Hundert jier mei Alice yn Wunderlan\nOp 4 july wie it krekt in ieu lyn, dat de rju earwearde hear Charles Lutwidge Dodgson, doe tritich jier en lektor oan Christ Church College yn Oxford, in middei to roeijen wie op de rivier mei de trije dochterkes fan professor Liddell: Lorina, Alice en Edith. Se hiene thé, brochjes en cakes mei en hâldden in picnic oan de wâl. Doe moat ien fan de famkes frege hawwe, lyk as alle bern altyd oan alle greate minsken freegje, yn hwa't se tagedienens foar bern oanfiele: ‘Fortel ús ris in forhaeltsje, minhear Dodgson?’ En by bigoun in forhael oer it famke Alice, krekt sa'n famke as de lytse Alice Liddell.\n‘Alice krige der skjin har nocht fan om by har suster oan de kant fan it wetter to sitten en neat to dwaen. Se hie alris mei in skean each yn it boek sjoen, dêr't har suster yn siet to lêzen, mar dêr stiene gjin printsjes en gjin petearen yn. “En hwatfoar sin hat in boek”, tocht Alice, “sûnder plaetsjes en petearen?”\nHja biprakkesearde krekt (sa goed as hja koe, hwant it waerme weer makke har slûch en sleau) oft de wille fan it meitsjen fan in keatling fan koublomkes de muoite fan it oereinkommen en it plôkjen fan de koublomkes wol wurdich wie, doe't hommels in Wite Knyn mei reade eagen deun by har lâns draefde.\nDat wie net sa bjuster opmerklik, en Alice seach der ek net sa bjuster nuver fan op, doe 't hja de Knyn by himsels sizzen hearde: “O hea! O heal Ik kom grif to let!” (doe't se der letter oer neitocht, bitocht se, dat hja der wol nuver fan opsjen moatten hie, mar op it stuit like it har hiel gewoan ta); mar doe't de Knyn wier-wier in horloazje út syn festjebûse helle, der op seach en doe fierder draefde, sprong Alice oerein, hwant it skeat har yn it sin, dat hja noch noait earder in knyn sjoen hie mei in festjebûse, noch mei in horloazje om der ta'n út to heljen, en barnend fan nijsgjirrichheit draefde se dwers troch de greide efter him oan, en kaem krekt op 'e tiid om to sjen, dat er yn in great kninehoal ûnder de hage plofte.\nIn tel letter skeat Alice efter him oan nei ûnderen, sûnder der ek mar in eagenblik by stil to stean, hoe't se oait wer werom komme soe. It kninehoal gie in eintsje rjochtút, krekt as in tunnel, en bûgde doe hommels nei ûnderen, sa hommels,\nYllustraesjes fan John Tenniel út Alice in Wonderland\ndat Alice gjin tiid hie om to bitinken, oft se faeks ek better ho hâlde koe, en se fornaem, dat se yn de bidelte Poel troch in soarte fan tige djippe put.’\nDy moaije simmerske middei fan 4 july 1862 fortelde Charles L. Dodgson mar oan en mar wei fan Alice yn de ûnderwrâld, in forhael fol frjemde moetingen mei nuvere bisten, fol fan de wûnderlikste aventûren mei koekjes en drankjes, dêr't je hommels o sa great of o sa lyts fan waerden, en fan in ‘minsklike’ bifolking, yn haedsaek gearstald út spylkaerten mei earms en skonkjes oan de fjouwer hoeken.\nAs Dodgson efkes ophâldde mei fortellen, fitere de echte Alice him oan om fierder. Se wie syn muze by dit forhael, dat de titel Alice in Wonderland krige, likegoed as by it forhael Through the Looking-glass en it greate gedicht The Hunting of the Snark, en in ûnforduldige muze wie se, altyd freegjend nei mear. En sa ûntstie dêr oan de kant fan de rivier en op in pear middeis dêrnei it wrâldforneamd wurden forhael Alice in Wonderland. Op oanstean fan Alice Liddell skreau er it forhael op en hy makke der ek tekeningen by. Krysttiid 1862 krige Alice Liddell it manuskript mei de tekeningen as presintsje. It bern fan sawn jier kin net biseft hawwe, dat troch it forhael har namme in leu letter noch forneamd wêze soe yn suver alle lannen fan de wrâld.\nYn 1865 forskynde Alice in Wonderland yn boekfoarm. Mar net mei de tekeningen fan Dodgson sels, en ek net mei de wiere namme fan de skriuwer. Lewis Carroll keas Dodgson as pseudonym en it boek waerd yllustreard mei houtgravueres fan John Tenniel. Dy yllustraesjes binne like forneamd wurden as it forhael sels. Likegoed binne Dodgson syn tekeningen net forlern gien. It manuskript mei de oarspronklike tekeningen hat foar 1940 op in feiling ₤ 30.000, - opbrocht en it is nou yn it British Museum yn Londen. Yn 1886 waerd in biheind tal eksimplaren fan ‘Alice’ útjown mei Dodgson syn tekeningen derby en forline jier is yn de pocket-seary Everyman's Library op 'e nij ‘Alice’ útjown mei de yllustraesjes fan de skriuwer. As de oersetting Alice yn Wûnderlân yn it Frysk forskynt, dan sille dêr as it hwat kin de forneamde yllustraesjes fan John Tenniel by komme.\nSûnt dy fjirde july 1862 is Alice in Wonderland fortaeld yn alle mooglike talen. Miljoenen bern hawwe it lêzen en smiten folwoeksenen, dy't sa forstannich west hawwe de bân mei it bernelân net, of net definityf, troch to knippen, hawwe der\nyntins fan genoaten. Tsientallen toanielbiwurkingen binne der fan makke, komponisten hawwe der ynspiraesje út opdien, tekeners en skilders hawwe der oer gear west om nije yllustraesjes to meitsjen by ‘Alice’. Yn myn boekekast steane pocketûtjeften, mar ek bisûnder lûkse eksimplaren fan Alice in Wonderland, guon mei foaropwurden fan forneamde skriuwers, lyk as Alexander Woollcott en André Maurois. Fansels is der in útjefte under de titel La Aventuroj de Alicio en Mirlando, itjinge, lyk as elk wol bigripe sil, it libben yn in kninehoal biskriuwt yn it Esperanto, mar hwa't mear thús is yn Arabyske talen, hoecht it libben ek net sûnder ‘Alice’ troch.\nHwa't Ingelsk ken, wurdt achte Alice in Wonderland to kennen, kwant njonken de Bibel en Shakespeare, is ‘Alice’ it meast sitearre boek yn de Ingelsk pratende lannen. It is hielendal gjin útsûndering as yn de gearkomsten fan it Britske parlemint Alice sels, de Wite Knyn, de gekke Huoddemakker, de Sliepermûs, de Hertenkeninginne, de Sabeare Skyldpod of de Griffioen to help roppen wurde, om yngewikkelde saken mei in sitaet sa helder as glês to meitsjen. En men kin suver gjin Ingelsktalige krante opslaen, of ‘Alice’ stiet der yn. De foarige moanne noch hie in Amerikaensk moanneblêd as titel fan in essay oer it negerfraechstik Through the Racial Looking-glass, in dúdlike assosiaesje mei de titel fan Carroll syn op ien nei forneamdste boek Through the Looking-glass.\nHwa't him hwat jowt yn de libbensskiednis fan Dodgson alias Lewis Carroll sil grif tinke moatte oan Dr. Jekyll and Mr. Hyde fan Robert L. Stevenson, dy wûnderlike symbiose fan de boarger en de boef yn ien en deselde persoan. Net, dat Dodgson-Carroll ek de kombinaesje boarger-boef fortoande, mar wol moatte der yn de rju earwearde hear Dodgson twa ûnderskiedene persoanen libbe hawwe. De théolooch en wiskundige Dodgson joech les yn wiskunde oan de studinten fan Christ Church College en by skreau gelearde boeken oer mathematyske fraechstikken. Boppedat wie er in net ûnfortsjinstlik fotograef en ek oer de fotografy, dat nije wûnder fan de fine technyk, hat er boeken skreaun.\nDe bernefreon Lewis Carroll libbe fier bûten de skoallemuorren en bûten de rounte fan de gelearden yn Oxford. Hy mijde de omgong mei oare folwoeksenen en socht de bern op, dy't er uren en ûren formeitsje koe mei syn enoarme fantasy. Ek as er preke foar bern, fielde er him as théolooch it meast op syn plak en de bern harken mei sawn pear earen.\nWylst by hwat langer hwat mear namme makke as skriuwer\nfan berneforhalen sette er likegoed syn publikaesjes fan bilangrike wiskundige wurken fuort ûnder syn eigen namme. As gelearde mij de er de publisiteit en bisocht er hieltyd to ûntkommen oan de lof, dy't Lewis Carroll tabrocht waerd. Op in kear skreau er: ‘Mr. C.L. Dodgson erkent gjin inkelde relaesje mei hokfoar pseudonym ek of mei hokfoar boek ek, dat publiseard is ûnder syn eigen namme.’\nLewis Carroll (sa't wy him yn dit artikel tonei neame sille, omt it giet oer syn skriuwen foar bern) moat yn syn uterlike forskining hwat in stive en ûnhandige man west hawwe. Hy hie in lyts spraekmankemint (hy koe de p net sizze) en syn stjitterige wize fan rinnen makke de lange, delikate figuer fuort kenber yn de strjitten fan Oxford, en dat wylst er in ienselvich man wie en leafst sa min mooglik opfoel. Oxford hâldde him foar in gek, mar Alexander Woollcott skriuwt, dat Carroll de mienskip yn Oxford altyd noch in krom gekker foun as hja him. Yn wêzen achte Carroll alle minsken gek.\n‘Wy binne hjir allegearre gek’, sei de Siferske Kat tsjin Alice. ‘Ik bin gek. Dou bist gek.’ - ‘Hoe witte jo, dat ik gek bin?’ frege Alice. - ‘Dat moat wol sa wêze’, andere de Kat, ‘oars soene jo hjir net kommen wêze.’\n‘Hjir’, dat is it Wûnderlân, mar it hat mear as in lyts bytsje mien mei de Ingelske mienskip yn de tiid fan keninginne Victoria. Tagelyk is, tinkt my, Alice in Wonderland in útbrekken - yn it absurde dan - at de stiif yn it korset fan boargerlike wissichheden en konvinsjes reaune mienskip fan it Victoriaenske Ingelân. Hoe tige keninginne Victoria yn har forbline hearsksucht oertsjûge wie fan it rjocht fan har unike posysje as draechster fan kroan en macht, mei omstannich biwiisd wêze mei allerhanne feiten, faeks is it feit, dat hja Alice in Wonderland ûnbikommere biwûndere, sûnder hwat erchtinkender de Hertenkeninginne en de sljochte Grevinne to bisjen, wol in tige sterk biwiis. Hja forsocht Lewis Carroll syn folgjend boek oan har op to dragen. Mar dat boek wie, spitigernôch foar de foarstinne, in wiskundich wurk mei de titel An Elementary Treatise on Determinants.\nOft Lewis Carroll dêr syn wille oan hawn hat? As dominé en lektor Dodgson stelde er priis op forsoarge omgongsfoarmen. As er gasten hawn hie, hâldde er yn syn kaertsysteem by, hwer't se sitten hiene by tafel, hokker iten en hwatfoar drinken as se hawn hiene, sadat se in oare kear net wer deselde tafelgenoat en itselde iten krije soene. Mar hy koe net forhoedzje, dat er altyd wer yn situaesjes bilânne, dy't syn\nreputaesje fan nijsgjirrige gek forsterken. Sa kaem er op in dei yn in hûs, dêr't er tocht alinne bern to finen. Foar bern die er alles. Hy hie thús altyd wol hwat kikkerts en mûzen, spultsjes en puzzles by de hân om de bern to formeitsjen. Mar diskear, yn in frjemd hûs, moast er hwat oars bitinke. Hy kroep op hannen en fuotten nei de keamersdoar en bromde lûd as in bear. Hy treau de doar op en... bidarre op in gearkomste fan âlde dames, dy't it hast bistoaren. Carroll sei net in wurd, kaem oerein, kearde him om, die de keamersdoar wer efter him ticht en fordwoun. Oxford hie wer hwat om oer to praten. Likegoed hat er dêr omtrint fyftich jier doseard. Mar ien kear hat er bûten Ingelân west. Hy socht Ruslân út foar syn bûtenlânske reis, in lân, dêr't sa goed as nimmen oars hinne gie.\nHearrichheit oan de konvinsje en protest tsjin de konvinsje hiene in swiere strijd fiere kinnen yn dizze poëet yn de heechtiid fan de rede. Syn oplossing wie, himsels to fordielen yn twa persoanen: Dodgson en Carroll. Alice yn it forhael fordielt harsels bytiden ek yn twaën.\n‘Kom, sok gûlen jowt neat!’ se! Alice frij lulk tsjin harsels. ‘Ik jow dy de rie der fuortdaliks mei op to hâlden!’ Se joech harsels almeast tige goede rie (alhoewol se dy rie komselden opfolge), en bytiden makke se harsels sa út, dat se de triennen derf an yn de eagen krige, en it heugde har ek noch, dat se ris bisocht hie harsels om 'e earen to slaen, omt hja gemien spile hie by in spultsje, dat se mei harsels spile hie, hwant dit wûnderlike bern mocht graech beare, dat se twa minsken wie.’\nFansels is oan Carroll gauris de fraech dien, hwerom oft er ‘Alice’ skreaun hie. Syn andert hat er ris opskreaun: ‘It hwerom fan dit boek kin en hoecht net ûnder wurden brocht to wurden. Hwant minsken foar hwa't de bernegeast in sletten boek is en dy't gjin glâns fan it hillige ûntdekke kinase yn de glimk fan in bern, soene sokke wurden dochs net bigripe, wylst immen, dy't ea fan in echt bern hâlden hat, gjin wurden nedich hat.’\nDat de Wite Knyn, in deftich, eptich en oan de etikette hingjend bist, koartsein in Victoriaenske Knyn, dy't nettsjinsteande syn bêste bidoelingen altyd flaters slacht, foar it selsportret fan de skriuwer gean kin, hat er sels, foarsafier ik wit, nea útsprutsen; miskien hat Carroll it him net ienris réalisearre.\nHwat Alice Liddell oanbilanget, it famke, dat Carroll altyd wer ynspirearre ta syn biminlike fantasyën, hja groeide op ta\nin kreaze jonge frou, dy't troude mei Mr. Hargreaves. Se noege de rju earwearde hear Charles Dodgson op de thé yn Christ Church. Mar fan it eagenblik ôf, dat by mei har en har susters omgean moast as dames, forlearen se foar him elke réaliteit. De Alice fan syn fantasy lykwols waerd him hwat langer hwat dierberder.\nIn sterke kearel hie Carroll nea west, mar by arbeide altyd hurd - ek, doe't er al fier oer de sechstich wie. Hy wie noch soun nei lichem en geast, mar hommels krige er de gryp en nei in deimannich wie er al wei. Dat wie op 14 jannewaris 1898. André Maurois jowt as kommintaer op de dea fan Carroll: ‘C'était une mort absurde. Naturellement.’\nMiskien is it net sa'n toer to bigripen, hwerom't Alice in Wonderland de Ingelske lêzers yn de tiid fan Victoria fuort oanspriek. Hjir wie common sense yn de eigenwize en wetige opmerkingen fan Alice, mar formongen mei fantasy en humor yn de sabeare djipsinnichheden fan de Grevinne, de yn wêzen machteleaze tiranny fan de Hertenkeninginne en yn de luftige boarterijen mei serieuze wurden en sizwizen. It woe de lêzers wol oan, foaral omt Caroll nea kommintaer joech of mei in morael kaem (hy sloech wol de draek mei it moralisearjen) en nimmen hoegde him dus oan it forhael to steuren of him deroan to stjitten. Wie it forhael net in bernedream? Mar likegoed lei it Wûnderlân njonken de Ingelske doar, grinzge it absurde oan de réaliteit. It forhael wie kleardernôch gjin wyldseauwich optinksel fan in harsenleaze fantast, dat lêzen en fuort wer forgetten wurdt, mar in subtile boarterij mei de werklikheit. En dat is krekt de soarte fan humor, dy't de Ingelsken oansprekt. Men hoecht der Punch mar foar troch to blêdzjen en de Ingelske cartoons op nei to sjen: in lytse forskouwing fan in sa op it each ûnbitsjuttend detail, en dêr is de humor.\nYn In the Looking-glass binne de twa Riedshearen fan de Kening nei de stêd ta.\n‘Sjoch de dyk ris út en siz it my, as ien fan harren der oankomt’, sei de Kening.\n‘Ik sjoch nimmen op 'e dyk’, sei Alice.\n‘Hwat woe ik grech, dat ik sokke bêste eagen hie’, sei de Kening oergunstich. ‘Dat jo Nimmen sjen kinne! En dan ek noch op sa'n ôfstân!’\nDe humor is net de antipode (Alice neamt antipoden Antipathyën!) fan de réaliteit; by is to forgelykjen mei in bern, dat de trêften en tokoartkommingen fan syn wizere âlden\nfaek dúdliker en helderder sjocht as de âlden sels, mar mei niget en tagedienens. Op likernôch sa'n wize jowt de humor, en binammen de Ingelske humor, faek in forklearring fan de réaliteit. (Yn In the Looking-glass geane gauris de gefolgen foarôf oan de oarsaken: de Keninginne ropt earst ‘au!’ en dan wit se, dat se har mei de spjelde stekke sil; hwat ek bart). Gjin niget dus, dat der noch suver alle dagen yn Ingelsktalige lannen gebrûk makke wurdt fan de mooglikheden, dy't Lewis Carroll yn syn beide boeken mei Alice as haedpersoantsje jown hat, om mei de humor en it absurde, it réële en it ridlike to forklearjen, en dat men, hûndert jier neidat it forhael forteld is, noch allegeduerigen sitaten út Alice in Wonderland en út it efkes jongere In the Looking-glass hearre en lêze kin.\nBihalven forklearring jowt de humor ek oanfolling. Foar Lewis Carroll bitsjutte de omgong mei Alice Liddell en oare bern de opfolling fan in manko yn syn gefoelslibben, dêr't er yn it foarmlike en yntellektuéle formidden fan Oxford gjin foiling foar fine koe. Hy moat biseft, of alteast oanfield hawwe, dat de redenearringen fan folwoeksenen altyd in manko hawwe, hwer't de logika fan bern dy net hat, omt dy it gat opfolje mei fantasy en humor. Yn dizze sin soe ús sizwize ‘mei de gek bislaen’ net perfoarst in hurdhandige metoade hoege to bitsjutten om de earnst oer board to setten of de werklikheit net akseptearje to wollen, mar de sizwize kin dan krektlikegoed bitsjutte: de gek, de humor, dêr op de earnst, de réaliteit timmerje, hwer't dy holle of keale plakken fortoant, en dy sadwaende ‘hiel’ to meitsjen. Sa is de humor, en binammen de Ingelske, tagelyk forklearring en kompletearring fan de werklikheit, dy't dértroch bigrypliker wurdt en efkes makliker to fornearen.\nIngelân en de Ingelsken hawwe wol slimmer perioaden trochwraksele as it Victoriaenske tiidrek, dat alteast noch in biskate charme hie. Folle charme foel der alteast net to ûntdekken yn Ingelân yn de twadde wrâldoarloch. De Ingelsken krigen, hwat Churchill en Hitler har ûnthjitten hiene: bloed, swit, triennen, bommen, deaden, pún. Se krigen ek, en wol tagelyk, spitse Ingelske moppen by tûzenen en in hiele seary boeken mei pûrbêste cartoons op striemin papier. Forskeidene dêrfan hiene Alice of ien fan de figueren út Alice in Wonderland en In the Looking-glass as basis.\nAlice is nou krekt hûndert jier, mar se is noch altyd fris, fleurich en libben, en noch altyd oarsaek fan biwûndering, net minder as op dy moaije middei fan de fjirde july 1862, doe't in jonge wiskundige trije lytse famkes in forhaeltsje fortelde.


