Un tren AVE chega a Galicia por primeira vez na historia grazas ao pulo do Goberno central – PSdeG-PSOE de Ourense\nUn tren AVE chega a Galicia por primeira vez na historia grazas ao pulo do Goberno central\npor PSdeG-PSOE de Ourense 4 agosto, 2021 10 agosto, 2021\nUN TREN AVE CHEGA POR PRIMEIRA VEZ A GALICIA GRAZAS AO PULO DO GOBERNO CENTRAL ÁS OBRAS DA NOVA LIÑA FERROVIARIA TRAS ANOS DE PARALIZACIÓNS E DESPREZOS DO PP\nOs socialistas ourensáns celebran este “fito histórico” que permitirá cumprir os prazos anunciados, coa posta en servizo comercial da nova infraestrutura a finais deste ano\n“O PP pisoteou e esmagou o AVE a Galicia, paralizando obras e tapiando túneles,tal e como confirmou o Tribunal de Contas, con Feijóo, Baltar e Jácome aplaudindo aquel desleixo”, denuncia o PSdeG\nOurense, 4 de agosto de 2021. Un tren AVE –concretamente da serie 112 de Renfe, tamén coñecido como ‘Pato’– chegou a Galicia por primeira vez na historia, grazas ao pulo que o Goberno central de Pedro Sánchez lle deu ás obras da liña de alta velocidade, tras “longos anos de paralizacións e desprezos do PP”. O AVE finalizou onte a súa viaxe na estación Ourense-Empalme, pero continuará a realizar probas nesta nova infraestrutura ferroviaria que conectará a 10 millóns de habitantes de Galicia, Castilla y León e Madrid.\nO AVE da serie 112 de Renfe estacionado en Ourense\nOs socialistas ourensáns celebran este “fito histórico” que permitirá cumprir os prazos anunciados, coa posta en servizo comercial a finais deste ano, e salientan que as novas infraestruturas ferroviarias “avanzan grazas aos gobernos do PSOE e retroceden cos gobernos do PP”. “Durante o mandato de Mariano Rajoy, o PP pisoteou e esmagou o AVE a Galicia, paralizando obras e tapiando túneles,tal e como confirmou o Tribunal de Contas, con Feijóo, Baltar e Jácome calados e aplaudindo aquel desleixo monumental”, insisten.\nO PSdeG-PSOE conclúe sinalando que “o investimento millonario para obras, probas e material rodante está a ser inédito” con este executivo, xa que as infraestruturas ferroviarias clave da terceira cidade de Galicia como a nova liña de alta velocidade, o tramo final Taboadela-Ourense (variante exterior) ou a estación da capital “avanzan imparables” logo de “lustros no caixón das vergonzas dos conservadores”.\nEntrada anterior DO, PP, BNG e o non adscrito Laureano Bermejo non votaron a favor de honrar a Lorca en Ourense\nSiguiente entrada Presentamos unha batería de propostas para a posta en valor da Vía da Prata ante a inminente chegada do AVE a Ourense


Situado fronte á Costa Meloneras, en Maspalomas, o Hotel Riu Gran Canaria é un hotel todo incluído 24 horas xunto ás Dunas de Maspalomas, ideal para as comodidades que ofrece a todos os seus hóspedes. Este hotel de RIU está entre os mellores hoteis de Gran Canaria grazas ás súas incribles instalacións e ao servizo exclusivo que caracteriza a RIU Hotels & Resorts.\nO Hotel Riu Gran Canaria é ideal para gozar en familia ou con amigos, xa que as súas máis de 600 habitacións están perfectamente adaptadas para satisfacer as diferentes necesidades de todos os clientes. Nas túas habitacións poderás gozar de infinitas instalacións, como TV vía satélite, aire acondicionado, minibar e terraza ou terraza para observar o fermoso entorno do noso hotel en Gran Canaria.\n20,96 km dende aqui\n38,02 km dende aqui\nAvenida del Mediterraneo, s/n, 35100 Maspalomas - Gran Canaria, Las Palmas - España\nÚltima actualización: 2021-08-07 21:41:31


A Deputación colabora na promoción do Couto Mixto a través da representación dunha obra teatral sobre a súa historia - Deputación Provincial de Ourense\nO vindeiro sábado, 6 de xullo, celebrarase un ano máis, unha obra sobre a historia deste enclave coincidindo co día da elección dos xuíces honorarios.\nOurense, 3 de xullo de 2019.- A Deputación de Ourense, a través do proxecto Gerês-Xurés Dinámico, desenvolveu durante o pasado ano e este verán numerosas actividades encamiñadas á dinamización da Reserva da Biosfera Transfronteiriza Gerês-Xurés. No marco deste proxecto atópanse diferentes iniciativas nas que a Deputación de Ourense colabora para dinamizar esta zona, como a promoción e difusión da historia do Couto Mixto con obras teatrais que ensinen a historia deste lugar.\nEsta actividade conseguiu o ano pasado "concentrar a máis de 200 persoas no adro da Igrexa de Santiago de Rubiás, a antiga capital do Couto Mixto, para coñecer a súa historia", salientou Rosendo Fernández. O Couto Mixto, un enclave de tres parroquias situadas entre España e Portugal, funcionou como unha república independente desde a Idade Media ata finais do século XIX. "Tratouse dun territorio cheo de singularidades históricas e culturais que remataron coa sinatura do Tratado de Lisboa en 1864", lembrou o vicepresidente da Deputación de Ourense.\nA Deputación de Ourense, "consciente da importancia deste lugar e da súa historia única" –dixo Rosendo Fernández- colabora con esta iniciativa que, no marco do proxecto Gerês-Xurés Dinámico, desenvolverá unha serie de iniciativas culturais enfocadas a reivindicar e dignificar a historia do Couto Mixto, co fin de dar a coñecer as súas singularidades históricas e culturais a tódolos veciños e visitantes da RBTGX.\nPara elo, coincidindo co día de elección dos xuíces honorarios do Couto Mixto, o sábado 6 de xullo de 2019, ás 13.30 horas, a asociación Platea Lúa, amosará dun xeito ameno e didáctico a historia do Couto Mixto a través dunha pequena representación teatral protagonizada por catro personaxes que axudarán a coñecer as singularidades dun enclave único no territorio galego, español e portugués, así como europeo. "A idea é que a xente aprenda a través da diversión e a visita durará uns 20 minutos", explicou Mary González. A representación realizarase no adro da igrexa de Santiago de Rubiás.\nPreviamente, ás 12.00 horas, serán nomeados "os tres xuíces honorarios, que normalmente recaen en persoas físicas que desenvolven algún labor ao redor do Couto Mixto. Este ano recaeu en Mercedes Vázquez, polos seus traballos etnográficos sobre este singular enclave; Xesús Díaz, quen acaba de publicar un poemario inspirado no Couto Mixto; e o terceiro, que normalmente é para unha institución, este ano recae no Concello de Melgaço que é o que nos faltaba do lado portugúes", explicou Xosé Manuel Cid.\nAsí mesmo, ao longo do verán desenvolveranse actividades de dinamización das Portas do Xurés, en concreto na Porta de Calvos de Randín, centro de interpretación do Couto Mixto, situado na reitoral de Santiago de Rubiás, realizaranse lugar obradoiros de sensibilización, para que tódolos habitantes e visitantes da RBTGX coñezan os seus recursos naturais e culturais.\nProxecto Gerês-Xurés Dinámico\nO proxecto Gerês-Xurés Dinámico, cofinanciado ao 75% polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER) – Programa INTERREG V A España – Portugal 2014-2020, abrangue actividades encamiñadas á dinamización da Reserva da Biosfera Transfronteiriza Gerês-Xurés (RBTGX), a través da promoción do turismo sustentable como un factor de desenvolvemento dos concellos galegos e portugueses. Isto realizarase mediante a oferta turística da "Rede de Portas da RBTGX", formada polas 6 Portas do Xurés (Bande, Calvos de Randín, Entrimo, Lobeira, Lobios e Muíños), e as 5 Portas do Gerês (Arcos de Valdevez, Melgaço, Montalegre, Ponte da Barca e Terras de Bouro), así como coa creación de valor engadido dos produtos endóxenos da zona.


A nova versión 8.50 facilita o que persoas con discapacidades poidan acceder a Internet\nO 20 de setembro deste ano foi lanzada á Rede a nova versión de Opera . Ata agora, e durante o seu dez anos de existencia, para poder usar Opera había que pagar ou ben aceptar a publicidade nas xanelas emerxentes que levaba a súa versión gratuíta. Esta situación cambiou e o navegador está ao alcance de todos os usuarios, por primeira vez de maneira gratuíta e libre de publicidade.\nDesde que despegou en 1995, Opera converteuse rapidamente no BMW dos navegadores, segundo os expertos: aplicaron a súa lema ‘velocidade, seguridade, sinxeleza’ a todas as súas actualizacións. Os deseñadores profesionais han usado Opera durante anos para facer a proba do algodón ás súas páxinas web: se ven ben en Opera é que son perfectas. O navegador noruegués non tolera HTML que non cumpra os estándares mínimos de calidade.\nOpera ten 22 millóns de usuarios no mundo, número que podería duplicarse nos próximos meses. Desde que ofreceron a súa versión gratuíta e libre de publicidade producíronse 5 millóns de descargas. Polo seu pouco peso, apenas 9 Megabytes, e a súa capacidade de adaptarse a formatos de pantalla reducidos, o navegador está a situarse como favorito entre os usuarios de terminais portátiles como axendas PDA e teléfonos de terceira xeración.\nA maioría dos expertos compárano con Mozilla-Firefox . Os dous proxectos están moi á vez en canto a prestacións. Algúns entendidos critican o que Opera non poida implementar extensións (plug-in) na barra do navegador, como buscadores, tradutores e outros servizos. Con todo, os seus admiradores consideran que Opera ten todo o que necesitan sen ter que instalar software extra. Os fans de Firefox, por outra banda, consideran máis práctico ter un navegador básico e habilitar as extensións que máis lles conveñan.\nDoutra banda, os usuarios habituais de Opera destacan como grandes vantaxes a súa fiabilidade, o seu pouco peso e a facilidade con que se carga. Guillermo Rodríguez, xornalista especializado en novas tecnoloxías, subliña que o navegador é “moito máis seguro que calquera outro, como Firefox e non digamos xa Explorer, e, sobre todo, mil veces máis rápido”. “Levo bastante mal que Firefox cargue as fotos en último lugar; Opera, ademais de cargalo ao mesmo tempo, faino máis rápido”, explica Rodríguez.\nPero non todo son parabéns. Moitos usuarios adoitados a usar Opera opinan que os programadores fallaron na súa última versión, teoricamente a que máis deberían coidar porque é a que pode chegar a unha maior parte da comunidade de Internautas (Opera ten actualmente un 2% de cota de mercado). “Me ha ido tan mal que me obrigou a cambiarme a Firefox no traballo”, asegura Rodríguez, que explica que “hai poucos días lanzaron a versión 9 en probas e asegúrase na Rede que emenda todos os erros que sufría a anterior”.\nAs características de Opera fanlle unha ferramenta interesante para persoas con problemas físicos como discapacidades visuais ou manuais. En termos xerais, a súa accesibilidade non ten parangón entre os outros navegadores. Estes son os seus trazos máis destacados:\nTamaño. Opera é moi pequeno. Ocupa apenas 9 Megabytes fronte aos 22 Megabytes de Firefox e consome poucos recursos. Para o internauta, iso significa que tarda menos dun segundo en abrirse e a navegación é asombrosamente áxil.\nServizos integrados. Opera integra un servizo de correo electrónico, outro de mensaxería instantánea e o servizo con canle P2P que permite descargar e compartir arquivos da Rede a gran velocidade. Algúns usuarios consideran que, máis que unha vantaxe, integrar un cliente de correo no navegador é un defecto de fábrica.\nVoz. Unha das novidades máis rechamantes da versión 8.0 foi o sistema de recoñecemento de voz (VoiceXML). Segundo os seus responsables, non é só para persoas con problemas de visión. “A xente non sempre está en condicións de usar o teclado ou o rato e este sistema”, explica Berit Hanson, portavoz da empresa, “é o primeiro paso cara a unha relación máis natural entre o usuario e o seu computador.” A empresa utilizou un software de IBM que, a diferenza doutros sistemas de activación por voz, non necesita de adestramento previo para recoñecer a voz do usuario e obedece ata 50 comandos.\nAccesibilidade aos textos. Outro detalle interesante é o aumento de tamaño dos textos, que facilita moito a lectura a persoas con problemas de visión. A diferenza de Firefox ou Explorer, Opera faino de maneira proporcional, tratando a páxina como un todo, coma se achegásemonos/achegásemosnos o xornal ao nariz. Pode magnificar as páxinas ata dez veces. Esta peculiaridade combina marabillosamente coa súa “Small Screen Mode” (modo de pantalla pequena), que converte Opera nun navegador idóneo para a PDA ou o móbil e outros dispositivos de pantalla reducida. A páxina sempre se axusta ás marxes e o zoom proporcional imita ao dos sistemas de edición de imaxe como Gimp ou Photoshop.\nAtallos de rato. (Tools > Preferences >Advanced >Shortcuts) O que chaman xestos do rato (“Mouse gestures”) é unha colección de atallos de rato que simplifican as ordes sen pasar polo teclado. Por exemplo, recargar unha páxina describindo unha Ou investida; maximizarla cunha L ou volver á páxina inicial facendo dobre click nunha páxina en branco. En Firefox, esta habilidade que tanto gusta aos ‘Operómanos’ é unha extensión.\nEstilo. (View > Styles menu) Hai anos que os usuarios de Opera poden ver unha páxina web como máis lles guste; segundo o deseñador ou de acordo ás súas preferencias (tipo de letra, cor, tamaños, etc.). Desde hai pouco, tamén poden cargar unha lista de ata doce estilos predeterminados e cambiar o aspecto das páxinas visitadas segundo necesidade, curiosidade ou capricho.\nfirefox-gl internet explores-gl navegador-gl opera-gl


