Tupàn ze'eg IZO 1\nUZEAPO MA'E KWER IPY\nIzo iànàm wanehe we\n1 Amo awa wiko Uz ywy rehe a'e. Izo her romo a'e. Ikatu a'e. Imunar 'ym ma'e romo hekon. Ukyze Tupàn wi. Uzeagaw ikatu 'ym ma'e iapo 'ym pà. 2 Heta 7 ta'yr izupe wà. Heta na'iruz tazyr izupe wà no. 3 Heta tetea'u heimaw wà: 7.000 àràpuhàràn hawitu ma'e wà, 3.000 kawaru kupewa'a kamer her ma'e wà, 1.000 tapi'ak wà, 500 zumen wà. Heta tetea'u uma'ereko e ma'e izupe wà no. Wiko awa hemetarer katu wera'u ma'e romo awa kwarahy ihemaw kutyr har paw wanuwi.\n4 Izo ta'yr uzapo nezewe wà: amo 'ar mehe tyky'yr uzapo mai'u hawhu wàpuz me a'e. Tywyr paw oho imai'u hawhu pe wà. Amo ae 'ar mehe amo tywyr uzapo mai'u hawhu a'e no. A'e paw rupi oho hàpuz me wà. Pitàitàigatu uzapo mai'u hawhu wyky'yr wanupe uwywyr wanupe wà. Wenoz weinyr a'e mai'u hawhu pe paw rupi wà no. 5 Mai'u hawhu imumaw ire Izo upu'àm izi'itahy ma'ea'yr izuka pà Tupàn henataromo uwa'yr wanupe pitàitàigatu a'e wà, wamukatu pà Tupàn henataromo a'e wà. Tuweharupi uzapo nezewe a'e. — Aze ru'u amo hera'yr uzapo ikatu 'ym ma'e Tupàn henataromo a'e. Aze ru'u wama'enukwaw paw iro Tupàn pe.\nZurupari uze'eg zemueteahy Izo rehe Tupàn pe\n6 Uhem uma'ereko ma'e ywate har 'ar kury. Ur uzexak kar pà Tupàn henataromo wà. Wainuromo ur Zurupari a'e no. 7 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e upuranu hehe a'e kury. — Ma'e wi erezur iko ne, i'i izupe. Uwazar Zurupari ize'eg izupe. — Azekytyar aha ywy rehe ihe, ko rupi, kwe rupi.\n8 Na'e i'i Tupàn izupe. — Aipo erexak heremiruze'eg Izo. Ywy nànàn naheta kwaw teko izuwi ikatu wera'u ma'e wà. Naheta kwaw imunar 'ym ma'e izuwi ikatu wera'u ma'e wà. Ukyze ihewi a'e. Uzeagaw ikatu 'ym ma'e iapo 'ym pà no.\n9 Uwazar Zurupari ize'eg izupe. — Aipo ukyze e newi. 10 Nerezapo pixik kar kwaw ikatu 'ym ma'e izupe, iànàm wanupe, ima'e pe. Eremono neze'egatu hemiapo nànàn. A'e ywy rehe a'e wereko tapi'ak tetea'u wera'u amo wanuwi upaw rupi a'e wà. 11 Aze eremukàzym ima'e izuwi nehe, erexak putar heko haw nehe. Omono putar uze'egaiw nerehe a'e, uzeruze'eg 'ym pà nerehe nehe kury.\n12 Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e uze'eg Zurupari pe. — Ikatu. Ezapo ikatu 'ym ma'e neremimutar Izo ima'e nànàn nehe. Ezapo zo ikatu 'ym ma'e izupe nehe, i'i izupe. Na'e Zurupari uhem Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e henatar wi kury.\nIzo ta'yr umàno wà. Ima'e ukàzym paw rupi wà no\n13 Amo 'ar mehe Izo ta'yr a'e wà, tazyr a'e wà no, wiko mai'u hawhu pe wyky'yr hàpuz me wà. 14 Amo Izo pe uma'ereko ma'e uhem hàpuz me kury. — Ureruwaruwak kar ywy uruiko tapi'ak wanupe ure. Zumen umai'u waiko pe pe ureruwake wà. 15 Na'arewahy zauxiapekwer Xamew izuapyapyr ureàmàtyry'ym wà kury, ma'e paw heraha pà urewi wà kury. Uzuka newe uma'ereko ma'e paw utakihe pupe wà no. Xo ihe zo azewehem kwez wanuwi newe ma'e uzeapo ma'e kwer imume'u pà newe no.