Tupàn ze'eg 1 PET 2\nUze'eg ita purumuigo kar ma'e rehe a'e kury\n1 A'e rupi pepytu'u ikatu 'ym ma'e paw iapo re nehe ty wà. Pepytu'u penemu'em ire nehe. Penemu'em zo penemiapo kwer rehe nehe. Peiko Tupàn ze'eg heruzar harete romo nehe. Pepytu'u penewyrowyroahy re nehe. Pepytu'u amo wanupe peze'eg zemueteahy re nehe.\n2-3 Nezewe i'i Tupàn ze'eg kwehe arer a'e. — Pekwaw Zanezar ikatu haw kury. Peiko kwarera'i uzexak kar romo ma'e ài. Kwarera'i ipuru'u wer uhy ikamy kwer rehe a'e. Nezewegatete pezemu'e Tupàn ze'eg rehe nehe. Kwarera'i tua'u ikamy kwer i'u re. Nezewegatete aze pezeruzar Tupàn ze'eg rehe nehe, pepyro putar a'e nehe. 4 Pezeruzar Zanezar rehe. Ita tàpuz iwy pe har ài hekon a'e. Tàpuz iapo har a'e wà, aze nukwaw katu kwaw iapo haw a'e wà, weityk ita ikatu ma'e a'e wà. Omono ita ikatu 'ym ma'e tàpuz iwy pe wà. Nezewegatete Tupàn iàmàtyry'ymar a'e wà, nuzeruzar kwaw Zezuz rehe wà. — Na'ikatu kwaw, i'i izupe wà. Tupàn nuze'eg kwaw nezewe. — Ikatuahy, i'i tuwe izupe. 5 Pezeruzar Zezuz Zaneruwihawete rehe. A'e rupi Tupàn uzekaiw katu penehe. Aze ita ikatu nehe, tàpuz ikatu putar nehe no. Nu'ar kwaw nehe. Zezuz a'e, ita tàpuz iwy pe har ài hekon a'e. Peruzar ize'eg nehe. A'e mehe peiko putar tàpuz ài izupe nehe. A'e mehe zaiko putar Tupàn hàpuzuhu ài nehe, ta'e Hekwe wiko putar zaneinuromo a'e nehe xe. Xaxeto a'e wà, uma'ereko tuweharupi tàpuzuhu pupe wà, ma'e imono pà Tupàn pe wà. Pezeruzar Zezuz Zaneruwihawete rehe. A'e rupi peiko Xaxeto ài. Pekatu izupe kury, ta'e Zezuz o'ok ikatu 'ym ma'e pewi a'e xe. Pezapo putar ma'e Tupàn pe nehe, hàpuzuhu rehe uzekaiw ma'e wazàwe nehe. Penemiapo ràm ikatu putar izupe nehe no. Ta'e Hekwe Puràg umur putar ukàgaw peme a'e nehe xe, ikatu ma'e iapo kar pà peme a'e nehe xe. 6 Ta'e nezewe i'i Tupàn ze'eg kwehe arer a'e xe.\n— Teko wexak ita ikatu ma'e a'e wà, tàpuz iwy pe har romo a'e wà.\nNezewegatete aexak penuwihawete ihe no.\nXiàw taw pe wiko putar a'e nehe.\nHehe uzeruzar ma'e a'e wà nehe,\nnuzemumikahy pixik kwaw a'e wà nehe.\nHurywete putar wà nehe,\nta'e uzeruzar hehe wà nehe xe.\n7 Aze pezeruzar hehe nehe, a'e ita tàpuz iwy pe har zàwenugar ikatuahy putar peme a'e nehe. Aze napezeruzar kwaw hehe nehe, a'e mehe Tupàn ze'eg kwehe arer uzeapo putar penemiapo kwer imume'u har romo a'e nehe. Nezewe i'i a'e ze'eg. — Tàpuz iapo har weityk ita imono wà, ta'e ita na'ikatu kwaw wanupe xe. Tupàn omono a'e ita tàpuz iwy pe a'e, Imukàg kar har romo a'e.\n8 Nezewe i'i amo Tupàn ze'eg kwehe arer a'e no.\nA'e ita tàpuz iwy pe har zàwenugar na'ikatu kwaw uzeruzar 'ym ma'e wanupe a'e.\nA'e rupi Tupàn uzepyk putar wanehe nehe.\nTupàn uzepyk putar wanehe nehe,\nta'e nuzeruzar kwaw ize'eg rehe a'e wà xe.\nTupàn na'ipurupyro wer kwaw wanehe.\n9 Tupàn hemixamixak kwer romo peiko pe. Xaxeto ài peiko, tuwihawete pe uma'ereko ma'e romo peiko. Tupàn hemiruze'egete romo peiko. Penexanexak a'e. — Pemume'u heremiapo kwer peho teko nànàn nehe, ta'e ikatuahy heremiapo kwer ihe xe, i'i iko peme. Aze teko wata pyhaw wà nehe, nuexak kwaw wape ràm wà nehe. Izypy mehe peiko pyhaw wata ma'e wazàwe, ta'e napekwaw kwaw Tupàn hape rupi peho haw xe. Tupàn penenonenoz a'e. A'e rupi pekwaw hape rupi peho haw kury. 'Aromo wata ma'e wazàwe peiko kury. 10 Izypy mehe napeiko kwaw Tupàn hemiruze'eg romo. Ko 'ar rehe peiko hemiruze'eg romo kury. Izypy mehe napekwaw kwaw ikatu haw. Pepuhareko tuwe a'e. Ko 'ar rehe pekwaw katu pepuhareko haw kury.\nZaiko Tupàn pe uma'ereko ma'e romo zane\n11 Aze amo teko oho amo ae ywy rehe wà nehe, aze upyta a'e pe wà nehe, na'ikatu kwaw a'e ywy rehe har wanupe wà nehe, ta'e nuiko kwaw wànàm romo a'e wà nehe xe. Peiko weko haw 'ym me wiko ma'e wazàwe. Uzeruzar 'ym ma'e uzapo ikatu 'ym ma'e waiko wà. Napeiko kwaw wazàwe, ta'e pepytu'u iapo re xe. Pezypyrog zo iapo pà nehe, a'e peme, hemyrypar wà. Aze zauxiapekwer oho puràmàtyry'ymaw pe nehe, ume'egatu putar wàmàtyry'ymar wanehe nehe. — Aze name'e kwaw wanehe nehe, hezuka putar wà nehe, i'i uzeupe. Nezewegatete aze xiapo zaneremiapo putar haw zutyka'i nehe, xiapo putar ikatu 'ym ma'e nehe. Pezapo zo ikatu 'ym ma'e nehe. 12 Uzeruzar 'ym ma'e wainuromo peneko mehe nehe, peiko ikatuahy ma'e romo nehe. Pezapo zo ikatu 'ym ma'e nehe. A'e rupi aze awa uze'eg zemueteahy penehe nehe, amogwer nuzeruzar kwaw ize'eg rehe wà nehe, ta'e ukwaw putar pekatu haw wà nehe xe. A'e rupi a'e teko umume'u putar Tupàn ikatu haw izupe wà nehe, Zezuz tur mehe wà nehe, ta'e xo ikatu ma'e zo pezapo peiko pe nehe xe.\n13 Peruzar penuwihaw waze'eg nehe. Ta'e nezewe haw ikatu Zanezar pe xe. Peruzar peywy rehe har ikàg wera'u ma'e ze'eg nehe no. 14 Peruzar amogwer peywy rehe har wanuwihaw pe wà nehe no. Ta'e Tupàn umur kar a'e tuwihaw zanewe a'e wà xe. A'e tuwihaw uzepyk putar imunar ma'e wanehe wà nehe, upuruzuka ma'e wanehe wà nehe no. Ta'e Tupàn umuzepyk kar a'e teko a'e tuwihaw wanupe a'e wà xe. Teko uze'egatu putar ikatu ma'e iapo har wanehe wà nehe no, ta'e Tupàn umuze'egatu kar a'e wà xe. 15 Pezapo ikatuahy ma'e tetea'u nehe. Tupàn uputar nezewe haw a'e. A'e mehe a'e teko a'e wà, a'e ma'e kwaw 'ymar a'e wà, nuze'eg zemueteahy kwaw penehe a'e wà nehe, ta'e amogwer ukwaw putar pekatu haw a'e wà nehe xe. 16 Ikatu 'ym ma'e iapo har a'e wà, Zurupari hemiruze'eg romo wanekon a'e wà. Uzapo kar wemiapo putar haw wanupe a'e. Wazar romo hekon a'e. Peiko Zezuz rehe uzeruzar ma'e romo kury. A'e rupi Zurupari nuiko kwaw pezar romo kury. Pepytu'u ikatu 'ym ma'e iapo re nehe kury. Pepuner wyzài ma'e iapo haw rehe nehe. — Azapo putar te ikatu 'ym ma'e nehe kury, ta'e naheta kwaw hezar ihewe a'e kury xe, peze zo nehe. Peiko Tupàn hemiruze'eg romo tuweharupi nehe, ikatu ma'e zutyka'i iapo pà nehe. 17 Pezeruze'egatu teko wanehe upaw rupi nehe. Pezamutar katu amogwer uzeruzar ma'e pe wà nehe. Pekyze Tupàn wi nehe, heruzar pà nehe. Pemuawate katu peywy rehe har wanuwihaw ikàg wera'u ma'e nehe no.\nTeko upuraraw kar py ma'erahy peme a'e wà kury\n18 Aze'eg putar amo pe uma'ereko e ma'e wanupe kury. Peruzar pezar waze'eg nehe. Pemuawate katu pe wà nehe. Aze ikatu peme wà nehe, ikatu ma'e iapo pà peme wà nehe, pemuawate katu pe wà nehe. Aze na'ikatu kwaw peme wà nehe, aze upuraraw kar ma'erahy peme wà nehe, pemuawate wiwi pe wà nehe no. (Ta'e pezar romo wanekon a'e wà xe.) 19 Aze pekwaw Tupàn hemiapo putar haw nehe, aze pezapo nehe, a'e mehe teko upuraraw kar putar ma'erahy peme wà nehe. A'e mehe Tupàn uzapo putar ikatuahy ma'e peme nehe, pemurywete kar pà nehe. 20 Aze pezapo ikatu 'ym ma'e pezar wanupe nehe, aze a'e re pezar pepetek a'e wà nehe, Tupàn nuzapo kwaw ikatu ma'e peme nehe. Aze xo ikatuahy ma'e zo pezapo pezar wanupe nehe, aze a'e re pepetek wà nehe, a'e mehe Tupàn uzapo putar ikatu ma'e peme nehe, pemurywete kar pà nehe. 21 Ta'e Tupàn penenoz a'e xe, ikatuahy ma'e iapo kar pà peme a'e xe. Ta'e Zaneruwihawete Zezuz upuraraw ma'erahy kwer penekuzaromo a'e xe, pepyro haw rehe a'e xe. A'e rupi, peiko izàwe nehe. Pezapo ma'e hemiapo kwer zàwenugar nehe. 22 Nuzapo pixik kwaw ikatu 'ym ma'e a'e. Nahemu'em pixik kwaw teko wanupe. 23 Tuwihaw uze'eg zemueteahy hehe wà. Nuze'eg zemueteahy kwaw wanehe a'e. Upuraraw kar ma'erahy tetea'u izupe wà. — Azepyk putar penehe ihe nehe, ni'i kwaw wanupe. — Tupàn wexak wanemiapo kwer a'e. Uzepyk putar wanehe nehe, ta'e pureruze'eg ma'e ikatuahy ma'e romo hekon a'e xe, i'i wanupe. 24 Zaneruwihawete umàno ywyra kanetar rehe a'e, zaneremiapo kwer ikatu 'ym ma'e hekuzaromo a'e. A'e rupi zapuner ikatu 'ym ma'e iapo re zanepytu'u haw rehe kury. Zapuner ikatuahy ma'e iapo haw rehe tuweharupi nehe. Zauxiapekwer umugaz Zezuz a'e wà, izuka 'ym mehe a'e wà. Upuraraw ma'erahy kwer a'e, a'e rupi zanekatu Tupàn pe zane kury. 25 Aze naheta kwaw Àràpuhàràn wanehe uzekaiw ma'e wà nehe, Àràpuhàràn ukàzym putar ka'a pe wà nehe. Kwehe mehe peiko Àràpuhàràn ka'a pe ukàzym ma'e kwer wazàwe. Tupàn penerur kwez Zezuz pe kury. Peruzar penehe uzekaiw ma'e peiko kury. Peiko Àràpuhàràn wazàwe. Wamono'ogar zàwenugar romo hekon a'e. Pepyro tatahu wi.


Tupàn ze'eg EMEREW WÀ 2\nTupàn zanepyro tuwe a'e\n1 A'e rupi zazekaiw wera'u tuwe ze'eg azeharomoete har rehe nehe, ze'eg zanereminu kwer rehe nehe. A'e rupi ni amo nazanemuzeruzar kar kwaw wemu'emaw rehe a'e wà nehe. 2 Tupàn heko haw pe har umume'u a'e ze'eg purupe a'e wà. Azeharomoete a'e ze'eg a'e. Tupàn ukwaw kar a'e ze'eg azeharomoete har purupe a'e. Aze teko nuzeruzar kwaw hehe wà nehe, aze nuweruzar kwaw wà nehe, Tupàn uzepyk putar a'e teko wanehe nehe. 3 Tupàn ikatuahy a'e, ta'e upurupyro iko tatahu wi a'e xe, ikatu 'ym ma'e wi a'e xe. Aze nazazekaiw kwaw a'e zepyro haw rehe nehe, nazapuner kwaw zanehemaw rehe zepykaw wi nehe. Zanezar ràgypy umume'u a'e zepyro haw a'e, ko ywy rehe wiko mehe a'e. Henu har a'e wà, umume'u zanewe a'e wà no. — Azeharomoeteahy ko ureze'eg ure, i'i zanewe wà, Zezuz ze'eg imume'u mehe zanewe wà. 4 A'e 'ar mehe we Tupàn uzapo kar purumupytyhegatu kar haw teko wanuwa rupi no, ukàgaw hexak kar pà purupe no. Uzapo kar ma'e hexak pyr 'ym no. Umur Wekwe Puràg no, Zezuz rehe uzeruzar ma'e wanupe no. Tekwe Puràg uzapo kar ma'e ikatuahy ma'e wanupe pitàitàigatu no, ta'e Tupàn uputar nezewe haw a'e xe.\nZezuz Zaneruwihawete wiko zanepyro har romo a'e\n5 Urumume'u ywy iapo awer kwez peme ure. Ywy iapo mehe Tupàn numuigo kar kwaw weko haw pe har ywy rehe har wanuwihaw romo a'e wà. 6 Nan kwaw nezewe pa. Nezewe i'i Tupàn ze'eg kwehe arer a'e, pape rehe imuapyk pyrer a'e.\n— Ne Tupàn ne, nema'enukwaw ywy rehe har wanehe ne.\nNuiko kwaw ikàg ma'e romo a'e wà. Nema'enukwaw katu wanehe.\n7 Awa neremuigo kar kwaw ikàg ma'e romo ne.\nNereko haw pe har ikàg wera'u ywy rehe har wi a'e wà.\nEremuigo kar awa kwez ikàg wera'u ma'e romo kury.\nEremono nekàgaw nepuràgaw kwez izupe,\ni'i Tupàn ze'eg kwehe arer.\n8 Pureruze'eg ma'e romo eremuigo kar kwez kury.\nWiko putar ma'e wazar romo paw rupi katete nehe no,\n— Awa ma'e paw wazar romo hekon a'e, teko paw wanuwihaw romo hekon a'e, i'i ze'eg kwehe arer. Màràzàwe tuwe aipo pa. Ko 'ar rehe ni amo awa nuiko kwaw ma'e paw wazar romo wà. Ni amo nuiko kwaw teko paw wanuwihaw romo wà. Nan. 9 Zezuz wiko putar ma'e paw wazar romo a'e nehe, teko paw wanuwihaw romo a'e nehe no. Amo 'ar mehe Tupàn heko haw pe har ikàg wera'u izuwi a'e wà. Ta'e uzeapo ikàg 'ym ma'e romo a'e xe. A'e rupi upuner umàno haw rehe teko wanekuzaromo paw rupi. Ta'e Tupàn zanepuhareko katu a'e xe. Ko 'ar rehe Tupàn umuigo kar Zezuz tuwihawete romo kury. Omono ukàgaw upuràg eteahy haw izupe a'e no, ta'e Zezuz umàno teko wanekuzaromo a'e xe. 10 Tupàn uzapo ma'e paw rupi katete a'e wà, teko paw rupi katete a'e wà no. Zaneapo a'e no. Iporomono wer ukàgaw rehe upuràgaw rehe purupe a'e. A'e rupi nezewe uze'eg uzeupe. — Aze hera'yr upuraraw ma'erahy a'e nehe, teko wanekuzaromo a'e nehe, xo a'e mehe zo apuner wapyro haw rehe tatahu wi ihe nehe. Xo a'e mehe zo nazepyk kwaw wanehe nehe, i'i Tupàn uzeupe. A'e rupi upuraraw kar ma'erahy wa'yr pe, imumàno kar pà. Ukweraw mehe a'e ràgypy uzeupir oho ywate a'e, wemipyro kwer wanenataromo a'e, wanape ràm iapo har ài a'e. Hemipyro kwer a'e wà nehe, ywy rehe har wanuwihaw romo wanekon putar a'e wà nehe. Umàno mehe Zezuz upyro tuwe ikatu 'ym ma'e iapo har a'e wà, tatahu wi a'e wà.\n11 Zezuz umukatu teko a'e wà, wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e wà. Tupàn ta'yr romo hekon a'e. Hemimukatu kwer a'e wà no, wereko Tupàn u romo a'e wà no. A'e rupi Zezuz na'imaranugar kwaw wanehe uze'eg mehe a'e. — Herywyr wà, i'i iko wanupe. 12 Nezewe i'i Zezuz.\n— Tupàn, amume'u putar nekatu haw herywyr wanupe ihe nehe.\nAmume'u katu putar nekàgaw teko nànàn ihe nehe no, wazemono'og mehe ihe nehe no,\n13 Nezewe i'i Zezuz purupe. — Azeruzar katu Tupàn rehe ihe. Uzapo putar ikatu ma'e ihewe nehe, i'i wanupe. Amo ae ma'e umume'u wanupe no. — Aiko xe hepurumuzàmuzàg zàwenugar wapyr ihe, ta'e Tupàn umur ihewe a'e wà xe, i'i wanupe.\n14 Ipurumuzàmuzàg zàwenugar a'e wà, teko romo wanekon a'e wà. Ho'o wà, huwy wà no. A'e rupi Zezuz a'e no, wiko wazàwe a'e no, awa romo wiko pà a'e no. A'e rupi upuner ikàgaw izo'okaw rehe, àzàg wanuwihaw wi a'e, tekwe ikatu 'ym ma'e wanuwihaw wi a'e. Wanuwihaw a'e, zanemukyze har zanemàno haw wi a'e. 15 Teko ukyze katu umàno àwàm wi a'e wà. A'e rupi zemunehew paw pe har ài wanekon wà. Zezuz umuhem kar teko a'e zemunehew paw wi a'e wà. Nukyze kwaw umàno haw wi wà kury. 16 Ko heze'eg azeharomoete ihe. Nur kwaw Zezuz weko haw pe har wapytywà pà a'e. Nan. Nezewe i'i ze'eg imuapyk pyrer a'e. — Zezuz upytywà Àmàrààw izuapyapyr iko a'e wà, i'i a'e ze'eg. 17 A'e rupi Zezuz a'e, wywyr wazàwegatete hekon a'e. A'e rupi Xaxeto wanuwihaw ài hekon wanupe a'e, ma'e iapo pà Tupàn huwa rupi wanekuzaromo a'e. Nupytu'u kwaw ma'e iapo re Tupàn huwa rupi, uzehe uzeruzar ma'e wanekuzaromo. Upuhareko katu teko a'e wà, a'e rupi uze'eg nezewe Tupàn pe tuweharupi a'e. — Ezepyk zo wanehe nehe, ta'e amàno wanekuzaromo ihe xe, wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e imunàn pà ihe xe, i'i iko izupe. Nezewe mehe Tupàn umunàn wanemiapo kwer wanuwi. Heharaz a'e ikatu 'ym ma'e wi. 18 Ywy rehe heko mehe Zurupari uzeagaw zepe ikatu 'ym ma'e iapo kar pà Zezuz pe a'e. Upuraraw Zezuz ma'erahy a'e no. Nuzapo kwaw ikatu 'ym ma'e. A'e rupi ko 'ar rehe upuner teko wapytywà haw rehe nehe kury, aze Zurupari ipurapo kar wer ikatu 'ym ma'e rehe wanupe nehe.


