Ko ira era soqoni tiko ena yaca ni Turaga ko Jisu\nKo cei ko ira oqo?\nEra vinaka beka li mai vei ira tale na vei soqosoqo lotu eso ko ira oqo?\nA cava era sega ni vakatokayacataki kina ena dua na yaca ko ira oqo?\nNa i vakavuvuli cava era taurivaka tiko?\nNa cava na vuna mo biuta kina veisoqosoqo lotu Seja ni vakaivolatabu?\nE sega beka li ni dua tale nai vakavuvuli vou oqo?\nNa cava e gadreva na Kalou vei keda?\nGauna cava sara ka sa bula voli mai kina na lotu?\nNa cava e dau vakayacori ena nodra gauna ni soqoni?\nEna sega beka na veisei ena kedra maliwa?\nNa cava na nomu vakatulewa ena veika oqo?\nKo Jisu Karisito na Luve ni Kalou bula e a sa solia tu e dua na vosa ni yalayala ena Maciu 18 tikina e 20, ka vaka koto oqo, "Ia e na tikina sa soqoni vata kina e lewe rua, se lewe tolu, e na yacaqu, au sa tiko kina ena kedratou maliwa."\nNa vosa ni yalayala oya e sa kena i balebale ni ko Jisu vakataki koya ena usutu ni nodra vakasoqoni vata nai tokani i Karisito.\nKo Jisu vakataki koya e sa nai lutua ni veika kecega eda cakava se levu se lalai? Ia, e dua na ka vakaloloma ni sa sega ni vakakina ena gauna edaidai. Ia era tiko nai tokani i Karisito e ra taurivaka ka soqoni duadua ga ena yaca ni Turaga ko Jisu. Era dau vakayagataka nai vakayakavi ni Turaga ena vei matai ni Siga ni Wiki (Siga Tabu). Era dau vakasoqoni vata vakawasoma me ra masumasu ka me ra qarava matua na nodrai vakavuvuli nai apositolo ena kena i valavala ga ka tauyavutaki taumada kina na lotu ni Turaga (Cakacaka 2:42)\nKo ira oqo era vakadinadinataka ni ra sa tamata i valavala ca sara ena mata ni Kalou savasava. Era vakabauta ni sai Jisu Karisito ga, e colata na nodra i valavala ca ena yagona e na kauvelatai (1Pita 2 tikina 24). Era vakadinadinataka ni ra tamata i valavala ca ka ra sa vakatusa ena mata ni Kalou bula, ka ra sa vakabauta ni sa yalodina ka yaladodonu ko koya me bokoca na nodrai valavala ca, ka vakasavasavataki ira mai na ka kecega sa sega ni dodonu (1Joni 1 tikina 9). Ena nodra ciqomi Jisu ki na nodra bula, sa solia vei ira ko Koya me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou, vei ira sa vakabauta na yacana (Joni 1 tikina e 12 kei na 13). Ena yago i Jisu Karisito ni sa cabori vakadua, sa yaco kina me ra vakasavasavataki ena vuku ni nona loloma. (1Periu 10 tikina 10).\nO ira era vakabulai walega e na loloma ni Kalou (grace), o koya ka sereki ira, maroroi ira ka rawa ni ra na vakararavi tiko kina ena veigauna eso era na malumalumu kina vakayalo.\nEra kila tiko ni tamata makawa kei na kenai tovo vakayago e sa bula tikoga ka sa bibi me ra na vakamatea tiko ena veigauna kece. Kevaka e sega, e na rawa ni rogoca kina na yaca ni Turaga. Sa rui vinaka na Kalou ni sa rawa ni vakavouia na tamata makawa ki na dua na tamata vou, o koya e dodonu me na kune tiko kina na bula dina va-kalou (Efeso 2 tikina 10). E usutu ni nodra bula ena veisiga me ra veilomani, ka sa ka e bibi vei ira na duavata me vaka ni ra sa veitiki ni yago i Karisito. Na veitokani va-karisito vakaoqo e sa sega soti ni kune e na gauna edaidai ena vuku ni veivakavuvuli cala eso vaka-tamata ka sa tu ena gauna edaidai (1Timoci 4 tikina 1).\nNai Vola Tabu e vakawabokotaka na tatawasewase kei na veiletitaki ni lotu, "Dou sa sega li ni vakayago, ni sa kaya tiko e dua, Oi au nei Paula; ka dua tani, Oi au sa nei Apolosa? Ia, ko cei ko Apolosa? Se ko cei ko Paula? Ai talatala walega, dou sa vakabauta ena vukudrau.?" (1Koronica 3 tikina 4 kei 5).\n"Ia mai Anitioki era sa vakatokai mada eliu ko ira sa lotu mei tokani i Karisito" (Cakacaka 11 tikina 26).\nEna vuku ni vakaro ni Vola Tabu, era vinakata me ra sa tokara saraga na yaca i Karisito ka me kakua ni vakayacani ki na dua na tamata, i tikotiko se i yaca buli vakaitaukei. Na tatawasewase kei na veiletitaki ni lotu e sega ni a vakatavuvulitaka ko Jisu Karisito. Na veilomani kei na duavata sa usutu ni nona sasaga vei keda.\nE nodra takete me ra muria na veivakavuvuli eso ka sa dusimaka oti koto na i Vosa ni Kalou. (E sega tale ni dua nai voladusidusi e ra muria, nai Vola Tabu ga). Era sa rai vakatabakidua saraga ki nai Vola Tabu. Ni sai koya oqo nai vola dusidusi ni Kalou vei keda, ka sa ceguva oti ka vakalougatataka talega na Kalou me rauti keda saraga vakavinaka.\n"Sai koya na Kalou sa vakavuna nai Vola Tabu kecega, a sa yaga oqo mei vakavuvuli, me vunauca na ca, me ia kina na vakadodonutaki, me ia kina na vakavuvuli e na ka e dodonu" (2Timoci 3 tikina 16).\nE ra vakabauta ni ko Jisu Karisito e luve ni Kalou bula, kunekunetaki mai vua na Yalo Tabu, ka qai sucu mai vua na marama ko Meri. E a vakararawataki, mate, ka qai tucake tale mai na mate, ka sa dabe tiko ena gauna oqo ena liga i matau ni Kalou bula.\nNa cava na usutu tudei ni nodra sasaga?\nE nodra sasaga me ra vakadamurimuria na i vakavuvuli ka sa dusimaka oti koto nai Vola Tabu.\nEna vuku gona ni ka oqo, e vuqa vaka vuqa na tamata era sa biuta na vei mata lotu kilai eso baleta ni sa sega vi vakarokorokotaki kina na lewa ni Turaga kei na Yalo Tabu. Nai dusidusi mai na i Vola Tabu era raica nai tokani i Karisito ni tamata vakabauta dina kece sara era sa vakatokai mera bete ka sa rawa ni ra cakava talega na cakacaka vakai talatala.\nO ira kece era sa sucu vou - o ira nai tokani i Karisito - era sa veivatu bula, ka ra sa tara cake me ra vale vakayalo, me matabete yalosavasava, me ra cabora kina nai madrali vakayalo - sa vinaka vua na Kalou ena vuku i Jisu Karisito (1Pita 2 tikina 5).\nBaleta na Kalou e sega ni taleitaka me veiwakivata na rarama kei na butobuto se tamata vakabauta kei na tamata tawa vakabauta. E kaya vakaoqo na i Apositolo ko Paula "Dou kakua ni veitokani vata vakatani kei ira era sa sega ni vakabauta: sa veitokani vakaevei na yalododonu kei na tawa-yalododonu? Se rau sa veiwekani vakaevei na rarama kei na butobuto" (2Koronica 6 tikina 14 kei 15).\nKevaka erau na veitokani na tamata vakabauta kei ira sa vesuki tu enai valavala ca, se veitokani kei ira sa taurivaka ka vakatavuvulitaka cala tiko na veika me baleta na loma ni Kalou, era na sega ni rawa ni na vakarokorokotaka na Kalou, me vaka e nakita o keya.\nKoya gona e kaya kina na Kalou "Ia na yavu dei ni Kalou sa tu ga, ia sa vakaoqo na vosa sa volai kina, sa Kilai ira na nona tamata na Turaga: ka, Me ra lako tani mai nai valavala ca ko ira yadua era sa cavuta na yaca i Karisito" (2Timoci 2 tikina 19).\nNai vola Tabu e tukuna vakamatata ni soqosoqo se mata i lawalawa sega ni va-kalou ko ira era muria na i vakavuvuli ni dua na tamata se me ra laveta cake na bula ni tamata ka tekivutaka nai lawalawa oya (Cakacaka 5 tikina 17; wase 15 tikina 5; Taito 3 tikina 9, 10 kei 11; 1Koronica 3 tikina 3, 4 kei na 21).\nIa nai tokani dina i Karisito ena sega tale ni qai tauyavutaka tale e dua na yavu vou se i soqosoqo vou. Baleta kevaka me da rai lesu ga ki nai Vola Tabu ka vakatavuvukitaka na nodrai vakavuvuli nai Apositolo ena gauna ka tauyavutaki taumada kina na lotu, ka me kakua ni da riba tani mai kina, ke a sega ni levu tu na tatawasewase me vaka sa laurai tu ena gauna edaidai.\nKo ira nai tokani Karisito oqo era via taqomaka walega na duavata vakai Vola Tabu kei na veivinakati (Efeso 4 tikina 3). Kevaka eda na via taqomaka na lomavata kei na duavata ka vinakata na Kalou, sa dodonu me da rai lesu ga ki nai Vola Tabu ni vanua oqo ena kune duadua kina na loma ni Kalou vei keda.\nMe da duavata se dua bauga. E da wilika ni ko ira nai tokani i Karisito taumada era "qarava matua na nodrai vakavuvuli nai Apositolo kei na veilomani, kei na dovi madrai, kei na masumasu" (Cakacaka 2 tikina 42). E kaya talega nai Vola Tabu me baleta na duavata oqo ni "sa dua bauga na yago, dua na Yalo Tabu, dua nai nuinui, dua na veipapitaisotaki, dua bauga na Kalou na Tamada o koya sa lewa na ka kecega (Efeso 4 tikina 4 kina 6).\nSa vakarautaka e dua na yago na Kalou me da semai ka me da veitiki ni yago oya. Ia me na kakua ni tawase na yago oya (1Koronica 12 tikina 24 kei na 25).\n"Ia kau sa vakamasuti kemudou, na veiwekani, e na yaca ni noda Turaga ko Jisu Karisito, mo dou tauvata kecega e na vosa, ia me kakua vei kemudou na veisei, mo dou veivinakati sara ni dou sa lomavata ka lewa vata" (1Koronica 1 tikina 10).\n. me ra dua bau kecega. (Joni 17 tikina 21).\nKo Jisu a kaya vei Pita ". Au na tara na noqui soqosoqo lewe ni lotu . (Maciu 16 tikina 18). Na mala ni vosa oya nei Jisu e vakaraitaka ni soqosoqo lotu a sa bera ni tauyavutaki. Na yavu ni soqosoqo lotu nei Karisito eratou a vakotora ko iratou nai Apositolo kei ira na parofita ni veiyalayalati vou (Efeso 2 tikina 19-20). Nai soqosoqo lotu talega oqo e sa na nona i tikotiko na Kalou ena vuravura oqo.\nE kaya ko Paula ki nai soqosoqo lewe ni lotu mai Koronica "Ni sa sega ni rawata e dua na tamata me viritaka na yavu tani, ko ya ga sa viritaki tu, ko Jisu Karisito ga" (1Koronica 3 tikina 11).\nNa tauyavutaki ni soqosoqo lotu nei Karisito e vakatakilakilataki ena kena a sovaraki mai na Yalo Tabu ena siga ni Penitiko ka volai koto ena Cakacaka wase 2. Na Yalo Tabu e tiko voli ena maliwa ni soqosoqo lotu ka vakatokai talega me vale ni Kalou (1Koronica 3 tikina 16).\nNai tokani Karisito era vakabauta ka vakararavi vakatabakidua ga ki na vosa ni yalayala ni Turaga ko Jisu ena nona a kaya "ni na tiko vakaidina ena kedra maliwa era na soqoni ena vuku ni yacana" (Maciu 18 tikina 20). Keimami sega ni vakaliuca vakadua na tamata se dua me vakatokai mei talatala (clergy) ena gauna ni neimami soqoni.\nKevaka sa dina na vosa ni 1Periu 2 tikina 12, sa kena i balebale ni sa sega tale ni dua nai liuliu e gadrevi. E na Veiyalayalati Vou, e sega ni kune kina ni dodonu me digitaki e dua na tamata me nona vakatabakidua na vakatulewa ena gauna ni soqoni, se me da kaya ni taukena kece ko koya nai solisoli ni Yalo Tabu. Ena lotu taumada, vei ira era soli ira vakatabakidua tu ki na cakacaka ni lotu, era i talai walega ni Kalou ka ra liga ni nona cakacaka. Ia ka sega ga ni laurai me ra uasivi cake mai vei ira na vo ni tokani Karisito. Na vakasama ni nodra sa laveti cake ka raici cake ko ira nai talatala me vaka e laurai tu e gauna edaiedai e a sega ni vakatavuvulitaka nai Vola Tabu.\nKi nai soqosoqo lewe ni lotu, e kaya ko Paula, "ni dou sa soqoni vata, dou sa dui taura yadua na sere, ai vakavuvuli ai vakatakilakila, a vosa tani, na lave vosa" (1Koronica 14 tikina 26).\nE da raica ni lesi nai tavi yadua vei ira nai tokani i Karisito ena gauna ni nodra soqoni baleta ni da yago vata kece tiko i Jisu Karisito ka me da veitauriligataka vata kece na kena tarai cake na yago oqo, se soqosoqo lotu.\nEna gauna era sa vakararavi vakatabakidua kina nai tokani i Karisito ki nai vakavuvuli ni Kalou ka me ra qai vakaliuca na Yalo Tabu, eda na raica na totoka, talei, kei na rokovi ni soqoni baleta ni sa vakayacori tiko ena dela ni nona vosa bula. "Ni sa sega ni vu ni veisei na Kalou, sa vu ni vakacegu ga, me vaka sa yaco e nai soqosoqo lotu nei Karisito" (1Koronica 14 tikina 33).\nKevaka eda na vakamuria na loma ni Kalou ka kune ena veiyalayalati vou, e sa na yaco me taucoko na veika kecega ka ra na tuberi talega nai tokani Karisito me ra tamata bula ka tudei ena i vakavuvuli dina ka sa na tarai cake vaka talega kina na yago i Karisito (Efeso 4 tikina 11-12; 1Koronica 14 tikina 29).\nEna veisoqoni kece sara, era dau galu na yalewa ka me ra kakua ni vosa ena gauna ni so-kalou ni sai vakaro ni Vola Tabu oqo vei keimami (1Koronica 14 tikina 34; 1Timoci 2 tikina 11-12).\nKevaka e dua e via lewena, a cava me na cakava?\nO ira nai tokani Karisito oqo era sega ni bulia e dua tani tale nai soqosoqo se yavu vou me rawa ni vakamuri me rawa kina ni qai dua e lewena. Me vaka e kaya vakamatata tu nai Vola Tabu ni soqosoqo lotu e yago vakayalo i Karisito. Sai koya talega na vanua oqo e nodrai tikotiko na luve dina ni Kalou.\n"Me vaka sa dua bauga na yagoda, ka vuqa na tikida, ia ka sa sega ni vakaitavi vata na tikida kecega, sa vaka-kina koi keda, na lewe vuqa, eda sa yago vata ni da sa tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vaka talega vakai keda" (Roma 12 tikina 4-5).\n"Me vaka sa dua bauga na yago, ka sa vuqa na kena tikina, ia na tiki ni yago kecega, sa vuqa ga, ka sa dua bauga na yago: sa vaka talega kina na Karisito. Ni da sa papitaisotaki kecega ki na yago e dua bauga e na Yalo Tabu e dua bauga" (1Koronica 12 tikina 12-13).\nNi ko sa talairawarawa ga ki na nona vosa, sa na qai nonai tavi ga na Kalou me vakaikuritaki iko ki na nona i soqosoqo lewe ni lotu (Cakacaka 2 tikina 47).\nKevaka ko na via talairawarawa ena nona vosa bula na Kalou, Ia sa dodonu mo na vakataki ira nai tokani Karisito mai Peria, "ni ra sa uasivi cake vei ira na kai Cesalonaika ni ra sa vakarogoca na vosa ena loma e vinakata sara, a ra sa dauvakasaqaqara e nai Vola Tabu e na veisiga se sa vakakina na vosa oqori se segai?" (Cakacaka 17 tikina 11).\nVakasamataka ka masulaka na vei taro oqo -:\nE vei beka na vanua era soqoni tiko kina nai tokani Karisito oqo? -\nEna vakaraitaka vakaidina vei iko na Kalou kevaka ko sa via muria dina na lomana. E rua na ka oqo mo vakayacora -:\nMo masulaka ena vu-ni yalomu dina mai loma vua na kalou ka mo qai dikeva matua nai Vola Tabu se sa vakakina na veika oqo se segai?\nKe so na veivuke se kerei vakasala, veitaratara ki na veivanua ka voleka vei iko\nTranslated by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands\nBible Distributors, Fountain House, Conduit Mews, London, SE18 7AP UK, © 2003 - Used by permission


