Tupàn ze'eg ROM 1\nZe'eg puràg teko paw wanupe\n1 Ihe Pawru ihe, amono kar putar ko hepape peme ihe nehe kury. Ihe aiko Zaneruwihawete Zezuz hemiruze'eg romo ihe, hemimono kar romo ihe no. Herexak Tupàn kwehe mehe a'e. Herenoz ma'e iapo kar pà ihewe. — Emume'u heze'eg puràg eho iko purupe nehe, i'i ihewe.\n2 Kwehe mehe Tupàn umume'u kar uze'eg puràg awa wanupe a'e, uze'eg rehe purumu'e ma'e wanupe a'e. Amo ize'eg imume'u har a'e wà, umuapyk ize'eg pape rehe a'e wà. 3-4 Uze'eg Tupàn ta'yr rehe wà, Zezuz Zaneruwihawete Zanezar rehe uze'eg pà wà. Umuapyk a'e ze'eg pape rehe wà. Zezuz Zaneruwihawete a'e, awa romo uzeapo a'e, Tawi izuapyr romo hekon a'e. Tuwihaw romo Tawi hekon kwehe mehe a'e. Zezuz Zaneruwihaw a'e, azeharomoete Tupàn ta'yr romo hekon a'e. Nuzapo pixik kwaw ikatu 'ym ma'e a'e. Xo ikatuahy ma'e zo uzapo oho iko tuweharupi. Uzemonokatu ikatu 'ym ma'e wi. Umàno. Amo 'ar mehe ukweraw wi umàno re. Nezewe wexak kar ukàgaw teko paw wanupe. Nezewe wexak kar Tupàn ta'yr romo weko haw teko wanupe no. 5 Ihe Pawru ihe, Tupàn hemuigo kar Zezuz hemimono kar romo a'e. Ta'e Zezuz Zaneruwihawete a'e xe, Tupàn ta'yr romo hekon a'e xe. A'e rupi hemono kar teko nànàn a'e. — Emume'u heze'eg teko ywy nànàgatu har wanupe nehe, i'i ihewe. A'e rupi amuzeruzar kar teko tetea'u ihe wà, Zezuz rehe ihe wà. Aruzar kar Tupàn ze'eg teko tetea'u wanupe ihe no. 6 Pe Hom tawhu pe har uzeruzar ma'e romo peiko pe. Amume'u putar Tupàn ze'eg peme ihe nehe no, ta'e umume'u kar ihewe a'e xe. Tupàn a'e, penenoz iko a'e. — Peiko Zezuz Zaneruwihawete hemiruze'eg romo pe, i'i iko peme.\n7 A'e rupi ko ze'eg amuapyk putar pape rehe ihe nehe kury, peme imono kar pà ihe nehe kury. Pe Hom tawhu pe har pe, Tupàn hemiamutar romo peiko pe. Penenoz iko a'e, ta'e ipurumuigo kar wer penehe wemiruze'eg romo a'e xe. Tupàn zaneru a'e, Zezuz Zaneruwihawete Zanezar a'e no, tuwe ikatuahy ma'e uzapo peme a'e wà nehe, tuwe pemupytu'u kar ma'e wi pekyze re a'e wà nehe no.\nUze'eg Pawru Tupàn pe a'e kury\n8 Peme heze'eg zanune aze'eg putar Tupàn hezar pe ihe nehe kury, penàenàn ihe nehe kury. Apuner izupe heze'egaw rehe ihe, ta'e Zezuz Zaneruwihawete umàno herekuzar romo a'e xe. Nezewe a'e putar izupe kury. — O Tupàn, amo Hom tawhu pe har a'e wà, uzeruzar katu nerehe a'e wà, a'e izupe. — Nekatuahy, ta'e eremuzeruzar kar nezehe ne wà xe, a'e izupe. — Teko ko ywy rehe har paw rupi a'e wà kury, wenu nerehe wazeruzar katu haw imume'u haw waiko a'e wà kury, a'e izupe. 9 Aze Tupàn uzapo kar ma'e ihewe nehe, azapo putar ihe nehe, ta'e hepurapo wer hemiapo putar haw rehe azeharomoete ihe xe. Amume'u ze'eg puràg ihe, ta'yr rehe ze'eg puràg ihe. Azeharomoete ko heze'eg ihe. Tupàn ukwaw heremu'em 'ymaw a'e. Tuweharupi hema'enukwaw penehe ihe. Tupàn ukwaw penehe hema'enukwaw paw a'e. 10 Tuweharupi aze'eg Tupàn pe penehe ihe. Tupàn wenu penehe heze'egaw a'e. Tuweharupi aze'eg nezewe izupe ihe. — Tupàn heru, aze neporomono kar wer herehe a'e pe Hom pe har wapyr nehe, a'e mehe hemono kar pe a'e pe nehe, a'e izupe. 11 Hepurexak wer zepe penehe ihe. Aze apuexak ihe nehe, amume'u putar Tupàn ikatu haw peme ihe nehe. A'e mehe pekàg putar pezeruzar haw rehe nehe no. 12 Ko ma'e rehe hepurumume'u wer peme ihe. — Hekàg wera'u putar penexak mehe ihe nehe no, ta'e pezeruzar haw hepytywà putar a'e nehe xe. A'e rupi pe nehe no. Apupytywà putar ihe nehe no, ta'e pexak putar hezeruzar haw pe nehe no xe.\n13 Herywyr wà, tuweharupi hema'enukwaw katu pepyr heho àwàm rehe ihe. Naha kwaw ihe. Ta'e tuweharupi amo ma'e uzeapo a'e xe, hemupyta kar pà xe a'e xe, pepyr hemono kar 'ym pà a'e xe. Hepurumume'u wer zepe Tupàn ze'eg puràg rehe peme ihe. Aze mo apuner imume'u haw rehe peme, a'e mehe mo pezeruzar wera'u mo hehe, a'e mehe mo peruzar mo ize'eg no. Amogwer zutew 'ym uzeruzar ma'e a'e wà no, nezewe uzapo a'e wà no, Tupàn ze'eg heruzar katu pà a'e wà no. 14 Ta'e Tupàn hemono kar teko ywy nànàgatu har nànàn a'e xe. Hemono kar taw pe har wanupe, ka'a pe har wanupe no, ma'e kwaw katu har wanupe, ma'e kwaw katu 'ymar wanupe no. Hemuze'eg kar iko wanàanàgatu a'e. 15 A'e rupi azeharomoete hepurumume'u wer Tupàn ze'eg puràg rehe peme ihe kury.\nUze'eg ze'eg puràg ikàgaw rehe xe a'e kury\n16 Nahemaranugar kwaw puruwi Tupàn ze'eg puràg imume'u mehe ihe, ta'e Tupàn ikàgaw a'e xe, ta'e upyro putar teko uzehe uzeruzar ma'e ràm a'e wà nehe xe, tatahu wi a'e wà nehe xe. (Zutew ràgypy wenu putar ize'eg a'e wà nehe, a'e re zutew 'ym wenu putar a'e wà nehe no.) Tupàn upyro putar wyzài uze'eg rehe uzeruzar ma'e a'e wà nehe. Upyro putar tatahu wi ikatu 'ym ma'e wi a'e wà nehe. 17 Ta'e Tupàn ze'eg kwehe arer nezewe i'i a'e xe. — Aze teko uzeruzar herehe a'e wà nehe, ikatu 'ym ma'e iapo 'ymar ài amuigo kar a'e teko heruwa rupi ihe wà nehe. Amuawyze putar hezeupe ihe wà nehe, wamukatu pà hezeupe ihe wà nehe. Aze amuawyze ihe wà nehe, a'e mehe wiko putar hepyr tuweharupi a'e wà nehe, i'i Tupàn ze'eg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer.\nUze'eg teko paw wanemiapo kwer ikatu 'ygwer rehe xe a'e kury\n18 Teko ko ywy rehe har a'e wà, uzapo ikatu 'ym ma'e oho waiko paw rupi a'e wà, ta'e na'ikatu pixik kwaw a'e wà xe. Tupàn wikwahy ikatu 'ymaw rehe a'e, upuruzukaiw pà iapo har wanupe a'e. Uzepyk putar wanehe nehe. A'e teko a'e wà, nukwaw kwaw ze'eg azeharomoete har a'e wà, nukwaw kar kwaw a'e ze'eg amogwer teko wanupe a'e wà no, ta'e a'e teko nuiko kwaw ikatu ma'e romo a'e wà xe. Tupàn uzepyk putar wanehe nehe. Xikwaw tuwe wanehe izepyk àwàm zane. 19 Tupàn a'e, uzepyk iko teko ikatu 'ym ma'e iapo har wanehe a'e. Ta'e a'e teko a'e wà xe, upuner Tupàn ikwaw paw rehe a'e wà xe, ta'e Tupàn uzekwaw kar wanupe a'e xe. 20 Izypy mehe Tupàn uzapo ywy a'e. A'e 'ar mehe arer we te ko 'ar rehe kury, teko upuner Tupàn ikatu haw ikwaw paw rehe a'e wà. Teko nuexak kwaw Tupàn a'e wà. Tupàn uzapo ywy a'e, uzapo ywy rehe har a'e wà no. Teko wexak Tupàn hemiapo kwer a'e wà, a'e rupi upuner ikatu haw ikwaw paw rehe a'e wà. Upuner ikàgaw ikwaw paw rehe a'e wà no. Azeharomoete ikatu a'e. Azeharomoete ikàg a'e. Xixak Tupàn hemiapo kwer zane. A'e rupi zapuner Tupàn ikatu haw ikwaw paw rehe. — Kwa, naxikwaw kwaw Tupàn ikatu haw zane, nazapuner kwaw zane'e haw rehe nehe. 21 Ukwaw zepe teko Tupàn a'e wà. Nuweruzar kwaw wà. Numuwete katu kwaw wà. Numume'u kwaw ikatu haw wà. Nukwaw katu kwaw ma'e azeharomoete har a'e wà. Na'ima'enukwaw kwaw ikatu ma'e rehe wà. Xo ikatu 'ym ma'e rehe zo ima'enukwaw wà. 22 — Uruiko ma'e kwaw katu har romo ure, i'i mua'u waiko uzeupeupe wà. Ma'e kwaw 'ymar romo wanekon wà. 23 Awyzeharupi Tupàn wikuwe a'e. Nukàzym pixik kwaw nehe. A'e teko numuwete kwaw Tupàn a'e wà. Xo Tupàn a'ua'u zo umuwete katu wà. Umuwete awa hagapaw wà. Umuwete katu wiràmiri hagapaw wà no, umuwete katu moz hagapaw wà no.\n24 A'e teko he'o azeharomoete wà, a'e rupi Tupàn nezewe i'i iko wanupe. — Kwa, tuwe uzapo ikatu 'ym ma'e wemiapo putar haw a'e wà nehe, tuwe uzapo uzemumaranugar kar haw uzeupeupe a'e wà nehe no, i'i iko wanupe. 