Karekean am iti n totoko ibukin te COVID-19: Tera ae e kantaningaki | Getting your COVID-19 vaccine: What to expect | Unite against COVID-19\nTe iti n totoko ibukin te COVID-19 | The COVID-19 vaccine\nE na kanga ni karekeaki te iti n totoko | How to get a vaccine\nKarekean am iti n totoko ibukin te COVID-19: Tera ae e kantaningaki | Getting your COVID-19 vaccine: What to expect\nIti n totoko bon teuana te kawai are ti kona n kaitara iai butin te COVID-19 n tabangaki ao ni kamanoi marurungia ara communities.\nTe iti n totoko ibukin te COVID-19 eaki kaboaki, eaki kairoroaki itinakim iai, ao e tauraoi ibukia aomata ni kabane iaon Nutiran man te 12 te ririki ni waerake.\nNakon ana uebutiati Book My Vaccine, ke tarebonia te COVID Vaccination Healthline ni kabaea aram.\nE aki kaboaki te iti n totoko ibukin te COVID-19 ao e tauraoi ibukia aomata ni kabane iaon Nutiran.\nTe iti n totoko e kamanoko man aoraki ni mwakuri ma manin rabwatam ake tan totokoi aoraki bwa ko na tauraoi n kaitara te virus, ngkana ko boo ma ngaia.\nTe iti n totoko ibukin te COVID-19 e mwakuri ni kauekeia ana man ni buaka rabwatam bwa ana karikii tan tiri man n aoraki ake ana mwakuri ni kaitara te COVID-19 virus.\nItinakim n te iti n totoko ibukin te COVID-19 bon te kawai ae e rangi ni kakawaki ibukin kamanoam man ana mwakuri te virus.\nNgkana koa tia ni itinaki, teimatoa n karaoi mwakuri ake ana totokoa butin te COVID-19. Teboki ao kamwaui raoi baim. Bekobeko ao matie nakon manokun baim ao tiku ni mwengam ngkana ko namakina te aki marurung. Aio ena buoka kamanoam, kamanoaia am utu ao tabeman riki.\nReitanako kabonganan te COVID-19 tracer app, kamaiua te bluetooth n am tarebon, ao kabongana rabunan te ubu ke te matike ngkana ko tangiria.\nMedsafe e ti anga ana kariaia ibukin te iti n totoko bwa ena kabonganaki i Nutiran, ngkana ea koaua raoi bwa e tan ao ena mwakuri ngkana e kabonganaki. A bane iti n totoko ibukin te COVID-19 n rinanon tutuo ao kairiri ni kaetiti aika a matotoa ibukin tania ao mwakuria.\nTe Iti n totoko ae Pfizer\nTe iti n totoko aio ena aki anganiko te COVID-19. Ko na kainnanoa uoua itim tao tenua te wiki i marenaia. Ngkana ko tangiria n mano raoi, ao kabanei itim akana uaua.\nNgkana ko aki kona n roko n am tai, bitia nakon te tai ae e angaraoi n te tai ae e waetata.\nBaika ko na iangoi imwain are ko itinaki n te iti n totoko\nNgkana arona bwa iai muin (allergic) te iti n totoko ke iti riki tabeua n tai aika a nako nakoim, taiaoka maroroakinna ma am tia iti.\nNgkana ko bwainaoraki n bwainaoraki ake ana kakerikaka buan raram ke e kanganga buan raram, taiaoka kaongoa am tia iti.\nNgkana ko bikoukou taetae ma am tia iti n te iti n totoko, GP (Taokita) ke am tia kabung.\nN te tai aio ao tiaki moa anga te iti n totoko ae te Pfizer nakoia aomata ake a tuai koro tebwi ma uoua (12) aia ririki.\nNgkana a reke iroum kanikinaean te COVID-19, karaoa am tutuo ao tiku ni mwengam ni karokoa e roko muina. Ko kona n itinaki n te iti n totoko ngkana e itiaki muin am tutuo.\nTera ae ena riki imuin au iti n totoka?\nKona riai n tataninga tao 20 te miniti imuin am iti bwa ana taraiko ao n tuoko tan kukua bwa akea muin te iti nakoim (allergic).\nTao ena reke naba are kona tiku riki n tarataraki n te tai ae e maan ngkana iai muin te iti n totoko aika a noraki ao man korakora ke ngkana iai muin iti ke bwainaoraki iroum n tai aika a nako, ke ngkana e raroa te tabo ae ko na oki nako iai imuin itinakim.\nBaika a kona n riki imuin te iti\nN aron bwainaoraki nako, e kona naba ni iai bwai aika a kona n riki aika aki kantaningaki nakoia tabeman imuin itinakia n te iti n totoko. Ao aikai a kabuta ao man bebete n aki teimaan ao n akii tuka manga itinakimm kaua ke reitan karaoan kanoan am bong.\nBwai ake aki toki n riribotinaki bon marakin te tabo are e itinaki, te maraki n atu, namakinan te kua ke te kua are e korakora ao n reitinako.\nE kona ni maraki te mwatireti, namakinan te ang n aoraki, te mariri, te kabuebue ae e korakora, marakin te toma n rii ao e kona naba n reke te kani mumuta. Aio e kaotia bwa e mwakuri te iti n totoko. Aikai bwai ake a aki toki n ribotinaki imwin te kauoua ni iti.\nTabeua bwai aika riki aika aki kantaningaki imuin te iti a kona n rota am kabuti kaa ke kabonganan mitin ni mwakuri.\nE kona naba ni korakora muin (allergic) te iti ma a bon rangi n karako. Ara tia iti ibukin te iti n totoko a tia n rereinaki tararuan baikai.\nIbukn ibuobuoki ao rongorongo riki\nNgkana ko namakini kanikina ake kanga ai aron te COVID-19 n aron te bekobeko ae e reiti nako, te kabuebue ae e rangi n korakora, buan ke bitakin am kanamakin n noo kangkanga ke aroboi, tiku ni mwengam ao karaoa am tutuo ibukin COVID-19.\nNgkana koaki koaua raoi n kanikina ake a reke iroum ke a rikirake n korakora, tarebonia te Healthline iaon 0800 358 5453.\nNgkana iai tabeaiangam ibukn tanim, tarebonia 111, kaongoia raoi ae koa tia ni itninaki n te iti ibukin totoko COVID-19 bwa aonga ni karekea aia reke aika eti ibukim.\nE kakawaki karekean rongorongo aika a eti\nTai mwane n rongorongo aika aki koaua ake a reke iaon te (social media) aia tabo n maroro ao n reitaki te bota n aomata ao tabo riki tabeua.\nKo kona ni karekei rongorongo aika a eti ao n onimakinaki n:\nke tarebon nakonl Healthline iaon 0800 358 5453.


N tamaroan boong n tain Kaokakin bwaai ao manga kateakin Ana Ekaretia Iesu Kristo n te aonaaba n te bong aei, Ioane te Tia Babetito, Betero, Iakobo ao Ioane; Mote; Eritai; ao Eria a roko nakon te aonaaba ao a kaoki rinanon te Burabeti are Iotebwa Timiti king ni kabane ao kariaia n te nakoanibonga ibukin Ana mwakuri te Atua ni boong aika kaitira.\nBon man taian king aikai, te kariaia ao te mwaaka are Ana Ekaretia Iesu Kristo are kateaki n te bong aei, ma Kristo bwa atuna ni kaira ana burabeti ae maiu Thomas S. Monson ao ni buokaki irouia aika tia ni weteaki man katabuaki bwa Abotoro.\nInanon mwakan Tamara are i Karawa ae korakora-n anga te tamnei, mwaane iai tabeia ae kaokoro n anga te nakoanibonga ma tiaki ngaiia te nakoanibonga. Mwane ao aine a kaokoro ma titebo tabeia ae kakawaki.Te aine n ti ngaia e aki kona ni karika te ataei n akea te mwane ma ngaia are te mwane e aki kona ni karaoa mwakan te nakoanibonga ni katea te utu ae akea tokina n akea te aine. N taeka riki tabeua, n tarakin te tai ae akea tokina, ni ikotakin ma te mwaka ni karikibwai ao mwakan te nakoanibonga a tibwauaki iroun te buu te mwane ao te buu te aine te mwane ao te aine a na kakorakoraia n rimwin Tamara are i Karawa . Tamaroan te tangira ni Kristian, bon te nanorinano, ao te kantaninga e na riki bwa aia bwai taanga n tararuaia ngkai a kakaei taian kakabwaia n te nakoanibonga inanon maiuia ao ibukin aia utu.\nE bon raoiroi ibukira bwa ti na ota bwa Tamara are i Karawa E a tia ni katauraoa te kawai ibukiia Natina mwaane ao natina aine a riai n reke irouia taian kakabwaia ao ni kakorakoraaki ni mwakan te nakoanibonga. Inukan Ana baire te Atua ibukiia Natina aika tamnei bon oin Ana katanoata. “Bwa aio au mwakuri ao mimitonngiu— ni uota te aki mamate ao maiun te aomata ae akea tokina.” (Moses 1:39).\nN te kaotioti are anganaki Iotebwa Timiti n te mwakoro 81 man te Doctrine ao Covenant, E kabwarabwara te Uea bwa mwakan te nakoanibonga e na kamanenaki ni buokiia kainnano, n tabekakirake baai aika nimamate, ao ni kakorakorai bubuaniwae aika mamara” (te kibu 5).\n“Ao ni karaoakin bwaai aikai kam bon karaoa te bwai ae moan te raoiroi nakoia raomi, ao ni karikirakea Mimitongina are bon ami Uea” (D&C 81:4).\nNgkan ti iangoa tamnein buokaia aika mamara, tabekakin baai aika nimamate ao kakorakorakin bubuaniwae aika mamara, I kauringaki te ateinaine ae kakukurei ae itua ana ririki ngke kaota te tomato ae uarereke nakon tibuna te mwane are unikia ao moana ana ununiki man te kora bwa mwakoron ana kauoua ni korakin karikiraken makuri n te reirei.\nE kabwarabwara bwa man teuana te koora e na riki bwa tekaina te aroka. Ao ngkana e tararuaki te aroka aio, e na kona ni kariki tomato aika bati maan maitin te koora akanne.\nE taku, “ao ngkanne taian koora aikanne ana unikaki ao ana rawata riki tomato aika mwaiti, ao ko a manga uniki taian ati akanne ao inanon tabeua te tai a na reke iroum mirion taian tomato\n“Ni kabane” e atonganga ma te mimi “man te ati ae uarereke”\nMa ngkanne e a manga taku, “E kuri ni mate arokau irou, I katikua n te ruu ae rotongitong ao I mwaninga n tetebokia. Ngke I a uringa arokau aio e a bon taraa ni mate. I tang bwa I taku bwa au tomato aika a mirion a nang aki bwebwe.”\nE rang ni kukurei imwiina n tuanga tibuna te mwane aron te “kakai” are riki\nE kabwarabwara, “Momma e taku e aki mate arokau. Tao e tangira te ran teutana ao te ota ao ni iangoa manga bwebwena\n“Ao ngaia e bon eti. I atia n rania teutana ao I kaki n te winto ibukin te ota. Ao, ketinna bwa tera?” E titiraki. “E a manga maiu, ao ngkai e nang karikirakei mirion tomato!”\nAna tomato neiei a uarereke ao a bon maiureirei, ma a tia ngkoa ni mamara ao n rai ibukina bwa e aki mwananoaki ,ao ngkai tia manga tararuaia raoi ao ti noria bwa man kamanenakin te ran ao te ota ti noria bwa man ana tangira ao ana mwamwanano bain te tei n aine ae uarereke\nTariu ao mwaneu, ngkai bon tamnei aika ataei Natin Tamara are i Karawa ae tangiraki— akea tiara, ara konabwai n te raoiroi. Ma ngkana ti aki karaurau, ti kona n riki bwa te aroka are te tomato are rai. Ti kona ni kitana reirein Ana euangkerio Iesu Kristo ao n aki tararuaki man rai, ni kitanakin te ota ae itiaki iroura ao ni maiuakina ranin ana tangira te Tia Kamaiu ae akea tokina ao mwakan te nakoanibonga.\nTe koraki ake a taua te nakoanibonga ao ni bwaka man kakorakorakia ni karinea aia mwakuri ibukin ara utu ao tabeman ake a akikarekei kakabwaia are a mena ni mwakan te nakoanibonga ao a na bon riai ni kokoaua te tamnei, ni kamwawakiia man kamaiun te tamnei aika te ota ao mwakan te Atua ni maiuia—n aekakin raoi aroka aika tomato ake a bon maiu ma a tia ni manuokinaki ao a rai.\nTe mwaaka n nakoanibonga are kariki aonnaba taian itoi ao te aonaaba e kona ao ena riki bwa raon maiura ni buokiia, ni kakorakoraiia ao ni kakabwaia ara utu, raraora ao kain rarikira— N taeka teuana, karaoan te bwai are kakaraoia te Tia Kamaiu e na karaoia ngkai E mena ibuakora n te bong aei\nBon oin te mwaaka ae te nakoanibonga bwa e na kakabwaia, ao e na kamatoaia, ao ni kaitiakira bwa ti aonga ni kona ni maeka ni bootaki ma ara utu imataia ara Karo ake i Karawa ni kabaeaki n te nakoanibonga, ao ni mwakuri n Ana mwakuri te Atua ao Iesu Kristo ae kamimi bwa tina karababa n aki tokiotaia ao mimitongia\nN tokin te mwakuri aio, n tabeua te namwakaina n nako e reke au tai ni ira karaoakin bwain te witeo te kaongora ibukin te kataneiai ni kairiri n te aonaaba ae aranaki bwaKakorakoraan te Utu ao te Ekaretia rinanon te Nakoanibonga.\nKabwarabwaraan ao reirein DVD e rairaki nakon 66 taian taetae. E reireinira bwa e kanga te mwaka ae te nakoanibonga e kona ni kakabwaia, ao ni manga karekea maiura, maiuia ara utu, ao ni kabane membwa n te Ekaretia..\nE kaotia nakoira ni kabane bwa—mwane, aine, ataei, aika tia ni iein, aika mate buia, ke akea buia n aki tabe bwa tera ara kanganga— ti na kanga n riki bwa taan bwaibwai ana kakabwaia te nakoanibonga Iai 8-nakon-12 te miniti mwakoro are e kamatatai kiing, kariaiakaki, ao mwaakan te nakoanibonga ao ae na kanga ni kakorakoraia aomata, utu ao te Ekaretia\nTe tabo teuana ae onoti e raweaki tamnein te mwenga ae uarereke neiei te baeonia are tibutorun tinau, Mary Fielding Smith, Bon te aine ae mate buuna are Hyrum, tarin te Burabeti are Iotebwa ae e ikawai riki. Ngkai tabena ae te tina n tii ngaia, rinanon ana onimaki ae matoatoa ana koaua iaon te nakoanibonga, e weteaki ao ni kakabwaiaki iaon te mwaaka anne bwa e na karikirakeia ao ni kakabwaiaia natina inanon te tangira ao n otan te euangkerio. N te bong aei kanoana aika taan kairiri aika kakaonimaki ao membwa n te Ekaretia aika te nga ma te ngaa maitiia a kaitaua ibukin ana onimaki, korakoran nanona, ao ana katoto.\nTe kataneiai ibukiia taan kairiri e boou ma e tauraoi ngkai iaon te intanete n LDS org ibukira ni kabane n noria ao n taneiai iai.. Ko kona ni mataku iai ngkana e maiu man LDS org, ke ko kona ni karuoa nakon am kombiuta, am tareboon, ke te bwaai ni mwakuri..\nE titiraki te Moan Beretitentii. “ taian titeiki beretitentii ao bitiobiriki ni katabua teuana ke raka riki titeiki ke ana botaki te kauntira n te uote ni matakuakina (ni kabanea) te DVD. Titeiki ao kauntira n uote ana maroroakin karaoakin taian reirei ake a kaotaki.” (Ana reta te Moan Beretitentii, Beberuare. 1, 2013)\nKanoanaki ikai bwa a na kaira te nano ni kamarurungia membwa n aia koram te nakoanibonga, Te Botaki n Aine, Reirei n Tabati, Ataeinimwane, Ataeinaine (kaineti nakoia ake a katauraoi ibukin te mitinare), ao ni botakin te Buraimwari, ke n te botaki ni kabane n te kanimaua n Tabati. Membwa n te kauntira a na kona ngkanne ni kaungaia n tatabemaniia ao kaaro ni kamanena te reirei aio ma aia utu. Tariu ao mwaneu, te kataneiai n reirei ni kairiri aio ibukiia membwa te Ekaretia ni kabane. Kaaro, rinanon, tibwaua ao maroroakina are ko a tia n reiakinna ao n namakinna ma natim, ao kamatakuia ao ni karaoia naba ngkoe bwa e nakona ni kakorakoraaki am utu rinanon te nakoanibonga.\nE taku Iesu:\n“Ngkana tao iai ane kani moi ao ke nakoiu ni moi” (Ioane 7:37)\n“Ane mooi n te ran ae N na anganna ao e na bon aki manga taka, ma te ran ae Nna anganna bon te mwaniba n ran inanona ae koburake nako nanon te maiu are aki toki” (Ioane 4:14).\n“Otan te aba ngai ane irai ao e na bon aki nakonako n te ro ma e na karekea te ota ni kamaiu” (Ioane 8:12).\nNgkana temanna mai buakomi e namakina am onimaki ke am koaua ibukin ana babaire Tamara are i Karawa bwa e karako nakon are ko ataia e na riai ngkanne n rairaki raoi nakon te Tia Kamaiu. Kariaia Ana ota ao Ana ran ni kamaiu ibukim ao am utu are te ran ao te ota a uota te maiu ni kaokia nakon te kai te tomato ae mamaara.\nNgkai I a moanna ni mimi ao ni mataku inanon ana karikibwai te Atua rinanon mwakan te nakoanibonga Ngai n aron ae I katauataua bwa e mwaiti naba ibuakomi ae mimi ngkana mwakan te Atua e reireinira ao ni kakabwaiaira e kona ni koro bukina. E bon rang korakora, man rietata ao ni kamimi..\nE taku Iotebwa Timiti, Te Nakoanibonga bon te reirei ae akea tokina, ao e mena iroun te Atua ma ngkoa, ao n aki toki, n akea moanakin bongina ke tokin ririkina .”(Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith , 104).\nI kakoaua bwa Ana mwakuri Iesu Kristo e kakoroaki bukina n te nakoanibonga. Bon te mwaaka are Tamara are i Karawa ao Natina ae Tangiraki a karika iai te aonaaba aio ao a uotarake te banna ni kakukurei ibukira. Ti na wanawana ao ni ukoukora kakorakoran maiura, maiuia ara utu ao Ana Ekaretia Iesu Kristo Ibukiia Aika itiaki Ni boong Aika Kaitira rinanon mwaakan ana nakoanibonga te Atua bon au tataro n Aran Iesu Kristo amen.\nKiribatiAmerican Sign Language (ASL)CebuanoDanskDeutschEnglishEspañolFrançaisHrvatskiItalianoKiribatiMagyarNederlandsNorskPortuguêsSuomiΕλληνικά한국어中文日本語\nRinea te Tabo\nKarekei rongorongo, kaubwai, niuti, ao bwaai aika riki n te tabo


