De GFR - de Moanne\nPublisearre op woensdag, 11 januari 2017 · Reagearje\nSpannend, dat is it. In boek dat ik goed kin en dat ik geregeld foarlêzen ha oan de klassen dêr’t ik foar stien ha. Welke juf net? En dan no yn it Frysk? As it mar net ôffalt …\nGau-gau sjoch ik foaryn nei de list mei persoanen dy’t foarkomme yn it boek. Gelokkich: Sofie hjit noch altyd Sofie. En ik mis dan wol de ‘Bloedbottelaar’, mar myn leafde foar alliteraasje komt hielendal oan syn gerak mei de ‘Bonkebrekker’, de ‘Pjutpriuwer’ en de ‘Skrokslokker’. En ‘Famkesstamper’ alliterearret dan wol net, it rôlet seker like lekker oer de tonge as ‘Meisjesstamper’. Hmm, tink ik, miskien kin it dochs wolris leuk wurde.\nYn alle sinnen wurdst ferrast troch nije wurden dy’t hearlik oer de tonge dûnsje.\nIt ferhaal is bekend. Sofie, dy’t krekt as alle oare minsken net yn reuzen leaut, sjocht de reus troch har strjitte rinnen. De reus sjocht Sofie ek en fisket har út har sliepkeamer. Hy nimt har mei nei reuzelân. Dêr blykt dat Sofie gelok hân hat. Se is meinommen troch de ienichste reus dy’t gjin minsken yt. Of minskbrokkels, sa’t hy de neamt. Hy is net as alle oare reuzen, hy is de GFR. De Grutte Freonlike Reus. Hy praat wat nuver, mar is sa goed as bôle. Yn plak fan minskbrokkels te haffeljen, fangt er dreamen en blaast dy nachts by de minsken troch de gerdinen.\nAs de oare reuzen mei in soad kabaal op ‘en paad geane om harren jûnsmiel te heljen, wurdt Sofie lilk. Se kin net begripe dat de reuzen dat alle dagen wer dwaan kinne. Se fynt dat de GFR der wat oan dwaan moat! Se betinkt in bjusterbaarlik plan om de keninginne fan Ingelân yn te skeakeljen by it opsluten fan de reuzen. It plan slagget en alle ôfgryslike, meunsterlike reuzen wurde fongen en opsletten yn in mânske kûle. En se ite nea wer minskbrokkels, mar krije foar ivich en altyd allinne noch mar smoargoare snoaskommers.\nRoald Dahl is in masterferteller. De GFR is as in bern; mei syn kromme sinnen, syn ympulsen en syn genietsjen fan de lytse dingen. Mar hy is ek in filosoof, dy’t de (foar)lêzer subtyl mar skerp wiist op de stampte michjes en krobbekeutels yn de harsens. “Juster wy leaut net yn reuzen, dochs? Hjoed leaut wy net yn snoaskommers. Allinnich om’t wy it tafallich net sjóen ha mei ús eigen dopkes, tinkt wy dat it net bestiet.”\nGoed, mar dy hearlike sfear sit ek yn de ferzje dy’t ik al koe. De konklúzje kin wêze dat de GFR in kreaze Fryske oersetting is. Mar ik fyn dat te koart troch de bocht. Martsje de Jong hat in feestje makke fan dit boek. Fan alle wûnderlike wurden dy’t de GFR seit, hat se in prachtige Fryske ferzje makke. Ik tink bygelyks oan de ‘fripsdripper’ en de ‘sûsklappers’. Soene dy net krekt as yn de Nederlânske ferzje ‘fropskottel’ en ‘flitspoppers’ hjitte kinne? Jawis wol. Mar siz no sels: ‘fripsdripper’ en ‘sûsklappers’ binne Frysk.\nEn leau mar net dat de yn de Nederlânske ferzje Switsers sitte dy’t nei swit smeitsje of dat Frou Buorren en Bartele Hiem dêryn foarkomme. En sa binne der in hiel soad hearlike lytse wurden dy’t yn net ien taal bestean en dy’t Martsje de Jong dochs yn it Frysk oersetten hat.\nDus: spannend? Ja. Mar op syn Frysk: it foel my neat ôf. En op syn GFRs: it wie in machtmerakel. De GFR is in hearlik Frysk boek dat freget om foarlêzen te wurden. Yn alle sinnen wurdst ferrast troch nije wurden dy’t hearlik oer de tonge dûnsje. Dus foar wa’t noch tinkt: moat dat no wol yn it Frysk? Gewoan dwaan!\nDe GFR, Roald Dahl. Oersetting: Martsje de Jong, yllustraasjes: Hilda Groenesteyn. Utjouwerij Regaad, €15,00


De Vries wint wer IFKS | Omrop Fryslân (advertinsje)\nDe Vries wint wer IFKS 08 aug 2007 - 15:59\nFoar de twadde kear dit jier hat Walter_de_Vries in IFKS-wedstryd wûn. Op it thúswetter by Sleat sylde de skipper as earste oer de finish. Hjirmei stiet De_Vries noch hieltyd boppe-oan yn it klassemint.\nDe_Vries waard folge troch Tony_Brundel en Jacob_Huisman. Der binne op it stuit noch trije protesten yn behanneling.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 08-08'Cambuurfjild op tiid klear' 08-08Heale finales op Freule Besjoch ek...


Keapgedrach is feroare, bedriuwen binne net | Martech Zone\nKeapgedrach is feroare, bedriuwen binne net\nSneon, jannewaris 23, 2010 Snein, oktober 4, 2015 Douglas Karr\nSomtiden dogge wy dingen gewoan om't sa de manier is dien. Nimmen herinnert har krekt wêrom, mar wy dogge it ... ek al docht it ús sear. As ik de typyske hierarky fan ferkeap en marketing besjoch fan moderne bedriuwen, is de struktuer net feroare sûnt wy ferkeaplju hienen triuwe bestrating en skilje foar dollars.\nYn in protte fan 'e bedriuwen dy't ik haw besocht, bart in soad "ferkeap" oan' e marketingkant fan 'e muorre. Ferkeap nimt allinich de bestelling. Spitigernôch, fanwegen de regels fan 'e organisaasje, bliuwe ôfdielings fan ferkeapen byskreaun mei dy ynspanningen. It is dit grize gebiet dat it mjitten fan marketing op sosjale ynfloed lestich makket.\nIk haw skreaun oer hoe't Ferkeap kin profitearje fan sosjale media en ek de feroaring yn keapergedrach yn in pear berjochten:\nYnkommende marketing en de nije ferkeaptrechter\nIt feroarjende ferkeapparadigma\nFiif stappen foar sosjale netwurken foar ferkeapprofessionals\nGuon bedriuwen dy't ik ken, hawwe Marketing folslein ferpleatst binnen Sales en oaren hawwe mei Sales-organisaasjes hielendal ôfdien. Ik pleitsje ek net, mar it is nijsgjirrich dat d'r in soad betizing bart as it komt wêr't jo jo ferkeap- en marketingbudzjet ynvestearje. D'r is ek gjin proses dat de mjitting fan gemeenteferkeap stipet ... wêr't jo produkt waard ferkocht sûnder de help fan marketing as ferkeap, mar mei jo mienskip.\nIt tradisjonele proses binnen in organisaasje leveret it kredyt ôf as in prospect trochgiet fia it ferkeapproses.\nDe realiteit is fansels dat in ferkeap kin komme fan ferkeap, marketing of sels fan jo mienskip. Hoefolle hawwe jo in produkt of tsjinst kocht op basis fan in oanbefelling fan jo gemeente?\nIt is my ferrassend dat mear bedriuwen net profitearje fan 'e mienskip dy't filiaalmarketingtsjinsten brûkt. Ik haw affiliate marketing-akkounts op elk produkt en trochferwizingsôfspraken mei al myn leveransiers. Ik krij ferkeap foar dy organisaasjes, dus it is mar rjocht dat ik beide it kredyt as de beleanning krije!\nIdeaal soe in 'ticht' net barre yn ferkeap, marketing as mei de mienskip. De ôfsluting soe barre yn it proses fan akkountgeneraasje, en derfoar soargje dat de ferkeap goed byskreaun wurdt oan 'e juste boarne. Hjirmei kinne bedriuwen identifisearje wêr't se boarnen moatte ynvestearje.\nFerkeap, marketing en produkt moatte tsjin elkoar konkurrearje foar boarnen en resultaten. Se soene ek heul nau mei elkoar moatte wurkje om te soargjen dat berjochten en branding konsekwint binne. Kosten per sluten moatte wurde metten oer alle trije boarnen. Guon oerdrachten fan kredyt kinne barre, fansels ... in trochferwizing kin nei de webside gean en kontakt opnimme mei ferkeap foar oanfoljende ynformaasje. Yn dat gefal koestert en bringt it ferkeapsteam de ferkeap ticht.\nJo kinne fine dat jo in útsûnderlik produkt of tsjinst hawwe dat allinich troch mûnling groeit ... yn dit gefal soene jo folle better kinne ynvestearje yn it produkt dan ferkeap en marketing. Fansels, as d'r gjin sluten binne yn 'e mienskip, moat it produktbehearsteam ferantwurdlik wurde hâlden - d'r is in goede kâns dat jo produkt flau is.\nDe âlde hand-off metoade wurket gewoan net mear. In protte marketingôfdielingen hawwe ongelooflijke tichte tariven, mar om't ferkeap it kredyt kriget - krije se ek de boarnen. Ik haw sjoen dat in protte marketingôfdielingen wûnders oernimme mei frijwol gjin budzjet ... gieten slút yn 'e organisaasje wêr't it ferkeapteam gewoan de oarder nimt - mar dochs it kredyt, de boarnen en de bonussen krijt. As in weblieding direkt fan 'e side kin springe nei it sluten fan it akkount team, kin de marketingôfdieling it juste kredyt krije.\nAs bedriuwen wolle begripe hoe wichtich elke taktyk is foar har algemiene bedriuwsstrategy, moatte se ek kinnen mjitte wêr't de ferkeap weikomt!\nTags: ynhâld prestaasjesfoarmenFrânskDútskyndustry roiMari Smithkorreksjeferkeapje onlineDe nije relaasjemarketing\nTrije maklike manieren om jo merk online te kontrolearjen\nIs ChaCha tûker dan Google?


'Ien deputearre foar ekonomy' | Omrop Fryslân Skip to main content\n'Ien deputearre foar ekonomy' 05 mrt 2007 - 10:01\n0 reaksjes Baas wol ien deputearre foar ekonomyske saken\nDer moat ien deputearre komme foar ekonomyske saken. Dat wol de steatefraksje fan de VVD. No is dy portefúlje ferdield oer fjouwer deputearren. De VVD fynt dat net goed foar de ekonomy fan Fryslân. Neffens de listlûker fan de VVD, Ton Baas, moat de portefúlje ekonomyske saken kombinearre wurde mei miljeu en duorsumheid.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 05-03Drokte op iepen dei provinsje 05-03Homo moat oeral trouwe kinne Besjoch ek...


Aldjiersfeest yn Tsjummearum | Omrop Fryslân (advertinsje)\nAldjiersfeest yn Tsjummearum 28 des 2005 - 15:00\nDe jongeren fan Tsjummearum hoege âldjiersnacht net op strjitte troch te bringen. Der wurdt nei tolven in feest yn de sporthal regele. Twa jier ferlyn wie dat net it gefal en doe rûn it hielendal út de hân.\nIt evenemint stie inkele wiken ferlyn noch faai om't de gemeente net bydrage woe yn de kosten. Mar Froukje en Geertsma en Dinie van Krimpen fûnen yn gearwurking mei Vaartjes fan de sporthal inkelde sponsors.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 28-12Deadlik ûngelok by Easterwâlde 28-12Snits siket namme foar nije seal Besjoch ek...


Tal hûnrelatearre boeten mei 42% ôfnommen yn Fryslân | It Nijs\noktober 23, 2021 08:50\nYn Fryslân is it tal boeten foar hûne-eigners yn fiif jier tiid mei goed 42% ôfnommen. Wylst yn 2016 jierliks noch 105 bekeuringen útskreaun waarden, wiene dat der ôfrûne jier ‘mar’ 62. It faakst krigen eigners in boete foar it net-oanline útlitten fan de hûn. Dat docht bliken út ûndersyk fan beslist.nl, dat op basis fan CJIB-gegevens analysearre wêr’t yn Nederlân it faakst hûnrelatearre boeten útdield waarden.\nDe ôfrûne fiif jier waarden yn Nederlân yn totaal 14.267 boeten útdield. It faakst wie dat yn de grutte stêden en de kustgemeenten, mei De Haach (1.373 boeten), Rotterdam (1.234), Utert (638) en Noordwijk (473) as absolute koprinners.\nYn Fryslân ridlik geunstich byld\nLanlik rûn sûnt 2016 it tal boeten mei 70 persint tebek. Tusken de provinsjes binne grutte ferskillen te sjen. Yn Súd-Hollân gie it om mar leafst 84 persint, wylst dat yn Seelân en Utert om ‘mar’ 34 persint gie. Fryslân mei 42% minder boeten stiet de ridlik geunstich foar.\nTrije gemeenten yn Fryslân boppe lanlik trochsneed\nYn Fryslân sitte trije gemeenten boppe de lanlike trochsneed fan 6,3 boeten op 10.000 ynwenners. De gemeente Ljouwert (22,4), Skiermûntseach (21,0) en Flylân (8,5) binne de absolute útsjitters. De oare gemeenten sitte ûnder de trochsneed.\nRelatyf in protte gemeenten heffe noch hûnebelesting\nHieltyd mear gemeenten yn Nederlân binne fan it heffen fan hûnebelesting ôfstapt. Yn 169 fan de 352 ûndersochte gemeenten betelje hûnebesitters sûnt 2021 gjin belesting foar de hûn. Dat is in fearn minder as fiif jier lyn. Yn Fryslân heffe trije fan de achttjin gemeenten noch belesting op hûnen. Yn trochsneed betelje Fryske eigners dêr € 73,98. Hûne-eigners op Flylân betelje it measte mei € 79,43.\nMear ynformaasje oer it ûndersyk is te finen op www.beslist.nl/info/honden.html.\n55% Olympysk medaljewinners bliuwt nei karriêre aktyf yn ’e sport Fryslân op ien nei goedkeapste provinsje om hûs te keapjen Gâns mear poppen berne yn Fryslân nei earste tichtplicht Sân op de tsien zzp’ers sjocht neat yn ferplichte pinsjoenregeling Ierdskodding mei krêft fan 2,0 yn Grinslân Belgyske dokters ûntdekke twa firusfarianten by ferstoarne pasjint 32% mear publike laadpunten yn Fryslân, mar druk nimt ta


SDS-League: ‘Eendracht maakt macht’ pakt wykpriis! – SDS\nEfkes letter dan jim fan ús wend binne is hjir dan de twadde stân fan de SDS-League.\nGert-Jan Hiemstra wie dit wykein al út de skroeven nei de winst fan SDS MC1 juster en no pakt hy mei ‘Eendracht maakt macht’ ek noch de wykpriis yn de SDS-League. Wy binne benijd as hy fannemiddei ek noch stiet te jûchheien nei Feyenoord-PSV……\nDe webmaster mei de lisfyts docht syn teamnamme ear oan. Mei ‘Fan min nei better’ pakte hy yn de earste wike ‘mar’ 21 punten, mar no mar leafst 48 punten en grypt hy mar krekt njonken de wykpriis.\nDouwe Reitsma wie der mei ‘Ik gean foar de poedel’ aardich wis fan dat hy stride soe om de reade lantearn. Nei 14 punten yn de earste wike like hy hjir gelyk yn te krijen, mar no wurdt alles oars. Ek hy grypt mar krekt njonken de wykpriis mei mar leafst 48 punten. De Spaanske sinne docht him blykber goed.\n‘FC De Rick fan de Kaktus’ fan Rick Hendriks prikt der dizze wike noch krekt boppe-út en stiet noch altiten boppe-oan al stiet nûmer 2 Sjoerd van Beem mei ‘FC Frysk Bloed tsjoch op’ mar ien puntsje ûnder him\n‘FC Moais Tom’ is net handich dwaande. Yn de earste wike mar leafst 40 punten en no mar 14……. Dat is moai sTom. Hy sakket dan ek fan it 4e nei it 49e plak.\n‘Maccabi Marco’ (Rijpkema) docht it noflik rêstich oan en bliuwt stiid ûnderoan stean. De PSV’ers Jan-Simon Jelmsa mei ‘Jelsmanian Devils’ en de familie Bervoets mei ‘De Lampies’ hâlde him noch wat selskip.\nDe folgende stân is wer gewoan op tongersdei te sjen yn de kantine rûn in oer as 20.30 oere en om 20.32 oere op de SDS-side.\nSjoch hjir foar de nijste stân: SDS League 2016-2017 twadde helte wike 2.