Últimos días para participar no certame Contos de Primavera de La Voz\nCarballo: Últimos días para participar no certame Contos de Primavera de La Voz\nEstudantes de secundaria poderán mandar os seus relatos ata o vindeiro día 30\nAta o vindeiro martes, 30 de abril, teñen de prazo todos aqueles estudantes da comarca que queiran participar no certame literario Contos de Primavera, convocado por La voz de Galicia co patrocinio do Grupo Calvo.\nNel poden concorrer alumnos de Educación Secundaria de institutos da Costa da Morte -comarcas de Soneira, Fisterra e Bergantiños, así como do municipio de Cerceda- con só enviar un relato que verse sobre aspectos paisaxísticos, históricos, etnográficos e patrimoniais da Costa da Morte. O único requisito que se impón aos aspirantes é que a creación, que deberá ser orixinal, non supere os 2.000 caracteres como extensión máxima.\nCoa terceira edición desta iniciativa, na que se repartirán premios para os tres mellores contos e diplomas para os sete seguintes seleccionados, pretende La Voz fomentar a creatividade entre os mozos da comarca e replicar o efecto do concurso Contos de Nadal, un certame xa consolidado entre os centros educativos de toda a Costa da Morte.\nA entrega dos contos participantes deberá efectuarse antes do 30 de abril, o vindeiro martes, remitíndose á delegación de La Voz de Galicia en Carballo, sita na rúa Gran Vía, número 84, primeiro esquerda. Desta tarefa deberán encargarse os institutos.\nAproveitando a proximidade da conmemoración do Día das Letras Galegas, a cerimonia de entrega de premios está programada para o día 11 de maio, cando a creatividade de dez mozos será recoñecida con cadanseu agasallo. En edicións anteriores os primeiros premios foron a parar a Hadrián Félix Neira (IES Eduardo Pondal) e Lucía Varela López (CPR Manuela Rial Mouzo).\nCosta da Morte Conservas Calvo Fisterra Carballo municipio Empresas


A nube da lingua: COCIÑAR, ENVASAR, DEGUSTAR\nCOCIÑAR, ENVASAR, DEGUSTAR\nDurante a segunda quincena de Outubro, estivemos concentrados no proceso de fabricación das nosas marmeladas. Cociñamos as froitas, logo envasámolas en tarros de cristal, preparamos as etiquetas e finalmente demos boa conta delas. A verdade é que nos saíron riquísimas!!!! Ata as mamás e os papás pediron as receitas.\nGustounos experimentar con este produto que se elabora tradicionalmente nas casas para conservar a froita durante máis tempo.\nCociñamos e envasamos......\n...preparamos as etiquetas...\nmmmmmmm....¡que boas estaban!\nEtiquetas: alimenta-T ben 2013-14, cociñar, curso 2013-14, outono, receita, tradicións


Os segredos do poboado que será atravesado por unha autovía - Historia de Galicia\nO tunel do actual corredor do Morrazo pasa por baixo do castro de Montealegre e co desdobramento en autovía, construirase outro que afectará ao sitio / dendeomorrazo.files.wordpress.com\npor Redacción · 19 Ago, 2016\nMontealegre é un sitio arqueolóxico de tres hectáreas que se atopa no actual corredor do Morrazo. As obras para converter esta infraestrutura nunha autovía provocaron que se estea escavando a marchas forzadas para tentar rescatar as maiores pezas posibles para coñecer todo o posible sobre este poboado galaico-romano. E é que as novas obras volverán furar por baixo do castro.\nO arqueólogo Miguel Vidal dirixe un grupo de 15 profesionais entre arqueólogos e auxiliares que se encargan de rescatar os antigos sillares do poboado e todos os restos que aparecen no lugar. As escavacións arqueolóxicas comezaron o pasado 1 de maio e poden prolongarse ata o outono.\nPrecisamente, o desdobramento do túnel de Montealegre provocará danos no sitio arqueolóxico. De aí a importancia de catalogar e estudar o máximo posible. Os traballos actuais localínzanse nunha área de 600 metros cadrados. Polo momento xa se levan escavados 1.500 metros dos 3.000 que ten este poboado de, polo menos, 2.300 anos de antigüedade.\nAsí o acreditan os achádegos atopados que apuntan a un comercio moi fluído en época romana. E é que se teñen atopado ánforas de 30 litros de capacidade, algunhas delas, idénticas a outras aparecidas en Alemaña. Tamén se atopou un interesante cuncheiro que está sendo investigado.\nEntre as pezas máis notables que se atoparon atópanse as ánforas Haltern 70, que están datadas no ano 50 antes de Cristo. Apareceu tamén unha fíbula en forma de omega, elaborada en bronce e unha acus irinalis, unha agulla que se empregaba habitualmente para suxeitarse o pelo no século I antes de Cristo. Tamén se atoparon restos do IV e III a.C.\nXunto con Vidal raballan de xeito conxunto a arqueóloga ferrolá Fiodora López e a arousá Alba González. Os restos de Montealegre foron descubertos por Losada Diéguez en 1927 xa que se atopaban en terreos propiedade da familia da súa muller. No ano 2004, con motivo do proxecto do corredor, afloraron novos restos que son, tamén, motivo de investigación. Vía: La Voz de Galicia\nTemas: Alba Gonzálezánforacastro de MontelegrefíbulaFiodora LópezHaltern 70Miguel VidalMorrazo\nSeguinte As obras do tren ao Porto Exterior de Ferrol poñen en perigo sete mámoas\nAnterior As feridas da Guerra Civil aínda non cicatrizan


Vigo celebra as nosas letras – A Movida\nEste ano as Letras Galegas homenaxean a escritora María Victoria Moreno e en Vigo hai programados diversos actos arredor da súa figura. Música, recitais de poesía, conferencias e contacontos. Unha xornada para celebrar a nosa lingua.\nA escritora homenaxeada este ano, María Victoria Moreno.\nVigo celebra as letras galegas con numerosos actos en diferentes puntos da cidade que poñen en valor o legado de María Victoria Moreno para o pervivir da lingua galega. Un dos actos centrais é o XIII Festival Coral das Letras Galegas que se celebrará no Mar de Vigo a partir das 6 da tarde. Un evento gratuíto que reunirá a varias agrupacións corais da cidade. Outra cita a destacar, é o recital de poesía que se celebrará a partir das 20:30 na rúa Londres. Os creadores do festival Kerouak están detrás desta iniciativa na que participan 15 poetas que lerán poemas propios e de María Victoria Moreno para celebrar a nosa lingua. Tomarán parte deste evento a recoñecida poetisa Graciela Baquero, o director de Galaxia Francisco Castro, a xovencísima Sara Faro ou outros artistas como Jesús Quereizaeta, que fará un rap con letras de Moreno. Pero, non serán os únicos eventos. Por exemplo, en Bouzas conmemorarán as Letras Galegas construíndo un maio e coa teatralización dun conto e en Matamá e Valadares as celebrarán con música.\nOs museo tamén celebran as letras\nXornada de portas abertas tanto no Museo do Mar como no Museo Liste. Todo o mundo está convidado a visitar ambos museos de forma gratuíta, ademais nos dous espazos hai programadas actividades para celebrar o día. O Museo do Mar celebra unha sesión de contacontos ás 17:30 horas a cargo de Xarope Tulú, titulada ‘María dos ollos albarados’. Un espectáculo dirixido a nenos de entre 3 e 10 anos elaborado a partir da obra de María Victoria Moreno. Neste contacontos se percorre o universo da autora, poñendo de manifesto os temas máis relevantes dos seus escritos, como a importancia dos afectos no ámbito educativo, o respecto pola natureza ou o amor polos animais.\nNo Museo Liste as actividades serán matinais. A programación arrancará ás 10:30 coa actividade ‘Apañando verbas perdidas’ que consistirá en recoller vocablos en desuso. Ás 11:30 comezará unha actividade dirixida ao público infantil. Os nenos confeccionarán un mural en torno a autora e participarán no sorteo de varios libros. A esa mesma hora tamén hai programada unha visita guiada polas exposicións permanente e temporal do museo. Por último, ás 12:30 terá lugar o acto de entrega de premios, tanto do V Concurso fotográfico do museo coma do VI Concurso de relatos para nenos e nenas.\nAínda que o día grande é o xoves 17, hai moitas máis actividades programadas en torno a María Victoria Moreno e as Letras Galegas que podes consultar na nosa axenda.\nactos agenda letras gallegas axenda Bouzas Día das Letras Galegas Keruak Letras Galegas María Victoria Moreno matamá Museo do Mar Museo Liste poesía Valadares Xarope Tulú