Tera ae ko na karaoia n tain kabuanibwai aika aki kantaningaki (emergency)\nTe maeka inanon te karinan 3\nKabongana nangoan ke kamanoan te ubu i aon ana bao ni mwamwananga te botanaomata, n te wanikiba ao ngkana e angabuaka tauan marangam ma aomata n aron te mena n taabo ni bobwai aika bubura ke titoa.\nN te tua ao e na riai ni kabonganaki kamanoan ke nangoan te ubu i aon ana bao ni mwamwananga te botanaomata ao i aon te wanikiba. E rang korakora kaungakin kamanoan ke nangoan te ubu n taabo ake e kanganga iai tauan te maranga n aron taian titoa.\nNora ikai te rongorongo ibukin kamanoan ke nangoan te ubu\nE rang kakawaki kateimatoan te kakaitiaki, n ikotaki ma te teboki bai ao kamwauana, te bekobeko ao te mwatie nakon mwanokun baim ao kateimatoa kaoan taian mataniwi (surfaces).\nA bane ni kaungaki aomata bwa a na taui mwin taabo aika nako iai ke a kawari ao antai aika kaitibo ma ngaiia. Aio e na rang buoka aron rimwiaia aomata ngkana e na kainanoaki.\nNgkana iai ae namakina te aoraki man ami mronron, i an te tua ao a riai ni waekoa ni kaokoroia ma kain te mronron. Tai kaoia aomata nakon mwengami ke ni butimwaeia taan kakakibotu ke raoraomi ma ami koraki nako.\nKam kona ni mwananga i nanon ami kawa, n aron te nako ni mwakuri ke n reirei, te bobwai ke te kamarurung. A na bon teimatoa ni buti baao ni mwamwananga ibukia te botanaomata ma e na riai n teimatoa irakin taian kaetieti ibukin te mauri ao te mano.\nTe buoka n te mwane\nNgkana iai am kanganga ma te mwane, iai te buoka ae kona n reke nakoim.\nNora ikai te rongorongo ibukin te buoka n te amwarake, te mwane, te maiu, ao te mano ma te marurung


Ruon te Tamnei ae Raoiroi iaon Makin - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nRuon te Tamnei ae Raoiroi iaon Makin\nImwin ana bowi te NSC ao te Komete n reitaki n te bong ae te Kaabong 13 Meei 2010, ao e a maroroakinanki kanoan te katauraoi ibukin te toa Bentekota. Teuana mai buakon kanoan aia bowii bon rinanoakin kanoan aia reta ni bubuti kain Makin ibukin kawaran naba aia abamakoro imain te Bentekota. E raba te Uea ba e karaoa nanona ao e na mananga temanna man te NSC n nako Makin.\nI kitana Tarawa n te Katenibong 19th Meei 2010. Ngke I roko i Makin ao akea ae tei imaaiu n te marae ma e raba te Uea ba e a buokai te mataniwii ni Katekiti ae Mataroo ba e roko n te marae n te tai anne ba e na butimaea ana bai te Tina Teitirua mai Tarawa. E a kairai ngkanne nakon te o ni Katorika ae St Mikaere Parish. N rokou n ana auti te Tama ao ngaia a bon kaman kabane kain te karetimatiki n ana maneaba te Tama irabong imain rokou ni kakatauraoi imain rokon te Bentekota. E raba te Uea ba I a roko naba n aki iruaa ba I a raoniia naba n aia katauraoi. E wawakinaki kanoan te rei ibukin te Tutia n aron te taramo, uaboki, uakarea ao bon anene n tutia aika a riai ni kamateaki.\nN te Kanimabong 20th Meei n te aoa 7pm ao e a bon kaukaki iai ana rereua te charismatic mani kaukaki naba iroun te Tama Michael n te tutia. Imwina ao a reitaki kain te charismatic n te maneaba ni maroroakina kanoan aia kaetieti ibukin te tantani ma te Eukari ni moanaki imwin te Tutia ao e kaokaki te Eukari n te nukanibong. N te Kaonobong ngkanne e nebonebo te aba n te aoa 5am. Ti a manga tutia n te aoa 7am ao imwina ai te reirei are moanaki man te aoa 9am ao ai bon te tiku irouna te aomata ni mamaroro ma ana Uea n irianaki ma te aki mamatam. E karaoaki te Baunnanoanga n te aoa 3pm, ao te kawaini kaibangaki n te aoa 5pm ao ti a manga reirei iroun te Tama Michael n te aoa 7pm. E a manga kaotinakoaki naba te Eukari imwin te reirei ao n tantanii te koraki ni karokoa ae e a manga kaokaki naba n 12 n te nukanibong. N te Tabati are bon toan iai ruon te Tamnei ae Raoiroi ao e bon boo te Tutia 10am ni kairaki irouia kain te charismatic. Imwin te Tutia ao ti a kanakoaki iroun Fr. Michael n tibaa ana raoi ma ana tangira Iesu nakoia kain Makin ni kabane aika katorika iaani mwengaia. Ti a tibatibaira ni kaka 2 ao 3 ao ti a buti naba ni karaoa tabera ri an auti. Inanon butira anne ao ti nooria ba a rawata ake a anga araia natiia ibukin babetitoaia ao e rawata naba ake a tangira te takaramentu ni mare. E raba te Uea ba a manga rawata riki tarira ao manera aika a manga kaina ara botaki ni charismatic.\nE a toki ikai ara mwakuri ma tia manga karoko iaon Kiebu n te bong are imwina Moanibong 23/05/10 ike ti bon karaoa naba aekan are n te Tabati. Ti bon tibatibaaki naba nakon kaka 2-3 ao ni kawarii mweenga ni uota ana raoi ma ana tangira ara Uea are ti bane n toro irouna inanon maeura. E rabwa te Uea e bon koro naba nanon anne. A rawata naba aika a manga uki nanoia nakon te Uea ao ni manga tangiria ni waaki inanon aia maeu ae onraken te maeu. Bon iai nooran te maeu ao te marurung irouia kain Makin ao I kakoaua ba e rangi ni maeu reirei te karea n tangira irouiia. E raba te Uea.\nN te Kauabong are ai bon au kaitira ni bong irarikia ao ti a karaoa te rinerine ibukin manga kabouan te taibora iaon Makin n aron are kakaraoaki. Ngke e a tia mwiin te rinerine are bon karaoaki imwin te nebonebo are boo n te aoa 5am ni karangaina ao a reke ngkanne kain te taibora ae boou n aron aikai ba te tiibiriita bon Aritiera, kauoman Nei Mariina Tiim, Tia Koroboki, Nei Areau ao te Tia Mane ngkanne Nei Maria Batiku. Tiaki maninga naba taekan aia chaplain kain te charismatic ae Katekiti Beteroo. E ngae ngke bon iai aia chaplain kain te charismatic ae a rereitaki ma ngaia n aia bobotaki ao a rangi n raba naba aia ibuobuoki ma aia boutoka te mataniwi ni katekiti ae Mataroo ao raona ni katekiti aika Kakiakia, Nakia, Beiaun, Tabera ao Motee ba ti noora aroia ni karokaro ae rangin kororaoi nakoia aia nanai iaon Makin. E raba te Uea.\nNi kabanean au bowi ma kain te taibora ae boou n reitaki ma aia chaplain ao e oti nanoia ae a nang kateimatoa kanakoan aia ribooti rongorongon aia waaki mai Makin nakon te NSC Tarawa ba e a aonga n teimatoa te reitaki ao n ataki teimatoan te maeu irouia. Irarikin anne ao a bon bubuti naba ngkana e kona ni karekea ana buraeki (flag) te NSC ae te Tamnei ae Raoiroi ike e na kona iai ni kabutaki ke ni karaunaki iaon abamakoro aika iai ke ni maeu iai te charismatic. N aron aio:- Ngkana ngkoe te abamakoro ae ko rangi n kakaonimaki ni kakanakoa am ribooti ke rongorongon maeun am charismatic nako Tarawa nakon te NSC, Teaoraereke ao ngkana e noraki ba e rangin maiti ana ribooti teuana te abamakoro iaoia raona n aron Makin ba ngkana ngaia ae e bati riki n roroko ana ribooti ao ngaia ngkanne ae e na kanakoaki nakoina ana buraeki te charismatic ba e na katioa iaon ana abamwakoro (anne te katoto).\nNgaia aio kanoan ana bubuti Makin are ngkana e na kona naba n rinanona te NSC ma aia Tama aika Fr Michael ao Fr. Koru ao e raba te Uea ba ngaia bon nanona.\nE raba te Uea Alleluia.\nKantarawa Uriam Yeeting, Bikenibeu, Turai, 2010\nKantarawa Uriam Yeeting, Bikenibeu