Aleksander II fan Ruslân - Wikipedy\nAleksander II fan Ruslân\n(Trochwiisd fan Alexander II fan Ruslân)\nAleksander II Nikolajevitsj fan Ruslân (Russysk: Александр II Николаевич; Aleksandr II Nikolajevitsj) (Moskou, 29 april 1818 — Sint-Petersburch, 13 maart 1881), út it Hûs Romanov, wie tsaar fan Ruslân fan 1855 oant 1881. Hy wie teffens kening fan Poalen oant 1867 doe't it anneksearre waard troch it Keizerryk Ruslân en gruthartoch fan Finlân. .\nTsaar Nikolaj I stoar 2 maart 1855 sadat Aleksander de nije Tsaar fan Ruslân en gruthartoch fan Finlân waard. It earste jier fan syn regear hie er it drok mei Krimoarloch dy't syn heit mei úteinset wie. Dy kriich einige yn 1856 mei de Frede fan Parys, wat betsjutte dat Ruslân de ferliezer wie. Hy kaam in protte minsken dy't herfoarmings woenen yn de mjitte: hy joech yn 1856 oan de desimbristen en skafte yn 1861 de liifeigenskip fan de boeren ôf en waard sadwaande yn Ruslân ferneamd as de "befrijder fan Ruslân". Dat die er lykwols fral út ekonomyske motiven. Aleksander woe nammentlik in grutte klasse fan ûnôfhinklike en selstannige boeren skeppe en dêrnjonken in groep lju dy't ynstean koenen foar it yndustriële ferlet dat Ruslân hie. Teffens fierde er in beskieden selsbestjoer foar gemeenten en goaën yn, de zemstvo's. Dy waarden lykwols allinne talitten yn de sintrale dielen fan it lân meidat Alexander benaud wie dat hja separatistyske ideeën yn de grinskriten fersterkje soenen. Fierders ferbettere er de rjochtspraak, matige de parsesensuer en ferkoarte yn 1859 de tsjinstplicht yn it leger fan 25 nei 15 jier.\nHy sette feroarings troch yn it ûnderwiis. Tanksy him waarden yn de jierren sechtich fan de 19e iuw nije universiteiten oprjochte. Nettsjinsteande syn herfoarmingen yn it ûnderwiis bleau it analfabetisme yn Ruslân relatyf sjoen heech (sa. 80%). Tusken 1867 en 1869 fierde hy tsjerklike herfoarmingen troch. De oplieding fan de geastliken waard ferbettere en it tal prysters waard werombrocht. De tsaar-befrijder makke in ein oan it hanneljen nei eigen goedachtsjen fan fan de burokrasy en de polysje. Sa feroare Ruslân stadichoan fan in plysjesteat yn in rjochtssteat neffens Europeesk model.\nNei de twadde Poalske opstân yn 1863, dy't hy hurdhandich delslagge, waar syn polityk behâldender. Under syn bewâld hat Ruslân in grutte gebiedsútwreiding trochmakke, benammen yn Aazje. De tsaar betwong de opstannige stammen op 'e Kaukasus. Syn belied wie wie út en troch tsjinstridich, sadat de konservativen him te liberaal fûn, wylst de liberalen him wer te konservatyf fûn. De tanimmende oanslaggen fan de nihilisten beantwurde Aleksander mei hurde plysjemaatregels. Teffens liet er lykwols in soarte fan konstitúsje mei fertsjintwurdiging fan de zemstvo's by it regear ûntwerpe. Deis nei't er dat plan goedkart hie, waard er nei seis earder mislearre oanslaggen it slachtoffer fan in bomoanslach troch de revolúsjonêre Narodnaja Volja. Hy rekker swier ferwûne en stoar nei in kertier. Hy waard opfolge troch syn soan, de konservativere Aleksander III, dy't by it ferstjerren fan Aleksander II wie. Dy moard hie fan gefolgen dat de nije tsaar it plan foar de nije konstitúsje ferskuorde.\nOp 13 septimber 1855 waard Alekander II ta Grutkrus yn de Militêre Willems-Oarder beneamd. Kening Willem III beneamde yn itselde beslút ek Keizer Napoleon III ta Ridder-Grutkrus. De beide keizers wienen fijannen yn de Krimoarloch; Nederlân wie neutraal.\nTsaar Aleksander II boaske twaris: yn 1841 mei Marie fan Hessen-Darmstadt (Maria Aleksandrovna), (offisjeel) dochter fan Loadewyk II fan Hessen-Darmstadt. Hja krigen acht bern.\nAleksander hie ek in protte maîtresses en waard heit fan sân ûnechte bern. Op 6 july 1880, skraachwurk in moanne nei de dea fan tsarina Marie Aleksandrovna op 8 juny, troude Aleksander II wer. Doe mei syn maîtresse Katarina Dolgorukaja, by wa't er al fjouwer bern oanset hie: George (1872-1913), Olga (1874-1925), Boris (1876 - 1876) en Katharina (1878-1959).\nAleksander II as beuker mei syn mem , tsarina Alexandra Fjodorovna, en suske zusje Maria Nikolajevna.\nDe frou fan Aleksander II, Marie Alexandrovna (Skilder: Franz Xaver Winterhalter.)\nAleksander II mei syn twadde soan, tsarevitsj Aleksander, en syn frou tsarina Marie Aleksandrovna.\nIt stânbyld fan tsaar Aleksander II yn Helsinky. Op de eftergrûn de Domtsjerke fan Helsinky.\nEdvard Radzinski, (2006) Alexander II, De laatste grote tsaar (oersetter Fred Hendriks), utj. Balans, 446 siden., ISBN 90-5018-770-6\nOfbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Alexander II of Russia fan Wikimedia Commons.\nUntfongen fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Aleksander_II_fan_Ruslân&oldid=952451"\nPersoan stoarn yn 1881


Saul Bellow - Wikipedy\nSaul Bellow (Lachine, 10 juny 1915 - Brooklyn, Massachusetts, 5 april 2005) wie in joadsk-Amerikaansk skriuwer. Syn boeken beskriuwe en ûndersykje de isolaasje en spirituele dissosjaasje fan syn haadpersoanen.\nHy waard berne yn Lachine, in foarstêd fan Montreal in Kanada, út Russyske âlden. Hy waard grutbrocht yn Chicago en studearre sosjology en antropology. Nei it ôfstudearjen die er ûndersyk oan de universiteit fan Wisconsin en yn de Twadde Wrâldkriich tsjinne er by de keapfardij. Dêrnei hat er sels ek lesjûn oan de universiteiten fan ûnder oaren Minnesota, Princeton, Boston en Chicago.\nBellows earste boek, Dangling Man, waard 1944 útjûn en in tal súksesfolle fiksje- en nonfiksjewurken soenen rillegau folgje. Oft it no om romantyske, finânsjele as oare swierrichheden giet, de gaos dy't in typysk haadpersoan trochmakket laat sûnder mis ta yngeande eksistinsjele fragen, mar ek ta hilaryske en koartswillige sitewaasjes. Bellow referearret yn syn boeken oan de grutte filosofen en tinkers, mar de lêsberens hat der net ûnder te lijen. In goed foarbyld dêrfan is Mr. Sammler’s Planet.\nBellow hat de Nobelpriis foar de Literatuer wûn yn 1976 foar Humboldt's Gift. Yn 1988 ûntfong er de heechste Amerikaanske keunstûnderskieding, de National Medal of Arts.\nIngelstalige webstee oer Saul Bellow\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Saul_Bellow&oldid=974658"\nLêst bewurke op 17 sep 2019 om 11.05\nDizze side is it lêst bewurke op 17 sep 2019 om 11.05.


Wy begjinne mei it sjongen fan ús oefenliet nûmer 516.\nWolkom yn dizze tsjinst. Us foargonger is domina S. Cnossen-Hoekzema fan Skearnegoutum. It oargel wurdt bespile troch Geert Postma.\nOare wike snein om 9.30 oere ha wy de jierlikse gebedstsjinst foar ienheid fan tsjerken. Dêrby wikselje de foargongers fan de doarpen. Wy krije dan Ietsje de Boer, de foargonger fan de doopsgezinde tsjerke yn Damwâld.\nOanfangslied is lied 65: 1 en 5\nDe tsjerkeried winsket ús in goede en segene tsjinst ta.\nDe kollekte dy’t nei de gebeden hâlden wurdt, is in kombikollekte. De opbringst giet nei trije doelen. De Jan Jochums Visserstichting stipet op de Filipijnen it jongerenwurk. Beautiful Gate hat yn Súd-Afrika, Lesotho en Zambia helpprojekten. Stichting Trijntje Beimers wurket mei it Zeister Zendingsgenootschap op twa zendingsposten yn Tanzania, dy’t útgroeid binne ta mienskippen mei regionale betsjutting.\nDeze zondag wordt ook wel de Kanazondag genoemd.\noefenlied 516 (LbvK 1973 gezang 156)\nAanvangslied: lied 65: 1 en 5\nVotum, groet en drempelgebed Gebed om ontferming\nZingen lied 212: 1 en 4 Laten wij zingend deze dag beginnen\nInleiding op het thema: Water wordt wijn\nJesaja 62: 1 -5\nZingen lied 908: 1 en 2 Ik heb U lief, o mijn beminde (LbvK 1973 gezang 430)\nZingen lied 525 Wij willen de bruiloftsgasten zijn (LbvK 1973 gezang 74)\nOverdenking: Water wordt wijn\nOrgelspel overgaand in het zingen van lied 791: 1,4,5 en 6 Liefde eenmaal\nuitgesproken (Tussentijds 48)\nMededelingen over pastoraat en collectes\nSlotlied: lied 419 Wonen overal (Tussentijds 115)\nZegenbede met gezongen amen.


Reltsje oer Roemeensk reiske | Omrop Fryslân (advertinsje)\nReltsje oer Roemeensk reiske 29 apr 2004 - 00:00\nIn reis nei Roemenië soarget foar opskuor yn Skarsterlân. De gemeente hat in freonskipsbân mei Medias. Dy stêd krige twa jiskeweinen fan Skarsterlân en tsien riedsleden, de boargemaster, de griffier en de siktaris giene mei. De gemeente betelle de reis foar 80 %. FNP-riedslid Jongema skreau hjir in krityske brief oer nei de kranten. De FNP-fraksje nimt no ôfstân fan dat brief. Jongema hat ûnderwilens syn ekskuzes oanbean oan 'e gemeenterie.