Investigadores do IDIs identifican fármacos capaces de eliminar células envellecidas\nEstes compostos, denominados senolíticos, ofrecen a promesa de futuras terapias fronte ao cancro e fronte a enfermidades asociadas ao envellecemento\nInvestigadores do Instituto de Investigación de Santiago (IDIS) liderados polo Dr Manuel Collado do SERGAS e o Dr Eduardo Domínguez da USC identifican unha nova familia de compostos con capacidade de matar especificamente as células envellecidas. O traballo, publicado na prestixiosa revista Nature Communications, describe o uso dun sistema de procura masiva de compostos con esta actividade.\nA acumulación no corpo de células envellecidas co paso dos anos, as denominadas “células senescentes”, está na base do envellecemento e das súas patoloxías asociadas que son a causa fundamental do declive funcional, a fraxilidade e a morbilidade que acompañan á vellez. “Para loitar fronte ás enfermidades asociadas ao envellecemento, os investigadores de todo o mundo lanzáronse recentemente a unha moderna procura da fonte da eterna mocidade, en forma de moléculas capaces de eliminar selectivamente a estas células e obter con iso beneficios terapéuticos” destaca Manuel Collado.\nO laboratorio de Células Nai en Cancro e Envellecemento do IDIS, liderado polo Dr Manuel Colado, axuntou as súas forzas ás da plataforma de descubrimento de fármacos que dirixe a Dra Mabel Louza do grupo BioFarma do CIMUS da USC. Realizando unha procura sistemática de fármacos aprobados para o seu uso en humanos que mostrasen esta actividade indutora de morte específica de células senescentes, (o que se denomina actividade senolítica) os investigadores acharon unha familia de compostos que mostraban esta actividade. Trátase da familia dos Glucósidos Cardíacos, un conxunto de compostos con actividade terapéutica coñecida desde hai séculos e que na actualidade emprégase para o tratamento de certas afeccións cardíacas a partir de extractos da planta do xénero Digitalis (moi abundante na flora da comunidade galega). Segundo Manuel Collado “este é un bo exemplo de que atopar novas utilidades a fármacos coñecidos é unha estratexia que podería permitir acelerar o desenvolvemento de novas terapias e reducir os riscos de efectos secundarios”.\nOs primeiros asinantes do artigo, o Dr Francisco Triana-Martínez, cuxo traballo foi financiado polo CONACYT Mexicano, e a estudante de doutoramento Pilar Picallos-Rabina, dedicaron todos os seus esforzos a demostrar esta capacidade senolítica dos Glucósidos Cardíacos, así como a desentrañar os mecanismos moleculares que son responsables da mesma. Os autores conseguiron non só probar esta actividade, senón que ademais deron coa vulnerabilidade que caracteriza ás células senescentes e que as fai máis sensibles a estes fármacos. “Entender que fai a estas células senescentes máis vulnerables pode permitirnos desenvolver novos fármacos máis seguros fronte a elas”, afirma o Dr Francisco Triana-Martínez.\nPero este descubrimento non só ten unha posible aplicación ás enfermidades asociadas ao envellecemento; “a actual quimioterapia e radioterapia aplicada a pacientes con cancro moitas veces non é completamente efectiva porque non é capaz de matar a todas as células do tumor”, comenta Pilar Picallos-Rabina. “Pola contra, as células quedan danadas nun estado de letarxia idéntico ao que mostran as células envellecidas”, continúa.\nEstas células “zombis” poden supoñer un risco para os pacientes se conseguen reactivarse co tempo, dando lugar a miúdo a novos crecementos tumorais aínda máis malignos. Ademais, en moitas ocasións os temidos efectos secundarios destas terapias anticancro están relacionados coa indución de senescencia das células sas non tumorais. “A posibilidade de combinar quimioterapia fronte ao cancro con este tipo de compostos senolíticos supón unha enorme promesa para aumentar a eficacia dos tratamentos e ao mesmo tempo reducir eses efectos secundarios”, afirma o dr. Collado.\nPor todo iso, os investigadores centráronse en demostrar a utilidade da aplicación destes fármacos senolíticos recentemente descubertos na terapia fronte ao cancro empregando modelos animais preclínicos. Coa colaboración de grupos de investigación do Instituto de Oncoloxía do Hospital Vall d´ Hebrón (VHIO) e do Instituto de Investigación de Barcelona (IRB), dirixidos polo Dr Joaquín Arribas e o Dr Manuel Serrano, respectivamente, os autores conseguiron demostrar que a combinación destes fármacos con quimioterápicos é moito máis eficiente fronte ao cancro que a terapia convencional e que son eficaces tamén fronte a enfermidades asociadas ao envellecemento como a fibrose pulmonar.\nOs próximos pasos destes investigadores van encamiñados a descubrir aínda máis compostos con esta actividade senolítica que poidan ser empregados no futuro en terapias fronte a cancro e ao envellecemento. Ademais, o grupo que dirixe o Dr Manuel Collado está empeñado en aplicar o coñecemento da área da senescencia celular na loita fronte ao cancro: “Sería espectacular que o mesmo mecanismo que nos fai envellecer poida quizais tamén axudarnos a curar o cancro”, manifesta.\nNo traballo, ademais dos investigadores do IDIS, tanto do Hospital Clínico como do CIMUS-USC, colaboraron diversos científicos do CIQUS da USC; do CNIO e do IMDEA Alimentación de Madrid; e VHIO, IRB e Hospital Clinic de Barcelona.


A Xunta deu luz verde ao Plan de Seguridade e Saúde, de xestión de resíduos e nomeamento da dirección facultativa da humanización da rúa Camelias, no tramo que vai da rúa Ourense a Doutor Marañón. Cun orzmento de 1,2 millóns +IVE, as obras comezarán en 15 días, unha vez que está case rematada a primeira fase, desde a Praza de Independencia ata Ourense.\nEn rolda de prensa, o alcalde tamén deu conta do nomeamento da codirección facultativa da obra de mellora da accesibilidade peonil entre a Porta do Sol e Abeleira Menéndez. A posta en marcha destas escaleiras mecánicas de 2ª República suporán un investimento de 1,2 millóns de euros.\nNa reunión semanal do goberno local tamén aprobou o proxecto de renovación de redes de saneamento e abastecemento no Casco Urbano, fase 1, cun orzamento de 574.0287 euros + IVE e unha duración das obras de 4 meses. Por último, deuse luz verde a un gasto de 772.672,79 euros+IVE para renovar redes en Teis, unha parroquia que levaba "75 anos desatendida ata que chegou este goberno", precisou o rexedor. Concretamente, anunciou actuacións durante seis meses en Marina Española, Oliveira de Abaixo, Toural de Abaixo. Coutadas, Espiñeiro e Camiño Cancelo.\nO alcalde di que o acordo de orzamentos "permitirá seguir apoiando o desenvolvemento, o crecemento e a saída da crise da cidade"\nO alcalde trasmite a "dor" da cidade polo pasamento de Suárez e o "recoñecemento" ao seu "inmenso labor"\nA Escola Municipal celebra o Día Mundial do Teatro co espectáculo "O Teatro en Granell"\nvenres, 28 marzo 2014


Santiago amosa o seu compromiso coa realidade LGTBI cunha nova edición de Compostela Diversa. Novas. Concellaría de Comercio de Santiago de Compostela, políticas activas de promoción do comercio local e asociacionismo comercial en Santiago\nInicio / Novas / Santiago amosa o seu compromiso coa realidade LGTBI cunha nova edición de Compostela Diversa\n13/06/2022 Máis de 200 establecementos comerciais, hoteleiros e hostaleiros da cidade participan na campaña de difusión e visualización da realidade LGTBI.\nO Alcalde Santiago, Xosé Sanchez Bugallo, e os concelleiros de Igualdade, Mercedes Rosón, e Turismo, Sindo Guinarte, presentaron esta mañá na Alameda unha nova edición de Compostela Diversa, programa que une xornadas de reflexión, actividades lúdicas, intervencións no espazo público e unha campaña de difusión e concienciación sobre a realidade LGTBI.\nEsta edición de Compostela Diversa celebrarase do 13 de xuño ao 3 de xullo. O día central da actividade será o sábado 25 de xuño, cando o CGAC acollerá pola mañá a mesa redonda "Mulleres LBTI, falan elas", na que participarán a Secretaria de Estado de Igualdade, Ángela Rodríguez, a sexóloga e técnica de Igualdade, Aitzole Araneta, a xurista experto en xénero e diversidade sexual, Mireia Marti, a Decana da Facultade de Ciencias da Educación da USC, Carmen Fernández, e o investigador da USC, Enrique Latorre.\nAdemais, ese mesmo día 25, a Praza de Mazarelos, acollerá un programa lúdico, artístico e poético, no que participarán, entro outros, Berto, Meiga-i, Dj Riquiña , MounQup...Tamén terán lugar un certame poético e unha "Festa Tr3mor".\nOs martes 21 e 28, a Casa Xohana Torres, acollerá dúas charlas. A primeira será de Cristy Tojo, co título "Entrena con Orgullo: a realidade LGTBI+ no deporte". E a segunda de Laura Marcilla, co título "Falamos do (+) do LGTB (+)". Tamén o día 28, a Praza 8 de Marzo acollerá a lectura dun manifesto e a instalación dunha placa na que se recoñecerá que o Barrio de San Pedro é un espazo amigable para o movemento LGTBI.