Bwaintangira nakon te Mwakuri ni Katobibia te Aonnaba Ibukia Ana Tia Kakoaua Iehova | Te Reirei\nWAREKIA N Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Lamba Latvian Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mixe Mongolian Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus)\nBON te Atua ae tituaraoi Iehova. (Iak. 1:17) A anenea tituaraoin Iehova taian itoi i karawa ni karokoa aroka aika bati n te aonnaba.—TaiAre. 65:12, 13; 147:7, 8; 148:3, 4.\nE korakora nanon te tia areru ni kakaitau ibukin ana tia Karikiriki, n te aro are e a otea te kuna n nebonebo ibukin ana mwakuri Iehova. Wareka Taian Areru 104 ao noria ngkana ko inanoi ke ko aki ma baike e namakini. E taku te tia areru: “N na anene nakon Iehova n ua tokin au bongi ni maiu; N na anenea karaoiroan Iehova, ngkai iai i rou te ikeike.” (TaiAre. 104:33, BG) Anne naba ae ko kani karaoia?\nTE KATOTO AE RIANAKO IBUKIN TE TITUARAOI\nE tangirira Iehova bwa ti na kakairi n ana katoto ae e tituaraoi. E kaotii naba nakoira bukina aika riai bwa ti na tituaraoi. Nora arona ni kaira te abotoro Bauro bwa e na korea aei: “Tuua nakoia akana kaubwai n te waaki ae ngkai i aon te aba bwa a na aki kainikatonga, ao a na aki onimakina te kaubwai ae kai mauna, ma a na onimakina te Atua, are e anganganira bwaai ni kabane ni kabatiai ibukini kakukureiara. A na karaoa ae raoiroi, a na kabatiai aia mwakuri aika raraoi, a na tituaraoi, ao a na tauraoi n ibuokanibwai, ao ni kaikoa aaia ae raoiroi ibukin taai aika a na roko bwa aia bwai ae kakawaki, bwa a aonga n taua raoi te maiu ni koaua.”—1Tim. 6:17-19.\nE katuruturua Bauro te aroaro ae riai ibukin te nano ni kan anga ngke e korea ana kauoua n reta ae kairaki koreana rinanon te taamnei nakon te ekaretia i Korinto. E taku: “Ke e karaoa ae e kataua i nanona temanna ma temanna, tiaki n aron ae akea nanona iai ke e tebonaki nako iai, bwa te Atua e tangira ane anga ma kukurein nanona.” (2Kor. 9:7) Imwina, e taekinia Bauro naake a kakabwaiaaki man te nano ni kan anga, ae taekaia naake a karekea te ibuobuoki ake a reke irouia baika kainnanoi ao taekaia naake a anga te ibuobuoki ake a karekea akoaia mairoun te Atua.—2Kor. 9:11-14.\nE motika mwakoron ana reta aei Bauro n taekina iai te bwai ni kakoaua ae moanibaan te raoiroi ibukin aron te Atua n tituaraoi. E korea aei Bauro: “Ke e katituaraoaki te Atua ibukin ana bwaintituaraoi ae akea n ai arona.” (2Kor. 9:15) E oti raoi koauan ana bwaintituaraoi Iehova bwa bon taekan raoiroina ni kabane, are e anga nakoia ana aomata rinanon Iesu Kristo. E rangi ni kakawaki n te aro ae akea ae kona ni kabwarabwaraa kakawakina.\nTi na kangaa ni kaotiota ara kakaitau ni baike a a tia ni karaoi ni kabane Iehova ma Natina ao aika i aoni kawaia naba ni karaoi ibukira? Te anga teuana ae ti na kaota iai te tituaraoi boni kamanenaan raoi ara tai, korakorara ao ara bwai, e ngae ke e uarereke ke e bubura ibukini karikirakean taromaurian Iehova ae itiaki.—1Rong. 22:14; 29:3-5; Ruka 21:1-4.\nAia Rinerine Tabeman Ibukini Boutokaan Te Mwakuri Ni Katobibia Te Aonnaba\nN aron are e riki n ana bong te abotoro Bauro, a bati naba ni boong aikai aika a ‘kaokoroi aia bwai tabeua’ ke a kataumwanea te mwaiti ae a na karinna n te bwaoki ni bwaintangira n te ekaretia, ae mwakoro iai “Te Mwakuri ni Katobibia te Aonnaba.” (1Kor. 16:2) A kanakoi bwaintangira aikai ni katoa namwakaina ekaretia nakon aia aobiti Ana Tia Kakoaua Iehova are a mena i aana. Ko kona naba ni kanakoa am bwaintangira nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova i Biitii. Ngkana ko kan ataia bwa antai ae ko na kanakoa nakoina, taiaoka reitaki moa ma te aobiti n tararua. E kona n reke te atureti iai n www.jw.org. Aikai aeka ni bwaintangira aika ko kona ni kanakoi ngkekei naba:\nBWAINTANGIRA AIKA AKI KONA NI KAOKAKI\nBwaintangira ake a kanakoaki man te akaunti n te bangke rinanon te intanete n ikotaki naba ma te debit ke te credit card. E kona naba ni karaoaki aei n aobiti n tararua tabeua mani kabonganaan te jw.org ke te atureti riki teuana ae baireaki.\nTe bwaintangira te mwane, baika karaoaki man te koora ke oin am bwai tabeua riki aika kakawaki. Kairia ma te reta ae kaotaki iai bwa te mwane ke te bwai anne bon te bwaintangira ae aki kona ni kaokaki.\nTE BWAINTANGIRA AE KONA NI KAOKAKI N ARONI BAIREANA\nTe bwaintangira te mwane ma baireana ae e kona ni manga kaokaki ngkana e kainnanoia te tia anga.\nKairia ma te reta ae taekinaki iai bwa bon te bwaintangira ae kona ni kaokaki.\nTE BABAIRE IBUKIN TE KABUREBWAI\nIai riki aanga n anganano tabeua irarikin te bwaintangira te mwane ao oin am bwai aika kakawaki, are e na uaana iai te mwakuri ni katobibia te aonnaba ibukin te Tautaeka n Uea. A bane ni karinanaki mai nano. N aki ongea bwa tera te anga ke aanga aika ko kani kamanenai, taiaoka ma reitaki moa ma te aobiti n tararua ae mena abam i aana bwa ko aonga n atai aanga aika a kamanenaaki iai. E kakawaki te maroro ma naake a mwaatai i aon tuan te taekiti ao te aba imwain rinean te anga ae te kabanea n tamaroa ibukin am bwaintangira, kioina ngkai a kakaokoro baika tangiraki i aan tuan te aba ao te taekiti.\nTe Kabwakamwane Ibukin te Kaboomwi: Bon te bwaintangira ae baireaki ibukin te botaki are kabonganaaki irouia Ana Tia Kakoaua Iehova bwa e na bwaibwai iai i aan tuan te life insurance ke te babaire ibukin te mwane n ritaea ao ibukin te maiu.\nTaian Akaunti n te Bangke: A kona ni karaoaki bwa taiani kaburebwai nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova taian akaunti n te bangke, beeba ni kakoaua ibukini karinan te mwane ke ana akaunti temanna ae ritaea n te tai are e mate iai te tia bwaibwai, ma a riai n inanoi ma baike a tangiraki man te bangke n te aba.\nStocks and Bonds: Tibwam mani kaainakini kambwana ake e raka iai am karini mwane, ake a kaburebwaiaki nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova bwa te bwaintangira ngkekei naba ke mani karaoan te boraraoi ae matoa ibukini karaaiana ni maten te tia bwaibwai.\nTe Aba ma Autina: Te bwaintangira ae te aba ma autina aika taubobonga ae kona ni kaboonakoaki, are e kaburebwaiaki nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova, are e kona ni maeka moa iai te tia ababa n ana tai ni maiu.\nTe Bwaintangira ae Katoa Ririki: Te mwane ke bwaai ni kaboomwi aika kaburebwaiaki nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova i aan te boraraoi are e na karekea te tia bwaintangira ibukini kabwakaan te mwane ni katoa ririki ibukin te maiu. E kona te tia bwaintangira ni karekea ni banen te ririki te mwane mani mwin tauan te taekiti n te tai are moanaki iai.\nWills and Trusts: E kona te mwane ke te bwai ni kaburebwaiaki nakon aia aobiti n tararua Ana Tia Kakoaua Iehova rinanon te tua ke mani kamatataan te botaki anne bwa te tia bwaibwai i aan te boraraoi. E kona te babaire aei ni karekei kakabwaia aika kakaokoro man te taekiti.\nNi kaineti ma kamatataan te taeka ae “te babaire ibukin te kaburebwai,” a kainnanoaki babaire tabeua iroun te tia anga bwaintangira ibukin aeka ni bwaintangira aikai. Ibukini buokaia aomata aika tangiria ni buoka te mwakuri ni katobibia te aonnaba ae karaoaki irouia Ana Tia Kakoaua Iehova rinanon aia anga ni kaburebwai tabeua, e a tia ni katauraoaki te boroutia ae Charitable Planning to Benefit Kingdom Service Worldwide n te taetae n Ingiriti ao n Tibein. E katauraoaki te boroutia aei ibukini kabwarabwaraan aanga ni bwaintangira aika kakaokoro ake a karaoaki ngkai naba ke imwina riki, tao rinanon te kaburebwai ni maten te tia bwaibwai. E kona n aki kaineti raoi nakoim te rongorongo ae n te boroutia aei ibukin tuan te taekiti ke tuua riki tabeua i abam. Mangaia are imwini warekan te boroutia, ko riai ni maroro ma te tia ibuobuoki i aon te tua ao te taekiti i abam. Ni kamanenaan aanga ni kaburebwai aikai, a bati aika a a tia ni buoka boutokaan ara botaki ao mwakuri n ibuobuoki ni katobibia te aonnaba ao kamanenaan raoi kakabwaia man te taekiti. Ngkana e a tia n rairaki te boroutia aei i abam, e kona ni karekeaki katotona iroun te tia koroboki n am ekaretia.\nIbukin rongorongona riki, ko kona n reitaki ma te aobiti n tararua.


Iesu ma te Aine Temanna i Taun te Mwanibwa | Reireiaia Ataei Man te Baibara\nTe Aine i Taun te Mwanibwa\nImwin te Toa ae te Riao, e a mwananga Iesu ma taan rimwina rinanon Tamaria i aoni kawaia n okira Kariraia. E motirawa Iesu n te tabo ae arana ana mwanibwa Iakoba, i rarikin te kaawa ae Tukara. Ngke e motirawa ikanne, ao a nakon te kaawa taan rimwina bwa a na kabooa kanaia.\nAo e nakon te mwanibwa te aine temanna bwa e na itiran. E taku Iesu nakoina: “Anganai nimau.” Ao e taku neiei: ‘E aera ngkai ko kataetaeai? Ngai ainen Tamaria. A aki rereitaki I-Iutaia ma I-Tamaria.’ E taku Iesu nakon neiei: ‘Ngke arona bwa ko kinaai, ko na bubutiiai nimam ao N na anganiko te ran ni kamaiu.’ E titiraki neiei ni kangai: ‘Tera ae ko nanonna? Kai akea am roa.’ E taku Iesu: ‘Ane e moi n te ran ae I anganna, e na bon aki manga taka.’ E taku neiei: “Nao, anganai te ran anne.”\nE taku Iesu nakon neiei: ‘Kairaamai buum nakon te mwanibwa aei.’ Ao e taku neiei: “Akea buu.” E taku ngkanne Iesu: ‘E koaua am taeka. Bon niman buum ngkoa ae ko mare ma ngaiia, ao tiaki buum ni mare te mwaane ane ko maeka ma ngaia.’ Ao e taku neiei: ‘I a ataiko ae bon te burabeti ngkoe. A kakoauaa kaain au kaawa ae ti kona n taromauria te Atua n te maunga aei, ma a taku I-Iutaia bwa ti tii kona n taromauri i Ierutarem. I kakoauaa ae ngkana e roko te Mesia, e na reireinira aron te taromauri.’ E a taekina ngkanne Iesu te bwai ae tuai man tuanga temanna: ‘Bon te Mesia ngai.’\nE kawaekoaa neiei nakon ana kaawa ao e tuangia I-Tamaria ni kangai: ‘I taku bwa e a reke irou te Mesia. E atai rongorongou ni kabane. Nakomai noria!’ Ao a rimwin neiei nakon te mwanibwa ao a ongora n ana reirei Iesu.\nA kaoa Iesu I-Tamaria bwa e na tiku n aia kaawa. E angareirei iai i nanon uabong, ao a bati aomata aika onimakinna. Ao a tuanga te aine are te I-Tamaria ni kangai: ‘Imwin ongoraara iroun teuaei, ti a ataia ae bon te tia kamaiuia kaain te aonnaba.’\n“ ‘Nakomai!’ ao ke e nakomai ane e taka, ao ane e kan anaa te ran ni kamaiu ao ke e anaia n akea boona.”—Te Kaotioti 22:17\nTitiraki: E aera ngke e mimi ainen Tamaria ngke e kataetaeaki iroun Iesu? Tera are e tuanga neiei?\nReireinan Ainen Tamaria\nE tuangaki neiei iroun Iesu te bwai ae e tuai n tuanga temanna.


Uno Yesu Asemukile muKakweji waDecember Nyi? - Keyala yaVinjiho jaYehova yahaInternet\nUno Yesu Asemukile muKakweji waDecember Nyi?\nMBIMBILIYA kayavuluka kakweji asemukile Yesuko. Oloze yasolola vyuma navihasa kutukafwa tukukulule ngwetu kasemukile muDecemberko.\nAchishinganyeke omu yapwilenga ngonde kana muMbetelema, muze asemukilile Yesu. Kakweji wavaYuleya waChislev (uze alitombola nakakweji waNovember/December) apwile hikakweji wachishika navula. Kaha kakweji akavangijileho apwile Tebeth (December/January). Kakweji kana apwilenga wachishika chikuma kaha lwola lumwe kwapwilenga nambundu hajipili. Tumone vyuma yatulweza Mbimbiliya hajingonde jamungalila kana.\nMuka-kusoneka Mbimbiliya, Ezela asolola nge kakweji waChislev vamwijivile chikupu kupwa hikakweji wachishika navula. Ezela hanyima yakuhanjika ngwenyi vatu valikungulwilile kuYelusalema “hakakweji wamuchitanu navawana [Chislev] halikumbi lyakakweji lyakusokesa mumakumi avali,” ambulwile ngwenyi vatu vapwile “nakuchikima…hamingol[e].” Kweseka nangonde yakakweji kana, vatu vaze vakungulukile vambile vavene ngwavo: “Ngonde yino yamingol[e], katwahashile kwimana hawelukako.” (Ezela 10:9, 13; Yelemiya 36:22) Echi chikiko chalingishilenga tufunga vamungalila yize kuhona kupwanga haweluka namikoko javo naufuku mukakweji waDecember!\nOmu Yesu asemukile, tufunga namikoko javo vapwile muchipapa naufuku\nOloze Mbimbiliya yamba ngwayo, haufuku asemukile Yesu, tufunga vapwile muchipapa nakulama mikoko javo. Muka-kusoneka Mbimbiliya, Luka, amba ngwenyi halwola luze tufunga vapwilenga “nakutwama kuchipapa nakulama mikoko javo naufuku” kwakamwihi naMbetelema. (Luka 2:8-12) Unamono omu vanambe ngwavo tufunga vapwilenga nakutwama kuchipapa, keshi nge kuya kaha namusana nakutambukako. Vapwilenga namikoko javo muchipapa naufuku. Kutala tufunga vanahase kuya nakutwama muchipapa mungonde eyi yavula nachishika, mukakweji waDecember muMbetelema nyi? Nduma. Shikaho, vyuma vyasolokele mukakweji asemukile Yesu vyasolola nge Yesu kasemukile muDecemberko.*\nMazu aKalunga atulweza lwola afwile Yesu, oloze kawalumbununa kanawa likumbi asemukileko. Echi nachitwanukisa mazu aMwangana Solomone akwamba ngwenyi: “Lijina lyamwenemwene linawahe kuhambakana maji amwaza, kaha likumbi lyakufwa linawahe kuhambakana likumbi lyakusemuka.” (Muka-kwambulula 7:1) Ngocho, kacheshi chaungejiko kwijiva ngwetu Mbimbiliya yalumbununa vyuma vyavivulu hamulimo waYesu nakufwa chenyi, oloze yahanjika vyavindende kaha halwola asemukile.\n* Hakusaka kwijiva vihande vyavivulu, tala mukanda wa Ukupelulula Ukufuma Mu Malembo hamafwo 45-9, vasoneka kuli Vinjiho jaYehova.