Na Rorongo Ke Toke Eigna a Jisas Krais II Tesalonika 2\nNa Mane Dika Nigna A Satan\n1 Ighami kiti magnahaghinia kitida titionoa vanighamu atu na tabirugna mai na nida a Lod Jisas Krais bali hathatano haidughita itagna. Ara kulamami kiloau, ighami kiti veleghamu, 2 saghoi dikahehe ba toatogha hahi kori ghaghanamiu eigna kekeha tinoni kena titionoa vanighamu a Jisas ke tabiru mai ghohi. Da imarea kena veleghamu na Tarunga ke Tabu ke velera iaani, ba ena rongovia itamami ighami, ba ena ijumia kori letasi kiti risoa. Na komi fata iraani e boi tutuni. 3 Oti saghoi lubatia sa tinoni gi keda pilaughamu vaghagna iangeni eigna e rua na fata keda kidi mono mai gi e tabiru mai a Lod. Sikei, sethe na tinoni kena boi vaututuni kedana rihu pungusia a God. Varuagna, na mane dika ke siriuhaghinia a God keda kidi mai. Ma na mane iaani, a God keda diadikala kori meleha papara. 4 Imanea keda velehouhorua na komi ghod gougovu ma na komi ngunguju kena maimanihihia na komi tinoni, me velea imanea ke nagho vano itadia. Mi manea keda vano nohe kori Vathe ke Tabu nigna a God mekeda velea imanea a God.\n5 Ehava? Oti havaghinia ghohi inau ku veleghamu na komi fata iraani kori vido ku mono duamiu? 6 Na hava ke vasotoa na maigna na mane dika iangeni, ighamu oti adoa ghohi. Imanea keda boi tate mai me ghieghilei jufu na maghavu a God ke talu vania. 7 Ikeagaieni a Satan ke agutu kori maramagna bali pilaunira na komi tinoni eigna kedana siriuhaghinia a God. Ighita kati adoa iaani eigna a God ke tatelia vanighita. Kari na mane ke dika nigna a Satan teo keda tate mai me ghieghilei jufu kori maghavu a God keda hatia aua ahai ke vasotoa. 8 Govu, gi na mane dika keda tate mai. Kori vido a Jisas keda tabiru mai, imanea keda vathehea na mane dika kori na haghore ke au mai kori livogna ma na nigna na silada ke hutu. 9 Kari gi e tabiru mai a Jisas, a Satan keda hea nigna na mane dika na mana ke hutu bali eia na komi reghithehe ke sethe duagna kekeha fata mua bali tateliagna nigna na mana. Sethe na tinoni kedana ghaghana a God ke hea na mana tagna na mane dika iangeni. 10 Na mane dika keda eia na komi thagi piapilau eigna keda pilaunira na komi tinoni kena leghua na hangana ke vano kori meleha papara. Gi kedana vaututunia na Rorongo ke Toke, a God keda vahavira. Kari kori vido kena rongovia, imarea kena boi vaututunia mena boi magnahaghinia na leghuagna. 11 Ma a God keda vameea na ghaghanadia eigna kedana vaututunia na piapilau ke velera na mane dika, “Inau a God.” 12 Mi kori maghavu i fate, a God keda velera imarea na tinoni dika eigna kena boi vaututunia na hava ke tutuni mena magnahaghinia puala na eiagna na komi fata ke dika.\nSokara Ngasi Kori Nimiu Na Vaututuni\n13 Ighami kiti veletokea a God hahali eimiu ighamu. Ighamu ara kulamami ke dothovighamu a Lod. E naba ighami kiti veletokea a God eimiu, eigna gi na turughugna na maramagna, a God ke vahighamu bali hatia na havi ke teo na govugna. A God ke vahavighamu kori vido koti vaututunia na Rorongo ke Toke eigna a Krais ma na Tarunga ke Tabu ke turughu nigna na agutu kori havimiu eigna kotida mono tabu. 14 Hii, a God ke vahighamu bali hatia na havi ke teo na govugna. Mi ighamu koti hatia ghohi kori vido ighami kiti tuturi aua na Rorongo ke Toke itamiu. A God ke vahighamu gi keda heghamu na silada vaghagna ke hea ghohi nida a Lod Jisas Krais. 15 Ara kulamami kiloau, oti sokara ngasi moti vaututunia hahalia na komi fata kiti velepuhighamu kori nimami na letasi ma na nimami na titiono vanighamu.\n16-17 Ighami kiti tarai kaea nida a Lod Jisas Krais ma a God a Tamada eigna koroda vaheta na ghaghanamiu eigna kotida eia moti velea na komi fata ke toke. Ma a God keda hatheghamu eigna ke dothovighita. Imanea ke vaheta na ghaghanada hahali me taluhaghore vanighita gi katida mono duagna hahali.


Yahoo Public 334468 - 👑 Of 🏈 | Fantasy Football | Yahoo Sports\n👑 Of 🏈  Aidan's Choice Team Chris's Team Jesse's Primo Team Kimberly's Team Panthers Shawn's Team SWAT Team Team C* Tommy's Team --hidden-- Since '13\nvs Panthers 0-0-0\nWeek 9 Total: 0.00 pts (93.05 Projected)\n👑 Of 🏈's Offense roster for week 9. FantasyPassingRushingReceivingRetMiscFumPosOffenseActionFan Pts% StartYdsTDIntAttYdsTDTgtRecYdsTDTD2PTLostQB Player Note\nDonte Moncrief Ind - WR Sun 1:25 pm @ GB\n120.60000187758328201882002RB Player Note\n85.0000000073466703000BN New Player Note\n97.30000313084527204000 👑 Of 🏈's Kickers roster for week 9. FantasyField Goals MadePATPosKickersActionFan Pts% Start0‑1920‑2930‑3940‑4950+MadeK No new player Notes\n146.000977640 👑 Of 🏈's Defense/Special Teams roster for week 9. Fantasy TacklesTurnoversTDMiscRetPosDefense/Special TeamsActionFan Pts% StartPts vs.SackSafeIntFum RecTDBlk KickXPRTDDEF No new player Notes\n93.05 (Projected) Welcome to the My Team page.


Bau Ratu Jope Seniloli at the start of the kava (yaqona) ceremony (incorrect) - should be Ratu Sakiusa Balekiwai at the start of the kava ceremony) - Pacific Manuscripts Bureau\nItem 049 - Bau Ratu Jope Seniloli at the start of the kava (yaqona) ceremony (incorrect) - should be Ratu Sakiusa Balekiwai at the start of the kava ceremony)\nGeneral note: [Ratu Sakiusa Balekiwai of the Yasuva Radave clan of Bau and brother of Lady Lelea Cakobau (deceased) wife of Ratu Sir George Cakobau, former Vunivalu (Paramount War Chief) of Bau and Governor General)]. Image was originally part of PMB Photo 70. Original image number: PMBPhoto70_159 Print made of this image.\n[Information provided in email by Jone Baledrokadroka, PhD student at ANU]


Psa 22 | `TBG | STEP | Mpo Kotio, Kotio, ti Variqavauvo, nantiharae ti qaqira kaaro? Mpo, te ariara ti kahaqiane turara nantiharae are niaraini vaihara kia ti ani ruaruama timitera iaro?\n1 Mpo Kotio, Kotio, ti Variqavauvo, nantiharae ti qaqira kaaro?\nMpo, te ariara ti kahaqiane turara nantiharae are niaraini vaihara kia ti ani ruaruama timitera iaro?\n2 Mpo, ti Variqavauvo, te vo enta vo enta aatitairaqaa ai aare vauraravata, are kia ti uva irira iaro.\nTe vo enta vo enta entaqi ai aare vauraro ti muntukavano kia qihaaqirave.\n3 Are koqe kaiqaqai vare variarava nena avuhainaa taintaqaa oquvi variaramanta Isareri vaiinti nahenti ai autu tuahere variarave.\n4 Haaru tinavu kaivaqaukavara ariqaa muntuvi vauvara are vika ruaruama nimitaanarave.\n5 Vika ariara mpo tinavu kahaqiane tuvara are navutaaka kauquqihaira vika qaqini varakaanarave.\nVika ariqaa muntuvi vauvara are kia vika qaqira karaitira, are vika kahaqama nimitaanarave.\n6 Mpo, kia te vaiintivauve vauro, te ahequ voqaukama vauro. Ekaa vaiinti nahenti ti nunurama timiteha kia tiriara antuqa arimanta variarave.\n7 Vika ti taveha naaraihama timiteha, nái aru runkinkiri iha, mauru kumiki timiteha tiha,\n8 Quqaae maa vaiintiva Kotirara tiharo, Viva ti kahaqiariravama vaivo tirave? Ho qaqi kaivaro Noravano vira kahaqiarire. Noravano Kotiva quqaa virara quahairera, vira qaqi kaivaro ruaruama amitaarire, tiarave. (Mat 27:39)\n9 Mpo Noravauvo, are koqema kera tiqaa raqiki variararo ti nova ti vatatairave.\nTe naama ne vauna entaravata are tiqaa raqikiqira vuararo kia vo haikavanovata ti qoraiqama timitairave.\n10 Ti vatatai entaraqaahai te ariqaa muntuvi vaunarave. Te vainti naatika vaurara are ti Variqavano varianarave.\n11 Mpo Noravauvo, ti qoraiqama timitare iaka ani ti aumanto variarara tira, kia ti qaqirakera niaraini variane.\n12 Purumakau qoranavu voqaantemake, ti navutaaka ti ututumate variarave.\nBasaani vataihainaa purumakau qoranavu voqamake arara ite variaka voqaara vika ti ututuma taamanta ˻te ruqemake vuaina aarava kia ho vaivo˼.\n13 Raionivano aantau arukareva noraiqaakero uva tiharo no aaqaavu taintemake, ti navutaaka ti arukareka no aaqaavute variavo.\n14 Mpo, namari ekaara qihia kaintema kero, ti kempukavano taiqa vivaro ekaa ti vuhaarivano aantauruma vivaro, vahavera ravita vintema kero, ti muntukavano qoraiqimantama vauro.\n15 Ti huntavano aaharaiqama vivaro ti maaqirivano no virini vuruvi taatau vimantama vauro.\nMpo, te qutu vuarirava aumanto vaivara are ti qaqira kera iaro.\n16 Qaakau vairinavu aantau avuta ntuva taantemake, qora kaiqa vare variaka ti ututuma teha ti qoraiqama timitareka auti variavo. Vika ti aiqu kauqu raqonta kaavo.\n17 Ekaa ti vuhaarinavu qoqaa vaimanta, ti navutaaka ti taveha ti naaraihama timiteha huviqorave ti variara.\n18 Vika ti utavaaqa varareka iha,satu arukeha ti utavaaqa rairake vare variara. (Mat 27:35)\n19 Noravauvo, are ti kempukaiqama timite variaravama variaro. Mpo, kia ti qaqirakera niaraini variane. Vaaka ani ti ruaruama timitaira, 20 qaakau vairi vika kia nai iqoka paipeqohai ti harukaate.\n21 Areraioni noqihaira ti qaqini vara kaane. Qaakau purumakauvano naipomuqohairo ti raqonta kaantorave tira, are ti ruaruama timitaane.\n22 Mpo, are mintima kera ti kahaqiraqe te are ti kaiqa vara timitenarara iriha tenta qata vakaukavara tiva nimiare.\nTe vaiinti nahenti ruvaaqumavi vainaini vaiha ai autu tuahera karerave.\n23 Ne iriate. Ne Nora Kotira aatu qeteha koqemake vira uva iriqi vi variaka, ne vira autu tuaheraqi vuate.\nNe Iekopira naintivara, ne Kotira autu noraiqama kaate.\nNe Isareri vaiinti nahenti, ne Kotira quahama amitaate.\n24 Vehi vaiinti nahenti nora maaraqi variavaro Noravano Kotiva kia vika nunurama nimitaraitiro, viva vika vira aareha, Mpo, tinavu kahaqiane, ti varia uvara iriharo vika kahaqama nimite vaira.\n25 Noravauvo, te vaiinti nahenti ruvaaqumavi vairaqi vaiha, te are kaiqa vara timitaanarara iriha, ai autu tuahera karerave.\nVaiinti nahenti ai autu tuahereka nivuqaa vaiha te tenta kauqu aiqiqaa aqukeha tivatauna uvarara irihama, te aiofaa iha quara amitaari 26 vehi vaiinti nahenti vika vi karara ho nevarave.\nVaiinti nahenti are inanaini ani vaika, vika ai autu tuaheraqi vivarave. Mpo, are vika koqema nimitaira vika ekaa enta koqemake variqi vuate.\n27 Mpo, naantiara ekaa vo vatanaa vo vatanaaka vataini vaika, vika tuqantaavi orurante are Noravano vainanaini ani ai avuqaa kankakaamavi vaiha, ai quahama amitevarave, turo.\n28 Noravano Kotiva viva avuhainaava vaiharo ekaa vo vatanaa vo vatanaakaqaa raqiki vaivama vairo.\n29 Noravano Kotiva mintima vairara ti, naantiara ekaa vataini vaika, airi airaira vateha koqe kara ne vaikave, ekaa vaiinti nahenti qutuvi taiqavi konkomaiqama vikave, naantiara ekaa vika vika Kotira avuqaa kankakaamavi vaiha vira autu tuahera kevarave.\n30 Naantiara qovaraiqika, vika Kotiva nora kaiqa varainarara tiva nimiqi vimanta ekaa vika vika vaiha Nora Kotira kaiqa vara amitaqi vivara.\n31 Kia maa entara vatataamanta qovaraiqika naantiara vika qovarama vimanta, maantimake vika tiva nimivara:\nNoravano avuqavu kaiqaqai vare vaiva, viva naivano vaiinti nahenti ruaruama nimite vaivama vaivo, tivarave.


