Hwat is 't in skoandere middei! Ik stean hjir to wachtsjen op de lykstaesje fan José Mathias, Jo witte wol, José Mathias de Albuquerque, in omkesizzer fan de Vicomte de Garmilde. Jo hawwe him grif kennen. It wie in kreas feint, mei hier sa ljocht as rogge. Boppe syn ûnwisse dreamersmûle hie er it kroeze kneveltsje fan in jong kornet. Hy wie in pûrbêst ruter, in earsten hynsteman. Altyd eptich, mar sober klaeid. En boppedat hie er in greate yntellektuéle bilangstelling, wie er yn in abstrakte tinkwrâld tige thús, ja sa skerp, dat er myn Fordigening fan Hegel's filosofy neikomme koe. Mar dit portret fan José Mathias datearret fan 1865, hwant de lêste kears, dat ik him trof - dat wie op in goare jannewarisdei - yn in portyk fan de Sâo Bentostrjitte, doe klappertoske er yn in brún jaske, dêr't de earmtakken fan stikken wiene en stonk er slim nei brandewyn.\nMar Jo hawwe dochs ris mei him soupearre, yn it Paço do Conde, dy kears dat José Mathias, doe't er út Porto weromkaem syn reis yn Coimbra ûnderbriek! Jo witte it noch wol. Craveiro, dy't doe oer syn Ironyen en Smerten fan Satan gear wie om de deilisskip tusken Puzisten en Satanisten jitte oan to hysjen, resitearre dat sonnet fan sines, ien en al sûmber idéalisme: Myn herte, yn de kouwe fan myn boarst... En ik kin José Mathias jitte foar my krije. Syn greate swart satinen strik protte út syn wyt linnensk fest fandinne en àl yn it ljocht fan de kearsen stoarjend, glimke er flau om dat hert dat gûlde yn syn kouwe. It wie in joune yn april en ljochtmoanne. Neitiid dwaelden wy ûnder de klanken fan in guitarre oer de brêge en ûnder de pompelieren fan de Choupal. Januario song mei fjûr de romantyske lieten fan dy snuorje:\nJusterjoun by 't sinneskieden\nSeachstû swijend hoe't de floed\nSkomme en brûsde oan dyn foet...\nEn José Mathias bûgde oer de lening fan de brêge, seach nei de moanne, folslein yn syn dreamen wei...\nHwerom geane Jo winliken net mei, biselskipje Jo dy ynteressante knaep net op syn gong nei it Prazereshôf? Ik ha in reau, in hierdenien, sa't it in professor yn de filosofy past. Hwat siz' Jo? Om't Jo in licht pak oanhawwe? Mar man, swart\nkamjern is ommers de meast matearialistyske fan alle manifestaesje fan de sympathy! En de man, dy't wy to hôf bringe siele wie by útstek in idéalist. Dêr komt de kiste al út de tsjerke. Der binne mar trije rydtugen, dy't folgje sille. Mar och, winliken is José Mathias seis jier lyn al stoarn, doe't er jitte yn de bloei wie. Hy, dy't wy, al heal forgien, yn dy ordinaire, mei giel hout ôfsette kiste meitôgje, is alles hwat oerbleaun is fan in sûpkeal sûnder skiednis of namme, dy't troch de febrewariskjeld yn in hol portyk deade waerd.\nDe man mei dat goudene brilmontuer, dy't dêr yn dy koupé sit? Ik ken him net. Meiskien is it in ryk famyljelid, sokken, dy't op bigraffenissen forskine, de sibskip ûnder korrekt roukrip forbergjend, as de deade al net mear lestich is, net mear kompromittearje kin. Dy fette persoan mei dy greate gielige holle yn de victoria is Alves Capâo, dy't eigener is fan in krante De Grapmakker dêr't de filosofy spitigernôch net tofolle bod kriget. Hokker relaesje hy mei José Mathias hie, freegje Jo? Ik wit net. Faeks sûpten hja har beide dronken yn deselde kroegen, meiskien hat José Mathias op it ein fan syn libben jitte oan De Grapmakker meiwurke, meiskien ek forskûlet er him ûnder al dat fet en dy litteratuer, dy't beide sa vulgair binne, in meilijende siele. Dêr is ús wein al. Sil ik de finsterkes sakje litte? In sigaret? Hjir ha Jo lúsjefers. Wel, dy José Mathias wie al sa'n lestich man foar immen, dy't lyk as ik yn it libben jerne in logyske ûntwikkeling sjucht, dy't ha wol dat de ier konsekwint út it sie opsjit. Yn Coimbra biskôgen wy him altyd as in ûnbidich banale siel. Ta dat oardiel droech er faeks by, dat er der altyd sa kreas en eptich útseach. Nea siet der in sloffe tear yn syn colbert, nea sieten syn skuon ûnder de moude, nea doarst in hier de stringe discipline fan holle en knevel to forsteuren. En boppedat wie er ûnder ús fjûrige generaesje de iennichste, dy't net knerseltoske om de ellinde fan de Poalen, dy't sûnder to forblikken of to skriemen de Contemplations lies, hwaem't Garibaldi' woune stienkâld liet. En lykwols wie ús José Mathias yn it minst net toar of hurd of egoistysk en ûnfreonlik. Krekt oarsom wie er in minlik kammeraet, altyd hertlik, altyd mei in freonlike glimk om de mûle. Syn ûnsteurbere rêst like allinne út ûnbidige oerflakkigens fan fielen fuort to kommen. En yn ús tiid wie it grif net sûnder groun en eigenskip, dat wy dy sêfte, bloune, ûndjippe feint de bynamme joegen fan Iikhoarn...\nOm't syn heit en doe syn mem - in fine en moaije frou, dy't him fyftich ‘contos’ tamakke hie - stoarn wiene, gyng er doe't\ner de stúdzje klear hie, nei Lisbon, dêr't er in omke fan sines, de generael Vicomte de Garmilde, dy't mâl mei him wie, yn syn iensumens opmontere. Dy kinne Jo jo sûnder mis jit tobinnen bringe. Hy wie it klassike type fan in âld generael. Altyd wiene syn knevels manhattich opdraeid, altyd wie syn grize pantalon troch elastiken strak oer syn glimmende learzens lutsen en hie er in klabats ûnder de earm, dy't trille as woe er de hiele wrâld kastije. Hy wie in grotesk kriichsman, mar sa goed as bôlle. Garmilde wenne doe yn Arroios, yn in âldfrinzich mei kleurde estrikken opset hûs mei in tún, dêr't er iverich bêdden prachtige daeljes kweekte. Dat tún droech tige stadich omheech oan de mei klimmer bidutsen muorre ta, dy't it fan in oar tún skaette, it wide en moaije roazetún fan de Riedshear Mattos Miranda, hwaens hûs, mei in breed terras, fan twa giele tuorkes flankearre, boppe op de heuvel stie en De Wyngert hiet. Jo kenne dy moaije Elisa de Miranda, fan De Wyngert, fansels; Jo ha alteast fan har praten heard, sa't Jo praten heard ha oer Helena fan Troje of oer Ines de Castro. Hja wie de swide romantyske blom fan Lisbon op 'e ein fan Regeneraesjetiidrek. Mar de lju yn Lisbon seagen winliken inkeld mar ris in skym fan har, troch de ruten fan har greate equipage, of yn 'e drokte en de moude, as it park jouns ris forljochte wie, of op de beide bals fan de Assembleia do Carmo, dêr't Mattos Mirando in tige wurdearre bistjûrslid fan wie. Itsij om't hja it húslik aerd hie fan in frou út de provinsje, of om't hja ta de solide boargerstân hearde, dy't yn dy snuorje yn Lisbon jit altyd de âlde, stringe ynbannige styl fêsthold òf meiskien om't har man, dy't sûkersiik en al sechstich jier wie, har soks faderlik oplei, in feit is, dat de goadinne Arroios mar komselden forliet en har oan de stjerliken sjen liet... Mar dy't har fuort nei't er him yn Lisbon nei wenjen set hie, wol seach, geregeld en sûnder der war foar to dwaen, ja har wol sjen moast, dat wie José Mathias. Hwant om't it slotsje fan de generael op 'e helling fan de heuvel lei, leger as it tún en it hûs De Wyngert, koe de godlike Elisa net by it finster komme, it terras oerstekke of tusken de buksbeamkes in roas ploaitsje of har leaflike forskining wie sjenber, namsto mear om't yn beide yn de sinne lizzende tunen net ien beam mei ticht leaf soks kearde. Jo hawwe grif dy âlde, mar ûnstjerlike rigels njúnte, dy't wy allegear njúnte hawwe:\nHjerst wie 't doe't dyn toverleaflik byld\nYn jounljocht myld...\nWel, as yn dy rigels seach José Mathias, goefeint, har jouns\nop it terras yn de moanneskyn, doe't er yn oktober fan it strân fan Ericeira weromkaem. Jo hawwe dy swide frou, dy't de bikoaring hie fan de froulju, dy't Lamartine bisong, nea oanskôgje kind. Rizich, rank en bûchsum, wie hja yndie, sa't de Bibel it seit, in palmbeam yn de wyn allyk. Har swart, glânzich en wieldrich hier hong yn swiere lokken del. Hja bloeide as in frisse kamélia. Har eagen wiene swart, liquide, kwinend en tryst, de teisters lang. Ikselme, freon, ikselm, dy't doe al muoisum Hegel annotearre, ha har trije oerdwealske dagen lang oanbidden, doe't ik har op in reinige middei yn de doar fan Seixas' trof, hwer't hja wachte op har equipage. Ik ha in sonnet op har skreaun. Ik wit net oft José Mathias har sonnetten taëigene hat, mar wy, syn freonen allegearre, ealgen fuortdaelk hok in sterke, djippe, absolute leafde syn hert dy moanneskynnachts yn oktober oermastere hie, it hert fan deselde, dy't wy yn Coimbra gekjeijend it Iikhoarntsje neamden.\nJo bigripe wol, dat sa'n rêstich en evenredich type as hy him net théatrael oer syn leafde útliet. Mar al yn Aristoteles' tiden waerd sein, dat leafde en reek net to forbergjen binne en sa liet ús ynbannige José Mathias meiiens syn leafde skine sa't de reek, dy't troch de skreven fan in ticht hûs ûntsnapt, forriedt, dat it yn de brân stiet. It mei my jitte skoan tinke, dat ik, nei't ik út Alemtejo werom wie, him op in joun yn Arroios opsocht. It wie op in julysnein. Hy soe út to dinearjen by in âld-muoike fan sines, by Dona Mafalda Noronha, dy't yn Bemfica wenne, op it slotsje De Ceders, dêr't Mattos Miranda en Elisa sneins ornaris ek ieten. Ik wol hast leauwe, dat hja en José Mathias inoar allinne yn dit hûs troffen en it wie grif it iennichste, dat harren geriifde mei mimerjende leanen en skadige simmerhúskes.\nDe finsters fan José Mathias seagen op it tún fan Miranda's út en doe't ik ynkaem wie er jit, tige op syn gemak, to set mei syn toilet. Nea haw ik in minskeantlit sjoen, dat sa fan rêstich en klear lok oerglânzge waerd. Hy glimke bliid doe't er my groete mei in glimk, dy't yn de djipte fan in blide siel berne like to wêzen. Wylst ik him forslach die fan al myn toloarstellingen yn Alemtejo glimke er noch bliid. Letter, doe't er op de waermte kaem en ôfwêzich in sigaret rôlle, glimke er optein en hy glimke jitte altyd, yn ekstase suver, doe't er út it laed fan de commode, uterst soarchfâldich, in wyt sidene strik socht. En alle amerijen dwaelden, ûnwjersteanber lutsen, syn laitsjende, kalme en teare eagen nei de slettene finsters; dat wie al in oanwenst wurden, koe ik fornimme, as eachknipperjen. Dat sadwaende, dy lokkige loaitsen folgjend, koe ik\nfuort op it terras fan De Wyngert de godlike Elisa sjen, dy't dêr yn in ljocht kostúm en mei in wite hoed op, kalm hinne en wer kuijere, mimerjend har fingerwanten oanstrûpte en omheechseach nei it finster fan myn freon, dat troch de skeane sinnestrielen yn in gouden gloed set waerd. Undertusken sei - of better reaunte - José Mathias aloan glimkjend freonlike en dizige wurden tsjin my. Foar de spegel joech er al syn omtinken oan de bloedkralen pearelspjelde, dy't er yn syn strik stiek en syn wyt fest, dat er tichtknope en glêd luts, fromoandachtich, as wie er jong prester, dy't yn de reine ekstase fan syn earste misse, syn stoal en amiktus omdocht ear't er foar it alter forskynt. Nea haw ik in manminske sa útskroeven eau de cologne op syn bûsdoek sprinkeljen sjoen. En nei't er syn oerjas oandien en in prachtige roas yn it knoopsgat stutsen hie, die er mei in emoasje ûnsizber en sûnder sels in sucht fan ekstase to ûnderdrukken de finsters wiid en plechtich iepen. Introibo ad altarem Deae! Ik bleau biskieden binnen op de sofa sitten. Jo meije it leauwe of net, mar ik wie oergunstich op dy feint dy't deastil, forstive yn in sublym oanbidden nei it terras stoarre mei syn hiele siel, syn hiele wêzen by dy blanke forskining, dy frou, dy't har fingerwanten oandie. Sa folslein wie de wrâld him ôfstoarn, sa folslein, dat dy him net mear wie as de estrik ûnder har fuotten...\nEn dy útskroevenheit duorre tsien jier lang, myn freon, altyd like hearlik, altyd like rein, fier en ûnstoflik. Jo moatte net laitsje. Sûnder mis metten hja elkoar yn it slotsje fan Dona Mafalda, sûnder mis briefken hja mei elkoar, skreauwen hja brieven by de rûs, dy't hja oer de muorre, dy't beide tunen skaette, hinnesaeiden, mar to ninter sochten hja de seldsume wille fan in forbean petear ûnder de klimmerrangen fan dy muorre of it jitte folsleiner geniet om togearre, yn it skaed forburgen, stil to wêzen. Nea hawwe hja elkoar in pea jown. Dêr is gjin mis op! Inkeld elkoar ris in flechtige, bigearige, hûngerige hân to jaen ûnder de krunen fan Dona Mafalda har tún, dat wie de uterste konsessy, dy't har wil harren bigearte tastie... Jo kinne Jo fansels net yntinke hoe't twa lichems it tsien jier lang yn sa'n skriklike, morbide resignaesje úthâlde koene... Fansels, hiene hja ek mar ien ûre allinne, of hie der in doarke yn dy muorre west, hja soene stroffele wêze. En Jo moatte ek bitinke, dat Elisa winliken yn in kleaster wenne binefter de skoattels en de refters dêr't de stringe en sobere libbensstyl fan de sûkersike, swiersettige Mattos Mirando har mei bisleat. Ta de keinens fan dizze leafde droech lykwols ek\nhar moréle suverens en in superieure fynfielendheit gâns by. Troch de leafde wurdt in man spirituéler, de frou materialisearret hja... Foar José Mathias wie it spiritueel-wêzen net slim, sûnder dat wy der aen fan hawn hiene, wie er in spiritualist op en út - mar de minsklike Elisa smakke ek in apart geniet troch dizze idéale oanbidding, de oanbidding fan in muonts, hwaens triljende, yn de roazekrânse biwuolle fingers it klaed fan de sublime Faem net oanreitsje doare. Mar hy, hy preau troch dizze transcendinte, immateriéle leafde foarfêst in boppeierdske wille. En tsien jier lang, as Hugo's Ruy Blas, wannele er libbensliif yn in strieljende dream, en yn dy dream wenne Elisa siker yn syn siele, sa folslein, dat hja in diel fan syn wêzen waerd, dat hja mei syn wêzen gearraende. Wolle Jo wol leauwe, dat er net langer smookte, sels net as er allinne yn de omkriten fan Lisbon út to riden gyng, sûnt er op in middei by Dona Mafalda's ealge hie, dat Elisa lêst hie fan de reek?\nEn it feit, dat dit godlike skepsel yn syn siele in wensté foun hie liet nije, nuvere wensten by José Mathias ûntstean, wensten, dy't yn syn bitsjoening har oarsprong founen.\nOm't de Visconde de Garmilde neffens âld-Portugeeske trant jouns bitiid dinearre, plichte José Mathias nei de opera yn Sâo Carlos to soupearjen yn dat aerdige Café Central, dat nou net mear bistiet, en dêr't de tong yn 'e himel bakt, de Collares yn 'e himel boddele like to wêzen. Wel, hy soe nea net soupearje sûnder dat de kandlers in sé fan ljocht forspraetten en it tafellekken bistruid wie mei blommen. Hoe dat sa? Om't Elisa, al wie it in effigie, dêr ek soupearre. Dêrom dy riten fan stiltme, en syn earbiedich-oandachtige glimk ûnderwilens... Hwerom? Omdat er altyd nei har harke. It mei my jitte tinke, dat er trije klassike gravueres fan dryste faunen en leidige nimfen út syn keamer forballe. Elisa wenne ommers idealiter yn dat formidden?, dat hy tsjeppe de muorren op, dy't er mei lichte side biklaeije liet. Leafde fortokket ta lúkse, binammen in leafde, sa aristokratysk en idéael as dizze, en José Mathias formalke jild by de rûs oan dingen fan lúkse, dy't hja mei him dielde. Mei Elisa' dreambyld njonken him wie it ûnmûglik en ryd langer mei goed fatsoen yn in hierde equipage om en likemin koe er talitte, dat har trochloftigens de strieëne stuollen fan de parterre yn Sâo Carlos roerde. Hy túgde dêrom eigen reauwen oan, dy't by syn sobere, foarname smaek pasten, en naem in abonnemint op in loge yn de opera, dêr't er foar har in foarstlik fauteuil ynstallearje liet, biklaeid mei wyt satyn dat mei goudene stjerren binaeid wie.\nOm't er boppedat útfoun hie, dat Elisa tige goederjowsk wie waerd er fuort neffens har foarbyld ek oeribel royael en gjinien wie der doe yn Lisbon, dy't biljetten fan 100.000 reis sa fleurich om him hinne struide. En sa formalke er út leafde foar in frou, hwaem't er nea ek mar ien blom jown hie, samar sechstich contos.\nMar hoe wie it yntusken mei Mattos Miranda? Och freon, dy bêste Mattos Miranda bidoar de folsleinens likemin as de stille rêst fan dit lok. Wie de spirituélens fan José Mathias dan sa great, dat er allinne mar bilang hie by Elisa' siele en de oerjefte fan har lichem, inferieur en stjerlik omskot, him sljocht lei? Ik wit it net. Mar om de wierheit to sizzen, dy weardige diabeticus, dy earnstige man mei syn grize bakkeburden, en swiere gouden bril, dy't men nea sûnder in dûnkere wollene cachenez sjen soe, rôp perfoarst gjin tinzen op oan in pûre wjergea, troch hwaens fjûr men, wolle of net wolle, mei yn 'e brân rekket. Lykwols haw ik de konsideraesje, dy suver leafdefolle konsideraesje fan José Mathias mei de man dy't, al waerd er der net oars fan, sjen koe hoe't Elisa de fiters fan har rullif losmakke - en dêrta it rjucht hie - nea bigripe kinnen. Wie er Miranda faeks jitte tankber ta, om't er dy wûndermoaije frou yn in ôfhandige strjitte fan Setúbal - dêr't José Mathias har siker nea foun hawwe soe - ûntdutsen hie en har nou in soargeleas libben joech, streksum iten, moaije klean en sêftfearjende koetsen om yn to riden? Of hie José Mathias dy âlde konfidinsje hearre mocht: bin ik dines net, sines bin 'k likemin - dy't sa treastgje kin by in gemis om't it jins egoïsme sa noflik kidelt? Mar it grandioos dédain foar it feit, dat Mirando fleislik bywêzich wie yn de timpel, dêr't syn goadinne yn wenne, joech José Mathias' lok in wûndere folsleinens, de folsleinens fan in krystal, dat oan alle flakken like klear flûnkeret, sûnder skrassen of deade plakken. En dit lok duorre tsien jier efterinoar. Hwat in skandalige oerdied foar in stjerlik minske!\nMar op in dei skodde José Mathias de ierde ûnder de fuotten. Yn jannewaris of febrewaris 1871 forstoar Miranda, dy't troch syn sûkersykte al forswakke wie, oan in longûntstekking. Yn in stadige hierkoets ried ik mei nei syn bigraffenis, dy't mei gâns staesje barde en troch ytlike bilangstellenden, sels ministers bywenne waerd, hwant Miranda wie in man fan oansjen. Letter socht ik mei deselde koets José Mathias yn Arroios op, net út in minderweardige nijsgjirrigens, noch om him groubloedige lokwinsken oer to bringen, mar dat er yn dit strieljend amerij de temperjende ynfloed fan de filosofije oan syn\nside fiele soe... Ik trof lykwols al in âldere en intimer freon by him oan, dy briljante Nicolau da Barca, dy't ik ek al nei dit hôf brocht haw, dêr't nou alle maten lizze, mei hwa't ik alearen loftkastielen boude. Nicolau wie al ier en bitiid út Velosa kaem, fan syn lângoed to Santaren, op in telegram fan José Mathias. Doe't ik ynkaem wie in feint drok dwaende twa ûnbidige koffers yn to pakken. José Mathias soe jit dyselde jouns nei Porto reizgje. Hy hie sels al in reiskostúm oan, in swart kostúm, mei brune skuon en nei't er mei my fûstke hie bigoun er wer, wylst Nicolau da Barca in groc rearde, de keamer op en del to rinnen swijend en krekt as hie er in slach mei de moalpûde hawn. Hy wie, sa't it like, net djip oandien, noch tsjûge syn hâlding fan diskreet forburgen bliidskip of fan forheardens, dat syn lot ynienen sa wûnderbaerlik foroare wie. Né, as Darwin, goeman, ús yn syn boek oer de Ekspressy fan de Emoasjes net by it fuotsje hat, dan wie José Mathias dy middeis der allinne mar slim mei oan en liet er soks ek skine. Oan de oare kant bleaune alle finsters fan De Wyngert ticht yn it tryste ljocht fan in skiere middei. Mar lykwols trapearre ik José Mathias derop, dat er sims fluch nei it terras seach mei in loaits, dêr't ik ûnrêst en eangst, ja suver in deadlike eangst yn ûntdiek. Hoe sil ik it sizze. Sa glide jins eagen bylâns in net to geve kouwe, dêr't in liuwinne yn biskoattele is. Op in stuit, dat er yn syn alkoof gien wie, lústere ik tsjin Nicolau, dy't jit mei syn groc dwaende wie: ‘Mathias hat gelyk dat er nei Porto giet.’ Nicolau luts oan de skouders. Ja, him tocht, it wie diskreter. Ik wie it mei him iens. Mar allinne salang de moannen fan swiere rouwe duorje... Om sawn ûre brochten wy ús freon nei it Santa Apollionia-stasjon. Doe't wy weromgyngen, en yn ús koupé troch in stjalprein weromrieden, filosofearren wy. Ik wie op 't skik en sei glimkjend: ‘Ien jier rouwe en dêrnei lok en bern by de rûs. It poëem kin gjin better bislút hawwe.’ Nicolau heakke der kalm oan ta: ‘En it bislút mei in stikje treflik en soppich proaza. De godlike Elisa hat har godlikheit jitte en Miranda syn kaptael, in ynkommen fan sa'n tsien, tolve contos... Dit is de earste kear yn ús libben, dat dû en ik de deugd leanne sjugge!’\nHawar freon, de moannen fan swiere rouwe gyngen foarby, oaren folgen, mar José Mathias makke gjin klearrichheit om Porto to forlitten. Yn augustus trof ik him dêr. Hy hie him solide ynstallearre yn Hotel Francfort, dêr't er de gleonhjitte dagen yn mankelikens forbrocht mei smoken - hy wie wer bigoun to smoken -, it lêzen fan romans fan Jules Verne, en\nit drinken fan iiskâld bier, oant it middeis hwat koeler waerd en er him forstrûpte, opfrisse mei rûkersguod, in blom yn it knoopsgat stiek en útgyng om yn Foz to dinearjen.\nMar nettsjinsteande de ein fan de routiid neioan kaem en it oerlangsume wachtsjen - godtank - gau dien weze soe, koe ik net fornimme, dat José Mathias, hy mocht dy noch sa diskreet bitwinge, bliidskip fielde, noch dat er him ergere oan it sleauwe einen fan de tiid, dy't ommers sa faek in âlde, staffe hampelman is. Krekt oarsom! Syn antlit wie net langer oerstriele fan in glimkjende wissens, sa't it al dizze jierren it gefal west hie, mar ynpleats slim earnstich en stûf en it stie yn soarchsume tearen, oft er in man wie, dy't troch in altyd oanwêzige, frettende en smertlike twivel tognaud waerd. Sil ik it Jo sizze? It like my dy simmers yn Hotel Frankfort ta, dat José Mathias elke amerij, dat er wekker wie, hy mocht fris bier swolgje of syn fingerwanten oanstrûpend yn syn caleche stappe, him eangstich ôffrege: ‘Hwat moat ik dwaen, hwat moat ik dwaen.’ En letter bisaude ik sikerwier, doe't er op in moarn by it brea de krante iepentearend, útrôp, wylst er jusjes read waerde: ‘Hwat sil wy nou ha. Al 29 augustus. God, ein augustus al!’\nIk gyng werom nei Lisbon. De winter gyng foarby, tige droech en mei in ivich blauwe loft. Ik arbeide oan myn Oarsprongen fan it Utilisme. Op in snein, doe't der yn de tabakswinkels al anjers to keap wiene, seach ik yn it Rociopark de godlike Elisa; yn in hoed mei reade plommen ried se yn in koupé. En de wike deroan seach ik yn de Diario Illustrado de koarte en hast skrutene oankundiging fan it houlik fan Dona Elisa de Miranda - mei hwà siz' Jo - mei Francisco Torres Nogueira, de bikende grounbisitter.\nNou dan, Jo slane josels forheard mei de fûst op 'e knibbel. Ik rôlle doe myn fingers ek op, mar ik stiek myn fûsten omheech, nei de himel, dêr't de ierdske dieden oardiele wurde en rachte pûrrazen tsjin de falskens, de krôljende perfide ûntrou, it hiele ûnbistindige lege aerd fan de froulju en binammen dat fan Elisa, dy't de leechste ûnder de frouwen wie. Sa gau, sa stompwei, wylst de swiere rouwe skraechwurk dien wie, dy nommele, keine, yntellektuéle José Mathias en syn tsjinjende, subtile leafde to forrieden, in leafde, dy't al tsien jier duorre hie!\nMar nei't ik de fûsten omheech stutsen hie, sloech ik se tsjin de sliepen oan en rôp: ‘Mar hwerom, hwerom?’ Wie it út leafde? Jierren en jierren oanien hie se fan dy jongkeardel hâlden mei in leafde, dy't gjin desyllúzje kend hie, noch ea\nsêdde wie, om't er sweevjend en immaterieel bleau en ûnbifredige. Ut earsucht? Torres Nogueira wie in fleurige omstipper lyk as José Mathias en bisiet yn forhypteke wyntunen deselde fyftich- of sechstichtûzen milreis, dy't José Mathias nou fan syn omke urven hie yn skoandere, ûnbilêstge stikken groun. Hwerom dan? Grif om't de swiere, swarte knevels fan Torres Nogueira har fleis mear kidelen as it dreamrige, blonde poddehier fan de mymrige José Mathias. Jawisse, de hillige Johannes Chrysosthomos hie al gelyk hawn, doe't er learde, dat de frou in ûnhuer munster is, dat ivich by de helsdoarren wachthâldt.\nHawar freon, ik wie nòch kûgelsk, doe't ik op in middei yn de Anjerstrjitte ús maet Nicoleau da Barca mette, dy't út syn koets springt, my yn in portyk triuwt, my by de earm krijt en útropt: ‘Witst it al? It wie José Mathias, dy't net woe. Hja hat him skreaun, hja hat nei Porto west, hja hat skriemd. Mar hy woe har net wersjen. Hy woe net trouwe en hy wol net trouwe.’ Ik stie forheard. ‘En doe is hja...’ ‘Troud, dy deale en it is fan tinken to hawwen. Ofstegere fan José Mathias, hieltyd bisingele troch Torres, wurch fan har widdouwêzen is it sloof, tritich jier, bloeijend as in roas, troud.’ Under it plafond fan it portyk stiek ik de earms yn 'e hichte. ‘Mar dy sublime leafde fan José Mathias dan?’ En Nicolau, syn greate stalke, dêr't er gjin geheimen foar hie, biswarde my mei in ûnforwrigbere oertsjûging: ‘Dy bistiet jit altyd. Absolút, einleas. Mar trouwe wol er net.’ Wy seagen elkoar oan en gyngen doe oan de skouders lûkend byelkoar wei mei dy resignearde forheardens, dy't foarsichtige geasten foar it ûnkenbere oer foeget.\nMar ik, dy't in wiisgear bin en dus in drystmoedige geast ha, pikere dy hiele nachts oer José Mathias syn dwaen, de flime hantearjend fan in psychology, dy't ik dêrfoar spesiael opskerpe hie, mar tsjin it lemieren kaem ik einlings ta it bislút, dat ik foar in Primaire en dêrom ûntrochgrounbere Oarsaek stie, dêr't ik sûnder profyt foar him, mysels of de wrâld, it oerd fan myn ynstrumint op brekke soe.\nNeitiid troude de swide Elisa en bleau mei Torres Nogueira yn De Wyngert wenjen yn deselde komfortabele rêst, dy't hja al mei Mattos Miranda smakke hie. Midden yn de simmer kaem José Mathias út Porto werom en wenne tonei wer yn Arroios, yn it greate hûs fan omke Garmilde dêr't er syn eardere keamers wer ynnaem, mei de balkons, dy't op it tún útseagen. Dêr bloeiden de daeljes, dy't nou troch nimmen forsoarge waerden. Augustus kaem, stil en gleon, as altyd yn Lisbon.\nSneins dinearre José Mathias by Dona Mafalda's, yn Bemfica, allinne, hwant Torres Nogueira hearde net ta de kunde fan De Ceders. De swide Elisa fortrape har middeis yn it tún tusken de roazebeamkes yn lichte klean. Dat de iennichste foroaring yn it smûke hoekje, dat Arroios hiet, wie, sa mocht bikend stean, dat Mattos Miranda yn syn ryk, moarmeren grêf op it Prazereshôf lei en Torres Nogueira yn it treflike bêd fan Elisa.