har ihe wà nehe. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e nezar ihe, apyro putar Zuta ihe wà nehe. Napyro kwaw zeàmàtyry'ymaw rupi ihe wà nehe. Napyro kwaw u'yw pupe ihe wà nehe. Napyro kwaw takihepuku pupe wà nehe. Napyro kwaw kawaru zeàmàtyry'ymaw pe oho ma'e pupe ihe wà nehe. Napyro kwaw zauxiapekwer kawaru ku'az wata ma'e wapupe ihe wà nehe, i'i Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Ozez pe.\n8 Umemyr imukamu re upytu'u mehe ipuru'a wi Komer kury. Uzexak kar amo imemyr kwarer no. 9 Na'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg Ozez pe kury. — Emono Teko heremiaihu 'ym her romo nehe. Ta'e teko Izaew upytu'u heremiaihu romo wiko re a'e wà kury xe. Naiko kwaw wazar romo ihe kury, i'i Ozez pe.\nIzaew heta tetea'u putar wà nehe kury\n10 Amo 'ar mehe teko Izaew ywy rehe har waneta àwàm nuzawy kwaw ywyxig yryhu izywyr har waneta haw wà nehe. Teko nupuner kwaw wapapar haw wà nehe. Ta'e heta tetea'u putar a'e wà nehe xe. — Napeiko kwaw heremiaihu romo, i'i Tupàn ko ywy rehe kury. Amo 'ar mehe umume'u putar amo ae ma'e xe a'e nehe. — Peiko Tupàn Wikuwe Ma'e ta'yr romo, i'i putar Izaew wanupe nehe. 11 Teko Zuta ywy rehe har a'e wà, teko Izaew ywy rehe har a'e wà no, uzemono'ono'og putar uzeinuinuromo wà nehe. Wexaexak putar pitài awa uwihawete romo wà nehe. Wiko wi putar teko ikàg ma'e romo hemetarer katu ma'e romo wà nehe. Zereew i'ar za'e a'e 'ar mehe. Ikatuahy putar a'e 'ar nehe.


João 1, Tupàn ze'eg (GUBBI) | The Bible App\n— Tupàn ze'eg, za'e Zezuz pe zane\n1Ywy iapo 'ym mehe we Zaneruwihawete wiko a'e. — Tupàn ze'eg, za'e izupe, ta'e ukwaw kar Tupàn (zaneru) ima'enukwaw paw zanewe a'e xe. Tupàn zaneru ipyr hekon izypy mehe a'e, (ta'e nur kwaw ywy rehe a'e rihi xe). Tupàn romo hekon a'e no. 2Izypy mehe we wiko Tupàn (zaneru) ipyr a'e. 3Tupàn (zaneru) uzapo kar ma'e paw rupi katete izupe a'e. Xo Zaneruwihawete zo uzapo ma'e ywy rehe har a'e wà, uzapo ma'e ywak rehe har a'e wà no. Ni amo ae teko nuzapo kwaw ma'e izypy mehe a'e wà. Aze mo Zaneruwihawete nuzapo iwer ywy, a'e mehe mo naheta iwer mo ywy. 4Aze teko uzeruzar Zaneruwihawete rehe a'e wà nehe, wiko putar Tupàn pyr tuweharupi a'e wà nehe. Aze xiraha tatainy pe rupi pyhaw nehe, xixak zaneho àwàm nehe. Zaneruwihawete a'e, tatainy zàwenugar romo hekon purupe a'e, u hape hexak kar pà purupe a'e. 5Tatainy pyhaw har ài hekon a'e. A'e tatainy uhyape katu pyhaw. Ipytunaw numuwew pixik kwaw ihyape haw.\n6Amo 'ar mehe (Zaneruwihawete tur 'ym mehe) Tupàn umur kar amo awa a'e, ko ywy rehe har wapyr a'e. — Emume'u heze'eg eho teko wanupe nehe, i'i izupe. Zuàw a'e awa her romo a'e. 7Ur a'e tatainy zàwenugar imume'u pà purupe, (Tupàn ta'yr romo heko haw imume'u pà wanupe). A'e rupi teko wenu ize'eg wà. Aze teko izeruzar wer a'e tatainy zàwenugar rehe wà nehe, upuner hehe uzeruzar haw rehe paw rupi wà nehe. 8Zuàw nuiko kwaw a'e tatainy zàwenugar romo a'e. Ur a'e tatainy imume'u pà purupe a'e. (— Aiko a'e tatainy zàwenugar romo ihe, ni'i pixik kwaw purupe.) 9Uze'eg oho iko purupe a'e. — Tatainy ikatu ma'e uhyape katu zanerehe. Nezewegatete a'e tatainy zàwenugar ur ma'e ràm a'e nehe no, ko ywy rehe har wapyr tur mehe a'e nehe no, ukwaw kar putar tuwe Tupàn hape teko wanupe a'e nehe, i'i oho iko purupe a'e.\n10Kwehe mehe Zaneruwihawete uzapo ywy a'e. Ko 'ar rehe ur ko ywy rehe a'e. Ywy rehe har ko 'ar rehe har nukwaw kwaw ywy iapo arer romo heko haw a'e wà. 11Uzexak kar ko ywy rehe, tua'u ko ywy rehe no. Umume'u Tupàn ze'eg oho iko wànàm wanupe. Nuzeruzar kwaw hehe a'e wà. — Nereiko kwaw ureruwihawete romo, i'i izupe wà. 12Xo màràn zo uzeruzar hehe wà. Xo màràn zo umuigo kar uwihawete romo wà. — Tupàn ta'yr romo hekon a'e, i'i a'e teko izupe wà. A'e rupi Tupàn uze'eg nezewe a'e teko wanupe a'e. — Pezeruzar hera'yr rehe, a'e rupi peiko putar hepurumuzàmuzàg zàwenugar romo nehe, i'i wanupe. 13A'e rupi Tupàn ipurumuzàmuzàg zàwenugar romo wanekon wà. Aze awa ipurumuzàg wer amo wa'yr rehe nehe, wereko kuzà wemireko romo nehe. A'e re uzexak kar putar ta'yr a'e nehe. Tupàn nupurumuzàg kwaw nezewe a'e. — Peiko hepurumuzàmuzàg romo nehe, ta'e hepurumuigo kar wer penehe hepurumuzàmuzàg romo ihe xe, i'i putar teko wanupe nehe, aze a'e teko uzeruzar Zaneruwihawete rehe a'e wà nehe.