E Kanenea au Onimaki Te Uea - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nAo I titirakina Nei Tenikarawa ake kain te botaki n charismatic mai Suva,” kam roko ningai?” E kaekai Nei Tenikarawa, “Ti roko ba ti na kaea ruon Iesu”. Ti bane n nako aan te baranta ngaira ma kain te Charismatic ni kabane ao ti a tataninga. Ngaira kain te Charismatic ti mena n te Hall teuana ae kaitaran te Hall are teuana kanga n aron ae korotamneiaki inano.\nAo ngke E a ruo Iesu ao te ota e ti rabuna te tabo aei, ao ngke e a moanna ni kakan ao e a bae ni uauarereke te ota ni karokoa ae e a roko inano ao Iesu E tei iaon te ota ae teina bon te kabang. Ao E arora baina Iesu mani kotea te Hall are ti tei iai (kain te charismatic). Ao temanna te aomata e biri n otinako ao e koteia nakoni Iesu ao Iesu E ioioa atuna ao imuina e a manga kaoti Uriam i matan Iesu ao e koteia ao Iesu E katoua atuna. Ti a bane naba n ira Uriam nakon Iesu ao ti bane n taua bain Iesu ao ti a waerake naba nako Karawa ma Iesu. N tai anne ao akea kinakin Uriam irou ba I a tiba roroko n te botaki ni charismatic. I a tibaia imuina ma Uriam ao ikanne are I a moanna ni kina ao n rena ma kain te botaki aei.\nMai ikai naba are e boni matoa nanou ni kan Katorika ao I a bon babetioaki ao ni moana au course are te Maiu ae Onraken te Maiu ni karokoa ae I a bon kainaomataki n Novemba n te ririki ae nako. Kain ara course n te ririki ae nako ai bon tangara, tangaia Ian Namakin, tangaia Katang, tangaia Mikaere, Martin Pine ao ai Kinarerei. Inanon wakin ara course ao ti namakina rikiraken te itangitangiri i marenara ma kain ara course ao iai naba kunara ae ti bane n oteia ma Uriam ibukin te kainaomata ae kateke nano ngkana ko ongo ba e kangai taekana:\nAIO NGAI TE UEA I KAUKA NANOU NAKOIM, NANOANGAI AO KAMAUNAI BUREU, ANGANAI TE KORAKORA N TE ONIMAKI, KAONAI N AM TANGIRA AE AKEA TIANA\nChorus: I A TABEKI BAIU N NEBOA ARAM AE TABU, I KATITUARAOIKO AU UEA IESU (IESU), I A TABEKI BAIU N NEBOA ARAM AE TABU, I KATITUARAOIKO AU UEA IESU...\nI TAROMAURIKO AU UEA IESU…\nKATEIMATOAI N AM TANGIRA IESU\nI bon kakoaua ae e a moanna ni mamakuri te Tamnei ae Raoiroi irou. Ao I rangi ni kekeiaki ba e na aki baka rorokou n te botaki ba e a moanna ni kamaiu irou.\nMa e boni ngae ngke I irira te botaki ma bon akea au onimaki iroun Nei Maria ba ti Iesu. Ni karokoa ae n teuana te karangaina ao e a manga roko naba te mi teuana ae e a kamimi riki mani kakubanako. I a mii ni karaigainan te Kanimabong 19 Tun ba aongkoa ti nang nako n Tutia, ngai ma kainabau. Ao I nora Nei Maria ae uoua rabatana aika a kaitara; teuana n te iterana ao teuana n are n iterana. Ngke ti nang nako n Tutia ao raou aei e a takinii baina nakon rabatan Nei Maria are teuana ao I a nora naba te ota ae otinako mairoun Nei Maria ao ni bakarerea baban (ana chest) raou aei ao man babaana ao e a otanako nakon rabatan Nei Maria are teuana n te aro are kanga a kauntaba taian ota aikai ao e a riki ba te ota ae e bubura. Ao man te ota aio ao I a nora te baonikarea ae tei ao e a ababaki ao uoman aomata aika a tei i aona. Ao i nano iaan te baonikarea I a noria aomata aika a bati aika a tanginiwenei ao akea kunikaia. A bon taonaki n te korakai ni maraki aomata aikai ao a tabe n tang ni kainnanoa buokaia. Titebo tarakia ma aomata aika a kabuekaki n te ai ae moan te kabuebue n te tabo ae akea te ang iai. Ao ngke I manga tara te baonikarea ao I nora Nei Maria ma Iesu aika a tabe ni korona, Nei Maria e katorobubua ao e taua te korona ao Iesu e booti baina ao e taua naba te korona.\nNgke I a uti ao I a tang ba e a roko irou te nanoanga ibukia aomata aikekei. A nako nanoia kain au auti ba a taku ba ti uun ibukin aron banau are I tatakarua iai n tang. E taku raou aei ba ti na wetea Uriam ao ngai I a kaenga. E tarebonia Uriam ao e a roko naba Uriam imuin te itera n aoa. Ngke e kaekai Uriam ao ngai I kataia n taetae nakoina ma ranin matau aika a bon wawanako ba ti tebo irou ba e kai nanou ni iangoa aroia aomata ake I noria ni maraki ba ai antai ngaia ao ai tera aroia n tiku ni kawa inanon te kainnano ao ni maraki. Ao i muina ti a nebonebo naba ma Uriam ao e a kanakoa naba te kuna are “I aon te kaibangaki I nora au tia Kamaiu”. Ngke e a aneneaki ao I a bon namakina korakoran riki te uruaki n nano ma te nanoanga. Are a bon waanako naba ranin matau ao titebo ma I nora Iesu ngke E tine n te kaibangaki. Matau a bon tibutibu n te moaningabong anne n te kainnano ae e reke irou n te tai anne. Ao I karaba te Uea ba E anganai te karea aio ae te “MII”.\nI karaba te Uea n ana rongorongo nakoiu n tem ii aio ba E kaotia iai ba Nei Maria bon te aine ae kakannato ba tinan Iesu ae ara tia kamaiu ao tinara naba. Ngkai I a bon tiba kakoaua Nei Maria ba ngaia te aine ae kakanato mai buakoia aine ae akea kabotauaan raoiroina ibuakoia aine.\nN te namakaina ae Aokati ao I a kabeabeanaki iroun te Uea ba Nna taibina te boki are “Irian te Boki” ae Te Maiu ae Onrake n Te Maiu. Ao ngai mai buakoia taan taibi akanne ae I aki kakoroa nanon te Uea ba e aki tia au boki. I a manga anganaki naba te boki arei ao I a iangoia ba e na kanga n tia ngkai akea au atatai n te taibi. I tataroakinna n te tai naba anne ngke I oki man n ara charismatic ao ngke I a taibi ao e buti nako baiu n taibi n airon te aomata ae moan bakuaku. I a nako ni matu ao I kakaitau nakon te Uea ba I ataia ba E tia ni buokai n au kanganga ae I rinona. Inanon matu ao e a manga roko naba te mi, ao I a mi ba I taibi ma I kainai inanon te ru. Ao iai ae e a karebwerebwe naba, ma korakorakoran are e nang tabeaianga nanou n aron tian au boki ba I anganaki uoua te bong ba Nna kabanea iai, ngaia are I rawa kauka au mataroa ba I rawa ni katabetabeaki. E bon aki te karebwerebwe ao ngke I a kaukia ao bon te tounako ao te takarua irou ke I nora Barry ae natin Ian ma Maranne ba e tei n te mataroa. Ao I rang maku ba I ataia ba e a tia ni mate. E rin ao e kangai “anne am korona ae Nna anganiko ba ko na mba(kiss) ma te kaibangaki ba ngaira tia tia n start”. Ao e a taonnako naba. Ao ngke I tara muina ao I nora te ota ao Barry ae e ua korona nako moa n airon te ua karea. Ao ngke e roko i moa ao e a kaira te korona mai buakon te mirion n aomata. I titiraki irou ba ai maia naba ae e a rineki te Anera ae ten Barry ba e na kaira te korona i buakon te maiti n aomata arei.\nI karaba iai te Uea ba E kaota ana Anera nakoiu are ngaia ae e na buokai n au taibi. Ngke I a uti ao I karaoa au tataro ni karaba mani katituaraoa te Uea n te mi arei ao I a nako naba n taibinna au boki arei. Ai bon te kamimi ba e bane tinanon aua (4) te aoa.\nI rang ni karaba te Uea iroun ana Anera ae tem Barry are e anganai te korona ba kakorakorau ibukin katian te boki.\nAu karabaraba nakoin ana botaki Iesu ae E a tia n karinai iai ba ngke arona ba akea ao tao ao e na teimatoa arou ma rimoa ae I buakaka. E raba te Uea ba ngkai I a rin n te botaki aio are Saint Padre Pio ao I a tabe ni kekeiakina te maiu ni Kiritian inanon ana Tangira te Uea.I karaba naba Uriam n ana tangira ni mannanoira ni kaonoira nakon te botaki ba ngke e aki kakaungaira ao I taku ba ti na reke ba ataei ngaira aika a na tiotio nako n aki kina te Uea.\nI karabako te Uea, I neboneboiko te Uea n taai nako. Am bai nanou. Anganai te kekeiaki ao te kakorakoraki ao te teimatoa inanon maiu. Amen.\nKam raba Tariu ma Maneu n ana Tangira te Uea ao ana Raoi te Uea iroumi ao iroura n taai nako.\nNei Delli Arthur, St Padre Pio, Suva, Okitoba, 2009


Te Tataro i Bukin te Taunimate • Naake a tia ni Mate • Tataro Ni Bahá’í\nNaake a tia ni Mate\nTe Tataro i Bukin te Taunimate - Atuau! Bon Am toro aio ae te nati te mwaane ae natin Am toro are e a tia ni Kakoauako ma Am kanikina, ao ni kaineta moana Nakoim, ni kabwaninaki ni kamwaawaaki man bwaai nako ma bon ti…\nAm bwai te mimitong te Uea ae Atuau! Tai kamangora teuare Ko a tia ni karietaata ni mwaakan Inaomatam n tautaeka ae akea tokina, ao tai kamwaawa ni kararoaa mai Iroum teuare Ko a tia ni…\nAtuau! Ngkoe ae te Tia Kabwarai buure, te Tia Tituaraoi, ao te Tia Kabebetei naano. I a bubutii Nakoim ma te nanorinano bwa Ko na kabwarai bureia naake a tia ni mate rabwataia, ao tamneia a…\nTe Tataro i Bukin te Taunimate\nTe tataro ibukin te mate e kakabonganaaki i bukiia kaain te Baha’i ake e a tia ni koro 15 aia ririki. “Ti aio te tataro ni Baha’i ae e kabaebae are e ananaaki n te bwanin; e na anaaki iroun temanna te tia onimaki ao ni kabane ake a roko a na tei. Akea baaireakina bwa e na kaitaraaki te Qiblih n anaaki te tataro aio.”\n— A Synopsis & Codification of the Kitáb-i-Aqdas\nAtuau! Bon Am toro aio ae te nati te mwaane ae natin Am toro are e a tia ni Kakoauako ma Am kanikina, ao ni kaineta moana Nakoim, ni kabwaninaki ni kamwaawaaki man bwaai nako ma bon ti Ngkoe. Bon Ngkoe, ni koaua, te kabanea n ataataiaomata mai buakoia naake a kaota te ataataiaomata.\nNgkoe Are E kakabwarai bureia aomata ao E kakarabai aia kaairua, baairea taekana n ai aron botaun karawan Am tituaraoi ao marawan Am raoiroi. Kariaia rinna i nanon Oon Am ataataiaomata ae e riao are iai i mwaain bouakinan te aba ao karawa. Bon akea te Atua bwa ti Ngkoe, te Kaakabwarai bure, te Kabanea n Tituaraoi.\nNgkanne e na atongaki onoua te tai te taeka ni kamauri ae “Alláh’u’Abhá”, ao a na manga atongaki kaka tebwimaruaiwa te tai kiibu aika a koreaki i nano n tatabeua nako.\nNi koaua, ti bon bane n taromauria Te Atua.\nNi koaua, ti bon bane ni katorobubua i matan Te Atua.\nNi koaua, ti bon bane ni kabanei nanora i bukin Te Atua.\nNi koaua, ti bon bane n anga te nebonebo nakon Te Atua.\nNi koaua, ti bon bane n takaarua ni katituaraoi nakon Te Atua.\nNi koaua, ti bon bane ni kaantaninga iroun Te Atua.\nNgkana te mate te aine, ke e na atonga: Bon Am tabonibai te aine aio ao te nati te aine ae natin Am tabonibai, etc...