Mbimbiliya Yahanjika Vyuma Muka Kutalisa Kukulwa Jita?\nTANGA MU Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Baoule Batak (Toba) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Javanese Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Luo Luvale Macedonian Malagasy Maltese Mam Maya Mazatec (Huautla) Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Venda Vietnamese Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nKalunga Amona Ngachilihi Kulwa Jita?\nChihula kana munahase kuchikumbulula ngachilihi? Vatu vavavulu vashinganyeka ngwavo Kalunga etavisa kulwa jita. Vamba ngwavo kushikulu Kalunga alwezelenga vaka-kumulemesa vamwe valwenga jita, kaha muMbimbiliya mwatwama unjiho wauvulu. Oloze veka vamba ngwavo Yesu MwanaKalunga anangwile vaka-kumukavangiza vazangenga vaka-kole javo. (Mateu 5:43, 44) Ngocho vamona ngwavo vishinganyeka vyaKalunga kutalisa kukulwa jita vyalumuka, kaha makumbi ano ketavisa kulwa jitako.\nNyi yenu mwashinganyeka ngachilihi? Uno Kalunga etavisa kulwa jita tahi? Nge mukiko, kaha eji kupwanga kusali yeya nge vatu vali nakulwa jita? Kuwana muvakumbulwila vihula kana nachimikafwa mukekese vishinganyeka vyenu hachihande chakulwa jita. Chakutalilaho, namwivwa ngachilihi nge munatachikiza ngwenu Kalunga etavisa kulwa jita kaha nawa ali kusali yavaka-kulwa jita vaze muli nakukundwiza nayenu? Namuwahilila chikuma nakufwelela ngwenu vaka-kole jenu namuvafungulula. Nyi ngachilihi nge munatachikiza ngwenu Kalunga ali kusali yavaka-kole jenu? Namwivwa kupihya chikuma.\nKutachikiza omu Kalunga amona kulwa jita chapwa chachilemu chikuma mwomwo nachimikafwa mwijive omwo apwa. Kachi nge muli nakuyanda mwomwo yajijita, kaha tunafwelela ngwetu namufwila kutachikiza muvakumbulwila chihula chino, Kutala Kalunga apwa kakulunganyi uze etavisa jijita nakujikundwiza mangana vatu vayande tahi, nyi apwa mutu wakaliu uze kazakama vaze vali nakuyandako?\nMunahase kulikomokela hakutachikiza ngwenu vyuma yakumbulula Mbimbiliya hachihande kana vyalihandununa chikuma navyuma vashinganyeka vatu. Kufuma vene kushikulu nakuheta oholili, Kalunga amona kulwa jita mujila yoyimwe. Tutalenu jino vyuma yahanjika Mbimbiliya kutalisa kujila amwenenenemo kulwa jita kushikulu, namulikulukaji lyamyaka lyakulivanga omu Yesu apwile hano hamavu. Echi nachitukafwa tutachikize omu Kalunga amona kulwa jita makumbi ano, nakwijiva nawa numba nge vatu navakalwanga lika jita kulutwe.


Ioteba—Te Toro ae Ongeaba Iroun te Atua | Reireiaia Ataei Man te Baibara\nWAREKIA N Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Cibemba Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Igbo Iloko Indonesian Irish Isoko Italian Italian Sign Language Kabiye Kabuverdianu Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Mam Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mexican Sign Language Mixe Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Ossetian Otetela Pangasinan Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Rutoro Samoan Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Thai Tiv Tiv Tojolabal Totonac Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nTe Toro ae Ongeaba Iroun te Atua\nBon te rorobuaka n ataei Ioteba ae natin naba Iakoba. A noria tarina aika ikawai bwa e taatangira riki Ioteba tamaia. N am iango, tera aia namakin iai? A bakantang iroun Ioteba ao a ribaia. E kaongoia tarina Ioteba miina aika kamimi. Nanoni miina akekei irouia bwa a na bobaraaki nakoina n te tai teuana. Ngaia are a a rangi n ribaia riki!\nN te bong teuana, a nako tarin Ioteba n tararuaiia tiibu i rarikin te kaawa ae Tekem. E kanakoaki Ioteba iroun Iakoba bwa e na noriia bwa a uara. A taku i marenaia ngke a nora Ioteba mai kiraroa: ‘E a roko te tia mii anne. Ti na kamatea!’ A katikia ao ni karenakoa n te mwarua teuana ae nano. Ma e taku Iuta are tariia: ‘Tai kamatea! Ma ti na kaboonakoa bwa te toro.’ Ngaia are a kaboonakoa Ioteba n 20 te mwakoro n tirewa nakoia taan iokinibwai aika tibun Mirian ake a na nako Aikubita.\nImwina, a kateboa ana kamwarai Ioteba n raraan te kooti, ao a kanakoa nakon tamaia ma n taku: ‘Tiaki ana kamwarai natim aei?’ E taku i nanona Iakoba bwa e kamateaki Ioteba n te man ni kaakang. E rangi n uruaki nanona, ao akea ae kona ni kabebetea.\nE kaboonakoaki Ioteba i Aikubita bwa ana toro Botiba, ae te mataniwi temanna ae kakannato. Ma e memena Iehova iroun Ioteba. E noria Botiba bwa Ioteba bon te aomata ae rabakau ni mwakuri ao e kona n onimakinaki. E waekoa ni mwiokoaki Ioteba bwa te mataniwi i aon ana bwai ni kabane Botiba.\nE noria buuni Botiba bwa e botonimwaane Ioteba ma ni korakora. E katoabong neiei n tuanga Ioteba bwa e na wene ma ngaia. Ma tera ae e karaoia Ioteba? E aki kariaia ao e taku: ‘I rawa! E bure te mwakuri anne. E onimakinai au toka ao boni buuna ngkoe. Ngkana I wene ma ngkoe, I bure iai nakon te Atua!’\nN te bong teuana ao e kataia buuni Botiba n taumatoaa Ioteba bwa e na wene ma ngaia. E tinea ana kunnikai ma e birinako teuaei. Ngke e a oki Botiba nakon te auti, e a taekinna neiei bwa e karaoa ae aki riai Ioteba nakoina. E bon aki taekina te koaua. E rangi n un Botiba ao e a karina Ioteba n te karabuuti. Ma e aki mwaninga Iehova taekan Ioteba.\n“Mangaia ae kam na kananorinanoingkami i aani bain te Atua ae mwaaka, bwa e aonga ni karietataingkami n taina ae riai.”—1 Betero 5:6\nTitiraki: Tera aroia tarin Ioteba nakoina? E aera ngke e karabuutinaki Ioteba?\nKarikani Bwaai 37:1–36; 39:1-23; Mwakuri 7:9


Au katauraoi imain te bwikoukou | Tapuaki Pacific pregnancy & parenting education\nBaai aika ko riai ni karaoi i nanon am tai ni bwikoukou-Tekeraoi!\nE ragin bongana baai aikai bwa ko ataia i nanon te tai ae ko tuai ni bwikoukou bwa ko kona ni buokaki ao ko kona ki bung ni te rau ao te kimareirei ma am ataei. Ena amarake ni kanana aika raraoi, e marurun rabatam ao ena marurun naba am ataei. Te amarake raoi ao te kamarurung te rabata e riai i main te bung. Aikai rongorongo ni ibwobwoki ae ko tagiria i bukin am ataei ao nkoe te tina i maina ae ko bungiaki.\nKawariia am Taokita\nA na reke i roum ibwobwoki ni kabarabara aron te bwikoukou nkana ko kawara am Taokita bwa kona tuoaki.Ana anganiko am taokita aron tuoakin raram ao mimim ni te tai aio( taratara baai aika tagiraki man raram ao te mimi bwa ena tuoaki) Am taokita ena aganiko naba am baainaoraki nke te beebwa I bukin am baaniaoraki ngana e tagiraki ngana ko aoraki\nKo moanaki niima te Folic Acid\nTe Folic Acid e rangin boogana nako im ni te tai aio ao ko tataniga am tai ni bwikoukou.E aki ti buokiko ni ka uarerekea baai aika kona ni rotaki ai am ataei n nai aron aorakin te ri nuuka ke te spina bifida. Ni te tai aio ko riai ni moana ni niima te folic acid uaua te namakaina ni au tai ni bwikoukou. Ko riai ni kawara am taokita i bukin am baai aoraki aio.\nI bukin rongorongo riki tabeua i bukin te folic acid maitira ae ko riai ni taua n te tai ni bwokoukou click here.\nKatokia te momoko\nAkea riki te tai ae tamaroa naiaron te tai aio nkana ko kaaki te moko. Nkana ko tagiria te ibwobwoki I bukin katokan te momoko, taeate nakon am taokita ke te neeti I bukin katokana ai I bukin aia program ao baaiaoraki. Ao ko kona ni buokaki ba kona katokia ni aki manga momoko.\nNkana nkoe ainen te Betebeke nkoe , buum ao kain am utuu a tagiria ni katokia te momoko, aikai riki bootaki a kona ni ibwobwoki. Katokan te momoko ko tangiria natin ba ena rikirake n te taabo ae akea i ai te toxin.\nKatokia te Moi maging!\nBon akea matin te maging ae ko nima e bongana ibukim ao ibukin am ataei ni te tai ni i bwikoukou.- Nkana ko mooi ao e mooi naba natim!. Nkana ko tagiria ba kona bwikoukou ko riai ni kakea te mooi maging ko riai ni katauraoa natim ba ena maiu raoi.\nNkana nkoe aine ni te Betebeke ao ko tagiria te ibwobwoki ibukin te mooi maging ao ko tagiria ni katokia, ko kona ni reitaki ma Alcohol Drug Helpline te Botaki ni te Betebeke n te 0800 787 797. Te botaki aio e kona naba ni ibwobwoki nakon am utu ma kain abam ibukin (katokan te kemboro ao baainaoraki aika korakora ao e tabuaki)\nI ai bootaki riki tabeua aika kona ni ibwobwoki naiaron te National Addictions Treatment Directory.\nKana amarake aika raraoi/teimatoa te kamarurung te rabata\nKo ria ni kamatoa te amarake aika raraoi ao te kateimatoan kamarurun nte rabata imain te tai ni bwikoukou ao imwina. Nkana ko amarake ni amarake aika raraoi ao rabatan te ataei e reke naba i rouna amarake aikai i main ana tai ni bungiaki.Nai arona naba ama kamarurung nte rabata. Te kamarurung n te rabata aron aika te nakonako,te uaua i taari, buti n te baatika ao aga riki tabeua e teimatoa te marurug n te rabata e ragin boogana ibukin te taai ni bungiaki ao ni maraki i nanon te bungiaki.