FOREX wikselkoersen bywurke: 21/05/2022 21:05\nBahamian dollar - Yen priis rjocht no op Forex exchange merk op 21 May 2022\n21:05:53 (Forex taryf update yn 59 sekonden)\n1 BSD = 127.79 JPY\nOp Forex kostet 1 Bahamian dollar 127.79 JPY. Minimale fernijing fan de online wikselkoers fan 'e Forex-útwikseling. Fluch update fan Bahamian dollar taryf. Forex feroarings per minút sjen litte.\nForex trading chart Yen - Bahamian dollar libje, 21 May 2022\nForex trading chart Bahamian dollar Nei Yen libje, 21 May 2022\nDe grafyk fan Bahamian dollar oant Yen wikselkoers op 21 May 2022 wurdt presinteare op ús webside. Oft de Bahamian dollar groeit of sakke is it meast opmurken op 'e Forex-diagram. De kaart is ynteraktyf, jo kinne dêre oerhinne hâlde. De grafyk fan feroarings yn 'e Bahamian dollar oan' e Yen wurdt konstant bywurke.\nConvert Bahamian dollar Nei Yen Bahamian dollar Nei Yen Wikselkoers Bahamian dollar Nei Yen wikselkoers skiednis\nOnline trading Bahamian dollar (BSD) oan Yen op it stuit\nFeroaringen yn 'e Bahamian dollar oan' e Yen kinne elke minuut wurde besjoen. De Bahamian dollar foel yn 'e lêste minút troch -0.07 JPY. Tariven fan de Bahamian dollar nei de Yen elke minuut wurde yn 'e tabel op dizze pagina te sjen. De wearden fan 'e Bahamian dollar per minuut wurde yn' e tabel pleatst, sadat it handich is om it ferskil te sjen.\n127.79 127.79 127.79 127.79 127.79 127.79 127.79 127.79 127.79 127.79\nOnline trading Bahamian dollar (BSD) oan Yen lêste oere trading\nWy litte de wikselkoers sjen fan oere oant oere. De fal fan 'e Bahamian dollar (BSD) nei Yen op dit oere is - -0.07 JPY. De tabel toant de Bahamian dollar oant Yen tariven elk oere. Sjoch gegevens foar wikselkoersen foar 10 oeren yn \_'e tabel op dizze pagina.\nOnline trading Bahamian dollar (BSD) oan Yen hjoeddeiske trend 21 May 2022\n21:05 20:04 19:04 18:04 17:04 16:03 15:03 14:03 13:03 12:03


Meidwaan oan de Dei en de Nacht fan it Waad op 26 juny | It Nijs\nMeidwaan oan de Dei en de Nacht fan it Waad op 26 juny\njuny 9, 2021 08:46 Fernijd\nYn it wykein fan 26 juny stean de Natuer- en Miljeufederaasejs fan Grinslân, Fryslân en Noard-Hollân, Ryksuniversiteit en Visit Wadden stil by de tolfde jierdei fan de UNESCO- wrâlderfgoedstatus fan de Waadsee. Dat fiere se mei de Dei en de Nacht fan it Waad. De partijen roppe Waadleafhawwers en ûndernimmers op om dat mei harren te fieren.\nYn 2009 hat UNESCO de Waadsee ta Wrâlderfgoed útroppen. Op de Dei fan it Waad wurdt de tolfde jierdei fan dy bysûndere status fierd. Der wurdt stilstien by hoe bysûnder it gebiet is, en de kwetsberens wurdt ûnder it omtinken brocht. Visit Wadden nûget ûndernimmers yn it Waadgebiet út om dy dei in foarpriuwke fan syn besteande aktiviteit oan te bieden. Besikers yn it gebiet kinne dan bygelyks ûnderfine hoe’t it is om mei de fuotten yn it slyk te stean, fan in minypriuwerij fan ien fan de Waadgerjochten genietsje of in museum fia in sjochdoaze besjen.\nSjoch foar mear ynformaasje op dagvanhetwad.nl.\nNacht fan it Waad\nMei ‘Nacht fan it Waad’ freegje de Natuer- en Miljeufederaasjes fan Fryslân, Grinslân en Noard-Hollân en de Ryksuniverseit spesjaal omtinken foar tsjusternis yn it Waadgebiet. By Nacht fan it Waad wurde ferskate aktiviteiten organisearre. Dêrby falt te tinken oan nachtkuiertochten- en waadekskurzjes, diners by kearsljocht, nachtmuzyk, lêzingen en wurkateliers. Hja roppe dan ek alle ûndernimmers en organisaasjes dy’t yn it Waadgebiet aktyf binne op om mei te dwaan mei it organisearjen fan aktiviteiten of eveneminten. Oanmelde fan aktiviteiten kin op de webside nachtvanhetwad.nl. Dêr is ek in oersjoch fan alle aktiviteiten te finen.\nData Nacht fan it Waad 2021\nDe Nachten fan it Waad binne om ende by astronomysk te werkennen mominten. De earstfolgjende Nacht fan it Waad falt nei it Midsimmerwykein fan 26 op 27 juny, dy’t dêrnei komt falt gear mei it yngean fan de wintertiid op 30 oktober en de lêste nacht is krekt foar de koartste dei fan it jier yn it wykein fan 18 desimber.\nNacht fan it Waad is ûnderdiel fan it programma Tsjusterte fan it Waad en wurdt mei mooglik makke troch it Waadfûns en de provinsjes Noard-Hollân, Fryslân en Grinslân.\nMear ynformaasje is hjir te finen: www.nachtvanhetwad.nl.


Friezen it minst nei de dokter | Omrop Fryslân (advertinsje)\nFriezen it minst nei de dokter 05 aug 2008 - 11:03\n0 reaksjes 68% Friezen ien kear jiers nei de dokter\nToskedokters ek minder populêr\nFriezen gean it minst fan alle Nederlanners nei de húsdokter. Dat docht bliken út sifers fan it Sintraal Buro foar de Statistyk. It CBS hat fjouwer jier lang ûndersyk dien nei hoe sûn oft minsken harren fiele. Dêr docht út bliken dat 68 persint fan 'e Friezen op syn minst ien kear yn it jier nei de húsarts gean. Lanlik is dat 73 persint. Yn Flevolân leit it sifer sels op 76 persint. Friezen gean ek minder nei de toskedokter en ha faker in keunstgebit.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 05-08Trouwe op 08-08-08 05-08Unrêstige nacht yn Langwar Besjoch ek...


Eigenskippen en har relevânsje foar non-moslims en eksportearjen yn Dubai, UAE - advokaaten fan UAE en Advokaten Dubai\nSkriuw jo oer jo probleem by Case@lawyersuae.com (antwurd yn 3 hrs) of Boek in oanlieding mei in saakkundige advokaat hjoed - Klik hjir\nWolle jo Dringende Help nedich? Call + 97150 6531334 + 97155 8018669\nAdvokaten en advokaten\nKommersjele kontrakten en abstraksje\nArbitration - In rjochtfeardich út\nEigenskippen en har betingsten foar non-moslims en eksportearjen yn Dubai, UAE\nPleatst troch sarah\nPosted in advokaatblogDubai Lawyers\nUndersyksen yn Eigenskippen fan 'e feroardielingen fan' e Westen en fan 'e UAE en harren belangstelling foar non-moslims en ferplichtingen\nErfenis is in universele aspekt fan 'e nei fan' e dea fan in yndividu. De dea fan in leafde kin in soad problemen yn famyljes jaan as it gjin dúdlike rjochting is om te meitsjen hoe't de ferstoarne saken fertsjinne wurde moatte. Der binne in protte gefallen yn rjochtbanken oer de hiele wrâld dy't it eigendom fan feroare eigenningen besykje, wêrby't gjin offisjele wil efterlitten wurde kin de lêste winsken fan 'e ferstoarne persoanen dúdlik sjen litte. Foar yndividuen dy't libje en wurkje yn frjemde lannen, is it wichtich om de wetlike easken fan it hostlân te begripen en hoe't se kinne jo ynfloed meitsje fan jo fermogen en úteinlik ferwiderje se nei ljeavenen. THy ûnderskiedingen yn wetten en kultuer kinne jo fermogen beheine om jo saken te dielen ûnder dyjingen dy't jo soargje.\nNon-Muslim Expatriates yn Dubai, UAE\nExpatriates meitsje in grut persintaazje fan 'e befolking fan Dubai en de UAE. It is wiidweidich bekend dat ekspoten binne sawat de eigentlike Emiratis troch om ± 80%. It oantal fan dy persoanen dy't net-moslim binne troch de dei ferheegje. Troch it grut tal non-moslim-ekspten binne der in soad dy't yn it lân ynvestearje yn betingsten fan keapwenten of húshâlding fan har fermogen binnen it lân. Se meie oarspronklik út thúslâns lizze dy't de mearderheid fan 'e moslim binne en binne op it westlik healrûn fan' e wrâld. Om te oerlibjen yn har nije arbeids- en libbensomjouwing is it wichtich om de kulturele en maatskiplike ferskillen te begripen dy't de juridyske struktuer fan 'e UAE en dy fan har heulannen hawwe.\nDe ferskillen tusken de Westen en de UAE\nDe westlike lannen en de UAE binne de folsleine tsjinsten fan elkoar, dat de lêste is oerwichtigens islamitysk mei in befolking fan 'e Arabyers, wylst de eardere in ferskaat of religys en rasiale / etnyske groepen hat. De ferskillen yn kultuer, maatskiplike struktuer en religy beynfloedzje hoe't it rjochtssysteem opsteld is. De UAE folget de wet fan Sjaria, wylst er in oantal nivo fan ynterpretaasje fan 'e islamityske gelearden en rjochters makket. De wet fan Sjaria is in strider Islamitysk wet dat as hillich beskôge wurdt. Oarsom binne de wetten yn westlike lannen basearre op teoretyske begripen fan bestjoer as soarte demokrasy. Dit is it earste ferskil tusken de juridyske struktueren fan 'e twa. De juridyske struktuer fan 'e UAE is basearre op religy en islamityske kultuer, wylst de westlike lannen juridyske systemen hawwe basearre op de teoryen fan bestjoer en politike ideologyen.\nDe homogeneiteit fan 'e islamityske mienskip makket it maklik om stringige en spesifike regels te realisearjen dy't gjin folle ynterpretaasje nedich binne. Rjochters besteane essentiell foar it besluten oer lytse saken, wylst de ienfâldige ymplemintaasje útfiere Sharia rjocht oant de folsleinste. Allinnich de rarste fan gefallen is wierskynlik spesjaal behannele en allinich wannear't de konvinsjonele oplossingen ûngeunstich binne. Oan 'e oare kant betsjut de ferskaat fan' e westlike lannen dat de wetten breed en generalisearre wurde om alle mooglike resultaten te beskôgjen. Dit betsjut dat beoardielen wurde op in saak troch saakstatus sadat twa bepalingen fan deselde saak wjerspegele kinne fan elkoar. De rjochtbanken hawwe in folle gruttere macht om út te learen en te meitsjen as se passe sjogge.\nUndersykswetten binne de bêste útbylding fan it ferskil tusken it Westen en de UAE yn betingsten fan har juridyske struktueren. Undersjenning yn westlike lannen lykas de Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk folge oer it generaal fan 'e wilens fan' e ferstoarne persoanen. Bygelyks, in yndividuele kin har hiele lângoed oan in willefoanyske saak sels sille as se in pear wenjende famylje hawwe. Yn tsjinstelling, de fertsjintwurdigingsbeweging Dubai rjochtet him op 'e ferdieling fan besittingen ûnder de libbende famyljes. Der is in string metoade foar it dwaan fan dit proses, wêrby't elke lid fan 'e famylje har erfskip ûntfangt, basearre op in heule skema dy't har famyljale relaasje hat mei de ferstoarne, geslacht en status yn' e famylje. Der is in fokus op 'e islamityske tradysjes oer hoe't jo in items fan' e ferstoarne persoanen fertsjintwurdigje.\nHoe binne dizze ferskillen relevant foar my as eksekat?\nDizze ferskillen binne tige wichtich foar alle expatsen benammen dyjingen dy't net-moslim binne. Troch de strangens fan 'e wet fan' e Sariaat dy't yn 'e UAE brûkt wurdt, is it wichtich om te witten dat de fertsjintwurdigers ûnderwerp binne fan dizze wetten, lykas dy fan jo heitelân. Understeande dy ferskillen soarget derfoar dat ekspten bewust binne dat de konsekwinsjes fan aksjes yn 'e UAE har heul wêze kinne foar har. De realisaasjeferrjochtingswetten yn it westen meie net oanwêzich wêze foar jo sels as a Non-moslim eksportearje. Jo moatte dan de juridyske struktuer yn 'e UAE serieus nimme mei it jaan fan jo lêste wil en testamint as jo wolle dat jo neffens jo wetten fan' e heule lannen ferspraat hawwe.\nDe ferskillen yn sosjale struktuer en kultuer hawwe ynfloed op de juridyske struktueren fan lannen. Wylst it dúdlik is dat de UAE befoarderet it gebrûk fan 'e Skaryske wet, se binne ek erkennend fan it feit dat in grutte befolking út ekspten is. Der binne wat pear juridyske bepalingen dy't ûntwikkele binne om jo te helpen yn 'e kontrôle fan jo assisten sels yn' e dea en it bepalen fan eigen erfgenamten.\nDISCLAIMER: Wylst elke muoite dien is om de justigens fan dizze publikaasje te garandearjen, is it net bedoeld om rjochtlike advys te jaan as yndividuele situaasjes ferskille en moatte besprutsen wurde mei in saakkundige en / of advokaat. Foar spesifike of juridyske advizen oer de ynformaasje en oanbiedige ûnderwerpen, kinne jo kontakt mei ús opnimme.\nHawwe jo dit artikel? As Ja Diel hjirûnder, nee Klik hjir foar suggestjes of fragen om te ferbetterjen op it boppeste ûnderwerp?\nHasto in fraach? en wolle in advyskommisje of advokaat? as Ja Klik hjir\nWolsto oaren helpe troch jo persoanlike ûnderfining te dielen of in wichtige ynformaasje dy't foar oaren brûke sil op it boppesteande ûnderwerp? as Ja Skriuw hjir\nFersyk in ôfspraak / gearkomste mei ús advokaat? Klik hjir\nPlease not ignore this page share. Dit kin nuttich wêze foar ien.\nMoatte ik in wetjouwing krije as myn kredytkaart bedriuwfiles in saak oer my?\nHoe kin ik keapje yn Dubai sûnder juridyske problemen?\nSosjaal Casa's of Cimarmysl Littenseradiel en Dysruti Råsоlutіоns\nblogCriminal Defensejuridyske bedriuwen\nFjouwer eleminten foar in medyske malpractice-saak yn UAE\nSeptimber 29, 2018\nblogmisfrakke advokatenPersoanlike ferwûning\nMedyske Negligence Cases - Wês jo juridyske rjochten better!\nSeptimber 2, 2018\nOare tribunals, DIFC, Mediation foar Dispute Resolúsje yn 'e UAE\nadvokatenblogBûnswetDubai Lawyersjuridyske bedriuwen\nJuridysk Advys is wichtich as it giet om bedriuwen fan kontrakten yn Dubai, UAE\nblogrjochtsfallenjuridyske bedriuwen yn DubaiPersoanlike ferwûning\nMarinefersekering en ûngemakken yn 'e Feriene Arabyske Emiraten\nadvokatenblogEstate LawyersÛnreplik goed\nBacktrace Lawyersblogjuridyske bedriuwen\nadvokatenblogrjochtsfallenCriminal DefenseynkassoFerantwurding Lawyers\nWat bart as jo gjin liening of kredytkaart yn UAE reparearje?\nblogrjochtsfallenCriminal Defensejuridyske bedriuwen yn DubaiFerantwurding Lawyers\nHoe kinne kontraktearjen yn Dubai of UAE foarkomme\nBenefits fan kommersjele mediaasje foar bedriuw\nWegen om in kommersjele beslút te fêstigjen\nblogauto-ûngemakkenCriminal Lawyers yn Dubai\nDrink drinkende of alkohol-arrestaasje en ferdrach en bestraffing yn Dubai of UAE\nblogDubai Lawyersjuridyske bedriuwen\nFerlet fan duldigens en eftergrûnûndersiken - Dubai\nSeptimber 21, 2017\nblogCase TypesYmmigraasjejuridyske bedriuwen\nWêrom soest jo in "standert plysje check" foar besite oan Dubai of UAE\nSeptimber 14, 2017\nSykje de bêste kriminalistyske advokaat yn Dubai, UAE\nSeptimber 8, 2017\nUnderstanding UAE-advokaat Retainergebieten en juridyske tsjinsten\nMeast brûkte fragen oer Money Laundering (Hawala) yn UAE\nFebrewaris 24, 2017\nBritske juristen yn Dubai sille de top fan 'e fermidden krije\nSharia rjocht: is it rjocht foar elkenien?\nDe nije UAE-rjocht yn it Merkespoar\nHoe't Yndianestrjitters yn Dubai jo helpe yn juridyske reden\nMeitsje in saak troch kriminalistyske advokaaten yn Dubai Online\nUnderwiis Commercial Law: Foar wa en foar wat\nDe Proceedings fan UAE-Advokaten yn sammeljen fan betellingen\nEigenskippen ynvestearje: in juridysk advys krije yn UAE\nWat is de Wetjouwingjocht yn UAE\nDubai Law Firm om nije Energy Effectiveness System te foarkommen\nadvokaatjuridyske bedriuwenÛnreplik goed\nAbu Dhabi om weardefolle wearde te ferheegjen\nDubai-tribunal: doelen binne precies en promptheid\nAccident yn Dubaiadvokaat\nDe UAE-oefening oer Road Accident en auto's\nFerhierje in advokaat foar opnij kontrôle yn UAE\nIt dwaan fan bedriuwen yn 'e Arabyske golf is in korporative jurist nedich\nTsjinje nei miljoenen foar ferwidering fan bloedearrings yn 'e auto\nNovimber 17, 2015\nHoe kinne persoanlike bloedearmoarders yn Dubai of Feriene Arabyske Emiraten ferheegje?\nRole fan in sammelkolleksjeagentur yn Commercial Commercial Recovery\nDetails Do Matter! Medical Malpractice yn Dubai, UAE\nJannewaris 15, 2015\nEn jo diene dat jo alles wist oer auto Accident yn 'e UAE\nSeptimber 28, 2014\nOp in oanfal yn 'e UAE fêststeld? Kennis Jo rjochtrjochten better!\nSeptimber 26, 2014\nFeilichheid earst is feiligens altyd op Dubai Roads\nSeptimber 25, 2014\nLaw Firms yn Dubai\nTypen fan strafberjochten\nWat jo witte moatte oer boargerlike rjochtbanken\nKennis mear oer it strafskrift fan Dubai\nDe betsjutting fan 'e fergoedingen fan' e arbeiders\nSeptimber 22, 2012\nMeitsje konsultaasje fan kwalifisearre advokaten\nSeptimber 17, 2012\nFreegje help by it opjaan fan opslaggen\nSeptimber 14, 2012\nSelektearje de bêste advokaat foar skieding\nSeptimber 11, 2012\nHoe te meitsjen foar Top Cyber Crime Cases\nSeptimber 8, 2012\nIt foarstellen fan foarôfgeande prosedueres\nSeptimber 6, 2012\nSeptimber 4, 2012\nDe ymportaasje fan in wetjouwende jurist\nAdvansjes fan Dubai binne kompetinte yn handling Legal Issues\nLaw Firms In Dubai hawwe in soad rang fan tsjinsten\nLitte wy in antwurd cancel Reply\nFier in antwurd yn yn sifers yn:\nDe Advokaten yn Dubai binne ready foar de Divorce Law yn UAE