Canda novos na escola ensinábanos as diferentes partes do río. Todos os seus accidentes e elementos dende a fonte ata a desembocadura. Vivimos nun país esculpido co cicel do tempo e da auga, que trazou non só a xeografía desta terra, senón tamén o carácter das súas xentes.\nMarta Dacosta é herdeira desa simbiose entre país e auga. Preséntanos a poesía como río, onde de vez o lector pode navegar entre os remansos dos versos máis introspectivos e persoais e a forza das fervenzas. Moitos elementos atopamos entre uns seus versos que, máis que flotar río baixo como Ofelia, remóntano sen acougo como as lampreas do Miño. Velaí está a reivindicación da liberdade, da muller, o compromiso; pero tamén está a dor, a decepción, a memoria, a natureza. Poucos poetas son capaces de conxugar con tanto acerto todos eses elementos como Marta Dacosta.\nFalamos nesta conversa con Marta Dacosta sobre as súas orixes literarias e sobre a súa recomendable obra. Dende a metapoética de Crear o mar en Compostela ata o seu máis recente e magnífico poemario, Acuática alma.\nAlóainos, Marta, en acuática alma…\nAta onde temos que nos remontar para enxergar os primeiros versos de Marta Dacosta?\nEu comecei escribir poesía moi nova. Como anécdota lembro que aos oito anos entrou na miña casa a Gramática Elemental del Gallego Común de Carvalho Calero. Daquela a Caixa de Aforros de Vigo de agasallaba libros. Eu recordo ler algúns fragmentos desa Gramática... e nunha desas lecturas chamoume a atención unha palabra en concreto. A partir de aí escribín en catro follas unha obriña de teatro. A palabra que tanto me chamara a atención era “coco”, no significado de verme do queixo.\nEmpecei así, lendo a Carvalho Calero e escribindo sobre vermes. Xa logo con trece anos tiña escritas cousas en poesía.\nNa súa autopoética indica que “Recuperei de meu pai os primeiros libros publicados por Galaxia nos anos 50: Castelao, Rosalía, etc...” Poderíamos dicir que se respiraba un ambiente literario nos seus anos de infancia?\nNa miña casa non había un ambiente literario. Meus pais son de procedencia moi humilde e deixaron a escola canda nenos. O que si había era unha grande preocupación pola educación da filla. Miña nai aprendeume a ler e a escribir con tres anos e meu pai si tivo algunha preocupación cultural, pero non se pode dicir que houbera realmente un gran ambiente literario.\nNa miña casa había primeiras edicións de Galaxia, forradas con papel de estraza para que non se estragaran, e gardadas nun armario. Esas serían posteriormente as miñas primeiras lecturas xunto a outra colección de grandes obras da literatura universal, desas que se levaban tanto hai anos, máis que nada porque quedaba moi bonito postas no moble.\nComo nace unha poeta? Que factores conflúen para que decida plasmar os seus anhelos e sentimentos nun verso, nun poema?\nNo meu caso principiei a escribir no sentido de que para min o proceso da escrita obrígame a reflexionar e a ordenar as ideas, e polo tanto a descubrir que é o que estás pensando, como o estás pensando, e ata onde queres chegar. É unha especie de catarse, de experiencia terapéutica, de falarse a un mesmo e de intentar explicarse o que está sucedendo.\nE por que a poesía e non outra manifestación artística ou literaria? Coido que o feito de ler poesía, de buscar abrigo nela, quizais por imitación, sexa polo que acabes inclinándote cara ese xénero. Dicía Rosalía falando de Murguía: “Os poetas son preguiceiros”. Eu creo que é verdade. Un poeta e un narrador son totalmente distintos.\nEncádrase na Xeración dos 90, á beira de autores como Fran Alonso, Rafa e Miro Villar, Paco Souto... Poderiamos atopar un fío que una e caracterice esa promoción poética?\nOs nomes que acabas de citar traballamos con poéticas radicalmente distintas. É certo que cadramos nun tempo común e que entre nós hai pouca diferencia de idade.\nEu coincido primeiramente con Fran Alonso e outra xente no Colexio Universitario de Vigo. Nese escenario comezamos falar sobre a nosa preocupación por facer visíbel o que estabamos escribindo e dá lugar a un recital en Vigo no ano 1987 titulado A cidade espida, promovido por Xurxo Rodríguez de Radio Ecca, onde participamos cinco poetas. Ese recital hai que contextualizalo por unha banda na necesidade de visibilización e por outra banda como contestación ás últimas rabexadas da chamada Movida viguesa.\nLogo chegamos a Compostela e na Faculdade de Filoloxía os estudantes publicaban a revista Olisbos. Na Facultade de Filoloxía entro en contacto con Rafa Villar e co grupo de teatro. A través de Rafa coñezo a un grupo literario, procedente da Costa da Morte, que facían máis ou menos o mesmo que nós en Vigo. Era un grupo anterior ao Batallón Literario chamado Un e medio, creo, que sacaran un pequeno folleto de poesía. Velaí estaban, se lembro ben, Rafa e Miro Villar, Estevo Creus, Modesto Fraga* e Artur Trillo, quen sempre foi o motor teatral.\nCos anos o grupo que xa formabamos entramos en relación con máis xente e iso deu lugar, no curso 87-88, ás Carpetas do Dragón e logo, máis tarde, a Letras de Cal.\nQue cousas tiñamos en común esa xeración? Eu creo que a vontade de levar a poesía a todos os lugares, de feito facíamos moitísimos recitais polos bares de Santiago. Todos partillabamos a necesidade de facer pública a nosa poesía, de escribir en galego, de agrandar a expresión da nosa lingua. Houbo tamén unha diferenza coa poesía anterior -aínda que nisto non estou moi segura de que fora unha cousa consciente-, con textos menos culturalistas e apostando pola sinceridade. Simplificamos e espimos o texto, desbotando a barroquización das formas. Nós quitamos a carga retórica, sacamos as referencias, minguamos a extensión, todo en prol dunha (impresión de) sinceridade.\nOutra característica desa xeración é a presenza das mulleres. Nótase a nosa presenza e será un elemento valorado nesta xeración.\n* O poeta Miro Villar puntualiza que no grupo Un medio non estaba o tamén poeta Modesto Fraga, quen posteriormente sería secretario doutro grupo poético como foi o Batallón Literario da Costa da Morte. Toda a información nesta ligazón.\nPara xente nova que comeza a escribir cales son os problemas principais cos que se atopa? Poderíamos referirnos principalmente a ese problema de visibilización?\nO problema fundamental sempre é a publicación. Onte, hoxe e mañá. Iso fai que a imaxinación funcione e que xurdan iniciativas como Edicións do Dragón ou Letras de Cal.\nPublicábamos en revistas, presentabámonos a premios... Buscabámonos a vida, como se di.\nMira, o primeiro libro de Letras de Cal pagámolo entre dezaoito persoas, co único obxectivo de recuperar os cartos para sacar o seguinte libro. Daquela procurabamos libros que foran económicos de facer, que se venderan ben e moviámolos moito.\nCrear o mar en Compostela (Deputación de Lugo, 1993)\nEn 1993 sae do prelo o seu primeiro libro, Crear o mar en Compostela. O lector vai atopar aquí, por unha banda, un exercicio metapoético, unha Marta Dacosta na procura de “A palabra perfecta/no lugar adecuado./A mensaxe precisa”...\nIso é unha obsesión permanente en min e coido extensible (ou debera de selo) para calquera escritor: sempre superarse para chegar ao texto máis perfecto; entendendo que o texto máis perfecto é o que mellor se expresa, o que mellor dialoga co seu tempo.\nPara iso faise necesario os coñecementos precisos e o pulso suficiente para escribir o poema definitivo. Para min é unha obsesión. Son inconformista coa miña obra e intento mellorar sempre. Refírome a iso en Crear o mar en Compostela.\n... e por outra banda a poeta soña con crear o mar en Compostela, pero soña cun mar habitado “do canto das baleas” e non de homes “que acaban co que existe e pensan que poden/ descubrilo e repartilo sen medida”.\nEste libro nace dun choque. Eu abandono as miñas orixes xeográficas e fico impresionada coa miña chegada a unha cidade como Compostela. En Crear o mar en Compostela podemos atopar os poemas que representan ese encontro coa cidade pero por outra banda está unha poeta que comeza coa escrita e reflexiona sobre o feito de escribir, sobre a representación do que significa a escrita. O lector atopa unha persoa cunha preocupación por se expresar ben, pola recepción que vai ter o texto, por trasladar o que quere. Hai no poemario unha colisión e unha dúbida fundamental ante a palabra poética, por iso a alternancia de textos. Polo tanto vai aparecer a paisaxe como cerna duns poemas mentres que doutros o primordial vai ser a palabra.\nA relación co mar está aquí presente. A acuática alma que brota na súa poesía.\nEu nacín á beira do mar, no porto de Vigo. Esa foi a miña primeira casa. Hai anos publiquei en Vieiros un relato onde falo desa casa, escrito dende unha posición de denuncia que se recolle igualmente en Crear o mar en Compostela, que sería a invasión do mar polo afán especulativo e a destrución do medio ambiente. Hoxe o mar está máis lonxe do porto de Vigo porque se ampliou o recheo, pero o mar foi o primeiro que vin.\nCando chego a Compostela bótoo en falla. Eu vivirei na capital galega pero fuxo da cidade cada fin de semana cara o mar, especialmente ata a Costa da Morte. Hai que velo dende o momento vital dunha persoa, acabada de saír da adolescencia que está a coñecer o seu propio mundo, situándose dun xeito físico e natural no seu país. Eses choques paisaxísticos son os que van aparecer neste poemario dende o propio título.\nEste texto a súa vez ten unha lectura metapoética, porque se está a falar do mar, de como se quere ese mar... e entón as súas dúas lecturas, unha dende o plano real e outra dende o simbólico. Eu xogarei sempre con eses elementos.\nDeixade pois que soñe as doces utopías,/e non vos preguntedes que por que este silencio.\nQue importancia ten para vostede asolagar o poema para mergullar de vez nel a poeta e lector?\nMoitas veces escribo en segunda persoa, como mantendo un diálogo comigo mesma, nun proceso de intentar chegar ao fondo das cousas. Quizais iso sexa igualmente establecer un diálogo co lector ou coas persoas que están ao meu carón. Non é que sexa nada en concreto, senón a abstracción das cousas e da xente que me rodea e que me está a xulgar permanentemente. Esa é outra preocupación que se verá máis en Acuática alma, como estamos constantemente xulgándonos os uns aos outros e como nos deformamos. Entón ese diálogo. No proceso da escrita hai momentos en que es consciente de estar dialogando cun lector pero noutros momentos exercitas unha introspección pura e dura.\nTeño mans de labrega e só sei certo/levantar o legón sobre as palabras,/sachalas a destempo,desfacelas,/partilas en anacos,/derramalas.\nSementar versos nunca foi doado. Cal era o rego poético que intentaba abrir vostede en Crear o mar en Compostela?\nEste libro nace da dúbida, e ese poema fala precisamente diso. Tamén fala, dalgún xeito, da miña formación. Eu non nacín no seo dunha familia cultivada e ben situada, máis ben todo o contrario. Eu avanzo con moito esforzo e tamén dunha forma intuitiva. Iso xera en min unha personalidade moi esixente. Eu procedo de familia mariñeira, mais neste poema identifícome co mundo labrego, falo de que o meu rego sexa a preocupación de labrar un poema de calidade.\nCada dorido golpe arrinca do granito/das nosas mans as liñas que denuncian palabras.\nDestaca na súa obra unha vontade de fundir poesía e compromiso.\nEu non concibo unha literatura descontextualizada do seu tempo. Eu concibo a literatura como produción de compromiso. Esa é outras das miñas teimas, que a obra literaria sexa produto e reflexión do seu tempo.\nAcontece do mesmo xeito coas miñas lecturas. Aínda que sexa lectora de todo tipo de xéneros gusto de maneira especial deses libros que están implicados no seu contexto histórico. Amais, é moi difícil escribir sobre o momento no que vives. Escribir unha obra literaria que acade a calidade necesaria e ao mesmo tempo estea reflexionando, denunciando, movendo á critica... Iso é complicadísimo.\nÉ posible cambiar o mundo a través da poesía, dende a poesía escrita dende o compromiso?\nA poeta e xornalista Lupe Gómez preguntoume nunha ocasión antes dun recital esa mesma pregunta. Contesteille rotundamente que non, que podemos escribir intentando provocar unha reflexión, pero só con iso as cousas non cambian.\nPel de ameixa (Deputación da Coruña, 1996)\nNesta pel de ameixa que me cobre/medrei desde o xardín da miña infancia.\nA infancia do poeta é un río que non deixa de correr?\nNo meu caso a miña infancia non é un paraíso perdido. Para min converterme en adulta era unha necesidade. Ser adulta, dona dos meus actos e de min mesma. A miña infancia non é o meu paraíso perdido aínda que ás veces recupere anécdotas da infancia para explicar determinadas cuestións.\nTransitamos ao longo de Pel de ameixa dun eu poético ao colectivo, cara o universal. Aparecen as diferentes inquietudes da poeta, quen é consciente de sementar versos que “son fillos do presente e tamén do pasado,/reais como a traxedia vivida cada día”.\nNeste libro o discurso é moi directo. En Pel de ameixa está a preocupación polos diferentes conflitos, e máis explicitamente fago referencia nese poema ao conflito das volantas (O serán era eterno no porto de Burela).\nTen que ver coa miña preocupación permanente por estar inserida na realidade. Non sei se chega entrar en contradición con esoutra poesía intimista que escribo.\nSen embargo vemos como hai que enfrontarse ao fracasos e á dor que infrinxen as derrotas.\nOutras das cuestións sobre as que reflexiono permanentemente é precisamente iso, o tema da dor. É unha cuestión moi intimista pero é o resultado de vivir intensamente, de tomar partido constantemente, de non vivir á marxe. Todo iso produce confrontación e dese choque podes saír indemne ou tocado. A reflexión sobre a dor, o intimismo como produto da loita diaria.\nQuizabes sexa peor a “triste indiferenza ante a derrota”.\nEfectivamente. Nin vives, nin padeces. O escritor debe vivir e debe padecer, doutro xeito non sería quen de reflexionar e de trasladar todo iso á literatura, de conectar co lector.\nCadrei nunha ocasión con Xabier P. Docampo nunha mesa redonda e el dicía que o éxito da literatura moitas veces radica na capacidade de ter empatía co lector. Para identificarse co poema, este ten que ter unha raíz vital. A indiferenza aquí non cabe.\nComo lectora gústame que un libro me revolva as entrañas. Valoro máis un libro irregular con poemas como pedradas que un libro moi ben escrito pero que te traslade frialdade.\nDor, intensidade, sentimentalidade. A escrita é unha terapia, un desafogo, un lugar onde exiliarse?\nÉ un lugar onde atoparse a un mesmo. Entenderse. É un espazo onde deixar constancia de todo o que pasou por ti. A literatura ten a capacidade de botar as cousas fóra.\nPara min é importante escribir para encontrarme e entenderme. Cando se sofre hai un momento de ofuscamento, de escuridade, de non saber como chegaches nin de como saír. Escribir axuda a encontrar a saída, porque reflexionas sobre todo o proceso. Eu sempre conto que tras unha situación persoal, moi difícil, a miña salvación foi ler toda unha tarde a Alfonsina Storni, que xunto a Virginia Wolf son das poetas que me acompañaron sempre.\nSetembro (Galaxia, 1998)\nAdica Setembro ás mulleres da súa familia. De que arxila están feitas as devanceiras de Marta Dacosta? Que influencia tiveron na persoa e na poeta na que se ha de converter co paso do tempo?\nDunha arxila moi dura. Por liña materna procedo dunha liñaxe de mulleres vencelladas ao mundo do mar: vendendo peixe, redeiras, etc... Foron todas mulleres moi fortes e de moito carácter. Todas elas construíron o seu futuro e non de calquera maneira. Eran mulleres da súa casa pero eran algo máis.\nLembro contar a miña nai que a súa bisavoa tivo que coidar dunha familia moi grande, pero que as portas da súa casa sempre estiveron abertas. Alí había comida para quen entrase comer, fose ou non da familia e, sendo tantos nun espazo tan reducido, había incluso cama para quen precisase de durmir. Foi unha muller que acolleu a todo o mundo. Nunha época onde a dignidade da muller medíase en que casase en tempo, que tiveran os fillos cando tivera que telos e que estivera cun home que a mantivese, ela non quixo que a súa filla marchara co home (e tiña toda a razón) que era o pai de seus netos, aínda que tivera que coidalos ela mesma. Eran todas así, unhas máis e outras menos, pero sostiveron as súas familias co seu propio traballo. Mulleres que construíron o seu futuro.\nEu fun educada nese mesmo sentido, en gañarme os chícharos por min mesma. Eles intentaron que me formase e que buscase a miña independencia económica. Educándome, como escribira Virginia Woolf, no elemental.\nEu procuro homenaxealas sempre que podo, porque como elas houbo moitas. Eu coñezo ás mulleres da miña familia, pero como elas foron a meirande parte das mulleres galegas.\nA noite era un deserto/sen nubes nin estrelas.\nHai moito de espertar á vida, de coñecer o mundo que está aí fora. Poderíamos dicir que estamos ante un poemario de aprendizaxe? As dúbidas da nena que ve o grande que é o mundo?\nPode ser. No libro hai outro fío condutor, que sería o do parto. Ver como medra a muller dende un parto ata outro parto.\nSi que hai esa transición. Ese chegar ao mundo, descubrilo e situarse, como muller.\nson esa muller que agarda un morto,/esa rapaza que morreu nunha embaixada/e non teño/dereito/nin á terra\nNa poesía de Setembro atopamos representadas todas as mulleres do mundo na súa condición feminina. Empatízase con elas (doerme contigo). Podemos disociar na súa poesía o que sería o feminino do que sería a muller?\nEu son inclusiva. Un libro pode ser feminino e incluso feminista pero non ser anti. É unha actitude vital. O feminismo é un enfoque, e polo tanto nos convén a todos, incluso aos homes. O libro está enfocado dende o punto de vista dunha muller (eu) e fala das experiencias dende o punto de vista da muller. E este punto de vista está moito máis presente que en libros anteriores. Desde o meu punto de vista é absolutamente necesario.\nNon houbo nunca auga que arrastrara eses anos.\nParafraseando a Herminio Barreiro: recordar doe?\nSi, moito. Recordar as veces doe moitísimo. Pero neste libro aínda non doe tanto como en En atalaia alerta.\nEn Atalaia Alerta (Sociedade de Cultura Valle-Inclán, 2000)\nEstamos ante o que probablemente sexa o seu traballo máis existencial, un libro que transita polos camiños da dor. A poeta vai vomitar toda a aflición, toda esa rabia que aniña dentro dela. Vai estoupar cunha grande violencia a ollos do lector.\nEn atalaia alerta foi un libro moi difícil e moi complicado para min. É un poemario que cos anos aínda me resulta doloroso. Ten que ver con cuestións vitais, de cambios moi drásticos que me afectaron de forma considerable. E logo esas situacións o que provocan e volver a outros momentos moi dolorosos.\nAquí atopamos unha volta ao pasado. Este é un libro que sitúa o eu poético en novas coordenadas e é produto dun cambio vital que se expresa con esa dor que se desprende do libro.\nDe todos os xeitos, dentro do desacougante que é En atalaia alerta, quixen acabar cun poema positivo, que fose alentador.\nEse espirse emocionalmente. Non lle da medo que o lector poida non identificarse co poema? Que resulte de todo isto, en certa medida, un libro abondo hermético?\nEu parto dunha experiencia persoal, pero non quere dicir que non haxa experiencias similares. Do que se trata é de abstraer a emoción vivida e compartila, trasladala ao poema para que sexa compartida pola lectora. Non se trata de relatar unha experiencia concreta, senón como foi vivida.\nSobrevoa por esta En atalaia alerta o sentimento da perda. Aparecen versos onde non só falas da perda da infancia (o que sería quizais a propia identidade) senón que tamén está toda esa perda colectiva: a esterilidade inmensa deste tempo, como chegas a escribir nun momento.\nÉ un sentimento que se proxecta. Vaise absorbendo todas as lecturas emocionais que nos levan a ese sentimento, a expresar os porqués e os motivos. Todos os momentos vitais que nos rodean, tanto os pasados como os presentes, e que nos producen esa mesma dor emocional, expándense e ti os recolles e os trasladas ao terreo poético. Nese sentido hai textos que superan o individual.\nNeste traballo hai unha reafirmación propia: “Souben que era muller e salveime así desta tolemia”. Este é un libro que marca un antes e un despois tanto no literario como no persoal en Marta Dacosta?\nPode ser. Ademais, se ves os títulos que virán despois, aínda que sempre haxa unha vinculación cos libros anteriores, si hai cambios.\nNos versos que citas, a persoa recoñécese e asúmese no seu sexo, víveo. Nese sentido si habería un tránsito cara a As amantes de Hamlet.\nSe en Pel de ameixa falabamos da poesía como un lugar onde atoparse, vemos neste traballo a poesía como redención, e que dentro do casulo da dor, tras “comer odio” metamorfosease para renacer máis forte que antes. Dentro da dureza deixas unha físgoa de esperanza no futuro, de optimismo.\nEn atalaia alerta é un libro tráxico no sentido de furgar nas feridas, polo sangue que brota. É unha negación da infancia. A visibilización da dor que produce o pasado nun momento concreto de ruptura, e sen embargo o penúltimo poema fala de que hai unha luz de futuro.\nAs amantes de Hamlet (Espiral Maior, 2003)\nAs amantes de Hamlet é un canto para rachar cunha sociedade fondamente patriarcal. A rebelión das Ofelias cuxos corpos vogan inertes río abaixo mentres foron “condenadas á inocencia, ao silencio”.\nAo longo da miña vida funme atopando en multitude de ocasións con Hamlet. Catívame o personaxe de Ofelia, e interésame sacala do río. Iso aparecerá de novo en Acuática Alma, pero é neste libro onde Ofelia aparece xa como símbolo.\nOfelia é, ao fin e ao cabo, unha muller maltratada, a pesar de tardar séculos en recoñecelo. E por mor dese maltrato morre, aínda que ninguén interveña directamente.\nA miña intención é recoñecer a Ofelia, sacala do río, que non sexa un obxecto. Como Ofelia hai máis mulleres no libro, sobre todo aquelas mulleres que tiveron algunha relación coa loucura como Alfonsina Storni ou Virxinia Wolff, que están presentes ao carón de personaxes como a propia Ofelia, Medusa ou Penélope.\nPara acadar ese obxectivo crea vostede unha sorte de illa de amazonas, de mulleres libres, co sexo descuberto e o cabelo solto como símbolo de identidade, de liberdade.\nÉ moi mitolóxico, aínda que inventada para este libro. O texto comeza con Ofelia, que morre afogada. Aparece Medusa. Están, aínda que sen citalas, Virxina Woolf e Alfonsina Storni. Todas elas morren afogadas. Esa illa é o territorio onde van regresar todas as afogadas. Un territorio onde son libres e onde educan as mulleres que logo virán. É unha illa para a liberdade, para asumir a nosa propia identidade, que non refuga doutras conexións literarias que a lectora queira facer.\nLogo están as figuras das lavandeiras, mulleres que se inclinan sobre o río ou sobre o mar, que transmiten o paso desas mulleres espidas. Xa apareceron nun momento dado nunha escolma de poemas inspirados nas lendas de Mougás na web de Galicia Encantada.\nNon toda a mitoloxía é inventada. Hai lendas que están no imaxinario galego, como as figuras das lavandeiras.\nLembro que nunha ocasión, a finais dos anos 90 no IES 1º de marzo de Baiona, eu estaba lendo os traballos expostos polos rapaces. Daquela xustamente estaba escribindo algúns dos poemas de As amantes de Hamlet cando me atopo con esa lenda das damas das pozas de Mougás, que escribira algún alumno do IES. Os cabelos longos, a escuridade... eu recréoa neste libro. O mundo mítico que se conservou na tradición oral.\nFalando coa xente de Galicia Encantada pregunteilles se tiñan recollidas esas lendas. Chamoulles a atención de que houbera lendas de pozas e de damas de pozas tan preto do mar.\nPero eu lina alí, do traballo dalgún alumno anónimo supoño procedente do relato dunha avoa, e está aquí. Logo trasladeino a Galicia Encantada e pódense ler alí (http://www.galiciaencantada.com/dentro.asp?c=37&id=1308).\nReivindica o instinto sobre o concepto.\nNeste libro hai uns poemas, “Tempo de rabaquetas”, que están escritos seguindo o tópico do collige virgo rosas, ou sexa, aproveitade o tempo, aínda que neste caso, non sexan propiamente mozas as que o teñen que aproveitar, aquí estamos falando de aproveitar a vida, o amor, antes de que o corpo morra. Son poemas de amor entre vellos, poemas onde se alenta a vivir sen importar o que diga a sociedade. Non importa que o chamemos amor, sexo ou desexo.\nVemos mulleres libres, vemos a esa Penélope mariñeira que rexeita teas e fíos, vemos esa filla de pirata que camiña sen lastre, sen présa, sen bagaxe. Alegoría da liberdade, non só da feminina.\nEste é un libro onde hai moitas protagonistas. No último poema aparece a rapaza que non quere peitear os seus cabelos, para sinalar que non é o aspecto físico o perdurábel, expresar así a crítica ao sometemento aos cánones de beleza. Peitearse, vestir axeitadamente, iso non é trascendente, O importante é vivir, é decidir, é aceptar as consecuencias.\nO lector pode atopar no seu blog Acuática os poemas correspondentes a un libro polo de agora inédito titulado Cinza. Que pasou con este traballo?\nEse libro estivo a piques de ser publicado, de feito corrixín as probas de imprenta pero a editora desapareceu. Como o seu propio título indica, é cinza. Literalmente.\nNesa circunstancia non souben moi ben que facer e fun colocando os poemas do libro no meu blog. De momento queda alí, e quen queira velo pode entrar no meu blog na etiqueta Cinza (http://www.blogoteca.com/acuatica07/index.php?cat=8056)\nIntroduce Cinza o poema “Que de min queda”, esa cinza que é a redución á mínima expresión de algo que foi grande. Pero a súa vez garda esa memoria do que non queda (ou do que foi).\nEu concibín Cinza como un álbum. Todos temos un álbum fotográfico na casa da infancia ou da familia. Cinza é precisamente iso, en palabras e en poemas. Hai lembranzas, están os devanceiros, os momentos... Ese primeiro poema fai referencia á memoria que se perde, que se converte en cinza, e a cinza pode pousar e quedar ou pode esvaecerse co vento.\nCentra esta Cinza ese álbum familiar en forma de verso titulado “Patela e cincel”.\nPatela e cincel representan os dous mundos, os dous troncos dos que eu procedo. A patela vencellada ao mundo mariñeiro e o cincel ao mundo obreiro, concretamente ao mundo dos canteiros.\nA idea é que os poemas acompañasen esas fotos antigas, de feito, quen entre no blog poderá ver que algúns poemas están acompañados coas imaxes de persoas que aparecen no poema.\nComo foi a experiencia de ir subindo aos poucos todo o material á web? Vemos que este xeito de publicar permitiulle facer anotacións nos poemas, subir esas fotos que comentaba, interactuar co lector...\nEu subín estes poemas antes do boom de Facebook. É certo que a meirande parte dos poemas foron ben recibidos pola xente, fixeron comentarios... Coido que iso é moi interesante.\nAdemais os poemas levan anotacións. Quixen facer algo máis que subir só o texto. Foi un traballo que publiquei aos poucos.\nAcuática alma (Espiral Maior, 2011)\nA súa poesía vaise metamorfosear aquí en elemento acuático -de vizosa aparición en toda a túa obra anterior- pero que nesta ocasión vai ter unha especial importancia, mostrada cun significado dual: vida e morte (Vida que nos destrúe./Vida que nos dá a vida).\nEse poema está colocado a mantenta porque é o poema do que nace Acuática alma. Cronoloxicamente é o primeiro que escribín e concibe a idea do poemario.\nA auga está presente en toda a miña obra anterior e neste traballo aparecerá de forma especial.\nEse poema é unha metamorfose dun ser acuático onde se recolle que a auga é un elemento dual, porque a auga é vida pero en ocasións é morte. Tamén hai unha reivindicación da natureza.\nA vindicación da condición feminina terá unha importante presenza na primeira parte de Acuática alma. Denuncia vostede por unha banda o papel xogado pola muller tanto no plano mitolóxico como nos contos infantís (Por que, nos contos que gardabas, eu era devorada [...] estaba morta [...] urdiches o abandodo [...]... cegaches os meus ollos) e logo está a reescritura para poñer en valor esa reivindicación.\nEse poema, titulado Non é amor ao que fas referencia é un poema de contestación social. É certo que se cuestiona a imaxe que da muller se trasladou aos contos infantís. Os contos infantís foron construídos pola sociedade en momentos moi determinados para trasladar as ensinanzas, para formar a quen escoitaba. Fai un repaso da imaxe que tiña a muller neses contos... Iso trasládano os contos infantís a través da literatura popular, pero tamén está a literatura escrita, velaí volvemos á Ofelia de Shakesperare. Por iso hai que reescribir, reinterpretrar, porque a imaxe que se traslada da muller a través dos contos, ou de certos textos é a imaxe patriarcal, a deseñada por unha sociedade imperialista e capitalista.\nEu quixen evidenciar e denunciar unha serie de feitos e de conceptos que non son actos de amor, senón que é un flagrante maltrato.\nA deformación das persoas está presente na segunda e máis íntima parte de Acuática alma, a poeta reclama un espazo onde mostrarse espida, clara: Non me vedes a min. Vedes a loita\nEse poema fala da contaminación, da deformación, de como se transforma a realidade e a percepción das persoas. Este é outro dos aspectos recorrentes na miña obra, aquí tratado dun modo máis intimista e particular.\nÉ unha crítica para aquelas persoas que quedan na superficie. Que non reparan nin se molestan en afondar na xente. A superficialidade que conleva deformación e formación dunha opinión, polo xeral, incerta e profundamente falsa.\nDespréndese unha terrible soidade. Sísifo e a súa carga eterna, botando en falla “unha voz que non acompaña”.\nHai veces que servimos de soporte a alguén, que somos compaña en determinados momentos e logo, de repente, veste soa. Hai unha forte carga de denuncia do individualismo e desta sociedade onde a xente busca desafogo aos seus sentimentos pero non o dá, non dá apoio aos demais. De aí o de levar a carga unha soa, e moitas veces con incomprensión.\nHai unha terceira parte: Auga que leva os cadáveres; onde aparece unha “poesía dos vencidos,/poesía do pobo” . A memoria feita poesía, tanto no eido persoal como no colectivo.\nEsa sería a parte máis social de Acuática alma. Quizabes pode ser vista coma a peza que menos encaixa co resto e sen embargo, para min, é absolutamente necesaria.\nReivindícase que todo o que está no mundo é susceptible de ser poetizado, citando a Benedetti, e que a poesía é capaz de chegarnos a todos. A morte, a transcendencia da memoria, a conexión cun poeta como Darwish* que nos traslada, cando nos visita en Compostela no seu día, que el o que realmente quere escribir é un poema de amor, non da reivindicación dos dereitos nacionais de Palestina. Eu resalto nesa parte precisamente iso, que finalmente o amor é o que nos leva a escribir para denunciar.\n*Mahmoud Darwish (1942-2008). Considerado o poeta nacional de Palestina e un dos mellores poetas árabes da segunda metade do século XX. Estivo en Galicia no ano 2006 onde a AELG lle nomeou Poeta Galego Universal.\nSe no primeiro poema asistimos a unha transformación en auga, na última parte de Acuática alma esa auga evapórase. Somos de novo humanos, costumistas, tal e como reflicte ese poema de domingo.\nÉ unha recapitulación. Recoller todo. Un movemento circular. E en ese chegando ao final atopámonos coa realidade diaria. Velaí está o poema do domingo que transita entre a realidade e o símbolo, facendo acopio das cousas que se foron tratando ao longo do libro: a loita contra o paso do tempo, o recoñecemento do traballo que se fai, etc.\nO último poema do libro titúlase Adartia, como a deusa celta das augas. Un poema que, tras todo o que falado, podemos recoñecer unha devanceira túa.\nNon importa a quen estea dedicado a nivel persoal, eu quédome iso para min. Adartia é unha homenaxe a todas as mulleres que foron coma ela.\nAlgúns contamos con devanceiras que outorgaron o seu tempo á xente que lles rodeaba. Mulleres dinámicas, convencidas, partícipes de roles máis alá dos que a sociedade lles obrigaba a asumir. Mulleres que organizaban a súa casa, que tomaban as decisións que tiñan que tomar... Pero esas son as mulleres galegas. Eu podo ter na miña cabeza a miña avoa, bisavoa, tataravoa... como símbolos de mulleres traballadoras que con ou sen remuneración sostiveron a súas casas; mulleres solidarias cos seus iguais. Pero é unha metonimia, eu podo falar das miñas devanceiras pero estou a falar das mulleres galegas. Por iso non quero concretar en ninguén, porque non é importante. Eu busquei un símbolo, neste caso Atlántico como é Adartia, deusa celta, que recollese todo iso.\nVemos como nesta Acuática alma aparecen diferentes elementos xa presentes en obras anteriores. Como concibe vostede o que debe ser unha traxectoria poética?\nEntendo que cada un debe buscar ou abrir o seu propio camiño. Se un colle hoxe Crear o mar en Compostela por unha banda e Acuática alma por outra ve que hai un traxecto entre ambos os dous. Ao igual que tamén hai puntos de conexión, puntos polos que eu vou transitando: hai unha simboloxía, a tendencia a un determinado ritmo... son cousas comúns; pero tamén hai aspectos que deben ir evolucionando en calquera caso. Ao final está o reto de ir superándose; que cada libro mellore ao anterior. Gustaríame ser quen de contar cunha voz propia, que fose consolidándose con cada un dos libros, avanzando. Nunha ocasión afirmei que a miña aspiración era “escribir un poema incuestionable en canto a súa fermosura e radicalmente comprometido co seu tempo”. Esa é a miña bandeira. Aspirarei sempre a construír ese poema.\nGondomar, Maio 2012


