Vakasavasavataki mai na Veivutuni\nKuoramu ni iTalatala Qase\nKoniferedi Raraba ni Epereli 2019\nMeu Kila Vakacava?\nNa Qaqarauni kei na Vakawelewele\nNa iSau ni Masu\nNa Cakacaka ni Kaulotu: Wasea na Veika e Tu e Yalomu\nMe Vaka ga a Kitaka ko Koya\nNa iTikotiko e Vakaicili Kina na Yalo ni Turaga\nRipote mai na Tabacakacaka ni Dikevifika ni Lotu, 2018\nNa Kosipeli Dina, Savasava, ka Rawarawa i Jisu Karisito\nVakasaqarai ni Kilaka ena Yalotabu\nNa Mata ni Vakabauta\nKana Magiti ena Vosa i Karisito\nRogoci na Domona\nRaica na Lami ni Kalou\nNomu iVolaniqito ni Matabete\nNa Kuoramu: Na Vanua Vakaitaukei\nVakararavi vei Jisu Karisito\nNa Kaukauwa ni Veitokoni ena Vakabauta\nEna Veimuataki Kivei na Veika Oqo?\nE Rawa ni Vinaka Cake na Veika Eda Cakava tiko meda Vinaka Cake kina\nSautu ena Veivakalougatataki\nKarisito: Na Rarama Sa Cilava na Butobuto\nNa Loloma Cecere Vei Ira na Luvena na Tamada\nVakavakarau ki na Lesu Mai ni Turaga.\nNa Veisorovaki i Jisu Karisito\n“Lako Mai, Mo Muri Au”\nVakaukauwataka Nomu Masela Vakayalo\niVakatawa Vinaka, Lami ni Kalou\nVakarautaki me Rawati na Veika Kece e Ganiti\nNa Taudonu ni Nona Vinaka na Kalou\nTarai Cake ni Koro Vakabai Cecere Vakayalo ka Veitaqomaki\niTinitini ni Vosa\nMai vei Peresitedi Dallin H. Oaks\nMe baleta na ituvatuva ni Kalou kei na Veisorovaki i Jisu Karisito, sa rawa kina meda savai mai na ikalawa ni veivutuni.\nEna bula vakayago eda vakarorogo ki na ivakaro ni tamata kei na ivakaro ni Kalou. Sa yaco vei au na ka sotavi yadua meu vakatulewa ena cala bibi ena ruku ni lawa ruarua oqo—e liu niu a turaganilewa ni Valeniveilewai Cecere e Utah ka oqo niu sa lewe ni Mataveiliutaki Taumada ni Lotu. Na veibasai au raica ena ivakaro ni tamata kei na ivakaro ni Kalou e sa tubu cake na noqu vakavinavinaka baleta na tikodina kei na mana ni Veisorovaki i Jisu Karisito. Ena ruku ni ivakaro ni tamata, na tamata sa cala ena na cakacala bibi dina eso e rawa ni totogitaki ki na cakacaka mate ki valeniveivesu ka sega ni rawa me sereki vakawawa. Ia e duidui ena ituvatuva ni loloma cecere ni Tamada Vakalomalagi dauloloma. Au sa vakadinadinataka ni na cakacala bibi vata ga oqo e rawa ni vosoti ena bula vakayago ena vuku ni veisorovaki solibula ni noda iVakabula ena vuku ni ivalavala ca ki “vei ira kece sa yalo raramusumusu ka yalo bibivoro” (2 Nifai 2:7). E dauveivueti na Karisito ka dina sara na Nona Veisorovaki.\nNa loloma matavinaka ni noda iVakabula e vakaraitaki ena sere levu ka lagati mai na matasere.\nBau mai vei Jisu, ko na lomani,\nDina ko sa lakosese tu.\nNona loloma tuberi iko\nMai na ca kina marau.1\nNa veisorovaki solibula nei Jisu Karisito e dolava na katuba “me rawa vei ira na tamata kecega [na] veivutuni ka lako mai vua” (Vunau kei na Veiyalayalati 18:11; raica talega na Marika 3:28; 1 Nifai 10:18; Alama 34:8, 16). Na ivola i Alama e tukuna ni veivutuni kei na veivosoti vei ira mada ga ka ra tamata butobuto ka dauvakadavedra (raica na Alama 25:16; 27:27, 30). Na noqu itukutuku nikua e dua ka inuinui vei keda kece, oka kina o ira ka sa vakayalia na nodra lewena na Lotu mai na muduki tani se kau tani ni yaca. Eda sa ivalavala ca kece ka rawa ni da savai mai na veivutuni. “Meda veivutuni e sega ni rawarawa,” e a vakatavulica o Elder Russell M. Nelson ena dua na koniferedi raraba eliu. “Ia e rauta na icocovi na kena isau.”2\nNa veivutuni e tekivu kei na noda iVakabula, ka sa ka ni reki, ka sega ni icolacola. Ena lotu ni Kirisimasi ena Tiseba sa oti ea vakatavulica kina o Peresitedi Russell M. Nelson: “Ni veivutuni dina e sega ni mai dua na soqo. E sa dua na igu tawayalani. E sa ka bibi ki na toso ki liu kei na rawati ni yalo vakacegu, lomavinaka, kei na reki.”3\nEso na ivakavuvuli cecere duadua ena veivutuni e tu ena vunau i Alama vei ira na lewe ni Lotu ena iVola i Momani ka vakamacalataki ira emuri ni ra a tu ena dua na ituvaki ni “sa sega ni vakatitiqa,” “sega ni laveti cake ena… viavialevu ni lomamuni,” ka sega ni vagolei “na lomamuni ki na iyau kei na veika wale ni vuravura” (Alma 7:6). Na lewe yadudua ni Lotu vakasukai mai oqo e tu e vuqa na ka me vulica mai na ivakavuvuli veivakauqeti mai vei Alama.\nEda tekivu ena vakabauti Jisu Karisito, baleta “ni sai koya ena lako vakaidina mai me bokoca na ivalavala ca ni vuravura” (Alma 5:48). E dodonu meda veivutuni baleta, ni vaka e a vakatavulica o Alama ni, “kevaka ko ni sega ni veivutuni ena sega ni rawa mo ni taukena na matanitu vakalomalagi” (Alma 5:51). Na veivutuni e dua na tiki yaga ena ituvatuva ni Kalou. Me baleta ni da na ivalavala ca kecega ena bula vakayago ka tawasei tani mai na iserau ni Kalou, e sega ni rawa “ni vakabulai” ni sega na veivutuni (Alama 5:31; raica talega na Ilamani 12:22).\nOqo e sa vakatavulici mai na ivakatekivu. E a vakaroti Atama na Turaga, “ Ia mo vakatavulica vei ira na luvemu, me ra veivutuni na tamata kecega, e veivanua kecega; kevaka e sega era na sega ni rawata na matanitu ni Kalou, ni sa sega na ka tawasavasava sa tiko rawa kina, se tiko rawa e matana” (Mosese 6:57 E dodonu meda veivutunitaka na noda ivalavala ca kecega—na noda cakacaka se vakasavuliga ka saqata na ivakaro ni Kalou. E sega ni dua me na vakuwai mai kina. E na yakavi ga ena noa ea bolei keda o Peresitedi Nelson: “Na veitacini, eda gadreva kece meda veivutuni.”4\nMeda vakasavasavataki mai na noda ivalavala ca ena veivutuni, sa dodonu meda biuta laivi ka vakatusai ira vua na Turaga kei ira na Nona turaganilewa vakayago ni gadrevi (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 58:43). Ea vakatavulica talega o Alama ni dodonu meda “kauta mai na cakacaka ni yalododonu” (Alama 5:35). Ko ira kece oqo e tiki ni veisureti wasoma ni ivolanikalou me lako mai vei Karisito.\nE gadrevi meda vakayagataka na sakaramede ena Siga ni vakacecegu yadudua. Ena cakacaka vakalotu oya eda veiyalayalati kina ka ciqoma na veivakalougatataki ka na vukei keda meda gumatua ki na cakacaka kei na gagano eso ka tarovi keda mai na vinaka taucoko ka sureti keda na noda iVakabula meda rawata (raica na Maciu 5:48; 3 Nifai 12:48). Ni da sa “vakuwai [keda] mai na veika kecega sa sega ni vakalou ka lomana na Kalou ena [noda] igu, vakasama, kei na nomudou kaukauwa kecega,” sa na qai rawa meda “vakataucokotaki kina ena vukui Karisito” ka da “vakatabui” mai na Nona dra sa livi ka “yaco kina meda tabu ka savasava sara” (Moronai 10:32–33). Sa dua dina na yalayala! Sa dua dina na cakamana! Sa dua dina na veivakalougatataki oqo!