\n16 Ize'eg mehe we amo uma'ereko ma'e uze'eg wà a'e no. — Àmàn iweraw haw u'ar ywak wi àràpuhàràn hawitu ma'e paw wazuka pà wanehe uzekaiw ma'e wazuka pà no. Xo ihe zo azewehem kwez newe ma'e uzeapo ma'e kwer newe imume'u pà newe no.\n17 Ize'eg mehe we amo uhem wà no. — Zauxiapekwer Kawne izuapyapyr na'iruz haw romo imuza'ak pyrer ureàmàtyry'ym wà kawaru kupewa'a waneraha pà wà. Uzuka uma'ereko ma'e utakihepuku pupe wà no. Xo ihe zo azewehem kwez newe ma'e uzeapo ma'e kwer newe imume'u pà no.\n18 Ize'eg mehe we uhem amo wà Izo pe uze'eg pà no. — Nera'yr wà, nerazyr wà no, uzapo mai'u hawhu wyky'yr hàpuz me wà. 19 Wamai'u mehe we na'arewahy ywytuaiw ur hàpuz kutyr kury. U'ar hàpuz nera'yr wa'aromo. Uzuka paw rupi wà. Xo ihe zo azewehem kwez newe ma'e uzeapo ma'e kwer newe imume'u pà.\n20 Na'e Izo upu'àm ukamir imuku'i pà uzemumikahy haw hexak kar pà kury. Upin u'aw no. Na'e wapyk upenàràg rehe uwa ywy rehe imuhyk pà Tupàn imuwete katu pà kury. 21 Uze'eg nezewe a'e. — Azexak kar ma'e hereko 'ymar romo ihe. Àmàno putar nezewegatete nehe no. Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umur ma'e ihewe. Tupàn Tuweharupi Wiko Ma'e umukàzym kar a'e ma'e ihewi no. Tuwe teko umuawate katu her wà nehe.\n22 Nezewe a'e ma'e paw izeapo re Izo nuzapo kwaw ikatu 'ym ma'e Tupàn henataromo a'e. — Ikatu 'ym ma'e erezapo ne, ni'i kwaw Izo Tupàn pe.


Tupàn ze'eg TANIEW 6\nTaniew upyta zàwàruhu iriàw wamunehew haw pupe\n1 Tuwihawete Nariw umuza'aza'ak a'e ywy 120 pegwepegwer romo kury. Wexaexak 120 awa a'e ywy rehe har wanuwihaw romo wamuigo kar pà wà. 2 Uputar wapureruze'egatu haw a'e. Nuputar kwaw ikatu 'ymaw. A'e rupi tuwihawete wexaexak na'iruz awa a'e 120 tuwihaw wanuwihaw romo wamuigo kar pà wà no. Taniew wiko tuwihaw romo a'e tuwihaw wanehe we a'e. 3 Ukwaw wera'u ma'e amo tuwihaw wanuwi a'e. Na'arewahy wexak kar ma'e ikwaw wera'u haw wanupe. — Ukwaw katu tuwe pureruze'egaw a'e, i'i tuwihawete uzeupe. — Aze ru'u amuigo kar putar tuwihaw amo tuwihaw wanuwi upuner wera'u ma'e romo ihe nehe, i'i uzeupe. 4 Na'e tuwihaw wanuwihaw wà, ywy pehegwer rehe har wanuwihaw wà no, ume'e Taniew rehe wà, hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e hekar pà hehe wà. Nuexak kwaw wà. Taniew na'imunar kwaw teko wama'e rehe. Ikatu a'e. Ni amo nupuner kwaw hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e imume'u haw rehe wà. 5 Na'e uze'eg uzeupeupe wà kury. — Naxixak pixik kwaw Taniew hemiapo kwer ikatu 'ym ma'e. A'e rupi nazapuner kwaw ma'e imume'u haw rehe tuwihawete pe. Umuwete katu amo Tupàn a'e. Xikar ikatu 'ymaw hehe nehe, i'i uzeupeupe wà.