\nDer wie lykwols noch hwat foroare en dat wie de steat fan José Mathias syn siele. Kinne Jo riede hoe't dy ûngelokkige syn liddige en gelde dagen tobrocht? Hy die oars neat, as nei it terras, de finsters, de tunen fan De Wyngert sjen, dêr't syn hiele ûnthâld, syn hiele siele, hiel syn wêzen op konsintrearre wie. Mar it wie nou net mei wiid-iepen finsters, yn ûnforburgen, iepentlike ekstase, mei in glimk, dy't in wisse loksilligens skine liet, it wie efter tichte gerdinen wei, troch smelle skreven, dat er nei de fâlden fan har simmerjûpen luorke, mei in antlit, dat troch syn ellinde en syn nederlaech hielendal forrinnewearre wie. En bigripe Jo nou, hwerom't er sa litte, dy earme skevel. Jo sizze grif om't Elisa, dy't er wegere hie yn de earms to nimmen, fuortendaelk, sûnder striid en sûnder skrupules yn oare, williger en hertliker earms taflecht socht hie. Mar dat wie sa net. José Mathias wie der jit altyd djip fan oertsjûge, dat Elisa yn de djipten fan har siele, yn dy hillige, spirituéle kriten, dêr't de diktaten fan de konvinsje, noch de bisluten fan de suvere rede, de opstigingen fan de greatskens, likemin as de lusten fan it flesk sizzenskip hawwe, him leafhie, allinne him, en dat de blom fan har leafde net stoarn wie, of forblikke, mar jitte altyd yn folle pracht bloeide, ek al waerd er nea bipetten of forsoarge, net oars oft hja de Mystike Roas fan de antiken wie. Mar hwat him martele en tramtearre, hwat him yn in pear moanne djippe tearen yn it antlit kurf wie dit, dat in man, in bolle, in brút him master makke hie oer in frou, dy't fan him wie en dat dy man, sûnder yn konflikt to reitsjen mei de maetskippij, ja mei de seine fan Tsjerke en Steat, mei syn swiere swarte knevels, safaek it him mar lêstte, de godlike lippen triuwe koe, dy't hy yn syn skouwe earbied foar har godlikheit, nea oanreitsje doarst hie! Jo glimkje, sjuch ik. En Mattos Miranda dan? Och man, dy wie sûkersiik en serieus en groulivich en wie mei syn sûkersyktme en syn grouwe pampes al yn De Wyngert ynstallearre, doe't hy mei Elisa yn de kunde rekke wie om har foar ivich syn hert en siel to skinken. Torres Nogueira lykwols mei syn swarte snoarren, syn fleizige earms en de foarse agressiviteit fan in âld-bollefjuchter hie brutaelwei syn leafde oan 'e kant reage en dizze frou yn\nbislach nommen, ja hie har, hwa wit, foar de earste kear iepenbiere, hoe't in màn leafhat.\nMar dy deale, hy hie dy frou dochs ôfstegere, blaujown, doe't hja harsels oanbean hie yn alle frissens en yn hiel de greatens fan in fielen, dat troch gjin wegering jitte forwile of kronken wie? Mar hwat sil men der fan sizze. Dy Mathias hie sa'n bjusterbaerlik forwrongen geast! Nei in moannemennich wie him dy krinkende wegering forgetten, utersté forgetten, kin ik Jo sizze, krekt as hiene hja moannen lyn dêr yn it Noarden mar in lytse tsierderij hawn om materiéle of sosiale dingen fan neat, in ûnienichheit, dy't troch de ôfstân en de tiid beide al hast net reëel mear like en sels gjin lytse bitterheit mear neilitten hie. En nou, yn Lisbon, mei Elisa har finsters foar sines oer en de roazen yn de oanswettende tunen swier geurjend yn de skaden, wie syn aktuéle, syn eigentlike smert, dizze, dat hy op in forhevene wize in frou leafhawn hie en har yn suverste oanbidding oan de stjerren ta forhege en dat in dûnkere fint mei swarte snorren, in groubloedige ju, har tusken de stjerren weiplôke en samar op bêd smiten hie.\nIn bitiisd gefal, tinkt Jo ek net? Ik ha der - as filosoof wie soks myn plicht - gâns oer filosofearre. En ik kaem ta it bislút, dat er siik wie, Mathias, oanhelle mei in ekstreme spirituélens, mei in slimme, oeribel slimme, otterjende foarm fan spirituélens, in man, dy't fjûrbinaud wie fan de banaliteiten fan it houlik, de toffels, de suterige hûd by it wekkerwurden moarns, seis moanne lang in ûnbidich, grou liif, âljende bern yn dampe widzen. En nou skûmbekke er fan grime, om't in rouwe materialist, in bûtensteander him jerne ré forklearre hie Elisa yn in wollen himd to akseptearjen. In imbesyl? Misret, hy wie in ultra-romantikus, folslein frjemd foar de kruë réaliteiten fan it libben oersteand, ien, dy't der gjin aen fan hie, dat pantoffels en smoarge ruften wûndermoaije dingen binne yn in hûs, dêr't de sinne skynt en leafde biwâld fiert.\nEn witte Jo wol, hwat syn marteling jitte fûlder en ûnhjirmliker makke? Ditte, dat Elisa, dat sloof, fornimme liet, dat hja jit altyd fan him hâldde. Hwat siz' Jo dêrfan. Wie it net om der pûr fan to wurden? En mocht har leafde foar him faeks yn essinsje net deselde wêze, like sterk en unyk as hja ienris wie, hja hie jit altyd in ûnwjersteanbere bilangstelling foar dy earme José Mathias en de eardere manifestaesjes fan har leafde herhelle hja foar syn eagen. Meiskien wie it nammers allinne mar it fatale feit, dat de beide tunen oan elkoar swettene. Ik wit it net. Mar fuort yn septimber, doe't Torres Nogueira nei syn wyntunen reizge om op 'e rispinge ta to sjen,\nbigoun hja wer fan de rânne fan it terras, oer de iepene roazen en daeljes hinne, dy sêfte, ynlike loaitsen to ekspediëarjen, dêr't hja tsien jier lang it hert fan José Mathias mei bitsjoend hie.\nIk wol net leauwe, dat hja, sa't it ûnder it faderlik regime fan Mattos Miranda bard wie, elkoar briefkes skreaunen oer de skiedelmuorre hinne. Har nije hear, it gewante hearskip mei de swarte snoarren, koe de swide Elisa sels út de fierte, út de wyntunen fan Carcavallos wei, ta dimmenens en hoedenens twinge. En kalmearre, sêdde fan har jonge, sterke wjergea, hie hja nei alle gedachten ek minder forlet fan tomûke rendez-vous yn de lije nachtskaden, oannommen, dat har moréle foarnamens en it strak idéalisme fan José Mathias it al goedkrije kind hiene en set in leiderke tsjin de muorre op. Sa net, Elisa wie yn de groun in keine frou; jit mear as foar har siele hie hja in hillige earbied foar har lichem biwarre, om't hja fielde, dat it moai wie en dat God der soarchsum oer gear west hie. En hwa sil it sizze? Lichtwol wie dy oanbidlike frou fan itselde skoandere laech as de Italiaenske markizinne Julia de Malfieri, dy't twa leavers yn har swiet gewelt hie, in dichter foar romantyske noften, en in koetsier foar de legere needsaken.\nHawar, freone, lit ús mar net langer wrotte yn de siele fan in frou, dy't jitte libbet, nou't wy de deade folgje, dy't om har stoarn is. It feit leit der ta, dat Elisa en har freon, linkelytsen, oer de bloeijende tunen hinne, wer ta har âlde, idéale ienheit kamen. En doe't Torres Nogueira yn oktober jitte altyd yn Carcavellos by de wynrispinge bleau, die José Mathias, optein, fannijs de finsters iepen, wagewiid, om nei it terras to stoarjen.\nJo soenen sizze, sa'n utersten idéalist hie doe't er syn âlde leafde yn al har idéalens weromfoun hie, ek syn âld, folslein lok weromwinne moatten. Hy hie wâld yn Elisa' ûnstjerlike siele, hwat koe it dan skele, dat in oarenien him ynliet mei har stjerlik lichem? Mar né, hy litte ôfgryslik, de stumper. En om syn flymjende pine kwyt to reitsjen waerd er - hy, sa'n rêstich feint, mei sa'n kalme, harmoanyske libbenswize - in wylde rinkelroaijer. Heare God, hwat lei er in wyld en bluisterich libben! In jier efterinoar sette er hiele Lisbon op ien ein mei syn skandalige fiten. Yn dizze snuorje wie it, dat er in pear setten útheefde, dy't legindarysk wurden binne. Kenne Jo dy bink fan it souper? Tritich, fjirtich froulju, de smoarchste slepen, dy't er opfandelje koe, út de swarte stegen fan de Hege en de Moarewyk bea er in souper oan en dêrnei liet\ner se op ezels klâdzje om se earnstich en mankelyk op in greate skimmel foar harren útridend - mei in ûnbidige klabats yn 'e hân - nei de top fan de Graca to lieden, om dêrre it opgean fan de sinne to oanskôgjen.\nMar troch al dy dwaesheden saksearre syn pine net en it wie dy winters, dat er bigoun to sûpen en to spyljen. De gânske gare dei bleau er binnendoar - fansels, nou't Torres Nogueira fan syn wyntunen werom wie, efter tichte finsters - en jouns as Elisa' finsters tsjuster waerden gyng er út de hûs. Hy ried altyd mei de selde koets, Gago sines, earst nei de roulette by Bravo's en neitiid nei de Gentleman's Club, dêr't er fanatyk spile oant jouns let om dêrnei, yn in chambre séparée, by it ljocht fan kearsen to soupearjen, wylst er de Collares, de champagne en de cognac der by goaten ynsloech...\nEn sa, hjitfolge fan de fury's, libbe er jierren, sawn jier, efterinoar. Al it lân, dat syn omke de Garmilde him tamakke hie, rekke er kwyt, it waerd forspile en forsûpt, oant er allinne it mânske hûs yn Arroios oerhie en it jild, dat er dêrop liend hie; hy hie it forhypteke. Mar ynienen bleau er út alle dranken spylhuzen wei. En hearden wy, dat Torres Nogueira wettersucht hie en op stjerren lei.\nOm dizze tiid hinne socht ik José Mathias op in waerme joune yn april yn Arroios op. It wie om't Nicolau da Barca my fan syn bûtenpleats yn Santarem fandinne in driuwend telegram stjûrd hie. It gyng oer in wiksel, in frijhwat bitiisd saekje. Wylst er my troch de flau forijochte gong brocht, dy't nou net langer sierd wie mei de rike keeften en it Yndyske snijwurk fan de âlde Garmilde, sei de feint my, dat mynhear jit oan it diner siet. Ik wit noch skoan, dat ik kjel waerd, sa désolaet wie de skouwing fan dy ûngelokkige... Hy wie yn de keamer, dy't op beide tunen útseach. Foar ien fan de finsters, dêr't de gerdinen fan ticht wienen, stie de tafel, sierlik oanrjuchte mei twa kandlers, in koer mei wite roazen en hwat fan de Garmilde syn kostlik sulvergereid en oan 'e kant, de knopen fan syn wyt fest losmakke, syn deadsbleke troanje op it boarst sakke en in lege romer yn syn staffe hân, lei José Mathias langút yn in fauteuil en like to sliepen of dea to wêzen.\nDoe't ik syn skouder oanrekke, tilde er - it hier siet him yn de tiis - forheard de holle op en sei: ‘Hoe let is it?’ Amper hie ik, om him alhiel by syn bisleur to bringen, him mûnter taroppen, dat it al let, al tsien ûre wie, of hy folle hastich syn glês út de flesse wite wyn dy 't tichtst by him stie, mar wat ridelen him de hannen! Doe, wylst er it hier fan syn dampe foarholle\nfage, frege er: ‘Is der ek nijs?’ Yn 'e sûs, en sûnder der hwat fan to bigripen, hearde er as yn in dream nei it boadskip, dat Nicolau da Barca him stjûrde. Einlings skodde er, mei in sucht, in kraft champagne yn de iisamer, skonk in oar glês fol en lústere: ‘Hwat is 't waerm, hwat haw ik in toarst!...’ Mar hy dronk net, hy hise syn swier lichem mei lijen út syn reiden briedstoel, en strampele muoisum nei it finster, dêr't er de gerdinen wyld foar wei skuorde om it dêrnei iepen to fieren... Doe bleau er deastil stean, oft de stiltme en de dûnkere rêst fan de stjerrenacht him opslokt hienen. Ik seach it oan. Yn De Wyngert blonken twa finsters, helforljochte en iepen op de wyn. En har kleare glâns tekene him in blanke forskining tsjin ôf, yn de wide fal fan in blank kleed, stil oan de rânne fan it terras, as forsonken yn in djippe dream. It wie Elisa, freon! Efter har, yn de ljochte keamer, lei har man fansels to smûgen, troch syn wettersucht bineare. Hja lykwols, ûnforweechlik stilsteand, skonk har oanbidder de genede fan in swiete loaits, meiskien sels in glimk. De earme divel dronk, folslein bitsjoend en sûnder sykheljen suver, de bikoaring fan dit sillich fisioen yn. En tusken harren geuren alle blommen fan de beide tunen yn de lijte fan de nacht. .. Ynienen gyng Elisa hastich yn 'e hûs, meiskien om't Torres, stumper, kjirme of rimpen oan har rôp. En de finsters gyngen fuort ticht. Alle ljocht en libben loeken har yn De Wyngert werom.\nDoe, ynienen, snokke José Mathias, oft syn pine him oermânsk waerde en, wankeljend, griep er it gerdyn sa stifif beet, dat it skuorde en helpleas foel er yn myn útstutsen earms... Ik sleepte him mei lijen nei syn stoel, oft er in dronkeman of in deaden wie. Mar nei in amerij, ta myn forbazing, wer bykommend, die de nuvere sinjeur de eagen iepen, glimke stadich en strak en lústere, suver kalm: ‘It is ek sa waerm, sa waerm. Wolle Jo ek thé?’\nIk bitanke en gyng hastich fuort, wylst hy, op de sofa lizzend, triljend in ûnbidigen sigaer oanstiek, sûnder him fierder om myn flecht to bikroadzjen.\nLeave sei, wy binne al yn Santa Isabella. Hwat tôgje de lomperts dy earme drommel fluch nei de ultime modder en de wjirmen. Wel, myn freon, nei dy singeliere nachts forstoar Torres Nogueira. De godlike Elisa Loek har yn de nije routiid werom yn it hûs fan in skoansuster, ek in widdou, yn It Moerbeihôf, yn de omkriten fan Beja. En José Mathias fordwoun folslein út myn eachweid, suver oft er fordampe wie. Ik hearde neat mear fan him, sels gjin losse birjochten, binam-\nmen net om't de goefreon, dy't se my oerbrocht hawwe soe, ús briljante Nicolau da Barca, mei syn lêste stik long nei Madeira reizge wie, net om't er hope, it libben der ôf to rêdden, mar om de klassike, suver maetskiplike plicht fan in tarringlijer nei to kommen.\nDat hiele jiers wie ik drok dwaende mei myn Essay oer de Affektive Forskynsels. Mar in dei yn it bigjin fan de simmer, doe't ik troch de Sao Bentostrjitte kuijere - mei de eagen nei boppen om nûmer 214 to finen, dêr't de librije fan de Morgado de Azemel katalogisearre waerd - hwa seach ik doe op it balkon fan in nij hoekhûs? De godlike Elisa, dy't bledtsjes slaed yn in kanarjekouwe stiek. En moai dat hja wie! Mûteler, mear harmoanysk, hielendal ryp en soppich en bigearlik, al hie hja yn Beja har twaenfjirtichste jierdei bitocht. Mar dy frou hearde ta itselde greate skaei, dêr't ek Helena ta hearde, dy't fjirtich jier nei de bisingeling fan Troje de stjerlike minsken en de ûnstjerlike goaden jitte forbline. En dyselde jouns hearde ik, suver tafallich, fan Secco, Joâo Secco, fan de bibliotheek, dy't de librije fan de Morgado katalogisearre, de stoarje fan de nije leafde fan dizze wûndermoaije Helena.\nDe godlike Elisa hie nou in amant. En allinne om't hja net in wetlike tredde man hawwe koe, sa't har traditioneel fatsoen it winske. De loksfûgel, dy't hja leave, wie nammentlik troud. Troud to Beja mei in Spaenske dy't, nei earst mei oare mânlju omslein to hawwen, nei Sevilla reizge om der de Peaskewike troch to bringen en dêr in skatrike féfokker yn 'e earms fallen wie. Har man, in rêstich amtner fan Publike Wurken, wie yn Beja wenjen bleaun, dêr't er ek sahwat tekenles joech. Ien fan syn learlingen nou wie in dochter fan de biwenster fan It Moerbeihôf en yn dy huzing kaem Elisa mei him yn de kunde, doe't er de hân fan it famke bistjûrde. Har leafde hie sa'n twingend karakter, dat hja liet him fuort ûntslach nimme út syn post en naem him mei nei Lisbon, in stêd, gaedliker as Beja, foar in skandaleus lok, dat biskûl siket. Joâo Secco komt út Beja fandinne en hie dêr de Krystwike trochbrocht. Hy koe de amtner en de dames fan It Moerbeihôf skoan en hy bigriep de romanse doe't er út it finster fan nûmer 214 wei ûnder it katalogisearjen fan de Azemel-boekerij, Elisa op it hoekbalkon stean seach, wylst de klerk mûnter it portyk ynstapte, kreas yn 't habyt, mei sierlik-moaije skuon en lichte fingerwanten oan en in skouwing, dy't oannimlik makke, dat er folle mear mei dit partikulier wurk as mei de Publike Wurken ophie.\nEn itselde finster fan nûmer 214 út wei kaem ik ek mei de\nkanfoarman yn de kunde. It wie in kreaze, foarse man, blank fan fel en mei in dûnker burd, kwantitatyf en, hwa wit, sèls kwalitatyf meiskien, al sa geskikt om in ienber en dêrom leech hert - sa seit de Bibel it, in leech hert - to folgjen. Ik gyng gauris nei nûmer 214 ta, om't ik bilang hie by de katalogus fan de boekerij dêrre, troch de irony fan it erfrjucht hie de Morgado de Azemel nammentlik in pûrbêste samling filosofen út de achttsjinde ieu. En doe't ik in wykmennich letter op in joun (Joâo Secco arbeide jouns) dy boeken farwol sei en in eintsje fierder foar in iepen portyk stean bleau om in sigaer oan to stekken, seach ik by it triljende ljocht fan in lúsjefer, weidûkt yn de skaden, José Mathias stean. Mar hwat wie er foroare, José Mathias! Om him better bisjen to kinnen stiek ik in nije lúsjefer oan. Earme Mathias! Hy hie syn burd stean litten, in tin, rûpsk, suterich burd, slop as gielich katoen, en hy hie syn hier groeije litten, it hong him yn toarre plôken ûnder syn garibaldi wei. Mar oars like er biklonken yn syn smoarch piper-en-sâlt kleurich jaske en swarte broek, de hannen hie er djip yn de bûsen stutsen op dy tryste wize, dy't fan earmoede en fan wurkleazens sprekt. Ik koe, yn myn forheardens en djip meilijen, allinne mar stammerje: ‘Hwat! Jo hjirre? Hoe is it mei Jo?’ En hy andere, sêft en hoflik as altyd, mar koart en droech, oft er my kwytreitsje woe, en mei in stim, dy't heaze fan de brandewyn: ‘Ik stean hjir op ien to wachtsjen.’ Ik frege net fierder en gyng troch. Mar in eintsje fierder hold ik en stelde fêst, dat, hwat ik by my sels al ret hie, wier wie: it swart portyk lei foar it nije hûs en de balkons fan Elisa oer.\nSa wier as ik hjir by Jo sit, freon, trije jier lang wènne José Mathias suver yn dat portyk.\nIt wie ien fan dy âlde cours fan âld-Lisbon, sûnder concierge, altyd iepen, altyd smoarch, kelderromten allyk, útkommend op 'e strjitte, binnenpleatsen, dêr't de earmoed en de ellinde, dy't har dêr forbergje, biskûl sykje en nimmer út to forbaljen binne. Dêrneist wie in herberge. Alle dagen, as de nacht wer foel, kaem José Mathias, it wie oars noch oars, troch de Sâo Bentostrjitte, ticht by de hûzen lâns glûpend en dûkte wei yn de skaden fan it porteal. Om dy tiid wiene de finsters fan Elisa al ljocht, winterdeis bislein mei in fyn waes, by 't simmer iepen op 'e frissens fan de rêstige, stille joun. En ûnforweechlik, mei de hannen yn de bûsen, stie José Mathias nei dy finsters to sjen. Om it healûre gloep er fluch yn de herberge, sloech in romer wyn of in glês brandewyn nei binnen\nen gyng dan stil nei it swart porteal werom, dêr't er him wer oan syn fatale ekstase oerjoech. En as Elisa' finsters dûnker waerden, bleau er der jitte stean, de hiele nacht troch, sels by 't winter, as men gjin hân foar eagen sjen koe, huverjend, blau fan de kjeld, mei de stikkene soallen op de stiennen stampend of efteryn op de treppens sittend, aloan en alwei mei syn deade eagen nei de gevel fan dat hûs stoarjend, it hûs, dêr't hja mei in oaren sliepte...\nYn it bigjin gyng er om hastich in sigaret to smoken nei boppen, nei in keale oergong, dat hja it fjûr net sjen soe, dat him yn syn skûle forriede koe. Mar letter smookte er as in skoarstien, de iene sigaret nei de oare, oan ien tried wei, lynjende tsjin de doarstile, lûkend sa hurd er koe, dat de ein fan syn sigaret gloeije en him forljochtsje soe. Jo bigripe dochs, hwerom, freon? Om't Elisa al ûntdutsen hie, dat yn dat porteal, smachtsjend opsjend nei har finsters, har earme José Mathias stie, hwaens siele ûnforoare, jimmer deselde bleaun wie.\nEn wolle Jo wol leauwe, dat hja doe alle jounen, efter it finster wei of oer it balkon bûgde, wylst de kanfoarman, de toffels oan al, binnen op de sofa lei, mei de noas yn it Jornal da Noite, wolle Jo wol leauwe, dat hja doe, alle jounen, o sa stil, roerleas, in skoft nei dat portael seach, mei deselde loaits, dy't alear oer de roazen en daeljes glied? José Mathias hie it fornommen en wie út 'e skroeven. En nou bisocht er syn sigaret sa fûl mûglik barne to litten, krekt as wie de ein in beaken, dat yn de tsjusternisse har biminde eagen liede en har sjen litte moast dat hy der stie, blaubekjend, mar alhiel har eigen en jimmer trou.\nDeis kaem er nea troch de Sâo Bentostrjitte. Hoe hie er dat weagje doarst mei syn jaske mei stikkene earmtakken en stikkene skuon? Hwant dyselde feint, oars altyd sa sober en elegant yn de klean, wie forfallen ta ellinde en yn lompen klaeid. Hwer't er alle dagen de pear stûren weiskuorde om syn rantsoen wyn en syn poarsje stôkfisk yn de herberge to biteljen is suver in riedsel. Ik wit it net... Mar lit ús nou de godlike Elisa priizgje, freon! Tige by tige delikaet, en geheime krûnkelwegen lâns, bisocht hja de skoaijer José Mathias in pinsjoentsje ta to krijen. In pikante situaesje, is 't net sa? De tankbere frouwe, dy't har beide mânlju, de leaver fan har lea en de leaver fan har siele, in moannejild tatriuwt! Hy lykwols rette hwer't dy skriklike jelmis fandinne kaem en wegere him oan to nimmen, net rebelsk, net mei in greatske geste, mar dim-\nmen, mei triennen yn de eagen, eagen, dy't gril blonken fan it brandewynsûpen.\nMar allinne yn pûrtsjustere nachten doarst er de Sâo Bentostrjitte del to kommen en yn it porteal to slûpen. Hoe brocht er dan de dagen troch, freegje Jo? Hy die oars net as de amtner fan Publike Wurken to bignuven, en him op hakken en teannen nei to gean. Sa wie it, myn freon. De man, dy't Elisa útkeazen hie, rôp in razende, nea foldiene, forskuorrende nijsgjirrichheit yn him to wekker. Har beide foarige manlju, Miranda en Torres, wiene iepentlik, troch de doar fan de tsjerke, Elisa har sliepkeamer binnenstapt en net allinne om't hja har leafhienen, mar ek mei oare eachmerken - hja woenen in eigen húshâlding hawwe, bern meiskien, stabilens en rêst yn har libben. Mar hy wie de man, dêr't hja great mei wie, de man, dy't hja oansteld hie en ûnderhaldde, allinne om bimind to wurden en der like gjin oar redelik motyf foar dizze foriening to bistean as de pearing fan de beide lichems. Hy waerd dêrom net sêd, him to bistudearjen, syn bistek, syn klean, syn wize fan dwaen nei to gean, hy woe mei alle gewelt witte, hwat man it krekt wie, dy't Elisa om harsels to kompletearjen ûnder de mennichte fan mânlju útkard hie. Om it dekoarum to biwarjen, wenne de kanfoarman oan de oare ein fan de Sâo Bentostrjitte, foar de merk oer. En op dy ein fan de strjitte, hwer't Elisa har eagen him yn syn forfal net ûntdekke koene, dêr wie it, dat José Mathias ieremoarns stie to wachtsjen om dy man to bignuven dy't niiskrektsa út Elisa' wente kaem, jitte mei de waermte fan har bêd oan him. Dêrnei forlear er him net mear út it each en slûpte him as in tsjeaf fan fierrens efternei. En ik wol hast leauwe, dat er soks minder die út perverse nijsgjirrigens, as om him to biwisjen, dat dy man har mank de forliedingen fan Lisbon, dy't foar in kanfoarmantsje út Beja wol great west hawwe moatte, trou bleau, alteast hwat it flesk oanbilange.\nHa Jo ea immen sjoen, dy't de matearje sa forachte, dy't sa dwylsinnich, troch alles hinne, oanhinklik wie? Elisa' siele wie sines en dy oanbea er, sa't er altyd dien hie, en nou woe er dat Elisa' lichem troch him, dy't hja it skonken hie, mei in like sterke trou oanbidden wurde soe. Mar foar de amtner wie it net botte slim sok in moaije en rike frou trou to hâlden, in frou mei siden hoazzen, mei briljanten earknoppen, in frou, dy't him alhiel forbline. En net to witten oft dy trou, dat tribút fan it flesk oan Elisa' godlikheit, net it lêste lok wie, dat José Mathias yn dit libben skonken waerd. Soks wol my dêrom wol oan, om't ik forline winter op in reinige moarn de amtner\nmette, wylst er by in blommewinkel yn de Goudstrjitte kamélia's koft. Oan de oare kant fan de strjitte, op in hoeke, stie José Mathias, wyt as de dea, yn fodden klaeid en hy seach sikerwier, freonlik, suver tankber nei dy man. En meiskien hat er dy nachts, klappertoskjend, mei de wiete skuon op 'e groun stampend, mar mei de eagen net fan har tsjustere finsters ôf, meiskien hat er dy nachts wol tocht: ‘O dy Elisa, dy skat. Hwat wie se bliid, doe't er har dy blommen meinaem.’\nDit hat trije jier duorre. En doe kaem earjuster Joâo Secco by my oanrinnen en sei hymjend: ‘Hja hawwe José Mathias op in brankard nei it hospitael brocht, hy hie in bloedspijing.’ It die bliken, hja biene him de moarns foun, yn syn foddich pak op 'e stiennen lizzend, folslein forklomme, mei de kleur fan de dea op it antlit, dat nei Elisa' balkon keard wie. Ik fleach nei it hospitael. Hy wie dea. Mei de dokter, dy't tsjinst die, gyng ik nei boppen, nei de sikeseal. It tilde it lekken op, dat him bidiek. Under syn smoarch himd, dat iepen wie, seach ik oan in koardtsje, dat him om 'e nekke siet, in siden pûdtsje, like smoarch en forsliten. Grif siet der in blom yn of in lokke hier of in stikje kant fan Elisa, jitte út de tiid fan de earste bitsjoening, de tiid fan de middagen yn Bemfica. Ik frege oan de dokter, dy't him wol koe en hwa't it slim om him bigreate, oft er ek lit hie. Né. Hy hie in amerij bûten wêsten west, skuorde dêrnei de eagen op en rôp doe, tige forheard: ‘Oh...’\nWie it de skreau fan syn siele, griizjend om't hja ek stoar? Of wie it de triomfgjalp fan de siele, dy't harsels einlings ûnstjerlik en frij wist? Jo witte it net en de godlike Plato wist it net en de alderlêste wiisgear op 'e lêste joun fan de wrâld sil it likemin witte.\nHjir binne wy op it tsjerkhôf. Wy sille de kwasten fan it bierklaed wol faetnimme moatte. It is siker nuver, dat dy Alves Capâo sa tryst it omskot fan ús earme idéalist folget. Mar God yn 'e himel, sjoch dêr ris. Sjogge Jo by de tsjerkedoar dy man wol, dy't sa oandien is, dy man yn de skoatjas, mei in lichte oerjas oan? Dat is de amtner fan Publike Wurken. En hy hat in great bosk fioelen by him. Elisa hat de leaver fan har lichem ôffurdige om de leaver fan har siele mei to hôf to bringen en syn bier mei blommen to bistruijen. Mar blommen oer it omskot fan him, de amtner, to struijen, dat hie se José Mathias nimmer frege. It is mar sa't it is, mar altyd sil de matearje, al bigrypt hja it sels net en al jowt it har gjin blydskip, altyd sil de matearje de geast oanbidde en harsels, brutael en mei forachting bijegenje. Dy kanfoarman mei syn bouquet blommen is in greate treast foar in metaphysikus, dy't sa't ik it dien haw,\nkommentaren skreau op Spinoza en Mallebranche, dy't Fichte wer ta syn eare holpen hat en ûnwjerlizber biwiizge, dat ús sensaesjes illusoir binne. Allinne dêrom al wie it de muoite wurdich en bring dy riedslige José Mathias mei to hôf, José Mathias, dy't faeks mear wie as in man, of meiskien ek minder. Jo ha gelyk, it is fris... Mar hwat is it in moaije middei!\n(Oerset út it Portugeesk)