Somber oer ekonomy | Omrop Fryslân (advertinsje)\nSomber oer ekonomy 30 nov 2011 - 09:50\n0 reaksjes It giet noch hieltyd net better mei de ekonomy yn it Noarden. Dat wurdt dúdlik út de oktobersifers fan de konjunktuer-enkête, de saneamde COEN-sifers. In tredde part fan de ûndernimmers ferwachtet dat de omstannichheden yn it lêste fearnsjier minder wurde. Benammen boubedriuwen binne somber. Mear as de helte fan de boubedriuwen hâldt rekken mei omsetferlies. De detailhannel ferwachtet in ridlik lêste fearnsjier, mar dat wurdt benammen feroarsake troch de desimberynkeapen foar de feestdagen.\nIen en oar hat ek gefolgen foar de wurkgelegenheid. De measte bedriuwen ferwachtsje dat se mei minder personiel ta kinne.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: ekonomywurkgelegenheidView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 30-11Grutste oerwinning foar Boys 30-11Digitaal Grien Boekje Frysk Besjoch ek...\nWurkleazen kinne wer oan de slach 20 okt 2016 - 20:42 It giet wer wat better mei de wurkgelegenheid yn Fryslân. Benammen yn de bousektor is dat goed te fernimmen. In soad wurkleazen hawwe de ôfrûne... Earste fitaliteitsscan Noardeast-Fryslân publisearre 24 aug 2016 - 22:45 Noardeast-Fryslân bliuwt ekonomysk kwetsber, mar de yndustry docht it boppegemiddeld goed. Dat konkludearret de Fryske Akademy yn de earste fan... Caparis wurket oan plan foar behâld fan banen 31 mrt 2016 - 12:48 De direksje fan Caparis wurket de kommende moannen oan de opstelling fan in plan om de wurkgelegenheid by it bedriuw sa goed mooglik feilich te... Starten fan ûndernimming populêr yn Fryslân 22 okt 2015 - 17:13 Fryslân stiet op in dield twadde plak wat in oantal nije starters oanbelanget. Ut sifers fan it ekonomysk buro fan de ING-bank docht bliken dat it... (advertinsje)


Harnzer keunstner nominearre foar ynternasjonale priis | Omrop Fryslân (advertinsje)\nHarnzer keunstner nominearre foar ynternasjonale priis 11 sep 2015 - 14:57\n0 reaksjes Nederlands Keunstner Sytse Jansma fan Harns is nominearre foar in priis fan it Amerikaanske Rabit Heart Poetry Film Festival. Dit is in poëzijfestival yn Worchester dat him rjochtet op ferfilme gedichten. Jansma is nominearre yn de kategory koarte film mei syn fideo 'fallussimmernachten'. Hy makket kâns op hûndert dollar. It festival fynt plak op 11 oktober.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: Sytse JansmapriiskeunstnerRabit Heart Poetry Film FestivalHarnsFallussimmernachtenView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 11-09Van den Berg noch altyd ûnwis foar derby 11-09Fergees poppeguod by earste Kreambank Besjoch ek...


Ksenofon - Wikipedy\nechte namme Ξενοφῶν ("Xenophon")\nnasjonaliteit Ateensk (fan berte)\nSpartaansk (nei kar)\nberne ±430 f.Kr.\nberteplak Atene (Atene)\nstoarn 354 f.Kr.\nsjenre non-fiksje (skiednis, oarlochfiering)\njierren aktyf ±400 – 354 f.Kr.\nKsenofon (Gryksk: Ξενοφῶν, tradisjonele transliteraasje: Xenophon; Atene, omtrint 430 f.Kr. – dêre, 354 f.Kr.) wie in Gryksk legeroerste, skiedkundige, kriichskundige en skriuwer, inkeld ek wol Ksenofon fan Atene neamd. Hy wie in hierling dy't û.m. yn it Perzyske Ryk focht en oer syn nuodlike aventoeren dêre letter de Anabasis skreau, syn meast ferneamde wurk. Syn Hellenica is in ferslach fan 'e lêste jierren fan 'e Peloponnezyske Oarloch, en wurdt as de wichtichste histoaryske boarne oangeande dy perioade beskôge. Syn beskriuwing fan it Perzyske Ryk, yn 'e Cyropedia, hat ornaris de namme minderweardich oan 'e Histoarjes fan Herodotus te wêzen, ek al binne der punten dêr't Herodotus oanwiisber mis is, wylst Ksenofon it by de rjochte ein hat. Fierders wurdt Ksenofon nei Plato as de wichtichste autoriteit oer Sokrates beskôge, mei't er as jongfeint noch ûnder de grutte filosoof studearre hie. Mei fanwegen de terjochtstelling fan syn master assosjearre Ksenofon him it grutste part fan syn libben mei de stêdsteat Sparta ynstee fan mei syn berteplak Atene.\n1.2 Fjildtocht fan de Tsientûzen\n1.3 Ballingskip yn Sparta\nDer is net folle mear oer Ksenofon bekend as wat er oer himsels skreau. Hy waard omtrint 430 f.Kr. berne yn 'e Grykske stêdsteat Atene as in telch út in rike aadlike famylje. Syn heit hiet fan Gryllus. Yn syn jonkheid studearre er yn Atene ûnder de ferneamde filosoof Sokrates, dy't lykwols yn 399 f.Kr. fanwegen politike omtinkens ta de dea troch de gifbeker feroardiele waard. Tsientallen jierren letter skreau Ksenofon syn Apologia, dy't in ferdigening fan syn master foar it Ateenske gerjocht omfiemet, en teffens de Memorabilia, in samling sokratyske dialogen. Hoewol't Ksenofon yn syn eigen tiid sels net as filosoof beskôge waard, binne der tsjintwurdich gâns saakkundigen dy't him wol as sadanich sjogge.\nFjildtocht fan de Tsientûzen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nYn 401 f.Kr. helle Ksenofon syn Boeoatyske freon Proksenus him oer om mei te dwaan oan in militêre ekspedysje yn it Perzyske Ryk. De Perzyske prins Syrus de Jongere hie nammentlik in Gryksk hierlingeleger byinoar brocht om te besykjen en stjit syn âldere broer Artakserkses II fan 'e troan. Neffens Ksenofon sels hied er earst syn master Sokrates om rie frege, en hie dy him trochwiisd nei it Orakel fan Delfy. Ynstee fan te freegjen oft er meigean soe op 'e fjildtocht of net, frege Ksenofon it orakel lykwols oan hokker goaden oft er bidde en offerje moast om him derfan te bewissigjen dat er ûnskeind wer thúskomme soe. Doe't er neitiid mei syn antwurd weromkearde nei Atene en it ferhaal trochdie oan Sokrates, sette dy him teplak foar it stellen fan sa'n ûnoprjochte fraach.\nIt leger fan Syrus bestie út in soad Perzyske troepen oanfolle mei in grutte karkloft fan Grykske hierlingen, dy't harsels de Tsientûzen neamden, om't dat omtrint har oantal wie. Dêrby bearde Syrus dat er syn broer Artakserkses trou wie, mar oarloch fiere woe tsjin Tissafernes, de satraap fan 'e Perzyske provinsje Ioanje, en tsjin 'e opstannige Pisidiërs. Neffens Ksenofon waarden de Grykske hierlingen dêrtroch mislaat, en soene se har nea brûke litten hawwe as se fan it begjin ôf oan witten hiene dat Syrus fan doel wie en nim it tsjin 'e rjochtlike kening op. Pas doe't se al by Tarsus kommen wiene, djip yn it Perzyske Ryk, kaam de moard út. Dêrop wegeren de Griken earst noch fierder op te tsjen, oant ien fan harren oanfierders, de Spartaanske generaal Kleärchus, harren dêr dochs ta oerhelle.\nIt Perzyske Ryk yn 490 f.Kr. en de rûte fan 'e Tsientûzen.\nUteinlik metten de legers fan Syrus en Artakserkses inoar yn 'e Slach by Kûnaksa, yn Mesopotaamje, yn it hert fan it Perzyske Ryk. Hoewol't de Tsientûzen troch harren effektivere taktiken stân holden tsjin it folle gruttere leger fan 'e kening, waarden Syrus syn Perzyske troepen útinoar slein en kaam de rebelske prins sels op it slachfjild om. De Griken namen dêrop in definsive posysje yn en rekken besingele troch it ûnbidige Perzyske leger. De Perzen nûgen de Grykske oanfierders út foar ûnderhannelings oer harren ôftocht nei de kust, mar it bliek in mûklaach te wêzen, en Kleärchus, de fjouwer oare generaals en ferskate oare ofsieren waarden ferriedlik troch de Perzen fermoarde.\nIt wie de bedoeling fan 'e Perzen en twing de Griken om harsels oer te jaan (sadat se as slaven ferkocht wurde koene) of oars om se alhielendal út te rûgjen. De Tsientûzen lieten har lykwols net út it fjild slaan; se keazen nije generaals, wêrûnder Ksenofon, en fochten harsels in paad nei it noarden ta troch de Delling fan de Tigris en eastlik Anatoalje, dêrby hjitfolge troch Perzyske troepen. Hja fersloegen ferskate Perzyske en Medyske legers dy't har de pas besochten ôf te snijen en wisten nei in helske tocht úteinlik Trapezus, oan 'e kust fan 'e Swarte See (it hjoeddeiske Trabzon yn eastlik Turkije) te berikken. Fan 'e Tsientûzen wiene tsjin dy tiid likernôch seistûzen oer. Dêrwei sylden se by de kust lâns nei Chrysopolis (no Üsküdar), dêr't se Seutes II holpen om kening fan Traasje te wurden, wêrnei't se rekrutearre waarden troch de Spartaanske generaal Timbron, dy't yn westlik Anatoalje oarloch fierde tsjin 'e Perzyske satrapen Tissifernes en Farnabazus, om 'e dea fan Kleärchus te wreekjen.\nBallingskip yn Sparta[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nUnder de fjildtocht wie Ksenofon djip ûnder de yndruk rekke fan 'e Spartaanske troepen en harren moreel, en doe't er weromkaam yn Grikelân en ûntdiek dat ûnder syn ôfwêzigens yn Atene syn master Sokrates eksekutearre wie, keas er foar ballingskip yn Sparta. It wie dêr dat er syn boeken skreau, wêrûnder de Anabasis, syn meast ferneamde wurk, dat in ferslach fan 'e fjildtocht fan de Tsientûzen is, mei dêrby in protte kriichskundige bysûnderheden. Fan syn oare wurken is de Hellenica in ferslach (en de wichtichste histoaryske boarne) fan it lêste diel fan 'e Peloponnezyske Oarloch (fan 431 oant 404 f.Kr.), en as sadanich kin it as in fuortsetting sjoen wurde fan 'e Skiednis fan de Peloponnezyske Oarloch fan Tusydides. It boek Agesilaus is in biografy fan 'e Spartaanske kening Agesilaüs II, mei wa't Ksenofon ûnder syn ballingskip befreone rekke.\nDe Cyropedia (letterlik: "it Underrjocht fan Syrus") is in beskriuwing en skiednis fan it Perzyske Ryk, dy't yn 'e regel sjoen wurdt as in fehikel dat Ksenofon brûkte om syn eigen politike en morele filosofy op 't aljemint te bringen. Wat Ksenofon yn dit wurk oer Syrus de Grutte seit, wurdt sadwaande ornaris as minderweardich beskôge oan Herodotus syn beskriuwing fan de man yn syn Histoarjes. Lykwols binne der gefallen dêr't Ksenofon syn bewearings oer Syrus ûnderstipe wurde troch bewiismateriaal út Perzyske of oare Mesopotamyske boarnen, wylst dat by Herodotus net sa is. Om ien foarbyld te jaan: Herodotus wol hawwe dat Syrus as oanfierder fan 'e Perzen in opstân late tsjin syn pake oan memmekant, de Medyske kening Astyages. Dêrby fersloech er dyselde, mar hold er him yn libben oan syn hof, wylst de Meden troch de Perzen ta slaaf makke waarden. Dat soe neffens Herodotus yn 559 f.Kr. bard wêze, 20 jier foàr de Perzyske ferovering fan Babylon.\nStânbyld fan Ksenofon foar it Grykske parlemint.\nYn 'e Cyropedia fertelt Ksenofon lykwols dat Astyages stoar en opfolge waard troch syn soan Syaksares II, in omke fan Syrus. Neffens him wiene de Perzen (ûnder Syrus) noch lang fazallen fan 'e Meden, sels noch doe't se harren oarloch tsjin 'e Babyloaniërs al begûn wiene. Hoewol't de moderne skiedkunde dit net foar wier oannimme wol, fermeldt de Babyloanyske kening Nabonidus op 'e Pylder fan Harran yn in tekst dy't datearret fan 542-540 f.Kr. as syn fijannen de Egyptners, de Meden en de Arabieren. It is ûnoannimlik dat Nabonidus de Perzen net neamd hie as de Meden tsjin dy tiid "slaven" fan 'e Perzen west hiene.\nKsenofon skreau fierders ek ferskate koarte traktaten, û.m. oer it belearen fan hynders en oer de jacht mei hûnen. Njonken syn skriuwwurk wied er ek aktyf as generaal foar Sparta, sels doe't er it yn 394 f.Kr. by Koronéa opnimme moast tsjin syn thússtêd Atene. As gefolch waard him doe troch it Ateenske regear ferbean om ea noch foet yn 'e stêd te setten, wat Ksenofon syn frijwillige ballingskip ta in ôftwongen-ien makke. Hjoeddeiske skiedkundigen binne trouwens fan betinken dat ek Ksenofon syn stipe oan Sokrates silger hjirby in rol spile hawwe sil, en mooglik ek it feit dat er foar de Perzen fochten hie. De Spartanen skonken him hjirop in bûtenpleats te Scillus, deunby Olympia, yn 'e lânstreek Elis. Men tinkt dat er dêr it grutste part fan syn skriuwwurk dien hat.\nUteinlik waard Ksenofon syn ferballing út Atene ynlutsen. Wierskynlik wie dat om't syn soan Gryllus noch by syn libben foar Atene focht en sneuvele yn 'e Slach by Mantinéa. Yn elts gefal ferfear er nei Korinte doe't yn 371 f.Kr. nei de Slach by Leuktra de Spartaanske hegemony ta in ein kaam, en hy stoar úteinlik yn Atene, nei alle gedachten yn of omtrint 355 f.Kr., al is dat net alhiel wis. Hy oerlibbe yn alle gefallen syn freon Agesilaüs II fan Sparta (±444-±360 f.Kr.), foar wa't er in grêfskrift skreau.\nhistoaryske en biografyske wurken\nAgesilaus (biografy fan Agesilaus II fan Sparta)\nAnabasis (autobiografyske beskriuwing fan 'e fjildtocht yn Perzje)\nCyropedia (beskriuwing en skiednis fan it Perzyske Ryk)\nConstitutionis Spartae (beskriuwing fan 'e Spartaanske steatsynrjochting)\nHellenica (skiednis fan Grikelân fan 411 oant 362 f.Kr.)\nApologia (ferdigening fan Sokrates)\nMemorabilia (samling sokratyske dialogen)\nOeconomicus (Sokratyske dialooch oangeande it húshâlden)\nSymposium (Sokratyske selsbeskôging)\nHieron (dialooch oer lokkigens, troch Hiero, tiran fan Syrakuse, mei de lyryske dichter Simonides)\nCynegeticus (oer hoe't men mei hûnen jeie moat)\nHipparchikos (oer de taken en plichten fan kavalery-ofsier)\nPeri Hippikes (oer it belearen fan hynders)\nPoroi e peri Prosodon (oer hoe't Atene omgean moat mei in ekonomyske krisis)\nFoar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: Citations en References and further reading, op dizze side.\nOfbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Xenophon fan Wikimedia Commons.\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ksenofon&oldid=1024892"\nAldgryksk persoan út Atene\nAldgryksk persoan út Sparta\nPersoan berne yn 430 f.Kr.\nPersoan stoarn yn 354 f.Kr.\nDizze side is it lêst bewurke op 2 nov 2020 om 15.55.