\n14A'e Tupàn ze'eg uzexak kar awa romo a'e. Zezuz her romo a'e. Wiko urepyr. Tupàn ta'yr romo hekon a'e. (Naheta kwaw amo ae ta'yr Tupàn pe a'e.) Wereko u ikàgaw uzehe a'e. Wereko ipuràg eteahy haw uzehe no. Uruexak ikàgaw ipuràg eteahy haw ure. Upurupuhareko katu tuwe a'e. Ipurupyro wer tuwe teko wanehe ikatu 'ym ma'e wi tatahu wi a'e. Umume'u tuwe ze'eg azeharomoete har oho iko purupe a'e no.\n15Zuàw (purumuzahazahak ma'e) a'e, umume'u Tupàn ta'yr romo heko haw oho iko purupe a'e. Nezewe i'i wanupe a'e.\n— Aikwez a'e awa a'e kury, peme heremimume'u kwer a'e kury. — Ur putar amo ae heraikweromo a'e nehe, a'e peme ihe. Ikàg wera'u tuwe ihewi a'e, ta'e hezexak kar 'ym mehe we wikuwe Tupàn zaneru ipyr a'e xe, a'e peme ihe.\n16Upurupuhareko katu tuwe a'e, upuruamutar a'e no, a'e rupi ikatuahy ma'e tetea'u uzapo zanewe paw rupi a'e. Nupytu'u kwaw iapo re a'e. 17Tupàn umur ze'eg kwehe arer Moizez inuromo teko wanupe. A'e rupi puruamutar haw azeharomoete har ur Zezuz Zaneruwihawete inuromo zanewe a'e no. 18Ni amo teko nuexak pixik kwaw Tupàn a'e wà. Pitài zo ta'yr a'e. Ta'yr a'e, nuzawy pixik kwaw u a'e. Izàwegatete hekon a'e. A'e ta'yr a'e, u ipyr wiko ma'e a'e, xo a'e zo ukwaw kar u purupe a'e.\nZuàw purumuzahazahak ma'e uze'eg a'e kury\n19Zuàw upurumuzahazahak oho iko Metàn taw huwake a'e, Zotàw yrykaw heme'ywyr a'e. Na'e amo 'ar mehe tuwihaw Zeruzarez tawhu pe har a'e wà, ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e a'e wà no, umur kar amo awa Zuàw pe a'e wà. A'e awa imur kar pyrer a'e wà, Xaxeto romo wanekon a'e wà. Erewi haikwerupi har romo wanekon wà. Tuwihaw uze'eg wanupe wà. — Pepuranu peho Zuàw rehe nehe ty wà, i'i wanupe wà, ipyr wamono kar pà wà. — Mo romo ereiko ne, mo nemur kar a'e, teko wamuzahazahak kar pà newe a'e, peze izupe nehe, i'i wanupe wà. Oho hehe upuranu pà wà. Uhem ipyr wà. — Mo romo ereiko ne, mo nemur kar teko wamuzahazahak kar pà newe a'e, i'i izupe wà. 20Nuenuxi kwaw uze'eg wanuwi a'e. Ze'eg azeharomoete har umume'u tuwe wanupe. — Naiko kwaw a'e tuwihawete romo ihe, naiko kwaw Purupyro Ma'e ur ma'e ràm romo ihe, i'i wanupe. 21— Mo romo ereiko ne, i'i izupe wà, hehe upuranu pà wà. — Aipo Eri romo ereiko ne. (Tupàn ze'eg imume'u har kwehe arer umume'u izewyr àwàm a'e wà, ikweraw pàwàm a'e wà no), i'i izupe wà.\n— Nan kwaw pa, i'i wanupe. — Aipo a'e Tupàn ze'eg imume'u har ur ma'e ràm romo ereiko ne, (Tupàn ze'eg imume'u har kwehe arer umume'u tur àwàm a'e wà no), i'i izupe wà. — Nan kwaw pa, i'i wanupe. 22Na'e upuranu wi hehe wà kury. — Mo romo ereiko ne. Emume'u urewe ty. A'e rupi urupuner putar nereko haw imume'u haw rehe uremur kar har wanupe nehe. Mo romo ereiko ne, emume'u nereko haw urewe ty, i'i izupe wà. 23Na'e uze'eg Zuàw wanupe.\n— Kwehe mehe Izai umume'u hereko àwàm a'e, uze'eg imuapyk pà pape rehe a'e. Na'aw ize'eg awer xe a'e kury.\n— Ur putar amo awa purupyr a'e nehe. Uze'eg putar oho iko purupe nehe, tàpuz heta 'ymaw pe nehe, ywyxig heta haw pe nehe. Teko oho putar ipyr wà nehe, Ize'eg henu pà wà nehe. Nezewe i'i putar wanupe a'e nehe. — Zanezar ur putar a'e nehe kury. A'e rupi ximukatu hape izupe nehe,\nAiko a'e awa romo ihe. Aiko Zaneruwihawete henataromo ur ma'e kwer romo ihe, i'i Zuàw tuwihaw wanupe. 24Na'e akwez parizew hemimur kwer 25upuranu wi hehe wà kury. — Nereiko kwaw Tuwihawete Purupyro Ma'e romo ne. Nereiko kwaw Eri ukweraw wi ma'e kwer romo. Nereiko kwaw amo ae Tupàn ze'eg imume'u har ur ma'e ràm romo, i'i izupe wà. — Màràzàwe tuwe erepurumuzahazahak eho iko ne, i'i izupe wà. 26Uze'eg wanupe.\n— Apurumuzahazahak 'y pupe ihe. Amo awa wiko xe zanepyr a'e kury. Penemigwaw 'ym romo hekon a'e. A'e awa umume'u putar Tupàn ze'eg wà purupe a'e nehe, 27heraikweromo a'e nehe, hepytu'u re a'e nehe. Tuwihaw ikàg wera'u ma'e romo hekon a'e. Ma'e hereko 'ymar romo ikàg 'ym ma'e romo aiko huwa rupi ihe. 28Ko ma'e paw uzeapo Metàn taw pe. Metàn taw a'e, Zotàw yrykaw waz rehe tuz a'e, kwarahy ihemaw kutyr a'e. Zuàw umuzahazahak teko tetea'u a'e pe wà.\nÀràpuhàràna'yr zàwenugar rehe ze'egaw xe a'e kury\n29Iku'egwepe Zezuz ur Zuàw ipyr a'e kury. Wexak tur mehe a'e. Uze'eg teko wanupe.\n— Aikwez àràpuhàràna'yr zàwenugar teko wakatu 'ygwer i'okar a'e, i'i wanupe. 