Wase 11—Na Ka me Caka Mera Toso Kina Noda Vuli iVolatabu — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkm 7/05 t. 1\nWase 11—Na Ka me Caka Mera Toso Kina Noda Vuli iVolatabu\nNa Ka me Caka Mera Toso Kina Noda Vuli iVolatabu\nWase 10—Na Ka me Caka Mera Toso Kina Noda Vuli iVolatabu\nVukei Ira na Vuli iVolatabu Mera Veisikovi Lesu\n1 Nira sa vakaitavi tiko na noda vuli iVolatabu ena cakacaka vakavunau, era na sotavi ira na tamata era taleitaka na itukutuku vinaka. Eda na vukei ira vakacava na dautukutuku vou oqo mera veisikovi lesu ra qai vakabulabulataka na tataleitaki era kunea?\n2 E tekivu sara ga na vakavakarau me baleta na veisikovi lesu ena imatai ni gauna eda vunau kina vei ira na itaukeinivale. Uqeti koya na gonevuli e dautukutuku vou me dau kauaitaki ira dina na tamata e vosa vei ira. (Fpai. 2:4) Vukei koya me uqeti ira na itaukeinivale mera vosa tale ga, rogoca na ka era kaya, qai nanuma toka na ka era kauaitaka. Ke dua e tataleitaki, uqeta na dautukutuku vou me vola na veika e so e veiganiti me baleti koya e tataleitaki. Me vakayagataka na veika e vola oya ena nona vakarautaka na veisiko era tarava.\n3 Vakavakarau ina Veisikovi Lesu: Drau railesuva na veika e yaco ena imatai ni veitalanoa, qai vakaraitaka vua na gonevuli na kena digitaki e dua na itukutuku ni Matanitu ni Kalou ena taleitaka na itaukeinivale. (1 Kor. 9:19-23) Drau vakarautaka vata e dua na ivakamacala lekaleka e vakayagataki kina e dua na tikinivolatabu kei na dua na parakaravu ena ivola e dau vulici. Drau vakarautaka tale ga e dua na taro me tarogi ni sa oti na vakamacala me idewadewa ni veisiko e tarava. Vakaraitaka vua na dautukutuku vou na sala e rawa ni vakuria tiko kina na nona kila na Vosa ni Kalou o itaukeinivale ena veisiko kece.\n4 E veivuke tale ga na kena vakaraitaki vua na gonevuli me vakayagataka e dua na ikau ni vosa rawarawa. Ni rau veikidavaki oti kei na itaukeinivale e rawa ni kaya: “Au marautaka dina na nodaru veitalanoa sa oti, au lesu mai oqo meu mai wasea e so tale na ivakamacala mai na iVolatabu me baleta na [tukuna na ulutaga].” De vinaka mo vakaraitaka tale ga vua na dautukutuku vou na ka me kaya ke duatani e dolava mai na katuba.\n5 Gumatua ena Veisikovi Lesu: Uqeta na gonevuli me gumatua ena nona dau sikovi ira totolo na tataleitaki. De na vinakati me siko vakavica ni bera ni qai kunea na itaukeinivale. Vakaraitaka vua na gonevuli na ivalavala ni kena lokuci na veisiko e tarava, vakaraitaka tale ga vua na kena bibi me lesu ena gauna e yalataka. (Maciu 5:37) Vakavulica na dautukutuku vou me dau yalololoma, veinanumi, qai veidokai ni vakasaqarai ira era vaka na sipi ena nona vakabulabulataka na nodra tataleitaki.—Taito 3:2.


Vakavulici Ira na Luveda me ra Kila - general-conference\niKarua ni Daunivakasala ena Mataveiliutaki Raraba ni Lalai\nNoda vakavulici ira na luveda mera kila e sega ni o koya na vosa walega. Sa ikoya na noda vukei ira na luveda mera conaka na ivunau e yalodra.\nNi sivi yani na veiyabaki, sa kataremoremo yani vakalevu eso na veika matailalai ni noqu bula, ia eso na vakanananu e dau makare vinaka tu ga vei au na nodra sucu mai na luvei keirau yadua. E vaka me voleka cake mai na lomalagi, kevaka au na tovolea, e voleka sara ga niu vakila tale na yalo vata ni vakarokoroko kei na qoroqoro ena veigauna yadua e dau soli kina ki ligaqu e dua vei ira na gone talei oqori.\nO ira na noda “gone era sa nona isolisoli na Kalou” (Same 127:3). E kilai ira ka lomani ira yadua ena loloma e uasivi sara (raica na Moronai 8:17). Sa dua na itavi tabu e vakataqara vei keda na Tamada Vakalomalagi ni da itubutubu ka itokani vata kei Koya ena nodra vukei ira na Nona isolisoli digitaki mera yacova na vanua e kila o Koya ni dodonu mera yaco kina.\nNa dodonu vakalou oqo ni nodra susugi cake na luveda sa dua na itavi cecere cake mai na veika e rawa ni da cakava duadua ga ka sega ni veivuke kina na Turaga. E kila vinaka sara tu ga o Koya na veika e dodonu m ra kila na luveda, na veika e dodonu mera cakava, kei na ituvaki e dodonu mera tu kina me rawa ni ra lesu tale mai ki na Nona iserau. Sa solia o koya vei ira na tama kei na tina na idusidusi bibi eso kei na veituberi mai na ivolanikalou, o ira na Nona parofita, kei na Yalo Tabu.\nEna dua na ivakatakila ni gauna oqo mai vua na Parofita o Josefa Simici, sa vakaroti ira kina na itubutubu na Turaga me ra vakavulici ira na luvedra me ra kila na ivunau ni veivutuni, vakabauti Karisito, papitaiso, kei na isolisoli ni Yalo Tabu. Raica e sega ni kaya walega na Turaga meda “vakavulica na ivakavuvuli”; na Nona ivakaro meda vakavulici ira na luveda mera “kila na ivakavuvuli.” (Raica na V&V 68:25, 28; vakaikuritaki.)\nEna Same eda wilika kina, “Mo ni vakavukui au kina, kau na qai cakava na nomuni ivunau; Io, kau na vakabauta e lomaqu taucoko” (Same 119:34).\nNoda vakavulici ira na luveda mera kila e sega ni o koya na vosa walega. Sa ikoya na noda vukei ira na luveda mera conaka na ivunau e yalodra, ena kena ivakarau me yaco kina me tiki ni nodra bula ka vakavotukana ena nodra ivakarau ni bula kei na nodra itovo ena nodra bula taucoko.\nE vakavuvulitaka o Nifai ni itavi ni Yalo Tabu sa ikoya me kauta mai na ka dina “ki na yalodra na luve ni tamata” (2 Nifai 33:1). Na noda itavi vakaitubutubu sa ikoya meda cakava na veika kece sara eda rawata me tarai cake kina e dua na itikotiko mera vakila kina na luveda na veivakauqeti ni Yalotabu ka vukei ira mera kila ka vakadeitaka na veika era vakila tiko.\nAu nanuma e dua na qiri a lako mai vei au ena vica na yabaki sa oti mai vei luvei keirau yalewa, o Michelle. Ena yaloluluvu e kaya mai, “Na, e dua na ka vakasakiti e cakava o Ashley.” O Ashley na luvena yalewa, yabaki lima tiko ena gauna o ya. E vakamacalataka o Michelle ni dua na mataka o ya erau veileti kina vakalevu o Ashley kei Andrew yabaki tolu—e dua e sega ni via solia, ka veiroba o kena ikarua. Ni oti nona vakameautaki rau, a lako o Michelle me raica na gonelailai.\nSega ni dede sa cici yani i loma o Ashley, e cudru ni sega ni via solia o Andrew e dua na ka. A vakananuma vei Ashley o Michelle na yalayala eratou sa vakayacora ena lotu vakamatavuvale me ratou dau veilomani vakataki iratou.\nA kerei Ashley kevaka e rawa ni masu me kerea na veivuke nei Tamada Vakalomalagi, ia ni se rarawa voli vakalevu na yaloi Ashley, a sauma yani ena “Sega.” Ni tarogi kevaka e vakabauta ni na sauma na Tamada Vakalomalagi na nona masu, e sauma o Ashley ni sega ni kila. A kerei koya o tinana me taura vakamalua na ligana ka tekiduru vata kei koya.\nA vakatura o Michelle me kerea o Ashley vei Tamada Vakalomalagi me vukei Andrew me dau solisoli—ka vukei koya me dau yalovinaka. Ni vakasamataka o Ashley ni rawa ni vukei ganena lailai o Tamada Vakalomalagi me dau solisoli, a vakauqeti kina, sa mani tekivu me masu, taumada e kerea na Tamada Vakalomalagi me vukei Andrew me dau solisoli. Ni kerei Koya me vukei koya me dau yalovinaka, sa tekivu me tagi. A tinia o Ashley na nona masu ka laki vakataqara tu na uluna ena vatu ni tabai tinana. A tauri koya o Michelle ka taroga se cava e tagicaka. E sauma o Ashley ni sega ni kila.\nE kaya o tinana, “Au vakabauta niu kila na vu ni nomu tagi. Sa vinaka beka na lomamu?” A deguvacu o Ashley, ka tomana o tinana, “Oqori na Yalotabu sa vukei iko tiko me vakaoqori na lomamu. Oqo na sala e tukuna kina vei iko o Tamada Vakalomalagi ni lomani iko ka na vukei iko.”\nA tarogi Ashley kevaka e vakabauta na veika oqo, kevaka e vakabauta ni rawa vei Tamada Vakalomlagi me vukei koya. Ni tonawanawa tu na matana lalai, qai kaya mai o Ashley ni vakakina.