Vale ni Vakatawa Vulici, Maji 2018\nNa ilavelave qo e tiko kina na ulutaga me vulici ena Epereli 30 ina June 3, 2018.\nNa cava e tukuna na iVolatabu me baleta na papitaiso? Na cava me cakava e dua ni bera ni papitaiso? Na cava me nona isausau tiko kina o qasenivuli lotu vaKarisito me papitaiso o luvena se so tale na vuli iVolatabu ena gauna e veivakavulici tiko kina?\nNa cava mera vakadeitaka na itubutubu ni bera nira papitaiso na luvedra?\nNa cava era dau vakaraitaka kina na yapositolo o Paula na iVakadinadina ni Jiova me cou se lailai na drauniuluna?\nCava e uqeti ira kina na lotu vaKarisito na iVolatabu mera dau veikauaitaki? Gauna cava eda rawa ni veikauaitaki kina? Eda na valuta vakacava na leqa e dau basika e vakavuna meda sega ni dau veikauaitaki?\nE veiqaravi o Erika Nöhrer Bright me painia tudei, lavotaki, daukaulotu tale ga. E nanuma lesu nona dau vukei koya na Kalou, e vakaukauataki koya, qai karoni koya tiko ga ena vica vata na yabaki e veiqaravi voli kina ena yalodina.\nCava eda vulica vei ira e vakadodonutaka na Kalou ena gauna makawa? Nida veivakadodonutaki tiko, eda vakatotomuri Jiova vakacava?\nE tuberi keda vakacava na Kalou ena noda vakavulici keda? Ena yaga vakacava noda vakadodonutaki ena ivavakoso vaKarisito?


1Sa 18 | `TBG | STEP | Soruva Devitikantiro uva tiva taiqa kero Devitira ravaaqavu tovaro kia nai maaqaini viraitiro, Sorukantiro mini vaura. Mini vauvaro Sorura maaqu Ionataaniva Devitira tontiqama kero nariara antuqa arintema kero, Devitirara antuqa arivaro vaura.\n1 Soruva Devitikantiro uva tiva taiqa kero Devitira ravaaqavu tovaro kia nai maaqaini viraitiro, Sorukantiro mini vaura.\nMini vauvaro Sorura maaqu Ionataaniva Devitira tontiqama kero nariara antuqa arintema kero, Devitirara antuqa arivaro vaura.\n3 Mintuvaro Ionataaniva nai kauqu aiqiqaa aqukero Devitirara tiharo, Quqaama ti muntukavano ekaa entama ariara varianarove, tivakero 4 nai vukai utavaaqa nonku toravata, iqoka utavaaqavata viqukero Devitira amura. Viva iqoka paipeve, huruve,retive, ekaa vi haikara vi haikara Devitira amura.\n5 Ho Devitiva Sorukantiro vauvaro Soruva Devitira atitovaro viva iqoka vaiinti ntita varero Pirisia hampata raqiharo iqoka aatarake vaura. Devitiva qaiqaa qaiqaavata minti vaurara tiro, Soruva vira noraiqama kovaro Devitiva iqoka vaiinti vikaopisaa noravano vaumanta ekaa vaiinti nahentivata, Soruraopisaa ekaa vikavata, Devitira noraiqama korara quahe vaura.\nSoruva Devitira toma amitora\n6 Ho Devitiva Golaiaatira arukomanta Isareri iqoka vaiinti orurante ani vaumanta Isareri nahenti vika vo vatuka vo vatukaqihai aninte King Sorura vira quahama amitora. Vika ihi nteha quaha quahamaqi viha,tamparinivatakitaavata ruqutuqi viha ihi tivaqi vi vaura.\n7 Vika ihi tivaqi viha tiha,\nSoruva airi vaiinti aru kaivaro\nDevitiva viravata uri aatarakero nai airi vaiintima aru kaivo, ti.\n8 Nahenti vika minti tivakeha ihi ti vauvaro Soruva vika tu ihirara kia quahora. Vira arara itovaro viva tiharo, Vika tiriara airi vaiinti arukaivo, tivake Devitirara viva uri aatara kero nai airi vaiintima arukaivo, ti variavo. Oho, vika antuqavano Devitiva ti vatuka varero avuhainaa vaiintivano variarire tie minti ti variavo? tiro.\n9 Soruva minti tivakero vi entaraqaahairo vi haikarara noraiqaakero iriharo, Devitira toma amiteharo vira iri qoraiqama amite vaura.\n10 Ho vira qararaa Soruva nai naavuqi vauvaro Noravano Kotiva qaqi kovaro qora maraquravano Soruraqi tuviqetovaro vaakama vira avu aatovano hampiqama vuvaro viva vuera ntai vaiintira voqaara naveraiti vaura.\nMinti vauvaro Devitiva vo enta vo enta naimusiki ruquti vauntema kero, vi entaravata ruquti vauvaro Soruva vaantaara vara tuatero nai iriro tiharo, 11 Kaiqe te vaantaara aqu kaariraro Devitira poruvaaqaa aru taatau taarire, tivakero vaantaara vira aqu kovaro Devitiva ruhiti vuvaro vaantaara viva qaqini aru viro. Qaiqaa vovata aruvaro Devitiva ruhiti vuvaro qaqini aruvura.\n12 Soruva tavovaro Noravano Kotiva vira qoririma kero Devitikantiro vaurara tiro, viva Devitira aatu qeteharo vaura.\n13 Vira aatu qeteharo virara ti hampata variantorave tivakero, vira atitero tiharo, Are 1,000 iqoka vaiintiqaa raqikihara iqoka raquane, tuvaro Devitiva vika ntita varero navutaaka hampata oru raqi vaura.\n14 Ho Noravano Kotiva Devitikantiro vauvarora tiro, viva navutaaka hampata vo tataa vo tataa raquqi viharo vika naatarake vaura.\n15 Soruva tavovaro Devitiva mintima kero navutaaka naatarake vauvaro Soruva vira aatu voqama kero qetora. 16 Ekaa Isarerivata Iutaavata tavovaro Devitiva koqema kero iqoka vaiinti ntita varero navutaaka naatarake vaurara ti, vika virara quahe vaura.\nDevitiva Sorura raavura varatora\n17 Ho Soruva Devitira arukaainarara nai iriro tiharo, Hauri te tenta Devitira arukaarorave. Kaiqe te vira atitaariraro viva iqokaqi viramanta Pirisia vika vira arukaate, tivakero viva Devitirara tiharo, Are kia qetaraitira, Nora Kotirara irihara kempukaiqama kera iqoka raqirera, te tenta raavura avuniara Meraapira ai amirerave, tiro.\n18 Minti tuvaro Devitiva aqao tiro, Te qumina vaiintima vauro. Ti qora ankuvanovata kia autu vataa ankuvano vaimanta, virara iriha te kia ho avuhainaa vaiinti raavura varaainarave, tiro.\n19 Minti tuvaro Soruva kempukaiqaakero vo enta kaama tero tiharo, Vi entaraqaa are Meraapira varenarave, tuvaro vi entava anintovaro Soruva qaqirakero kia vira amiraitiro, Mehoraihainaa vaiinti Adarielira amura.\n20 Mintuvaro Sorura raavura vo Mikaaliva voqama kero Devitirara antuqa aruvaro vaumanta vokuka vi uvara vuru Sorura tiva amuvaro Soruva vi uvara iriro quahora.\n21 Soruva naiqai iriro tiharo, Hove, te Mikaaliraqohai Devitira mintama vararerave. Te vira Devitira amiariraro viva Mikaalirao tiro, oru iqoka raqiramanta Pirisia vika Devitira arukaate, tiro. Mintimakero iriro Soruva qaiqaa Devitirara tiharo, Are ti raavura vo homa varenarave, tiro.\n22 Soruva minti tivakero nai kaiqa vara amite vaukara tiharo, Nenavu tavaivaro Devitiva nariaraa vairamanta virara mintima tiate: Ho tavaane, avuhainaa vaiinti vivavata, vira kaiqa vaiinti vikavata ariara quaheha variavo. Homa are maa entara vira raavura varenarave tiate, tiro.\n23 Soruva minti tumanta vinavuka viva tuntemake Devitira tiva amuvaro viva aqao tiro, Te vehi vaiinti vaiha kia monu airairavata vatauraro ti hutuvanovata kia vaimanta vaunarara ti, te kia avuhainaara raavura ho varaainarave, tiro.\n24 Devitiva minti tumanta Sorura kaiqa vaiintinavu vuru vi uvara tiva amuvaro 25 viva vinavukara tiharo, Nenavu vuru Devitira mintima tiva amiate: Avuhainaa vaiinti viva kia ariara nora koqaa autuane, tivo. Viva ariara tiharo, Are oru navutaaka Pirisia iqoka vaiinti 100navu arukera tiqaa vuntu kaane. Are vika arukera vika qake paha toqakera 100navu viri ti timiraqe te vira tave, virara ti raavura koqaa homa vaivo tirarave tivo, tiate, tiro. Soruva mintima kero Devitira arukerara nai aatoqi iri vaura.\n26 Ho Sorura kaiqa vaiintinavu vi uvara vuru Devitira tiva amuvaro Devitiva quahakero tiharo, Te homa vi koqaara autuke Sorura raavura varaainarave, tivakero Soruva kaamato entava kia aintoraqaa Devitiva vaakama nai iqoka vaiinti ntita varero oru iqoka raqiharo 200 Pirisia vaiinti arukero, vika paha toqakero vare anura Sorura avuqaa vaiharo kaara ntuvakero vira amura. Mintuvaro Soruva Mikaalira vira amuvaro Devitiva vira varatero vaura.\n28 Soruva kankoma kero iruvaro Noravano Kotiva Devitira hampata vauvaro vira raavura Mikaalira muntukavano Devitirara vaura. 29 Mintuvaro Soruva voqavata Devitira aatu qeteharo, ekaa nai qaqi vau entara vira navutaiqama amite vaura.\n30 Ho Pirisia vika airi tataa Isareri hampata iqoka raqi vauvarovata, Devitiva vika naatarake vaura. Minturara ti, Devitiva Sorura iqoka vaiinti taruva avuniqama kero vaumanta vaiinti nahenti vira nora autu amura.