Jan Wybenga / By in swarm Leoniden\nLeo Popma, In weak reservaet.\nDrukkerij en útjowerij Laverman N.V., Drachten, 1966.\nDe Fryske dichter is meast in rjochtaerde jonge, dy't it hert op 'e tonge draecht. It is ek in slim en nuodlik kerwei om yn it Frysk ‘tsjustere’, hermetyske lyryk to skriuwen. De tael is, as folkstael, uteraerd kommunikatyf. Yn de Fryske poëzij binne dan ek (hast) gjin fersen to finen, dêr't de distânsje tusken deistich en dichterlik wurdgebrûk sa great wurdt, dat it fers him yn himsels opslút. En ek dêr't de hiele boel ticht liket to sitten, stiet noch wol in finsterke op 'e heak en kin men der ynkomme. In foarbyld fan sa'n yntocht troch it kelderfinster hat Lolle Nauta jown yn it novimbernûmer 1965 fan dit tydskrift. It fers wie út wankend stomp fan Steven de Jong.\nIt motto dat Leo Popma syn bondel meijown hat: - thy speech bewrayeth thee -*)) joech my it idé, dat der nou ris ien bisykje soe ûnder de tael to krûpen. En bytiden like er ek in forsideboarter yn tael wêze to wollen.\nIk tocht earst dat de skieding yntern-ekstern, dy't er yn syn boekje oanbrocht hat, hwat mei in wikseling fan forskûlgean en foar it ljocht kommen to krijen hie. Mar by neijer bisjen fan de teksten yn beide ôfdielings die bliken, dat 't net sa wie. Yn beide ôfdielings steane fersen dy't iepen, maklik tagonklik en sokke dy't yn it earste oankommen hwat stûfer binne.\nDe iepen kant fan Leo Popma syn produksje is aerdich en nijsgjirrich. Sa steane der tusken de 15 ‘ynterne’ nûmers 4 maklik oansprekkende Maskers fan Marceau, mooglik wol skreaun doe't dy Frânske mimespiler yn '63 yn Nederlân wie, en is fan de 12 eksterne nûmers de helte in rychje bûnte kleuredia's fan it ballet folklorico de Mexico. Ek yn 4 koarte teksten mei frijhwat eksoatyske titels (Tandjung Mani ensfh.), stiet neat dat direkte kommunikaesje yn 'e wei stean soe. It binne foarbylden fan flot journalistysk dichtwurk. It wurd ‘journalistyk’ is dan\nneat forkeards mei bidoeld. Sa't de iene in foto makket of in tekening, kin in oar in tekst meitsje, dy't, likegoed as de foto of tekening, mislearje kin of slagje. Ik mien dat men ek yn Hollân by jonge dichters dizze ‘biskriuwende’ dichtkunst opmerke kin. Foarbylden fan dy gefoelige deskripty fynt men bgl. yn de blomlêzing Paradox fan Peter Berger en yn bondels fan jongeren.\nIk helje hjir oan Bip út Maskers fan Marceau, ek al hat de tekst earder yn dit tydskrift stien. Bip is by Marceau de Pierrot, hwat komysk, hwat tragysk, fan beiden tagelyk.\nDit is de allemansfreon yn syn flardefel\nde keningsgek mei it hazzehert,\nde roas en de harmoanika-hoed\ndêr't in bliken oargeltsje yn spilet\nsyn namme hat er liend,\nde eagen houtskoalsketsen\nsitte sa yn noed\noer de blausangene mûle\ndy't út selsbihâld al mar oangiet\nyn in gesicht fan wyt fortriet\nen hwat er docht sa troch 'en dei?\nalle jounen yn in brike kop\nin mannich ilestiken lea\nen mei in stim\ndy't it lûd net oandoart\nit tuskentiids toaniel bispylje\nen hoe't men laket, laket -\nsels sit er yn 'e lege seal\nde roas op 'e harmoanika-hoed.\nSkiftsje ik de nûmers derút dy't yn myn eagen net sa direkt kommunikatyf binne as de niisneamde, dan hâld ik 13 teksten oer. Guods derfan soe men faeks byinoar nimme kinne, bgl. Megen (N.B.) en Elmelunde, of de ‘horoskopyske’ teksten Wetterman en Capricorn, mar fan rubrykmeitsjen sjoch ik ôf. Op it stuit giet myn ynteresse mear de technyske kant út.\nDe foarm fan alle teksten yn it boekje is frij, mei spoaren fan strofyske hou. Se ha allegearre in sletten struktuer: se binne ‘út’ mei de lêste rigel, dy't dan ek, al of net mei help fan de foarôfgeande, meast tige dúdlik in útsetter is.\nMen kin fan dit wurk net sizze: - in deze poëzie geen ademhaling. Wol is it ritme tige frij en faken ientoanich en slop. It himerich stjittende docht my tinken oan in hin, dy't it aei net kwyt kin.\nLyk as de hjirfoar neamde konstruksjes sjoch ik dit yn it ramt fan de dichter syn bisykjen distânsje fan de deistige wize fan praten to nimmen. It falt yn de marge tusken algemien en literair taelgebrûk. Tige literair en retoarysk wurdt it bitiden:\n- to lang ha wy wenne\nyn de klim fan it twastreamelân\nom de ûntheistering duldzje to kinnen\nfan de kaveljende skjirre yn in freonehân\nek dit biwâld hat syn tuorren boud\nfoar de frommen en de finzenen\nde roppenen en de rokkeleazen -\nmar de sprakeleazen steltrinne\nboppe it sjitlead fan wissichheden\ntroch it wek yn de hoarizon. (bls. 10/11)\nHwa hie it nou 't earst oer ‘steltrinnen’?\nOer it wurdgebrûk wie noch wol mear to sizzen. Opfallend is it ûngewoane brûken fan in adverbium as attributyf adjektyf: it binnenmûls bidjer; dit opskipe lân. Ek ûngewoane kombinaesjes as: de einichste muzyk, de eigenoanrette tiid. Néologismen as: priisdier, teeldier, wachthout dogge sterk tinken oan de hollânske schrik-, kijk- en oare dieren, fan al hast wer 20 jier lyn. Ek rigels as:\n- In tin mes fan haet yn 'e kiel\nslypje hoannen har moarnsbea\nyn útoarden fan it paradys\nit tilt oer dit bûchsum doarp\nin wyt hiem fan forjilding\ntusken de knarsbientûken\ngod, jow ús út en troch hwat oarloch\nlytse bange legers\ndy't yn de wylde stêdden woedzje\nit fleis brânskatte oant it sied... (bls. 12)\n- Hoeden plakt de nacht\nde dagen ticht\nmei printkladden fan latynske hymnen... (bls. 13)\n- en wy dy't (.....)\nin boartlik geskut\nboud hawwe yn kristallen winters... (bls. 16)\nûntbrekt net yn bgl. dit stealtsje fertikael knipwurk:\nto silen gean\nop 'e gregoriaenske sang\noer de tekken weaget\nensfh. (bls. 23)\nPopma makket frijhwat gebrûk fan rym, yn de foarm fan stêf- en klinkerrym:\n- geef wol is men keard\nút dit gea sûnder gewin... (bls. 7)\n- gjin skel forslach út har wjirge kielen\nsil bûten de heining heaze, hwant... (bls. 7)\n- en leard hat wach to wêzen\nyn in liif dat flam slacht... (bls. 8)\n- de wite wikseling fan sawnjierske sellen (bls. 10)\nHjir heart fansels ‘it tij fan de waerme wulven’ (bls. 13) ek by en dat kin ús wer op in oar sjapiter bringe. It falt op hoe faek Leo Popma in wurdgroep brûkt, dy't bistiet út in (meast) konkreet substantyf, it wurd ‘fan’, en in (meast) abstrakt substantyf. Foarbyld: in mes fan haet (bls. 12). Sa't Popma se bûkt binne it allegearre spesifyk literaire kombinaesjes: in hiem fan forjilding; de kelders fan forbittering; koepels fan iensumheit; stegers fan sliep; de limoer fan forbittering; de blommen fan har bea; de pij fan hope, ensfh.\nFan dy ‘limoer’ (= uterus, as ik my net forsin) útgeande, soe ik ek noch wize wolle op it steatlike taelgebrûk. Sa lêst men direkt op de earste bledside (bls. 7) dit stikje jongfrysk:\n- omgongen hawwe pleats yn folsleine stilte\nnei alle wierskyn sil men nearne\nin waerm lichem groeijen sjen.\n- troch slûge parken\ndy't by it earste kriezjen\ntel de spegels slute (bls. 20)\nBledside 21 leveret in ‘ûnkrûkbere weitser’ op (moat dat net weitsjer wêze?) en 22 ‘daemstege tsjinners’. De ‘hûkearzjende novyt’ (bls. 37)\nbringe my hollânske fersen sa om '60 hinne yn 't sin, dy't sels sêfte echo's liken fan de poëzij fan binammen Hans Lodeizen. Hwat wémoedich, hwat sêftsedich, hwat heal. In tekst as Op reis (bls. 27/28) mei dialooch dertusken troch:\n- ik moat nei Grossetto, Jo kinne mei - (it waer ensfh.) -\nhjir wennet myn broer - dit strânhotel - hy sammelet\netruskysk ierdewurk - (de idioat) - en Jo? op reis?\nde hoer op, de rivieren del?, hwat tinkt Jo fan ús lân?\ndocht oan T.S. Eliot tinken. My tominsten. Op de oanhelle rigels folgje dan noch sa'n 20 koarte, dy't in foarbyld binne fan it niisneamde fertikale knipwurk.\nLeo Popma komt yn dit boekje nei foaren as in frij flotte teksteskriuwer, binammen as er hwat impressionistyske stikjes makket oer in mimespiler of in ballet. Hy hat in sin by it eksoatyske, is ek yn oare opsichten romantysk, bgl. as er bisiket wei to krûpen efter pseudo-hermetyske teksten. Syn tael is frijhwat stiif, bytiden de steatlike kant neist. Hy brûkt klisjé-eftige fêste loopkes en nijfoarmingen. Syn ritme is frij slop. Hy brûkt graech alliteraesje. Hy docht tinken oan hollânske dichters fan om '60 hinne: de frij weake réaksje tsjin de 50-ers, dy't men sjen kin yn it forlingde fan 'e poëzij fan Lodeizen.\nDizze archaysk oanklaeide wierheit as in kou fetsje ik op as iroany.