\nEna so na gauna na sala qaqa duadua mera vakavulici kina na luveda mera kila e dua na ivunau sa ikoya me vakavulici ena ivakarau ni veika vata era sota kaya tiko ena gauna sara ga o ya. Na veigauna oqori e dau yaco ga mai ka sega ni nakiti ka dau lako ga mai ena ivakarau ga ni bula vakamatavuvale ena veisiga. E dau totolo walega na kena yaco mai ka lako sara yani, o koya sa dodonu kina meda dau kidava tiko ka yadrava na gauna e yaco mai kina na gauna eso ni veivakavulici ena nodra dau kauta mai vei keda na luveda na nodra taro kei na nodra lomaleqa, ni dau yaco na duidui ena kedra maliwa kei ira na tacidra se nodra itokani, ni ra gadreva mera lewa na cudru ni yalodra, ni ra cakava e dua na cala, se ena gauna era via vakatauca kina e dua na lewa. (Raica na Na Veituberi, Me iLutua ni Noda Bula: iYaragi Vakavuli ni Veituberi Vakosipeli , 140–41; Marriage and Family Relations Instructor’s Manual , 61.)\nKevaka eda sa vakarau tu ka laiva na Yalotabu me veidusimaki ena veigauna vakaoqo, ena mana vakalevu cake sara na nodra vakavulici na luveda ka ra kila ka.\nE vakakina na bibi ni veigauna ni veivakavulici e dau yaco mai ena veigauna namaki eso me vaka na masumasu vakamatavuvale, vuli ivolanikalou vakamatavuvale, lotu vakamatavuvale, kei na itaviqaravi tale eso vakamatavuvale.\nEna veigauna kece ni veivakavulici ena dau susugi cake vakavinaka duadua na vuli kei na kila ka ena dua na draki ni veivakatakatai kei na loloma ka tiko kina na Yalotabu.\nNi vo e rauta ni rua na vula me ratou yabaki walu kina na luvena, ena dau vakarautaka e dua na tama e dua na gauna ena veimacawa me vakarautaki iratou kina ki na papitaiso. E kaya na luvena yalewa ni sa yaco mai na nona gauna, a solia vua e dua na ivolaniveisiga ka rau dabe vata, o rau taurua ga, ka rau veitalanoataka ka wasea vata na nodrau nanuma me baleta na ivakavuvuli ni kosipeli. A kerea o tamana vua me droinitaka e dua na iyaloyalo ni rau toso tiko. Me vakaraitaka na bula taumada, na bula vakavuravura oqo, kei na veikalawa yadua ena gadreva me rawa ni lesu tale ka laki bula vata kei Tamada Vakalomalagi. A wasea na nona ivakadinadina me baleta na ikalawa yadua ni ituvatuva ni veivakabulai ena gauna e vakavulica tiko kina vua.\nNi nanuma lesu na luvena yalewa na veika oqo ni sa tubu cake, e kaya kina, “Au na sega vakadua ni guilecava na loloma au vakila mai vei tamaqu ena gauna keirau wasea vata qori. … Au vakabauta ni gauna oqori sa ikoya na vuna levu au rawata kina e dua na noqu ivakadinadina ni kosipeli ena gauna au a papitaiso kina.” (Raica na Na Veituberi, Me iLutua ni Noda Bula, 129.)\nNa veituberi me rawa kina na kila ka e gadrevi kina na yalodina kei na sasaga vagumatua. E gadrevi kina na veivakavulici ena ivakavuvuli kei na ivakaraitaki ka vakauasivi ena noda vukei ira na luveda me ra bulataka na veika era vulica.\nE vakavuvulitaka o Peresitedi Harold B. Lee, “Kevaka eda se sega ni vakayagataka e dua na ivakavuvuli ni kosipeli, ena… dredre cake sara meda vakabauta na ivakavuvuli o ya” ( Nodra iVakavuvuli na Peresitedi na Lotu: Harold B. Lee , 121).\nAu a vulica taumada na masu ena noqu tekiduru vata kei iratou na noqu matavuvale ena masu vakamatavuvale. A vakavulici vei au na ivosavosa ni masu ena noqu vakarorogo vei rau na noqu itubutubu kei na nodrau vukei au ena noqu cavuta na imatai ni noqu masu. Au vulica ni rawa niu vosa vei Tamada Vakalomalagi ka kerea na veituberi.\nE sega vakadua ni dau cala ena veimataka, ena nodrau dau vakasoqoni keitou wavolita na teveli ni kana o rau na tinaqu kei na tamaqu ni se bera na katalau, ka keitou dau tekiduru ena masu vakamatavuvale. Keitou dau masu ena veigauna kece ni kana. Ena yakavi ni bera na moce, keitou dau tekiduru vata ena rumu ni gade ka tinia na siga ena masu vakamatavuvale.\nE dina ni levu na ka au sega ni dau kila vinaka me baleta na masu niu se gone, sa yaco me tiki tudei ni noqu bula. Au se vuli tikoga, ka sa tubu tikoga na noqu kila na kaukauwa ni masu.\nE kaya o Elder Jeffrey R. Holland, “Eda kila kece na qaqa ni itukutuku ni kosipeli e vakatau ena kena vakavulici ka kilai ka qai bulataki ena dua na kena ivakarau meda vakila kina na kena yalayala ni marau kei na veivakabulai” (“Veivakavulici kei na Vuli ena Lotu” [soqoni ni veituberi ni veiliutaki e vuravura raraba, 10 ni Fepe., 2007], Liaona, June 2007, 57).\nNoda vulica meda kila vakavinaka sara na ivunau ni kosipeli e dua na ivalavala ni bula taucoko ka dau yaco mai “na vosa ena vosa, na vunau ena vunau, vakalailai eke ka vakalailai e kea” (2 Nifai 28:30). Ni ra vuli na gone ka cakacakataka na veika era vulica, sa rabailevu kina na nodra kila ka, ka na yaco kina na vuli vakalevu cake, cakacakataki vakalevu cake, ka na levu cake sara kina na gugumatua ni kila ka.\nE rawa ni da kila ni sa tekivu mera ciqoma na ivunau na luveda ni da raica ni sa vakavotukana mai ena nodra ivakarau ni bula kei na nodra ivalavala ni sega ni ra vakasaurarataki se ra saumi kina. Ni sa tekivu mera kila na luveda na ivunau ni kosipeli, sa yaco mera bula rawati ira ka nuitaki. Sa yaco mera tiki ni iwali ni bolebole ena noda matavuvale ka ra cau vakavinaka ena draki ni bula vakavuvale kei na qaqa ni noda veimatavuvale.\nEda na vakavulici ira na luveda mera kila ka ena noda vakayagataka vakavinaka na veigauna kece ni veivakavulici, sureta na Yalotabu, biuta na ivakaraitaki, ka vukei ira mera bulataka na veika era vulica.\nNi da raica na yaloka ni matana e dua na gone dramidrami, eda na nanuma na sere:\nAu luve ni Kalou,\nGadreva meu kila;\nNa Nona vosa kecega\nKua tale ni wawa.\nMeu tuberi ka liutaki,\nMeu vulica rawa tu.\nNa bula vou ko ya.\n(“Au Luve ni Kalou,” Sere ni Lotu, naba 185; vakaikuritaki)\nMeda vakayacora vakakina. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


Raica talega na Penitatuki\nE dua na ivola a vola ko Mosese ena Veiyalayalati Makawa ka vakamacalataka na nodra biuti Ijipita mai na Isireli. Na itukutuku taumada kei Isireli me vaka e volai ena Lako Yani e rawa ni wasei vakatolu: (1) na nodra vakabobulataki na tamata ki Ijipita, (2) na nodra biuti Ijipita mai ena veiliutaki nei Mosese, kei na (3) nodra yalodina ena veiqaravi vua na Kalou ena nodra bula vakalotu kei na nodra bula vakapolitiki.\nNa imatai ni iwasewase, Lako Yani 1:1–15:21, e vakamacalataka na nodra vakararawataki na Isireli mai Ijipita; na itukutuku taumada kei na nona lesi ko Mosese; na Lako Yani kei na kena yaco na Lako Sivia; kei na tayabe ki na Wasa Damudamu, na vakarusai ni mataivalu nei Fero, kei na nona sere ni qaqa ko Mosese.\nNa ikarua ni iwasewase, Lako Yani 15:22–18:27, e tukuna na sereki kei Isireli kei na veika e yaco ena ilakolako mai na Wasa Damudamu ki Saineai; na waigaga mai Mara, na soli mai ni toa kei na mana, na vakarokorokotaki ni Siga ni Vakacecegu, na isolisoli cakamana ni wai mai Rifitimi, kei na ivalu mai kea vata kei ira na Amalekaiti; na tadu yani nei Jecoro ki na keba kei na nona ivakasala me baleta na nodra liutaki na tamata.\nNa ikatolu ni iwasewase, wase 19–40, e baleta na nodra vakatabui na Isireli me ra qarava na Kalou ena veika bibi a vakayacori mai Saineai. Sa vakatikori ira na tamata na Turaga me dua na matanitu ni bete ka matanitu tabu; sa solia na iVakaro e Tini; ka solia na idusidusi me baleta na valecavu, na kena iyaya, kei na sokalou e vakayacori kina. Sa qai tarava mai na itukutuku ni nodra ivalavala ca na tamata ena nodra sokalou tiko ki na matakau koula, qai tinia na itukutuku ni kena tara na valecavu kei na vakarautaki ni veiqaravi ena vakayacori kina.