Gemeenten spoare fraude op | Omrop Fryslân (advertinsje)\nGemeenten spoare fraude op 19 okt 2008 - 10:52\nDe gemeenten Achtkarspelen en Kollumerlân hawwe mei fraudeprevinsje by útkearings yn de earste helte fan dit jier dik 95.000 euro besparre. De gemeentlike fraudeprevinsjeamtner hat sân gefallen fan fraude opspoard, wêrtroch it jild besparre wurde koe. De gemeenten sille yn de sân fraude-gefallen ek noch goed 72 tûzen euro werom foarderje. De fraudeprevinsje-amtner hat 21 saken ûndersocht. Dêrby gong it om mooglik swart wurkjen en fermogen dat net opjûn wie.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 19-10Ljouwerters mishannelje fytser 19-10Mear minsken by miljeustrjitte Besjoch ek...


Lebuïnus - Wikipedy\nLebuïnus (Aldsaksysk: Liafwin; † ± 775) wie in Ingelske misjonaris dy't yn de katolike tsjerke as hillige fereare wurdt. Syn bertedei en it plak dêr't er berne is binne ûnbekend. Lebuïnus hat om 775 hinne wurke yn de omkriten fan Dimter. Hy wurdt ek wol apostel fan de Friezen neamd en is de patroanhillige fan de stêd Dimter. Yn Fryslân draacht de tsjerke fan Molkwar de namme fan de hillige.\nFresko fan hillige apostel yn de haadbeuk fan de Lebuïnustsjerke, Dimter\n1.1 Libben neffens Vita Liudgeri I\n1.2 De twadde ferneatiging fan de tsjerke fan Lebuïnus yn Dimter (neffens Vita Liudgeri I,II)\n1.3 Lebuïnus en de gearkomste fan Marklo (neffens de Vita Lebuini)\nLibben neffens Vita Liudgeri IBewurkje\nOer de berte en syn jonge jierren is der neat bekend. Neffens de âldste en meast betroubere boarne (Vita Liudgeri I) wied er in fromme en learde preester, dy't om 770 hinne fan it Angelsaksyske Britanje nei it fêste lân fan Jeropa teach, om yn it gebiet fan de rivier de Isel it evangeelje te bringen. Yn dy tiid wiene dy kontreien in grinsgebiet fan kristlike Franken, diels bekearde Friezen en heidenske Saksen. Abt Gregoarius fan Utert joech him de segen en stelde him noch in oare Ingelske geastlike mei de namme Markhelm oan 'e side, dy't in learling west hie fan de misjonaris Willibrord.\nDe misjonaris fûn ûnderdak by in frommis mei de namme Averhilde en yn Wilp, oan de westlike kant fan de Isel, bouden lokale kristenen dêr foar him in earste kapel. Rillegau dêrnei bouden se foar harren preker ek oan de oare kant fan de rivier in tsjerke, it lettere Dimter, dat it nije sintrum fan de evangelisaasje yn it gebiet waard. De aktiviteiten fan Lebuïnus soargen lykwols foar grutte argewaasje ûnder de Saksen, dy't mei in leger de de kristenen ferjoegen en de tsjerke yn Dimter ôfbaarnden. De misjonaris makke him fan ruten en wachte yn Utert dat de ûnrêst delbêde. Nei't de Saksen harren werom lutsen hiene gyng er op 'e nij nei Dimter en boude dêr de tsjerke wer op. Al gau dêrnei ferstoar (± 775) er en waard er byset yn syn tsjerke.\nKrekte jierren oangeande Lebuïnus binne net te jaan. De tiid dat er wurke as misjonaris falt neffens Vita Liudgeri I likernôch tusken 770 en 776.\nDe twadde ferneatiging fan de tsjerke fan Lebuïnus yn Dimter (neffens Vita Liudgeri I,II)Bewurkje\nNei de dea fan Lebuïnus waard Dimter foar de twadde kear oerfallen troch de Saksen en de tsjerke gyng wer troch brân ferlern. Yn de boarnen wurdt de klam lein op it feit dat it oerskot fan de tsjerkestifter foar de heidenen ferburger bleau. It wie de hillige Liudger dy't it grêf fan Lebuïnus wer ûntdiek en dy boude oer dat plak de tredde tsjerke (777).\nLebuïnus en de gearkomste fan Marklo (neffens de Vita Lebuini)Bewurkje\nYn Vita Lebuini wurdt tynge dien fan in reis fan Lebuïnus djipper yn it kristenfijannige gebiet fan de Saksen. Dêr soed er yn Marklo (faaks it tsjintwurdige Marklohe yn Nedersaksen), in plak oan de Weser, him ynienen meld hawwe op in grutte gearkomste fan Saksyske lieders, dy't dêr byinoar kamen om harren saken te bepraten. Lebuïnus warskôge de heidenske lieders dat se harren bekeare moasten en sa net, dan soe in oanbuorjende kening harren mei geweld ûnderwerpe, dêr't er Karel de Grutte mei ornearre, dy't fan 772 oant 804 de wapens opnaam om tsjin de Saksen te striden. De Saksen wiene spinnidich oer safolle brutalens en joegen him fuort. Hja soene de misjonaris grif deade ha as er net ynienen ferdwûn doe't er troch in godlik yngripen yn de stam fan in boekebeam opnommen waard.\nLebuïnus wurdt sûnt de 9 iuw as hillige yn de Tsjerke fereare. Syn feestdei is op 12 novimber fêststeld. De hillige wurdt benammen betocht yn de stêd Dimter, ek nei't de reformaasje dêr ynfierd waard.\nYn de Westfaalske stêd Herford is yn it stedsdiel Schwarzenmoor in monumint foar de hillige oprjochte (de Lebuïnusboek). Op syn flecht út Marklo soed er him op dat plak ferside holden ha. De ferearing dêr is pas yn 1934 ûntstien.\nDizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan de Dútsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: de:Lebuin\nOfbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Lebuinus fan Wikimedia Commons.\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Lebuïnus&oldid=986852"\nLêst bewurke op 15 mrt 2020 om 18.56\nDizze side is it lêst bewurke op 15 mrt 2020 om 18.56.


Dokumintêre oer Jochem Myjer | It Nijs\nseptimber 22, 2020 08:49\nJochem Myjer is ien fan de suksesfolste komiken fan Nederlân. Syn foarstelling Adem in, Adem uit spile er sa’n 400 kear foar útferkochte sealen. Hy wûn der sels de grutste kabaretpriis de Poelifinario mei. Mar it suksesferhaal hat in kearside: de sykte dy’t him njoggen jier lyn omlei, hat noch hieltyd grutte gefolgen.\n“Alles stiet yn it teken fan dy trije dagen dat er optrede moat. Sûnt Jochem siik west hat en dy tumor yn ’e nekke hân hat, is de enerzjy dy’t er er hat gâns minder wurden.”\n– Robert-Jan Veen, manager\nJochem Myjer (foto: © Docmakers)\nYn ’e dokumintêre Jochem Myjer – Nog eentje dan, moandei 28 septimber yn Het Uur van de Wolf, folget regisseur Suzanne Raes Jochem by de lêste rige optredens fan syn trije jier duorjende toernee. Yn dy moannen wurdt de sjo foar telefyzje en dêrmei ‘foar de ivichheid’ fêstlein, wat by Jochem enoarme spanningen meibringt. Dêrneist is Jochem altyd en grinsleas beskikber foar syn publyk, giet er nei ôfrûn mei hûnderten minsken op ’e foto en nimt er alle wiken tsientallen filmkes op foar syn fans. De toernee wurdt swiid ôfsletten mei it hûndertste optreden yn Carré. Foar dy útputtingsslach moat alles wike, hy libbet as in muonts, siket it isolemint op om foaral oant dy hûndertste foarstelling oerein te bliuwen. Yn ’e film wurdt sichtber hoe’t er troch minisjeuze tarieding fan elts optreden de ‘perfekte sjo’ meitsje wol.\nHy sliept trije kear deis, lûkt him geregeld werom yn syn hotel om genôch enerzjy oer te hâlden foar syn optreden. Yn dy ôfsûndering hâldt er in protte kontakt mei syn húshâlding, mar echt diel útmeitsje fan it libben fan syn bern kin er net. It is dúdlik dat der wat feroarje moat, mar hoe?\n“Kinst net mear libje sa’tst dat altyd dwaan woest. En dochs…, hy docht it noch altyd, hy jout noch altyd elkenien 100%. En de fraach wêrom? Dêr haw ik gjin antwurd op.”\n– Marloes Myjer Nova, frou fan Jochem\nJochem Myjer – Nog eentje dan lit Jochem Myjer efter de skermen sjen en folget him ticht op ’e hûd as er trochwiet en oan ein fan it poadium ôf komt. De minsken om him hinne wolle him beskermje tsjin syn eigen grinsleaze ferlet om it elkenien nei it sin te meitsjen. Want dêrmei docht er úteinlik himsels tekoart.\n“It is foar de minsken om my hinne dúdlik dat it eins net mear kin. It sil altyd myn striid bliuwe. Ik haw it moaiste fak fan ’e wrâld en ik sil der altyd mei trochgean. Der is noch nea in kabaretier opholden.”\nDe film is in produksje fan Docmakers yn koproduksje mei de NTR en mei stipe fan it NPO-fûns. Hy wurdt útstjoerd yn septimber 2020, de moanne dat it kultureel dokumintêreprogramma Het Uur van de Wolf syn 25-jierrich jubileum fiert.\nFryslân jout kleur oan Rôze Sneon Ad Visser hâldt ynlieding by ‘Lazarus’ yn MartiniPlaza De klimaatkwestje: de djipte yn mei Gerrit Hiemstra Talintûntwikkeler Fulkaan kundiget earste dosinten Summer Academy 2020 oan Podcast: ‘De Jodenverraadsters’ Ideeën socht foar ympuls kulturele sektor yn oardelmeterekonomy Alwer in protte ynstjoeringen NTR Podcastpriis


Liebermann wie goed 65 jier aktyf en makke sa'n 1200 oaljeferveskilderijen. De earste desennia fan syn karriêre waard syn wurk ferhune troch de krityk; hy skildere doe noch naturalistysk. It wie net syn fakmanskip dat de kritisy op de efterste poaten brocht, mar wol de kar fan syn ûnderwerpen: ienfâldige arbeiders, froulju dy't guozzen plôkje of griente wasje, sokke dingen skilderje diene hja net. Bibelske tafrelen, mar dochs net in boerinne dy't har bargen fuorret! Jierrenlang waard Liebermann de ‘apostel fan de lilkens’ neamd. Dochs wie er paadsljochtsjend en avant-gardistysk. Doe't er letter portretten skildere, faak yn opdracht, waarden dy ek delsabele om't er it ferhipte syn modellen te idealisearjen. It wiere ympresjonistyske wurk kaam earst ein 1900. Yn Nederlân liet er him ynspirearje troch de wrydske lânskippen, de see en it strân. Yn 1910 liet er in simmerhûs oan de igge fan de Wannsee ûnder Berlyn sette, fan doe ôf oant syn dea skildere er foaral syn tún. De blommen hie er útsocht mei it each op wat er skilderje woe. Liebermann wie ien fan Dútslân syn meast foaroprinnende ympresjonisten, hy hie genôch jild om him syn hiele libben ûnôfhinklik oan de keunst wije te kinnen.\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Max_Liebermann&oldid=1075032"\nDizze side is it lêst bewurke op 6 mai 2022 om 17.10.