E Angareirei Ngke E Mwananga Nako Ierutarem | Maiun Iesu\nE Angareirei Ngke E Mwananga Nako Ierutarem\nMATAIO 8:19-22 RUKA 9:51-62 IOANE 7:2-10\nAIA IANGO TARINA IBUKINA\nTERA ARONI KAKAWAKIN TE BEKU IBUKIN TE TAUTAEKA N UEA?\nI nanon tabeua te tai ao e karaoa angiin ana mwakuri Iesu i Kariraia, ike e a kunea bwa e bati riki iai te kan ongora nakon are i Iutaia. Irarikin anne, ngke e mena i Ierutarem ao e kamarurunga te mwaane temanna n te bongi n Taabati ao “e a korakora riki kani kamatean Iesu irouia I-Iutaia.”—Ioane 5:18; 7:1.\nBon tain te aamwaitoro ngkai n 32 C.E., ao e a kaan tain te Toa ae Umwanrianna. E bukamaruaki te toa aei i nanon itibong, n taorimwiaki n te botaki ae okoro n te kawanibong. E kanikinaeaki n te toa aei tokin te ririki n ununiki, ao te tai ae bati iai te kimwareirei ao te kakaitau.\nA kaumaka Iesu tarina ake natin naba Maria aika Iakobo, Timon, Ioteba, ao Iuta ni kangai: “Kitana ikai ao naako Iutaia.” Ierutarem bon te kaawa ae mena iai kautun te Aro n Iutaia. E onrake te kaawa irouia te koraki n taian toa aika tenua ake a kakaraoaki ni katoa ririki. A kaota bukini kanakoana tarina ni kangai: “Akea ae e karabaa te bwai ae e karaoia, ngkana e ukoukora te kan ataaki irouia aomata. Ngkai ko karaoi baikai, ao kaotiotiko nakon te botannaomata.”—Ioane 7:3, 4.\nA bon “aki onimakinna” tarina aika aman aikai ae boni ngaia te Mesia. Ma a tangiriia naake a kaea te toa bwa a na noria ni karaoi kakai tabeua. E ataa karuanikain aei Iesu ao e tuangia ni kangai: “Akea bukina ae a na ribaingkami iai kaain te aonnaba, ma a ribaai ibukina bwa I kaotiotii aia mwakuri aika bubuaka. Naako ngkami nakon te toa. N na aki nakon te toa ngai ngkai bwa e tuai boo au tai.”—Ioane 7:5-8.\nTabebong imwin nakoia tarina ma taani mwananga, e a rimwi Iesu ma taan rimwina ao a karabaia mairouia aomata. A toua te kawai ae kaan riki ae rinanon Tamaria n oneani mwin are a na toua ae totouaki irouia aomata ae uakaan ma te Karaanga ae Ioretan. A na kainnanoa aia tabo i Tamaria Iesu ma taan rimwina, ngaia are e karimoaia taan uataeka bwa a na katauraoa aia tabo. E aki butimwaeaki Iesu ma raona irouia aomata n te tabo teuana ke ni kaotaki te akoi nakoia ibukina bwa e na nako Ierutarem ibukin aia toa I-Iutaia. A titiraki ma te un Iakobo ao Ioane ni kangai: “Te Uea, ko tangiria bwa ti na tua bwa e na bwaka te ai mai karawa ni kamaunaia?” (Ruka 9:54) E boaiia Iesu ibukin iangoan anne ao a reitaanako kawaia.\nNgke a tabe n nakonako, e a taku naba te tia koroboki temanna nakon Iesu: “Te tia Reirei, N na iriko nako ike ko nako iai.” E kaeka Iesu ni kangai: “Iai bwangaia arobeke, ao iai nneia n tiku mannikiba ake i annang, ma akea nnen Natin te aomata ae e na kawenea atuna iai.” (Mataio 8:19, 20) E kamataataa ikai Iesu bwa e na rinanoni kangaanga te tia koroboki ngkana e riki bwa te tia rimwina. E taraa n rangi ni kamoamoa te tia koroboki aei n te aro are e a aki kariaia aei. Mangaia are ti kona n titirakinira n tatabemanira nako ni kangai: ‘I tauraoi n irira Iesu?’\nE manga taku Iesu nakon te mwaane temanna: “Ko na riki bwa te tia rimwiu.” E kaeka teuarei ni kangai: “Te Uea, kariaia bwa N na nako moa n tauna tamau.” N ataakini baike a riki nakon teuaei, e a taku Iesu nakoina: “Angania maate bwa a na taunia aia mate, ma naako ngkoe tataekina ana Tautaeka n Uea te Atua n taabo nako.” (Ruka 9:59, 60) E teretere bwa e tuai ni mate taman teuaei ma ngke arona bwa e mate n te tai aei, tao e na aki roko ikai te nati aei n taetae ma Iesu. E tuai n tauraoi te nati aei ni karimoaa Ana Tautaeka n Uea te Atua ni maiuna.\nNgke a mwananga i nanon te kawai nako Ierutarem, e a manga tuanga Iesu temanna riki te mwaane ni kangai: “N na iririko te Uea, ma kariaia moa bwa N na nako ni kaboo ma au utu.” E kaeka Iesu ni kangai: “Akea te aomata ae katokaa baina i aon te bwai ni kamarautano ma n tanrikaaki, ae tau ibukin ana Tautaeka n Uea te Atua.”—Ruka 9:61, 62.\nA riai ni kaatuua iangoan te beku ibukin te Tautaeka n Uea naake a kan riki bwa taan rimwin Iesu ni koaua. E kona ni bwaoua rainin kawain te aroka ngkana e tanrikaaki te tia kamarautano n tarai baika mena i akuna, n onean mwin ae e na kaatuua ana taratara i aoni baika mena imwaina. N aron anne, e kona ni bwaka man te kawai ae tiki nakon te maiu are aki toki te aomata ae kaatuua iangoan te waaki ae ngkai i aon te aba.\nTera aia iango tarin Iesu ake aman ibukina?\nE aera ngke a aki butimwaea Iesu kaain Tamaria, ao tera are a kani karaoia Iakobo ao Ioane?\nBaikara ana maroro Iesu aika tenua i nanon te kawai, ao tera ae e katereterea ni kaineti ma te beku ibukin te Atua?


Mangautin Iesu—A Koaua Euangkerio Aikai?\nWAREKIA N Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mixe Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Ngangela Nias Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nATUN TE MAEKATIN | E AERA IESU NGKE E KARAWAWATAAKI AO NI MATE?\nE Bon Riki Raoi Aei?\nNi moan iteran te ririki ae 33 C.E., ao e a tiringaki Iesu are te I-Natareta. E bon uaraoaki ni kabuakakaaki bwa e karitei, e oreaki n te aro ae rangi n iowawa, ao ni bobitiaki i aon te kai. E boni mate n te maraki ae rangi ni korakora. Ma e a manga kautia te Atua, ao 40 te bong imwina, e a rierake Iesu nako karawa.\nTi karekea te rongorongo ae kamimi aei n Euangkerio aika aua man te Koroboki ae Tabu n te Taetae ni Kuriiti, ae rangi n ataaki n arana ae Te Nu Tetemanti. A bon riki raoi baikanne? E rangi ni kakawaki te titiraki aei ao e riai n iangoaki raoi. Ngke arona bwa a aki riki, e na boni matebuaka ngkanne te onimaki ni Kristian ao bon tii te mii te kantaninga ibukin te maiu n aki toki n te Bwaretaiti. (1 I-Korinto 15:14) N te itera are teuana, ngkana a bon riki raoi baikanne, ngkanne a na rangi ni kakukurei taai aika a na roko ibukia aomata, ae te bwai ae e kona naba n reke iroum. Ngaia are a boni koaua rongorongo aika n Euangkerio ke bon tii karioiango?\nBAIKA KAOTAKI NI BWAAI NI KAKOAUA\nA kaokoro koroboki aika n Euangkerio ma karaki aika karioaki bwa a neneraki ao n eti raoi ao a mutiakinaki. N te katoto, a mwaitikurikuri iai aran taabo ake a kona ni kawaraki ni boong aikai. A taekinia naba aomata ake a boutokaaki taekaia irouia taani kororongorongo rimoa.—Ruka 3:1, 2, 23.\nE boni mwaneweaki naba taekan Iesu irouia taani kororongorongo n te moan ao te kauoua n tienture. * E kabwarabwaraaki naba aroni matena n taian Euangkerio ao a boraoi ma aroia n tiritiri kaain Rom n taai akanne. Irarikina, a taekinaki baike a riki n te aro ae eti raoi ao ni koaua, ao a boni kaotaki naba rongorongoia taan rimwin Iesu aika aki raraoi. (Mataio 26:56; Ruka 22:24-26; Ioane 18:10, 11) E kaotaki raoi ni bwaai ni kakoaua aikai bwa a koaua ao n eti aia koroboki taani korea te Euangkerio ibukin Iesu.\nTERA ARONI MANGAUTIN IESU?\nE ngae ngke e kakoauaaki ae e maiu ma ni mate Iesu ngkoa, ma a bon nanououa tabemwaang ni mangautina. A aki kakoauaa naba ana abotoro moan rongorongoni mangautina. (Ruka 24:11) A a bane n toki nanououaia ngke a nora Iesu are e a tia ni kautaki n taai aika kakaokoro. N te taina, a raka i aon 500 taani kakoaua ake a mena ikanne.—1 I-Korinto 15:6.\nN aki ongei ruanikaia ni kabureakia ao tiringaia taan rimwina, ma a bon ninikoria n tataekina mangautin Iesu nakoia aomata nako, ao naake a bon tiringnga naba. (Mwakuri 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32) A na rangi ni bati taan rimwina aika ninikoria ngke arona bwa a aki koaua raoi bwa e a bon tia ni kautaki Iesu? Ibukin ataakin raoi mangautin Iesu, bon aei te bwai are a a kakorakoraaki iai Kristian n te aonnaba aei mangkoa ao n taai aikai.\nIai n rongorongoni maten ao mangautin Iesu aika n Euangkerio kanikina ake a kaotii koauan rongorongon rimoa. Ko na kakoauaa bwa a bon riki baikai ngkana ko karaurau ni wareki raoi. E kona ni kamatoaaki raoi am aki nanououa ngkana ko a ataa bukin rikia. E na kabwarabwaraaki anne n te kaongora ae imwina.\n^ bar. 7 Teuare Tacitus are bungiaki n tao 55 C.E. e korea taekani Kristo ni kaotia bwa “e kamateaki iroun te kowana ae Bontio Birato n ana tai n tautaeka Tiberio, ao e nako man arani Kristo te ara [ae Kristian].” E taekinaki naba Iesu iroun teuare Suetonius (n te moan tienture); iroun te I-Iutaia ae te tia korea rongorongon rimoa ae arana Josephus (n te moan tienture); ao iroun Pliny te Tei, are te kowana i Bitunia (ni moan te kauoua n tienture).\nE Aera Bwa Akea Riki te Boutoka Man te Aonnaba?\nN iangoani korakoran rotakin Iesu n te aonnaba, ti riai ngkanne ni kantaningai rongorongo man te moan tienture i rarikin te Baibara, ibukini bwaai ni kakoaua bwa bon iai Iesu ao e boni kautaki? Ti aki. Bwa bukina teuana, a boni koreaki Euangkerio tao e kaania 2,000 te ririki n nako. Bon iai koroboki riki tabeua aika kawakinaki. (1 Betero 1:24, 25) Ngkanne a aki kona taani kakaitaraa Iesu ni korea te bwai teuana ae e na buokiia aomata bwa a na kakoauaa ao n onimakinna.\nE kabwarabwaraa mangautin Iesu, Betero, ae ana abotoro temanna ni kangai: “E kauta Teuaei te Atua n te katenua ni bong ao e kariaia bwa e na kaokaoti, tiaki nakoia aomata ni kabane, ma nakoia taani kakoaua aika kaman rineaki iroun te Atua, ae bon taekara ngaira ake ti amwarake ma ni moi ma ngaia imwini kautana man te mate.” (Mwakuri 10:40, 41) E aera ngkai tiaki nakoia aomata ni kabane? Ti tuangaki n ana Euangkerio Mataio bwa ngke a ongo rongorongoni mangautin Iesu kaain Aaro ake a kairiribai, ao a a kataia ni kakaaea aia aanga ni kaini wia bwa e na aki butanako.—Mataio 28:11-15.\nNanon aei bwa e tangiria Iesu ae e na karabaaki taekani mangautina? E bon aki, bwa e reitia ni kangai Betero: “E tua naba nakoira bwa ti na uarongorongo nakoia aomata ao ni kakororaoa kaotiotan ae boni Ngaia are e mwiokoaki iroun te Atua bwa e na motiki taekaia akana maiu ma akana mate.” A a tia ni karaoa anne Kristian ni koaua ao bon tii anne naba ae a karaoia ngkai.—Mwakuri 10:42.\nMangautin Iesu—E Bon Riki Raoi Aei?


E uki BPA nakoia te botanaomata. | Kiribati Updates\nE uki BPA nakoia te botanaomata.\nOctober 25, 2017 - News - no comments\nBy Ataniman Tamuera\nE a uki BPA nakoia te botanaomata n te Kanimabong ae nako ao man rungarungaki n te Bairiki tikuea irouia irua, kaain BPA ao ai bon naake a roko ni mataku n te tai anne.\nE anga ana taeka n te Baba n Tararua nte BPA te tia babaire ae Bill Reiher ike e a taekinna bwa te BPA te rabwata ae boboto iaon kaongora ake a rangi n irekereke ma te waaki n tautaeka, bitiniti ao ai te botanaomata.\nE oti aei n ana tai n taetae ngke e anga ana taeka imwin ana CEO, BPA ae Teannaki Tongaua e taku naba Teannaki ae te bong aei bon aia tai ni kaotinako ike a kona iai aomata n norii raoi bwa antai aomata aikai n aron naba are e kaokiokia aia MC ae te marketing officer ae Tawati Uati.\n“Tobwaan te rikirake rinanon te kananko bwana” bon aia boto n iango ma irua aika a roko aikai Nei Moia Tetoa te tia tararua te kanako bwana n taian kaongora ao te tia Babairea kannonan taian kaongora.\nE bon reke aia tai ni kanako bwana Nei Konnang Taia n te ingabong anne ao Nei MOia Tetoa iaan te itai ke te Bairiki tikuea ike e a kanako rongorongo n te taetae ni Kiribti ao Nei Nweritonga Temariti e wareki rongorongo n Imatang.\nIrua ake a roko naba n te tai anne bonb Neeti TekineneFM, Tangitaake Angiraoi, Rosaline Kiata, ataniman Tamuera, Teboua Eritaia, ao te tia tararuai kaongora ao ai Teitibwebwe Kabiriera ma MC Tawati Uati ao n ikotaki ma taan mwkauri ao ai raraoia nako BPA ake aranaki bwa ana business partners.\nBon iai nab ate kuaea ae te kairiao te katoka bau ao ai moarariki ana keeke te BPA are e koreaki iroun temanna nab ate irua ae rine ae te chairman n te BPA Bill Reheir\nTe MC are e kaira waakin te tai anne bon Tawati Uati, e waaki te katawanou imwin te program ao man bwaranako te aba imwina.