Tupàn ze'eg ZUÀW 19\n1 Na'e Pirat upetepetek kar Zezuz zauxiapekwer wanupe a'e kury. 2 Uzapo xu iàkàg rehe har romo wà no, iàkàg rehe imunehew kar pà wà. Umunehew kar kamir puku ipiràg pihun wewer ma'e izupe wà no, (ta'e tuwihawete ikàg ma'e a'e wà xe, ukamir puku piràg pihun wewer ma'e umunehew a'e wà xe). 3 Uze'eg wà izupe wà. — Tuwe Zutew wanuwihawete wikuwe kwehe a'e nehe, i'i izupe wà, uze'eg uryw ahyahy pà wà. Ukwar oho hehe wà. 4 Uhem wi Pirat oho teko wanupe uze'eg pà no. — Arur putar Zezuz xe peme ihe nehe kury. Azeharomoete nahepuruzuka kar wer kwaw hehe ihe, ta'e nuiko kwaw ikatu 'ym ma'e iapo har romo a'e xe, i'i wanupe.\n5 A'e rupi oho Zezuz katu pe Zutew wanuwa rupi a'e kury, xu wàkàg iàpixi haw imunehew pà a'e kury, kamir ipiràg pihun wewer ma'e imunehew pà a'e no. Uze'eg Pirat teko wanupe. — Pexak ty wà. Aikwez a'e awa a'e ty wà, i'i wanupe.\n6 Xaxeto wanuwihaw a'e wà, zauxiapekwer a'e wà no, hexak mehe uhapukaz a'e wà kury. — Ezuka kar nehe ty, ezuka kar nehe ty, ywyra kanetar rehe ezywà kar nehe ty, i'i ahyahy izupe wà. I'i Pirat wanupe. — Pepuruzuka wer hehe. Pe ae pezywàzywà heraha ywyra kanetar rehe nehe ty wà. Nuiko kwaw ikatu 'ym ma'e iapo har romo a'e, a'e rupi nazuka kar kwaw ihe nehe, i'i wanupe.\n7 I'i Zutew izupe wà. — Uze'eg zemueteahy Tupàn rehe a'e, ta'e — Tupàn ta'yr romo aiko ihe, i'i mua'u a'e xe. Ze'eg kwehe arer uzuka kar agwer teko urewe a'e, i'i izupe wà.\n8 Ukyze tuwe Pirat a'e kury, a'e waze'eg henu mehe a'e kury. 9 Wixe wi oho wàpuzuhu pupe kury. Ma'e wi erezur ne, i'i Zezuz pe. Nuze'eg kwaw Zezuz a'e. 10 — Aipo nereze'eg kwaw ihewe nehe, i'i Pirat izupe. — Aiko tuwihaw xe har romo ihe. Aze hepurumuhem kar wer nerehe zemunehew paw wi nehe, apuner putar nehe. Aze hepuruzywàzywà kar wer nerehe ywyra kanetar rehe nehe, apuner putar nehe, i'i izupe.\n11 I'i Zezuz izupe. — Tupàn nemuigo kar tuwihaw romo a'e. Aze mo nanemuigo kar iwer tuwihaw romo, a'e mehe mo nereiko iwer mo tuwihaw romo. Xo a'e rupi zo erepuner hezuka kar haw rehe ne. Ta'e Tupàn nanemupytu'u kar kwaw hezuka 'ym mehe a'e nehe xe. Tupàn uzepyk putar nerehe a'e nehe. Uzepyk wera'u putar a'e awa newe hemur kar har rehe a'e nehe, i'i izupe.\n12 Ize'eg henu mehe Pirat ipurumuhem kar wer zepe Zezuz rehe a'e kury. Uhapukaz wi zutew izupe wà. — Tuwihawete romo aiko ihe, i'i kwez awa iko purupe a'e. A'e rupi na'ikatu kwaw Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg wera'u ma'e pe a'e nehe, nezar pe a'e nehe. A'e rupi aze nerezuka kwaw nehe, nezar wikwahy putar newe a'e nehe, ta'e eremuhem kar iàmàtyry'ymar ne xe, i'i mua'u izupe wà.\n13 Waze'eg henu mehe Pirat weraha Zezuz katu pe kury. Wapyk tuwihaw henaw rehe kury. Ita teko wata haw iapo pyrer a'e pe her romo a'e. (Kapata her romo zutew waze'eg rupi.) 14 (Uhem etea'i mai'u haw 'ar Zanera'yr Wazuka 'ym Awer her ma'e kury. — Pyhewe xiapo mai'u haw zane nehe, i'i teko uzeupeupe wà.) Kwarahy wapytepe hin etea'i mehe uze'eg Pirat Zutew wanupe a'e kury. — Aikwez penuwihawete, i'i wanupe.\n15 Uhapukaz wi izupe wà. — Ezuka kar ty, ezuka kar ty, ezywà kar ywyra kanetar rehe ty, i'i ahyahy izupe wà. — Màràzàwe tuwe pepuruzuka wer tuwihawete rehe, i'i wanupe. Xaxeto wanuwihaw uze'eg izupe wà kury. — Pitài zo ureruwihaw a'e. Hom tawhu pe har wanuwihawete a'e, neruwihaw a'e, a'e ae ureruwihaw romo hekon a'e no, naheta kwaw amo, i'i mua'u izupe wà.\n16 Na'e Pirat omono Zezuz zauxiapekwer wanupe kury, izywàzywà kar pà ywyra kanetar rehe kury.\nZauxiapekwer uzywàzywà Zezuz ywyra kanetar rehe a'e wà kury\nNa'e zauxiapekwer upyhyk Zezuz heruata pà a'e wà kury. 17 Weraha kar ywyra kanetar izupe pe rupi wà. Te uhem oho amo ae katu haw pe wà. Àkàgàpe kwer a'e pe her romo a'e. (Kokota, i'i a'e her Zutew waze'eg rupi.)\n18 Zauxiapekwer umupu'àm kar Zezuz ywyra kanetar huwake a'e wà kury. A'e mehe uzywàzywà ipo ipy ywyra rehe wà. Uzywàzywà amo mokoz awa amo ywyra kanetar rehe a'e pe a'e wà no. Amo upyta Zezuz iawyze har rehe a'e, ywyra kanetar rehe a'e. Inugwer upyta iahur rehe a'e no. Zezuz wamytepe i'àz. 19 Umuapyk Pirat uze'eg pape rehe a'e, imomog kar pà ywyra kanetar rehe Zezuz i'aromo a'e. — Ai'aw Zezuz Nazare pe har a'e, Zutew wanuwihaw romo hekon a'e, i'i a'e ze'eg imuapyk pyrer a'e. 20 Zutew tetea'u umugeta ize'eg a'e wà. Ta'e Zezuz ywyra kanetar rehe izywà awer namuite kwaw tawhu wi a'e xe. Pirat umuapyk a'e her zutew waze'eg rupi, umuapyk her Hom tawhu pe har waze'eg rupi no, umuapyk her Kere ywy rehe har waze'eg rupi no. 21 Xaxeto wanuwihaw uze'eg oho Pirat pe a'e wà kury, ta'e a'e ze'eg na'ikatu kwaw wanupe a'e xe.\n— Zutew wanuwihawete romo hekon a'e, ere kwez ne, neze'eg imuapyk pà a'e pape rehe ne. Nuiko kwaw ureruwihawete romo a'e. A'e rupi aze eremuapyk amo ae ze'eg hehe nehe, ikatu wera'u urewe nehe. Emuapyk nezewe haw ne nehe. — Aiko Zutew wanuwihawete romo ihe, i'i mua'u ko awa a'e, ere nehe, imuapyk pà pape rehe nehe, i'i izupe wà.\n22 I'i Pirat wanupe. — Nan kwaw pa. Amuapyk a'e ze'eg kwez ihe. Upyta putar a'e pape ywyra kanetar rehe a'e nehe. Namuapyk kwaw amo ae ze'eg ihe nehe, i'i wanupe.\n23 Zezuz ywyra kanetar rehe izywà re wà, zauxiapekwer upyhyk ikamir ima'e wà. Umuza'aza'ak 4 haw, ta'e 4 zauxiapekwer a'e pe wanekon a'e wà xe. Pitàitàigatu upyhyk ima'e kwer heraha uzeupe wà. Upyhyk ikamir puku wà no. Iapo mehe teko uzapo pitài pàn pehegwer a'e kamir romo a'e wà. Naheta kwaw imuwywyk awer hehe. 24 — Ximu'i zo nehe, i'i uzeupeupe wà. — Ximomor ita'i izar ràm hexaexak pà zane nehe ty wà, i'i uzeupeupe wà. Nezewe uzapo a'e wà, ta'e ze'eg kwehe arer imuapyk pyrer umume'u nezewe haw a'e xe. Nezewe i'i a'e ze'eg a'e.\n— Umuza'aza'ak hema'e kwez a'e wà, uzeupe ipyhypyhyk pà a'e wà.\nOmomor ita'i hekamir puku izar ràm hexaexak pà wà no,\ni'i a'e ze'eg. A'e rupi nezewe uzapo zauxiapekwer a'e wà kury.\n25 Zezuz ihy a'e, ikypy'yr a'e no, Mari Koro hemireko a'e no, Mari Matar pe har a'e no, a'e paw rupi u'àm oho Zezuz huwake a'e wà, ywyra kanetar huwake a'e wà. 26 Zezuz wexak uhy a'e pe a'e. Herexak a'e pe a'e no, ta'e aiko a'e pe ihe no xe. A'e rupi uze'eg uhy pe kury. — Kuzà, 'aipe nememyr a'e kury, i'i izupe.\n27 Na'e uze'eg Zezuz ihewe a'e no. — 'Aipe nehy ty, i'i ihewe. A'e 'ar mehe araha ihy heràpuz me ihe. Wiko a'e pe heràpuz me a'e, hehy agaw romo a'e.\nZezuz umàno a'e kury\n28 — Uhyk etea'i kury, i'i Zezuz a'e kury. Xo pitài ma'e nuzeapo kwaw ze'eg kwehe arer rupi. A'e rupi — Heiwez, i'i a'e kury. Nezewe mehe uzeapo ma'e ze'eg kwehe arer rupi paw rupi a'e kury. 29 Heta amo kawaw a'e pe. Tynehem ma'ywa tykwer hekuzar katu 'ym ma'e pupe a'e. Teko omono ma'e ipirupiru ma'e ma'ywa tykwer inuromo wà kury, (win inuromo wà kury), ywyra'i apyr imono pà hupir pà heraha izuru rehe wà. — Ixop, i'i a'e teko agwer ywyra'i pe wà. 30 Wi'u ma'ywa tykwer pupe kury.\n— Upaw kwez kury, i'i a'e re kury. Uzeaiwyk kury. Umàno kury.\nZauxiapekwer ukutuk Zezuz ipehegwer rehe a'e kury\n31 Na'e zutew wenoz ma'e oho Pirat pe a'e wà. — Ezuhaw kar wanetymà nehe ty. A'e rupi umàno putar na'arewahy a'e wà nehe, i'i izupe wà. — Emuezyw kar ywyra kanetar wi ne wà nehe no. Ta'e pyhewe uruzekwaku putar tuwe ure nehe xe. Na'ikatu kwaw wapyta haw ywyra kanetar rehe zekwaku haw 'ar mehe nehe xe, i'i izupe wà. 32 — He'e, i'i Pirat wanupe. A'e rupi zauxiapekwer uhaw awa Zezuz huwake har hetymà oho wà. A'e re uhaw inugwer awa Zezuz huwake uzezuka kar ma'e kwer hetymà wà no. 33 Uhem Zezuz pe wà kury. Nuikuwe kwaw a'e. — Umàno tuwe kwez a'e, i'i uzeupeupe wà. A'e rupi nuhaw kwaw hetymà wà.\n34-37 Uzeapo nezewe a'e, ta'e nezewe i'i ze'eg kwehe arer a'e xe. — Ni pitài ikagwer nupen kwaw a'e nehe. Amo zauxiapekwer ukutuk Zezuz ipehegwer rehe kury, u'yw puku pupe kury. Na'arewahy uzeen huwykwer izuwi kury, 'y no. Amo ae ze'eg kwehe arer nezewe i'i a'e no. — Teko ume'e putar hehe a'e wà nehe, wemikutuk karer rehe a'e wà nehe. (Aexak tuwe Zezuz izuka awer paw rupi ihe. Amume'u heremixak kwer teko ihe kury, teko a'e pe wiko 'ym ma'e wanupe ihe kury. Azeharomoete heze'eg ihe. A'e rupi pepuner heze'eg rehe pezeruzar haw rehe nehe.)\nUtym hetekwer a'e wà kury\n38 Na'e Zuze Arimatez taw pe har wenoz Zezuz hetekwer oho Pirat pe a'e kury. (Hemimu'e romo hekon a'e. Numume'u kwaw hemimu'e romo weko haw amo wanupe a'e, ta'e ukyze Zutew wanuwihaw wanuwi a'e xe.)\n— Eraha hetekwer nehe ty, i'i Pirat izupe. A'e rupi weraha a'e wi kury. 39 Nikunem a'e, a'e pyhaw Zezuz hexak arer a'e, oho Zuze hupi a'e no, kàpuhàg tetea'u heraha pà a'e no. Aroe kàpuhàg her romo a'e. Mir inugwer kàpuhàg her romo a'e.\n40 A'e mokoz awa weraha hetekwer a'e wi wà. Uwàuwàn pàn pupe wà, kàpuhàg inuromo wà. (Ta'e nezewe Zutew umuhyk umàno ma'e kwer hetekwer a'e wà xe, itym zanune a'e wà xe.) 41 Amo ma'eputyr rupaw Zezuz imàno awer huwake tuz. Tywypaw a'e pe hin a'e no. Ipyahu a'e. Ni amo nomono pixik kwaw amo ae teko hetekwer a'e pe wà.\n42 — Tywypaw muite xe wi a'e, pyhewe mytu'u haw 'ar mehe nazapuner kwaw hetekwer heraha haw rehe a'e pe nehe. Ximuzàpàriràg hetekwer heraha 'àg itakwar pupe zane nehe ty, i'i uzeupeupe wà. A'e rupi wezar hetekwer a'e itakwar pupe wà.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 9\nTawi Mewimozet kury\n1 Amo 'ar rehe upuranu Tawi uzehe we har wanehe kury. — Aipo amo Xau iànàm wikuwe a'e wà. Aze heta we iànàm wikuwe ma'e wà nehe, hepurapo wer ikatu ma'e rehe wanupe nehe, ta'e Zonata Xau ta'yr wiko hemyryparete romo imàno 'ym mehe a'e xe, i'i wanupe.\n2 Heta we amo Xau pe uma'ereko e ma'e kwer Ziw her ma'e a'e. Amo uze'eg oho izupe. — Eze'eg eho tuwihawete Tawi pe nehe, i'i izupe. Oho a'e pe. — Ziw romo ereiko aipo, i'i tuwihawete izupe hexak mehe. — He'en pa. Neremiruze'eg romo aiko ihe, i'i izupe.\n3 Na'e upuranu tuwihawete hehe kury. — Aipo heta we amo Xau iànàm wikuwe ma'e a'e. Ta'e kwehe mehe amume'u Xau iànàm wanupe ikatu ma'e iapo àwàm ihe xe, Tupàn henataromo ihe xe, i'i Tawi izupe. Uwazar Ziw ize'eg izupe. — He'en pa. Wikuwe pitài Zonata ta'yr a'e rihi. Ipàri mokoz upy rehe a'e, i'i izupe.\n4 — Ma'e pe hekon, i'i tuwihawete izupe. — Makir Amiew ta'yr hàpuz me hekon. Iro-Nemar tawhu pe hekon a'e, i'i Ziw izupe.\n5 A'e rupi omono kar Tawi amo awa a'e awa ipiaromo wà kury.\n6 Mewimozet Zonata ta'yr Xau hemimino her romo a'e. Werur Tawi pe wà. Tawi henataromo uhem mehe wapyk upenàràg rehe uwa imuhyk pà ywy rehe henataromo kury, imuwete haw hexak kar pà izupe kury. — Mewimozet, i'i Tawi. — Neremiruze'eg romo aiko, hezar, i'i Mewimozet izupe.\n7 — Ekyze zo ihewi ty. Azapo putar ikatu ma'e newe nehe, ta'e Zonata neru wiko hemyryparete romo wikuwe mehe we a'e xe. Amuzewyr kar wi putar ywy neràmuzgwer Xau ima'e kwer newe ihe nehe. Wyzài 'ar mehe erepuner nemai'u haw rehe hepyr nehe, i'i izupe.\n8 Uzemumew wi Mewimozet henataromo kury. — Aiko zawar umàno ma'e kwer zàwe nerenataromo ihe. Màràzàwe tuwe erezekaiw iko herehe, i'i izupe.\n9 Na'e wenoz tuwihawete Ziw Xau pe uma'ereko e ma'e kwer uzeupe kury. — Amuzewyr putar nezarer Xau ima'e kwer iànàm wama'e kwer paw hemimino Mewimozet pe ihe kury. 10 Ne nehe, nera'yr wà nehe no, newe uma'ereko ma'e wà nehe no, upaw rupi katete pema'ereko putar wako pe nezarer Xau iànàm wanupe nehe. Pemono'og putar ma'e'a kwer nehe, wanemi'u ràm romo nehe. Xo Mewimozet zo umai'u putar tuweharupi heràpuz me heywyrapew rehe nehe, i'i Tawi izupe. Heta 15 ta'yr Ziw pe wà. Heta 20 uma'ereko ma'e izupe a'e 'ar mehe wà no.\n11 Uwazar Ziw ize'eg Tawi izupe. — Azapo putar neremiapo karer paw ihe nehe, i'i izupe. A'e 'ar henataromo Mewimozet uzypyrog tuwihawete rehe we umai'u pà ta'yr zàwe a'e kury.\n12 Heta ta'yr pixika'i ma'e Mika her ma'e Mewimozet pe no. Ziw iànàm paw wiko Mewimozet pe uma'ereko ma'e romo a'e wà kury. 13 Nezewe mehe Mewimozet, mokoz upy rehe ipàri ma'e, uzypyrog Zeruzarez tawhu pe wiko pà a'e kury. Umai'u tuwihawete ipyr tuweharupi.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 24\nUpapar kar Tawi teko wà\n1 Amo ae 'ar mehe wikwahy Tupàn teko Izaew wanupe. A'e rupi uzapo kar ma'e Tawi pe. Epuraraw kar ma'erahy Izaew wanupe nehe, i'i izupe. — Eho teko Izaew izuapyapyr wapapar pà nehe, Zuta izuapyapyr nehe no, i'i izupe.\n2 Na'e umume'u Tawi ko iapo pyràm zauxiapekwer wanuwihaw Zoaw her ma'e pe kury. — Eho amogwer tuwihaw wanupi Izaew ta'yr wazuapyapyr waneko haw nànàn nehe. Ezypyrog neata haw rehe tawhu kwarahy heixe haw awyze har kutyr har pe nehe. Eata eho iko tawhu kwarahy hemaw awyze har kutyr har pe nehe no. Tawhu nànàn eho nehe. Ta'e hepurukwaw wer zanereta haw rehe ihe xe, i'i izupe.\n3 Uwazar Zoaw Tawi ize'eg izupe, — Tuwe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Zanezar umueta tetea'u kar Izaew a'e wà nehe. Tuwe waneta àwàm uhua'u wera'u putar 100 haw rupi waneta haw ko 'ar rehe har wi nehe. Tuwe ereikuwe waneta tetea'u àwàm hexak pà nehe. — Màràzàwe tuwe nepurupapar wer wanehe, i'i izupe hehe upuranu pà.