Vakatetea na iTukutuku Vinaka ni Loloma Soli Wale | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish Finnish Sign Language Fon French Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“Vunautaka vakavinaka sara na itukutuku vinaka ni loloma soli wale ni Kalou.”—CAKA. 20:24.\nSERE: 101, 84\nNa cava o na cakava ena vuku ni loloma soli wale i Jiova?\nE vakabibitaki vakacava na loloma soli wale ni Kalou ena ‘itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou’?\nEna vakaraitaka vakacava o Jiova na nona loloma soli wale ena vuravura vou?\n1, 2. Sala cava e vakavinavinakataka kina na yapositolo o Paula na loloma soli wale ni Kalou?\nE RAWA ni tukuna vakadodonu na yapositolo o Paula: “E sega . . . ni maumau na nona loloma soli wale vei au [na Kalou].” (Wilika 1 Korinica 15:9, 10.) E kila vinaka o Paula ni sega ni rawata se ganiti koya na loloma levu ni Kalou, vakabibi ni dautusaqati ira e liu na lotu vaKarisito.\n2 Ni bera ni takali o Paula, a vola vua na nona itokani vakacakacaka o Timoci: “Au vakavinavinaka vei Karisito Jisu na noda Turaga, o koya e vakaukauataki au, ni okati au meu yalodina ni lesi au ena cakacaka vakaitalatala.” (1 Tim. 1:12-14) Na cakacaka vakaitalatala cava? Dikeva na ka e okati kina ena ka e tukuna o Paula vei ira na qase ni ivavakoso e Efeso: “E sega ni dua na ka vei au na noqu bula, e bibi ga meu vakaotia na noqu itavi kei na cakacaka vakaitalatala e lesi au kina na Turaga o Jisu, oya meu vunautaka vakavinaka sara na itukutuku vinaka ni loloma soli wale ni Kalou.”—Caka. 20:24.\n3. Na cakacaka bibi cava a lesi vei Paula? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n3 Na “itukutuku vinaka” cava e vunautaka o Paula e vakabibitaki kina na loloma soli wale i Jiova? E tukuna vei ira na lotu vaKarisito e Efeso: “Oni sa rogoca niu nuitaki meu vukei kemuni me yaga vei kemuni na loloma soli wale ni Kalou.” (Efeso 3:1, 2) E vakaroti o Paula me tukuna na itukutuku vinaka vei ira na sega ni Jiu, me rawa nira okati kei ira na veiliutaki kei Karisito ena Matanitu vakaMesaia. (Wilika Efeso 3:5-8.) Nona gumatuataka o Paula na cakacaka vakaitalatala, e ivakaraitaki vinaka kina vei keda nikua. E vakaraitaka tale ga ni sega ni “maumau” vua na loloma soli wale ni Kalou.\nE UQETI IKO NA LOLOMA SOLI WALE NI KALOU?\n4, 5. Na cava eda kaya kina ni tautauvata ‘na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou’ kei na itukutuku vinaka ni “loloma soli wale ni Kalou”?\n4 Eda vakaroti na dauveiqaravi i Jiova ena gauna ni vakataotioti meda vunautaka “na itukutuku vinaka qo ni Matanitu ni Kalou ena veiyasa i vuravura me ivakadinadina ina veimatanitu kece.” (Maciu 24:14) Na itukutuku eda vakasavuya e “itukutuku vinaka” tale ga “ni loloma soli wale ni Kalou.” Na vuna? Ni veivakalougatataki kece eda nuitaka tu ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou, e ivakaraitaki ni yalololoma i Jiova ena vuku i Karisito. (Efeso 1:3) Vakacava eda vakatotomuria tiko nona vakavinavinakataka o Paula na loloma soli wale i Jiova ena nona guta na cakacaka vakaitalatala?—Wilika Roma 1:14-16.\n5 Eda vulica ena ulutaga sa oti na yaga ni loloma soli wale i Jiova nida ivalavala ca. E noda itavi gona meda vakatetea na sala e vakaraitaka kina o Jiova na nona loloma kei na kena yaga. Na cava eso tale na ka e vauci ena loloma soli wale ni Kalou meda vukei ira kina eso mera vakavinavinakataka?\nVAKATETEA NA ITUKUTUKU VINAKA NI ISORO NI VEIVOLI\n6, 7. Nida vakamacalataka na ivoli, eda sa vakatetea tiko vakacava na itukutuku vinaka ni loloma soli wale ni Kalou?\n6 Nodra sega ni maduataka e levu na nodra valavala ca ena vuravura torosobu qo, era sega kina ni kila na bibi ni nodra vakabulai. Ia e levu tale era sega ni marautaka na ivakarau ni bula ya. Ni bera nira veivosaki kei keda na iVakadinadina i Jiova, levu era sega tu ni kila na ibalebale ni ivalavala ca, sala e tarai ira kina, kei na ka mera cakava mera sereki kina. Era lomavakacegu na yalomalumalumu nira kila na levu ni loloma i Jiova kei na nona loloma soli wale ni tala mai vuravura na Luvena me voli keda mai na ivalavala ca kei na mate.—1 Joni 4:9, 10.\n7 E vola kina o Paula me baleta na luve duabau i Jiova: “Ena vukuna [o Jisu] ga eda sereki kina ena ivoli, ya na nona dra e vosoti kina na noda cala me vaka na levu ni nona loloma soli wale [o Jiova].” (Efeso 1:7) Na isoro ni veivoli i Karisito e ivakadinadina levu ni nona lomani keda na Kalou kei na nona loloma soli wale. E veivakacegui dina nida kila ke da vakaraitaka noda vakabauta na dra vakadavei i Jisu, ena vosoti kina noda ivalavala ca, ena savasava tale ga noda lewaeloma! (Iper. 9:14) Sa bau itukutuku vinaka dina meda wasea!\nVUKEI IRA NA TAMATA MERA VEIWEKANI KEI NA KALOU\n8. Na cava meda vakaduavatataki kina kei na Kalou?\n8 E noda itavi meda tukuna vei ira na tamata ni rawa nira veitokani vinaka kei na Dauveibuli. Ni bera nida vakaraitaka nida vakabauti Jisu, e okati keda tu na Kalou meda kena meca. E vola na yapositolo o Joni: “Ena bula tawamudu o koya e vakaraitaka ni vakabauta na Luvena, o koya e talaidredre vua na Luvena ena sega ni vakabulai, ena tiko ga vua na cudru ni Kalou.” (Joni 3:36) Ia ena vuku ni isoro i Karisito eda rawa kina ni vakaduavatataki kei na Kalou. E tukuna o Paula: “Oni a yawaka tu na Kalou, oni meca, ni oni dau vakasamataka na ka ca. Qo oni sa mai vakaduavatataki tale ena vuku ni yago i koya a solia nona bula me vakamatei.”—Kolo. 1:21, 22.\n9, 10. (a) Na itavi cava e lesi ira kina na tacina lumuti o Karisito? (b) Era vukei ira vakacava na tacidra lumuti na ‘so tale na sipi’?\n9 Me vaka e tukuna o Paula, e lesi ira na tacina lumuti i vuravura o Karisito ena “itavi ni veivakaduavatataki.” E vakamacalataka kina o Paula vei ira na lotu vaKarisito lumuti taumada: “Na ka kece e vakavuna na Kalou, o koya e vakaduavatataki keitou tale vua ena vuku i Karisito, qai solia vei keitou na itavi ni veivakaduavatataki, ya me keitou tukuna yani ni Kalou e vakaduavatataka na vuravura vua ena vuku i Karisito, e sega ni nanuma tiko ga na nodra ivalavala ca, e lesia tale ga vei keitou na vosa ni veivakaduavatataki. O keitou na mata, keitou matataki Karisito, ni keitou veivakauqeti e sa veivakauqeti sara tiko ga na Kalou. Ni keitou matataki Karisito keitou vakamasuti kemuni kina: ‘Moni mai duavata tale kei na Kalou.’”—2 Kor. 5:18-20.\n10 E ka dokai vei ira na ‘so tale na sipi’ mera vukei ira na tacidra lumuti ena cakacaka vakaitalatala. (Joni 10:16) Nira italai i Karisito na ‘so tale na sipi,’ era qarava e dua na iwase levu ni veivakavulici vakayalo kei na nodra vukei na tamata mera veiwekani kei Jiova. Qori e tiki bibi ni kena vunautaki vakavinaka sara na itukutuku vinaka ni loloma soli wale ni Kalou.\nVAKATETEA NA ITUKUTUKU VINAKA NI DAUROGO MASU NA KALOU\n11, 12. Na cava e itukutuku vinaka kina vei ira na tamata ni rawa nira masuti Jiova?\n11 E levu era masu baleta ni vakacegui ira, ia era sega ni vakabauta me rogoca na Kalou. E bibi mera kila ni “Daurogo masu” o Jiova. E vola na daunisame o Tevita: “Kemuni na Daurogo masu, era na lako mai vei kemuni na tamata kece. Au sega ni taqea rawa na noqu cala, ia oni ubia na neimami valavala ca.”—Same 65:2, 3.\n12 E tukuna o Jisu vei ratou nona tisaipeli: “Na ka kece ga dou kerea ena yacaqu, au na cakava.” (Joni 14:14) Na matavosa “ka kece” e vakaibalebaletaka na ka kece e salavata kei na loma i Jiova. E vakadeitaka vei keda o Joni: “Ena levu ni noda nuitaki koya, eda kila se cava ga eda kerea me salavata kei na lomana, ena rogoci keda o koya.” (1 Joni 5:14) E ka marautaki dina meda tukuna vei ira na tamata ni masu e sega ni dua ga na ka me vakaceguya noda vakasama, ia e ka talei meda torovi Jiova ena nona “idabedabe vakaturaga ni loloma soli wale”! (Iper. 4:16) Nida vakavulici ira ena ivakarau dodonu ni masu, o cei mera torova, kei na ka e dodonu mera masuta, eda sa vukei ira sara tiko ga mera volekati Jiova, mera vakacegui tale ga nira rarawa.