Te tano ae raoiroi mani kariki ua - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nTe tano ae raoiroi mani kariki ua\nWiki 3 Katenibong\nWarekan te Reta nakoia Ebera..10: 11-18\nE katoa bong n tei berebitero ni karaoa nakoaia ao a okioki n anga karea aika ti te arona, aika bon aki kona ni kamaunai bure. Ma E anga te karea ae ti teuana Kristo i bukini bure, ao E a tekateka n aki toki i angatain te Atua. Ao ngkanne E kantaninga te tai ae a na kaweneaki iai ana kairiribai ba nangoani waena. Ba ti teuana ana karea, ao E karaoiroia iai akana E katabuia. E kakoaua anne te Tamnei ae Raoiroi, ba E kangai moa: Aei te berita ae N na karaoia ma ngaia i muini bong akanne; ao E manga kangai te Uea: N na Karin au tua irouia, ao N na kori i nanoia. N na aki manga uring aia bure ma buakakaia. Ma ngkana a kabaraki bure, ao akea riki te karea i bukini bure.\nTe Taramo 109: 1-4\nKaekana: Te berebitero Ngkoe n aki toki n ai aroni Merekitereka.\nE kangai te Uea nakon au Uea: “Tekateka i angataiu:\nN na kaweneia aiam i ani waem.”. K\nE na kabuta makan am tautaeka, Te Uea mai Tion;\nKo na uea i aoia aiam. K\nTe natinuea Ngkoe mangke te tei, I aon te maunga ae tabu;\nI karikiko i main te karangaina. K\nE na aki bitaki ana taeka n tuea te Uea: “Te berebitero Ngkoe n aki toki\nn ai aron nakoani Merekitereka.” K\nA koaua ana taeka te Uea, a raraoi ana makuri. Alleluia.\nWarekan ana Euangkerio Mareko.4: 1-20\nE reirei Iesu i rarikin te nama, ao a rangi ni maiti aomata ake a botaki i rarikina, ai ngaia ae E toka n te boti i aon te nama, ao E tekateka iai, ao a mena i eta te koraki i rarikin te nama. E reireinia baika maiti n taetae ni kaikonaki, ao E kangai nakoia n ana tai n reirei: “Ongora! E otinako te tia ununiki ba e na ununiki. Ngke e tabe ni kamaea ana koraa, ao a baka tabeua i rarikin te kawai, ao a roko mannikiba ni kabanei ni kang. A baka tabeua i buakon atibu ike e karako iai te tano, ao a waetata n riki ba e mani te tano, ma ngke e a oti taak, ao a bue ao a rai. A baka tabeua riki i buakon aroka aika kateketeke, ao a karibaki iai ao a aki kariki ua. A baka tabeua n te tano ae raoiroi, ao a kariki ua ngke a rikirake ma n ababaki, ba tekaina tenibui, tekaina onobui ao tekaina tebubua.” Ao E kangai naba: “Ke e ongo ane iai taningana ongo.” Ngke ti Ngaia ma aomata ake raona ao uake tengauni ma uoman, ao titirakinna nanonn taetae ni kaikonaki. Ao E kangai nakoia: “Ngkami, kam anganaki atakini miterion Uean te Atua: ma akana mena i tinaniku, a anganaki bai ni kabane n taetae ni kaikonaki, ba a na taratara n aki noraba, ma n ongora n aki ota iai, ba e kawa n rairi nanoia ma ni kabaraki aia bure.” E kangai nakoia: “Kam aki ongo nanon te taetae ni kaikonaki anne? Ao kam na kanga n atai nanon taetae ni kaikonaki ni kabane? Te tia ununiki, e unika te Taeka. Akana a mena i rarikin te kawai ike e unikaki iai te Taeka, bon uake a ongo te Taeka, ao e roko naba Tatan n uota nako te Taeka are unikaki i nanoia. Aroia naba ake a anganaki te koraa i buakon atibu: a butimaea te Taeka ma te kukurei., ma akea wakaia i nanoia ba a aki teimatoa; ngkana e roko te rawawata ma te bainikirinaki i bukin te Taeka, ao a baka. Iai aika anganaki te koraa i buakon te kateketeke; a ongo taeka, ma e taonaki ma ni karibaki te Taeka n tabeaiangan aonteaba ma ana kariri te kaubai ma taiani kaibabarru, ao e aki kona ni kariki ua. Iai aika anganaki te koraa n te tano ae raoiroi; a ongo te Taeka, ao a butimaia, ao a kariki ua, ba kakatenibui ke kakaonobui ke tatabebubua.”\nTibatiba: Te tano ae raoiroi mani kariki ua\nTariu ao maneu E kaurrngira Iesu n te bong aio ba te bai ae kakawaki inanon maiura aei bon te kona n anganga te maiu ke te kariki ua. Ba motikan taekara inanon te maiu aio bon ara kona ni kariki ua ao n anganga te maiu. Bon aio anuan te Atua n tai nako ba te anganira te maiu n arona naba ngkai e anganira te maiu ae te ikeike. Ma bon iai te muioko ngkana e reke iroura te maiu ba te kona ni manga anga nakoia raora. Ba ngkana ti aki anga te maiu are a tia n reke iroura nakoia tabeman ao ngkanne e na bon teimatoa te maiu anne iroura. Karaua ni iangoia ba ko kanga ni maiu ni katoa bong. Eng ti bon karina iroura te ang are na manga buti inanon rabatara ao e na karika te maiu n rabatara. Ma e na riai n otinako te anga are ti tia ni karinna inanon rabatara. Ngkana ti aki ao ti na bon mate.\nNgkana E anganira ana taeka te Atua ao ti kantaningaki ba ti na karinna inanora ao ti na manga angania tabeman ba a na maiu. Ti riai ni katauraoi nanora n aiaron te tano ae riai ni katauraoaki n tebokaki n te ran ao n renganaki ma mkamka ni mange ao te bon ba e aonga ni maiu te kora ngkana e baka uiona.ma ngkana e maiu te kai ao e na motikaki taekana man raoiroin ma maitin te ua are karikia. Ngkana iai te ua ao e materaoi te amarake n te tano are a tia ni kanna te aroka anne. Ma ngkane akea te ua ao ngkanne e na bon riai ni koutaki ao ni kabuokaki.\nAi ngaia ae tariu ao maneu n te maiu n Atua are ti a tia n anganaki ao ti na kawakina ao ni karikirakea te maiu anne ngkana ti a manga anga ibukia raora.Ti na butia te Atua ba e na anganira ana tangira ma ana nanoanga ni kona ni manga anga te maiu anne nakoia tarira ma manera. N te aro aio ao ti na riki ba tano aika raoiroi aika a kariki ua.


WAREKIA N Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu\nI kukurei ni kakabanea au tai ma aika ataei riki n te ekaretia\nAna Rongorongo Samuel Hamilton\nE BUNGIAKI N: 1928\nABANA: COSTA RICA\nARONA RIMOA: I TAUTORONAKI N TAKAAKARO AIKA I KABOOAKI IAI AO N TE TAKAAKARO MA TE MWANE\nI ikawairake i Puerto Limón, ae te kaawa ae mena iai te matabaiawa n aono ake i rarikin taari i mainiku i Costa Rica. Iai waniman natiia au karo, ao bon te kaitiman ngai. E mate tamau ngke wanua au ririki. Mai ikanne are e a kaikawaira iai tinara n tii ngaia.\nI a kaman taatangira te takaakaro ae te beitiboo i nanoni maiuu. E mamate nanou iai ngke te ataei ngai. Ngke e a kaani koro uabwi au ririki ao I a kaaina te tiim teuana ae a aki kabooaki kaaina. Ngke I tei ibukin te tiim aei ngke ai 20 tabun au ririki ao e a tuangai naba temanna te mwaane ae kakaaeia kaain ana tiim, bwa N na kaaina te tiim ni beitiboo teuana i Nicaragua ae a kabooaki kaaina. Ma ibukina bwa e rangi n aoraki tinau n te tai anne ao boni ngai ae I tararuaia, I a aki kani maeka i Nicaragua. Ngaia are I a karautaeka nakon te kakao anne. Imwina riki, e a manga kaoai naba temanna te mwaane bwa N na kaaina ana tiim ni beitiboo Costa Rica, ae kaainaki irouia taan takaakaro aika aki kabooaki. N te tai aei, I a butimwaea te kakao. I kaaina ana tiim Costa Rica man 1949 ni karokoa 1952, ao I toka naba n takaakaro ake a boboo i Cuba, i Mexico, ao i Nicaragua. Bon te kouru ngai ao I rangi ni mwaatai iai, ao I toka naba n takaakaro aika 17 ao a bane n nakoraoi. I kan ongongo tatakaruaean arau irouia taani mataku!\nE kauringaaba bwa I maiuakina naba te aroaro ni maiu ae kammaira. E ngae ngke bon tii temanna raou, ma I bon irekereke naba ma aine riki tabeman. I kinimanging naba. N te bong teuana ao I a korotingai, n te aro are ngke I a uti n te bong are imwina i aon au kainiwene, ao I aki roko n te uringnga bwa I kangaa n okira te auti! I tatakaakaro naba n te mwane n te takaakaro ae te domino, ao ai te tiiketi ni katekeraoi.\nN te tai anne ao tinau e a riki bwa temanna Ana Tia Kakoaua Iehova. E kataia ni karina irou tangiran ana onimaki, ma e matebuaka ana kekeiaki n te moantai, bwa e bane nanou n au takaakaro. I aki kona naba ni baki ngkana I kataneiai n tain te amwarake! E bane au iango tii n te takaakaro. I tangira te beitiboo ao akea riki!\nMa ngke ai 29 au ririki ao e a reke ikoakiu ae kakaiaki ngke I kataia n rawea te booro n tain te takaakaro. Ngke I a marurung ao I a buubai man te tiim ae a kakabooaki kaaina. Ma I teimatoa n irekereke ma te beitiboo, ao I kataneiaia kaain te tiim teuana ae aki kabooaki kaaina ae uakaan ma mwengau.\nN 1957 ao I a butimwaea te kakao nakon aia bwabwaro Ana Tia Kakoaua Iehova ae boo n te stadium teuana are I aki toki n tatakaakaro iai. Ngke I tekateka i buakoia taan roko, ao I a bon nora naba kaokoron te aroaro ae oti iai te karinerine irouia taani Kakoaua, ma te mangaongao ni kaberoro are I nonoria irouia aomata aika bati ake a mamataku n te beitiboo. I kairaki n te baere I noria n te bwabwaro bwa N na moana te reirei n te Baibara ma taani Kakoaua, ao ni kaakaei botaki n aia ekaretia.\nE anaaki nanou n reirei aika bati ake I reiakin man te Baibara. N te katoto, e a kaman taekinna Iesu bwa ni kabaneani boong, ao a na tataekina te rongorongo ae raoiroi ibukin Ana Tautaeka n Uea te Atua ni kabutaa te aonnaba taan rimwina. (Mataio 24:14) I reiakinna naba bwa a aki kabooaki Kristian ni koaua ngkai a karaoa aia mwakuri ni minita. E taku Iesu: “Kam anganaki n akea boona, aanga naba n aki kabooaki.”—Mataio 10:8.\nNgke I reirei n te Baibara ao I a kabotaui baika taekinaki iai ma baika I nonori irouia Ana Tia Kakoaua Iehova. I mataaiakina aroia ni botumwaaka n tibwaa te rongorongo ae raoiroi ibukin Ana Tautaeka n Uea te Atua ni kabutaa te aonnaba. I nora irouia te nano n anganga are e tua Iesu nakoia Kristian bwa a na kaotiotia. Ngaia are ngke I wareka Mareko 10:21 ao n nora ana kakao Iesu are “Nakomai riiki bwa te tia rimwiu,” ao I a kan riki naba bwa te tia Kakoaua.\nMa I boni maan teutana n iaiangoa rokou n tiau anne. N te katoto, I katoa wiki n irira te tiiketi ni katekeraoi i abau, ao ni kabongana au nambwa ae I tetekeraoi iai, i nanon ririki aika bati. Ma I reiakinna man te Baibara bwa e kabuakakaia te Atua taan taromauria “atuan te Tetekeraoi,” n ikotaki naba ma aomata aika nanonrang. (Itaia 65:11; I-Korote 3:5) Ngaia are I a motikia bwa N na katoka te takaakaro n te mwane. N te moan Taabati are I katoka iai te takaakaro n te tiiketi ni katekeraoi, ao e a moanna naba au nambwa arei! A bwainingareai aomata ngke I aki takaakaro n te wiki arei, ao a kakorakoraia ni kairoroai bwa N na manga ira riki te takaakaro, ma I a bon aki. I aki roko n te nako n takaakaro n te mwane.\nE a manga kataaki riki ‘aroarou ae boou’ n te bong are I bwabetitoaki raoi iai n aia bwabwaro Ana Tia Kakoaua Iehova. (I-Ebeto 4:24) I okira te outero n te tairiki anne, ao I a nora te aine are raou ngkoa, n tataningaai ni mataroan au ruu. E kabwakabwakaai ao e taku: “Sammy, tera ae tauko? Nakomai bwa ti nang kakukureira!” Ma I kaekaa naba ngkekei ni kangai: “I aki!” I kauringnga ae I a maiuakina ana kaetieti te Baibara ni kaineti ma te aroaro ni maiu ae riai. (1 I-Korinto 6:18) E a bon takarua naba: “Tera?” Ao imwina e a taetae naba ni kakeaa bongan ana reirei te Baibara ni kaineti ma te wene ni bure, ao n imanonoa ae ti na manga reitaanako ara iraorao. Ma I a tii rin naba n au ruu ao n rokana au mataroa. N te bong aei ao I kukurei n taekinna bwa man te tai are I riki iai bwa te tia Kakoaua n 1958, ao I a tia ni kakaonimaki n nimti bitaki ake I karaoi ni maiuu.\nTera ngke I kona ni korea au boki teuana ae taekani kakabwaiaau aika I karekei mani maiuakinan ana kairiri te Baibara! Tabeua mai buakoni kakabwaia akanne, bon rekeia raoraou ni koaua ngkai, reken te maiu ae rangi ni manena, ao ai te kukurei ni koaua.\nI bon tatakaakaro naba ngkai te beitiboo, ma I a tia ni bitii tiau. Ngke I tatakaakaro ngkoa n te beitiboo ao I karekea iai atongakiu ao te mwane, ma a aki teimatoa baikanne. Ma e ngae n anne, reitakiu ma te Atua ao te botaki n itaritari ae I a kaainna ngkai, a na bon teimatoa n aki toki. E taku te Baibara: “A tabe ni maunanako kaain te aonnaba ma baike a tatangiri, ma e teimatoa n aki toki ane e kakaraoa nanon te Atua.” (1 Ioane 2:17) Ngkai, I a tangira Iehova ae te Atua ma ana aomata ao akea riki!\nE kabwarabwaraa Iesu bukina ngkai ti kainnanoa te kairiri ao booto n reirei n te Baibara aika uoua aika rangi ni kakawaki.