AVISO LEGAL E TERMOS DE USO – CAMIÑO AO RESPECTO\nNeste espazo, o USUARIO, poderá atopar toda a información relativa aos termos e condicións legais que definen as relacións entre os usuarios e nós como responsables desta web. Como usuario, é importante que coñezas estes termos antes de continuar a túa navegación. UNA GRUPO IDEAS FACTORY, S. L. Como responsable desta web, asume o compromiso de procesar a información dos nosos usuarios e clientes con plenas garantías e cumprir cos requisitos nacionais e europeos que regulan a recompilación e uso dos datos persoais dos nosos usuarios.\nEsta web, por tanto, cumpre rigorosamente co RGPD (REGULAMENTO (UE) 2016/679 de protección de datos de carácter persoal) e a Lei Orgánica 3/2018, do 5 de decembro, de protección de datos persoais e garantías dos dereitos dixitais.\nAs presentes Condicións Xerais regulan o uso (incluíndo o mero acceso) das páxinas da web, integrantes do sitio web de www.caminoaorespecto.gal incluídos os contidos e servizos postos a disposición nelas. Toda persoa que acceda á web, www.caminoaorespecto.gal (“Usuario”) acepta someterse ás Condicións Xerais vixentes en cada momento do portal www.caminoaorespecto.gal\nO Usuario queda informado, e acepta, que o acceso á presente web non supón, de ningún xeito, o inicio dunha relación comercial con www.caminoaorespecto.gal\nDesta forma, o usuario comprométese a utilizar o sitio web, os seus servizos e contidos sen contravir a lexislación vixente, a boa fe e a orde pública.\nQueda prohibido o uso da web, con fins ilícitos ou lesivos, ou que, de calquera forma, poidan causar prexuízo ou impedir o normal funcionamento do sitio web.\nRespecto dos contidos desta web, prohíbese a súa reprodución, distribución ou modificación, total ou parcial, a menos que se conte coa autorización dos seus lexítimos titulares; Calquera vulneración dos dereitos do prestador ou dos lexítimos titulares; A súa utilización para fins comerciais ou publicitarios.\nNa utilización da web, www.caminoaorespecto.gal, o Usuario comprométese a non levar a cabo ningunha conduta que puidese danar a imaxe, os intereses e os dereitos de www.caminoaorespecto.gal ou de terceiros ou que puidese danar, inutilizar ou sobrecargar o portal ou que impedise, de calquera forma, a normal utilización da web.\nCon todo, o Usuario debe ser consciente de que as medidas de seguridade dos sistemas informáticos na internet non son enteiramente fiables e que, por tanto www.caminoaorespecto.gal non pode garantir a inexistencia de virus ou outros elementos que poidan producir alteracións nos sistemas informáticos (software e hardware) do Usuario ou nos seus documentos electrónicos e ficheiros contidos nos mesmos.\nOs datos persoais comunicados polo usuario a www.caminoaorespecto.gal poden ser almacenados en bases de datos automatizadas ou non, cuxa titularidade corresponde en exclusiva a www.caminoaorespecto.gal, asumindo esta todas as medidas de índole técnica, organizativa e de seguridade que garanten a confidencialidade, integridade e calidade da información contida nas mesmas de acordo co establecido na normativa vixente en protección de datos. A comunicación entre os usuarios e www.caminoaorespecto.gal utiliza unha canle segura, e os datos transmitidos son cifrados grazas a protocolos a https, por tanto, garantimos as mellores condicións de seguridade para que a confidencialidade dos usuarios estea garantida.\nwww.caminoaorespecto.gal informa que existen follas de reclamación ao dispor de usuarios e clientes. O Usuario poderá realizar reclamacións solicitando a súa folla de reclamación ou remitindo un correo electrónico a contacto@caminoaorespecto.gal indicando o seu nome e apelidos, o servizo e/ou produto adquirido e expoñendo os motivos da súa reclamación.\nPor se pode ser do teu interese, para someter as túas reclamacións podes utilizar tamén a plataforma de resolución de litixios que facilita a Comisión Europea e que se atopa dispoñible na seguinte ligazón: http://ec.europa.eu/consumers/odr/ Final del formulario.\nEn virtude do disposto nos artigos 8 e 32.1, parágrafo segundo, da Lei de Propiedade Intelectual, quedan expresamente prohibidas a reprodución, a distribución e a comunicación pública, incluída a súa modalidade de posta a disposición, da totalidade ou parte dos contidos desta páxina web, con fins comerciais, en calquera soporte e por calquera medio técnico, sen a autorización de www.caminoaorespecto.gal\nO usuario comprométese a respectar os dereitos de Propiedade Intelectual e Industrial titularidade de www.caminoaorespecto.gal. O usuario coñece e acepta que a totalidade do sitio web, contendo sen carácter exhaustivo o texto, software, contidos (incluíndo estrutura, selección, ordenación e presentación dos mesmos) podcast, fotografías, material audiovisual e gráficos, está protexida por marcas, dereitos de autor e outros dereitos lexítimos, de acordo cos tratados internacionais nos que España é parte e outros dereitos de propiedade e leis de España.\nNo caso de que un usuario ou un terceiro consideren que se produciu unha violación dos seus lexítimos dereitos de propiedade intelectual pola introdución dun determinado contido na web, deberá notificar dita circunstancia a www.caminoaorespecto.gal indicando:\nDatos persoais do interesado titular dos dereitos presuntamente infrinxidos, ou indicar a representación coa que actúa no caso de que a reclamación a presente un terceiro distinto do interesado.\nSinalar os contidos protexidos polos dereitos de propiedade intelectual e a súa localización na web, a acreditación dos dereitos de propiedade intelectual sinalados e declaración expresa na que o interesado responsabilízase da veracidade das informacións facilitadas na notificación.\nAs páxinas da web www.caminoaorespecto.gal podería proporcionar ligazóns a outros sitios web propios e contidos que son propiedade de terceiros. O único obxecto das ligazóns é proporcionar ao Usuario a posibilidade de acceder ás devanditos ligazóns. www.caminoaorespecto.gal non se responsabiliza en ningún caso dos resultados que poidan derivarse ao Usuario por acceso ás devanditos ligazóns.\nA falta de dispoñibilidade, mantemento e efectivo funcionamento da web, ou dos seus servizos e contados.\nA existencia de virus, programas maliciosos.\nA falta de licitude, calidade, fiabilidade, utilidade e dispoñibilidade dos servizos prestados por terceiros e postos ao dispor dos usuarios no sitio web.\nCon carácter xeral as relacións entre www.caminoaorespecto.gal cos Usuarios dos seus servizos telemáticos, presentes nesta web atópanse sometidas á lexislación e xurisdición españolas e aos tribunais.\nNo caso de que calquera Usuario tivese algunha dúbida acerca destas Condicións legais ou calquera comentario sobre o portal www.caminoaorespecto.gal, por favor diríxase a contacto@caminoaorespecto.gal\nDe parte do equipo que formamos UNA GRUPO IDEAS FACTORY, S.L. agradecémosche o tempo dedicado en ler este Aviso Legal.