30Aze'eg ko awa rehe ihe. — Amo awa umume'u putar Tupàn ze'eg wà purupe a'e nehe, heraikweromo nehe, hepytu'u re nehe, a'e peme. — Ikàg wera'u ihewi a'e, ta'e wikuwe Tupàn zaneru ipyr hezexak kar 'ym mehe we a'e rihi xe, a'e peme, hehe heze'eg pà. 31Karumehe nakwaw kwaw Tupàn hemimur karer romo heko haw ihe, hexak mehe ihe. Kutàri akwaw kury. Azur xe teko wamuzahazahak pà 'y pupe ihe, ko awa tur àwàm imume'u pà purupe ihe. A'e rupi Izaew izuapyapyr a'e wà nehe, wexak putar uwihaw a'e wà nehe, ukwaw putar upyro har a'e wà nehe no. Ko awa a'e, wanuwihawete romo hekon a'e, wapyro har romo hekon a'e.\n32Aexak Tupàn rekwe tur mehe ihe. Pykahu ài wezyw ywak wi a'e, ko awa rehe upyta pà a'e. 33Nakwaw kwaw Tupàn hemimur kar romo heko haw hexak mehe ihe. Kutàri akwaw heko haw kury, i'i wanupe. Tupàn a'e, purumuzahazahak ma'e romo hemuigo kar a'e, hemur kar xe a'e. — Emuzahazahak teko 'y pupe ne wà nehe, i'i ihewe. Uze'eg ihewe. — Erexak putar herekwe iwezyw mehe amo awa rehe nehe, hehe ipyta mehe nehe. A'e awa omono kar putar herekwe Puràg purehe a'e nehe, i'i ihewe. (Aze zazahak 'y pupe nehe, naheta kwaw to'om zanepir rehe nehe. Nezewegatete, aze ko awa umur wekwe zanepy'a pe a'e nehe, zanemukatu putar zaneremiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e nehe.) 34Aexak tuwe Tupàn rekwe tur mehe ihe. Amume'u tuwe kwez peme kury. Ko awa a'e, Tupàn ta'yr romo hekon tuwe a'e.\nMokoz awa oho Zezuz hupi a'e wà kury\n35Iku'egwepe Zuàw wiko a'e pe mokoz wemimu'e wapyr a'e. 36Wexak wi Zezuz a'e, a'e pe iata mehe a'e.\n— Aikwez Tupàn hemimur karer a'e, aikwez àràpuhàràna'yr zàwenugar umàno ma'e ràm a'e, i'i wanupe.\n37A'e mokoz hemimu'e wenu ize'eg mehe wà. A'e rupi wezar Zuàw wà kury, Zezuz rupi oho pà wà kury. 38Uwak Zezuz waikweromo har wata ma'e wanehe ume'e pà. Wexak a'e mokoz awa a'e wà. — Ma'e pekar peiko, ma'e peputar, i'i wanupe. Uze'eg izupe wà. — Hawi, i'i izupe wà. (— Purumu'e ma'e, i'i zaneze'eg rupi.) — Ma'e pe nereko haw, i'i izupe wà.\n39— Pezur herupi hereko haw hexak pà nehe ty wà, i'i wanupe. Oho hupi wà. Wexak heko haw wà. Karuk etea'i a'e pe wahem mehe a'e. Upyta ipyr wà. Kwarahy heixe re oho izuwi wà.\n40Amo a'e Zuàw hemimu'e kwer Zezuz rupi oho ma'e kwer Anere her ma'e a'e, Ximàw Pet tywyr romo hekon a'e. 41Na'e wekar wyky'yr oho a'e kury, izupe uze'eg pà a'e kury. Wexak kury. — Uruexak Mexi kwez ure, i'i izupe huwàxi mehe. (— Zaneruwihawete Zanepyro har, i'i Mexi zaneze'eg rupi.)\n42Na'e werur wyky'yr Zezuz pe kury. Zezuz ume'e hehe. — Ximàw Zuàw ta'yr nerer romo ne, i'i izupe. — Ko 'ar rehe Xew nerer romo kury. (— Pet, i'i a'e her kere ywy rehe har waze'eg rupi a'e. — Ita, i'i zaneze'eg rupi.)\nZezuz uze'eg Natanaew pe kury\n43Iku'egwepe kury. Uze'eg Zezuz wemimu'e wanupe. — Karirez ywy rehe aha putar ihe nehe kury, i'i wanupe. Na'e Zezuz wekar Piri oho. Wexak kury. — Eho herupi nehe ty, eiko heremimu'e romo nehe ty, i'i izupe.\n44Piri a'e, Metexaz taw pe har romo hekon a'e. Anere a'e, Pet a'e no, Metexaz pe har romo wanekon a'e wà no. 45Na'e Piri wekar umyrypar Natanaew oho a'e kury, wexak kury. Uze'eg izupe. — Uruexak awa Moizez hemimume'u kwer ure kury, i'i izupe. Uruexak amogwer Tupàn ze'eg imume'u har hemimume'u kwer ure.\n— Kwehe mehe Moizez umume'u heko àwàm a'e, Tupàn ze'eg pape rehe imuapyk mehe a'e. Amogwer Tupàn ze'eg imume'u har kwehe arer a'e wà no, umume'u tur àwàm a'e wà no, i'i izupe. — Zezuz her romo a'e, Zuze ta'yr romo hekon a'e, Nazare taw pe har romo hekon a'e, i'i Piri Natanaew pe.\n46Na'e Natanaew upuranu hehe kury.\n— Aipo heta teko ikatu ma'e Nazare taw pe a'e wà, i'i izupe. — Aipo Zaneruwihawete ur putar a'e wi a'e nehe, i'i izupe.\n— Eho herupi hexak pà nehe ty, i'i Piri izupe. 47Na'e Natanaew oho Zezuz kutyr kury. Wexak Zezuz tur mehe a'e. Uze'eg amogwer wanupe kury, Natanaew rehe kury. — Aikwez amo Izaew izuapyr ikatu ma'e a'e. Nahemu'em kwaw purupe a'e. Naheta kwaw temu'emaw hehe a'e, i'i wanupe, Natanaew rehe uze'eg pà.\n48Wenu Natanaew ize'eg mehe. A'e rupi upuranu hehe.\n— Màràzàwe mehe tuwe hekwaw pe ne. Naherexak pixik kwaw pe ne, i'i izupe. — Piri nerenoz 'ym mehe uruexak kwez ihe, ma'ywa'yw iwy pe nereko mehe ihe, i'i Zezuz izupe.\n49— Purumu'e ma'e, i'i Natanaew izupe.