Mo Toso Tiko ga Vakayalo! | Vulici\n“Moni lako tiko ga ena yalo tabu.”—KALA. 5:16.\nSERE: 22, 75\nMe rawa nida kila na keda ituvaki vakayalo, na cava meda dikeva?\nNa cava meda cakava meda toso tiko ga kina vakayalo?\nEna uqeti keda vakacava e veisiga na rai i Karisito?\n1, 2. Na cava e liaca e dua na tacida tagane me baleta nona bula vakayalo? Cava sa qai cakava?\nE PAPITAISO o Ropate ni se itabagone, ia e sega ni raica sara vakabibi na ka dina. E kaya: “Sega ni dua na ka ca au cakava, e sega ga ni vu mai lomaqu. E nanumi niu kaukaua tu vakayalo niu sega ni calata na soqoni kece vaKarisito, au dau painia veivuke tale ga vakavica ena veiyabaki. Ia au liaca niu sega ni cakava tiko e dua na ka.”\n2 Sa qai kila qori o Ropate ena gauna sa vakawati kina. Tiko na gauna rau dau veitarogitaka eso na taro vakaivolatabu. Ni kaukaua vakayalo o watina, e kila na isaunitaro kece, ia e levu na gauna e velavela o Ropate ni sega ni kila na kedra isau. E kaya: “E vaka ga niu sega ni kila e dua na ka. Au sa qai veinanuyaka, ‘Niu ulunivuvale, e dodonu meu cakava kina e dua na ka.’” Qori sara ga na ka e cakava o Ropate. E kaya: “Au qai vulica vakalevu na iVolatabu, e tekivu vakaibalebale mai na ka kece au vulica. Sa qai tu vei au na kila, koya e bibi sara na noqu veivolekati kei Jiova.”\n3. (a) Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Ropate? (b) Na tikina bibi cava eda na veivosakitaka?\n3 Eda rawa ni vuli ena ivakaraitaki i Ropate. Eda na rairai kila tu eso na ka vakaivolatabu, rawa tale ga nida tiko wasoma ena soqoni, ia e sega ni kena ibalebale qori nida sa tamata vakayalo. Se da rairai toso tiko vakayalo, ia nida dikevi keda vinaka, eda na liaca ni tiko eso tale na ka eda rawa ni cakacaka kina. (Fpai. 3:16) Me rawa nida toso tiko ga, ena vinakati meda sauma e tolu na taro ena ulutaga qo: (1) Na cava meda cakava meda kila kina na ivakarau ni noda bula vakayalo? (2) Na cava meda cakava meda bucina kina vakalevu na rai vakayalo, da qai toso tiko ga? (3) Ena yaga vakacava na noda bulabula vakayalo ena ka eda dau cakava e veisiga?\nKILAI KEDA VINAKA\n4. E baleti cei na ivakasala ena Efeso 4:23, 24?\n4 Eda cakava na veiveisau nida sa dauveiqaravi ni Kalou. Ena laurai qo ena noda bula kece. Nida papitaiso oti, eda na veisau tiko ga. Eda vakaroti meda ‘vakavoui tiko ga ena igu e lewa na noda ivakarau ni vakasama.’ (Efeso 4:23, 24) Nida sega ni uasivi, ena vinakati meda cakava tiko ga na veiveisau. O ira mada ga sa dede nodra qaravi Jiova, e vinakati mera bulabula tiko ga vakayalo.—Fpai. 3:12, 13.\n5. Na taro cava eda na kilai keda vinaka kina?\n5 Me rawa nida vakavinakataka tiko ga noda bula vakayalo, ena vinakati meda kilai keda vinaka. Se da mani gone se qase, e bibi meda taroga: ‘Au sa cakava tiko eso na veisau vinaka e vakaraitaka niu sa matua vakayalo? E laurai vei au na itovo i Karisito? E kilai ena noqu ivalavala kei na ka au dau cakava ena soqoni vaKarisito niu matua vakayalo? Vakacava na ka au dau veivosakitaka, e kilai kina na ka au galeleta? Na cava e kilai me baleta na noqu ivakarau ni vuli, noqu isulusulu kei na sasauni, se na ka au cakava niu vakasalataki? Na cava au dau cakava niu temaki? Sa rauti au ga na toso lalai au sa cakava mai, seu saga tiko meu tamatabula vakayalo?’ (Efeso 4:13) Nida vakasamataka na isaunitaro qori, eda na kila vinaka kina na keda ituvaki vakayalo.\n6. Me rawa nida kila na keda ituvaki vakayalo, na cava tale ena vinakati?\n6 Ena vinakati nodra veivuke eso tale meda kila vinaka kina na keda ituvaki vakayalo. E tukuna na yapositolo o Paula ni tamata vakayago e sega ni kila na ka ca e cakava tiko ena mata ni Kalou. Ena yasana adua, na tamata vakayalo ena kila vinaka na rai ni Kalou kei na ka ca e cakava na tamata vakayago. (1 Kor. 2:14-16; 3:1-3) O ira na qase ni ivavakoso e tu vei ira na rai i Karisito, era na kila vinaka eso na ivakatakilakila ni vakayago noda rai. Ke ra vakasalataki keda, vakacava eda na ciqoma da qai muria? Nida cakava qori, eda vakaraitaka nida vinakata meda toso tiko ga vakayalo.—Dauv. 7:5, 9.\nBUCINA NA RAI VAKAYALO\n7. Meda tamata vakayalo, na cava e sega ni vinakati ga kina na kilaka vakaivolatabu?\n7 Me nanumi ni sega ni vinakati ga na kilaka vakaivolatabu me rawa ni vakayalo noda rai. E levu na ka e kila o Tui Solomoni me baleta na sala i Jiova. E volatukutukutaki mada ga ena iVolatabu na veika e cavuta. Ia e sega ni yalodina vei Jiova, e sega ni tamata vakayalo. (1 Tui 4:29, 30; 11:4-6) Ni sega wale ga ni vinakati na kilaka vakaivolatabu, na cava tale e vinakati? Bibi meda toso tiko ga vakayalo. (Kolo. 2:6, 7) Eda na cakava vakacava qori?\n8, 9. (a) Na cava meda cakava me dei noda bula vakayalo? (b) Cava me noda inaki nida vuli qai vakasama vakatitobu? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n8 E uqeti ira na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri o Paula mera “saga sara me[ra] matua vakayalo.” (Iper. 6:1) Na cava meda cakava nikua meda muria kina na ivakasala i Paula? Dua qori meda vulica na “Tiko ga ena Loloma ni Kalou.” Na nomu vulica na ivola qori ena uqeti iko mo muria na ivakavuvuli vakaivolatabu. Ke o sa cakava qori, vakacava mo vulica eso tale na ivola ni vuli me dei kina nomu vakabauta? (Kolo. 1:23) O dau masulaka qai vakasamataka vakatitobu na sala mo muria kina na ka o vulica?\n9 Me kua ni guilecavi ni inaki ni noda vuli kei na noda vakasama vakatitobu, meda bucina kina na yalo ni talairawarawa vei Jiova kei na nona lawa. (Same 40:8; 119:97) Ena gauna vata qori, meda biuta laivi na veika ena tarova noda toso vakayalo.—Taito 2:11, 12.\n10. Na cava mera cakava na itabagone mera kaukaua kina vakayalo?\n10 Ke o se itabagone, vakacava sa matata tiko vei iko na nomu isausau? E dau nona ivakarau e dua na tacida tagane e veiqaravi tiko e Peceli, me veitalanoa kei ira na vakarau papitaiso ni bera ni tekivu na porokaramu ena soqo ni tabacakacaka. Levu era itabagone. E taroga sara na nodra isausau. Levu era kaya ni matata vinaka na ka era na via cakava mera qaravi Jiova kina, de dua mera veiqaravi lavotaki vakatabakidua se veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke. Ia eso na itabagone era sega ni tukuna e dua na ka. De dua e vakaraitaka qori nira sega ni vakadeitaka nodra isausau vakayalo. Ke o dua na itabagone, mo taroga: ‘Au vakaitavi tiko ga ena veika vakayalo baleta ga ni rau namaka na noqu itubutubu? Au sasagataka tiko meu veiwekani voleka kei na Kalou?’ Era sega ni uqeti ga na itabagone me tiko nodra isausau. Nida cakava kece qori ena vakaukauataka noda bula vakayalo.—Dauv. 12:1, 13.\n11. (a) Na cava meda cakava me rawa nida toso kina vakayalo? (b) Na ivakaraitaki vakaivolatabu cava eda rawa ni vuli kina?\n11 Nida sa kila na vanua meda cakacaka kina, ena vinakati meda cakava sara na veiveisau meda toso tiko ga kina. Bibi dina meda saga meda kaukaua vakayalo, ni vakatau kina noda bula. (Roma 8:6-8) E sega ni kena ibalebale qori meda sa uasivi. Na yalo tabu i Jiova e rawa ni dusimaki keda meda cakava na veiveisau meda toso tiko ga kina vakayalo. Ia ena vinakati na sasaga. Ena vica na yabaki sa oti, e kaya o John Barr e dua na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa me baleta na Luke 13:24, “Levu era sega ni rawata nira sega ni gumatuataka mera toso.” Ena vinakati meda vakatotomuri Jekope, a sega ni guce ena nona veimulomulo kei na agilosi me yacova ni sa vakalougatataki. (Vkte. 32:26-28) E rawa ni marautaki na vuli iVolatabu, ia me kua ni wiliki na iVolatabu me vaka na ivola ni italanoa se me veivakalasai. Ena vinakati meda vakekeli meda kunea na iyau vakayalo.\nNa ka Mo Cakava Mo Toso Kina Vakayalo\nVulica vagumatua na Vosa ni Kalou, vakasamataka vakatitobu\nMuria mai vu ni lomamu na ka o vulica\nMe uqeta nomu vakasama kei na lomamu na yalo tabu\nMuria na ivakasala\n12, 13. (a) Eda na muria vakacava na Roma 15:5? (b) Ena uqeti keda vakacava na ivakaraitaki ni yapositolo o Pita kei na nona ivakasala? (c) Na cava mo cakava mo toso tiko ga kina vakayalo? (Raica na kato “Na ka Mo Cakava Mo Toso Kina Vakayalo.”)\n12 Nida saga tiko meda toso vakayalo, ena vakaukauataki keda na yalo tabu meda veisautaka na noda ivakarau ni vakasama. Ni toso na gauna, sa rawa nida vakatotomuria na ivakarau ni rai i Karisito. (Roma 15:5) Ena uqeti keda tale ga meda cavuraka laivi na gagadre vakayago, da qai bucina na itovo e taleitaka na Kalou. (Kala. 5:16, 22, 23) Meda kua ni soro ke da liaca nida sa tekivu vakasamataka tiko na iyau se galeleta na veika vakayago. Kerea tiko ga na yalo tabu, ena dusimaki iko o Jiova mo vakabibitaka ga na ka e dodonu. (Luke 11:13) Nanuma na nona ivakaraitaki na yapositolo o Pita. A sega ni vakaraitaka ena so na gauna ni tamata vakayalo. (Maciu 16:22, 23; Luke 22:34, 54-62; Kala. 2:11-14) Ia e sega ni soro. Ni toso na gauna, sa qai tiko vua na rai i Karisito ena veivuke i Jiova. Eda rawa tale ga ni cakava qori.\n13 E muri sa qai vakamatatataka na yapositolo o Pita na veika eda rawa ni cakacaka kina. (Wilika 2 Pita 1:5-8.) Nida “saga vagumatua” meda bucina na itovo talei qori me vaka na lewa vinaka, vosota, veilomani vakaveitacini, ena uqeti keda meda toso tiko ga vakayalo. Vakacava meda taroga qo e veisiga, ‛Na cava meu vakavinakataka nikua meu toso kina vakayalo?’\nMURIA E VEISIGA NA IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU\n14. E yaga vakacava na rai vakayalo?\n14 Ni tiko vei keda na rai vaKarisito, ena kilai qori ena noda ivosavosa, ena laurai e vanua ni cakacaka se koronivuli, kei na noda vakatulewa e veisiga. Ena kilai ena noda vakatulewa nida saga tiko meda muri Karisito. Nida tamata vakayalo, eda na sega ni vakalaiva e dua na ka me vakaleqa noda veiwekani kei na Tamada vakalomalagi. Nida temaki, ena uqeti keda na itovo vaKarisito meda vakanadakuya qori. Ni bera nida vakatulewa, eda na vakasama mada qai taroga: ‛Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena yaga ena noqu vakatulewa? Na cava ena cakava o Karisito ena ituvaki qo? Na vakatulewa cava ena marautaka o Jiova?’ Me rawa nida cakava qori, meda dikeva mada e vica na ituvaki, da qai vakayagataka na ivakavuvuli vakaivolatabu meda vakatulewa vinaka kina.\n15, 16. Tukuna na sala e yaga kina na rai vaKarisito nida (a) digia na keda isa ni vakawati. (b) digia noda ilala.\n15 Ni o digia na kemu isa ni vakawati. E tiko na kena ivakavuvuli vakaivolatabu ena 2 Korinica 6:14, 15. (Wilika.) E macala mai na vosa i Paula ni na sega ni duavata na tamata vakayalo kei na tamata vakayago. Ena yaga vakacava na ivakavuvuli qori ena digitaki ni isa ni vakawati?\n16 iLala. Raica mada na ivakavuvuli vakaivolatabu ena 1 Korinica 15:33. (Wilika.) O koya e qarava na Kalou ena sega ni veimaliwai kei na dua e rawa ni vakaleqa nona bula vakayalo. Na cava o rawa ni taroga me baleta na ivakavuvuli qo? Kena ivakaraitaki, ena yaga vakacava qori ena ka me baleta na sala ni veikilai ena Internet? Se cava mo cakava ke o sureti mo qito ena Internet kei na dua o sega sara ga ni kila?\nVakacava noqu vakatulewa, ena uqeti au meu toso, meu tekia na isausau vakayalo, meu “dau veiyaloni” tale ga? (Raica na parakaravu 17)\n17-19. Ni vakayalo na noda rai, ena yaga vakacava (a) meda qarauna kina na cakacaka se sasaga tawayaga? (b) ena noda tekia noda isausau? (c) ni yaco na veileti?\n17 Veika e vakaleqa na noda toso vakayalo. E vakasalataki ira tiko na tacina vakayalo o Paula. (Wilika Iperiu 6:1.) Na cava na “cakacaka tawayaga” meda qarauna? Qori na cakacaka se sasaga e mate vakayalo, e sega ni vua se yaga. Na ivakavuvuli qori ena uqeti keda meda taroga eso tale na taro qo: ‘Vakacava e okati na cakacaka qo me ka vakayago? Meu vakaitavi ena sasaga vakailavo qo? Na cava meu kua kina ni vakaitavi ena so na sasaga vakavuravura me vinaka kina na bula raraba?’\nVakacava noqu vakatulewa, ena uqeti au meu toso, meu tekia na isausau vakayalo, meu “dau veiyaloni” tale ga? (Raica na parakaravu 18)\n18 iSausau vakayalo. Na vosa i Jisu ena Vunau ena Ulunivanua e uqeti keda meda tekia na noda isausau. (Maciu 6:33) O koya e vakayalo nona rai, ena tekia ga na isausau vakayalo. Nida vakasamataka tiko na ivakavuvuli qori, ena uqeti keda meda sauma na taro qo: ‘Vakacava meu saga na vuli torocake? Meu ciqoma na cakacaka qo?’\nVakacava noqu vakatulewa, ena uqeti au meu toso, meu tekia na isausau vakayalo, meu “dau veiyaloni” tale ga? (Raica na parakaravu 19)\n19 Veileti. Na cava a tukuna o Paula vei ira na mataveitacini mai Roma ena vukei keda nida veileti kei na dua? (Roma 12:18) Nida imuri i Karisito, eda na saga meda “veiyaloni kei ira na tamata kece.” Ni yaco na veileti, cava eda na cakava? Vakacava e dau dredre meda vakamalumalumu, se da kilai meda “dau veiyaloni”?—Jeme. 3:18.\n20. Na cava o via toso tiko ga kina vakayalo?\n20 Qo e vica wale ga na ivakaraitaki ni yaga noda vakasamataka na ivakavuvuli vakalou me salavata kina noda vakatulewa kei na ka e namaki vua na tamata vakayalo. Ena marautaki noda bula nida tamata vakayalo, ena vakainaki tale ga. E kaya o Ropate e vakamacalataki ena itekivu ni ulutaga qo: “Niu sa tekivu veivolekati kei Jiova, au tagane vakawati vinaka, au tama vinaka tale ga. Au lomavakacegu qai mamarau.” Eda rawata tale ga qori ke bibi duadua na noda toso vakayalo. Nida cakava qori, ena veivakacegui noda bula nikua, vaka kina “na bula dina” se bera mai.—1 Tim. 6:19.\niMeli iMeli Mo Toso Tiko ga Vakayalo!