25 Nuzeruzar kwaw Tupàn rehe ze'egaw azeharomoete har rehe a'e wà. Uzeruzar temu'emaw rehe wà. Umuwete katu Tupàn hemiapo kwer wà. Numuwete katu kwaw iapo har wà. Tuwe zaze'egatu Tupàn rehe tuweharupi zane nehe. Azeharomoete.\n26 Teko a'e wà, ikatu 'ym ma'e uzapo waiko a'e wà. A'e rupi Tupàn nezewe i'i wanupe a'e. — Tuwe uzapo ikatu 'ym ma'e wemiapo putar haw a'e wà nehe, i'i wanupe. Kuzà a'e wà, noho kwaw umen wapuhe a'e wà no, uker oho amo ae kuzà wapuhe wà, iaiw ma'e iapo pà wapuhe wà. Na'ikatu pixik kwaw nezewe iapo haw Tupàn pe. 27 Awa a'e wà, upytu'u wemireko wapuhe oho re a'e wà. Uputar tetea'u amo ae awa wà, a'e rupi oho wapuhe wà, iaiw ma'e iapo pà wanehe wà. Tupàn uzepyk putar a'e ikatu 'ym ma'e iapo har wanehe a'e nehe. Uzepyk putar wanehe nehe, ta'e a'e teko numuwete katu kwaw Tupàn a'e wà xe.\n28 Agwer teko a'e wà, nuzekaiw kwaw ze'eg azeharomoete har ikwaw paw rehe a'e wà. A'e rupi Tupàn nezewe i'i iko wanupe a'e. — Tuwe ima'enukwaw ikatu 'ym ma'e rehe a'e wà nehe, i'i iko wanupe. A'e rupi uzapo ikatu 'ym ma'e waiko a'e wà kury. 29 A'e rupi a'e teko a'e wà, ikatu 'ym ma'e paw uzapo waiko a'e wà. Ipurapo wer tuwe ikatu 'ym ma'e rehe wà. Uputar tetea'u ma'e uzeupe wà. Uzypyrog ikatu 'ym ma'e iapo pà wà, a'e re nupuner kwaw upytu'u haw rehe wà. Uzapo oho waiko tuweharupi wà. Hewyrowyro amogwer wama'e rehe wà. Upuruzuka wà. Uzàmàtyry'ym amogwer waiko wà. Hemu'em waiko amogwer wanupe wà. Uzapo e ikatu 'ym ma'e amo wanupe wà. Uze'eg zemueteahy amogwer wanehe wà, wemu'em pà wà. 30 Uze'egaiwete amo wanehe wà. Na'iakatuwawahy kwaw Tupàn rehe wà no. A'e teko uze'eg ahyahy amo pe wà. — Aiko wera'u amogwer wanuwi ihe, i'i uzeupe wà. — Aiko wera'u newi ihe, i'i mua'u amo pe wà no. — Tuweharupi azapo ikatu 'ym ma'e teko ihe, i'i uzeupe wà. — Azapo wi putar amo ikatu 'ym ma'e kutàri ihe nehe kury, pyhewe ihe nehe no, i'i uzeupe wà. Tuweharupi ima'enukwaw amo ikatu 'ym ma'e iapo àwàm rehe wà. Nuweruzar kwaw u ze'eg wà, nuweruzar kwaw uhy ze'eg wà. 31 Nukwaw kwaw ikatu ma'e iapo haw wà, a'e rupi xo ikatu 'ym ma'e zo uzapo oho waiko wà. Nuzapo kwaw ma'e uze'eg rupi wà. Nuzapo kwaw wemimume'u kwer wà. Nuzapo kwaw ikatu ma'e amogwer wanupe wà. Nupurupuhareko kwaw wà. 32 Ukwaw zepe Tupàn ze'eg agwer ikatu 'ym ma'e iapo har wanehe izepyk àwàm rehe ze'egaw wà. Nezewe rehe we uzapo wera'u a'e ikatu 'ygwer oho waiko wà kury. Ta'e wagaw iapo pà wà xe.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 6\nWeruzewyr Tupàn Ze'eg Hyru heraha Zeruzarez tawhu pe wà\n1 Omono'ono'og wi Tawi zauxiapekwer ikàg wera'u ma'e a'e wà kury. Omono'og 30 miw wamuwà wà. 2 Weraha tawhu Mara Zuta ywy rehe har pe wà. — Zaha Tupàn Ze'eg Hyru herur pà xe nehe ty wà, i'i wanupe. Kwehe mehe ize'eg iapo arer umuapyk Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e her a'e ma'e hyru rehe wà. Heta amo Tupàn henaw hehe, Tupàn reko haw pe har Kerumin her ma'e wanagaw paw wamyter pe. 3 Uhem a'e pe wà. Upir Tupàn Ze'eg Hyru ywyramawa rehe imuapyk pà wà. Mokoz tapi'ak awa umutyk ywyramawa wà. Ipyahu katu a'e ywyramawa. Weraha Aminanaw hàpuz ywytyr rehe har wi wà kury. Uza a'e, Aio a'e no, Aminanaw ta'yr a'e wà, umuata kar tapi'ak waneraha pà pe rupi wà. 4 Tupàn Ze'eg Hyru ywyramawa rehe hin a'e. Aio wata henataromo. 5 Tawi a'e kury, Izaew paw a'e wà no, upynyk waiko wà. Uzegar waiko ukàgaw rupi wà, Tupàn imuwete katu pà wà. Umupu uma'e paw wà: wioràwiràn, wioràwiràn pixik, ma'e imupu pyr, kawaw pew zàwenugar imupu pyr.\n6 Uzegar oho waiko pe rupi wà. Upynyk oho waiko pe rupi urywete haw rehe wà. Na'e uhem Nakom heko haw pe wà kury. Uhem iko pe wà. Arozràn ixokaw a'e pe a'e. Na'e tapi'ak iàte'e a'e wà kury. Uza opokok Tupàn Ze'eg Hyru rehe ipyhyk pà, ta'e na'ipureityk kar wer kwaw hehe a'e xe. 7 Wikwahy Tupàn Uza pe. Ta'e numuwete katu kwaw Tupàn a'e xe. Ta'e opokok ize'eg hyru rehe a'e xe. A'e rupi Tupàn uzuka Uza kury. Umàno Uza a'e pe Tupàn ze'eg ryru huwake. 8 Na'e wikwahy Tawi a'e no, ta'e Tupàn uzepyk Uza rehe wikwahy mehe a'e xe. Te ko 'ar rehe teko uze'eg nezewe a'e ko pe wà. — Perez-Uza, i'i izupe wà. — Uza rehe izepyk awer, i'i zaneze'eg rupi.\n9 Na'e ukyze Tawi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e wi kury. — Ma'e azapo putar ize'eg hyru heraha pà ihe nehe, i'i uzeupe.\n10 A'e rupi nueraha kwaw Tawi Tupàn Ze'eg Hyru weko haw pe Zeruzarez tawhu pe. Amo ae taw pe weraha kury. Weraha Omez-Enom heko haw pe. Kat tawhu parer romo hekon a'e. 11 Umumaw Tupàn Ze'eg Hyru na'iruz zahy a'e pe upyta pà. Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umur uze'egatu Omez rehe kury, iànàm wanupe no.\n12 Ukwaw Tawi Tupàn ze'egatu Omez rehe i'ar awer. — Tupàn uzapo ikatu ma'e Omez pe a'e, ta'e Omez uzekaiw katu ize'eg hyru rehe a'e xe, i'i uzeupe. Omono Tupàn uze'eg Omez ma'e nànàn no, i'i uzeupe. A'e rupi upyro Tupàn Ze'eg Hyru Omez hàpuz wi kury, Zeruzarez pe heraha pà kury. Uzapo mynykawhu mai'u hawhu heraha mehe. 13 Amo awa upir Tupàn Ze'eg Hyru heraha pà wà kury. Upyropyrog 6 haw a'e wà. Na'e upytu'u wà. Na'e uzuka Tawi tapi'ak awa kury, Tupàn henataromo kury. Uzuka amo tapi'aka'yr ikyra katu ma'e a'e no. 14 Umunehew Tawi xaxeto kamirpuku a'e ma'ea'yr izuka mehe. Na'e upynykahy Tupàn imuwete katu pà kury. 15 Nezewe weraha Tupàn Ze'eg Hyru Zeruzarez pe teko Izaew izuapyapyr wanupi upaw rupi wà. Uhapukaz oho waiko urywete romo wà. Upy xi'àm oho waiko wà no.\n16 Tawhu pupe Tupàn ze'eg heixe mehe Mikaw Xau tazyr ume'e uken rupi kury. Wexak umen Tawi tuwihawete ipoipor mehe ipynyk mehe Tupàn imuwete katu mehe kury. Hexak mehe iroahy izupe ipy'a pe.\n17 Weraha Tupàn Ze'eg Hyru henaw rehe imuapyk pà wà kury. Ta'e Tawi umuàgà'ym amo tàpuzràn henaw ràm romo a'e 'ym mehe xe. Na'e omono amo ae ma'e Tupàn pe wà. Na'e omono amo ae ma'ea'yr izuka pyr izupe wà no. Wamono re wazuka re wapy tata a'e ma'e nànàn kury. Ukaz paw wà. Omono ma'e izupe imuawyze kar haw romo no. 18 A'e ma'e paw imono re a'e ma'ea'yr paw wazuka re Tawi umume'u Tupàn ikàg wera'u ma'e ze'eg teko wanupe kury. 19 A'e re omono pitài typy'ak awakwer wanupe pitàitàigatu wà kury. Omono pitài typy'ak kuzàgwer wanupe pitàitàigatu wà no. Omono ma'ero'o kwer pehegwer imihir pyrer wanupe pitàitàigatu no. Omono ma'e'ywa uwà her ma'e uxinig ma'e wanupe pitàitàigatu no. A'e re teko paw oho weko haw pe wà kury.\n20 Uzewyr Tawi weko haw pe a'e no, ta'e heko wer wànàm wapyr a'e no xe. Mikaw, Xau tazyr, uhem hàpuz wi huwàxi mà ihem mehe. Uze'eg izupe. — Izaew wanuwihawete ipuràg eteahy kutàri a'e, i'i urywahy izupe. — Aipo nanemaranugar kwaw ne. Erexak kar neretekwer kamir 'ym ma'e kuzà neremiruze'eg wanupe, uma'ereko ma'e wanupe no, wyzài uka'u ma'e ài ne, i'i izupe.\n21 Uze'eg Tawi izupe. — Apynyk Tupàn imuwete katu pà ihe. Heputar a'e. Nuputar kwaw neru. Nuputar kwaw neru iànàm wà. Izaew wanuwihawete romo hemuigo kar a'e. A'e rupi apynyk wi wi putar tuweharupi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e imuwete katu pà ihe nehe. 22 Azeapo wi wi putar he'o ma'e romo henataromo nehe no. Naiko kwaw ikàg ma'e romo nerenataromo. Aiko ikatuahy ma'e romo ikàg ma'e romo a'e kuzàtài neremimume'u kwer wanupe ihe, i'i Tawi Mikaw pe.\n23 A'e rupi Mikaw Xau tazyr na'imemyr pixik kwaw a'e re a'e.