\n— Tupàn ta'yr romo ereiko ne, Izaew izuapyr wanuwihawete romo ereiko ne, i'i izupe. 50I'i Zezuz izupe. — Uruexak kwez xe muite wi nereko mehe ihe, ma'ywa'yw iwy pe nereko mehe ihe. Naiko kwaw neruwake nerexak mehe. A'e rupi erezeruzar herehe kury. Azapo putar amo ae purumupytuhegatu kar haw tetea'u ihe nehe no. Erexak putar a'e ma'e iapo mehe nehe no.\n51Na'e uze'eg amogwer wemimu'e wanupe no. — Azeharomoete ko heze'eg ihe. Amo 'ar mehe pexak putar ywak izewàpytymawok mehe nehe. Heru heko haw pe har wezyw putar ihewe wà nehe, uzeupir putar oho ihewi wà nehe no. Pexak putar wawezyw mehe waho mehe pe wà nehe no.\n© 2007, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.\nLearn More About Tupàn ze'eg\nExplore João 1 by Verse


Tupàn ze'eg IRUK 24\nUkweraw wi Zezuz a'e kury\n1 'Ar ipy mehe izi'itahy kury, kuzàgwer oho Zezuz itym awer pe wà kury, kàpuhàg imuhyk pyrer heraha pà wà kury. 2 Wexak ita imunyryk awer itakwar uken wi wà. Kuzàgwer wexak ita huken heta 'ymaw hehe wà. 3 Wixe oho wà kury. Nuexak kwaw Zanezar Zezuz hetekwer a'e pe wà. 4 — Màràzàwe tuwe aipo ma, i'i amo. — Heruwà, i'i amo. Na'arewahy mokoz awa uzexak kar wà wanupe wà, wanenataromo wà. Heny katu wakamir wà. 5 Kuzàgwer ukyze wanuwi wà. A'e rupi uzeamumew wanuwa rupi wà. Na'e a'e awa uze'eg wanupe wà. — Màràzàwe tuwe pekar wikuwe ma'e xe pe, umàno ma'e kwer wapyr pe. 6 Nuiko kwaw xe a'e, zàkwà wà. Ukweraw wi umàno re a'e. Pema'enukwaw katu ize'eg awer Karirez rehe arer rehe pe. 7 — Ihe Awa ta'yr ihe, azemono kar putar ikatu 'ym ma'e iapo har wanupe ihe nehe. Hezuka putar ywyra kanetar rehe a'e wà nehe. Akweraw wi putar na'iruz 'ar pawire ihe nehe no, i'i peme a'e.\n8 Na'e kuzàgwer ima'enukwaw a'e ize'eg awer rehe wà kury. 9 Uzewyr oho a'e wi wà, a'e ma'e paw imume'u pà a'e 11 Zezuz hemimu'e wanupe wà. Umume'u oho amogwer hemimu'e wanupe wà no. 10 Ai'aw waner wà. Mari Matar pe har, Zuwàn, Mari Xiak ihy. A'e kuzà a'e wà, amo kuzà wà no, umume'u agwer ma'e oho Zezuz hemimu'e wanupe a'e wà kury. 11 Nuweruzar kwaw waze'eg wà. 12 Pet a'e kury, upu'àm oho uzàn pà Zezuz hupawer hexak pà a'e kury. Na'e uzeaiwyk ume'e pà kury, itakwar rupi kury. Xo pàn iwàiwàn awer zo wexak, nuexak kwaw Zezuz hetekwer a'e pe. Uzewyr weko haw pe. — Màràzàwe tuwen aipo pa, i'i uzeupe.\nHemimu'e wexak Zezuz Emau taw piar rupi wata mehe a'e wà kury\n13 A'e 'ar mehe we mokoz hemimu'e wata oho pe rupi a'e wà kury, Emau taw kutyr a'e wà kury. Aze teko wata Zeruzarez wi a'e taw pe wà, umumaw 10 kirom wata pà wà. 14 Wata mehe we, uze'eg uzeupeupe wà kury, Zezuz imàno awer rehe wà kury. 15 Waze'eg mehe we Zezuz uhem oho wapyr kury, wata pà wanupi kury. 16 Nukwaw kwaw a'e wà. 17 Uze'eg wanupe a'e kury. — Ma'e rehe peze'eg peiko pe, i'i wanupe. Upyta 'àm a'e pe wà. Uzemumikahy wà. 18 Na'e awa Kereo her ma'e a'e kury, uze'eg Zezuz pe a'e kury. — Ne ty, aipo nerekwaw kwaw ma'e uzeapo ma'e kwer, Zeruzarez pe har ne, i'i izupe. Ne zutyka'i nerekwaw kwaw ne. Teko paw rupi ukwaw a'e wà, i'i izupe.\n19 Na'e Zezuz upuranu wanehe kury. — Ma'e uzeapo a'e pe, i'i wanupe. — Ma'e tetea'u uzeapo Zezuz Nazare pe har pe a'e pe a'e, i'i izupe wà. Tupàn ze'eg rehe uzekaiw ma'e romo hekon a'e, ma'e ikatuahy ma'e uzapo tuweharupi a'e. Uze'eg katuahy no, Tupàn henataromo, teko wanenataromo no. 20 Xaxeto wanuwihaw a'e wà, zaneruwihaw a'e wà no, uzuka kar Zezuz ywyra kanetar rehe a'e wà. 21 Kwa, aze ru'u a'e Zutew wanuwihawete romo hekon tuwe a'e, uru'e zepe urezeupeupe ure. Na'iruz 'ar ximumaw imàno re zane. 22 Amo kuzà urerupi wata ma'e a'e wà, oho izi'itahy a'e pe wà, Zezuz hetekwer hupaw hexak pà a'e wà. 23 Nuexak kwaw wà. Uzewyr wà. Kwa, uruexak amo Tupàn heko haw pe har a'e pe hin mehe ure wà, i'i urewe wà. Ukweraw wi Zezuz a'e, i'i urewe wà. 24 Amo awa urerupi wata ma'e a'e wà no, oho hetekwer hexak pà a'e wà no. A'e rupi katete umume'u a'e wà no, nuexak kwaw Zezuz a'e pe a'e wà no.\n25 Na'e Zezuz uze'eg wanupe a'e kury. — O, napekwaw pixik kwaw tuwe ma'e pe, i'i wanupe. — Napezeruzar kwaw tuwe Tupàn ze'eg imume'u har waze'eg kwehe arer rehe, i'i wanupe. Nezewe i'i ze'eg kwehe arer.\n26 — Tuwihawete Tupàn hemimur kar upuraraw putar ma'erahy a'e nehe. Umàno re nehe, ukweraw ire nehe, oho putar u heko haw pe nehe, Tuwihawete ikàg wera'u ma'e romo wiko pà a'e nehe, i'i ze'eg kwehe arer.