Roy Beerens net nei Noarwegen | Omrop Fryslân Skip to main content\nRoy Beerens net nei Noarwegen 04 sep 2007 - 15:58\nHearrenfeanoanfaller Roy Beerens docht freed net mei oan 'e wedstriid fan Jong Oranje foar de EK-kwalifikaasje. Hy hat in ljiskblessuere en is net op 'e tiid fit foar it duel tsjin de Noaren. As ferfanger is Ajax-oanfaller John Goossens mei de club ôfreizge nei de Noarske stêd Frederiksstad. De wedstriid is freed. De einstriid is fan 14 oant en mei 27 juny 2009 yn Sweden.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 04-09Untslaggen by Fryske Akademy 04-09Fragen oer ferwieting grûn Besjoch ek...


Sosjaal pensjon yn Drachten | Omrop Fryslân Skip to main content\nSosjaal pensjon yn Drachten 28 jan 2010 - 09:59\n0 reaksjes Opfangorganisaasje Zienn hat fiergeande plannen foar in sosjaal pensjon yn Drachten. De opfang moat komme yn it eardere gebou fan de Rehoboth MAVO oan de Stasjonswei. Dy moat dêrfoar wol ferboud wurde. Yn it pensjon is romte foar 24 folwoeksen manlju en froulju dy't troch problemen net mear selsstandich wenje kinne. Op 3 febrewaris wurdt der in ynformaasjebyienkomst organisearre foar bewenners fan de Stasjonswei.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 28-01Boargemaster bliuwt op Skier 28-01Oanriding mei snorfytser Besjoch ek...