Kain ara botaki ae St Padre Pio ae Bou - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nKain ara botaki ae St Padre Pio ae Bou\nInanon au tai arei ao I a bon kina raoi ba bon Tekabeii Kaoma are e a taetae nakoiu arei ma ranin matana ao rawawatana ae bati are I a nori irouna n te tai arei. N au kakauongo n te tai arei nakon banana ao e taekinna ba 'Te kuna are kam anaia arei, bon kunau ae I aki toki iai n rereitai iai ma kain St. Padre Pio i Fiji ba bon raraou n nenebonebo, Ni kunau aio, ao I a bon kaota iai nanou ae bati ma te rawawata ao te tang ae bati, ba a bon akea te bai ae I kona, ma ai bon ti nanou ni kan baebaeti iai, rinanon te kuna aio. Te kuna anne are bon kunau i Fiji n St. Padre Pio'. Aikai ana taeka Tekabeii aika I ongo raoi i taningau ni miiu arei, ao I a karekea taina n tibaia nakoim, ba tao bon iai nanona ae ababaki ke ae nano ae tao ko kona n iboubouoki n tataroakinna raoi, tao imwain tibakina nakoia tarira ao manera.”\nN reken te email irou ao imuin tataroakinana ao I manga kaeka ana email Riwata n aron ae oti inano.\nau kaeka nakon Riwata.... “Ko rangi ni bati n raba Riwata n am tibatiba ae moan te kamimi mani katekenano. N tataroakinana irou ao I taku ba bon iai kainanon Tekabei are e kani buokaki iai n ara tataro.\nBon iai au reitaki ma Tekabeii man moan 2008 ngke I kawaria i Antebuka ibukin taekan ara saloon car are karaoaki n te Lagoon Motors. I bon mimi ngke I rin n ana aobiti ao I a nora te kabaingaki ae toka iaon ana kombiuta (computer ). Ngke I tuanga ae rangi n tikiraoi nanon ana aobiti ao ngaia e taku ba te kaibangaki are I noria kanga kaotan ae e a bon tiba raira nanona ao e kakoaua ae bon ana kaibangaki Iesu ae e tia n anganna te korakora inanon ana makuri. I bon manga titirakinna ba tera ae nanonna n ana taeka ae “e a tiba raira nanona” ao ngaia e taku ba e ngae ngke e maan inanon ana makuri ni mitinare ao e kakoaua ae e aki bati ni kakarimoa te Uea ba e bon onimakinna i bon irouna. E a karakinna naba ba bon iai ana kanganga teuana n taai aika nako are e tia n roko iai iangoan ae nang kitana nakoana ni mitinare. Ma e tekeraoi ba e a reke naba manangana teuana nako Aotiteria. N tikuna ikekei i Sydney n te outero ae tao kan reke abui tabun borauataona ao ngaia e tiku n te ka-uabui tabun ni borauatao ao e a bon namakina korakoran ana kanganga are ao e ataia ba ai bon ana makuri te riaboro ni buakanna. Inanon ana buaka ao akea ba e noora temanna te aomata ni karebwebwe i tinanikun te winto. E ataia ni koaua ba bon te riaboro are tei i tinaniku ba akea ae kona n tei ikekei ngkai e bon mena ana ruu n te tabo ae moan te rietata. Inanon ana tataro n takarua ni wetea Iesu ba E na kamaeua ao akea ba e a namakina te ang teuana ae taonna are e a bon ataia ba ai bon Iesu ae E a kawaria. E namakina te te rau ao te kukurei ao e ataia ae E a tia ni kamaeua te Uea riki man ana kanganga are e a tia ni mena inanona n te tai ae maan. Man te tai aio ao e a motikia i nanona ba e nang kabanea maeuna ni kakorraoa ana beku ni mitinare ibukin Iesu ao ai aio ngkanne nanon are e tuangai ba e tiba raira nanona.\nNi motirawau n te Kiritimati ae nako i Kiribati ao e kamimi ba n te taina ao e a roko naba te bana n nano ae korakora teuana irou ba N na riai ni kawaria aomata aika uoman imain te oki nako Biti. Nakai bon Ereman Taoaba ao ai Tekabeii Kaoma. I ataia ba nakai a bon taonaki n te aoraki. I a tuangia kain au auti ba N na nako moa Betio. I roko iroun Ereman ao I maan ni maroro ma ngaia ba tao e kan reke uoua tabun te aoa. N okiu nako Bikenibeu ao I uringa are Nna moana Tekabei i Antebuaka, ma ibukin ae kanga e nang moana ni bong ao e aki reke tiku ma ao I okira naba Bikenibeu.\nN rokou i Bikenibeu ao e titirakinani tinau are ai manen Tekabei ba e reke moanakin Tekabei ao I karautakea ba e aki. I bon tiku ma te tabeianga ao e bon aki te roko n te reke kawaran Tekabei ni karokoa ae ti a oki nako Biti. Ngke I a ongo ni moan te ririki aio ae e a tia ni motirawa Tekabei ao e bon taonai te rawawata ngke e aki te roko n reke kawarana. E ngae n anne ao I bon aki toki n ururinga Tekabei n au tataro ni butia te Uea ba E na nanoangaia mani waekoa ni karokoa irarikina i Karawa.\nRiwata e roko irou manga uringan Tekabei n am tibatiba ao kanga iai te kukurei irou ngkai e kona ni manga reke reitakina ma ngaira Tekabei inanon te kuna are "E roko Iesu". I ataia ba Tekabei bon te aomata ae a tia ni babaina te tangira ma te ibuobuoki inanon maeuna ao e raba te Uea ngkai E a tia ni manga anganira temanna kain ara botaki ae St Padre Pio ba teuae Tekabei.”\nTariu ma maneu tera am iango n aron te rongorongo aio? I karaba te Uea ngkai E a kaotia ikai aron kakawakin te tataro ibukia tarira ma manera ake a tia n rimoara. Ae kakawaki naba ba ngaia n ara bobotaki n neboa te Uea ti bon reitaki tiaki ti ma tarira ao manera ao anera i Karawa ma bon tamneia naba tarira ma manera ake a tia ni mate. Ti karaba Tekabei ngkai e a bon tia ni kaotia ba ngaia boni ngaia temanna kain ara botaki ae St Padre Pio ao ti na teimatoa n uringa n taai nako n ara tai n nebonebo ao riki inanon kunara are “E roko Iesu” ni butia te Uea ba E na waekoa ni karokoa irarikina i Karawa.\nUriam Timiti, St Padre Pio i Suva


Mauri! - Goals For Good Foundation\nMauri, Mauri, Mauri!\nKam nna bane ni mauri!\nTe kamauri nakoimi mai iroun Goals for Good Foundation. Goals for Good Foundation bon te botaki ae inaomata (NGO) ae e rio man aia iango ake a tangiria ni kan anga aia boutoka ao aia ibuobuoki nakon Kiribati - e ngae ngke e uarereke te buoka ke te ibuobuoki ae a kona n anga.\nE moan waaki iangoan katean te botaki aio n Turai 2014 imwin rokoia i Kiribati temanna te tia rabakau ae arana Dr. Gene Rankey ma natina aika Nei Liz ao Nei Mary Kate. Dr. Gene e a bon mwaiti rorokona i Kiribati, ao e aki toki n tataekina tamaroan Kiribati nakoia natina aikai ni karokoa n te taina ao e a kairiia natina bwa a nang bon noora Kiribati. N rokoia natin teuaio i Kiribati, ao a tibwa noora bukin bwakan nanon aia karo i Kiribati, e ngae gke angiia I-Amerika a tuai man ongongoo taekana (ke n ataia bwa ngaia bon te aba naba Kiribati). Man aio ao e a rio aia iango ataeinaine aikai bwa a nang katea aia botaki are tabena te kakaai angaa ake ana kona n reke iai buoka nakoia kaain Kiribati, riki buoka mai Amerika. Man aia botumwaaka ao kekeiaki ao e a tei te rabwa ae ngaia te Goals for Good Foundation, n raonaki irouia uoman riki raoia, Tion Uriam ao Danielle Doolittle.\nTe Goals for Good Foundation bon te rabwata teuana ae e tei ibukin boutokaan te reitaki ao te ikarebai. Aio are e irerekereke naba ma katabangakan rongorongon Kiribati i Amerika, riki iaon te maiu i Kiribati, te katei ni Kiribati, ao ai bon kanganga ake ana kona n kaitibo ma ngaia kaain Kiribati nakon taai aika ana roko. Te website aei e bon reke naba bwa teuana te anga are ana kona naba aomata n karekea riki iai rongorongon Kiribati. Rinanon boutoka aika a mwaiti ao iai ana iango te botaki aio ni kan waakinii karikirake ake ana kona iai n boutokaia ataei n te takakaro rinanon te “Kicks for Kiribati” program ke ni karekei buoka ibukin boutokakiia ataei n te reirei.\nKam bati n rabwa kai e kona n reke ami tai n kawara ara website aio, ao ti teimatoa n butimwaai ami iango aika ana kona n katamaroaa riki aron ara waaki.\nAmi bwai Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa.


Vihande VyamuMbimbiliya: Undungo muMbavilone Swi Nakukutungulula jiKembwe jaYelusalema - Keyala yaVinjiho jaYehova yahaInternet\nOmu vaIsalele vapwile muundungo muMbavilone, lufwelelo lwavo valwesekele chikuma. Shatalake, Meshake, naAvete-nengo vavambilile mulilungu lyakakahya, oloze Kalunga avafumishilemo vavatonyi. Kufumaho, omu Mbavilone vayifungulwile kuli vaMete navaka-Peleja, Ndanyele vamumbilile muwina wavandumba, oloze Kalunga cheka amukingile hakusoka kutunwa twavandumba.\nKukuminyinako, mwangana wavaka-Peleja, Kuluse, asokwele vaIsalele. Vakindulukile kwimbo lyavo omu vene hahichile myaka 70 kufuma hakuvatwala muundungo muMbavilone. Chuma chimwe valivangile kulinga hakukinduluka kuYelusalema shina kuputuka kutunga tembele yaYehova. Oloze, nakushimbula chiku vaka-kole vazezekele mulimo wavo. Shikaho tembele vayikumishile hakuhita chamyaka 22 kufuma haze vakindulukile kuYelusalema.\nKaha nawa, natulinangula ungeji waEzela wakukinduluka kuYelusalema nakuwahisa tembele. Echi chapwile hanyima yamyaka 47 kufuma haze vakumishile tembele. Jino, omu hahichile myaka 13 kufuma haungeji waEzela, Nehemiya akafwile vatungulule jikembwe jaYelusalema jakupuzwojoka. Chihanda CHAMUCHITANU chili nakutala havyuma vyasolokele mumyaka 152 swi nakumyaka ino.