(Trochwiisd fan "Galileo")\nGalileo Galilei (Pisa, 15 febrewaris 1564 - by Florâns, 8 jannewaris 1642) wie in Italjaanske natuerkundige, filosoof en astronoom. Hy wie heechlearaar yn Pisa en Padua. Yn Nederlân en Dútslân wurdt hy meastentiids oantsjutten as Galilei, yn de measte oare Jeropeeske lannen wurdt er by syn foarnamme neamd.\nGrûnlizzer fan de moderne astronomy [bewurkje seksje]\nGalilei brûkte as ien fan de earsten in tilleskoop en wie nei gedachten de earste dy't him brûkte foar stjerrekundige observaasjes. Dêrtroch ûntduts hy fjouwer moannen fan Jupiter. Ek koe er de skynfoarmen fan de planeet Fenus sjen en kraters op de Moanne en bespeurde er "eat" oan beide siden fan Saturnus. (Letter die it bliken dat der ringen om de planeet lizze.)\nOare ûntdekkings fan Galilei [bewurkje seksje]\nIt bestean fan sinneflekken.\nFerneamd nei Galileo Galilei [bewurkje seksje]\nUntfongen fan "http://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Galileo_Galilei&oldid=652324"\tKategoryen: AstronoomItaljaansk filosoofHeechlearaarNatuerkundigeItaljaansk persoan\tNavigation menu\nLêste kear bewurke op 12.13, 25 apr 2013.


Omrop Fryslân: Ljouwert 45 nije coronabesmettingen, hiel Fryslân 74\nLjouwert 45 nije coronabesmettingen, hiel Fryslân 74\nYn hiel Fryslân waarden 74 gefallen registrearre, it op-ien-nei heechste tal.\nLês mear oer: Ljouwert 45 nije coronabesmettingen, hiel Fryslân 74.\nDe ynvestearringen foar dit jier wurde útsteld fanwegen de coronakrisis.\nLês mear oer: Vermilion stelt gaswinning by Blesdike út fanwegen corona.\nDe frou skansearre fierder twa kear de auto fan de buorfrou en se bedrige en mishannele in begelieder.\nLês mear oer: Frou (21) út Surhústerfean siket help en bellet tsientallen kearen nei 112.\nIt is noch net hielendal wis, mar in grut part fan de nije coronamaatregels fan it kabinet is al fierhinne bekend.\nLês mear oer: Mei dizze nije coronamaatregels komt it kabinet moandeitejûn.\nBerneboeke-ambassadeur Lida Dijkstra op toernee: "Frysk kin mearwearde jaan"\nSe giet lâns skoallen om omtinken te freegjen foar de berneboekewike, dy't fan 30 septimber oant 11 oktober is.\nLês mear oer: Berneboeke-ambassadeur Lida Dijkstra op toernee: "Frysk kin mearwearde jaan".\nLIVEBLOG: 45 nije besmettingen yn Ljouwert, 74 yn hiel Fryslân\nLês mear oer: LIVEBLOG: 45 nije besmettingen yn Ljouwert, 74 yn hiel Fryslân.\nSterke man Kelvin de Ruiter pakt nij wrâldrekôr deadlift\nYn Dútslân ferbruts er it âlde wrâldrekôr deadlift, dat op 600 kilo stie. Mei 670 kilo pakte er it nije wrâldrekôr.\nLês mear oer: Sterke man Kelvin de Ruiter pakt nij wrâldrekôr deadlift.