Convert Egyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar\nUN wikselkoersen gegevens op 28/01/2022 11:31\nEgyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar konvertie. Egyptyske pûn priis yn Amerikaanske dollar hjoed op munttoetsmerk.\n100 Egyptyske pûn = 6.36 Amerikaanske dollar\nGemiddelde wikselkoers. De feroaring yn 'e wikselkoers fan Egyptyske pûn nei Amerikaanske dollar fynt ien kear deis plak. Toant de gemiddelde wearde fan 'e konverzje fan Egyptyske pûn nei Amerikaanske dollar. 1 Egyptyske pûn is no gelyk oan 0.063554 Amerikaanske dollar. 1 Egyptyske pûn rose troch 0 Amerikaanske dollar. De kosten fan 1 Egyptyske pûn binne no gelyk oan 0.063554 Amerikaanske dollar.\nWikselkoers Egyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar\nIn wike lyn kin Egyptyske pûn útwiksele wurde foar 0.064408 Amerikaanske dollar. In moanne lyn koe Egyptyske pûn wurde kocht foar 0.063817 Amerikaanske dollar. In jier lyn kin Egyptyske pûn útwiksele wurde foar 0.063901 Amerikaanske dollar. Yn 'e wike is Egyptyske pûn oant Amerikaanske dollar wikselkoers feroare troch -1.33%. Yn 'e moanne is Egyptyske pûn oant Amerikaanske dollar wikselkoers feroare troch -0.41%. -0.54% - feroaring yn 'e wikselkoers fan Egyptyske pûn nei Amerikaanske dollar per jier.\nWikselkoers Egyptyske pûn (EGP) Nei Amerikaanske dollar (USD) Live op Forex exchange market\nWetter - Agrarwetter Egyptyske pûn Amerikaanske dollar\nEgyptyske pûn (EGP) Nei Amerikaanske dollar (USD)\n100 Egyptyske pûn 6.36 Amerikaanske dollar\n500 Egyptyske pûn 31.78 Amerikaanske dollar\n1 000 Egyptyske pûn 63.55 Amerikaanske dollar\n2 500 Egyptyske pûn 158.88 Amerikaanske dollar\n5 000 Egyptyske pûn 317.77 Amerikaanske dollar\n10 000 Egyptyske pûn 635.54 Amerikaanske dollar\n25 000 Egyptyske pûn 1 588.85 Amerikaanske dollar\n50 000 Egyptyske pûn 3 177.69 Amerikaanske dollar\nJo kinne 0.64 Amerikaanske dollar keapje foar 10 Egyptyske pûn . Jo kinne 25 Egyptyske pûn foar 1.59 Amerikaanske dollar . Valutakonverter no foar 50 Egyptyske pûn jout 3.18 Amerikaanske dollar. Hjoed kin 6.36 Amerikaanske dollar wurde ferkocht foar 100 Egyptyske pûn. Hjoed kinne jo konvertearje 250 Egyptyske pûn foar 15.89 Amerikaanske dollar. Hjoed kinne jo konvertearje 500 Egyptyske pûn foar 31.78 Amerikaanske dollar.\nEgyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar Wikselkoers\nEgyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar hjoed by 28 Jannewaris 2022\n28.01.2022 0.062918 -0.000987 ↓\nHjoed by 28 Jannewaris 2022, 1 Egyptyske pûn kosten 0.062918 Amerikaanske dollar. Egyptyske pûn oant Amerikaanske dollar op 27 Jannewaris 2022 - 0.063905 Amerikaanske dollar. 26 Jannewaris 2022, 1 Egyptyske pûn = 0.06359 Amerikaanske dollar. Egyptyske pûn oant Amerikaanske dollar op 25 Jannewaris 2022 is gelyk oan 0.064809 Amerikaanske dollar. De minimale EGP / USD de lêste moanne wie op 28.01.2022.\nEgyptyske pûn Nei Amerikaanske dollar wikselkoers skiednis\nEgyptyske pûn en Amerikaanske dollar jildsymboalen en lannen