Aisea 14 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nTiko o Isireli ena nona vanua (1, 2)\nVakalialiai na tui Papiloni (3-23)\nLutu mai lomalagi na kalokalo ramase (12)\nLiga i Jiova ena qaqi ira na Asiria (24-27)\niTukutuku bibi me baleti Filisitia (28-32)\n14 Ni na lomani ira na Jekope+ o Jiova, ena digitaki ira tale na Isireli.+ Ena vakatikori ira*+ ena nodra vanua, era na tovata kei ira na vulagi ra qai kabita na vuvale i Jekope.+ 2 O ira na lewe ni veivanua era na tauri ira qai kauti ira ina nodra vanua, ena taukeni ira na vuvale ni Isireli me nodra tagane kei na yalewa dauveiqaravi+ ena vanua i Jiova, era na vesuki ira na vakabobulataki ira tu, era na lewai ira tale ga na dau vakasaurarataki ira mera cakacaka.* 3 Ena siga oya ena vakacegui iko o Jiova mai na nomu rarawa, mai na nomu rere, kei na nomu vakatotogani mo bobula,+ 4 o na tukuna na ibole qo vua na tui Papiloni: “Sa qai cegu na nona veivakasaurarataki! Sa cegu na veivakatotogani!+ 5 Sa musuka o Jiova na nodra kau na ivalavala ca,Na nodra ititoko na iliuliu,+ 6 O koya e mokuti ira na lewe ni veivanua ena cudru ni kuitalaki ira tiko ga,+O koya e vakadrukai ira tiko na veimatanitu ena veivakararawataki e sega ni cegu.+ 7 Sa vakacegu na vuravura taucoko, e sega ni sosa. Era kaila ena reki na lewenivanua.+ 8 Era marautaki iko mada ga na vunijunipa,Kei na sitari ni Lepanoni. Era kaya, ‘Ena gauna o bale kina,E sega ni lako cake mai e dua na dautakau me talaki keimami.’ 9 E yavala mada ga na iBulubulu* e toka e raMe tavaki iko ni o lako mai. Ena vukumu e vakayadrati ira kina na mate,O ira kece na iliuliu voravora e vuravura.* E vakaduri ira na tui kece ni veimatanitu mai na nodra idabedabe vakaturaga. 10 Era vosa kece mai, era kaya vei iko,‘O sa malumalumu tale ga me vakataki keimami? O sa tautauvata kei keimami? 11 Sa biu sobu ina iBulubulu* na ka o divi kina,Na domo ni nomu ivakatagi vakawa.+ E tevu e rukumu na ulo me nomu loga,Kei na baca me kemu iubi.’ 12 O sa lutu mai lomalagi,O iko na kalokalo ramase, na luve ni rarama ni mataka! O sa vakabalei sobu ina qele,O iko o vakadrukai ira na veimatanitu!+ 13 O kaya e lomamu, ‘Au na lako cake i lomalagi.+ Au na laveta cake na noqu idabedabe vakaturaga+ me sivita na kalokalo ni KalouAu na dabe ena ulunivanua ni soqoniEna vanua yawa sara ena vualiku.+ 14 Au na lako cake meu sivita na vanua cecere ena o,Au na cakava meu tautauvata kei koya e Cecere Duadua.’ 15 Ia o na biu sobu ina iBulubulu,*Ena vanua titobu ena qara. 16 O ira na raici iko era na wadravi iko,Era na dikevi iko vinaka, era kaya,‘Qo ga o koya e yavalata na vuravura,E vakavuna mera sautaninini na veimatanitu,+ 17 E vukica na vuravura me vanua talasiga,E vakarusa na kena koro,+E sega ni sereki ira na nona kaivesu mera lesu i nodra vanua?’+ 18 O ira kece na vo ni tui ni veimatanitu,Io o ira kece, era davo ena lagilagi,O ira yadua ena nodra ibulubulu.* 19 Ia o na biu tani ni sega na nomu ibulubulu,Me vaka na tabanikau e vakasisilataki,O ubi ena yago mate era lausua ena iseleiwau,O koya e lako sobu ena qara veivatu,Me vaka na yago mate e buturaki sobu. 20 O na sega ni tomani ira ena ibulubulu,Ni o vakarusa ga na nomu vanua,O vakamatei ira ga na nomu tamata. Ena sega ni nanumi tale na yacadra na nodra kawa na tamata ca. 21 Moni vakarautaka na vanua mera vakamatei kina na luvena taganeEna vuku ni cala nei tukadraMera kua ni tucake mera lewa na vanuaQai robota na vanua na nodra koro.” 22 “Au na valuti ira,”+ e kaya o Jiova ni lewe vuqa.* “Au na muduka tani e Papiloni na yacadra, na kena vo, na luvedra, kei na nodra kawa,”+ e kaya o Jiova. 23 “Au na cakava mera tiko kina na pokipaini, me vanua lolobo, au na qai taviraki koya ena itaviraki ni veivakarusai,”+ e kaya o Jiova ni lewe vuqa. 24 E bubului o Jiova ni lewe vuqa: “Me vaka ga au nakita, ena yaco vaka kina,Me vaka ga au lewa ena yaco dina. 25 Au na butuqaqia na kai Asiria ena noqu vanua,Au na butuki koya ena noqu veiulunivanua.+ Ena kau tani vei ira na nona ivua,Kei na nona icolacola ena kau tani mai tabadra.”+ 26 Qo na ka sa lewai me baleti vuravura taucoko,Qo na liga e dodo tu vei* ira kece na veimatanitu. 27 Ni sa lewa o Jiova ni lewe vuqa,O cei me vakaseva?+ E dodoka tu na ligana,O cei me vakasuka?+ 28 Ena yabaki e mate kina o Tui Easi,+ e vakarogoi sara na itukutuku qo: 29 “Me kua ni dua vei kemuni e Filisitia me marauNi sa ramusu na nona ititoko o koya e mokuti iko tiko. Ni na basika mai na waka ni gata+ na gata poisoni,+Na luvena na gata vuka e bukawaqa.* 30 Ni kana na nodra ulumatua na vakalolomaNira davo ena nuidei na dravudravuaAu na vakamatea na wakamu ena dausigaEna vakamatei tale ga na ka e vo vei iko.+ 31 Mo qoqolou na matamata! Mo kaikaila na koro! Oni na yalolailai kece na Filisitia! Ni lako mai na vualiku na kubouEna sega ni dua e vakaberabera ena nona iyatu.” 32 Na cava me tukuni vei ira na italai ni veimatanitu? Sa vakadavora o Jiova na yavu e Saioni,+Era na lai vakaruru kina na nona tamata vakaloloma.\n^ Se “Ena vakacegui ira.”\n^ Se “na nodra iliuliu ni cakacaka.”\n^ Se “e vakarau mokuti.”\n^ Se “na gata poisoni dau coka.”


Kurea na Yanuyanu o Idonisia na Uneune | iRogo ena JW.ORG\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Chichewa Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lingala Lithuanian Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Yoruba vakaViti\n23 OKOSITA, 2018\nEna icavacava ni vula o Julai ina itekitekivu ni Okosita, e kurea veitaravi na yanuyanu o Lombok e Idonisia na uneune. Era mate kina e 436 na lewenivanua, e rauta na le 350,000 e vakacacani nodra vale. E dua na uneune e 7.0 na kena kaukaua, qai vica vata na drau na milioni na isau ni veivale e vakacacana.\nE vakaraitaka na valenivolavola ni tabana e Jarkata ni sega ni dua na tacida e mavoa se mate, ia eso e vakacacani nodra vale. E vakacacani tale ga na vale era dau soqoni kina na 40 na dautukutuku era lewe ni vavakoso ena yanuyanu qo. E rua na mata mai na valenivolavola ni tabana rau gole ina vanua e vakacacani me rau lai raica na ka e gadrevi me baleta na vakacoko, rau lai veivakacegui talega.\nMeda nanumi ira tiko mada ga na tacida ena masu ena gauna dredre ra vakila tiko qo, eda kila ni o Jiova ena ‘vakacegui ira ena veika dredre era sotava’.—2 Korinica 1:4.


Radieux saca nuevo Ep llamado Ride Right On con Suma Records, Incluye Luis Pitti Remix ! – EXPERIMENTAL TV RADIO\nkeyboard_arrow_rightRadieux saca nuevo Ep llamado Ride Right On con Suma Records, Incluye Luis Pitti Remix !\n2019 beatport deep DeepTech electronic music house Luis Pitti release Tech House traxsource


Rev 10 | `KPX | STEP | Ige di tota elehasege anelu mole vuvunete keu otogomo dobai lohoge goeu ogo nahate vavave viliasege kinave kemo haegiu hatunu. Ige nive keu vani nahate. Ige velove keau negolahai vedodoai ua.\nAneluu buka mole ese alavoale ke matahanu.\n1 Ige di tota elehasege anelu mole vuvunete keu otogomo dobai lohoge goeu ogo nahate vavave viliasege kinave kemo haegiu hatunu. Ige nive keu vani nahate. Ige velove keau negolahai vedodoai ua. 2 Iale keu buka mole ese alavoale ke matahanu. Ige velove inute keu davalae danu. Isege velove agite keu vatae danu. 3 Anelu keu kateaito baita kekoaleu laioniu ai volovoloale ke nahate. Au kateai ai volovoloaleu uoholisege hatau vutoi luluale bahata seveni (7). Keau hotove ke ibinaike abu ke valu. 4 Abu kateale lousege di isiviale hotoeabe ke hisaliai. Isege otogomo hoto moleu daho loui avoe, “Ainaho hata seveniau louale ke loui hisalialive. Isito ke mahogova.”\n5 Hoto keu kateai lousege anelu neheu eta vatatamo dale keu au ada inute otogoe ebagemanu. 6 Isi hotoe tumu Dilava ivimo lounu. Isi avoe, “Dilava keu ukolikolie Kosive. Keu otogo vai vata vai davala vai abuemo onobenobe bahata otovenu. Iale vaniu vuguvuguale nahi bae vesokalivebene. 7 Isito anelu seveni (7) kena au kibi mai uvusege Dilavau au vaveve hoto deiada loui au belovetae esemu haiveale ke bahataeabuna bae seleve holisi.”\n8 Anelu keu kateai lousege hoto neheu otogomo lohoi di namihale keu tota daho loui avoe, “Talive anelu neheu eta vatatamo dale ke adamo bukae ese alavoale ke manela.” 9 Au kateai louge di tiale anelu ke namihai kosea, “Bukae ese mai dao.” Ige keu daho loui avoe, “Ko mai ine. Ana ko mai ige auna aimo heaniege vidia he ke nahate vai. Isito auna a unie tiniege auna he toela vai.” 10 Au kateale louge di adavemo bukae ese ke mai inu. Di ke ige keu di aimo heale vidia he ke nahate. Isito di ke keboage keu di unie tiale he toela vanu. 11 Ige anelu keu di namihai avoe, “Ulive tota a buka nehe ese iale ke deiada loui vatae kosive, vatae ata bahata namigevege abuna gabie lohoveve ke hilokai.”