\n27 Na'e Zezuz umume'u ze'eg kwehe arer uzehe uze'eg ma'e kwer paw rupi a'e kury, a'e awa wanupe a'e kury. Umume'u Moizez ze'eg wanupe. Umume'u amogwer ze'eg kwehe arer nànàn no.\n28 Na'e uhem oho taw pe wà kury, oho àwàm me wà kury. -Aha putar ihe, i'i wanupe kury. 29 — Kwa, nan kwaw ty, i'i izupe wà. — Epyta xe urepyr nehe ty, i'i izupe wà. — Karuk oho kwez ty, i'i izupe wà. A'e rupi wixe oho tàpuz me kury, wapyr upyta pà kury.\n30 Umai'u a'e pe wà. Upyhyk Zezuz typy'ak kury. Uze'eg Tupàn pe u pe kury. A'e re uzaikaikaw typy'ak wemimu'e wanupe imono pà, wanupe i'u kar pà. 31 A'e 'ar mehe we hehazawok wà kury. Tàrityka'i ukwaw Zezuz wà kury. Na'e Zezuz ukàzym wanuwi kury. 32 Uze'eg uzeupe wà. — Kwa, 'a pe pe rupi uze'eg kwez zanewe a'e. Ize'eg mehe zanepy'a hurywete tuwe zane, i'i uzeupe wà.\n33-34 Na'e uzewyr wà Zeruzarez pe wà kury. Wexak amogwer Zezuz hemimono karer oho a'e pe wà kury, wexak hupi wata ma'e kwer a'e wà no. A'e hemimono karer uze'eg wanupe wà. — Kwa, Zaneruwihawete a'e, ukweraw umàno re azeharomoete a'e, i'i wanupe wà. — Ximàw Pet a'e no, wexak Zezuz a'e no, i'i wanupe wà.\n35 Na'e a'e awa a'e wà no, Zezuz pe rupi hexak arer a'e wà no, umume'u hexak awer amogwer wanupe a'e wà no. — Typy'ak iaikaikaw mehe, urukwaw tuwe ure, i'i wanupe wà.\nUhem Zezuz wemimu'e wamyter pe a'e kury\n36 Waze'eg mehe we uhem Zezuz wà wamytepe a'e kury. Nuexak kwaw ihem mehe wà.\n37 Ipytuhegatu hexak pà wà. Ukyze izuwi wà. — Kwa, ma'e pa, i'i uzeupeupe wà, ikwaw 'ym mà wà. 38 Na'e uze'eg wanupe kury. — Màràzàwe tuwe pekyze ihewi, i'i wanupe. — Màràzàwe tuwe napezeruzar kwaw herehe, i'i wanupe. 39 — Peme'e hepo rehe nehe, hepy rehe nehe no, i'i wanupe. — Ihe Zezuz romo aiko ihe, pepokok herehe nehe. Naiko kwaw àzàg romo ihe, i'i wanupe. — Àzàg naho'o kwer kwaw a'e wà, i'i wanupe. — Na'ikagwer kwaw wà, i'i wanupe. — Ihe heta hero'o kwer ihe, heta hekàgwer ihe no, i'i wanupe.\n40 A'e ma'e imume'u mehe wexak kar opo wanupe kury, wexak kar upy wanupe no.\n41 — Kwa, aipo Zezuz romo hekon tuwe a'e, i'i uzeupeupe wà. Hurywete wà kury. Ipytuhegatu wà no. Na'e uze'eg wanupe kury. — Aipo heta temi'u xe, i'i wanupe.\n42 Omono ipira pehegwer imihir pyrer izupe wà. 43 Upyhyk i'u pà wanenataromo a'e. 44 Na'e uze'eg wanupe kury. — Hemàno 'ym mehe we aze'eg nezewe peme ihe, i'i wanupe. — Uzeapo putar ma'e Tupàn ze'eg rupi katete a'e nehe, a'e peme, i'i wanupe. — Moizez a'e, amogwer Tupàn ze'eg imume'u har a'e wà no, Tuwihaw Tawi a'e no, umume'u ma'e ihewe uzeapo ma'e ràm a'e wà, pape rehe imuapyk pà a'e wà, i'i wanupe. — Uzeapo tuwe a'e ma'e paw rupi katete a'e kury, i'i wanupe.\n45 Na'e umume'u a'e ze'eg kwehe arer wanupe kury, ikwaw kar pà wanupe kury.\n46 — Zaneràmuzgwer uze'eg nezewe a'e wà, uze'eg pape rehe imuapyk pà a'e wà, i'i wanupe. — Tuwihawete ur ma'e ràm a'e nehe, upuraraw putar ma'erahy a'e nehe. Na'iruz 'ar pawire ukweraw wi putar umàno re nehe. 47 A'e mehe omono kar putar wemimu'e taw nànàn a'e wà nehe, ywy nànàn a'e wà nehe no. Pepurumu'e peho nehe, i'i putar wemimu'e wanupe nehe. — Pepytu'u ikatu 'ym ma'e iapo re nehe, i'i putar hemimu'e teko wanupe a'e wà nehe. — A'e mehe Tupàn nuzepyk kwaw penehe a'e nehe kury, i'i putar wanupe wà nehe. — Tuwihawete umunàn putar penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e pewi a'e nehe, i'i putar wanupe wà nehe no, i'i ze'eg kwehe arer zanewe a'e. 48 Pe pexak heremiapo kwer pe, pexak hemàno awer no, pexak hekweraw pawer no. Pemume'u putar peho amo teko wanupe nehe kury. 49 Tupàn umur kar putar Wekwe Puràg peme a'e nehe. Pepyta xe taw pe nehe, tur àwàm hàro pà nehe. Tupàn umur putar ukàgaw peme nehe, a'e rupi pepuner putar ma'e tetea'u iapo haw rehe nehe kury.\nUzeupir Zezuz oho ywate a'e kury\n50 Na'e Zezuz weraha wemimu'e a'e wi a'e wà kury, Metàn taw pe a'e wà kury, uze'egatu imono pà wanupe kury. 51 Tuwe uzapo Tupàn ikatuahy ma'e peme a'e nehe, i'i wanupe. A'e mehe oho wanuwi kury, uzeupir pà ywak rehe kury. 52 — Ikatuahy zanewe a'e, i'i hemimu'e uzeupeupe wà. Uzewyr Zeruzarez tawhu pe wà. Hurywete tuwe wà. 53 A'e re oho Tupàn hàpuzuhu pe tuweharupi wà. — Nekatuahy, Tupàn, i'i oho waiko izupe tuweharupi wà. Upaw hema'emume'u haw kwez kury. Iruk.