Thús » Lêste nijs artikels » Breaking International News » Seysjellen Breaking News » Romantyk Haadstêd fan 'e Yndyske Oseaan\nBreaking International News • Kultuer • Gastfrijensyndustry • Hotels & Resorts • Lúkse Nijs • Nijs • Romantyske brulloften Honeymoons • Seysjellen Breaking News • Toerisme • Reisbestimmingsupdate • Ferskate nijs\nRomantyk Haadstêd Seysjellen\nDe sifers sprekke lûd foar de eksoatyske arsjipel yn 'e Yndyske Oseaan, mei hast 5,000 minsken derfoar kieze om Seysjellen oant no ta dit jier ta har houlik of houliksreis te meitsjen - toant hoe't Seysjellen in foarkarsbestimming bliuwt foar reizgers fan oer de heule wrâld.\nSûnt har grinzen opnij iepene, hawwe besikersoantallen wer omheech gien oant 50 prosint fan pre-COVID-nivo's.\nNijboerden rekken yn 1 foar hast 10 op de 2021 besikers fan 'e Seysjellen-eilannen.\nSels mei de pandemy hat Seysjellen har fierders befestige as de houliksreishaadstêd fan 'e Yndyske Oseaan.\nDit nijs signaleart in posityf herstel foar ynternasjonaal toerisme, doe't Seysjellen de earste 50,000 besikers trochjûn sûnt de lêste faze fan 'e weropening foar de wrâld, mei toeristen dy't goed binne foar 76% fan' e totale passazjiers. Sûnt har grinzen opnij iepene, hawwe besikersoantallen wer omheech gien oant 50 prosint fan pre-COVID-nivo's.\nNettsjinsteande de druk fan 'e pandemy, de Seysjellen hat him fierders sementeare as de houliksreishaadstêd fan 'e Yndyske Oseaan. Reizgersgegevens dy't binne fêstlein fia it Reismachtigingssysteem fan 'e Seysjellen, litte sjen dat 3,852 houliksreisers de ôfrûne 3 moannen op har kusten lâne. Dêrfan kamen Israelyske breidspearen boppe-oan mei 413 pearen dy't de eilannen besochten, nau folge troch Saûdy-Araabje (229) en UAE (208). Yn deselde perioade wie Seysjellen ek de bestimming foar 570 houliken (1140 minsken).\nMei't de toeristyske sektor wrâldwiid in drege tiid hat, is de fakânsjebestimming, in populêre ûntsnapping ferneamd om syn wite, sânstrannen, waarme turkooise wetters en ferskate flora en fauna sjogge har oankomstnûmers deis omheech sûnt opnij iepening op 25 maart 2021. It gemiddelde besyk oan Seysjellen is 11 dagen, genôch tiid om folslein te genietsjen fan 'e pleatslike ûnderfining.\nWurkje om te garandearjen dat Seysjellen in COVID-feilige bestimming bliuwt, de koartlyn lansearre Reisautorisaasje fan Seysjellen, powered by Travizory, lit de regearing passazjiers foar oankomst screenen en goedkarre - ynklusyf ferifikaasje fan PCR-testen en faksin-sertifikaten.\nIt autorisaasjeproses duorret mar 5 minuten om te foltôgjen en garandeart frede fan de geast foar toeristen dy't wolle fuortkomme tidens de pandemy. Troch it gisjen út 'e reis te nimmen, hat de Reisautorisaasje fan Seysjellen de eilânnaasje yn steat steld om feilich en ferantwurde wer te iepenjen.\nMei reisbeheiningen op in protte fan har tradisjonele Jeropeeske merken, hawwe de Seysjellen har grinzen iepene foar in tal nije lannen en hawwe se treflike oankomstnummers registrearre fan lannen lykas de Feriene Arabyske Emiraten (UAE), Israel, Dútslân en Oekraïne foar de earste helte fan it jier.\nMei sa'n 10,000 Russyske besikers dy't de kusten folgje, ferwachtet it eilân dat de oantallen drastysk sille tanimme as oare Jeropeeske lannen har reisbeheinings ferlytsje.\nSeysjellen ferwachtet definityf ljochtere dagen, om't de beskikberens fan flechten út Jeropa, thús nei de wichtichste boarnemerk, tanimt fan july ôf mei de komst fan Edelweiss en de wierskynlike weromkomst fan Condor en Air France nei de bestimming foar oktober 2021.\nFrou Sherin Francis, Haadsekretaris foar Toerisme, sei: “Wy ferwachtsje bettere dagen foarút foar de sektor, de hjoeddeistige boekingstrends wjerspegelje de prognoazes dy't wy oan it begjin fan it jier makken. Records litte sjen dat Seysjellen oant desimber 149,000 mear dan 2021 kinne ûntfange, wat foar de sektor in heul goed nijs wêze soe. Wy binne der wis fan dat as it faksinearjen yn ferskate lannen foarútgiet, it fertrouwen fan konsuminten sil tanimme en dat dit ús oankomstnûmers de rest fan it jier posityf beynfloedet. ”\nDe hear Alan Renaud, Haadsekretaris foar Boargerloftfeart, sei: "It markearjen fan 50,000 reizgers sûnt de lansearring fan ús Reismachtigingssysteem is in histoaryske mylpeal foar de Seysjellen, en dat te dwaan tidens de pandemy is in bewiis fan 'e wiisheid fan ús klantgerichte fokus en kar yn technology. Dat wy de helte fan ús toeristyske nivo's fan 2019 yn mar seis wiken sûnt de lansearring hawwe berikt, valideart de fearkrêft en oantreklikens fan ús bestimming. Foarút sjen sille wy trochgean mei ynvestearjen yn 'e reisûnderfining om toerisme te fasilitearjen, en demonstrearje technologyske ynnovaasje om ongeëvenaarde nivo's te leverjen fan útstek fan produkten en tsjinsten. ”


Kassenberg wint heale maraton | Omrop Fryslân (advertinsje)\nKassenberg wint heale maraton 23 mrt 2002 - 00:00\nYvonne Kassenberg fan Burgum waard sneon noardlik kampioene heale maraton. Yn De Lieke lei de atlete it parcours ôf yn in nij persoanlik rekord fan 1 oere en 28 menuten. Inge Wuffelé fan Ljouwert waard fjirde en kampioene by de feteranen. By de manlju waard Johnny Nagelhout fan it Hearrenfean ferassend twadde yn 1 oere en 13 menuten. Jacob Vos fan Bedum wûn by de manlju.


Famylje Jasper S. heard | Omrop Fryslân (advertinsje)\nFamylje Jasper S. heard 22 nov 2012 - 15:20\nDe frou fan Jasper S. is heard troch de plysje. Ek oare famyljeleden wurde heard. De plysje sit mei 12 man op it ûndersyk. No't der in fertochte is, binne der minsken dy't har saken herinnerje dy't belangryk wêze kinne foar it ûndersyk. Oer de fyts en de kompjûter dy't yn beslach naam binne, kin yn it belang fan it ûndersyk neat sein wurde. Tongersdei bepaalde de rjochter-kommissaris dat Jasper S. langer fêst sitten bliuwt. Ek bliuwt er foarearst yn beheining.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: justysjerjochtsaakMarianne VaatstraJasper S.View the discussion thread.Diel dit berjocht op: 22-11Vlug: "DNA is gjin komplot" 22-11Oanfraach Fryske nasjonaliteit Besjoch ek...\nGjin nij ûndersyk nei moard Michael de Vrieze Juster, 11:09 Der komt gjin nij ûndersyk nei de moard op Michael de Vrieze út Boerum. Dat hat it gerjochtshôf yn Ljouwert freed besletten. De advokaat fan de... Karavaneigeners spanne rjochtsaak oan tsjin plan Nobel 19 okt 2016 - 12:30 Achttjin karavaneigeners op karavanpark Ambousen yn Hollum op It Amelân spanne in rjochtsaak oan. Se hoopje dat se it plan fan eigener Theo Nobel... Fryske cyberkrimineel bliuwt fêstsitten 18 okt 2016 - 16:26 De 35-jierrige Fryske fertochte fan cyberkriminaliteit moat yn alle gefallen noch in pear moanne fêstsitten bliuwe yn it belang fan it ûndersyk.... Ljouwerter cyberkrimineel makket 400 slachtoffers 13 okt 2016 - 6:44 De plysje hat yn july in 35-jierrige man út Ljouwert oppakt op fertinking fan oplichting, kompjûterfredebrek en identiteitsfraude. De Ljouwerter,... (advertinsje)


Wikselkoers Falkland Islands pound (FKP) Nei Guarani (PYG) live op Forex exchange market\nFOREX wikselkoersen bywurke: 16/05/2022 04:04\nFalkland Islands pound - Guarani priis rjocht no op Forex exchange merk op 16 May 2022\n04:04:46 (Forex taryf update yn 59 sekonden)\n1 FKP = 8 379.09 PYG\nDe boarne fan Falkland Islands pound oant guarani taryf is de Forex-útwikseling. Falkland Islands pound taryf nei guarani elke 30 sekonden bywurkje. Instant Falkland Islands pound wikselkoers. De wearde fan Falkland Islands pound oant guarani no en op ferskillende tiden.\nForex trading chart guarani - Falkland Islands pound libje, 16 May 2022\nForex trading chart Falkland Islands pound Nei Guarani libje, 16 May 2022\nBrûk wikselkoersdiagram fan Falkland Islands pound oant guarani op 16 May 2022. Brûk de wikselkoersdiagram om de wikselkoersferoaringen fluch te begripen. Selektearje in punt op 'e kaart om de krekte wikselkoers foar de krekte tiid út te finen. De grafyk fan feroarings yn 'e Falkland Islands pound oan' e guarani wurdt konstant bywurke.\nConvert Falkland Islands pound Nei Guarani Falkland Islands pound Nei Guarani Wikselkoers Falkland Islands pound Nei Guarani wikselkoers skiednis\nOnline trading Falkland Islands pound (FKP) oan guarani op it stuit\nElke minút trace wy de wikselkoers. De fal fan 'e Falkland Islands pound (FKP) nei guarani is op dit stuit - -12.03 PYG. Tariven fan de Falkland Islands pound nei de guarani elke minuut wurde yn 'e tabel op dizze pagina te sjen. Sjoch wikselkoersgegevens foar 10 minuten yn 'e tabel op dizze pagina.\n8 379.09 8 391.12 8 405.38 8 401.26 8 398.37 8 407.68 8 418.08 8 434.38 8 425.98 8 423.09\nOnline trading Falkland Islands pound (FKP) oan guarani lêste oere trading\nFeroaringen yn 'e Falkland Islands pound oan' e guarani kinne elk oere wurde besjoen. De dynamyk fan 'e Falkland Islands pound (FKP) nei guarani op dit oere is - -26.29 PYG. Wikselkoers per oere fan 'e Falkland Islands pound nei de guarani yn' e tabel foar 10 oeren. Sjoch gegevens foar wikselkoersen foar 10 oeren yn \_'e tabel op dizze pagina.\n8 401.26 8 423.09\nOnline trading Falkland Islands pound (FKP) oan guarani hjoeddeiske trend 16 May 2022


'Kitesurfen Lauwersmar ferbiede' | Omrop Fryslân Skip to main content\n'Kitesurfen Lauwersmar ferbiede' 21 sep 2004 - 15:38\nDongeradiel moat kitesurfen yn Nasjonaal Park Lauwersmar ferbiede om't it fûgels fersteurt. Dat stiet yn in brief dy't de gemeente krigen hat fan it oerlisorgaan Nasjonaal Park. De gemeente wurket op dit stuit oan de Algemiene Pleatslike Feroardering. Dêryn wurdt nei alle gedachten it kitesurfen tastien by de Hoek fan Bant. Dêr wurdt no ek al surft. Yn de behearsregels fan it park wurdt it surfen mei draakjes lykwols net tastien.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 21-09Aksjedei soarchsintrum Het Bildt 21-09NHL net goed foar handikapten Besjoch ek...