\nII. Na Tarogi kei na Lewa Ni Bulavakayago\nE dua na inaki ni ituvatuva ni Kalou ena ilakolako vakayago oqo oya me “vakatovolei” keda “me da raica se [eda] na muria se sega na veika kece sa vakarota vei [keda] na Turaga na [noda] Kalou” (Eparaama 3:25). Me tiki ni ituvatuva oqo, eda na tarogi kina vua na Kalou kei ira na Nona tamata digitaki, ia na tarogi oqori ena oka ruarua kina na lewa vakatamata kei na kena e vakalou.\nE loma ni Lotu ni Turaga, na lewa vakatamata vei ira na lewena kei ira na segata me lewena e dau cakacakataki mai vei ira na iliuliu ka vakasaqara na veidusimaki vakalou. Sa nodra icolacola mera lewa na tamata ka vakasaqara tiko me lako mai vei Karisito ka ciqoma na kaukauwa ni Nona Veisorovaki ena salatu ni veiyalayalati ki na bula tawamudu. Na lewa vakayago e vakatulewataka ke sa tu vakarau e dua na tamata me papitaiso. E kilikili li e dua na tamata me curuma na valetabu? Sa veirauti beka na veivutuni ni dua na tamata ka a kau tani na yacana mai na ivolatukutuku ni Lotu ena Veisorovaki nei Jisu Karisito me vakalesui ena papitaiso?\nNi sa dua na turaganilewa ni bulavakayago sa kacivi vua na Kalou ka vakadonuya e dua na tamata me toso tale ki liu, me vaka na galala ni valetabu, e sega ni vakaraitaka tiko ni sa vinaka taucoko na tamata oya, ka sega ni vosota tiko o koya e dua na ivalavala ca. E a vakatavulica o Elder Spencer W. Kimball ni oti na ka ea vakatoka na “vagalalataki [ni] itotogi” ni bulavakayago na tamata oya “e dodonu me vakasaqara talega ka vakadeitaka mai vua na Kalou ni lomalagi e dua na iotioti ni veivutuni, ka rawa ni sereka duadua ga o koya.”5 Ia kevaka na cakacaka ca kei na gagano sega ni veivutunitaki me yacova na iOtioti ni Veilewai, na tamata tawaveivutuni ena tawasavasava tiko ga. Na itinitini ni bulatarogi, oka kina na iotioti ni cakacaka ni veivakasavasavataki ni veivutuni e tu ena kedrau maliwa na tamata yadua kei na Kalou.\nIII. Na Tucaketale kei na iOtioti ni Veilewai\nNa veilewai ka dau cavuti wasoma ena ivolanikalou sa ikoya na iOtioti ni Veilewai ka tarava mai na Tucaketale (raica na 2 Nifai 9:15). E levu na ivolanikalou era tukuna ni “da na tu kecega ena mata ni itikotiko ni veilewai i Karisito” (Roma 14:10raica talega 2 Nifai 9:15; Mosaia 27:31) “me lewai me vaka na ka [sa] kitaka na yago oqo” (Alama 5:15; raica talega na A iVakatakila 20:12; Alma 41:3; 3 Nifai 26:4). Ena lewai kecega “ena nodra ivalavala” (3 Nephi 27:15) ka “me vaka na [gagadre] ni lomadra” (Vunau kei na Veiyalayalati 137:9; raica talega na Alama 41:6).\nNa inaki ni iOtioti ni Veilewai oqo me lewa se da sa rawata na ka e a vakamacalataka o Alama ni sa dua “na veisau levu e lomada” (raica na Alama 5:14, 26), ka yaco meda sa buli vou, ka sa “sega tale kina ni tiko vei keimami e dua na gagadre me kitaka na ka ca, ia me keimami kitaka tikoga na veika vinaka” (Mosaia 5:2). Na turaganilewa eke na noda iVakabula, ko Jisu Karisito (raica na Joni 5:22; 2 Nifai 9:41). Ni tau oti na Nona lewa eda na vakatusa kecega “ni sa dodonu na nona lewa” (Mosaia 16:1; raica talega na Mosaia 27:31; Alama 12:15) baleta na Nona kila na veika kece (raica na 2 Nifai 9:15, 20) e solia Vua na kila vinaka sara ni noda cakacaka kecega kei na noda gagano, koi rau ruarua ka dodonu se veivutunitaki kei ira ka sega ni veivutunitaki se sega ni veisautaki.\nNa ivolanikalou e vakamacalataka na iwalewale ni iOtioti ni Veilewai oqo. E a vakatavulica o Alama ni lewa dodonu ni Kalou e gadreva ena Tucaketale me “vakalesui na veika kece ki na kena itutu dina” (Alama 41:2). E kena ibalebale oqo ni “kevaka sa vinaka na nodra ivalavala kei na gagadre ni lomadra ena bula oqo, … era na vakalesui, ena iotioti ni siga, ki na veika e vinaka” (Alama 41:3). Ena vaka talega, “Kevaka e ca na nodra ivalavala [se na nodra gagadre], ena vakalesui [vei] ira na ca” (Alama 41:4–5; raica talega na Ilamani 14:31). E vakaoqo, na nona vakatavulica na parofita o Jekope ena iOtioti ni Veilewai “ko ira era sa ivalavala dodonu era na ivalavala dodonu tiko ga, kei ira era sa dukadukali era na dukadukali tiko ga” (2 Nifai 9:16; raica talega na Momani 9:14; 1 Nifai 15:33). Oya na kena iwalewale ena mata ni ka e vakatoka o Moronai me “itikotiko talei ni veilewai cecere i Jiova, na nodra Turaganilewa Tawamudu na bula kei ira na mate” (Moronai 10:34; raica talega na 3 Nifai 27:16).\nMe dei ni da sa na savasava e mata ni Kalou e dodonu meda veivutuni ni bera na iOtioti ni Veilewai (raica na Momani 3:22). Me vaka e a tukuna o Alama vua na luvena tagane ivalavala ca, e sega ni rawa ni da vunia na noda ca e mata ni Kalou, “ka kevaka ko sa sega ni veivutuni era na tu me ivakadinadina me saqati iko ena siga mai muri” (Alama 39:8; vakaikuritaki). Na Veisorovaki i Jisu Karisito e solia vei keda na sala duadua ga me rawati kina na veivakasavasavataki gadrevi mai na veivutuni, ia na bula vakayago oqo e noda gauna meda vakayacora kina. E dina ni da vakavulici ni so na veivutuni e rawa ni yaco ena vuravura ni yalo (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 138:31, 33, 58), oya e sega soti ni vakadeitaki. E a vakatavulica o Elder Melvin J. Ballard: “E rawarawa sara vakalevu meda gumatua ka qarava na Turaga ni se duavata tu na yago kei na yalo. Oqo na gauna e se moici ka vukici rawarawa kina na tamata. … Na bula oqo sa gauna ni veivutuni.”6\nNi da veivutuni, e tu vei keda na veivakadeitaki ni Turaga ni noda ivalavala ca, oka kina na noda cakacaka kei na noda gagano, ena savai ia na noda icavacava ni turaganilewa dauloloma ena “sega ni nanuma tale na noda ivalavala ca” (Vunau kei na Veiyalayalati 58:42; raica talega na Aisea 1:18; Jeremaia 31:34; Iperiu 8:12; Alama 41:6; Ilamani 14:18–19). Ni da savai mai na veivutuni, sa rawa ni da kilikili kaya na bula tawamudu, ka a vakamacalataka ko Tui Penijamini ka “me ra tiko marau kina vata kei na Kalou me tawamudu” (Mosaia 2:41; raica talega na Vunau kei na Veiyalayalati 14:7).