Wurdlist Nederlânsk-Frysk | Henk Wolf\naamborstig – nearboarstich, dimpich, dampich; zie ook longziekte\naamborstigheid – follens\naan – het is ~ jullie: it stiet oan jim\naanbod – ferskot\naanbouw – kleine ~: keboef, kombof\naandacht – omtinken; vol ~ luisteren: mei alle oandacht harkje, yn stive oandacht taharkje, opnimstich/diger harkje; de ~ vasthouden: yn ‘e besnijing hâlde/ha; geen ~ krijgen: net teld wurde\naandachtig – opnimstich, diger\naandoen – iemand een proces ~: ien foar it rjocht bringe, ien ferkleie\naandringen – oanstean, oantrune, oanpoene; sterk bij iemand ~: ien nei de ljirre/lever tingje, ien faksearje/oansitte; sterk ~ op: degenje om\naandurven – zie wagen\naangenaam – tréwes, floatich; zie ook prettig\naangeschoten – sikkerich (beetje dronken)\naangeven – oanbringe; een pasgeboren kind op het gemeentehuis ~ – it wiif ferkleie\naangroeisel – ~ aan boten: skrab\naanhalig – floatich\naanheffen – ophelje\naanklagen – ferkleie\naanklampen – iemand op straat ˜: ien praaie\naankoeken – ~ van sneeuw onder schoeisel: balje\naankomen – erop laten ~: derop stean litte; het komt erop aan: it giet derom; als het erop aankomt: as de skrinkel by de/it flym komt\naankomend – yn hope > syn skoandochter yn hope\naankunnen – interje, baas/mânsk/treast wêze, stean; ik kan dat karweitje wel aan: ik kin dat putsje wol ginne/risse, ik bin dat putsje wol treast, ik stean foar myn wurk, ik haw it yn streken\naanlegsteiger – steiger, steger\naanleiding – oanlieding > se soenen der alteast reden út nimme kinne om …\naanmanen – zie manen\naannemelijk – dat klinkt ~: dat komt op ‘e klink\naanpakken – tasette; poatoan; iemand stevig ~: ien hoffenje, ien omstean leare; van ~ weten: op ‘en fjouweren beslein wêze\naanraken – oanreitsje, roere; de zijkanten ~: kantroeren\naanranden – tenei komme/wêze, oantaaste, oanpakke\naanrander – weer waarbij aanranders aktief zijn: oanpakkerswaar\naansnijden – het eten ~: it lyk oantaaste (humor.); een brood ~: in bôle opsnije\naansporen – oantreastgje, oanpoene, oantrune, feugelje, fegelje; ~ tot werken: goarselje\naanspreken – iemand op straat ˜: ien praaie\naansteken – oanjeldzje (van vuur); een pijp ~: de brân deryn sette\naansteker – fjoeroanstekker\naanstellerij – babbelegûchjes, fifelegûchjes, fifelefûferijen, fifelefazen, fizefazen; bekakte ~: kommensok, komkak\naantal – tal, oantal; een ~: in mannich, in mennich, in stikmannich/mennich, in tal, guon, in diel, in part; een groot ~ …: in macht oan …; in ~ toenemen: oanwinne, oanrigelje; het ~ kieviten neemt toe: de ljippestân wint oan\naantasten – oantaaste, skeine; door vuur aangetast: fjurrich > fjurrich hout\naantrekkelijk – hibbich/hebbich; ~ voor kopers: keapsjoch\naantrekken – oanlûke, neinimme; ~ van kleding: oanstrûpe, oandwaan; ik trek me er niets van aan: ik feroarje my der net om, ik wurd der net oars fan, ik wurd der oars noch oars fan; hij trok het zich heel erg aan: hy hie der och sa mei te dwaan, dat leit him hiel heech, dat sit him hiel djip.\naanvaardbaar – dat is niet ~: dat kin der net lâns, dat kin der net op troch, dat is derby troch\naanvegen – oanstrike > it bûthús oanstrike\naanwezigen – geachte ~: garren en harren\naanzien – nu ben je weer wat om aan te zien: no bist wer wat hibbich/hebbich; het weer laat zich goed ~: it waar jout him goed oan\naap – nu komt de ~ uit de mouw: o, wie dat de kiksaus, no komme de keallen út it hok, no komme de pipen út de sek, no komt de aap út ‘e mouwe\naardappel – rjappel, jirpel, ierpel, earpel, ierdappel, eardappel; vergroeide: knoarhoanne; slappe verschrompelde ~: smûs\naardig – floatich; dat is niet ~ van je: dat stiet dy net sa moai; iemand niet ~ vinden: oan ien syn fuotstappen genôch ha, ien net lije kinne/meie, ien net snuven hearre kinne/meie, net mei ien kinne\naardigheid – voor de ~: om ‘e niget\naartsconservatief – ~ persoon: domper\naarzelen – wette, wifkje, jin ferhâlde > no’t dy safolle jild bean wurdt, moatst dy net ferhâlde\naccijns – ymposten\naccolade – strik\nachteloos – sûnder eftertocht, sûnder erch\nachter – ergens iets ~ zoeken: earne wat út tinke\nachterbaks – njirrich\nachterklap – flabyt, zie ook roddel\nachterlopen (van klok) – efterlik gean\nachterneef – zie neef\nachternicht – zie nicht\nachterste – zie kont\nachtertuin – mijn achtertuintje: myn efterlik blikje\nachteruit – ~ gaan: fertiigje, efterútbuorkje; het gaat ~ (lichamelijk of financieel): it kin net lykhâlde\nactief – warber\nactiviteit – ~ beloont zichzelf: de geande foet wint\nactualiteit – de ~: it wâljen fan ‘e wrâld\nadem – op ~ komen: op siken komme, jin ferhelje, útpûste; ~ tekort komend: dimpich\nademen – sykhelje, sykje, azemje\nadopteren – oanhelje\naf – ik kom maar niet van die diarree ~: it liifrinnen wol my net belitte; hy kan het niet met de mond ~: hy kin it net mei de mûle ôflizze; ~!: ham!\nafbeelding – ôfmieling\nafbladderen – zie bladderen\nafblijven – blijf af!: ham!\nafbrokkelen – ôfbroazelje, (van een gletscher:) kealje\nafdrijven – ~ (van een bui): ôfjeie\nafdruipen (fig.) – ôfdrosse\nafdruk – ~ van iets (bijv. kledingstuk) in het lichaam: dane, daan\nafgrond – ûngrûn; aan de ~ brengen: yn it ûnleech stoarte/fiere\nafhandig – ~ maken: ûntlúzje, ûntfytmanje; geld ~ maken: ponglúzje\nafhangen – ervan ~: deroan stean\nafhankelijk – ôfhinklik; ~ van: (al) neffens; ~ van wie/wat/ …: ûngelyk wa; ûngelyk wa’t it freget; ~ van: al nei’t … seit > al nei’t de lânsdouwe seit\nafkerig – ôfwearzich, wearzich, skoftich, fij, skouderich, bekstallich\nafkeuren – ôfkarre; ~ van geleverde goederen: bekatsje\nafleiding – ôflieding; ~ bieden: feravensearje\naflevering – de tweede ~ van het tijdschrift: de twadde jefte fan it tydskrift\naflopen – verkeerd kunnen ~: raar komme/bekaaie kinne; dan kan het wel eens raar ~: dan kin der wolris raar wat efterwei komme; het is onzeker hoe het zal ~: it hat syn útfallen; het is slecht met hem afgelopen: hy is keal weikaam, hy is der raar foarwei kaam\nafmaken – zie doden\nafmatten – zie afpeigeren\nafnemen – ~ (van de maan): fersitte\nafpeigeren – ~ door rondjachten: ferjitterje, ferjetterje\nafranselen – ôftichelje, omseamje, neisjen\nafrastering – freding, ôffreding; ~ met schrikdraad: batterijfreding\nafreageren – zich ~: jin útwierje\nafslachten – ferslachtsje\nafsnauwen – ôfsneuterje, ôfsnuterje\nafspreken – ôfprate, opsprekke; een datum ˜: in datum stelle; iets afgesproken hebben: sa ôfpraat wêze\nafstammen – skaaie > hy skaait fan prinsen\nafstammingsleer – skaaileare\nafstand – ôfstân, distânsje, ein; een lange ~: gâns/risnabel in ein\nafstapje – delstap\naftroggelen – geld ~: ponglúzje\nafvoer – ~ van water: kylgoate, kylgroppe, kylgreppel\nafwachten – we moeten het ~: it stiet noch yn it hûs, it hat syn útfallen\nafwezig – absint (ook in de betekenis van verstrooid)\nafwijzen – warsje; afgewezen worden bij examen/sollicitatie etc.: kitse; afgewezen worden in de liefde: in blauwe skine rinne, blau krije, in ôfskriuwer krije\nafzetten – rûpelje\nafzwakken – ferhimmelje (van bewering)\nagent – ~ van politie: blaumich, blauwe mich\nakelig – zie naar\nal – zo sprak hij, ~ harkende: seid er klaujendewei; wat zei hij ook ~ weer?: wat seid er hast wer?, wat seid er mar wer?; daar heb je het ~: dêr is it al sa; ~ dente: rutergear\nalcohol – zie drank\nalcoholist – ~ zijn: jin oan drank misgean\nalgemeen – over het ~ genomen: yn allen\nallemansvriend (hond) – floatige hûn\nalles – van ~ en nog wat: lykfol watte\naltijd – altyd, altiten, jimmer, jimmeroan, al syn dagen\nalvleesklier – de koarte lape, fetlape, minneflatte\namandelontsteking – brún, brune\nammenooitniet – foar gjin hynder\nanders – het is ~: it leit op in oar moer\nandersom – ~ doen: oarsomje\nanker – voor ~: te’n anker\nanti-luismiddel – jachtwetter\nanti-roosmiddel – jachtwetter\nantwoord – antwurd, andert; ~ geven: azem jaan, beskied jaan\napart – zie buitengewoon\narbiter – zie scheidsrechter\nargwaan – premoasje, premomsje\narm (bijv. nmw.) – earm, earmelytse\narm (zelfst. nmw.) – de ~ uit de kom: zie kom\narmoede – earmoed; tot ~ vervallen: earmelytse wurde\narmslag – weer wat financiële ~ hebben: hjir en dêr wer ris in klink oplichte kinne\narresteren – oanhâlde, oantaaste\nas – gloeiende ~: gleonte; onder ~ bedekte hete kolen: berutsen fjoer\nassortiment – ferskot\nasymmetrisch – wankant(ich)\naverecht – krom, krang; zie ook recht\navondeten – jimmet\navondeten – jimmet, oarmet\navontuur – aventoer, eksploat\nbaardaap – burdman, burdaap, boskbear\nbaarkleed – pelle\nbaarmoeder – liifmoer, limoer, skûlliif, lêch\nbaas – zie meerdere\nbacterie – bacteriën: libben guod\nbadjas – sjammeloek\nbaksteen – kapotte of misvormde ~: brik\nbaliekluiver – brêgetraper\nband – leren of metalen ~ om klomp: leaf > it leaf oer de klomp\nbanen – zich een weg ~: zie weg\nbang – bang, benaud, eangstich, yn jins skiterke; erg ~: spoekbenaud, deabenaud; ik ben ~ dat …: ik ha soarch dat …; ~ zijn: eangje; niet snel ~: net foar in bytsje bang; ergens niet ~ voor zijn: earne sa bang fan wêze as in krie/as de âlde roeken fan in sjamme; ~ zijn voor dieven: de dief oan ’t gat ha; ~ worden: it jin oansjen\nbankroet – rut, blut, blus, fallyt\nbaren – zie bevallen\nbarst – skuor; ~ langs het voegwerk van een muur: treding\nbeademen – beäzemje, beämje, lucht jaan; beademd worden: lucht krije; kunstmatig beademd worden: oan ‘e slangen lizze\nbed – bêd; naar ~: op bêd, op ‘e koai, te koai; naar ~ gaan: út ‘e wei gean, frou Bedstra opsykje, efter it breiden broekje krûpe, nei de Bakkefeanster dunen gean\nbedaard – zie rustig\nbedaren – bedarje, betommelje\nbedeling – zie bijstand\nbedenken – zie verzinnen\nbederven – ferdommenearje; het bedorven hebben: it raar ferspijd ha; het voor zichzelf bedorven hebben: jins eigen stâl ferbûke ha\nbedisselen – benjeskje\nbedlegerig – bêdridich\nbedoeling – hij heeft er een geheime ~ mee: hy hat der in erchje by\nbedonderen – ferevelje, oer de rêch strike (financieel)\nbedrag – dofke, plôk\nbedreigen – feil jaan\nbedreiging – een ~ vormen voor iets: in ding feil jaan\nbedreven – betûft, yn it sâlt bebiten; ~ zijn in: slach ha fan\nbedriegen – zie bedonderen\nbedrijf – klein ~ dat weinig werk meebrengt: kluorkerij\nbedrijvigheid – wâljen\nbedstede – achterste slaapplaats in de ~: weach; achterwand van de ~: weach\nbedwingen – zie beheersen\nbeeldig – bylderich\nbeen – raar op zijn benen staan: raar op syn lewant stean; weer op de ~ zijn: wer by de wurken wêze, wer op it aljemint wêze; weer op de ~ zijn en wat licht werk aankunnen: wimelje\nbegeleiding – met gitaar~: ûnder de gitaar\nbegerig – graach > hy wie graach op/nei iten\nbegeven – hij begaf zich naar het kasteel: hy sette op it kastiel ta\nbeginnen – begjinne, úteinsette, oanfange, it stik oantaaste, losgean; er is geen ~ aan: der is gjin begjinnersein oan\nbegrafenismaal – leed\nbegrafenisstoet – in visioen voorziene ~: begangel\nbegrijpen – foar it begryp/oardiel krije; hij kan het niet ~: hy kin it net byinoar krije\nbehalve – behalven, as > it folk is omkaam, as de kaptein\nbehandelen – die dokter behandelt mij: dy dokter giet oer my, dy dokter masteret mei my; iemand langdurig medisch ~: ien masterje en plasterje\nbeheersen – bedimje, behearskje; zich ~: jin behearskje, jin betwinge, jin bedibberje, jin bedimje\nbehoefte – behoef, ferlet, bederf; geen ~ aan iemand hebben: oan ien syn fuotstappen genôch ha\nbehoren – naar ~: yn it folle\nbehoudend – zeer ~ persoon: domper\nbehuisd – klein ~ zijn: husearje\nbehulpzaam – tsjildich\nbejaard – jeltich, jierrich > in pear moai jierrige minsken\nbekendmaken: oer de streek bringe, buorkundich meitsje, op ‘e skille ha\nbekeuring – iemand een ~ geven: ien preses meitsje\nbekijken – bekijk het maar: louloene\nbekneld – knyld, yn ‘e knipe\nbekoelen – de verstandhouding is bekoeld: it is mei ús wol oergerze\nbekomen – op siken komme, jin ferhelje\nbekommeren – zich ~: ealgje\nbekonkelen – bestekke\nbelangstelling – ~ voor: niget oan, sjenee foar\nbelasten – ergens mee belast zijn: ta wat stringenearre wêze\nbelasteren – iemand ~: ien de kroan op ‘e kop sette; ien by it gat ophelje\nbelasting – ymposten\nbeleefd – hoflik, fetsoenlik, manierlik\nbeleefd – fetsoenlik, hoflik > ~ blijven: jins fetsoen/ferstân hâlde; ~ zijn: jin stalle\nbeleid – met ˜: mei ferdrach; iets met ˜ doen: mjitte yn wat raamje\nbelevenis – aventoer, eksploat\nbeloop – op z’n ~ laten: op ‘e rongen slepe litte\nbeloven – belove, belôvje, ûnthite, tasizze, goedsizze, hite > se sei goed foar in miel, at se it net dienen, dan hiet it net bêst\nbelust – ~ op: graach op/nei > hy wie graach op lekker iten\nbemerken – ealgje; zie ook opmerken\nbenaderen – oankomme, interje, benjonke; iemand vriendelijk, behoedzaam ~: ien op ‘e lije side oankomme\nbenauwd – near, nearzich, benaud; ~ weer: luensk/ljuensk/brodzich/brodsk waar\nbeneden – kom naar ~!: kom ûnder!\nbenenwagen – billewein, skuonmakkersweintsje, arbeidershynder\nbepaald – ~ iemand: zie iemand\nbepalen – zo is het bepaald: dat stiet derta\nbeperken – beheine, bepealje, ynpealje\nbeperkt – beheind; verstandelijk ~: zie verstandelijk\nbereikbaar – goed ~: handich > dat doarpke leit dêr handich, sa oan ‘e dyk\nbereiken – gemakkelijk te ~: handich\nberispen – zie vermanen\nberisping – zie vermaning\nberoep – berop, wurk, affearen\nberucht – berucht, mâlferneamd, raar/skean/kwea/slim ferneamd\nbeschadigen – skansearje, taboeie; door vuur beschadigd: fjurrich\nbeschaven – feredelje, beskave, besnoeie\nbeschermen – ferdigenje; elk beschermt het eigene fel: de hûs is nearne fûlder as op it eigen hiem\nbeschikbaar – feil; ~ voor seks: geil en feil\nbeschikking – ter ~: feil\nbeschuit – ~ met suiker: sûkerbak, poppebak\nbeschuldigen – beskuldigje, op ‘e rêch skriuwe\nbeslag – in ~ nemen: naderje, eigenje\nbesluiteloos – ~ zijn: net witte oft je skite of mige moatte\nbesmettelijk – ~ zijn (van kleding e.d.): smoargje, smoarkje; ~ zijn (van ziekten): oanhingje, oanslaan, útsprute, oeraardzje > gryp wol gauris oeraardzje\nbesmetten – oanhingje, oanslaan, útsprute, oeraardzje\nbest – zijn ~ doen: flyt dwaan: de beste in zijn soort: (weareld-)brekker; mij ~: om my kin ’t wol\nbestaan – zij heeft dat ~: sy hat dat fertoand\nbestaansminimum – bederf\nbesteden – besteegje, bestelle > dat is oan him net besteld\nbestraffend – iemand ~ toespreken: op ien kibje\nbestralen – bestraald moeten worden: foar de stralen moatte\nbestrijdingsmiddel – ~ voor insecten: flit\nbetalen – betelje, útpûlkje, bosse; moeten ~:ta de bûse moatte; slecht ~: by de tomme heine, yn/op ‘e jister hâlde\nbetekenen – betsjutte; te ~ hebben: ynhawwe > dat hat net folle yn, wat soe dat spul ynhawwe?\nbeter – na ziekte weer ~ zijn: klear wêze, wer by de wurken wêze, wer op it aljemint wêze; hij wordt al een beetje ~: de sykte jaget ôf, hy komt al wat by\nbeteugelen – yn de stokken krije, bedimje, delsette\nbetreffen – wat betreft de visserij: (de fiskerij) oanbelangjende (de fiskerij), wat de fiskerij oanbelanget, wat de fiskerij oangiet, op it stik fan ‘e fiskerij; wat dat betreft: op dat stik (fan saken); betreft (boven een brief): ûnderwerp; wat dat betreft: fandat\nbetrekken (van de lucht): grymje, tichtsette, grûnje, berinne\nbetrouwbaar (van apparaten): grif\nbetweterig – wetich\nbeunhaas – sloaier\nbeurs – met gesloten ~: lyk op lyk\nbeurt – bar; een ~ geven: in wan jaan\nbeuzelen – fiterknotsje (zie ook verdoen)\nbevallen (baren) – op it waarm bêd lizze, mei wêze/moatte, in wâldreis meitsje, bernje, yn ‘e kream lizze; moeten ~: jongwiivje, yn ‘e kream moatte\nbevallen (aanstaan) – noaskje, foldwaan, oanstean, flije, wat talykje; dat bevalt Jan niet: dat binne boer Jan syn guozzen net\nbevallig – kwier, kwikker (alleen vrouwen)\nbevalling – kreamerij, kreambêd, waarm bêd; een zware ~ hebben: mei wêze; de ~ x dagen achter de rug hebben; x dagen âldkreams wêze\nbevestigend – een bevestigende zin: in jahitende sin\nbevestiging – ~ van een zeis aan de stok: ham\nbevriend – ˜raken: aardichheid oaninoar krije\nbewaarheiden – bewaarheid worden: neikomme, útkomme\nbewaken – beweitsje, bekaadzje\nbewaring – in verzekerde ~: yn bewar\nbewegen – snel met de handen ~: tyskje; heen-en-weer ~ in de wind: tyskje; zich ~: ferwege; de bewegende delen (van een apparaat): it geande wurk/de geande wurken\nbeweging – beweging, beweech, ferweech (zie ook gebaar)\nbeweren – hij beweerde dat we het verkeerd deden: hy hold út/woe ha dat wy it ferkeard dienen, hy ornearre, wy dienen it ferkeard\nbewerkstelligen – bewurkmasterje, beweare, bewarre, beoarderje, bewurkje > ús riedsleden ha safolle beward dat ús merke ôfskaft wurdt\nbewolking – met verspreide ~: lappich > in lappige loft\nbewusteloos – wei, út jins ferstân, bewusteleas, bûten westen, bûten wêzen\nbewustzijn – bij zijn ~ blijven: by jins oardiel bliuwe\nbezig – dwaande, beuzich; druk ~: sa beuzich as in holder/lyts baaske\nbezit – schamel ~: bederf; haar hele ~: har hiele bederf\nbezoek – ~ van vrijer aan zijn geliefde buiten de gestelde tijden: binnenbeurtsje\nbezuinigen – soberearje\nbezwaar – zonder ~: sachs, fergees\nbig – bigge, biggel; gecastreerde ~: bargebigge\nbij – ~ Jan thuis: te Jannes, by Jannes; twee ~ twee: by twaen, linke twaen; goed ~ zijn: net ferrotte wêze\nbijbaantje – foantsje, ynstruier\nbijdehantje – snarre\nbijeenzoeken – gearfandelje, gearswylje, telâne sykje\nbijgebouw – klein ~: keboef, kombof\nbijkomen – ik dacht dat ik niet meer bijkwam van het lachen: it ha my omtrint bedien; zie ook bekomen\nbijna – ~ alle mensen: amper alle minsken\nbijstand – bystân, bedieling, omdieling, de jûne byt\nbijster – niet ~ slim: net botte/bjustere tûk, neat te tûk\nbijverdienste – foantsje, ynstruier\nbijzonder – niet ~: sa sûnders net\nbil – broadsje, stút, zie ook kont\nbinddraad – siseltried\nbinden – gebonden soep: lomich/limich sop\nbinnenweg – opdyk\nbit – mûlstik (van halster)\nblad – geen ~ voor de mond nemen: gjin flij foar de mûle nimme\nbladderen – (van verf) felje, bledderje, blierje; (zodanig dat vlekken ontstaan) fleare, flearje\nbladstil – blak, blakstil\nblaken – ~ van gezondheid: ankje\nblaten – bletsje, bletterje, bloarje, balte, blaaie\nblesseren – geblesseerd: blêsd\nbleu – blea, bleu, skruten, skrutel, ferlegen, skrikkel\nblik – loaits, eachweid(ing); iemand geen ~ waardig keuren: gjin each nei ien draaie\nbliksem – wjerljocht; om de ~ niet: om ‘e wet net\nblindelings – blynseach\nblinken – blinkend: glier\nbloedzuiger – ierkloarker\nbloed – gemengd ~: griemmanke bloed\nbloei – in de ~ van zijn leven: yn de klink/fleur fan syn libben\nblok – het ~ huizen: de streek; kantig ~: klibbe; een blokje spek: in klibke spek\nblokkeren – tichtsette; de weg ~: it paad damje\nbloot – ~ geschoren huid: bloat, bleat\nblootstellen – blootgesteld zijn aan: bleat stean foar\nblozen – in kaam krije, in kleur sjitte/sette/krije\nblut – blut, rut, blus\nbocht – omkromte; zich in rare bochten wringen: jin ferhâlde\nbodem – boom, boaiem; een bodempje in de maag leggen (voor drank): in flierke yn ‘e mage lizze; dubbele ~ (fig.): erchje > hy hat der in erchje by\nboeiend – meinimmend\nboeman – sjamme\nboer – boer, húsman, lânssiet; ~ met landbouw: bouboer; ~ met runderen: komelker, greidboer\nboerenkool – moes\nboete – zie bekeuring\nbok – ~ van een boerenwagen: foarkret; gecastreerde ~: wear\nbol – in je ~ geslagen: yn ‘e plasse/sinnen slein\nbolster – een ruwe ~ met een blanke pit: in