Wp/gil/Te Nu Tetemanti - Wikimedia Incubator\n121 languages expanded collapsed\nWp/gil/Te Nu Tetemanti\n< Wp | gilWp > gil > Te Nu Tetemanti\n1 Tera te Nu Tetemanti?\n2 E kanga te Nu Tetemanti ni Bwatinaki Rikaaki Nakoira?\n3 Antai ae e korea te Nu Tetemanti?\n4 Ibukin Antai Ae e Koreaki Nakoia te Nu Tetemanti?\n5 Te Kakoaua ibukin Boong Aikai\nTera te Nu Tetemanti?[edit | edit source]\nInanon ririki tabeua imwiin maten Iesu, te taeka ae “Nu Tetemanti” e na aki kaineti nakon ikotan booki n rongorongon maiun te Uea ao matena ma e na kaineti riki nakon te bwai are E taekinna nakoia Ana reirei n tairikin te Kabanea ni Katairiki: “Bwa rarau aei ae raraan te berita nabangkai, ae kawaawaeaki i bukiia aomata aika bati bwa bwaini kabwaraan aia bure.” (Mataio 26:28; e katuruturuaki taekana). Te taetae n Erene are e rairaki nakon te “nu tetemanti” e bon kaineti nakon te berita ae tabu, te berita ae e boou are e anganiira te Tia Kamaiu rinanon ana Mwakuri ni Kamaiu. Koroboki ake a kawakinaki n te Bwaibwara ao ake a kaineti nakon kabwarabwaraan te Nu Tetemanti, rongorongo ake a koreaki n te bai, ao reirei n taekan te berita ae tabu ae boou imarenan te Uea ao Ana Botanaomata.\nKoroboki ake a kawakinaki n te Nu Tetemanti a boboto iaon kakaokoron iteran ana reirei te Tia Kamaiu. Te Nu Tetemanti e moanaki ma te Euangkerio, te taeka are nanona te “rongorongo ae raoiroi,” are e kaineti nakon te maiu, ana mwakuri, ao nakoan Iesu Kristo ae moan te kakawaki. Te Nu Tetemanti e koreaki naba inanona rongorongon ana mwakuri te moan mitinare n te Ekaretia (ana boki Mwakuri); reeta mai irouia taan kairiiri rimoa, n aron Betero ao Bauro, are e kauringiia Kiritian n taai akekei (ake a aranaki naba bwa Aomata aika Itiaki) bwa a na kokoaua nakon aia onimaki; ana koaua (Ebera); ao te toki (Kaotioti) are e berita iai te Uea bwa e na manga oki ni boong aika kaitira. Ni katoaia taan koroboki ao bon iai aia taratara ake a anga, ao a koroboki n tatabemaniia ni kaineti nakon te tia ongora ae onoti n aia iango nakon kataakin kanakoan rongorongo ake a bua man rongorongon rimoa ake a koreaki. I nuukan te kaaua n tienture a.d., booki ake 27 ake a korei inanona ana berita ae tabu te Uea ae boou a bobotaki ao ni baireaki n aron are a kona n nooraki n taai aikai.\nE kanga te Nu Tetemanti ni Bwatinaki Rikaaki Nakoira?[edit | edit source]\nMai ibuakoia kurubu aika a mwaiti irouia ana reirei, Iesu e weteia 12 mwaane bwa ana Abotoro. Mwaane ake a ririmwiina rinanon Ana mwakuri, a uota te rawawata ma Ngaia, ao a kukurei naba n tokanikai ao a kaonaki n ana mwakuri te Tamnei. Imwiin maten Iesu, Abotoro, n reitaki ma taan ririmwiina aika a kakaonimaki ake tabeman, a waaki ni korei bwaai ake a rinanona. Uoua bwaai aika riki ake a kona ni kateirakea nanoia ni kawakin rekooti n rongorongon maiun Iesu: te moan, Ierutarem ao bwakan te tembora inanon baia ana taanga ni buaka Rom a.d. 70. Kauoua, korakoran kiitanan te koaua e a kaman tia ni waaki (tara Mwakuri 20:29–30). Ma ngaia are, mwaitin koroboki n te Nu Tetemanti a koreaki ni buokiia taan onimaki n noori kawaia rinanon te angibuaka ao kakaitara inanon aia bong.\nN tarakin mwakuri ake a tia n rinanona, ti kona n reiakin bwaai ake a kaitarai n tain te kanganga ao aron te rongorongo ae raoiroi n riki bwa te mwaaka ae teimatoa inanon te inimaki ni kaitaraan korakoran kitanan te koaua.\nNi uakaan ma banen te moan tienture, ni kabane koroboki aika a kawakinaki n te Nu Tetemanti a bane n tia ao a kabutaki ni mwaangan nako te Ekaretia. Taan kawakin koroboki n taai akekei a karaoi katoton koroboki iaon te bwai ni koroboki ae ai aron te beeba are e kabonganaaki ngkoa irouia kain Aikubita ae karaoaki man te aroka ao imwiina riki iaon kunnin te man are e kabonganaaki naba n te koroboki, ma bon tii tabeua katooto aika a tauraoi. Membwa n te Ekaretia a boboti booki ake a kona n reke irouia ao ni wareki ao ni kamatebwaia ana taeka te Uea ao Abotoro. Teuana te bwai ae e rangi n ataaki te kanganga n tibwatibwaan koroboki aika a tabu bon bwainikirinaia Kiritian iroun te embera mai Rom Diocletian imwiin maten te Tia Kamaiu 303. E tua bwa a na kabuekaki aia boki Kiritian aika a tabu ao e kairoroia Kiritian bwa a na anga karea nakoia atua ni beekan. Mwaitiia aomata aika a kakaonimaki a karabai booki aika a tabu inanon ririki akanne ni bwainikiriinaki. Imwiina, ngke te moan embera ni Kiritian, Constantine, e karekei katooto aika a boou ni koroboki aika a tabu bwa a na karaoaki, a na taan rabakau a kona ni manga karekei booki ake a tia ni kabonganaaki ni mwaanga imwain ana tautaeka Diocletian. Ara boki are e boretiaki n te Nu Tetemanti a koreaki man katooton te Bwaibwara are e karaoaki n ana bong Constantine ao ai ngaia are aomata aika a anganako maiuia ni kamanoi berita aika a tabu aika boou mai iroun te Uea.\nE aki maan imwiin Constantine ngke e a tia ni kaota te Nu Tetemanti bwa e na katotongaki ao ni kabutaki, booki ake a karika ara Bwaibwara ae ngkai e riki ni baireaki n aroia ae ngkai. Te oota aio e ira te baeten are e kateaki man te O Tetemanti. Te Nu Tetemanti e kanoaaki n te Tua (te Euangkerio), rongorongoia Kiritian (Mwakuri), ao Burabeti (I-Rom ni karokoa te Kaotioti). Ni kauoua Te O Tetemanti ao Te Nu Tetemanti a toki n te berita are e na manga oki te Uea (Maraki ao Te Kaotioti). Baireakin nneia mwakuri ni burabeti aikai a katuruturua te kataninga n taraakin taai aika ana roko ibukin te kamaiuaki ao kaotioti n taai aika a na roko.\nAntai ae e korea te Nu Tetemanti?[edit | edit source]\nTaan koroboki n tatabemaniia nako n te Nu Tetemanti a koroboki man aia taratara aika a kakaokoro iaon ana mwakuri ni kamaiu Iesu Kristo. Uoua man Euangkerio ae a koreaki irouia Abotoro: Mataio ao Ioane. Taan kakoaua n abotoro aikai a katauraoa te kakaoaua are a noria ni mataia ni maiun Iesu. Uoman riki taan iriira te Uea a korei naba Euangkerio: Mareko ao Ruka, ake a kakoaua nakon te bwai are a tia n namakinna ao n ongo. Mwaane aika uoman aikai a mena n te tai ae ti teuana n raona Bauro (tara Mwakuri 12:25; 2 Timoteo 4:11) ao e kaotii iteran mwaitiia aomata aika a itiaki are e tabe n rikirake ake a maeka i tinanikun Iutaia ao ake a tuai man ataa te Uea inanon maiuna. N onea mwiin anne, aia rongorongo e katauraoi kakaoaua aika ota raoi Iroun teuare a kakoaua.\nAna reta Bauro a kona ni katautauaki bwa moan koroboki inanon te Nu Tetemanti, e ngae ngke aki bane ni koreaki n te tai ae ti teuana. Ana kakoaua a reke man bwaai ake e rinanona ngke e mitinare, man kaotioti aika a mwaiti ao korakora (tara Mwakuri 9:1–6; 2 I-Korinto 12:1–7), ao rinanon reitakina ma Betero ao tabeman (tara I-Karatia 1:18–19). E koroboki n te aro ae bati ni kaineti nakon karekean te raoi inanon mwaanga, ma n tabeua te tai e koroboki nakoia aika bon raraona. (Timoteo ao Tito). N ana reta teuana Bauro e tuanga te tia kawakina te toro bwa e na butimwaea te toro anne ar e e birinako are e kaitibo ma ngaia Bauro ngke a rin n te karabuti (Biremon). Te katei, bokin Ebera e anganaki Bauro, e ngae n anne aron kabwarabwaraana are e koreia ibukina ae ngaia te tia koreia e aki kaotaki. I tinanikun anne, te boki e kakoaua arora are ti kona n ninikoria nakon te Uea rinanona te onimaki. N ikotaki inanon te Nu Tetemanti imwiin ana reta Bauro, Ebera bon te marooro ae koreaki iaon karekean te onimaki n tain kaitaraan te kanganga.\nAna kororeta Iakobo ae kimototo are e koreaki naba n taai akekei ao iai naba inanona kakoaua nakon ana reirei Iesu man te Reirei iaon te Maunga ake a uotaki n te maroro ao ni kaokoroaki man korean ana Euangkerio Mataio (tara Iakobwa 1:13; 4:12; 5:12). Iakobwa, tarin te Uea ae uarereke riki, e oota bwa ngaia ae korea te reta aei. E tekeraoi bwa e ataia ao e noora te Tia Kamaiu ni manga uti (tara 1 I-Korinto 15:7) ao e karaoa te nakoa ae moan te kakawaki ni bwaai aika a mwaiti n rongorongon te Ekaretia (tara Mwakuri 15:13–29).\nIai naba inanon te Nu Tetemanti ana reta te Abotoro are Betero ao teniua ma iroun te Abotoro are Ioane. A uaia ni butiia Kritian bwa a na kakaonimaki; riki Betero are e tabeaianga ibukin aia kakaonimaki inanon aia tai ni kataaki.\nIuta bon teuana ma ibuakon booki aika a tibwa koreaki ake a koreaki n te Nu Tetemanti. N aron Iakobwa, te boki aei e bon koreaki naba iroun temanna tarin te Uea (“Iuta” ni Mareko 6:3). Iuta e koroboki ni kataia ni kakerikaka kitanan te koaua inanon mwaanga nako.\nNi kabaneana, te Nu Tetemanti e toki n te kaotioti nakon te Abotoro Ioane, are e rawei kaotioti n okin te Uea inanon te mimitong ni kaira Ana tautaeka n te mereniam. Te kaotioti anne e kabwarabwara raoi te uneaki imarenan te raoiroi ao te buakaka. Mwaitin te mwakoro e tabe ma taai ake a na roko nakon Ioane, n ikotaki ma bwaai ni boong aika kairita—ara bong.\nIbukin Antai Ae e Koreaki Nakoia te Nu Tetemanti?[edit | edit source]\nIbukina bwa te Nu Tetemanti bon te berita ae tabu ae boou imarenan te Uea ao naake iai aia onimaki Irouna, booki a kananonaaki ibukiia ni kabane naake a ukoukoria ni kan ataia, bwa ni boong aikai ke n taai ake mai imwaina. Ni bon oina, te tia korea te Nu Tetemanti e korei taeka ake a kona ni waekoa ni kabonganaaki ni mwaangan te Ekaretia n aia tai, ma te kantaninga are a kawakin rekooti aika a rangi ni kakawaki n rongorongoia aomata. Ioane, te katooto, e kaotii ana koroboki bwa kakoaua: “Ma a koreaki aikai, bwa kam aonga ni kakoaua bwa Iesu bon te Kristo, Natin te Atua; ao ngkai kam onimakinna, ao e na reke iroumi te maiu inanon arana” (Ioane 20:31). Tabeman, n aron Ruka, e koroboki n te kantaninga are e na riki bwa te rongorongo:\n“Ngkai a bati aomata ake a kata te koroi taekani baike a boni kakoauaaki i buakora,\n“N ai aron are a tuangiira iai uake a bon norii mai moana, ake taan taekina ana taeka te Atua;\n“Ao ngai, ngkai I kakorakoraai n ukoukori bwaai ni kabane mai moana, ao I taku bwa e riai bwa N na koroi naba ni kaeti nakoim” (Ruka 1:1–3).\nKiritian n taai akekei a roko man reeti aika a kakaokoro, tabeman a roko man te utu n Iutaia, ao tabeman a tia ni kaikawaaki inanon mwengaia Tientaire, ao bon tabeman a rangi ni uarereke ataakin te aro inanon maiuia imwain ae a bwabetitoaki. Ngaiia ake a karekea tamnein te tirotaam ni kakaokoron reeti n te kurubu irouia Aomata aika Itikai. Ai ngaia are, aia iniinimaki a kona ni kaotaki nakoira reirei aika a korakora n aron ana kanga mwaanga n n inimaki ngke a rangi ni uarereke ao e kanga aron reken te kamaiu n aia taeka abotoro ao burabeti.\nTe Kakoaua ibukin Boong Aikai[edit | edit source]\nTe Nu Tetemanti e kaotia bwa n tain taai n aki rau, ngke tabeman a na bon aki ongo nakon te wewete n te euangkerio, bon iai te kamanoaki ibukiia ake “a botumwaaka n reirei irouia abotoro ma n raoraonia n ibuobuoki, ma na tabeutai berena, ma n tataro.” (Mwakuri 2:42). Katooto tabeua a reireiniira aroia aika raoiroi ni kataaki (tara 1 I-Korinto 10:13) ao aron oin raoi te rongorongo n te euangkerio e bon beebete ni boong aikai n arona 2,000 te ririki n nako: “Aio te aro ni Kiritian ae itiaki ae aki kamwara I matan te Atua ae te Tama, te kakawariia akana a mate tamaia ma aine aika a mate buia, ngkai a rawawata, ao ni kakawakina naba ngaia, bwa e kawa ni bareka ni bwain aon te aba” (Iakobo 1:27). N ai aron te Doctrine ao Covenants, are e kaota iai ana koaua te Burabeti Iotebwa Timiti “bwa e maiu!” (D&C 76:22), te Nu Tetemanti e kaota naba ana koaua ae titebo bwa akea kaain te ruanimate ni moaningabongin te Itita: “Akea ikai; bwa E a uti” (Mataio 28:6).\nRetrieved from "https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wp/gil/Te_Nu_Tetemanti&oldid=1154638"\nThis page was last edited on 14 February 2013, at 22:26.


E Aki Kona ni Mwaninga Taekaia Ana Aomata Iehova\nNakon raora n te onimaki:\nN aron ae ko ataia, a bati rongorongoia aomata n te boki ae te Baibara. A bati mwaane ao aine aika kakaonimaki ake a rinanoni kangaanga aika ti kaitaraaki naba iai. Bon iai aia namakin “n ai arora.” (Iakobo 5:17) Iai tabeman ake a taonaki ni kataaki ao n tabeaianga. A rotaki tabeman n te maraki irouia kaain aia utu ke raoia n te onimaki. Ao a bati naba ake a rotaki n te uringaaba n aia bure.\nMa a boni kitana Iehova aekan aomata akanne? A aki. A bati aika titeboo aroia ma te tia areru are e tataro ni kangai: “I tiotionako n aron te tiibu ae bua. Ukoukora am toro, bwa I aki mwanuokin am kaetieti.” (Taian Areru 119:176) Ko a tia n rinanon aeka n namakin akanne?\nE aki mwaninga Iehova taekaia ana aomata, ake a tia n tiotionako man te nanai. Ibukin anne, e teimatoa n ukoukoriia ao e katoatai ni karaoa aei rinanoia raoia n te onimaki. Iangoa ana katoto Iehova ngke e buoka ana toro ae Iobi, are e a tia n rinanoni karawawata aika bati ni buani kaubwaina, mateia kaain ana utu ao reken te aoraki ae kakaiaki irouna. E nanomwaaka naba ni kaaitarai taeka aika kammaraki mairouia naake bon taani boutokaia. E ngae ngke e kairua ana iango n te tai arei, ma e aki roko n te kitana Iehova. (Iobi 1:22; 2:10) E kangaa Iehova ni buoka Iobi bwa e na manga eti ana iango?\nAna anga teuana Iehova ni buoka Iobi, bon rinanon Eriu are raona n te onimaki. Ngke e kaotii tabeaiangana Iobi, e kakauongo Eriu ao n tauraoi ni buokia. Tera ae e na taekinna Eriu? E na kakanikoa Iobi ke e na kataia ni kairoroa bwa ngaia ae riai ni bukinaki ke ni kamaamaeaki? E iangoia bwa e rietata riki nakon Iobi? E bon aki! Ngke e kairaki Eriu n taamnein te Atua ao e taku: “Bon tii te arona ngai ma ngkoe i matan te Atua ae koaua, I kateiraoaki naba man te bokaboka.” Imwina, e karaua nanon Iobi ni kangai: “Akea maakakiu ae ko riai ni maakunrang iai, ao akea te karawawata mairou ae riai n taonikonako.” (Iobi 33:6, 7) N oneani mwin are e na karawawata riki Iobi, e tatangira Eriu n anga te reirei ni kairiri ao te kaungaunga are e kainnanoia Iobi.\nTaiaoka n ataia ae titeboo aron anne ma ae ti karaoia ni katauraoan te boroutia aei. Te moan, ti kakauongo ao ni karau raoi n iangoi baika riki ao aia taeka taari aika bati ake a a tia n tiotionako. (Taeka N Rabakau 18:13) Imwina, ti nenera te Baibara, ti tataro ni kananoi raoi ara iango n rongorongon Iehova ni buokiia ana toro rimoa, ake a aitara naba ma aekani kangaanga akanne. Kabaneana, ti botii rongorongo akanne man te Baibara ma baika riki ni boong aikai ni katauraoa iai te boroutia aei. Ti kaungako bwa ko na nenera te boroutia aei. Taiaoka ni butimwaea ara inga ao ara tangira.\nTe Rabwata n Tautaeka ibukia Ana Tia Kakoaua Iehova