Heb 11 | `MOX | STEP | Vetumaqana tolaʼai? Eda vetumaqana Yaubada ʼinaya ana alamani baʼe: Tauna eda ʼebeluʼita vane ge ana ʼitamo, ta tua eda vetumaqana ʼinega kahalamani aqiaqiea nawale eda luʼita vane nana ana aqiaqi naʼifoqe ʼidaya, ʼinega ge wese kana venuana magilafu.\nb11:3Nug 1:1; Same 33:6; Ion 1:3\nh11:11Nug 18:11-14; 21:2; Lom 4:19\ni11:12Nug 15:5; 22:17\nj11:13Nug 23:4; 1Yani 29:15; Same 39:12; 1Fit 2:11\nk11:17-18Nug 21:12; 22:1-14\no11:22Nug 50:24-25; ʼIfo 13:19\np11:23ʼIfo 1:22; 2:2\nt11:31Ios 2:1-21; 6:21-25; Iem 2:25\nu11:32Toluv 6:11-8:32; 4:6-5:31; 13:2-16:31; 11:1-12:7; 1Sam 1:1-1Kin 2:11\nab11:351Kin 17:17-24; 2Kin 4:25-37\nac11:361Kin 22:26-27; Iel 20:2; 37:15; 38:6\n1 a Vetumaqana tolaʼai? Eda vetumaqana Yaubada ʼinaya ana alamani baʼe: Tauna eda ʼebeluʼita vane ge ana ʼitamo, ta tua eda vetumaqana ʼinega kahalamani aqiaqiea nawale eda luʼita vane nana ana aqiaqi naʼifoqe ʼidaya, ʼinega ge wese kana venuana magilafu. 2 Lova tuta nugwenugweina ʼinaya Yaubada tomotau ʼawahaqiaqiedi edi vetumaqana ʼinega.\n3 b Eda vetumaqana ʼinega kahalamani aqiaqiea vonigo Yaubada ena vona ʼinega kuyavata qabudi viaqidi, ʼinega baʼitagana yani qabudi kaʼiteʼitedi lova iʼifoqe ge taha yani adi ʼitamo ʼidiega, ta ʼesi ena vona ʼinega iʼifoqe kavovo.\n4 c Taha ʼebevetalatutula ena neimi: Eibolo ena vetumaqana ʼinega guba aqiaqina aʼuya Yaubada ʼinaya, ta tuana Keni ena guba ge aqiaqina. ʼInega Eibolo Yaubada matanaya vetunutunuqa, mana guba nana ʼawahaqiaqiea, ta Keni ena guba ge daʼawahaqiaqiei. ʼInega vonahaqiaqi, Eibolo lova yawaina niʼa gumwala, ta ena vetumaqana baʼitagana nawale eda ʼebeʼita.\n5 d Ta Inoki ena vetumaqana ʼinegana Yaubada ʼewa vaneqea mahalaya ta ge ʼaliga visiqina davebaei bwaʼobwaʼoya, ʼinega tomotau ge adi fata Inoki ida lobei. Ta nugweta Yaubada qaiawa Inoki ena vetumaqana weaqina, ʼinega ʼawahaqiaqiea, ta ʼabiboda ʼewa vaneqea mahalaya. 6 ʼInegana ge taha toga ana fata Yaubada nagiveqaiawei ʼeguma ge davetumaqanei, mana ʼeguma taha toga nuanuana namai Yaubada ʼinaya e luaqiaqiea be navetumaqana aqiaqi vonigo Yaubada nana toatoa. Ta wese luaqiaqiea be navetumaqana vonigo Yaubada ana tosaliavo veʼia aqiaqina naneidi.\n7 e Ta wese Noa ena vetumaqana ʼinega taha waga qiduana viaqia ena susuyavo sabi ʼetoyavuidi. Tauna Yaubada ena vona matayagea tuta nana vonea veilaqe qiduana nawale naʼifoqe bwaʼobwaʼoya, lova ge taha ʼidewani daʼifoqe. Ta waga nana ʼinega Noa me ena gadeavo ʼetoyavua ilobea veilaqe nana ʼinega, ta mali qabu gebu, ta ʼesi iveilaqe vataya. Ta Noa ena viaqa baʼe ʼinega veʼiteda vonigo totoa bwaʼobwaʼo qabudi luveifadi, ta Noa ena vetumaqana ʼinega Yaubada matanaya vetunutunuqa.\n8 f Ta wese Ebelamo ena vetumaqana ʼinega Yaubada matayagea tuta nana ena gaba noqolia ta voneaya vonigo ena diʼwe nanogei be natauya mali diʼwe ʼinaya. Yaubada vona fofofola Ebelamo ʼinaya be diʼwe nana naʼewea ta omoʼe ʼinaya naveʼabaga. Baʼe diʼwe nana Ebelamo ge dahalamania ta tua vematamatayaga ʼinega tauya. 9 g Ta diʼwe vonavona fofofolana ʼinaya Ebelamo ena didi yubai vutuvutudiega viaqia ta ʼinaya toa kavona wagawaga. Ta wese ʼidewani Aisake be Iakobo itoa ʼaiqa, mana taudi wese vona fofofola nana ilobea Yaubada ʼinega. 10 Ebelamo baʼe ʼidewani toa ʼaiqa, mana ena vetumaqana ʼinega luʼita vane taha ʼabaga qiduana weaqina. Ta ʼabaga nana Yaubada tauna ena nuenuega ʼivaʼavaʼaia ta viaqia toatoa vatayana.\n11 h Ebelamo ena vetumaqana ʼinega ana fata navetamana. Tauna niʼa vekofekofe, ta moqanena Sela wese kofekofedi ta gagalidi. Ta Ebelamo alamani aqiaqiea Yaubada ena vona fofofola ge wese navenuafania, ʼinega moqanena ivenatuna. 12 i Vonahaqiaqi, Ebelamo tawa vekofekofe otaqa, ta tua baʼe ʼoloto nana ʼinega qabu qidua vaʼinena iviʼoi ta iveʼeala kavona ʼwadiʼwadima mahalaya ta wese kavona gelasa balabalaya, ge ada fata kana avodi.\n13 j Baʼe tomotau diavona me edi vetumaqana iʼaliga. Ta yani diavona Yaubada niʼau vona fofofoledi ge ida ʼewedi, ta ialamani aqiaqiea nawale ina lobedi, ʼinega vona fofofola diavona ibaʼebaʼeyedi, ta weaqidi iqaiawa. Ta taudiega tomotau ʼidia isimana ʼifoqe edi toa bwaʼobwaʼoya kavona be wagawaga ʼidewani. 14 Vonahaqiaqi, ʼeguma wagawaga dina baʼe ʼidewana ivona ʼaiqa ʼinega ada fata kana alamani aqiaqiea vonigo taudi edi ʼabaga aqiaqi nawale isalisalia. 15 Ta taudi ge ida nuanua edi ʼabaga ʼebeʼituʼituala weaqina, mana ʼeguma edi nuanua ʼidewana e ʼinega adi fata be ida ʼevivi ʼabaga diavona ʼidia, 16 ta ʼesi taudi ʼabaga aqiaqina isalia, e tauna ʼabaga nana mahalaya. ʼInegana Yaubada ge dainiyauyau tomotau diavona edi ʼawa-Yaubada ʼinaya weaqina, mana tauna edi ʼabaga qiduana niʼau ʼivaʼavaʼaia mahalaya.\n17 k Lova Yaubada Ebelamo ʼinaya vona fofofolayea vonigo taha natuna naviʼoi, e ʼinega viʼoi. Ta tuta nana Yaubada Ebelamo sitonovia ta voneaya, “Natuhu ʼaidega otaqina Aisake una vegubayea.” E ʼinega gwama nana ge davegagalea, ta ʼesi ena vetumaqana ʼinega awafelea. 18 Tauna gwama nana weaqina lova Yaubada vona fofofola vonaya, “Natuhu Aisake ʼinega nawale eu gadeavo qabudi ina viʼoi.” 19 l Ta Ebelamo nuaia vonigo ʼeguma natuna naluveʼaligia e ʼinega Yaubada ana fata nagiveyawaha ʼeviviea. Ta vonahaqiaqi, ana ʼita kavona be Ebelamo natuna Aisake ʼaligega daʼewa ʼeviviei.\n20 m Ta wese Aisake ena vetumaqana ʼinega natunavo Iakobo ta Iso vona veyolubedi edi tuta maimai weaqina.\n21 n Ta wese Iakobo ena vetumaqana ʼinega Iosefa natunavo vona veyolubedi. E baʼe yani nana viaqia tuta nana niʼau vekofekofe be tuta goyona yawaina nagumwala. ʼInega vona veyoluba nana ʼinaya ena kewala ʼinaya atuveʼalata ta iwaʼodu Yaubada ʼinaya.\n22 o Ta wese Iosefa ena vetumaqana ʼinega me Isileli vonedi edi ʼifoqe diʼwe Itifita ʼinega weaqina. Baʼe yani nana viaqia tuta nana yawaina sabi gumwagumwalina. Ta wese vebibinedi vonigo luluna ina yakia tuta nana ina tutuvila.\n23 p Ta wese Mosese inana be tamana edi vetumaqana ʼinega natudi iaʼukwaivea waiʼena toi ʼidia, mana gwama nana ge gwama kavokavovo ʼidewani. Me Itifita edi kini ena luvine waiwaina ge ida mwaninivei ta ʼesi gwama nana iaʼukwaivea.\n24 Ta wese Mosese ena vetumaqana ʼinega tuta nana vekilakai ge nuana tomotau ina ʼinanei vonigo tauna me Itifita edi kini Felo tubuna, mana tauna ge Felo nana natuna natu otaqidi. 25 Mana Mosese ge nuana tuta kukusana ʼinaya naqaiawa bwaʼobwaʼo ana ilivu luveifana weaqina, ta ʼesi nuanuana Yaubada ena tomotauyavo edi toa vita gamonaya tauna wese maega ina toa. 26 Ta ge nuana Itifita ana kulufa kaikaiwabuna naʼewedi, ta ʼesi nuanuana visiqa navebaea Keliso weaqina, mana alamani aqiaqiea nawale ana veʼia aqiaqina Yaubada ʼinega nalobea. 27 Ta wese Mosese ena vetumaqana ʼinega Itifita nogei ta tauya. Ta ge damwaniniva kini nana ena diavilavila weaqina, ta ʼesi me ena giwalifatu tauya vavava, mana kavonaya be Yaubada daʼitei ʼiawanaya ena vetumaqanega. 28 q Ta wese Mosese ena vetumaqana ʼinega me Isileli vonedi maʼoda ʼAuvivia Sagalina ina viaqa ʼaiqei, ʼinega vebibinedi lami sulalinega edi ʼawa ana dadala ina luitaitalea, be yaqisa luveʼaliga ana tovaleʼewa Yaubada ʼinega me Isileli edi ʼunutauyavo meʼolotodi ge naluveʼaligidi.\n29 r Ta wese me Isileli edi vetumaqana ʼinega qabudi Mwadeʼwa Bweabwealina ivaukamanea bwaʼobwaʼo afailinega. Ta ʼabibodadiega me Itifita ivamulitalaʼobedi sabi vaukamana, ʼinega wese mwadeʼwa sivetuba ʼevivi ta qabudi yagwataqodi.\n30 s Ta wese me Isileli edi vetumaqana ʼinega ʼabaga Ieliko ana ʼali qiduana ta waiwaina iluvivilia ʼaubena seveni ʼidia, e ʼinega ʼali nana ʼavalabwegea.\n31 t Ta wese tokodada Leabi ena vetumaqana weaqina me Isileli ge ida vunuqia, mana lova edi tolufonufonu magilafudi Leabi ʼebeʼewedi ta aʼukwaivedi ena vanuea.\n32 u ʼInega ʼevisa wese ʼebevetalatutula tovetumaqana weaqidi ena simanei ʼimia? ʼEguma Gidioni ▼\n▼ 11:32Gidioni“Gideon” Yaubada venuaʼivinea vonigo me Isileli naʼetoyavuidi adi aviayavo ʼidiega. Ta Gidioni venuana magilafu, ta Yaubada ʼebeʼita taha taha ʼidiega veʼitea be navetovamatana. ʼInega toluavia ʼevisa dimo maega adi aviayavo ivewaiwai vaʼinedi. (Toluv daʼa 6, 7 be 8)\nbe, Balaki ▼\n▼ 11:32Balaki“Barak” tauna lova me Isileli toluavia adi tovamatana taha, ta vamatanedi avia ana tuta ʼinaya, ta adi aviayavo iluvegwamumuidi. (Toluv daʼa 4 be 5.)\nbe, Samisoni ▼\n▼ 11:32Samisoni“Samson” tauna ʼoloto tovewaiwai otaqa ta me Diu adi tovanugweta qiduana. Ta waiwai nana ʼiuna mana Yaubada inana vonedi be natudi debana ge ina daʼei, ta vona nana imatayagea. (Toluv daʼa 13-16)\nbe, Iefeta ▼\n▼ 11:32Iefeta“Jephthah” tauna toluavia qiduana, ta ʼabiboda vetoluvine me Isileli ʼidia. (Toluv daʼa 11)\nbe, kini Deibida be, Samuela ta wese Yaubada ena tovesimasimana qabudi edi vetumaqana weaqina ena veluluʼuyayei ʼimia, e ʼinega nawale tuta ena givekue vaʼinea. 33 z Taudi tovetumaqana diavona edi vetumaqana ʼinega mali diʼwe maega ivedavi ta ivewaiwai vaʼinedi ta luvine tunutunuqina ʼinega iʼabiluvinedi, ʼinega Yaubada ena vona fofofolayavo ilobedi. Ta wese yubai laioni sasasadi iluvinedi be ge adi fata ʼawadi ina laʼei. 34 aa Ta wese ʼaiwe yamwayamwana qiduana adi fata ina ʼweunidi, be wese adi fata adi aviayavo ʼidiega ina dena be yaqisa ge ina luveʼaligidi kefatega. Ta edi tuta dawalili ʼinaya Yaubada givewaiwaiedi, ʼinega vedavi ana tutaya adi aviayavo ivewaiwai vaʼinedi ta iʼwavina yavuledi. 35 ab Ta wese vetumaqanega vivine vaidi moqanediavo luluveʼwaividi ʼaligega iloba ʼeviviedi. Ta wese vaidi tovetumaqanayavo iveilaqe, mana adi aviayavo isitonovidi be vonigo Yaubada ida vegeqea. Ta ge nuanuadi Yaubada ina nogei, ʼinega taudiega iawafeledi veilaqe ʼinaya, mana ialamania vonigo nawale ʼaligega ina yaʼitoto ʼevivi ʼinega yawai aqiaqi otaqina ina lobea. 36 ac Ta wese vaidi tovetumaqanayavo tomotau igivenuʼwedi ta gwavudi iʼesitevea ʼebevunuqa ʼinega. Ta wese vaidi seni ʼinega iyoqonidi ta iaʼuluguyedi vanue ʼebeyoqona gamonaya. 37 ad Ta vaidi tovetumaqanayavo lukwalukwadi yubai goti be sifi ʼwafidiega ivekaleko ta iluvivila dadana. Ta tuta qabuna vita ilobedi adi aviayavo ʼidiega, ta wese tomotau iveilivu veifedi. Vaidi daboyega iʼauveʼaligidi, ta vaidi iludaʼa magilafuyedi ta wese vaidi kefatega iluveʼaligidi. 38 Tovetumaqana diavona bwaʼobwaʼo ana ilivu ge daluvibwainedi, mana taudi tomotau aqiaqi otaqidi. ʼInega diʼwe tomotau geqana be wese bwanaga ʼidia iluyaba dadana. Ta wese vetoa bwaʼobwaʼo gamonaya be vatuʼubu ʼidia itoa dadana.\n39 Baʼe tomotau diavona Yaubada ʼawahaqiaqiedi edi vetumaqana ʼinega. Ta ge taha toga ʼidiega ena vona fofofolayavo dalobedi edi tuta toaya, 40 mana Yaubada ena nuenuega yani aqiaqi otaqina niʼa venuaʼivinea weaqida, be yaqisa taudi be itaʼa maega kana vetunutunuqa otaqa Yaubada ena nuanua ʼidewana.


2 Samueri 24 - Qaraaka Uva Tivatora\n1Ho qaiqaa vo haika kaara Noravano Kotiva Isareriara voqama kero arara itovaro viva Devitiva vika qoraiqama nimitaarire tiro, virara tiharo, Are oru Isareri vaiintivata Iutaa vaiintivata kaara ntuane, tiro.\n2Minti tuvaro Devitiva nai iqoka vaiintiqaa raqikura Ioaapirara tiharo, Are nena iqoka vaiinti noranavu ntita varera, ekaa Isareri vata maata Daani vatuka notihairave, Beseba vatuka sautihairave, mini mini vi anihara, ekaa Isareriqi varia ankuka vika iqoka vaiintive, vika ho iqoka raqi vaiintikave, nenavu vika vika nutu vukuqi qara ntuva timitaiqe te vika nanti nantimae variara iri tavaare, tiro.\n3Minti tuvaro Ioaapiva avuhainaa vaiintiara aqao tiro, Noravano Kotiva ai Variqavano viva ai iqoka vaiinti airiqama kaira vika nái airitahaa vaivara are nena avuqohaira vika tavairera, te hove tiataarave. Avuhainaao, nantiharae are vika kaara ntireva auti variaro? ˻Kia mintiataarave,˼ tiro.\n4Ioaapiva minti tuvaro avuhainaava kia Ioaapira uva iriraitiro, kempukaiqama kero tumantara ti, Ioaapiva nai iqoka vaiinti noranavu vatamakero avuhainaara mini ke, Isareri iqoka vaiinti kaara ntireka vura.\n5Vika Ieruharemi ke otunte Iotani Namari taqa vare oru Aroe vatuka tataaqa nái seri naavu maaqa kaqate vaiha, vaiinti nutu varora. Aroe vatukavano uqitaini vaumanta Gaatira ankuvano mini vaumanta vinavuka vika nutu vare viraqaahai verara Jase vatukaini vura.\n6Viraqaahai vika Gileaatini vi, Hiti vatanaaka vaunaini Kadesini vi, Daani vatukaini vi, virante otu Nora Namari auvahini vau vatukara Saidonini vura.\n7Ho Saidonihai vika sauti mantaraini Nora Namari auvahini vau vatukara, vaantaavuravano ututumato vatukara Taiaa vatukaini vi, Hivi vatanaakavata Kenaani vatanaakavata vo vatuka vo vatukaqi vaunaini vi, ekaara Iutaa vatanaaka Nekevi Aahara Vataini Beseba vatukaini vura.\n8Mintimake vinavuka 9 tora 20 enta Isareri vataini vi aniha, ekaa iqoka vaiinti nutu qara ntuvaqi vivi, qaiqaa Ieruharemini anirante vura.\n9Ioaapiva vuru avuhainaa vaiinti tiva amiro tiharo, Isarerini ho iqoka raqi vaiintika vaireka, 800,000 variamanta Iutaini ho iqoka raqi vaiintika vaireka, 500,000 variavo, tiro.\n10Ioaapiva minti tuvaro Devitiva vaiharo iruvaro viva nai kempukaiqama keharo ekaa iqoka vaiinti kaara ntuate tu uvava kia koqe uva vauvaro viva oho tiro, Te kia Isareri iqoka vaiinti kaara ntuataarave, tivakero Nora Kotira aarero tiharo, Mpo, Noravauvo, te vi okarara autiha ai qoraiqama amitaunarave. Mpo, Noravauvo, te ariara mpo ike tihama vi uvara nunka timitaane, turo. Te kia avu aato vataa vaiinti voqaantemake, vi okarara autu kaunarave, tiro.\n11Minti tuvarovata, Noravano Kotiva paropeti vaiinti Gaatira tiva amiro tiharo, Devitiva qora okara autira kaara te vira qoraiqama amitarerave. Te maara taaramonavuqohai vira qoraiqama amitarerave. Te vira qoraiqama amitaaina maarara taaramonavuqihai taaraqanta qaqirake, vohaiqaqohai vira qoraiqama amitarerave. Viva nai antuqa vainara kaama tairaqe te vi maararaqohai vira qoraiqama amitarerave. Ho are vi uvara vur u vira tiva amiane, tuvaro vira qararaa toqaqi Gaativa Noravano Kotiva tu uvara vuru Devitira tiva amura.\n13Viva Devitirara tiharo, Noravano Kotiva ariara taaramo maaraqihaira vohaiqa kaama tairaro viraqohairo ai aruarire. Taaramo maara maantimama vaivo: 1. Te karara noraiqamake aavoqi entara qovarama kaariraro 7 ihinavuara ai vataini variqiro vuanarove. 2. Te navutaaka qaqi kaari vika ani taaramo torara ni hampata raquqi viha ni aru ntata kaimanta ne vika naatu qetake ruqemake vi anivarave. 3. Te qora rovara qovarama kaariraro vi rovarava taaramo enta Isareriqi vi aniharo ai vaiinti nahenti ntaihaanarove. Are koqema kera nena avu aatoqihaira irikera ti tiva timiraqe te anirante ai uva vuru Nora Kotira tiva amiare, tiro.\n14Gaativa minti tuvaro Devitiva vi uvara iriro tiharo, Mpo, ti muntukavano voqamakero qoraiqimantama vauro. Mpo, tenavu navutaaka kauquqi variarera, vika anomake tinavu qoraiqama timitevarave. Noravano Kotiva voqamakero tinavu aaqurihama timite vaiva vaimantara ti, vira qaqi kairaro viva nana haika tinavu autu timitareva iainara autuarire, tiro.\n15Devitiva minti tuvaro Noravano Kotiva qora rovara qovarama kovaro vi rovarava taaramo enta variqiro viharo ekaa Isarerini vi ani vaumanta Isareri vaiinti nahenti 70,000 qutu vura.\n16Noravano Kotiva atito enseliva Ieruharemini oruntero, nai kauqu tututero Ieruharemiqi vaauka vehi autu taiqa kareva auti vauvaro Noravano Kotiva vaiinti nahenti airitahaa qutu vurara iruvaro vira muntuka qoraiquvaro enseliara tiharo, Hove. Nena kauqu tututaanara qaqini vara kaane, tiro. Minti tuvaro vi entara Noravano Kotiva atito enseliva uiti nora vareha vuhaantaari aquke vau vatukaraqaa himpiro vaura. Vi vatava vaireva, Jebusi vatanaa vaiinti Araunaara vatavano vaura.\n17Ho Devitiva vaiinti nahenti aruke vau enselira tavero, viva Nora Kotirara tiharo, Mpo, tema ai uva raqa kauraukama vauro. Te maa vaiinti nahentika sipisipi qoka voqaara vaiha qora okara autu kauramanta vika kia qora okara autuakave. Kia vika qoraiqama nimitaraitira, are tivata ti vainti nahentivata qoraiqama timitaane, tiro.\n18Devitiva minti tuvaro vohaa vi entara Gaativa oruntero Devitirara tiharo, Vururaqaa Jebusihainaa vaiinti Araunaava i vatava vaimanta mini uiti nora vareha vuhaantaari vuru ke varianainima vaivo. Ho are oru vi vataraqaa Nora Kotira ofaa tainta vo autu amitaane, tiro.\n19Gaativa minti tuvaro Devitiva Noravano Kotiva vira noqihairo tiva amuntema kero, mini vura.\n20Viva oruntovaro Araunaava kaiqa varonaihairo vuavu tavovaro avuhainaa vaiintivano nai nora vaiintinavu hampata viva vaunaini uri vauvaro viva vinavuka ntita kareva otuntero avuhainaa vaiinti avuqaa kankakaa viro nai viri vatainiqama kero\n21Devitira irero tiharo, Avuhainaao, are nanarae ti tavareva uruaro? tiro. Minti tuvaro Devitiva vira tiva amiro tiharo, Te are iana vataraqaa uiti vareha vuhaantaari vuru ke varia vatara koqaamake vararerama ururo. Nora aiha viraava vaiinti nahenti ntaihe vaiva taiqa vuarire ti, te vi vataraqaa Nora Kotira ofaa tainta autu amitarerave, tiro.\n22Minti tuvaro Araunaava Devitirara tiharo, Avuhainaao, are vata maa varehara kia koqaama kera vararaitira, qaqi varaane. Are Nora Kotira iha quara amitareva ina haikaravata qaqi varaane. Are homa purumakau maavata varera Nora Kotira ofaa iha quara amitenarave. Uiti ruquti varia katarirave, purumakau auntaqaa rumpataa katarirave, ekaa vira varera, viraqohaira ofaa taintaqaa Nora Kotira iha quara amitaane.\n23Avuhainaao, te Araunaaka ekaa vi haikara ai qaqima amuro, tiro. Minti tiva kero viva qaiqaa tiharo, Mpo, Noravano Kotiva are virara ofaa iha quara amitenarara iriharo viva ai quahama amitaarire, tiro.\n24Viva minti tuvaro avuhainaava Araunaarara aqao tiro, Te ekaa vi haikara iriha ai koqaa amirerave. Te kia qaqi varataaina haikara Nora Kotira ofaa autu amitarerave. Te koqaama taainaraqohai Nora Kotira ofaa autu amitarerave. ˻Minti tivakero Devitiva silvaa monu 50 navu aqukero vi vaiintira vatavata purumakauvata varora.\n25Devitiva Nora Kotira ofaa tainta vi vataraqaa aututero, ekaara kaintu iha quaraaina ofaaravata, Kotikantiro vohaa tampama viro variaina ofaaravata, Kotira iha quara amitora. Mintuvaro Noravano Kotiva Isareri vika vira aaro uvara iruvaro vi rovarava Isareriqihairo taiqa vura.\n< 2 Samueri 23