Lombarda - Howling Pixel\nA lombarda ou col lombarda (Brassica oleracea var. capitata f. rubra) é unha coia semellante a un repolo roibo de follas rubias violáceo característico. Esta cor débese á presenza dun pigmento chamado antocianina. A forza desta cor pode depender en gran medida da acidez (pH) do solo, as follas medran máis arroibadas en solo de medio acedo, mentres que nos alcalinos son máis azuis.\nEspecie: 'B. oleracea'\nLombarda pola metade\nCores do zume de lombarda: Á esquerda, solucións acedas; á dereita, alcalinas.\nÉ propio das cociñas das zonas frías de Europa, normalmente cocida con patacas. En Alemaña e Suecia sóese cocer con compota de mazá e un chisco de vinagre con sabor suave. Pode atoparsa tamén en ensaladas así como na elaboración do mollo Coleslaw. É un prato típico do Nadal en Madrid. Era costume cociñala pola Noiteboa, un chisco antes de ir á misa do Galo e comela coma gornición de peixes (preferentemente ollomol)e adubado con allo, cebola, aceite, mazá, touciño, azucre, sal e pementa).\nEn Galiza non é un repolo moi tradicional. Porén Juan Cuveiro Piñol en 1876 e Eladio Rodríguez xa falaban dela, dicindo que das súas follas se preparaba un xarope empregado contra as catarreiras crónicas ademais do Sauerkraut, especie de preparación culinaria obtida por fermentación, de propiedades antiescorbúticas.\nIndicador do pH\nA lombarda emprégase coma indicador do pH natural. Férvese o zume, que como xa dixemos contén antocianina, e emprégase coma indicador dos niveis de hidróxeno iónico (pH) nas solucións acuosas. Este pigmento atópase tamén noutras plantas, coma nas petunias.\n6 Violeta azulino\n12 Verde amarelado (chartreuse)\nComposición química da lombarda\nLombarda con mazá.\nGlícidos 5% (fibra 1%)\nFerro 5 mg/100 g\nBaixa en calorías. Rica en compostos de xofre, vitamina C e ácido cítrico. Aporta moita fibra o que lle confire propiedades laxantes. É unha fonte importante de antioxidantes.\nCultivo da lombarda\nEsixencias e cultivo como as do repolo.\n- Helicoverpa armigera Cadela da verdura, eiruga da coia.\n- Vermes cinsentos\n- Gurgullo das coles.\n- Hernia da col.\n- Brevicoryne brassicae pulgón da verza.\n- Pieris brassicae bolboreta da col, bolboreta da verza.\n- Pieris rapae bolboreta pequena da col.\nA conservación axeitada para manter en perfecto estado a lombarda por dúas ou tres semanas é na gabeta das verduras da neveira envoltas nunha saqueta de plástico furada.\n↑ Nome vulgar galego no Gran dicionario Xerais da lingua galega Vigo, Xerais, 2009\nDefinicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para lombarda. (no DRAG posiblemente aparece o texto cortado, que se amosa ó recargar a páxina)\n↑ Diccionario Gallego, Barcelona\n↑ (1958-1961)Diccionario enciclopédico gallego-castellano, Galaxia, Vigo\n↑ Michaelis, Leonor; M. P. Schubert, C. V. Smythe (1 de decembro de 1936). "Potentiometric Study of the Flavins". J. Biol. Chem. 116 (2): 587–607. http://www.jbc.org/cgi/reprint/116/2/587. Retrieved 2008-04-25.\n↑ 5,0 5,1 Nome vulgar en galego en Vocabulario do medio agrícola, Santiago de Compostela, Dirección Xeral de Política Lingüística, 1988\nCol de Savoia\nCol Brassica oleracea (especie)\nReceitas de lombarda (inglés)\nComo facer un indicador de pH co zume de lombarda (en inglés)\nAlexandre III, papa\nRolando Bandinelli, nado en Siena e finado en Civita Castellana o 3 de agosto de 1181, foi Papa da Igrexa católica desde 1159 co nome de Alexandre III.\nAlfa Romeo é unha marca italiana de automóbiles, fundada en 1910 en Milán.\nA arquitectura longobarda, tamén chamada arquitectura lombarda, constitúe un conxunto de obras arquitectónicas realizadas na península Itálica durante o reinado dos xermánicos longobardos –tamén chamados lombardos– (568-774), cunha permanencia residual na parte meridional da península, a parte chamada Langobardia Minor gobernada por reis e duques longobardos, até os séculos X-XI.\nA actividade arquitectónica desenvolvida na Langobardia Maior, a parte setentrional da actual Italia (citada en diante como Italia), chegou até os nosos días moi fragmentada, especialmente por mor das sucesivas reconstrucións dos edificios sacros e profanos feitas durante os séculos VII e VIII. Agás o Tempietto Longobardo de Cividale del Friuli, conservado intacto en grande parte, as edificacións lombardas civís e relixiosas de Pavía, Monza e outras localidades foron refeitas nos séculos vindeiros. Poucos edificios ficaron íntegros, ora por quedaren incluídos en ampliacións, como a igrexa de San Salvatore en Brescia, ora por seren periféricos e de modestas dimensións, como a igrexa de Santa Maria foris portas en Castelseprio.\nPorén, é posíbel atopar testemuños fieis ás formas orixinais en Langobardia Minor. En Benevento consérvase a igrexa de Santa Sofia, boa parte dun treito da Muralla e a Roca dei Rettori, único exemplo íntegro de arquitectura militar longobarda, mentres restan outros testemuños menores noutros lugares do Ducado de Benevento e en Spoleto.\nAs principais mostras arquitectónicas superviventes da época longobarda foron reunidas recentmente nun itinerario. O conxunto forma parte da «Italia Langobardorum. Centri di potere e di culto (568-774)», que comprende sete lugares cheos de restos arquitectónicos, pictóricos e escultóricos da arte longobarda, e cuxa candidatura a Patrimonio da Humanidade da UNESCO foi aceptada en marzo de 2008 e foi inscrita o 26 de xuño de 2011.\nA batalla de Legnano tivo lugar o 29 de maio de 1176, nos arredores da cidade de Legnano, na actual provincia de Milán, rexión histórica da Lombardía, Italia. Tivo unha repercusión crucial na guerra que mantiña o Sacro Imperio Romano Xermánico, dirixido por Federico Barbarroxa, contra as comunas do norte de Italia, que depuxeran as súas rivalidades para unirse na Liga lombarda baixo a dirección do Papa Alexandre III.\nEste enfrontamento non era propiamente unha guerra entre Alemaña e Italia, posto que non existían como tales nacións e había alemáns e italianos interesados na vitoria de cada uns dos bandos. Máis ben debe entenderse como parte do prolongado conflito interno entre güelfos e xibelinos, e do aínda máis antigo existente entre os dous poderes universais: Pontificado e Imperio.\nO Emperador tentou o emprego da forza para someter ás comunas, e foi vencido polas tropas lombardas, que fixeron bo uso da topografía do terreo e das súas picas contra un exército composto case exclusivamente de cabalaría.\nBieito I, papa\nBieito I, nado en Roma e finado o 30 de xullo de 579, foi un relixioso italiano, Papa nº 62 da Igrexa católica.\nCarlo Porta, nado o 15 de xuño de 1775 en Milán e finado o 5 de xaneiro de 1821, foi un poeta italiano. Está considerado o autor máis importante en dialecto milanés da lingua lombarda.\nCremona (Cremùna no dialecto cremonés) é unha cidade lombarda de 72.415 habitantes (2009), capital da provincia homónima.\nTen lindes cos concellos de Bonemerse, Castelverde, Castelvetro Piacentino (PC), Gadesco-Pieve Delmona, Gerre de' Caprioli, Malagnino, Monticelli d'Ongina (PC), Persico Dosimo, Sesto ed Uniti, Spinadesco, Stagno Lombardo.\nDialecto de Lugano\nO dialecto de Lugano é a variedade de lingua lombarda que se fala na zona de Lugano, ao sur do cantón suízo de Tesino. En realidade pódese considerar un subdialecto a medio camiño do dialecto de Tesino e o dialecto de Como, que forman parte do dialecto lombardo occidental.\nGregorio IX (nado en Anagni cara o 1170 e falecido en Roma o 22 de agosto de 1241) foi o Papa nº 178 da Igrexa católica.\nDe nome Ugolino di Conti, era sobriño do papa Inocencio III, que o foi nomeando sucesivamente capelán papal, arcipreste de San Pedro, cardeal diácono de San Eustaquio en 1198, e cardeal bispo de Ostia e Velletri en 1206.\nEn 1207 Inocencio III enviouno como legado a Alemaña coa misión de mediar na disputa sucesoria que xurdiu a raíz da morte de Henrique VI.\nEn 1217, baixo o pontificado de Honorio III, exerceu como delegado plenipotenciario para Lombardía e Toscana, onde predicou a Sexta Cruzada.\nElixido papa o 21 de marzo de 1227, tras renunciar á tiara o cardeal Conrado de Urach, elixido como primeira opción, adoptou o nome de Gregorio IX.\nJörg Jarnut, nado en Weimar o 1 de marzo de 1942, é un historiador alemán, autor de numerosas investigacións sobre a Alta Idade Media, en particular sobre os longobardos.\nA Liga Lombarda foi unha alianza establecida o 1 de decembro de 1167 entre 26 Cidades Opositoras do Norte de Italia, entre as que salientan Milán, Cremona, Mantua, Bérgamo, Brescia, Piacenza, Boloña, Padua, Treviso, Vicenza, Verona, Lodi , Parma e Venecia. Posteriormente uníronse outras catro cidades máis, ata formar un total de 30.\nO propósito inicial da Liga era combater a política de Federico I, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, que naquel momento reclamaba o control total sobre o norte de Italia. Tras deixar claras as súas premisas na Dieta de Rocaglia, Federico I invadiu Italia en 1158 e logo outra vez en 1166. A Liga recibiu o soporte incondicional do Papa Alexandre III e os seus sucesores, desexosos tanto de verse libres da influencia imperial como de aumentar o seu poder na Península Itálica. Na Batalla de Legnano (29 de maio de 1176), as tropas imperiais foron derrotadas e Frederico viuse forzado a asinar unha tregua de seis anos (1177-1183). A situación resolveuse ao finalizar esta, cando ambas partes asinaron o Tratado de Constanza, segundo o cal as cidades italianas recoñecían a soberanía do emperador de Alemaña, pero pola súa vez este se vía obrigado a recoñecer a xurisdición propia de cada cidade sobre si mesma e o seu territorio circundante.\nA Liga Lombarda proclamouse de novo en 1198 e 1208. En 1226, a liga mantivo unha cruenta guerra co emperador Frederico II, ao que logrou frear nos seus intentos por poñer Italia baixo a súa completa autoridade. Este gañouse a súa reputación de hábil estratego trala toma de Vicenza e a súa vitoria na Batalla de Cortenuova, e rexeitouse calquera iniciativa da Liga que non fose a rendición incondicional. A resultas diso, Milán (que ofrecera unha forte suma de ouro a cambio da paz, que Frederico rexeitou), Brescia, Boloña e Piacenza ofreceron unha tenaz resistencia. En 1238, a Liga Lombarda conseguiu erguer o asedio imperial sobre Brescia, pero fallou no seu intento de rodear ao emperador e capturalo. Non obstante, conseguiu recuperar unha pequena vantaxe ao gañar o soporte, unha vez máis, do Papado, o que lle permitiu bloquear as accións de Frederico II en Italia ata a morte deste en 1250. Tras este feito, a Liga volveuse a disolver, esta vez de forma definitiva.\nEn memoria desta asociación, un partido político italiano adoptou o nome de Lega Lombarda en 1984. Esta denominación mantívose ata 1991, cando o nome foi cambiado polo de Liga Norte (Lega Nord).\nO lombardo é un conxunto de variedades faladas principalmente no norte de Italia (a maior parte de Lombardía e algunhas áreas das rexións veciñas) e en Suíza (cantón do Tesino). Os idiomas lombardos son linguas romances occidentais emparentadas co francés e cos outros idiomas galo-itálicos (piemontés, emiliano-romañolo etc.). Aínda que o italiano é normalmente usado como linguaxe escrita e formal nas áreas de fala lombarda, os idiomas lombardos son moi diferentes do italiano xa que pertencen a dúas ramas diferentes da árbore das linguas romances.\nAs dúas variedades lombardas principais, que presentan tractos de gramática e léxico e fonética bastante diferentes, son o Lombardo Occidental (que comprende o dialecto milanés) e o Lombardo Oriental (que comprende os dialectos bergamasco e bresciano). O uso dos idiomas lombardos está estigmatizado nas áreas politicamente pertencentes a Italia, mentres que non o é nas áreas suízas. Algúns programas de radio e televisión en idiomas lombardos emítense ocasionalmente pola cadea suíza de fala italiana. A maior institución de investigación de dialectos lombardos atópase en Bellinzona, Suíza (CDE - Centro dei dialettologia e dei etnografía).\nA Lombardía (en lombardo: Lumbardia, en italiano: Lombardia) é unha das vinte rexións de Italia. Con preto de dez millóns de habitantes é a rexión máis poboada da República. Situada entre os Alpes e o val do Po, limita ao norte con Suíza (cantón Tesino e os Grisóns), ao oeste co Piemonte, ao leste co Véneto e o Trentino-Tirol do Sur e ao sur coa Emilia-Romaña. A súa capital é Milán.\nLugano (en lombardo: Lügan) é unha cidade ao sur de Suíza, no cantón italiano-falante de Tesino, que fai fronteira con Italia. A cidade fica ás beiras do Lago Lugano. Os seus cálidos veráns e o incremento do número de celebridades que son atraídas pola vila leváronlle a recibir o nome de "Monte Carlo de Suíza". Con 55.060 habitantes, 130.000 na súa aglomeración urbana, é a novena cidade de Suíza por poboación.\nA orixe do nome probablemente proveña do latín Lucus, que significa bosque sagrado, ao igual que a cidade galega de Lugo.\nPlateresco, tamén chamado de gótico plateresco, Protorrenacenza, estilo Isabel, estilo Reis Católicos (estes dous últimos en referencia á súa primeira fase) e estilo Príncipe Filipe (referido á súa fase renacentista), é un estilo artístico, especialmente arquitectónico, que se desenvolveu en España e nos seus territorios no século XVI, caracterizado pola fusión de elementos góticos, mudéxares e renacentistas e pola elaboración e minuciosidade das súas obras. Apareceu entre o último gótico e a Rencenza, xa a finais do século XV, estendéndose durante os dous séculos a seguir.\nResulta dunha modificación do espazo gótico e dunha fusión ecléctica de compoñentes decorativas mudéxares, do gótico flamexante e Arquitectura románica lombarda, así como temperáns elementos renacentistas de orixe toscana.\nExemplos son a inclusión de escudos e pináculos, as fachadas divididas en tres corpos (mentres que as renacentistas están divididas en dous) e as columnas de tradición renacentista. Chegou á súa máxima expresión durante o reinado de Carlos I, especialmente en Salamanca, aínda que tamén floreceu notabelmente noutras cidades da península Ibérica como León e Burgos e no territorio de Nova España que hoxe é México. Considerado ás veces corrente renacentista e outras estilo propio, recibe ás veces os nomes de Protorrenacenza e Primeira Renacenza como rexeitamento ao considerar un estilo en si mesmo. En Galicia salienta o Hospital Real de Santiago de Compostela na Praza do Obradoiro, hoxe Hostal dos Reis Católicos.\nO estilo caracterízase por unha decoración prolífica que cobre as fachadas con elementos vexetais, candelabros, festóns, criaturas fantásticas e todo tipo de figuracións. A configuración espacial, porén, seguía máis claramente un referente gótico. Esta fixación por partes concretas, sen modificacións estruturais respecto do gótico e apenas espaciais, fan que sexa clasificado moitas veces como variación e non coma estilo. En Nova España o Plateresco adquiriu unha configuración propia, aferrado fortemente á súa herdanza mudéxar e mesturándose con influencias indíxenas.No século XIX, co pulo dos historicismos, a arquitectura plateresca reviviu baixo os nomes de estilo Monterrey e estilo español.\nO Reino de Tesalónica (en grego: Βασίλειο της Θεσσαλονίκης) foi un efémero Estado Cruzado fundado despois da Cuarta Cruzada sobre os conquistados territorios bizantinos. Foi vasalo do Imperio Latino. Despois da caída de Constantinopla polos exércitos da Cuarta Cruzada en 1204, os nobres bizantinos fuxiron e establecéronse tanto en Asia Menor - (Imperio de Nicea, Imperio de Trebisonda), como en Tracia e Epiro no continente grego - (Despotado de Epiro).\nO marqués Bonifacio de Montferrato, un dos líderes da cruzada, comprou os dereitos de Venecia sobre Tesalónica, onde se estableceu como rei despois de non ser elixido emperador do novo Imperio latino. Bonifacio estendeu o seu reino cara ao norte para incluír a Macedonia e cara ao sur a Tesalia. Foi sucedido como rei en 1207 polo seu fillo infante Demetrio.Con todo, entre 1215 e 1217, Teodoro Comneno Ducas de Epiro conquistou a maior parte de Macedonia, e logo presionou a Tesalia. Teodoro atacou o Reino de Tesalónica, que fora debilitado pola partida de moitos dos seus cabaleiros que regresaron a Europa occidental. Teodoro entrou na cidade de Tesalónica en decembro de 1224 e depuxo a Demetrio.\nO repolo (Brassica oleraceae var. capitata) é unha variedade de col, planta comestible da familia das brasicáceas. É unha herbácea bienal, cultivada como anual, cuxas follas poden ser ovais, oblongas ou lisas e forman unha cabeza moi característica.\nAs diferentes variedades foron obtidas a partir da especie brava, coñecida xa desde hai séculos, a través dos cruzamentos e da selección para as adaptar a condicións climáticas diferentes.\nEmprégase moito na gastronomía galega, especialmente polo inverno, en caldos e cocidos.