\n6 Na'e a'e paw rupi oho tuwihawete pe uze'eg pà wà kury. — Tuwe tuwihawete Nariw wikuwe tuweharupi nehe, i'i izupe wà. 7 — Uruiko neiwy rehe har wanuwihaw romo ure: tuwihaw wanuwihaw wà, ywy pehegwer rehe har wanuwihaw wà, tawhu pe har wanuwihaw wà, amo tuwihaw wà. Uruzemono'og amo ma'e rehe newe ureze'eg pà kury. Ezapo kar amo ma'e teko wanupe nehe. Tuwe weruzar paw rupi wà nehe. — Pemumaw 30 'ar xo ihewe zo hereminoz iapo pà nehe, ere wanupe nehe. Aze a'e 'ar rehe amo wenoz ma'e amo tupàn pe nehe, amo awa pe nehe, eityk kar a'e teko zàwàruhu iriàw wanyru pupe ne wà nehe, i'i izupe wà. 8 — Emume'u neze'eg pape rehe imuapyk kar pà nehe. Nezewe mehe ni amo nupuner kwaw imunànaw rehe nehe. Nezewe i'i Mez wanàmuz ze'eg a'e, Pezi wanàmuz waze'eg a'e: Aze tuwihawete umuapyk kar uze'eg pape rehe nehe, ni amo nupuner kwaw imunànaw rehe wà nehe, i'i waze'eg, i'i izupe wà.\n9 — Ikatu, i'i tuwihawete wanupe. Umuapyk kar a'e ze'eg pape rehe. Umuapyk uwer hehe no. — Pemugeta kar ko ze'eg teko nànàn nehe, i'i wanupe.\n10 — Tuwihawete umuapyk uwer kwez uze'eg rehe kury, i'i amo Taniew pe. A'e rupi uzewyr Taniew uker haw pe kury. Tàpuz ipupyaikaw pyrer ywate har i'aromo har pupe kury. Na'e ume'e uken ywate har rupi. Ume'e Zeruzarez tawhu kutyr. Uwàpytymawok Taniew uken. Wapyk upenàràg rehe Tupàn pe uze'eg pà. — Nekatuahy Tupàn, ta'e erezapo xo ikatuahy ma'e zo ne xe, i'i izupe. Tuweharupi uzapo nezewe haw na'iruz haw.\n11 Taniew iàmàtyry'ymar uzemono'og heko haw pe oho pà wà kury. Wexak Tupàn pe ize'eg mehe wà. 12 Na'e wekar tuwihawete oho wà kury, ize'eg awer rehe uze'eg pà izupe wà kury. — O tuwihawete, eremuapyk kar neze'eg kwez ne. Eremuapyk nerer hehe no. — Pemumaw 30 'ar xo ihewe zo hereminoz iapo pà nehe, ere wanupe. — Aze a'e 'ar rehe amo wenoz ma'e amo tupàn pe nehe, amo awa pe nehe, zauxiapekwer weityk putar a'e teko zàwàruhu iriàw wanyru pupe wà nehe, ere wanupe. — Aipo eremuhàz kar a'e ze'eg, i'i izupe wà. — Azeharomoete, i'i tuwihawete a'e tuwihaw wanupe. — Tuwe teko paw weruzar a'e ze'eg wà nehe. Nezewe i'i Mez wanàmuz ze'eg a'e, Pezi wanàmuz waze'eg a'e: Aze tuwihawete umuapyk kar uze'eg pape rehe nehe, ni amo nupuner kwaw imunànaw rehe wà nehe, i'i waze'eg, i'i tuwihawete a'e awa wanupe.\n13 Na'e a'e awa uze'eg wi tuwihawete pe wà kury. — Taniew neru hemipyhyk kwer Zuta ywy wi herur pyrer a'e, nuzeruze'eg kwaw nerehe a'e. Nuweruzar kwaw neze'eg. Uze'eg uzar Tupàn pe na'iruz haw tuweharupi a'e, i'i izupe wà.\n14 Waze'eg henu mehe tuwihawete uzemumikahy a'e kury. — Apyro putar Taniew ihe nehe, i'i uzeupe. Umumaw a'e 'ar paw ipyro haw rehe uzeagaw pà. Nupuner kwaw. Na'e ipytun kury. 15 Taniew iàmàtyry'ymar oho wi tuwihawete pe uze'eg pà wà kury. — Erekwaw katu ko ma'e: Nezewe i'i Mez wanàmuz ze'eg a'e, Pezi wanàmuz waze'eg a'e: Aze tuwihawete umuapyk kar uze'eg pape rehe nehe, ni amo nupuner kwaw imunànaw rehe wà nehe, i'i waze'eg, i'i izupe wà.