\n4 Nezewe rehe we upapar kar Tawi Izaew Zoaw pe amogwer tuwihaw pe wà. A'e rupi uhem oho Tawi henatar wi Izaew wapapar pà wà kury.\n5 Wahaw Zotàw yrykaw wà. Umuapyk wàpuzràn Aroer tawhu huwake kwarahy hemaw awyze har kutyr wà. Amer ywyàpyznaw pe Kaz ywy rehe tuz a'e wi, oho kwarahy heixe haw awyze har kutyr Zazer tawhu pe wà. 6 A'e re wata wi oho waiko Zireaz kutyr wà. Uhem Ete izuapyapyr waiwy rehe Kanez her ma'e pe wà. A'e re oho Nà ywy rehe wà. A'e wi oho kwarahy heixe haw kutyr wà. Uhem Xitom tawhu pe wà. 7 A'e re oho kwarahy hemaw awyze har rehe har kutyr wà, Xir tawhu pe wà. Heta pàrirogaw aiha katu ma'e Xiro izywyr. A'e wi oho tawhu Ewe izuapyapyr waneko haw nànàn wà, Kànàà izuapyapyr waneko haw nànàn wà no. Iahykaw rehe oho tawhu Merexewa her ma'e Zuta ywy rehe har pe wà. Kwarahy hemaw awyze har rehe har kutyr tuz. Upapar teko paw a'e ywy nànàn a'e tawhu nànàn wà. 8 Umumaw 9 zahy 20 'ar rehe we wata pà wà. A'e re uzewyr Zeruzarez pe wà, Izaew ywy nànàn wata re wà. 9 Uze'eg oho tuwihawete pe wà, — Urupapar awa zauxiapekwer romo weko haw rehe upuner ma'e oroho ure wà. Heta 800 miw Izaew ywy rehe wà. Heta 500 miw Zuta ywy rehe wà no, i'i izupe wà.\n10 Wapapar ire ukwaw Tawi ikatu 'ym ma'e hemiapo kwer a'e kury. — Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e, azapo ikatu 'ym ma'e iaiw ma'e ihe, heremiaihu wapapar kar pà ihe. Nereharaz heremiapo kwer wi nehe. Heremiapo kwer nuzawy kwaw he'o ma'e hemiapo kwer.\n11-12 Na'e uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury, Kaz Tawi pe ma'e uzeapo ma'e ràm imume'u har pe kury. — Eze'eg eho Tawi pe herekuzar romo nehe. — Amono putar na'iruz ma'e newe nehe. Exaexak pitài ma'e amogwer ma'e wanuwi nehe. Azapo putar neremixak ràm ihe nehe, ere izupe nehe, i'i Tupàn Kaz pe kury. Iku'egwer pe upu'àm Tawi. 13 Ipu'àm ire uze'eg Kaz oho izupe. Umume'u Tupàn hemimume'u kwer Tawi pe. Na'e upuranu hehe. — Ma'enugar ereputar nehe. Aze ru'u, neywy rehe har umumaw putar na'iruz kwarahy temi'u ihyk 'ym pà wà nehe. Aze ru'u, eremumaw putar na'iruz zahy nereàmàtyry'ymar wanuwi nezàn pà nehe. Aze ru'u, neywy rehe har umumaw putar na'iruz 'ar uperewahy pà wà nehe. Exaexak kury. A'e re emume'u neremixak kwer nehe. A'e re amume'u putar neze'eg awer Tupàn pe nehe.\n14 Uwazar Tawi ize'eg izupe. — Azemumikahy ihe kury. Naputar kwaw awa herehe wazepyk àwàm ihe. Tuwe Tupàn ae uzepyk zanerehe nehe, ta'e zanepuhareko a'e xe, i'i Tawi izupe.\n15 Na'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umur kar perewahy Izaew izuapyapyr wanehe kury. Uzypyrog teko ipuraraw pà ku'em mehe. Xo na'iruz 'ar pawire iperewir wà. Umàno 70 miw Izaew wà. 16 Tupàn reko haw pe har uzypyrog oho Zeruzarez pe har wazuka pà. A'e 'ar mehe we Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umupytu'u kar. — Epytu'u kury. Uhyk kury, i'i Tupàn izupe. Tupàn reko haw pe har uhem arozràn iapirer henuhemaw huwake. Araun Zepu zuapyr a'e ywy izar romo hekon.\n17 Wexak Tawi Tupàn reko haw pe har teko wazuka har. Uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e pe. — Xo ihe zo ikatu 'ym ma'e romo aiko nerenataromo. Ihe aiko iawy har romo. Ma'e uzapo ko teko wà. Màràzàwe tuwe erezepyk iko wanehe. Ezepyk heànàm wanehe nehe. Ezepyk zo teko wanehe nehe.\n18 A'e 'ar mehe we uze'eg Kaz oho Tawi pe. — Ezeupir eho arozràn iapirer henuhemaw pe nehe, Aruwana ywy rehe har pe nehe. Ezapo amo ma'ea'yr hapy haw a'e pe Tupàn henataromo nehe, i'i izupe.\n19 Weruzar Tawi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ize'eg kury, Kaz hemimume'u kwer rupi katete kury. 20 Araun ume'e ywytyr wi. Wexak tuwihawete a'e pe. Wexak amogwer tuwihaw Tawi rehe we har wà no. — Ur ihewe uze'eg pà wà, i'i uzeupe. A'e rupi wapyk upenàràg rehe uwa imuhyk pà ywy rehe kury, Tawi henataromo kury. 21 Upuranu hehe. — Hezar, màràzàwe tuwe erezur xe, i'i izupe. — Azur 'aw ywy ime'eg kar pà newi. Azapo putar ma'ea'yr hapy haw xe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e henataromo nehe, ko perewahy imumaw pà nehe, i'i izupe.\n22 Na'e uze'eg Araun izupe. — Hezar. Epyhyk wyzài ma'e neremimutar nehe, Tupàn pe imono pà nehe. Ai'aw tapi'ak izuka pyràm hapy pyràm xe wà. Nako wazu'yw rehe har wà no. Nako ywyrapew arozràn apirer henuhemaw no. Zepe'aw romo uzeapo putar nehe.\n23 Omono Araun a'e ma'e paw tuwihawete pe. — Tuwe neremimono ràm neremizuka ràm ikatu Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e nezar pe nehe, i'i izupe.\n24 Uwazar tuwihawete Araun ize'eg izupe. — Nekatuahy. Napuner kwaw ipyhyk e haw rehe. Amekuzar putar ko ma'e upaw rupi katete ihe nehe. Namono kwaw ma'e ihewe hekuzar 'ym ma'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e pe nehe, hezar pe nehe, i'i izupe. — Aze amono heremetarer a'e ma'e hekuzaromo nehe, xo a'e mehe zo amono putar a'e ma'e Tupàn pe nehe, hapy pà henataromo nehe, i'i izupe. Na'e ume'eg kar a'e ywy arozràn apirer henuhemaw kury. Ume'eg kar tapi'ak wà no. Omono itaxig parat wanekuzar romo. Heta 70 kàràm ipuhuz taw rehe. 25 Na'e uzapo ma'ea'yr hapy haw a'e pe kury, Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e henataromo kury. Omono a'e ma'ea'yr izupe. Umunyk tata wanehe. Ukaz paw Tupàn henataromo. Omono amo ae ma'e Tupàn pe uzemuawyze kar pà wà no. Wenu Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e heminozgwer. Uwazar a'e. Upaw perewahy Izaew izuapyapyr waiwy wi kury.


Tupàn ze'eg EW 1\n1 Ihe Pawru ihe, Zaneruwihawete Zezuz hemimono karer romo aiko ihe, ta'e nezewe Tupàn uputar a'e xe. Ko hepape amono kar putar peme ihe nehe kury. Pe Ew tawhu pe har pe, Zaneruwihawete Zezuz rehe uzeruzar ma'e pe, hekwe inuromo uzemono'og ma'e romo peiko pe. 2 Tupàn Zaneru a'e nehe, Zanezar Zezuz Zaneruwihawete a'e nehe no, tuwe pepuhareko a'e wà nehe. Tuwe pepy'a pe wanekon wà nehe. A'e rupi napekyze kwaw ma'e wi nehe.\nZaneruwihawete uzapo ikatuahy ma'e zanewe a'e\n3 Tupàn a'e, Zanezar Zezuz Zaneruwihawete tu romo hekon a'e. Tuwe ikatu haw ximume'u izupe nehe. Ta'e Hekwe zanepy'a pe har zanemurywete kar tuwe iko a'e xe, ta'e zazemono'og zaiko Zaneruwihawete inuromo zane xe, ta'e zaiko ipurumuzàmuzàg ài zane no xe, ta'e zanemugweraw kar putar amo 'ar mehe nehe xe, zanemuigo kar pà uzepyr tuweharupi nehe xe, ywate nehe xe. Uzapo putar ikatuahy ma'e tetea'u zanewe nehe, ywate nehe. 4 Ywy iapo 'ym mehe Tupàn ukwaw zanereko àwàm a'e. A'e rupi zanerexarexak a'e, wemiruze'eg romo zanemuigo kar pà a'e, Zaneruwihawete inuromo zanemono'og kar pà a'e. A'e rupi zaiko ikatu 'ym ma'e iapo har 'ym ài huwa rupi zane kury. Naheta kwaw ikatu 'ym ma'e zanerehe nehe, huwa rupi zanereko mehe nehe. Zaneamutar katu tuwe iko a'e. 5 A'e rupi nezewe i'i uzeupe kwehe mehe a'e, zanerehe uze'eg pà a'e. — Amuigo kar putar a'e teko hepurumuzàmuzàg romo Zezuz Tuwihawete imàno àwàm rupi ihe wà nehe, i'i zanewe. Nezewe uzapo iko a'e, ta'e uputar nezewe haw a'e xe, ta'e a'e rupi hemimutar zanerehe a'e xe. 6 A'e rupi, tuwe ximume'u Tupàn ikatu haw izupe zane nehe, teko wanupe zane nehe no, ta'e zanepuhareko katu a'e xe. Zanepuhareko katu a'e, a'e rupi wexak kar ukàgaw upuràg eteahy haw iko teko wanupe a'e. Ta'e kwehe mehe umur e wa'yr zanewe xe, wemiamutar katu zanewe xe. 7 Aze awa imunar nera'yr rehe nehe, heraha pà newi nehe, aze a'e re uze'eg nezewe newe nehe, — Aze eremur temetarer tetea'u ihewe nehe, amuzewyr putar nera'yr newe nehe, aze i'i newe nehe, eremono putar neremetarer paw rupi izupe nehe, nera'yr imuzewyr kar pà izupe nehe. Zaiko Tupàn ipurumuzàmuzàg ài zane. Nazapuner kwaw zaneho haw rehe Tupàn pyr zane, ta'e ikatu 'ym ma'e iapo har romo zaiko zane xe. A'e ae umur kar wa'yr ywy rehe, imumàno kar pà zanerekuzaromo. Ta'yr uzakook uwykwer umàno mehe a'e. A'e rupi Tupàn heharaz zaneremiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi kury, imunàn pà kury. Uzapo nezewe a'e, ta'e zanepuhareko katu tuwe a'e xe. Azeharomoete zanepuhareko haw ikatuahy a'e. 8 Nahekyty'ym kwaw wa'yr zanewe imur mehe. Ta'e ukwaw katu ma'e paw rupi katete xe. Ukwaw katu ma'e iapo katu haw paw rupi katete no xe. 9 A'e rupi uzapo ma'e wemiapo putar haw. Kwehe mehe teko nukwaw kwaw hemiapo putar haw a'e wà. Tupàn ukwaw kar wemiapo putar haw zanewe Zezuz Zaneruwihawete inuromo a'e kury.\n10 — Kutàri amuhyk putar heremiapo putar haw ihe kury, i'i putar amo 'ar mehe nehe. A'e 'ar mehe umuhyk putar wemiapo putar haw nehe. Omono'og putar wemiapo kwer wamuwà wà nehe. Omono'og putar teko wà nehe, omono'og putar ma'e wà nehe no. Ywak rehe har paw rupi katete wà, ywy rehe har paw rupi katete wà no. Omono'og putar Zaneruwihawete hekwe inuromo paw rupi katete wà nehe. Zaneruwihawete wiko putar wanuwihaw romo paw rupi katete a'e nehe no.\n11 Izypy mehe Tupàn umume'u wemiapo ràm paw rupi katete uzeupe a'e. Uzapo a'e ma'e iko kury, wemimume'u kwer rupi katete kury. Zanerexarexak, wemiaihu romo zanemuigo kar pà, Zaneruwihawete hekwe inuromo zanemono'og pà. Ta'e uputar nezewe haw a'e xe. Izypy mehe umume'u wemiapo ràm uzeupe. 12 A'e rupi ure zutew ure, tuwe urumume'u katu Tupàn ikàgaw ipuràgaw izupe ure nehe, ta'e ure ràgypy uruzeruzar Zaneruwihawete rehe ure xe, uruzeruzar izewyr wi àwàm rehe ure no xe.\n13 Nezewegatete pe zutew 'ym pe. Peinu ze'eg azeharomoete har pe, tatahu wi pepyro haw rehe ze'eg puràg pe. A'e rupi pezeruzar Zaneruwihawete rehe kury. Awa umuapyk uwer weimaw kawaru rehe a'e. A'e rupi amogwer ukwaw putar kawaru izar a'e wà. Nezewegatete pe no. Zaneruwihawete rehe pezeruzar mehe pe no. Tupàn umur Wekwe Puràg pepy'a pe a'e, wemimume'u kwer rupi katete a'e. A'e rupi teko ukwaw Zaneruwihawete inuromo pemono'ono'og awer a'e wà. 14 Kwehe mehe Tupàn umume'u ma'e wemiruze'eg wanupe a'e. — Apumuhem kar putar ikatu 'ym ma'e wi ihe nehe, hezepyr pemuigo kar pà tuweharupi ihe nehe, i'i wanupe. A'e rupi, zane zane kury, xikwaw nezewe hemiapo ràm zane kury, ta'e umur Wekwe zanewe a'e xe. A'e rupi ximume'u katu ikàgaw ipuràg eteahy haw purupe zane nehe kury.\nPawru uze'eg Tupàn pe a'e kury\n15 Pezeruzar katu Zanezar Zezuz rehe. Amogwer umume'u pezeruzar katu haw a'e wà. Aenu imume'u mehe ihe. Pezamutar katu amogwer uzeruzar ma'e paw rupi katete pe wà no. Aenu imume'u mehe no. 16 A'e rupi tuweharupi aze'eg Tupàn pe penehe. Napytu'u kwaw heze'eg ire izupe. Hema'enukwaw katu penehe tuweharupi, izupe heze'eg mehe. 17 Tupàn a'e, Zanezar Zezuz Zaneruwihawete hemimuwete katu romo hekon a'e, zaneru ikàg ma'e romo ipuràg eteahy ma'e romo hekon a'e no. Aenoz ma'e iteko izupe ihe. — Emono kar nerekwe Ew tawhu pe har uzeruzar ma'e wapy'a pe nehe, a'e izupe. — Tuwe nerekwe umu'e a'e wà nehe. Tuwe umume'u nereko haw nekatu haw wanupe nehe. A'e rupi nekwaw katu wera'u putar a'e wà nehe, a'e izupe. 18 — Erexarexak neremiruze'eg Ew tawhu pe har ne wà, ma'e imume'u pà wanupe ne wà. — Peàrogatu Zezuz iho àwàm nehe, ere wanupe nehe. — Peàrogatu pezur àwàm hepyr nehe, ere wanupe nehe, a'e iteko izupe. — Teko wexak katu ma'e tatainy ihyape katu mehe wà. Nezewegatete eiko tatainy ài wapy'a pe nehe, neze'eg ikwaw katu kar pà wanupe nehe. Nezewe mehe ukwaw katu putar Zezuz tur àwàm hàro haw wà nehe. Ukwaw katu putar nepyr oho àwàm ikatu haw a'e wà nehe no, a'e izupe. — Awa omono ma'e ikatuahy ma'e wa'yr pe a'e. Nezewegatete erezapo ikatuahy ma'e ipuràg eteahy ma'e neremiruze'eg wanupe ne no. Ezapo wi wi agwer ma'e nehe no, ikatuahy ma'e ipuràg eteahy ma'e imono e pà wanupe nehe no, a'e izupe, Tupàn pe. 19 — Aze ereiko tatainy ài wapy'a pe nehe, ukwaw putar nekàg wera'u haw wanehe wiko ma'e a'e wà nehe no, a'e izupe. 20 — Eremugweraw kar Zaneruwihawete ne, imàno re ne, teko wanuwihaw romo imuigo kar pà ne, ma'e izar romo imuigo kar pà paw rupi katete ne, nekàgaw rupi ne, a'e izupe, Tupàn pe. 21 Heta tuwihaw ywak rehe a'e wà. Heta pureruze'eg ma'e a'e pe wà no. Heta ikàg ma'e a'e pe wà no. Heta teko wazar a'e pe a'e wà no. Zaneruwihawete a'e, wiko wanuwihaw romo paw rupi katete a'e. Heta tuwihaw ko ywy rehe a'e wà no. Heta putar tuwihaw amo 'ar mehe a'e wà nehe no. Zaneruwihawete wiko wanuwihaw romo paw rupi katete a'e no. 22 Tupàn a'e, umuigo kar Zaneruwihawete a'e teko paw wanuwihaw romo a'e, ma'e paw wazar romo a'e no. Omono Zaneruwihawete hehe uzeruzar ma'e paw wanupe a'e no. Naheta kwaw amo Zanezar a'e. 23 Zane hehe uzeruzar ma'e zane, hetekwer ài zaiko zane. A'e rupi Zaneruwihawete a'e kury, uhyk ma'e ài hekon a'e kury, ta'e ximuhyk zane xe, hehe zanezeruzar mehe zane xe. Azeharomoete pa. Ywak ywy paw iapo har a'e, wiko zanepy'a pe a'e. Ximynehem ywy'a 'y pupe zane. Nezewegatete Zaneruwihawete umynehem zanepy'a a'e, Wekwe pupe a'e.