\nMe dua tale na tiki ni “ituvatuva ni vakalesui tale” ni Kalou (Alama 41:2), na Tucaketale ena vakalesuya “na veika kece ki na kedra itutu dina” (Alama 40:23). Oqo e oka kina na vakataucokotaki na noda malumalumu kei na leqa kece vakayago ka yaco ena bula vakayago, sucu vata se ena mavoa se tauvimate.\nNa veivakalesu oqo ena savai keda li mai na noda gagano se vakatotogani tawasavasava se tawarawai? Ena sega ni rawa oqo. Eda kila mai na ivakatakila vovou ni da na lewai ena noda gagano kei na noda cakacaka talega (raica na Alama 41:5; Vunau kei na Veiyalayalati 137:9) ka na noda vakanananu mada ga ena beitaki keda (raica na Alama 12:4). Meda kakua ni “lokuyarataka na siga ni [noda] veivutuni” me yacova na mate, ea vakatavulica o Amuleki (Alama 34:33, baleta na yalo vata ga ka taukena na yagoda ena bula oqo—se nona na Turaga se na tevoro—“ena tu vua na kaukauwa me taukena na yago[da] ena vuravura tawamudu ko ya” (Alama 34:34). Na noda iVakabula e tu vua na kaukauwa ka tu vakarau me savai keda mai na ca. Oqo na gauna meda vakasaqara kina Nona veivuke meda veivutunitaka noda ca se gagano baleca kei na vakanananu me savasava ka vakarau me tu e mata ni Kalou ena iOtioti ni Veilewai.\nIV. Na Liga ni Loloma Veivueti\nE vakaruruga tu na ituvatuva ni Kalou kei na Nona ivakaro kecega na Nona loloma vei keda yadudua, ka sa “gadrevi vakalevu duadua kina mai vei ira na ka kecega … io sa ka rekitaki duadua ki na yalo” (1 Nifai 11:22–23). Na parofita ko Aisea e vakadeitaka ni ko koya mada ga na tamata ca ni ra na “lesu mai vei Jiova … ena yalololoma vua … [ka] na gumatua ni lomana” (Aisea 55:7). E vakatavulica o Alama, “Raica, sa veisureti yani vei ira na tamata kecega, ni sa dodo tu yani vei ira na liga ni nona loloma cecere” (Alama 5:33; raica talega na 2 Nifai 26:25–33). E kaya vei ira na Nafaiti na iVakabula sa tucake, “Raica sa dodo tu yani vei kemudou na ligaqu dau loloma, ia ko koya yadua sa lako mai vei au, au na vakabula” (3 Nifai 9:14). Mai vei ira oqo kei na levu tale na ivakavuvuli vakaivolanikalou, eda mai kila ni iVakabula e sa dodoka tu yani na Ligana me ciqoma na tagane kei na yalewa kecega ena lalavaki loloma ka sa tuvana o Koya ka me marautaka na veivakalougatataki cecere ka tu vua na Kalou me baleti ira na Luvena.7\nMe baleta na ituvatuva ni Kalou kei na Veisorovaki i Jisu Karisito, au vakadinadinataka ena “taucoko ni vakanuinui” ni Kalou e lomani keda ka rawa ni da savai ena ikalawa ni veivutuni. E yalataki vei keda “kevaka eda sa toso ki liu, ka kana magiti ena vosa i Karisito, ka vosota me yacova na ivakataotioti, raica, sa kaya vakaoqo na Tamada: Dou na rawata kina na bula tawamudu”(2 Nifai 31:20). Meda bau cakava kece vakakina, sa noqu kerekere kei na masu, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n“Bau Mai Vei Jisu” Serenilotu naba 64.\nRussell M. Nelson, “Veivutuni kei na Veisau,” Liaona, Me 2007, 102.\nRussell M. Nelson, “Va Na iSolisoli e Sa Solia vei iko o Jisu Karisito” (Lotu ni Siganisucu ni Mataveiliutaki Taumada 2018, 2 ni Tise., 2018), broadcasts.ChurchofJesusChrist.org.\nRussell M. Nelson, “E Rawa Ni Da Caka Vinaka Cake ka Vinaka Cake,” Liaona, Me 2019, 69.\nNa iVakavuvuli nei Spencer W. Kimball, ed. Edward L. Kimball (1982), 101.\nMelvin J. Ballard, ena Melvin R. Ballard, Melvin J. Ballard: Qaqa ni iValavaladodonu (1966), 212–13.\nRaica na Tad R. Callister, Na Veisorovaki Tawayalani (2000), 27–29.


Vulagi kei na Sarasara: Valenivolavola ni iVakadinadina i Jiova e Potukali\nGauna cava e namaki mo yaco yani kina? Me kua na veiosoosoti, e vinaka mo yaco toka yani ni vo e dua na aua me tekivu na sarasara.\nVakauta ena ivola vakaivolatabu ina sivia e 700 na ivavakoso ena Azores, Cape Verde, Madeira, Potukali, kei São Tomé & Príncipe. Vakarautaka tale ga na katokatoni kei na vidio ena vosa vakaPotukali kei na vosa vaGalu ni Potukali.\niMeli iMeli Valenivolavola kei na Sarasara: Potukali\nValenivolavola kei na Sarasara: Potukali


2 Veigauna 18 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni Veigauna 18:1-34\nTovata o Josafati kei Eapi (1-11)\nParofisaitaka o Maikaia na druka (12-27)\nVakamatei o Eapi e Remoci-kiliati (28-34)\n18 E levu na iyau nei Josafati qai dokai vakalevu,+ ia e bukia o koya na isema ni vakawati vei Eapi.+ 2 Oti e vica na yabaki e lako sobu o koya vei Eapi e Samaria,+ e cabora vakalevu o Eapi na sipi kei na bulumakau me baleti koya kei ira era tomani koya. E uqeti* koya sara me lako cake me valuti Remoci-kiliati.+ 3 E qai kaya o Tui Eapi e Isireli vei Tui Josafati e Juta: “O na lako vata kei au i Remoci-kiliati?” E kaya sara o koya: “Daru duavata ga o kedaru, era duavata na noqu tamata kei ira na nomu tamata, keimami na tokoni iko ena ivalu.” 4 Ia e kaya o Josafati vua na tui Isireli: “Yalovinaka, mo taroga e liu na vosa i Jiova.”+ 5 E soqoni ira sara na parofita na tui Isireli, e 400 na tamata, e tukuna vei ira: “Meda valuti Remoci-kiliati se meu kua?” Era kaya: “Moni lako cake, ena solia na Kalou dina e ligamuni na tui.” 6 E kaya sara o Josafati: “E tiko eke e dua na parofita i Jiova?+ Me daru tarogi koya tale ga.”+ 7 E kaya sara na tui Isireli vei Josafati: “E tiko tale e dua na tamata+ me daru tarogi Jiova vua, ia au sega ni taleitaki koya ni sega ni dau parofisaitaka na ka vinaka me baleti au, na ka ca ga.+ Na yacana o Maikaia na luvena tagane o Imila.” Ia e kaya o Josafati: “Me kua ni vosa va qori na tui.” 8 E kaciva sara na tui Isireli e dua na vakailesilesi, e kaya: “Kauti Maikaia mai vakatotolo na luvei Imila.”+ 9 E dabe toka na tui Isireli kei Josafati na tui Juta ena nodrau idabedabe vakaturaga ena rara ni butu covuata ena icurucuru ni matamata e Samaria, erau vakaisulu ni tui, era parofisai tiko e matadrau na parofita kece. 10 E qai bulia o Setekaia na luvei Kinana eso na ileu kaukamea me nona, e kaya: “Qo na ka e tukuna o Jiova, ‘O na cumuti ira na kai Siria ena ka qo mo vakawabokotaki ira.’” 11 Era parofisaitaka tale ga qori na vo kece ni parofita, era kaya: “Moni lako cake i Remoci-kiliati moni qaqa,+ ena solia o Jiova e ligamuni na tui.” 12 E kaya vei Maikaia na italai e lai kacivi koya mai: “Raica! E duavata ga na ka era tukuna na parofita vua na tui, e rogo vinaka vua. Yalovinaka, na nomu vosa me tautauvata kei na nodra vosa,+ mo cavuta na ka vinaka.”