Tupàn ze'eg EMEREW WÀ 13\nPemume'u Tupàn ikatu haw izupe nehe, i'i wanupe a'e kury\n1 Peiko penywyr ài pezeupeupe, ta'e pezeruzar Zaneruwihawete rehe pe xe. A'e rupi pezeamutamutar katu wi wi nehe. 2 Pemuixe katu kar uzeruzar ma'e amo ae taw pe har penàpuz me pe wà nehe. Aze ru'u Tupàn ze'eg imume'u har romo wanekon a'e wà nehe. (Aze ru'u Tupàn heko haw pe har ywy rehe ur ma'e kwer romo wanekon a'e wà nehe.) Kwehe mehe Àmàrààw umuixe kar mokoz awa wàpuz me a'e wà. Nukwaw kwaw waner. Tupàn heko haw pe har awa romo uzeapo ma'e kwer romo wanekon wà. Wixe hàpuz me uzekwaw kar 'ym pà izupe wà.\n3 Tuwihaw umunehew kar amo uzeruzar ma'e zemunehew paw pe a'e wà, ta'e a'e tuwihaw na'iakatuwawahy kwaw Zezuz rehe a'e wà xe. Pepytywàgatu a'e zemunehew paw pe har pe wà nehe. Aze ru'u tuwihaw pemunehew putar amo 'ar mehe wà nehe no. Teko upuraraw kar ma'erahy amo uzeruzar ma'e wanupe a'e wà no, ta'e Zezuz na'ikatu kwaw a'e teko wanupe a'e xe. Pepytywàgatu a'e uzeruzar ma'e pe wà nehe no. Aze ru'u pepuraraw putar ma'erahy nezewegatete amo 'ar mehe nehe no.\n4 Aze awa hemireko nehe, aze kuzà imen nehe, pemuawate katu wazereko haw nehe. Aze awa hemireko nehe, tuwe noho kwaw amo ae kuzà puhe nehe. Aze kuzà imen nehe, tuwe noho kwaw amo ae awa puhe nehe. Aze awa oho wemireko 'ym puhe nehe, Tupàn uzepyk putar hehe nehe. Aze kuzà oho umen 'ym puhe nehe, Tupàn uzepyk putar hehe nehe. Tupàn uzepyk putar kuzàwyzài wanehe nehe. Tupàn uzepyk putar kuzàwyzài puhe oho ma'e wanehe nehe no.\n5 Aze ma'e pixika'i ma'e pereko nehe, aze penemetarer pixika'i nehe, penurywete nezewe mehe nehe. — Aze heremetarer tetea'u nehe, xo a'e mehe zo herurywete putar ihe nehe, peze zo nehe. Ta'e nezewe i'i Tupàn a'e xe. — Naha pixik kwaw pewi ihe nehe. Napuir pixik kwaw pewi ihe nehe, i'i zanewe a'e xe. 6 A'e rupi, tuwe nazakyze kwaw ma'e wi nehe. Tuwe zaze'eg nezewe nehe.\n— Zanezar a'e, hepytywà har romo hekon a'e.\nNakyze kwaw ma'e wi ihe nehe.\nTeko nupuner kwaw hemono kar haw rehe tatahu pe wà nehe,\ntuwe za'e nehe.\n7 Pema'enukwaw katu peneruze'egar izypy mehe arer wanehe nehe. Umume'u Tupàn ze'eg peme a'e wà. Pema'enukwaw waneko awer rehe nehe, wamàno awer rehe nehe. Peiko wazàwe nehe, pezeruzar Tupàn rehe wazàwegatete nehe no. 8 Zezuz Zanezar a'e, ikatuahy kwehe mehe a'e. Ikatuahy ko 'ar rehe no. Ikatuahy putar tuweharupi nehe no. Nuzawy pixik kwaw nehe. 9 Teko umume'u putar amo ae ze'eg wà peme a'e wà nehe, Tupàn ze'eg azeharomoete har imume'u 'ym pà peme a'e wà nehe. Peruzar zo waze'eg nehe. Ipurawy kar wer Tupàn hape rehe peme wà. Pezekaiw zo waze'eg rehe nehe. Tupàn zanepuhareko a'e, a'e rupi umukàg zanepy'a a'e. Ikatuahy nezewe haw zanewe. Ze'eg kwehe arer umuzekwaku kar teko temi'u tetea'u rehe a'e wà. Aze xiruzar wi wi ze'eg kwehe arer nehe, naximukàg kwaw zanepy'a nezewe mehe. Ze'eg kwehe arer heruzar har a'e wà, ma'e tetea'u rehe uzekwaku ma'e romo wanekon a'e wà. Na'ikàg wera'u kwaw uzeruzar haw rehe wà, a'e ma'e rehe uzekwaku re wà.\n10 Xaxeto a'e wà, ze'eg kwehe arer heruzar har a'e wà, uzuka ma'ea'yr a'e wà, teko wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e hekuzaromo a'e wà. Zezuz umàno zaneremiapo kwer imekuzar pà a'e. A'e rupi naxiuka kwaw ma'ea'yr Tupàn huwa rupi kury. Ko 'ar rehe kury, ma'ea'yr zuka haw rehe uzeruzar ma'e a'e wà, nuzeruzar kwaw Zezuz imàno awer rehe a'e wà. A'e rupi nuiko kwaw Zezuz hemiruze'eg romo wà. 11 Xaxeto wanuwihaw a'e, zutew wanuwihaw a'e, uzuka ma'ea'yr a'e. A'e re weraha huwykwer tàpuzuhu ipupyaikaw pyrer inugwer pupe. Omono Tupàn pe teko wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e hekuzaromo. Umunyk tata ma'ea'yr hetekwer iwy pe hapy pà katu pe taw huwake. Ta'e Tupàn ze'eg kwehe arer uzapo kar nezewe haw izupe a'e xe. 12 A'e rupi Zezuz a'e no, umàno muite taw wi a'e no, ywyxig heta haw pe a'e no. A'e rupi umukatu teko a'e wà, wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e wà, uwy kwer pupe a'e wà. 13 Teko uzuka Zezuz ywyra kanetar rehe a'e wà, muite taw wi a'e wà. — Upuruzuka ma'e, i'i mua'u izupe wà. Uze'eg zemueteahy putar zanerehe wà nehe no, ta'e zaiko hemiruze'eg romo zane no xe. Tuwe uze'eg wà nehe. Pepuraraw ma'erahy izàwe nehe. Pemaranugar zo izuwi nehe, wanuwa rupi nehe. 14 Ta'e naheta kwaw taw zanereko hawete zanewe ko ywy rehe a'e xe, ko 'ar rehe a'e xe. Amo 'ar mehe Tupàn uzapo putar tawhu zanewe a'e nehe, zanereko àwàm romo a'e nehe. Xiàro a'e pe zanereko àwàm zaiko zane. 15 A'e rupi, tuwe ximume'u Tupàn ikatu haw izupe tuweharupi nehe, ta'e Zezuz umàno zanerekuzaromo a'e xe. Kwehe mehe teko omono ma'ea'yr Tupàn pe wà. Ikatu haw zaneremimume'u ràm a'e no, ikatu Tupàn pe a'e no. Ikatu haw imume'u haw nuzawy kwaw a'e ma'ea'yr imono pyrer a'e. Naximono kwaw ma'ea'yr izupe kury. Ximono zaneze'egatu haw izupe kury. — Uruzeruzar tuwe nerehe ure, za'e izupe kury. 16 Pezapo ikatuahy ma'e pezeupeupe nehe, pepytu'u 'ym pà nehe. Pezepytywàtywà nehe no, pepytu'u 'ym pà nehe no. Ta'e agwer ma'e iapo haw ikatu Tupàn pe a'e xe. Nuzawy kwaw ma'e imono pyr izupe.\n17 Uzeruzar ma'e waneruze'egar a'e wà, uzekaiw katu penehe a'e wà, peneraha katu pà Tupàn hape rupi a'e wà, upytu'u 'ym pà a'e wà. Peruzar peneruze'egar waze'eg pe wà nehe. Pezekaiw katu waze'eg rehe nehe. Ta'e amo 'ar mehe umume'u putar wemiapo kwer Tupàn pe a'e wà nehe xe. Aze peruzar waze'eg nehe, hurywete putar Tupàn pe uma'ereko mehe wà nehe. Aze naperuzar kwaw nehe, uzemumikahy putar wà nehe. Nezewe mehe napepytywàgatu kwaw a'e wà nehe.\n18 Peze'eg wi wi Tupàn pe urerehe tuweharupi nehe. Azeharomoete nuruzapo kwaw ikatu 'ym ma'e ure. Ta'e urepurapo wer tuwe ikatuahy ma'e rehe tuweharupi ure xe. 19 Aenoz putar ma'e peme ihe nehe kury. Peze'eg tuweharupi Tupàn pe pepyr heho àwàm rehe nehe. — Emur kar neze'eg imume'u har xe urewe tàrityka'i nehe, peze izupe herehe nehe, tuweharupi nehe.\nZaze'eg Tupàn pe nehe\n20 Àràpuhàràn wanehe uzekaiw ma'e a'e, uzekaiw katu weimaw wanehe a'e. Nezewegatete Zanezar Zezuz uzekaiw katu zanerehe a'e no, ta'e umàno zanerekuzaromo a'e xe. Tupàn umugweraw kar Zezuz a'e, imàno re a'e. Upyro putar uzehe uzeruzar ma'e paw rupi a'e wà nehe no. Noho pixik kwaw tatahu pe wà nehe, ta'e Tupàn umume'u waho 'ym àwàm a'e xe, ta'e Zezuz umàno wanekuzaromo a'e xe. 21 Tupàn umupytu'u kar teko wazeàmàtyry'ym ire a'e wà. Umurywete kar a'e wà. Tuwe omono ikatu ma'e penemimutar peme paw rupi katete nehe. A'e mehe pepuner hemiapo putar haw iapo haw rehe nehe. Tuwe zanemuigo kar ikatu ma'e romo wemimutar rupi nehe, ta'e Zaneruwihawete Zezuz umàno zanerekuzaromo a'e xe. Tuwe teko umume'u Zaneruwihawete ikàgaw ipuràg eteahy haw tuweharupi wà nehe, upytu'u pixik 'ym pà wà nehe. Azeharomoete.\nUmume'u ze'eg iahykaw rehe har a'e kury\n22 Amuapyk heze'eg kwez ko pape rehe ihe, pemurywete kar pà ihe. Pepytu'u zo pezeapyaka katu re nehe, imugeta mehe nehe. Ta'e na'ipukua'u kwaw a'e xe. 23 Akwaw kar putar ma'e peme ihe nehe kury. Tuwihaw umunehew kar zanerywyr Ximot a'e wà, zemunehew paw pe a'e wà, ta'e umume'u Tupàn ze'eg purupe a'e xe. Umuhem kar zemunehew paw wi a'e wà kury. Aze ur xe ko 'ar rehe nehe, araha putar hezeupi nehe, pepyr heho mehe nehe.\n24 Pemono ureze'eg peneruze'egar wanupe nehe, Tupàn hemiruze'eg nànàgatu nehe no. Uzeruzar ma'e Itar ywy rehe har omono uze'eg peme a'e wà no.\n— Pekatu pa, i'i peme wà.\n— Pekatu ma, i'i peme wà.\n25 Tuwe Tupàn pepuhareko wi wi a'e nehe, ikatuahy ma'e iapo pà peme a'e nehe. Upaw kwez kury.


Tupàn ze'eg ETER 2\nEter wiko Tuwihawete hemireko romo a'e\n1 Amo 'ar pawire hakuir tuwihawete ikwahy haw. Nezewe rehe we ima'enukwaw Waxi hemiapo kwer rehe, uze'eg hehe uzepyk awer rehe no. 2 Na'e amo izupe uma'ereko ma'e hemigwaw katu uze'eg izupe wà kury. — O tuwihawete, emur kar kuzà awa puhe oho 'ym ma'e neremiruze'eg ipuràg eteahy wera'u ma'e ne wà nehe. 3 Exaexak newe uma'ereko ma'e ywy imuza'ak pyrer nànànar nehe. — Perur kuzàwaza ipuràg eteahy wera'u ma'e heremireko wanàpuz me xe Xuzà tawhu pe pe wà nehe, eze'eg wanupe nehe. Egaz awa wa'yr haw rehe upuner 'ym ma'e neremireko wanehe uzekaiw ma'e uzekaiw putar wanehe nehe. Omono kar putar muhàg wanehe wamupuràg eteahy kar pà nehe. Uzapo putar amo ma'e wanupe wamupuràg eteahy kar pà nehe no. 4 A'e mehe, o tuwihawete, ereme'e putar wanehe paw rupi nehe. Pitài kuzà ikatu wera'u putar newe a'e nehe. Eremuigo kar putar a'e kuzà neremirekoete romo tuwihaw romo Waxi hekuzaromo nehe, i'i izupe. Ize'eg ikatu tuwihawete pe. Uzapo ma'e ize'eg rupi.\n5 Xuzà tawhu pe wiko amo zutew Monekaz her ma'e a'e. Wiko Zair ta'yr romo Ximez izuapyr romo Ki izuapyr romo Mezàmi izuapyr romo. 6 Kwehe mehe Namukononozor Mawiron wanuwihawete weityk Zeruzarez tawhu a'e. Weraha Zuta wanuwihawete Zoaki her ma'e wemipyhyk kwer romo. Weraha amo teko uzeupi wà no, weko haw Mawiron pe wà no. Monekaz wiko a'e heraha pyrer wainuinuromo a'e, Zoaki rehe we a'e. 7 Monekaz weraha ututyr tazyr Anaxa her ma'e uzeupi a'e. Eter inugwer her romo a'e. Huwa ipuràg eteahy. Hetekwer ipuràg eteahy no. Tu a'e, ihy a'e no, umàno izuwi a'e wà. Monekaz umugakwaw wazyr ài a'e.\n8 Tuwihawete uze'eg imume'u kar mehe teko werur kuzàtài tetea'u Xuzà tawhu pe wà, Egaz pe wamono kar pà wà. Egaz wiko tuwihawete hemireko wanehe uzekaiw ma'e romo. Eter wiko a'e kuzàwaza wainuinuromo. 9 Eter ikatu Egaz pe. Ipurapo wer hehe tuwihawete hemirekoete romo. Nan kwehe tete uzapo kar imupuràg eteahy kar haw hehe. Omono temi'u ikatu ma'e izupe no. Wexaexak 7 uma'ereko ma'e tàpuzuhu pupe har ikatu wera'u ma'e izupe wà, hehe uzekaiw ma'e romo wà. Omono Eter ipupyaikaw pyrer ikatu wera'u ma'e pupe hehe uzekaiw ma'e wanehe we no.\n10 Eter uzapo ma'e Monekaz ize'eg rupi. Numume'u kwaw uwipy waner teko wanupe. Numume'u kwaw wànàm waner teko wanupe. Numume'u kwaw zutew romo weko haw. 11 Tuweharupi Monekaz uzekytyar oho tuwihawete hemireko wanàpuzuhu huwake katu pe a'e, Eter heko haw ikwaw pà a'e. Ipurukwaw wer izupe uzeapo ma'e ràm rehe no.\n12 Umumaw pitài kwarahy kuzàwaza wamupuràg eteahy kar pà wà. Umumaw 6 zahy kàpuhàg hyàkwegatu ma'e miha iapo pyrer pupe wamupuràg eteahy kar pà wà. Umumaw inugwer 6 zahy amo kàpuhàg pupe uma'ereko pà wà. Wamukatu haw iapo pawire weraha kuzàwaza pitàitàigatu tuwihawete Xerexe pe wanexak kar pà wà kury. 13 Tàpuzuhu pe tuwihawete hemireko wanàpuz me oho mehe kuzàwaza pitàitàigatu upuner wyzài ma'e wemimutar heraha haw rehe wà. 14 Karuk mehe oho tàpuzuhu pe wà. Iku'egwer pe oho amo hemireko hàpuz me wà. Xagaz uzekaiw wanehe a'e. Xagaz wiko awa wa'yr haw rehe upuner 'ym ma'e tuwihawete hemirekoagaw wanehe uzekaiw ma'e romo a'e. Aze ikatu tuwihawete pe, aze tuwihawete wenoz her nehe, xo a'e mehe zo uzewyr tàpuzuhu pe. Nezewe uzapo a'e kuzàwaza nànàn a'e.\n15 Eter wiko Amiaiw tazyr romo Monekaz itutyrazyr romo a'e. Ikatu ikwaw par paw wanupe. Na'e uhem i'ar kury. Egaz awa wa'yr haw rehe upuner 'ym ma'e tuwihawete hemireko wanehe uzekaiw ma'e uze'eg Eter pe. — Xo ma'e newe heremimume'u zo eraha tàpuzuhu pe nezewe mehe nehe, i'i izupe. Tuwihawete pe oho mehe weruzar ize'eg. 16 Zahy Temet her ma'e rehe Xerexe tuwihawete romo heko mehe 10 haw zahy rehe 7 haw kwarahy rehe, weraha Eter tuwihawete pe hexak kar pà wà kury. 17 Ikatu wera'u tuwihawete pe amogwer kuzàwaza paw wanuwi a'e. Uzemukatu tuwihawete pe. — Nekatuahy wera'u ihewe amogwer wanuwi paw rupi katete ne, i'i izupe. Omono tuwihawete iàkàg rehe har iàkàg rehe. Umuigo kar wemirekoete romo tuwihaw romo Waxi hekuzaromo no. 18 Na'e uzapo mai'u hawhu Eter imuawate pà. Wenoz tuwihaw paw wamuwà wà, uma'ereko ma'e paw wà no. Ko 'ar rehe ni amo numa'ereko kwaw wà nehe, ta'e amonokatu kwez ihe xe, i'i teko wanupe. Omono e ma'e teko tetea'u wanupe. Xo tuwihawete upuner ma'e tetea'u imono haw rehe nezewe wà.\nMonekaz upyro tuwihawete\n19 Omono kar kuzàwaza amo tuwihawete hemireko wanàpuz me wà. A'e ma'e izeapo mehe we tuwihawete umuigo kar Monekaz tuwihaw romo uiwy rehe a'e. 20 Eter numume'u kwaw Zutew romo weko haw amo wanupe a'e rihi. Ta'e Monekaz numume'u kar kwaw izupe a'e xe. Weruzar Monekaz ize'eg ukuzàtài mehe umugakwaw mehe. Weruzar wiwi ize'eg iko kury.\n21 A'e 'ar mehe uma'ereko haw tàpuzuhu pupe har iapo mehe Monekaz wenu amo ma'e imume'u mehe. Mokoz awa wa'yr haw rehe upuner 'ym ma'e Migita, Terez her ma'e a'e wà, wikwahy tuwihawete pe a'e wà. A'e rupi umume'u izuka àwàm uzeupeupe wà. 22 Na'e Monekaz umume'u a'e ma'e oho tuwihawete hemireko Eter pe kury. Na'e Eter umume'u Monekaz heminu kwer oho tuwihawete pe. 23 Tuwihawete umupuranu kar wemiruze'eg teko tetea'u wanehe wà. — Azeharomoete umume'u nezuka àwàm wà, i'i izupe wà. A'e rupi u'azuwyk kar a'e mokoz awa wa'yr haw rehe upuner 'ym ma'e wà kury, zauxiapekwer wanupe wà kury. Na'e tuwihawete uze'eg wemiruze'eg wanupe kury. — Pekwaw pape hepureruze'egaw imume'u haw. Pemuapyk ko ma'e uzeapo ma'e kwer paw a'e pape rehe nehe, i'i wanupe.