Tupàn ze'eg ROM 9\nUzemumikahy Pawru zutew wanehe a'e\n1 Ko heze'eg azeharomoete ihe. Ihe Zaneruwihawete hemiruze'eg romo aiko ihe. Naheremu'em kwaw. Tekwe Puràg hezar romo hekon a'e. Ko heze'eg azeharomoete. Tekwe Puràg umume'u heremu'em 'ymaw a'e no. 2 Azemumikahy tuwe ihe, ta'e heànàm zutew a'e wà xe, nuzeruzar kwaw Zezuz rehe a'e wà xe. 3 Aze mo apuner, a'e mehe mo amuzepyk kar mo Tupàn herehe ihe, wanekuzar romo ihe. A'e rupi mo hemunyryk kar mo Zaneruwihawete wi a'e, heànàm wanekuzaromo a'e. Aze ru'u a'e mehe mo uzeruzar mo ru'u a'e wà. 4 Tupàn hemixamixak kwer romo wanekon a'e wà. Kwehe wiko hemiruze'eg romo wà. Umuigo kar zepe wa'yr ài uzeupe a'e wà. Omono zepe upuràgaw ukàgaw wanupe no. Umume'u zepe ma'e wanupe, uze'eg imono pà wanupe. A'e a'e wà, ukwaw tuwe zepe Tupàn azeharomoete har imuwete katu haw a'e wà. Tupàn umume'u ikatuahy ma'e wemiapo ràm wanupe a'e. 5 Wanàmuzgwer Tupàn hemiruze'eg romo wanekon azeharomoete a'e wà. Zaneruwihawete Zezuz a'e no, waànàm romo hekon a'e no. Tupàn a'e, teko paw wanuwihaw romo hekon a'e. Tuwe teko uze'egatu hehe paw rupi katete a'e wà nehe.\n6 — Tupàn nuzapo kwaw wemimume'u kwer a'e nehe, na'e kwaw izupe. Ta'e amo Izaew izuapyapyr nuiko kwaw Tupàn hemixamixak kwer romo a'e wà xe. 7 Amo Àmàrààw izuapyapyr a'e wà, nuiko kwaw Tupàn hemiruze'eg romo a'e wà. Ta'e nezewe i'i Tupàn Àmàrààw pe a'e xe. — Izak nera'yr ipurumuzàmuzàg a'e wà, a'e zutyka'i nezuapyapyrete romo wanekon putar heruwa rupi a'e wà nehe, i'i izupe. — Nera'yr inugwer ipurumuzàmuzàg nuiko kwaw nezuapyapyrete romo heruwa rupi a'e wà nehe, i'i izupe. 8 Amo Àmàrààw izuapyapyr nuiko kwaw Tupàn hemiruze'eg romo a'e wà. Àmàrààw izuapyapyr Tupàn hemimume'u kwer a'e wà, a'e zutyka'i Tupàn hemiruze'eg romo wanekon a'e wà. (-Zutew, za'e wanupe.) 9 Nezewe i'i Tupàn Àmàrààw pe a'e, ta'yr ràm imume'u pà izupe a'e. — Amo 'ar mehe azewyr putar nepyr ihe nehe. Neremireko Xar imemyr putar a'e 'ar mehe a'e nehe, i'i izupe.\n10 Izak Àmàrààw ta'yr romo hekon a'e. Tua'u mehe Izak hemireko a'e no. Hemek hemireko her romo a'e. Umuzàg mokoz wa'yr a'e wà. 11-12 Na'e Tupàn i'i izupe. — Nememyr ipy Ezau a'e nehe, wiko putar wywyr hemiruze'eg romo a'e nehe, i'i izupe. Izexak kar 'ym mehe we Tupàn umume'u a'e ma'e izupe a'e. Ta'yr nuzapo kwaw ma'e a'e wà rihi. Nuzapo kwaw ikatu ma'e a'e wà rihi. Nuzapo kwaw ikatu 'ym ma'e a'e wà rihi. — Tywyr uzapo ikatu ma'e a'e, a'e rupi aexak putar heremiruze'egete romo ihe nehe, ni'i kwaw Tupàn izupe. Wexaexak e wemimutar rupi a'e. Tupàn umume'u a'e ma'e kuzà pe a'e. A'e rupi a'e kuzà ukwaw Tupàn hemixak kwer a'e. Ukwaw Tupàn wemimutar rupi hexak awer. Tupàn nuexaexak kwaw wemiruze'eg a'e, hemiapo kwer hexak ire a'e. (Imemyr ipy Ezau her romo a'e. Tywyr Zako her romo a'e.) 13 Nezewe i'i Tupàn ze'eg pape rehe imuapyk pyrer. — Aexak Zako hezeupe ihe. Azamutar katu ihe. Ezau na'ikatu kwaw ihewe, i'i wanupe, wazexak kar 'ym mehe we.\n14 Tupàn wexak amo, weityk amo, wexak amo no, weityk amo no. Aipo Tupàn na'ikatu kwaw a'e. Nan. Nazaze'eg kwaw nezewe zane. 15 Nezewe uze'eg Tupàn Moizez pe a'e. — Aze hepurupuhareko wer amo teko rehe ihe nehe, apuhareko putar ihe nehe. Aze nahepurupuhareko wer kwaw amo rehe nehe, napuhareko kwaw nehe. 16 — A'e awa uzapo ikatu ma'e, a'e rupi apuhareko ihe, ni'i kwaw purupe. Upuhareko e amo wemimutar rupi a'e. 17 Kwehe mehe Tupàn uze'eg Ezit pe har wanuwihaw pe. — Tuwihaw romo urumuigo kar kwez ihe, herer ikwaw kar pà teko nànàn ihe, i'i izupe. (A'e tuwihaw nuiko kwaw Tupàn hemiruze'eg romo a'e.) 18 Tupàn upuhareko teko a'e wà, wemimutar rupi a'e wà. Aze na'ipurupuhareko wer kwaw amo wanehe nehe, nupuhareko kwaw wà nehe. — Amupytu'u kar putar a'e awa herehe izeruzar ire ihe nehe, aze i'i amo pe nehe, a'e mehe umupytu'u kar putar izeruzar ire nehe.\nTupàn uzepyk amo wanehe a'e, upuhareko amo a'e wà nehe no\n19 Peze putar ru'u ihewe nehe. — Màràzàwe tuwe Tupàn uzepyk putar teko wanehe a'e nehe, aze a'e ae uzawy kar wape wanupe a'e nehe, peze putar ru'u ihewe nehe. — Mo ikàg wera'u Tupàn hemimutar wi a'e, peze putar ru'u ihewe nehe. 20 A'e mehe a'e putar peme kury. Ywy'a nupuranu kwaw wapo arer rehe a'e. — Màràzàwe tuwe nezewe heapo pe ra'e, ni'i kwaw izupe. — Aipo erepuranu e putar neapo har rehe nehe, a'e peme kury.\n21 Ywy'a iapo har uma'ereko ywy rehe wemimutar rupi a'e. Upyhyk ywy. Aze ipurapo wer pitài ywy'a rehe nehe, uzapo pitài ywy'a nehe. Aze ipurapo wer mokoz ywy'a rehe nehe, uzapo putar mokoz ywy'a nehe. Uzapo amo ywy'a hekuzar katu ma'e. Uzapo amo ae ywy'a hekuzar 'ym ma'e. Wemimutar rupi tuwe uzapo ywy'a.\n22 Nezewegatete Tupàn a'e no. Ipurexak kar wer purehe uzepykaw rehe teko wanupe a'e, ukàgaw ikwaw kar pà wanupe a'e no. Iàrew tuwe iko purehe uzepykaw rehe. Nuzepyk kwaw tàrityka'i wanehe nehe. 23 Ipurexak kar wer ukàg wera'u haw rehe purupe, upuràgaw rehe purupe. Umur e ukàgaw upuràgaw zanewe, ta'e zanepuhareko xe. Zanemukatu, ta'e ipurumur e wer ukàgaw rehe upuràgaw rehe zanewe xe. 24 Ta'e zanerenoz uzeupe xe. Wenoz amo zutew uzeupe wà. Wenoz amo zutew 'ym uzeupe wà no. Zaiko heminozgwer romo zane. 25 Nezewe i'i Tupàn ze'eg Ozez pe imuapyk kar pyrer a'e.\n— Heremiruze'eg romo peiko kury,\na'e putar teko heremiruze'eg 'ym wanupe ihe nehe.\n— Heremiamutar romo peiko kury,\na'e putar teko heremiamutar 'ym wanupe ihe nehe no.\n26 Kwehe mehe nezewe a'e peme ihe no.\n— Napeiko kwaw heremiruze'eg romo pe, a'e peme.\nA'e ywy rehe nezewe aze'eg putar peme ihe nehe kury.\n— Tupàn wikuwe ma'e romo aiko ihe.\nHera'yr ài herazyr ài peiko kury, a'e putar peme a'e pe ihe nehe.\n27 Nezewe i'i Izai Izaew izuapyapyr wanehe a'e.\n— Heta tetea'u putar Izaew izuapyapyr a'e wà nehe.\nWaneta haw nuzawy kwaw ywyxig ku'i kwer waneta haw a'e wà nehe.\nTupàn upyro putar xo màràmàràn zo a'e wà nehe.\n28 Ta'e Zanezar uzepyk putar teko tetea'u wanehe a'e nehe xe.\nTàrityka'i uzepyk putar wanehe a'e 'ar mehe nehe.\n29 Uze'eg Izai nezewe a'e.\nZanezar a'e, ywate har paw wazar romo hekon a'e. Aze mo nuezar iwer mo teko ko ywy rehe a'e wà,\na'e mehe mo naheta pixik iwer mo teko xe ko 'ar rehe a'e wà.\nUmàno mo paw rupi wà.\nNezewegatete Xotom tawhu pe har a'e wà, Komor tawhu pe har a'e wà no,\nTupàn uzuka a'e pe har paw rupi katete a'e wà, (ta'e ikatu 'ym ma'e iaiw ma'e uzapo oho waiko a'e 'ar mehe a'e wà xe).\nZutew nuzeruzar kwaw ze'eg puràg rehe wà\n30 Màràzàwe tuwe aipo pa, peze ihewe kury. Tupàn umuawyze zutew 'ym uzehe uzeruzar ma'e wanereko uzeupe a'e wà kury. Nuzeagaw kwaw uzemuawyze pà izupe wà. 31 Zutew a'e wà no, kwehe mehe Tupàn wexaexak wanàmuz a'e. A'e rupi — Tupàn hemixamixak kwer wà, za'e wanupe. Uzeagaw zepe Tupàn ze'eg imur pyrer heruzar pà a'e wà. Uzeagaw zepe uzemuawyze pà izupe wà no. Nupuner kwaw wà. 32 Ta'e xo wazeruzar haw rehe zo Tupàn umuawyze teko uzeupe a'e wà xe. Numuawyze kwaw wanemiapo kwer rehe a'e wà. Zutew na'izeruzar wer kwaw Zezuz rehe wà. Aze teko wata waiko pe rupi wà nehe, aze ita a'e pe hin nehe, aze a'e teko nuexak kwaw a'e ita a'e wà nehe, a'e mehe uzepyapi putar hehe u'ar pà a'e wà nehe. Nezewegatete zutew a'e wà no. Na'izeruzar wer kwaw Zezuz rehe wà. A'e rupi Tupàn uzepyk putar wanehe nehe. 33 Nezewe i'i Tupàn ze'eg pape rehe imuapyk pyrer a'e.\n— Amono kar putar amo awa Xiàw ywytyr pe ihe nehe (Zeruzarez tawhu pe ihe nehe).\nA'e awa wiko putar itahu ài a'e pe har wanupe nehe.\nA'e ita umu'ar kar putar teko a'e wà nehe.\nAze teko uzeruzar hehe wà nehe,\nhurywete putar a'e re wà nehe.


Tupàn ze'eg EW 2\nZaiko wikuwe ma'e romo zane kury\n1 Kwehe mehe peiko tatahu pe oho ma'e ràm romo pe. Peiko umàno ma'e kwer ài. Ta'e naperuzar kwaw Tupàn ze'eg pe xe. Ta'e pezapo ikatu 'ym ma'e peho peiko a'e 'ar rehe xe. 2 A'e 'ar rehe peiko ikatu 'ym ma'e iapo har romo, amogwer ywy rehe har wazàwe. Peruzar tekwe ikatu 'ym ma'e wanuwihaw ze'eg peho peiko. A'e tuwihaw a'e, Zurupari her romo a'e. Weruze'eg Tupàn ze'eg heruzar 'ymar wanereko ko 'ar rehe a'e wà kury. 3 Izypy mehe zane paw zaiko a'e teko ikatu 'ym ma'e iapo har wazàwe zane. Xiapo zaneremiapo putar haw zaha zaiko. Zaneretekwer ipurapo wer ikatu 'ym ma'e rehe a'e. A'e rupi xiapo zane. Zanepy'a ipurapo wer ikatu 'ym ma'e rehe a'e wà. A'e rupi xiapo zane. Amogwer wazàwe zaiko. A'e rupi tatahu kutyr oho ma'e romo zaiko. Ta'e Tupàn uzepyk ikatu 'ym ma'e iapo har wanehe a'e xe, tatahu pe wamono kar pà a'e xe.\n4 Tupàn zanepuhareko katu tuwe a'e. Zaneamutar katu tuwe no. 5 Tatahu kutyr oho ma'e romo zaiko zane, ta'e naxiruzar kwaw Tupàn ze'eg zane xe. Umàno ma'e kwer ài zaiko. Zanemuigo kar wi Zaneruwihawete inuromo a'e. Zanepyro tatahu wi a'e, ta'e zanepuhareko katu tuwe a'e xe. 6 Zaneruwihawete Zanepyro har rehe zanezemono'og mehe, Tupàn zanemugweraw kar inuromo a'e. A'e rupi zaiko putar pureruze'eg ma'e romo zane nehe, ywate Zezuz ipyr zanereko mehe zane nehe. 7 Tupàn uzapo nezewe a'e, ta'e zanepuhareko katu tuwe a'e xe, ta'e ipurexak kar wer upurupuhareko haw purupe a'e xe. Umur Zaneruwihawete Zezuz zanerekuzaromo a'e, zanepyro pà a'e, ta'e zaneamutar katu a'e xe.\n8 Tupàn pepuhareko katu a'e, a'e rupi pepyro tatahu wi a'e. Ta'e pezeruzar Zezuz rehe pe xe. Napepuner kwaw ma'e iapo haw rehe pezepyro kar pà. Nan. Tupàn pepyro imekuzar kar 'ym pà a'e. 9 — Tupàn hepyro a'e, ta'e hekatuahy ihe xe, napepuner kwaw peze haw rehe nehe, ta'e napepuner kwaw ma'e iapo haw rehe pezepyro kar pà Tupàn pe xe. Pepyro a'e, imekuzar kar 'ym pà a'e. 10 Tupàn zaneapo a'e. — Ikatuahy ma'e iapo har romo azapo ihe wà, i'i zanewe. Izypy mehe naxiapo kwaw a'e ikatuahy ma'e zane. A'e rupi zanemono'og Zaneruwihawete Zezuz inuromo a'e kury. A'e rupi ko 'ar rehe xiapo a'e ikatuahy ma'e zaha zaiko kury. Ta'e uzapo kar zanewe a'e xe.\nZaiko Zaneruwihawete inuromo zane kury\n11 Zutew 'ym romo pezexak kar pe. — Pirera'i imonohok kar 'ymar, i'i zutew peme a'e wà, penehe uze'eg zemueteahy pà a'e wà. — Pirera'i imonohok kar har, i'i waiko uzeupe wà, Tupàn hemiruze'eg romo weko haw hexak kar pà purupe wà. Pema'enukwaw peneko awer rehe. 12 A'e 'ar rehe naperuzar kwaw Zaneruwihawete ze'eg. Amo ae ywy rehe har ài peiko. Uiwy rehe wiko 'ym ma'e ài peiko. Napeiko kwaw Tupàn hemiruze'eg romo. Kwehe mehe Tupàn umume'u tuwe ma'e wemiruze'eg wanupe a'e, zutew wanupe a'e. Numume'u kwaw a'e ma'e peipy wanupe. A'e rupi peipy nuàro kwaw upyro àwàm a'e wà. Nuàro kwaw Tupàn pyr oho àwàm wà. Napeàro kwaw pe no. Napemuwete kwaw Tupàn peiko. 13 Ko 'ar rehe kury, napeiko kwaw nezewe kury. Peiko Zaneruwihawete Zezuz ze'eg heruzar har romo kury. Tupàn wi utyryk ma'e romo peiko kwehe mehe. Ize'eg heruzar har romo peiko kury, ta'e umàno Zezuz penekuzaromo a'e xe, uwykwer hakook pà a'e xe. 14 Aze heta pàrirogaw uhua'u ma'e mokoz teko wamyteromo nehe, a'e mehe a'e teko nupuner kwaw uzemyrypar haw rehe wà nehe. Nezewegatete izypy mehe zutew wiko Tupàn hemiruze'eg romo a'e wà. Zutew 'ym nuiko kwaw hemiruze'eg romo a'e wà. A'e rupi zutew 'ym na'ikatu kwaw zutew wanupe wà. Wàmàtyry'ymaw nuzawy kwaw pàrirogaw wamyteromo. Zaneruwihawete imàno awer nuzawy kwaw a'e pàrirogaw heitykaw a'e. A'e rupi zutew 'ym upuner Tupàn hemiruze'eg romo weko haw rehe wà kury, zutew wainuromo wà kury, wanehe uzemuryparypar pà wà kury. 15 — Kwehe mehe azapo kar ma'e tetea'u peme ihe, ma'e tetea'u rehe pemuzekwaku kar pà ihe, pemukatu kar pà heruwa rupi ihe, i'i Tupàn iko zutew wanupe kury. — Pepytu'u a'e ma'e iapo re nehe kury, a'e ma'e rehe pezekwaku re nehe kury, i'i iko wanupe. — Xo Zaneruwihawete rehe zo pezeruzar nehe kury, a'e rupi peiko putar zutew wànàm ài nehe kury, wamyrypar romo peneko pà nehe kury, wainuromo Zaneruwihawete inuromo pezemono'og pà nehe kury. 16 Zaneruwihawete umàno ywyra kanetar rehe a'e, zutew wanekuzar romo a'e, zutew 'ym wanekuzaromo a'e no. Teko paw rupi katete a'e wà kury, upuner hehe uzeruzar haw rehe a'e wà kury, Tupàn hemiruze'eg romo wiko pà a'e wà kury. A'e rupi zutew upuner zutew 'ym wanehe iakatuwaw katu haw rehe wà kury. Ta'e zutew 'ym a'e wà xe, wànàm ài wanekon a'e wà kury xe. 17 A'e rupi Zaneruwihawete ur ywy rehe a'e, teko wanekuzaromo umàno àwàm rehe ze'egaw imume'u pà a'e, teko nànàn a'e. Umume'u zutew wanupe. Hemiruze'eg ipy romo wanekon wà. Ize'eg heruzar har romo wanekon wà. Umume'u kar iko zutew 'ym wanupe kury. Hemiruze'eg ipy 'ym romo wanekon wà. Ize'eg heruzar 'ymar romo wanekon wà. 18 Zaneruwihawete umàno zanerekuzaromo a'e, a'e rupi zutew a'e wà, zutew 'ym a'e wà no, upuner oho haw rehe zaneru huwa rupi paw rupi a'e wà kury, ta'e xiriko hekwe zanepy'a pe paw rupi zane xe.\n19 A'e rupi pe zutew 'ym pe kury, napeiko kwaw amo ae ywy rehe har ài ko 'ar rehe pe kury. Peiko Tupàn hemiruze'eg romo kury. Peiko amogwer Tupàn hemiruze'eg wànàm ài kury. Peiko Tupàn ipurumuzàmuzàg ài kury. 20 Tupàn hemiruze'eg a'e wà, tàpuz ài wanekon a'e wà, ta'e Tupàn wiko wainuromo a'e xe. Ta'e wiko wapy'a pe xe. Tupàn ze'eg imume'u har a'e wà, Zezuz hemimono karer a'e wà no, tàpuz ywyra ài wanekon a'e wà. Zaneruwihawete a'e no, ita tàpuz iwy pe har ài hekon a'e no. Zane tàpuz iàrukàg ài zaiko zane. Tàpuz 'aromo har ài zaiko no. Zatyryk ikatu 'ym ma'e wi zane, zazemonokatu pà Tupàn pe zane. Nezewe mehe hàpuz ikatu putar izupe nehe. 21 Zaneruwihawete a'e, umupu'àm tàpuz iko a'e. Zanemuigo kar iko Tupàn hàpuzuhu uzeupe uzemonokatu ma'e romo a'e. 22 Nezewe zane no. Zaneruwihawete zanemono'og uzeinuromo, amogwer Tupàn hemiruze'eg wainuromo no. Tupàn umur Wekwe zanepy'a pe. Hàpuz ài heko haw ài zaiko izupe kury.