Katituaraoa Iehova ao Ko na Kakabwaiaaki | Te Reirei\nWAREKIA N Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mexican Sign Language Mixe Mongolian Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\n“Katituaraoa Iehova; ba E raoiroi.”—TAIAN ARERU 106:1, BG.\nTera reireiara mairoun te abotoro Bauro ibukin te katituaraoi?\nE na kangaa n riki kananoan te iango ao te tataro bwa baika kakawaki ni kateimatoaan te katituaraoi?\nTi na kangaa ni buokaki n tokanikai i aoni kataaki n iaiangoani kakabwaiaara?\n1. Bukin tera bwa ti riai ni katituaraoa Iehova?\nTI BON riai ni katituaraoa Iehova ae te tia Anga “bwaai n tituaraoi aika raraoi ma bwaintangira” ni kabane. (Iakobo 1:17) Ngkai bon te tia Kawakinira ae tatangira, e mwannanoi baika ti kainnanoi ni kabane ibukini marurungira ao ara onimaki. (Taian Areru 23:1-3) E a tia ni kaotia bwa boni ngaia n “nera ni kamaiu ma korakorara” ai moarara riki n taai ake a kai nanora iai! (Taian Areru 46:1, BG) Ni koauana, iai bukina aika bati ngkai titeboo ara iango ni kabane ma te tia areru are e korea ae kangai: “Katituaraoa Iehova; ba E raoiroi: Ba bon akea tokin ana atataiaomata.”—Taian Areru 106:1, BG.\nAra kibu ibukin te ririki ae 2015: “Katituaraoa Iehova; ba e raoiroi.”—Taian Areru 106:1, BG.\n2, 3. (a) Baikara karuanikai ngkana ti aki katituaraoi ibukini kakabwaiaara? (b) Baikara titiraki aika ti na rinanoi n te kaongora aei?\n2 E aera bwa e kakawaki ibukira iaiangoan te katituaraoi? N aron are e taetae ni burabetinaki, e a rikirake te aki katituaraoi irouia aomata ni kabaneani boong aikai. (2 Timoteo 3:2) A bati aika a aki katituaraoi ngkana a kakabwaiaaki. Ibukin te kariri mani bitineti aika n te aonnaba ma ana katanoata, a a kakorakoraia mirion ma mirion aomata ni karekei baika bati riki n oneani mwin are a na rau nanoia ni baika iai irouia. Ti kona naba n rotakibuaka n te nano n aki katituaraoi aei. Ti kona ni kakairi irouia tibun Iteraera rimoa n aki katituaraoi ao ni kabuaa kukureira n ara iraorao ma Iehova ae kakawaki ao kakabwaia ake e a tia n anganira.—Taian Areru 106:7, 11-13.\n3 Iangoa naba te bwai ae kona n riki ngkana ti kaaitara ma kataaki aika kangaanga. N taai akanne, ti kona ni kai taonaki nako ao ni mwanuokini kakabwaiaara. (Taian Areru 116:3) Ai ngaia are ti na kangaa ni karikirakea te nano ni katituaraoi ao n teimatoa iai? Ao tera ae e na buokira bwa ti na teimatoa n iangoa ae raoiroi, e ngae naba ngkana ti rinanoni kataaki aika kakaiaki? Ti na noria.\n“IEHOVA, A BATI AM MAKURI . . . AIKA KO KARAOI”\n4. Ti na kangaa ni kateimatoa te nano ni katituaraoi?\n4 Ngkana ti na karikirakea te nano ni katituaraoi ao n teimatoa iai, ti riai ni kakoauaa ao ni kananoi ara iango ma te kukurei ni kakabwaiaara mairoun Iehova, ao n iaiangoa raoi ana tangira ni koaua. Ni karaoan anne iroun te tia areru, e anaaki nanona ni baika bati aika kamimi ake e a tia ni karaoi Iehova.—Wareka Taian Areru 40:5, BG; 107:43.\n5. Tera reireiara mairouni Bauro ibukini karikirakean te nano ni katituaraoi?\n5 A bati reireiara mairoun te abotoro Bauro ibukini karikirakean te katituaraoi. E teretere raoi bwa e kananoa ana iango i aoni kakabwaiaana, ibukina bwa e aki toki n tataekina nanona ni katituaraoi. E bon ataia Bauro bwa e a tia n riki bwa “te tia taetaebuakaa te Atua ao te tia bwainikirina te aba, ao te tia kabononano.” Ngaia are e katituaraoi bwa e ngae ngke e karaoi mwakuri aika buakaka rimoa, ma a a tia n nanoangaia te Atua ma Kristo ao ni mwiokoia n te mwakuri ni minita. (Wareka 1 Timoteo 1:12-14.) E korakora naba nanoni Bauro ni kaitauia raona ni Kristian ao e aki toki ni katituaraoa Iehova ibukin aroaroia aika raraoi ao kakaonimakia n te mwakuri. (I-Biribi 1:3-5, 7; 1 I-Tetaronike 1:2, 3) Ao ngke e aitara Bauro ma kataaki, e waekoa ni katituaraoa Iehova ibukin ana boutoka ae roko n taina ae riai mairouia tarina n te onimaki. (Mwakuri 28:15; 2 I-Korinto 7:5-7) Ngaia are e aki kamimi ngkai a kaunganano nakoia Kristian ana koroboki Bauro aikai: “Kam na kaotiota ami kakaitau. . . . , ao n ikaungaunga i marenami n taian areru ma nebonebo nakon te Atua, ao anene aika bwain te onimaki ma te nanoraoi.”—I-Korote 3:15-17.\nKANANOAN TE IANGO AO TE TATARO BONI BAIKA KAKAWAKI IBUKIN TE KATITUARAOI\n6. Tera ae ko katituaraoa riki iai Iehova?\n6 Ti na kangaa ni kakairi n ana katoto ae raoiroi Bauro ibukini karikirakean te nano ni katituaraoi? N aroni Bauro, ti riai ni kananoi ara iango ni baike e a tia ni karaoi Iehova i bon ibukira. (Taian Areru 116:12) Ngkana arona bwa ko titirakinaki ni kangai: ‘Baikara kakabwaiaam mairoun Iehova aika ko katituaraoi iai?’ ao tera am kaeka? Ko na taekina naba am iraorao ae kakawaki ma Iehova? Ke kabwaraan am bure ibukina bwa ko onimakina ana karea ni kaboomwi Kristo? Ko na mwanewei araia taari ake a a tia ni buokiko n am tai n aitara ma kataaki aika kangaanga tabeua? Ni koauana, ko na bon aki mwanuoka mwaneweani buum ae ko tangiria ke natim aika rangi ni kakawaki iroum. Ngkana ko kananoa am iango i aon aeka ni kakabwaia akana a anainano akanne mairoun Tamam ae tatangira ae Iehova, e na kairiko nanom ni kakaitau bwa ko na katituaraoia ni katoabong.—Wareka Taian Areru 92:1, 2.\n7. (a) Bukin tera bwa ti riai n tataro ni katituaraoi? (b) Ko na kangaa ni kakabwaiaaki man am tataro ni katituaraoi?\n7 Ngkana ti ururingi n taai nako kakabwaiaara, ti a tauraoi iai n tataro nakon Iehova ao ni katituaraoia. (Taian Areru 95:2; 100:4, 5) A bati aika a iangoa te tataro bwa bon tii te anga ni bubutii bwaai nakon te Atua. Ma ti ataia bwa e kukurei Iehova ngkana ti katituaraoi ni baika iroura. A rangi ni bati n te Baibara tataro ni katituaraoi aika kaunganano, n ikotaki naba ma are a taekinna Anna ma Etekia. (1 Tamuera 2:1-10; Itaia 38:9-20) Mangaia are kakairi irouia tooro akanne aika kakaonimaki ake a kaotiota te nano ni katituaraoi. Eng, katituaraoa Iehova n am tataro ibukini kakabwaiaam. (1 I-Tetaronike 5:17, 18) A bati kakabwaia mani karaoan anne. E na karauaki nanom, e na rikirake tangiran Iehova ao ko na kaaniaki riki ma ngaia.—Iakobo 4:8.\nBaikara kakabwaia mairoun Iehova aika ko katituaraoi iai? (Nora barakirabe 6, 7)\n8. Tera ae kona ni kairira bwa ti na aki katituaraoi ibukini bwaai ni kabane ake e a tia ni karaoi Iehova ibukira?\n8 E aera ngkai ti riai n taratara raoi ni kaineti ma karuanikain te aki katituaraoi ibukin raoiroin Iehova? ibukina bwa rikiara ae te kabwaka ni katituaraoi. Iangoia, a kamaekaaki ara moani karo aika Atam ma Ewa n te onnaroka ae bwaretaiti. A bane n reke baika a kainnanoi ao kantaningaan te maeka ma te rau n aki toki. (Karikani Bwaai 1:28) Ma a aki katituaraoi ni kakabwaiaaia. A nanonrang n tangira ae bati riki. N tokina, a a kabuai bwaai ni kabane. (Karikani Bwaai 3:6, 7, 17-19) Ibukina bwa ti otabwaniniaki irouia aomata aika aki katituaraoi, ti kona naba ni moanna ni mwaninga taekani baike e a tia ni karaoi Iehova ibukira. Ti kona ni moanna n aki katituaraoi ibukin ara iraorao ma ngaia. Ti kona naba n aki katituaraoi ibukin te mwioko ae ti a riki bwa kaain te botaki n itaritari ae katobibia te aonnaba. Ti kona ni moanna n tabeakin riki bwain te aonnaba aei aika a na waekoa ni maunanako. (1 Ioane 2:15-17) Ngkana ti na rarawa nakon te bwai ni kamwane anne, ti riai ni kananoi ara iango i aoni kakabwaiaara ao ni katoatai ni katituaraoa Iehova ibukin te kakabwaia ngkai ti a riki bwa ana aomata.—Wareka Taian Areru 27:4.\nTE NANOMWAAKA I AANI KATAAKI\n9. Bukin tera bwa ti riai n iaiangoi kakabwaiaara ngkana ti aitara ma kataaki aika kakaiaki?\n9 Ti kona ni buokaki n nanomwaaka i aani kataaki aika kakaiaki man te nano ni katituaraoi. Ti kona n taonakinako ngkana ti karina n aitara ma bitakin te aroaro n aron aki kakaonimakin te rao ni mare, te aoraki ae karuanikai, maten ae tangiraki iroura, ke te uruakinnano imwin te kabuanibwai ae karina. Ti na boni kabebeteaki n taai akanne ao ni kakorakoraaki n iaiangoani kakabwaiaara. Iangoi rongorongoia aomata aikai.\n10. E kangaa ni kakabwaiaaki Irina ngke e katituaraoi ni bwaai ni kabane aika raraoi ni maiuna?\n10 E mare Irina * ae te urekura bwaiania i Amerika Meang ma unimwaanen te ekaretia are e noraki bwa e aki kakaonimaki ao e kitanna ma natina. Tera ae buokia bwa e na kakaonimaki ni waakinaanako ana beku ibukin Iehova? E taku: “I katituaraoa Iehova ibukin ana mwamwannano nakoiu. Man rinean are N na katituaraoi ibukini bwaai ni kabane aika raraoi ni maiu ni katoabong, I a kona n ataia bwa bon te kakabwaia kinaakiu ao tangirau iroun Tamara ae i karawa are e kamanoai. I ataia bwa e na bon aki kitanai.” E ngae ngke e a tia Irina n rinanon aaro aika kauruakinano ni maiuna, ma e kateimatoaaki n nanona ae kimwareirei ao e riki bwa nibwan te kaungaunga nakoia aomata nako.\n11. Tera ae buoka Kyung-sook bwa e na nanomwaaka n aorakina ae karuanikaia maiuna?\n11 E bwaiania Kyung-sook ma buuna ake a maeka i Atia n te maan ae raka i aon 20 te ririki. E karina ni kuneaki aorakin neiei ae e a rangi ni kakaiaki ae te kaentia ni maamaana ao e tuangaki bwa e na maiu riki i nanon tenua nakon onoua te namwakaina. E ngae ngke e a tia neiei ma buuna n aitara ma kataaki aika bati, aika korakora ao aika karako, ma a boni marurung n taai nako. E taku neiei: “I rangi n rawawata n te aoraki aei n te aro are I a namakinna bwa a a bane ni bua au bwai, ao I a rangi n raraoma.” Tera ae buoka neiei bwa e na nanomwaaka? E taku: “Imwaini matu ni katoa tairiki, I nako taubukin ara auti ao n tataroi baika nimaua ni kabaibati ake I kukurei iai n te bong anne. Imwin anne, I a namakina te raunnano ao ni kaungaaki bwa N na kaotiota tangiran Iehova.” E kangaa ni kakabwaiaaki Kyung-sook man ana tataro ni katoai tairiki aikai? E taku: “I a ataia ae e kateimatoaai Iehova n au tai ni kataaki ao a bati riki kakabwaia ni maiura nakoni kataaki.”\nNgaia ao mwaanena are e maiu ae John (Nora barakirabe 13)\n12. E kangaa ni kabebeteaki Jason imwini mateni buuna?\n12 E kabwanina ana tai Jason n ana mwakuri n te aobiti n tararua i Aberika n te maan ae raka i aon 30 te ririki. E taku teuaei: “E mate buu itua te ririki n nako, ao I kona n taonakinako n te rawawata. I kona n rangi n nanokawaki n iaiangoan arona ngke e kabokorakora ma aorakina ae te kaentia.” Tera ae buoka Jason n nanomwaaka? E taku: “N te tai teuana, I bon ururinga te tai are ti kukurei iai ma buu ao ni kaai ni bobotaki ao I katituaraoa Iehova n au tataro ibukin au ururing anne. I namakina kabebeteakiu ao imwina I a moanna ni katoatai ni katituaraoa Iehova ibukin ururingan taai aika kakukurei akanne. E a rangi ni kaokoro aroarou man nanou ni katituaraoi. I teimatoa n namakina te rawawata ni buani buu, ma e a tia ni bitaki aroarou mani katituaraoan Iehova ibukin au mare ae raoiroi ao te kakabwaia naba ae te beku ibukina ma te aomata ae korakora tangiran te Atua irouna.”\n“I rangi ni kakaitau ngkai Iehova bon Atuau.”—Sheryl\n13. Tera ae buoka Sheryl bwa e na nanomwaaka ni buaia angiia kaain ana utu?\n13 Ngke e oreaki nukani Biribin n te Super Typhoon Haiyan n raabanen 2013, a a kuri ni bane ni bua ana bwai Sheryl are ai bon tibwa 13 ana ririki. E taku: “E bua mwengau ao angiia kaain au utu.” A mate tamana, tinana ao tarina ma mwaanena aika teniman n te ieka ae rangi ni korakora. Tera ae buoka Sheryl bwa e na nanomwaaka n rinanon te kabuanibwai aei ao n aki un? Bon iai nanona ni katituaraoi ao e teimatoa n namakini kakabwaiaana. “I nori aia mwakuri nako ni kabebete ao ni kaungaunga taari nakoia ake a kainnanoa buokaia. I ataia naba ae a bane n tataro ibukiu taari ni katobibia te aonnaba.” E reitia ni kangai: “I rangi ni kakaitau ngkai Iehova bon Atuau. E anganira n taai nako baika ti kainnanoi.” Eng, bon te bwainnaoraki ae korakora namakinani kakabwaiaara nakon are ti na taonakinako n te nanokawaki. E ibuobuoki te nano ni katituaraoi bwa ti na waakinako n aki ongei baika a riki aika karawawata aika ti aitara ma ngaai.—I-Ebeto 5:20; wareka I-Biribi 4:6, 7.\n“N NA BONI KIMAREIREI NABA IROUN IEHOVA”\n14. Tera te kantaninga ae kakukurei ae imwaira? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.)\n14 A kimwareirei ana aomata Iehova ni kakabwaiaaia ma ngkekei ni karokoa ngkai. N te katoto, imwini kamaiuaia tibun Iteraera mairouni Barao ma ana taanga ni buaka n Taari ae Uraura, ao a kaotiota kimwareireia n anene n nebonebo ao ni katituaraoi. (Te Otinako 15:1-21) Ni boong aikai, ara kantaninga ibukini kamaiuara mani bwaai ni kabane aika a kariki rawawatara ao nanokawakira, bon teuana mai buakoni kakabwaiaara ae rangi ni kakawaki. (Taian Areru 37:9-11; Itaia 25:8; 33:24) Iangoa aron ara namakin ngkana e a kamaunaia Iehova taani kairiribai ni kabane ao ni butimwaeira nakon te waaki ae boou i aon te aba ike e mena iai te rau ao te raoiroi. Ai bon anne te bong ni katituaraoi!—Te Kaotioti 20:1-3; 21:3, 4.\n15. Tera ae ko motinnanoia bwa ko na karaoia i nanon 2015?\n15 Ti ingainga nakon rekeni kakabwaiaara aika bure warekaia mairoun Iehova i nanon 2015. Ni koauana, ti kona naba n aitara ma kataaki tabeua. N aki ongeia bwa tera ae na riki, ti ataia bwa e na bon aki kitanira Iehova. (Te Tua-Kaua 31:8; Taian Areru 9:9, 10) E na bon teimatoa ni katauraoi bwaai ni kabane aika ti kainnanoi bwa ti aonga ni kakaonimaki ni beku ibukina. Ai ngaia are, ti bia motinnanoia bwa ti na kateimatoa te nano are iroun te burabeti ae Abakuka are e kangai: “Ngkana tao e aki ue te biku, Ao ngkana akea naba uaani kurebe; Ao e toki uaan te oriwa, Ao ngkana a aki karika te amarake tawana; Ao ngkana a kamateaki tiibu mani neia, Ao ngkana akea riki kao i nanoni neia n amarake: Ao N na boni kimareirei naba iroun Iehova, N na kakatonga iroun Atuani kamaiuau.” (Abakuka 3:17, 18, BG) Eng, ti bia kimwareirei n iaiangoi kakabwaiaara ao ni kaungaaki bwa ti na kakairi n te kaungaunga n ara kibu ibukin te ririki ae 2015 ae kangai: “Katituaraoa Iehova; ba E raoiroi.”—Taian Areru 106:1, BG.\n^ bar. 10 A bitaki aara tabeua n te kaongora aei.