Tupàn ze'eg IRUK 6\nZezuz uze'eg mytu'u 'ar rehe wemimu'e wanupe a'e kury\n1 Amo mytu'u haw 'ar mehe Zezuz upyterahaw amo ko oho wemimu'e wanupi a'e. Heta arozràn a'e pe itym pyrer. I'a kury. Hemimu'e opo'o arozràn oho waiko wà, iapukyz pà wà, i'u pà wà. 2 Amo ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e a'e wà no, wata oho wanupi a'e wà no. Upuranu wanehe wà. — Màràzàwe tuwe naperuzar kwaw Tupàn ze'eg kwehe arer. Nuzapo kar kwaw agwer ma'e zanewe mytu'u haw 'ar mehe a'e, i'i parizew wà, Zezuz hemimu'e wanupe wà.\n3 Upuranu Zezuz wanehe. — Aipo napemugeta kwaw a'e pape kwehe arer. Aipo napekwaw kwaw Tawi zaneràmuz hemiapo kwer imume'u haw. Amo 'ar mehe Tawi wata oho iko umyrypar wanupi a'e. Ima'uhez wà kury. Naheta kwaw temi'u wanupe. Ma'e uzapo wà. Amume'u putar peme ihe kury. 4 Wixe Tawi Tupàn hàpuz me. Upyhyk typy'ak Tupàn pe imono pyrer. U'u. Omono umyrypar wanupe no, i'u kar pà wanupe no. Nezewe uhaw ze'eg kwehe arer a'e. Ta'e, — xaxeto zutyka'i upuner a'e typy'ak i'u haw rehe a'e wà, i'i a'e ze'eg a'e xe.\n5 — Ihe Awa ta'yr romo aiko ihe, aiko mytu'u haw izar romo ihe no.\nZezuz umukatu awa ipopàri ma'e a'e kury\n6 Amo mytu'u haw 'ar mehe wixe Zezuz oho amo zemono'ogaw pe kury, upurumu'e pà a'e pe kury. Amo awa ipopàri ma'e a'e pe hin a'e. Ipo iawyze har ipàri a'e. 7 Ze'eg kwehe arer rehe upurumu'e ma'e a'e wà, ze'eg kwehe arer kwaw par parizew her ma'e a'e wà no, a'e pe wanekon a'e wà no. Ipurumume'u wer ikatu 'ym ma'e Zezuz hemiapo kwer rehe wà, tuwihaw wanupe wà. Ume'egatu waiko hehe wà. — Aipo umukatu putar ima'eahy ma'e a'e nehe, mytu'u haw 'ar mehe a'e nehe, i'i uzeupeupe wà. Ta'e nezewe i'i a'e wà xe. — Aze umukatu ima'eahy ma'e mytu'u haw 'ar mehe nehe, uzapo putar uma'ereko haw nezewe mehe nehe. Ze'eg kwehe arer numuma'ereko kar kwaw teko mytu'u haw 'ar mehe a'e wà, i'i uzeupeupe wà. 8 Ukwaw Zezuz wama'enukwaw paw. Uze'eg ipopàri ma'e pe kury. — Epu'àm ezuwà teko wanuwa rupi, i'i izupe. Upu'àm 'àm a'e pe. 9 Upuranu Zezuz hehe. — Ma'e ze'eg kwehe arer uzapo kar zanewe a'e, mytu'u 'ar mehe a'e, i'i izupe. — Ma'e nugar ma'e ikatu wera'u purupe. Aze ru'u ikatu ma'e iapo haw, aze ru'u ikatu 'ym ma'e iapo haw, i'i izupe. — Ma'enugar azapo putar ihe, aze ru'u apyro putar awa imàno àwàm wi nehe, aze ru'u amumàno kar putar nehe, imukatu 'ym pà nehe. Ma'enugar azapo putar nehe, i'i izupe, hehe upuranu pà.\n10 Uzareko Zezuz 'àm amogwer wanehe ume'e pà a'e. Uze'eg a'e awa pe kury. — Epyho nepo imuwà ihewe ty, i'i izupe. Upyho opo imono izupe kury. Ikatuahy ipo kury. 11 Purumu'e ma'e a'e wà, ze'eg kwehe arer kwaw par a'e wà no, wikwahy hehe wà. — Ma'e xiapo putar izupe nehe, ta'e nuweruzar kwaw ze'eg kwehe arer a'e xe, i'i waiko uzeupeupe wà kury.\nZezuz wexaexak 12 awa wemimono kar romo a'e wà kury\n12 A'e 'ar mehe we uzeupir Zezuz oho ywytyr rehe a'e kury, Tupàn pe uze'eg pà a'e kury. Umumaw pytun a'e pe, Tupàn pe uze'eg pà. 13 Ku'em mehe wenoz wemimu'e uzeupe wà. Wexaexak 12 awa a'e wà, wemimono kàràm romo wamuigo kar pà a'e wà.\n14 Na'aw a'e 12 hemimono kar waner wà: 15 Ximàw (Pet inugwer her ma'e a'e), tywyr Anere, Xiak, Zuàw, Piri, Toromew ta'yr, 16 Matew, Tume, Xiak Apew ta'yr, Ximàw Zero, Zut Xiak ta'yr, Zut Kario pe har. Zezuz ipyhyk kar àràm romo hekon a'e, (ta'e amo kwarahy pawire omono Zezuz tuwihaw wanupe a'e xe, izuka kar pà wanupe a'e xe.)\nZezuz umu'e teko tetea'u a'e wà kury, umukatu ima'eahy ma'e tetea'u a'e wà no\n17 Wezyw ywytyr wi amogwer wemimu'e wanupe kury. Heta tetea'u hemimu'e wà. Upytu'u 'àm ywytyr rehe wà, iapypew katu haw pe wà. Teko tetea'u oho a'e pe hexak pà wà. Zutez ywy rehe har wà, Zeruzarez tawhu pe har wà no, Xir taw pe har wà no, Xitom taw pe har wà no. 18 Oho ize'eg henu pà wà, uzemukatu kar pà izupe wà, uma'eahy haw wi wà. Tekwe ikatu 'ym ma'e hereko har wà no, uzemukatu kar oho izupe wà no. 19 Teko uzeagaw opokokaw hehe paw rupi wà, ta'e ikàgaw uhem izuwi ima'eahy ma'e wanehe paw rupi a'e xe.\nZezuz upurumu'e a'e kury\n20 Na'e ume'e Zezuz wemimu'e wanehe kury, uze'eg pà wanupe kury.\n— Pe heremimu'e pe, hemetarer 'ym ma'e romo peiko pe. Penurywete nehe,\nta'e Tupàn hemiruze'eg romo peiko xe.\n21 Pema'uhez peiko no, penurywete nehe no,\nta'e amo 'ar rehe penewykàtà putar nehe xe, penurywete putar nehe xe.\nPezemumikahy peiko pezai'o pà, pepuka putar nehe no.\n22 Aze teko napemuixe kar kwaw uzemono'ogaw pe wà nehe, aze uze'eg zemueteahy peme wà nehe, — Ikatu 'ym ma'e iapo har romo peiko pe, aze i'i peme wà nehe, penurywete putar nehe. Aiko Awa ta'yr romo ihe. Peiko heremiruze'eg romo pe. Aze a'e rupi teko uzapo agwer ma'e peme wà nehe, penurywete putar nehe. 23 Penurywete agwer ma'e peme izeapo mehe nehe, pepynyk penurywete haw rehe, ta'e Tupàn omonokatu putar hekuzar ikatuahy ma'e peme a'e nehe xe, ywate a'e nehe xe. Ta'e a'e teko wanàmuzgwer a'e wà xe, nezewegatete uze'eg zemueteahy Tupàn ze'eg imume'u har wanehe a'e wà xe, kwehe mehe a'e wà xe. Upuraraw kar ma'erahy wanupe wà no. Hemu'em wanehe wà no.\n24 Na'e uze'eg Zezuz hemetarer katu ma'e wanupe kury.\n— Pe hemetarer katu ma'e pe ty wà, pezemumikahy putar nehe,\nta'e ikatuahy ko 'ar rehe peneko haw xe.\n25 Pe temi'u tetea'u hereko har pe ty wà, pezemumikahy putar nehe,\nta'e pema'uhez putar nehe xe. Pe ko 'ar rehe upuka ma'e pe ty wà, pezai'o putar nehe, pezemumikahy putar nehe.\n26 Aze teko uze'egatu penehe wà nehe, pezemumikahy nehe, ta'e wanàmuzgwer uze'eg nezewegatete Tupàn a'ua'u rehe uzekaiw ma'e wanehe a'e wà xe. Pezamutar peàmàtyry'ymar pe wà nehe, i'i Zezuz purupe.\nPezamutar peàmàtyry'ymar pe wà nehe, i'i Zezuz\n27 Na'e uze'eg Zezuz wemimu'e nànàn a'e kury. — Aze'eg putar peme kury, herenu har wanupe kury. Pezamutar katu peàmàtyry'ymar pe wà nehe. Aze teko na'iakatuwawahy kwaw penehe wà nehe, pezapo ikatuahy ma'e wanupe nehe, i'i wanupe. 28 Aze teko uze'eg zemueteahy penehe wà nehe, peze'egatu wanehe nehe. Aze ikatu 'ym ma'e uzapo peme wà nehe, peze'eg wanehe Tupàn pe nehe. 29 Aze amo ukwar penetuape rehe nehe, tuwe ukwar inugwer rehe nehe no, peze izupe nehe. Aze amo weraha pekamir puhuz ma'e pewi nehe, pemono amo pekamir izupe nehe. 30 Aze amo wenoz ma'e peme nehe, pemono izupe nehe. Aze upyhyk pema'e heraha pewi nehe, pemuzewyr kar zo izupe nehe. 31 Tuwe amo uzapo ikatuahy ma'e ihewe nehe, peze pezeupe. Pezapo a'e ma'e penemimutar ikatuahy ma'e peho peiko amogwer wanupe nehe no.\n32 Aze peamutar katu har zutyka'i pezamutar katu nehe, màràzàwe tuwe Tupàn uzapo putar ikatu ma'e peme nehe. Te ikatu 'ym ma'e iapo har uzamutar katu wamutar har a'e wà. 33 Aze peme ikatu ma'e iapo har wanupe zutyka'i pezapo ikatu ma'e nehe, màràzàwe tuwe Tupàn uzapo putar ikatu ma'e peme nehe. Te ikatu 'ym ma'e iapo har uzapo nezewe a'e wà. 34 Aze pemono temetarer amo pe nehe, aze a'e re penoz wi izupe nehe, màràzàwe tuwe Tupàn uzapo putar ikatu ma'e peme nehe. Te ikatu 'ym ma'e iapo har uzapo nezewe amo ikatu 'ym ma'e iapo har wanupe wà. 35 Nan kwaw pa. Pezamutar katu peàmàtyry'ymar pe wà nehe, pezapo ikatu ma'e wanupe nehe. Pemono temetarer wanupe nehe, henoz wi 'ym mà wanupe nehe. Tupàn umur putar hekuzar tetea'u peme a'e nehe. Peiko putar Tupàn Ikàg Wera'u Ma'e ta'yr romo nehe. Ta'e a'e zo ikatu a'e xe, ikatu 'ym ma'e iapo har wanupe a'e xe, uzehe uze'eg zemueteahy ma'e wanupe a'e xe. 36 Pepurupuhareko nehe. Ta'e nezewegatete penu ywate har a'e xe, upurupuhareko tuwe a'e xe.