—Same 4:1; 145:18.\nLOLOMA SOLI WALE ENA VURAVURA VOU\n13, 14. (a) Na itavi dokai cava ena soli vei ira na lumuti ena gauna se bera mai? (b) Na ka totoka cava era na cakava na lumuti ena vukudra na kawatamata?\n13 Na loloma soli wale i Jiova ena sega ni yala ga ena ivakataotioti ni ituvaki kei vuravura qo. Me baleta na itavi dokai e solia na Kalou vei ira na le 144,000 era na lai veiliutaki kei Karisito ena Matanitu vakalomalagi ni Kalou, e tukuna kina o Paula: “Ena levu ni nona kauaitaki keda na Kalou kei na levu ni nona lomani keda, e vakabulai keda meda duavata kina kei Karisito, dina nida mate tu ena noda cala—oni vakabulai ena nona loloma soli wale. E vakaturi keda vata qai vakatikori keda vata ena itikotiko vakalomalagi, nida imuri i Karisito Jisu, koya gona ena ivakarau ni bula ena gauna se bera mai ena qai uasivi sara na nona loloma soli wale kei na nona yalovinaka vei keda nida duavata kei Karisito Jisu.”—Efeso 2:4-7.\n14 Sa wacava na totoka ni ka sa vakarautaka tu o Jiova me baleti ira na lumuti nira na dabe ena idabedabe vakatui ra qai veiliutaki kei Karisito mai lomalagi. (Luke 22:28-30; Fpai. 3:20, 21; 1 Joni 3:2) Ena “uasivi sara” na “loloma soli wale” ena vakaraitaka vei ira o Jiova. Era na lewe ni “Jerusalemi Vou,” na yalewavou i Karisito. (Vkta. 3:12; 17:14; 21:2, 9, 10) Era na tomani Jisu ena nodra ‘vakabulai na veimatanitu,’ nira dusimaki ira na talairawarawa mera galala mai na revurevu ni ivalavala ca kei na mate, era na tuberi ira tale ga me yacova nira sa uasivi.—Wilika Vakatakila 22:1, 2, 17.\n15, 16. Ena vakaraitaka vakacava o Jiova nona loloma soli wale vei ira na ‘so tale na sipi’ ena gauna se bera mai?\n15 Eda dikeva ena Efeso 2:7 ni loloma soli wale ni Kalou ena qai yaco “ena ivakarau ni bula ena gauna se bera mai.” Sa na vakadinadinataki ga ena vuravura vou i Jiova na kena “uasivi sara na nona loloma soli wale.” (Luke 18:29, 30) Dua na ivakaraitaki levu ni yalololoma i Jiova e vuravura oya na nodra vakaturi na tamata mai na “iBulubulu.” (Jope 14:13-15; Joni 5:28, 29) Era na vakaturi mera bula ra qai qaravi Jiova tiko ga o ira na yalodina era takali ni bera ni mate vakaisoro o Karisito kei ira na ‘so tale na sipi’ era mate ena yalodina ena ivakataotioti ni veisiga.\n16 Era na vakaturi tale ga na vica na milioni era sega ni kila na Kalou. Ena soli vei ira na gauna mera vakamalumalumu ina veiliutaki i Jiova. E vola o Joni: “Au qai raici ira na mate, na vetaicake kei na vetaira, nira duri tu ena mata ni idabedabe vakaturaga, qai dola eso na ivolavivigi. Ia e dola e dua tale na ivolavivigi, na ivolavivigi ni bula. Era lewai na mate ena veika e volai tu ena ivolavivigi me salavata kei na ka era cakava. E qai solia mai o wasawasa na mate era tu kina, e solia tale ga mai o mate kei na iBulubulu na mate era tu kina, era qai lewai yadua me salavata kei na ka era cakava.” (Vkta. 20:12, 13) Ena vinakati vei ira na vakaturi mera vulica na sala era na muria kina na ivakavuvuli vakaivolatabu. Mera muria tale ga na yaga ni ivakaro vou ena “ivolavivigi,” ni na vakamacalataka na ka e vinakati meda bula kina ena vuravura vou. Na ka e tiko ena ivolavivigi qo ena laurai tale kina na loloma soli wale i Jiova.\nVAKATETEA TIKO GA NA ITUKUTUKU VINAKA\n17. Na cava meda vakasamataka tiko nida cakacaka vakavunau?\n17 Ni sa voleka na icavacava, sa qai bibi ga noda vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou! (Mari. 13:10) E vakabibitaki na loloma soli wale i Jiova ena itukutuku vinaka. Qori na ka meda vakasamataka tiko nida lai vunau. Me noda inaki me rokovi kina o Jiova. Eda cakava qori nida tukuna vei ira na tamata ni ka kece e yalataki me baleta na veivakalougatataki ena vuravura vou, e dusia na vakatubuqoroqoro ni loloma i Jiova.\nGumatua ena veiqaravi me vaka na “dauniyau vinaka ni loloma soli wale ni Kalou.”—1 Pita 4:10 (Raica na parakaravu 17-19)\n18, 19. Eda na vakalagilagia vakacava na loloma soli wale i Jiova?\n18 Nida vunau, meda vakamacalataka ni na uasivi na yaga ni isoro ni veivoli vei keda na kawatamata ena veiliutaki i Karisito, ena vakalesui tale ga vakamalua na bula uasivi. E kaya na iVolatabu: “Mera sereki tale ga na kabuli mai na nodra bobula tu ina ca, mera qai vakila na galala lagilagi era vakila tu na luve ni Kalou.” (Roma 8:21) Ena rawa ga qori ena levu ni nona loloma o Jiova.\n19 E ka dokai meda wasea na yalayala veivakurabuitaki ena Vakatakila 21:4, 5: “[Na Kalou] ena qusia tani tale ga na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi. Sa oti na veika e dau yaco e liu.” E qai kaya o Jiova e dabe tiko ena nona idabedabe vakaturaga: “Raica! Au sa vakavoutaka na ka kece.” E kaya tale ga: “Vola, e donu na vosa qo, e dina tale ga.” Nida gumatua meda vunautaka na itukutuku vinaka qori, eda sa vakalagilagia tiko na loloma soli wale i Jiova!\niMeli iMeli Vakatetea na iTukutuku Vinaka ni Loloma Soli Wale


Parofisai i Aisea: Yalataka na Parataisi na Kalou | iTalanoa Vakaivolatabu\nOQO na iyaloyalo ni dua na parataisi, me vaka a rairai vakaraitaka na Kalou vei Aisea na nona parofita. A sega ni dede na nona bula o Aisea ni mate oti o Jona.\nNa parataisi e kena ibalebale na “were basenikau” se “rara rairai vinaka.” O na nanuma lesu kina e dua na vanua o sa raica oti ena ivola oqo. Na kena irairai e vaka sara ga na were totoka a bulia na Kalou o Jiova vei Atama kei Ivi. Ena rawa beka ni parataisi na vuravura taucoko?\nA kaya o Jiova vei Aisea na nona parofita me vola na veika e baleta na parataisi vou me nodra na tamata ni Kalou. E kaya: ‘Na olifa kei na sipi era na bula veimaliwai. Era na kana vata na bulumakau gone kei na laione gone, ena qaravi ira na gone lalai. Ena sega mada ga ni mavoa na gone ke qito volekata na gata.’\nE levu era na kaya: ‘Ena sega ni rawa oqori baleta ni sega ni oti rawa na leqa e vuravura.’ Ia vakasamataka mada: A vakacava tu na itikotiko a vakarautaka vei Atama kei Ivi na Kalou?\nA biuti rau ena dua na parataisi na Kalou. Rau a sega ni dei ena itikotiko totoka oya, rau qase qai mate yani baleta ni rau talaidredre vua. Ia e yalataka na Kalou ni na solia vei ira era lomani koya na veika vata ga a nakita vei Atama kei Ivi.\nEna parataisi oya e sa na sega tale kina ni dua na ka me vakatubuleqa se rarawa. Ena yaco na sautu dina. Era na bulabula qai mamarau na tamata. Ena vaka sara ga na ka a vinakata na Kalou ena ivakatekivu. Ia eda na qai vulica se na cakava vakacava oqo na Kalou.\nAisea 11:6-9; Vakatakila 21:3, 4.\niMeli iMeli Yalataka na Parataisi na Kalou