hurd man op in weak tsiis\nbombarie – zie vertoon\nbont – kjirremjirre > in kjirremjirre kopke mei puntsjes en rútsjes\nboom – een groepje bomen: in tropke beammen\nboomstronk – beamsears, stobbe\nboord – ~ van een overhemd: opsetsel\nboos – lilk, lulk, kribbekeurich, prot, noartlich, noartsk, kiezzich, brûkel; ~ kijken: sjen as in âld kwartsje; ~ maken: op stoom jeie, it lân op jeie; ~ zijn op: it grou ha op, it smoar yn ha op\nboosaardig – njirrich\nbordeel – bordeel, stil/ferkeard hûs, knip, fûgelkouwe; geheim ~: hossebos\nborgpen – ~ in een as: leaf > it leaf yn ‘e as keart it tsjel; in een schaar e.d.: nearring, njirring\nborst – met platte ~en: ynpannich; aan de ~ drinken: ninne\nborstvoeding – tate, ninnen; ~ drinken: ninne\nbot – bonke, skrebonkel, skrinkel\nboterham – ~ op namiddag: jimmet, oarmet\nbouwen – huis ~: húzje\nbouwsteiger – steiger, batterij\nbouwvallig – brekfallich, wankelmoedich\nbovenlip – vooruitstekende ~: brealippe\nbovenstaand – niisneamd\nbraadkuiken – panpyk\nbraaksel – koarre, spui, biggels\nbrand – in ~ vliegen: flam slaan; in ~ staan: yn flammen stean; door ~ beschadigd: fjurrich; zelf aangestoken ~: eigen fjoer\nbrandstichting – eigen fjoer\nbranden – baarne, brâne, yn flammen stean; de kachel begint flink te branden: de kachel jout him ôf\nbrandverzekering – brânkas, brânkast, brantkas, brantkast\nbreken – brekke, skuorre; ~ van een ei door een kuiken: hikje\nbrengen – het mooi kunnen ~: it moai (op syn fuotten) delsette kinne, it moai opsizze kinne\nbres – voor iemand in de ~ springen: ien syn wâl ophâlde\nbreuk – breuk; iemand aan een ~ opereren: ien fan ‘e breuk snije\nbril – lezen door een bril: brilje, brulje, brilkje, brulkje\nbrochure – blauboekje\nbroeierig – brodzich, soel, lumich\nbroekzak – (broeks)bûse, lotse\nbroer – ergens een broertje dood aan hebben: earne in broer oan ferlern ha\nbrommen – brimje, grânzgje, gnoarje\nbrooddronken – wyldseauwich\nbruidstaart – hylkekoeke\nbrullen – brinzgje\nbrutale – de brutalen hebben de halve wereld: de ûnskeamele hat in tredde diel fan ‘e wrâld\nbubbelen – brobbelje, kraalje\nbui – soms heeft ze zo’n schoonmaakbui: dat húshimmeljen komt har soms samar oan, soms hat se lêst fan himmelderitis; erge regenbui: goate, goatte; er kwam een zware ~ opzetten: de see kaam oer it lân\nbuik – vlinders in de ~: wjirms yn ‘e mage\nbuiten – naar ~: derút, ta de hûs út; van ~ Friesland: om utens wei\nbuitengewoon – bûtengewoan, bûtenwenstich, ûnfoech; iets buitengewoons: wat oars/mear as kom-al-den-dei\nbuitenland – in het ˜: fier om utens; uit het ˜: om utens wei, út ‘e bûtenlannen\nbuitenlander – bûtenlanner, útlanner, frjemde, frjemdling\nbuitenlands – bûtenlânsk, útlânsk, frjemd; een ˜ uiterlijk: in útlânske skôging\nbuitenmuur – zie muur\nbuitenspel – beskied\nbuitensporig – ûnfoech\nbukken – jin dûke; gebukt staan: te bok stean, te near stean\nbuurt – daar in de ~: yn dy streek (qua plaats en tijd), dêrbyom\ncapabel – geskikt, kompabel, fearich\ncarriereperspectief – met ~: mei tasizzing om fierder te kommen\ncastreren – lobje > dêr hie ik him de knopen fan ‘e jas; gecastreerde big: bargebigge; gecastreerde bok/ram: wear\ncel – zie gevangenis\ncharmant – een charmante vrouw – in kein, kwier, kwikker frommes\nchef – prinsepeal\ncliché – mandewurd, mandetaal\ncolporteren – sutelje; hij colporteert: hy giet/is by de streek\ncompliment – opstekker, fear yn ’t gat, fear yn ‘e broek; een ~ geven: op it stuoltsje sette\ncompost – dwinge, dwingel, dwinger, dwingeguod, dwingerij\ncompromis – niet tot compromissen bereid: ûnferwrikber\nconclusie – mijn ~ is: myn konklúzje/einsluten is\nconfectie – makkeklean\nconfectiezaak – makkekleanwinkel\nconservatief – ~ persoon: domper\nconsternatie – zie opschudding\nconstipatie – ferstopping; een einde aan de ~ maken: iepen liif meitsje\ncontact – ~ leggen: kontakt knotsje, bannen knotsje; ~ hebben met: alliânsje ha mei, yn alliânsje wêze mei\ncontant – ~ geld: ree jild, jild op fingerseinen\ncontract – sater; zie ook overeenkomst\nconversatie – geen stof van ~ meer hebben: gjin gagel mear ha, it praat út ha\ncorona – corona, koroana, de koroanasykte, it kocheljen\ncorset – oerliif, ûlf, ulf, riuwliif\ncovid – zie corona\ncrime – kriensen\ncrisis – in een geestelijke ~ zitten: it mei jinsels te krijen ha\ncriticus – Jan krityk (humor.)\ndaad – die, died, stik\ndaag – ja ~!: tankje de hearlikheid!, lou loene!\ndaardoor – troch dy wei\ndaarom – omdoch (als ontwijkend antwoord op waarom-vraag); fandat (wat dat betreft) > fandat mei ik him net lije\ndaaromtrent – om dy streek\ndag – morgen komt er weer een ~: zie morgen\ndagelijks – daagliks, dageliks, deistich, deisk; ~ verschijnsel: kom-al-den-dei\ndame – dames en heren: manlju en froulju, garren en harren, bêste minsken\ndamp – flam; ~ afgeven: stymje, sykje (van thee) > der kaam al wetter út de hantsjettel\ndampen – zie damp\ndamsteen – houtsje\ndandy – darkert\ndapper – fiks, krigel; zie ook moedig\ndarm – blinde ~ (van koe): sekein\ndat – ik wist niet ~ …: ik wist net dat/at …\ndazen – zie draaien\ndeftig – jentich, eptich\ndegelijk – streksum\ndekken – (bij vogels) trêdzje, feilje; de kosten niet kunnen ~: de kosten net hoedzje kinne\ndelirium tremens – jeneverpan\nden – din\ndenken – zie nadenken\ndennestam – lange ~: juffer, jiffer\ndente – al ~: rutergear\ndesda – aaa (as en allinnich as)\ndeugd – trêft > de trêften fan it Fryske folk\ndeugdzaam – ~ leven: jin ta deugd oanstelle\ndeugniet – dogeneat, dogeniet, strank, boef\ndeur – er is iemand aan de ~: de klink fan ‘e doar hat byt; dat doet de ~ dicht (fig.): dat is de hals, no ha wy de hichte\ndeurklink – klip\ndiagonaal – oerhoeks, skrank, skriks\ndiarree – ~ hebben: oan/yn ‘e poeperaasje/poeperij/skiterij wêze, yn ‘e snerte wêze; ik kom maar niet van die ~ af: it liifrinnen wol my net belitte\ndicht – (van weefsels) folhandich, ticht\ndief – bang zijn voor dieven: de dief oan ’t gat ha\ndiefachtig – gnobbich\ndiefstal – stellerij, diefstal, tsjefte; bang zijn voor ~: de dief oan ’t gat ha\ndienst – in militaire ~: ûnder tsjinst\ndienstbetrekking – hier\ndienstdoen – de dienstdoende scheidsrechter: de skiedsrjochter fan tsjinst\ndienstklopper – blaumich, nustjesiker\ndijk – weg tegen ~ op om wagens aan de andere kant te kunnen laten komen: apparel, labberel\ndik – grou, groulivich, swier, te swier, stevich, een beetje ~: mûtel; ~ worden: spek sette\ndiner – zie avondeten\nding – dat is niet Jan zijn ~ (fig.): dat binne boer Jan syn guozzen net\ndinges – mukkes, himkes, manje\ndiplomatiek – ~ optreden: ien heine en slaan, it wat muierje, it wat ploaie en skikke > wij moeten wat diplomatiek zijn: wy moatte net sa bot/raar/rûch\ndirect – zie zometeen\ndode – rijke ~: wyndeade; arme ~: waaideade\ndoden – deadzje, deie; ~ van slachtbeest: kilemoarje\ndoedelzak – lillepiip, (lillepypkers)bonge\ndoel – in het ~: yn it hok\ndoelpunt – een ~ maken: in goal sette\ndoen – ergens iets te ~ hebben: earne oanslach/beuzichheid/besonje ha\ndof – (van haar): rûpsk\ndokken – bosse, ta de bûse\ndol – dûm, mâl\ndom – ~ persoon: sûch; niet ~: net ferrotte; ~ zijn: ien fan ‘e fiif misse\ndominosteen – brik, houtsje\ndommelen – dodzje, dollejoarje\ndonder – om de ~ niet: om ‘e wet net; met ~ en geweld: mei stoom en faasje\ndonker – in het ~ zetten: ferdonkerje; door het ~ overvallen worden: benachtsje, betsjusterje\ndood – ~ zijn: yn de hokjes stean, wei wêze; hij is ~: it libben is derút, it is mei him dien, hy is út ‘e tiid, hy is hjirwei~ gaan: zie sterven\ndoodskist – fet, deafet\ndoodskleed – pelle\ndoodziek – ~ zijn: nei de lodde rûke; hij is ~: it siket mei him om ‘e ein / om it lêste, it giet mei him op it lêste / op ‘e ein ta\ndoofpot – in de ~ gestopt worden: ûnder ‘e domper komme\ndooi – zacht of vochtig wordend door ~: ûntlitten, ûntlittich\ndooien – dooiend: ûntlitten, ûntlittich\ndoor – ~ en ~: troch-ende-wer-troch, op-en-út\ndoordat – trochdat, troch’t, troch de wei dat\ndoorgaans – trochgeans, trochstrings, meast, almeast, meastal, meastentiids, troch de bank, foar de hân wei op, trochinoar\ndoorgronden – grûnje\ndoorkoken – laten ~: de soad der efkes oer gean litte\ndoorschemeren – foarútkomme\ndoorschijnend – glier\ndoorsnee (adj.) – troch-de-banks > in troch-de-bankse boer\ndoorspekken – doorspekt: trochsingele\ndoorvertellen – trochkrantsje; snel ~: mei de waarme hân oerbringe\ndoorzagen (fig.) – gesigeseach\ndoorzeven – doorzeefd: trochsingele\ndoorzichtig – zie doorschijnend\ndorpel – zie onderdorpel\ndorst – toarst; ~ hebben: hetsich wêze\ndorstig – zie dorst\ndovemansoren – dat is tegen ~ gezegd: dat is praten tsjin ‘e wyn\ndraagkracht – it moet naar ~: it kin better fan ‘e skeaf as fan ‘e bân; ieder naar ~ laten betalen: de skiep snije neffens dat se smoar ha\ndraaien – het draait me voor de ogen: it wurdt my kjirremjirre foar de eagen; daar draait het om: dêr giet it by út\ndrachtig – foal (van paarden, schapen en varkens); niet ~: gust\ndralen – zie treuzelen\ndrank – drank, kidel/hippel/koeraazje/spraakwetter, kleare fet (humor.); de ~: it tinne guod; drankje: sûpke, kiperke; een lekker drankje: in lekker slokje; behoefte hebben aan ~: hetsich wêze; aan de ~ zijn: jin oan drank misgean; de ~ laten rondgaan: ombringe > der waard nochris ombrocht\ndraven – jotskje\ndreumes – zie klein\ndribbelen – fottelje\ndrie – ~ verschillende soorten: tredderlei soarten\ndrillen – goarselje\ndrinken – stevig ˜: in kûle yn it glês lûke; te veel ~: jins mage ferputskje; vrij ~ hebben: frij drinken/gelach ha\ndrogen – droegje, druie; heel snel ~ van wasgoed in de wind, zodat het hard wordt: skrokdroegje\ndrommel – zie duivel\ndronken – skeef, blau, kachel; beetje ~: sikkerich, oansketten; ~ zijn: in stik lead op ‘e holle ha, byt ha\ndroog – skrok; wanneer het zometeen ~ is: aanst yn in droege buie\ndruk (zelfst. nmw.) – ~ uitoefenen: stringenearje; iemand onder ~ zetten: ien nei de ljirre/lever tingje, ien oansitte/faksearje;\ndruk (bijw.) – ze waren ~ aan het praten: se hienen (it) drok praten; hij heeft het ~: hy hat it drok/bannich, hy is bannich; een drukke dag: in bannige dei; iedereen ~ mee aan het werk: alle kikkerts op ‘e redens; zich ~ maken: jin beskaaie; een drukke boel: in grutte beswaaiing; erg ~ in beweging zijn: bauje\ndrukken – drukke, triuwe; zich ~ (in het werk): om ‘e stûke rinne/springe\ndrukkend – ~ weer: ljuensk waar\ndrukte – wâljen, ûnstalten; koude ~: fizefazen, kommensok, komkak > wat hat dy man in kommensok\nduel – kampslach\nduidelijk – ~ te zien: beskielik, beskiedenlik\nduimschroef – iemand de duimschroeven aandraaien: ien de tommeskroeven oanlizze, ien nei de ljirre tingje\nduin – wit ~: blinker, blinkert\nduister – zie donker\nduisterling – domper\nduisternis – zie donker\nduits – hij is van Duitse afkomst: hy is fan poepe-aaien útbret (humor.)\nduivel – wie voor de ~ ben jij?: wa duvel bisto?; om de ~ niet: om ‘e wet net\nduizelig – een uitzicht om ~ van te worden: in gril gesicht\nduren – duorje; het gaat zolang het duurt: it giet salang’t it fuotten hat\ndurven – alles ~ zeggen: nearne foar omhelje\ndutje – knipperke; een ~ doen: knipperje, in knipperke dwaan, it fel oer de eagen lûke/ha, eefkes op ‘e rêch stean\nduur – djoer, prizich, djoerabel, durabel, kossel; dat wordt een dure grap: dat rint gâns oan, dat is ponglúzjen, dat hat men net foar moaisjen; een nieuwe is te ~: der kin gjin nijen op stean; hij is ~: hy hat goeie swarte inket yn ‘e pin\nduurzaam – duorsum, streksum; het is ~: it kin duorje\ndwaallichtje – hippertsje, diggelfjoer\ndwarsbomen – dwerse kneppels smite, kapsje meitsje\ndwarsdrijven – iggewearje, tsjiniggewearje, yn it gat hingje, de hoarnen yn ‘e wâl stekke\ndweperig – dierber\necho – echo, wjerlûd\necht – ~ waar: feit-wier\nechtgenoot – oarehelte, partelot, sydsulver (vrouw), sydswurd (man), brijsieder (vrouw), it (âld) parlemint (vrouw)\nedel – de edele delen: de teare dielen\neen – ~ en al: ien, al den wearlich > it wie dêr al den wearlich krusen\neenmaal – het is nou ~ zo: it jout neat\neens – ze waren het lang niet altijd eens: it wetter wie lang net altyd ien wei rûn, it wie net ien lucht; daarover zijn we het ~: dêr bin ik jo partij net yn\neerlijk – earlik, risnabel; dat is een eerlijke strijd/verhouding: dat is partuer\neetlust – skroei; de ~ verging haar: it iten en drinken fergong har\negoïstisch – eigenikkich, eigennuttich, ~ persoon: eigennutsiker\nei – twintig eieren: snies\neigen – eigen, mûlriem (taal), húsriem (taal); elk beschermt het ~n het felst: de hûs is nearne fûlder as op it eigen hiem\neigenwijs – eigenwiis, eigensinnich, noaswiis, snichelich, dwars; ~ zijn: iggewearje, yn it gat hingje\neikel – ikel, aker, kûgel\neikenschors – kif\neind – aan het kortste ~ trekken: yn ‘e weach sliepe, yn ‘e heinste keap wêze; aan het langste ~ trekken: yn hâldershân wêze\neinde – het ~ van het liedje was: it einbeslút wie; ergens een ~ aan maken: eat ôfbreidzje/ôfliede\neindelijk – einlings (en te’n lêsten), lang om let, by einsluten, by eintsjebeslút, op ’t lêst, al syn dagen\neinder – zie horizon\neisen – zie vergen\nelders – oarsearne, oarewei\nelk – elke dag: alle dagen; ~ moment: alle stuiten\nelkaar – uit ~ groeien: keutelmaatsk wurde, oergerzje mei; het goed voor ~ hebben: it goed yn streken ha > No is it mei ús doch al sa tsjok oergerze\nemancipatie – je moet de ~ niet te ver doordrijven: hja by de kij en hy by de brij, dat is ferkearde buorkerij\nemeritaat – met ~: mjirkes\nenerzijds – iensdiels\neng – aaklik, yslik\nenig – ~ kind: ienlingssoan, ienlingsdochter\nenorm – zie groot, zie ongelooflijk\nenschede – Ynske(dee)\nepidemie – goarre, jacht, gibe, pest, pleach; er heerst een griepepidemie: de gryp giet om, de gryp wreidet, de gryp docht in trochtocht\nere – in ~ hersteld worden: ta syn âld rjocht komme > yn oarlochstiid komt hynder-en-wein wer ta syn âld rjocht\nerfenis – erfenis, erfskip, oanstjerte\nerg – slim, ergerlik; dat is heel ~: dat is oer alles hinne; het ergste moet nog komen: it slimste is noch benefter > ergerlike sosjale tastannen\nergerlijk – ergerlik; ergerlijke muziek; muzyk fan Jan-kom-kidel-my > ergerlike stadich\nergernis – argewaasje, ergernissen: kribbekeurichheden\nerkennen – tjilde; iets moeten ~: wat ynskikke moatte\nernstig – ~ zijn: earnje\nervandoor – ~ gaan: útnaaie, útpike, derop ôfgean\neten (zelfst. naamwoord) – ~ laten liggen: earte, oarte\neten (werkwoord)- we ~ vandaag pannekoeken: it jout hjoed pankoeken\netenstijd – iterstiid, brijklok (alleen ’s avonds)\netter – otter\netteren – drage (lett.), narje (fig.); zie ook pesten\neven – om het ~: likefolle, allikefolle, egaal, dierber; om het ~ wie: lykfolwa; dat is om het ~: dat makket/sjakt/nukt neat, dat is ientûtmem\nevenaren – oankomme, hâld ha oan\nevenwicht – in ~: yn lykwicht, op ‘e domp; in ~ zijn (van balans): lyk yn it húske stean\nfailliet – ~ gaan: fallyt slaan, hoekedakke gean, om ‘e klink gean; bijna ~ zijn: oan reapsein wêze, op skrabbersein wêze, oan legerwâl sitte\nfaillissement – dat draait op een ~ uit: dat kin gjin touwen hâlde\nfamilie – folk; tak van de ~: staach; van goede ~ zijn: út in goed laach komme\nfascineren – yn ‘e besnijing ha, ûnder beslach ha\nfatje – darkert\nfatsoen – je ~ houden: jins ferstân hâlde; met ~: mei skik\nfatsoenlijk – fetsoenlik, kreas, kristlik (en minnistlik); dat is niet ~ van je: dat stiet dy net sa moai; zich ~ gedragen: jin stalle\nfeature – skaaimerk\nfeminisme – zie emancipatie\nfier – jentich\nfiguur – stal, bestek > fan bestek wie se wat licht en oan de lange kant\nfijn – het ~e ervan willen weten: sines derfan ha wolle; zie ook: prettig\nfilterbak – ~ aan regenpijp: klinzebak\nfinaal – zijn vinger was er ~ af: de finger wie der gnod ôf\nfinancieel – weer wat financiële armslag hebben: hjir en dêr wer ris in klink oplichte kinne\nflat – flet/flat (it)\nflauw – loen\nflauwvallen – fan jinsels falle\nfles – een ˜ openen: in flesse oansprekke; een ˜ wijn openen: zie wijn\nflesopener – kurketrekker: koarkelûker; ˜ voor kroonkurken: dopkewipper, wipperke\nflexibel – het is goed om een beetje ˜ te zijn: men moat inoar wat skikken (kinne), wat ealer hout, wat bûchsumer twiich\nflink – een flinke afstand: risnabel/gâns in ein; zie ook dapper\nflonkeren – wimelje\nfoetsie – poater, wammes\nfooi – foan, oefke, toefke, ferfal\nfoppen – kulle, foar it lapke/soaltsje/de gek/de mâl hâlde, tefiter nimme\nfopspeen – nûn, nun, nunne, sobber, styk, stykje\nfors – gewûpst, gewant, foars, mânsk, hibbich; met ~ ontwikkelde ledematen (van dieren): skulich, skuilich; met ~ ontwikkelde ledematen waarmee men zwaaiende bewegingen maakt: longerich; zie ook dik\nfout – een ~ maken: in flater meitsje, in bok sjitte\nfranco – frachtfrij\nfratsen – kueren, fizefazen, babbelegûchjes\nfut – fuort, fizekree, kriich, piid, kom-al; vrouw zonder ~: bretske(muoi)\nfutloos – zie sloom\ngaan – hoe gaat het met jou?: hoe is it mei dy?, hoe hast it?; iemand liever zien ~ dan komen: oan ien syn fuotstappen genôch ha; ga je naar Kollum?: giest/drigest nei Kollum ta?\ngaanderij – zie galerij\ngaar – gear, nôch; bijna ~: rutergear\ngaffel – klie, strampel\ngalerij – ~ in kerk: kreake, hinnematte (humor.)\ngang – (hal) gong, hal, perteal; in volle ~: yn folle trein; je gang gaan: jins goai gean; je eigen ~ gaan: jinsels weidzje, jins eigen swee slaan; iemand zijn ~ laten gaan: ien betsjen litte\nganzenpas – poepemars\ngarde – de oude ~: de âlde hap\ngareel – in het ~ houden: manearje\ngarnaal – grenaat, poarre\ngat – ~ in stuk gereedschap waar de steel doorheen steekt: húsling; in de gaten hebben: yn ‘e gaten/rekken/kikert/lampe ha; zie ook kont\ngave – jefte, gave; bovennatuurlijke gaven hebben: mear kinne as sljocht hin-en wer/sljochtweihinne\ngeaardheid – bestean\ngebaar – gebeart, meneuvel; gebaren: gritsen, gratsen, gridzen, grytsen; onfatsoenlijke gebaren maken: piuwe\ngebeente – biente\ngebeuren – barre, bykomme, beslaan, syn beslach krije, beslachbûgje, omgean, him ferhâlde; het is nu wel gebeurd: it is no wol makke; het is gebeurd: it is dien/oer/beierd/foarby\ngebeurtenis – stik, foarfal, ynterfal, eksploat; dagelijkse ~: kom-al-den-dei\ngebit – byt\ngebonden – zie binden\ngeboortedorp – mijn ~: myn âld doarp\ngeboortevlies – pôge\ngebrek – mankemint, skawankje, gebrek, brekme; gebrekken: lekken en brekken; geen ~ hebben: gjin krimp ha\ngebrekkig – een taal ~ sprekend: healbekken, healbekkich; ~ Fries: apefrysk\ngebruik – brûkme, wizânsje, jestaal; volgens ~: model\ngedachte – in gedachten verzonken: yn syn mimerij fertiisd, yn ‘e stúdzje wei, yn ‘e prakkesaasjes wei\ngedienstig – zeer ~: lot en flot\ngedijen – dije\ngedoe – gedoch, gedoente, geduvel, gemiter, hinnekommen, spul\ngedragen – zich: jin hâlde (en drage), jin brûke, jin manearje\ngedurende – oer > dat hat oer in jier sa west\ngedwee – hearrich, noatich, manearlik\ngeest – de ~ krijgen (opeens bezield raken): de guit krije\ngeestelijk – in een geestelijke crisis zitten: it mei jinsels te krijen ha\ngeestverschijning – sjamme\ngehakt – gehak; bal ~: rôltsje\ngehandicapt – ûngelokkich, gehandicapt, handikapt, gebrekkich, beheind, mishipt, mishypt; verstandelijk/geestelijk ~: zie verstandelijk\ngeheel – zie helemaal\ngeheelonthouder – ôfskaffer\ngeheim (zelfst. naamw.) – in het ~: efter it gerdyntsje\ngeheim (bijv. naamw.) – geheime bedoeling: erchje > hy hat der in erchje by\ngeheimzinnig – het is ~ stil in de natuur: it waar lústeret om\ngehorig – hoar, lústerich\ngeil – glei, geil, gleon, hyt, hjit, hetsich, pystich, leidich; ~ en beschikbaar: geil en feil > in geile protter (van vrouwen)\ngek – gek, mâl; hij is~: it is him yn ‘e plasse/sinnen slein; te ~ voor woorden: oer alles hinne; voor ~ staan: foar merakel stean; voor de ~ houden: de gek oanstekke, foar de kroade ride, yn ‘e govert ha/nimme, de eagen útstrike\ngekarteld – keabeld, keabele\ngelang – al naar ~: ûngelyk; al naar ~ de situatie: nei de tiid seit; al naar ~ hoe het landschap is: nei’t de lânsdouwe seit > hy komt oer in kertier of oer in oere, ûngelyk oft er de bus hellet\ngelaten – lot\ngeld – jild, splint, stokmantsjes, skotspikers, tomkrûd (humor.), smoar (humor.); veel ~ komen te kosten: gâns oanrinne; geen ~ hebben: gjin sint op ‘e melis ha; je ~ of je leven!: ôflizze!; zeg eens hoeveel ~ je ervoor moet hebben: set him ris op jild; ~ in een portemonnee: prinsepeal; meer ~ zien dan er in werkelijkheid is: hûnseagen oer it jild ha; ~ in het laadje: stryk-yn-‘t-laadsje; weer wat ~ hebben: hjir en dêr wer ris in klink oplichte kinne; voor geen ~: foar gjin hynder; er geen ˜ voor hebben: der it smoar net nei hawwe\ngelden – zich laten ~: jins bakje byskowe\ngeldgebrek – jildpine, jildkrapte, bûdelpest (humor.); ~ hebben: op it strân sitte\ngelegen – er me wat aan ~: der is wat oan fêst\ngelijkspel – ~ zijn: kamp stean\ngeloof – twee geloven op een kussen, daar ligt de duivel tussen: se binne net fan itselde houtsje; niet al te streng beleden ~: kop-en-pantsjegelove\ngeloven – hij geloofde het niet: it woe him net oan, it woe him net ealgje; hij kon het maar niet ~: it woe net yn him del, hy woe it net wier ha; dat zullen jullie wel willen ~: dat sille jim tastean; het wel ~: jins bestek makke ha\ngemaakt – opdien (adj.), opdwaanderich (adv.)