Meidogger oerlis:Robin van der Vliet - Wikipedy\nMeidogger oerlis:Robin van der Vliet\nWikipedy jout gjin garânsjes foar de krektens fan de ynformaasje dy't jo fine, omdat elts frij is om ynformaasje ta te foegjen en te feroarjen. As jo sels kennis op hokfoar mêd dan ek diele wolle mei oare Friezen, dan kinne jo dy hjir spuie! Fragen en opmerkings kinne jo kwyt op de oerlisside. De Fryske Wikipedy hat op it stuit 44.338 siden.\nDien, ta jo tsjinst. Drewes (oerlis) 26 aug 2015, 19.43 (CEST)\nBiografyske ynfoboks[boarne bewurkje]\nGoeie, Van der Vliet. Ik sjoch dat jo mei biografyske ynfoboksen oan it pielen binne. Ik wol jo der even op wize dat wy hjir al in setsje biografyske ynfoboksen hawwe (sjoch it listke hjirûnder). Behalven dat dy estetysk oannimliker binne as jo testboks, hawwe dy ek it foardiel dat se taspitst binne op ferskillende fakgebieten en dat se net ôfhinklik binne fan 'e breklike ynformaasje dy't Wikidata leverje kin.\nBerjocht:Artyst of kabaretier\nBerjocht:Regisseur of produsint\nBerjocht:Sjonger of muzikant\nBerjocht:Telefyzje- of radiopersoanlikheid\nBerjocht:Dyn koart (foar politisy, keningen en sa; wêr't de namme op slacht, dat wit ik ek net: dizze ynfoboks bestie al en haw ik in skoft lyn wat oanpast)\nBerjocht:Persoan algemien (foar iderien dy't net yn ien fan 'e boppesteande boksen past)\nIeneach fan 'e Esk (oerlis) 2 sep 2016, 18.28 (CEST)\nGoeie! Myn testboks brûkt no ek Berjocht:Ynfoboks generyk en is al in stik estetysk oannimliker. Dit berjocht kin miskien handich syn foar artikels dy noch gjin infoboks hawwe. Miskien kin it ek handich syn om stadichoan de besteande infoboksen ek Wikidata te litte brûken, op dizze manier kin de Fryske Wikipedy gebrûk meitsjen fan de grutte database Wikidata en kinne oare Wikipedys wer gebrûk meitsjen fan de ynfierde data oer Fryske dingen. Oer in pear jier is it yn elk gefal de bedoeling dat alle infoboksen út Wikidata komme foar alle Wikipedys. Ik bin de lêste tiid dwaande mei data út de Fryske Wikipedy ta te foegen oan Wikidata, ik bin sels al begûn oan in foar in diel oersetten fan de ynterfaasje en de haadside. Robin van der Vliet (oerlis) (bydragen) 3 sep 2016, 01.29 (CEST)\nAchte Van der Vliet. Ik bin bang dat wy hjir in slim ferskil fan miening hawwe. Wat jo wolle, troch it beslissingsfoech oer ynfoboksen by Wikidata te lizzen, beskôgje ik as in ûnakseptabele ynbreuk op it selsbestjoer fan 'e Fryske Wikipedy, en ik sil my dêr mei hand en tand tsjin fersette. Ik haw der op 'e Fryske Wikipedy in ûntigelik soad tiid en enerzjy oan bestege om 'e ynfoboksen foar biografyen en oare dingen goed te krijen, en ik bin net fan doel om wurkeleas ta te sjen wylst al myn wurk teneate dien wurdt. Wikidata is begûn as in bewarplak foar ynterwiki's, en dat wie bêst, mar sa stadichoan besykje se har dêr mei alderhanne dingen te bemuoien dy't har neat oangeane. Meidoggers fan 'e Fryske Wikipedy kinne sels wol bepale wat se yn in ynfoboks sette wolle.\nNoch ôfsjoen dêrfan binne de gegevens fan Wikidata gebrekkich en selektyf, en komt op dizze manier bygelyks by in biografy wol yn 'e ynfoboks te stean wa't de persoan yn kwestje as frou, bern, âlden, bruorren en susters ensfh. hat (wat folle better yn 'e tekst stean kin), mar net wat de etnisiteit fan 'e oangeande persoan is. Soks is fansels de healwizens te'n top. Fierders kin der yn ynfoboksen dy't taspitst binne op in beskaat wurkmêd datoangeande folle detailleardere ynformaasje werjûn wurde, lykas it brûkte medium fan in keunstner of it ûnderdiel fan in sport dêr't in sporter him yn spesjalisearre hat, om mar ris wat te neamen. Ferlykje oars ris it ferskil by de skilder Frans Decker tusken jo ynfoboks en en de ynfoboks dy't ik dêr spesjaal foar dit doel tafoege haw.\nWat jo juster dien hawwe mei ynfoboksen op it mêd fan talen, troch de ISO-koades nei Wikidata oer te heveljen, hat bygelyks by talen as it Ponka en it Omaha dy koades ûnsichtber makke, om't dy tegearre ien ISO-koade diele. Ik haw dêrom de boel weromset (mei behâld fan 'e troch jo tafoege dingen, lykas ISO-5 en ISO-6 by de ynfoboks fan taalfamyljes), en ik freegje jo hjirby freonlik om op te hâlden mei jo tafoeging fan Wikidata-keppelings oan besteande ynfoboksen, dêr't jo it spul minder mei meitsje ynstee fan better. Ofslutend moat ik tajaan dat jo ynfoboks der no better útsjocht as earst, mar wêr't ik echt in probleem mei haw is it idee efter jo ynfoboksen. Jo meie jo ynfoboksen brûke, dêr kin ik neat tsjin ynbringe, want soks stiet eltse meidogger fan 'e Wikipedy frij. Mar it idee dat alle ynfoboksen oanstjoerd en ynfolle wurde fanút Wikidata fyn ik echt folslein ûnbesteanber, en as it oait wier safier komt, dan wit ik net oft ik noch wol fierder oan it Wikipedy-projekt meidwaan wol. Groetnis, Ieneach fan 'e Esk (oerlis) 4 sep 2016, 16.28 (CEST)\nIt is net myn bedoeling om drekt alle besteande infoboksen te ferfange mei myn nije infoboks, ik stel allinne foar om stadichoan mear Wikidata-gegevens te brûken yn alle infoboksen wannear dit mooglik is en gjin fermindering jout yn de gegevenskwaliteit.\nIk ha krekt twa oare wizigingen tapast op it berjocht foar talen en taalfamyljes. Wat tink do oer dizze kompromisfoarmen?\nRobin van der Vliet (oerlis) (bydragen) 4 sep 2016, 17.52 (CEST).\nOkee, ik moast even útpuzelje wat jo dien hawwe, mar as ik it goed begryp, dan wurdt no by de ISO-koades de ynformaasje fan Wikidata allinnich mar tafoege as der net handmatig al sokke koades yn 'e ynfoboks set binne? Ieneach fan 'e Esk (oerlis) 4 sep 2016, 19.31 (CEST)\nKorrekt. Sjoch dit foarbyld. Robin van der Vliet (oerlis) (bydragen) 4 sep 2016, 19.40 (CEST)\nOkee, nou, dat is my bêst. Salang't de mooglikheid mar bestean bliuwt om hânmjittich dingen oan te passen (en net allinnich no even, mar foargoed). Ieneach fan 'e Esk (oerlis) 4 sep 2016, 21.09 (CEST)\nIk haw ek wol wat betinkingen by Wikidata. Kinne wy hjir sjen wannear't Wikidata ús siden feroaret, krekt as mei Commons? It kin ús tiid besparje ienfâldige rinnende saken oan te passen, mar data kin mar al te gau subjektyf wêze, wat Ieneach fan 'e Esk seit. --PiefPafPier (oerlis) 4 sep 2016, 19.56 (CEST)\nIk haw hjir ris wat djipper oer neitocht. Eventueel soe ik ek foar biografyen en oare ynfoboksen mei dit systeem ynstimme kinne, mar allinnich mar as de skriuwer fan it artikel (en letter redakteurs) de mooglikheid behâlde om alle lemma's yn 'e ynfoboks hânmjittich oan te passen. Behalven foar de detailleardere beskriuwing fan it ûnderwerp en eventueel subjektive tafoegings dy't bygelyks mei it Frysk of mei oanbesibbe artikels fan 'e Fryske Wikipedy te krijen hawwe, is sa'n hânmjittige bewurking yn elts gefal ek meastal nedich foar de foto. As ik even Zamenhof as foarbyld nimme mei, dan tink ik dat iderien it mei my iens wêze sil, dat dy foto sa te grut is. De ynfoboks is 250px, mar dizze foto kin mei 180px of uterlik 200px maklik ta. Soks kin net fanút Wikidata oanstjoerd wurde, om't se dêr allinnich de namme fan 'e foto fêstlizze en net it formaat en sa. Ek fyn ik dat de skriuwer/redakteur derfoar kieze kinne moat om in oare foto ta te foegjen as hy/sy dy moaier fynt of om in oare reden leaver hat. Boppedat meitsje wy hjir yn 'e Fryske Wikipedy in ridlik soad gebrûk fan ôfbyldings mei copyright, dy't hielendal net op Wikidata steane. Dat is bygelyks it gefal mei guon foto's út it argyf fan Tresoar of dy't troch trêden beskikber steld binne, en ek by de omslaggen fan 'e boeken fan Utjouwerij Elikser (sjoch galery dêre), dêr't we formeel tastimming foar krigen hawwe om se op 'e Fryske Wikipedy te brûken (mar net om se te dielen mei Commons). Ieneach fan 'e Esk (oerlis) 4 sep 2016, 21.09 (CEST)\nMear oer Wikidata-keppelings[boarne bewurkje]\nGoeie, Van de Vliet. Nei oanlieding fan jo oanpassing fan it Berjocht:Universele ynfoboks film soe ik graach sjen dat de datum fan 'e premiêre ek wer trochlinkt nei de betreffende datum, krekt as by de berte- en stjerdata by biografyen. (Ik haw sels ris nei de Module:Wikidata sjoen, mar it koe likegoed yn it Sineesk skreaun wêze: ik kin der gjin tou oan fêstknoopje.) Is it fierders ek mooglik dat jo by biografyen by it lemma geslacht "man" en "frou" trochlinke nei man (sekse) (mar dan uteraard as man) en frou, want dy siden hawwe wy wol. Ieneach fan 'e Esk (oerlis) 14 sep 2016, 12.35 (CEST)\nDien. De wurden "man" en "frou" syn beide no oanklikber. Sorry dat it sa lang duorre. Robin van der Vliet (oerlis) (bydragen) 30 sep 2016, 17.50 (CEST)\nUntfongen fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Meidogger_oerlis:Robin_van_der_Vliet&oldid=804352"\nDizze side is it lêst bewurke op 30 sep 2016 om 17.50.