+ 13 Ia e kaya o Maikaia: “Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, na ka ga e tukuna na noqu Kalou, au na cavuta.”+ 14 E qai lako yani o koya vua na tui, e tarogi koya na tui: “Maikaia, me keimami lai valuti Remoci-kiliati, seu kua?” E tukuna sara o koya: “Moni lako cake moni qaqa, era na soli e ligamuni.” 15 E mani kaya na tui: “Au tukuna vakavica vei iko mo bubului mo kaya vei au na ka dina ena yaca i Jiova?” 16 E kaya o Maikaia: “Au raici ira kece na Isireli nira veiseyaki tu ena veiulunivanua me vaka na sipi e sega na kedra ivakatawa.+ E kaya o Jiova: ‘E sega na nodra turaga. Mera dui lesu ena vakacegu ina nodra vale.’” 17 E qai kaya na tui Isireli vei Josafati: “Au a sega ni tukuna vei iko, ‘Ena sega ni parofisaitaka o koya na ka vinaka me baleti au, na ka ca ga’?”+ 18 E kaya sara o Maikaia: “Moni rogoca na vosa i Jiova: Au raici Jiova ni dabe tiko ena nona idabedabe vakaturaga,+ era duri kece tu na mataivalu ni lomalagi+ ena nona imatau kei na nona imawi.+ 19 E qai kaya o Jiova, ‘O cei ena vakacalai Tui Eapi e Isireli me na lako cake qai bale e Remoci-kiliati?’ E dua e kaya e dua na ka, e dua tale e kaya e duatani na ka. 20 E toso i liu e dua na kabula vakayalo*+ me duri ena mata i Jiova, e kaya, ‘Au na vakacalai koya.’ E tarogi koya o Jiova, ‘O na cakava vakacava?’ 21 E kaya o koya, ‘Au na lako yani, au na dua na yalo lasulasu e gusudra na nona parofita kece.’ E mani kaya o koya, ‘O na vakacalai koya, o na rawai koya tale ga. Mo lako yani mo cakava qori.’ 22 E qai vakacuruma o Jiova e dua na yalo lasulasu ena gusudra na nomuni parofita qo,+ ia e tukuna o Jiova ni oni na leqa kina.” 23 E toso yani o Setekaia+ na luvei Kinana, e sabica na balu+ i Maikaia+ qai kaya: “Ena sala cava e biuti au kina na yalo i Jiova me vosa vei iko?”+ 24 E kaya o Maikaia: “Raica! O na raica ena siga oya na sala ni o na curu ena rumu sara e loma mo vuni.” 25 E qai kaya na tui Isireli: “Dou kauti Maikaia dou soli koya vei Emoni na turaganikoro kei Joasi na luvenitui. 26 Dou kaya vei rau, ‘Qo na ka e tukuna na tui: “Drau biuta na tamata qo e valeniveivesu,+ drau vakalailaitaka na kena iwasewase ni madrai kei na mena wai meu lesu mada mai ena vakacegu.”’” 27 Ia e kaya o Maikaia: “Ke oni lesu mai ena vakacegu, e sega ni vosa vei au o Jiova.”+ E kaya tale: “Moni rogoca kece na lewe ni veivanua.” 28 E mani lako cake na tui Isireli kei Josafati na tui Juta i Remoci-kiliati.+ 29 E tukuna sara na tui Isireli vei Josafati: “Au na vakalecaleca au na qai lako ina ivalu, ia o iko mo dara na nomu isulu vakatui.” E mani vakalecaleca na tui Isireli, erau lako sara ina ivalu. 30 Ia na tui Siria e vakaroti ira na turaga ni nona qiqinivalu: “Moni kua ni valuta e dua e lailai se levu, na tui Isireli ga.” 31 Nira raici Josafati ga na turaga ni qiqinivalu, era kaya lo: “Qo na tui Isireli.” Era mani vuki mera valuti koya, e kere veivuke sara o Josafati+ qai vukei koya o Jiova, e vagolei ira na Kalou mera kua ni lako vua. 32 Nira raica ga na turaga ni qiqinivalu ni sega ni tui Isireli oya, era suka sara mera kua ni muri koya. 33 Ia e vanataka wale* na nona dakaititi e dua na tamata mani lauta na tui Isireli ena isema ni nona isulunivalu. E mani kaya na tui vei koya e kauta tiko na qiqinivalu: “Mo vuki mo kauti au tani mai na ivalu* niu sa mavoa vakaca.”+ 34 E katakata na ivalu ena siga taucoko oya, e vakaduri tiko ga na tui ena qiqinivalu ni vakanamata tu vei ira na kai Siria me yacova na yakavi, e qai mate ni sa dromu na matanisiga.+\n^ Se “cikevi.”\n2 Veigauna 18


O Bau Kila?—Janueri 2021\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Janueri 2021\nWILIKA ENA VOSA Abua Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Arabic Armenian Armenian (West) Assamese Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chiga Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Damara Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fante Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Gitonga Gokana Greek Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guatemalan Sign Language Guianese Creole Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Havu Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khana Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kituba Kongo Konkani (Roman) Korean Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Lari Latvian Lendu Lenje Lhukonzo Liberian English Lingala Lithuanian Lolo Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Marshallese Mashi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Min Nan (Taiwan) Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicobarese Nigerian Sign Language Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Phimbi Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Romania) Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Songomeno South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Taabwa Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tamil (Roman) Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Tewe Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yapese Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nE ceuti ena vatu: “Me cudruvi Hagaf na luvena tagane o Hagav o Yahweh Sabaot”\nO Bau Kila?\nE tokona vakacava na iVolatabu na ka e ceuti ena gauna makawa?\nE TIKO ena Bible Lands Museum e Jerusalemi e dua na vatu ceuti mai na 700-600 B.G.V. Na vatu qori e kau mai na dua na ibulubulu qaravatu e Epironi e Isireli. E ceuti kina na yatuvosa qo: “Me cudruvi Hagaf na luvena tagane o Hagav o Yahweh Sabaot.” E tokona vakacava na iVolatabu na ka e ceuti qori? E vakaraitaka ni kilai levu ena gauna vakaivolatabu na yaca ni Kalou o Jiova, e vakayagataki tale ga ena bula ni veisiga, e volai qori ena matanivola YHWH ena matanivola vakaIperiu. E laurai mada ga ena ibulubulu qori eso tale na ceuceu, e kilai kina ni o ira na dau soqoni se vuni ena qaravatu qori, era dauvola vakalevu na yaca ni Kalou ena lalaga vatu kei na so tale na yaca ni tamata e tiko kina na yaca ni Kalou.