Taniera ni Nneia Raian | Reireiaia Ataei Man te Baibara\nWAREKIA N Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bislama Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Cibemba Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Igbo Iloko Indonesian Irish Isoko Italian Italian Sign Language Kabiye Kabuverdianu Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Mam Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mexican Sign Language Mixe Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Ossetian Otetela Pangasinan Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Rutoro Samoan Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Thai Tiv Tojolabal Totonac Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nTaniera ni Nneia Raian\nTaraiati ae te I-Miria bon te uea riki temanna i Baburon. E noria Taraiati bwa iai te bwai ae okoro iroun Taniera. E mwiokoa Taniera bwa e na mataniwi i aoia mwaane aika rangi ni kakannato i Baburon. A bakantang mwaane aikai iroun Taniera ao a kakaaea te anga ae a na kabuakakaa iai. A ataia ae e tatataro Taniera nakon Iehova tenua te tai ni katoabong, ngaia are a taku nakon Taraiati: ‘Te uea, e riai ni karaoaki te tua teuana bwa a na bane aomata n tataro tii nakoim. Ao ane e riaon te tua aei, e na karenakoaki ni nneia raian.’ E kukurei iai Taraiati ao e kanikinaea te tua.\nN te tai are e ongo iai Taniera taekan te tua ae boou aei, e a nakon naba ana auti. Ngke e a roko i matan ana winto ae uki, e katorobubua ao e tataro nakon Iehova. A ienikuri n rin n ana auti mwaane ake a bakantang ao a ooia n tataro. A biri nakon Taraiati ao a taku: ‘E aki ongeaba iroum Taniera. E tataro nakon Atuana tenua te tai ni katoabong.’ E taatangira Taniera Taraiati ao e aki tangiria bwa e na mate. E kataia ni kakaaea te anga ae e na kamaiua iai Taniera ni karokoa ae bong. Ma e aki kona naba te uea ni bita te tua ae e a tia ni kanikinaea. E a riai n anga ana tua nakoia ana aomata bwa a na karenakoa Taniera ni nneia raian aika tiritiri.\nN te tairiki anne, e rangi n tabeaianga Taraiati ibukin Taniera ao e a aki kona ni matu. Ngke e a ingabong, ao e biri te uea nakoni nneia raian ma ni wetea Taniera ao e taku: ‘E kamaiuko Atuam?’\nE ongo te bwanaa Taraiati, ao boni bwanaan Taniera! E taku nakon Taraiati: ‘E kaini wia raian ana anera Iehova, ao a aki roko n te tenaai.’ E rangi ni kukurei Taraiati! E tua bwa e na kaerakeaki Taniera man te mwarua. Ao bon akea ikoakina. E a tua ngkanne te uea ni kangai: ‘Karenakoia mwaane ake a kabuakakaa Taniera nakon te mwarua.’ Ngke a bwaka mwaane akekei n te mwarua, a a boni kanaki naba irouia raian.\nE kanakoa Taraiati nakoia ana aomata te tua aei: ‘A riai ni maaka Atuan Taniera aomata ni kabane. E kamaiua Taniera mairouia raian.’\nKo tatataro naba ngkoe nakon Iehova ni katoabong n aron Taniera?\n“E ataa Iehova aroni kamaiuaia aomata ake a tangiria, man te kataaki.”—2 Betero 2:9\nTitiraki: Tera ae e kakaraoia Taniera tenua te tai ni katoabong? E kangaa Iehova ni kamaiua Taniera?


Kateimatoaa Ingaingam n te Mwakuri ni Minita | Te Reirei\nWAREKIA N Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mixe Mongolian Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus)\nBON te mwakuri ae moan te kakawaki tataekinan te rongorongo ae raoiroi ni boong aikai. Ngkai ngkoe naba ana toro Iehova, ko kakoauaa bwa bon te mwakuri ae rine uataboani karekeaia taan rimwini Kristo. Ma ko bae n aki nanououa bwa a kaaitarai kangaanga bwaiania ao taan uarongorongo ibukini kateimatoaan ingaingaia n te mwakuri ni minita.\nTera ae na buokiko ni kateimatoaa ingaingam n te mwakuri ni minita?\nIai tabeman taan uarongorongo ake e kangaanga kakaaean temanna ae a na maroro ma ngaia, ni kawaran te auti teuana ma teuana. Ni koauana, a kona angiia aomata n aki mena ni mwengaia. Ngkana a kawaraki ma rongorongon te Tautaeka n Uea, a kona n aki kan ongora ke ni kaaitara. A kona ni bwarannano taan uarongorongo tabeman bwa a maaka are e na aki tia te aono are a karaoia ae bati kaaina. Ao iai kaain te ekaretia tabeman ake a tia ni bwara nanoia bwa a iangoia ae a a tia n uarongorongo i nanon ririki aika bati.\nTi riai ni mimi irouia ana aomata Iehova, ake a kaaitarai kangaanga aika kona ni kakerikaaka ingaingaia n te mwakuri n uarongorongo? Ti aki. E ngae n anne, iai i buakora ae e iangoia bwa e bebete taekinan te rongorongo ni kamaiu ae koaua mairoun te Atua, n te aonnaba ae tautaekanna “teuare buakaka” ae Tatan te Riaboro?—1 Ioa. 5:19.\nA na rau nanora bwa e kona Iehova ni buokira n tokanikai i aoni kangaanga nako ibukin tataekinan te rongorongo ae raoiroi. Ma tera arom ni karikirakea ingaingam n te mwakuri ni minita? Ti na rinanoi reirei tabeua.\nBUOKIIA AIKA AKI RANGI NI MWAATAI\nNi katoa ririki ao a bwabetitoaki nga ma nga aika boou bwa taani Kakoaua ibukin Iehova. Ngkana ko a tibwa tia ni katabua maium ao ni bwabetitoaki, ko na boni kakoauai kakabwaia ake a rinanona naake a a tia n uarongorongo n te tai ae maan riki nakoim. Ngkana te tia uarongorongoa te Tautaeka n Uea ngkoe i nanon ririki aika bati, e aki riai ao n uaana kataneiaia aika a boou?\nE ataia Iesu ae a kainnanoa buokaia taan rimwina bwa a aonga n riki bwa taan uarongorongo aika mwaatai, ao e boni kaota aroni karaoana. (Ruka 8:1) Ni boong aikai ao e kainnanoaki reireiaia tabemwaang bwa a na riki bwa minita aika mwaatai.\nTi aki riai n iangoia bwa e na mwaatai n angareirei te tia uarongorongo ae boou, tii man irirakin te mwakuri ni minita. E kainnanoa teuanne ke neienne ana kaetieti ae akoi man tatangira te tia angareirei. E irekereke naba te aeka n angareirei anne, kaotiotan aron te tia uarongorongo ae aki rangi ni mwaatai (1) ni katauraoa ana maroro, (2) ni maroro ma kaain te auti ke ae kaitiboo ma ngaia, (3) n anga te maekatin, (4) ni manga okira ae kan ongora ao (5) ni moana te reirei n te Baibara. Ni koauana, e kona n noraki mwina aika raraoi ngkana e kakauongo ao ni kakairi n aanga ake a kabonganaaki n te mwakuri ni minita iroun are e buokia. (Ruka 6:40) E na boni kakaitau te tia uarongorongo ae boou iroun are e kukurei n ongora ao ni buokia ngkana e kainnanoa buokana. E na kakabwaiaaki naba te tia uarongorongo ae aki rangi ni mwaatai n taeka ni kaungaunga ao reirei n ibuobuoki.—TeMin. 4:9, 10.\nMARORO MA TOAM N UARONGORONGO\nE ngae ngkana ko kakorakorako ni mamaroro ma kaain auti nako, ma e nakoraoi te maroro ma toam ni boong riki tabeua n tain te mwakuri ni minita. Uringnga are e kanakoia Iesu taan rimwina “ni kakauomania” bwa a na uarongorongo. (Ruka 10:1) A kona ni kaai ni karikirakeia ao ni kaungaia n aia tai ni mwakuri. Ngaia are, e reke te ‘ikaungaunga i marenaia’ taari n taai ake a uarongorongo iai.—IRom 1:12.\nBaikara bwaai ake ko kani maroroakin? Iai iroumi ae e a tia n rinanon te bwai ae kaungaaki iai? Ko a tia ni kunea te reirei ae kakawaki n am tai n ukeuke i bon iroum ke n te reirei n utu? Iai rikirakem teutana imwin teutana n te bwai ae ko ongoraea n tain te botaki? N tabetai, ko kona n aki toa ma te tia uarongorongo are e katoatai ni katoako. Ko ataia bwa e kangaa n ataa te koaua? E kangaa ni kakoauaa bwa bon aei ana botaki Iehova? Baikara kakabwaia ke baike e a tia n rinanoi? Tao ko kona n taekin tabeua baike ko a tia n rinanoi. E ngae ngke tera ae a taekinna aomata, ma e karekea te anga ae raoiroi te toa ma temanna n te mwakuri ni minita bwa a ‘na kateimatoaaki’ iai.—1 Tet. 5:11.\nKATEIMATOAA AM KAETIETI AE—RAOIROI IBUKIN TE UKEUKE N REIREI\nE kakawaki karikirakean ao iriran am kaetieti ae raoiroi ibukin te ukeuke n reirei, bwa e kateimatoaa iai ingaingam n te mwakuri ni minita. E katauraoi kaongora aika kakaokoro “te toro ae kakaonimaki ma ni wanawana.” (Mat. 24:45) Ngaia are a rangi ni kakaokoro kaongora ake ko kona n reiakin ibukin amwarake n taamnei. Ti na iangoa te katoto n te reirei teuana ae tamaroa ibukin am ukeuke n reirei: Bukin tera bwa e rangi ni kakawaki uarongorongoan te Tautaeka n Uea? E na kaotaki bukina tabeua n te bwaoki ae raon te kaongora aei.\nIangoi baika kakawaki aika n te bwaoki ake a kona ni kateimatoaa ingaingam n uarongorongo. E aera ko aki kateia bwa tiam te ukeuke n reirei i bon iroum ao ni korei bukina riki tabeua? Imwina, kananoa am iango iai n ikotaki ma kiibu aika boutokaaki iai. Akea te nanokokoraki bwa ni karaoan aei, e a kakorakoraaki iai ingaingam n am mwakuri ni minita.\nTAURAOI NI BUTIMWAEI REIREI N IBUOBUOKI\nTi buokaki n ana botaki Iehova are katoatai ni katauraoi reirei n ibuobuoki ibukini kanakoraoan ara mwakuri ni minita. N te katoto, irarikin ara mwakuri ni minita man te auti teuana ma teuana, ti kona n uataboa te rongorongo ae raoiroi n taabo ake aki baireaki tao n te reta, te tareboon, i rarikini kawai ke n ana tabo te botannaomata ao taabo ni bitineti. Ti kona naba ni bairei ara kaetieti bwa ti aonga ni uarongorongo n aono ake e burenibwai mwakuriaia.\nKo tauraoi ni butimwaei reirei aikai? Ko a tia ni katai tabeua mai iai? A bati ake a tia ni karaoi ao a nori mwina aika kakukurei. Iangoi katoto aika tenua.\nE irekereke te moan ma te bwai ae e a tia n taekinaki n te kaongora teuana n Ara Mwakuri ni Minita n aroni moanakin te reirei man te Baibara. E kaungaaki iai te tari te aine ae April bwa e na waakina aei ma raona ni mwakuri aika teniman. E mimi ao e kukurei ngke a butimwaea te kan reirei ao a moanna naba n iriri bobotaki n te ekaretia.\nE kaineti te kauoua ni katoto ma nikiran ara maekatin. Ti kaungaaki iai bwa ti na ukeriia ake a kan ongoraei kaongora aika onoti n ara maekatin. E ribootinna te mataniwi n te aono ae uarereke n te United States bwa e anga te Awake! ibukin rabwani kaa nakoia manatia n titooa ni kabane ake n te aono anne. A nikiri ngaia ma buuna katoton te maekatin ae “Understanding Your Doctor” n aia aobiti taokita aika e raka i aon 100 mwaitiia n te aono anne. E taku teuaei: “A bongana kawaran aono akanne bwa ti kabwarabwaraira iai n ikotaki naba ma ara boki. Imwin ara itamwaomwao ma kaaina, e a nakoraoi riki te reitaki ma ngaiia.”\nE irekereke te katenua ni katoto ma te uarongorongo n te tareboon. E kororeta te tari te aine ae Judy nakoni kautun ara etekuata ni kakaitau ibukin te kaungaunga ni kamanenaan te tareboon n te uarongorongo. E ribootinna te tina ae 86 ana ririki are bati aorakin rabwatana bwa e katoatai ni kakaraoa te beku ae tabu aei, ao e bati kimwareireina ni kairan te reirei n te Baibara n te tareboon ma te aine ae 92 ana ririki.\nA rangi n uaana reirei n ibuobuoki ibukin te uarongorongo ake a taekinaki n ara boki. Ngaia are kabonganai! A kona ni buokiko ni kateimatoaa kukureim ao ingaingam n am mwakuri ni minita.\nKATEI TIIA AIKA RAOIROI\nE aki rangi ni kakawaki bwa e na taraaki nakoraoin ara mwakuri n uarongorongo ni mwaitini booki ake ti tibwai, mwaitin ara reirei n te Baibara ke mwaitiia aika ti buokiia bwa a na riki bwa ana toro Iehova. E ngae n anne, iraman ake e buokiia Noa aika tiaki kaain ana utu ni kaan bwa a na riki bwa taan taromauria Iehova? Ni koauana bon te tia uarongorongo ae nakoraoi ana mwakuri. E mataata ngkanne bwa e kakawaki ae ti riai ni beku ma te kakaonimaki ibukin Iehova.—1 Kor. 4:2.\nA bati taan uarongorongoa te Tautaeka n Uea ake a kunea bwa ngkana a na karikirakea ingaingaia n te mwakuri aei, a riai ni katei tiia aika raoiroi. Tao baikara tabeua mai iai? Iai tabeua iango aika taekinaki n te bwaoki ae raon te kaongora aei.\nUkeri aanga ake e na nakoraoi iai am beku ao n uaana man ana ibuobuoki Iehova. Ngkana ko a roko n tiam akanne, e na reke iroum te kimwareirei ao te raunnano n ataan ae ko a tia ni kabanea am konaa n tataekina te rongorongo ae raoiroi.\nN etina, e kona tataekinan te rongorongo ae raoiroi n riki bwa te kataaki. Ma iai baika ko kona ni karaoi ngkana ko na riki bwa te tia uarongorongoa te Tautaeka n Uea ae e ingainga. Uaia n ikaungaunga ma toam n uarongorongo, karikirakea ao kateimatoaa am kaetieti ae raoiroi ibukin te ukeuke n reirei, kakabonganai ana reirei n ibuobuoki te toro ae kakaonimaki ao katei tiia aika raoiroi. Ma e kakawaki riki ururingan ae e a tia te Atua n anganiko te mwioko ae rianako, ae tataekinan te rongorongo ae raoiroi ngkai ngkoe naba temanna ana tia Kakoaua. (Ita. 43:10) Ai kakimwareireira anne ngkana ko kateimatoaa ingaingam n te mwakuri ni minita!\nTERA BUKIN TEIMATOAN INGAINGAM N TE MWAKURI NI MINITA?\nE kakoroaki nanon te taetae ni burabeti n te Baibara man te uarongorongo.—Mareko 13:10.\nTi kaota ongeabara man uataboani karekeaia taan rimwini Kristo.—Mat. 28:19, 20.\nE tangiriia aika a buakaka Iehova bwa a na kauringaki ni baike a tia ni karaoi.—Etek. 3:19.\nTi kabaeaki bwa ti na tibwaa te rongorongo ae raoiroi nakoia aomata.—Mwa. 20:26, 27; IRom 1:14, 15.\nTi kamanoaki man te katuturaraa ngkana ti uataboa te mwakuri n uarongorongo.—Etek. 3:18.\nE kainnanoaki reiakinan te koaua man te Baibara ibukini kamaiuara ao kamaiuaia naba tabeman.—1 Tim. 4:16.\nIteran ara taromauri ae kakawaki boni kaotiotan ao kamoamoaan Iehova i mataia aomata.—Ebera 13:15.\nTi kaotiota tangiran Iehova ao Iesu ngkana ti ongeaba ni karaoa te mwakuri aei.—Ioa. 14:15; 1 Ioa. 5:3.\nE buokira ara mwakuri ni minita bwa ti na kaaitarai ana kewe nako Tatan ibukin Iehova.—Ita. 43:10-12; 2 Kor. 4:4.\nKaraoa am kaetieti n te mwakuri ni minita ni katoa wiki ao kakorakorako n ira nanona.\nKarekei aanga ni moana te reirei n te Baibara.\nNgkana e riai, wareka te kibu teuana n tain te maroro ma kaain te auti.\nKabatiaa tibwaan te maekatin.\nManga okiriia naake a ongora rongorongon te Tautaeka n Uea.\nUataboi itera aika kakaokoro n te mwakuri ni minita.\nKarekei aanga riki n uarongorongo n te tai ae aki baireaki.