Kollum: "De Olympyske gedachte" | Omrop Fryslân\nKollum: "De Olympyske gedachte"\n25 aug 2016 - 09:01\nFerdinand de Jong wennet yn Boarnburgum en is skriuwer. Hy publisearre oant no ta fiif romans: Guozzeflecht (2010), It dak fan de wrâld (2011), De lêste trúk (2012), Bedoarne hannel (2014) en De Nova Scotia staazje (2015). Dêrneist skriuwt De Jong kollums foar it Frysk literêr tydskrift Ensafh en foar de webside fan UNIS Flyers.Foar it hûs-oan-hûsblêd Corner fan SC Hearrenfean skriuwt er kollums en sjoernalistike artikels . Ferdinand is te folgjen op Twitter.\n"Ferline wike wie it FK fierljeppen yn Winsum. Ik wit net of jimme der wat fan sjoen ha, mar it wie streekrjocht te folgjen by de Omrop. Oane Galama wûn it by de topklassers en dat wie moai foar him. Mar, hoe tinke jim dat de oaren harren fielden doe’t se de ôfstân fan dy earste 21 metersprong fan de dei seagen? Hoe soe bygelyks Bart Helmholt der nei sjoen ha? Soe er tocht ha fan, no, it is moai waar en we binne in dei fuort? Of soe er tocht ha, dit is leuk, mar ik sil ferdikke sjen dat ik fierder kom? It lêste liket my op it topnivo, dêr’t Helmholt al jierren op ljept, mear foar de hân lizzend.\nDochsto ek oan sport, frege my lêstendeis immen. Ja, passyf in hiel soad en ja, ik rin. Net drave, mar gewoan rekreatyf rinne. Net mei it doel om fan immen te winnen of der it bêste yn te wurden, mar om de sinnen te fersetten en om wat yn beweging te bliuwen. Dat is in hiele oare wize fan benadering as bygelyks Bart Helmholt of Dafne Schippers ha. As Max Verstappen op in dei op in nij sirkwy oankomt dêr’t er noch net earder west hat en syn kwalifikaasje docht, tinke jim dan dat er fan de omjouwing genietet en tinkt fan och, dizze kear mar wat kalm oan, it waar is prachtich en wat sil ik my ynspanne? Of soe er gewoan syn uterste bêst dwaan om it fluchste rûntsje te riden, leafst mei blynkapen op om sa min mooglik fan syn taak ôflieden te wurden? Neffens my is hy genôch topsporter om altyd foar it heechste te gean.\nWat sei Dafne Schippers yn Rio nei har twadde plak op de 200 meter? Dat se baalde en der net fan genietsje koe. Sjoch, dat is de ynstelling dêr’t ik fan hâld as it op topsport oankomt. It meast freeslike dat je oerkomme kin, is dat je as topsporter twadde wurde. Want dat wie net it doel. Jo wolle earste wurde. As je foar de hobby allinnich of mei in ploegje wat oan sport dogge, is in twadde plak prima. Jo bliuwe der fit mei en it ûntspant. Neat mis mei. Mar echte topsporters ha it smoar yn as se twadde wurde. Je trene je net fjouwer jier it swit op it gebit om je troch in oar der ôf rûn, fytst of balle te wurden. Jan Ykema syn sulver op de 500 meter yn Calgary is ien fan de pear sulveren plakken dy’t we noch witte. Omdat dy as goud fielde.\nDer is in grut ferskil tusken topsport en rekreative sport. Ik begryp dan ek hiel goed de frustraasje fan de chef de mission fan Nederlân en stypje him yn syn teloarstelling oer it oantal helle prizen. Yn it foar hie Maurits Hendriks him der mear fan foarsteld. Hy wie sels in gemiddelde hockeyer, mar waard troch hurd wurkjen en stúdzje in topcoach. Hy fynt neat oan fjirde plakken. Hy wol winne. Net foar neat kamen der klachten oer syn perfeksjonistyske oanpak. Dat hie Gerjan Verbeek ek by Feyenoord. Dy woe ek it bêste út syn team helje en dat waard net begrepen troch, meast âldere ‘fedetten’.\nAl dy meideinende Nederlanners yn it Holland Host Heineken House dy’t sa op it skik binne mei de medaljes dy’t ‘we’ helle ha, ik fyn it wol bêst, hear. Mar de meast ûnterjochte en weardeleaze útdrukking dy’t der is, is de Olympyske gedachte. Meidwaan is wichtiger as winne. Dat is in útdrukking dy’t net by topsport heart, mar by rekreative sport. As jo sa goed binne dat je nei de Olympyske Spelen kinne, moat de kwalifikaasje-eask sa heech wêze dat je der net hinne gean om it meidwaan, mar om in kâns te meitsjen om te winnen. Freegje Dafne Schippers en Bart Helmholt mar. En al de oaren dy’t kâns op goud hienen en it net helle ha. Dy binne folslein terjochte yn de earste emoasje absolút net bliid mei it twadde plak. En dat fyn ik moai."\nJonge snorfytser mei drank op moat rydbewiis ynleverje\nMarit Bouwmeester fynt lintsje "supergrutte eare"


Krimp yn Noardeast-Fryslân? Doarpen ha ferlet fan wenromte foar jongerein | Omrop Fryslân\nIt noardeasten fan Fryslân stiet offisjeel noch as krimpregio yn 'e boeken. Mar as je op dit stuit nei de measte doarpen sjogge, dan is der fan krimp eins neat te fernimmen. Sterker noch; der is yn guon doarpen just grut ferlet fan wenromte foar jongerein. Der stiet hast neat te keap, en wat te keap stiet is samar fuort.\nKrimp yn Noardeast-Fryslân\nYn Holwert, dat earder altyd as krimpdoarp sjoen waard, soene der eins nije huzen by moatte. Der stiet op dit stuit mar kwealik wat te keap, wylst der neffens foarsitter Arnoud Haitsma fan doarpsbelang in grutte groep jongerein is dy't wol yn it doarp in hûs keapje of hiere wol.\n"Jeugd perspektyf biede"\n"De jeugd wol hingjen bliuwe, mar der is gjin plak", seit Haitsma. "Der sil wat gebeure moatte yn it doarp, want wy wolle dy groep wol graach behâlde foar it doarp. Der binne plannen foar nijbou; wy hawwe ek by de gemeente oanjûn dat der nije kavels komme moatte. Je moatte de jeugd dy't wat wol, perspektyf biede kinne dat der op koarte termyn ek romte komt."\nFoarsitter Arnoud Haitsma fan doarpsbelang Holwert\nDat der sa min huzen beskikber binne yn Holwert, hat neffens Haitsma ek te krijen mei it projekt Holwert oan See en de belangstelling dêrfoar. Mar net allinne yn Holwert is ferlet fan wenromte foar jongerein. Ek yn oare doarpen yn Noardeast-Fryslân is de need heech.\n"Nijbou yn doarpen"\nRiedslid Aant Jelle Soepboer fan de FNP is bekend mei it probleem. Hy wol dat der sa gau as mooglik in oplossing foar komt. "Alle doarpkes yn de regio binne út de jas groeid. It tal wenningen dat te keap stiet, is bot krompen. It is essinsjeel dat ús jongerein bliuwe kinne yn de regio. Wy tinke dat it wichtich is om te sjen nei de fraach. Wat wol no hokker doarp bybouwe? En dat wy dan oergeane op nijbou nei aard, skaal en karakter fan it doarp."\nRiedslid Aant Jelle Soepboer fan de FNP\nHolwert krimp Noardeast-Fryslân wenningmerk


Twataligens yn ’e polityk yn België en Fryslân | It Nijs\nTwataligens yn ’e polityk yn België en Fryslân\njuny 23, 2017 16:21\nJuster stie der op dit plak in kollum fan Jehannes Elzinga. Yn syn stik sprekt er út dat it “te gek voor woorden” is dat der yn Fryslân Steateleden binne dy’t it Frysk net behearskje. De oanlieding is in stikje yn ‘e Ljouwerter fan ien dy’t him drok makket oer Frysktalige Steatestikken en de muoite dy’t Steateleden dwaan moatte om in Nederlânske oersetting te krijen.\nIk bin it fierhinne mei Elzinga iens dat Steateleden de twa talen beide behearskje moatte, al is it ek mar passyf. Der giet lykwols wat mis yn de redenaasje yn de kollum. Elzinga syn redenaasje hinget op in ferliking fan Fryslân mei it twatalige België. Hy freget: “Yn België wurdt dochs ek fan lanlike politisy ferwachte dat se sawol Flaamsk as Frânsk ferstean en lêze kinne?”\nIk tink dat dy fraach retoarysk bedoeld is, mar it antwurd is oars as Elzinga en in soad oaren miskien tinke ‘nee’. En omdat de fraach steld wurdt yn de kontekst fan in debat oer de taal fan de Fryske folksfertsjintwurdigers is it namste belangriker om oan te jaan dat folksfertsjintwurdigers yn België net twatalich hoege te wêzen.\nSterker noch: yn it nasjonale (‘federale’, sizze se sels) parlemint fan België sit elk lid net allinne foar in partij, mar ek foar in taalgroep. De taalgroep bepaalt yn hokker taal oft it lid de eed ôfleit. Dêrnei is de taal frij, mar de praktyk is dat de leden oer it generaal de taal prate fan de taalgroep dêr’t se offisjeel diel fan útmeitsje. Dat folget logysk út it saneamde territorialiteitsprinsipe yn België, dat derfan útgiet dat België foar it grutste part bestiet út ientalige gebieten: in Frânsktalich en in Nederlânsktalich gebiet.\nFrânsktaligen yn België ha deroan wenne moatten dat har taal net altyd fanselssprekkend mear wie, sa’t dat mei Nederlânsktaligen yn Fryslân ek sa wie – en blykber noch is. Der hat heel wat debat west oer ‘ûnfetsoenlike’ (net myn wurden) parlemintariërs dy’t Nederlânsk praten, ek al hienen se formeel dat rjocht. Begjin tweintichste ieu binne sels ferskate kearen Frânsktalige Keamerleden út protest de seal út rûn, as in Flaming yn it Nederlânsk begûn. Dêrom is yn 1936 simultaanoersetting ynfierd yn it Belgyske nasjonale parlemint. Alles wat sein wurdt, wurdt fuortendaliks oerset. It is ûndertusken wol in soarte fan statussymboal wurden om gjin gebrûk te meitsjen fan dy oersetting.\nFoar bestjoerders leit it wat oars. Nasjonale ministers binne formeel amtners yn België en moatte dêrom twatalich wêze. Yn ‘e praktyk falt dat wat ôf. De kennis fan it Nederlânsk by Frânsktalige ministers is bytiden beroerd. Twataligens is net altyd in funksje-eask. Oarsom is it probleem sa grut net. Nederlânsktalige ministers prate oer it generaal foldwaande Frânsk om funksjonearje te kinnen.\nFryslân hat gjin territorialiteitsprinsipe. In Belgysk model soe hjir dan ek net wurkje. Dat ferskate Steateleden op Fryske kursus geane, is in goed teken: se sjogge de needsaak dêrfan. Yn ‘e Steaten sels liket it probleem ek net sa grut. Elzinga syn lulkens ûntstie net út protesten fan Steateleden. Hy waard benammen oanjage troch in ynstjoerd stik yn ‘e Ljouwerter Krante fan ien dy’t krekt sa tocht as de Frânsktaligen dat hûndert jier lyn yn België dienen. Sok tinken is der grif noch wol, mar it is sa stadichoan in konservative hâlding wurden dy’t yn ‘e politike praktyk amper mear ynnaam wurdt. Troch op it stikje yn ‘e Ljouwerter yn te gean fiere jo in diskusje op ‘e nij dy’t al lang ta in útdragen saak kaam is, yn it foardiel fan twataligens yn ‘e polityk. De prinsipiële lykweardigens fan Frysk en Nederlânsk dy’t yn 1985 mei de nota Fan geunst nei rjocht fêststeld waard is der fansels noch net, mar it rjocht om Frysk te praten en te skriuwen wurdt ek net mear oanfochten.\nJust yn ‘e polityk giet it goed mei dy twataligens en mei it plak fan it Frysk. De striid is op oare mêden te befjochtsjen, mei it ûnderwiis miskien wol as foarnaamste.


Boeren Teksel sette útein mei swietwetteropslach | It Nijs\njuly 10, 2020 08:47 Fernijd\nBoeren op Teksel hawwe moandei grien ljocht krige fan it Waadfûns foar it projekt ‘Swiete takomst Teksel’. Dêrmei sette de agrariërs fan it Waadeilân in wichtige stap op wei nei selsfoarsjenning op it mêd fan swiet wetter.\nDat is hurd nedich, want trije jier efterinoar hawwe boeren te krijen mei in lange rite fan drûchte en in ferbod op bereining. Opslach fan wetter yn ’e winter moat útkomst biede. Mei ‘Swiete takomst Teksel’ wurdt dat no op twa lokaasjes yn ’e praktyk test.\nFoto: LTO Noard\nSels foarsjen yn yrrigaasjewetter\nOp Teksel binne boeren al langer oan de situaasje wend. Op it eilân is gjin ekstreme wetteroanfier en jildt in permanint, algehiel bereiningsferbod. De boeren hâlde om dy reden rekken mei ien kear yn de fjouwer jier in mislearre rispinge. Om de ikkers dochs yrrigearje te kinnen – en yn alle drûge simmers dy’t harren noch te wachtsjen steane – libbet ûnder de boeren op Teksel al jierren de winsk om sels yn eigen yrrigaasjewetter foarsjen te kinnen. Yn ’e mande mei LTO Noard en Acacia Institute hawwe se dêrom sels it inisjatyf naam om it eilân selsfoarsjennend te meitsjen op it mêd fan swiet wetter.\nReinwetter út de winter fêsthâlde\nIt hiele jier troch falt der genôch delslach op Teksel om foarsjen te kinnen yn de fraach fan de lânbou. It probleem is dat it wetter foar it grutste part yn de winter falt, dus net wannear’t it nedich is. Yn ’e winter is der just safolle wetter, dat it yn ’e Waadsee pompt wurde moat. Alle jierren giet der sa 44 miljoen kúb oan swiet wetter ferlern. Arnold Langeveld, foarsitter LTO Noard ôfdieling Teksel en ien fan de inisjatyfnimmers fan ‘Swiete takomst Teksel’, fertelt: “Foar alle lânbou op Teksel hawwe wy alle jierren seis oant sân miljoen kúb nedich, dat betsjut dat wy 15 persint fan it wetter fêsthâlde moatte. Dy útdaging geane wy graach oan.”\nTeste op twa lokaasjes\nYn it ramt fan ‘Swiete takomst Teksel’ wurdt de kommende trije jier op twa lokaasjes test oft reinwetter yn ’e winter yn ’e ûndergrûn opslein wurde kin. It wetter wurdt dan simmers op in sunige en snoade manier brûkt om sa’n fyftich oant hûndert hektare oan ikkers te yrrigearjen. Om te soargjen dat it projekt net resultearret yn in wol wurkjend, mar net te beteljen systeem, wurdt skerp sjoen nei de kosten, baten en oare finansjele aspekten fan de wetterfoarsjenning.\nMei de positive beslissing fan it Waadfûns is moandei it offisjele startskot jûn foar ‘Swiete takomst Teksel’. De boeren fan Teksel, Provinsje Noard-Hollân, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, LTO Noard fûnsen, Gemeente Teksel, TESO, Tekselfûns en de Krim Teksel drage finansjeel by oan it projekt. Seis boeren op twa lokaasjes hawwe har ûnderwillens kommitearre oan it projekt, hja steane klear om te begjinnen. Langeveld: “Eins steane wy al tsien jier yn ’e startblokken. Wy binne bliid dat it Waadfûns ús no stipet. Uteinlik hat it in lange wei west, mar foaral yn dizze drûge simmer binne wy namste mear motivearre om te wurkjen oan in ‘swiete takomst’.\nFryslân sjocht kritysk nei lanlike Loftfeartnota Ierdgasfrij wenje: It Amelân koprinner yn Fryslân Tuorrebouttylt biedt kânsen foar feangreidegebieten Mei dit nije middel komt de plysje tenei fanwegen tsjin beljende automobilisten


Lieuwe Westra nei de Tour | Omrop Fryslân (advertinsje)\nLieuwe Westra nei de Tour 06 jan 2011 - 10:56\n0 reaksjes Lieuwe Westra yn aksje\nDe ploech Vacansoleil fan hurdfytser Lieuwe Westra fan De Tynje mei meidwaan oan de Tour de France. De organisator fan dy ronde hat ôfspraken dêroer no definityf op papier set. It betsjut dat Vacansoleil oan alle trije grutte ronden meidwaan kin. As Westra selektearre wurdt foar de Tour soe in dream útkommen. Earder die hy al mei yn de Vuelta, de Ronde fan Spanje. De kommende maitiid sil hy him bewize moatte om sa in plak yn de tourploech te krijen.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 06-01Man út Sint Anne mishannele 06-01Plysjeminsken bedrige mei hout Besjoch ek...