\ngemak – met ~: mei fleur, sachts\ngemakkelijk – zie makkelijk\ngemaskerd – ferkaapmomme\ngemeen – gemien, stildeunsk\ngemeenschappelijk – ien en mien; ~ bezit: mandélichheden\ngemeenschapsgeld – van ~: út pake’ pong, fan it grut ieslok\ngemeenschapsruimte – treemter\ngemelijk – zie nors\ngemiddeld – trochhinne; een gemiddelde boer: in troch-de-bankse boer; ~ is dat 10%: trochinoar is dat 10%\ngemis – zie missen\ngemoed – op het ~ werken: oan ‘e lever komme\ngenaamd – by namme > in man by namme Dykstra\ngenealogie – sibbekunde, skaaileare\ngenezen – opkomme, opknappe, opklearje, betterje, opbetterje, oerbetterje, genêze, wer better wurde, wer sûn wurde, de sykte ferwinne; ~ zijn: klear wêze, wer by it spul wêze; van een ernstige ziekte ~: it krekt helje, it op ‘e dea ôf helje, it op it naadsje ôf helje, dertroch skuorre, it fier/krekt helje iemand ~: ien opmeitsje; ien de kwaal ôfnimme, ien heelje; iemand van een ernstige ziekte ~: ien foar de dea weihelje/weiskuorre; hij moet ~ worden: de kwaal moat derút; een poot ~: poatopmeitsje; zie ook beter (worden), behandelen\ngeneesmiddel – zie medicijn\ngeniepig – stildeunsk\ngenieten – ergens van ~: oan eat te gast gean; van de zon ~: jin yn ‘e sinne skoarskje\ngenoeg – ~ zijn: wol ta kinne, rekke, strekke; hij had ~ koffie gehad: hy wie sêd kofje; nu is het ~ geweest: dat is de hals\ngenoemd – zie noemen\ngeraamte – biente, bonkerak, skrinkelman\ngerecht – voor het ~: foar de knobus, foar it stekje, foar it rjocht, foar de hearen; voor het ~ brengen: oanbringe, oansette by it rjocht\ngerust – gerêst, rêstich, dryst > dat kinst dryst oannimme\ngeschikt – ~ voor: snijd foar\ngeschil – skeel; een ~ verzachten: muierje, heine en slaan; zie ook ruzie\ngeselen – giselje, poenje\ngeslaagd – zie slagen\ngeslachtsdeel – de geslachtsdelen: de teare dielen; it spultsje (fan in man); zie ook penis\ngeslachtsgemeenschap – it lizzende wurk; ~ hebben: op-en-delderje, oer in frou te wurk wêze, fan ‘e sokken gean, in frou bekrûpe\ngeslachtsziekte – ferkearde sykte\ngespierd – gewant, gewûpst, spiersterk\ngesteld – ergens op ~ zijn: earne op set wêze\ngetergd – faksearre\ngeul – gludze\ngeur – lucht, rook; een lekkere ~ afgeven (van thee): sykje\ngeuren – lekker ~ (van thee): sykje\ngevaar – in ~ brengen: feil jaan\ngevangenis – it grut pakhús (humor.), pake pakhús (humor.); in de ~: ûnder de blauwe pannen (humor.); cel in de ~: betonkouwe (humor.)\ngevel – pij, pei\ngevolg – dat blijft niet zonder gevolgen: dêr sil in bear tommelje\ngevorkt – gevorkte tak: strampel\ngewaad – gewant, klaad\ngewerveld – kernte; gewervelde dieren: wringedieren\ngeweten – gewisse, konsjinsje; met een knagend ~: mei in writend hert; zonder ~: fan ‘e konsjinsje snien\ngewetenloos – fan ‘e konsjinsje snien\ngewillig – maklik, manearlik\ngewonnen – zie winnen\ngewoon – ~ verschijnsel: kom-al-den-dei\ngewoonlijk – oerskik, ornaris, dei en wei, geanswei\ngezeglijk – manearlik\ngezellig – smout, gesellich, smûk; ~ wat praten: klasjenearje\ngezicht – gesicht, antlit, troanje, faasje\ngezicht – antlit, sjoene, wêzen, wezen\ngezichtsveld – hij heeft een beperkt ~: syn wrâld is sa grut as in protteraai\ngezond – sûn, hebbich, hibbich, dogens; ~ eten: streksum iten; er ~ uitzien: ankje; angelje; niet helemaal ~: heal, net rjocht flot\ngezondheid – stralen van ~: ankje, angelje; glans van ~: ang, angel\ngierig – skrok, deun, skrabeljeusk, gjirrich, fûl, earnich\ngierigaard – zie vrek\ngietijzer – gettenizer > in gettenizeren panne\nglans – ~ van nieuwheid/gezondheid/frisheid: erf, nerf\nglas – zijn eigen ~ ingegooid hebben: jins eigen stâl ferbûke ha\nglaslatje – ruodsje\nglazenmaker – reizende ~: glêsdrager\nglijden – glide, glydzje, skuile, glysterje\nglimp – skimp > ik ha mar in skimp fan him sjoen\ngloeien – gloeiende as: gleonte\ngniffelen – giizje\ngoal – zie doel\ngodgans – godgânsk, godgânsklik, gânsgaar\ngoed – dat komt al weer ~: dat sakket al wer nei it gat; (als antwoord op vraag hoe het gaat:) heurich en fleurich\ngoedgeefs – zie gul\ngoedkoop – goedkeap, omskik; dat is ~: dat hast foar moaisjen\ngolven – wâlje\ngooien – zie smijten\ngoor – gore taal: ûnhuerich praat\ngoot – goate, goatte; wigvormige ~: kylgoate, kylgreppel, kylgroppe\ngoud – voor geen ~: foar gjin hynder\ngraag – jerne, graach, gra; het minst ~: leedst; niet ~: leaver net, leafst net, net leafst\ngraaien – skuorre, kreamje, tyskje, hoffenje, ramaaie\ngrabbelen – zie graaien\ngrap – voor de ~: foar de poerlegrap, út de grap, túlkjendewei\ngras – polletje ~ dat na het maaien nog overeind staat: strop\ngraspol – na het maaien nog overeind staande ~: strop\ngratis – fergees, om ‘e nocht; ~ drinken: frij gelach ha\ngrendel – skoattel; kleine ~: kikkert, (sturt)waarle, slingeraap, lokje\ngriep – gryp, de Russyske pip; tijd waarin de ~ heerst: goarrige tiid\ngriezelig – zie eng\ngrijpstuiver – grypstoer, grypstehealstoer, rattelsint > voor een ~: foar in sipel en in snipel\ngrimas – grimassen: minen\ngroeien – goed ~: dije, tiere, tierje; het wil goed ~: der sit helm yn; uit elkaar ~: keutelmaatsk wurde, oergerzje mei; ~ in aantal: oanwinne, oanrigelje; voorspoedig ~: dije > It is mei ús tsjok oergerze\ngroeikracht – helm, tier, piid\ngroeimogelijkheden – met ~: met tasizzing om fierder te kommen\ngroeipijnen – waaksdom > waaksdom yn ‘e knibbel ha\ngroenblijvend – jimmergrien\ngroepje – een ~ bomen: in tropke beammen\ngrof – hij was zeer ~ in de mond: yn ‘e mûle wied er sa rûch as tou; ~ taalgebruik: rûchkâlt\ngrond – weer vaste ~ onder je voeten krijgen: de grûn wer krije\ngronde – ten ~ gaan: telider gean, nei beppe kelder gean, nei gychem gean, nei de barrebysjes gean\ngrondmist – grûnmist, krûpeltsjedauwe\ngroot – grut; zeer ~: ûnbidich, bombidich, ûnfoech; ~ ding/dier: aartsfader, jûkel, baas; ~ ding: poffel; een ~ ding dat versjouwd moet worden: it lyk fan Jentsje; de wereld is ~ zat: de wrâld is gjin protteraai\ngul – gol, foldédich, foldiedich, rynsk, goederjousk\ngulden (bijv. nmw.) – ~ snede: godlike fyk\ngulden (zelfst. nmw.) – gûne, stokman(tsje)\ngulp – gulp, gulft\ngulzich – roppich, grúsaardich\nguur – goarrich\nhaak – haken en ogen: heakken en oezen: haken en ogen hebben: stringenearje\nhaakje – kikkert, lokje\nhaantje – ~ de voorste: opperteur, pytsje-de-foarste\nhaar – onregelmatig geknipt ~: hier mei hakkels; het ~ rees hem te berge: it hier gong him (rjochtrazend) oerein stean; persoon met veel en ruig ~: boskbear\nhaardstel – hurdguod\nhaarkloven – zie muggenziften\nhaas – vrouwelijke ~: moer\nhaastig – fifelefoars; ~ persoon: sjit-yn-‘e-sûpe; haastige spoed is zelden: zie spoed\nhagel – geluid dat neervallende ~ maakt: ratteljen\nhak – de hakken in het zand zetten: de hoarnen yn ‘e wâl stekke\nhakken – hout zo ~ dat het vierkant wordt: hout beslaan\nhalen – er valt iets te ~: der is heljen oan ‘e klink; er valt niets meer te ~: it hea is op en de ko is dea\nhalf – drie en een half: fjirdel, etc.; ~ rijp: twiryp, twiripich\nhalfbloed – griemmanke bloed\nhalfrijp – twiryp, twiripich\nhals – ~ over kop: hol oer bol, holderdebolder\nhand – geen ~ uitsteken: gjin hannen teweechslaan; met de andere ~ schrijven: oarsomhandich wêze; van de ~ doen: fan ‘e hân slaan; beginnen bij wat het meest voor de ~ ligt: foar de hân wei op begjinne; de handen om de ogen vouwen: de hannen om ‘e eagen skulpje\nhandelbaar – ~ maken/worden: behelterje\nhandelsreiziger – reizger\nhandicap – een vrouw met een ernstige ~: in slim ûngelokkich frommeske\nhandig – in ~ ding: in hânsum ding; zie ook vaardig\nhandpalm – hol\nhandwarm – gnobbe, gnobbich\nhanetree – trêd(sel)\nhangen – ergens blijven ~ (blijven praten): earne wâlhout krije/fine\nharig – ~ persoon: boskbear\nharing (van een tent) – hjerring, puonne\nhark – klauwe, klauwer; deel van de ~ waaraan de tanden zitten: tinedrager\nhartig – een ~ woordje met iemand spreken: zie toespreken\nhartzeer – ergens ~ van hebben: earne oanstriid fan ha; hij heeft er echt ~ van: hy sjocht der earlik wier net fan ôf\nhatelijk – njirrich\nhaverklap – om de ~: om in hapskear, allegeduerigen, aloan, alle klapsketen, hieltiid, slach op slach, om it hoartsje, om it hurtsje, hieltyd wer(oan)\nhazepad – het ~ kiezen: hazzelieren gean, útnaaie, útpike\nhearing – zie hoorzitting\nhebben – daar heb je het al: dêr is ’t al sa; heb je het tegen mij (humor.): mienst my? dan mienst it úteintsje fan myn noas ek!\nheer – de ~ en mevrouw Jansma: Jansma en de frou, fam. Jansma; dames en heren: garren en harren\nheersen – er heerst een griepepidemie: de gryp giet om; er heerst een rare stemming: der hinget in nuvere stimming\nheet – hyt, gleon; zie ook geil\nhefboom – hevelpeal\nheimelijk – heimelijke bedoeling: erchje > hy hat der in erchje by\nheimwee – ûnwennichheid, jank; ~ hebben naar: jankje nei\nhekel – een ~ hebben aan: it mier ha oan, in broer ferlern ha oan, de pest ha oan, de mint ha oan, it grou ha op\nhekelen – hoffenje\nhekkesluiter – efterkommer\nhel (bijw.) – glier\nhelder – klear, gril; zeer ~: lotterklear, sa klear as in gril\nhelderziend – ~ zijn: it twadde gesicht ha, de foarloop ha\nhelemaal – hielendal, alhiel, gaar, risnabel, foargoed, tige; zijn vinger was er ~ af: de finger wie der gnod ôf\nhelling – skeante, falling\nhelpen – skewiele, hantrekken dwaan\nhemd – het ~ is nader dan de rok: in ko slikket gjin frjemd keal, in hûs is nearne fûlder as op it eigen hiem\nhemelschreiend – het is ~: it raast/skreaut/miicht oan ‘e protters\nherfstkat – stoppelkat\nherhalen – nochris sizze, efterhelje\nherinneren – zich ~: jin heuge, jin te binnen bringe kinne, foar jin krije kinne, heugenisse ha fan\nherkennen – weromkinne, teplak bringe kinne\nherstellen – opmeitsje (overgankelijk); opkomme (onovergankelijk) > de pasjint kaam wer wat op\nheus – maar niet ~!: as oars wat!\nheuvel – hichte, skeante, kling\nhiel – open ~ van het schaatsenrijden: skythakke\nhij – hij, hy, er, mukkes, himkes, omkoal, de man\nhijgen – hymje; ~ van inspanning: oefje, stinne; ~ door longproblemen: smûge\nhinder – ûnstee\nhindernis – die ~ is overwonnen: dy pûkel is fan ’t liif\nhitsig – leidich, zie ook geil\nhoer – hoer, ferdivedaasjefamke, papierblazer, ûlkje; ze is een ˜: se hat in winkeltsje ûnder de skelk/rok, zie ook prostituee; naar de ~en gaan: by de ûlkjes rinne\nhoereren – huorkje, in winkeltsje ûnder de skelk ha, in bline nearing driuwe, skiere knibbels ha\nhoerig – geil en feil\nhoeveelheid – mannichte, hoemannichte, timpe, partij\nhoewel – (al)hoewol’t > as/al woe se it net, it moast doch\nhok – hok, keboef, kombof\nhondepoep – hûnestront; pas op voor de ~: tink derom, allegear liuwen oan ’t keatling\nhonderd – niet meer ~ procent (bij ’t verstand): net mear alte-alte.\nhonderdtal – fiem\nhondsdol – hûnsdûm, mâl\nhongarije – Hongarije, it Ongerslân\nhonger – ˜ hebben: ophongere wêze\nhongerig – skrok, ropsk, roppich, lardich, ophongere; ˜ als een paard: ophongere as in wolf\nhoningraat – wurk\nhonkvast – hoekfêst\nhoofd – uit het ~ praten: ûntstride, ôfprate; ik heb een zeurderig gevoel in mijn ~: de holle singeret my; ~ van kind: poalle\nhoofdluis – middel tegen ~: jachtwetter\nhoofdsteun – ~ van een scheerstoel: beklingsbankje\nhoofdzaak – prinsepeal\nhooghartig – fjêrich; ~ lopen: snjitte\nhoogte – op de ~ zijn van: op ‘e hichte wêze mei, akkoarte wêze mei\nhoogtepunt – hichtepunt; ~ van het leven: middeishichte fan it libben; ~ tot besluit: útsetter; ~ als spektakel: klapstik\nhooi – te veel ~ op je vork nemen: tefolle op ‘e hispel nimme\nhoorzitting – harksitting, hearpetear\nhoren – ik heb van Geart wel gehoord dat hij zou komen: ik ha oan Geart wol heard dat er komme soe; zoals het hoort: model; van ~ zeggen: van hearren en sizzen, neffens sizzen, neidat de weareld my ferteld hat\nhorizon – kjim, eachein; tot aan de ~: in gesicht fier\nhorloge – haloazje, raap\nhort – veel de ~ op zijn: it rinskoart oan hawwe\nhossen – jotskje\nhouden – ze moeten zich aan het reglement ~: dat reglemint dêr moatte se bylâns; daar houd ik van: dat is myn flij\nhouding – in een rare ~ zitten: jin ferhâlde\nhozen – eazje, eazgje, gjalpe, gjalpje\nhuid – geschoren ~: bloat, bleat; de ~ verkopen voor de beer geschoten is: foar Sint-Jan fan hjerring roppe\nhuidig – notiids\nhuilebalk – gappenbek\nhuilen – gûle, skrieme, janke, trienje, gûzje; nu niet ~: no net lyts wurde\nhuis – ~ bouwen: húzje; klein huisje: klintsje, krûpyntsje; naar ~ gaan: de klompen thúsbringe\nhuishouden – húshâlden, húshâlding; een ~ van jan steen hebben: der raar troch brûskje\nhuishoudtrap – lear\nhuisjesslak – dopkeslak\nhuisraad – hûsree (it)\nhuiswaarts – ~ gaan: de klompen thúsbringe, dy kant út gean\nhuizenblok – zie blok\nhullen – gehuld: betrollemolle\nhumeur – een slecht humeur hebben: spuonsk wêze, net te brûken wêze, in mâl steed yn ‘e holle ha\nhuppelen – hippe, trobbelje\nhut – hutte, klinte (zie ook huis)\nhutspot – moes\nhuur – hier, hiering; veel ~ betalen: op in hege hiering sitte\nhuurcontract – hiersater, hiersetter, hiersetel\nhuwelijksbootje – in het ~ stappen: tegearre ûnder seil gean\nhuwelijkscontract – makbrief\nhuwelijkskoek – hylkekoeke\nhypotheek – een ~ nemen op: ferhypteekje, jild nimme op\nhysterisch – zij is ~: sy hat de limoer\nideaal – dat is het ~: dat is de slach\nidee – ynfal; dat is geen goed ~: dat moast mar net; geen ~ hebben van: gjin aan/premoasje/premomsje/begryp ha fan\nidentificatie – zie persoonsbewijs\niedereen – elkenien, eltsenien, elkien, elkmis, elk, alleman, iderien, gyld en wyld\niemand – een bepaald ~: in dy-en-dy; wat voor ~: hoe’n ien; zomaar ~; lykfolwa\niff – zie desda\nijs – laagje ~ dat ontstaat als na dooiweer het water dat op het ijs staat weer bevriest: heiter\nijsberen – skilderje, kruse\nijsheiligen – swartehagekjeld, swartehagewinter, hagedoarnwinter\nijveren – degenje\nijverig – bitsich en hetsich; ~ zijn: op ‘en fjouweren beslein wêze\nijzer – nog een ~ in het vuur hebben: twa pannen oer it fjoer ha\nijzerdraad – kramtried; dun ~: siseltried\nillusie – drôch(byld); illusies: fizefazen\nimmuun – ymmún; ~ maken: minymsterje\nimposant – zie indrukwekkend\nimpotent – ~ zijn: gjin inket yn ‘e pin ha, neat kinne\nin – alle ins en outs: alle innen en oanen\ninbeelding – zie illusie\ninbouwen – ingebouwd raken: in brul op ‘e noas krije\ninbrengen – zie vertellen\ninburgeren – ien en mei wurde, de Joaden in Joad wurde, de Griken in Gryk wurde\nincident – ynterfal\nindenken – dat kan ik me ~: dêr kin ‘k ynkomme\nIndië – Nederlands ~: Jan east (humor.)\nIndonesië – Jan east (humor.)\nindruk – ~ maken: op ‘e lever taaste; dat heeft een diepe ~ op hem gemaakt: dat kin er noch tige skoan foar him krije; de eerste ~: it (earste) oankommen > hy is stoef yn it oankommen\nindrukwekkend – een indrukwekkende gestalte: in man mei in gewûpst foarkommen, in baas keardel, in mânske keardel\ninenten – intsje, ynintsje, faksinearje, in prip/prip/spuit(sje) jaan\ninformeren – fernimme, de hichte helje, pinfiskje\ningetogen – noatich (niet per se van aard), ynbannich (van aard)\ninhalen – bykomme\ninham – gloppe\ninhoud – ~ van een portemonnee: prinsepeal\ninkeer – yntinken > ta yntinken komme\ninkijk – (te veel) ~ biedend: gapsk\ninkoopsprijs – voor ~: op (it) sliten\ninktvlek – mot\ninlaten – zich ~ met: ynsile mei\ninperken – bepealje, ynpealje\ninschrijven – zich laten ~: zie opgeven\ninsect – kerfdier\ninsectenbestrijdingsmiddel – flit; spuit met ~: flitspuit; ~ gebruiken: flitte\ninspannen – zich ~: jin warre, degenje\ninstabiel – rank\nintelligent – zie slim\nintensieve zorg – yntinsive soarch, IC, afdeling ~: IC, slankje-en-skermkeôfdieling; op de afdeling ~ liggen: oan ‘e slangen lizze\ninteresseren – dat interesseert me niet: dat nukt/sjakt my net, dat leit my flak/sljocht, dat is my (al)likefolle/ientûtmem, dat tel ik gjin bean\nintimideren – ferkatse, ferkasse\nintomen – die moet ingetoomd worden: dy moat in kaam op ‘e noas ha\nintussen – zie ondertussen\ninzakken – ~ van grond door ondermijning: ynpoalje\ninzetten – iets ~ bij een weddenschap: der wat tusken sette; zich ~ voor …: degenje foar, jin foar … spanne, jin ynspanne foar …, war dwaan foar …, jin warre foar\nirritant – zie ergerlijk\nirriteren – de keel ~: heare\njakkeren – jetterje, wiskje, jeze\njan – ~ met de pet: Jan slingerkul\njanhen – Jan sleef, Jan skûtelwasker, weiten hin, njuske fint, stik koekedaai\njantje van Leiden – zich er met een ~ van afmaken: it wurk in feech om ‘e snút jaan\njeep – syp\njegens – jins, njonken\njeneverfles – swarte man\njewelste – van ~: dat it sta seit, fan komsa, sa haste net\njicht – flearen\njoekel – poffel, jûkel, aartsfader\njong – te ~: minjierrich; ~ geleerd, oud gedaan: wat der jong ynkaam is, ferleart sa gau net; ~ en oud: gyld en wyld\njumilage – stalkebûn\nkaak – tsjeak, kevel; met de kaken malen: kevelje\nkaart – doorgestoken ~: bestutsen/ûnderstutsen wurk\nkaarten – gaan ~: mei de printebibel oan ‘e gong gean\nkaas – je de ~ niet van het brood laten eten: jin net op ‘e kop skite litte\nkaas – geen brood met ~ en boter eten: suvel op suvel, dat is wurk fan ‘e duvel\nkabouter – eardske, ierdmantsje\nkadegeld – wâljild\nkalenderjaar – almenaksjier\nkalm – zie rustig\nkalven – ontijdig ~: kealferlizze/ferbringe/fersmite/ferdije\nkam – tand van de ~ van een vogel: tak, takke, takkel\nkamerjas – sjammeloek, badjas\nkandidaat – ~ zijn: yn ommenaasje wêze\nkandij – stukje ~: grúske\nkandijklontje – grúske\nkanker – raar/ferkeard spul/guod, in rare sykte; hij heeft ~: it is ferkeard mei him\nkannibaal – minskefretter, kannibaal, oeger\nkans – kâns, aventoer; de ~ is groot dat … – It is folle dat …; de ~ bestaat dat …; it hat aventoer dat …\nkant – aan de ene ~: iensdiels; de kantjes eraf lopen (lui zijn terwijl anderen werken): om ‘e stûke rinne/springe\nkantelen – kinterje\nkapot – stikken, rampoai, feravensearre; kapot slaan: rampoaie, telider slaan (wat sterker dan stikken slaan);\nkapstokhaakje – kikkert\nkarakter – aard, bestean\nkarig – iemand ~ bedelen: ien by de tomme heine, ien op/yn ‘e jister hâlde\nkarwei – kerwei, putsje, oanslach, beuzichheid, besonje; kleine karweitjes doen: nifelje, piele, knúskje; karweitjes op een schip doen om het op te knappen: skiemanje; moeilijk ~: poepetoer, heksetoer\nkast – kast, kas: grote eikenhouten ~: (grutte) keeft; provisiekast: spine\nkater – boarre (mannelijke kat); kater (hoofdpijn na drankgebruik); een ~ hebben: pine yn ’t hier ha; lêst ha fan de man mei de hammer\nkatholiek – roomsk, fan it houtsje\nkatrol – over een ~ lopen (van touw): skiivje\nkauwen – kôgje, kevelje; ~ van groente: fnaskje\nkeelontsteking – brún, brune\nkeer – per ~: skofts, miels\nkerfstok – op zijn ~: op syn breaprikke\nkerk – tsjerke; van tijd tot tijd een andere ~ bezoeken: sleatsjebaaie\nkermis – merke, bil; van een koude ~ thuiskomen: raar op ‘e kofje komme\nkerven – kerntsje\nkeukentrap – lear\nkeurig – ~ leven: jin ta deugd oanstelle\nkeurslijf – zie corset\nkeus – hij had geen andere ~ dan hem in de sloot te gooien: der wie oars gjin rie op, as dy moast yn de sleat; die jongen was haar ~: dy jonge wie har begryp\nkeuvelen – keuvelje, klasjenearje\nkeuze – een grote ~: in grut ferskot\nkieskeurig – sinnich, tier, keken, pizerich, pizelich, pizich; niet ~: grúsaardich, maklik; kieskeurige periode: pizersrite; ~ persoon: pizeler\nkijken – sjen, gûkje, gûkerje; scherp ~: de lekkense brul opsette; het wel bekeken hebben: jins bestek makke ha; zo ver als men kan ~: in gesicht fier; ~ zonder te kopen: gapstokken keapje\nkijker – sjogger; ~ maar geen koper (op boelgoed e.d.): gapstôk\nkikker – kikkert, froask, frosk, pei, jork\nkilo – kilo, twipûn; tien ~: tweintich pûn\nkind – ~ noch kraai: moer noch minske, kyn noch kúk; zonder kinderen: lask; een ~ krijgen: zie zwanger; zwak ~: skroedsje\nkinderachtig – lytsbernich; ~ persoon: oaie\nkinderloos – lask\nkinderoppas – kak-en-piswyfke, hûswarder\nkinderstoel – kaaie\nkink – een ~ in de kabel: in krinkel yn it tou\nkip – hin, pyk, kyp; gebraden ~: panpyk; met de kippen op stok gaan: mei de hinnen op ‘e beam gean\nkippenpoep – hinnekjitte, hinneklameie\nkippenren – loop, jister\nkisten – yn ’t fet bringe/lizze (van een lijk)\nklaar – klear, dien; het is nu wel ~: it is no wol makke\nklaarspelen – oprêde, rêde mei, skiemanje\nklagen – sjamperje, sjimperje, simperje, sjankerje\nklaplopen – derop libje\nkleding – zie kleren\nkleed – kleed, klaad; ~ over doodskist: pelle\nklein – lyts, behindich, nederich; ~ mens: begrypke, poarre, lytse pyst, bûkemantsje, blaaswei, pjirk, kribelekrab > nederich fan postuer\nkleinigheid – tataast, hapskear, wysjewasje\nkleintje – niet voor een ~ vervaard: net foar in bytsje bang\nkleinzerig – searkreunich, maltintich, tsjirmerich; ~ persoon: tsjirmer\nklemmen – de deur klemt: de doar slimmet/twingt\nklere – zie kolere\nkleren – nette (doordeweekse) ~: ferklaaiersklean, -pakje, útrinnersklean; nette ~ aanhebben: yn ‘e stisel wêze, yn bras en das wêze; goed in de ~ zitten: goed yn ’t bewant sitte; afgedragen ~, geschikt voor weer en wind: swabber; met te weinig of te dunne ~: yn it lask\nkleur – een ~ krijgen: zie blozen\nkleuterjuffrouw – kak-en-piswyfke\nkleuterschool – beukerskoalle, bewarskoalle, bewaarskoalle\nkleven – klibje, slimje\nkleverig – kliemsk, kliemerich, kliemend; ~ roggebrood: pikkebrea\nkliekje – hotsje, stealtsje, krouske, kroske\nklimmen – iemand helpen ~ door gebukt te staan of de handen te vouwen: ien te bok stean\nklinknagel – nearring, njirring\nklok – hij is een man van de ~: alles giet by him op ‘e klokslach\nklomp – band om de ~: zie band\nkluif – een flinke ~: in poepetoer/hekstetoer, heksewurk, in hiele klobbe\nklus – zie karwei\nkluwen – kleaune, knikkel, knekkel\nknaagdier – kjifdier\nknallen – ~ (van de kurk uit een fles): klokke\nknap – tsjep, kreas, moai; een knappe vrouw: in kein frommes\nknarsen – ~ met de tanden: knirkje\nkneep – daar zit hem de ~: dêr sit him de knobus/oast\nknekelhuis – bientsjekou\nknie – knibbel, smoarskine\nknijpkat – kikkert\nknipoog – met een ~ (fig.): túlkjendewei\nknippen – geknipt voor (fig.): snijd foar\nknoop – slecht gelegde ~: poep, poepeknoop\nknotten – knoarje\nknuffel – knuffeltje (meisje): trolpoeske\nknuffelen – oankrûpe, krûpe, oanhelje, nodzje, knobje, trolje, trôlje\nknuppel – kneppel, preuveleintsje (hum.)\nkoe – de ~ bij de horens vatten (fig.): it stik oantaaste\nkoek – gesneden ~ (fig.): snijd brea\nkoekoek – koekoek, koekút; dank je de ~: lou loene, tankje de hearlikheid\nkoel (onverschillig) – zie onverschillig\nkoel (van temperatuur) – koel, skrousk\nkoelbloedig – ~ zijn: kikkertsbloed ha\nkoestal – zolder boven ~: hilde\nkoesteren – zich ~: jin skoarskje\nkoffie – kopje ~: bakje kofje; opgewarmde ~: boumantsjebier, stille brommert; tussentijds kopje ~: binnenbeurtsje\nkoffiering – daan\nkoken – even laten ~: zie doorkoken; net niet laten ~: wâlje\nkolere – krijg de ~: krij de kleare/koarts/pest/pleuris, skyt omheech, rin te skiten, waai yn in knoop\nkolonel – kernel\nkom – de arm uit de ~: de earm út de kom/it potsje\nkomen – hoe kom je daar nou bij: hoe kinst it derút stjitte, praatsto fan dingen?; kom maar op!: skrik!; daar komt niets van in: dêr sil neat fan yn stean; nog moeten ~: noch benefter wêze; kom maar op met: skrik fan\nkomma – skrapke\nkommaneuker (fig.) – nustjesiker\nkonijn – vrouwelijk ~: moer\nkoninginnebij – moer\nkont – kont, poepert, efterst, gat, ljirre/ljirstik (humor.), strampel, koer, batterij\nkooltje – gloeiend ~ in stoof: gludze, gloeze, gluorker\nkoolzuur – ~ bevatten: kraalje, brobbelje; limonade met ~: zie limonade\nkoop – één ~: ien keapjen; te ~: feil > it hûs is feil\nkooplustig – graach\nkoopman – reizend ~: pakkedrager\nkoord – ~ door zoom van een zeil: lyk\nkoorts – koarts, tsjinst\nkoortsuitslag – útrinner\nkoosjer – kouster\nkop – ~ of munt: zie kruis; ~ koffie of thee: bakje\nkopen – keapje; tot ~ uitnodigend: keapsjoch; kijken zonder te ~: gapstokken keapje\nkorrel – op de ~ nemen: op it harspit nimme\nkorst – een ~ vormen op een wond: koarste sette\nkort – te ~ doen: bekrinke; aan het kortste eind trekken: yn ‘e weach sliepe\nkostbaar – kossel, djoerabel\nkosten (werkwoord) – kostje, jilde > veel ~: gâns oanrinne\nkosten (zelfst.nmw.) – de ~ er wel uit hebben: derút rinne/drave; we halen de ~ er wel uit: it kin lykhâlde, wy rinne/drave der wol út; zie ook geld\nkostganger – thúslizzer\nkoud – ~ laten: likefolle/dierber wêze > ik tocht dat it dy ek net likefolle wie; een koude wind: in knisterjende wyn/loft\nkraai – kind noch ~ hebben: zie kind\nkraambed – kreambêd, waarm bêd\nkrampachtig – iets ~ proberen: jin ferhâlde\nkras – skras; een ~ in het ijs: skuor, skrab\nkrediet – ~ krijgen: it op ‘e kikkert krije\nkreet – gjalp; een ~ slaken: in gjalp jaan/ophelje\nkreupel – kwelts, bryk, krik (\nkreupelhout – kreilguod\nkribbig – zie humeur\nkrijgen – ik krijg wat van die jongen: dy jonge, men soe der apen mei fange; niets ~ tijdens het ronddelen: om ‘e stûke rinne/springe\nkrimp – geen ~ geven: gjin krimp jaan, gjin keap jaan\nkringloop – rûngong\nkritiek – de situatie is ~: it giet derom; de toets der ~ doorstaan: stringhâlde\nkroeg – kroech; geheime ~: hossebos\nkrom – ~ lopen: mei in bocht yn ‘e rêch rinne\nkruis – ~ of munt: letter of liuw; in het ~ grijpen (onzedelijk betasten): yn it krús taaste/sette\nkuchen – knigge\nkunnen – dat zou wel eens zo ~ zijn: dat hat der wol wat fan; hij kan het slecht: it giet him ôf as in baarch it saffraaniten; hij kan het niet meer: it is him ûntkaam > it hurdste rinnen is him ûntkaam\nkurk – knallen van een ~ in een fles: klokke\nkus – tút, pat, pea, lytske. fûgel; iemand een ~ geven: ien de mûtse tasmite\nkut – fod, fodze, fotse, klink, kut, preut, boekje mei twa blêden, flotgerzen\nkwaad – het kan geen ~: it mocht gjin kwea\nkwaal – kwaal, krupsje, sjocht, sjochte, sjochtme, krankens, pok, pôk, sykte; lijden aan een ~: oanhelle wêze mei in krupsje; een veelvoorkomende ~: in goarre, in jacht\nkwalijk – ~ nemen: zie verwijten\nkwetsen – op it sear komme\nkwijnen – kwijnend: goarrich\nkwijt – zie foetsie\nkwispelen – wimpelsturtsje\nkwitantie – kwitânsje, rispis, ûntfangstbewiis\nlaag (bijw.) – leech, nederich > in nederige doar\nlaag – laagje op water e.d.: hûd, flues\nlaat – het kan iets vroeger of later worden: it kin wolris gybje; hoe ~ is het: hoe âld is de sinne\nlachen – hij lacht zich een bult: hy laket him in stiselbult, hy skuort him de bûsen út, hy fernielt him, by bedocht him omtrint, hy it slop/near fan it laitsjen; ginnegappend ~: giizje; vriendelijk ~: wyt laitsje; heel hard ~: jin kertiere\nladder (om te klimmen) – leider, ljedder, ljerre\nladder (in kous) – gaal\nlakken – opgnisse\nlang (van persoon) – útlein, langstallich; ~ en mager: skredich, mei in rêch as in pûn tabak; ~ en mager persoon: skraits\nlangzaam – ~ vorderen: sliersakje; het gaat zeer ~: it eint as de man yn ‘e moanne; it giet sa hurd as in mopshûn in hynder opfrette kin, it giet sa fluch as in fûgeltsje dat ko hyt\nlantaarn – ~ met petroleum voor de verlichting van de stal: flearmûs\nlast – lêst, lijerij, hinder, ûnstee\nlasterpraat – smelle praatsjes\nlastigvallen – voortdurend lastiggevallen worden: op ‘e brânwacht stean\nlaxeermiddel – jalappe\nleeftijd – âldens, jierren; een bepaalde ~ hebben: safolle jierren op ‘e rêch ha > at ik no ris 25 jier minder op ‘e rêch hie\nleeg – bovenste deel van een reservoir dat nog ~ is: wan > de bak is net fol, der is noch in hânbree wan\nleegloper – brêgetraper\nleerling – een goede ~ zijn: goed fan oannimmen wêze\nleesbaar – het is lekker ~: it lêst hurd fuort\nlekker – zich niet helemaal ~ voelen: jin net rjocht kouster fiele, net rjocht halich wêze, wat heal wêze; niet ~ in je vel zitten (fig.): it mei jinsels te krijen ha; dat vind ik ~: dat is myn flij\nlekkernij – pree, oefte\nlengterichting – in de ~: lâns, yn it lang\nlenig – zeer ~: sa linich as in gjirde\nleren – iemand iets ~: ien mei wat opfokje; jong geleerd, oud gedaan: wat der jong ynkaam is, ferleart sa gau net; goed kunnen ~: goed fan oannimmen wêze\nlessen – ferslaan > jins toarst ferslaan\nleunstoel – brieder, briedstoel, pakestoel, soarch\nleven – libben, leven; zijn hele ~: al syn libben, al syn dagen; sa âld as er is; een teken van ~: in grant fan libben; in de bloei van zijn ~: yn de klink/fleur fan syn libben; op ~ en dood: libben om libben, om dea; ik leef voor jou: yn dy is al myn sin; een ~ leiden: in libben lizze, dertroch skaaie, derhinne skaaie, derlâns skaaie; een ~ als een prins: in heare(n)eintsje libben, in libben as smoarge beane > by dy lju skaait it der winterdei mar sober lâns\nlevensgezel – partelot\nlezing – praatsje, lêzing\nlichtpuntje – sinneskyn yn in reinbui (fig.)\nliefdesverdriet – ~ hebben: yn ‘e kwynmoanne wêze\nliefje – pop, skatsje, tutelboutsje\nliesbreuk – iemand aan een ~ opereren: ien fan ‘e breuk snije\nliggeld – wâljild\nlijken – ~ op: lykje op, lynje oan (de kant fan), belykje; het lijkt mooi weer te worden: it waar jout him goed oan; dat begint er al meer op te ~: dat komt al wat by; dat lijkt nergens op: is dat no wurk?; dat lijkt zeer Fries: dat beart wakker Frysk; dat zou nergens op ~: wêr soe dat hinne\nlijn – iemand aan het lijntje houden: ien op ‘e tok hâlde\nlijst – ergens een ~ in een rechte hoek omheen zetten: knisse\nlik-op-stuk – feech-op-fyt\nlimonade – priklimonade: frisdrinken, knikkertsjebier, brobbeltsjeguod, suertsjewetter (humor.) > in buske frisdrinken\nlinnenkast – grote eikenhouten ~: (grutte) keeft\nlint – rozet van ~ op kleding: dof\nlip – de ~ laten hangen: de lippe sette (zie ook bovenlip)\nlist – listen: raanjen\nliter – mingel, halve ~: healmingel; bus/kan van dertig ~: tritiger bus/kanne; flesje van een halve ~: healmingels fleske\nlitteken – groede, wapen, gaal\nlogisch – het meest ~: foar de hân wei op > wy sille mar foar de hân wei op begjinne\nlol – voor de ~: om ‘e niget\nlommerd – jan Snotleppel (humor.)\nlomp – ~ persoon: hispel op in brijpot\nlong – de longen: de longen, de pûster; ziekte aan de longen: krupsje/sykte oan de longen/pûster, trûs, trudze, goartigens\nlongziekte: trûs, trudze, goartigens; lijden aan een ~: goartich wêze, smûge; zie ook aamborstig\nlont – ~ van een kaars: kous, piid, pit, lont, lonte; te lange ~ die een kaars doet druipen: dief > der is in dief oan ‘e kears\nloodsen – prakkesearje > ien ta de doar út prakkesearje\nloopgraaf – rinfuorge\nlooppad- > pad\nloopplank – lângong, barte\nlopen – sullig ~: kloatsekje; in gedachten ~: pesjantelje; waggelend ~: poddebûkje; moeizaam door de modder ~: peazgje, peatskje, mjukselje; nuffig ~: snjitte; met brede stappen: dauwestrike; over een katrol ~ (van een touw): skiivje > panderje, keutelje, sliersakje, skeanbilje, kloatsekje, sjompe, sokkebalje, sjoelfuottelje, fuottelje, stampe, stappe, trêdzje, skilderje, strampelje, jotskje, giuwe, kruse\nlos (niet vast) – los, wippelich, wannich\nlos (open) – los, iepen, op, oan\nlosbandig – ~ persoon: hikkespringer, wyldekat; ~ zijn: derop libje, der rûch trochgean, keatsje\nlosbol – een ~ zijn: keatsje\nls (lezer gegroet) – eala!\nlucht (uitspansel) – loft, swurk; een zeer betrokken ~: in loft as in brijwein\nlucht (gas) – lucht, wyn > foldwaande wyn yn ‘e bannen ha\nluchtdruk – swang\nlui – luie donder: loaie skevel; liever ~ dan moe: dy’t syn lea sparret, sparret gjin rottige apels; ~ liggen: mudzje; ~ toekijken terwijl een ander werkt: om ‘e stûke rinne/springe\nluieren – mudzje\nluim – aan iemands luimen toegeven: ien ljúnje\nluis – lús, hippentrip; hoofdwater tegen luizen: jachtwetter\nlukken – slagje, lokke, beslachbûgje, beslaan, tribelje, flije > it spande al even, mar doe besloech it doch; it woe mar net tribelje\nlummel – smachel\nlurven – bij de ~ pakken: by it skriel ha\nlusten – iets ~ dat men vroeger niet bliefde: eart waard foer\nmaaivoeten – dauwestrike\nmaaltijd – kleine ~ op namiddag: jimmet, oarmet\nmaan – moanne, poepesinne (hum.); volle : ljochtmoanne; bij het licht van de volle ˜: yn ‘e ljochtmoanne\nmaat – hij kan geen ~ houden: hy wit fan gjin beroai; de ~ is vol: dit is de hals\nmaatregel – zware maatregelen treffen: in raam omraak dwaan, fanwegen komme\nmacht – beswaaiing, possenaasje; veel ~ hebben: gâns ha om by te setten, gâns yn ‘e possenaasje ha; geen ~ hebben: baas wêze dêr’t de biezemstôk stiet\nmachteloos – ~ zijn: mei de klok op ‘e rêch stean\nmachtsvertoon – boos ~: flearmûswjukken\nmager – zeer ~ zijn: derút sjen oft men fan ‘e galge fallen is; lang en ~: mei in rêch as in pûn tabak (zie ook lang)\nmaken – te ~ hebben: te meitsjen/krijen/dwaan/lymjen en te kramjen/út te stean ha, fan dwaan ha, oan ‘e pet ha\nmakkelijk – maklik, manearlik (karakter); ~ met eten: grúsaardich\nmaling – in de ~ nemen: zie gek\nman – graag aan de ~ willen: feintepine ha; er is geen ~ over boord: dêr is gjin ko mei om ‘e hals; de ~ moet het voor het zeggen hebben: mânshân boppe\nmanen – moanje, ribbeklopje, robbeklopje\nmanier – zijn ~ van praten: syn praat\nmankement – zie gebrek\nmankeren – zie schorten\nmantel – iets met de ~ der liefde bedekken: eat yn ‘e jamkste fâlde slaan, eat mei goedlikens beflappe\nmarskramer – pakkedrager\nmasker – masker, momkape; met een ~ op: maskere, ferkaapmomme\nmassa – de grote ~: de grutte kliber\nmat – op het matje moeten komen: foar de knobus moatte, mei it wetter foar de dokter moatte\nmatador – matador, matsjedoar\nmatig – ˜ zijn met iets: mjitte yn wat raamje > mjitte yn iten en drinken witte te raamjen\nmechaniek – wurk, wurken, oerwurk\nmedelijden – begrutsjen, meilijen, meifielen, euvelmoed\nmedezeggenschap – ~ hebben: meikedize\nmedicijn – medisyn, doktersguod, mastersguod, medikaminten, genêsmiddels; ~ tegen ziekte X: guod foar sykte X; ~ tegen longklachten: trûspoeier\nmeedelen – fertsjutskje, meidiele, te witten dwaan, trochdwaan, fernije\nmeedingen – yn ommenaasje wêze\nmeer – er ~ van willen weten: sines derfan ha wolle/moatte\nmeerdere – prinsepeal, baas; hij is in alle opzichten zijn ~: hy kin him wol om en oer\nmeerderjarigheid – verklaring van ~: hantlichting\nmeestal – zie doorgaans\nmeevaller – ynstruier, ynstruiing, stryk-yn-‘t-laadsje\nmeisje – ~ van plezier: ferdivedaasjefamke\nmelk – wat in de ~ te brokkelen hebben: wat te kedizen hawwe, wat yn ‘e brij te brokkeljen hawwe\nmelktand – bûtertosk\nmengelmoes – griemmank, kuozzemuos\nmengen – zich ~ in een geschil tussen man en vrouw: tusken hammer en spit sitte\nmenigeen – party lju\nmening – hij bracht zijn ~ naar voren: hy oppenearre him; naar mijn bescheiden ~: nei myn dom ferstân; daarin verschillen we niet van ~: dêr bin ik jo partij net yn; zie ook oordeel\nmenseneter – zie kannibaal\nmenstrueren – de boel ha, de buien ha, de bloeiïng ha, de regels ha, it foar ’t krús ha, fervje, de reade flage út ha; zie ook ongesteld\nmerkwaardig – nuver, nuveraardich, singelier, apart, snoad, bûtenwenstich; het gaat er ~ aan toe: it bruit der nuver hinne; buitengewoon ~: fermaarde bryk; vaak merkwaardige opmerkingen maken: der nuver bykomme kinne; ~ persoon: apartstra, frjemde matsjedoar, raar houtsje, nuvere piter, rare piereman, nuvere porsleinstamper, kwasteloarum\nmes – mes, mês, hogge; slecht snijdend ~: pogge; zie ook zakmes\nmest – mjuks, dong, hinnekjitte (van kippen), hinneklameie (van kippen)\nmeteen – zie zometeen\nmeten – afstand ~ door stappen te tellen: trêdzje; zich kunnen ~ met: stringhâlde kinne mei (zie ook onderdoen)\nmeter – trêd (ongeveer)\nmeubilair – hûsree (it)\nmiddelbaar – op het ~ onderwijs zitten: te learen gean\nmiddelpuntvliedend – midswykjend\nmier – eamelder, mychhimmel, mychhammel, mjammel; rode bosmier: sprok(ke)\nmierenneuker (fig.) – nustjesiker\nmietje – janmeiske, weiten hin, suertsje, mem har pop, njuske fint, stik koekedaai\nmijden – een plaats ~: earne in hûn giseljen sjoen ha\nmillimeter – streek\nminder – ik word er niet ~ van: it nimt my net ôf\nminderen – ~ bij het breien: nearje\nminne – zie schikken\nminnekozen – ûnder de noas/amme komme; zie ook vrijen\nmis – het is ~: it is kryk\nmisbruik – ~ maken van: jin misgean oan\nmisdragen – zich ~: jin misgean\nmiskend – hosk\nmiskraam – miskream, omflapper; een ~ krijgen (van dieren): kealferlizze/ferbringe/fersmite/fertije > ze heeft een ~ gekregen: se is it berntsje kwyt\nmislukken – mislearje, mistribelje; steeds ~: net tribelje wolle\nmismaakt – mishipt, mishypt, mismakke\nmissen – iets node ~: skeel hawwe oan; misgean ha; gaan ~: misgean krije\nmist – mist, dize, damp; laag bij de grond hangende ˜: krûpeltsjedauwe, grûnmist\nmistig – mistich, dizich, dizenich, dampich\nmodder – moeizaam door de ~ waden: peazgje, mjukselje\nmodel – fetsoen > der in knap fetsoen yn knippe\nmoe – wurch; erg ~: (skjin) oanein, moardôf, deawurch, út ‘e liken; ik ben erg ~: ik ha ’t skjin wei; zeer ~ door inspanning: ferjittere, ferjettere; ~ van het feestfieren op een feest op kermis: fermerke, fermerkt\nmoederdier – moer\nmoederskindje – mem har pop\nmoedervlek – behaarde ~: mûs\nmoedig – boastich, net foar in bytsje bang\nmoeilijk – dreech, swier, lestich > in ~ karwei: in drege put, in taaie sneed, in poepetoer\nmoeilijk – dreech, swier, slim, hibbich, lestich, lêstich, stoer, fûstich; ~ karwei: kriensen > in stoere reis\nmoeite – ûnstalten; zoveel ~ had je niet hoeven doen: safolle tastel/drokte hiest net meitsje hoegd; ze heeft er geen ~ mee: se hat der gjin wurk fan; met ~: mei lijen; dat krijg je zonder veel ~: dat hast foar moaisjen\nmoer – geen ~: gjin rabantsje, gjin sprút, gjin skrevel, gjin miter, gjin sprusel, gjin krusel, gjin miter, gjin donder, gjin kloat, gjir sier\nmoerasland – dûkel, sompe\nmoetje – zie trouwen\nmogelijk – best ~: dat koe wol\nmokken – stildeunsk wêze, stúmje\nmom – onder het ~ van: foar > dizze rjappels binne ús ferkocht foar bêst\nmoment – elk ~: alle stuiten; het kan elk ~ gebeuren: it kin alle stuiten barre; op dat moment: op dat stuit, op dat pas\nmond – geen blad voor de ~ nemen: gjin flij foar de mûle nimme; niet op zijn mondje gevallen: mûlryp, bekjegau, mûltsjegau; persoon die niet op zijn mondje is gevallen: bekjegau, mûltsjegau\nmondig – mûlryp, bekjegau, mûltsjegau; ~ persoon: mûltsjegau, bekjegau\nmontuur – brilleramt\nmooi – moai, fraai, knap, tsjep, kreas, bylderich; ~ in de verte: fearskoan; op het mooiste punt: op ‘e klink; het mooiste moment: de útsetter; dat zou het mooiste zijn: dat is de slach; erg ˜: sa kreas as in krúsbei, sa moai as poes\nmopperen – ôffervje, fûterje, lekskoaie\nmores – ~ leren: hoffenje, omstean leare, neefhite\nmorgen – ~ komt er weer een dag: de loft is blau fan dagen\nmotorfiets – stoomfyts\nmotregen – storein, stower; aanhoudende ~: gnizer\nmotto – biedwurd; dat was zijn motto: dat hie er op syn buordsje\nmouw – nu komt de aap uit de ~: zie aap\nmuf – moassich\nmuggenziften – kutkamme, eartetelle, splintersykje, strontsykje, stikelstekke\nmuggenzifter – nustjesiker, earteteller, splintersiker, strontsiker, stikelstekker\nmuilkorf – bekbân, bytbân, mûlbân\nmuilkorven – de bek bine\nmuis – ~ van de hand: mûs, kikkert\nmummelen – prommelje, preuvelje, knoaskje\nmuur – buitenmuur: hússide\nna – x niet te ~ gesproken: sûnder x ûnderstek te dwaan\nnaakt – ~ geschoren huid: bloat, bleat\nnaam – onfriese ~: poepenamme\nnaar – een zeer ~ gevoel: in danigen misgean; ~ aflopen: raar ôftriedzje, hûnje\nnaargeestig – njoer\nnaargelang – neigeraden (dat), dat\nnaarmate – neigeraden (dat), dat > dat ek al oanwoeks, dat it neier kaam\nnabij – de nabije toekomst: de heine takomst, skielk\nnadenken – prakkesearje, knobbelje\nnagel (gereedschap) – metalen ~ die ergens in wordt gestanst: nearring, njirring\nnagel (lichaamsdeel) – neil, neiel\nnageslacht – neiteam, neiskaai\nnakomer – efterkommer\nnauw – nauwer maken: ynstûkje; ~ wonen: husearje; nauwe kleding dragen: yn ‘e klean sitte as in mûdhûn yn it fel\nnauwelijks – het zal ~ gaan: it hat derom/deroan; ik was nog maar ~ thuis, toen kwam hij al: pas wie ik thús, as der komt er al\nnauwkeurig – zie precies\nnavelstreng – sim\nnavolger – navolgers: neiskaai\nnavragen – fernimme, de hichte helje\nneef – volle ~: folle miich; verre ~: trutling; achterneef: eftersusling, âlde miich; kind van achterneef: eftertrutling\nneerkijken – op iemand ~ (fig.): op ien delsjen, gjin each nei ien draaie\nneerkomen – het komt op hetzelfde neer: it is ien moer\nneerzetten – commando om iets neer te zetten: stryk!\nnegeren – net telle\nnek – met de ~ gebogen: dûknekkich\nnemen – dat hoef ik niet te ~: dat hoech ik net op te iten\nnet – nette (doordeweekse) kleren: ferklaaiersklean; zeer ~ gekleed zijn: yn ‘e stisel wêze, yn ‘e pronk wêze, yn ‘e kreaze wêze, yn bras en das wêze\nnetjes – kibich, kreep\nneus – in de ~ peuteren: spoekejeie; uit de ~ staan te eten (fig.): kikkertneuke, pûlfinkje; iemand iets aan de ~ hangen: ien wat oan it gat hingje; zijn ~ stoten (fig.): de noas stjitte, in lange noas krije\nneusvuil – klompje ~: spoek\nnicht – volle ~: folle miich; verre ~: trutling; achternicht: eftersusling; kind van achternicht: eftertrutling\nnier – prôle, proalling, (van vee) lûntsje\nniet – ~ no mooi: sa moai net\nnietig – furterich, fotsen\nnippen – nippe, priuwe, lipkje\nnodig – ~ hebben: nedich/noadich/fanneden wêze/hawwe, brek wêze; ~ (naar het toilet) moeten: húskeneed ha, hurd út ‘e broek moatte, op it miel stean\nnoemen – de zojuist genoemde feiten: de niisneamde feiten; genaamd: by namme > in man by namme Dykstra\nnog – ~ maar (als er voorheen meer waren): mar mear > ik ha mar twa mear\nnonsens – poepelderij, koal\nnood – need; in ~ zitten; yn ‘e myt sitte; uit de ~ helpen: út ‘e myt helpe\nnooddruft – bederf\nnooit – syn/jins libben net; je weet maar ~: men hat der gjin sizzen fan\nnoordwaarts – noardoan\nnormaal – ~ gesproken: zie gewoonlijk\nnormaliter – zie gewoonlijk\nnors – noartsk, swart, brettich\nnotedop – nútsdop; in een ~ (fig.): yn in koart begryp/bestek, yn rûge halen\nnu – tot ~ toe: ta noch ta\nnuffig – ~ lopen: snjitte\nnummer – iemand op z’n ~ zetten: ien in brul op ‘e noas sette\no – zie oh\nochtenderectie – moarnsereksje, lemierstiger (met als vrouwelijke pendant: daudobbe)\nochtendgloren – lemieren, ljocht fan ‘e dei, ljochtwurden\nochtendurine – nochteren wetter\nodol – zie ochtenderectie\noefenen – jin hoffenje > ik koe my nei hertelust hoffenje mei dy fioele\noen – oele, oelewapper, sokses, sûch, hispel op in brijpot, olfert\noh (tussenw.) – ooh: oong; oh (ja)?: al?; ˜ wee!: o wai mir!\noliespuit – oaljesnip\nom – te veel ~ …: te folle as dat …> te folle as dat it troch de mesken koe\nomgaan – onzorgvuldig ~ met: raar libje mei\nomgekeerd – zie andersom\nomgeving – omkrite, omkriten, krite, lânsdouwe, gea, omfjild, fermidden, weareld, streek\nomheen – ergens ~ praten: earne omhinne helje\nomkopen – omkeapje, mei presintsjes troaie\nomloop – in ~: yn ‘e wandel, yn omwanneling\nommezien – in een ~: mei in snjit, yn in omsjoch\nomtrent – ~ 1999: om 1999 hinne, om ‘e streek fan 1999\nomweg – ompaad, omwei; een lange ~ maken: by Dokkum/feeljekant om gean, feeljekantsje\nomzichtig – ~ te werk gaan: de lekkense brul opsette\nonaanzienlijk – furterich\nonbelangrijk – sintersk, furterich; ~ ding: hapskear\nonbeschaamd – ûnskeamel, ûnbeskamsum, ûnbeskromme\nonbeschrijflik – ûntsjutsk\nonbeslist – ~ staan: kamp stean\nonbetekenend – fotsen, sintersk, stoertsk; ~ ding: hapskear > in sinterske negoasje\nonbetrouwbaar – ~ zijn: it op ‘e rêch (stean) hawwe\nonbezonnen – ûnberiedich, sûnder eftertocht\nonbruik – in ~ raken: efter de bank reitsje\nonderbreken – het werk ~: út it wurk brekke\nonderdak – hinnekommen; voedsel en ~: rak en dak\nonderdanig – hearrich, noatich\nonderdeurtje – zie klein\nonderdoen – niet ~ voor: meunsterje kinne tsjin, lykje oan, stringhâlde kinne mei, lykhâlde kinne mei, net ûnderdwaan foar, stean; ze deden niet voor elkaar onder: it wie stiif partij\nonderdorpel – ~ van een raamkozijn: sille\nondergaan – (van zon/maan) toalje, tuolje\nondergoed – in zijn/haar ~: yn it lask\nonderkoeld – zie onverschillig\nonderkomen – hinnekommen; iemand een ~ voor de nacht bieden: ien benachtsje litte\nondernemend – weinig ~ vrouwspersoon: brektske(muoi)\nonderscheiden – goed te ~ zijn: beskielik/beskiedenlik te sjen wêze\nondertussen: wylst, wilens, ûnderwilens, by de tiid, yntiid, ûndertusken, ûndertiid\nonderuit – ~ gaan: ûnder fuotten reitsje\nonderwijs – op het voortgezet ~ zitten: te learen gean\nondeugend – ûndogens; ~ kind: zie deugniet\nondiep – skol\noneffen – hulterich, klink\noneffenheid – pjukkel\noneven – hosk\nonfatsoenlijk – ûnskiklik; dat is ~: dat foeget dy net, dat stiet dy net ta\nongelooflijk – een ~ lawaai: in leven fan komsa, in leven sa ha je net, in leven dat it sta seit\nongeluk – ûnk, ûngemak, ûngelok; een ~ krijgen: in ûnk hâlde, krije; een dodelijk ~ krijgen: ferhûneloartsje\nongelukkig – ~ zitten: jin ferhâlde\nongelukkige – stumper(t), lider\nongemak – zie ongerief\nongemakkelijk – ûnnoflik; een ongemakkelijke houding moeten aannemen: jin ferhâlde\nongeneeslijk – de ziekte is ~: der is gjin ferwin op, de sykte is ûnferwinklik, de pasjint kin net wer better\nongeregeld – ~ leven: der raar/nuver troch brûskje\nongerief – ûngeriif, misgean\nongesteld – ~ zijn: de boel/saken/regels/rite/floeiïng/bloeiïng ha, de reade flage út ha, de reade/Ingelske flage waaie litte, it yn ’t krús ha\nongeveer – likernôch, sawat, omtrint, oarnsje, om-ende-by; ~ zo lang/groot: fan dy-der langte/bridte; ~ in 1999: om 1999 hinne, om ‘e streek fan 1999\nongezond – zie ziekelijk\nonhandelbaar – ~ zijn: in mâl steed yn ‘e holle ha\nonhandig – ~ persoan: hispel op in brijpot, klongel, klongelder, knoffelder, knoffelhakke, kloat, sûch; hij is er erg ~ in: it giet him ôf as in baarch it saffraaniten\nonherkenbaar – er door de gezichtsuitdrukking ~ uitzien: ûntmerke\nonheus – iemand ~ bejegenen: ien omkromte bylizze\nonkruid – vol ~: kjittich > in kjittige tún\nonlosmakelijk – er ~ mee verbonden zijn: der as in aai yn it daai yn beslein sitte\nonnadenkend – zie onbezonnen\nonnozel – ûnnoazel, goedhinne, loen; ~ zijn: ien fan ‘e fiif misse\nonok – zie ochtenderectie\nonrechtvaardig – iemand ~ behandelen: ien omkromte bylizze\nonrustig – ~ bewegen: (om)tyskje; ~ zijn: gjin duorjen ha\nonsamenhangend – zie samenhang\nonschuldig – op onschuldige toon: kwânskwiis\nontbranden – oanfange; doen ~: oanjeldzje\nontdekken – gewaarwurde\nontevreden – hij is er ~ over: it wie him min nei it sin/de mûtse\nontgaan – het is mij ~: it is my ûntmurken; it is by my lâns gongen\nontheffing – ûntheffing, hantlichting\nontkennen – ûntkenne, ûntstride, bestride, neehite\nontkennend – een ontkennende zin: in neehitende sin\nontkomen – ~ aan: weislagje foar\nontleden – útslachtsje; de zaak ~: de bûter útrane\nontslaag – zie ontslag\nontslaan – dien jaan; op vervelende manier ~: warsje\nontslag – ~ krijgen: dien krije; ~ nemen: maaie nimme; ~ aanzeggen: maaie jaan; voortijdig ~ nemen/aanzeggen: lytse maaie meitsje; tijdelijk ~ krijgen: opsje krije\nontstemd – ~ kijken: sjen as in âld kwartsje; zie ook boos\nontvangstbewijs – rispis, ûntfangstbewiis, kwitânsje\nontvlammen – zie ontbranden\nontwikkelen – zich voorspoedig ~: dije\nontwikkeling – ûntwikkeling, ûntjouwing; persoonlijke ~: minswurden, wêzensfoarming, karakterfoarming; algemene ~: beleardens\nontzet – kapot: feravensearre, ûntheistere; van de wijs: feralterearre, ferbjustere, derôf, fan ’t sintrum, fan ’t hynder, fan ‘e wize, ferheistere, ûntheistere\nonvast – ~ op zijn benen: koaiïch op ‘e skonken\nonvermurwbaar – ûnferwrikber\nonverschillig – hertlau, kâldwei (adv.); het laat hem ~: it leit him flak/sljocht, it is him (al)likefolle, it is him egaal/dierber/ientûtmem, it nukt/sjakt him neat\nonverwachts – oerskik\nonvruchtbaar – staf, geld\nonwelgevoeglijk – ûnskiklik\nonwelgevormdheid – wankantens\nonwelwillend – ûnskiklik\nonzin – poepelderij, koal, wipwap; jij spreekt ~: do slachst bûten\nonzindelijk – ~ vrouwspersoon: skiere têst\nonzorgvuldig – ~ omgaan met: raar libje mei\noog – op die jongen had zij het ~ laten vallen: dy jonge wie har begryp; hij heeft een oogje op haar: hy smyt skieppe-eagen op har\noogklep – skrútlape, blynkape\nooglid – eachlid, eachslid\noogst – gemaak, rispinge\noogwenk – in een ~: yn in rep, yn in omsjoch\nooit – ea, al syn dagen\nook – ~ al: zie al; ~ wel: fergees > dan kinst dat fergees even foar ús meinimme\noor – zonder ~ (van potten e.d.): dôf\noordeel – een eigen ~ geven: in eigen beroai jaan\noorlelletje – earlapke, eartepûl (humor.)\noorlog – ~ voeren: oarlogje; door ~ te voeren verliezen: feroarlogje\noorsuizing – sinkelsûs > ik krige in sinkelsûs troch in earbân\noorveeg – maling, reis, trewinkel, earbân, watsjekou\noosten – uit het ~: fan easteradelen\noostwaarts – eastoan\nop – alles is ~: it hea is op en de ko is dea; het eten was ~: iten wie der gjin koarelskrom mear\nopborrelen – wâlje\nopbrengst – ~ van het land: gewier, gemaak\nopdat – dat > dat is nedich, sil it Frysk der net alhiel ûnderstrûpe\nopdooien – opskuorre\nopdraaien – iemand ergens voor laten ~: ien foar wat opstrûpe litte\nopdracht – opdracht; ~ hebben tot: stringenearre wêze ta\nopdrachtgever – lêstjouwer, prinsepeal\nopdringen – ~ van eten: tapije\nopdrogen – een opgedroogde pomp/put: in linze pomp/saad\nopen – iepen, op, oan, los; ~ hiel van het schaatsen: skythakke\nopeten – beplúzje, behimmelje; niet ~: earte, oarte\nopfleuren – zijn gezicht fleurde op: syn antlit blierre op\nopgeblazen – ~ in het gezicht: blastich, geizich yn it gesicht\nopgetogen – (h)oera\nopgewonden – een ~ standje: in hoattelstoat, in bolderblast, in ûnlijich minske, in stêd sûnder muorren; een ~ standje zijn: fuort op ien ein wêze, mei de swevelprikke oanstutsen wêze, samar de skuon út ha\nopgeven – zich ~ voor een symposium: jin oanjaan foar in sympoasium; het ˜: it oerjaan, kamp jaan, (it) ferlern jaan\nopgewassen – zie aankunnen\nopgewonden – hij was ~ dat hij ging logeren: hy sil útfanhûs, dêr hat er sa’n fnit mei\nophef – zie vertoon\nopheffen – dreigend ~: ûnderhelje\nopheldering – daar hebben we de persoon die ~ kan geven: dêr ha wy de libbene by de deade\nopjagen – te veel ~: kikkertjeie, kikkertsjejeie\nopknappen – by jins sûp en stút komme, opweidzje; weer licht werk doen als men na ziekte was is opgeknapt: wimelje; hij knapt al weer wat op: de sykte jaget ôf; karweitjes op een schip doen om het op te knappen: skiemanje\nopkomen – wâlje; ~ voor: degenje foar\nopleveren – opsmite, ôffervje; de golf die dat opleverde: de weach dy’t dêr fan kaam\nopleving – een laatste ~: in blinkje foar de dea\noplichten – zie bedonderen\noplossen – fertarre > de wolkens fertarre, sâlt fertart yn wetter\noplossing – útkomst\nopmerken (zeggen) – bybringe, fernije, oanhelje, op it aljemint/kleed bringe, opmerke\nopmerken (gewaarworden) – gewaarwurde, opmerke, merkbite, ealgje, fernimme\nopmerking – een snedige ~: in aai mei sâlt\nopnemen – het voor iemand ~: ien syn wâl ophâlde\nopnieuw – weroan\noponthoud – opûnthâld, wâlhout; zie ook vertraing\noppasmoeder – kak-en-piswyfke\noppassen – de lekkense brul opsette; ~ bij iemand thuis: húswarje, hûswarje\noppeuzelen – beplúzje, behimmelje\nopportunistisch – iedereen is ~: de keamersdoar giet by elkenien nei binnen ta iepen\noppositie – tsjinkearende macht\noppotten – bûskje\noprakelen – opikkerje\noprekken – ~ van een ring: útstûkje\nopruien – oprikkelje, opstokelje\nopruimwoede – zie schoonmaakwoede\nopschepen – hij scheept zijn vrouw met de kinderen op: hy lit it wiif mei de bern omtoppe\nopscheppen – opsprekke, poffe en blaze, grutswee slaan, in steil wurd ha, biuwe, opdwaan, swetse\nopschepperig – rombommich\nopschudding – koaridon, alteraasje, reboelje, trewyn, opskuor\nopspraak – in ~ komen: oer de streek komme/brocht wurde; in ~ brengen: oer de streek bringe\nopstaan – oerein gean/komme, jin oerein jaan; altijd vroeg ~: skrander wêze; het is tijd om op te staan!: tiid op!\nopstapje – fuotskammel\nopstoken – ~ van vuur: jeldzje\noptocht – staasje\nopvallen – each jaan, bylkje\nopvliegend – fuort op ien ein, opljeppen; een ~ persoon: in stêd sûnder muorren, in hoattelstoat, in bolderblast; een ~ vrouwspersoon: in ûnlijich minske; erg ~ zijn: samar de skuon út ha, mei de swevelprikke oanstutsen wêze\nopwachten – gean op\nopwarmen – opgewarmde koffie: boumantsjebier\nopwellen – wâlje; kraalje (van tranen)\nopwelling – oprizing, opstiging\nopwinden – jin drok meitsje; zich snel ~: samar de skuon út ha, mei de swevelprikke oanstutsen wêze, in stêd sûnder muorren wêze\nopzeggen – de overeenkomst ~: út it akkoart stappe, meiinoar ophâlde\nopzicht – in velerlei ~: yn follen\nopzichtig – útwrydsk, wyldseauwich, bylkjend\nopzoeken – je hoeft zo iemand niet steeds op te zoeken: hoechst sa’n ien net oan te rinnen\norde – op ~: yn streken, yn ‘e klinken; zijn zaakjes goed in ~ hebben: it goed yn streken ha; hardhandig ~ op zaken stellen: duveldei hâlde, regaad meitsje\norganiseren – beskaaie; goed georganiseerd: yn streken > se hat de organisaasje allinne beskaaid\norganisme – organismen: libben guod\noriënteren – zich ~: jins bestek meitsje > hy makke syn bestek op ‘e Aldehou\noud – ~ wijf: âld fel; zo en zo oud zijn: safolle jierren op ‘e rêch ha; heel ~: sa âld as de strjitwei; zie ook bejaard\nout – zie in\noverall – boksebaitsje, oerstrûper\noverbluffen – ferkatse, ferkasse\noverdwars – lâns, foardwers\novereenkomen – lyk stean, strike\novereenkomst – de ~ opzeggen: út it akkoart stappe, meiinoar ophâlde\novergaan – dat gaat al weer over: dat sakket al wer nei it gat\novergaan – ferklasse, ferklasje (op school)\noverleg – eftertocht; met ~: besteklik, streksum, mei oardiel\noverleven – oerkomme, it libben hâlde, it libben derôf rêde; hij was bang dat hij het niet zou ~: hy wie bang dat er dermei hinnegean soe\noverlijdensadvertenties – hokjes; ~ in de Leeuwarder Courant: skûtelbank\noverloop – perteal, portaal\novernachten – benachtsje\noverreden – ik kon hem niet ~: ik koe him net beprate/ginne\noverrijden – hij overreed een kat: hy ried in kat oer/ûnder\noverschietend – skealik\noverslaan – overgeslagen worden: foarby reitsje; tijdens het ronddelen overgeslagen worden: om ‘e stûke rinne/springe\noverstuur – oeral\novertreffen – de kosten ~ de baten: it kin net lykhâlde; overtreffende trap: oertreffende trep/trime, measttrime\novertrek – teek\novertuigen – opstride\noververmoeid – wyldseauwich, moardôf, moardop\novervloedig – ~ leven: út ‘e wisse libje\noverwegen – ûnder de eagen sjen, op berie hâlde\noverwerken – zich ~: jin feravensearje, jin oer de kop skreppe, jin knoeie (lichamelijk), jin ferwrotte (lichamelijk)\npaaien – troaie\npaal – peal; lange ~ van den of spar: juffer, jiffer\npaar – zie stel\npaard – oud ~: brik\npaardenstaart (bij mensen) – hynstesturt, kattesturt\npaars – pears, sangen; donkerpaars: felet\npad – ~ in koestal: mielling/mjilling\npak – (pakket) pak, pakket; groot ~: pakkelaris, pakkelaazje\npalm (van hand) – hol\npancreas – zie alvleesklier\npandjesjas – zie slipjas\nparaplu – paraplu, paraplots, plots, reinskerm, reinskaad\nparasiteren – derop libje (klaplopen)\nparasol – reinskaad\npardon – zonder ˜: sûnder willens\npartner (levensgezel) – partelot\npas – het geeft geen ~: it hat gjin fal, it jout gjin fallichheid, it kin der net lâns; als het te ~ komt: at it mei de streek fan ‘e fioele útkomt; dat komt mooi van ~: dat falt moai yn ‘e fâlden, dat komt te stade\npassen – niet goed bij elkaar ~: net pertoerje, net hierje; goed ~ (goed uitkomen): flije\npatiënt – pasjint, lijer, sike, baksilledrager\npees – sine, pezen en peesvliezen: hier\npeilen – grûnje\npeilstok – gearde\npeinzen – prakkesearje, neiprakkesearje, neitinke, moezje\npenis – kul, fleartûkje (tsjin bern), de teare dielen\nper – ~ keer: skofts, miels; ~ twee: de twa, linke twaen, by twaen; ~ persoon: de man; ~ dag: deis\npersoneel – folk\npersoonsbewijs – ~ aanschaffen: itigje\npessimistisch – ~ zijn: troch in swarte/pijlekkense brul sjen\npesten – piere, narje\npet – er met de ~ naar gooien: der mei de mûtse nei smite\npetroleumlamp – flearmûs\npetto – in ˜ hebben: yn it fet hawwe, yn ‘e mûtse hawwe\npeuteren – pûlkje\npeuzelen – zie oppeuzelen\npijpekop – pyptsjettel\npikken – iets niet ~: zie nemen\npit – zie fut; zie ook lont\nplaats – plak (it); in de eerste ~: tenearsten/ynearsten, op it foarste plak; van zijn ~ brengen: feravensearje\nplaatsvervanger – ramplesant\nplaatsvinden – syn beslach ha/krije, wêze\nplaatsvinden – syn beslach krije, wêze, barre, foarfalle > it heamiel dat foel mar ien kear yn it jier foar\nplak – onder de ~ zitten: altyd yn ‘e weach lizze, ûnder de plak/pantoffel sitte, mei in knip ûnder de fleugel farre, mei in skip yn ‘e fleugel farre\nplakken – plakke, klibje, kleve; ergens blijven ~ (blijven praten): earne wâlhout krije/fine\nplakker (persoon die lang blijft hangen) – soarch fan ‘e wâl, sjitoanich man/frommes\nplakkerig – zie kleverig\nplan – plan, hiting; van ~ zijn: fan doel wêze, op ‘e lea ha > sa hie ik it net op ‘e lea\nplassen – zie urineren\nplat – plat, flak, sljocht, ynpannich (van vrouw met platte boezem); ~ op de grond: plat-út\npleister – sear lapke\npleiten – ~ voor: degenje foar\nplenty – planteit\nplezier – met ~ in het leven kan men veel verzetten: sin en wille kinne folle tille\nplintetrapje – knibbelsmoar, wettertichte gatsjepanne, krintegewear, eartegewear\nploegbaas – hûnebaas\nploot – bloat, bleat\nplotseling – hommels, fifelefoars, hoopstoop, heapsteaps, hookstrooks, ynienen\npluim – zie compliment\npluis – het is niet ~: it is in raar ding; het is daar niet ~: it is dêr net kouster\nplukken – teppe, plôkje, rûpelje (van gevogelte of figuurlijk)\nplunjezak – plonderpûde\npochen – zie opscheppen\npochet – lefdoekje\npoeder – tot ~ maken: motsje > do mottest dy bakken atst der sa rûch mei omslachst\npoen – zie geld\npoepen – skite, drite\npoging – beyskjen, haal, writen, set, raam, wraam, smeet; een ~ doen: in skot/skoat weagje, besykje, der in grap fan ha, der in set fan ha, de batalje oangean, war dwaan, prikken yn ’t wurk sette/stelle, jins heil sykje, jins trekken waarnimme, jins gelok beproevje, in kâns/kânske weagje; een ~ om: tingje nei, stribje nei, wurkje oan, jin sette ta, wurk meitsje fan, teset gean oer, yn it aventoer sette\npolitie – skiere iel (humor.), blauwe miggen (humor.)