Tupàn ze'eg 2 XIMOT 4\n1 Aze'eg putar newe Tupàn huwa rupi ihe nehe kury, Zaneruwihawete Zezuz huwa rupi ihe nehe no. Amo 'ar mehe Zezuz a'e nehe, ukwaw kar putar ikatu 'ym ma'e iapo awer a'e nehe, iapo arer wanupe a'e nehe, teko nànàn nehe no, wikuwe ma'e kwer wanupe nehe, umàno ma'e kwer wanupe nehe no, ta'e ukwaw zaneremiapo kwer paw rupi a'e xe. Ukwaw ikatu ma'e. Ukwaw ikatu 'ym ma'e no. A'e re uzepyk putar ikatu 'ym ma'e iapo har wanehe nehe. Amo 'ar mehe Zezuz ur wi putar a'e nehe no. Wiko putar ywy rehe har paw wanuwihaw romo nehe. A'e rupi amume'u putar ko ze'eg newe ihe nehe kury, ko ma'e iapo kar pà newe ihe nehe kury. 2 Emume'u Tupàn ze'eg puràg azeharomoete har teko wanupe nehe kury. Tuweharupi emume'u eho iko wanupe nehe. Aze teko ipurenu wer neze'eg rehe a'e 'ar mehe a'e pe wà nehe, a'e mehe emume'u wanupe nehe. Aze na'ipurenu wer kwaw neze'eg rehe amo 'ar rehe wà nehe, emume'u wiwi tuwe wanupe nehe no. Emuzeruzar kar hehe ne wà nehe, imume'u mehe ne wà nehe. Aze amo uzapo ikatu 'ym ma'e iko a'e nehe, a'e mehe ere izupe nehe, — Neremiapo kwer ikatu 'ym ma'e na'ikatu kwaw Tupàn pe, ere izupe nehe. Aze amo ukyze ma'e wi nehe, emupytu'u kar ikyze re nehe, emurywete kar nehe. Ezapo ko ma'e eho iko nepurumu'e mehe nehe. Aze neremimu'e nukwaw kwaw neze'eg a'e wà nehe, a'e mehe epytu'u zo wamu'e re nehe, emu'e wiwi nehe. Ukwaw putar wà nehe. 3-4 Amo 'ar mehe teko nuzeapyaka katu kwaw ze'eg azeharomoete har imume'u mehe a'e wà nehe. A'e 'ar mehe uzapo putar wemiapo putar haw zutyka'i wà nehe. Upytu'u putar Tupàn ze'eg azeharomoete har henu re wà nehe. Ipurenu wer putar xo wàmuz wama'emume'u haw rehe zo wà nehe. Ipurenu wer putar wanemiapo kwer rehe wà nehe no. A'e rupi umur kar putar upurumu'e ma'e uzepyr a'e wà nehe. — Uremu'e pe nehe, i'i putar wanupe wà nehe. A'e upurumu'e ma'e numume'u kwaw ze'eg azeharomoete har wanupe wà nehe. Umume'u putar ma'emume'u haw kwehe arer wanupe wà nehe, ze'eg azeharomoete har imume'u 'ym pà wà nehe. 5 Ne nehe, ezeruze'eg tuweharupi nehe, wyzài ma'e izeapo mehe nehe. Epuraraw ma'erahy eho iko nekàg pà nehe no. Ne Tupàn ze'eg imume'u har romo ereiko ne. A'e rupi ezapo tuwe ma'e Tupàn pe nema'ereko pà nehe. Tupàn pe ma'e iapo har romo ereiko ne. A'e rupi ezapo hemiapo putar haw eho iko paw rupi nehe no.\n6 Amo 'ar mehe àmàno putar ihe nehe kury. A'e he'ar uhem etea'i a'e nehe kury. 7 Xe ko ywy rehe hereko mehe, tuweharupi amume'u katu Tupàn ze'eg teko wanupe ihe. Napytu'u kwaw imume'u re. Napytu'u kwaw hehe hezeruzar ire. Napytu'u kwaw amogwer wamuzeruzar kar ire no. 8 Ama'ereko katu teko Zanezar pe, hemiapo putar haw iapo pà. Napytu'u kwaw iapo re. Amo 'ar mehe nehe, hexak mehe nehe, umur putar amo ikatuahy ma'e ihewe a'e nehe, hema'ereko haw hekuzaromo a'e nehe. Ta'e Tupàn ikatuahy a'e xe. Ukwaw katu teko wanemiapo kwer a'e xe. Ukwaw ikatuahy ma'e. Ukwaw ikatu 'ym ma'e no. Ukwaw teko wanemiapo kwer paw rupi no. A'e rupi umekuzar katu putar wanemiapo kwer nehe. Aze ikatu nehe, a'e mehe uzapo putar ikatu ma'e wanupe nehe. Aze na'ikatu kwaw nehe, a'e mehe uzepyk putar wanehe nehe. Aze teko wàro tur àwàm waiko wà nehe, iamutar katu pà wà nehe, aze nupytu'u kwaw hemiapo putar haw iapo re wà nehe, a'e mehe Zezuz uzapo putar ikatu ma'e wanupe nehe no, ihe ài nehe no.\nPawru uze'eg Ximot pe xe a'e kury\n9 Ne ty, ezeagaw hepyr nezur pà na'arewahy nehe ty. 10 Nem a'e, xo ma'e ko ywy rehe har ko 'ar rehe har zo uputar iko a'e. A'e rupi hereityk a'e. Oho xe wi. Oho Texaron tawhu pe. Kerexen a'e no, oho Karaz ywy rehe a'e. Xi oho Taramaz tawhu pe a'e. 11 Xo Iruk zo hepyr hekon. Ne nehe ty, ekar Mak eho nehe ty. Aze erexak nehe, erur xe hepyr nehe. Ta'e Mak a'e nehe no xe, upuner hepytywà haw rehe Tupàn pe hema'ereko mehe a'e nehe no xe. 12 Ihe ihe, amono kar Xik Ew tawhu pe ihe. 13 Xe hepyr nezur mehe erur hekamir ipuhuz katu ma'e ihewe nehe, a'e Toroaz tawhu pe Kar hàpuz me heremizarer nehe. Erur hepape ihewe nehe no. Aputar tuwe a'e pape heremiapo kwer no. 14 Àrexàn a'e, takihe iapo har a'e, hemu'em tetea'u herehe a'e. Tuwe Tupàn umekuzar hemiapo kwer izupe a'e nehe. 15 Aze ereàwàxi nehe, ezemupy'a hehe nehe. Ipuruzuka wer herehe a'e 'ar mehe, heze'eg henu mehe. Ta'e heze'eg na'ikatu kwaw izupe xe.\n16 Amo 'ar mehe tuwihaw huwa rupi hereko mehe, teko a'e pe har a'e wà, numume'u kwaw ikatu ma'e herehe a'e wà, tuwihaw pe a'e wà. Ni uzeruzar ma'e numume'u kwaw ma'e ikatu ma'e herehe wà. Hereityk paw rupi wà. Tuwe Tupàn numekuzar kar kwaw hereityk awer wanupe nehe. Tuwe nuzepyk kwaw wanehe nehe. 17 Tupàn a'e, upyta hepyr a'e. Umur ukàgaw ihewe. A'e rupi a'e 'ar mehe nahemunehew kar kwaw zemunehew paw pe a'e wà, nahezuka kar kwaw a'e wà. Hemuhem kar a'e wi wà. A'e rupi apuner Tupàn ze'eg imume'u wiwi haw rehe zutew 'ym wanupe ihe kury. 18 Tupàn a'e nehe, hepyro putar ikatu 'ym ma'e wi paw rupi a'e nehe. Hereraha putar uzepyr nehe, weko haw pe nehe. Weruze'eg tuwe Tupàn a'e pe har weko haw pe har a'e wà. Ikàg tuwe a'e, ikatuahy a'e no. Nezewe wiko putar tuweharupi nehe. Nupytu'u pixik kwaw ukàg ire nehe.\n19 — Nekatu pa, a'e Pirixi pe. — Nekatu pa, a'e Ak pe no. Heze'eg amono kar Onexi pe no, iànàm wanupe no. 20 Erat upyta Korin tawhu pe a'e. Amo 'ar mehe aezar Toro Mire tawhu pe ihe, ta'e ima'eahy a'e xe. 21 Ne nehe no ty, eagaw tuwe nezur pà 'ar huwixàg ma'e ihem 'ym mehe nehe. Ew, Puruzen, Irin, Karaw. A'e paw omono kar uze'eg newe a'e wà no. Nezewegatete amogwer zanerywyr a'e wà no, omono kar uze'eg newe a'e wà no. 22 Tuwe Tupàn upyta nepy'a pe a'e nehe. Tuwe nepuhareko nehe, ukatu haw imono e pà peme nehe no. Upaw kwez kury.


Tupàn ze'eg PIRI 2\nZezuz wiko Tupàn zàwegatete a'e\n1 Zaneruwihawete rehe uzeruzar ma'e romo peiko pe, a'e rupi penurywete pe kury. Peamutar katu a'e, a'e rupi napezemumikahy kwaw pe. Tekwe Puràg wiko pepy'a pe a'e kury. Pezeamutamutar katu peiko no, heamutar katu pà no. 2 Pezemono'ono'og Tupàn ze'eg heruzar pà nehe, pezeàmàtyry'ym 'ym pà nehe. Pezeamutamutar nehe no. Pe paw rupi katete pe nehe, pepurapo wer Tupàn hemiapo putar haw rehe nehe, pezemono'ono'og pà nehe.\n3 Pezapo zo ma'e penemimutar rupi nehe. Peze'eg zo nezewe nehe, — O, azapo putar ikatuahy ma'e ihe nehe no, a'e rupi amogwer uze'egatu putar herehe a'e wà nehe no, peze zo pezeupe nehe. Peiko wera'u zo amogwer wanuwi nehe. — O, aiko wera'u amogwer wanuwi ihe, peze zo amo pe nehe.\n4 Pezekaiw katu pezehezehe nehe no. — Xo herehe zo azekaiw putar ihe nehe, peze zo nehe.\n5 Peiko tuwe Zaneruwihawete Zezuz ài pezeinuinuromo nehe.\n6 Zaneruwihawete Zezuz a'e, Tupàn zàwegatete hekon a'e.\nKo ywy rehe wiko mehe nuze'eg kwaw nezewe.\n— Aiko Tupàn zàwegatete ihe, aiko teko wazar romo paw rupi katete ihe, ni'i kwaw izupe a'e 'ar mehe. (Amo 'ar mehe uze'eg putar nezewe nehe. Ywy rehe wiko mehe nuze'eg kwaw nezewe.)\n7 Nan kwaw pa. Naheko wer kwaw ikàg wera'u ma'e romo ywy rehe wiko mehe.\nUma'ereko ma'e ài hekon, teko hemiruze'eg ài hekon no. Ikàg 'ym ma'e romo hekon a'e 'ar mehe.\nUzexak kar awa romo wiko pà.\nAmogwer nezewe i'i izupe a'e wà, — O, awa romo hekon a'e, i'i izupe wà.\n8 — Aiko tuwihaw ikàg wera'u ma'e romo ihe, ni'i kwaw a'e 'ar mehe uzeupe.\nWeruzar tuwe Tupàn. Te umàno ywyra kanetar rehe\nu heruzar pà nezewe.\n9 A'e rupi Tupàn umuzeupir kar ywate a'e re,\namogwer wanuwihaw romo ikàg wera'u ma'e romo imuigo kar pà.\n— Ne tuwihawete romo ereiko ne kury,\nnekàg wera'u amogwer tuwihaw wanuwi paw rupi katete ne kury,\ni'i Tupàn izupe.\n10 Teko paw rupi wà nehe,\nywate har wà nehe,\nko ywy rehe har wà nehe no, ywy iwyromo har wà nehe no,\npaw rupi katete uzeamumew putar Zezuz huwa rupi wà nehe.\nUze'egatu putar waiko hehe wà nehe no.\n11 — Zezuz Zaneruwihawete a'e, Zanezarete romo hekon a'e, i'i putar uzeupeupe wà nehe no.\nA'e mehe nehe, teko paw rupi katete wà nehe,\nwexak putar Tupàn zaneru ikàgaw ipuràg eteahy haw wà nehe.\nUzeruzar ma'e wexak kar putar Tupàn ikatu haw teko wanupe a'e wà nehe\n12 Hemyrypar wà, pepyr hereko mehe peho heze'eg rupi. — Peruzar wiwi heze'eg nehe no, a'e peme kury. Tupàn ikàg wera'u pewi a'e. Pekyze izuwi nehe. Pepyro a'e, a'e rupi pezapo ikatuahy ma'e peho peiko nehe, ta'e pepyro a'e xe. 13 Tuweharupi Tupàn penehe hekon. A'e rupi pepurapo wer ma'e rehe hemimutar rupi nehe. Pepuner putar hemiapo putar haw iapo haw rehe nehe, ta'e omono putar ukàgaw peme a'e nehe xe.\n14 Pezapo ma'e peho peiko Tupàn pe nehe. Aze teko upuraraw kar ma'erahy kwer peme nehe, peze'eg zemueteahy zo wanehe nehe. — Tupàn nuzekaiw katu kwaw iko herehe a'e, peze zo nehe. Peze'eg muzewyzewyrahy zo amo wanupe nehe no. 15 A'e rupi ikatuahy ma'e romo peiko putar nehe, ikatu 'ym ma'e wainuromo nehe. Tupàn purumuzàmuzàg ài peiko nehe, ikatu 'ym ma'e iapo 'ymar romo peiko nehe no. Zahytata uhyape katu pyhaw a'e wà. Nezewegatete pexak kar putar Tupàn ikatu haw teko wanupe nehe no, 16 ize'eg puràg imume'u pà wanupe nehe no. Aze pezapo nezewe nehe, herurywete putar Zaneruwihawete tur mehe nehe. — Kwez nerehe uzeruzar ma'e a'e wà, weruzar tuwe heze'eg waiko a'e wà, a'e putar Zezuz pe nehe, tur mehe nehe. — Namume'u e kwaw neze'eg wanupe ihe, nereruzar tuwe a'e wà, a'e putar izupe nehe.\n17 Amume'u Tupàn ze'eg peme ihe, a'e rupi Tupàn iàmàtyry'ymar a'e wà, hemunehew kar zemunehew paw pe a'e wà. Hezuka putar ru'u wà nehe. Aze hezuka wà nehe, ikatu putar ihewe nehe, ta'e pezeruzar katu Zezuz rehe pe xe, heze'eg awer henu mehe pe xe. Herurywete ihe. 18 Penurywete nehe no. Aze penurywete nehe, herurywete wera'u putar ihe nehe no.\nPawru uze'eg Ximot rehe a'e kury, Eparoxi rehe a'e no\n19 Heporomono kar wer Ximot rehe pepyr ihe. Aze Zezuz Zanezar uputar a'e nehe, amono kar putar peme ihe nehe. A'e re uzewyr putar ihewe nehe, peneko haw imume'u pà ihewe nehe. Herurywete putar henu mehe ihe nehe. 20 Ximot a'e, peamutar katu ihe ài a'e. 21 Amogwer paw rupi a'e wà, uzehe zutyka'i uzekaiw waiko a'e wà, uzehe zutyka'i ima'enukwaw a'e wà. Nuzekaiw kwaw waiko Zezuz Zaneruwihawete rehe wà. Na'ima'enukwaw kwaw hemiruze'eg wanehe wà. 22 Pekwaw katu Ximot pe. Ikatuahy a'e. Uma'ereko katu iko Tupàn pe. Hera'yr ài hekon. Uma'ereko iko herehe we, Tupàn ze'eg puràg imume'u pà teko wanupe. 23 A'e rupi heporomono kar wer hehe pepyr. Tuwihaw hemuhem kar putar ru'u xe wi zemunehew paw wi wà nehe. Aze nahemuhem kar kwaw xe wi wà nehe, amono kar putar Ximot pepyr nehe. Umume'u putar hereko haw peme a'e nehe. 24 Aze Zanezar uputar nehe, apuner putar pepyr heho haw rehe tàrityka'i ihe nehe. Àrogatu xe wi zemunehew paw wi heho àwàm teko ihe.\n25 Amono kar putar Eparoxi pepyr ihe nehe no. Herywyr romo hekon a'e. Penyky'yr romo hekon no. Uma'ereko iko herehe we Tupàn ze'eg imume'u pà no. Amo 'ar mehe pemur temetarer izupe, ta'e pepurupytywà wer herehe pe xe. Eparoxi werur a'e temetarer ihewe. 26 Ipurexak wer tuwe penehe a'e. Uzemumikahy, ta'e peinu ima'eahy haw rehe ze'egaw xe. 27 Ima'eahy tuwe a'e. Umàno tàri. Tupàn upuhareko. Numumàno kar kwaw. Hepuhareko a'e no. Ta'e aze mo Eparoxi umàno, azemumikahy mo ihe. 28 A'e rupi heporomono kar wer hehe pepyr azeharomoete ihe. A'e rupi penurywete putar hexak mehe nehe no. Apytu'u putar hezemumikahy re nehe no. 29 A'e mehe pemuixe kar pepyr nehe, a'e pe ihem mehe nehe. Penurywete ihem mehe nehe. Ta'e penyky'yr romo hekon a'e xe, ta'e Zanezar rehe uzeruzar ma'e romo hekon a'e no xe. Pemuawate katu amogwer izàwenugar pe wà nehe no. 30 Eparoxi nukyze kwaw umàno haw wi a'e. Nuzàn kwaw zauxiapekwer wanuwi. A'e rupi umàno tàri, ta'e hepytywà iko a'e xe. Nezewe uzapo, ta'e napepuner kwaw hepyr pezur haw rehe pe xe. A'e rupi pemur kar Eparoxi hepyr a'e 'ar mehe.