Fryslân DOK fan 10 july 2016 17:00 | Omrop Fryslân\nFryslân DOK fan 10 july 2016 17:00\nIn nij thús\nNoch nea wie de flechtlingeproblematyk sa grut as hjoed-de-dei. Mar ek yn de jierren njoggentich socht in grut tal flechtlingen in feilich bestean yn ús lân. Yn dy tiid waard der in asylsikerssintrum yn Sint Anne iepene. Troch de jierren hinne biedt it doarp ûnderdak oan in soad asylsikers.\nMar hoe giet it no mei âld-asylsikers dy’t destiids in ferbliuwsfergunning krigen hawwe en al in tiid yn Sint Anne in nij thús opbouwe? Wêr rinne sy op dit stuit tsjinoan? Hawwe se harren plak yn de Fryske mienskip fûn en op hokker wize binne sy belutsen by de hjoeddeistige flechtlingestream?\nYn dizze Fryslân DOK komme de ferhalen fan trije âld-asylsikers út Sint Anne oan bod. Sa folgje wy de 27-jierrige Syryske Ozjan yn har eigen winkel. We moetsje de Somalyske Ahmed by syn frijwilligerswurk yn it âldereintehûs en we sjogge mei mei de út Afganistan ôfkomstige Farid, dy’t flechtlingen begeliedt yn de lokale kringloopwinkel.