iTuvatuva ni Bula Vakarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Feperueri 6-12, 2017\nWILIKA ENA VOSA Abbey Abui Acholi Afrikaans Albanian Altai Alur Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Bété Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Finnish Finnish Sign Language Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Gokana Greek Greenlandic Guarani Guerze Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\n“Eda na Vakalougatataki Nida Talairawarawa Vei Jiova”: (10 min.)\nAis 48:17—Na sokalou dina e yavutaki ena talairawarawa kei na muri ni ivakaro ni Kalou (ip-2 131 ¶18)\nAis 48:18—Lomani keda o Jiova, e vinakata meda marautaka na bula (ip-2 131 ¶19)\nAis 48:19—Eda na vakalougatataki me tawamudu nida talairawarawa (ip-2 132 ¶20-21)\nAis 49:6—E nodra “rarama” vakacava na “veimatanitu” na Mesaia ni vakatabakidua ga nona cakacaka vakaitalatala e vuravura vei ira na Isireli? (w07 15/1 9 ¶8)\nAis 50:1—Cava e tarogi ira kina na Isireli o Jiova: “I vei na ivola ni veisere i tinamuni?” (it-1-E 643 ¶4-5)\nWili iVolatabu: (me kua ni sivia na 4 na miniti) Ais 51:12-23\nVakarautaka na Vakatutu ni Vula Qo: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo me yavutaki ena “Vakatutu.” Me saravi na vidio yadua, oti qai veivosakitaki na tikina bibi. Ena vula o Feperueri e rawa ni soli na brochure Was Life Created? se The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, me qai vakatau vei itaukeinivale. (Raica na kato “The Origin of Life—Five Questions Worth Asking.”)\nVeika e Gadrevi ena iVavakoso: (7 min.) Ke sega na veika e gadrevi, me veivosakitaki na ka e vulici ena iVolaniyabaki. (yb16 144-145)\nMo iTokani i Jiova—Talairawarawa vei Jiova: (8 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Mo iTokani i Jiova—Talairawarawa vei Jiova. Me qai veivosakitaki na taro qo: Cava e bibi kina meda talairawarawa vei Jiova? (Vvb 27:11) Sala cava era na talairawarawa kina vei Jiova na gone? Era na talairawarawa vakacava vei Jiova na uabula?\nVuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 8 ¶1-7, kato “iTukutuku Vinaka Ena 670 Vakacaca na Vosa”\niMeli iMeli Feperueri 6-12\niTuvatuva ni Noda Bula Vakarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Feperueri 6-12, 2017\niMeli iMeli IVOLA NI SOQONI–NODA BULA VAKARISITO KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA Feperueri 2017


Ena gauna ni dredre ni bula kei na veivakararawataki mai Rusia, e a digitaka kina o Anatoly kei Svetlana Reshetnikov na bula dodonu mai na bula vakavuravura. Ena nodrau sa lewena na Lotu, erau a vakasewasewani. E a tosoi sobu na nona itutu mai na nona vanua ni cakacaka. Ena yaloqaqa erau a vakananuma, “Qo sa na qai levu na gauna ni nodaru qarava na Kalou!” Vakawasoma na nodra dau vakarerei, ia e rau digitaka ga me rau vakamuria na ivakavuvuli ni kosipeli. Sa imatai ni kai Rusia o Elder Anatoly Reshetnikov me lewe ni Vitusagavulu ni iWasewase. Ena nodrau sa digidigi , erau sa tomana tiko na Reshetnikovs na digidigi ni bula tawamudu.\n1. Thomas S. Monson, “iVotavota ena Vakatau mai na Vakatulewa” (Yasanibuka ni iTabagone Qasecake ena iVakarau ni Vuli ni Lotu, 6 ni Nov. 2005), institute.lds.org\n. 2. “Na Matavuvale: Ai Vakaro ki Vuravura Raraba,” Liaona, Nove. 2010, 129. 3. 2 Nifai 2:27, 28 ; vakabibitaki. 4. Joni 14:6. 5. Dieter F. Uchtdorf, “E Dua na Ka ka Vica Walega na Dikiri,” Liaona, Me 2008, 59. 6. Raica na Alama 5:33. 7. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 58:42. Kena sa otiKena e tarava


Jope 8 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni vosa nei Pilitati (1-22)\nVaka me kaya ni ratou valavala ca na luvei Jope (4)\n‘Ke o savasava, ena taqomaki iko na Kalou’ (6)\nVaka me kaya ni sega ni vakabauta na Kalou o Jope (13)\n8 E qai kaya o Pilitati+ na kawa i Sua:+ 2 “Ena vakacava na dede ni nomu vosa tiko va qo?+ Na vosa ni gusumu e vaka na cagi kaukaua! 3 Vakacava ena vakatanitaka na Kalou na lewadodonu,Se na vakatanitaka na ka dodonu o koya sa Kaukaua Duadua? 4 Ke ra valavala ca vua na luvemu,A totogitaki ira ena nodra talaidredre,* 5 Ia ke o rai vua na Kalou+Qai vakamamasu vei koya e Kaukaua Duadua mo lomani, 6 Ke o savasava dina qai dodonu,+Ena nanumi iko o koya*Qai vakasukai iko ina nomu itikotiko dodonu. 7 E somidi tale ga na nomu itekitekivu,Ia na nomu veigauna mai muri ena levu.+ 8 Yalovinaka, tarogi ira na itabatamata makawa,Qai vakasamataka vinaka na ka era kila na tamadra.+ 9 Nida sucu ga enanoa, da qai sega ni kila e dua na ka,Ni iyaloyalo wale ga na noda veisiga e vuravura. 10 Vakacava era na sega ni vakavulici ikoRa qai tukuna vei iko na ka era kila?* 11 Ena rawa ni tubu balavu na kuta ke sega na vanua lolobo? Se tubu balavu na gasau ke sega na wai? 12 Ni se tu ga na kena kubu qai se bera ni cavu,Ena malai e liu mai na vo ni kau. 13 Qo na ka ena yaco* vei ira kece na guilecava na Kalou,Ni na yali na nodra inuinui na sega ni vakabauta na Kalou,* 14 Ena maumau wale na nona nuideiKei na ka e vakararavi kina e malumalumu vaka na viritalawalawa.* 15 Ena ravita o koya na nona vale, ia ena sega ni tudei,Ena saga me tautauri kina, ia ena sega ni dede. 16 O koya na kau suasua e cilavi siga,Qai tete na sulina ena iteitei.+ 17 Na wakana sa veicurumaki tu kei na ibinibini vatu,E vaqara vale ena maliwa ni veivatu.* 18 Ia ni cavuraki* mai na nona yasana,Ena cakitaki koya na yasana oya qai kaya, ‘Au se sega vakadua ni raici iko.’+ 19 Io, oya na sala ena yali* kina o koya,+Era na qai tubu mai eso tale ena kuvuniqele. 20 Na Kalou ena sega sara ga ni cati ira na yalodina* tiko,Se me tokoni* ira na tamata ca, 21 Ni na vakasinaita na gusumu ena dredreKei na tebenigusumu ena kaila ni marau. 22 Era na sulumaka na madua o ira na sevaki iko,Ena qai yali na nodra valelaca na daucaka ca.”\n^ Ipe., “E talai ira ina ligadra na dautalaidredre.”\n^ Se “yadra ena vukumu.”\n^ Ipe., “Qai kauta mai na vosa mai utodra?”\n^ Ipe., “Ena va qori nodra sala.”\n^ Se “ira na vukitani.”\n^ Se “Raica e dua na vale vatu.”\n^ Se “tilomi.”\n^ Se “na itinitini ni nona sala.”\n^ Se “ira na sega ni cala.”\n^ Ipe., “taura na liga ni.”


Sere 45—Na Vakanananu ni Lomaqu | Sere ni iVakadinadina i Jiova\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Arabic Armenian Aukan Awing Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Cuban Sign Language Czech Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Ewondo Fang Faroese Finnish Finnish Sign Language Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Ghomálá’ Gitonga Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hakka (Taiwan) Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Jamaican Creole Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Khana Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makaa Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Medumba Min Nan (Taiwan) Mingrelian Miskito Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nsenga (Mozambique) Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pennsylvania German Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Eastern Slovakia) Romany (Germany) Romany (Lovari, Hungary) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Saint Lucian Creole Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Ticuna Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Udmurt Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nNa Vakanananu ni Lomaqu\n1. Va’nananu ni lomaqu,\nVeisiga au nanuma tu.\nTuraga moni marau ga,\nMeu dei e nomu salatu.\nIa niu dau nuiqawaqawa,\nDredre niu moce na bogi,\nKemuni ga meu nanuma\nKei na veika dodonu ga.\n2. Veika kece ga e dina,\nKa kece rogo vinaka.\nMeu na dau vakananuma.\nJiova, talei lomamuni,\nLevu kena iwiliwili.\nNomu vosa meu nanuma,\nNa lomaqu me bau tara.\n(Raica tale ga na Same 49:3; 63:6; 139:17, 23; Fpai. 4:7, 8; 1 Tim. 4:15.)\niMeli iMeli Na Vakanananu ni Lomaqu\nNa Vakanananu ni Lomaqu (Sere 45)