Mukanda Wakufuma Kulizavu Lyakutwaminyina | Kutanganga naKunangulanga\n‘Mwatela kupwa muvaka-kunangula.’ (Hepe. 5:12) Achishinganyekenu hachumechi, Yehova uze apwa muka-kunangula wakwipangweji mumelu nahamavu ali nakusanyika etu mangana tunangule vakwetu vyaikiye. Shikaho, mulimo tuli nawo wakunangula vyaYehova mutanga yetu, chipwe muchikungulwilo, chipwe mumulimo wamuwande, twatela kuumona kupwa himulimo wamwaza kaha nawa waulemu. Jino chuma muka nachitukafwa tufukile mumulimo kanou?\nKukumbulula natuchiwana mumazu asonekele kaposetolo Paulu kuli Chimoteu, ngwenyi: “Lihakeho lika kutangilanga kumeso avatu, nakulembelelanga vakwenu, nakunangulanga.” Paulu atwalileho lika nakwamba ngwenyi: “Hakulinga ngocho naulilwila ove lyavene nakulwila vaze navakwivwilila nawa.” (Chimo. 1, 4:13, 16) Shikaho, muli namujimbu wakuyovola vatu uze mwatela kwambulula. Mwatela chikupu kuhotola uhashi wenu wakutanga nakunangula. Mbuloshuwa yino vanayisoneka yimikafwe kulinga ngocho. Achitalenu vihanda vimwe vilimo.\nHalifwo hilifwo hali chisoneka chinahanjika halundongi lwamuMbimbiliya luze lunapandama kuchishina muli nakulilongesa chipwe chinahane chakutalilaho kweseka nachishina munakulilongesa\nVyuma navitukafwa mwakulingila kweseka nachishina tuli nakulilongesa\nVishina vyakuzachisa mumulimo wamuwande kaha. Oloze vishina vikwavo vili mbuloshuwa yino vinahase kutukafwa mumulimo wamuwande nahakunangula hautenda.\nYehova apwa ‘Muka-kunangula Wamunene.’ (Isa. 30:20) Numba tuhu mbuloshuwa yino nayimikafwa kuhotola uhashi wenu wakutanga kanawa nakunangula, oloze kanda namuvulyama ngwenu Yehova ikiye Mwenya-mujimbu tuli nakwambulula kaha nawa ikiye eji kukokanga vatuko. (Yowa. 6:44) Shikaho, lombenunga shimbu yosena kuli Yehova mangana amihane shipilitu yajila. Zachisenunga Mazu aKalunga lwola lwosena. Kaha nawa mwatela kulingisa vatu valise Yehova keshi yenuko. Vakafwenunga nawa vazangenga chikuma Yehova.\nNgocho vamihana mulimo wakwambulila vatu mujimbu waulemu chikuma. Tunafwelela ngwetu kachi nge namupendamina “hangolo jize Kalunga eji kuhananga,” kaha chikupu vene namufukila hakuzata mulimo kana.—Petu. 1, 4:11.\nYetu vakwenu mutwazachila,\nLizavu lyaKutwaminyina lyaVinjiho jaYehova\nKutanganga naKunangulanga—Mukanda Wakufuma Kulizavu Lyakutwaminyina


Te Mangauti—Iai te Kantaninga Ibukia Mate?\nIai te Kantaninga Ibukia Maate?\nTE KAEKA MAN TE BAIBARA: “E na roko te tai are a na bane iai n ongo [bwanaan Iesu] aomata ake a mena i nanon taian ruanimate ao a na otinako.”—Ioane 5:28, 29.\nMangaia are e a kaman taekina kanoan te tai ae e na roko Iesu, are a nang akea iai kanoan Ruanimate i aan ana kairiri ana Tautaeka n Uea. E ururing ni kangai Fernando are e taekinaki n te kaongora mai mwaina: “I rangi ni mimi n te moantai ngke I wareka Ioane 5:28, 29. E anganai te kantaninga ni koaua ao I a moanna n iaiangoa taekan te tai ae na roko ma te ingaingannano.”\nN taai ake ngkoa ao e kantaningaia te mwaane ae kakaonimaki are Iobi bwa e na kaokaki maiuna iroun te Atua imwini matena. E titiraki ni kangai: “Ngkana tao e mate te aomata, ao e na manga maiu ke e aki?” Imwina, e a manga kaeka ma te aki nanokokoraki ni kangai: “N na taninga kabaneani bongin au buaka [i nanon te Ruanimate], Ni karokoa kanakoau. Ko na weteai iai, ao I a kaekako.”—Iobi 14:14, 15, BG.\nE karekea te kantaninga ibukin te tai ae na roko mangautin Rataro\nBon tiaki te iango ae boou te mangauti irouni mwanen Rataro are Mareta. E taku Iesu nakoina imwini maten Rataro: “E na mangauti mwaanem.” E kaeka ni kangai Mareta: “I ataia bwa e na kautaki n te mangauti n te kabanea ni bong.” E taku ngkanne Iesu nakoina: “Boni ngai te mangauti ao te maiu. Ane onimakinai, ao e ngae ngke e mate, ma e na manga maiu.” (Ioane 11:23-25) Imwina, e waekoa Iesu ni kauta Rataro! E kaotaki nakoira n te rongorongo ae kakannongora anne bannani baika rangi ni kamimi n te tai ae na roko. Iangoa aron te mangauti are e na karaoaki ni kabutaa te aonnaba!\nIai aika a na kautaki nako karawa?\nTE KAEKA MAN TE BAIBARA: E kaotaki n Ana Taeka te Atua bwa e kaokoro mangautin Iesu ma rongorongoni mangautiia aomata aika waniman n te Baibara. A kautaki aomata akana waniman akanne nakon te aonnaba aei. Ma ti wareka ae kangai ibukin Iesu: “E . . . mena [Iesu Kristo] i angaatain te Atua, bwa e a tia n nako karawa.” (1 Betero 3:21, 22) E koaua bwa tii Iesu ae e kautaki nako karawa? E tuangia mai mwaina ana abotoro Iesu ni kangai: “Ao ngkana I nako ni katauraoa te tabo ibukimi, ao N na manga roko ni butimwaeingkami, bwa ike I mena iai ao kam na mena naba iai.”—Ioane 14:3.\nE nako karawa Kristo ao ni katauraoi imwaia taan rimwina tabeman. Bon 144,000 mwaitiia te koraki aika a na kautaki nako karawa. (Te Kaotioti 14:1, 3) Ma tera ae a na karaoia ikanne?\nA na rangi n tabetabe! E taekinaki nakoira ae kangai n te Baibara: “A a kukurei ma n itiaki akana reke irouia te moani mangauti. Ai akea mwaakan te mate ae te kauoua i aoia, ma a na riki bwa ana ibonga te Atua ao te Kristo, ao a na tautaeka ma ngaia bwa ueea i nanon ririki ake tenga n ririki.” (Te Kaotioti 20:6) A na tautaeka bwa ueea ao ibonga ma Kristo ni kabutaa te aonnaba te koraki aika kautaki nako karawa.\nAntai aika a na kautaki imwina?\nTE KAEKA MAN TE BAIBARA: E koreaki ana taetae te abotoro Bauro n te Koroboki ae Tabu ae kairaki koreana ni kangai: “Iai ae I kantaningaia mairoun te Atua, ae a kantaningaia naba te koraki aei, ae a na boni mangauti akana raoiroi ma akana aki raoiroi.”—Mwakuri 24:15.\nE karauaki nanora n Ana Taeka te Atua ibukia aomata aika birion ma birion ake a tia ni mate bwa a na manga maiu\nAntai aika a na kaaina te kurubu are e taekinia Bauro bwa “akana raoiroi”? Iangoa te katoto aei. E tuangaki ae kangai te mwaane ae kakaonimaki ae Taniera ngke e nang toki maiuna: “Ko na motika rawam, ao ko na tei n tibangam, n tokini boong.” (Taniera 12:13, BG) E na kautaki nakea Taniera imwin matuna n te mate? “A na abana te aba akana raoiroi, Ao a na mamaeka iai n aki toki.” (Taian Areru 37:29, BG) Ao e taetae ni burabetina ae kangai Iesu: “A a kukurei akana nimamannei bwa a na bwaibwai n te aonnaba.” (Mataio 5:5) E na kautaki Taniera ao tabeman riki mwaane ao aine aika kakaonimaki bwa a na manga maiu i aon te aonnaba n aki totoki.\nAntai aika a na kaaina te kurubu are e atongia Bauro bwa “akana aki raoiroi”? Bon aomata aika birion mwaitiia aika maiu ma n tia ni mate ao a bati mai buakoia aika a aki reke angaia n ota ao ni maiuakini koaua man te Baibara. Imwini kautaia, a nang kona ni kinaa ao n tangira Iehova * ao Iesu. (Ioane 17:3) A na karekea te kantaninga ibukin te maiu are e aki toki n aron Iehova, te koraki ake a rineia bwa a na beku ibukina.\nA na karekea kantaningaan te maiu n aki toki are te marurung ae kororaoi ao te kukurei, te koraki ni kabane ake a rineia bwa a na beku ibukin te Atua\nE na tera aron te waaki n te aonnaba?\nTE KAEKA MAN TE BAIBARA: “E na kaoa te rannimata ni kabane [te Atua] mai mataia, ao e nang akea riki te mate, ke te nanokawaki ke te tang ke te maraki. A a mauna bwaai rimoa.” (Te Kaotioti 21:4) “Ane a na katei auti, ao a na maeka i nanoia; ao a na uniki kurebe, ao a na kang uaaia.”—Itaia 65:21, BG.\nIangoa aron te maeka n taai ake a kautaki iai am koraki aika tangiraki! Ma e teimatoa n tabekaki te titiraki ae kangai: Ko na kangaa n ataia raoi bwa bon iai te mangauti?\n^ bar. 15 Iehova bon aran te Atua ae kaotaki n te Baibara.