A Alhambra de Granada - De viaxe\nNo século XI había unha fortaleza árabe neste lugar, que se ampliou ata converterse nunha cidade-palacio durante o reinado dos nazaríes en Granada, nos séculos XIII e XIV. Dentro dun gran recinto amurallado que incluía a alcazaba orixinal se construíron varios palacios, unha mesquita, vivendas, baños e outros edificios. Todo isto conformaba unha cidade autónoma para a corte real, altos funcionarios e soldados de elite. A poboación de Granada vivía na súa maioría no Albaicín, na colina situada fronte a Alhambra.\nA fama da Alhambra débese á que nos seus palacios se concentran moitos recantos e espazos de grande beleza e decoración exuberante: xardíns, patios, salóns, mosaicos, artesoados, fontes e estanques, … .\nEn 1492 a cidade e o seu reino se renderon ante os Reis Católicos, chegando ao seu final a presencia musulmana na península ibérica. A alcazaba e algúns dos palacios nazaríes se conservaron íntegros, pero a maioría dos edificios da cidade palatina foron derruídos para construír outros novos. O mais chamativo é o enorme palacio renacentista que mandou construír Carlos V, que alterou notablemente o conxunto musulmán.\nHoxe a Alhambra é un monumento moi visitado e ben coidado. Lamentablemente, a información que se proporciona aos visitantes é moi deficiente, sen referencias históricas nin artísticas, e onde resulta moi difícil distinguir as partes orixinais de aquelas restauradas ou reconstruídas.\nETIQUETAS: Andalucía Granada\n19 DE ABRIL DE 2011 No século XI había unha fortaleza árabe neste lugar, que se ampliou ata converterse nunha cidade-palacio dura...