Lakota (folk) - Wikipedy\n(Trochferwiisd fan Titon (stamme))\nFerneamde Lakota. Boppeste rige (f.l.n.rj.): Jongeman-Dy't-Bang-Is-fan-Syn-Hynders, Patricia Locke, Rein-yn-'t-Gesicht; 2e rige: Kim Winona, Sittende Bolle, Russell Means; 3e rige: Inkele Hoarn, Reade Wolk, Albert White Hat; 4e rige: Gal, Kimberly Kendall, Reitsje-de-Wolkens-Oan.\noantal 100.000 (2013)\ntaal Lakota (ek Ingelsk)\nsteatsdragend folk Republyk Lakota\nFeriene Steaten: 100.000\nDe Lakota (Ingelsk: Lakota; útspr.: [lə'kou:tə]) binne in lânseigen Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Mei de Dakota foarmje hja ien fan 'e beide folksdielen fan 'e Sû (Sioux). De Lakota kinne lykslein wurde mei de Titon (Teton), ien fan 'e sân tradisjonele Sû-stammen, en sprekke fan oarsprong it Lakota, in Sû-taal dy't nau besibbe is oan it Dakota.\nHja libje tsjintwurdich benammentlik yn 'e Amerikaanske Amerikaanske steaten Noard-Dakota, Súd-Dakota en Montana, al wenje der ek guon yn steaten as Wyoming en Kolorado. Yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan bestiet fierders noch ien lytse Lakota-stamme, mei goed 200 leden. Yn totaal binne der hjoed de dei likernôch 100.000 Lakota. Hja binne ien fan 'e bekendere Yndiaanske folken fan Noard-Amearika, wat ferklearre wurde kin trochdat se yn njoggentjinde iuw in grut part fan 'e noardlike Grutte Flakten behearsken, en sadwaande allegeduerigen yn konflikt rekken mei blanke kolonisten en it Amerikaanske leger. De rop fan guon foarfallen, lykas de Slach oan de Little Bighorn, en de reputaasje fan party Sû-lieders, lykas Sittende Bolle en Mâl Hynder, hawwe meitiid wol hast legindaryske foarmen oannommen.\n3.3 Iere kontakten mei de Amerikanen\n3.4.1 De earste konflikten\n3.4.2 De Oarloch fan Reade Wolk\n3.4.3 De Grutte Sû-Oarloch fan 1876\n3.4.4 It Bloedbad fan Wounded Knee\n3.5 Yn 'e reservaten\n3.6 Aktivisme yn 'e tweintichste en ienentweintichste iuw\nDe eigen namme "Lakota" (Lakȟóta; útspr.: /la'kˣo:ta/) betsjut yn 'e Lakota-taal safolle as "freon", of eins mear spesifyk "bûnsmaat". In oare eigen oantsjutting is bygelyks Lakȟóta Oyáte ("de Lakota Naasje").\nMei de term "Lakota" wurdt it westlike folksdiel fan 'e Sû (Sioux) oantsjutten. Histoarysk sjoen bestiene de Sû út sân ûnderskate stammen, te witten: de Mdewakanton, Wahpeton, Wahpekûte, Sisseton, Jankton, Janktonai en Titon. De earste seis fan dy stammen foarmje mei-inoar de Dakota, it eastlike folksdiel fan 'e Sû, wylst de Titon lykslein wurde kinne mei de Lakota, (mei't "Titon" in etnografyske oantsjutting is, en "Lakota" yn it foarste plak in taalkundigen). Hjoed de dei wurdt trouwens almeast fan "Lakota" sputsen, mei't "Titon" as âlderwetsk beskôge wurdt. De Lakota/Titon kinne sels wer opdield wurde yn sân substammen: de Brulee, Hûnkpapa, Minnikonzjû, Oglala, Sâns Arks, Swartfuotten (dy't net betize wurde moatte mei it bekendere Algonkwynske folk fan 'e Swartfuotten) en Twatsjettels.\nMei't dit grif wakker betiizjend is, hjirûnder nochris in oersichtlike opbou fan 'e Lakota as folk, mei útlis wat de nammen yn 'e eigen taal fan 'e Lakota betsjutte.\nLakota (Ingelsk: Lakota; Lakota: Lakȟóta; "Bûnsmaten")\nTiton (Ingelsk: Teton; Lakota: Thítȟuŋwaŋ; mooglik betsjuttend: "Dy't op 'e Prêrje Tahâlde")\nBrulee (Ingelsk: Brule; Lakota: Sičháŋǧu; "Dy't Ferbaarnde Billen Hawwe" – "billen" yn 'e sin fan "boppeskonken")\nHûnkpapa (Ingelsk: Hunkpapa; Lakota: Húŋkpapȟa; "Dy't Har Kamp by de Doar Meitsje" – d.w.s. "Swalkers")\nMinnikonzjû (Ingelsk: Minniconjou; Lakota: Mnikȟówožu; "Dy't oan it Wetter Plantsje")\nOglala (Ingelsk: Oglala; Lakota: Oglála; mooglik betsjuttend: "Dy't Harsels Fersilje")\nSâns Arks (Ingelsk: Sans Arcs; Lakota: Itázipčho; "Dy't Gjin Bôgen Hawwe")\nSwartfuotten (Ingelsk: Blackfoot; Lakota: Sihásapa; "Dy't Swarte Fuotten Hawwe" – net te betiizjen mei it Algonkwynske folk fan 'e Swartfuotten)\nTwatsjettels (Ingelsk: Two Kettles; Lakota: O'óhenuŋpa; "Dy't Twaris Siede")\nHjoed oan 'e dei libje de Lakota benammentlik yn 'e Amerikaanske steaten Noard- en Súd-Dakota en Montana, mei ien lyts groepke yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan, al is der ek nochal ris ien yn 'e Amerikaanske steaten Wyoming en Kolorado (fral yn 'e agglomeraasje fan Denver). Harren persize oantal wurdt nearne jûn, mar is net dreech om fêst te stellen, mei't it ledetal fan alle stamme-organisaasjes fan 'e Lakota gewoan bekend is. Troch dy sifers op te tellen, komt men op 96.000 minsken. Dan moat men der noch rekken mei hâlde dat fan 'e 170.000 Sû mar 163.000 by sokke stammen oansletten binne. As men sjocht dat de Sû-stammeleden foar twatrêde diel Lakota en ientrêde diel Dakota binne, soe men dy twadieling hanthavenje kinne foar de net-stammeleden en noch rûchwei 4.000 by dy 96.000 optelle kinne, om út te kommen op in totaal oantal Lakota dat om 'e 100.000 hinne lizze moat. Dy libje frijwol allegear yn 'e Feriene Steaten, want hoewol't der wol Sû yn Kanada wenje, binne dat op goed 200 nei allegearre Dakota. Likernôch de helte fan alle Lakota libbet noch altyd yn 'e Yndianereservaten dy't harren oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw tawiisd binne. Fierders wennet der ek in grutte mienskip yn 'e stêd Rapid City yn Súd-Dakota.\nYn 'e Feriene Steaten binne der 4 federaal erkende Lakota-stammen en dêropta noch 2 federaal erkende stammen fan mingde etnisiteit (Dakota-Lakota en Dakota-Lakota-Assiniboin). Yn Kanada bestiet ien lytse Lakota-stamme (of "earste naasje", sa't men de stammen dêr neamt). Al dy 7 stammen hawwe in eigen reservaat. Yn grutte rinne de Lakota-stammen útinoar fan 'e Oglala Sû Stamme fan it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota, mei 47.000 leden, oant de Wood Mountain Earste Naasje út súdlik Saskatchewan, mei mar 210 leden. (Sjoch foar in opsomming ûnder it kopke "Stamme-organisaasjes", leger op dizze side.) Alve Sû-stammen yn Noard- en Súd-Dakota en Nebraska (mei in mienskiplik ledetal fan likernôch 144.000 minsken) foarmje mei-inoar de Feriene Sû Stammen, in koepelorganisaasje dy't lykwols troch de Amerikaanske oerheid net erkend wurdt. Under dy alve stammen binne alle Lakota-stammen en ien mingde Dakota-Lakota-stamme (de oare seis besteane útslutend út Dakota). Om lid te wurden fan ien fan 'e federaal erkende Sû-stammen yn 'e Feriene Steaten moat men oantoane kinne dat men teminsten foar in fearn fan Sû-komôf is (ien fan jins pakes en beppes moat dus in folbloed-Sû west hawwe).\nDe earste kontakten tusken Jeropeänen en de Sû fûnen plak yn 'e rin fan 'e santjinde iuw, yn Wiskonsin en Minnesota, mar dêrby gie it benammentlik om 'e Dakota, en net om 'e Lakota. Dy libben doe al fierder op nei it westen, mooglik foar in diel sels al op 'e Grutte Flakten, al moatte sy oarspronklik krekt as de Dakota yn it noardeastlike boskgebiet taholden hawwe. Men giet derfan út dat it de Sjajinnen (Cheyenne) wiene dy't om 1720 hinne foar it earst it hynder yntrodusearren by harren Lakota-bûnsgenoaten.\nIn tradisjonele tipy fan 'e Oglala-Lakota.\nYn dyselde snuorje spjalte de Titon-stamme (de Lakota dus) him op yn twa dielen: de Oglala-Brulee, dy't út súdlik Minnesota wei de Dakota's binnenteagen, en in groep dy't de Frânsen de "Saône" neamden (nei alle gedachten de oare fiif substammen), dy't út Midden-Minnesota wei by Lake Traverse lâns nei it westen setten, yn 'e krite dêr't no de grinzen fan Minnesota, Noard-Dakota en Súd-Dakota gearkomme. Om 1750 hinne hiene de "Saône" de eastoere fan 'e Missoury berikt, likernôch tsien jier letter folge troch de Oglala-Brulee. It is dúdlik dat it grutte ûnderskie tusken de Titon en de oare seis stammen (oftewol tusken de Lakota en de Dakota) werom te fieren is op dit barren: de Lakota wiene de earsten dy't hynders ta har foldwaan krigen, dy't it reizgjen makliker makken. Neitiid teagen se flugger op nei it westen as de oare stammen, wat in brek yn 'e ûnderlinge kommunikaasje fan gefolgen hie. De Lakota-taal ûntjoech him doe, yn dat relative isolemint, yn in oare rjochting as de oare Sû-dialekten.\nIn alliânsje fan 'e machtige Arikara, Mandan en Hidatsa kearde de Lakota-opmars oan 'e westoere fan 'e Missoury desennia lang op, mar doe't yn 'e jierren 1772-1780 in pokke-epidemy trijefearn fan dy folken útrûge, stieken de "Saône" de rivier oer nei de drûgere, mei koarte gerzen begroeide prêrje fan 'e Hege Flakten. Dêr ferspraten se har fluch yn 'e rjochting fan 'e Black Hills (of Paha Sapa), dy't se as hillich beskôgen en ûnder in ynfal yn it lân fan 'e Arikara, Mandan en Hidatsa yn 1765 foar it earst besocht hiene. Tsien jier nei de "Saône" stieken ek de Oglala-Brulee de Missoury oer. Yn 1776 fûn der in koart wapene konflikt plak tusken de Lakota en de Sjajinnen, hoewol't dy beide folken foartiid en ek neitiid tradisjonele bûnsgenoaten wiene. Dêrby waarden de Sjajinnen, dy't earder de Black Hills op 'e Kajowa (Kiowa) ferovere hiene, út dat gebiet wei nei it westen ta ferdreaun. De Lakota setten har doe foar it earst nei wenjen yn 'e Black Hills, al wreiden se yn it lêste fearn fan 'e achttjinde iuw harren wengebiet noch út oan 'e Rocky Mountains ta, dy't se Heska, oftewol "de Wite Bergen" neamden. De Lakota dominearren dêrnei oardel iuw lang de Noardlike Flakten.\nOp 'e flakten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nOp 'e flakten namen de Lakota krekt as de Sjajinnen in hynstekultuer oan, en fêstigen se in nomadyske libbenswize yn wat no Noard- en Súd-Dakota, Montana, Nebraska en Wyoming is. Harren kultuer stipe fierhinne op twa bisten, de mustang, dy't harren faasje ferskafte, en de Amerikaanske bizon, dêr't se op jagen. Behalven bizonfleis iten se ek nôt, dat se net sels ferbouden, mar almeast kochten troch it driuwen fan hannel mei harren eastlike Dakota-sibben, of mei de Mandan en Hidatsa, dy't sedintêre doarpen oan 'e Missoury hiene.\nYn 'e Lakota-maatskippij wiene manlju en froulju like wichtich wat macht en it nimmen fan beslissings foar de stamme oangie, al hiene se wol dúdlik ferskillende rollen. De manlju wiene yn 'e regel de jagers, krigers, oarlochslieders en de opperhaden dy't de politike oangelegenheden beävensearren. Mar de Lakota wiene in matrilineêr folk, wat sizze wol dat de ôfstamming fia de mem rekkene waard (yn tsjinstelling ta patrilineêre maatskippijen lykas uzes, dêr't soks fia de heit giet). Lakota-bern hearden sadwaande ta de clan fan 'e mem, en opperhaden waarden útkeazen op grûn fan hokker clan oft harren mem út kaam. De froulju hiene it foar it sizzen oer it iten, de tinten en oare besittings en alle oare ferpleatsbere helpboarnen. Manlju trouden by de famylje en de clan fan harren frou yn, wat foardielen opsmiet oangeande de help dy't in frou fan har famylje krije koe as har man fuort wie te jeien of te oarlogjen, en teffens oangeande de behanneling fan froulju troch harren manlju. De froulike stamâldsten stiene by de Lakota yn heech oansjen en sûnder harren goedkarring koe in man net opperhaad wurde. En as hja harren stipe foar in opperhaad ynloeken, koed er syn posysje net lang behâlde. Njonken manlju en froulju wiene der ek noch de saneamde wiŋkte, dy't yn it Ingelsk ornaris two spirits, "twageasten" neamd waarden. Dat wiene lju dy't yn biologysk opsjoch man wiene, mar har as frou klaaiden en in maatskiplike rol oannamen dy't yn 'e regel net troch manlju ferfolle waard (as men dêr mei moderne eagen nei sjocht, soe men oannimme kinne dat it dêrby yn 'e measte gefallen om homoseksuëlen gie, al is dat no fansels net mear te bewizen). Twageasten beklaaiden mank de Lakota gauris in wichtige en sels hillige rol as sjamanen en genêzers. Fan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw ôf krigen se mear de rol fan ûnderwizer fan 'e jongere generaasjes fan 'e Lakota, en waard it harren taak om derfoar te soargjen dat de Lakota har eigenheid net ferlearen yn 'e Amerikaanske kultuer.\nDe swier troch sykten troffen Mandan, Hidatsa en Arikara foarmen no gjin bedriging mear foar de Lakota, dy't fierders yn 'e rêch stipe waarden troch de harren stadichoan nei it westen ta folgjende Dakota. Oan 'e west- en súdwestkant fan harren domein hiene se behalven mei de Sjajinnen ek in langjierrich bûnsgenoatskip mei de Arapaho. Noardlik en noardeastlik fan harren libben harren fijannen fan 'e saneamde Izeren Konfederaasje: de Assiniboin (Assiniboine), Flakte-Kry (Plains Cree) en Flakte-Odjibwe (Plains Ojibwe). Op nei it noardwesten wennen oare fijannen, lykas de Krieën (Crow), de Sjosjoanen (Shoshone) en de Swartfuotten (Blackfeet). De grutste deilisskip hiene de Lakota (en yn mindere mjitte de Dakota) lykwols mei de Pâny (Pawnee), dy't besuden harren libben, yn it gebiet dat no Kansas en Nebraska beslacht. De Lakota en de Pâny ferkearden sûnder ûnderbrekking yn oarloch, en dat wie in folsleine oarloch, wêrby't nimmen sparre waard, froulju noch bern noch âlden fan dagen. Yn dit ljocht moat ek de freonskiplike relaasje sjoen wurde dy't der altyd tusken de Pâny en de Amerikanen bestien hat, en it wie de reden dat safolle Pâny-krigers as ferkenner tsjinst namen by de Amerikaanske kavalery. De lêste grutte fjildslach tusken Pâny en de Lakota wie de Slach by Massacre Canyon, dy't op 5 augustus 1873 útfochten waard, en wêrby't in grutte oarlochstroep fan 'e Lakota in lytsere jachtpartij fan 'e Pâny oer it mad kaam en ôfslachte.\nBy 't simmer holden de Sû op 'e flakten in grutte folksgearkomste, wêrby't fertsjintwurdigers fan de Očhéthi Šakówiŋ (útspr.: [o'tʃʰe:tʰi ʃa'ko:wĩ]), de "Sân Riedsfjurren" (d.w.s. de sân tradisjonele Sû-stammen, dêr't de Titon of Lakota ien fan wiene), mei-inoar yn berie giene oer nasjonale oangelegenheden. Wilens helle it sljochtwei folk famylje- en freonskipsbannen oan en namen de krigers diel oan it inisjaasjeritueel fan 'e sinnedûns. Om sit te nimmen yn 'e grutte rie fan 'e Sân Riedsfjurren keas elk fan 'e sân tradisjonele stammen fjouwer foaroanmannen út dy't dan mei syn achtentweintigen it folksregear fan 'e Sû foarmen. Om útkard te wurden as ien fan 'e fjouwer fertsjintwurdigers fan in stamme wie de heechste eare dy't in Sû-opperhaad ta diel falle koe. De lêste gearkomste fan 'e Sân Riedsfjurren wie yn 1850.\nIere kontakten mei de Amerikanen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nIt earste kontakt dat de Lakota mei de Feriene Steaten hiene, fûn plak ûnder de ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark nei de kust fan 'e Stille Oseaan, yn 1804-1806. Dêrby wegeren de Lakota de ûntdekkingsreizgers trochgong troch harren lân. Hast in heale iuw letter sleaten de Lakota en it Amerikaanske regear, nei't de Amerikanen sûnder tastimming Fort Laramie op Lakota-lân boud hiene, yn 1851 it earste Ferdrach fan Fort Laramie. Dat hold yn dat de Lakota Amerikaanske kolonisten dy't fia it Oregon Trail ûnderweis wiene nei de westkust rjocht fan reed oer de flakten ferliene soene, wylst de Feriene Steaten de soevereiniteit fan 'e Lakota oer de Noardlike Flakten erkenne en respektearje soene "salang't de rivier streamt en de earn fljocht". It Amerikaanske regear fersomme lykwols om it ferbod op kolonisaasje fan Lakota-lân fan syn ûnderdienen ôf te twingen, en doe fielden de Lakota harren likemin noch bûn oan it ferdrach. It late ta in fisieuze sirkel fan geweld, mei't de Lakota de kolonisten op harren lân útmoarden en de karafanen op it Oregon Trail oanfoelen, en om't de Amerikaanske oerheid doe fanwegen kaam om 'e fijannige Yndianen (hostiles) te straffen, wat wer late ta wraakoefenings fan 'e Lakota en werwraak fan 'e Amerikanen, ensfh.\nIt Hûnkpapa-opperhaad Sittende Bolle (Tȟatȟáŋka Íyotake), nei alle gedachten de bekendste Lakota.\nDe Flakte-Yndiaanske Oarloggen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nDe earste konflikten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nIt earste wapene treffen tusken de Lakota en it Amerikaanske leger fûn plak op 3 septimber 1855, doe't 700 soldaten ûnder generaal William S. Harney it Grattan-bloedbad (wêrby't in Amerikaansk kavalerydetasjemint hast hielendal ferdylge wie), wrieken troch in willekeurich Lakota-doarp yn Nebraska oan te fallen en dêrby likernôch hûndert manlju, froulju en bern te deadzjen. Dat foarfal wie it earste yn in lange rige fan soksoarte skermutselings, dy't yn oantal en grutte tanommen yn 'e jierren 1862-1864, doe't der ûnder de Lakota in ynfluks fan Dakota-flechtlingen út Minnesota plakfûn nei de bloedich delsleine opstân dy't bekendstiet as de Dakota-Oarloch fan 1862.\nNei de ein fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, yn 1865, doe't der hieltyd mear kolonisten nei it westen ta teagen, boaze it geweld almar oan. Sa begûnen de Flakte-Yndiaanske Oarloggen, guon fan 'e bekendste konflikten tusken de Yndianen en de blanken yn Noard-Amearika. Dêrby besochten de blanken earst frijheid fan trochtocht troch it lân fan 'e Yndiaanske folken fan 'e Grutte Flakten te krijen nei de nije steaten oan 'e kust fan 'e Stille Oseaan, en letter de Flakten sels te kolonisearjen, wylst de Yndianen fochten om har selsstannigens en lân te behâlden. Yn 1866 briek de saneamde Oarloch fan Reade Wolk út (neamd nei it Lakota-opperhaad Reade Wolk), dy't ek wol bekendstiet as de Bozeman-Oarloch. Dêrby rekken de Lakota en it Amerikaanske leger slaande deilis oer de behearsking fan 'e krite fan 'e rivier de Powder, yn noardlik Wyoming en súdlik Montana. De Sû (benammentlik de Lakota) waarden yn dizze oarloch stipe troch de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, en it wie feitlik de súksesfolste kampanje fan 'e Flakte-Yndianen tsjin 'e blanken, dêr't se mei wisten foar te kommen dat it Amerikaanske leger in rige forten stifte by it Bozeman Trail lâns, dat troch harren lân rûn. De oarloch einige yn 1868 mei it twadde Ferdrach fan Fort Laramie, wêrby't it Amerikaanske regear in tige grut reservaat oan 'e Lakota taparte, dat harren hillige lân, de Black Hills, folslein omfette. Sa waard it hillige lân fan 'e Sû "foar ivich" oan harren taparte en útsûndere fan kolonisaasje troch de blanken.\nDe folle bekendere Grutte Sû-oarloch fan 1876 briek út doe't foar de Amerikanen "ivich" net sa lang bliek te duorjen en se almar wer de bepalings fan it twadde Ferdrach fan Fort Laramie skeinden, benammen nei't der goud fûn wie yn 'e Black Hills. De Sû stiene yn dizze nije oarloch ûnder lieding fan harren opperhaden Sittende Bolle en Mâl Hynder, en waarden fannijs stipe troch de Noardlike Sjajinnen en party Arapaho, wylst it Amerikaanske leger gebrûk makke fan Yndiaanske ferkenners fan 'e Krieën, Sjosjoanen en Arikara.\nSlaggen waarden útfochten oan 'e Powder en de Rosebud en by Warbonnet Creek, Slim Buttes, Cedar Creek en Wolf Mountain. It hichtepunt fan 'e oarloch wie de ferneamde Slach oan de Little Bighorn, dy't de Lakota "it Gefjocht yn it Fette Gers" neame. Dêrby tocht it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel0 George Armstrong Custer in mar amper ferdigene Yndiaansk kamp oer it mad te kommen, mar die bliken dat dêr troch klearebare tafal krekt de hiele krigermacht fan 'e feriene Lakota- en Sjajinne-stammen oanwêzich wie. De Amerikanen litten in tepletterjende nederlaach, en mear as de helte fan it 7e Kavaleryrezjimint kaam om, de drystmoedige generaal Custer ynbegrepen. Dat wie fansels in fernedering dy't de Amerikanen net oer harren kant gean litte koene, en de oarloch waard fûleindiger fuortset as ea tefoaren. Uteinlik moasten de Lakota yn 1877 belies jaan en waarden se weromstjoerd nei harren ynkrompen reservaten, dêr't it harren behindere waard om noch op bizonjacht te gean, sadat se folslein ôfhinklik waarden fan 'e itensdistribúsje troch de Amerikaanske oerheid. Datselde jiers twongen de Amerikanen op slûchslimme wize in kontroversjeel nij ferdrach ôf wêryn't de Black Hills troch de Lakota weromjûn waarden oan 'e Feriene Steaten, en dat troch in stikmannich opperhaden (mar net troch Sittende Bolle of Mâl Hynder) ûndertekene waard.\nIn massagrêf nei it Bloedbad fan Wounded Knee, yn 1890.\nIt Bloedbad fan Wounded Knee[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nDe ein fan 'e Flakte-Yndiaanske Oarloggen kaam yn 1890, doe't ûnder de Lakota de nije religy fan 'e geastedûns begûn op te kommen. De oanhingers dêrfan leauden dat se de tiid werom en de bizons wer ta libben dûnsje koene. It Amerikaanske regear seach it as in opstannige beweging dy't daliks de kop yndrukt wurde moast, en griep it boppedat oan om Sittende Bolle op te pakken, dy't noch altiten as in gefaarlike fijân sjoen waard. Dy arrestaasje rûn lykwols út op in sjitpartij wêrby't de âldman omkaam. Trettjin dagen letter, op 29 desimber 1890, waard by it Bloedbad fan Wounded Knee de lêste groep fan likernôch 350 foartiid ûntwapene geastedûnsers fan 'e Minnikonzjû- en Hûnkpapa-stammen, besteande út manlju, froulju en bern, ôfslachte.\nYn 'e reservaten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nFan it Grutte Sû Reservaat, dat de Lakota tasein wie by it Ferdrach fan Fort Laramie fan 1868, waarden al rillegau wer grutte stikken ôfpakt. Fan it oarspronklike oerflak fan 240.000 km² bleau úteinlik minder as de helte oer, en boppedat waard it opspjalten yn fiif folle lytsere reservaten, te witten: Cheyenne River, Neder-Brulee, Rosebud (of Opper-Brulee), Pine Ridge en Standing Rock. Likegoed mochten de Lakota har eins nòch yn 'e hannen knipe, want in grut tal oare stammen waard sûnder pardon út har wengebiet wei deportearre nei it Yndiaanske Territoarium (it tsjintwurdige Oklahoma), om romte te meitsjen foar blanke kolonisten. Trochdat de blanken de bizons tsjin 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw frijwol útrûge hiene, waarden úteinlik ek de noch frij omdoarmjende groepkes Lakota de reservaten yn twongen. Mei't de reservaten oer it algemien it ûnfruchtberste lân besloegen dat mar te finen wie, wiene se dêr noch altyd net by steat en foarsjoch yn al harren libbensûnderhâld, net iens doe't se meitiid úteinsetten mei it ferbouwen fan nôt en it weidzjen fan kij. Sels tsjintwurdich noch foarmje de Lakota-reservaten fan Súd-Dakota it earmste gebiet fan 'e hiele Feriene Steaten.\nAktivisme yn 'e tweintichste en ienentweintichste iuw[bewurkje seksje | boarne bewurkje]\nSûnt de ein fan 'e jierren sechtich is der in oplibbing fan 'e Lakota-kultuer ûntstien, dy't ek laat hat ta aktivisme fan yn 't earstoan fral jonge Lakota, dy't har sterk makken foar bettere libbensomstannichheden en dêrnjonken harren boargerrjochten opeasken. Ien fan 'e meast dramatyske ynsidinten wie datoangeande de belegering fan it plakje Wounded Knee, yn Súd-Dakota, dêr't yn 1890 it alderlêste ferset fan 'e Lakota yn bloed smoard wie. Sa'n twahûndert Oglala-Lakota en oare leden fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging (AIM) holden Wounded Knee yn 1973 fan 27 febrewaris oant 8 maaie beset, en trochstiene dêrby 71 dagen lang it belis troch de FBI en de United States Marshals Service. Oan 'e kant fan 'e AIM foelen twa deaden en trettjin ferwûnen, wylst der oan 'e kant fan 'e oerheidstsjinsten twa lju ferwûne rekken.\nSûnt 1974 fjochtsje de ûnderskate Lakota-stammen in gerjochtlike striid mei de Amerikaanske oerheid út oer it besit fan 'e Black Hills, harren hillige lân, dat de Amerikanen harren yn 1877 ûntnadere hiene. Yn 1980 wiisde it Amerikaansk Heechgerjochtshôf oan acht Lakota- en oare Sû-stammen in skeafergoeding fan goed $105 miljoen ta: $17,1 miljoen dollar foar de merkwearde fan it lân yn 1877 en $88 miljoen oan rinte (fan 5% it jier). Mei't it hôf lykwols wegere en erken harren rjochten op it lân sels, stegeren de Lakota de skikking ôf. (It fûnis is noch altyd fan krêft, en mei de kumulative opbou fan rinte begjint it bedrach no op nei de $1 miljard dollar te gean.) Fan 1994 oant 2007 wiene de Lakota lid fan 'e UNPO, de organisaasje dy't ûnderdrukte minderheden fertsjintwurdiget. Doe't yn septimber 2007 de Feriene Naasjes in net-binende Resolúsje oangeande de Rjochten fan Lânseigen Folken oannaam, wegeren de Feriene Steaten (en oare lannen, lykas Kanada, Austraalje en Nij-Seelân) om dy te ûndertekenjen.\nOp 19 desimber 2007 ferklearre de saneamde Lakota Frijheidsdelegaasje (LFD), in omstriden groep Yndiaanske aktivisten, dat de Lakota harren út alle ferdraggen mei de Feriene Steaten weromloeken en de ûnôfhinklike Republyk Lakota útrôpen. It doel fan dy die wie om 'e soevereiniteit oer harren lân werom te winnen. Dat lân definiëarren de aktivisten trouwens as alle gebiet dat ûnder it earste Ferdrach fan Fort Laramie, fan 1851, oan 'e Lakota tawiisd wie, wat likernôch de helte fan Súd-Dakota, trijefearn fan Nebraska, in fearn fan Wyoming en grutte hoeken fan Noard-Dakota en Montana omfetsje soe. De grutste stêd yn dit gebiet is Omaha, yn Nebraska, mei in befolking fan goed 420.000 minsken. De wurdfierder fan 'e Lakota Frijheidsdelegaasje, Russell Means (1939-2012), dy't namme makke hie as Hollywood-akteur, helle natuerrjocht, ynternasjonaal rjocht en Amerikaansk rjocht oan om 'e ûnôfhinklikensferklearring te ûnderstypjen.\nDe Republyk Lakota is oant de dei fan hjoed noch troch gjin inkeld lân op 'e wrâld erkend. Dochs falt der bêst wat te sizzen foar de stânpunten fan 'e LFD, dy't yn it koart hjirop delkomme: de Feriene Steaten hawwe har oan net ien fan 'e nei 1851 sletten 33 ûnderskate ferdraggen wat gelegen lizze litten en se allegear brutsen; dat makket dy ferdraggen ûnjildich, sadat de oare partij, de Lakota, him der ek net mear oan hoecht te hâlden. As dy ferdraggen net mear jildich binne, wurdt dêrmei alles logyskerwize en neffens it rjocht werombrocht ta de status quo ante (de sitewaasje sa't dy foartiid wie). Net ien fan 'e keazen lieders fan 'e erkende Lakota-stammen wie trouwens by de Lakota Frijheidsdelegaasje belutsen, en ferskate fan 'e regearings fan dy stammen hawwe har fan 'e aksjes fan 'e LFD distânsearre.\nIt Lakota, de taal fan 'e Lakota, is nau besibbe oan it Dakota. Tegearre foarmje dy beide talen it Sû, dat eins gjin taal is mar mear in taalkontinuum (wêrby't oangrinzgjende dialekten yninoar oergeane en in keatling foarmje; alle buordialekten binne ûnderling fersteanber, mar de sprekkers fan 'e dialekten oan 'e beide úteinen fan it keatling kinne inoar net ferstean). It Sû makket ûnderdiel út fan 'e Dakotaanske talen, dêr't ek it Assiniboin en Stony ta hearre. Mei in stik as trije oare lytse taalgroepen kinne de Dakotaanske talen dan wer beflapt wurde ûnder de Mississippydelling-Sûaanske talen, dêr't ek talen ta hearre lykas it Omaha, Ponka (Ponca), Osadzje (Osage), Iowa en Winnebago. Fan 'e gruttere Sûaanske taalfamylje meitsje dan ek wer folle minder nau besibbe talen as it Krieën (Crow), Mandan en Hidatsa diel út. Hjirûnder foar de dúdlikheid in lyts oersjoch fan 'e Dakotaanske talen, mei alle dialekten en synonimen derby jûn.\nSûnt de njoggentjinde iuw is it mei it Lakota slim yn it neigean rekke. Neffens gegevens dy't oan it ljocht kommen binne by in taalûndersyk út 1997 wurdt it tsjintwurdich noch sprutsen troch in 6.200 minsken, wat delkomt op 6,2% fan 'e totale Lakota-befolking (dy't likernôch 100.000 minsken telt). Under de sprekkers binne fral in protte leden fan 'e âlderein, sadat it Lakota nei alle gedachten yn 'e kommende jierren noch fierder yn 'e nederklits reitsje sil troch it stadichoan ôfstjerren fan 'e âldere generaasjes.\n● Cheyenne River Sû Stamme\nCheyenne River Sioux Tribe Lakota Súd-Dakota Eagle Butte 16.000 fêstige yn it Cheyenne River Yndianereservaat\n● Neder-Brulee Sû Stamme\nLower Brule Sioux Tribe Lakota Súd-Dakota Lower Brule 3.400 fêstige yn it Neder-Brulee Yndianereservaat\n● Oglala Sû Stamme fan it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota\nOglala Sioux Tribe of the Pine Ridge Reservation of South Dakota\nOglála Lakȟóta Oyáte Lakota Súd-Dakota Pine Ridge 47.000 alternative namme: Oglala Nation of Oglala Lakota Nation;\nfêstige yn it Pine Ridge Yndianereservaat\n● Rosebud Sû Stamme\nSičháŋǧu Oyáte Lakota Súd-Dakota Rosebud 24.000 fêstige yn it Rosebud Yndianereservaat\n● Standing Rock Sû Stamme\nWood Mountain First Nation Lakota Saskatchewan Assiniboia 210\nOfbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Lakota people fan Wikimedia Commons.\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Lakota_(folk)&oldid=1022836"\nDizze side is it lêst bewurke op 29 okt 2020 om 09.33.