E Tataro Iesu n te Onnaroka ae Ketetemane | Maiun Iesu\nWAREKIA N Alur Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Lingala Luganda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Maltese Mauritian Creole Maya Moore Myanmar Ndau Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tatar Thai Tigrinya Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Uruund Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray\nMATAIO 26:30, 36-46 MAREKO 14:26, 32-42 RUKA 22:39-46 IOANE 18:1\nIESU N TE ONNAROKA AE KETETEMANE\nMAONONA KAANGA TIMTIM N RAARA\nE a moti ana tataro Iesu ma ana abotoro aika kakaonimaki. Imwina “ngke a a tia n anene n nebonebo, ao a a nako n te Maunga ae Oriweta.” (Mareko 14:26) A kaineta mainiku nakon te onnaroka ae Ketetemane, ike e nanako iai Iesu.\nAo ngke a a roko n te tabo ae maiureirei aei i buakoni kaai aika oriwa, ao e a kitania iai ana abotoro aika kakaonimaki aika waniman Iesu. A bae n tiku i rarikini mataroan te onnaroka, bwa e tuangia ni kangai: “Tekateka ikai bwa N na nako ikekei n tataro.” E kairiia teniman ana abotoro aika Betero, Iakobo, ao Ioane, ma e rinnako riki n te onnaroka ni kararoaa. E a rangi n tabeaianga ao e a tuangia naake teniman ni kangai: “I a rangi n rawawata, kaanga ai aron ae I a kaani mate. Tiiku ikai ao teimatoa n tantani ma ngai.”—Mataio 26:36-38.\nE kararoaa riki teutana Iesu ma ngaiia, ao e a “bobaraaki i aontano ao e tataro.” Tera ae e tataroia nakon te Atua n te tai ae rangi ni kakawaki aei? E tataro ni kangai: “Tamau, a bane ni konaaki bwaai iroum, anaa te mwangko aei mairou. Ma e na aki iraki nanou ma e na iraki nanom.” (Mareko 14:35, 36) Tera ae e nanonna? E a kaaki taekani mwiokoana ae te tia Kamaiu? E aki!\nE a kaman tia Iesu n nora mai karawa rawawataia aomata ae korakora ake a kamateaki irouia kaain Rom. Ngkai e a riki bwa te aomata ae iai ana namakin, ao ni kona n namakina te maraki, e bon aki ingainga Iesu nakon te bwai ae e nang riki nakoina. Ma e korakai n rawawata riki ngkai e ataia bwa ngkana e mate n aron te tia kamwarua, ao e kona ni kabuakakaaki iai aran Tamana. Tabeua riki te aoa ao e nang tauraki i aon te kai ni kammaraki bwa kaanga temanna ae e taetae ni kamatauningaa te Atua.\nImwin ana tataro ae e rangi ni maan, e a oki Iesu ao e noria bwa a matu abotoro ake teniman. E taku nakoni Betero: “Kam aki kona naba ni kamarurungingkami n tantani ma ngai teuana te aoa? Teimatoa n tantani ao n tatataro bwa kam aonga n aki bwaka n te kaririaki.” E ataia Iesu ae a karawawataaki naba abotoro bwa e a bwakanako te tai. E taku riki: “E bon ingainga te nano, ma e mamaara te rabwata.”—Mataio 26:40, 41.\nE nako ngkanne Iesu n te kauatai ao ni butiia te Atua bwa e na anaa “te mwangko aei” mairouna. Ngke e a oki, e a manga noriia naba ana abotoro ake teniman ni matu ngke a bon riai n tataro bwa a aonga n aki bwaka n te kaririaki. Ngke e taetae Iesu nakoia ao a “aikoa ataa aia kaeka nakoina.” (Mareko 14:40) Ngke e a manga nako Iesu n te katentai, e a manga katorobubua naba ni bobaraaki n tataro.\nE korakora tabeaiangana ibukina bwa e maaka kabuakakaan aran Tamana ni matena are e taraa n riki iai bwa te tia kamwarua. E ongo Iehova n ana tataro Natina ao e kanakoa te anera bwa e na kakorakoraa. Ma e bon aki katoka ana tataro ni bubutii Iesu nakon Tamana, ma e teimatoa ni “kakorakoraa riki n tataro.” E korakai n rawawata nanon Iesu. Ai rawawatara te uota ae katokaaki i aon Iesu aei! E boboto iai oini maiuna ae akea tokina ma maiuia aomata nako. Bon ‘timtim n raraa maonona aika bwaka i aontano.’—Ruka 22:44.\nNgke e a oki Iesu nakoia ana abotoro n te katentai, e a manga noriia naba ni matu. E taku: “N te aeka n tai aei ao ngaia kam matu ma ni motika iai rawami! Noria! E a kaan te aoa are e nang kamwaneaki iai Natin te aomata nako nanoni baia taani bure. Teirake, ti a nako. Noria! Ae e a kan roko te tia kamwaneai.”—Mataio 26:45, 46.\nMAONONA KAANGA TIMTIM N RARAA\nE aki kabwarabwaraa te taokita ae Ruka aroni maonon Iesu ae “kaanga ai aron timtim n raraa.” (Ruka 22:44) E bae ni kabongana Ruka te kaikonaki ni kabotaua iai te maono ae e tei ibukin te raraa ae timtim man te ikoaki. E kaota te iango riki teuana Dr. William D. Edwards n The Journal of the American Medical Association (JAMA) bwa: “E ngae ngke e rangi ni kangaanga reken aei, ma te maono ae te raraa (hematidrosis . . . ) e kona n reke ngkana e rangi ni kakaiaki te rawawatannano . . . are e kona ni karika te kun bwa e na maraurau ao ni waekoa n riki te maneka ibukin tiinakon te raraa nakoni bwain te rabwata ae taian glands ibukin te maono.”\nE nakea Iesu ma ana abotoro imwini kitanan te ruu are i eta?\nTera are a karaoia abotoro ake teniman ngke e tabe n tataro Iesu?\nTera ana namakin Iesu ae kaotaki mani maonona ae kaanga timtim n raraa?\nE Aera Ngkai Ti Tataro Rinanon Aran Iesu?\nNora aron te tataro rinanon aran Iesu ni karineaki iai te Atua, ao n oti naba iai karinean Iesu.


Te Onimaki ae Maiuakinaki - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nTe Onimaki ae Maiuakinaki\nWiki 28 Moanibong\nWarekan ana Reta Bauro nakoia I Karatia…4: 22 – 24, 26 – 27, 31 – 5:1\nE koreaki ba uoam natin Aberaam, ba temanna mairoun te toro, ao temanna maiorun te inaomata. E bungiaki natin neiere te toro n ai aroia aomata nako, ma e bungiaki natin neiere te inaomata ba muin te motintaeka. Bon te taetae ni kaikonaki anne. Ba aine akanne, boni berita aika uoua. Temanna, bon aomatan Tinai, ao e kariki i bukin te toronaki; bon neiere Aka. Ma e inaomata Ierutarem are i eta, ao bon tinara, ba e koreaki ae kangai: “Kukurei, ngkoe te kanoabo; takarua ni kukurei, ngkoe ae ko aki ariri, ba a maiti riki natin neiere kaakiaki nakoia natin neiere bunaki.” Ma ngaia ae, tariu, tiaki natin te toro ngaira, ma bon natin te inaomata. E kainaomataira Kristo ba ti aong an tiku ni inaomata. Ma ngaia ae, teimatoa ao tai manga bae n te amo ae te toronaki.\nTe Taramo 112 (113): 1 – 7\nKaekana: E na neboaki ara te Uea n aki toki.\nAna toro te Uea, neboia, neboa aran te Uea.\nMan otin taai n ua bungina. e na neboaki aran te Uea.\nE rietata te Uea i aoia botanaomata, ane i etani karawa mimitongina. K.\nAntai ae ai aron te Uea ae Atuara, ae tekateka i karawa\nao E ruo n tara karawa ma aonaba? E tabeka ane mangori mai buakon te tano,\nE ana te kainnano mai buakon te mange. K\nKaurei matau, te Uea, ba N na nori kamimi aika muin am tua. Alleluia.\nWarekan ana Euangkerio Ruka…9: 29 – 32\nA maiti te koraki ake a Kariba rarikin Iesu, ao E taetae ni kangai: “Bon te roro ae buakaka te roro aei; e tangira te kanikina, ma akea te kanikina ae a na anganaki, ba tit e kanikina ae a na anganaki, ba tit e kanikina ae Iona. Ba ai aroni Iona ngke e riki ba te kanikina i bukia kain Niniwe, ao ai aron naba Natin te aomata: E na riki ba te kanikina i bukin te roro aei. N taint e motikitaeka e na teirake neiere ueani Maiaki ma aomatan te roro aei, ao e na kabuakakaia, ba e mananga ngaia mai tabon aonaba ba e na ongora ni wanawanan Toromon, ao boni iai ikai ae kakanato riki nakon Toromon, ao boni iai ikai ae kakanato riki nakon Toromon. N tain te Motikitaeka a na teirake kain Niniwe ma te roro aei ao a na kabuakakaia, ba a rairi nanoia ngaia n ana taeka Iona, ao boni iai ikai ae kakanato riki nakoni Iona.”\nTibatiba: Te Onimaki ae Maiuakinaki\nTariu ao maneu tao a bon bane n reke otara aiak matata nte rongorongo are ti anganaki n te Tabati are ngkoananoa. Eng, bon oin te iango man ana taeka te Uea bon Nanon te Atua are e a tia ni katangaina nakon te aonnaba ba te kamaiuaki ae reke iroura ngkana ti kakaraoa Nanon Iesu ni katoa bong. Ma e na bon ti reke aio ngkana iai te onimaki iroura ba Iesu bon Natin te Atua are ruo mai Karawa ba E na anganira kororaoin te kamaiuaki man marakin ao maten Iesu iaon te kaibangaki ibukira n aki toki. Eng bon aio oin te rongorongo; ba a maiti aika weteaki ma a karako aika rineaki. Ao te koraki aika rineaki bon te koraki ake a rairi nanoia, a kakeaia i bon irouia, a tabeka aia kaibangaki ao ririmuin Iesi ni katoa.\nE mataata n te rongorongo are ngkoananoa ba ti bane ni kaoaki nakon te bakanamarake are bon te kukurei ao te I rinnako i Karawa ni kaea te bakanamarake ae akea aki totoki. Ao ti ongo n te Ewangkerio ba te koraki ake a weteaki mani kaoaki a bon rawa n roko ni kaea te baka n amarkae ba a taku ba a tabetabe. Ao n tokina E kanakoa riki aomata te Uea nakoia ake a mena i tutaniukawai. Ao ibuakoia ake a roko ao temanna are akea ana kunaikai ae baainna ibukin te mare are kaoaki nako iai. Ngke E noria te toka ao e taku nakoina; Raou e aera ngkai ko aki kunikainiko n te onea ibukin te baka n marake? I aana ao E tua ba e na kabaeaki baina ao e na teweakinako i ao ike e bo iai te tang ao te kangengewi- are boni moone.\nOin ngkanne te rongorongo nakoira n te Tabati are ngkoananoa ba ti na iangoia ba ti kaeka ana kakao te Atua nakon ana bakanamarake ma ae kakawaki riki ba ti na riki ba te koraki ake a na rianeaki n rin nako nakon te baka n amarake are bon Karawa. Eng ti na bon riki ba tan rineaki ba tan rinako Karawa ibukina ba iai kunikaira nakon te baka n amarake are bon kaniwangan ara kekeiaki ni maiuakina te onimaki are ti a ti a tia n anaganaki iroun Iesu ngke e roko i aonteaba ba E na kairira nako Karawa.


Kamoamoaam are e a tia… • Tataro aika a Okoro Aroia • Tataro Ni Bahá’í\n(E wawarekaki te Tabureti aio i Bangotaia Bahá’u’lláh ao te Báb. E kakabonganaki naba n Aia bong ni kauring.)\nKamoamoaam are e a tia ni ing ootana man Rabwatam ae moan te kakannangaki, ao te mimitong are e a tia n ootanako man Tamaroam ae raneanea, e na mena Iroum, O Ngkoe ae riki-ni bwain te Kakannato, ao Uean te Aki-Totoki, ao aia Uea kaain karawa ni kabane ao kaain te aonaaba ni kabane! I kaotia ma te koaua bwa Rinanom are a kaotaki iai rietaatan te Atua ma Ana tautaeka, ao inauean te Atua ma Ana tamaroa, ao Itoiningainan nako taai ake a bwakanako a tia ni kaotanakoi ootaia aika a raneanea ni karawan Am babaaire ae aki kona ni bibitaki, ao Tamaroan te Aki-nooraki e a tia n ootanako iaon oraitanin te karikibwai. I manga kaotia riki ma te koaua, bwa ni ingin Am Kainikoroboki n anga Am kaetieti are “Riiki Ngkoe” e a bon tia ni kamatoaaki, ao Ana karaba te Atua e a tia ni kaotaki, bwaai ni kabane a bane ni karikaki, ao n tia naba ni karuoaki Kaotioti nako ibukina.\nI kaotia naba, bwa rinanon Tamaroam e a bon tia n oti iai tamaroan Teuare e Tangiraki, ao ni Moam e a bon tia ootanako moan Teuare Maaten-te-nano, ao rinanon Ana taeka Wiim Ko a bon tia ni motiki taekan bwaai ni kabane aika a karikaki, ni karikiia akana a Tangiriko bwa a na rierake nakon taubukin te mimitong, ao ake a aki bwa a na bwaka nako nanon te kinono ae akea tokin kabina.\nI kaotia ma te koaua bwa ane e Kinako e boni kinaa te Atua, ao ane e roko Iroum ao e bon roko iroun te Atua. E korakora kakabwaiakin ane e Kakoauako, n Am kanikina nako, ao n tia ni kamangoria i matan Rietaatam, ao n tia n reke rinena ni kaaitibo ma Ngkoe, ao n tia naba ni karokoa ni kukurein Am kaantaninga, ma ni kakatobibia Rarikim, ao n tei i matan Am kaintokanuea. E na roko te tekebuaka nakon ane e a tia ni karitei Nakoim, ni kakeweko, n rawa n butimwai Am kanikina, ni kauntabaa Ueam, ao ni Kaaitarako, ni kaota te kainikatonga i Matam, ao ni kauntabai Am kaotioti nako, ao ni birinako man Am tua ao Am tautaeka, ao ni warekaki ibuakoia taan aki kakoauaa te Aro are a tia araia ni koreaki n tabonibain Am motikitaeka iaon Am Atinikoroboki aika a Tabu.\nUoti ma te aabebete nakoiu, Atuau ao Au Tangira, ikeiken Am nanoanga aika a tabu, n Angatain Am ataataiaomata, bwa a aonga ni kararoaai nako boni mairou ao man te aonaaba nakon oon Am tabo ike ko mena iai. Ko mwaaka ni karaoa are Ko bon taku Ni koaua, Ko a bon tia n rangi n rietaata iaon bwaai ni kabane.\nUringan te Atua ma Kamoamoaana, Mimitongina ma Tamaroana, a tiku i Aom, Ngkoe ae bon Tamaroana! I kaotia ma te koaua bwa matan te karikibwai e tuai man tataraa temanna ae e a tia ni karaoaki te aki eti nakoina n ai Arom. Ni kabane bongin Maium ko a bon tia ni iinako ibuakon marawan te karawawataaki. N te taina Ko bon kabaeaki n taian taurekereke; n te taina naba ao Ko taboraaki n aia kabaang Am kairiribai. N aki mutiakin baikai ni kabane, Ko bon waaki n tuangia aomata nako bwa a na karaoa are Ko a tia n tuangaki mairoun Teuare Ngaia Moaia Ataibwai, te Katoki ni Wanawana.\nE bia riki tamneiu bwa te karea nakon aki-eti ake Ko a tia kamarakaki ibukiia, ao oin aomatau bwa boon mwiin kaangaanga ake ko a tia n rinanoi. I bubuti nakon te Atua, Rinanom ao rinanoia ake a tia ni kaootaki moaia n tamaroan ootan Moam, ao te koraki naba ake a tia ni irii nanon taeka ake a tuangaki, ibukin Tangiram, bwa a na bane ni kamwaawaaki rabuna ni mata ake a mena i Marenam ma Am aomata, ao ni kareerekea nakoiu raoiroin te aonaaba aei ao are e na roko. Boni Ngkoe ni koaua, Moan te Mwaaka, te Katoki ni Kamoamoaaki, te Kabanea ni Mimitong te Kakabwara bure, te Karaunano.\nTe Uea ae Atuau, kakabwaiaa te Kai-te-Rote ni Karawa ma baana nako, bwebwena ma mwangana nako ao tirina ni kabane, bwa a na teimatoa ni irii teimatoan Anuam nako aika moan te Raraoi. Kamanoa man aia mwakuri ni ioawawa taani kakiriwe ma taani motibuaka. Ngkoe ni koaua, Moan te Mwaaka, te Kabanea ni Korakora. Te Uea ae Atuau, kakabwaiaia naba Am toro mwaane ao am tabonibai aine ake a tia ni karokoia Iroum. Boni Ngkoe ni koaua, te Ataataiaomata, ae akea tokin Ana tituaraoi. Akea riki te Atua bwa bon ti Ngkoe, Moan te Nanoanga, te Katoki n Tituaraoi.