\npolitieman – zie agent\npooier – poaier, huorrebaas\npootstok – domper\nportaal – portaal, porteal, pei\nportofoon – rinprater\npotjeslatijn – bargedútsk, apegryksk, bargelatyn\npover – zie schamel\npraatjes – ~ hebben: mantsjes meitsje\nprak – prak, pei, krous, prûs; prakje ~: peike\nprakken – peie, peikje, poazje\nprakkezeren – prakkesearje, moezje\npraten – uit het hoofd praten: ûntstride; zijn manier van ~: syn praat; een intelligente manier van ~: beslipe praat; erg vleierig ~: ljuentsje; babbelend ~: snakke; maar wat dom ~: derhinne snakke; goed kunnen ~: de bok melk prate; gezellig zitten te ~: petearje, keuvelje, klasjenearje; ergens blijven ~: earne wâlhout krije/fine\nprecies – het komt ~: it hipt nau; hij is heel ~: by him giet alles op ‘e klokslach\npresenteren – nieuwe voorbeelden ~: nije foarbylden bybringe\npretje – dat is geen ~: dat is gjin tréwes\nprettig – een zeer ~ leven: in heare-eintsje libben, in libben as smoarge beane\nprijs – zeg eens hoe hoog de ~ is: set him ris op jild; een ~ vaststellen: prisearje; het ging voor een klein prijsje: it koe wat skikt wurde, it koe omskik; onder de ~ verkopen: de sloai deryn bringe\nprijsstijging – ~ door tijdelijke sterke vraag: gieltsje, brúntsje > in brúntsje yn de rjappels\nprik – zie koolzuur\nprikje – (korte aanraking) pjuk, pripke, prikje; (injectie) prikje, pripke, spuitsje; (klein bedrach) sus; voor een ~: omskik\nprikkelbaar – zie humeur\nprikkelen – (pijnlik) ~: pimperje > de aftershave pimperet; (in de keel) ~: heare\nprikken – prippe, prikke, pjukke; (in de keel)~: heare\npriklimonade – zie limonade\nprima – het is ~ dat je …: kinst fergees …\nprins – prins; een leven als een ~: in heare(n)eintsje libben; op een toon alsof hij van de ~ geen kwaad wist: kwânskwiis\nprinsjesdag – kofferketiisdei\nproberen – je kunt het altijd ~: besykjen is it neiste rjocht\nprobleem – problemen: dûkelige dammen; niet over het ~ praten: nearne oer prate; in de ~ zitten: yn ‘e myt sitte; uit de ~ helpen: út de myt helpe, (glêd) út ‘e pikel helpe\nprocent – niet meer honderd ~: net mear alte-alte\npromoveren – promovearje; opgean ta doctor; zie ook overgaan\npronken – bylkje; man die graag met zijn kleren mag ~: darkert\nprostituee – frommes mei skiere knibbels; prostituees: skiere iel\nprovisiekast – spine\nprovoceren – úttrotsje (uitdagen)\npruilen – lipe: dwingen door te ~: lymstankje\npsychisch – zie geestelijk\npuberteit – de dagen fan ‘e optochte; jongen/meisje yn de ~: opslûpen jonge/famke\npui – pij, pei\npul – pûle (kannetje), bierkanne (bierpul)\npummel – smachel\npunt – op het ~ van de wetenschap – op it stik fan ‘e wittenskip; op het punt staan: op ‘e sprong stean; als puntje bij paaltje komt: as de skrinkel by it flym komt\npushen – faksearje, oansitte, nei de lever/ljirre tingje, degenje\nput – de ~ dempen als het kalf verdronken is: it deade hynder fêstbine\nputdeksel – kolkslid\npuur – gol, kleare(bare)\nraad – ze was ten einde ~: se wie har rie tenein, se wie telider slein; ergens geen ~ mee weten: neat mei in ding opjeie kinne\nraadsel – riedsel, riedling; dat is me een groot ~: dat is my in libben riedsel\nrace – in de ~ zijn (fig.): yn ommenaasje wêze\nracen – jeze\nraken – reitsje, roere; diep ~: oan ‘e lever komme; het raakt hem niet: it komt him net oan it gefoel, it glydt him by de klean del > dêr is krekt dat fine snaarke rekke dat ús oan ‘e hertier komt\nram – raam; gecastreerde ~: wear\nrand – het was op het randje: it wie kilekile/wikkerdewik, it hie neat lit\nrealiseren – zie bewerkstelligen\nrecht – ~ en averecht: mesken en knopkes, rjocht en krom\nrechtschapen – risnabel\nreciteren – opsnije\nrecreatieruimte – treemter\nredacteur – samler\nredden – iets wel ~: oprêde, skrewiele\nreden – een ˜ hebben\nredigeren – besoargje\nreet (aarsspleet) – strampel (zie ook kont)\nregel – in de ~: oerskik; zo zijn nu eenmaal de regels: dat stiet derta\nregelen – beskaaie, regelje, stalle; goed geregeld: yn streken > se hat de organisaasje allinne beskaaid, hoe sil ik dat mei it wiif stalle?\nregen – rein; er is ~ op komst: it wâlet; we krijgen vandaag ~: it jout hjoed reinwetter; de regen wordt minder: it reinen begjint wat te lichten; kleine vlaag ~: swink; zachte ~: miggelrein; motregen: storein, stower; aanhoudende motregen: gnizer\nregenbui – erge ~: goate, goatte\nregenen – hard ~: eazje, eazgje, gjalpe, gjalpje; het houdt niet op met ~: der is gjin fersinding > de see komt oer it lân\nregenwolk – pôk, joad\nreinigen – himmelje, klinzgje\nrekening – hoge rekeningen schrijven: goeie swarte inket yn ‘e pin ha\nrelishoppen – sleatsjebaaie\nren – loop, jister > de hinnen sitte nachts yn it hok en deis yn ‘e loop\nrennen – hurdrinne (lange afstand), drave, stowe, jeze, jotskje, giuwe, fleane, bauje\nrente – uitstaan tegen ~: op rinte stean > it jild stiet op rinte\nreserve – wat in ~ hebben: wat efterút ha\nrespectievelijk – foar de stôk op\nresterend – skealik\nresultaat – ~ hebben: úthelje, útwurkje, fertuten dwaan > doe’t dat neat útwurke\nreu – rikel\nrichting – ~ Groningen: dat út nei Grins (ta), de Grinzer kant(en) út\nriet – oud ~ (als dakbedekking): outer, olter > bladeren van ~: reidleaven\nrijgen – beste, bestelje (bij naaien), riuwe\nrijk – ~ zijn: moai stiif yn ‘e rêch wêze, gâns te ferstriken ha; wie ~ is, kan meer geven: it kin better fan de skeaf as fan de bân; je rijker rekenen dan je bent: hûnseagen oer it jild ha\nrijke – nieuwe ~n hebben weinig gevoel voor decorum: as de hûn komt ta heare, wit er beskie noch eare\nrijp – half ~: twiryp, twiripich\nrijzig – útlein\nring – ~ van neergezet serviesgoed: daan; wijdermaken van een ~: útstûkje\nrisico – een ~ vormen voor iets: in ding feil jaan\nroddel – rabjen, rabberij, flabyt\nroddelen – rabje; ~ over iemand: ien by it gat ophelje\nroerloos – blak (wind/water)\nroken – roke, smoke, blau jaan\nrollebollen (van dieren): wâlterje\nrommel (wanorde) – beierboel, tizeboel, bargeboel, jister\nrommel (nutteloos spul) – túch fan guod, brol\nrond – ~ 1999: om 1999 hinne, om ‘e streek fan 1999\nronddwalen – omdwelmje, omdoarmje, omdwirmje\nronde – omgong, gong, loop, rûntsje; de agent doet zijn ~: de plysje docht de omgong\nrondgaan – de drank laten ~: ombringe > der waard nochris ombrocht\nrondkijken – de kamer ~: de keamer yn ’t rûn sjen\nrondslingeren – laten ~: yn beswaaiing hâlde\nrondwaren – reizgje, wimelje\nrook – reek, riik, flam\nrookkanaal – ~ van een schoorsteen: boazem\nrozet – ~ van lint op kleding: dof\nrubber – ilestyk > in ilestiken bal\nrug – met de ~ tegen de muur staan: mei de klok op ‘e rêch stean\nruggengraat – rêchbonke, rêchstring; zonder ~ (fig.): slopankelich, sûnder piid/kriich\nruiken – lekker ~ (van thee): sykje\nruilen – ruilje, roalje, rosje, ruilebûts(j)e, roallebûts(j)e, rûlebûts(j)e; verwerven door te ~: jin oanruilje\nruimte – ~ tussen twee dicht op elkaar staande huizen: wan, krimpe\nruïneren – geruïneerd worden: telider gean, hoekedakke gean, derûnder strûpe, nei gychem gean, nei beppe kelder gean, nei de barrebysjes gean\nrust – tot ~ komen: bedarje, betommelje; bij sport en spel: beskied, bekoar\nrustig – rêstich, restich, lot, kalm, bedaard, tuike-tuike\nruw – rûch; ruwe taal: rûchkâlt\nruzie – spul, skeel, rúzje, rûzje, bargebiten, strideraasje, deillisskip; ~ hebben: deilis wêze; ~ hebben met iemand over iets: it mei ien te krijen ha oer wat, mei ien harsenskraabje/hottefylje/krewielje; zich mengen in een ~ tussen man en vrouw: tusken hammer en spit sitte\nsamenhang – er zit geen ~ in: der sit slot noch styl yn, it hat slot noch styl\nsamenstellen – gearstalle, stalle\nsamenwonen – húzje, hokje, byinoar wenje, tegearre wenje, gearwenje, (tegearre) húsmanje\nsamenzweerder – gearstokeler\nsaneren – ~ van een huis op last van de gemeente: rakke\nsarah – ~ zien (50 zijn): de liny foarby wêze\nschaamhaar – flotgerzen (vooral van vrouwen)\nschaamteloos – zie onbeschaamd\nschaap – roepwoord voor schapen: sjúp\nschade – skea, hearing, ûnstee\nschaduw – in de ~ zetten: ferdonkerje; ~ van een overdrijvende wolk: koweskaad\nschamel – skeamel, earm; ~ bezit: bederf\nschatting – naar ~: op ‘e rûs; een ~ maken van: bestek opmeitsje fan\nschaven – geschaafd (van lichaamsdelen): blêsd > mei blêsde smoarskinen\nschavuit – skoelje, boef, punthûn\nscheet – een ~ laten: furte, furtsje, ôffervje, ôfblaze, ôfskite, ôfpoepe, ôfmuffe, ôffjurje; een geluidloze ~ laten: muffe\nscheiden – gescheiden zijn: faninoar, fan ‘e man/frou ôf wêze\nscheidsrechter – skiedsrjochter, goeman; op uitspraak van de ~: op goemanne sizzen\nschelen – wat kan mij dat ~: wat sjakt/nukt my dat no; het kan een paar minuten ~: it kin wolris gybje; wat scheelt hem: wat beweecht er; niets kunnen ~: neat lije kinne > it hie neat lit of hy wie fersûpt\nschelp – skulp, núnder\nschelpengruis – skil\nschelpenpad – skilpaad, núnderpaad\nscheren – over het water ~: skimkje; geschoren schapenvacht: bloat, bleat\nscherp – skerp, fjurrich (nagels); ~ ruiken: fianich rûke\nschertsen – túlkje\nscheut – snjit, goat\nschichtig – skoftich, huiïch, skrikeftich, skrikkerich, tsjelreauwich, kjelreauwich\nschijnheilige – pilaarbiter\nschikken – iets in der minne ~: eat mei goedlikens beflappe; goed ~ (goed uitkomen): flije\nschikkingszaak – bylizzer\nschilderachtig – bylderich\nschilderen – fervje, opfervje, oerstrike; gebrekkig ~: malkje, dunnetjes ~: ealtsjes oerstrike\nschimmelig – moassich\nschoeisel – fuotark, fuotskoaiïng\nschoen – de stoute schoenen aantrekken: it dryste span oanlûke, de ûnskeamele skuon oantsjen; wie de ~ past, die trekke hem aan: dy’t in noas hat, kin mar rûke\nschoenlepel – hakkebiter\nschommelen – touterje (op een schommel), haweve (een heen-en-weergaande beweging maken)\nschool – op een ~ voor voortgezet onderwijs zitten: te learen gean\nschoonmaak – gedwongen ~ van een woning uitvoeren op last van de gemeente: rakke\nschoonmaakwoede – himmelderitis\nschor – heas, skoar; een zeer schorre stem: in lûd as in ferkâlden kikkert dy’t kukelu sizze wol\nschors – ~ van een eik: kif\nschorspad – kifpaad\nschorten – daar schort wat aan: dat sit op in kwea moer\nschouder – afhangende schouders: slûke skouders; met afhangende schouders: slûkskouderich; de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen: it kin better fan ‘e skeaf as fan ‘e bân; op de ~: op ‘e skots\nschrapen – de keel ~: brimje, strôtskraabje\nschrede – op je schreden terugkeren: jin bekoarje\nschreeuwen – raze, skreauwe, balte, âlje, oangean, ketterje, kettermintsje, gûzje; in gjalp jaan/ophelje/útjaan\nschreeuwlelijk – razer, balter, baltbek\nschrijffout – pinskamper, skriuwflater\nschrijlings – strampeld, strampeltsje, strampeloer, strampeltsje-oer; ~ lopen: strampelje\nschrijven – iemand leren ~: ien mei de pinne opfokje\nschrikachtig – kjelreauwich, tsjelreauwich; zie ook schichtig\nschrikdraad – skriktried; afrastering met ~: batterijfreding\nschrikkeljaar – stokkejier\nschrikken – kjel/kel wurde, it jin oansjen; laten ~: in skrik ôfjeie, kjel/kel meitsje; snel ~: kjelreauwich/tsjelreauwich wêze\nschrobben – aardappels ~: rjappelgrobbelje\nschrobbering – zie veeg (uit de pan)\nschuim – lijn van ~ op het water: liming\nschuin – ~ toelopen van land: gearje; ~ praat: skou praat\nschuitje – een ~ van de kaas maken: yn de tsiis kylje\nschuld – de ~ schuiven op: it goaie op\nschuld – oude schulden: dûkelige dammen; oude schulden vereffenen: dûkelige dammen stopje\nschuldbekentenis – rispis\nschunnig – skou, ûnhuer(ich), raar\nschurken – zich ~: jin skoarskje\nschuur – zolder boven ~: hilde\nschuw – skou, skoftich\nsentimenteel – dierber\nserieus – earnstich; ~ zijn: earnje; niet ~ behandelen: net telle\nservies – setje ~ als cadeautje: deseneetsje\nsikkeneurig – zie humeur\nsinterklaas – sinteklaas; voor ~ spelen: iemand die voor ~ speelt: kaaieman, kaaieboe\nsintmaarten – sintemaarten; de vooravond van ~: brette-guozzejûn\nsjoelschijf – brik\nslaag – pak ~: wan bruien, waarme rêch, stryksum, huf; pak ~ geven: zie slaan\nslaan – verrot ~: telider slaan, rampoaie; hard ~: bûtse, touwe; ~ (van mensen): hoffenje, omseamje, ôftichelje, neisjen, neiride, op ‘e hûd spylje, huf jaan\nslaap – hij kon de ~ niet meer vatten: hy wie de sliep bjuster; kun je de ~ weer wat vatten?: kinst de sliep wer wat krije?; ~ tekort komen: sliep brekke\nslaapbeestje (restjes opgedroogd vocht in ooghoeken) – slieploarte\nslachten – kilemoarje\nslachtoffer – slachtoffer, lider\nslag – van ~ zijn: fan ’t sintrum, hynder wêze; ergens ~ van hebben: de guit fan eat ha\nslagen – beslachbûgje, fertuten dwaan\nslak – iemand die op alle slakken zout legt: nustjesiker\nslaken – een kreet ~: in gjalp jaan/ophelje\nslap – slop; ~ van het lachen: slop/near fan it laitsjen\nslapen – sliepe, koese (zie ook bed), op ‘e rêch stean; vroeg gaan ~: mei de hinnen op ‘e beam gean\nslavenhandelaar – ˜s: keaplju yn minskeflesk\nsleutelbeen – skouderbonke, joadebonke\nsleutelgat – kaaisgat\nslim – tûk, pynter, goochem, net ferrotte; erg ~: sa snoad as roet\nslip-of-the-pen – pinskamper\nslipjas – hokseflapper, swellesturt, swellesturtjas\nslippertje – glûperke\nsloddervos – rûzebroek\nsloffen – hij slofte naar de deur: hy kloatsekke op ‘e doar ta\nslokdarm – slokterm, reade term, weaze\nsloom – sleau; ~ vrouwspersoon: bretske(muoi)\nsloot – sleat, kealledrinken (hum.)\nslordig – sloarderich, rûzebroekerich; slordige vrouw: sloar\nsluiten – slute, tichtdwaan, tichtsje\nsluitingstijd – slutingstiid, sluterstiid\nsmaak – dat is mijn ~: dat is myn flij\nsmeersel – smiksem, smyksem, smarsel, salve\nsmijten – smite, soale, klinzgje, bruie\nsmikkelen – zie smullen\nsmoes – ferlechje, babbelegûchje, kachelachje (zie ook uitvlucht)\nsmullen – smûze, meure\nsnede – gulden ~: godlike fyk\nsnedig – een ~ gezegde: in aai mei sâlt\nsnel – gau, hurd, hurd-hurd, rêd, handich, hânsum, mei faasje, mei stoom, rimpen (zie ook weldra) > it giet mei geande weinen\nsnibbig – fits\nsnijden – open ~: opsnije > in ko de bealch opsnije\nsnoeien – benuttigje\nsnoeven – zie opscheppen\nsnotballetje – spoek\nsnotneus – snotnoas, snotbongel (jong persoon), kyk-yn-‘e-wrâld (onervaren jong persoon met praatjes); hij heeft een ~: de noasdrip/noaster hinget him\nsnottebel – klok\nsnuiter – rare ~: rare matsjedoar (zie ook merkwaardig)\nsoeps – niet veel ~: net folle aaps, brets\nsokkel – zie voetstuk\nsoldaat – ~ maken: ta in lyk meitsje\nsomber – mismoedich, tryst\nsoort – een ~ heranalyse: in foech weranalyze; ons ~ mensen: úslju\nsop – iemand in zijn eigen ~ laten gaarkoken – ien yn syn eigen sop gearsuorrelje litte\nsortiment – ferskot\nsparrestam – lange ~: juffer, jiffer\nspe – in ~: yn hope\nspeciaal – zie bijzonder\nspecifiek – ~ iemand: zie iemand\nspeen – fopspeen of ~ van zuigfles: nûn, nun, nunne, sobber, styk, stykje\nspek – gerookt ~: baken; een blokje ~: in klibke spek\nspel – op het ~ zetten: derby op sette; even niet met het ~ meedoen: bekoar; bij een ~ niet mee kunnen/mogen doen omdat er dan een oneven aantal personen is: hosk wêze\nspelen – ~ voor: sabeareboartsje\nsperma – neuksel, neuksop, sas\nspijker – de ~ op de kop slaan: de woartel yn it lid reitsje\nspijkeren – vast ~: beneilje, fêstspikerje\nspijkertrekker – rongizer\nsplitpen – splis\nspoed – aandrijven tot ~: opfurtelje; haastige ~ is zelden goed: in stadige rinner komt der ek\nspoedig – zie weldra\nspontaan – ~ persoon: bekjegau, mûltsjegau\nsport – dat is niet Jan zijn tak van ~ (fig.): dat binne boer Jan syn guozzen net\nsprake – ter ~ komen: fan ‘e hispel rôlje, op it aljemint komme, oan ‘e oarder komme, op it kleed komme; iets ongestructureerd ter ~ brengen: ombommelje op wat\nspringen – met twee benen ~: trobbelje\nspuwen – flybje, flibere, speie, spuie, koarje\nstaart – er met de ~ tussen de poten vandoor gaan (fig.): ôfdrosse\nstadswijk – zie wijk\nstal – bûthús; zolder boven ~: hilde\nstalvee – sket\nstam – lange ~ van den of spar: jiffer, juffer\nstamboom – stambeam; mannelijk dier met indrukwekkende ~: faderdier; hengst met indrukwekkende ~: faderpaard\nstammen – skaaie > hy skaait út in goed laach\nstamppot – moes\nstamvader – faderdier (van dieren), faderpaard (van paarden)\nstand – tot ~ brengen: beävensearje\nstandje – een opgewonden ~: zie opgewonden\nstandvastig – zeer ~: ûnferwrikber\nstang – op ~ jagen: op stoom jeie, it lân op jeie\nsteeds – hieltiid, hieltyd, aloan, allegeduerigen, alle klapsketen, om in hapskear, slach op slach; ~ groter: grutteroan (zie ook haverklap)\nsteeg – steech, stege, gloppe; zeer smalle ~: wan, krimpe\nsteek – ~ onder water: spytbokken, striker, rûkappel\nsteel – gat in stuk gereedschap waar de ~ doorheen steekt: húsling\nsteen – ~ bij dammen: houtsje; ~ bij domino: brik, houtsje; ~ bij sjoelen: brik\nsteiger (aanlegsteiger) – steiger, steger\nsteiger (bouwsteiger) – steiger, batterij\nsteil – skoar\nstekelbaarsje – toarnderke\nsteken – het steekt nauw: it hipt nau\nstekken (van planten) – ôflizze\nstel (twee geliefden) – pearke, steltsje, spantsje, de jongelju\nstelen – stelle, ûntfytmanje, fertsjusteremoanje, dievje, bûskje, bokse; (met medeweten van de bestolene, als weddenschap) patykstelle\nstelpen – stimpe > doe’t er it blieden fan ‘e wûnen stimpt hie\nstemgerechtigd – skotsjittend > in skotsjittend hûs\nstemrecht – met ~: skotsjittend > in skotsjittend hûs\nsteriel – zie onvruchtbaar\nsterfbed – sterfbêd, stjerbêd\nsterk – zeer ~: ferwoest\nsterrebeeld – ~ leeuw: bitelige Lieuwe; ~ tweelingen: Houk en Ansk; ~ kreeft: stikelige Douwe\nsterven – stjerre, fertiigje, oer ‘e klink springe, om in luchtsje gean, de klompen op it boerd sette, de teannen omheech stekke; op ~ liggen: yn it stjerren lizze; zie ook doodziek\nstevig – gewant, gewûpst, hecht, stiif; een stevige frou: in klos; een stevige kerel: in baas keardel\nstiefkind – styfbern; stiefkindje zijn (bij het ronddelen): om ‘e stûke rinne/springe\nstiekem – stildeunsk, stikem, teglûp, temûk\nstijfkop – stiifkop, kopstik\nstijl – dat is toch geen ~: dat is doch gjin dwaan gelyk\nstil – stil, stikem, kalm, rêstich, noatich, nuet, njût; het is geheimzinnig ~ in de natuur: it waar lústeret om\nstilstaan – ~ bij: sinne op\nstilzitten – niet kunnen ~: it net stil hurde kinne\nstoeipoes – trolpoeske\nstoep – zie trottoir\nstoet – staasje\nstoethaspel – hispel op in brijpot; zie ook oen\nstof – plukken ~: deade mannen; geen ~ van conversatie meer hebben: zie conversatie\nstok – grote ~: preuveleintsje (hum.); een stokje steken voor: een boardsje skutte foar, in skoatteltsje strike foar; met de kippen op ~ gaan: mei de hinnen op ‘e beam gean\nstollen – stjurje; van bloed ook: koarste sette\nstormlantaarn – flearmûs\nstortbui – goate, goatte\nstout – ûndogens, stout; de stoute schoenen aantrekken: it dryste span oanlûke, de ûnskeamele skuon oantsjen\nstoven – langdurig ~: meuke, smûze, snoarkje\nstraf – op straffe van: op poene fan\nstraffen – poenje\nstralen – ~ van blijdschap: blierje, blierkje; ~ van gezondheid: ankje, angelje; ~ van sterren: wimelje\nstreek – streken: fizefazen, oanslaggen, kueren, raanjen; van ~: fan ‘e wize, fan ’t sintrum, fan ’t hynder, út it potsje, derôf\nstreep – ongelijke ~ (bijv. in haar): gaal\nstreepje – een ~ voor hebben: wat foarút ha\nstrekken – dije > ta eare dije\nstreng – strang; ~ zijn: stringenearje\nstrijken – ergens mee gaan ~: der mei wat op ôf strike\nstrijkstok – er blijft te veel aan de ~ hangen: der bliuwt tefolle oan ‘e pin hingjen\nstrompelen – strampelje\nstrottehoofd – strôtbol, knoop\nstruikgewas – strewelleguod, kreilguod, beamkeguod, strûkjeboel, strûken\nstuip – set, pau, pauk\nstuiten – ~ op: stjitte op; toen stuitte ik op het woord x: doe hat my it wurd x foar de fuotten rûn\nstuiver – stoer, sinteryksdaalder (humor.)