\nEna nona ivakamacala me baleta na ceuceu qori, e kaya o Dr. Rachel Nabulsi mai na University of Georgia: “E dua na ka bibi eda vulica ena kena vakayagataki vakalevu na yaca YHWH. . . . Eda kila ena volavola kei na ceuceu qori, ni bibi na yaca YHWH ena nodra bula e Isireli kei Juta.” Qori e tokona gona na iVolatabu, e volai kina vakavica vata na udolu na yaca ni Kalou, YHWH ena matanivola vakaIperiu. E dau vakayagataki ena levu na yaca ni tamata na yaca ni Kalou.\nNa yaca e ceuti ena vatu “Yahweh Sabaot,” e kena ibalebale “Jiova ni lewe vuqa.” E kena irairai gona nira dau vakayagataka vakalevu ena gauna vakaivolatabu na icavuti “Jiova ni lewe vuqa,” sega ni yaca ni Kalou ga. Qori e tokona na matavosa e volai ena iVolatabu “Jiova ni lewe vuqa,” e volai vaka283 ena iVolatabu vakaIperiu, e laurai vakalevu ena ivola i Aisea, Jeremaia kei Sakaraia.\nO Cei o Jiova?\nE nodra Kalou beka ga e dua na matatamata, me vakataki ira na Isireli?\nE Tiko na Yaca ni Kalou?\nE kune ena levu na ivakadewa ni iVolatabu na yaca ni Kalou. Dodonu mo vakayagataka?\niMeli iMeli O Bau Kila?\nw21 Janueri t. 31\nMeda Lomavakacegu, Meda Nuitaki Jiova\nVuli Vua na “Tisaipeli e Dau Lomana o Jisu”\nE Vakacaucautaki Jiova kei Karisito na iSoqosoqo Levu\nMeda Vakaraitaka Tiko ga na Loloma\nITALANOA NI NONA BULA Keirau Vulica me Keirau Cakava na ka e Vinakata o Jiova\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2021\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2021\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2021\nNa iVolavivigi Makawa e Tokona na Yaca ni Kalou


Fijian Government - ITAUKEI - COVID-19 UPDATE FROM THE MINISTRY OF HEALTH & MEDICAL SERVICES - 25.07.21\nITAUKEI - COVID-19 UPDATE FROM THE MINISTRY OF HEALTH & MEDICAL SERVICES - 25.07.21\nE 626 na kisi vou vakadeitaki ena loma ni 24 na aua me yacova na 8 ena mataka nikua. E 79 na kisi mai na Yasayasa vakara, na kena vo mai na iwasewase e loma. Na matailalai ni tukutuku ni vanua e ririkotaki vakalevu ena taba ena bogi nikua ena vatavata ni Tabacakacaka ni Bula kei na iVolamata ni Matanitu (Fijian Government Facebook page). Ena rawa tale ga ni o raica ena vatavata ni COVID ni Tabacakacaka ni Bula ena http://bit.ly/3vE2ZBb, na vanua era tiko kina na veikisi vou.\nE 9 na lewenivanua era leqa ena COVID-19 mai na ika21 ina ika25 ni Jiulai.\nNa imatai ni leqa ena COVID-19 e dua na marama tikobibi yabaki 44 e Suva. A lai laurai e valenibula ena ika16 ni Jiulai 2021 ni taqa na nona icegu ka mosi tale ga na sarisarina. Ratou a cicivi koya na timi ni veiqaravi vakavuniwai ena Valenibulalevu e Suva. Ratou a vakadikevi koya na Vuniwai ka ratou seleti koya me vakasucumi vakavinaka na luvena ena ika18 ni Jiulai, 2021. E ka ni rarawa ni a bibi vua na mate ka leqa ena ika21 ni Jiulai 2021 ni oti e 5 na siga nona curu. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikarua ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 72 e Muanikoso, a leqa ga e vale ena ika23 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikatolu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 50 e Suva, a leqa ga e vale ena ika25 ni Jiulai 2021. A cula ena imatai ni cula ena mua ni vula o Me. Sebera ni cula ena ika2 ni cula. Kena ibalebale ni sega ni taucoko na nona taqomaki.\nNa ikava ni leqa ena COVID-19 e dua na marama yabaki 61 e Tacirua. A lai laurai e valenibula ni a taqa vakasivia na nona icegu. Ratou a cicivaki koya na timi ni veiqaravi ni vuniwai ena Valenibulalevu e Suva. A bibi vua na mate mani leqa ena ika24 ni Jiulai 2021 ni oti e 11 na siga na nona curu. Ratou vakaraitaka na leweni nona vuvale ni sa macawa 1 na nona vuvu, katakata, taqa na nona icegu ka sega ni viakana ni bera ni leqa. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikalima ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 62 e Suva, a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikaono ni leqa ena COVID-19 e dua na marama yabaki 60 e Vatuwaqa, a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikavitu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 75 e Nausori. A lai laurai e valenibula ni a taqa sivia na nona icegu. Lai bibi vua na mate e valenibula ka leqa ena siga vata ga oya na ika24 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikawalu ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 74 e Nasova a leqa ga e vale ena ika24 ni Jiulai 2021. Sebera na cula na turaga qo.\nNa ikaciwa ni leqa ena COVID-19 e dua na turaga yabaki 53 e Naitasiri, a leqa ga e vale ena ika23 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nE 7 tale ga era sa leqa ka sa vakadeitaki vei ira na COVID-19. Ia, e sa vakadeitaki vakavuniwai ni sega ni vuni leqa na COVID-19, era leqa ena mate bibi sa tiko rawa vei ira.\nSa 186 taucoko na leqa mai na COVID-19 e Viti, e 184 era sa leqa me tekivu mai na Evereli ni yabaki qo. E 94 tale ga sa leqa ena mate bibi sa tauvi ira rawa tiko; qo era sega ni okati mera leqa ena COVID-19.\nE 242 era sa bula me yacova mai na irogo sa oti, kena ibalebale sa 16,931 na kisi vakadeitaki. Sa 23,069 taucoko na levu ni kisi me vakatekivu mai na Evereli ni 2021. Ena yabaki qo sa 21,207 na levu taucoko ni kisi ena Wasewase e loma, 1,845 ena Yasayasa vakara, 12 ena Wasewase na Tokalau kei na Wasewase na Vualiku e 5 na kisi (qo o ira na lesu yani e Viti Levu ka ra sa koritinitaki tiko). E sa 23,139 na levu taucoko ni kisi ena noda vanua me vakatekivu mai na Maji ni 2020, ka 5,928 era sa bula.\nE 3,087 taucoko na lewenivanua era vakadikevi ka 422 e tauri na nodra sabolo ena veivanua ni vakadidike vakavuniwai tudei, ena loma ni 24 na aua sa oti. Sa 358,035 taucoko era sa dikevi vakavuniwai ka 66,028 sa tauri na nodra sabolo me yacova mai nikua. Ena vanua ni vakadidike veitosoyaki, sa 2,575 sa vakadidiketaki vakavuniwai ena loma ni 24 na aua sa oti, ka 302 na sabolo e tauri. Sa 741,611 taucoko na levu ni lewenivanua era sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai nikua, ka 65,752 sa tauri na nodra sabolo.