Pieter Terpstra, Fjouwer minsken yn in stêd · dbnl\nFjouwer minsken yn in stêd (1995)\nToon afbeeldingen van Fjouwer minsken yn in stêd\nbestellen als printing on demand\nFjouwer minsken yn in stêd\n(1995)–Pieter Terpstra– Auteursrechtelijk beschermd\nDe reinsêne leit oer in grut part fan West-Europa. Der sit suver gjin ferweging yn. It reint yn Londen, yn Marseille, yn Berlyn en yn Kopenhagen.\nEn yn Ljouwert.\nDe hiele dei al.\nDer hinget in swiere dize boppe de Theems; de passazjiers yn de tramweinen, dy't oer de Westminsterbrêge dinderje, kinne troch de besleine ruten amper wat sjen. De tsien slaggen fan de Big Ben falle dompich yn de lûdemjuksel fan it jachtsjende ferkear fan it West End fan Londen. Alle ljochtplakken binne begrinze; de grutte stêd is in samling fan lytse wrâlden - oeral hinget de dize, oeral falt de rein stadich drippend del. De trammen hâlde; minsken stappe út, sette de stap deryn, de bestimming stiet fêst - in inkeldenien wifket. Yn de kafees en de klubs wurdt it drokker, der is rûnom muzyk. De gerdinen binne tichtlutsen, dize en rein binne bûtensletten, it ljocht fan de lampen jout in waarme, betroude sfear.\nDe rein slacht ek del yn de havens fan Marseille. De dekken fan de skippen yn it Bassin de la Joliette binne wiet en glêd; hja glinsterje yn it ljocht fan de havenlampen. Stienkoal klapt del yn de rommen; de lange, ferljochte earmen fan de kranen swaaie hinne en wer. Yn de Bassin de la Pinède wurdt net drok mear arbeide; in part fan it skipsfolk is de stêd yn set.\nDe lampen steane iensum op de kaai; yn de ljochtkringen sparkje de reindrippen. En yn de stêd giselje de trams en de auto's oer de pleinen en troch de strjitten om de Notre Dame de la Garde; seefolk en bidlers swalkje foar de huzen lâns; út de dûnshuzen waaie klanken oer as der efkes in doar iependien wurdt.\nMatroazen sykje har paad troch tsjustere strjitten nei de huzen mei froulju. De klean plakke har troch.\nYn Berlyn spielt it reinwetter tsjin de ruten fan lytse keammerkes, dêr't protten minsken byinoar sitte. De rein rûst yn East- en West-Ber-lyn, yn Schöneberg, dêr't in jonge en in faam efkes de trêd ynhâlde as hja efter de reade gerdinen fan in kafee in band Amerikaanske muzyk spyljen hearre - en yn Kopenich, dêr't in jonge frou fan portyk nei\nportyk glûpt en soms minutenlang wachtet ear't hja fierder gean doar. It reint op de sônegrins tusken East en West; de helmen fan de soldaten, dy't oan beide kanten wachtrinne, glimme der fan. Yn Neu-Kölln slacht in klok tsien oere, yn Weiszensee gûlt de sirene fan in ambulânsewein.\nIt wetter rint oer it hier, de earmen, de boarsten fan de byldhoude mearmin oan de haven fan Kopenhagen; it falt del op de strjitte en rint yn puozzen gear. In iensume swalker, dy't it paad net rjocht hâlde kin, sluorket der mei syn fertrape skuon trochhinne, flokt, as er it wetter oan syn fuotten fielt en bliuwt efkes stean. Der spegelje grutte en lytse ljochten yn it wetter fan de havens, dêr't elke reindrup in lyts kûltsje yn slacht en yn de wiete pleinen, strjitten en trottoirs. Der binne swalkers yn 'e stêd, dy't gjin ûnderkommen hawwe en earne yn in portyk skûlje, al witte hja dat it gjin sin hat. De ferreinde stêd is better as it sigerige sliephûs.\nDer hâlde sliden fan auto's foar grutte hotels; sjauffeurs lûke portierdoarren iepen, eptige hearen begeliede froulju yn bûntklean oer de wiete strjitte nei de ljochte yngong fan it hotel. De ljochtreklames flappe oan en út, mar de rein streamt igaal troch.\nDe rein streamt igaal troch, oer it lân en boppe de see.\nYn Hoek fan Hollân stiet in plein blank; in plysjeman baait yn grutte learzens troch it wetter. Yn Parys siket in pearke in skûlplak yn it ûndjippe portyk fan it âlde Hotel de Sens. Yn Leer spielt de rein del op de ferlitten feemerk; in jongeman, de kraach fan de wite reinjas heechop, draaft der skean oer.\nDe ljochten fan de fjoertuorren op de Fryske eilannen sirkelje rûn. Op Helgolân steane twa manlju yn de iepen doar fan in kampbarak nei bûten te sjen; ien fan har flybket yn in puozze; de oare draait in sigaret.\nOp Borkum steane de grutte, lege hotels oan de wiete bûlevaar; de smelle strielen fan de fjoertoer draaie der stadich oerhinne. De lytse fearboat is noch ûnderweis fan it Amelân nei Holwert; it is let wurden, want it is leech wetter op it Waad. In âlde frou sjocht nei bûten troch it kajútsrút en hja seit tsjin in oare passazjier: ‘Wy binne der hast, leau 'k. Willem wachtet mei de auto, fansels. As ik noch mar op tiid kom.’ En dan begjint hja te gûlen.\nIt reint oeral yn Fryslân.\nYn Stamm, dêr't de stikmannich fiskersskippen yn de haven lizze, yn de Wâlden, dêr't it wetter oer de goate fan in boerespultsje rint, yn Arum, dêr't de feinten út it fraachlearen komme, de jassen tichtlûke en op 'e fyts springe, by Furdgum om, dêr't it ljocht fan de Brandaris efter de keale boulannen knypeaget.\nEn yn Ljouwert, dêr't de klok fan de Aldehou tsien kear slacht.\nDer wenje tachtichtûzen minsken.\nFjouwer derfan sitte yn ien fan de lange kûpees fan de Harnzer diseltrein, dy't om tsien oere fjouwer op it Ljouwerter stasjon oankomme moat.\nMr. Herman Geertsma, rjochter, sit yn it hoekje.\nDer sit in lyts, dûnker strypke flewiel oer de blauwe stof fan de banken, efter yn de kûpee; dat hoekje is de earste klas.\nMr. Geertsma sjocht nei bûten; de trein dindert oer de brêge fan it Van Harinxmakanaal.\nNynke Kaspersma, winkeljuffer, sit twa banken fierder. Hja knopet de reinmantel ticht. Op it oare spoar sjocht hja de Snitser trein, dy't mei harres lykop rydt; efter de ljochte ramen sitte minsken.\nEelco Rauwerda, H.B.S.-er, hellet in Old Mac út syn doaske. De trein rydt ûnder de oranje natriumljochten fan it stasjon troch.\nEn Gerry Beintema, acht jier, sit njonken har muoike. De trein rydt stadiger en hâldt oan it perron by in kloftke minsken, dy't de oare kant út moatte.\nHuzen en strjitten en pleinen. Ljochten. En tsjusterens. En rein.\nDe measte fan de tachtichtûzen minsken binne yn 'e hûs. By in waarme hurd, ûnder in skimerlampe, mei breidzjen, de krante, in boek. Of slûgjend. Of yn in winkel om de foarried op te tekenjen, in etalaazje klear te meitsjen, it jild te tellen. Of op in sliepkeamer, yn it tsjuster, sliepend of prakkesearjend of tefreden harkjend nei de rein, dy't op it dak slacht.\nTûzen fan har binne yn de grutte seal fan de ‘Harmonie’, dêr't in orkest spilet. Hja harkje nei it gefoelige andante; de melodij weaget sta-\ndich. De fioelen sjonge. In triljende fluittoan komt der efkes boppe-út.\nYn in kafee oan it Saailân wurdt dûnse. In lange fint sjongt yn in mikrofoan: ‘Dan bin ik net mear allinne...’. De kelner giet mei glêzen bier en coca-cola om. Twa militêren meitsje spul om in lyts famke mei read hier.\nYn de finzenis wurdt it appèl hâlden. Alles is ynoarder. Elkenien komt wer teplak yn syn eigen sel. De swiere doarren falle ticht. Der binne guon, dy't efkes in portret besjogge. Der binne guon, dy't by de brits knibbelje. En guon, dy't flokke, as har wat yn 't sin sjit.\nYn de smelle strjitte yn de binnenstêd draaft in frou gûlend nei bûten; yn ien fan de stille strjitten by it kanaal nei Grins lit in dûmny in jonge feint út en seit: ‘Ik leau al, dat wy fierder kommen binne.’\nYn in sikehûs bûge dokters har oer de operaasjetafel; op ‘Froulju B’ is efkes opskuor as in âlde frou ynienen lûd begjint te razen.\nDer binne noch minsken bûtendoar. Jongfolk op de Nijstêd. Alderlingen, dy't thús komme fan húsbesiik. Plysjemannen.\nEn in kapiteine fan it Leger des Heils, dy't yn boarger ûnderweis is nei kafees op de Weaze; in bondeltsje eksimplaren fan ‘De strijdkreet’ ûnder de mantel.\nDer wurdt lêzen en dûnse, sliept, flokt en bidden. Der binne minsken, dy't tsjin elkoar raze en oaren, dy't it ljocht útdogge en elkoar yn 'e earmen falle.\nDer ride auto's oer de Wurdumerdyk, de Nijstêd, troch de Piperstrjitte en de smelle Foarstreek lâns.\nDer komme tsientallen de Grinzerstrjitwei del; it natriumljocht wjerspegelt yn de bereinde sjassys as koarte ljochtsinjalen. En guon komme de Skrâns del en de Harnzerstrjitwei. Lûkse weinen, trelers en frachtauto's komme fan alle kanten noch op de stêd ta; in folle lytser tal giet de stêd út, de tsjustere diken op.\nEn der komme ek noch treinen. In lange rige ljochte weinen út it súdeasten wei; hja dinderje oer de spoarbrêge by Grou. De lêste trein dy't út Starum komt raast it lytse stedsje Drylts foarby. De blauwe ingel út Grins stiet by it stasjon fan Hurdegaryp; der is mar ien ynstapt en de sjef jout it fertrekteken.\nIt is tsien oere yn de jûn - en it ferkear is lang sa drok net mear as de oerdeis. Mar de auto's en de treinen - en in hiel inkelde fytser, dy't him\noer it stjoer bûcht en besiket, sa goed mooglik droech te bliuwen - komme fan alle kanten wei nei de stêd: in grut, ljocht plak yn it tsjuster fan de reinige nacht. Hûnderten lytse ljochtsjes, dy't aanst gearrane yn it grutte ljocht fan de nachtlike stêd. In sterke magneet, dy't lytse stikjes izer oanlûkt.\nEn dy't ek ôfstjit. De passazjiers foar Harns binne al yn de diseltrein gien; de perronsjef sjocht nei de grutte, rûne klok, dêr't de lange wizer fan minút op minút op ferspringt.\nDe reizgers, dy't út de trein kommen binne, rinne de konträle troch.\nMr. Herman Geertsma jout syn grien kaartsje oer en de treinman tikket oan 'e pet. Nynke Kaspersma rint der fuort efteroan; de kontroleur kin it net litte en sjoch har efkes oan, mar hja reagearret der net op. Eelco Rauwerda hat efkes om syn kaartsje sykje moatten - hy sil aanst thús syn portefúlje ris oarderje. En de lytse Gerry Beintema hat har muoike in hân jûn; dy jout de kaartsjes oer en dan steane hja yn de hal fan de útgong.\nMr. Herman Geertsma wachtet yn de hal op de stedsbus. Seis minuten oer tsienen. De bus sil noch wol net troch wêze - mei sok waar is dy altyd letter. It is stil op it Stasjonsplein. Fan de grutte letters op it hotel oan de oare kant barne der twa net. ‘Or nje Hot l’ stiet der.\nDe stedsbus komt fan it Suderplein ôf. Alle sitplakken binne beset. Herman Geertsma hâldt him mei ien hân fêst oan it kâlde stiel fan it bagaazjerak.\nFan de halte, dêr't er útstapt, ôf, is it noch trije minuten rinnen. Hy dûkt yn 'e kraach; it reint noch hurder as niis by it stasjon.\nAs er by syn hûs is, sjocht er, dat der gjin ljocht yn de grutte keamer barnt. Is Aleid der noch útrûn? Faaks efkes by de Bonnema's; dêr barnt ljocht. Soe noch net iens sa gek wêze; hy hat der wol sin oan om dêr noch efkes hinne.\nHy hâldt de jas oan en rint nei de keamer.\n‘Willy skille op. Dy siet ek allinne. Hja bringt my om alve oere wol wer efkes thús. De tee stiet klear. Bist net lilk, no skat?’\nHy bliuwt efkes mei it briefke yn 'e hân stean, leit it dan del en rint nei de gong om de jas op te hingjen. Hy jout him del yn de grutte stoel\nûnder de steande skimerlampe en nimt in sigaret út it bakje op it taffeltsje. De reek dwarrelt yl troch de keamer. O ja, de tee. Mar it is him wol goed; faaks kinne Aleid en hy om alve oere tegearre noch in bakje drinke. Mar it kin ek wol letter wurde as alve oere.\nHy nimt de krante, mar hy lêst der amper yn. Hy hâldt der net fan, sa iensum yn de grutte, stille keamer te sitten. It ljocht is sa kâld; de skilderijen en etsen oan de muorre binne him ûneigen. Hy hat oanstriid om immen op te skiljen. Aleid? Hja hat der it mier oan; Willy pleaget har der mei.\nDer sjit him yn 't sin, dat er de post noch net sjoen hat. Hy docht syn sigaret út en rint troch de brede, wite gong nei syn keamer. It is der kâld. Mei de post yn 'e hân giet er nei de wenkeamer werom.\nHy skrikt der ôfgryslik fan en hy himet noch in bytsje as er de hoarn opnimt.\n‘Ik hie hjoed al ris earder skille, en mefrou sei, jo wiene healwei alven sawat thús. It giet oer dy kommisje foar it...’\nHerman Geertsma harket der mar amper nei. Feenstra hat altyd boadskippen. It duorret tsien minuten ear't er útpraat is.\nDochs fielt Herman Geertsma nei it tillefoanpetear de iensumens wer op him ta kommen. De post jout ek net folle ôflieding. In konvokaasje foar in gearkomste fan de gebouwekommisje. In oanbieding fan in útjouwer. In giro-ôfrekkening. En in jierferslach fan it Diakonessehûs.\nHy lêst der efkes yn.\n‘As wy nei de ein fan it jier neigeane, hokker feiten út it ferrûne jier it neamen wurdich binne, dan liket it der hast op, dat it bestjoer dit jier net mei in protte wichtige dingen dwaande west hat. Dochs is it net hielendal sa, mar omstannichheden bûten ús om hawwe der ta laat, dat wy gjin wichtige resultaten fan ús wurk neame kinne.’\nHy klapt it boekje ticht en leit it op it taffeltsje neist him del. Nimt in nije sigaret. As er dy op hat is it tsien minuten foar alven. Hy hat in leech gefoel yn 'e mage.\nHy rint nei de koken en snijt himsels in tsiisbrogge. De kat wurdt wekker en strykt by syn skonken lâns.\nYn 'e keamer yt er it stik bôle op. Dan set er de radio oan. It is krekt alve oere. De nijsberjochten.\n‘Foar de Amerikaanske wapenleverânsjes foar it nije Westdútske leger oer, sil West-Dútsklan nei alle gedachten op him nimme moatte om lúnbouprodukten, dy't Amearika oer hat, oan te keapjen, sa hat Butz, steatssekretaris fan it Amerikaanske ministearje fan lânbou ferklearre.’\nHy draait de radio op in oar stasjon. Der wurdt hantsjeklapt. In konsert, nei alle gedachten. Hy giet wer yn syn stoel sitten. Stekt wer in sigaret op. De muzyk begjint te spyljen. In bekende melodij, mar hy wit net hokker. Hy harket der efkes nei. De muzyk wurdt ûnrêstiger. Hy hat der gjin nocht oan om wer oerein en de radio ôf te setten. Hy is wurch. Hy smookt de sigaret op en docht de eagen efkes ticht. De muzyk is wer sêfter wurden.\nKoe er mar efkes sliepe, dan gie de tiid wat hurder.\nHy fielt him ûnrûstich. It nuvere, dwile gefoel yn 'e holle komt ek wer opsetten. It is tweintich minuten oer alven.\nHy blêdet yn syn aginda. Moarntejûn gearkomste fan de tsjerkerie. Oaremoarntejûn in lêzing hêlde foar de manneferiening. De jûn dêroan op jierdeibesite by de Fabers. Gjin ien jûn thús mei Aleid. It is gjin manier fan har, om krekt nò wer fuort te gean en sa let thus te kommen.\nDer wurdt no hieltyd praat foar de radio. Hy giet dochs mar oerein om it ding ôf te setten. Hy bliuwt efkes stean. De rein slacht tsjin de ruten. De branje yn de hurd fersakket. De wyn rûst yn de skoarstien.\nHy rint wat hinne en wer. Mar ynienen wurdt er wer dwyl yn 'e holle en hy giet wer sitten. Hy fielt him mismoedich. Hy hat dat lichte gefoel suver de hiele dei net kwyt west. Hy moat der mar wer ris mei nei de spesjalist. It kin fan alles wêze. Oerspanning? Slimmer?\nHy wurdt waarm en giet wat fierder fan de hurd ôf sitten. It swit stiet him yn 'e hannen. Hy koe winliken mar better op bêd gean.\nMar hy bliuwt sitten. Nimt de krante nochris yn 'e hannen. ‘Mei de K.L.M, nei de wintersport. Toeristeklasse-retoers: Zürich f. 175, München f. 216, Salzburg f. 225...’\nAs er wer opsjocht is it fiif minuten oer tolven. Hy hat dochs wat slûge. De keamer is stil en ûnwennich. Hy hat pine yn 'e holle, mar it dwile gefoel is fuort.\nDe hurd stekt hast net mear ôf. Hy smyt der wat by. Sil er skilje? Nee, it is te mâl. Der is fansels neat. By Willy wurdt it altiten let.\nDan heart er in auto bûten. Ja, hy hâldt. Hy fielt him ynienen rom-\nmer. Hy heart Aleid laitsjen. De auto rydt wer fuort. Hy nimt de krante en teart dy wiid iepen. Hy giet der beskûl efter.\nAleid komt deryn mei de mantel oan.\n‘Goejûn,’ seit se. ‘Let, hè?’\nHy jout har gjin antwurd, lêst yn 'e krante. ‘Yn in fraachpetear mei in wykblêd hat de ûnderboargemaster fan Moskou, Promyslov, krityk levere op...’\nHja rint nei him ta en giet op de lening fan syn stoel sitten.\nHy sjocht yn 'e krante. ‘Yn in fraachpetear mei in wykblêd...’\nHja leit har hân op syn holle. Hja rûkt nei de bûtenloft. Hy hat oanstriid en lis syn holle tsjin har mohêrmantel. Mar hy sjocht rjocht foar him út yn 'e krante. ‘Yn in fraachpetear...’\n‘Bist wurch?’ freget hja.\nHy jout gjin antwurd.\nHja lûkt har hân werom en giet oerein.\n‘Willy skille op, dy siet allinne. It fleach my hjir ek oan. Ik hie earder werom wollen, mar do witst hoe't Willy is.’\nHy sjocht har efkes oan. Har wangen en lippen binne hearlik read. It lytse reade dopke stiet skean op har ljocht hier.\nHy sjocht wer foar him yn 'e krante.\n‘Moast Willy dan útmeitsje hoe let ast' nei hûs soest?’ freget er.\n‘Hja moast my bringe.’\nHja giet de keamer út om har mantel teplak te bringen.\nHy teart de krante yninoar.\nHja komt de keamer wer yn.\n‘Bist moarntejûn thús?’ freget hja.\n‘Nee,’ seit er. ‘Tsjerkeried’.\n‘En oaremoarn moat ik foar de manneferiening sprekke.’\n‘En de jûns dêroan moatte wy nei de Fabers.’\n‘Dat wit ik, ja.’\nHja swije efkes.\nDan giet hja wer op de lening fan syn stoel sitten.\n‘It muoit my, Herman.’\nHy sjocht har oan.\nDer steane triennen yn har grutte eagen.\nHy leit de holle tsjin har oan.\n‘Aleid,’ seit er, ‘ik bin in âlde, stive knul. Ik woe foar dy, datst in jongere man hiest.’