\nPezapo ikatuahy ma'e zutyka'i amogwer wanupe nehe, i'i Zezuz purupe a'e kury\n37 Uze'eg Zezuz teko wanupe a'e kury. — Aze neruwake har uzapo ikatu 'ym ma'e a'e nehe, emume'u zo hemiapo kwer teko wanupe nehe. Aze eremume'u eho nehe, aze ikatuahy imume'u haw newe nehe, aze nerurywete imume'u mehe nehe, a'e mehe nanekatu kwaw Tupàn pe nehe. Tupàn umume'u putar neremiapo kwer amo 'ar mehe a'e nehe no. Ezepyk zo neruwake har rehe nehe. Nezewe mehe Tupàn nuzepyk kwaw nerehe nehe no. Nereharaz amo hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi nehe. Nezewe mehe Tupàn heharaz putar neremiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e nehe no. 38 Emono ma'e amogwer wanupe nehe. Nezewegatete Tupàn umur putar ma'e newe a'e nehe no. Hemimur ràm tetea'u erepyhyk putar nehe, pepo pe nehe. Zawaiw katu a'e ma'e paw ipyhyk àwàm newe nehe. Ta'e heta tetea'u a'e xe. Aze pixika'i neremimono ràm amo pe nehe, a'e mehe pixika'i Tupàn hemimur ràm newe a'e nehe no. Aze eremono ma'e tetea'u amo pe nehe, a'e mehe Tupàn umur putar ma'e tetea'u newe a'e nehe no.\n39 Hehàpyhà 'ym ma'e nupuner kwaw pe hexak kar haw rehe amo hehàpyhà 'ym ma'e pe a'e. Aze mo uzeagaw wà, u'ar mo mokoz harupi ywykwar pupe wà. 40 Uzemu'e ma'e a'e wà, nukwaw wera'u kwaw ma'e umu'e har wi a'e wà. Uzemu'e paw ire wiko putar umu'e har zàwe wà nehe.\n41 Erexak ma'e kurer xo nerywyr heha pe har zo ne. Màràzàwe tuwe nerexak kwaw amo ma'e kurer uhua'u ma'e nereha pe har ne.\n42 — Azo'ok putar ywyra'i pixika'i ma'e nereha wi ihe nehe kury, ere izupe. Màràzàwe tuwe nerezo'ok kwaw ywyra uhua'u ma'e nereha wi nehe. Tupàn ze'eg heruzar mua'u har romo ereiko ne. Ezo'ok ywyra uhua'u ma'e nereha wi nehe. A'e mehe erepuner ma'e hexak katu haw rehe nehe. A'e mehe erepuner a'e ywyra pixika'i ma'e i'okaw rehe nerywyr heha wi nehe.\nUze'eg Zezuz ma'ywa 'yw rehe a'e kury\n43 Uze'eg wi Zezuz wanupe. — Aze ma'ywa 'yw ikatu a'e nehe, i'a katu putar a'e nehe. Aze na'ikatu kwaw nehe, na'i'a katu kwaw nehe. 44 Aze xixak i'a kwer, xikwaw i'yw. (Aze zàràkàxihu xixak nehe, — Xu 'yw, naza'e kwaw izupe nehe. Aze pako xixak nehe, — Tukumà 'yw, naza'e kwaw izupe nehe.) Nezewegatete aze amo uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u nehe, — Uzeruzar ma'e, naza'e kwaw izupe nehe. 45 Awa ikatu ma'e a'e, ikatuahy ipy'a a'e, a'e rupi ikatuahy ma'e uzapo oho iko a'e. Awa ikatu 'ym ma'e a'e, iaiw ipy'a, a'e rupi ikatu 'ym ma'e uzapo oho iko a'e. Aze amo ima'enukwaw ikatu 'ym ma'e rehe a'e nehe, uze'eg putar ikatu 'ym ma'e rehe a'e nehe. Aze ima'enukwaw ikatu ma'e rehe nehe, uze'eg putar ikatu ma'e rehe nehe.\nUze'eg Zezuz mokoz tàpuz iapo har wanehe a'e kury\n46 Uze'eg wi Zezuz wanupe kury. — Urezar romo ereiko ne, urezar romo ereiko ne, peze mua'u peiko ihewe. Màràzàwe tuwe naperuzar kwaw heze'eg. 47 Ihewe ur ma'e a'e wà nehe, heze'eg henu har a'e wà nehe, 48 aze weruzar heze'eg a'e wà nehe, awa wàpuzapo har kwehe arer ài wanekon putar a'e wà nehe. A'e awa uzapo wàpuz itahu 'aromo a'e. Na'e ukyr tuwe àmàn tetea'u. Tyhu yrykaw. Ywytuaiw oho hàpuz kutyr. Nu'ar kwaw, ta'e a'e awa uzapo wàpuz itahu 'aromo a'e xe. (Nezewegatete heze'eg heruzar har a'e wà nehe, noho kwaw tatahu pe a'e wà nehe.) 49 Heze'eg henu har a'e wà, aze nuweruzar kwaw a'e wà nehe, ma'e kwaw 'ymar ài wàpuzapo har kwehe arer ài wanekon putar a'e wà nehe. A'e awa uzapo wàpuz ywyxig 'aromo a'e. Ukyr tuwe àmàn tetea'u. Tyhu yrykaw. Ywytuaiw oho hàpuz kutyr kury, heityk pà kury. U'ar tuwe. Wànoànog u'ar mehe, ta'e uhua'u a'e xe. (Nezewegatete heze'eg heruzar 'ymar oho putar tatahu pe a'e wà nehe.)


Tupàn ze'eg 1 XIMOT 2\nPeze'eg Tupàn pe nehe\n1-2 Azapo kar putar amo ma'e newe ihe nehe kury. — Eze'eg Tupàn pe tuwihaw wanehe nehe, ma'e henoz pà izupe nehe. Aze Tupàn uzapo ikatu ma'e nehe, amo teko wanupe nehe, a'e mehe — Nekatuahy wanupe, ere Tupàn pe nehe, ikatu haw rehe neze'eg pà izupe nehe. Eze'eg izupe zanereruze'egar wanehe nehe, zaneruwihaw wanehe nehe no. A'e rupi zanereko haw ikatuahy putar zanewe nehe. Zaiko katu putar zanezehezehe nehe no. Naxiàmàtyry'ym kwaw amo zane wà nehe, nazaneàmàtyry'ym kwaw amo a'e wà nehe no. Ximuwete katu Tupàn zane nehe no. Xiapo hemiapo putar haw nehe. 3 Ikatuahy nezewe haw a'e, Tupàn a'e, zanepyro har a'e no, uzamutar katu nezewe haw a'e wà. 4 Ipurupyro wer teko paw wanehe a'e, katu 'ymaw wi tatahu wi a'e. Umuigo kar putar uzepyr tuweharupi a'e wà nehe. Ipurukwaw kar wer uze'eg azeharomoete har rehe teko nànàn a'e.\n5-6 Tupàn a'e, pitài zo a'e. Izepyk wer teko wanehe, ta'e ikatu 'ym ma'e uzapo a'e wà xe. Nuzepyk kwaw wanehe. Uzepyk pitài awa rehe, teko wanekuzaromo. Zaneruwihawete Zezuz a'e, a'e awa izuka pyrer romo hekon a'e. Uzemono u pe, teko wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e hekuzaromo. A'e rupi xikwaw teko wanehe ipurupyro wer haw zane. A'e 'ar a'e, imàno awer a'e, ikatu Tupàn pe a'e. Ta'e Tupàn wexaexak katu a'e 'ar a'e xe. Ta'e ipurupyro wer teko paw wanehe a'e xe. Nuzawy kwaw hexaexak mehe. 7 Tupàn herexak a'e, uze'eg imume'u har romo hemuigo kar pà a'e, teko taw nànàgatu har wanupe hemono kar pà a'e. (Azeharomoete ko heze'eg ihe. Naheremu'em kwaw newe.) Tupàn hemono kar zutew 'ym wanupe, wamu'e har romo hemuigo kar pà. — Pezeruzar Zezuz rehe nehe ty wà, ere wanupe nehe, i'i Tupàn ihewe. — Heze'eg azeharomoete har emume'u eho iko purupe nehe, i'i ihewe.\n8 Nako amo heremiapo kar pyr xe ihe nehe kury. Taw nànàgatu har uzeruzar ma'e a'e wà nehe, wazemono'og mehe a'e wà nehe, tuwe awa kwer uze'eg Tupàn pe a'e wà nehe. Izupe uze'eg mehe wà nehe, tuwe nuzapo kwaw ikatu 'ym ma'e wà nehe, a'e 'ar mehe wà nehe. Tuwe nuikwahy kwaw amo pe wà nehe. Tuwe nuzàmàtyry'ym kwaw amo wà nehe, a'e 'ar mehe wà nehe.\nPawru uze'eg kuzàgwer wanupe kury\n9 Azapo kar putar ma'e kuzàgwer wanupe xe ihe nehe kury. — A, kutàri amunehew putar ita hekuzar katu ma'e or her ma'e ihe nehe kury, per her ma'e ihe nehe no, amunehew putar ipuràg eteahy ma'e ihe nehe no, a'e rupi teko paw ume'e putar herehe wà nehe, peze zo nehe, ere wanupe nehe. — Peiko zo kuzàwyzài wazàwe nehe. Uzexak kar aiaiw amogwer wanupe wà. Peiko zo nezewe nehe, ere kuzà wanupe nehe. — Pepupepupe zo pe'aw pepuràgaw hexak kar pà amogwer wanupe nehe, ere wanupe nehe. — Pemunehew zo ita hekuzar katu ma'e nehe, pepuràgaw hexak kar pà wanupe nehe, ere wanupe nehe. 10 Ikatuahy ma'e pezapo peho peiko nehe, tuweharupi nehe, ere wanupe nehe. Ta'e nezewe uzeruzar ma'e waneko haw a'e wà xe. 11 Teko Tupàn pe wazemono'og mehe wà nehe, tuwe kuzàgwer uzeapyaka katu wà nehe, Tupàn ze'eg rehe uzemu'e pà uze'eg 'ym pà wà nehe. — Akwaw ma'e wera'u pewi ihe, tuwe ni'i kwaw amogwer wanupe wà nehe. 12 Peinu katu ko heze'eg nehe. Tuwe kuzà nuiko kwaw awa kwer waneruze'egar romo wà nehe. Tuwe wapyk a'e pe wà nehe, uzeapyaka katu pà uze'eg 'ym pà wà nehe. 13 Ta'e Tupàn uzapo Ànàw a'e xe, izypy mehe a'e xe. A'e re uzapo hemireko Ew a'e no.\n14 A'e 'ar mehe moz a'e, uze'eg oho kuzà pe a'e, wemu'em pà izupe a'e. Nahemu'em kwaw Ànàw pe. Kuzà ràgypy upytu'u Tupàn ze'eg heruzar ire. A'e ràgypy uzapo ikatu 'ym ma'e. A'e rupi kuzà ko 'ar rehe har a'e wà nehe kury, tuwe nueruze'eg kwaw awa kwer a'e wà nehe kury. 15 Tupàn upyro putar kuzàgwer a'e wà nehe, ta'e imemymemyr a'e wà xe. Aze kuzà uzeruzar Zezuz rehe nehe, aze upuruamutar oho iko nehe no, aze utyryk ikatu 'ym ma'e wi Tupàn pe nehe no, aze nuzapo kwaw ma'e upuràgaw hexak kar pà amogwer wanupe nehe no, a'e re Tupàn a'e nehe, upyro putar tuwe uzepyr imuigo kar pà a'e nehe.