Te Bwaintangira ae Kamimi Nakoia I-Tiaban | Te Reirei\nWAREKIA N Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Mauritian Creole Maya Mixe Mongolian Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus)\nN TE botaki ae okoro i Nagoya i Tiaban n Eberi 28, 2013 ao e kamimia taan ongora Anthony Morris ae kaain te Rabwata n Tautaeka n te katanoata ae rangi ni kakaongora ni kaineti ma otinakon te boki ae boou n te taetae n Tiaban ae The Bible—The Gospel According to Matthew. A butimwaea te katanoata aei taan ongora aika 210,000 tabun ake a roko ke rinanon te intanete n aia uboubo ae moan te maan.\nE okoro te boki ae Ana Euangkerio Mataio ae 128 iteranibaana are e a manga boreetiaki man te New World Translation n te taetae n Tiaban. E kabwarabwaraa Brother Morris bwa e katauraoaki ibukini “kaitaraani baika a kainnanoi kaain Tiaban.” Baikara kanoana? Tera bukini katauraoana? Ao tera aroni butimwaeana irouia aomata?\nA mimi iai taan ongora n tein te boki ae Matthew. A kona ni koreaki manin taeka n Tiaban n etirake ke n tei n rara ao a boreetiaki tabeua n ikotaki naba ma aika ngkai, a koreaki ni manna aika a tei n rara. Ma e ngae n anne, e koreaki te boto n iango n te boki ae boou aei n etirake, ike e a kabonganaaki iai te koroboki n Tiaban ae rangi n ataaki n nuutibeeba ao booki. A bati taani wareware aika kaain Tiaban ake a iangoia bwa e bebete te wareware iai. Irarikin anne, a karinaki atun iteranibaana n te boto n iango n te kaongora bwa atuni mwakorokorona bwa e aonga ni kona ni kai nori baika kakawaki te tia wareware.\nA waekoa taari i Tiaban ni kamanena raoi kanoan te boki ae Matthew. E taku temanna te tari te aine ae 80 tabun ana ririki: “I a tia ni wareka te boki ae Matthew n taai aika bati rimoa,” ma I buokaki n teini korobokiana ae etirake ma atuni mwakorona nako bwa N na ota raoi riki n te Kabwarabwara i aon te Maunga.” E korea ae kangai te tari te aine ae te roro n rikirake: “I wareka te boki ae Matthew ni kabane n tii te taina. I bon taneiai ma tein te koroboki ae tei n rara, ma a bati kaain Tiaban aika a tangira riki te koroboki ae etirake.”\nE KATAURAOAKI IBUKIA KAAIN TIABAN\nBukin tera bwa te boki ae tii teuana aei e na kaaitarai riki kainnanoia kaain Tiaban? E ngae ngke a bati kaain Tiaban aika a aki taneiai ma te Baibara, ma a bon ingainga ni warekia. E a reke angaia naake a tuai man nonora te Baibara n taua mwakoron te boki ae tabu aei i nanoni baia ma ni wareka te Euangkerio ae Mataio.\nBukin tera bwa e rineaki te boki ae Mataio? Ngkana a ongo kaain Tiaban te taeka ae “Baibara,” a a bon uringa iai Iesu Kristo. Ai ngaia are e rineaki te boki ae Mataio, ibukina bwa iai i nanona rongorongoni kateirikian ao bungian Iesu, ana Kabwarabwara i aon te Maunga ae rangi n ataaki ao ana taetae ni burabeti aika mataata ibukini kabaneani boong. Aikai reirei ake a na kakaongora nakoia kaain Tiaban aika bati.\nA ingainga nanoia taani uarongorongoa te Tautaeka n Uea i aon Tiaban ni moanakin tibwaan te boki ae boou man te auti teuana ma teuana ao ni manga okiraia aomata naba. E korea ae kangai te tari te aine: “E a bati riki ngkai au tai n angania aomata Ana Taeka te Atua n ara aono. “Ni koauana, I angania aomata katoton te boki ae Matthew ni bwakantaain naba te botaki anne!”\nTERA AROIA AOMATA NI BUTIMWAAIA?\nTera aroia taan uarongorongo ni kabwarabwaraa te boki ae Matthew? A bati kaain auti i Tiaban aika a taneiai ma aeka n taeka aika “te mataroa ae wariki,” “moomin te bwaeao i mataia beeki” ao “tai iango n raraoma ngkanne ibukin ningabong.” (Mat. 6:34; 7:6, 13) A mimi ngke a a ataia ae taeka aikai bon ana taeka Iesu Kristo. Ngke a nori taeka aikai n Ana Euangkerio Mataio, a a bati ake a kangai: “I a kamani kani wawareka te Baibara n tii te taina.”\nNgke a a manga okiriia ake a butimwaea te boki ae Matthew taan uarongorongo, a aki toki n taekinna kaain auti bwa a wareki naba ngkekei tabeua kanoana ma tiaki ni kabane. E taku te mwaane ae 60 tabun ana ririki nakon te tia uarongorongo temanna: “E bati au tai n okioki ni warekia ao I a kabebeteaki iai. Taiaoka ma reireinai ae bati riki ni kanoan te Baibara.”\nE a kaatuuaki riki uarongorongoan te boki ae Matthew n te uarongorongo nakoia aomata nako. Ngke e uataboa te mwakuri anne te tia uarongorongo temanna, e bon anganako ana atureti n te intanete neiei nakon te aine are e butimwaea te boki ae Matthew. Teuana te aoa imwina, e a kororeta te aine anne nakon te tari aei ao e kaotia ae e a tia ni wareka mwakoroni bokin te Baibara anne ao e kan reiakina ae bati riki. Teuana te wiki imwina, e a moana ana reirei n te Baibara, ao e a waekoa n iririi bobotaki.\nE raka i aon 1,600,000 katoton te boki ae The Bible—The Gospel According to Matthew ake a a tia ni katokaaki ni kaibuke n tibwaaki nakon ekaretia nako i aon Tiaban. A anganaki aomata mwaitini katotona ae bubua ma bubua te nga ni katoa namwakaina. N te kabwarabwara ni moan te boki aei, e a kaotaki iai aia iango taani boreeti ae kangai: “Ara kantaninga bwa ni warekan te boki aei, e a kakorakoraaki riki iai kan reiakinan te Baibara iroumi.”


OHCHR: Cokwe () - Universal Declaration of Human Rights\nUniversal Declaration of Human Rights - Cokwe ()\nHa mathangwa 10 akakweji kumi nyi aali wa mwaka wa 1948, hacikungulwila ca mucitatu ca eswe akwa ifuci ya linunga yamba, mu zuwo akulingila ikungulwila anavuluka Chaillot ku Paris, ulumbunwiso wa kulitela ca muthu mweswe. Mu kwa ca tangwa likwo, mutangwa kumi nyi kaxi kakweji wa kumi nyi tukweji aali mwaka wa 1948, mbunga ya UNESCO eswe akwacikungulwila ya sakula cize cinatela eswe ya taiza ulemu unatela hali eswe nyi ha milimo yeswe ya kululikisa.\nXIMBI JA UTUMINO\nHa kulemesa uningikiso wa yeswe ize inatela hali mbunga yeswe ya cisemuka nyi ize inatela eswe cimwikha nyi kusa ize inatela ha kutama, ya kusamba nyi kutama kanawa mu cifuci.\nKweca kulemesa uningikiso nyi kweca ize inatela hali muthu ya kuneha muvundo mba mbunge mujivunduka; hi kuhanjyeka ceswaco anazange, kupulwila ihungumwona nyi halamba, ce anakasa nyi ulemu wa manyonga ja muthu.\nHa kulemesa citanga ca ulemu ca kwaha utunu wa kukolesa ulikate hakaci kaisamba.\nKulemesa mukanda wa mbunga ya akwa Nacoes Unidas, kasa ceka nawa ufulyelo wa hakusa ulitele ulemu wa muthu, ulitele umuwikha haly malunga nyi mapwo, nyi ahanjikile nyi kulisela ku kolesa kwokesa ulikate nyi kusa itanga yakutwama mwono upema mu usokoka unene.\nHa kulemesa makulwana ce Nguvulu kalisela ku kukolesa kupwa cimwikha nyi akwa kululika ifuci ya inunga, kuvumbika mbunga yeswe nyi ene akwa ulitele wa muthu nyi kusokoka ca ulemu.\nHa kulemesa hawano manyonga a mbunga akutala hakutela nyi kusokoka ce cilemu kuhi ana hanga cipwe kulinga nyi kutela nyi ceseko.\nCikungulwila ca mbunga kasa ulumbunwiso uno kulita mbunga yeswe mu cifuci nyi kulita eswe atakane nyi isamba ndo kuli mweswawo nyi kwikungulwila ya eswe, wapwa nyi uno ulumbunwiso ku mucima we, jikizenu, hanga cipwe kulongesa, hanga cyelume nyi kulita nyi utumino wa cifuci nyi ifuci ya haze, uningiko nyi kusa cifuci ceswe nyi akwamembo kuli akwakutumina nyi ku mbango jeswe kuze kuli kwakusonekesa nyi itanga yaulilelo waco :\nLIJI LYA MUHALI\nMwese kanatela kupwa nyi ululi upema, kutama cipema, nyi kulita nyi ximbi ja ulitelo anakasa, kusakula hanji kutonda cicikupwaho, cipwe kulitonda mu nyaci, ca cikowa, ca kwamba ngo lunga nyi phwo, ca maliji, ca cisamba, hanji kwambango mukwa sango nyi mukwa uto, nyi hanji ngo au mukwa manyonga api, au mukwa cifuci hanji kulita, ca uphici, ca cisemwa cipwe hakutala ha cuma ceswaco. Cipicipi keci tutonda kutwala kuphande jaa upulukilo wa malinjekela, hanji mukwa haze lya cifuci hanji kwamba ngo wo ku mbonge ya nganji ximbu mwene mukwa cifuci, cinyonga ca muthu mweswe, kuxi nyumwe yoze mamba ngweni kuci nyi kuci hanji umwe mukwa kutumina munene masa cimwe citanga ca kwalumuna.\nLIJI LYA MUCITATU\nNyumwe mapwa kupita cipwe ungamba; upinji nyi kusumba kenya ca tupinji hi capwa kukanjisa cipwe myanda yeswe ize akulinga.\nLIJI LYA MUCIWANA\nNyumwe nawa mapwa kumwesa lamba, cipwe hanji kumutalatala ca mandamba, cixi nyi kheke hanji itumbu ilelu.\nLIJI LYA MUCITANO\nMweswawo kanatela muze maya kumwe kucihela ceswaco kumutambula nyi uthu nyi kulita nyi ximby ja cyulo.\nLIJI LYA MUCISAMBANO\nKu ximbi ja cyulo eswe kali cimwikha, nawa kukulita nuci kulisa mu cyulo ufunga umwikha. Eswe kanatela kwafunga cimwikha heci kupwa kulisakula ku cima kuvulumuna ulumbunwiso anakasa nawa kulimika nyi kwihya caa kwalumuna cyulo.\nLIJI LYA MUCIXIMBYALI\nMweswawo kanatela kupwa nyi umwe ukwasoo wa makulwana akutumina cifuci kumulamwina kuli yoze mazanga kulinga cipi wa kuciza ulite unamutela uli muximbi ja cyulo.\nLIJI LYA MUCINAKE\nNyumwe mapwa kukwata tungumuku hikumusa mu zuwo lya ususu, cipwe kumutumbika ximbu hanji kumutuma kumwe nyi kumusweka.\nLIJI LYA MUCILIVA\nMweswawo kanatela ululi, nyi kulita cimwikha, cilumbu ceswaco cipwe kusopha nyi kulita nyi kukunjika ku zumo lya kusophela hanga ipwe kwamba nyi kulita kecikuciza nyi cimwe, mamba, ngwe haulite nawa nyi uxinjilize, hakutala ha yeswe ize amusuma akulinga iye.\nLIJI LYA MUCIKUMI\nMuthu mweswe asuma mulonga wa kuthaci kali wa kulamikiza ndo mulonga weni mupwa kuhwisa kanawa hakaci kambunga haze haswila waze anamukwasa nyi anamukalila anamukwacila nithaci.\nNyumwe mahasa kuhisa nyi mulonga ximbu, lizelyene au linga, nawa konda ucipwa kwamba nyi kulita nyi cyulo caa cifuci hanji ngwe nawa nyi yulo ya ifuci yeswe mumu cimwikha, ca telele kulinga mulonga ukolo kuhyana ngwe cize anakasa ha ximbu muze mulonga hi wapwa.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI KAXI\nNyumwe mahasa kunjila kuphande jambala jinalipalikila, hanji ku zuwo, mu cisemuka hanji kuma kweswako kuze kakutambikileko cipwe kwambujola, hanji kuciza vumbi nyi ulemu wenyi.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI AALI\nNyumwe mahasa kunjila kuphande jambala jinalipalikila, hanji ku zuwo, mu cisemuka hanji kuma kweswako kuze kakutambikileko cipwe kwambujola, hanji kuuciza vumbi nyi nlenu wenyi.\nNyumwe mahasa kunjila kuphande jambala jinalipalikila, hanji ku zuwo, mu cisemuka hanji kuma kweswako kuze kakutambikileko, cipwe kwambujola. Muthu mweswe kanatela kupwa nyi uhamwino wa ximbi ja cyulo kukinda waze akunjila kuphande jambala kuze kakutambikeleko.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI ATATHU\nMuthu mweswe kanatela kwenda kweswako kuze anazange nyi kutonda haze muthunga mucima muze muli nguvulu.\nMuthu mweswano kanatela kukathuka mu cifuci cenyi nyi kuya mu ifuci yeswayo, mba mufuna nana mu cifuci cenyi.\nLIJI LYA MUCUKUMI NYI AWANA\nHa ximbu ya ungeji, muthu mweswawo mahasa nyi kanatela kufupha kuze mahasa kutama nawa mu kumukwasa nyi kutama mu ifuci ikwo.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI ATANO\nMuthu mweswe kanatela kupwa nyi cifuci cimwikha.\nNyumwe mahasa ku muciza kuthaci mu cifuci cenyi, cipwe kanalela kwalumuna cifuci.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI ISAMBANO\nCize ha ximbu ya kulimbata, lunga nyi phwo nyi kapwile nyi katonde, wa cikowa, cisemuka, hanji cifuci, matela kuli mbata mapwa usoko. Muze halimbata eswe mapwa nyi ulemu cimwikha ndo hasongo.\nKulimbata ca kupwa ca kuzanga nyi kulita cize makatama ximbu ya kulute.\nUsoko uli yoze muthu mwene nawa uli mukaci kayi ningi nyi unatela kupulwila mukaci kambunga nyi nguvulu.\nLIJI LYA MUCIKUMI LYA XIMBYALI\nMuthu mweswe, cipwe ukhaweni hanji munji, kanatela kupwa nyi cihela cenyi.\nNyumwe yoze maha kumutambula kuthaci cihela cenyi.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI NAKE\nMuthu mweswe kanatela kuthama cipema ku xinginyeka ceswe anazange, manyonga nyi mbonge.\nLIJI LYA MUCIKUMI NYI LIVA\nLIJI LYA MAKUMI AALI\nMuthu mweswe kanatela kulinga cikungulwila nyi nawa kuli kungulula nyi waze akwakuyula.\nNyumwe mahasa kuhandununa mukwo mu cikukunglwila.\nLIJI LYA MAKUMI AALY NYI LIMWIKHA\nMuthu mweswe kanatela kupwa haze anasophela mbunga phande ja cifuci cenyi kupwa ha cixina cipwe hanji kuli yoze wapwanga kusakula.\nMuthu mweswe mahasa kusalakana, hakutala nyi kulita ca milimo ya mbunga ya mu cifuci cenyi.\nCize azanga mbunga cee akhikhila akwakutumina ha kutama kanawa ca mbunga; lino zango linatela kuhanjika ha ximbu muze akusakula ca kulita cinatela cihela ha ximbu lya kusakula eswe nyi mbunge imwikha nawa kusakula ca kusweka, hanji kusula itanga inalitela nyi kusakula.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI AALI\nMuthu mweswe, ximbu kali mukulwana wa cikungulwila, kanatela ufunge wa yeswe, uli nyi xindakenyo ya kuliwahisa ha upite, ulikate nyi yako ya cisemuko ize ya kuneha ulemu nyi ukoleso wa muthu, cize cinalite nyi thaci ja cifuci nyi ya haze, yeswe mumu ha ululiko nyi ha upite wa cifuci.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI ATATHU\nMuthu mweswe kanatela milimo, kusakula milimo ize azanga feto linalite nyi kwaso linalite nyi milimo nyi ufunga kucina kufa ca milimo.\nEswe kanatela, heci kupwa katonde, feto limwikha nyi milimo imwikha.\nYoze wakalakala katela feto linatela mulikwasa kutekula asoko, yuma inatela ha mwono wa muthu nyi mu citela kuhana ukwaso weswe.\nMuthu mweswe kanatela kulinga, nyi akwo, cikunguwila ca kupulwila hanji kupwa ku mwikha nyi kungulwila ufunga wa kupulwila zango lyenyi.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI AWANA\nMuthu mweswe wakalakala katela kuhwima nyi yuma ikwo ya ciseke ngwe ximbu likehe lya kuhwima milimo nyi kuhana feto ha ximbu akuhana hamwaka.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI ATANO\nMuthu mweswe katela kutama cipema ha mwono wenyi kupwa nyi imwe ndambu mwikwasa kuka mujimba hanga atame cipema nyi kutekula asoko, kulya, kuzala, kupomba nyi mbuki nyi nawa ku milimo imwe ya mbunga ya cilemu, nawa nawa kanatela ufunga, wa kucina kukatuka ha milimo, ha ikola, nyi yuma ikwo ikehe ikehe ha kufisa ha uxinakaji nyi nawa ha kutokesa ceswaco cize cilemu ca kukwasa ha mwono ucikuhasa kutama kanawa.\nKufungwila nyi wanuke inatela ukwaso umwe uze unahyana. Ana eswe waze anasemukina kuli waze alimbacile ku usoneko wa kaphutu, mu ingeleja nyi waze anasumuka cize cene, eswe kanatela ufunga wa mbunga yeswe.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI ASAMBANO\nMuthu mweswe watela kulilongesa. Kulongesa ndo kupwa ca wana, cize kama akuputukila ca wanuke nawa. Kulongesa ca uputukilo uli ca kuzangisa. Kulongesa waze hahasa cinji kutanga nyi kusoneka, kuhasa kulinga milimo, ya kutungisa mazuwo, yawu, kufula kamanga, kufula photololi ikwoyekha nyi yekha; cinatela kuheta kuli eswe nyi ulite umuwikha.\nKulongesa cinapu kwazulula meso nyi kuningika kupwa nyi mana analite ny muthu, kukolesa vumbi ku ize inatela muthu kutwama kanawa. Kulongesa catamba kukwasa uningikiso, uxixiko nyi usepha mu khaci ka yeswe, mbunga eswe a ikowa hanji a ufulyelo, hanga akolese milimo ya ifuci yalinunga (Nacoes Unidas) hanga ukulungunga utwame.\nCifuci ceswe cili, nyi ulite wa kusakula ilongesa inatela hali tanuke twenyi.\nLIJI LYA MAKUMI AALI XIMBYALI\nMuthu mweswe kanatela kupwa cimwikha, kuze analilongesela kuhasa yuma ya cifuci, kuningika ulemu wa tuponya akulinga nawa kwezela uningike, mba whase kutala ize ya kutuhukako.\nMweswe kanatela kupwa nyi ufunga wayeswe, waze akwa itanga ipema nyi kusolola itanga yamana yalitela nyi ize analinga aco yee mwe mukwama.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI NAKE\nMuthu mweswe katela kupwa nyi cimwe cuma ha kaci kambunga nyi mu ifuci yeswe, umwe utumina ngwenyi ulitele nyi kwecele nyi kulita cize anakasoneka munu hasa kwana itanga yaco.\nLIJI LYA MAKUMI AALI NYI LIVA\nMuthu uli nyi ulite nyi kupwa ha kaci kakwo nawa waze analilulyeka nyi nawa ha kulivaco ce mu cihakupwa.\nHa kulinga milimo ya ulite we nyi kutama cipema, muthu mweswe alyoze ndo kanatela kuningika ximbi jaa utumino wa nguvulu ize inatela kufunga uningikiso nyi ulite wa vumbi nyi kulinga nawa ikwo yakukwasa haize anambe, hakutala ha kukwasa ca mbunga nyi kutama cipema ha ximbu ino ya kwalumuna itanga kusa nguvulu masa ize inatela hali mbunga nyi ufunga\nJino ximbi, ja ulitelo nyi kutama cipema jici kuhasa, ku ceswaco cize mu cipwaho, uputukilo uno wa mbunga aakwa ifuci ya linunga (Nacoes Unidas) jicikuhasa kupwa kuphyangula.\nLIJI LYA MAKUMI ATATHU\nNyi umwe ha uno milimo mahasa kunyonga ngwe upinjiso hali Nguvulu, milimo cipwe ya athu anji hanji umwikha, cipwe yoze wakutuma hanga akalinge cimwe cuma ca kutala ha kupihisa ino analweza hana ya kutala ca kutama ci pema nyi ulite.