Era Dau Veivuke na iVakadinadina i Jiova ena Leqa Tubukoso? | Taro e Tarogi Wasoma\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Armenian (West) Assamese Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Toba) Bengali Bislama Bosnian Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chol Chuvash Cibemba Croatian Czech Damara Dangme Danish Digor Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Fante Faroese Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kabiye Kabyle Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Latvian Lingala Lithuanian Low German Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mazatec (Huautla) Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sunda Swahili Swati Swedish Sãotomense Tagalog Tahitian Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tsonga Turkish Turkmen Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Urdu Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nIo, keimami dau veivuke ena leqa tubukoso. Keimami vukei ira keimami vakabauta vata kei ira na sega ni iVakadinadina i Jiova, e salavata qo kei na ka e tukuni ena Kalatia 6:10: “Meda caka vinaka vei ira na tamata kece, vakauasivi vei ira eda vakabauta vata.” Keimami saga tale ga me keimami vakacegui ira ena gauna dredre qori.—2 Korinica 1:3, 4.\nNi yaco e dua na leqa tubukoso, era na saga na qase ni ivavakoso ena vanua qori mera veitaratara kei ira na lewe ni ivavakoso, mera kila na kedra ituvaki kei na veivuke era vinakata. Oti era na ripotetaka sara ina valenivolavola ni tabana na itukutuku kece era sa soqona rawa.\nKe levu tale na ka era vinakata na lewe ni ivavakoso qai sega ni rawa ni vakarautaka na ivavakoso, ena tuvanaka na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova na veivuke qori. Na iwalewale qo e tautauvata kei na ka era cakava na lotu vaKarisito ena gauna vakaivolatabu ni yaco na dausiga. (1 Korinica 16:1-4) Na valenivolavola ni tabana ena vanua qori, ena lesia e dua na Komiti ni Vakacoko me qarava na kena vakarautaki na veivuke. Era na gole tale ga mai eso tale na iVakadinadina i Jiova mera mai veivuke.—Vosa Vakaibalebale 17:17.\nDua na sala e vakayagataki kina na cau e vakau ina valenivolavola ni iVakadinadina i Jiova, oya na nodra vukei na vakaleqai ena leqa tubukoso. (Cakacaka 11:27-30; 2 Korinica 8:13-15) Era sega ni saumi na iVakadinadina i Jiova era veivuke kina, na ilavo kece e gole vakatabakidua sara ga ena cakacaka ni vakacoko, e sega ni gole tale vei ira na liutaka na cakacaka. Keimami qarauna me vakayagataki vinaka na ilavo kece e cautaki.—2 Korinica 8:20.\nGole Mai na iTukutuku Vinaka ena Waluvu\nNi oti ga na bi ni uca, e gole yani na ka ni veivuke ena veikoro e Nicaragua.\niMeli iMeli Era Dau Veivuke na iVakadinadina i Jiova ena Leqa Tubukoso?\nijwfq ulutaga 22


NA VUNAU NI SORO 25 FOV - A sa vosa vei Mosese ko Jiova - Bible Search\nNA VUNAU NI SORO 24 NA VUNAU NI SORO 26\nNA VUNAU NI SORO 25\nAi kavitu ni yabaki na yabaki ni vakacecegu, 1-7. A vunau e nai valavala ni kenai kalimasagavulu ni yabaki, na yacana na jupeli, 8-55.\n1A sa vosa vei Mosese ko Jiova mai na ulu-ni-vanua ko Saineai, ka kaya, 2Mo kaya vei ira na Isireli, Ni dou sa yaco ki na vanua ka'u sa solia vei kemudou, me qai ia e dua na vakacecegu vei Jiova na vanua. 3E ono na yabaki ko na kaburaka kina na sila e na nomu veiwere, ka ono na yabaki ko na samaka kina na nomu veivaini, ka kumuna na vuana: 4ia na kenai kavitu ni yabaki me sa gauna ni vakacecegu me vakacegu kina na vanua, a vakacecegu vei Jiova: mo kakua ni kaburaka na sila e na nomu veiwere, se samaka na nomu veivaini. 5A ka sa tubu mai na nomu sila ka lutu e na yabaki sa oti, mo kakua ni tamusuka, se vetia nai soso mai na nomu vaini sa sega ni samaki: sa yabaki me vakacegu kina na vanua. 6Ia ena kemudou na ka sa tubu e na gauna sa vakacegu kina na vanua; a kemu, kei na kena na nomu tamata, kei na kena na nomu vada, kei na kena na nomu tamata sa voli na nona cakacaka, kei na kena na kai tani, sa tiko vulagi kei iko, 7kei na kedra na nomu manumanu e yavai va, kei na kedra na manumanu tawa lasa sa tiko e nomu vanua, io ena kedra na ka kecega sa tubu kina.\n8Ia mo qai wilika vei iko e vitu na yabaki ni vakacecegu, me vitu vakavitu na yabaki; ia na kena dede e vitu na yabaki ni vakacecegu, ko ya sa vasagavulu ka ciwa na yabaki. 9Mo qai vakauvuca yani na davui sa domo levu, e na kenai katini ni siga e na kenai kavitu ni vula: e na siga ni veibuluti, dou vakauvuca yani kina na davui e na nomudou vanua taucoko. 10Ia dou vakatabuya na kenai kalimasagavulu ni yabaki, ka kacivaka yani na veisereki kivei ira kecega na lewe ni vanua: ena yabaki ni jupeli vei kemudou; ia dou na vakalesuya na tamata yadua ki na yasana sai taukei kina eliu, dou na vakalesuya na tamata yadua talega ki na nona mataqali. 11Ena yabaki ni jupeli vei kemudou na kenai kalimasagavulu ni yabaki ko ya: dou kakua ni kaburaka na sila, se tamusuka na ka sa tubu kina mai na sila sa lutu, se vetia nai soso mai na vaini sa sega ni samaki kina: 12ni sa jupeli: ena tabu vei kemudou; dou kania ga na ka sa tubu mai na were. 13E na yabaki ni jupeli oqo dou na vakalesuya na tamata yadua ki na yasana sai taukei kina eliu. 14Ia kevaka e dua vei kemudou sa volitaka e dua na ka vua na kai nomu, se volia maivua e dua na ka dou kakua ni domo-ni-kocotaka: 15mo volia vua na kai nomu me vaka nai wiliwili ni yabaki sa oti kina na jupeli; me volitaka vei iko ko koya me vaka nai wiliwili ni yabaki ni vuata: 16ke sa vuqa na yabaki, mo vakalevutaka na kenai voli; ia ke sa vica ga na yabaki, mo vakalailaitaka na kenai voli: ni sa volitaka vei iko ko koya me vaka nai wiliwili ni vuata. 17Ia mo dou kakua ni dui cakava vakadomo-ni-koco; mo rerevaka ga na nomu Kalou: ni sai au ko Jiova na nomu Kalou.\n18Ia dou cakava na noqu i vakaro, ka vakabauta na noqu lewa, ka muria; dou na qai tiko vakasautu e na vanua. 19Ia ena vuataka na kena vuata na vanua, ia dou na kana ka mamau, ka tiko vakasautu kina.\n20Ia de dou sa kaya, A cava na ka me keimami kania e na kenai kavitu ni yabaki? raica, keimami na sega ni kaburaka na sila, se kumuna vata na neimami vuata: 21au na vakarota mo dou kalougata e na kenai kaono ni yabaki, ia ena vuataka kina na vuana me rauta e tolu na yabaki. 22Ia dou na kaburaka na sila e na kenai kawalu ni yabaki, ka kania na vuata makawa ka yacova nai kaciwa ni yabaki; dou na kania tiko na vuata makawa ka me kumuni mada na vuata.\n23Me kakua ni volitaki na vanua me takali sara: ni sa noqu ga na vanua; ia koi kemudou dou sa kai tani ka tiko vulagi ga vei au. 24Ia e na vanua taucoko dou sa taukena, dou na solia me voli tale na vanua. 25Kevaka sa dravudravua mai na wekamu, a sa volitaka eso na nona vanua, me qai volia tale e dua na wekana na ka ka volitaka yani na wekana. 26Ia kevaka sa sega na wekana na tamata ko ya me volia tale, a sa qai rawata emuri ko koya me volia tale; 27me qai wilika ko koya na veiyabaki sa volitaki kina, ka vakasuka na kena caca ni voli vua na tamata ka volia; ka me qai lesu ko koya ki na vanua sa taukena eliu. 28Ia kevaka sa sega ni rawata me vakasuka vua, ena nona tiko ka volia me yaco mada na yabaki ni jupeli: ia e na jupeli, ena lutu mai vua, ena qai lesu ki na vanua ko koya sa taukena eliu.\n29Ia kevaka sa dua na tamata sa volitaka na vale sa tiko e loma ni koro vakabai, ena qai tara me volia tale e na yabaki ka volitaka kina; ni sa sega ni oti e dua na yabaki, sa tara vua me volia tale. 30Ia kevaka sa oti dina e dua na yabaki, ka sa sega ni voli tale, ena qai nona tiko ka volia na vale ko ya, kei na nona veitabatamata ka tawa mudu ena sega ni suka e na yabaki ni jupeli. 31Ia na veivale e na koro lalai sa sega ni vakabai, ena vakatauvatani kei na veiwere ni vanua: e tara ga me voli tale, a ra na suka e na jupeli. 32Ia e na nodra veikoro na Livai, na veivale e na koro era sai taukei kina, e tara me ra volia tale na Livai e na veigauna kecega. 33Ia kevaka sa volia tale e dua vei ira na Livai; ena qai suka e na jupeli na vale ka volitaki, ka tu e na koro sai taukei kina: ni ra taukena na Livai, e na kedra maliwa na veivale e na nodra veikoro na Isireli. 34Ia na vanua sa volita na nodra veikoro sa tabu ni volitaki; ni ra sa taukena ka tawa mudu.\n35Ia kevaka sa dravudravua mai na wekamu, ka sa malumalumu mai na ligana ni drau a tiko kaya, mo qai vukei koya; me vaka na kai tani, se vulagi; me bula vata kei iko ko koya. 36Mo kakua ni taura maivei koya na kenai kere ni ka sa kerea vei iko, se nai kuri ni ka: mo rerevaka ga na nomu Kalou; me bula vata kei iko na wekamu. 