Tupàn ze'eg MATEW 1\nMatew umume'u Zezuz tàmuzgwer waner xe a'e wà kury\n1 Ai'aw Zezuz hàmuzgwer waner xe a'e wà kury. Zezuz Zaneruwihawete a'e, Tawi izuapyr romo hekon a'e. Tawi Àmàrààw izuapyr romo hekon a'e. Na'aw Zezuz Zaneruwihawete izypy waner xe a'e wà kury.\n2 Heta Àmàrààw ta'yr Izak her ma'e izupe a'e. Izak umuzàg Zako a'e. Zako umuzàg Zuta a'e, Zuta heta tetea'u tywyr a'e wà. 3 Zuta umuzàg Pet a'e, Zer tu romo hekon a'e no. (Tamar wahy her romo a'e.) Pet umuzàg Ez a'e. Ez umuzàg Àràw a'e. 4 Àràw umuzàg Aminanaw a'e. Aminanaw umuzàg Naz a'e. Naz umuzàg Xarumu a'e. 5 Xarumu umuzàg Moaz a'e. (Ha'aw ihy her romo a'e.) Moaz umuzàg Ope a'e. (Huxi ihy her romo a'e.) Ope umuzàg Zexe a'e. 6 Zexe umuzàg tuwihaw Tawi a'e.\nTawi umuzàg Xàrumàw a'e. (Ihy Uri hemireko kwer romo hekon a'e.) 7 Xàrumàw umuzàg Homoàw a'e. Homoàw umuzàg Awi a'e. Awi umuzàg Az a'e. 8 Az umuzàg Zuzapa a'e. Zuzapa umuzàg Zuràw a'e. Zuràw umuzàg Uzi a'e. 9 Uzi umuzàg Zotàw a'e. Zotàw umuzàg Akaz a'e. Akaz umuzàg Ezeki a'e. 10 Ezeki umuzàg Manaxe a'e. Manaxe umuzàg Amon a'e. Amon umuzàg Zuzi a'e.\n11 Zuzi umuzàg Zekuni a'e, tywyr wanu romo wiko pà a'e no. A'e 'ar mehe zauxiapekwer Mawiron ywy rehe har uzàmàtyry'ym Izaew izuapyapyr wà a'e wà. Uzuka teko tetea'u a'e pe har wà. Weraha ikurer uzeupi wà, weko haw pe Mawiron tawhu pe wà.\n12 Mawiron tawhu pe waneraha pawire Zekuni umuzàg Xaraxiew a'e. Xaraxiew umuzàg Zurupapew a'e. 13 Zurupapew umuzàg Amiu a'e. Amiu umuzàg Eriaki a'e. Eriaki umuzàg Azor a'e. 14 Azor umuzàg Xatok a'e. Xatok umuzàg Àki a'e. Àki umuzàg Eriu a'e. 15 Eriu umuzàg Ereazar a'e. Ereazar umuzàg Pàtà a'e: Pàtà umuzàg Zako a'e. 16 Zako umuzàg Zuze a'e. Zuze Mari imen romo hekon a'e. Mari Zezuz ihy romo hekon a'e. Zanepyro har Zanezar, za'e Zezuz pe zane no.\n17 Àmàrààw heta ta'yr a'e. Ta'yr a'e no, heta ta'yr a'e no. Nezewegatete wana'yna'yr a'e wà no. Aze zazypyrog wazuapyapyr wapapar pà Àmàrààw ta'yr rehe we nehe, aze xipapar te Tawi rehe we nehe, heta 14 wazuapyapyr wamuzàg awer wà nehe. Aze zazypyrog wi wapapar pà Tawi ta'yr rehe we nehe, aze xipapar te Mawiron pe heraha pyrer wanehe we nehe, heta 14 wazuapyapyr wamuzàg awer wà nehe no. Aze zazypyrog wi wapapar pà Mawiron pe heraha pyrer wanehe we nehe, aze xipapar te Zezuz rehe we nehe, heta 14 wazuapyapyr wamuzàg awer a'e wà nehe no.\nZezuz uzexak kar a'e kury\n18 Nezewe Zezuz Zaneruwihawete izexak kar awer a'e. Ihy Mari a'e, uzemume'u Zuze pe hemireko ràm romo a'e. Uzereko 'ym mehe we Mari ipuru'a a'e. Ta'e Tupàn Hekwe Puràg umupuru'a kar oho a'e xe. (Mari ukwaw Tupàn Hekwe tur awer a'e.)\n19 Zuze a'e, Mari imen ràm romo hekon a'e, wiko awa imunar 'ym ma'e romo hemu'em 'ym ma'e romo a'e. Na'e uze'eg uzeupe. — Mari ipuru'a a'e, i'i uzeupe. — Naiko kwaw imemyr tu romo ihe, i'i uzeupe.\n— Namumaranugar kar kwaw heremireko ràm teko wanuwa rupi ihe nehe. Nan. Amuhàmuhàz putar zanezereko àwàm ihe nehe kury, imume'u 'ym pà teko wanupe ihe nehe kury, i'i uzeupe.\n20 Nezewe ize'eg mehe we ur amo Tupàn heko haw pe har ipuahu pe kury, izupe uze'eg pà kury.\n— Zuze Tawi izuapyr ne ty, i'i izupe.\n— Ekyze zo nehe ty, ereko Mari eho neremireko romo nehe ty, i'i izupe ipuahu mehe. — Ta'e Tupàn Hekwe Puràg umupuru'a kar kwez a'e xe, i'i izupe. (—Ta'e Tekwe Puràg umuigo kar imemyr kwez hie pe a'e xe, i'i izupe.) 21 — Imemyrxak kar putar nehe. Kwarera'i romo uzexak kar putar a'e nehe, i'i izupe. — Emono Zezuz her romo izupe nehe, ta'e upyro putar wànàm a'e wà nehe xe, wanemiapo kwer ikatu 'ym ma'e wi a'e wà nehe xe, i'i izupe. (— Purupyro ma'e, i'i her zaneze'eg rupi.)\n22 A'e ma'e paw uzeapo nezewe a'e, ta'e Zanezar umume'u kar uze'eg a'e xe, imume'u har pe kwehe mehe a'e xe. Ai'aw ize'eg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer xe a'e kury.\n23 Kuzà umen rehe uzepuhe 'ym ma'e a'e nehe,\nIpuru'a putar a'e nehe.\nImemyr awa romo hekon putar nehe.\nEmanuew, her romo nehe.\n(— Tupàn zanepyr hekon, i'i her zaneze'eg rupi.)\n24 Na'e Zuze ume'e upuahu re a'e kury. Weruzar Tupàn heko haw pe har ze'eg oho a'e. Wereko Mari oho wemireko romo kury. 25 Noho kwaw ipuhe imemyrhem 'ym mehe a'e. Na'e amo 'ar mehe uzexak kar imemyr a'e kury. Zuze omono Zezuz her romo izupe.


Tupàn ze'eg 1 WAMUME'U AWER 2\nZuta izuapyapyr wà\n1 Zako heta 12 ta'yr wà: Humen, Ximeàw, Erewi, Zuta, Ixakar, Zemurom, 2 Nà, Zuze, Mezàmi, Napitari, Kaz, Azer.\n3 Zuta heta 5 ta'yr wà no. Hemireko Kànàà izuapyr Mate-Xuwa her ma'e omono na'iruz ta'yr izupe wà: Er, Onà, Xera. Wanyky'yr Er iaiw tuwe a'e. A'e rupi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uzuka a'e. 4 Tamar Zuta ta'ytaty umur mokoz ta'yr izupe wà no: Perez, Zera.\n5 Perez heta mokoz wà: Ezerom, Amu. 6 Zera heta 5 ta'yr wà: Ziniri, Età, Emà, Kawkow, Nar. 7 Akar Karomi ta'yr Zera izuapyr werur iaiw haw Izaew wanupe a'e. Izaew upyhyk ma'e tetea'u teko wemityk kwer wanuwi wà. Omono a'e ma'e Tupàn pe wà. Akar upyhyk ma'e Tupàn pe imono pyrer uzeupe a'e. A'e rupi umur kar iaiw haw Izaew wanupe.\n8 Heta amo Età ta'yr Azari her ma'e izupe a'e.\nTawi tàmuzgwer wà\n9 Ezerom heta na'iruz ta'yr wà: Zerameew, Hàw, Karew.\n10 Hàw wiko Aminanaw tu romo a'e. Heta amo Aminanaw ta'yr Nazom her ma'e izupe. Nazom wiko amo Zuta izuapyapyr wanuwihaw romo a'e. 11 Heta amo Nazom ta'yr Xawma her ma'e izupe a'e. Heta amo Xawma ta'yr Moaz her ma'e izupe a'e. 12 Heta amo Moaz ta'yr Omez her ma'e izupe a'e. Heta amo Owez ta'yr Zexe her ma'e izupe a'e. 13-15 Zexe heta 7 ta'yr wà: Na'aw waner xe wà: Amume'u putar itua'u wera'u ma'e her izypy mehe ihe nehe. Eriaw, Aminanaw, Xemez, Netanew, Hanaz, Ozem, Tawi. 16 Zexe heta mokoz tazyr wà no: Zeruz, Amigaiw. Heta na'iruz Zeruz imemyr kwarer wà: Amizaz, Zoaw, Azaew. 17 Amigaiw wereko Zeter umen romo: wiko Izimaew izuapyr romo a'e. Heta amo Zeter ta'yr Amaz her ma'e izupe a'e.\nEzerom izuapyapyr wà\n18 Karew Ezerom ta'yr wereko Azuma a'e. Heta amo ta'yr Zeriot her ma'e no. Heta na'iruz imemyr awa Zeriot a'e: Zezer, Xomaw, Aronon. 19 Azuma imàno re Karew wereko Eparat wemireko romo. Umur Ur izupe ta'yr romo. 20 Heta amo Ur ta'yr Uri her ma'e a'e. Heta amo Uri ta'yr Mezarew her ma'e no.\n21 60 kwarahy hereko mehe Ezerom wereko Makir tazyr Zireaz heinyr wemireko romo. Heta ta'yr Xegu her ma'e. 22 Heta amo ta'yr Xegu pe Zair her ma'e a'e. Zair wiko 23 tawhu pe har wanuwihawete romo Zireaz ywy rehe a'e. 23 Na'e Zezur izuapyapyr a'e wà, Àrà izuapyapyr a'e wà no, upyhyk 60 tawhu a'e ywy rehe har wà. Upyhyk tawhu Zair hemiruze'eg paw wà. Upyhyk Kenat tawhu wà no. Upyhyk taw a'e taw izywyr har paw rupi wà no. Teko a'e pe har paw wiko Makir Zireaz tu izuapyapyr romo wà. 24 Ezerom imàno re ta'yr Karew wereko Eparat u hemireko kwer wemireko romo kury. Heta pitài ta'yr izupe. Azur her ma'e a'e. Azur uzapo tawhu Tekoa her ma'e a'e.\nZerameew izuapyapyr wà\n25 Zerameew Ezerom ta'yr izypy a'e, heta 5 ta'yr izupe a'e wà: Hàw (wanyky'yr), Muna, Orem, Ozem, Ai. 26-27 Heta na'iruz ta'yr Hàw pe wà: Maaza, Zamim, Eker. Zerameew wereko amo kuzà wemireko romo no. Atar her romo a'e. Umur ta'yr Onà her ma'e izupe a'e. 28 Onà heta mokoz ta'yr a'e: Xamaz, Zana. Xamaz heta mokoz ta'yr a'e no: Nanaw, Awizur. 