Tupàn ze'eg 1 XAMUEW 27\nTawi wiko Piri ywy rehe har wanehe we\n1 Uze'eg Tawi nezewe uzeupe. — Aze apyta xe nehe, amo 'ar mehe Xau hezuka putar a'e nehe. A'e rupi aha putar Piri ywy rehe har waiwy pe nehe. Nezewe mehe upytu'u putar herekar ire Izaew waiwy rehe nehe. Nezewe mehe azepyro putar hemàno haw wi nehe, i'i izupe.\n2 A'e rupi Tawi a'e, 600 awa hehe we har a'e wà no, oho a'e 'ar mehe we Aki Maok ta'yr heko haw pe wà. Kat tawhu pe har wanuwihaw romo hekon Maok a'e. 3 Tawi a'e, hehe we har a'e wà no, upyta Kat tawhu pe wiko pà a'e wà kury, wànàm wanehe we a'e wà kury. Mokoz Tawi hemireko wiko ipyr a'e pe wà. Aenuà Zereew tawhu pe har tazyr. Amigaiw Namaw hemireko kwer Karamew parer. 4 Amo umume'u Tawi Kat pe iho awer oho Xau pe wà. A'e rupi upytu'u hekar ire.\n5 Uze'eg Tawi Aki pe. — Aze ereiko hemyrypar romo ne, emur amo taw ihewe hereko àwàm romo nehe. Na'ikatu kwaw xe tawhu pe nepyr hereko haw, i'i izupe.\n6 A'e rupi omono Aki taw Zikirak her ma'e Tawi pe kury. Ate ko 'ar rehe Zuta izuapyapyr wanuwihawete wiko Zikirak izar romo wà kury. 7 Umumaw Tawi pitài kwarahy 4 zahy rehe we Piri ywy rehe har waiwy rehe wiko pà.\n8 Wyzài 'ar mehe Tawi uzàmàtyry'ym Kezuri izuapyapyr oho wemiruze'eg wanehe we wà. Uzàmàtyry'ym Zirizi izuapyapyr wà no. Uzàmàtyry'ym Amarek ywy rehe har wà no. Oho wakutyr waiwy nànàn wà, Xur pe wà, Ezit pe wà no. Oho wakutyr ywy Xur Ezit wamyter pe har rehe wà no, waàmàtyry'ym pà wà. 9 Uzuka awakwer paw wà. Uzuka kuzàgwer paw wà no. Upyhyk waneimaw kwer wà no. Àràpuhàràn, tapi'ak, zumen, kamer. Upaw rupi wapyhyk wà. Upyhyk wakamir kwer wà, wanopozgwer wà no. A'e re uzewyr Tawi Kat pe. 10 Na'e Aki upuranu hehe. — Mo erezàmàtyry'ym kutàri ne wà, i'i. — Teko Zuta ywy rehe har kwarahy hemaw awyze har rehe har wà, i'i amo 'ar rehe. — Zerameew iànàm wà, i'i amo ae 'ar rehe. — Kene izuapyapyr waiwy rehe har wà, i'i izupe. 11 Uzuka Tawi a'e teko paw a'e wà. Kuzàgwer, awakwer. Nezewe mehe ni amo nuzewyr kwaw Kat pe hemiapo kwer imume'u pà wà, hehe we har wanemiapo kwer imume'u pà wà. Piri ywy rehe har wainuromo wiko mehe uzapo agwer ma'e tuweharupi a'e. 12 Aki uzeruzar Tawi rehe. A'e rupi uze'eg nezewe uzeupe. — Iànàm Izaew paw na'iakatuwawahy kwaw hehe wà. A'e rupi umumaw putar weko haw paw ihewe uma'ereko pà a'e nehe, i'i uzeupe.


Tupàn ze'eg TANIEW 3\nTupàn ua'u or iapo pyrer\n1 Tuwihawete Namukononozor uzapo kar awa hagapaw a'e kury. Iaiha haw heta 27 met. Iànàgaw heta 2,70 met. — Pemupu'àm awa hagapaw ywytyr heta 'ymaw Nurà her ma'e rehe Mawiron ywy rehe nehe, i'i wemiruze'eg wanupe. 2 Umur kar tuwihaw paw a'e wà kury, a'e awa hagapaw hexak kar pà wanupe a'e wà kury: ywy pehegweruhu rehe har wanuwihaw wà, tawhu pe har wanuwihaw wà, ywy pehegwer rehe har wanuwihaw wà, tàmuz wà, temetarer rehe uzekaiw ma'e wà, tàmuz waze'eg kwaw par wà, pureruze'eg ma'e wà, amo teko upuner ma'e paw rupi wà. 3 Ur paw rupi wà, awa hagapaw henataromo upu'àm pà wà. Ta'e tuwihawete ipurexak kar wer hehe teko wanupe xe. 4 — Emume'u imuawate haw rehe zanezypyrogaw kury, i'i tuwihawete amo wemiruze'eg pe. Na'e uze'eg wahy hawa'u a'e kury. — Teko ywy nànànar wà, hexakaw paw hereko har wà no, ze'eg paw rupi uze'eg ma'e wà no. 5 Imupu pyr imupu har umupu putar wà nehe: xi'àm àràpuhàràn i'ak kwer iapo pyrer, xi'àmete, wioràw, wioràwiràn, wioràw zàwenugar, amo imupu pyr. Henu mehe peapyk pepenàràg rehe nehe, 'aw awa hagapaw or iapo pyrer imuawate pà nehe, tuwihawete Namukononozor hemiapo karer imuawate pà nehe. 6 Aze amo nuapyk kwaw upenàràg rehe nehe, aze numuwete kwaw hagapaw nehe, zauxiapekwer weityk putar a'e teko amo tatahu pupe a'e wà nehe, i'i teko wanupe.\n7 Na'e uzypyrog imupu pyr imupu pà wà kury. Teko a'e pe har paw wapyk upenàràg rehe awa hagapaw or iapo pyrer imuwete pà wà kury.\nTaniew imyrypar nuweruzar kwaw tuwihawete ze'eg wà\n8 A'e 'ar mehe we amo zahytata kwaw par ipuruzuka wer zutew wanehe wà. 9 A'e rupi umume'u wanemiapo kwer oho tuwihawete Namukononozor pe wà. — Tuwe tuwihawete wikuwe tuweharupi nehe. 10 Nezewe haw erezapo kar teko wanupe. Imupu pyr imupu har umupu putar a'e wà nehe. Henu mehe peapyk pepenàràg rehe nehe, 'aw awa hagapaw or iapo pyrer imuwete pà nehe. 11 Aze amo nuweruzar kwaw ko ze'eg a'e nehe, zauxiapekwer weityk putar a'e teko tatahu pupe a'e wà nehe, ere teko wanupe. 