De bêste merken foar sportauto's | Stylike manlju\nWy witte dat sportauto's altyd oandacht hawwe lutsen foar har ûntwerpen en prestaasjes op 'e dyk. D'r binne in protte bekende merken dy't dit soarte ûntwerp yn har merk hawwe kinne benutte en grutte sportauto's ûntwikkelje kinnen.\nOare merken binne eksklusyf en hawwe altyd yn 'e heechste ranglist west om dizze geweldige sportauto's te bouwen. It binne heulende auto's en sûnder twifel se binne in must foar dykleafhawwersSe kreëarje hertstochten en kinne mar beskikber wêze foar in pear grillige. Yn ús seksje litte wy jo sjen wat de bêste merken binne fan dizze styl fan auto.\nIt is sûnder mis ien fan 'e bekendste merken en It is in symboal fan 'e prestizjeuze reade sportauto mei it Insigne fan Prancing Horse. De makker wie Enzo Ferrari en dit merk waard berne yn Itaalje yn 1929. It is ien fan 'e meast eksklusive merken en har modellen binne net foar minder west.\nSyn bêste modellen hawwe west Ferrari 250 GTO, mei 302 pk en in berik fan 280 km / o, hoewol oaren lykas de Ferrari F40 of F50, beide mei hast 500 pk krêft en berikke mear as 300 km / o. De Ferrari enzo Hy sette ek de styl en de Ferrari LaFerrari It wie ien fan 'e machtichste mei 963 pk krêft en it brekken fan snelheidsrekords fan 0 oant 300 km / o yn 15 sekonden.\nIn oar eksklusyf merk dat diel útmakket fan 'e autogigant Volkswagen Group. Syn spesjaliteit, it meitsjen fan sportauto's, supersportsauto's en heulende lúkse auto's, Syn rûne styl lûkt oandacht en hy hat altyd keazen foar in bysûnder ûntwerp sûnder út styl te gean. De Porsche 911 It is ien fan 'e modellen dy't skiednis makke, lykas it 20 jier op' e merke wie. De Porsche 911 GTS RS is ien fan syn lêste kreaasjes west mei 700 hynders en in berik fan 340 km / o. Mar as in grutte oanwinst de Porsche 718 bokser Mei grutte turbo-motoren en grutte ferkearsfeiligens wurdt it beskôge as ien fan 'e bêste auto's yn' e wrâld.\nWer yn Italië fine wy in oare fan 'e meast eksklusive sportauto's en dat wurdt karakterisearre troch syn lúkse en krêft. Dit merk wie ien fan 'e peilmerken yn motorsport en makke yn 2007 de Maserati Gran Turismo 2018 mei in V8-motor en berikte mear dan 300 km / h. It produsearre oant 37.000 ienheden mei twa ferzjes: Sport en MC.\nIt is in Dútske merk dat hat altyd stien foar syn geweldige klasse en elegânsje, Syn modellen binne altyd keazen om better te meitsjen as oare heulende modellen troch diel te nimmen oan 'e oprjochting fan sportauto's. Wy hawwe de Mercedes 300 SL Oprjochte yn 1955 as de earste sportauto fan it merk, bliuwt syn styling in gem.\nDe Mercedes-AMG It is ek in legindaryske auto, mar syn moderne ferzje waard studearre yn Coupe as Roadster wêrtroch hy folle folwoeksener wurdt. In folle lytsere auto waard makke en foarsjoen fan in 8-liter biturbo V4.0 fan 469 pk. Dizze masine is yndrukwekkend en hat in goede betrouberens op 'e dyk, en berikt 100 km / h op 3,3 sekonden.\nDizze lúkse auto is de favoryt fan in protte en jo hoege de ferneamde James Bond net te fertellen. Yn 1913 waard dit merk berne yn 'e hannen fan Aston Martin mei in soad oan- en útstapkes fanwegen heul wichtige ferskillen yn' e skiednis. Al yn 'e jierren '80 en '90 waard it merk konsolidearre en makke sokke prestizjeuze modellen as de Aston Martin Virage as Aston Martin DB7. It iepent sels in plant foar de oanlis fan V8- en V12-motoren. Harren hjoeddeistige auto's besteane út 4 modellen: De Aston Martin DB9, Aston Martin Vanquish, Aston Martin Vantage en Rapide S., Guon fan dizze auto's boppe $ 3 miljoen.\nDit merk waard yn 1963 makke troch de Italiaanske Ferruccio Lamborghini en it moat wurde opmurken dat hy hertstochtlik wie oer agraryske masjines. De modellen hawwe dat heul sportyf uterlik en it is karakteristyk foar syn ferhege doarren, útsein it feit dat de produksje fan har autosearje heul lyts is. Yn guon modellen lykas de Lamborghini veneno allinich 3 modellen waarden makke.\nIen fan 'e bêste modellen is de V12 Aventador LP 700-4 om't syn lichem en styl perfekt is. It berikt oant 350 km / o en berikt 100 km yn 2,9 sekonden, mei 700 pk. In oar fan har geweldige modellen is Aston Martin DB11 Ynspireare troch de DB10 en waarden mar 10 ienheden makke, mei in V12 biturbo motor en 600 pk.\nWy kinne ek net misse de aston martin vulcan, in wrede auto yn alle opsichten. It hat in krêft fan 831 pk en syn gefoel oan it stjoer soarget foar passys. De priis is sawat 2,7 miljoen euro en mar 22 ienheden waarden makke.\nFolslein paad nei artikel: Stylike manlju » Lifestyle » motor » De bêste sportautomerkjes\nIt meast suksesfolle parfum de lêste jierren


Krityk op it yn stilte ferlingen fan in gaswinningskonsesje - FNP Fryslân\n‘Dat bewenners, gemeenten en provinsje net iens troch it Ryk en de gaswinners op de hichte brocht binne oer it ferlingen fan de gaswinningskonsesje De Gerdyk mei yn alle gefallen frjemd neamd wurde en is net mear fan dizze tiid.’ Steatelid Jochem Knol fan GrienLinks stelt op 17 febrewaris 2021 yn de gearkomste fan Provinsjale Steaten út namme fan GrienLinks, FNP, PvdA, SP, PvdD en D66 mûnlinge fragen oan it Kolleezje oer de ferlinging fan de konsesje.\nIt Ministearje fan EZK ferlinget yn stilte de fergunning (konsesje) foar it winnen fan gas yn it winningsgebiet De Gerdyk. Jochem Knol, út namme fan de seis partijen: ‘It wurdt dêrmei mooglik om oant 2039 ta yn it gebiet nije gaswinningen te begjinnen en de fergunningen foar besteande winningen te ferlingen. Dêr falle û.o. de winningen yn Weststellingwerf en Westerveld (Drinte) ûnder. Mar ek de winning yn Finkegea. Wy freegje ús ôf oft de prosedueres yn de mynbouwet dy't gean oer de ynformaasjefoarsjenning noch wol foldogge? Wisten de provinsje en de gemeenten derfan? Bewenners binne oer de ferlinging net of amper ynformearre en op ‘e nij is der in soad ûnrêst fan kaam. Draacht dizze wize fan wurkjen ta oan it betrouwen yn de oerheid? Wy hawwe begrepen dat de Provinsje beswier meitsje sil tsjin de konsesjeferlinging. Wy hoopje dat de provinsje de soargen yn syn beswier opnimme sil.'\nDe effekten fan de winningen wurde yn byld brocht troch ynformaasje fan de inisjatyfnimmer sels (yn dit gefal Vermilion Energy). Wy hoopje dat ek dat punt troch de provinsje nei foaren brocht wurdt in syn beswier. Jochem Knol: ‘Der ûntstiet op dizze wize twivel of dy ynformaasje wol objektyf is. De fraach dy by dy opkomt is dochs in bytsje: WC-eend advisearret WC-eend?'\nDe gaswinning yn Grinslân wurdt (terjochte) weromdraaid. Spitich genôch hâldt dat yn dat de gaswinning yn Fryslân blykber tanimme sil. De bewenners sitte der oer yn. Yn Grinslân jildt dat de bewiislêst fan de skea troch gaswinning by it bedriuw (dêr de NAM) leit, net by de bewenners. Yn Fryslân jildt dy ‘omkearing fan de bewiislêst' spitich genôch net. Dêr is yn de Steaten op 26 febrewaris 2020 wol unanym in moasje foar oannaam, mar de omkearing fan de bewiislêst is spitich genôch net foar de rest fan Nederlân yn de wet opnaam.\nTekst: GrienLinks. Oersetting FNP\nMûnlinge fragen oer gaswinning


Himpknippers yn Drachten feroardiele ta in moanne selstraf | Omrop Fryslân\nIn 54-jierrige Albaniër moast freed foar de rjochter komme fanwege it knippen fan himp yn Drachten. Yn novimber die de plysje in ynfal yn in hûs oan de Voorhuis fanwege in himpkwekerij. Yn it hûs stiene 473 himpplanten. De Albaniër wie mei in oare fertochte fan 41 jier planten oan it knippen. De beide knippers hawwe fan de rjochter in moanne selstraf krigen. De oare fertochte wie net op de sitting.\nDe Albaniër wennet yn Hamburg en wurke as sjauffeur, mar troch corona kin hy syn wurk net dwaan. Hy wie yn Ljouwert by in freondin. Troch himp te knippen koe er moai wat byfertsjinje, sa tocht er. De Albaniër snapte net dat himp wol kweekt wurde mei yn Nederlân, mar net ferkocht wurde mei.\nDe plysje die de ynfal op 5 novimber nei tips fan omwenners. De wenning yn Drachten stie op namme fan in frou út Ljouwert. De offisier fan justysje easke twa moannen sel, mar de beide fertochten krigen dus in moanne oplein.\nDrachten rjochtbank himpkwekerij Voorhuis\nMuzykgebou Dokkum fljocht opnij yn de brân: twadde kear yn ien dei


Jan Minno Rozendal troch sjuery Oare Wurden selektearre foar ferbliuw yn Masedoanië\n2018-09-13 11:00 —\nFan de twa ynstjoerde skriuwplannen fûn de sjuery dat fan Rozendal it sterkst. Hy reizget nije wike ôf nei de Masedoanyske stêd Bitola foar in ferbliuw fan acht wiken.\nRozendal (1979) is berne yn de Westereen en wennet no yn Grins. Yn dy stêd hat hy skiednis studearre. Yn ‘e simmer fan 2014 krige hy âlde memoires yn hannen dy’t hy ferwurke hat ta syn debútroman Drift, dy’t begjin 2017 útkaam. In jier letter kaam syn twadde wurk De Fluchste Blanke út. Beide boeken binne histoaryske romans: it earste spilet him ôf om 1910 hinne, de twadde om de Twadde Wrâldkriich hinne. De lêste oardel jier hat hy boppedat dwaande west mei in biografy fan de dichter en Fryske strider Anders Minnes Wybenga (1881-1948), dy’t yn septimber 2018 it ljocht seach.\nEarder wie André Looijenga ek al yn Bitola foar Oare Wurden. Bart Kingma en Gerard de Jong ferbleaune yn San Sebastián (Baskelân), Hein Jaap Hilarides yn Maribor (Slovenië) en Karen Bies yn Belmullet (Ierlân).\nOther Words/Oare Wurden wurdt útfierd troch Tresoar, yn opdracht fan de provinsje Fryslân. It projekt is ûnderdiel fan it LF2018-programma Lân fan Taal, dat as doel hat doel om Fryslân as publyks- en kennissintrum foar meartaligens te posisjonearjen.


Lont is sûn boubedriuw | Omrop Fryslân (advertinsje)\nLont is sûn boubedriuw 05 okt 2011 - 12:35\n0 reaksjes Boubedriuw Lont út Sint Anne is finansjeel ien fan de sûnste boubedriuwen fan Nederlân. It bedriuw krige dêrfoar woansdei de Graydon Award. Graydon ûndersiket hoe't bedriuwen der foar steane. Dat is belangryk om't bedriuwen sa fan elkoar witte oft se betrouber binne om saken mei te dwaan. Graydon sjocht nei omsetsifers, jiersifers, kredytweardichheid en betelgedrach. Dat dogge se by twa miljoen bedriuwen.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 05-10Grutte sedesaak yn Harns 05-10Alkoholslot komt yn desimber Besjoch ek...


'Noarden drager kennisekonomy' | Omrop Fryslân (advertinsje)\n'Noarden drager kennisekonomy' 22 mrt 2006 - 23:37\nIt Noarden soe hiel goed de drager fan de Nederlânske kennisekonomy wurde kinne. Dat stelle ekonomen fan ABN Amro. Dêrfoar moat der mear gearwurke wurde tusken bedriuwen yn de nutssektor en duorseme produksje en yn de voedingsmiddelen-bransj. Oerheden soene makkeliker oan te sprekken wêze moatte en de regels moatte trochsichtiger wurde. Utstel fan de Suderseeline is in min idee, fine de ekonomen fan de bank.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 22-03Histoaryske atlas opnij printe 22-03Thússoarch op de camping Besjoch ek...


Thús » Lêste nijs artikels » Health News » Wat der bart yn Vegas Moat maskeard wurde\nHealth News • Gastfrijensyndustry • Hotels & Resorts • Nijs • Weropbou • Toerisme • Reisbestimmingsupdate • USA Breaking News • Ferskate nijs\nMaskerjen yn Vegas\nIt Súdlike Nevada Health District adviseart elkenien wer maskers te dragen as se binnenshuis en op drokke plakken binne of se binne faksineare as net en as se negatyf hawwe testen as net.\nIt oantal COVID-19-gefallen nimt ta yn Las Vegas, Nevada, lykas it gefal is yn in protte bestimmingen oer it lân en oer de heule wrâld.\nDit is gjin offisjele fereaske, om't allinich de steategrûn en stêden dat kinne mandatearje.\nDe oanbefelling fan 'e masker kaam nei't amtners fan' e sûnens juster 938 nije gefallen oer it heule lân rapporteare - de grutste sprong fan ien dei sûnt febrewaris - en 15 nije deaden.\nDizze sterke oanbefelling beynfloedet kasino, konserten en klups wêr't bedriuwen groeie sûnt beheiningen waarden opheft en de steat sawat 7 wiken lyn folslein pandemykontrolemaatregels weromjoech nei provinsjes.\n"Sawol faksineare as unvaccineare persoanen moatte maskers drage as se yn folop iepenbiere ynstellingen binne ... lykas boadskippen, malls, grutte eveneminten en kasino," fertelde Dr. Fermin Leguen, de haadsoarchbehearder fan 'e regio, ferslachjouwers. Faksinekliniken en testen geane troch op plakken yn 'e regio, foege Leguen ta.\nFaksinaasjeprizen binne de ôfrûne wiken stilstien yn Nevada, in steat mei libertaryske oanstriid wêr't amtners fan sûnens freed melde dat sawat 55 prosint fan ynwenners fan 12 jier en âlder teminsten ien doasis krigen hat Covid-19 faksin, Yn 'e heule steat is sawat 46.3 prosint folslein faksineare. Lanlik hat 68 prosint fan folwoeksenen teminsten ien doasis faksin krigen, neffens de Centers for Disease Control and Prevention.\nIn amtner mei de uny dy't 60,000 casino-meiwurkers fan Nevada fertsjintwurdiget, ferklearre in ferklearring dy't de risiko's foar arbeiders oanbelanget troch minsken dy't net faksineare binne. Offisjele kulinêre uny Geoconda Argüello-Kline wiisde op CDC-gegevens dat mear dan 97 prosint fan minsken dy't koartlyn mei COVID-19 sikehûs binne, gjin faksin hawwe krigen.