37Mo kakua ni solia vua na nomu i lavo me dua kina na kenai kere, se solia vua na nomu kakana me vakuria. 38Koi au ko Jiova na nomudou Kalou, ka kauti kemudou mai na vanua ko Ijipita, me solia vei kemudou na vanua ko Kenani, me'u nomudou Kalou.\n39Ia kevaka sa dravudravua mai na wekamu ni drau a tiko kaya, a sa volitaki koya vei iko, mo kakua ni caka vua me vaka sa bobula: 40ena tiko ga vei iko me vaka na tamata sa voli na nona cakacaka, se vaka na vulagi; me qaravi iko, ka yacova na yabaki ni jupeli: 41me qai lako tani vei iko, ko koya, kei iratou vata kaya na luvena, ka lesu ki na nona mataqali, ia me lesu ki na vanua ka ra taukena na nona qase eliu. 42Ni ra sa noqu tamata, ka'u a kauta mai na vanua ko Ijipita: me ra kakua ni volitaki me vaka na bobula. 43Mo kakua ni valavala vakaukauwa vua; mo rerevaka ga na nomu Kalou. 44Ia na nomu tagane bobula, kei na nomu yalewa bobula, ko na rawata maivei ira na veimatanitu era sa tiko voleka vei kemudou, ni sa tara mo dou volia maikina na tagane bobula kei na yalewa bobula. 45E tara talega mo dou volia maivei ira na luve ni kai tani sa tiko vulagi kei kemudou, ka maivei ira na nodra mataqali era sa tiko kei kemudou, ko ira sa sucu vei ira e na nomudou vanua: ia dou na taukeni ira. 46Ia dou na tauri ira me nodra na luvemudou era na taravi kemudou, me ra taukena tiko emuri; era na nomudou bobula ka tawa mudu: ia vei ira ga na wekamudou na Isireli, dou kakua ni valavala vakaukauwa, e dua vua e dua.\n47Ia kevaka sa vutuniyau mai na kai tani se na vulagi drau sa tiko kaya, a sa dravudravua mai na wekamu erau sa tiko vata kaya, a sa volitaki koya ko koya vua na kai tani, se vua na vulagi drau sa tiko kaya, se vei ira na kawa ni mataqali era kai tani: 48ni sa volitaki oti, sa tara me voli tale mai; me voli koya tale e dua vei ira na wekana: 49e tara me voli koya tale na tamana lailai, se na luvena na tamana lailai; se tara me voli koya tale e dua sa wekana dina sa rau mataqali vata; ia kevaka sa rawata, me sa voli koya tale ko koya. 50Ia me wilika kei koya sa voli koya mai na yabaki sa volitaki oti vua, me yacova na yabaki ni jupeli: ia nai lavo me kenai voli me na vakarauvatani kei nai wiliwili ni yabaki: ena vaka talega na nona yabaki na tamata sa voli na nona cakacaka. 51Kevaka sa vuqa na yabaki sa vo tiko, me solia tale ko koya me vakakina nai voli ni nonai sere, mai nai lavo sa voli kina. 52Ia kevaka sa vica ga na yabaki sa vo me yacova na yabaki ni jupeli, me rau qai wilika vata kaya; ka me solia tale ko koya nai lavo ni nonai sere me vaka na kena yabaki sa vo. 53Ena tiko vata kaya me vaka na tamata sa voli vakayabaki na nona cakacaka: me kakua ni valavala vakaukauwa vua ko koya e matamu. 54Ia kevaka sa sega ni voli tale vakakina, ena qai sereki ko koya e na yabaki ni jupeli, ko koya, kei iratou vata kaya na luvena. 55Ni sa noqu tamata ko ira na Isireli; era sa noqu tamata, ka'u a kauta mai na vanua ko Ijipita: Koi au ko Jiova na nomudou Kalou.


Marautaki Na Veiliutaki Nei Bainimarama\nEra marautaka vakalevu o ira na lewenivanua mai Tai Vugalei ena kena sa mai dolavi na Vatukarasa Nursing Station. Era marautaka vakalevu na lewenivanua e na tikina o Tai\nby maika bolatiki , tailevu\nEra musuka tiko na keke ni kena marautaki tiko na kena dolavi na Vatukarasa Nursing Station na turaga na Paraiminisita o Voreqe Banimarama (sote damudamu), ka tomani koya tiko o Ratu Timoci Ranavude (sote karakarawa) na Vunivalu kei Naivakacere, kei ira na gonevuli e na Coloi – Naivakacere Primary School. Veitaba: Wati Talebula\nEra marautaka vakalevu o ira na lewenivanua mai Tai Vugalei ena kena sa mai dolavi na Vatukarasa Nursing Station.\nEra marautaka vakalevu na lewenivanua e na tikina o Tai Vugalei e na yasana o Tailevu, na totoka ni veiliutaki nei Voreqe Bainimarama, na turaga na Paraiminisita ni noda vanua.\nE vakaraitaka na Turaga na Vunivalu mai Naivakacere, o Ratu Timoci Ranavude, ni totoka vakaoti na veiliutaki nei Bainimarama.\n“Keimami sa mai vakacegu e na vinaka ni nona veiliutaki kei na veivakatorocaketaki e kauta mai veikeimami,” e tukuna o Ratu Timoci. E tukuna talega o Ratu Timoci ni vinakata vakalevu o Viti na veiliutaki nei Bainimarama.\nNa mata ni tikina o Tai Vugalei, o Anare Roraduri, e vakaraitaka ki na Siga Vou ni dua na veivakatorocaketaki kei na veivakararamataki vinaka e kauta mai na matanitu na FijiFirst kivei ira na lewenivanua.\nEsa kauta mai na matanitu nei Bainimarama na koronivuli, na gaunisala, na wai ni gunu, ka ra sa mai vakadinadinataka, e tukuna o Roraduri, na kena dolavi na valeniwai ka vakatokai na Vatukarasa Nursing Station.\nE tukuna talega o Roraduri ni sa dau yawa vei ira na nodra gole ki na dua na valeniwai se valenibula me ra la’ki qaravi kina.\n“Eso vei ira na neimami marama bukete, era vakasucu ga ena loma ni lori, se loma ni boto vakaidinicavu, e na nodra cicivaki tiko ki na valenibula se valeniwai,” e tukuna o Roraduri.\n“Au rawa ni kaya eke, ni koya e dua na ivakatagedegede ni gauna e sa mai cava e na kena sa mai dola na Vatukarasa Nursing Station.”\nE na kena sa vakanamata tiko na noda vanua ki na veidigidigi e na yabaki oqo, e vakaraitaka o Roraduri na dodonu ni tamata e na veidigidigi sa virikoroti e na Yavu ni Vakavulewa ni noda vanua.\nIa, esa veivakasalataki me ra digitaka e dua na matanitu e na kauwaitaka ka rogoca na nodra gagadre na lewenivanua.\n“Vei keimami e Tai Vugalei, esa mai rogoci na neimami kerekere ka sa dede na neimami kerea tu mai,” e tukuna o Roraduri.\n“Ko Viti e na gadreva vakalevu e dua na dau ni veiliutaki dina, dodonu, ka savasava me na veiliutaki tale ni oti na veidigidigi.”\nE vakaraitaka talega o Roraduri ni na veika kece e gadrevi me tiko vua e dua me na veiliutaki e sa tiko vei Bainimarama, ia e sa na qai vakatau kivei ira na dau ni veidigitaki se o cei mera na qai digitaka.\nVinaka na qaravi ni marama\nkei ira na gone\nE dua na qasenivuli vakacegu, o Sainimili Pena, e sa yabaki 74, ka sa mai vakaitikotiko e Vatukarasa vata kei na nona lewe ni vale, o Josateki Pena Keteca, yabaki 73, mai Mualevu e na yanuyanu o Vanuabalavu, Lau. E mai vakavinavinakataka o Sainimili na veiliutaki vinaka nei Bainimarama ka vakabibi e na nodra kauwaitaki na marama kei na gone e na noda vanua lomani oqo ko Viti.\n“Na neimami kauwaitaki na marama kei na gone, e vakaraitaka o qasenivuli vakacegu, e mai vakaukauwataka o Bainimarama ka bulia talega na lawa mera taqomaki vinaka kina.\n“Au sa vakavinavinaka vakalevu vei Bainimarama e na nona kauwaitaki keimami na marama kei ira na gone,” e tukuna o Sainimili.\nSa kerekere vakabibi o Sainimili vei ira na turaga me ra vakamuria na iliuliu ni matanitu e na nodra liutaka nai bole ni nodra taqomaki na noda marama kei na gone.\nSega na veivakaduiduitaki\nE dua tale na ka e vakaraitaka o Sainimili ni sega vei Bainimarama na veivakaduiduitaki ena nona veiliutaki.\nVei ira era sa veiliutaki oti, e tukuna o Sainimili e dau vakatabakidua na nodra veivuke ki vei ira ga era veikilai. Na veivuke ni matanitu nei Bainimarama e drodrova kece sara na veimata tamata e na noda vanua.E vakaraitaka o Josateki ni maqosa vakaoti na veiliutaki nei Bainimarama kei na nona matanitu.\n“E sega kina na veivakaduiduitaki,” e tukuna o Josateki.\n“Na mataqali veiliutaki vaka oqo e gadreva na noda vanua, ia e sa na qai vakatau ga kivei ira na lewenivanua ka ra na vakaitavi tiko e na veidigidigi e na yabaki oqo.\n“Meda namaka me na digitaki tale e dua na dau ni veiliutaki dina, dodonu ka savasava.”\nBainimaramaFijiNewsFijiSunVatukarasa Nursing Station