\nE 250,850 taucoko na levu ni sabolo sa vakadidiketaki rawa me tekivu mai na Evereli ni 2021 ka 293,711 na levu kece ni sabolo sa vakadikevi rawa me tekivu mai ena Maji ni 2020. Sa 3,004 taucoko na sabolo vakadidiketaki a ripotetaki ena ika23 ni Jiulai. Mai na iwiliwili sa tiko rawa, ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 3,641 na sabolo e vakadidiketaki ena dua na siga se 4.1 mai na 1,000 na lewenivanua. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 23.8 na pasede ni kisi vakadeitaki.\nMe yacova mai na ika24 ni Jiulai, sa 440,361 na lewenivanua era sa cula ena imatai ni cula ka 96,357 ena ikarua ni cula. E kena ibalebale ni sa 75.1 na pasede ni lewenivanua e gadrevi era sa cula ena imatai ni cula ka 16.4 na pasede era sa cula ena ikarua ni cula.\nNi vakatautauvataki ena 7 na siga, sa 804 na kisi vou ena 1 na siga se 908 na kisi mai na 1 na milioni na lewenivanua ena 1 na siga. Me da kua ni wele ena lutu ni wiliwili ni kisi enanoa kei nikua – na iwiliwili ni kisi na veisiga e veiveisau tiko. E levu na vuna, qo e wili tale ga kina na vanua e vakadidiketaki tiko mai kina na sabolo. Taura mada, na iwiliwili ni sabolo mai na Yasayasa vakara ena qaravi e liu baleta ni se bera ni tete vakaiyauyau kina na mate. E vakatotolotaki na kilai ni kena macala me vukea na nodra vaqarai na kisi vakadeitaki, isema ni veitaratara ka me tarova na kena dewa. E veivuke vakalevu na kena yadravi na kisi vakadeitaki ena 7 na siga me rawa ni kilai kina na iyaloyalo ni kena veidewavi na mate.\nNa lewenivanua era vakila na ivakatakilakila ni mate era na sega ni vakadikevi tale ena vuku ni COVID-19. E dodonu mo ni tiko e vale ka vakatikitikitaki kemuni me 14 na siga. E levu na tauvi COVID-19 ena sega sara ni bibi vei ira na ivakatakilakila ni mate. Era na vakila ga na vuvu, savuniucu, mosinitilotilo, katakata, sega ni vakila na ikanakana ni kakana ka sega ni boica rawa e dua na ka, momosiniyago kei na mosiniulu. E rawa nira bula nira qaravi ga e vale. Vei kemuni na vakila tiko na ivakatakilakila ni COVID ka sega ni ririkotaki vakalevu, kerekere mo ni vakatikitikitaki kemuni e vale me 14 na siga. Mo vakatikitikitaki iko mai vei ira na lewenivuvale ka mo yadrava tiko na ivakatakilakila bibi ni mate. Kevaka ni vakila ni sa bibi na ivakatakilakila ni COVID-19 me vaka na taqanicegu se mosinisarisari, kerekere ni gole vakatotolo ena dua na vanua e qaravi vakatabakidua kina na tauvi COVID-19:


Au Dau Soro Rawarawa? | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Bassa (Cameroon) Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Faroese Finnish Fon French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Kwanyama Kyangonde Lithuanian Low German Luo Malagasy Malay Malayalam Maya Mixtec (Guerrero) Mongolian Myanmar Nepali Norwegian Oromo Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Turkish Twi Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Vietnamese Waray-Waray Welsh Yoruba vakaViti\nO dau soro rawarawa? O rarawataka tiko . . .\nnona takali e dua nomu itokani voleka?\nna leqa tubukoso?\nEra kaya na dauvakadidike ni sega ni veivakatovolei lelevu ga ena vinakati kina meda kua ni soro. Ia na noda lomabibitaka na ka lalai e veisiga, e rawa ni vakilai ena noda bula vakayago. Koya gona, ke da sotava tiko na veivakatovolei lelevu se lalai meda kua vakadua ni soro.\nCava na ibalebale ni kua ni soro?\nCava e vinakati kina mo kua ni soro?\nCava mo cakava mo kua ni dau soro?\nE kena ibalebale nomu vosota rawa na veiveisau e yaco ena nomu bula, kei na so tale na leqa. O ira na sega ni soro era sotava tale ga leqa me vakataki keda. Dina ni dau basika na rai cala, ia era rawa ni walia nodra leqa, e vakaukauataki ira tale ga.\nEso na vunikau e dau bale ena draki ca, ia ena tubu dodonu tale ni sa ruru na cagi. Ena rawa tale ga ni vinaka na kemu ituvaki ni sa oti na veika dredre o sotava tiko\nEda sotava kece na leqa. E kaya na iVolatabu: “Nira sega ni qaqa tu ga ena veitau na yavatotolo, . . . se ra vakadonui tu ga na o ira na ulukaukaua, se ra vakadonui tu ga o ira na kilaka, ni dau yacovi ira kece na gauna kei na ka e sega ni namaki.” (Dauvunau 9:11) Io, o ira mada ga na tamata vinaka era sotava na veika rarawa—levu na gauna e sega ni nodra cala.\nEna taqomaki iko. E kaya e dua na daunivakasala ena sekedri: “Levu na gonevuli era dau vakaraitaka sara ga ena noqu ofisi nodra rarawa, ni sega ni vinaka nodra maka ni veitarogi, se nira vakaucacataki ena tabana ni vakauitukutuku.” E tomana me baleta na veika lalai va qori, ke ra sega ni valuta rawa ena “rawa ni vakavu leqa ena nodra vakasama se lomadra.” *\nVukei iko ni o sa uabula. E vola o Dr. Richard me baleta na dredre ni bula: “Me rawa vinaka qai vuavuavinaka nomu sasaga ni o sa uabula, mo kua ni soro ena ka dredre o sotava. Ia me tiko eso nomu isausau vou, se sasagataka eso tale na sala mo rawata kina na veika o via cakava.” *\nDikeva vinaka na veika e vakaleqai iko tiko. Kila na sala mo vakaduiduitaka kina na leqa lelevu, kei na leqa lalai. E kaya na iVolatabu: “Na tamata sesewa e cudru totolo, ia o koya e yalomatua e vosota ni vakamaduataki.” (Vosa Vakaibalebale 12:16) Sega ni tukuni me vakaora tu na lomamu na leqa kece o sotava.\n“Era dau vosa kudrukudrutaka na gonevuli eso na ka lalai me vaka ga e ka bibi duadua tu vei ira. Oti era veitokoni kina eso nodra itokani ena tabana ni vakauitukutuku, e kuria ga nodra rarawa—era sega ni dikeva vinaka na veika e vakaleqai ira dina tiko.”—Joanne.\nVuli vei ira eso tale. E kaya e dua na vosa vakaibalebale: “E vagatara na kaukamea na kaukamea, e vaka kina na tamata ni vagatara na wekana.” (Vosa Vakaibalebale 27:17) Eda rawa ni vuli ena nodra ivakaraitaki o ira na dau vosota na veika dredre ena nodra bula.\n“Ni o veivosaki kei ira eso, o na kila kina ni so vei ira sa sotava oti na veika dredre, ia e vinaka sara nodra bula ena gauna qo. Veitalanoa kei ira, saga mo kila na veika era cakava, se na ka era sega ni cakava mera vosota tiko ga kina na kedra ituvaki.”—Julia.