Kooyenga-Audi foar de Kening | Omrop Fryslân Skip to main content\nKooyenga-Audi foar de Kening 27 feb 2014 - 14:02\n0 reaksjes De Audi fan Romke Kooyenga\nDe nije Audi fan Kening Willem-Alexander is in ûntwerp fan Romke Kooyenga fan Dokkum. Kooyenga hie al sa'n Audi foar himsels. De Kening hat no ek ien meitsje litten foar ûngefear 400.000 euro. It iennichste ferskil mei dy fan Kooyenga is dat dy fan Willem-Alexander pantsere is. Kooyenga krijt as it goed is 25.000 euro provyzje fan it keningshûs, omdat hy patint hat op it ûntwerp fan dizze langer makke Audi. De Kening is neffens Kooyenga wei fan it Dútske merk.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: AudiWillem-AlexanderRomke KooyengaView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 27-02Striid oer keatswant 27-02Trochtstart Ten Hoor Dokkum Besjoch ek...


Miljoenen sjogge Kramer winnen | Omrop Fryslân (advertinsje)\nMiljoenen sjogge Kramer winnen 14 feb 2010 - 10:20\n0 reaksjes De olympyske race fan Sven Kramer luts in soad sjoggers (foto: KNSB)\nHast 4,7 miljoen minsken hawwe sneontejûn sjoen hoe't Sven Kramer Olympysk Kampioen waard op de Spelen yn Vancouver. Dêrmei is de gouden race fan Kramer it bêst besjoene tillevyzjeprogramma yn mear as in jier tiid. Dat docht bliken út sifers fan de Stichting Kijkonderzoek. Der wie in pyk fan 5,3 miljoen doe't Kramer oer de finish gie.\nEarder wie in ôflevering fan Boer zoekt vrouw it bêst besjoene programma, mei 4,5 miljoen sjoggers.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 14-02Earekonsul foar Litouwen 14-02Aksje provinsjehûs om CAO Besjoch ek...