\n16 Na'e uze'eg tuwihawete zauxiapekwer wanupe kury. — Perur Taniew xe nehe. Peityk heraha zàwàruhu iriàw wanyru pupe nehe, i'i wanupe. Weruzar ize'eg wà. Werur Taniew izupe wà. Uze'eg tuwihawete Taniew pe kury. — Eremuwete katu Tupàn nezar. Aze nepyro nehe, ikatuahy putar ihewe nehe. Aputar nepyro àwàm ihe, i'i izupe. Weityk Taniew zàwàruhu wanyru pupe wà.\n17 Werur amo itahu hukenaw iwàpytym pà wà. Tuwihawete umuapyk uwer itahu rehe ukwàku'aw har pupe, iwàpytymawok kar 'ym pà purupe. Wiko tuwihawete upuner wera'u ma'e romo a'e. Taniew wiko imyrypar romo a'e. Nezewe rehe we weruzar katu kar uze'eg azeharomoete. 18 Uzewyr tuwihawete wàpuzuhu pe. Nu'u kwaw ma'e. Nuzapo kwaw ma'e uzemurywete kar pà amo 'ar rehe arer zàwe. Nupuner kwaw uker haw rehe pyhaw a'e 'ar mehe.\n19 Izi'itahy upu'àm zàwàruhu wanyru pupe ume'e pà. 20 Uze'eg uzemumikahy pà. — Taniew Tupàn wikuwe ma'e hemiruze'eg, i'i izupe. — Eremuwete katu Tupàn nezar. Aipo upuner nepyro haw rehe zàwàruhu wanuwi, i'i izupe.\n21 Uwazar Taniew ize'eg izupe. — Tuwe tuwihawete wikuwe tuweharupi nehe, i'i izupe. 22 Tupàn hezar umur kar amo weko haw pe har xe a'e. Uwàpytym zàwàruhu wazuru a'e. A'e rupi nahexi'u kwaw wà. Nazapo kwaw ikatu 'ym ma'e Tupàn henataromo ihe xe. Tupàn ukwaw iapo 'ymaw a'e. Nazapo kwaw ni pitài ikatu 'ym ma'e nekutyr ihe no, i'i Taniew tuwihawete pe.\n23 Hurywete tuwihawete kury. — Pemuhem kar Taniew zàwàruhu wanyru wi nehe ty wà, i'i zauxiapekwer wanupe wà. Wenuhem wà. Ume'e hehe wà. Zàwàruhu nuxi'u kwaw ni pitài haw wà. Ta'e uzeruzar Tupàn rehe xe. 24 — Perur a'e awa Taniew rehe ipuruzuka wer ma'e kwer xe pe wà nehe ty wà, i'i tuwihawete zauxiapekwer wanupe kury. — Peityk zàwàruhu wanyru pupe pe wà nehe, i'i wanupe. — Peityk wanemireko ipupe pe wà nehe no, wana'yr wanehe we pe wà nehe no, i'i wanupe. Weruzar ize'eg wà. Ywy rehe wahem 'ym mehe we zàwàruhu uxi'u wapei'ài'àg pà a'e wà kury.\n25 Na'e tuwihawete Nariw uzapo amo pape teko ywy nànànar wanupe kury, teko texakaw paw hereko har wanupe no, teko ze'eg paw rupi uze'eg ma'e wanupe no. Nezewe uze'eg a'e pape rehe imuapyk kar pà. — Tuwe penurywete paw rupi nehe. Tuwe peiko zeàmàtyry'ym 'ymaw rehe paw rupi nehe no. 26 Ko ma'e azapo kar putar heremiruze'eg nànàn ihe nehe kury. — Pemuwete Tupàn Taniew hemimuwete nehe. Pemuwete katu nehe no, a'e peme.\n— Ta'e Tupàn wikuwe ma'e romo hekon a'e xe.\nWiko tuweharupi umàno pixik 'ym pà a'e.\nTeko numumaw pixik kwaw ipureruze'egaw wà nehe.\nIpuner haw nupaw pixik kwaw nehe.\n27 Upurupytywà a'e. Upurupyro no.\nYwak rehe, ywy rehe, uzapo ikatuahy ma'e purumupytuhegatu kar haw. Uzapo temixak pixik 'ym no.\nA'e ae upyro Taniew a'e,\nIpyro pà zàwàruhu ipyàpe wi a'e,\ni'i tuwihawete uze'eg pape rehe imuapyk kar pà.\n28 Wiko wiwi Taniew tuwihaw ikàg ma'e romo a'e, Nariw tuwihawete romo heko mehe we a'e. Nariw imàno re Xiru Pezi ywy rehe har wanuwihawete wiko tuwihawete Nariw hekuzaromo. Taniew wiko wiwi tuwihaw Xiru tuwihawete romo heko mehe a'e no.