\nNynke Kaspersma bliuwt efkes by de útgong fan it stasjon stean. Dan docht hja de kapúsjon fan de plestik-keep oer de holle en set de stap der yn.\nFiif minuten oer tsienen, goed. Moai op tiid.\nHja rint de Sophialeane lâns, de Prins Hindrikstrjitte troch en stekt it Wilhelminaplein skean oer. De rein streamt op har del. Hja himet as hja yn de Alde Lombardstege stiet. De portier fan de dancing hat har al sjoen; hy laket tsjin har en seit: ‘Kom der mar gau yn; it is hjir droeger as bûtendoar.’\nIt Is Fol. In Pear Jonges Stekke Groetsjend In HâN Omheech. Der Sil Krekt Wer DûNse Wurde. It Oargel Set In Foxtrot Yn. Martin Komt Op Har Ta. ‘Doch De Mantel úT,’ Seit Er, ‘Ik Wol Mei Dy DûNsje.’\n‘Wachtsje noch efkes,’ freget hja. ‘Ik bin wiet. En wurch fan it hurde rinnen.’\n‘Wat bist let,’ seit er. ‘Sjoch, dêr is noch plak.’\nHja jouwe har del yn it hoekje efter it grutte oargel, by it raam. ‘Ik bin krekt fan de trein kommen,’ seit hja. ‘Nei myn suster yn Harns west. Oars hie ik hjir jûn net hinne kinnen, mar hja tinke thús, dat ik mei de tolve-oere-trein kom.’\nHy gniist efkes en betsjut de ober, dat er syn bier by dit taffeltsje hawwe moat.\n‘Wat wolst drinke?’ freget er.\nWylst er syn bier opdrinkt sjocht hja him oan. Oer de râne fan it glês hinne knypeaget er tsjin har.\nMartin wer. Hy lit har net sjitte. Sa gau as hja hjir is, komt er by har, no al trije, fjouwer kear.\nDe stadige melodij weaget troch de seal.\nMartin seit wat, wylst er syn glês delset, mar hja kin it net ferstean. Hjir deun by it oargel falt it net ta om ûnder it spyljen te praten.\nHy wachtet blykber net op in antwurd. Hy sjocht har oan en glimket. Moai, swart hier hat er en dûnkere, laitsjende eagen.\n‘Lit ús no mar dûnsje,’ seit hja, ‘ik bin al útrêst.’ Hja kinne amper tusken de stuollen en taffeltsjes troch komme. In pear jonges roppe wat tsjin har.\nHy krijt har hân beet en leit de earm om har hinne. Hja krûpt stiif tsjin him oan. In moaie wize hat dizze slow-fox. Winliken spitich, dat hja earst wachte hawwe. It duorret mar koart, dan is it út. Der komt fuort in flugge foxtrot efteroan. Martin nimt har yn syn earmen, draait har rûn. It tempo is heech en hja is wurch. Hja docht har bêst, mar doch is hja der in pear kear út. Martin glimket en jout har in triuwke yn de rêch.\nAs it dien is steane hja noch efkes op de dûnsflier om foar de muzyk te klappen. Hja hinget op syn earm as hja wer nei har plakken ta gean. It is krekt oft it hiele sealtsje efkes foar har lâns draait: de reek, de glêzen pils, de lampkes, it glês en it groom fan it buffet.\n‘Sa wurch?’ freget Martin.\n‘In bytsje. Sille wy net al te folle dûnsje?’\n‘Smook mar ris.’\nHy hâldt har sigaretten foar en jout fjoer.\n‘Drokke dei hân?’ freget er dan.\n‘Ik bin fan 'e moarn betiid fuort gien. It is dêr in grutte húshâlding by myn suster.’\nHja smoke efkes swijend. It oargel begjint wer te spyljen, mar hja bliuwe sitten.\nKertier foar alven. Noch in goed oere. It hie faaks ferstanniger west en gean hjir jûn net mear hinne. Noch twa oeren langer by Rina yn Harns? - Hja sei: ‘Wêrom giest net mei de lêste trein? Wy hawwe it de hiele dei drok hân; wy koene dan noch wat prate, tegearre.’ - Prate? Hja hiene genôch praat. Oer it wurk. Oer it jild. Oer it hokfol bern en oer de man, dy't net doogde. Oer it houlik, dat in hel wie. Hja hie boppe de wasktobbe stien, de keammerkes útbjind, wurk dien, dêr't Rina net oan ta kaam.\n‘Hiest in frije dei?’ freget er.\n‘Ja, ik hie ien opnommen. In kearmannich yn 't jier kom ik ris by har. Hja ferkomt yn de húshâlding.’\nHy leit syn earm om har hinne.\n‘Ik woe dy wol oankrûpe,’ seit er.\nHja sjocht him oan.\nEn Tsjalling, Rina har man.\nIs de iene oars as de oare?\nHy skoot tichter tsjin har oan.\n‘Gean oars mei nei myn keamer, ast leaver net mear dûnsest,’ seit er.\nHja skoddet stadich mei de holle.\n‘Nee, ik moat aanst nei hûs.’\n‘Do kinst ommers net earder thúskomme as nei dy lêste trein.’\n‘Mar ek net letter.’\n‘It wurdt net letter.’\nIt moast mooglik wêze. Net nei hûs. Gjin erchtinken.\nGjin praatsjes. Dwaan wat men sels wol. Mei Martin? Wêrom net? Hy sei it al ris earder: gean mar mei nei myn keamer. Hokker keamer? Hy hat earne in kosthûs. In eigen keamer. In keamer - by him, tee ynjitte, smoke, prate, yn syn earmen lizze. In skimerlampke.\nHja hinget tsjin him oan. De muzyk gûnzet in swiere melodij. Hy hat syn skonken om harres hinne slein en pattet har. Hja sjocht efkes om har hinne. Hja sitte knap beskûl efter it mânske oargel, dat oer alles hinne droant.\n‘Kom mei,’ seit er, ‘kom mei.’\nEn efkes letter: ‘It is net fier.’\nFiif minuten letter steane hja bûten.\nHy hâldt de earm om har hinne.\n- Kertier oer tolven. Perfoarst kertier oer tolven.\nOars rint it mis.\nDe Aldehou slacht alve oere as hja der binne.\nDe keamer is lyts, mar kreas.\nDer steane ek boeken.\nWa is dizze Martin?\nHy nimt har yn syn earmen, triuwt syn mûle fûl op harres. Dan lûkt er har mei.\nEelco Rauwerda rint út it stasjon wei hurd nei de ‘Harmonie’. It konsert sil noch net dien wêze; hy kin Engelmoer noch moai efkes treffe.\nEarder as alve oere binne Heit en Mem jûn net thús; dan moat er der wol wêze. Ferslach útbringe fan de reis nei Harns. De sollisitaasje. Mar foartiid moat er mei Engelmoer praat hawwe.\nAs er yn de hal fan de ‘Harmonie’ stiet rint it wetter him noch yn strieltsjes by de jas del. Hy skoddet him wat ôf en bliuwt efkes stean. Der is nimmen. In kâld, wyt ljocht falt yn de lege hal. Hy rint troch de grutte garderobe. Dêr is ek nimmen. Foarsichtich rint er nei it gonkje by de klaaikeamers. It trepke kreaket, de doar pipet efkes. De muzyk falt as in waarme stream oer him hinne. De fjirde symfony fan Brahms. Hja binne noch mar by it andante. Dat wurdt dus goed healwei alven.\nHy giet op in stoel efter it toaniel sitten. In toanielfeint rint hoeden by him lâns.\nEelco Rauwerda harket. Hy sjocht in part fan it orkest. De paukenist en de triangel. En de blazers. Hy docht de eagen efkes ticht. Heart de fioelen. Sels meispylje te meien. Oars neat mear as muzyk. Studearje en oefenje en spylje. Spylje foar de tûzen minsken yn de seal.\nDe picolo-fluit geit syn útlittenens út; wat is dit in seldsum scherzo, it liket wol in feestliet. Efkes stilte; it is no goed healwei alven. It lêste part set yn. Hy bûcht him wat foaroer en harket. Wat klinkt it hjir oars as yn de seal.\nBy de finale docht er de eagen wer efkes ticht, de stream fan klanken is hast net te ferwurkjen. Meispylje te meien yn dizze machtige muzyk; hy tinkt it him efkes yn. En ek it kantoar mei de êlde, bienbitige boekhâlder en it noartske gesicht fan Heit syn relaasje steane him efkes foar de geast.\nDe finale rint nei de klimaks.\nTwa sekonden is it stil, dan brekt it applaus los. Hy kin de dirigint net sjen. Dy bûcht op dit stuit foar it publyk, fûstket mei de earste fioelist, de earste seilist, de earste bassist, wiist op it orkest. Sjoch, hja geane al oerein, de paukenist, de triangel en de blazers.\nDe dirigint komt achter de kûlissen, mar it hantsjeklappen hâldt oan; hy rint werom, oant twa kear ta.\nEelco giet oerein.\nDe orkestleden komme fan it toaniel ôf.\nHy rint fuort op Engelmoer ta, as er dy sjocht.\n‘Ha,’ seit Engelmoer, ‘wiest yn de seal?’\n‘Nee, ik haw ommers nei Harns west.’\n‘Dat is ek sa. Wat sei dy moalkeapman?’\n‘Net folle. It liket my neat.’\n‘It wurdt ek neat.’\nEelco sjocht Engelmoer fernuvere oan. Dy laket in bytsje. Hy set de sello efkes del en hellet in doaske sigaretten út de bûse.\n‘Ja, graach, mar...’\nSyn hân trillet as er in sigaret út it doaske nimt en Engelmoer en himsels fjoer jout.\n‘Ik haw der oer praat,’ seit Engelmoer. ‘In pear koene dy wol, fan it keamermuzykensemble. Ik leau wol, dat der mooglikheden binne.’\nSyn stim slacht oer.\n‘Rin aanst mar mei. Wy kinne wol efkes prate. Wachtsje yn de hal op ús.’\nHy komt noch efkes werom.\n‘Mar wit al watst dochst. In moalhannel yn Harns is wisser.’\nEelco laket lûd en syn stim docht wer wat nuver.\nYn de hal hoecht er net lang te wachtsjen. Engelmoer hat twa oaren by him. Hja wurde efkes oan elkoar foarsteld. De iene is de konsertmaster.\n‘Rin efkes mei nei it “Oranjehotel”. Dan drinke wy in kop kofje en sa komme wy wol wat mei elkoar yn 'e kunde.’\nEelco sjocht op syn horloazje. Kertier foar alven. As Heit en Mem om alve oere thúskomme en hy is der net, wat dan? Mar dizze kâns mei er net misse. - ‘Ik leau wol, dat der mooglikheden binne,’ sei Engelmoer.\nYn it hotel kinne hja noch krekt in plakje fine. Hy sit der earst wat ûnwennich by; it petear fan de oaren giet oer it konsert.\nMar ynienen seit Engelmoer tsjin him: ‘Spitich, datst de solist net heard hast yn it sello-konsert fan Haydn. Dat wie bysûnder.’\n‘Jo koene jûn net?’ freget de konsertmaster.\n‘Ik haw allinne in part fan it lêste stik heard,’ seit Eelco. ‘Ik kaam om tsien oere mei de trein oan.’\n‘Te sollisitearjen west,’ seit Engelmoer. Hy nimt wat fan syn slokje, gniist en seit dan tsjin Eelco: ‘Of mocht ik dat net sizze?’\nHy wachtet net op it antwurd en ferfettet: ‘Jim witte fansels wol, dat hy in soan fan dûmny Rauwerda is. It is in nuver gefal: de soan sit\nfol fan muzyk en de heit wol der neat fan witte. Dy hat mear betrouwen yn de moalhannel fan in âld-kunde.’\n‘As jo by ús kamen, soe der dus spul mei jo heit fan komme kinne,’ seit de konsertmaster.\n‘Ja, earst al, mar as ik komme kin set ik troch. Fan 'e middei haw ik dêr by dy saak yn Harns op it kantoar west en jûn by de man thus, mar it liket my nearne nei.’\nDe konsertmaster knikt.\n‘Goed,’ seit er. ‘Ik sil der mei de dirigint oer prate. Skilje jo moarntejûn om sân oere efkes op?’\n‘Graach,’ seit Eelco. Hy sjocht wer op syn horloazje. ‘Mar sil ik dan no mar gean? Ik hie al thús wêze moatten.’\n‘Sukses dermei,’ seit Engelmoer.\nEn dan rint er wer bûtendoar. It reint noch aardich ta. Tsien minuten letter stiet er foar de doar. Der barnt ljocht yn de húskeamer. Hy bringt de wiete jas yn de bykoken, kjimt foar it spegeltsje yn de gong syn hier út. Yn 'e keamer heart er syn âlden praten. Hy hat der net folle nocht oan om der yn te gean; it kin noch in hiele praterij wurde, op 'e lette jûn.\nHja sitte op him te wachtsjen, dat is dúdlik.\n‘De trein te let?’ freget syn heit.\n‘Nee, dy wie op tiid,’ seit er rêstich. ‘Ik haw noch efkes mei myn fioellearaar praat; it konsert wie krekt dien.’\n‘En hoe wie de reis?’\nHy lûkt oan 'e skouders.\n‘It liket my dêr net folle ta.’\n‘O nee, hè?’\nIt wurdt sarkastysk sein.\n‘Boppedat, ik kin ek wat oars krije.’\nHy slokt efkes.\n‘Engelmoer tocht, it hie wol aventoer, dat ik by it orkest komme kin.’\n‘Dêr hawwe wy it net oer. Do hast nei Meindersma yn Harns west en dêr woe ik wol mear fan witte. Kinst dêr komme?’\nHy wachtet efkes.\n‘Jawol,’ seit er dan stadich, ‘mar ik doch it net.’\n‘Lit ús der moarn mar fierder oer prate,’ seit syn mem hastich.\nSyn heit is wyt wurden.\n‘Moarn?’ seit er. ‘No! Der is mar ien ding te sizzen: hy hat nei Harns west en hy kin der komme. It giet oan! Alle kânsen hat er fersmiten - en no dizze leste tink ek noch?’\nEelco rint nei de doar.\n‘Triuw my mar yn it moal, wylst ik foar de muzyk berne bin,’ seit er.\nHy bliuwt efkes stean.\nDan seit er noch: ‘Mar ik spile noch leaver yn in dûnsseal as dat ik dêr yn it moal omklaude.’\nHy slacht de doar ticht.\nGerry Beintema rint neist har muoike en kin har amper byhâlde. Op de Beursbrêge stroffelt hja en bliuwt oan Muoike Janke har earm hingjen. Dy lûkt har wer oerein en rint hastich fierder. Op de Wurdumerdyk barne noch etalaazjeljochten, mar hja kin neat fan de etalaazjes sjen; it giet fierste hurd. - As it net sa reinde, soe Muoike Janke wol wat stadiger rinne en faaks mochten hja dan ek efkes nei sa'n ljochte etalaazje sjen. Yn de stêd is it no folle moaier as oerdeis. Wytske Hoekstra hat in kear, doe't it al tsjuster wie, mei har mem de stêd yn west en der letter oer ferteld; hja hiene in omke troffen en dy hie har op limonade mei in taartsje traktearre, ûnder yn de kelder fan V. en D. Mar jûn reint it en alle winkels binne al ticht en in omke komme hja ek net tsjin; Omke Ruerd komt tsjin tolven pas fan it fabryk.\nIt is in hiel ein rinnen: in grutte, brede strjitte troch, by it wetter lâns en de strjitwei oer. Wat is it no stil op de strjitwei; der binne mar in pear fytsers en twa auto's. Wat barne dêr moaie lampen yn 'e fierte; hja woe der wol efkes nei sjen, mar Muoike Janke lûkt har mei.\nIt begjint hurder te reinen. Op de Kipeloopbrêge krûpt hja efter Muoike yn 'e lijte. Hja wurdt wat langer wat kâlder; it wetter komt troch it manteltsje hinne. - As de jurk der mar net raar fan wurdt. De suster yn it gesticht hat sein, dat it sa'n moaienien wie. Dat sil se moarn tsjin Wytske sizze; dy sei, dat er te koart wie. Of miskien praat se hielendal wol net tsjin Wytske; dy sei, dêr't in protte oare bern by wiene: ‘Hja giet mei har muoike op reis, nei har heit yn it gekkehûs.’\nIt wie hielendal gjin gekkehûs. Der wiene in hiel soad gewoane minsken en susters. En Heit wie by twa oare manlju yn in keammerke oan it wurk. Nuver wurk; Muoike wist ek net wat it wie. Hy sei neat\nfan de jurk. Hy sei hielendal net folle. Hy hie it allinne oer Bram Zeldenrust en dat dy noch net klear wie as hy wer thús kaam. ‘Se hâlde my fêst,’ sei Heit, ‘se hâlde Bram de hân boppe de holle.’ Dat wie sawat alles wat er sei. En Heit mocht fan de suster net mei nei hûs.\nHja krijt wiete fuotten. Mar no binne se der ek hast. Hjir wennet Wytske; dy sliept fansels al lang yn it keammerke boppe de bakkerswinkel. In eigen keammerke, mei in kalinder en in pear skilderijkes. Hja sil it moarn dochs tsjin Wytske sizze, dêr't de oare bern by binne, dat it hielendal gjin gekkehûs wie. En dat it moai wie, yn 'e stêd, al reinde it ek hurd. Moai oranje ljocht op de Grinzerstrjitwei. En op it stasjon. En fan de trein. En fan Frjentsjer en dat hja dêr by Beppe iten hawwe. En dat de suster de jurk sa moai fûn.\nMem sit noch te wachtsjen, hielendal allinne yn 'e keamer, by in lyts ljochtsje. Wat is de keamer no nuver grut en stil. Hja jout har mem in tút en doart earst neat te sizzen.\n‘O, wat binne jimme wiet wurden,’ seit Mem, ‘doch it spul gau út.’ Hja strûpt har de sneinske jurk ek oer de holle.\n‘Hast mei Heit praat?’ freget hja dan.\n‘Hoe wie it?’ freget hja oan Muoike Janke.\n‘Itselde,’ seit dy, ‘itselde as ferline kear. Hy freget nearne nei. It giet by him lâns.’\nHja wiist efkes mei de holle nei Gerry.\n‘Do moatst gau op bêd,’ seit Mem dan. ‘Ik haw jûn dyn brune jurk wer ynoarder makke, dy kinst moarn moai oan hawwe.’\nGerry skrikt der fan.\n‘Ja. Of is dy soms net moai genôch?’\nMem har lûd is ynienen lilk.\nGerry seit neat.\n‘No?’ freget Mem.\n‘De bern laitsje my út.’\nMem komt oerein, pakt har by 't skouder en triuwt har de keamer út.\n‘Nei boppen, do! Wêr hast it sitten! Haw ik hjir de hiele jûn op dat ding om sitten te stopjen - en dan noch praatsjes op 'e keap ta. Allee!’\nGerry draaft hurd by de ljedder op, bang foar Mem har hannen, dy't samar útsjitte kinne.\nHja rint nei har hoekje en klaait har gau út.\nEarst noch bidde.\nDan krûpt hja ûnder de tekkens. Hja kin de fuotten der oan it fuottenein ûnderût stekke en leit de tekkens earst teplak; de fuotten binne har stienkâld. It siicht oer de souder; de rein slacht mei geweld op de dakpannen. It lekt stadich yn in pear amers; hja harket der efkes nei en lûkt dan de tekkens oer de earen.\n- As hja mar sliept ear't Omke Ruerd thús komt. Muoike Janke sil wol op him wachtsje; dan komme hja aanst tegearre boppe.\nSoe Heit al sliepe? Kaam er mar ris thús. Faaks koe er wer wat fertsjinje. Hy soe dy breidene brune jurk, dêr't elkenien om laket, fêst yn it jiskefet stopje.\nMoarn. It gnizerige gesicht fan Wytske fan de bakker. En de oaren laitsje mei. ‘Hast by dyn heit yn it gekkehûs west?’\nIt wie gjin gekkehûs. Der sieten gjin gekke minsken yn hokken efter traljes. Heit wie gewoan oan it wurk. Mar miskien fertsjinnet er der wol neat mei.\nIt is healwei ienen.\nDe kafees op de Weaze komme út. Yn de steechjes nei de Wurdumerdyk wurdt noch lûd praat. In dronken keardel makket spul mei in plysjeman. De kapiteine fan it Leger des Heils rint mei in jong famke op en seit: ‘Faaks kin ik jo helpe?’\nIn doktersauto rydt oer de Noardersingel nei it sikehûs en de skynwerpers smite har ljocht op de finzenis.\nMr. Herman Geertsma klaait him út. Aleid leit al op bêd, de hannen efter de holle. Hja glimket tsjin him en seit: ‘Sis no net wer sokke rare dingen, Herman. Kom.’\nNynke Kaspersma draaft troch de rein. In kertier te let. Heit sil it net leauwe, as hja seit, dat de trein te let is. Hy is yn steat om nei it stasjon op te skiljen. Hja stekt de kaai yn de doar en slûpt de gong yn.\nEelco Rauwerda is noch net op bêd gien. Hy smookt de iene sigaret nei de oare. By need sil er de hiele nacht sa sitten bliuwe, mar hy set troch.\nEn de lytse Gerry Beintema heart, dat Muoike Janke en Omke Ruerd by de ljedder op komme. Hja stekt de fingers yn de earen, want hja wol dat ôfgryslike net wer hearre.