\nstuk – zie kapot\nsubjacent – oanswettend, oanbuorjend\nsudderen – langdurig ~: meuke, smûze, snoarkje\nsuikerklontje – grúske\nsukkel – zie oen\nsukkelen – (om)goarje\nsummum – (weareld-)brekker\nsymmetrisch – niet ~: wankant(ich)\ntaak – het is jullie ~: it stiet oan jim\ntaal – gore ~: raar/ûnhuerich praat; rare ~ uitslaan: raar guod spuie\ntak – tûke; klein takje: prikje; gevorkte ~: strampel; ~ van een familie: staach; ~ in een boomstructuur: útspranteling; dat is niet Jan zijn ~ van sport (fig.): dat binne boer Jan syn guozzen net\ntakkebos – takke\ntalmen – zie treuzelen\ntalud – falling\ntand – overblijfsel van ~: stobbelein; geen tanden hebben: holmûlich wêze; ~ van een tandwiel of een vogelkam: tak, takke, takkel, tine; ~ van gereedschap: tine\ntandenknarsen – knirkje, knarseltoskje\ntandvlees – toskfleis, gagel\ntandwiel – kamrêd, kroanrêd\ntappen (van schroefdraad voorzien) – graadzje\ntarten – úttrotsje\ntaxeren – prisearje\nte – te … om: zie om\ntechniek – de ~ beheersen: de hantaasten beet ha > hy hat de hantaasten fan it autoriden al goed beet\nteder – klien\ntegenkomen – toen kwam ik x tegen: doe hat my x foar de fuotten rûn\ntegenspreken – tsjinprate, tsjinabbelearje, (tsjin)iggewearje\ntegenstand – ~ bieden: partij biede\ntegenvallen – mistribelje\ntegenvaller – mistribeling, tebeksetter, ôfdijer, ôffaller; een vervelende ~ meemaken: de noas stjitte, in lange noas krije\ntekeer – ~ gaan: jin kertiere\nteken – een ~ van leven: in grant fan libben\ntekenen – gebrekkig ~: malkje\ntelkens – hieltyd, hieltiid, slach op slach, aloan\ntemmen – nuet meitsje, bedimje, delsette, yn ‘e stringen hâlde, yn ‘e stokken hâlde/krije, derûnder krije, mak krije\nterecht – telâne, teplak, terjochte; ~ komen: bedarje; daar komt niets van ~: dêr komt neat fan terjochte/te flecht/op ‘e hispel, dat wurdt neat\nterechtwijzen – in brul op ‘e noas sette\nterechtwijzing – ynsizzing\ntergen – faksearje\ntering – de ~ naar de nering zetten: de bek nei de byt sette (zie ook tuberculose)\nterneergeslagen – telider slein\nterreinwagen – syp\nterugdeinzen – tebekskrilje; voor een moord niet ˜: foar in moard net stean, foar in moarn net omlizzen gean\nterughalen – jullie moeten het maar eens ~ (gezegd tegen gastheer na etentje): jim moatte it ris ferfetsje\nterugkomen – ~ op een afspraak: út it akkoart stappe\nterugnemen – een uitspraak gedeeltelijk ~: it wat ferhimmelje\nterzijde – dat ~: dat wol ‘k rinne litte\ntestament – ~ maken: testamintsje; zijn ~ willen maken: om pinne en inket roppe\ntetanus – klem, de klemsykte\ntevreden – tierd; ~ zijn: jins tier hawwe\nthee – ik heb zin in ~: de teelippe hinget my\ntheeleut – teelippe; ik ben een ~: de teelippe hinget my\ntherapeutisch – na ziekte weer op therapeutische basis licht werk doen: wimelje > hy hat gâns in skoft lizze moatten, mar begjint wer wat te wimeljen\nthuis – ik voel me hier niet ~: it is hjir gjin tréwes foar my, myn hjerring bret hjir net, ik ha hjir gjin haal\ntij – het ~ keert: it wetter kantelet\ntijd – juist op ~: pas ier; mooi op ~: yntiids, omskik; in de loop van de ~: by de tiid lâns; dat brengt de ~ zo mee: dat seit de tiid sa: je ~ verdoen: fiterknotsje, flinterknippe, printsjeknippe, parlefinkje (zie ook verdoen); er is ~ zat: de loft is blau fan dagen; ~ om op te staan~: tiid op!; geen ~ hebben: it net bybringe kinne; komt ~ komt raad: dan skyt der wol wer in fûgeltsje dat no noch gjin kont hat; hij neemt geen ~ om te eten: hy docht him gjin iten oan tiid\ntijdens – ûnder, ûnder … wei\ntijdig – yntiids, omskik\ntitel – opskrift\ntoch – wat kan het dan ~ hard zijn: wat kin ’t dan al hurd wêze\ntochtig – op een onopvallende manier ~ (van koeien): stildeunsk\ntoedragen – zie gebeuren\ntoekijken – lui ~ hoe anderen werken: om ‘e stûke rinne/springe\ntoekomst – de nabije ~: de heine takomst; in de ~ kunnen kijken: de foarloop ha, mei de helm berne wêze, foartsjirmje, it twadde gesicht ha\ntoekomstig – takomstich, yn hope > syn skoandochter yn hope\ntoenemen – in aantal ~: oanwinne, oanrigelje; in kracht ~: oanboazje\ntoespreken – zeer boos ~: it mannewaar opsizze, ik leksum lêze/opsizze, de leviten lêze, op ‘e lea komme/falle, geweken nimme\ntoestand – tastân; het is een rare ~: it liket/wiist raar, it sit der raar foar/ta; toestanden: krewellen\ntoestemming – ik heb ~ om dat te doen > ik haw it frij om dat te dwaan\ntoetakelen – taboeie, omseamje, ôftichelje\ntoetasten – it lyk oantaaste; in raam dwaan\ntoeten – van ~ noch blazen weten: van oere noch pompstôk witte\ntoets – ~ van piano/orgel: toets, taast, brik; ~ aanslaan: poene; de ~ der kritiek doorstaan: stringhâlde\ntoevertrouwen – dat kun je hem wel toevertrouwen: leau dat him mar\ntoevoegen – tafoegje, byjaan, derop ta dwaan > in bytsje ljocht byjaan\ntoilet – húske, brilhûs. perteal; ze is even naar het ~: se is eefkes nei/op it húske; naar het ~ moeten: efterút moatte\ntot – oant, ont, ta’t, tadat, salang’t, oantsalang’t > hy wachte salang’t se kaam\ntraag – ~ van begrip: staf\ntraan – trien; er blinkt een ~ in haar ogen; in trien kralet yn har eagen; tranen verbijten: triennen ferkropje\ntransparant – zie doorschijnend\ntrap – klein trapje voor huishoudelijk gebruik: learke; vergrotende ~: fergrutsjende trep/trime, meartrime; overtreffende ~: oertreffende trep/trime, measttrime\ntrede – tree (trap), treed (trap), trime/triem (ladder), treeft (rijtuig); breedte van een ~: oantree; hoogte van een ~: optree\ntree – zie trede\ntreeplank – treeft\ntreffend – dat heb je ~ gezegd: dêr rekkest de woartel yn it lid\ntrek – geen ~ hebben in: gjin haal ha op\ntreuzelen – wette, njuskje, núskje, treuzelje, omseure, skytskoarje\ntrillen – ~ van handen: ridelje; ~ van de lucht op een warme dag: kattejeie\ntroebel – grûnich, tsjok; ~ zijn: grûnje\ntroep – zie rommel\ntrots – grutsk, fier, prot\ntrottoir – stoepe, trotwaar, gieltsjes, platsjes\ntrouwen – trouwe, boaskje; ze moeten ~: omke Marten sit derefter; zij zullen wel ~: it sil mei harren wol op in krijen gean\ntrouwens – sa net, dêrom net, oars\ntuberculose – goartigens (bij vee); lijdend aan ~: goartich\ntuinhuisje – stoepke\ntussen – als er niets ~ komt, dan …: at der neat ûnder komt, dan …\ntussendoortje – ~ op namiddag: jimmet oarmet\ntussendoortje – flaubyt; binnenbeurtsje (tussentijds kopje koffie)\ntussentijds – ~ kopje koffie: binnenbeurtsje; ~ bezoek van een vrijer aan zijn meisje: binnenbeurtsje\ntwee-onder-een-kap – dûbel hûs\ntweedehands – twaddehânsk, healsliten, healbizich, brûkt\ntweelingen – sterrenbeeld ~: Houk en Ansk\ntwijfelen – jin ferhâlde, wifkje, yn bestân stean, (van kompasnaald) wâlje\ntwijg – gjirde\ntwintigtal – snies\nuit – de verkering is ~: de ferkearing is útskuord\nuitblinker – útrinner, útljochter, matsjedoar, baas, baasman\nuitbrander – zie veeg (uit de pan)\nuitbundig – zie opgetogen\nuitdagen – úttrotsje, skrik jaan; ~ tot: skrik jaan fan\nuitdaging – de ~ aannemen: skrik wer(om)jaan\nuiterlijk – yn it uterlike; ~ goed/vriendelijk: moai foar de hân\nuitgaan (van een relatie) – útskuorre\nuitgebreid – wiidweidich, omstannich, yn it brede\nuitgeput – ferjettere, ferjittere\nuithalen (resultaat hebben) – úthelje, útwurkje, fertuten dwaan\nuithouden – fiterje, úthâlde, bankje\nuitkijk – op de ~ staan: op ‘e weau stean\nuitkijken – goed ~: de lekkense brul opsette\nuitknijpen – financieel ~: zie uitmelken\nuitkomen – (van een ei) hikje; goed ~: flije; financieel komt dat wat beter uit: finansjeel komt dat wat better oan; wat ik heb gezegd, zal zeker ~: wat ik sein ha, dat sil grif neikomme; als het zo ~: at it mei de stryk fan ‘e fioele útkomt; doen ~ (van een geheim): útbringe\nuitkotsen (van mensen) – útpiuwe, ferhûddûkje, ferspije\nuitlaten – ergens niets over ~: fan eat neat útlitte\nuitleven – zich ~: jin útwierje\nuitmaken – zie schelen\nuitmelken – financieel ~: strike\nuitpraten – uitgepraat zijn: gjin gagel mear ha, it praat út ha\nuitrekken – zich ~: jin de lea speakje, jin útinoar jaan\nuitroeien – mei wortel en tak ~: mei izer en oer útroegje\nuitschelden – útskelle, útsegenje, útheuvelje\nuitslag – ~ rond de mond t.g.v. koorts: útrinner; de ~ is onzeker: it hat syn útfallen\nuitspraak – een snedige ~: in aai mei sâlt\nuitstaan – iemand niet kunnen ~: ien net sette kinne\nuitsteeksel – nakke, nakje, kikkert\nuitstekend – útstykjend > in útstykjende beamwoartel\nuitstellen – opstelle, ferskowe > hy stelde it wurk oan ‘e moarn ta op\nuitvaren – ~ tegen iemand: raar guod, fjoer en flam spuie; jin kertiere\nuitvlucht – uitvluchten: ferlechjes, babbelegûchjes, kachelachjes; uitvluchten bedenken: kachelachje\nuitzicht – útsjoch, eachweiding, eachweidzjen; iemand zijn ~ ontnemen door bouwactiviteiten: ien in brul op ‘e noas sette\nuitzien – er goed ~: besjen lije kinne; er niet goed ~: gjin sprekken lije kinne; er heel mooi ~: gâns bylkje; morgen ziet alles er weer heel anders uit: moarn sjocht alles wer út oare eagen\nuitzingen – het ~ (fig.): it útwaskje\nuitzondering – met ~ van: útsein, as > it folk is omkaam, as de kaptein\nurineren – pisje, mielje, struile (grof), mige (grof)\nvaak – gauris, opgelegen, faak, faken, fakentiden, dikmels\nvaardig – ~ zijn: op ‘e fjouweren beslein wêze\nvaardigheid – hantrekken\nvacht – geschoren ~: bloat, bleat\nvaderdier – faar, faderdier\nvaderlijk – faderlik\nvagina – fodze, klink, kut; zie ook kut\nval – fal, flap, klam, stap, strik, strûp, strûpe, ~ voor bunzingen: murdeflap, murdestap; vallen zetten: fallen (út)sette\nvallen – slecht ~ (van eten): raar opdampe; zie ook onderuit gaan\nvals – njirrich (van karakter)\nvanaf – ~ het moment dat: fandat\nvastberaden – krankyl, beret\nvastspijkeren – beneilje, fêstspikerje\nvat – klein vaatje voor boter of mosterd: klip\nvatten – de slaap niet meer kunnen ~: de sliep bjuster wêze\nvee – het ~ dat op stal staat: it sket; het ~ van een boer: it beslach\nveeg – ~ uit de pan: lik út ‘e panne, fodskuorring, hyp oer de noas; ~ uit de pan geven: útheuvelje\nveel – in soad/protte/bulte/hopen/heap, gâns, de romte fan; wie ~ heeft, kan beter wat geven dan wie weinig heeft: it kin better fan de skeaf as fan de bân; ~ pijn: gâns pine, braaf pine\nveeleisend – hij is zeer ~: hy hat in soad oan te jaan\nveelzijdig – alsidich, yngreven\nvel – ~ op melk e.d.: flij, flues, beppe himd (hum.); niet lekker in je ~ zitten (fig.): it mei jinsels te krijen ha\nveluwe – feeljekant, felekant, filekant, fyljekant\nvenijnig – fits, njirrich\nvent – ’s avonds een ~, ’s morgens ook een ~: moarns liken, jûns liuwen\nver – zo ~ als men kan zien: in gesicht fier\nveracht – hosk, ferspuid, ferspijd, ferhûddûke, útpiuwd\nverantwoorden – veel voor jezelf moeten ~: der in ilestiken gewisse op nei hâlde\nverband – ferbân, wynsel, (sear) lapke\nverbannen – ferbalje, kossebanne\nverbijten – tranen ~: triennen ferkropje\nverbreken – útskuorre (relaties, contracten)\nverbruien – ferdommenearje; zie ook bederven\nverdacht – lijst van verdachte personen: kealleboek\nverdedigen – ferdigenje, bekaadzje; met woorden ~: ien syn wâl ophâlde\nverdenking – ~ tegen: premoasje/premomsje op\nverdergaan – ferfetsje, fierderfarre > far fierder mei jo ferhaal\nverdienen – wel wat ~: derút rinne; er wordt daar veel verdiend: it is dêr allegear stryk yn ’t laadsje\nverdoemen – ferwije\nverdoen – tijd ~: kikkertneuke, flinterknippe, printsjeknippe, heaterskje, pûlfinkje, parlefinkje, fiterknotsje, de tiid ferdideldeintsje\nverdragen – bankje, ferneare; dat eten kan ik niet ~: dat iten kin ik net úthâlde\nverduidelijken – ferdútse, fertsjutskje (zie ook verklaren)\nverdund (van drank) – lask; te sterk ~: ferpolske, ferpompt\nverdunnen – fertinje, ferleskje, ferlaskje; te sterk ~: ferpolskje, ferpompe\nvergelijk – dat is geen ~: it moat net lykje/skimerje\nvergelijking – de ~ kunnen doorstaan: zie meten (zich ~ met)\nvergen – fergje\nvergeten – ik vergeet het gauw: it ûntleart my hurd; ik was het ~: it wie my fergetten\nvergeven – het is er ~ van de mieren: it tilt der op fan eamelders, it libbet der fan ‘e eamelders, it wimelet/wrimelet/wimmeret/wimeret der fan ‘e eamelders\nvergissen – fersinne, in bok sjitte; of vergis ik me?: of mist my dat?, of bin ik dêr mis mei?\nvergissing – een ~ maken: in bok sjitte; zie ook vergissen\nvergoeilijken – yn ‘e jamkste fâlde slaan\nvergroten – vergrotende trap: fergrutsjende trep/trime, meartrime\nverhaal – op ~ komen: jin ferhelje, op ‘e haal komme\nverhemelte – ferwulft, gagel; ~ van paard: roaster\nverhouden – zich ~ tot: stean ta > twa stiet ta fjouwer as ien ta twa\nverkeerd – iets ~ zien: troch in ferkearde/pijlekkense brul sjen\nverkering – ~ hebben: ferkearing ha, wat by ’t hantsje ha, oanslach ha, in feint/faam ha, oan ‘e man/frou/feint/faam wêze, wat oan ‘e side ha; ~ hebben met: gean mei, ha mei, de loop ha by, feint/faam wêze fan; wil je ~ met mij?: kin ’t ek wat wurde, ju?\nverklaren – degene die de situatie kan ~: de libbene by de deade\nverkleumen – ferklomje, ferpikelje\nverkneukelen – zich ˜: skeuke fan nocht\nverkommeren – niemand hoeft er nog te ~: net ien hoecht der langer te fertutearzjen\nverkopen – ferkeapje; onder de prijs ~: de sloai deryn bringe\nverkwisten – ferpûstpelskje, feravensearje, dertroch bringe/jeie, fergrieme, ferdommenearje, trochbringe, dertroch jeie\nverkwister – spâlder\nverlangen – ~ naar: longerje op, fierkje nei (zie ook vergen); zijn ~ is gegroeid: de winsk is him in sin wurden\nverlegen – skruten, skrutel, ferlegen, blea, bleu, skrikkel\nverlegenheid – in ~ zitten: op it strân sitte, yn earmelytse sitte/wêze\nverleiden – ferliede, fertokje\nverlengde – in het ~: yn it fierderop\nverlichting – tegenstander van de ~: domper\nverliefd – fereale, grien, mûskoppich; ~ zijn: in griene rite ha; erg ~ zijn: ealje; ~ zijn op: niget sjen oan, in sin ha by\nverliefderig – loen\nverliezen – kwijtraken: weitôgje, weislepe, weibringe; van een spel: ferspylje; ik verlies er niet op: it nimt my net ôf > no ha ‘k it wer ferspile\nvermanen – earnje, teplak sette; streng ~: útheuvelje\nvermaning – ynsizzing, prekaasje, fodskuorring\nvermijden – zie mijden\nvermoeden (werkw.) – eanje, ealgje, betinke\nvermoeden (zelfst. nmw.) – aan; een ˜ hebben van: betinken hawwe op; slecht ~: premomsje, premoasje\nvermoeiend – moedsum\nvermurwen – niet te ~: ûnferwrikber\nvernissen – opgnisse\nveronderstellen – achtsje\nveronderstelling – premoasje, premomsje\nverongelukken – zie ongeluk\nveroordelen – tot de dood ~: ta de dea wize; veroordeeld zijn: doem hawwe\nveroorzaken – feroarsaakje, bewurkmasterje, bewurkje, teweibringe\nverpesten – zie bederven\nverpulveren – motsje, ferpulverje, ferpolverje\nverrassen – útstrike\nverrekken – zie vertikken\nverrot – ~ slaan: telider slaan\nverschalken – betrekke\nverscheidenheid – ferskot\nverschieten – van plaats ~: skrikke\nverschikken – ferskikke, ferskeuke, ferheuvelje\nverschillend – drie verschillende soorten: tredderlei soarten\nverschrijving – pinskamper\nversieren – opgnisse\nversiertoer – op de ~ zijn: ridzje\nverslagen – ridderslein (fig.)