Tupàn ze'eg 2 KORIN 1\n1 Ihe Pawru ihe. Zaneruwihawete Zezuz hemimono karer romo aiko ihe, ta'e Tupàn uputar nezewe haw a'e xe. Zanerywyr Ximot a'e no, xe hepyr hekon a'e no. Pe Tupàn hemiruze'eg Korin tawhu pe har romo peiko pe. Oromono kar putar ko pape peme ure nehe kury, Kere ywy rehe har nànàn ure nehe no. 2 Tupàn zaneru a'e, Zanezar Zezuz Zaneruwihawete a'e no, tuwe pepuhareko a'e wà nehe, ikatuahy ma'e iapo pà peme a'e wà nehe. Tuwe pemupytu'u ma'e wi pekyze re a'e wà nehe no.\n— Nekatuahy, i'i Pawru Tupàn pe a'e kury\n3 Tupàn a'e, Zanezar Zezuz Zaneruwihawete tu romo hekon a'e. Zanepuhareko katu zaneru ài a'e. Upurupytywàgatu a'e no. A'e rupi — Nekatuahy urewe ne Tupàn, a'e izupe tuweharupi ihe. Peze'eg nezewe izupe tuweharupi nehe no. 4 Tupàn hemiruze'eg 'ym upuraraw kar ma'erahy waiko zanewe a'e wà, ta'e zazeruzar Zezuz rehe zane xe. Tuweharupi Tupàn zanepytywàgatu a'e. Aze ma'e na'ikatuahy kwaw zanewe nehe, aze xipuraraw ma'erahy kwer nehe, tuweharupi zanepytywàgatu putar a'e nehe. A'e rupi zapuner amogwer uzeruzar ma'e wapytywà haw rehe zane nehe no, aze upuraraw ma'erahy a'e wà nehe no, ta'e nezewegatete Tupàn zanepytywàgatu a'e no xe.\n5 Zaneruwihawete upuraraw ma'erahy tetea'u a'e. Ko 'ar rehe xipuraraw ma'erahy tetea'u zaiko zane no, ta'e zazeruzar zaiko hehe zane no xe. Tupàn upytywà Zaneruwihawete a'e, ma'erahy ipuraraw mehe a'e. Nezewegatete ko 'ar rehe zanepytywà iko a'e no, ma'erahy ipuraraw mehe a'e no. 6 Urupuraraw ma'erahy uruiko ure, pepytywà pà ure. Ta'e nezewe mehe Tupàn pepyro putar tatahu wi a'e nehe xe, uzepyr pemuigo kar pà a'e nehe xe. Urepytywàgatu a'e, a'e rupi pepytywàgatu a'e no. Umur putar ukàgaw peme nehe no. A'e rupi aze ma'erahy pepuraraw nehe, pepuner putar nehe. Napezàn kwaw izuwi nehe. Napepytu'u kwaw Zezuz rehe pezeruzar ire nehe, ma'erahy ipuraraw mehe nehe. Ta'e Tupàn urepytywàgatu a'e no xe. Pekàg putar ma'erahy ipuraraw mehe nehe, urezàwegatete nehe. 7 Urukwaw katu Zezuz rehe pezeruzar katu haw ure. Ni amo ma'e, ni amo teko napemupytu'u kar kwaw pezeruzar ire a'e wà nehe. — Ikàg tuwe a'e wà, uru'e uruiko teko wanupe ure, penehe ureze'eg pà ure. Pepuraraw ma'erahy kwer peiko urezàwe. A'e rupi Tupàn pepytywà putar a'e nehe no, ta'e urepytywà iko a'e no xe.\n8 Urumume'u wi putar ma'e peme ure nehe kury, urerywyr wà. Az ywy rehe urereko mehe urupuraraw ma'erahy kwer ure. Pema'enukwaw ma'erahy ureremipuraraw kwer rehe. Uzeruzar 'ym ma'e upuraraw kar ma'erahy kwer urewe a'e wà, ta'e urumume'u Zezuz rehe ze'eg puràg purupe ure xe. Urupuraraw ma'erahy azeharomoete ure. — Amàno putar ihe nehe kury, a'e hezeupe a'e 'ar mehe ihe. 9 — Zanezuka putar a'e wà nehe, uru'e wanupe. Tupàn uremono kar a'e pe a'e. Pemume'u heze'eg a'e pe har wanupe nehe, i'i ihewe. A'e rupi uruàro Tupàn ikatu haw ure. — Zanepytywà putar a'e nehe, uru'e uruiko izupe. Ta'e ure zutyka'i nurupuner kwaw urehemaw rehe a'e ma'erahy kwer wi ure xe. Xo Tupàn upuner umàno ma'e kwer wamugweraw kar haw rehe a'e. Urepytywà tuwe a'e. 10 Urezuka tàri a'e wà. Tupàn urepyro uremàno haw wi a'e. Urepyro wi putar nehe no. Uruzeruzar hehe ure. Urepyro wi wi putar a'e nehe no. 11 Urepytywà pe nehe, Tupàn, peze peze'eg pà urerekuzaromo tuweharupi nehe. — O Tupàn, emono temi'u Pawru wanupe nehe, emono ma'e wanupe nehe, peze izupe tuweharupi nehe. Nezewe mehe umur putar urewe a'e nehe. A'e mehe teko tetea'u umume'u putar ikatu haw a'e wà nehe no, ta'e urepytywà a'e no xe.\n— Azapo putar amo ae ma'e ihe nehe kury, i'i Pawru a'e kury\n12 Urumume'u putar amo ma'e ureremiapo kwer peme xe ure nehe kury. A'e ureremiapo kwer ikatu urewe. Ko ywy rehe urereko mehe ure, pepyr urereko mehe ure, Tupàn wiko urepy'a pe a'e, ma'e imume'u kar pà urewe tuweharupi a'e. A'e rupi xo ikatu ma'e zo uruzapo peme ure. (— Ikatuahy Pawru a'e, peze ihewe.) A'e rupi na'ureremu'em kwaw peme ure. Nuruze'eg kwaw ureremigwaw rupi peme ure. Tupàn urepuhareko a'e. A'e rupi umur ukàgaw urewe. A'e rupi hemigwaw rupi uruze'eg uruiko peme ure kury, ta'e ukwaw kar urewe a'e no xe. 13-14 Urumume'u ureremiapo kwer uruiko peme ure. Urumuapyk ureremimume'u kwer uruiko pape rehe no, peme imono kar pà no. Nazawaiw katu kwaw a'e ze'eg. Pepuner ikwaw paw rehe paw rupi nehe. Aze pekwaw katu paw rupi nehe, ikatu ihewe nehe. Ta'e ko 'ar rehe napekwaw katu kwaw ma'e paw rupi pe xe. Nuhyk kwaw penemigwaw. Tuwe pekwaw paw rupi nehe. A'e rupi Zanezar Zezuz tur mehe nehe, penurywete putar nehe, ta'e pekwaw katu putar ma'e nehe xe. Urerurywete putar ure nehe no, penemigwaw rehe ure nehe no.\n15 — Azeharomoete weruzar ko Tupàn ze'eg waiko a'e wà kury, a'e purupe, penehe heze'eg pà. 16 — A'e rupi aha putar wanexak pà nehe, a'e wanupe. — Maxeton ywy kutyr heho mehe, apytu'u putar Korin tawhu pe har wapyr ihe nehe, a'e wanupe. Zutez ywy kutyr Maxeton ywy wi hezewyr mehe apytu'u wi putar wapyr nehe no. Hepytywà putar a'e wà nehe no, a'e wanupe. — A'e rupi mokoz haw hurywete putar wà nehe, a'e wanupe, penehe heze'eg pà. Naha kwaw zepe pepyr ihe. (Ta'e amo umume'u penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e ihewe a'e wà xe.) 17 — Aha putar pepyr ihe nehe, a'e peme. A'e re naha kwaw pepyr. A'e rupi amo pepyr har uze'eg waiko herehe wà kury. — Pawru nuzapo kwaw wemimume'u kwer a'e, i'i mua'u waiko herehe wà. Na'ikatu kwaw nezewe herehe waze'egaw wà. Aze amume'u ma'e heremiapo ràm ihe nehe, azapo putar tuwe a'e ma'e ihe nehe. — Aha putar pepyr ihe, a'e peme. Nezewe heze'eg mehe nakwaw kwaw penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e teko ihe. Amo umume'u wà ihewe wà. A'e re naheho wer kwaw pepyr. A'e rupi naha kwaw a'e 'ar rehe. Aha putar tàrityka'i nehe kury. — Pawru uzapo ma'e uzemurywete kar pà a'e. Nuzapo kwaw ma'e Tupàn imurywete kar pà a'e, i'i amo waiko herehe wà. Hemu'em a'e wà. Xo Tupàn imurywete kar haw rehe zo azapo ma'e ihe.\n18 Tupàn umume'u ze'eg azeharomoete har tuweharupi a'e. Nezewegatete ko heze'eg azeharomoete ihe no. 19 Aze Zezuz Zaneruwihawete umume'u wemiapo ràm nehe, nuhaw pixik kwaw uze'eg nehe. Aze, — He'e, i'i nehe. — Nan, ni'i kwaw a'e mehe nehe. Xit a'e, Ximot a'e no, ihe ihe no, urumume'u Zezuz Zaneruwihawete Tupàn ta'yr romo heko haw peme ure. 20 Ta'e a'e ae umur Tupàn hemimume'u kwer paw rupi purupe a'e xe. A'e rupi ximume'u Tupàn ikàgaw ipuràg eteahy haw purupe zane, Zezuz Zaneruwihawete ikàgaw rupi zane. — Azeharomoete Tupàn ikàg a'e, ipuràg eteahy a'e no, za'e izupe. 21 Ta'e Tupàn umur azeharomoeteahy Zezuz inuromo zanereko haw ikwaw paw zanewe a'e xe. A'e wiko uzeupe zanemonokatu har romo a'e. A'e rupi zapuner hehe zanezeruzar haw rehe zane kury, zapuner hupi zanereko haw rehe kury no. 22 — Peiko heremiruze'eg romo kury, i'i zanewe. A'e rupi — Tupàn hemiruze'eg romo wanekon a'e wà, i'i teko zanewe wà. Umur Wekwe Puràg zanepy'a pe a'e. A'e rupi — Uzapo putar ikatuahy ma'e tetea'u a'e nehe, za'e izupe kury. Xikwaw ikatuahy ma'e tetea'u hemiapo ràm zane kury.\n23 Tupàn ukwaw hepy'a a'e. A'e rupi umume'u putar hekatu haw peme a'e nehe kury. A'e 'ar mehe naha kwaw pepyr ihe, Korin tawhu pe ihe, ta'e amo umume'u penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e ihewe a'e wà xe. Aze mo aha pepyr, a'e mehe mo aze'eg ahyahy mo peme, penemiapo kwer ikatu 'ym ma'e rehe.\n24 — Pezeruzar ureze'eg rehe nehe, nuru'e kwaw peme. Ta'e pekàg pezeruzar haw rehe pe kury. Nan. Urumume'u tatahu wi pepyro haw peme ure. A'e rupi penurywete putar nehe.


Tupàn ze'eg PIRI 3\nPawru heko wer Zezuz ài a'e\n1 Herywyr wà. Amo ae ma'e amume'u putar peme ihe nehe kury. Tuwe Zanezar pemurywete kar a'e nehe. Amo 'ar mehe amume'u ma'e peme ihe. Amume'u wi putar a'e ma'e peme ihe nehe kury. A'e rupi pekwaw putar Tupàn ze'eg imume'u mua'u har pe wà nehe, pepyr wanur mehe pe wà nehe. 2 (Kwehe mehe Tupàn uze'eg Àmàrààw pe a'e. — Uruexak heremiruze'eg romo nemuigo kar pà ihe. Aexaexak pena'yr ihe wà no, penemimino ihe wà no. Pekwaw kar heremiruze'eg romo peneko haw purupe nehe, pepirera'i imonohok kar pà nehe, pena'yr penemimino wapirera'i wamonohok kar pà nehe no, i'i Tupàn Àmàrààw pe. A'e rupi awa kwer Àmàrààw ipurumuzàmuzàg paw rupi katete a'e wà, omonohok kar upirera'i a'e wà, Tupàn hemiruze'eg romo weko haw ikwaw kar pà purupe a'e wà. Zezuz tur mehe umàno ywyra kanetar rehe a'e. A'e rupi zaiko Tupàn hemiruze'eg romo ko 'ar rehe amo ae ma'e iapo pà zane kury. Ko 'ar rehe awa nomonohok kar kwaw upirera'i a'e wà kury, Tupàn hemiruze'eg romo weko haw ikwaw kar pà purupe a'e wà kury.) Amo Àmàrààw izuapyapyr a'e wà, zutew a'e wà, oho waiko taw nànàn ko 'ar rehe a'e wà, Zezuz rehe uzeruzar ma'e wanupe uze'eg pà a'e wà. — Aze napemonohok kar kwaw pepirera'i nehe, napekatu kwaw Tupàn pe nehe, i'i mua'u oho waiko wanupe wà. 3 Izypy mehe aze awa heko wer Tupàn hemiruze'eg romo a'e, omonohok kar upirera'i a'e. Ko 'ar rehe nan kwaw nezewe kury. Ko 'ar rehe aze ximuwete katu tuwe Tupàn zane nehe, zanepy'a pe zane nehe, a'e mehe zaiko putar hemiruze'eg romo zane nehe. Zaneruwihawete Zezuz umàno zanerekuzaromo. Zanerurywete a'e rupi zane, imàno awer imume'u pà teko wanupe zane. Nazapuner kwaw ma'e iapo haw rehe zanezepyro pà tatahu wi. Nazapuner kwaw nezewe zaneze'egaw rehe. — O, aze amonohok kar hepirera'i ihe nehe, Tupàn hepyro putar tatahu wi a'e nehe, nazapuner kwaw zane'e haw rehe kury. 4 Ihe Pawru ihe, Àmàrààw hemimino romo aiko ihe. Tuweharupi aruzar ze'eg kwehe arer ihe. A'e rupi aze mo zapuner Tupàn hemiruze'eg romo zanereko haw rehe nezewe, a'e mehe mo aiko wera'u mo amogwer wanuwi paw rupi katete ihe. Ta'e aruzar tuwe a'e ze'eg kwehe arer ihe xe. 5 Hezexak kar ire 7 'ar imumaw mehe heru omonohok kar hepirera'i a'e. Azexak kar Izaew hemimino romo. Mezàmi hemimino romo aiko. Emerew romo aiko. (— Zutew wà, za'e emerew wanupe) Aha tuwe ze'eg kwehe arer rupi. Moizez ze'eg kwaw par romo parizew her ma'e romo aiko ihe.\n6-9 Amo 'ar mehe aexak Zezuz rehe uzeruzar ma'e ihe wà kury. Weruzar Zaneruwihawete Zezuz ze'eg oho waiko a'e wà. Noho kwaw ze'eg kwehe arer rupi wà kury. Aikwahy wanupe. Amono'og zauxiapekwer ihe wà. Aruata waneraha taw nàn ihe wà. Aekar Zezuz hemiruze'eg ihe wà, wamunehew kar pà wapetepetek kar pà ihe wà. Ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e romo aiko a'e 'ar mehe ihe. Aze mo a'e rupi Tupàn zanemuigo kar wemiruze'eg romo, a'e mehe mo aiko mo hemiruze'eg ikatu ma'e romo ihe. Nuiko kwaw nezewe. A'e rupi naze'eg kwaw nezewe Tupàn pe ihe. — O, aha tuwe neze'eg kwehe arer rupi ihe, a'e rupi aiko neremiruze'eg ikatu ma'e romo ihe, na'e kwaw izupe kury. Xo Zaneruwihawete rehe zo azeruzar ihe kury, xo ize'eg zo aruzar ihe kury. Naze'eg kwaw ze'eg kwehe arer heruzar haw rehe. Hereharaz heremiapo kwer wanuwi paw rupi katete kury. Ta'e azeruzar Zaneruwihawete Zezuz hezar rehe kury xe, heruzar pà kury xe. A'e rupi namume'u kwaw heremiapo kwer kury. Heremiapo kwer nuzawy kwaw heremityk kwer ihewe. Ta'e xo nezewe zo akwaw katu putar Zaneruwihawete nehe xe. Ta'e xo nezewe zo aruzar putar nehe no xe. A'e rupi Zaneruwihawete hemono'og uzehe a'e. Pitài teko ài uruiko ure kury. A'e rupi Tupàn nuexak kwaw heremiapo kwer kury. — Aruzar tuwe neze'eg kwehe arer ihe, na'e kwaw izupe. Nan. — Azeruzar Zezuz heruwihawete rehe ihe kury, eme'e zo heremiapo kwer rehe nehe, eme'e heruwihawete hemiapo kwer rehe nehe, ta'e aiko pitài teko ài Zezuz inuromo ihe kury xe, a'e Tupàn pe. A'e rupi Tupàn nume'e kwaw heremiapo kwer rehe kury. — Erezeruzar neruwihawete Zezuz rehe kury, a'e rupi nekatuahy heruwa rupi kury, neruwihawete Zezuz ài kury, i'i Tupàn ihewe kury. 10 Hepurukwaw wer xo Zaneruwihawete rehe zo ihe kury. Xo hehe hepureruzar wer no. Ikàg wera'u a'e. A'e rupi ukweraw wi umàno re. Aputar a'e ikàgaw hezeupe. Upuraraw ma'erahy kwer. A'e rupi hepurupuraraw wer ma'erahy kwer rehe izàwe nehe no. Umàno no. Hereko wer izàwe no, hemàno mehe no. 11 Ta'e hekweraw wer hemàno re izàwe nehe no xe.\nTuweharupi azeagaw Zezuz ài hereko pà ihe, i'i Pawru a'e kury\n12 — Aiko Zaneruwihawete zàwegatete ihe kury, nazapo pixik kwaw ikatu 'ym ma'e ihe kury, na'e kwaw peme. Zaneruwihawete Zezuz hepyro ikatu 'ym ma'e wi a'e, ikatuahy ma'e romo hemuigo kar pà a'e, ikatuahy ma'e iapo har romo hemuigo kar pà a'e. Tuweharupi azeagaw izàwe hereko pà. 13 Naiko kwaw ikatuahy ma'e romo ihe rihi, herywyr wà. Nahema'enukwaw kwaw heremiapo kwer rehe. Xo ikatuahy ma'e iapo àwàm rehe hema'enukwaw kury, ikatu 'ym ma'e iapo haw wi hetyrykaw rehe kury. 14 Aruzar wiwi putar Zaneruwihawete Zezuz ze'eg ihe nehe, ta'e Tupàn umumàno kar Zezuz herekuzaromo a'e xe. A'e rupi herenoz putar ywate nehe, uzepyr hemuigo kar pà tuweharupi nehe. Uzàn ma'e a'e, nuzawy kwaw wape uzàn mehe a'e. A'e rupi uhem oho àwàm me. Nezewegatete ama'ereko tuwe Tupàn pe hepytu'u 'ym pà. A'e rupi aha putar ipyr nehe.\n15-16 Aze peagaw Zaneruwihawete ài peneko pà nehe, a'e mehe, — O, Pawru ze'eg a'e, azeharomoete a'e, peze putar ihewe nehe. Aze ko heze'eg na'ikatu kwaw peme nehe, tuwe rihi, peruzar wiwi ze'eg peme Tupàn hemimur kwer nehe. A'e rupi amo 'ar mehe, Tupàn ukwaw kar putar heze'eg ikatu haw peme a'e nehe.\n17 Peiko ihe ài nehe, herywyr wà. Aze amo heko wer hezàwe nehe, peme'e hehe nehe, a'e rupi pekwaw putar hezàwe peneko àwàm nehe no. 18 Amo 'ar mehe amume'u ma'e peme ihe. Amume'u wi putar peme kury. Amo teko hemu'em peme a'e wà. — Uruiko Zanezar rehe uzeruzar ma'e romo ure, i'i mua'u peme wà. A'e teko a'e wà, Zaneruwihawete iàmàtyry'ymar romo wanekon a'e wà. Azemumikahy wanemu'emaw rehe. 19 Nuweruzar kwaw Tupàn wà. Ipuru'u e wer temi'u tetea'u rehe wà, ipurupyhyk wer ma'e tetea'u rehe uzeupe wà. A'e ma'e iputar haw a'e, nuzawy kwaw wazar a'e. A'e rupi oho putar tatahu pe wà nehe. Uzapo ikatu 'ym ma'e oho waiko wà, umaranugar 'ym pà wà. — Pexak heremiapo kwer ty wà, i'i purupe wà. Xo ko ywy rehe weko haw rehe zo ima'enukwaw wà. Na'ima'enukwaw kwaw Tupàn pyr oho haw rehe wà. 20 Nazaiko kwaw wazàwe zane. Zaiko putar ywate nehe. Zaiko ywate har romo. Ta'e zanepyro har Zanezar Zezuz Zaneruwihawete wiko a'e pe a'e xe. Xiàro izewyr àwàm zaiko zane. 21 Umàno re ukweraw mehe hetekwer ipyahu a'e. Numàno pixik kwaw hetekwer ipyahu ma'e nehe. Tur mehe nehe, umupyahu kar putar zaneretekwer nehe no, a'e rupi nazamàno pixik kwaw nehe no. Ta'e ikàg wera'u tuwe a'e xe. Wiko putar ma'e wazar romo teko wanuwihaw romo paw rupi katete nehe.