BNG logra no Congreso modificar a Lei de Portos do Estado para que sexa respectada a toponimia galega - Novas - BNG - Bloque Nacionalista Galego\n18 maio 2022 - 14:22\nO Bloque Nacionalista Galego conseguiu que fose admitida a trámite unha Proposición de Lei para modificar a lexislación vixente para garantir que sexa respectada a toponimia oficial na cartografía das capitanías e os distritos marítimos na Galiza. Durante a defensa da modificación da Lei de Portos do Estado e a Mariña Mercante, o deputado do BNG, Néstor Rego, lembrou que os galegos e galegas recuperaron oficialmente a toponimia propia en 1983, coa Lei de normalización lingüística da Galiza após “máis de 500 anos de intentos de castelanización da nosa sociedade e da nosa onomástica, da nosa antroponimia, hidronimia e toponimia”.\nDurante a defensa da iniciativa o deputado do BNG salientou a coincidencia do debate co Día das Letras Galegas e a mostra de apoio á normalización da nosa lingua que supuxo a mobilización convocada en Santiago de Compostela pola Plataforma Queremos. Mais lamentou que na normativa legal de aplicación -Real Decreto 638/2007- que regula as capitanías marítimas e os distritos marítimos aínda a día de hoxe sexa empregada toponimia deturpada “que afecta mesmo ás matrículas das embarcacións en provincias marítimas como a de Vilagarcía”.\n“Temos que traer aquí a debate algo que debería ser motivo de vergoña: que a Administración do Estado cumpra a lei, en relación coa nosa toponimia” explicou na tribuna o deputado do BNG. De facto, “recuperamos oficialmente a nosa toponimia a partir de 1983” coa Lei de normalización lingüística da Galiza, que estabelece que “os topónimos terán como única forma oficial a propia, a galega. Por tanto, a Administración estatal debe respectala”.\nNo entanto, a realidade é que non se respecta: El Ferrol, Santa Eugenia de Ribeira, Isla de Arosa, Isla de la Toja, Isla Quiebra -por illa da Creba- etc… son exemplos que Néstor Rego utilizou para exemplificar o uso de nomes que legalmente non existen. “É máis, hai uns meses decorreu na Illa da Toxa un Foro con participación do presidente do Goberno e do Borbón reinante no que se empeñaron en utilizar o nome Isla de la Toja. Houbo unha concentración de protesta pacífica convocada pola Mesa pola Normalización Lingüística. Pois ben, a catro persoas participantes nela foilles aplicada por este goberno a Lei Mordaza. É dicir, castígase e múltase a persoas que defenden a legalidade”, subliñou Rego\nO deputado sinalou tamén que estes usos incorrectos afectaban a matriculación de barcos en distritos marítimos como o de Vilagarcía de Arousa, que agora é VILL cando debería ser VIL.\n“Galiza ten unha inmensa riqueza toponímica derivada da nosa peculiar forma de habitar o territorio. En extensión Galiza representa 6% do Estado español, mais posúe case 60% dos núcleos de poboación -exactamente 58,6%, segundo o INE, máis de 61.000 núcleos” lembra o deputado do BNG. Todos eles teñen nome, igual que cada parcela de terreo, “por moi pequena que sexa, de medio ferrado ou de 30 metros cadrados, ten un nome, de forma que posuímos centos de millares de microtopónimos, unha riqueza onomástica e sociolingüística que, a pesar de todo, soubemos conservar”.\nRego enfatizou que foi a “inquebrantábel vontade do pobo galego” o que permitiu conservar a lingua e os nosos nomes de lugar a pesar de “máis de 500 anos de intentos de castelanización da nosa sociedade e da nosa onomástica, da nosa antroponimia e toponimia”.\nA Prposición de Lei do BNG contou co voto favorábel de todas as forzas políticas- PSOE, UP, PP, e as organizacións soberanistas- a excepción dos partidos de ultradereita, VOX e C´s, que votaron en contra da modificación da Lei e, polo tanto, en contra de respectar a toponimia propia da Galiza.\nPara o deputado do BNG, coa admisión a trámite desta Proposición de Lei para modificar a Lei que regula as Capitanías Marítimas e os Distritos Marítimos “dáse un paso máis na conquista dos dereitos dos galegos e galegas que queremos poder vivir con normalidade na propia lingua desde que acordamos pola mañá até que nos deitamos pola noite”. De facto, simplemente “é unha cuestión de mínima coherencia e xustiza” segundo sinala o deputado nacionalista.


» Álvaro Antelo Santos, o nº 11 de Compromiso na BañaA Baña\n19th Maio 2015 10:02 a.m.\nNacín no ano 86, no mellor dos lugares que se pode elixir: Suevos. Dende moi pequeno fun altamente activo e non concebín ningunha tarefa onde me poidera o aburrimento.\nPolo traballo de meus pais tiven que vivir sempre na cidade, comezando por Caldas de Reis e trasladándonos logo para Santiago. Pese a isto, tódolos fins de semana, días de festa e veráns quería volver a miña terra de orixe, Suevos, porque é aquí onde escribo a miña historia, as miñas amizades, a miña familia, os campamentos, os cursos de piscina, as carrilanas, as festas… as tardes enteiras na pista de futbol… cada día en Suevos é mítico.\nMoi pronto souben o que me gustaba na vida: o deporte, e decidín firmemente que ía dedicar o meu tempo no mundo da actividade física.\nOs meus estudios secundarios e o bacharelato curseinos no instituto Eduardo Pondal, de Santiago de Compostela. Durante esta época foi medrando máis se cabe o meu interese pola actividade física. Pois podo dicir que tiven a gran sorte de poder competir nunha ampla variedade de deportes: fútbol sala, baloncesto, balonman (co equipo da Universidade), voley, tenis…\nO soño de toda a vida foi poder estudialo INEF, pero unha lesión nun xeonllo ó abeiro das probas físicas de ingreso para a carreira impediu que me matriculara no ano que me correspondía. Porén, ó concluir o bacharelato considerei que non debía quedarme parado un ano e matriculeime no ciclo superior de Actividades Físicas e Deportivas. Ao rematar o primeiro ano pensei na posibilidade de matricularme no INEF, pero para entón o ciclo xa centrara a miña atención e decidín rematalo. Por sorte ou por desgraza antes de acabar xa tiña un traballo relacionado co deporte, no cal sigo actualmente. Trátase dun posto de instructor de sala na Sala de Acondicionamento Físico da Universidade de Santiago de Compostela, no que levo xa oito anos. Neste tempo procurei tamén formarme con cursos relacionados con este mundo: socorrismo, entrenador persoal, nutricionista, quiromasaxista… son algúns dos títulos que posúo. Este ano, e xa que dispoño de algo de tempo nos seráns, comecei o Grao en Mestre de Educación Primaria, porque considero que toda formación é pouca cando de servicio ás persoas se trata.\nA miña decisión de entrar na política motivouna un suceso incrible e canto menos desagradable, que non procede explicar aquí, coa petición dunha instalación deportiva no Concello da Baña. E cal foi a miña sorpresa cando descubrín que a nefasta xestión non respondía a motivos persoais senón que era o proceder normativo. Un bo día, reunidas as persoas desta agrupación con cadansúa historia, consideramos a opción de formarnos como partido político para loitar contra a forma de traballar deste grupo de goberno, que de seguro non poderían escribir nin unha soa frase da súa biografía sen estaren relacionados co Concello, pois é do que viven.\nAdianto do programa electoral