12 Ne eremuigo kar amo Zutew Mawiron ywy rehe har wanuwihaw romo ne wà. Na'aw waner xe wà: Xanarak, Mezak, Amenenek. A'e awa nanemuwete kwaw wà. Ta'e numuwete kwaw tupàn nezar wà xe. Numuwete kwaw awa hagapaw or iapo pyrer neremiapo karer wà no, i'i izupe wà.\n13 Waze'eg henu mehe Namukononozor wikwahy kury. Wenoz kar a'e na'iruz awa wà. Zauxiapekwer weraha tuwihawete henataromo wà kury. 14 Uze'eg wanupe. — Aipo napemuwete kwaw tupàn hezar pe. Aipo napemuwete kwaw awa hagapaw or iapo pyrer heremiapo karer pe no. 15 Aipo peapyk putar pepenàràg rehe imuwete pà nehe kury, imupu pyr imupu mehe kury. Aze nan kwaw nehe, zauxiapekwer peneityk putar tatahu pupe wà nehe. Ma'enugar tupàn upuner pepyro haw rehe nehe, i'i wanupe.\n16 A'e na'iruz awa uwazar ize'eg izupe nezewe wà kury. — O tuwihawete, nurumume'u kwaw urekatu haw newe nehe. 17 Urumuwete katu Tupàn urezar ure. Aze ipurupyro wer urerehe nehe, upuner putar urepyro haw rehe a'e tatahu wi nehe. Upuner putar urepyro haw rehe nepuner haw wi nehe no, o tuwihawete. 18 Aze Tupàn urezar na'urepyro kwaw nehe, nezewe rehe we nurumuwete kwaw nezar ure nehe, nurumuwete kwaw awa hagapaw or iapo pyrer neremiapo karer nehe no, i'i izupe wà.\nNa'iruz kwàkwàmo tatahu pupe wapyta haw\n19 A'e ma'e henu mehe wikwahy Namukononozor a'e na'iruz kwàkwàmo wanupe kury. Ipiràgahy wikwahy romo. — Pemuakuahy kar tatahu 7 haw wera'u imuaku haw tuwe wi nehe ty wà, i'i zauxiapekwer wanupe. 20 Na'e uze'eg wemiruze'eg zauxiapekwer ikàg wera'u ma'e wanupe kury. — Pezàpixipixi 'aw na'iruz kwàkwàmo pe wà nehe. Peityk tatahu pupe pe wà nehe kury, i'i wanupe.\n21 A'e na'iruz kwàkwàmo nuwenuhem kwaw uma'e wà: ni waxi'i pykaw, ni àmàn wi uzemimaw, ni wàkàg ipykaw, ni ukamir. Zauxiapekwer uzàpixipixi tatahu pupe waneityk àwàm imuàgà'ym pà wà kury. 22 Uzapo tuwihawete hemiapo putar haw wà. Hakuahy wera'u tatahu amo 'ar rehe arer wi upaw rupi katete. Heny haw haku haw uzuka zauxiapekwer a'e kwàkwàmo waneityk arer wà. 23 Waàpixipixi re zauxiapekwer weityk kwàkwàmo tatahu pupe wà: Xanarak, Mezak, Amenenek.\n24 Na'arewahy Namukononozor upu'àm upuranu pà pureruze'eg ma'e wanehe kury, ta'e ipytuhegatu a'e xe. — Aipo xiàpixi na'iruz awa tatahu pupe waneityk pà zane wà, i'i wanupe. — He'e, urezar, i'i izupe wà.\n25 — Màràzàwe tuwe aexak 4 awa tatahu pupe wata e ma'e ihe wà, i'i wanupe wanehe upuranu pà. — Uzekytyar waiko umàno 'ym pà ma'erahy ipuraraw 'ym pà wà. Awa 4 haw a'e, nuzawy kwaw Tupàn reko haw pe har a'e, i'i wanupe.\n26 Na'e tuwihawete uhem tatahu hukenaw huwake kury. Uhapukaz wanupe. — Xanarak, Mezak, Amenenek, i'i wanupe. — Tupàn Ywate Wera'u Har hemiruze'eg wà, pehem a'e wi xe pezur pà nehe ty wà, i'i wanupe. Na'e a'e na'iruz uhem tatahu wi wà kury. 27 Na'e tuwihaw a'e pe har paw uhem wanuwake wà kury. — Kwa, tata nuwapy kwaw wà. Nukaz kwaw wà. Ikatu we wà rihi, i'i wà. Tata nuwapy kwaw ni wa'aw. Wakamir nukaz kwaw. Nuwetun kwaw tàtàxiner wà. 28 Tuwihawete uhapukaz kury. — Tuwe teko umuwete katu Tupàn 'aw kwàkwàmo wazar a'e wà nehe. Umur kar weko haw pe har a'e, wemiruze'eg wapyro pà a'e. Ta'e uzeruzar hehe a'e wà xe. Nuweruzar kwaw heze'eg wà. — Nurumuwete kwaw nezar ure, ta'e nuiko kwaw urezar romo a'e xe, i'i ihewe wà. Erepuner urezuka kar haw rehe nehe. Nezewe rehe we nurumuwete kwaw nezar nehe, i'i ihewe wà. 29 A'e rupi azapo kar ko ma'e peme ihe nehe kury. — Pekwaw Xanarak, Mezak, Amenenek pe wà kury. Pekwaw wazar Tupàn no. Aze wyzài teko uze'eg zemueteahy her rehe nehe, zauxiapekwer upei'ài'àg putar a'e teko a'e wà nehe. Weityk putar wanàpuz wà nehe no: teko wyzài hexakaw hereko har wà, wyzài ywy rehe har wà, wyzài ze'eg rupi uze'eg ma'e wà. Ta'e naheta kwaw amo tupàn purupyro ma'e izàwenugar wà xe.\n30 Na'e Namukononozor umuigo kar a'e kwàkwàmo tuwihaw upuner wera'u ma'e romo Mawiron ywy rehe a'e wà kury.