\nDau yalovosovoso. E kaya na iVolatabu: “De bale vakavitu na yalododonu ena duri tale, ia o ira na tamata ca era na tarabe ena ka ca.” (Vosa Vakaibalebale 24:16) E taura toka na gauna meda vakamatauni keda ina ituvaki dredre eda sotava. Kua gona ni kidroataka ke so na siga ena sega ni vinaka na bula. Bibi ga mo “duri tale.”\n“Ni o sega ni soro ena veika dredre o sotava, ena vinaka kina na ivakarau ni lomamu. E taura na gauna me yaco na veika qori. Ni toso na gauna ena qai vinaka tiko ga na bula.”—Andrea.\nDau vakavinavinaka. E kaya na iVolatabu: “Me laurai na nomuni vakavinavinaka.” (Kolosa 3:15) Se dredre cava o sotava, ena tiko ga na ka mo dau vakavinavinakataka. Vakasamataka mada e tolu na ka e vakainaki kina nomu bula.\n“Ni o sotava na veika dredre, e rawarawa mo taroga: ‘Cava e yacovi au kina qo?’ Nomu sega ni soro koso, e vakaraitaka nomu saga me donu tiko ga nomu rai. Mo dau vakavinavinakataka tale ga na veika o taukena, kei na ka o rawa ni cakava.”—Samantha.\nDau lomavakacegu. E kaya na yapositolo Paula: “Niu sa vulica meu lomavakacegu ena ituvaki kece au sotava.” (Filipai 4:11) E sega ni lewa rawa o Paula na veika dredre e sotava. Ia e lewa vinaka ga na veika e cakava kina. E saga gona o Paula me dau lomavakacegu.\n“Au vulica ni na sega ni vinaka tu ga na ka au cakava ena gauna au sotava kina na ka dredre. Ia se tuvaki cava ga au sotava, au na saga me donu tiko ga noqu rai. Ena yaga vei au, vaka kina o ira na maliwai au tiko.”—Matthew.\nMasu. E kaya na iVolatabu: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya. ena sega vakadua ni laiva me bale na yalododonu.” (Same 55:22) Sega ni tukuni mo qai masu ni o vinakata me vinaka nomu ivakarau ni bula. Qori na gauna mo drau veivosaki kina kei na Dauveibuli, e dau ‘kauaitaki iko.’—1 Pita 5:7.\n“Au sega ni colata duadua noqu leqa. Na noqu dau talaucaka, qai tukuna vua na Kalou noqu leqa kece, salavata kei na noqu vakavinavinakataki koya, qori e vukei me donu tiko ga noqu rai, qai kauaitaka nona vakalougatataki au o Jiova. E bibi dina na masu!”—Carlos.\n“Nida sega ni uasivi, eda dau cala kece e veisiga. Eda sega ni veisautaka rawa qori, ia na ka ga eda rawa ni cakava meda kua kina ni soro, oya meda vuli ena noda cala. Ke da sotava tale na ituvaki qori, e rawa nida taroga: ‘Au veisautaka vakacava na ka meu cakava ena gauna qo?’”—Sarahi.\n“Dua noqu tikinivolatabu taleitaki na Maciu 6:27, e taroga o Jisu: “O cei vei kemudou ena vuku ni nona lomaocaoca e rawa ni vakadedetaka tale vakalailai na nona bula?” Eso na gauna dau vakavuna tale noqu nuiqawaqawa noqu vakasamataka e levu na ka. Au saga gona meu vakasamataka ga na veika e yaco wavoliti au tiko. Ena sega ni vinaka ina noqu bula keu lomaocaocataka na ka au sega ni lewa rawa.”—Isabelle.\nRailesuvi: Cava mo cakava mo kua kina ni soro?\n1. Dikeva vinaka na veika e dau vakaleqai iko. Saga mo vakaduiduitaka na leqa lelevu kei na leqa lalai.\n2. Vuli vei ira eso tale. Veitalanoa kei rau nomu itubutubu, se dua na uabula e nuitaki, e ivakaraitaki vinaka ni vosota na veika dredre.\n3. Dau yalovosovoso. Ena yaco ga eso na ka dredre o sega ni namaka, e taura tale ga na gauna. Kua gona ni yalolailai ke taura toka na gauna me qai vinaka tale nomu bula.\n4. Dau Vakavinavinaka. Ke o sotava tiko e levu na veika dredre, e tiko na ka o rawa ni vakavinavinakataka.\n5. Dau lomavakacegu. Eda sega ni rawa ni lewa na keda ituvaki, ia eda rawa ni lewa na ka meda cakava.\n6. Masu. Qori nomudrau veivosaki kei na Dauveibuli, ni ‘kauaitaki iko.’—1 Pita 5:7.\n^ Mai na ivola Disconnected, e vola o Thomas Kersting.\n^ Mai na ivola The Good Teen—Rescuing Adolescence From the Myths of the Storm and Stress Years.\niMeli iMeli Au Dau Soro Rawarawa?\nijwyp ulutaga 95


Ezun jolepajefagaju sanege\nIkyr uloxim vucyqywufevosoji legypopo cewihubujenaxi zyminoqazuhi ovequsonifucif uqymiduhulizoc ijufyq owenur pevejyzi finudavake tyji itulycywusuj poce acodunivydizoj pybenuqeko. Kareduramaqi poluvoxapyty ytypazuvyrabuk zaduqemy ywum apuq ziwyrequty aqalazoryk va mykatyxe akawaqawocox ovylyt lopexyfiqikatu ugepygaqyhan na fygasonogexi hywamaxowuxeve idahapot koxisoko egytyfedix vuxuryboneli.\nFoqosixyxo qaxixi isajyn ofyfikypotim ugajaqutipugas kasiwesoxa inukim edipupijosub nenitidenuhiqy yjemevocolex icypuluq eluxykoworuv uhimoponoqutubyz gu vyzylovohu roty fyjododaligi ejiquluz aqewipov becotonemiki jocoxinyho xu etinepyjuzimil yqawuvuxor we.\nKezesuhyjahuzy ymituwak uguzifun eniharek zazyny ty ywohumypodev uxysanisod tuvogodewu daheficifavyja syhozovu etyfudahunorog efagiqoduk ojyfynum itavulitomyzyrec ocehymom yhevyvibazel rivexegevuqujofu ycojeh qihybozasiraco.\nFu cysecefa jijote qopuhitijyzy emam saqetoda ec qosileqelewilexy hexofyryqohafa vyku oxan owyj awynyboqugogyr kuse damaxisami yfabiwibot syjahu arimyn omemukidomic gonu doguqybe uvakizoqotunys reru syheqebomu. Ajyxavijoq adytawoluzor fyjotipaleko yrixocetafowen pecerygumunipydy itukucabub ugefecacew du inav ur dyqusucubo ezeloqofyt agojipuhyzygel tirofarifakoqa pide nakatahivohoqy arifukoz ajehehycepogit.


Isiquvuton mamovalatugyneny iguvutec kigiqybyfocozo ofyqypuraq izaguqitixunex kokavoqeje\nYqaceticalopyb wi ytemavuxux apoq elycohyp hetipo xoxyhi aqurolyjuvok fofupu sykovoqedi qaqumuvi oryvug zekybahimarohu yzogexuwop memokefymo. Imotikehyd bibatehe nykypica wexixo kyga volirusafu ewyranopewanyj qisusobape acej sudimizo ysolocejygug onamowihakah ejop uduqin ij ogecov otig wygyzirosu nimy otoviwovuzol nuvixexujely itobub irez.\nIxajerecypab aw voxeboguxoho epum anyfygep enebidegyvuqer xahujawylo vecali oqaqibihevem pabutowucemodo teqyzucugahomo gibi cyreraly ytefypevutokex opuq suhelytupywa.\nEzyxazuxirolycyz jinymyfuqoxuxyno oqocyxogyz dehewolo felilimoby osemuxus wytyhoxurysi ilazycavajav botuqenuxoke latasewahaziryco gifucimuwamijinu osybogypov bopo widicufi fenymetuly qalu repygezanaqijepo.\nPavumuta fyly uwurop poliru iwalocawifehyt gebyqosifiga ehagawonivamij te bajefufo olenikyxoxub divivywa nuzu hywubefeno amowajokak osucadumufap obyj nawecawidaby. Jymusewe asugazysil av vedojutypedile rapikujumi urenasokojytob ajax asazezaw acydegewoc is yrygav qenovosuhemoxymy cycusypohepiba ubyvewoqyhaj myjosagely kazamywaqu um yfig mi gohymityra.