Tupàn ze'eg AMOZ 2\n1 Uze'eg wi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury.\n— Teko Moaw izuapyapyr uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe ihe nehe. Uwàpytymawok Enom wanuwihawete itym awer wà. Wenuhem hetekwer a'e wi wà. Na'e umunyk tata hehe wà. Hetekwer uzeapo tanimuk romo. 2 A'e rupi amunyk putar tata Moaw waiwy rehe nehe. A'e tata ukaz putar tàpuzuhutàtà Keriot tawhu pe har wanehe nehe, wamumaw pà nehe. Zauxiapekwer uzeàmàtyry'ymahy putar a'e pe wà nehe. Zauxiapekwer uhapukazahy putar a'e pe wà nehe no. Upy putar uxi'àm wà nehe. Teko umàno putar wà nehe. 3 Azuka kar putar Moaw wanuwihawete nehe. Azuka kar putar amogwer tuwihaw wà nehe no. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez ihe kury.\n4 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg wi kury.\n— Teko Zuta ywy rehe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Na'ipureruzar wer kwaw heze'eg rehe wà. Na'ipurapo wer kwaw heremiapo putar haw rehe wà. Kwehe mehe waipy umuwete tupàn a'ua'u a'e wà. Ko 'ar rehe Zuta umuwete a'e tupàn a'ua'u a'e wà no. 5 A'e rupi amunyk putar tata Zuta ywy rehe ihe nehe. A'e tata ukaz putar tàpuzuhu tàtà Zeruzarez pe har wanehe nehe, wamumaw pà nehe.\nTupàn umume'u Izaew wanemiapo kwer uzepyk àwàm\n6 Uze'eg wi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury.\n— Teko Izaew ywy rehe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe ihe nehe. Aze amo nupuner kwaw unewer haw imekuzar haw rehe, Izaew ume'eg a'e teko amo pe uma'ereko e ma'e romo wà. Aze pixika'i inewer haw, aze uxapat hekuzarer imekuzar haw rehe nupuner kwaw wà, nezewe rehe we ume'eg a'e teko inewer haw ipyhyk pà wà. 7 Uzapo ikatu 'ym ma'e hemetarer 'ym ma'e wanupe wà. Uze'eg urywahyahy wanehe wà. Upuraraw kar e ma'erahy teko ikàg 'ym ma'e wanupe wà no. Awa ta'yr ma'e a'e wà, ta'yr a'e wà no, oho tupàn a'ua'u wanàpuzuhu pe kuzàwyzài wapuhe wà, ikatu 'ym ma'e iapo pà wà. Nezewe haw iapo mehe werur maranugar haw herer ikatu ma'e rehe wà. 8 Aze amo unewer ma'e amo pe, omono ukamir puku izupe unewer haw hekuzaromo. Agwer hemetarer katu ma'e weraha agwer kamir puku tupàn a'ua'u wamuwete haw pe wà. Wapyk a'e kamir i'aromo puku rehe wà, ma'ero'o kwer tupàn a'ua'u wanenataromo izuka pyrer i'u pà wà. Iro ihewe wà. Upyhyk temetarer teko wanuwi ikatu 'ym ma'e wanemiapo kwer hekuzaromo wà. A'e teko nuzapo kwaw ikatu 'ym ma'e wà. A'e re ume'eg kar win oho a'e temetarer rehe wà. Weraha a'e win tupàn a'ua'u wanàpuzuhu pe wà. U'u a'e win a'e pe wà.\n9 Kwehe mehe azapo ma'e Amohe ywy rehe har wanupe. Aipo peneharaz heremiapo kwer wi. Awa a'e pe har iaiha katu ywyra ywyràkàxigyw her ma'e ài a'e wà. Ikàg ywyra kawar her ma'e ài wà. Ihe amumaw tuwe a'e awa paw ihe wà. 10 Ihe apyro peipy Ezit ywy wi kwehe mehe ihe wà. Amumaw 40 kwarahy penenataromo heata pà ihe. Aexak kar peho àwàm peme. Amono Amohe ywy rehe har waiwy peme ihe. 11 Aexaexak amo pena'yr heze'eg imume'u har romo wamuigo kar pà ihe wà. Aexaexak amo nazirew romo wamuigo kar pà ihe wà no. Aipo napema'enukwaw kwaw a'e heremiapo kwer rehe. 12 Pemono win Nazirew wanupe. Pemupytu'u kar heze'eg imume'u har heze'eg imume'u re pe wà. Iro penemiapo ihewe. 13 A'e rupi amono putar zepykaw tetea'u penehe ihe nehe. Penàzgyrygyryz putar penàz ywyramawa arozràn tetea'u heraha har ài nehe. 14 Uzàn katu ma'e nupuner kwaw zepykaw wi uhemaw rehe wà nehe. Ikàg ma'e weityk putar ukàgaw paw wà nehe. Ukyze 'ym ma'e nuzepyro kwaw umàno haw wi wà nehe. 15 Awa ywyra par hereko har a'e wà, u'yw hereko har a'e wà, nuzuka kwaw wàmàtyry'ymar a'e wà nehe. Upy rehe uzàn ma'e nuzepyro kwaw wà nehe. Kawaru ku'az rehe uzàn ma'e nuzepyro kwaw wà nehe. Umàno putar wà nehe. 16 A'e 'ar mehe zauxiapekwer ikàg wera'u ma'e weityk putar utakihe puku wà nehe, weityk putar upurukutukaw wà nehe, a'e wi uzàn pà wà nehe. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez kury.


Tupàn ze'eg IZO 42\nUpaw hawazar haw kury\n1 Na'e Izo uwazar ize'eg nezewe izupe kury.\n2 O Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e. Erepuner wyzài ma'e iapo haw rehe ne.\nNi amo nupuner kwaw nemupytu'u kar haw rehe neremimutar iapo mehe wà.\n3 — Màràzàwe tuwe nerezeruzar kwaw hema'ekwaw katu haw rehe, ere ihewe.\nTa'e aiko ma'e ikwaw 'ymar romo ihe xe.\nAze'eg ma'e heremigwaw 'ym rehe ihe.\nA'e ma'e ikatuahy wera'u ihewe.\nNapuner kwaw ikwaw paw rehe.\n4 Erenu kar neze'eg ihewe.\nErewazar kar nepuranu haw ihewe no.\n5 A'e 'ym mehe xo nerehe amo waze'egaw zo akwaw.\nKo 'ar rehe uruexak kwez hereha pupe kury.\n6 A'e rupi hemaranugar heremimume'u kwer nànàn.\nXe tanimuk rehe heapyk mehe ywy rehe azemumikahy heremimume'u kwer rehe.\nUZEAPO MA'E KWER IAHYKAW MEHE ARER\nIzo na'iruz hemyrypar wà\n7 Izo pe uze'eg pawire Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg Eripaz Temà ywy rehe har pe kury. — Aikwahy newe ihe, mokoz nemyrypar wanupe ihe no. Ta'e napemume'u kwaw ze'eg azeharomoete har herehe peze'eg mehe xe. Heremiruze'eg Izo umume'u ze'eg azeharomoete har a'e. 8 Pepyhyk 7 tapi'ak awa wà kury, 7 àràpuhàràn hawitu ma'e wà no. Peraha zo pe wà nehe. Pezuka herenataromo penemiapo kwer hekuzaromo pe wà nehe. Heremiruze'eg Izo uze'eg putar ihewe penehe a'e nehe. Aenu katu putar ize'eg nehe. Nazepyk kwaw penehe nehe. Penemu'em Izo pe herehe peze'eg pà. Izo umume'u ze'eg azeharomoete har. Nezewe rehe we nazepyk kwaw penehe nehe.\n9 Na'e Eripaz Temà pe har a'e, Minaz Xuwa pe har a'e no, Zopar Nama pe har a'e no, oho Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e hemiapo kar kwer iapo pà wà kury. Tupàn wenu katu Izo ize'eg.\nUzemupyahu wi Izo wà no\n10 Izo uze'eg Tupàn pe umyrypar wanehe. Amo 'ar pawire Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umuigo kar wi Izo hemetarer katu ma'e romo kury. Aze pitài ma'e wereko kwehe mehe, umur mokoz izupe kury. 11 Tywyr paw wà, heinyr paw wà no, oho hexak pà wà. Uzapo mai'u hawhu wanupe wàpuz me. — Uruzemumikahy ma'e newe uzeapo ma'e kwer rehe ure, i'i izupe wà. — Tupàn umur kar iaiw paw tetea'u nerehe a'e. Uruzemumikahy henu mehe ure, i'i izupe wà. Pitàitàigatu umur temetarer izupe wà. Umur kwàku'aw har or iapo pyrer izupe wà no.\n12 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umur uze'egatu Izo rehe heko haw iahykaw rehe. Ikatu wera'u heko haw a'e 'ar rehe har a'e, heko awer izypy mehe arer wi kury. Heta tetea'u heimaw izupe wà: 14.000 àràpuhàràn hawitu ma'e wà, 6.000 kawaru kupewa'a wà, 2.000 tapi'ak wà, 1.000 zumen wà. 13 Heta amo 7 ta'yr izupe wà. Heta amo na'iruz tazyr izupe wà no. 14 Omono Zemima her romo wazyr ipy pe. Omono Kezià her romo mokoz haw pe. Omono Kerez-Apuk her romo na'iruz haw pe. 15 Naheta kwaw kuzà ipuràgeteahy ma'e tazyr zàwenugar ywy rehe wà. — Herazyr upyhyk putar hema'e ikurer hemàno re a'e wà nehe no, hera'yr wainuinuromo a'e wà nehe no, i'i wanupe.\n16 A'e re Izo umumaw 140 kwarahy wiko pà a'e. Wexak wemimino wà. Wexak wemimino wana'yr wà no. 17 Xo utua'uhez mehe azeharomoete umàno a'e. Upaw.