Tupàn ze'eg 1 KORIN 16\nUze'eg temetarer penywyr wanupe penemimono ràm rehe xe a'e kury\n1 Azapo kar putar amo ma'e peme ihe kury. (Tupàn hemiruze'eg Zutez ywy rehe har a'e wà, upuraraw ma'erahy kwer waiko a'e wà. Nuhyk kwaw temi'u wanupe.) A'e rupi pemono'og penemetarer ikurer nehe, wanupe imonokatu pà nehe. Amono'og kar temetarer Karaz ywy rehe har uzeruzar ma'e wanupe ihe. Nezewegatete amono'og kar kwez peme ihe kury. 2 Mytu'u haw 'ar nànàgatu pemono'og amo penemetarer ikurer nehe. Aze pemono'og temetarer tetea'u nehe, pemonokatu ikurer uhua'u ma'e nehe. Aze pixika'i penemimono'og nehe, xo pixika'i pemonokatu nehe. Pemono'ono'og imonokatu pà nehe. A'e mehe pepyr heho mehe heta tetea'u putar nehe. A'e mehe — Ximono'og temetarer tàrityka'i nehe, napeze kwaw hehem mehe nehe. 3 Pepyr heho mehe nehe, apuranu putar penehe ihe nehe. -Ma'enugar awa weraha putar penemetarer imono'og pyrer a'e wà nehe, Zutez ywy rehe har wanupe nehe. Pemume'u awa penemixamixak kwer ihewe wà nehe. A'e mehe azapo putar pape Zutez ywy rehe har wanupe ihe nehe. — Ko awa a'e wà, werur temetarer Korin tawhu pe har wanemimono'og kwer kwez peme a'e wà kury, a'e putar Zutez ywy rehe har wanupe nehe, pape rehe imuapyk pà ihe nehe. A'e mehe amono kar putar a'e temetarer heraha har ihe wà nehe, Zeruzarez tawhu pe har uzeruzar ma'e wanupe ihe wà nehe. 4 Aze ikatu nehe, aha putar wapyr ihe nehe no. Nezewe mehe a'e temetarer heraha har oho putar herupi a'e wà nehe no, Zeruzarez tawhu pe heho mehe a'e wà nehe no.\nPawru umume'u Korin tawhu pe oho àwàm a'e kury\n5 Aha putar Maxeton ywy rehe ihe nehe. Apyterahaw putar Maxeton ywy nehe. A'e re aha putar pepyr nehe. 6 Aze ru'u amumaw putar màràn 'ar pepyr hepyta pà nehe. Aze ru'u amumaw putar 'ar huwixàg ma'e paw rupi nehe, pepyr hepyta pà nehe. A'e mehe pepuner hepytywà haw rehe nehe, heata àwàm rehe nehe. Nakwaw kwaw heho àwàm ihe rihi. 7 Aze màràn 'ar amumaw pepyr nehe, na'ikatu kwaw ihewe nehe. Aze ikatu Tupàn pe nehe, amumaw putar 'ar tetea'u pepyr nehe.\n8 Ko 'ar rehe apyta putar Ew tawhu pe ihe. Xo Penteko 'ar pawire ata putar aha xe wi nehe. 9 Aze apyta xe nehe, apuner Tupàn ze'eg imume'u haw rehe teko tetea'u wanupe nehe. Heta tetea'u Tupàn iàmàtyry'ymar xe a'e wà. Nazekaiw kwaw wanehe.\n10 Aze Ximot oho pepyr nehe, pemuixe katu kar pezemono'ogaw pe nehe, penàpuz me nehe. Ta'e uma'ereko iko Zanezar pe a'e no xe, ihe ài a'e no xe. 11 Tuwe ni amo pepyr har nuze'eg zemueteahy kwaw hehe wà nehe. Pepytywàgatu nehe. A'e rupi upuner wata wi haw rehe amo taw pe nehe no, pekatu haw ikwaw pà nehe no. A'e rupi uzewyr putar ihewe nehe. Ihe ihe, herywyr wà no, uruàro izewyr àwàm uruiko ure.\n12 Aze'eg putar zanerywyr Apor rehe peme ihe no. — Eho amogwer zanerywyr wanexak pà nehe, wapyr nezekytyar pà nehe, a'e izupe tuweharupi ihe. Noho kwaw pepyr ko 'ar rehe. Amo 'ar mehe nehe, aze upuner nehe, oho putar pepyr nehe.\nPawru omono kar uze'eg wanupe xe a'e kury\n13 Peiko ume'egatu ma'e ài nehe. Pezapo zo ikatu 'ym ma'e nehe, Zezuz tur àwàm hàrogatu pà nehe. Pepytu'u zo pezeruzar ire nehe, pekyze zo peàmàtyry'ymar wanuwi nehe, pekàg tuwe nehe. 14 Pezeamutamutar katu nehe, pema'ereko haw iapo mehe paw rupi nehe.\n15 Pekwaw Ete pe, pekwaw iànàm pe wà no. Kwehe mehe amume'u Tupàn ze'eg aha Kere ywy rehe har wanupe ihe. A'e ràgypy uzeruzar Zezuz rehe a'e wà, henu mehe a'e wà, amogwer Kere ywy rehe har wanenataromo a'e wà. Tuweharupi upytywàgatu Tupàn hemiruze'eg waiko wà kury, wanehe uzekaiw pà wà kury. A'e rupi azapo kar amo ma'e peme ihe nehe kury. 16 Peruzar agwer teko pe wà nehe. Aze amo uzeruzar ma'e uma'ereko wazàwe Tupàn pe wà nehe, tuwe a'e teko wiko peneruze'egar romo wà nehe no, tuwe wiko penuwihaw romo wà nehe no.\n17 Ete a'e, Potuna a'e no, Kere a'e no, xe hepyr wanekon a'e wà kury. Napeiko kwaw hepyr. Nazemumikahy kwaw ihe, ta'e wiko hepyr penekuzaromo a'e wà xe. 18 Pemurywete kar a'e wà. Hemurywete kar waiko nezewegatete ko 'ar rehe a'e wà no. Tuwe zazekaiw agwer awa wanehe nehe.\n19 Uzeruzar ma'e Az ywy rehe har a'e wà, omono kar uze'eg peme a'e wà, — Pekatu aipo, i'i peme wà. Ak a'e, Pirixi a'e no, wanàpuz me uzemono'og ma'e uzeruzar ma'e a'e wà no, omono kar uze'eg peme a'e wà no. Ta'e pezeruzar Zaneruwihawete rehe pe no xe. 20 Uzeruzar ma'e xe har paw rupi a'e wà no, omono kar uze'eg peme a'e wà no. Peiko tywyr romo Zezuz inuromo. A'e rupi pexak kar pezeamutamutar katu haw pezeupeupe nehe.\n21 Ko heze'eg pehegwera'i amuapyk putar hepo pupe azeharomoete ihe nehe kury. Ihe Pawru ihe, amono kar ko heze'eg peme ihe. Pekatu pa. 22 Aze teko nuzamutar katu kwaw Zanezar wà nehe, tuwe Tupàn uzepyk wanehe nehe. MARANATA, a'e peme. — Ezur nehe, urezar, i'i a'e ze'eg zaneze'eg rupi. 23 Tuwe Zezuz Zanezar pepuhareko a'e nehe, ikatuahy ma'e iapo pà peme a'e nehe.\n24 Zaiko Zaneruwihawete Zezuz inuromo zane. Apuamutar katu tuwe inuromo ihe. Upaw kwez kury. Pawru.