Am bwai te mimitong;… • Kataitai ao Kangaanga • Tataro Ni Bahá’í\nAm bwai te mimitong; Atuau! Ma ngke akea karawawata ake a uotaki ni Kawaim, ao e na kangaa iai ni kinaaki ake a Tangiraki ni koaua; ao ngke tao tiaki man taian kataitai ake a tabekaki i bukin Tangiram, ao e na kanga riki ni kaotaki iai ngkanne rineia ake a Mateakiniko? Korakoram bon au tia kakoaua! Raoiroia ake a Maamateakiniko ni kabane bon te rannimata ake a kawaanakoi, ao raun nanoia ake a Ukoukoriko bon korakain nanoia naake a ngirangiraia, ao kanaia naake a kaaraki ni kan kaaitibo ma Ngkoe bon taribin nanoia aika a uruaki.\nAi kangkangira irou katoongan maon te mate ae e taonai i nanon Kawaim, ao ai bonganara n au katautau aia kainiwai Am kariribai ngkana kaaitaraai i bukin karietataakin Am Taeka! Katauai Atuau bwa Nna nima te baere Ko a tia ni matennanoia i nanon Am Waaki ao karuoa i aou rinanon Am tangira bwaai ni kabane ake Ko a tia ni motiki taekaia. Ni Mimitongim! I tii tangira are Ko tangiria, ao I nabenabea are Ko nabenabeia. I a tia n taai nako ni katuka au mwioko ae e bwanin ao au onimaki Iroum.\nKateirakeaa, I Bubutiiko Atuau, bwa taan buoka te Kaotioti aio naake a na warekaki bwa a tau i bukin Aram ao Inaomatam n tautaeka, bwa a aonga n uringai i buakoia ake Ko a tia ni karikiia, ao a na irakei manuan Am tokanikai i Abam.\nKo konabwai ni karaoa are e Kakukureiko. Akea Te Atua bwa ti Ngkoe, te Buoka n te Nibwa ni mate, te Maiu i bon Irouna.


Antai Aika A Kakaraoa Nanon Iehova Ni Boong Aikai?—Aroni Kabonganaana\nTe boroutia ae Antai Aika A Kakaraoa Nanon Iehova Ni Boong Aikai?, e katauraoaki ibukin rinanoakina ma naake a reirei n te Baibara ni katoaa moanakin ke kabanean te reirei. * A buokaki n reirei 1 nakon 4 bwa a na kinaia Ana Tia Kakoaua Iehova, n reirei 5 nakon 14 bwa a na atai ara mwakuri, ao n reirei 15 nakon 28 e kaotaki iai aroni mwamwakurin ara botaki. E tamaroa riki ngkana a rinanoaki reirei aikai n iraki raoi mai moana, ma e kona n rinanoaki teuana are e kan ongora riki iai am reirei. A kimototo reirei aikai ni kabane ao a kona n rinanoaki i nanon nimaua nakon tebwina te miniti.\nKaira ana iango nakon te titiraki are atun te reirei\nWareka kanoan te reirei ma ngaia, tao ni kabane ke te barakirabe teuana ma teuana\nMaroroakina te baere kam warekia. Kabonganai taamnei ao titiraki akana i nano. Wareki ao maroroakini kiibu ngkana e riai. Kamataataa bwa atuni kaongora aika turu riki, boni kaekaan te titiraki are atun te reirei\nNgkana iai te bwaoki ae “Ukeuke Riki,” warekia ma ngaia, ao kaungaa bwa e na mwakuria te ibuobuoki are iai\n^ bar. 3 A rin bitaki aika boou n te boroutia are n te intanete.