Fyts tsjin winkelrút smiten | Omrop Fryslân Skip to main content\nFyts tsjin winkelrút smiten 17 mrt 2013 - 14:09\nDe plysje hat sneontenacht op it Wilhelminaplein yn Ljouwert twa 20-jierrige mannen oanholden foar fernieling, ien út Ingelum en ien út Bitgummole. In tsjûge hie sjoen dat de beide manlju in fyts pakten en tsjin in winkelrút smieten. De tsjûge koe fia it alarmnûmer 1-1-2 in goed sinjalemint trochjaan en de plysje koe de fertochten dan ek gau oanhâlde. Op it plysjeburo is proses-ferbaal tsjin har opmakke.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: fytswinkelrútView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 17-03Snitser dief oppakt 17-03Harnzers stelle disel út truck Besjoch ek...


Taalplan Frysk: beliedsregel foar it ferkrijen fan in parsjele ûntheffing foar it fak Frysk - Provinsje Fryslân\nTaalplan Frysk: beliedsregel foar it ferkrijen fan in parsjele ûntheffing foar it fak Frysk\nYn augustus 2014 hawwe Deputearre Steaten fan de provinsje Fryslân it foech fan it Ryk krigen om parsjele ûntheffing te ferlienen foar it jaan fan it fak Frysk yn it primêr en fuortset ûnderwiis. Dat hâldt yn dat Deputearre Steaten no, njonken in folsleine ûntheffing (lykas dat yn it ferline yn útsûnderlike gefallen ferliend is, oan bygelyks skoallen op de Waadeilannen), ek parsjele ûntheffing foar it fak Frysk jaan kinne dat rjocht docht oan de wize wêrop’t it Frysk yn de praktyk jûn wurdt op eltse yndividuele skoalle. Dêrtroch wurdt ek it formulearjen en stypjen fan ambysjes op it mêd fan Frysk better mooglik. De eventueel earder ferliende ûntheffingen komme te ferfallen en sille op ‘e nij fêststeld wurde moatte. Under de namme Taalplan Frysk wurde alle skoallen yn Fryslân besocht troch de spesjaal dêrfoar oanstelde ûnderwiiskundigen. Der wurdt objektyf yn kaart brocht wat de skoalle krekt oan it Frysk docht, foar hokker foarm fan ûntheffing in oanfraach yntsjinne wurde kin en hokker ambysjes de skoalle hat.\nUtgongspunt by it Taalplan Frysk is dat de parsjele ûntheffing in tydlike maatregel is yn in groeimodel. Der wurdt nei stribbe dat skoallen yn it Fryske taalgebiet, wêr’t it Frysk de deistige omgongstaal is, eltse fjouwer jier minder ûntheffing nedich binne. Dêrom wurde de ambysjes fan de skoalle ek yn de oanfraach meinommen.\nDer binne ferskillende ûntheffingsprofilen ynrjochte, dy’t basearre binne op de ferskillende kearndoelen foar it Frysk dy’t respektivelik yn de WPU en de WFU beskreaun binne. Yn de taheakke beliedsregel steande de profilen fierder útwurke en taljochte.\nSjoch foar mear ynformaasje ek op Taalplan.frl.\nTaalplan Frysk yn it nijs\nKlik hjir foar it webberjocht fan 23 novimber 2016.\nKlik hjir foar it fragmint yn Fryslân Hjoed fan 23 novimber 2016.\nOverzicht alle bestanden bij Taalplan Frysk: beliedsregel foar it ferkrijen fan in parsjele ûntheffing foar it fak Frysk\nbeleidsregel ontheffingen provinciaal blad PDF 520,9 KB\nFRD-20161203-Schoolvak Fries wordt minder vrijblijvend PDF 2,5 MB\nTotaal 2 items beskikber\nProvinciaal Blad 2010


Doarpskearn Twizel oanpakt | Omrop Fryslân (advertinsje)\nDoarpskearn Twizel oanpakt 03 jul 2014 - 11:47\n0 reaksjes wurk oan de dyk yn Twizel - Foto: provinsje Fryslân\nIt doarpsgefoel yn Twizel moat weromkomme. Dat gefoel is minder wurden troch de drokke N355, de provinsjale dyk tuken Ljouwert en Grins, dy't dwers troch it doarp rint. Elke dei ride sa'n 9.000 auto's mei 70 km/oere troch it doarp. Dizze simmer wurdt de doarpskearn oanpakt en komt der in nije maksimum snelheid. Wethâlder Max de Haan en deputearre Sytske Poepjes joegen tongersdei it offisjele startskot. Troch de wurksumheden is de dyk dizze simmer ôfsletten. Fan 21 july oant 29 augustus moat men omride oer Burgum en Surhústerfean.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: TwizelN355doarpskearnView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 03-07'Brân is net foar te kommen' 03-07Part Zuyderzeekolleezje swak Besjoch ek...\nYnternasjonale groep jongerein nimt De Mieden ûnder hannen 19 aug 2016 - 14:30 In groep fan 15 jongerein út ûnder oare Dútslân, Spanje, Uganda, Súd-Koreä en Italië sil fan freed ôf oan de slach yn De Mieden by Twizel. De... Nije doarpskearn Garyp feestlik iepene 14 jul 2016 - 10:09 Garyp hat in nije doarpskearn. It nije doarpsplein wurdt tongersdei feestlik iepene. De ynwenners fan it doarp hawwe in skoft wachtsje moatten op... Doanjum hat âlde doarpskearn werom 13 jul 2016 - 18:30 Yn Doanjum is woansdei de werynrjochting ôfsletten. De strjitten binne oanpast, der binne nije fytspaden en stoepen oanlein. Ek binne 15 âlde... Twizeler camping De Wedze is 20.000e camperplak 11 jul 2016 - 20:18 De SVR-camping De Wedze yn Twizel is moandei as tweintichtûzenste camperlokaasje yn Europa taheakke op de webside Campercontact.com. Dat seit de... (advertinsje)


VVN: 'Omboude auto's oanpakke' | Omrop Fryslân\nVVN: 'Omboude auto's oanpakke'\n30 jul 2014 - 20:34\nVeilig Verkeer Nederland makket him grutte soargen oer it groeiend oantal omboude auto's dat omrydt op de provinsjale diken. It giet om gewoane auto's dy't sa oanpast binne dat se net hurder ride kinne as 45 kilometer yn de oere.\nDertroch hoege de auto's net langer APK keurd te wurden en kinne ek minsken sûnder rydbewiis der yn omride. Neffens Veilig Verkeer Nederland smyt dat grutte gefaren op om't net fan ôfstân te sjen is dat dizze auto's sa stadich ride.\nOm't der hieltyd mear auto's op dizze wize omboud wurde, wol de organisaasje dat der maatregels naam wurde. Veilig Verkeer fynt dat it foar de omboude auto's ferbean wurde moat om op de iepenbiere dyk te riden.\nrydbewiis Veilig Verkeer Nederland APK omboude auto's\nFNV-meldpunt foar sjauffeurs\nWer goud Kamminga op EK 1000 m


Sina LET SCOOTERS FERGESJOCHT WURKTOUREN Fabrikearje en fabryk | Lenda\nSet tsjillen op arbeiders en ferienfâldigje wurktiden.\nHat jo wurknimmer in pedometer yn 'e bûse?\nSels as jo kantoar lyts is, ride in soad meiwurkers alle dagen milen.\nWy giene sawat fiif kilometer yn 'e oere. As in meiwurker 8-10.000 stappen yn in wurkdei nimt, is dat it ekwivalint fan 6 kilometer en duorret 1 oere en 10 minuten. It wurdt 6 oeren yn in wurkwike - of 276 oeren yn in jier!\nJo kinne sels útfine wat bart as jo it oere lean fan in meiwurker ferheegje! As jo in soad meiwurkers hawwe dy't in soad tiid besteegje oan ynterne ferfier, wolle jo miskien nije opsjes beskôgje.\nLENDA elektryske scooters ride 20 kilometer per oere. As jo meiwurkers de scooter ferwiderje fan it boppesteande foarbyld ynstee fan te kuierjen, wurdt de ferfiertiid yn prinsipe mei 70% fermindere.\nSe kinne se yn 20 minuten ride, ynstee fan 6 kilometer yn 1 oere en 10 minuten te rinnen. Dêrom wurdt de wyklikse tiidferbrûk fermindere nei 1 oere en 40 minuten. Yn ien jier kinne net minder dan 200 oeren omboud wurde fan ferfiertiid nei kwalifisearre wurktiid.\nD'r is gjin natuerlike wet dy't seit dat meiwurkers graach op 'e wurkflier wolle oefenje, mar om't guon meiwurkers graach oer scooters wolle bewegen en springe, is it net altyd passend, dus litte wy sizze de helte fan' e ynterne trochgongstiid is fan it iene tsjil nei it oare. It is noch 100 oeren .\nNeist it ferskowen fan tiid fan ynterne ferfier nei kwalifisearre wurktiden, kinne jo ek wat lokkiger meiwurkers krije. Dit is foar in part om't se besunigje moatte en mear tiid hawwe om har wurk te foltôgjen yn normale wurktiden.De reden om't de measte minsken tinke dat it suver is pamperje, en it is echt leuk om te spyljen op in scooter.


Liet presintearret ynternasjonaal fideogala | It Nijs\noktober 3, 2021 08:47\nTsien minderheidstalen op it toaniel\nTsien artysten, tsien talen en tsien lieten. Dat is yn it koart de show fan Liet Ynternasjonaal 2020+1. Omrop Fryslân stjoert it evenemint út op freed 8 oktober om 21.00 oere.\nFoar Liet Ynternasjonaal hiene har tweintich artysten út hiel Europa pleatst. It evenemint soe al yn april 2020 yn it Deenske Aabenraa/Apenrade west hawwe, mar de reden dat it net trochgien is, is bekend. Ynhelje yn 2021 slagge ek net. Om de artysten dochs in poadium en it fertsjinne omtinken te jaan, komt Liet dêrom mei in fideogala, dêr’t tsien artysten út tsien ferskate taalgebieten harren muzyk yn hearre litte.\nBy de tsien artysten sit it Fryske Sequens, de winner fan Liet 2019, mei it liet ‘Do bist frij’. Oare artysten op it gala binne Bumbe Orchestra (Sardynsk), Carolina Rubirosa (Galisysk), Die Tüdelband (Platdútsk), Saara Hermansson (Súdsamysk), Juna (Tataarsk), Luis Núñez y los Folganzanes (Asturysk), Roger Argemí (Katalaansk), Turbokrowodn (Burgenlandkroätysk) en Zaman (Basjkiersk). De tsien artysten presintearje harren lieten en prate mei presintator Foppe van der Veen oer harren muzyk, taal en regio.\nIt is op 8 oktober dus allegear te sjen by Omrop Fryslân op telefyzje en online, fan 21.00 oere ôf.\nTakomme jier 13 maaie is der trouwens wer in gewoane edysje fan Liet Ynternasjonaal. Plak fan hanneling is Tønder. Foar Fryslân giet dêr de winner fan Liet 2021 hinne. Dat wurdt op 17 novimber yn Neushoorn holden.\nDe Broeikas 2021 makket earste helte programma bekend Kultuerkollektyf lansearre by Broeikas Festival De Broeikas 2021 makket twadde helte programma bekend


Gjin eareplakje Stroetinga | Omrop Fryslân (advertinsje)\nGjin eareplakje Stroetinga 21 maaie 2011 - 17:21\nHurdfytser Wim Stroetinga hat sneon yn de lêste etappe fan Olympia's Tour gjin grutte rol spile. Stroetinga wûn wol de sprint fan it peloton, mar der wiene fiif man foarút. Yn Buchten waard it in dûbelslach foar Jetse Bol. Hy wûn de etappe en it einklassemint. Bol hie earder de earste rit ek al wûn.\nWim Stroetinga waard de sprintkenning fan Olympia's Tour. Hy wûn trije etappes op rige. Yn it einklassemint waard de Aldeberkeaper alfde op in dikke minút fan Bol.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 21-05Foppe grypt neist titel 21-05Hjoed: Leararen ferlieze baan Besjoch ek...


Omrop Fryslân: HEA! Knippe yn de caravan\nHoe kinne je as kapper opfalle tusken alle oaren? Rabii Mokdad kaam op it idee fan in mobile kapsalon.\nLês mear oer: HEA! Knippe yn de caravan.\nLês mear oer: Ireen Wüst en Sven Kramer net nei NK allround yn Thialf.\nKrekt foar Kryst moat de renovaasje klear wêze, en kin it autoferkear der wer lâns.\nLês mear oer: Renovaasje fan de Fryske Slûs by De Lemmer: "Het is geen kant-en-klaar Ikeameubel".\nIn frachtskip wie tongersdeitejûn tsjin de slûs by De Lemmer oan fearn.\nLês mear oer: Rykswettersteat reparearret Prinses Margrietslûs nei oanfarring mei frachtskip.\nDe 39-jierrige Fries krige earder dizze wike te hearren dat syn kontrakt by Trek-Segafredo net ferlinge wurdt.\nLês mear oer: Pieter Weening (39) hâldt op mei hurdfytsen.\nDe brânwacht fan Eanjum, in twatal ambulânses en de plysje kamen op it ûngelok ôf.\nLês mear oer: Trije ferwûnen nei ûngelok op N361 tusken Eanjum en Lauwerseach.\nEk wurde de gebieten dêr't de maatregels yn nommen wurde better tagonklik foar fisken, bygelyks troch de oanlis fan fiskstrappen.\nLês mear oer: Provinsje en wetterskip klear foar tredde faze ferbettering wetterkwaliteit.