29 Awizur wereko Amiaiw wemireko romo. Heta mokoz ta'yr izupe wà: Àmà, Mori. 30 Nanaw heta mokoz ta'yr wà: Xerez, Apai. Xerez umàno wa'yr 'ym pà a'e. 31 Heta amo Apai ta'yr Izi her ma'e a'e. Heta amo Izi ta'yr Xezà her ma'e a'e no. Heta amo Xezà ta'yr Arai her ma'e no.\n32 Heta mokoz ta'yr Zana Xamaz tywyr pe wà: Zeter, Zonata. Zeter umàno wa'yr 'ym mà a'e. 33 Heta mokoz ta'yr Zonata pe wà: Peret, Zaza. A'e paw wiko Zerameew izuapyapyr romo wà.\n34 Xezà nata'yr kwaw a'e. Xo tazyr zo heta izupe wà. Wereko amo uma'ereko e ma'e Zara her ma'e wemireko romo. 35 Omono pitài wazyr Zara pe hemireko romo. Heta pitài ta'yr izupe. Ataz her romo a'e. 36 Heta amo ta'yr Ataz pe Nàtà her romo a'e. Heta amo Nàtà ta'yr Zawaz her ma'e izupe a'e. 37 Heta amo Ewiraw ta'yr Zawaz her ma'e izupe a'e. Heta amo Ewiraw ta'yr Omez her ma'e izupe a'e. 38 Heta amo Omez ta'yr Zeu her ma'e a'e no. Heta amo Zeu ta'yr Azari her ma'e no. 39 Heta amo Azari ta'yr Ere her ma'e a'e no. Heta amo Ere ta'yr Ereaz her ma'e izupe a'e. 40 Heta amo Ereaz ta'yr Xizamaz her ma'e no. Heta amo Xizamaz ta'yr Xarum her ma'e a'e. 41 Heta amo Xarum ta'yr Zekami her ma'e no. Heta amo Zekami ta'yr Erizàm her ma'e no.\nKarew izuapyapyr wà\n42 Karew wiko Zerameew tywyr romo. Karew ta'yr ipy a'e, Mexa her romo a'e. Heta amo Mexa ta'yr Ziw her ma'e izupe a'e. Heta amo Ziw ta'yr Marexa her ma'e izupe a'e. Heta amo Marexa ta'yr Emerom her ma'e izupe a'e. 43 Heta 4 ta'yr Emerom pe a'e wà: Kora, Tapu, Hekem, Xem. 44 Heta amo Xem ta'yr Hààw her ma'e izupe a'e. Heta amo Hààw ta'yr Zorokeàw her ma'e izupe a'e. Heta amo Hekem ta'yr Xamaz her ma'e izupe a'e. 45 Heta amo Xamaz ta'yr Maom her ma'e izupe a'e. Heta amo Maom ta'yr Mete-Xur her ma'e izupe a'e.\n46 Karew wereko amo kuzà wemirekoagaw romo. Ewa her romo a'e. Umur na'iruz ta'yr izupe wà: Àrà, Moza, Kazez. Heta pitài ta'yr Àrà pe a'e. Kazez her romo a'e.\n47 (Heta 6 ta'yr awa Zanaz her ma'e pe a'e: Hezem, Zotàw, Zezà, Peret, Epa, Xap.)\n48 Karew wereko amo kuzà wemirekoagaw romo no. Maaka her romo a'e. Umur mokoz ta'yr izupe wà: Xewer, Xirana. 49 Amo 'ar mehe heta wi mokoz imemyr wà no. Awa wà: Xap, Xewa. Xap uzapo tawhu Maniman her ma'e a'e. Xewa uzapo mokoz tawhu a'e: Makimen, Zimea. Heta tazyr Akixa her ma'e Karew pe a'e.\n50 Na'aw amo Karew izuapyapyr waner xe wà no: Ur wiko Karew ta'yr ipy hemireko Eparat imemyr romo a'e. Xomaw Ur ta'yr uzapo tawhu Kiriat-Zeàri a'e. 51 Xawma Karew ta'yr mokoz haw a'e, uzapo tawhu Merez a'e. Arew Karew ta'yr na'iruz haw a'e, uzapo tawhu Mete-Zaner a'e.\n52 Xomaw tawhu Kiriat-Zeàri iapo arer wiko teko Arowe ywy rehe har waipy romo a'e. Wiko teko Menuot pe har tetea'u waipy romo a'e no. 53 Amo teko Kiriat-Zeàri pe har wiko izuapyapyr romo wà no. Na'aw waner xe wà: Ixiri izuapyapyr wà, Pui izuapyapyr wà, Xumat izuapyapyr wà, Mizira izuapyapyr wà: Teko Zora tawhu pe har wà, Etao tawhu pe har wà no, wiko a'e teko waànàm romo wà no.\n54 Xawma Merez tawhu iapo arer wiko teko Neto pe har waipy romo, Atarot-Mete-Zoaw pe har waipy romo no, Zore izuapyapyr waipy romo no. Zore izuapyapyr wiko Manate iànàm romo wà.\n55 (Amo pape kwaw par waànàm wiko Zawez tawhu pe wà. Na'aw waner xe wà: Xirat izuapyapyr wà, Ximeat izuapyapyr wà, Xukat izuapyapyr wà. Paw rupi wiko Kene izuapyapyr romo wà. Wereko Hekaw izuapyapyr wemireko romo wà, umen romo wà.)


Tupàn ze'eg AMOZ 1\n1 Tupàn umume'u ko ze'eg teko Izaew izuapyapyr wanehe Amoz pe a'e. Àràpuhàràn hawitu ma'e mono'ogar romo hekon Amoz tawhu Tekoa her ma'e pe. Uzi wiko Zuta ywy rehe har wanuwihawete romo a'e. Zeromoàw Zoa ta'yr wiko Izaew ywy rehe har wanuwihawete romo. Tupàn umume'u ko ze'eg Amoz pe. Na'e mokoz kwarahy ipaw ire ywy uryryryryz tawhu pe a'e. 2 Nezewe i'i Amoz.\nYwytyr Xiàw Zeruzarez pe har pe\nTupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg wahyhaw rupi a'e.\nIze'eg nuzawy kwaw àmàn iànoànogaw a'e.\nKa'api'i ma'ea'yr wamai'u haw uxinig.\nMa'e Karamew ywytyr rehe har paw uxinig no,\nTupàn umume'uahy teko ywy huwake har wanemiapo kwer\n3 Nezewe uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e.\n— Teko Namaz tawhu pe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Upuraraw kar ma'erahy Zireaz pe har wanupe wà. Umuàgà'ym kar ywyramawa itaxu tetea'u hereko har wà. Na'e weruwaruwak a'e ywyramawa Zireaz pe har wanehe wà, wakutukutuk pà nezewe wà. 4 A'e rupi amunyk putar tata tuwihawete Azaew hàpuzuhu rehe nehe. A'e tata ukaz putar tawhu tuwihawete Menanaz heko haw pe nehe, a'e tawhutàtà wamumaw pà nehe. 5 Azukazuka putar Namaz tawhu ukenaw ihe nehe, tawhu pupe zauxiapekwer wamuixe kar pà nehe. Azuka putar tawhu Mikeat-Awen wanuwihaw ihe wà nehe. Azuka putar tawhu Meteenen wanuwihaw ihe wà nehe no. Kir ywy rehe har weraha putar Xir ywy rehe har uiwy pe wemipyhyk kwer romo wà nehe. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez ihe kury.\nPiri ywy rehe har\n6 Uze'eg wi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e. — Teko Kaz ywy rehe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Weraha Zuta ywy rehe har paw Enom ywy rehe har wanupe wame'eg pà uma'ereko e ma'e romo wamuigo kar pà wà. 7 A'e rupi amunyk putar tata pàrirogawtàtà Kaz tawhu izywyr har rehe nehe. A'e tata ukaz putar tàpuzuhu ikàg ma'e a'e tawhu pe har wanehe nehe no, wamumaw pà nehe no. 8 Azuka putar Azenoz tawhu wanuwihawete ihe wà nehe. Azuka putar Akerom tawhu wanuwihawete ihe wà nehe no. Aeityk putar Akerom tawhu nehe. Azuka putar amogwer Piri ywy rehe har ihe wà nehe no. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez ihe kury.\n9 Uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury.\n— Teko Xir tawhu pe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Amo 'ar mehe uzapokatu mua'u uze'egaw amo Izaew ywy pehegwer rehe har wanehe we wà. A'e re weraha a'e teko paw Enom ywy rehe har wanupe wame'eg pà uma'ereko e ma'e romo wà. 10 A'e rupi amunyk putar tata Xir tawhu pàrirogawtàtà rehe nehe. A'e tata ukaz putar tàpuzuhu ikàg ma'e a'e tawhu pe har nànàn nehe no, wamumaw pà nehe no.\n11 Uze'eg wi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury.\n— Teko Enom ywy rehe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Uzàmàtyry'ym wywyr Izaew wà. Nupuhareko kwaw wà. Wakwahy haw nupytu'u kwaw. Wikwahy tuweharupi wà. 12 A'e rupi amunyk putar tata Temà tawhu rehe nehe. A'e tata ukaz putar tàpuzuhu tàtà tawhu Mozira pe har wanehe nehe, wamumaw pà nehe.\n13 Uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury.\n— Teko Amon ywy rehe har uzapo ikatu 'ym ma'e tetea'u wà. A'e rupi azepyk putar wanehe nehe. Uzàmàtyry'ym Zireaz ywy rehe har wà wà, waiwy ipyro pà wà. A'e 'ar rehe ukixi kuzà ipuru'a ma'e wanie wà. 14 A'e rupi amunyk putar tata pàrirogaw tàtà Hama tawhu izywyr har rehe nehe. A'e tata wapy putar tàpuzuhu tàtà a'e tawhu pe har nehe no, wamumaw pà nehe no. Zauxiapekwer uzeàmàtyry'ymahy putar a'e pe wà nehe, uhapukazahy pà wà nehe. 15 Zauxiapekwer amo ae ywy rehe har weraha putar Amon wanuwihawete a'e wi wà nehe. Weraha putar amogwer tuwihaw a'e pe har wà nehe no, wemipyhyk kwer romo wamuigo kar pà wà nehe no. Ihe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez ihe kury.