Te maeka inanon te karinan 2 | Living at Level 2 | Unite against COVID-19\nN taian Kauring ni Karinan ni kabane, taabo ni mwakuri aika kakawaki man kainanoaki (essential) n ikotaki ma taabo ni kuakua (health services), taabo ni mwakuri ibukin kainnano aika tawe ao tararuan te rau (emergency services), kainnano n te mwenga n aron te iti ma te ran (utilities) ao bao ibukin amarake ma bwaai (goods transport) a na bon teimatoa ni mwakuri ao n tauraoi ibukia te botanaomata. Taan kamwakuri n taabo aikai a kabaeaki i an te tua bwa a na teimatoa n tararuai mauria ao manoia.\nNgkana arona bwa iai kabuanibwai aika karina n riki (emergency) n taian Kauring ni Karinan ni kabane, iri nanon kaetieti ibukin te kabuanibwai. Taian kaetieti i aon te kamwaing n tain te kabuanibwai e na kona n ekanako te kaetieti i aon ana Kauring COVID-19 are te tiku n te mwenga.\nTera ae ko na karaoia n tain kabuanibwai aika aki kantaningaki (emergency) (external link)\nTe maeka inanon te karinan 2\nN te Karinan ni Kauring 2 ko riai:\nKateimatoa te tau raroa ae 2 te miita marangam ma aomata i tinanikun mwengam, ao 1 te miita n taabo ni mwakuri\nKabongana nangoan te ubu iaon baao ni mwamwananga ibukia te botannaomata, wanikiba, ke ngkana e kanganga tauan marangam ma aomata ngkana tao ko mena n te Supermarket ke n taabo ni bobwai\nTeboka ao kamwaua baim n tainako\nNgkana iai kanikinaean te aoraki iroum ae te kabuebue ke aorakin te mwaitoro ao ko riai n tiku ni mwengam.Tarebonia am taokita ke Healthline bwa ko na tuoaki. Tai mwananga, tai nakon te reirei ke te mwakuri\nTaua mwin taabo ake ko nako iai ao aomata aika ko kaitibo ma ngaiia. Kabongana te NZ COVID Tracer app, te boki ibukin COVID-19 tracer, ke koroi mwia ni kabane.\nTi 100 aomata ae a katauaki ibukin botaki n aron te taromauri, taian takakaro ao botaki ni kakukurei\nKaean te mate ao te taunimate e katauaki nakon te mwaiti ae ti 100 aomata ma iai kaetieti aika a na riai n iraki nanoia.\nNora ikai te rongorongo i aon te virus ao ana kanikina te COVID-19 (external link)\nNora ikai te rongorongo i aon te Tutuo (external link)\nNora ikai te rongorongo i aon te Bluetooth tracing (external link)\nE na riai ni kabonganaki kamanoan ke nangoan te ubu i aon ana bao ni mwamwananga te botanaomata i aon Nutiran n ana Kauring ni Karinan COVID-19 ni kabane. E rang kaungaki naba kabonganan kamanoan ke nangoan te ubu ngkana e na kanganga tauan raroam ma aomata riki n taabo ni bobwai aika bubura ke titoa.\nNora aio ibukin rongorongo riki i aon kamanoan ke nangoan te ubu (external link)\nTera ae na karaoaki ngkana iai ae mate\nNgkana iai ae mate:\nReitaki nakon te tabo ni kuakua ke ana taokita te aomata are mate\nReitaki nakoia taan mwakuri ibukia mate ngkana kam kan kabonganaia\nNgkana e mate te aomata ao:\ne aki ataki bukina, e na karaoaki te kakae bwa tera ae riki irouna. Te tabo ni kuakua e na ibuobuoki ao e na kaongoaki naba te tabo ni bureitiman\ne bon ataki aorakina ke bukin matena, e na reitaki aia tabo ni kuakua ma taan mwakuri ibukia mate ngkana e a bon tia n rineaki teuana - taan mwakuri ibukia mate a na manga reitaki nakoimi ibukin kaetieti.\nCOVID-19, ami tabo ni kuakua e na ibuobuoki ibukin rongorongo ma baika a na karaoaki imwina.\nIbukin taian mate ao kaean taian mate ni kabane\nIbukin buokan katokan butinakon te COVID-19 a butiaki aomata aika iai aorakin te mwaitoro ma te kabuebue irouia bwa kam riai n tiku ni mwengaia.\nTauan mwiin te nakonako ke te mwamwananga bon te bwai ae rang kakawaki ibukin totokoan COVID-19. Ibukin taian taunimate ma kaean taian mate ni kabane, e na bon riai n iai tauan mwia aomata ae tauraoi ibukia.\nKawakina maurim – kateimatoa te kakaitiaki, teboka raoi baim ao kateimatoa tauan raroam ke marangam ngkana ko kona.\nNgkana ko aki kona n taua raroam ke marangam ma aomata aika ko aki kinaia, ti kaunga kabonganan nangoan ke rabunan te ubu.\nTe Taunimate ma kaean te mate n te Kauring Karinan 2\nInanon te Kauring Karinan 2 ao e katauaki te mwaiti ae na aki riaon te bubua (100) te aomata aika kona ni kaea te mate ke te taunimate.\nKo aki bae n reitaki ma te Botaki ni Kuakua ibukin karaoan te taunimate ke te botaki ni mate.\nKam kabaeaki ian te Tua bwa e na iraki raoi nanon te kaetieti iaon tauan mwiia aomata.\nTe tua ke kaetieti ibukin te bobotaki titebo ma te tua ibukin te taunimate ao kaean te mate ae karaoaki n taabo aikai:\ntaabo ni mate ke auti ni mate\numwantabu, taabo n taromauri ao taabo ni botaki ibukin taian aro\ntaian tabo aika tangoaki ke kabonganaki\nn oin ana tabo te utu\nBwanin te rongorongo ibukin tuan ke kaetieti iaon te bobotaki e na kona n reke iaon https://covid19.govt.nz/everyday-life/gatherings-and-events/#social-gatherings-at-alert-level-2\nTi kaunga totokoan te reitaki ma aomata n aron te taubai ke te iobai, arokan te taba, ao te irabwati ma ko ti kona ni karaoi aikai ngkana arona bwa:\nko bon maeka ma aomata aikai\nbon kain am utu\nbon raraom ni kaan\nKatauan te mwaiti\nTe mwaiti ae katauaki (are tengaun, nimangaun ke tebubua) e aki warekaki iai te tia wewete iaon te marae, te tia taetae man te marae, ao ana aomata te mitinare ke raon te mitinare n roko.\nKurubu aika bati\nA kona kurubu aika bati ni kaea te taunimate ke te botaki ni mate. E na aki riai n raka mwaitia aomata n aron are baireaki (are tengaun, nimangaun ke tebubua) n teuana te tai. Te kurubu e na riai ni mwawa imwain are manga roko are imwina. Aki kona n ikotaki ke n itamwaomwao kurubu aika uoua ke mwaiti riki.\nTe tabo ae katauaki\nTe tabo ae katauaki bon te tabo ae katannakoaki ke ni kaokoroaki ae kona ni mena inanon te auti ke i tinaniku.\nTe tabo inanon te auti bon te tabo ae oaki ae katannakoaki ke ni kaokoroaki man taabo ake a ukinako. E kona ni kateaki te o ao ni kona naba ni kanakoaki ke ni bon tiku n arona.\nTe tabo ae katauaki i tinaniku bon te tabo ae katannakoaki ke ni kaokoroaki ngkana:\niai ona aika e kaokoroaki iai man taabo ake tabeua ke taabo ake a ukinako – te o e kona ni kanakoaki ke ni bon tiku n arona\n2 te miita marangaia aomata imarenania inanon te tabo ao imarenaia naba aomata (i tinanikun te tabo anne).\nNgkana e riaon teuana te tabo ae katauaki, a riai aomata n aki irengan imarenan taabo akanne. Aio naba ngkana a rin, a otinako, ke a kabongana te roki.\nTaabo aika ko kona n nako iai ibukin rongorongona riki\nTe Botaki ni Kuakua ibukin kaetieti iaoia taian mate, taunimatae ao kaean te mate (external link)\nRongorongo ibukia ake a tibwa mate – Te Hokinga ā Wairua End of Life Service (external link)\nTaan mwakuri ibukia Mate iaon Nutiran – Funeral Directors’ Association of New Zealand (external link)\nKaetieti iaon te Taunimate ao kaean te mate man te Office of Ethnic Communities (external link)\nKaroaon te bitineti inanon te mano\nTaan bitineti aika iri nanon kaetieti mairoun te tabo ni mwakuri ibukin kuakua a kona n uki nakoia aia taan mwakuri ao bon nakoia naba aomata.\nAna kaetieti te tabo ni mwakuri ibukin kuakua e rekereke ma aikai:\ne na teretere ke ni kona n noraki rongorongon te NZ COVID Tracer app QR code ao e na iai naba tabeua riki anga ae na kona n tauaki iai mwia aomata; ao\ne na teimatoa te kakaitiaki ae korakora n aron te tebo bai ao kateimatoan kaoan mataniwin taabo, ao\ne na iraki nanon te tau raroa ke tauan marangam ma aomata.\nMwakuri aika karaoaki n aia tabo aomata – te katoto n aron mwengaia, ao mwakuri aika a rekereke ma kanian te aomata, a kona ni bane ni karaoaki ngkana e iraki nanon ana kaetieti te tabo ni mwakuri ibukin kuakua.\nAki kona taabo ni mwakuri ni karaoi aia mwakuri ngkana e aki iraki nanon kaetieti aikai.\nA kaungaki bitineti nako bwa a na riai n rabakau ni kabonganai aanga ni mwakuri tabeua ngkana e angaraoi ao a na reitaki ma aia taan mwakuri bwa a na kona n atai ke n nori kanganga ao ni kona naba n tararuai ke n totokoi rikiia.\nTaian bitineti a riai naba ni kona ni kaitarai aanga ni kateimatoa te marurunga ao te mauri, ao a na kawakinia aia taan mwakuri bwa a na mano ao ni marurung ao e iraki nanon tuan te kamwakuri.\nTe reirei inanon karinan 2\nTe reirei ibukia ataei aika a uarereke, aia reirei ataei, ao reirei ake a rietata a na bane n uki ibukia te roro ni kabane.\nAkea te kanganga bwa mano ataei inanon aia tabo n reirei.\nA riai ataei ke roro n rikirake n tiku ni mwengaia ngkana:\niai irouia ana kanikina COVID-19\na tiku ni kaokoroaki ibukin te aoraki\ntataninga okin mwin aia tutuo n te COVID-19.\nTe mwamwananga ao te mwainging n te Kauring Karinan 2\nNgkana ko bon aoraki, tiku ni mwengam.\nNgkana ko marurung, ko kona ni mwananga. Ma uringa karaoia n te aro ae ko na mano iai.\nKabongana nangoan te ubu iaon baao ni mwamwananga ibukia te botannaomata ke ngkana ko aki kona n taua marangam ke raroam. Taua mwin mwaingingim.\nTe kamarurung ao taabo n takakaro n te Kauring Karinan 2\nN te Kauring Karinan 2, ko kona n karaoa am takakaro ae ko taneiai iai ao am mwakuri ni kamarurung ngkana ko bon kona n karaoi n te aro are kona mano iai. Ma ngkana ko aoraki, tiku ni mwengam.\nNgkana ko karaoa am kamarurung n ana tabo te botannaomata, kataia kawakina tauan marangam ae 2 te miita mairouia aomata aika ko aki kinaia ke n taneiai ma ngaiia.\nKo kona n karaoi mwakuri n aekan:\nte rianna, te bwatika ao te tiriman n taabo ake akea kaina\nte nako n uaua n te tabo n uaua ibukia aomata, ma iai naba taian tua aika a na iraki nanoia\nte nakon te tabo ni kamarurung, ma iai naba taian tua aika a na iraki nanoia\nte buti n te booti ao takakaro i tari.\nTaan takakaro n te community e na aki naba raka mwaitia iaon 100 n aia kurubu.\nAki ikotaki taan kaira te takakaro, taani mwakuri ao raoia riki tabeman ake a karaoi mwakuri ibukin te takakaro n te mwaiti are 100.\nE aki katauaki mwaitia bwakuakun te takakaro, taan rabakau ma raoia n rabakau n te takakaro ngkana a ikotaki. Ibukina bwa a taraki kanga taan mwakuri naba ngaiia. Taani mataku ake a roko ni mataku n te takakaro, e katauaki te mwaiti ae 100 ngkana a ikotaki.\nTe marae n takakaro e kona ni bati aron kabonganana ma e riai ni kawakinaki:\nkain te kurubu ae na aki raka iaon 100\nkatannakoan taian kurubu inanon kawakinan 2 te miita imarenaia i tinaniku ke imarenan tiaia.\nA riai ni kawakinanki kurubu bwa a na aki irengan imarenaia ke ni kabonganai ao n ibuobuoki aia bwai n te tai ae ti teuana.\nTaan kaira te takakaro ao nake a tabeakina te tabo a kabaeaki bwa a na taui mwia aomata ake a roko n te takakaro.\nKainibaire man Sport New Zealand (external link)\nTaian botaki irouia aomata\nTe botaki irouia aomata e na riai n aki raka ke n riaon 100 te aomata n te tabo ae katauaki n te tai teuana ma teuana.\nAio n ikotaki ma:\nkawaran am auti irouia am iruwa\nte botaki n te utu\nte botaki ni mare\nte botaki inanon te aro\ntaian kirabu n aekaia nako ao taabo n takakaro\nbotaki aika onoti n aron te bong ni bung ke aia botaki mmwaane ibon irouia.\nBabaire ao kaetieti aika kakawaki ibukin te taunimate ao kaean te mate\nE aki ikotaki mwaitia koraki ke aomata ake iai tabeia ibukin te botaki ma te mwaiti are katauaki ae 100.\nKateimatoa itiakin mataniwiin am tabo, teboka baim n tainako ao kateimatoa te tau raroa ma aomata ngkana e angaraoi. Ngkana ko aki kona n taua raoram ke marangam mairouia aomata aika ko aki kinaia, iangoa kabonganan te nangoa n ubu.\nIan te tua ao e kantaningaki te aomata are tabeakina te botaki bwa e na riai n taui mwia aomata ake a roko n te aro are ngkana e na riai n karaoaki te ruamwi ao e na bebete. E aki kainanoaki aio ngkana a bon kinaia ibon irouia kain te botaki, ma bon te iango ae rang raoiroi karaoana.\nNgkan iai am tabo ni botaki ae ko tangoia, e riai n iraki nakon te babaire ke te kairiri iaon tauan mwia aomata.\nAna babaire Nutiran ibukin wakinan te iti n totoko | New Zealand's vaccine rollout plan\nRongorongon te iti n totoko ae e kimototo | Vaccine overview\nTe maeka inanon te karinan 1 | Living at Level 1\nTe buoka ibukim | Support for individuals\nTe mwane ni buoka ibukia tan bitineti | Financial support for businesses


Te Maeka I Amerika – Living In America\nBoton te Iango / Introduction & Goal\nMauri au koraki ni Kiribati ao Matiare ni bane aika kam maeka iaon Amerika ao ngkami akee kam iangoa te roko ni maeka i Amerika. Imwain ae nna rarangaia nako ni kaotai nakoimi bwa antai ngai, ao nna tibwai moa ma ngkami bwa tera raoi boton te iaong iaon au Ngao n Atatai ao ni Kaongora (website) ae Te Maeka I-Amerika. I kan tibwai ma ngkami bwaai aika iangoi ni kakoroi bukiia nte Ngao n Atatai ao ni Kaongora aio ao tera bonganana nakoira ngaira kain Kiribati ao Kiribati-IMatiare ake a maeka ao ake a iangoa te mwaing ni maeka i Amerika.\nBoton te iango nte Ngao n Atatai ni Kaongora aio (website) bwa tina maroroi kanoan boong ma waaki ake tia tia n rinanoi ao n reirei ma iai ngaira kain Kiribati-IMatiare ake tia maeka i Amerika. Tina tibwai atatai ibukin kaokoron waaki, kaokoron tuua ma katei, kanganga, kabwaia ake ti kaitibo ma ngaai ao ai aron karaoan bwaai ke mwakurian bwaai nako ibukin kakaean reken te waaki ao ai bon te tibwatibwa ibukin atakin bwaai ake ti riai ao ake tiaki riai ni karaoi riki ngaira ake ti irua iaon Amerika.\nTe kantaninga ni barongan te Ngao aio bwa ena riki bwa teuana te anga are ena kona ni buokiira ni karaababai ara atatai ao ni kauarerekei aron kanganga ake tina kona ni kaitibo ma ngaai inanon moan rokora ao inanon maekara iaon Amerika. Ngaia are ia katauraoa am Ngao aio ni bon oin am taetae.\nArau nei Tiemi Maitinnara ao inanon 16 te ririki ni maeka iaon Amerika ao a bon bati waaki ma bwaai aika I a tia n rinanoi inanon maekau ao ai moarara riki ni moan rokou ikai. Waaki aika a kakubanako, bwaai aika a kamimi, reeti n aomata aika kakaokoro ma aia katei ao a bati riki. N angiin te tai ao i taku bwa ia bon kokonaaki naba ao iaki toki ni kangai, “Ngke arona bwa ia kaman ata arei ao iaki bae ni konaki iai.” ke n tabetai i kangai, “E aera ngkai iaki kaman tuangaki aei?”. Kanga titiraki ni kubakuba bwa ngke arona bwa koa kaman atatai iaon bwaai ao tao ena uarereke aron am kanganga ake kona kaitara ma ngaai. Imwiin ara ka 10 n ririki ni maeka ao eang, ea moanna ni uarereke aron kabukanako ma e bon aki naba toki. Riki n taai aikai, Ia noria bwa ea kekerake mwaitin te I-Kiribat-IMatiare ake a mwaing nakomai ao a manga rinanon naba kanganga ake tia tia n rinanoi. Ao ai ngaia are ea koburake iai nanou bwa nnang karaoa te Ngao n Atatai ao ni Kaongora (website) aio bwa buokara ngaira kain Kiribati ke Kiribati-IMatiare ake ti maeka i Amerika ao riki ake a iangoa te mwaing ni maeka i Amerika.\n“Te kawai ea tia ni kateaki ao ea tia ni kaitiakaki teutana imwaaira, te katamaroa ae bon waaki nako naba ibukimi.”\nKam rabwa ao au kantaninga bwa kamna kukurei iai ao man kona naba ni manga tibwai iango ke bwaai aika kam rinanoi aika aaki kaoti inanon te Ngao Atatai ao ni Kaongora (website) aio.\nIbukin titiraki ni kan ota ke iango riki tabeua ake kam kan tibwai ibukin te ngao ni kaongora aio, weweteai ikai contact me.\nAo tai mwaninga ni kaota tangiran (Like) ara itera ni bae aio iaon ara Facebook Page