Vakarokorokotaki ni Kuila, Veidigidigi, kei na Veiqaravi Raraba | Loloma ni Kalou\nVakarokorokotaki ni Kuila, Veidigidigi, kei na Veiqaravi Raraba\nVakarokorokotaki ni kuila. Na vakarokorokotaki ni kuila kei na kena salututaki e dau salavata kei na sere ni matanitu ena so na gauna, era vakabauta na iVakadinadina i Jiova ni sa vaka sara ga na sokalou e vagolei kina na vakanuinui ni veivakabulai vua na matanitu kei ira na iliuliu, sega ni Kalou. (Aisea 43:11; 1 Korinica 10:14; 1 Joni 5:21) E dua na iliuliu va qori o Tui Nepukanesa e Papiloni makawa. Mera qoroya na tamata nona lagilagi kei na nona dau guta na lotu, e vakaduria kina e dua na matakau vakaitamera qai vakarota mera cuva kina na tamata kece ni tekivu na ivakatagi e vaka na sere ni matanitu. Ia e tolu na Iperiu—Setareki, Mesaki, kei Apetiniko eratou bese ni cuva ina ivakatakarakara, dina ni ratou na totogimate.—Taniela, wase 3.\nEna noda itabagauna, “na boletaki vanua e kena ivakadei kei na kena usutu levu na kuila,” e kaya na daunitukutuku makawa o Carlton Hayes. “Era luvata nodra isala na tagane ni kau siviti ira na kuila; e volai na serekali e vakalagilagi kina ra qai lagata tale ga na gone na kena sere.” E tomana, na yalo ni boletaki vanua e tiko na kena “olodei” me vaka na vakananumi ni tugalala e Mereke e vakatokai na Fourth of July, vaka kina nodra vakalagilagi na tamata rogo mera vaka na “sanito” qai tiko tale ga na kena “vale” e vaka na vanua ni sokalou. Ena dua na soqo a vakayacori e Brazil, a kaya kina na minisita jenerali ni mataivalu: “Na kuila e rokovi qai sokaloutaki . . . me vaka ga na kena sokaloutaki na Vanua.” Io, “na kuila e vaka ga na kauveilatai, e ka tabu,” a tukuna na ivola na Encyclopedia Americana.\nE kaya na ivola vata ya ena dua na gauna wale ga qo, ni sere ni matanitu “e dau vakavotuya na yalo ni boletaki vanua, qai kerei kina na veidusimaki kei na veitaqomaki vakalou, mera taqomaki tale ga na lewenivanua se na nodra iliuliu.” Sega gona ni ka vakalialia nodra okata na tamata i Jiova me vaka ga na sokalou na soqo ni vakarokorokotaki ni kuila kei na sere ni matanitu. Ena ivakamacala me baleta na nodra bese ni vakarokorokotaka na kuila se vosa ni bubului ni matanitu na gone iVakadinadina i Jiova ena koronivuli e Mereke, e kaya kina na ivola na American Character: “Ena vica na kisi sa rogoci oti e vakadeitaka kina na Mataveilewai Levu ni sa okati me sokalou na vakarokorokotaki ni kuila.”\nEra rokova na tamata i Jiova na nodra dodonu eso tale, dina nira sega ni vakaitavi ena soqo e sega ni vakaivolatabu. Ra rokova na kuila ni ivakatakilakila ni matanitu, era vaka tale ga na ‘italai ni Kalou’ na “iliuliu cecere.” (Roma 13:1-4) Era muria kina na iVakadinadina i Jiova na vosa veiuqeti mera masulaki ira “na tui kei ira kece na vakaitutu.” Nida vinakata meda “bula galala tiko ga, meda vakacegu nida qarava mai vu ni lomada na Kalou, da qai yalodina kina.”—1 Timoci 2:2.\nVeidigidigi vakapolitiki. Era rokova na lotu vaKarisito nodra vakatulewa eso mera veidigidigi. Era sega ni saqata na veidigidigi, ra qai doka na matanitu e veiliutaki. Ia era tawaveitovaki ena veika vakapolitiki ni matanitu. (Maciu 22:21; 1 Pita 3:16) Na cava ena cakava na lotu vaKarisito ena vanua e lavaki kina vakamatanitu mera veidigidigi kece na lewenivanua, ra qai cati na sega ni lako ina vanua ni veidigidigi? Eratou lako sara ina buca o Tura o Setareki, Mesaki, kei Apetiniko, de dua ena vakatulewataka tale ga na lotu vaKarisito me lako ina vanua ni veidigidigi ke sega ni vakaleqa na nona lewaeloma. Ia ena qarauna se mani cava e cakava, me tawaveitovaki tiko ga. Ena vinaka gona me vakasamataka e ono na ivakavuvuli qo:\nEra “sega ni vakavuravura” na imuri i Jisu.—Joni 15:19.\nEra matataki Karisito kei na nona Matanitu na lotu vaKarisito.—Joni 18:36; 2 Korinica 5:20.\nE duavata ena vakabauta na ivavakoso vaKarisito, ra qai vauci vata na lewena ena loloma vaKarisito.—1 Korinica 1:10; Kolosa 3:14.\nKe o digia e dua na vakailesilesi, o na saumitaro tale ga ena ka e vakayacora.—Vakasamataka na ivakavuvuli ena 1 Samuela 8:5, 10-18 kei na 1 Timoci 5:22.\nE raica o Jiova nira besetaki koya na Isireli nira vinakata me dua na nodra tui.—1 Samuela 8:7.\nMe doudou na lotu vaKarisito ni vakamacalataka na Matanitu ni Kalou vei ira kece na tokona na veika vakapolitiki.—Maciu 24:14; 28:19, 20; Iperiu 10:35.\nVeiqaravi raraba. Ena so na vanua, e dau vinakata na matanitu mera vakaitavi ena loma ni dua na gauna ena so na cakacaka me baleta na bula raraba o ira na sega ni via curu ena mataivalu. Nida vakatulewa ena tikina qo, dodonu meda masulaka, veivosakitaka kei na dua na lotu vaKarisito matua vakayalo, da qai vakayagataka noda lewaeloma e vakavulici meda vakatulewa kina.—Vosa Vakaibalebale 2:1-5; Filipai 4:5.\nE kaya na Vosa ni Kalou meda “talairawarawa ina matanitu kei ira na veiliutaki, me[da] dau tu vakarau ni vakaitavi ena cakacaka vinaka kece ga, . . . me[da] yalorawarawa.” (Taito 3:1, 2) Nida vakasamataka tiko ya, de vinaka meda taroga: ‘Niu ciqoma na cakacaka ni veiqaravi raraba, au se rawa ni tawaveitovaki tiko ga seu na rawa ni cakava kina na ka e okati ena lotu lasu?’ (Maika 4:3, 5; 2 Korinica 6:16, 17) ‘Ena vakadredretaka beka noqu vakayacora seu na sega sara ga ni cakava kina noqu itavi vaKarisito?’ (Maciu 28:19, 20; Efeso 6:4; Iperiu 10:24, 25) ‘Ena yasana adua, e okati beka ena cakacaka ya e dua na ituvatuva au na rawa kina ni vakaitavi vakalevu ena cakacaka vaKarisito, de dua na cakacaka vakaitalatala vakatabakidua?’—Iperiu 6:11, 12.\nKe vakatulewataka e dua na lotu vaKarisito me vakaitavi ena so na cakacaka me baleta na bula raraba mai na nona curu e valeniveivesu, dodonu mera rokova nona vakatulewa na nona itokani ena vakabauta. (Roma 14:10) Ia ke nanuma ni sega ni rawa ni vakaitavi kina, mera rokova tale ga na nona vakatulewa.—1 Korinica 10:29; 2 Korinica 1:24.\niMeli iMeli Vakarokorokotaki ni Kuila, Veidigidigi, kei na Veiqaravi Raraba


Lologena Wo Kienane Yesu Kristo Kome Kewo Kalesia 1\nKalesia naga lepas keviu tai nap̃a m̃eke vatanon P̃arin Sup̃e nae Rom, a m̃eke e purvanua nap̃a nagane kiena kia Teki.\nE pogos nap̃a nalogena kiena Yesu la asiaria vena ava alologon kiena lologena wo, yaru la nap̃a pe ape lus nae re Israel poli lala akekaran lologena wo nene pap̃isi.\nAna yaru lap̃asa asum̃aga, nap̃a e kiela sitomiena lala, asape visae yaru tai sinenan sape naga imi ve yaru lelaga nalelagaena kiena ne Yesu, naga monar taveve ke navisaluaena marua lala nap̃a sumo na Ntewa mila pa Mosis. Ana Pol pis m̃arera kawe sitomiena nene, pisawoia sape p̃elaga nene pe mesmesu re nenaga. Naga pisawal merarava sape visae yaru nap̃a sinenan tolen maliena e Kristo, purp̃esnen suri nene na sanene, naga monar lelaga ga e Kristo. E ga e p̃elaga nene, yaru makega akilia aimi amesmesu e marana Ntewa.\nAna e sum̃are lala e pulkumali lala nae lepas nae Kalesia, yaru lap̃asa apimi akawe Pol e visena lala, apian li-nalelagaena lala asape visae yaru tai sinenan sape imi mesmesu e marana Ntewa, naga monor taveve ke navisaluaena lala kiena Mosis.\nM̃aki nini, Pol siria pan la nap̃a asum̃a ataveve ke vianena nene nap̃a pe po re poli, vena urela awasup̃e si aimi e lelagaena na lelaga, a e p̃elaga la nap̃a mesmesu. E kiena m̃aki, naga siar visena, pisawal sape naga kilia vis vanla sanenen komin naga puarar yum̃aena sane nalologena kiena Yesu Kristo, a li na lelagaena lala e yo pinuga apisukilia naga sanene. Naga pisa m̃aga sape pe yaru la re apisa pania asape imi ve nalologena tai poli, ana Ntewa ke nap̃a pisirlua naga narui, pio naga vena visawalen lologena wo va yaru la nap̃a pe ape lus nae re Israel poli. A naga pisa luwega visena na kaweena vianena viowa la nene, naga sape lelagaena kiena yaru ga kilia kila yaru mesmesu e marana Ntewa. E maran tusi maro na m̃aki nini, Pol kila meraravan sape p̃elaga wo nap̃a li nalelagaena la asum̃a akila, molue kome p̃elaga nap̃a yaru sinensi wenlai a vinena, komin nanene naui naga p̃elaga po na malien kiena ne la nap̃a amlelaga e Kristo.\nVisena nasumo 1:1-10\nNam̃areraena sike e Pol komin naga pe nalologena tai 1:11—2:21\nNtewa sum̃a miila ita e kiena lemamiena 3:1—4:31\nLi nalelagaena la apimi po, ana kiela yum̃aena sum̃aga 5:1—6:10\nVisena maro 6:11-18\n1-2 Inu Pol nesiri m̃aki nini pim̃asu pan amiu, amiu p̃egas nen li nalelagaen lala garu lap̃as nae Kalesia, a inu nemio kieta wolai lala nae e yo nini, imimi mepiun tan amiu mesape sanape amiu asum̃a pogaga pona amiu asike sanape? Inu nena nini nap̃a Yesu Kristo, amio Ntewa Arimata, nap̃a naga pisirlua sina ga Yesu e marena, lalua ne na nene lalua amligan inu nepe yaru nalologena, ana in na sanene, pe yaru re nap̃a pio inu poli, a pe yaru re m̃ena ga nap̃a naga mligan lua inu sanene poli. Ee, amiu na monar ayagogon ya nap̃a nevisawalia.\n3 Inu sineun nesape Ntewa Arimata amio Sup̃e Yesu Kristo, lalua amligan lemamiena amio sum̃are sike e amiu.\n4 Yesu Kristo, naga kila mesmesu sa nap̃a Ntewa Arimata naga sinenania, nap̃a naga tam̃an naga mare vena war plan kieta mlamulena viowa lala, vena kilia werelua ita e mlamulena viowa nap̃a tesike ea. 5 Vanon sur ne na nene, p̃isi na ita teyeluar manene kia kiena ne Ntewa nene va metava silaga, vano vano tap̃atete p̃isi. Sanene.\nLologena Wo, taaga ga\n6 Inu nemilan amiu pap̃isi, nap̃a Ntewa naga pio amiu rui, a Kristo kila po pan amiu pap̃isi rui, ana pe e re ga e pogos nene poli ana amiu asum̃a ap̃ure ke sina ga petan Ntewa, nap̃a amiu asum̃a ataveve ke sina ga visena tai nap̃a sane lologena wo tap̃ena tai. 7 Ana tap̃atete si lologena wo tap̃ena tai ve sanene, komin nap̃a lologena wo taaga ga nene nap̃a sike na. Inu nemloge apisa sanini, vanon nap̃a yar lap̃as nap̃a akila ke sinemiu la pilovilopuia, nap̃a la sinelan avilopu lologena wo kiena ne Kristo imi ve tap̃ena. 8 Ana visae imimi yaru tai, pona navisi nae peni tai, pona a re m̃ena ga, nap̃a naga lologon nalologena wo tai, nap̃a pe toroki re amio nap̃a imimi mepisawal pan amiu sumo rui, ve sanene popon manene nap̃a yaru nene akoven vitove e lele na logeen viowa. 9 Ee, in na nevisawal ke sina ga nene, van amiu narui, nesape visae yaru ai nap̃a pisawal visena na lologena wo tap̃ena tai pan amiu sumo rui, nap̃a pe tap̃enan lologena wo nene nap̃a amiu amla p̃isi rui, ana p̃isi na yaru nene naga monar ala nakoaena viowa vania e kapi.\n10 In na nekilia nesape yaru lap̃asia apisa kare inu yam mok rui, apisape in na sineun ga nesape yaru lala aloge wo e kiau visena lala, ana amiu amloge kiau visena m̃arera nene sanape? Pona yoko yaru lap̃asia sinela kar inu yo, ana pogaga, komin nap̃a ya ne in na sineunia, in na sineun ga nesape Ntewa, naga kekaran kiau visena, komin nap̃a visae in nemlologon ga vena yaru la aieluar inu, ve sanene in na pe nepe yar lelaga na yum̃aena kiena ne re si Kristo poli narui.\nPol pisayu nap̃a Ntewa pio naga\n11 Wolai lala amio vineu lala, popon nevisa meraravan van amiu, sane, lologena wo nene nap̃a nepisawal ke ne, naga pe visena re tai nap̃a yar la asiar poli. 12 In na pe nemla re lologena wo nene tan yaru tai poli ana pe yar re tai nap̃a pian inu e poli, peraga. Ana Yesu Kristo naga ga kipian ruru inu e lologena wo nene merarava.\n13 Yum̃aena 8:3, 22:4,5, 26:9-11Nanene na sa nap̃a amiu amloge rui, nap̃a kiau namalena nanua sumo na sanape, e pogos nap̃a in na nesike loyum̃a e lotuena kiamimi imimi le Yu lala. E pogos nene, inu silaga sineu kari luen ga p̃egas nen nalelagaena lala kiena ne Yesu, ana nem̃ene la nekila kare la nap̃a pe nesitom la re nena poli, komin nap̃a sineun nesape nalelagaena la ne sanene na monar toko ga. 14 Yum̃aena 22:3E pogos nene, netaveve ruru p̃elaga na lotuena kiamimi imimi le Yu lala, taulu yaru tap̃ena lala nap̃a imimi na sane teras taaga, a inu nepuarar visena marua lala kiena ne repimimi la m̃arera, nap̃a kiamimi apua le Yu lala nap̃a asum̃a ataveve pimi tol nanagane.\n15 Yum̃aena 9:3-6, 22:6-10, 26:13-18In na nekila ke sanene pano pano-o, ana inu pe nekilia re nap̃a nesape Ntewa naga pisaar inu p̃isi rui, e pogos nap̃a in na pe nepaeme re poli wa. Ana e ga e kiena lemamiena, naga pio inu vena neve kiena, a e kiena sitomena wo, 16 naga kila narina m̃alivin inu vena nevisu kilale naga, vena nevano nelologon Yesu nene van la nap̃a pe ape Yu re poli. E pogos nene, ana pe nepa re nepisu yaru tap̃ena la p̃as poli vena nela nakiliaena lap̃as tan la e lepas na lologena wo nene, 17 a pe nepa re m̃ena ma Yerusalem poli vena nevisu nalogena la nap̃a la ape nalogena sumon inu vena neviun tan la nevisave “?P̃isi na nelologon ya ne, pona nevisawal visena ve sanape?” Peraga, pe nepa nepiun re sanene poli, komin nap̃a Kristo naga kila make sur la nene merarava pan inu p̃isi rui. E pogos nene in na nemligan la vilaga, nepa perina pap̃isi e purvanua nap̃a Arepia, a siraunia nep̃asup̃e ke sina ga nepimi, nepa yalensilau ga nepa garu e pulkumali nap̃a Tam̃askas. 18 Yum̃aena 9:26-30Siraun nap̃a kas telu p̃arovia, ana e pogos ga nene narui in na nepa si ma Yerusalem. Nepa ma Yerusalem nepa nakaten Pita, ana pe nesu re nemio naga piavi poli, ana nesum̃a nemio tol ga legiena lualima taaga pa lima. 19 A e pogos nene, in na pe nepisu re m̃ena nalologena tap̃ena lap̃as poli, ana nepisu ga kiela nasumonena naga taaga, nap̃a Semes nap̃a naga wenla kieta Sup̃e. 20 Naga nene narui, ya nap̃a nepisa ke pan amiu, naga lelaga pe nepisokan re nene poli, Sup̃e kilia m̃aga.\n21 Sanene narui, inu nesike ma Yerusalem pe piavi re nena poli, a siraun nene, inu nepa nemial vivia lepas lua nene nap̃a Seria amio Silisia, 22 kila sanene narui e pogos nene, nalelagaena lala nae ma e lepas tap̃ena nap̃a Yutea, amio kana pulkumali keviu nena nap̃a Yerusalem, la nene pe akilia ruru inu re poli wa. 23 La amloge ga ya nap̃a yaru la asum̃a apisa ke, nap̃a apisape, “Yaru nene nanua sumo naga m̃ene kare ita pap̃isi, naga sum̃a kilali nap̃a kila kare kieta nalelagaena, ana nanagane naga sum̃a mlologon ke m̃arera e kieta nalelagaena nene pap̃isi.” 24 A komin suri ne nanene, la asum̃a amieluar Ntewa keviu nap̃a naga pilon kiau malena sanene. Ana la asum̃a apisirilua kia kiena ne Sup̃e vanon inu.\n1:13 Yum̃aena 8:3, 22:4,5, 26:9-11\n1:14 Yum̃aena 22:3\n1:15 Yum̃aena 9:3-6, 22:6-10, 26:13-18\n1:18 Yum̃aena 9:26-30