Tupàn ze'eg XOPONI 3\nZeruzarez pe har wanehe izepyk àwàm, wazepyro àwàm no\n1 Ezemumikahy nehe, Zeruzarez. Ta'e nereputar kwaw Tupàn nezar romo ne xe. Ta'e netynehem imunar ma'e wapupe ne xe. Tuweharupi erepuraraw kar ma'erahy nepupe har wanupe. 2 Zeruzarez na'ipurenu wer kwaw Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ize'eg rehe. Nuputar kwaw weruze'egaw no. Nuzeruzar kwaw uzar rehe. — Hepytywà pe nehe, ni'i kwaw izupe. 3 Tuwihaw a'e pe har nuzawy kwaw zàwàruhu iriàw okororo ma'e wà. Pureruze'eg ma'e a'e pe har nuzawy kwaw awarahu hehaite ma'e wà. U'u ma'e paw pitài haw rupi. Nomonokatu kwaw wemi'u ràm ikurer iku'egwer pàràm romo wà. 4 Tupàn ze'eg imume'u mua'u har wiko wera'u wà. Hemu'em teko wanupe wà. Xaxeto uzapo iaiw ma'e Tupàn Hàpuzuhu pupe wà. Nuweruzar kwaw Tupàn ze'eg wà. 5 Nezewe rehe we Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e wiko a'e tawhu pe. Tuweharupi xo ikatu ma'e zo uzapo. Nuzawy pixik kwaw. Tuweharupi ku'em mehe uzapo kar ikatu ma'e. Teko ikatu 'ym ma'e uzapo wiwi iaiw ma'e oho waiko wà. Na'imaranugar kwaw wemiapo rehe wà.\n6 Nezewe uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e. — Amumaw amo ywy rehe har tetea'u ihe wà. Aeityk tawhu tetea'u ihe wà. Azukazuka tàpuz aiha katu ma'e, ma'e rehe ume'egatu haw no. Amuaiw pe tawhu myter pe har tetea'u wà no. A'e tawhu uzeapo ywyxiguhu romo wà kury. Naheta kwaw teko a'e pe wiko ma'e wà kury. 7 Nezewe aze'eg hezeupe. — Heremiaihu hemuwete katu putar a'e wà nehe, a'e zepe hezeupe. — Uruputar nepureruze'egaw ure nehe, i'i putar ihewe wà nehe, a'e zepe hezeupe. — Azepyk tetea'u wanehe ihe. Naheharaz kwaw hezepyk tetea'u haw wi wà nehe, a'e zepe hezeupe. Nan kwaw nezewe. Uzeagaw wera'u ikatu 'ym ma'e iapo pà wà, i'i Tupàn uzeupe a'e.\n8 A'e rupi nezewe uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e kury. — Peàro he'ar nehe. A'e 'ar mehe apu'àm putar nehe. A'e mehe amume'u putar teko ywy nànànar wanemiapo kwer nehe. Azepyk putar wanehe a'e 'ar mehe nehe. Amono'og putar teko ywy nànànar wamuwà wà nehe. Amono'og putar tuwihawete paw wà nehe no, wanehe hezepyk pà nehe. Upuraraw putar hekwahy haw wà nehe. Ta'e azakook putar hekwahy haw wanehe tata ài ihe nehe xe. Hekwahy haw tata zàwenugar wapy putar ywy paw nehe.\n9 Na'e amupytu'u kar putar teko tupàn a'ua'u wamuwete katu re wà nehe. Xo ihe zo hemuwete katu putar wà nehe. Aiko Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e romo ihe. — Hereruzar pe nehe, a'e putar teko paw wanupe nehe. Upaw rupi hemuwete katu putar tupàn a'ua'u imuwete katu awer zàwe wà nehe. 10 Heremiaihu ywy nànàn uhàuhàz ma'e ur putar ma'ea'yr wazuka pà herenataromo wà nehe. Te tawhu Exio ywy rehe har muite wera'u ma'e wi wanur putar wà nehe. 11 Pe heremiaihu pe. Pemumaw kwarahy tetea'u heputar 'ym pà pezar romo. A'e 'ar mehe nehe, pepytu'u putar heputar 'ym awer rehe pemaranugar ire nehe. Ta'e amukàzym kar putar wiko wera'u ma'e pemyter wi wà nehe xe. Amukàzym kar putar heko kateteahy wera'u ma'e pemyter wi wà nehe no. Napeiko wi pixik kwaw wiko wera'u ma'e heywytyr imonokatu pyrer rehe nehe. 12 Amuigo kar putar amo teko Zeruzarez pupe ihe wà nehe. A'e teko nuiko wera'u kwaw amogwer wanuwi wà nehe. Nuiko wera'u kwaw ihewi wà nehe. Ma'e kwaw katu har romo wanekon putar wà nehe. Uzeruzar putar herehe wà nehe. 13 Teko Izaew wikuwe ma'e ràm a'e wà nehe, nuzapo pixik kwaw ikatu 'ym ma'e a'e wà nehe. Nahemu'em pixik kwaw wà nehe. Nuzeagaw pixik kwaw amogwer teko wanupe wemu'em pà wà nehe. Uhyk putar temi'u wanupe nehe. Ni amo zauxiapekwer nuzàmàtyry'ym kwaw wà wà nehe. Nukyze kwaw amo wanuwi wà nehe.\nZegar haw Tupàn imuwete katu haw\n14 Teko Izaew wà. Pezegar Tupàn pe ikatu haw rehe nehe.\nPenurywete nehe, Zeruzarez pe har wà.\nPemume'u Tupàn ikatu haw pepy'a pupe upaw rupi nehe.\n15 Kwehe mehe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umume'u penehe uzepyk àwàm a'e. Umumaw a'e uze'eg awer. Nuzepyk kwaw penehe nehe.\nUmunyryk kar wàmàtyry'ymar paw wemiaihu wanuwi wà.\nTupàn Tuweharupi Wiko Ma'e Izaew Wanuwihawete wiko penehe we a'e.\nA'e rupi, pekyze zo iaiw paw wi nehe.\n16 Uhem putar amo 'ar nehe. A'e 'ar mehe teko uze'eg putar Zeruzarez pe wà nehe.\n— Pekyze zo nehe, teko Xiàw rehe har wà.\nPezemumikahy zo nehe. Peityk zo pekàgaw pezewi nehe no.\n17 Ta'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e pezar wiko penehe we a'e xe.\nIkàg a'e. Pepyro putar nehe.\nHurywete putar penehe nehe.\nPeamutar katu, a'e rupi umur putar peneko haw pyahu ma'e peme nehe.\nUzegar putar Tupàn nehe. Hurywete putar nehe.\n18 Teko uzapo mynykawhu urywete haw romo wà. Nezewegatete Tupàn hurywete putar penehe nehe.\nNezewe uze'eg Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e a'e kury.\n— Amunyryk kar putar iaiw ma'e peme uzeapo etea'i ma'e pewi ihe nehe.\nApupyro putar ikatu 'ymaw wi nehe.\n19 A'e 'ar ihem mehe nehe,\nazepyk putar a'e peàmàtyry'ymar wanehe nehe.\nApyro putar pàri ma'e wà nehe.\nAmono'og wi putar uhàuhàz ma'e kwer wamuwà ihe wà nehe.\nAmo pemumaranugar kar ywy nànàn peneko mehe wà.\nAmo 'ar mehe a'e teko umume'u putar pekatu haw wà nehe. Pekàg wi putar nehe no.\n20 A'e 'ar ihem mehe nehe,\napomono'og putar nehe, peiwy rehe penerur wi pà nehe.\nApumuigo kar wi putar hemetarer katu ma'e romo nehe.\nTeko ywy nànànar ukwaw putar pekàgaw wà nehe. Teko ywy nànànar uzeruze'eg putar penehe wà nehe.\nIhe Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e amume'u ko ma'e kwez ihe.


Tupàn ze'eg 2 XAMUEW 5\nUmuigo kar Tawi Izaew Zuta wanuwihawete romo wà\n1 Na'e Izaew izuapyapyr paw oho Emerom tawhu pe Tawi hexak pà wà kury. — Uruiko Izaew izuapyapyr romo ure no, ne ài ure no. 2 Amo 'ar rehe Xau wiko ureruwihawete romo a'e. A'e 'ar rehe ereiko zauxiapekwer Izaew wanuwihaw romo ne. Uze'eg Tupàn newe a'e 'ar rehe. — Ereiko putar heremiaihu wanuwihaw romo nehe, waneruze'egar romo nehe, i'i newe a'e 'ar mehe, i'i teko Tawi pe wà.\n3 Nezewe Izaew wanuwihaw paw oho Tawi hexak pà Emerom pe wà. Umume'u uze'eg wanupe Tupàn henataromo. A'e rupi teko uzakook uri kawer hehe wà kury, Izaew wanuwihawete romo imuigo kar pà wà kury. 4 Wereko 30 kwarahy tuwihawete romo uzeapo mehe. Umumaw 40 kwarahy tuwihawete romo wiko pà. 5 Weruze'eg Zuta ywy rehe har Emerom pe wiko pà wà. Umumaw 7 kwarahy ku'aw har Emerom pe wiko pà. Na'e oho Zeruzarez tawhu pe. Weruze'eg Izaew a'e pe wà. Weruze'eg Zuta a'e pe wà no. Umumaw 33 kwarahy Zeruzarez pe tuwihawete romo wiko pà.\n6 Tawi oho zauxiapekwer wanupi Zeruzarez kutyr kury. Zemu izuapyapyr wiko Zeruzarez pe a'e 'ar rehe wà. — Nupuner kwaw zaneretykaw rehe wà nehe, i'i Zeruzarez pe har uzeupeupe wà. A'e rupi uze'eg Tawi pe wà. — Nereixe pixik kwaw xe nehe. Hehàpyhà 'ym ma'e uzemono'og putar ipàri ma'e wanehe we wà nehe. Na'e peneityk putar a'e wà nehe. Napeixe kwaw xe nehe, i'i urywahyahy Tawi pe wà.\n7 Nezewe rehe we Tawi weityk Xiàw taw pe har wà. (Zeruzarez tawhu her inugwer a'e.) Ipyhyk ire teko omono amo her tawhu pe wà. Tawi heko haw, i'i wà. Nezewe uzeapo a'e ma'e.\n8 A'e 'ar mehe uze'eg Tawi uzehe we har zauxiapekwer wanupe wà. — Aze amo ipuruzuka wer a'e hehàpyhà 'ym ma'e wanehe wà nehe, a'e ipàri ma'e wanehe wà nehe, heàmàtyry'ymar wanehe wà nehe, tuwe wixe oho yrykaw ita rupi har rupi wà nehe, wazuka pà wà nehe, i'i wanupe. Nezewe mehe teko i'i nezewe ko 'ar rehe. — Hehàpyhà 'ym ma'e nupuner kwaw Tupàn hàpuz me wixe haw rehe wà. Ipàri ma'e nupuner kwaw Tupàn hàpuz me wixe haw rehe wà, i'i wà.\n9 Weruzar zauxiapekwer ize'eg wà. Wixe a'e rupi wà, zauxiapekwer a'e pe har waneityk pà wà. Uzapo Tawi weko haw a'e tawhu pe kury, tàpuz tàtà ma'e pupe kury. — Tawi heko haw, i'i Tawi a'e tawhu pe. Uzapo ipàrirogaw ita tetea'u pupe tawhu iwyr wà no. Uzypyrog ipàrirogaw iapo pà tàpuzaiha Miro her ma'e pe. Oho tuwihawete hàpuzuhu pe. 10 Tuweharupi ikàg wewera'u Tawi a'e. Ta'e Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e ikàg wera'u ma'e wiko hehe we a'e xe.\n11 Xir tawhu pe har wanuwihaw Iràw her ma'e omono kar uzehe we har tuwihaw a'e wà. Uze'eg oho Tawi pe wà. Umur kar ywyràkàxigyw imonohok pyrer tetea'u izupe no. Umur kar ywyra kixi haw kwaw par wà no. Umur kar tàpuz ita iapo pyr iapo har izupe wà no. 12 — Azeharomoete Tupàn heputar Izaew wanuwihawete romo a'e, i'i Tawi a'e ma'e paw hexak mehe a'e ma'e kwaw par paw wanexak mehe. — Uzamutar katu wemiaihu Izaew a'e wà. A'e rupi hepytywà iko wamukàg kar pà a'e, i'i Tawi uzeupe.\n13 Emerom tawhu wi uhem ire wereko amo kuzà wemirekoagaw romo wà. Wereko amo kuzà wemirekoete romo wà no. Umuzàg amo wa'yr a'e kuzà wainuromo a'e wà, umuzàg amo wazyr wainuromo no. 14 Na'aw Tawi ta'yr Zeruzarez pe uzexak kar ma'e kwer waner xe wà kury: Xamu, Xomaw, Nàtà, Xàrumàw, 15 Imar, Erizu, Nepeg, Zapi, 16 Erizàm, Eriaz, Eriperet.\nTawi upyro Piri ywy rehe har wakàgaw wanuwi\n17 Amo teko umume'u Tawi Izaew wanuwihawete romo uzeapo awer oho Piri ywy rehe har wanupe wà. A'e rupi omono kar zauxiapekwer ikutyr wà kury. — Pepyhyk Tawi peho nehe, i'i wanupe wà. Amo umume'u Piri ywy rehe har wanur àwàm oho Tawi pe wà. A'e rupi wezyw Tawi tàpuztàtà pe kury. 18 Uhem Piri ywy rehe har wà ywyàpyznaw awa aiha katu waneko haw her ma'e pe wà kury. Uzapo weko haw a'e pe wà. 19 Na'e upuranu Tawi Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e rehe kury. — Aipo azàmàtyry'ym putar Piri ywy rehe har aha ihe wà nehe. Aipo aityk putar ihe wà nehe, i'i Tawi Tupàn pe. — Eho nehe, i'i Tupàn izupe. — Amur putar waneityk àwàm nepo pe ihe nehe, i'i izupe.\n20 A'e rupi oho Tawi Ma'aw Perazi pe kury. Weityk Piri ywy rehe har a'e pe wà. Na'e uze'eg kury. — Aze 'y tetea'u uhem tàrityka'i a'e, weityk ma'e wenataromo har paw a'e. Nezewegatete Tupàn umupe'a heàmàtyry'ymar wamyter pe a'e no, i'i. A'e rupi teko omono amo her a'e ywy pe wà. — Ma'aw Perazi, i'i uzeupe wà. — Zanezar umupe'a, i'i zaneze'eg rupi. 21 Piri ywy rehe har wezar uzar tupàn a'ua'u a'e pe uzàn mehe wà. Tawi a'e, hehe we har a'e wà no, omono'og a'e tupàn a'ua'u a'e wi waneraha pà wà. 22 Na'e uzewyr wi Piri ywy rehe har a'e ywyàpyznaw awa iaiha katu ma'e her ma'e pe wà kury. Uzapo wi upytu'u haw a'e pe wà.\n23 Upuranu wi Tawi Tupàn rehe. Uwazar Tupàn ize'eg izupe. — Eho zo xe wi waàmàtyry'ym pà nehe. Ezewyr eho nehe. A'e re emàmàn kwe rupi wakupe kutyr ma'e'yw amor her ma'e huwake nehe. Ezur a'e wi wakutyr nehe. 24 Erenu putar teko wapyrogaw amor 'yw wa'aromo har nehe. Henu mehe ezemuàgà'ym wakutyr neho àwàm rehe nehe. Aha putar penenataromo ihe nehe. A'e ma'e henu mehe erekwaw putar penenataromo heho awer nehe. Aityk putar Piri ywy rehe har penenataromo ihe wà nehe, i'i Tupàn Tawi pe.\n25 Weruzar katu Tawi Tupàn ze'eg. Umuzewyr kar Piri ywy rehe har wamono kar pà wà. Uzewyr Zema tawhu wi Zezer tawhu pe wà.