\nverslapen – ferdraaie\nverslikken – zich ~ in: jin fersjitte yn\nversperren – de weg ~: it paad damje\nverspillen – zie verkwisten\nverspringen – skrikke\nverstand – eftertocht; het ~ ergens door verliezen: it ferstân earne by opsette; hij heeft van veel zaken ~: hy wit fan in bytsje net; hij heeft veel ~ van auto’s: hy hat in soad doel oer auto’s, hy hat in soad autoferstân; met ~: besteklik, streksum\nverstandelijk – mei it ferstân, mei minskeferstân; ~ beperkt/gehandicapt: simpel, ienfâldich, net alte-alte, net te tûk, krik, efterlik; ~ beperkt persoon: simpelsma, ûnnoazelsma, simpele siel\nverstandhouding – een bekoelde ~ krijgen: oergerzje mei > It is mei ús wol tsjok oergerze\nverstandig – besteklik, streksum\nverstekbak – knisbak\nverstekzaag – knisseage\nverstijfd – hij stond als ~: it skeat him yn ‘e fuotten, hy wie yn ’t gat beneile, as fan ’t waar slein\nverstoppertje – hem zijn bij ~: blinke > hy moat blinke\nverstopping – zie constipatie\nverstrooid (verdeeld) – fersille, ferspraat, fertoarke\nverstrooid (afwezig) – ôfwêzich, yn ‘e memoarjes/stúdzje/prakkesaasje (wei), absint\nvertakken – útsprantelje\nverte – mooi in de ~: fearskoan\nvertegenwoordiger (van een firma) – reizger\nvertekend – een ~ beeld geven: ôfjaan\nvertellen – opsnije (verhaal/vers), ferhelje, fertelle; al fantaserende een verhaal ~: stalle; niets te ~ hebben: neat te kedizen ha, baas wêze dêr’t de biezemstôk stiet\nverteren – ferdouwe, fertarre\nvertikken – ferpoffe, ferdije; dat ~ ik te enen male: dat ferpof ik sa wyt as wûpe; iets ronduit ~: eat planút wegerje\nvertoon – veel ~ maken: de flagge heech opspikerje; met veel ~: rombommich, mei stoom en faasje\nvertraging – opûnthâld, wâlhout; ˜oplopen: wâlhout fine/krije\nvertrouwen (zelfst. nmw.) – er geen ~ in hebben: it in gat yn ‘e kop sjen\nvertrouwen (werkw.) – niet te ~ zijn: it op ‘e rêch (stean) hawwe\nvervaard – niet voor een kleintje ~: net foar in bytsje bang\nvervangen – iemand ~: ramplesant foar ien stean\nvervanger – ramplesant\nvervelend – (van gedrag) hibbelich; ~ worden: hûnje > dat sil jûn foar jim hûnje\nverwaarlozen – fertutearzje, fersloere litte, ferrokkelearje\nverwachten – daar had ik meer van verwacht: dêr hie ik mear ferwachting fan hân\nverwarmen – keer dat iets wordt verwarmd: hiting > yn trije hitingen moat it izer klear wêze\nverwedden – ~ om: ferhâlde op, sette ûnder\nverwelkt – wylkerich, wilich\nverwend – bedoarn, poppich, memmich (overdreven van moeder afhankelijk); ~ en daardoor verwekelijkt persoon: mem har pop\nverwerpen – fersmite, fier (wei) smite\nverwijden – ~ van een ring: útstûkje\nverwijfd – njusk, janmeiske-eftich; ~e man: weiten hin, stik koekedaai, âldwiif\nverwijt – iemand iets verwijten: ien in brul op ‘e noas sette; iemand met onterechte verwijten bestoken: ien spytbokkens jaan\nverwijten – te hâlden jaan, bylizze, in brul op ‘e noas sette > hoe doare jo my bylizze dat ik dat dien ha\nverwilderd – een verwilderde tuin: in kjittige tún\nverzachten – een geschil ~: muierje, heine en slaan\nverzakken – door ondermijning ~ van grond: ynpoalje\nverzamelen – sammelje, garje, gearje\nverzameling – samling, gjirring\nverzetten – de holle biede\nverzinnen – optinke, betinke; verzonnen woord: makwurd\nverzoek – met een ~ bij iemand komen: ien oanrinne\nvestibule – portaal, perteal\nvestigen – gevestigd: hûssittend\nvet – iemand in zijn eigen ~ laten gaarkoken: ien yn syn eigen sop gearsuorrelje litte\nvia – fia, troch, troch de wei fan, oer, oer de skiif fan > út it Frânsk oer de skiif fan it Hollânsk\nvieren – laten ~ (touw): sike jaan, bod jaan\nvierendelen – kertiere, fearnje\nvies – ~ zijn van: fij wêze fan; snel ~ worden: smoargje, smoarkje\nvinden – ik vind het mooi: by my is it moai; wat vind jij ervan?: hoe stiest do derûnder?; hij vindt dat dat mooier klinkt: dat heart him moaier oan; dan vind ik ze het lekkerst: by my binne se dan op it lekkerst; het niet altijd goed hebben kunnen ~: it wetter wie lang net altyd ien wei rûn, it wie net ien lucht\nvinger – door de vingers zien: oersljochtsje; iemand om de ~ winden: ien yn in fodsje beteare; iets in de vingers hebben: de hantaasten fan eat beet ha > hy hat de hantaasten fan it autoriden al goed beet\nvingerafdruk – fingerprint; vieze vingerafdrukken: kliemen\nvingervlug – hantsjegau\nviool – keallebout (humor.)\nvirus – virussen en bacteriën: libben guod\nvis – zich voelen als een ~ in het water: jin fiele as in mûdhûn yn ‘e reinwettersbak\nvisie – een verkeerde ~ hebben: troch in ferkearde/pijlekkense brul sjen\nvisioen – fizioen, drôchbyld, gesicht; ~ van een begrafenis: begangel; ~ van iemands dood: foargespins (zie ook: voorgevoel); vaak visioenen hebben: it twadde gesicht ha\nvitaliteit – helm, tier\nvlaag (opwelling) – oprizing\nvleermuis – flearmûs, flearemûs\nvleierig – fluensk, glaaierich, strikerich; ~ toespreken: fljuentsje\nvlek – plak; inktvlek: mot; ronde ~ van neergezet serviesgoed: daan; hond met ~ om het oog: spoekkiker\nvlieg – twee vliegen in een klap slaan: twa rêgen út ien baarch snije\nvlieger – de ~ is verloren gegaan: de draak is priis\nvlies – vliesje op water e.d.: hûd, flues; zie ook vel\nvlijtig – zie ijverig\nvlinder – vlinders in de buik: wjirms yn ‘e mage\nvloedgolf – floedweach, stoarmfloed, sturtsee\nvloeken – stevig ~: in pear grouwe knopen lizze; hy vloekte een paar keer stevig: der foelen him in pear grouwe knopen fan ‘e jas; ~ (van kleuren): skrikke\nvlot – floatich > it wurdt dêr allegear floatich yn ferteld\nvluchten – flechtsje, útnaaie, útpike, derút strike, hazzelieren gean, de wyk spylje, fan ruten spylje\nvluggertje – (vrijpartijtje overdag): binnenbeurtsje\nvlugschrift – blauboekje\nvochtig – damp, dampich, klitsich, fochtich; ~ van ontdooiende grond: ûntlitten, ûntlittich\nvochtinbrengend – ~e zalf: trochgeande salve\nvoedsel – ~ laten liggen/niet opeten: earte, oarte\nvoedster (vrouwtjeskonijn) – moer, ei, mot\nvoedzaam – streksum\nvoelen – zich niet helemaal lekker ~: jin net rjocht kouster fiele\nvoeren – met enige dwang ~: tapije\nvoet – op de ~ volgen: op hakken en teannen folgje\nvoetenbankje – fuotskammel\nvoetspoor – in het ~ van het Nederlands: yn ‘e fuotleasten fan it Hollânsk, yn it sok fan it Hollânsk, it Hollânsk soal befarrend\nvoetstuk – gemetseld ~: klippe\nvogelbekdier – fûgelbekbist\nvogelverschrikker – sjamme, tsjamme\nvol – ~ met: trochsingele fan; de bodem is ~ van mest: de boaiem is foal fan dong\nvoldoen – fernoegje; zie ook genoeg\nvoldoende – zie genoeg\nvolgens – ~ mij: neffens my, nei myn bestek; nei myn dom ferstân (humor.)\nvolhouden – úthâlde, folhâlde, ferhâlde, útwaskje, fiterje\nvolkomen – zie volledig\nvolledig – folslein, kompleet; zie ook helemaal\nvolmachtgever – prinsepeal\nvolwassen – een man die zich ~ gedraagt: in jierrich man; half ~: handich\nvonk – geinster\nvonken – oanfange\nvooral – fral, benammen, prinsepeal\nvoorbaat – bij ~: by foarried\nvoorbarig – ~ zijn: foar Sint-Jan fan hjerring roppe\nvoorbeeld – jestaal\nvoorbereidingen – tastel\nvoorbijgaan – ~ in het ronddelen: om ‘e stûke rinne/springe\nvoordeel – zijn ~ doen: foardiel/jern bespinne\nvoordeelpositie – een ~ hebben: yn hâldershân wêze\nvoordelig – streksum\nvoordragen – opsnije\nvoorgevoel – sommige mensen hebben daar vaak een ~ van: guon minsken leit soks op ‘e lea; ~ van iemands dood: foargespins; vaak voorgevoelens hebben: it twadde gesicht ha\nvoorhoofd – poatte (vooral onderste deel van ~)\nvoorhuid – ~ van een hengst: puls\nvoorlopig – foarearst, ynearsten, tenearsten; er is ~ niet te weinig: der is fuort net te min\nvoornemen – zich niet van zijn ~ laten afbrengen: gjin reden ferstean wolle\nvoorover – ~ staan: te bok/near stean\nvoorpret – ~ hebben: der fnit mei hawwe\nvoorraad – in ~: yn ’t foar\nvoorschot – werk dat men doet om een ~ op het salaris terug te betalen: poene, puonne\nvoorschrift – volgens de voorschriften: model\nvoorspellen – wytgje, foarsizze, foarút sizze > hy sei it al foarút, hja koe de takomst wytgje\nvoorspoedig – zich ~ ontwikkelen: dije\nvoorstellen – dat kan ik me ~: dêr kin ‘k ynkomme\nvoortaan – tenei, fierdersoan\nvoortdurend – zie steeds\nvoortgang – een trage ~ hebben: stringenearje\nvoortplanten – zich ~: jin fuortplantje; van vissern: meare, mearje\nvoortvluchtig – flechtfuottich\nvoortzetten – op het voortgezet onderwijs zitten: te learen gean\nvooruit – nou, ~: no, fuort\nvooruitgaan – > vooruitgang\nvooruitgang – ~ boeken: foarútbuorkje, paden meitsje, oanwinne\nvoorval – foarfal, ynterfal, stik, eksploat; dagelijks ~: kom-al-den-dei\nvoorwendsel – ynbringsel, ferlechje, babbelegûchjes\nvoorzichtig – ~ zijn: by de flotgerzen lâns farkje\nvoorzien – op die jongen had ze het ~: dy jonge wie har begryp\nvorderen – langzaam ~: sliersakje; (in beslag nemen) naderje, eigenje\nvouwstoeltje – skammeltsje\nvrede – hij heeft er geen ~ mee: it leit him net flak\nvreemd – zie merkwaardig\nvrek – nepert, fûlkater\nvrezen – zie bang\nvriend – freon, maat, kammeraat, kornút, stalke; ˜en worden: aardichheid oaninoar krije\nvriendelijk – freonlik, aardich, tsjildich; dan zal ik minder ~ zijn: dan sil ik it oars mei dy oanpasse; ~ lachen: wyt laitsje; vleiend ~: lot en flot\nvriendenprijs – het ging voor een ~: it koe wat skikt wurde, it koe omskik\nvriendjespolitiek – kornútsjepolityk\nvriendschapsverdrag – stalkebûn\nvriezen – hard gaan ~: tasette, taknipe, tafrieze\nvrijen – ûnder de noas/amme komme, koartegaarje\nvrijetijdskleding – útrinnersklean\nvrijgezellenfeest – gearjefte, feintebrulloft (voor de mannen), fammebrulloft (voor de vrouwen)\nvrijstelling – frijstelling, hantlichting\nvrijzinnig – ~e geloof: kop-en-pantsjegelove\nvroeg – betiid, ier, skrap, omskik; zeer ~: ier en betiid; het kan iets vroeger of later worden: it kin wolris gybje; altijd ~ opstaan: skrander wêze; ~ gaan slapen: mei de hinnen op ‘e beam gean\nvroeger – earder, eartiids, ynearsten, tenearsten, yn ’t foarige, foarhinne\nvroom – from, dierber; persoon die ~ wil lijken: pilaarbiter\nvrouw – een stevige ~: in klos; slordige ~: sloar\nvruchtbegin – ~ in een ei: trêd(sel)\nvuil – zie vies, zie vuilnis\nvuilnis – ôffal, ôfeart, smoargens, túch, dwingelguod, fûlnis\nvuilnisman – jiskeman, jiskekroader, jiskefarder, jiskerider, dwingelfarder, dwingelrider; vuilnismannen: jiskelju\nvullen – foldwaan, folje, ferneare\nvuur – ~ aan de schenen leggen: zie duimschroeven; door ~ beschadigd: fjurrich; vliegend ~: fjoerspatten\nvuurwater – zie drank\nwaagschaal – in de ~ stellen: yn ’t aventoer sette/smite\nwaardig – iemand geen blik ~ keuren: gjin each nei ien draaie\nwaarheid – iemand de ~ zeggen: ien in brul op ‘e noas sette\nwaarschijnlijk – prinsepeal, nei alle gedachten, foar ’t neist, nei alle wierskyn; ~ wel: lichtal; zeer ~: yn ‘e midlike wei > yn ‘e midlike wei wurdt er net wer better; ik leau al syn dagen dat er it dien hat\nwaarschuwen – ik waarschuw je!: ik haw it dy te sizzen!\nwaarschuwing – ynsizzing\nwachten – gaan staan ~ tot iemand komt: op ien gean\nwagen – weagje; het ~: it stik oantaaste; die niet waagt, die niet wint: besykjen is it neiste rjocht\nwageningen – Weinum, Weins\nwagenwijd – yn it wiidst\nwaggelen – ~ als een pad: poddebûkje\nwal – wallen onder de ogen hebben: pûden/kwabben ûnder de eagen ha, kwabbich ûnder de eagen wêze; van de ~ in de sloot: fan ‘e finne yn ‘e jister\nwand – lewant, weach; achterwand van bedstede: weach, waach\nwandelen – kuierje, gongelje, traapje, jin fertraapje, pizewantsje\nwandeling – kuier, eintsje traapjen, slach om, tippeltsje, loopke\nwandelgangen – in de ~: dei en wei\nwanorde – disoarder, dusoarder; in ~ brengen: feravensearje\nwantrouwend – erchtinkend; erg ~ zijn door mensen snel als mogelijke dieven te beschouwen: de dief oan ’t gat ha\nwar – in de ~: yn ‘e tiis; in de ~ sturen: yn ‘e bulten jeie; de boel in de ~ sturen: de wein yn ‘e weach menne\nwarboel – tizeboel, wilewaai\nwaren – reizgje\nwarmtevermogen – hiting\nwasem – zie damp\nwasemen – zie dampen\nwashok – puoskeuken, hok\nwat – er liepen ~ kippen van de buurman op het erf: der rûnen fan buorman syn hinnen op it hiem om; zo sloom als ~: sa slûch dat, sa slûch as gjin byt\nwater – onder ~ staan: splis stean; onder ~ lopen: grosje; net onder ~ staan: sûp-en-de-byt stean, te sûp en te byt stean; steek onder ~: zie steek\nwaterafvoer – zie afvoer\nwaterdamp – flam > der kaam al flam út de hantsjettel\nwaterig – ~ kijken: sipelich sjen; waterige ogen: sipelige eagen\nwaterplanten – flaach; aangespoelde ~: kriik, kreek, kreak, jolm, jolling\nwatje – suertsje\nwc – zie toilet\nwedden – wedzje, ferhâlde, dertusken sette (zie ook verwedden)\nwee – o ˜: o wai mir\nweegschaal – baskúl, skealing, skealjes\nweek – zie zacht\nweelde – in ~ leven: yn it folop libje\nweer (adv.) – weroan\nweer (nom.) – waar, gewier; er komt slecht ~ aan: de loft stiet op skiten en spuien, de loft jout him min oan, der komt in skip mei soere appels oan; mooi ~: sierlik waar; een lucht die zeer slecht ~ voorspelt: in loft as in brijwein; slecht ~ waarbij aanranders aktief worden: oanpakkerswaar\nweg (adv.) – niet ~ kunnen: opbûn sitte; ergens al aardig ~ mee weten: mei in ding al aardich op ‘e stap wêze; zich een ~ banen: jin in paad sljochtsje; de ~ versperren: it paad damje; zie ook foetsie\nweg (nom.) – dyk, wei; ~ tegen dijk of brug op om wagens aan de andere kant te kunnen laten komen: apparel, labberel; in de ~: yn it paad; een plaats uit de ~ gaan: earne in hûs giseljen sjoen ha\nweggooien – neefhite\nwegkwijnen – fertiigje\nwegnemen – dat neemt niet weg dat …: der giet neat (fan) ôf dat …\nweifelen – wifkje, wifelje, wette\nweigeren – afkeuren en ~ van afgeleverde goederen: bekatsje; zie ook vertikken\nweinig – hij is er ~ bekend: hy is der lyts bekend; ~ te betekenen: lyts te betsjutten\nwel – ~ en wee: lok en lijen; ook ~: fergees > dan kinst dat fergees even foar ús meinimme\nweldra – ringen, tel, gau\nwelgemanierd – manierlik, manearlik, fetsoenlik\nwelk – ~ mens/welke Fries laat zijn taal nu varen?: wa minske/Fries lit syn taal farre? (in verwijtende zin)\nwellen – wâlje\nwellicht – faaks, licht\nwellusteling – punthoarn, punthûn\nwellustig – zie geil\nwemelen – wimelje (zie verder: vergeven)\nwens – winsk, begearte > hy hie trije begearten\nwentelteefjes – gau-en-swiet\nwereldoorlog – de eerste ~: de earste oarloch\nwerk – iedereen mee aan het ~: alle kikkerts op ‘e redens; het ~ onderbreken: út it wurk brekke; na ziekte weer licht ~ doen: wimelje\nwerktuiglijk – by de sleur, út de sleur wei, yn de sleur wei\nwervel – wringe; werveltje (grendeltje): lokje\nwestwaarts – westoan\nweten – je weet maar nooit: men hat der gjin sizzen fan; ik wil er meer van ~: ik moat mines derfan ha; ik wil er niets van ~: ik moat der wat fan; hij weet veel: hy wit fan in bytsje net\nwie – ~ doet er nu zoiets: wa minske docht soks no (in verwijtende zin)\nwiebelig – rank > de boat wie rank\nwiegelen – soeie\nwiegen – widzje, ruoikje\nwijd – wijder maken van een ring: útstûkje\nwijdbeens – strampeld; ~ staan/zitten: skaaie\nwijk – ~ in een stad: espel\nwijn – een fles ˜ openen: in Frânsman de mûtse ôfslaan\nwijnsteen – gezuiverde ~: krimmetaart, krimmetaat\nwijs – niet goed ~ zijn: net goed wiis wêze, ien fan ‘e fiif misse\nwijsneuzig – noaswiis, snichelich\nwil – wil; Gods ~: Gods beskied\nwillen – wil het: sil it > dat is nedich, sil it Frysk der net alhiel ûnderstrûpe; iets wel ˜ doen: der gjin hûn fan wêze\nwind – mûndersfeint (hum.); op de ~: op ‘e glûpe; zie ook scheet\nwindeieren – geen ~ leggen: gjin dôve nuten lizze, gjin deade miten lizze\nwindstil – blak\nwinnen – hij gaf zich gewonnen tegenover haar: hy joech it har wûn\nwinst – ~ op oogst: gemaak; ~ maken: derút rinne/drave; er wordt daar veel ~ gemaakt: it is dêr allegear stryk yn ’t laadsje\nwintervoorraad – ~ voer voor één koe: koositen\nwip – wip, wippe; in een ~: mei in wip/snjit, yn in omsjoch\nwispelturig – ritich, twirrich, twirderich\nwisselkind – pizich bern\nwittebroodsweken – knyntsjedagen, wiggemoannen\nwoekeren (van ziekte) – fierder sette\nwoelen – omwine; het ~ der wereld: it wâljen fan ‘e wrâld\nwoestijn – westine, wyldlân\nwolk – wolk; regenwolk: pôk; onweerswolk: tongerwolk; met verspreide wolken: lappich\nwonderbaarlijk – zie merkwaardig\nwonen – benauwd ~: husearje; op het mooiste punt ~: op ‘e klink wenje\nwoonhuis – stil hûs, ticht hûs\nwoord – verzonnen ~: makwurd; een hartig woordje met iemand spreken: zie toespreken; iemand die een ander op diens ~ probeert te vangen: wurdesifter\nworp – smeet\nwortel – met ~ en tak uitroeiien: mei ierde en oer útroegje\nwrat – donkere en behaarde ~: maal\nwreken – dat wreekt zich: dat besnijt him\nwrevelig – stildeunsk\nwurgcontract – kûgel-en-stropkontrakt\nzaad – op zwart ~ zitten: oan reapsein wêze, op skrabbersein wêze\nzaaks – niet veel ~: net folle aaps/brets\nzacht – bol\nzacht – ~ door dooi: ûntlittich, ûntlitten\nzachtgekookt – salvich\nzak – sek, pûde, kladde; zie ook broekzak\nzakenlieden – kleine ~: affearenslju\nzakmes – bûsmes, knyft, hogge, Koartjan (humor.)\nzalf – smiksem, smyksem, smiksel, smyksel; ~ die in de huid doordringt: trochgeande salve\nzaniken – zie zeuren\nzat – appels zijn er ~: apels binne der planteit\nzee – in ~ gaan met: ynsile mei\nzeentje – zeentjes: hier\nzeggen – de onderdirecteur heeft daar heel wat te ~: de ûnderdirekteur hat dêr gâns te kedizen; wat zouden de mensen er wel van ~: soe ’t ek in rare namme jaan; alles durven ~: nearne foar omhelje; zeg op/zeg het eens!: swear op!; niets meer te ~ hebben: gjin gagel mear ha, it praat út ha\nzegje – zijn ~ doen: jins bakje byskowe\nzeis – bevestiging van een ~ aan de stok: ham\nzeker – het was ~ dat hij erdoor was: hy wie der foarfêst trochhinne: ~ zo groot als: tige sa grut as, ryklik sa grut as\nzeldzaam – seldsum, inkeld > dat is in inkelde fûgel\nzelfgemaakt – eigenoanret\nzelfmoord – ~ plegen: jinsels tekoart dwaan\nzet – iemand een zetje geven bij het klimmen: ien te bok stean\nzeurderig – hibbelich; ~ gevoel hebben: singerje; een zeurderige spreektoon: team\nzeuren – simperje, sjimperje, sjamperje, seamelje, eamelje, sanikje; pruilerig ~: lymstankje, sjankerje; steeds weer opnieuw beginnen met ~: gesigeseach\nzicht – sicht, eachweiding, eachweidzjen, útsjoch\nzichtbaar – (te) duidelijk zichtbaar voor anderen: gapsk\nziek – siik, min; een beetje ~: heal, net rjocht halich; ernstig ~: slim/raar siik; ~ zijn: it wei ha, min op ‘e lea wêze, wat ûnder de lea ha, wat skipe ha, mei in sykte oanhelle wêze; hij is ~: der sit in sykte yn him, hy hat in krupsje yn; ~ worden: ealje, it wei krije; ernstig ~ zijn: aardich ôfklaaid wêze, der raar/slim/min oan ta wêze; er ~ uitzien: tekenje; dodelijk ~ zijn: net wer better kinne > it komt net klear; zie ook doodziek\nziekelijk – goarrich, net rjocht flot, net rjocht halich, lijerich; ~ persoon: spuonnen doaze\nziekenhuis – sikehûs, sikenhûs; het academisch ~ in Groningen (UMCG): it akademysk; kamer in ~: sikehûs; kamer op afdeling intensieve zorg in ~: slankje-en-skermkekeamer\nziekte – sykte, kwaal, krupsje; ~ aan de longen: zie longziekte; zie ook kwaal/ziek\nziektekiemen – libben guod, syktekimen, smetsied, basillen, baksillen\nziel – (bolling in bodem van fles:) eilân > it eilân yn in flesse\nzielepoot – stumper, skroedsje\nzien – iets verkeerd ~: troch in ferkearde/pijlekkense brul sjen; het wel gezien hebben: jins bestek makke ha; zo ver als men kan ~: in gesicht fier\nzier – geen ~: zie moer\nzijweg – opdyk\nzin – ze zijn niet naar zijn ~: se binne him mei it sin/de mûtse (zie ook trek); geen ~ hebben in: gjin sin/nocht/niget ha oan, gjin flam ha op, de wet ha fan\nzingen – een lied gaan ~: in liet ophelje\nzoek – zie foetsie\nzoeken – ergens iets achter ~: earne wat út tinke\nzoet – swiet; te ~: mjitsk; ~e waar: minnisteguod\nzolder – ~ boven koestal: hilde\nzometeen – aanst, aansen, aansens, daalk, drekst, demmy, dêrmei, mei-ien,\nzon – in de gloeiende ~ bij windstilte: yn de blakke sinne\nzondebok – lidstôk; de ~ zijn: hosk wêze\nzondvloed – stjalpfloed\nzorg – zich zorgen maken: noed ha mei > dêr hienen se gjin noed mear mei; ~ dragen voor: zie bewerkstelligen\nzorgelijk – noedlik, nuodlik; een ~ geval: in ferlegen gefal\nzorgen – ~ voor: rêde foar > dêrom haw ik derfoar ret; ervoor ~ dat: meitsje dat\nzover – het is ~: it sil heve\nzucht – een ~ slaken: in sucht litte, in swiere sike lûke\nzuchten – suchtsje, in sucht litte, stinne (fig.)\nzuidwaarts – súdoan\nzuiging – ~ van de lucht: swang\nzuinig – ~ doen: soberearje; ˜ moeten leven: kloek by ’t wâltsje lâns moatte\nzuiver – zeer ~: lotterklear; niet ~ op de graat: net skjin op ‘e ribben\nzuur – ~ van karakter: brienich; ~ kijken: taai/prot sjen\nzwaar – swier, hibbich; ~ (van grond): eken, izeren\nzwaarmoedig – zie pessimistisch\nzwak – swak, slop, (zonder ruggegraat) slopankelich; ~ kind: skroedsje\nzwakkeling – intermich, spuonnen doaze, suertsje, weiten hin\nzwang – in ~: yn ‘e swaai, yn ommenaasje; in ~ komen: trochtocht nimme\nzwanger – swier; ~ maken: te ticht oankrûpe; ~ zijn: op kyp sitte, wat ûnder de mûtse ha, glêzen skonken ha, in wâldreis meitsje sille, yn ‘e kream moatte, in sûne sykte ha, wetter yn ‘e kelder ha, jongwiif wêze; ze is ~: it is kryk, der is wat op kommendeweis; ~ van (fig.): foal fan; niet ~: gust\nzwangerschap – dracht, jongwiifwêzen, jongwivichheid\nzwartgallig – zie pessimistisch\nzweer – swolm, ~ aan de vingernagel: hûnemiezel\nzweren – zie zweer\nzwier – aan de ~: oan ‘e swaai\nzwoegen – wrame, bodzje, poddebûkje, pochelje\nzwolle – Swol(le)