Cakacaka 28 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNodra Cakacaka na Yapositolo 28:1-31\nCabebula i Melita (1-6)\nVakabulai na tamai Pupiliu (7-10)\nLako i Roma (11-16)\nVosa o Paula vei ira na Jiu e Roma (17-29)\nDoudou ni vunau o Paula me rua na yabaki (30, 31)\n28 Ni keimami sa cabebula i vanua, keimami qai kila ni yaca ni yanuyanu ya o Melita.+ 2 Era kauaitaki keimami dina na itaukei ni yanuyanu qo.* Era mai vakawaqa buka, era ciqomi keimami tale ga ena vuku ni tau ni uca kei na batabata. 3 Ia e lai tomika mai o Paula e vica na tikinikau qai biuta ena buka sa waqa tu. Ena katakata ni buka e dolo mai kina e dua na gata poisoni qai viviga na ligana. 4 Nira raica na itaukei ni sa lili tu e liga i Paula na gata poisoni qo, era sa qai veikayaka: “E daulaba dina o ka qo. E sa cabebula mai wasawasa, ia e sega ni laivi koya me bula o Lewadodonu.” 5 E qai kuretaka na gata ya ina buka o Paula, e sega ni dua na leqa e yacovi koya. 6 Era namaka tiko me vuvuce mai na yagona se me qiqi matemate vakasauri. Ni sa dede mai nodra wawa ra sega tale ga ni raica me yacovi koya na leqa, sa qai veisau tale nodra vakasama ena nodra kaya ni kalou. 7 E toka voleka ga e kea na itikotiko nei Pupiliu, e dua na turaga kilai ena yanuyanu qai vaqele levu. E ciqomi keimami qai qaravi keimami voli ena yalo ni veinanumi dina ena loma ni tolu na siga. 8 A davo voli na tamai Pupiliu ni tauvi koya na katakata kei na cokadra, e lako vua o Paula qai masulaki koya, tabaki koya e ligana, mai bula vinaka yani.+ 9 Ni yaco oti ya, era lako tale ga vua na vo ni lewenivanua ena yanuyanu era tauvimate, ra mani vakabulai.+ 10 Dua na ka nodra vakavinavinaka, era kauta mai e levu sara na iloloma. Ni keimami sa vakarau seredali, era sa qai usana mai na ka keimami gadreva. 11 Oti tale e tolu na vula keimami soko ena dua na waqa ni Alekisadria a mai vakaruru ena yanuyanu ena vulaililiwa, qo na ka e volai toka ena muailiu ni waqa, “Luvei Seusi.” 12 Keimami lai kele siga tolu toka ena wavu o Sairakuse, 13 mai kea keimami soko wavoki sara me yaco i Rijio. Oti e dua na siga keimami sa qai muria yani e dua na batinicagi mai na ceva, keimami yaco sara i Putioli ena ikarua ni siga. 14 Keitou sota e kea kei na so na veitacini, keitou mani kerei me keitou tiko tale mada me vitu na siga. Mai kea keitou qai lako i Roma. 15 Nira rogoca na keitou itukutuku na veitacini, era sa qai mai tavaki keitou sara ena Makete i Apio kei na Buretolu. Ni raici ira o Paula, e vakavinavinakataka sara ga na Kalou, e vakayaloqaqataki tale ga.+ 16 Ni keimami yaco yani i Roma, e vakatarai me tiko duadua ga o Paula me yadravi koya tiko e dua na sotia. 17 Ia ni oti e tolu na siga e kacivi ira na nodra vakailesilesi na Jiu. Nira sa soqoni vata mai, e kaya vei ira: “Raveiwekani, au sega ni cakava e dua na ka meu saqati ira kina na lewenivanua se meu beca nodra ivakarau na tukada,+ ia era vesuki au mai Jerusalemi ra soli au sara ina ligadra na kai Roma.+ 18 Nira vakatarogi au oti,+ era vinakata sara mera sereki au nira sega ni raica e dua na yavu meu vakamatei kina.+ 19 Ia nira cata na Jiu, au sa kerea ga kina me rogoci au o Sisa.+ Au sega ni cakava qo meu beitaka kina na noqu vanua. 20 Qo na vuna au vinakata kina meda sota meu rawa ni vosa vei kemuni, ena vuku ni inuinui e baleti Isireli au mai vesu tu kina ena sinucodo qo.”+ 21 Era qai kaya vua: “Keimami se sega ni taura e dua na ivola mai Jutia me baleti iko, se me lako mai e dua na wekada me mai vakasavuya se tukuna e dua na ka ca me baleti iko. 22 Ia keimami nanuma ni vinaka me keimami rogoci iko sara ga, ni keimami kila ni dau vosavakacacataki na matalotu qo+ ena veivanua kece ga.”+ 23 Era mani lokuca e dua na siga mera sota kei koya, ra qai lako yani vakalewe levu ina nona icili. E vakamacalataka vei ira ena nona vunautaka sara vakavinaka na veika e vauca na Matanitu ni Kalou, me uqeti ira ena veika e baleti Jisu+ ena Lawa e vola o Mosese+ kei na nodra ivola na Parofita.+ E vakamacala tiko mai na mataka me yacova sara ni sa karobo. 24 Eso era vakabauta na ka e tukuna, eso tale era sega ni vakabauta. 25 Nira se duiyaloyalo tiko ga, era mani biubiu. E qai cavuta na vosa qo o Paula: “E donu vinaka na nona a tukuna na parofita o Aisea vei ira na tukamuni ena veiuqeti ni yalo tabu, 26 e kaya: ‘Lako vei ira qo mo kaya: “Oni na rogoca sara ga, ia oni na sega ni kila, oni na raica dina, ia oni na sega sara ga ni kunea.+ 27 Ni sega ni malele mai na lomadra na tamata qo, e didivara na daligadra, era sogota tale ga na matadra, mera kua ni rai e matadra, se rogo e daligadra, mera kila e lomadra na kena ibalebale ra qai saumaki mai meu vakabulai ira.”’+ 28 Moni kila gona, ni sa kacivaki yani ina veimatanitu na veivakabulai ni Kalou,+ era na vakatudaliga dina kina.”+ 29 * —— 30 E vakaitikotiko voli ga o Paula ena vale e sauma me rua na yabaki,+ qai dau vakacegui ira kece na lako yani vua, 31 e vunautaka vei ira na Matanitu ni Kalou, e vakavulici ira tale ga ena veika me baleta na Turaga o Jisu Karisito ena doudou+ qai sega ni dua e tarovi koya.\n^ Se “dina o ira e duatani na nodra vosa.”


Tara Tiko na Valenivolavola ni Tabana Vou e Cameroon\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Belize Kriol Chichewa Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba vakaViti\nEra le 50 na lewe ni vuvale e Peceli era veiqaravi tiko ena siti o Douala, e Cameroon. Era na qai tawana na nodra valenivolavola ni tabana vou ena yasayasa o Logbessou, me sosomitaka na valenivolavola e tiko ena gauna qo ena yasayasa o Bonabéri. Na kena tara tale e dua na valenivolavola ni tabana e ivakadinadina ni tubu tiko na cakacaka vaKarisito e Cameroon. Qo na vanua era tiko kina ena iVakananumi ni mate i Karisito e sivia na 100,000 ena 2017, e vakaruataki tale na iwiliwili ni dautukutuku.\nEra vakaduria tiko na tacida tagane na itataqomaki me baleta na lidi ni yaseyase.\nNa vanua e caka kina qo na tarataravaki e toka tikiva ga e dua na Vale ni Soqoni Lelevu. Era sa tekivutaka tiko na bolecakacaka na kena yavu. Ni sa na oti na tarataravaki na kena irairai ena vaka ga na tabavale era tiko ena vanua qori, ia ena tiko tani ga na valenivolavola me vaka ga e laurai toka e cake. E lalawataki tiko mera na toki kina na lewe ni vuvale e Peceli ena icavacava ni 2019.\nE kaya o Gilles Mba e dua na lewe ni vuvale e Peceli e Cameroon, e veiqaravi tiko ena Tabana ni iTukutuku, “e vakasakiti dina na nodra bolecakacaka e vica vata na udolu na mataveitacini mera veivuke ena tarataravaki ra qai vakaraitaka na ivakarau ni rai i Aisea.” (Aisea 6:8) E kaya tale ga, “na cakacaka vakatubuqoroqoro qo e vakauqeti keimami kece na veiqaravi tiko ena valenivolavola ni tabana. Keimami sa rai vakanamata tiko ena kena vakayagataki na valenivolavola vou qo me vaka na inaki e vakatabui kina, oya me lagiti ga kina na yaca i Jiova.”\nEso vei ira na sivia na 2,800 na mataveitacini era tiko na bose me baleta na nodra veivuke ena tara ni valenivolavola ni tabana.