2 Koronica, chapter 9 of the Fijian Bible - with audio narration\nEna vuku ni nodra qaravi o ira sa lotu, e bibi vei au me'u vola vei kemudou oqo;\n2 Ni'u sa kila na nomudou yalorawarawa, na ka oqo au vakadokadokai kemudou kina vei ira mai Masitonia, o ira mai Akaia era se vakarau tu mai ena yabaki sa oti; ia na nomudou loma katakata ena cakacaka e la'ki vei vakauqeti vei ira.\n3 Ia au sa talai iratou yani na veiwekani, me kakua ni ka wale na neitou vakadokadokai kemudou, ia me vaka au sa tukuna, mo dou vakarau tu;\n4 De mani so vei ira na kai Masitonia ena lako vata yani kei au, ka ra qai laki raica ni dou sega tu ni vakarau, keitou(na sega ni rawa ni vunia lo!) de keitou na qai mata madua ena ka keitou dau vakadokadoka.\n5 O koya oqo, au sa nanuma kina me ratou sa liu yani vei au o iratou oqo, me ratou sa na vakarautaka rawa nai solisoli loloma, dou sa kumuna rawa me vaka nomudou yalayala, vakarautaki tu ena yalo dina ni lomasoli ka sega ena vosakudrukudru kei na voraki.\n6 Ia au sa tukuna vaka oqo: O koya sa kaburaka vakalailai, ena tamusuka talega vakalailai, kei koya sa kaburaka vakalevu, ena tamusuka talega vakalevu.\n7 Me sa nakita rawa mai yalona na tamata yadua na ka me mai solia, me kakua ni vosa kudrukudrutaka se me voraki; ni sa vinakata na Kalou na soli ka ena yalo e mamarau.\n8 E sega ni dredre vua na Kalou, me vakasaututaki kemudou ena veiyau talei kecega mo dou vutuniyau tu kina, ka vakauasivi mo dou uasivi ena cakacaka vinaka kecega.\n9 Me vaka na ka sa volai: "Sa veiwaseyaka yani o koya, Ka sa solia vei ira na dravudravua; Na nonai valavala dodonu ena tudei tu me Sega ni mudu."\n10 Ia oqo, o koya sa vakarautaka na sore ni sila vua na daukabukaburaki, kei na madrai me kakana, me vakarautaka ka vakatubura nai tei dou kaburaka, me vuai yadrau mo dou na sega ni taqea rawa na vua ni nomudou i valavala dodonu,\n11 Ni dou sa vakavutuniyautaki vakalevu ena ka kecega ena vuku ni nomudou lomasoli, o koya sa vakavuna me vakacaucautaki vakalevu na Kalou ena vukuda.\n12 Ena qaravi ni cakacaka oqo e sega walega ni sotavi kina na nodra gagadre na tamata lotu, ia eda sa vakasinaiti talega ena vakavinavinaka vua na Kalou.\n13 Ni sa laurai na vakavotukana ni nomudou cakacaka vua na Turaga, era na vakarokorokotaka na Kalou ena ka dou vakaraitaka mai na nomudou talairawarawa ki nai tukutuku vinaka kei Karisito, vakatalega kina nomudou wasea na nomudou i yau kivei ira kei ira na tamata kecega,\n14 Era na dau nanumi kemudou ena masu, ka na dau mositi ira tu na nomudou bula, ena nodra raica ka vakadinadinataka na loloma ni Kalou vei kemudou.\n15 Me ia na vakavinavinaka vua na Kalou, ena vuku ni nonai solisoli loloma,e dredre me vakamacalataki rawa!


Fijian Government - ITAUKEI - STATEMENT BY PERMANENT SECRETARY FOR HEALTH & MEDICAL SERVICES DR. JAMES FONG - 27.07.21\nITAUKEI - STATEMENT BY PERMANENT SECRETARY FOR HEALTH & MEDICAL SERVICES DR. JAMES FONG - 27.07.21\nE 715 na kisi vou vakadeitaki ena loma ni 24 na aua sa oti me yacova na 8 ena mataka nikua. E 97 na kisi mai na Yasayasa vaka Ra ka 618 na kisi ena Wasewase e Loma. Na matailalai ni tukutuku ni vanua e ririkotaki vakalevu ena taba ena bogi nikua ena vatavata ni Tabacakacaka ni Bula kei na iVolamata ni Matanitu (Fijian Government Facebook page). Ena rawa tale ga ni o raica ena vatavata ni COVID ni Tabacakacaka ni Bula ena http://bit.ly/3vE2ZBb, na vanua era tiko kina na veikisi vou, na kisi vakadeitaki kei na kisi era sa bula mai na matetaka.\nE 128 na kisi vou era sa bula mai na matetaka, qo mai na iotioti ni itukutuku a kacivaki, sa kena ibalebale ni sa 18,512 na kisi vakadeitaki. E 16,518 na kisi vakadeitaki ena iWasewase e Loma ka 1,994 ena Yasayasa vakara. Na kisi taucoko mai na iWasewase na Vualiku kei na Tokalau (kisi e dewa yani e Viti Levu) sa ra bula ka sa sega na kisi vakadeitaki ena iWasewase e rua qori.\nSa 25,069 na kisi ena gauna e tekivu veidewavi kina ena Evereli ni 2021. E dua na iwiliwili vou eda sa yacova oya e 25, 139 na iwiliwili ni kisi e Viti e tekivu ena imatai ni kisi a ripotetaki ena Maji ni 2020, sa bula e 6,319.\nE 11 na lewenivanua era leqa ena COVID-19 mai na ika22 ina ika27 ni Jiulai.\nNa imatai ni leqa ena COVID-19 e dua na marama yabaki 46, e vakailesilesi e Valenibulalevu e Suva. A laurai e Valenibulalevu ni a taqa sivia na nona icegu. A tauvi koya na katakata kei na vuvu ena 5 na siga. A bibi vua na mate e Valenibula ka leqa ni oti e 2 na siga ni nona curu, ena ika26 ni Jiulai, 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikarua ni leqa ena COVID-19, e dua na turaga yabaki 65 e Makoi ka leqa ga e vale ena ika26 ni Jiulai 2021. Sa cula oti ena imatai ni cula ena veimama ni vula qo. Sebera ni cula ena ika2 ni cula. Sa kena ibalebale ni sebera ni taucoko na nona taqomaki.\nNa ikatolu ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 74 e Lami ka leqa ga e vale ena ika26 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikava ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 71, ena itikotiko ni veivakavaletaki e Davuilevu ka leqa ga e vale ena ika26 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikalima ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 66 e Caubati ka leqa ga e vale ena ika26 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikaono ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 79 e Lami ka leqa ga e vale ena ika22 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikavitu ni leqa ena COVID-19, e dua na turaga yabaki 75 e Samabula. A laurai ena Valenibulalevu e Suva ni a taqa sivia na nona icegu. A bibi vua na mate e Valenibula ka leqa ena siga vata ga oya na ika25 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikawalu ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 62 e Suva. A laurai ena Valenibulalevu e Suva ni a taqa sivia na nona icegu. A bibi vua na mate e Valenibula ka leqa ni oti e siga 2 ni nona curu. ena ika26 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikaciwa ni leqa ena COVID-19, e dua na turaga yabaki 67 e Korovisilou. A laurai ena Valenibulalevu e Suva ni a taqa sivia na nona icegu. A bibi vua na mate e Valenibula ka leqa ni oti e siga 4 ni nona curu, ena ika26 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na turaga qo.\nNa ikatini ni leqa ena COVID-19, e dua na marama yabaki 63 e Nausori. A laurai e Valenibula ni a taqa sivia na nona icegu. Ratou a cicivi koya na timi ni veiqaravi vakavuniwai me kau mai ena Valenibula Veivuke se na FEMAT. A lai bibi vua na mate ena Valenibula Veivuke ka leqa ni oti e 6 na siga na nona curu, ena ika27 ni Jiulai 2021. Sebera ni cula na marama qo.\nNa ikatinikadua ni leqa ena COVID-19, e dua na turaga yabaki 69 e Nadera. A lai laurai ena Valenibula Veivuke na FEMAT ni a taqa sivia na nona icegu. Ratou a cicivi koya na timi ni veiqaravi vakavuniwai, ratou kauti koya ina Valenibulalevu e Suva. A lai bibi vua na mate ena Valenibulalevu ka leqa ni oti e 2 na siga na nona curu ena ika26 ni Jiulai 2021. Sa cula oti ena imatai ni cula ena veimama ni vula sa oti. Sebera ni cula ena ika2 ni cula. E kena ibalebale ni sebera ni taucoko na nona taqomaki.\nE 1 tale ga sa leqa ka vakadeitaki vei koya na COVID-19. Ia, sa vakadeitaki vakavuniwai ni sega ni vuni nona leqa na marama qo na COVID-19, e leqa ga ena bibi ni mate sa tiko rawa vua.\nSa 206 taucoko na leqa mai na COVID-19 e Viti, e 204 na lewenivanua era leqa me tekivu ena Evereli ni yabaki qo. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga, e rauta ni 7 na leqa ena COVID ena dua na siga. E 102 tale ga na lewenivanua sa leqa ena mate bibi e tauvi ira rawa tiko; qo era sega ni okati mera leqa ena COVID-19.