De geweldige foardielen fan sinneblomoalje - Sûnens\nMust See Fashion News Duorsume Keuken Femina Power Brands Oar Film Resinsjes Opmeitsje Trends Tech Celeb Style\nDe geweldige foardielen fan sinneblomoalje\nDe measten fan ús kenne sinneblomoalje as de ferfine plantaardige oalje dy't wy brûke foar it frituren fan ús pooris ! Net in protte fan ús soene lykwols hawwe yngien op 'e protte redenen wêrom't sinneblomoalje in bettere kar is dan oare koekmediums. No, it feit is dat sinneblomoalje in ferskaat oan sûnensfoardielen biedt dy't it hert helpe en wûnders dogge foar de hûd en hier. Hjir is in blik op alle protte redenen wêrom't jo sinneblomoalje moatte opnimme yn jo dieet en skientme.\n1. Hoe wurdt sinneblomolie oanskaft?\ntwa. Wat is de fiedingswearde fan sinneblomoalje?\n3. Soarten sinneblomoalje\nFjouwer. Foardielen fan sinneblomoalje\n5. Sinneblomolie is in hûdferlosser\n6. Sinneblomolie is geweldich foar Heart Health\n7. Sinneblomoalje FAQS\nHoe wurdt sinneblomolie oanskaft?\nSinneblomoalje wurdt produsearre troch it te winnen út 'e sied fan' e Sinneblom bloeit , Dizze net-flechtige oalje bestiet út in mono-ûnfersadige (MUFA) / mearfersatureare (PUFA) mingsel fan oleic acid (omega-9) en linoleic acid (omega-6). De ljochte, bleekgiele oalje hat in noflike smaak. De sinneblomoalje dy't foar ús beskikber is wurdt meast raffinearre, mar it goede is dat it raffinaazjeproses de foardielen fan 'e oalje mei't de mearderheid fan har sûnens-skonken eleminten wurdt behâlden. Sinneblom oalje wurdt meast brûkt as koekmedium en as in verzachtend ûnderdiel yn kosmetika.\nPunt: D'r binne trije soarten sinneblomoalje te krijen yn 'e merke.\nWat is de fiedingswearde fan sinneblomoalje?\nSinneblom oalje is ryk oan in oantal fiedingsstoffen. Ien beker (sawat 200 ml) sinneblomoalje hat 1927 kaloryen, 21,3 g verzadigd fet, 182 g mono-ûnfersadere fet, 8,3 g mearfersadere fet, 419 mg Omega-3 fatty soeren en 7860 mg Omega-6 fatty soeren.\nPunt: Sinneblomoalje is ien fan 'e rykste boarnen fan fitamine E en hat ek in goede hoemannichte fitamine K.\nbadam rogan foardielen foar hier\nWisten jo jo sels bewust dat sinneblomoalje wurdt gradeare neffens kwaliteit en fettsoerynhâld? No, it is wier, sinneblomoalje komt yn trije farianten.\nHege oleïnske sinneblomoalje\nDit soarte fan sinneblomoalje hat in heech nivo oleic acid en wurdt as sûner beskôge as de oare soarten. De hege oalje-oalje-ynhâld jout oan dat de oalje in hegere ynhâld hat fan omega-3 en legere ynhâld fan omega-6-fettsoeren. Oleïnezuur soarget foar membraanfloeibaarheid dy't ferantwurdlik is foar hormoanrespons, mineraltransport en ymmuniteit. It helpt ek te behâlden juste harsensfunksje en hat in signifikant effekt op stimming en gedrach.\nMid oleic sânblom oalje\nMid-oleïnske sinneblomoalje wurdt faak brûkt foar roerbraten en yn salades. It wurdt ek wol 'NuSun' neamd. Yn mids-oleïnske sinneblomoalje is oleinsoer goed foar sawat twa tredde fan it fetgehalte. It hat 25 prosint mearfersaturearre linoleinsoer en 9 prosint verzadigd fet.\nLinoleïske sinneblomoalje hat in soad mearfersaturearre omega-6-fettsoeren, mar hat in legere ynhâld fan sûne omega-3-fetten. Diëtisten advisearje dat men twa kear de hoemannichte omega-3's fettsoeren yt as oare fetten. Linoleic acid helpt by de foarming fan selmembranen, helpt bloedstolsel en ferbetteret spiersammentrekking. Linoleic acid is ek oantoand om ûntstekking te ferbetterjen en ferleget it risiko fan hertsykte en Type 2-diabetes ,\nPunt: Kies jo sinneblomoalje neffens jo dieet- en sûnensbedriuwen.\nFoardielen fan sinneblomoalje\nSinneblom oalje is ryk oan fitamine E\nAlle sinneblom oalje is ryk oan sûnensferheegend fitamine E. Vitamine E is bekend in effektive anty-oksidant te wêzen dy't jo lichem beskermet tsjin 'e minne effekten fan frije radikalen. Fitamine E helpt jo ymmuniteit op en beskermet baktearjele en firale ynfeksjes. It helpt sellen ek wichtige metabolike prosessen út te fieren. Under plantaardige oaljes is sinneblomoalje de rykste boarne fan fitamine E. Sinneblomoalje ferminderet de kânsen op kolon en in oare soarte kankers. Vitamine E yn sinneblomoalje beskermet tsjin darmkanker troch frije radikalen te neutralisearjen wêrfan is oantoand dat se kanker feroarsaakje. De karotenoïden dêryn beskermje tsjin baarmoeder-, long- en hûdkankers.\nstilen foar krolhier\nPunt: Draaie jo koekmedium sadat jo de maksimale foardielen krije fan 'e ferskillende soarten plantaardige oaljes. Brûk bygelyks alternatyf mosterdoalje en sinneblomoalje.\nSinneblomolie is in hûdferlosser\nSinneblomolie is de bêste freon fan jo hûd. Ryk oan fitamine A en E dy't krêftige anty-oksidanten binne, aktuele tapassing fan sinneblomoalje herstelt beskeadige hûdsellen rekket akne kwyt en hydrateert droech en gefoelige hûd , De oalje hat ek in terapeutysk effekt op ekseem as direkt brûkt op 'e hûd. Wer is it it wûnderbestân vitamine E dat bysûnder effektyf is tsjin atopyske dermatitis as ekseem. Stúdzjes hawwe oantoand dat orale konsumpsje fan fitamine E resultearre yn 'e fermindering fan symptomen yn 96 prosint fan pasjinten. Ekzema-symptomen wurde fermindere as fitamine E-rike sinneblomolie direkt op 'e hûd wurdt brûkt.\nPanikeare oer dy moaie rigels en rimpels dy't jo gesicht lykje oernommen te hawwen? No, fret net. Sinneblomoalje hat de mooglikheid om hûdsellen te regenerearjen, wêrtroch't de hûd minder skea hat fan 'e effekten fan' e sinne of fergrizing. De anty-oksidant Vitamine E foarkomt dat frije radikalen sûne sellen oanfalle. Dit effekt fan sinneblomoaljes kin ek wurde sjoen op littekens en wûnen dy't folle rapper genêze as it op har wurdt tapast ... dit komt troch de oleine soere ynhâld yn sinneblomoalje ... Gjin wûnder dan dat sinneblomoalje in faak yngrediïnt is yn jo skientme produkten\nDe linoleic acid yn sinneblomoalje fungearret as in natuerlike barriêre en helpt it focht better te behâlden. It hat it ekstra foardiel fan anty-inflammatoare te wêzen, dus it is geweldich foar droech, yrriteare hûd , Jo kinne in crème of aktuele moisturizer brûke dy't sinneblomoalje hat as in wichtich yngrediïnt of gewoan organyske, kâld geperst sinneblomoalje tapasse op jo gesicht en lichem foar hydraterende foardielen. Sinneblomolie makket ek in geweldige drageroalje foar essensjele oaljes. Mingje jo favoryt yn essensjele oalje dêryn en tapasse it op jo polspunten as geur.\nNeist it wêzen fan in foardiel foar de hûd, is de tapassing fan sinneblomoalje as conditioner helpt droech te temmen, kroas hier , It linoleensoer yn sinneblomoalje foarkomt hierferlies ,\nPunt: Doch altyd in allergytest foardat jo sinneblomoalje direkt op jo hûd tapasse.\nSinneblomolie is geweldich foar Heart Health\nD'r is in reden wêrom't kardiologen oanbefelje dat hertpasjinten oergean op sinneblomoalje. Sinneblom oalje leveret in protte kardiovaskulêre foardielen, om't it ryk is oan fitamine E en leech yn ungesonde verzadigde fetten. It is heech yn mono-ûnfersadigde en mearfersekere fetten en moat ideaal fersadige fetten lykas bûter en ghee yn jo dieet ferfange.\nSinneblom oalje hat in oantal ferbiningen lykas choline en fenolsyre, dy't geunstich binne foar it hert. Ek, phytosterols yn sinneblomoalje , in natuerlik foarkommende plantsterol fûn yn planten, foarkomt cholesterolabsorpsje troch it lichem. In stúdzje yn 't Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics advisearre dat dejingen mei hege cholesterol alle dagen 2 g phytosterols moatte hawwe. Sinneblomoalje is oantoand om minne cholesterolnivo te ferleegjen en goed cholesterol te ferheegjen, wêrtroch it risiko fan cardiovasculaire sykte , Sinneblom oalje befettet ek lecithine dat cholesterol ferleget.\nPunt: Verwarmje sonneblomoalje net by in heule temperatuer by it koken, om't it in skealike toxine frijkomt neamd aldehyde ,\nF. Kin men sinneblomoalje op it gesicht tapasse?\nNEI. Ja, jo koenen sinneblom oalje direkt tapasse op it gesicht. Soargje derfoar dat jo in organysk kâld geperst ferskaat brûke. Doch ek in hûdallergytest oan 'e binnenkant fan jo earm foardat jo dat dogge.\nQ. Is sinneblomoalje goed foar it hier?\nNEI. Ja. Sinneblomolie is heul goed foar jo mane. Wrijven in bytsje oalje op jo palm en jilde it gelijkmatig op jo slûzen om droech en kroesich hier te temmen. It is geweldich om ek hierfallen te beheinen.\nQ. Is sinneblom oalje better dan bûter?\nNEI. Ja, it ferfangen fan verzadigde fetten lykas bûter en ghee troch sinneblom oalje dy't fol is mei ûnfersadige fetten, sil jo hert sûn hâlde.\nferskillende soarten sop\nKategoryen #actagainstabuse Film Resinsjes Geastlike Sûnens\nnet winske hier by ferwidering fan it gesicht natuerlik\nsitaten fan coco chanel\nhierremedies foar hierfal\nhoe roos en hierfal thús ferminderje


Briefkje oer taal (6) Fernijd\n🕔08:00, 29.Mar 2022\nEd Knotter reagearret op de brief fan Jan Breimer (sjoch Briefkje oer taal (5) | It Nijs) Bêste Jan, It bêste boekje mei drege wurden yn it Frysk is neffens my noch altyd De Stipe. Yn dat idioomboekje steane lykwols\n“Wy moatte moarn mar wer even yn it waar sjen” – Piet Paulusma 1956-2022\n🕔19:17, 22.Mar 2022\nYn de hjerst fan 2020 hie DE NIJE in fraachpetear mei Piet Paulusma. It waard publisearre yn jannewaris 2021. Hjirby dat nijsgjirrige petear. Wy sille him misse. It waar, dat is wittenskip, waarkaarten, nei bûten sjen en benammen ûnderfining. Paulusma\nPraat mar Frysk bedriuwsfideo’s: Kornelis Bijlsma, fysioterapeut op ’e Westereen Fernijd\n🕔15:00, 22.Mar 2022\nBriefkje oer taal (5) Fernijd\n🕔08:00, 22.Mar 2022\nJan Breimer reagearret op de brief fan Ed Knotter (sjoch Briefkje oer taal (4) | It Nijs) Bêste Ed, De kwestje fan indrukwekkend lit my net los. Ik skreau twa wike lyn dat ik ymposant en swiid lang net altyd as wjergaders\nPraat mar Frysk bedriuwsfideo’s: By gynekolooch Doaitse Wilbers yn it MCL Fernijd\n🕔15:00, 15.Mar 2022\nBriefkje oer taal (4)\n🕔08:00, 15.Mar 2022\nEd Knotter reagearret op de brief fan Jan Breimer (sjoch Briefkje oer taal (3) | It Nijs) Bêste Jan, op de fraach hoe’t ik dermei omgean, moat ik bekenne dat ik belangwekkend en yndrukwekkend alteast yn sprektaal wolris brûk; ek\nPraat mar Frysk bedriuwsfideo’s: útdielaksje yn it MCL Fernijd\n🕔15:00, 8.Mar 2022\nBriefkje oer taal (3)\n🕔08:00, 8.Mar 2022\nJan Breimer reagearret op de brief fan Ed Knotter. (sjoch Briefkje oer taal (2) | It Nijs) Bêste Ed, Do neamst it Hollânske maakbaar. It wie yn de santiger jierren dat guon politisy op in ‘maakbare samenleving’ ta woene. Oaren\nPraat mar Frysk bedriuwsfideo’s: Leppehiem yn Akkrum Fernijd\n🕔15:00, 1.Mar 2022\nBriefkje oer taal (2)\n🕔08:02, 1.Mar 2022\nEd Knotter reagearret op de brief fan Jan Breimer. (sjoch Briefkje oer taal (1) | It Nijs) Bêste Jan, dyn ‘natuerlike’ omskriuwings binne gewoaner en oansprekkender. It docht hiel keunstmjittich oan om krekt de selde wurdfoarm oan te hâlden as\n◂eardere side 1 2 3 4 5 6 … 17 nije side▸


'Wammes hat net in soad kâns' | Omrop Fryslân (advertinsje)\n'Wammes hat net in soad kâns' 21 feb 2012 - 13:40\n0 reaksjes Nederlands Epke yn ringen - Foto: ANP\n'Wammes hat net in soad kâns'\nJeffrey Wammes makket neffens ûnôfhinklik advokaat Anton de Haan net in soad kâns yn syn rjochtsaak tsjin turnbûn KNGU. De turner hat in saak oanspand om't hy it der net mei iens is dat it bûn Epke Zonderland oanwiisd hat foar de Olympyske Spelen.\nDe Haan: 'De regels binne frij dúdlik. Der binne twa turners dy't foldien ha oan de easken. Dan wurdt der sjoen nei de medaljekânsen en dy binne yn it foardiel fan Epke Zonderland.' Zonderland moat noch wol foarmbehâld toane, mar der is gjin termyn fêststeld foar wannear't hy dat dwaan moat.\nAnton de Haan is advokaat by Verdonk Advokaten op it Hearrenfean. Hy is spesjalisearre yn it sportrjocht.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: Epke ZonderlandJeffrey WammesturnjenView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 21-02Voedselbank krijt it drokker 21-02Aksje sosjale wurkplakken Besjoch ek...


It Keninklik Frysk Genoatskip kin jo persoansgegevens ferwurkje, om’t jo lid binne en/of abonnearre binne op it Histoarysk tydskrift Fryslân en/of om’t jo dy sels fia ús webside oan ús jûn hawwe. It Keninklik Frysk Genoatskip kin de folgjende persoansgegevens ferwurkje:\n– Jo foar- en efternamme\nIt Keninklik Frysk Genoatskip ferwurket jo persoansgegevens om tillefoanysk kontakt mei jo opnimme te kinnen as jo dêrom freegje, en/of om jo per e-mail berikke te kinnen wannear’t jo tillefoanysk net te berikken binne.\nHoelang bewarret it Keninklik Frysk Genoatskip gegevens\nIt Keninklik Frysk Genoatskip bewarret jo persoansgegevens net langer as strikt nedich is om de doelen te realisearjen, dêr’t jo gegevens foar sammele wurde. Jo gegevens wurde net langer as in jier bewarre wannear’t der gjin oerienkomst mei jo ta stân komt.\nIt Keninklik Frysk Genoatskip jout jo persoansgegevens inkeld oan tredden at dat nedich is foar de útfiering fan in oerienkomst mei jo, of om te foldwaan om in wetlike ferplichting.\nYn kaart bringen websidebesite\nOp de webside fan it Keninklik Frysk Genoatskip wurde algemiene besitegegevens byholden.\nJo hawwe it rjocht om jo persoansgegevens yn te sjen, te ferbetterjen of fuort te heljen. Jo kinne in fersyk foar ynsjen, korreksje of fuortheljen stjoere nei it sekretariaat fan it Keninklik Frysk Genoatskip en de sekretaris sil sa gau mooglik, mar binnen fjouwer wiken, op jo fersyk reagearje.\nIt Keninklik Frysk Genoatskip nimt de beskerming fan jo gegevens serieus en nimt passende maatregels om misbrûk, ferlies, net tastiene tagong, ûnwinsklike iepenbiermakking en net tastiene feroaring tsjin te gean. De webside fan it Keninklik Frysk Genoatskip makket gebrûk fan in betrouber SSL Sertifikaat om te garandearjen dat jo persoansgegevens net yn ferkearde hannen falle. As jo de yndruk hawwe dat jo gegevens net goed befeilige binne, of wannear’t jo mear ynformaasje wolle oer de befeiliging fan de sammele persoansgegevens, nim dan kontakt op mei it Keninklik Frysk Genoatskip fia info@friesgenootschap.nl