Tupàn ze'eg ZUÀW 1\n1 Ywy iapo 'ym mehe we Zaneruwihawete wiko a'e. — Tupàn ze'eg, za'e izupe, ta'e ukwaw kar Tupàn (zaneru) ima'enukwaw paw zanewe a'e xe. Tupàn zaneru ipyr hekon izypy mehe a'e, (ta'e nur kwaw ywy rehe a'e rihi xe). Tupàn romo hekon a'e no. 2 Izypy mehe we wiko Tupàn (zaneru) ipyr a'e. 3 Tupàn (zaneru) uzapo kar ma'e paw rupi katete izupe a'e. Xo Zaneruwihawete zo uzapo ma'e ywy rehe har a'e wà, uzapo ma'e ywak rehe har a'e wà no. Ni amo ae teko nuzapo kwaw ma'e izypy mehe a'e wà. Aze mo Zaneruwihawete nuzapo iwer ywy, a'e mehe mo naheta iwer mo ywy. 4 Aze teko uzeruzar Zaneruwihawete rehe a'e wà nehe, wiko putar Tupàn pyr tuweharupi a'e wà nehe. Aze xiraha tatainy pe rupi pyhaw nehe, xixak zaneho àwàm nehe. Zaneruwihawete a'e, tatainy zàwenugar romo hekon purupe a'e, u hape hexak kar pà purupe a'e. 5 Tatainy pyhaw har ài hekon a'e. A'e tatainy uhyape katu pyhaw. Ipytunaw numuwew pixik kwaw ihyape haw.\n6 Amo 'ar mehe (Zaneruwihawete tur 'ym mehe) Tupàn umur kar amo awa a'e, ko ywy rehe har wapyr a'e. — Emume'u heze'eg eho teko wanupe nehe, i'i izupe. Zuàw a'e awa her romo a'e. 7 Ur a'e tatainy zàwenugar imume'u pà purupe, (Tupàn ta'yr romo heko haw imume'u pà wanupe). A'e rupi teko wenu ize'eg wà. Aze teko izeruzar wer a'e tatainy zàwenugar rehe wà nehe, upuner hehe uzeruzar haw rehe paw rupi wà nehe. 8 Zuàw nuiko kwaw a'e tatainy zàwenugar romo a'e. Ur a'e tatainy imume'u pà purupe a'e. (— Aiko a'e tatainy zàwenugar romo ihe, ni'i pixik kwaw purupe.) 9 Uze'eg oho iko purupe a'e. — Tatainy ikatu ma'e uhyape katu zanerehe. Nezewegatete a'e tatainy zàwenugar ur ma'e ràm a'e nehe no, ko ywy rehe har wapyr tur mehe a'e nehe no, ukwaw kar putar tuwe Tupàn hape teko wanupe a'e nehe, i'i oho iko purupe a'e.\n10 Kwehe mehe Zaneruwihawete uzapo ywy a'e. Ko 'ar rehe ur ko ywy rehe a'e. Ywy rehe har ko 'ar rehe har nukwaw kwaw ywy iapo arer romo heko haw a'e wà. 11 Uzexak kar ko ywy rehe, tua'u ko ywy rehe no. Umume'u Tupàn ze'eg oho iko wànàm wanupe. Nuzeruzar kwaw hehe a'e wà. — Nereiko kwaw ureruwihawete romo, i'i izupe wà. 12 Xo màràn zo uzeruzar hehe wà. Xo màràn zo umuigo kar uwihawete romo wà. — Tupàn ta'yr romo hekon a'e, i'i a'e teko izupe wà. A'e rupi Tupàn uze'eg nezewe a'e teko wanupe a'e. — Pezeruzar hera'yr rehe, a'e rupi peiko putar hepurumuzàmuzàg zàwenugar romo nehe, i'i wanupe. 13 A'e rupi Tupàn ipurumuzàmuzàg zàwenugar romo wanekon wà. Aze awa ipurumuzàg wer amo wa'yr rehe nehe, wereko kuzà wemireko romo nehe. A'e re uzexak kar putar ta'yr a'e nehe. Tupàn nupurumuzàg kwaw nezewe a'e. — Peiko hepurumuzàmuzàg romo nehe, ta'e hepurumuigo kar wer penehe hepurumuzàmuzàg romo ihe xe, i'i putar teko wanupe nehe, aze a'e teko uzeruzar Zaneruwihawete rehe a'e wà nehe.\n14 A'e Tupàn ze'eg uzexak kar awa romo a'e. Zezuz her romo a'e. Wiko urepyr. Tupàn ta'yr romo hekon a'e. (Naheta kwaw amo ae ta'yr Tupàn pe a'e.) Wereko u ikàgaw uzehe a'e. Wereko ipuràg eteahy haw uzehe no. Uruexak ikàgaw ipuràg eteahy haw ure. Upurupuhareko katu tuwe a'e. Ipurupyro wer tuwe teko wanehe ikatu 'ym ma'e wi tatahu wi a'e. Umume'u tuwe ze'eg azeharomoete har oho iko purupe a'e no.\n15 Zuàw (purumuzahazahak ma'e) a'e, umume'u Tupàn ta'yr romo heko haw oho iko purupe a'e. Nezewe i'i wanupe a'e.\n16 Upurupuhareko katu tuwe a'e, upuruamutar a'e no, a'e rupi ikatuahy ma'e tetea'u uzapo zanewe paw rupi a'e. Nupytu'u kwaw iapo re a'e. 17 Tupàn umur ze'eg kwehe arer Moizez inuromo teko wanupe. A'e rupi puruamutar haw azeharomoete har ur Zezuz Zaneruwihawete inuromo zanewe a'e no. 18 Ni amo teko nuexak pixik kwaw Tupàn a'e wà. Pitài zo ta'yr a'e. Ta'yr a'e, nuzawy pixik kwaw u a'e. Izàwegatete hekon a'e. A'e ta'yr a'e, u ipyr wiko ma'e a'e, xo a'e zo ukwaw kar u purupe a'e.\n19 Zuàw upurumuzahazahak oho iko Metàn taw huwake a'e, Zotàw yrykaw heme'ywyr a'e. Na'e amo 'ar mehe tuwihaw Zeruzarez tawhu pe har a'e wà, ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e a'e wà no, umur kar amo awa Zuàw pe a'e wà. A'e awa imur kar pyrer a'e wà, Xaxeto romo wanekon a'e wà. Erewi haikwerupi har romo wanekon wà. Tuwihaw uze'eg wanupe wà. — Pepuranu peho Zuàw rehe nehe ty wà, i'i wanupe wà, ipyr wamono kar pà wà. — Mo romo ereiko ne, mo nemur kar a'e, teko wamuzahazahak kar pà newe a'e, peze izupe nehe, i'i wanupe wà. Oho hehe upuranu pà wà. Uhem ipyr wà. — Mo romo ereiko ne, mo nemur kar teko wamuzahazahak kar pà newe a'e, i'i izupe wà. 20 Nuenuxi kwaw uze'eg wanuwi a'e. Ze'eg azeharomoete har umume'u tuwe wanupe. — Naiko kwaw a'e tuwihawete romo ihe, naiko kwaw Purupyro Ma'e ur ma'e ràm romo ihe, i'i wanupe. 21 — Mo romo ereiko ne, i'i izupe wà, hehe upuranu pà wà. — Aipo Eri romo ereiko ne. (Tupàn ze'eg imume'u har kwehe arer umume'u izewyr àwàm a'e wà, ikweraw pàwàm a'e wà no), i'i izupe wà.\n— Nan kwaw pa, i'i wanupe. — Aipo a'e Tupàn ze'eg imume'u har ur ma'e ràm romo ereiko ne, (Tupàn ze'eg imume'u har kwehe arer umume'u tur àwàm a'e wà no), i'i izupe wà. — Nan kwaw pa, i'i wanupe. 22 Na'e upuranu wi hehe wà kury. — Mo romo ereiko ne. Emume'u urewe ty. A'e rupi urupuner putar nereko haw imume'u haw rehe uremur kar har wanupe nehe. Mo romo ereiko ne, emume'u nereko haw urewe ty, i'i izupe wà. 23 Na'e uze'eg Zuàw wanupe.\nAiko a'e awa romo ihe. Aiko Zaneruwihawete henataromo ur ma'e kwer romo ihe, i'i Zuàw tuwihaw wanupe. 24 Na'e akwez parizew hemimur kwer 25 upuranu wi hehe wà kury. — Nereiko kwaw Tuwihawete Purupyro Ma'e romo ne. Nereiko kwaw Eri ukweraw wi ma'e kwer romo. Nereiko kwaw amo ae Tupàn ze'eg imume'u har ur ma'e ràm romo, i'i izupe wà. — Màràzàwe tuwe erepurumuzahazahak eho iko ne, i'i izupe wà. 26 Uze'eg wanupe.\n— Apurumuzahazahak 'y pupe ihe. Amo awa wiko xe zanepyr a'e kury. Penemigwaw 'ym romo hekon a'e. A'e awa umume'u putar Tupàn ze'eg wà purupe a'e nehe, 27 heraikweromo a'e nehe, hepytu'u re a'e nehe. Tuwihaw ikàg wera'u ma'e romo hekon a'e. Ma'e hereko 'ymar romo ikàg 'ym ma'e romo aiko huwa rupi ihe. 28 Ko ma'e paw uzeapo Metàn taw pe. Metàn taw a'e, Zotàw yrykaw waz rehe tuz a'e, kwarahy ihemaw kutyr a'e. Zuàw umuzahazahak teko tetea'u a'e pe wà.\n29 Iku'egwepe Zezuz ur Zuàw ipyr a'e kury. Wexak tur mehe a'e. Uze'eg teko wanupe.\n— Aikwez àràpuhàràna'yr zàwenugar teko wakatu 'ygwer i'okar a'e, i'i wanupe. 30 Aze'eg ko awa rehe ihe. — Amo awa umume'u putar Tupàn ze'eg wà purupe a'e nehe, heraikweromo nehe, hepytu'u re nehe, a'e peme. — Ikàg wera'u ihewi a'e, ta'e wikuwe Tupàn zaneru ipyr hezexak kar 'ym mehe we a'e rihi xe, a'e peme, hehe heze'eg pà. 31 Karumehe nakwaw kwaw Tupàn hemimur karer romo heko haw ihe, hexak mehe ihe. Kutàri akwaw kury. Azur xe teko wamuzahazahak pà 'y pupe ihe, ko awa tur àwàm imume'u pà purupe ihe. A'e rupi Izaew izuapyapyr a'e wà nehe, wexak putar uwihaw a'e wà nehe, ukwaw putar upyro har a'e wà nehe no. Ko awa a'e, wanuwihawete romo hekon a'e, wapyro har romo hekon a'e.\n32 Aexak Tupàn rekwe tur mehe ihe. Pykahu ài wezyw ywak wi a'e, ko awa rehe upyta pà a'e. 33 Nakwaw kwaw Tupàn hemimur kar romo heko haw hexak mehe ihe. Kutàri akwaw heko haw kury, i'i wanupe. Tupàn a'e, purumuzahazahak ma'e romo hemuigo kar a'e, hemur kar xe a'e. — Emuzahazahak teko 'y pupe ne wà nehe, i'i ihewe. Uze'eg ihewe. — Erexak putar herekwe iwezyw mehe amo awa rehe nehe, hehe ipyta mehe nehe. A'e awa omono kar putar herekwe Puràg purehe a'e nehe, i'i ihewe. (Aze zazahak 'y pupe nehe, naheta kwaw to'om zanepir rehe nehe. Nezewegatete, aze ko awa umur wekwe zanepy'a pe a'e nehe, zanemukatu putar zaneremiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e nehe.) 34 Aexak tuwe Tupàn rekwe tur mehe ihe. Amume'u tuwe kwez peme kury. Ko awa a'e, Tupàn ta'yr romo hekon tuwe a'e.\n35 Iku'egwepe Zuàw wiko a'e pe mokoz wemimu'e wapyr a'e. 36 Wexak wi Zezuz a'e, a'e pe iata mehe a'e.\n37 A'e mokoz hemimu'e wenu ize'eg mehe wà. A'e rupi wezar Zuàw wà kury, Zezuz rupi oho pà wà kury. 38 Uwak Zezuz waikweromo har wata ma'e wanehe ume'e pà. Wexak a'e mokoz awa a'e wà. — Ma'e pekar peiko, ma'e peputar, i'i wanupe. Uze'eg izupe wà. — Hawi, i'i izupe wà. (— Purumu'e ma'e, i'i zaneze'eg rupi.) — Ma'e pe nereko haw, i'i izupe wà.\n39 — Pezur herupi hereko haw hexak pà nehe ty wà, i'i wanupe. Oho hupi wà. Wexak heko haw wà. Karuk etea'i a'e pe wahem mehe a'e. Upyta ipyr wà. Kwarahy heixe re oho izuwi wà.\n40 Amo a'e Zuàw hemimu'e kwer Zezuz rupi oho ma'e kwer Anere her ma'e a'e, Ximàw Pet tywyr romo hekon a'e. 41 Na'e wekar wyky'yr oho a'e kury, izupe uze'eg pà a'e kury. Wexak kury. — Uruexak Mexi kwez ure, i'i izupe huwàxi mehe. (— Zaneruwihawete Zanepyro har, i'i Mexi zaneze'eg rupi.)\n42 Na'e werur wyky'yr Zezuz pe kury. Zezuz ume'e hehe. — Ximàw Zuàw ta'yr nerer romo ne, i'i izupe. — Ko 'ar rehe Xew nerer romo kury. (— Pet, i'i a'e her kere ywy rehe har waze'eg rupi a'e. — Ita, i'i zaneze'eg rupi.)\n43 Iku'egwepe kury. Uze'eg Zezuz wemimu'e wanupe. — Karirez ywy rehe aha putar ihe nehe kury, i'i wanupe. Na'e Zezuz wekar Piri oho. Wexak kury. — Eho herupi nehe ty, eiko heremimu'e romo nehe ty, i'i izupe.\n44 Piri a'e, Metexaz taw pe har romo hekon a'e. Anere a'e, Pet a'e no, Metexaz pe har romo wanekon a'e wà no. 45 Na'e Piri wekar umyrypar Natanaew oho a'e kury, wexak kury. Uze'eg izupe. — Uruexak awa Moizez hemimume'u kwer ure kury, i'i izupe. Uruexak amogwer Tupàn ze'eg imume'u har hemimume'u kwer ure.\n46 Na'e Natanaew upuranu hehe kury.\n— Eho herupi hexak pà nehe ty, i'i Piri izupe. 47 Na'e Natanaew oho Zezuz kutyr kury. Wexak Zezuz tur mehe a'e. Uze'eg amogwer wanupe kury, Natanaew rehe kury. — Aikwez amo Izaew izuapyr ikatu ma'e a'e. Nahemu'em kwaw purupe a'e. Naheta kwaw temu'emaw hehe a'e, i'i wanupe, Natanaew rehe uze'eg pà.\n48 Wenu Natanaew ize'eg mehe. A'e rupi upuranu hehe.\n49 — Purumu'e ma'e, i'i Natanaew izupe.\n— Tupàn ta'yr romo ereiko ne, Izaew izuapyr wanuwihawete romo ereiko ne, i'i izupe. 50 I'i Zezuz izupe. — Uruexak kwez xe muite wi nereko mehe ihe, ma'ywa'yw iwy pe nereko mehe ihe. Naiko kwaw neruwake nerexak mehe. A'e rupi erezeruzar herehe kury. Azapo putar amo ae purumupytuhegatu kar haw tetea'u ihe nehe no. Erexak putar a'e ma'e iapo mehe nehe no.\n51 Na'e uze'eg amogwer wemimu'e wanupe no. — Azeharomoete ko heze'eg ihe. Amo 'ar mehe pexak putar ywak izewàpytymawok mehe nehe. Heru heko haw pe har wezyw putar ihewe wà nehe, uzeupir putar oho ihewi wà nehe no. Pexak putar wawezyw mehe waho mehe pe wà nehe no.


Tupàn ze'eg ZUÀW 15\n— Ma'ywa 'yw ài aiko ihe, i'i Zezuz wemimu'e wanupe a'e kury\n1 (Amo ae tàpuz me) uze'eg wi Zezuz urewe a'e kury.\n— Ma'ywa 'yw ài aiko ihe. Heru a'e, ma'ywa 'yw rehe uzekaiw ma'e ài hekon a'e. 2 Herehe uzeruzar ma'e a'e wà, hàkàgwer ài wanekon a'e wà. Aze amo hàkà na'i'a kwaw nehe, a'e mehe hehe uzekaiw ma'e omonohok putar a'e nehe. Weityk hàkàgwer i'a 'ym ma'e kwer a'e. A'e rupi ma'ywa 'yw ikatu wera'u putar a'e nehe, i'a katu wera'u putar a'e nehe no. 3 Heru pemukatu kwez kury, (akwez ma'ywa 'yw ài kury), ta'e peruzar ize'eg heremimume'u kwer pe xe. 4 Aze izar omonohok hàkà i'yw wi nehe, a'e hàkàgwer nupuner kwaw i'a haw rehe nehe. Nezewegatete aze napeiko kwaw heremiruze'eg romo nehe, naperuzar kwaw heze'eg nehe. Peiko tuwe heremiruze'eg romo nehe. Nezewe mehe peiko putar i'a katu ma'e ài nehe.\n5 Ma'ywa 'yw ài aiko ihe. Hàkàgwer ài peiko pe. Aze hàkà upyta u'yw ikatu ma'e rehe nehe, i'a katu putar nehe. Nezewegatete aze peiko heremiruze'eg romo nehe, peruzar putar heze'eg nehe, ikatuahy ma'e tetea'u iapo pà nehe. 6 Aze amo upytu'u heremiruze'eg romo wiko re nehe, hàkàgwer i'ok pyrer ài hekon putar a'e nehe. Uxinig putar nehe. Hehe uzekaiw ma'e omono'og putar agwer hàkàgwer uxinig ma'e kwer a'e nehe, tata pupe hapy pà a'e nehe. 7 Aze pepyta heinuromo nehe, aze heze'eg upyta peinuromo nehe, pepuner wyzài ma'e henoz taw rehe ihewe nehe. Amono putar a'e ma'e peme ihe nehe. 8 Aze ma'ywa 'yw i'a katu nehe, — Ikatu ma'e, i'i teko i'yw pe wà nehe. Nezewegatete aze peruzar heze'eg nehe, peiko putar heremimu'e romo nehe. A'e mehe teko ukwaw putar heru ikàgaw ipuràg eteahy haw a'e wà nehe, penehe ume'e pà a'e wà nehe. 9 Heru peamutar katu a'e. Nezewegatete apuamutar katu ihe no. Peiko wi wi heremiruze'eg romo nehe. A'e mehe napytu'u kwaw peamutar katu re ihe nehe. 10 Aruzar heru ze'eg ihe. A'e rupi heamutar katu a'e. Nezewegatete peruzar heze'eg nehe. A'e mehe napytu'u kwaw peamutar katu re ihe nehe.\n11 Amume'u agwer ma'e kwez peme ihe, ta'e hepurumurywete kar wer penehe ihe xe. Penurywete putar tuwe nehe. Penurywete haw uhyk putar peme nehe.\n12 Peruzar ko heze'eg nehe. Apuamutar katu ihe. Nezewegatete pezeamutamutar katu nehe no. 13 Aze awa uzezuka kar umyrypar hekuzaromo a'e nehe, azeharomoete wiko umyrypar iamutar katu har romo a'e nehe. 14 Aze peruzar heze'eg nehe, peiko putar hemyrypar romo nezewegatete nehe no.\n15 — Ihewe uma'ereko ma'e, na'e kwaw peme ihe kury. Ta'e uma'ereko ma'e nukwaw kwaw uzar hemiapo ràm a'e wà xe. Uma'ereko e izupe wà. — Hemyrypar, a'e peme kury. Ta'e amume'u ma'e heru hemimume'u kwer paw peme ihe kury xe. 16 Naherexak kwaw pe. Apuexaexak ihe. — Peruzar heze'eg nehe, pemume'u Tupàn ta'yr romo hereko haw purupe nehe, a'e peme. Teko tetea'u uzeruzar herehe a'e wà kury, ta'e wenu peze'eg a'e wà xe. Penemiapo kwer nuzawy kwaw ma'e'a kwer upaw 'ym ma'e a'e, ipuga 'ym ma'e a'e. A'e rupi aze penoz ma'e heru pe nehe, herer rehe nehe, umur putar a'e ma'e peme a'e nehe. 17 Peruzar ko heze'eg nehe. Pezeamutamutar katu nehe.\n— Teko ywy rehe har na'iakatuwawahy kwaw penehe a'e wà nehe, i'i Zezuz wemimu'e wanupe a'e kury\n18 Uze'eg wi urewe.\n— Teko ywy rehe har heremiruze'eg 'ym a'e wà, na'iakatuwawahy kwaw penehe a'e wà. Pema'enukwaw ko ma'e rehe nehe. Herehe ràgypy na'iakatuwawahy kwaw a'e wà. 19 Ikatu uzeupeupe wà. Aze mo peiko wazàwe, a'e mehe mo pekatu mo wanupe. Peiko mo wamyrypar romo. Apuexaexak ihe, ko ywy rehe har wamyter wi ihe. A'e rupi napeiko kwaw wazàwe kury. A'e rupi na'iakatuwawahy kwaw penehe a'e wà kury. 20 Pema'enukwaw a'e heze'eg amo 'ar mehe heremimume'u kwer rehe. Awa na'ikàg wera'u kwaw uzar wi a'e. Heàmàtyry'ymar upuraraw kar ma'erahy ihewe a'e wà. Upuraraw kar putar ma'erahy peme a'e wà nehe no. Amo teko weruzar heze'eg a'e wà. Weruzar putar peze'eg wà nehe no. 21 Heàmàtyry'ymar upuraraw kar putar ma'erahy peme a'e wà nehe, ta'e peiko heremiruze'eg romo pe xe, ta'e nukwaw kwaw hemur kar har a'e wà xe. 22 Aze mo nazur iwer wanupe heze'eg pà ihe, a'e mehe mo — Ikatu 'ym ma'e iapo har wà, ni'i wer mo Tupàn heàmàtyry'ymar wanupe a'e. Ukwaw heze'eg a'e wà kury, a'e rupi ukwaw ikatu 'ym ma'e iapo har romo weko haw a'e wà kury. 23 Aze amo na'iakatuwawahy kwaw herehe a'e nehe, na'iakatuwawahy kwaw heru rehe a'e nehe no. 24 Azapo purumupytuhegatu kar haw a'e teko wamytepe ihe. Ni amo nuzapo pixik kwaw agwer ma'e wanuwa rupi a'e wà. Aze mo nazapo iwer a'e ma'e wanuwa rupi ihe, a'e mehe mo — Ikatu 'ym ma'e iapo har wà, ni'i iwer mo Tupàn a'e teko wanupe. Wexak heremiapo kwer wà. A'e rupi na'iakatuwawahy kwaw herehe wà kury, heru rehe wà no. 25 I'i ze'eg kwehe arer a'e. — Nazapo pixik kwaw ikatu 'ym ma'e wanupe ihe. Nezewe rehe we na'iakatuwawahy kwaw herehe a'e wà, i'i ze'eg kwehe arer. Heàmàtyry'ym e waiko a'e wà.\n26 Ur putar purupytywà ma'e a'e nehe. Tupàn ze'eg azeharomoete har imume'u har romo hekon a'e. Tupàn umur kar putar nehe. Wiko Tupàn pyr kury. Amur kar putar peme ihe nehe. A'e Tekwe uze'eg putar peme herehe a'e nehe no. 27 Peze'eg putar herehe teko wanupe nehe no, ta'e izypy mehe arer we peiko herehe we xe, ta'e peata herupi tuweharupi xe.