Sis Tsiis giet nei de skoallen ta\nSkoalleprofilen Oer us Aksjes Kontakt\nFoar better Frysk op Skoalle\n'Sis Tsiis' giet ek nei de skoallen ta\nRespekt foar in minske is respekt foar syn taal.\nIn bern is in suver minske, sa't it nea wer wêze kin en sil.\nEn hat sûnder middels, ynfloed en gesach\nrjocht op 't brûken en begripen fan de taal fan 't Fryske lân\nyn praten, en foar letter lêzen en ek skriuwen.\nMar 't moat leard wurde. Foar woartels foar syn eigen wêzen,\noars waait it by ien wyntsje om.\nWillem Riemersma (skoalmaster)\nWat der bart\nWylst in soad juffers en masters de bern wol de leafde foar de memmetaal meijouwe, kin mear as trijekwart fan de Fryske bern net Frysk skriuwe as se fan skoalle komme en sa is 85 persint fan de bern analfabeet yn harren eigen taal. Dat is dochs slim tryst.\nIt Frysk is sûnt 1980 in ferplichte fak yn it basisûnderwiis. De kearndoelen foar dat fak binne yn 2006 yn nivo ferlege, omdat tocht waard dat soks de skoallen better motivearje soe om goed ûnderwiis yn it Frysk te jaan. It tsjinoerstelde barde. Der is dus gjin sprake fan (oan it HollÃ¢nsk) lykweardich ûnderwiis yn it Frysk.\nÚs Fryske skoallen moatte mei itselde budzjet ta as oare skoallen en boppedat ek alle oare ferplichte fakken jaan. It ferwyt fan guon tsjinstanners fan it Frysk dat ús taal te folle jild kostje soe, docht nochal diskriminearjend oan, omdat yn de ûnderwiisbegrutting fan 40 miljard it ûnderwiis yn it Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN) as ien fan de haaddoelen sjoen wurdt. Dy taal hat him sûnt 1900 (learplicht!) fan boppen ôf hiel effektyf ferspriede kinnen. Soks meie de lju dy't sizze dat men it útstjerren fan in taal net opkeare kin, ek wolris betinke!\nTink ek oan de alles beskiedende noarm fan de Hollânsktalige CITO-toets, dy't hast alle skoallen yn Nederlân ferliket op behearsking fan it Hollânsk. En dêr wurde de skoallen op ôfrekkene troch de ûnderwiisynspeksje, dy't net echt nei it Frysk omsjocht. Dan kin men wol begripe dat wat der hjoed-de-dei noch altiten oan Frysk dien wurdt, folslein fan ûnderop komt.\nIt taalûnderwiis op skoalle is 200 jier lyn ek net ûntstien om mûnige boargers te foarmjen. De skoallen wurde betelle omt de nij steat nei ienheid stribbe om in grutte naasje te wurden. Derfoar moast de keunstmjittige taal, it Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN) de taal fan elkenien wurde en it Frysk en de Saksyske en Frankyske dialekten waarden as onbeschaafd bestimpele en moaste ferdwine. Mar no wolle wy dat de minsken der net mear foar de steat binne, mar oarsom, dat de steat der foar de minsken is. Dan kin elts bern syn memmetaal werom krije. En dêrom: kulturele autonomy foar de regio!\nDer moat no einlings ris 'rjocht' dien wurde!\nÚs politisy meie har net ferskûlje efter (guon) skoalmanagers dy't op ferkearde ideologyske grûnen it Frysk leafst safolle mooglik bûten de skoalle keare wolle.\nWat is it profyl fan jo skoalle?\nAlle skoallen binne yndield yn profilen, dy't rinne fan 'A' nei 'G'.\nJo fine op Wikipedy twa listen fan skoallen mei harren profyl: in list foar de basisskoallen:\nen in list foar it fuortset ûnderwiis:\nMar yn de praktyk komt it profyl dat foar in skoalle yn de list stiet net altiten oerien mei wat der yn it echt oan it Frysk dien wurdt.\nFreegje nei it profyl fan jo skoalle!\nEn jou it oan ús troch.\nWat it doel fan taal op skoalle wie\nIt tige iensidich Hollânsktalige ûnderwiis (mei útsluting fan it Frysk) is 200 jier lyn net oplein om mûnige boargers te foarmjen. De skoallen waarden brûkt om in sintralistyske 'ienheidssteat' te skeppen en dêrta moast it nochal keunstmjittige Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN) it monopoalje krije. Alle oare ynlânske tongslaggen (lykas it Frysk en it Saksysk) waarden as 'onbeschaafd' beskôge en oan 'e kant reage. Dy talen waarden allinnich gaadlik achte as thústaal en ferballe út it iepenbiere libben.\nDe minsken wiene der foar de steat en dy liet syn macht jilde. Wy tinke dat de steat der foar de minsken is en dat der rjocht dien wurde moat oan it taalferskaat. Dan kin ek de memmetaal fan de bern syn gerak krije. Dat freget om kulturele autonomy foar ús provinsje en om in nij Europa dat regio's mei in eigen taal en kultuer op dat mêd folsleine beliedsromte jout, dus om in eigen ûnderwiisministearje mei foech oer alle skoaltypen en leargebieten.\nYn in demokrasy moat de taal fan de boarger de noarm wêze.\nDe memmetaal is de taal fan it hert. As it mei gefoel te krijen hat, kinne wy ús it bêste yn dy taal uterje. Dêrom heart in bern dy taal op de basisskoalle mûnling en skriftlik goed te learen en ek te brûken.\nSa leart it bern syn of har tinzen goed ûnder wurden te bringen, goed nei in oar te harkjen en in ferhaal fan in oar te lêzen. Dat is de manier om jinsels en in oar te begripen en sa respekt foar jinsels en in oar te krijen.\nDe memmetaal is tagelyk it bêste útgongspunt om de taal fan in oar te learen. Pas as men de eigen taal goed behearsket, kin men de ferskillen mei oare talen leare. En sa wurde bern boargers dy't goed kontakt mei oaren meitsje kinne en harsels yn 'e grutte wrâld rêde kinne.\nDe memmetaal is in doar nei de wrâld\nOer de ynspeksje hoege de skoallen net yn te sitten\nOp 21 septimber 2018 befettet de LC in artikel mei de kop: ‘Inspectie pakt het Fries weer op’ (s. 23). Monique Vogelzang, ynspekteur-generaal fan de ûnderwiisynspeksje, bewearde in dei earder op in ûnderwiiskonferinsje fan de provinsje dat de ynspeksje wer omtinken oan it Frysk jaan soe.\nDat soe dan in grutte stap foarút wêze, want de ynspeksje hat it ûnderwiis yn Frysk al jierrenlang net kontrolearre. Dat is dan ek ien fan de grutte oarsaken dat it ûnderwiis yn it Frysk op de measte skoallen sa slim ferwaarleazge is. It resultaat is dan ek dramatysk: 85 persint fan de learlingen dy't fan skoalle komme, binne noch altiten analfabeet yn harren memmetaal.\nDochs binne de wurden fan de ynspekteur-generaal in spultsje fan kâlde fuotten. Hja sil wol in nij ûndersyk dwaan litte, mar it ynspeksjebelied sil neffens har gjin 'handhavingskarakter' krije. It wurdt noch slimmer as se mei in Hollânske arrogânsje fan Tilroeäanske omfang oankundiget dat der fan har gjin wurd Frysk te ferwachtsjen is. En as der yn Fryslân in rapport yn it Frysk ferskynt, sil se dêr earst in oersetting fan ôfwachtsje ear't se dat in each weardich achtet (in ‘lytse bykomstichheid’: it op dy dei presintearre rapport fan de provinsje 'It is mei sizzen net te dwaan' is sels ek yn it Hollânsk skreaun en letter yn it Frysk oerset!).\nMoai wis dat dizze ynspekteur-generaal ek noch alle begryp hat foar skoallen dy't in lange noas nei de provinsje útstekke om provinsjaal subsydzje foar it Frysk op te striken, mar der neat oan dogge en de bern efter de telefyzje sette om harren nei Tsjek sjen te litten. Mei as ymplisyt boadskip foar de bern dat it Frysk winliken net in sprút wurdich is. Sa wurdt de diskriminaasje fan de memmetaal fan de bern (en fan de bern sels) wer ris op ferhoalen wize yn praktyk brocht.\nWy moatte dus sa gau mooglik fan dy ‘Hollânske’ ynspeksje ôf. Dy hat it fertrouwen al lang ferlern en leit allinnich swiere sankjes op as in skoalle te min prestaasjes leveret op it mêd fan ‘taal’ (= Hollânsk’) en fan ‘rekenen’. Wy kinne better stribje nei in eigen Fryske ynspeksje foar it ûnderwiis (yn alle leargebieten!), dy’t keppele wurdt oan in eigen Frysk ûnderwiisministearje. Lykas yn de Dútske dielsteaten of yn de Switserske kantons, want baas op eigen hiem is noch altiten it bêste ...


Bystânsfroulju geane yn saken | Omrop Fryslân (advertinsje)\nBystânsfroulju geane yn saken 20 maaie 2008 - 23:08\nLjouwert helpt 15 froulju mei in bystânsútkearing oan in eigen bedriuw. Se krije ûnder mear begeleiding by it meitsjen fan in ûndernimmingsplan, de finânsjes en it finen fan bedriuwsromte.\nSa hopet de gemeente froulju dy't dreech in betelle baan fine kinne, oan in eigen ynkommen te helpen. Grins begeliedt sokke startende ûndernimmers al langer, mei aardich sukses. Alle 1250 froulike wurksykjenden meie in idee ynleverje.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 20-05Rûpepleach yn Fryske bosken 20-05Merk Dokkum moat plein bliuwe Besjoch ek...


Simmerstilen: lange jurken mei in minimalistyske besuniging | Bezzia\nMaria vazquez | 19/07/2021 18:00 | Wat draach ik\nD'r binne klean dy't simmerdeis grutte bûnsmaten wurde en de jurken dy't wy hjoed foarstelle binne der ûnder. Sy binne lange minimalistyske jurken, mei ûntwerpen wêryn d'r neat is dat mear oandacht lûkt dan it patroan sels en de stof wêrmei't se binne makke.\nYn dit soarte jurken jo sille de trend-items net fine dat kinne jo fine yn oaren, lykas puffed mouwen, ruffles of sidesnijen. Mei tank oan har tinne riemen en har oer it algemien losse patroanen, sille dizze jurken jo maksimale komfort leverje.\nLikefolle wat de trends fan it seizoen binne, lange jurken mei in minimalistyske besuniging fine yn 'e simmer altyd har wei yn moadekolleksjes. Ienfâld it is sûnder mis dat skaaimerk dat ús safolle fan har makket.\nDe ienfâld fan har patroanen makket har in tiidleas stik wêrnei't wy jier nei jier kinne draaie sûnder eangst om wurch te wurden. As wy boppedat wedden op ûntwerpen yn neutrale kleuren: wyt, rau, beige as swart ... kinne wy der in soad út helje troch te boartsjen mei aksessoires.\nEn katoen, linnen, viskose as ljochtgewicht breidzje... Jurkjes fan dit type binne makke fan in breed skala oan stoffen. De tino's binne de frisste, mar se rimpelje mear dan dy makke yn oare stoffen. As it gjin probleem foar jo is, lykas it net foar my is, binne se ien fan 'e bêste opsjes om de heulste dagen oan te gean.\nIn jurk kombinearje mei in minimalistyske snit lykas dejinge dy't wy hjoed foarstelle is heul ienfâldich. Alles wat jo hoege te dwaan is wat tafoegje platte sandalen, in tas dy't jo oan jo skouder kinne hingje foar grutter komfort, lykas in hoed en / of bril dy't jo beskermje tsjin 'e sinne.\nOfbyldings - @mirenalos, @walkinwonderland, @lisonseb, @free_thelabel, @harperandharley, @alexisforeman, @emswells, @loveclothblog, @andyheart\nFolslein paad nei artikel: Bezzia » moade » Wat draach ik » Simmerstilen: lange jurken mei in minimalistyske besuniging


Stadichoan mear campingreservearrings: "Minsken sykje no yn Nederlân in plakje" | Omrop Fryslân\nStadichoan mear campingreservearrings: "Minsken sykje no yn Nederlân in plakje"\n07 maaie 2020 - 07:03\nJachthavens en camperplakken meie fuort wer iepen, mar it sanitêre part moat wol sletten bliuwe. Campings meie lykwols pas mei yngong fan 1 july wer iepen. Dat is in moanne letter as de measte campinghâlders hope hiene. Sy wiene it leafst foar Himelfeart en de pinksterdagen wer losgien. De eigeners fan Camping Pasveer yn Snits binne tige optein mei de ferromming fan de lockdown.\nCamping Pasveer yn Snits - Foto: Omrop Fryslân, Willem de Vries\n"It is moai waar en maaiefakânsje, dus ik bin bliid dat der minsken stean", fertelt Louise Hoekstra. Tegearre mei har broer hat se Camping Pasveer. Ferline moanne sieten se wol efkes de hannen yn it hier. "Fan alles is skrast om de peaskedagen hinne, lykas in teäterstik yn it ramt fan 75 jier frijheid dat hjir yn de pleats wêze soe. Wy seagen ús omset down the drain gean."\n"No komme der aldergeloks wer minsken." Dat binne foar it grutste part minsken mei campers, dy't selsfoarsjennend binne, mei in eigen húske. "It húskegebou is noch ticht." Der komme noch wol in soad boatsjeminsken út Snits mei in fêst lisplak, mar net in soad passanten. "Dy kinne net gebrûk meitsje fan it sanitêr."\nMei yngong fan 1 july kinne Hoekstra en dy wer los. "Yn it heechseizoen kinne wy yn elts gefal minsken wolkom hjitte. Minsken dy't oars nei it bûtenlân soene, sykje no yn Nederlân in plakje. De Snitswike giet net troch, dy wie oars wol in moaie wike foar ús."\nFoldwaande ôfstân hâlde\nIn campinggast dy't it al wol oandoarde: "Wij hebben een douche en wc aan boord, dat was een vereiste. We kunnen geen gebruik maken van het toiletgebouw. Mits we voldoende afstand houden van de andere campinggasten was het toegestaan om hier naartoe te gaan. We zijn er heel blij mee. En met dit mooie weer, wat wil je nog meer?"\nFerslachjouwer Willem de Vries op camping Pasveer yn Snits\nSnits camping coronafirus Pasveer\nEaststellingwerf: gjin parkearjild heffe by natuergebieten\nBoargemaster Skiermûntseach: "Verruiming goed nieuws voor de Waddeneilanden"


Weppers tongersdei 14-10 – SDS\nWeppers tongersdei 14-10\nMeinte Sixma Toernoai<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nTalinten fan SDS\nFanôf hjoed kinne jimme jim opjaan bij\nTongersdei 21 slút de inskriuwing\nFerjit net te melden yn welk team asto sitst!\nFoar sneon stiet der wer in hiel wedstrydprogramma op stapel. Sjoch hjir mar ris.\nWilma de Pundert (SDS Da2) en Johan Klaas Schokkenbroek binne sûnt 9 oktober de grutske âlders fan dizze moaie dochter: Maaike Jeltsje.\nNeffens de âlders en sus Fenna “een nieuw voetbalsterretje”.\nFansels de lokwinsken ek fan ús.\nBij E3 oefenje se ien kear yn de moanne op strafskoppen. Op it grutte doel en ûnder grutte druk moat der skoard wurde. Want in strafskop misse betsjut net mear meidwaan. Senuwen teisterje de mantsjes, want se wolle allegear de droptrofee winne. Falco Jellema waard juster de winner en syn beslissende strafskop wie bysûnder moai : snoeihurd yn de boppehoeke.\nFalco mei dizze moanne de bus drop leechite of ferdiele.\nFoar in folgende kear komt doelfrou Tarina Veenje fan Da1 it doel ferdigenjen.\nÔfrûne tiisdei wie der in “nij” gesicht te sjen op it trainen fan SDS 3. No ja, in nij gesicht? Sybren Nauta spile 2 jier werom foar it lêst yn SDS 2, mar stoppe doe y.f.m. syn wurk. No wol hy it dochs stadich oan wer wat oppakke en traint earst sa no en dan mei.\nBy de VI hawwe sy wer in alderaardichste kwis. Dit kear in South-Park-kwis, Sjoch hjir mar ris.\nHarsens derby (314)\nMiroslav Klose fan Bayern München rekke fan ‘e wike blesseard yn de wedstryd fan Dútslân. Der siet seker noch in hurd stikje yn…………..