\nE 6,811 taucoko na lewenivanua era vakadikevi ka 1,147 e tauri na nodra sabolo ena veivanua ni vakadidike vakavuniwai tudei ena loma ni 24 na aua sa oti. Sa 365,736 taucoko era sa dikevi vakavuniwai ka 67,586 sa tauri na nodra sabolo me yacova mai nikua. Ena vanua ni vakadidike veitosoyaki, sa 5,542 sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai na ika25 ni Jiulai, ka 586 na sabolo e tauri. Sa 747,412 taucoko na levu ni lewenivanua era sa vakadidiketaki vakavuniwai me yacova mai nikua, ka 66,354 sa tauri na nodra sabolo.\nE 256,776 taucoko na levu ni sabolo sa vakadidiketaki rawa me tekivu mai na Evereli ni 2021 ka 299,637 na levu kece ni sabolo sa vakadikevi rawa me tekivu mai ena Maji ni 2020. Sa 2,831 taucoko na sabolo vakadidiketaki ena Sigatabu, na ika25 ni Jiulai. E lutu na iwiliwili ni ivakatautauvata ni sabolo vakadidiketaki ena ika25 ni Jiulai ni a sogo me vakavinakataki na volau ni vakadidike na Fiji CDC ena mataka oya. Mai na iwiliwili sa tiko rawa, ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 3,401 na sabolo e vakadidiketaki ena dua na siga se 3.8 mai na 1,000 na lewenivanua. Ni vakatautauvatataki ena 7 na siga e rauta ni 26.3 na pasede ni kisi vakadeitaki.\nMe yacova mai na ika26 ni Jiulai, sa 449,934 na lewenivanua era sa cula ena imatai ni cula ka 103,742 ena ikarua ni cula. E kena ibalebale ni sa 76.7 na pasede ni lewenivanua e gadrevi era sa cula ena imatai ni cula ka 17.7 na pasede era sa cula ena ikarua ni cula.\nNi vakatautauvataki ena 7 na siga, sa 827 na kisi vou ena 1 na siga se 934 na kisi mai na 1 na milioni na lewenivanua ena 1 na siga. E tubu tiko ga na iwiliwili ni kisi vou ena veisiga. Qo e ivakatakilakila ni dewa vakaitikotiko ni mate ena lomanivanua vakatabui e Suva – Nausori. E tubu tale tiko ga na iwiliwili ni kisi mai na Yasayasa vakara ka se galala tiko mai na mate na wasewase na Vualiku kei na Tokalau.\nVei kemuni ni vakila tiko na ivakatakilakila ni COVID-19 e Suva – Nausori:\nE tubu sara tiko na dewa vakaitikotiko ni mate ena lomanivanua vakatabui e Suva-Nausori. Kena ibalebale, kevaka e dua e vakila na ivakatakilakila ni mate e Suva -Nausori, sa dodonu me kasamitaka ni sa tauvi COVID-19. E levu vei ira na tauvi COVID-19 era na vakila eso na ivakatakilakila me vaka na vuvu, savuniucu, mosinitilotilo, katakata, sega ni vakila na ikanakana ni kakana se boica rawa e dua na ka, momosi na yago kei na mosiniulu. Era na rawa ni bula ga e vale ka sega ni gadrevi e dua na veiqaravi vakavuniwai. Sa na sega ni qai tauri tale na nodra sabolo, o ira era vakila na ivakatakilakila ni mate qo ka ra sega ni oka ena iwasewase era ririkotaki vakalevu ni rawa ni bibi na nodra tauvimate. Me ra tiko ga e vale, vakatikitikitaki ira me 14 na siga ka yadrava tiko kevaka era vakila na ivakatakilakila ni sa bibi na mate. Kevaka sa vakilai na ivakatakilakila qo, me vaka na taqanicegu se mosinisarisari, kerekere ni gole vakatotolo ena dua na vanua e qaravi vakatabakidua kina na tauvi COVID-19:\nKe o iko se dua o qarava tiko sa tauvimate bibi ena COVID – vakabibi vei ira na yabaki 50 se sivia, ira na tauvimate bibi me vaka na matenisuka, mateniuto, mateniyatevuso, ceguoca, levulevu sivia, se bukete – mo veitaratara se gole ena dua na vanua ni vakadidike vakavuniwai. Kevaka e sa vakadeitaki vei kemuni na mate, eratou na qaravi kemuni na neitou dauniveiqaravi.\n1.) Vei kemuni na tamata cakacaka ni sa tauvimate ka gadreva na livi mai na vanua ni cakacaka, ni sa kerei mo ni lai dikevi ena dua na vanua ni vakadidike vakavuniwai me vakarautaki e dua na ivola ni veivakadonui ni o sa na vakatikitikitaki e vale me 14 na siga.\n2.) Vei kemuni na tamata cakacaka ni sa tauvimate, e rawa ni o kauta mai e dua na ivakadinadina vakavuniwai ni vakatikitikitaki e vale me 14 na siga vua e dua na vuniwai.


NA LAKO YANI 10 FOV - A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo - Bible Search\nNA LAKO YANI 9 NA LAKO YANI 11\nNA LAKO YANI 10\nSa ca ko Ijipita e na vuku ni vodre, 1-20; kei na butobuto, 21-23; sa qai rere ko Fero, 24-26. Sa vakaukauwataka na loma i Fero ko Jiova, 27-29.\n1A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo la'ki curu vei Fero: ni'u sa vakaukauwataka na lomana, kei na lomadra na nona tamata, me'u cakava kina na noqu i vakatakilakila oqo e na kedra maliwa: 2mo tukuna talega kina e daligadra na luvemu, kei na makubumu, na ka ka'u a kitaka mai Ijipita, kei na noqu i vakatakilakila, ka'u sa cakava e na kedra maliwa; mo dou kila kina ni sai au ko Jiova.\n3A rau a la'ki curu vei Fero ko Mosese kei Eroni, a rau sa kaya vua, Sa vosa vakaoqo ko Jiova na nodra Kalou na Iperiu, A cava na kena dede ni ko sa bese tiko ni vakamalumalumutaki iko vei au? mo laivi ira na noqu tamata me ra lako, me ra qaravi au: 4ia kevaka ko sa bese tiko ni laivi ira na noqu tamata me ra lako, raica, e na mataka ka'u na kauta mai na vodre ki na nomu veiyasana: 5ia era na ubia na dela ni vanua, me kakua ni raici rawa na vanua: a ra na kania na ka sa vo ka bula tiko, o koya sa vakavoca vei kemuni na uca-cevata, ka kania na kau kecega sa tubu mai na vanua me kemudou: 6ia ena oso kina na nomu veivale, kei na nodra veivale kecega era qaravi iko, kei na nodra veivale na kai Ijipita kecega; a ka era sa sega ni raica na tamamu, se ko ira na tubumu, mai na gauna era a tiko kina e dela ni vanua ka yacova na gauna oqo. A sa vuki ko koya, ka curu tani maivei Fero.\n7A ra sa kaya vei Fero ko ira era qaravi koya, A cava na kena dede me vakavuna tiko na ca vei keda na tamata oqo? mo ni laivi ira na tamata me ra lako, me ra qaravi Jiova na nodra Kalou: ko ni sa sega tiko ni kila rawa ni sa ca ko Ijipita? 8A rau sa kau tale mai vei Fero ko Mosese kei Eroni: a sa kaya vei rau ko koya, Ni lako, ni qaravi Jiova na nomuni Kalou: ia ko cei li me ra lako? 9A sa kaya ko Mosese, Keimami na lako vata kei na neimami cauravou kei na neimami qase, na neimami gonetagane kei na neimami goneyalewa; keimami na lako vata kei na neimami qele ni sipi kei na neimami qele ni pulumokau; ni keimami sa na la'ki ia na soqoni levu vei Jiova. 10A sa kaya vei rau ko koya, Me tiko vakakina vei kemuni ko Jiova, me vaka ka'u na laivi kemuni me lako kei ira na nomuni lalai: ni kila mada; sa voleka vei kemuni na ca: 11Me kakua ni vaka ko ya: mo ni lako ga na tamata bula, ka qaravi Jiova; ni sai koya ga drau a kerea. A rau sa vakasavi tani e na mata i Fero.\n12A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo dodoka yani na ligamu me donuya na vanua ko Ijipita, me lako mai na vodre, me ra lakova na vanua ko Ijipita ka kania na co kecega ni vanua, io na ka kecega sa vakavoca na uca-cevata. 13A sa dodoka na nonai titoko ko Mosese vaka ki na vanua ko Ijipita, a sa kauta mai na cagi mai na tu-i-cake ko Jiova me liwava na vanua e na siga taucoko ko ya, kei na bogi taucoko; ia ni sa kida na mataka, sa qai kauta mai na vodre na cagi mai na tu-i-cake. 14Ia na vodre sa lakova na vanua taucoko ko Ijipita, ka tiko ga e na veiyasana kecega mai Ijipita: era ka rerevaki sara, sa sega na vodre e tautauvata kaya eliu, ena sega talega me tautauvata emuri. 15Ia era sa ubia na dela ni vanua taucoko, a sa butobuto kina na vanua; a ra sa kania vakaoti na co ni vanua, kei na vua ni kau kecega sa vakavoca na uca-cevata: a sa sega na ka drokadroka sa vo e na veikau, se na veico, e na vanua taucoko ko Ijipita.\n16Sa qai kusarawa ko Fero ka kacivi Mosese kei Eroni; a sa kaya, Au sai valavala ca vei Jiova na nomudou Kalou, vei kemudrau talega: 17ia mo lomani au vakadua ga oqo mo kakua mada ni cudruvi au e na noqu i valavala ca, ia drau masuti Jiova na nomudrau Kalou, me kauta tani vei au na mate ca ga oqo. 18A sa lako tani vei Fero ko koya, ka masuti Jiova. 19A sa vakasuka na cagi ko Jiova me vualiku kaukauwa sara, a sa kauta tani na vodre, ka biuta ki na Wasa Damudamu; sa sega ni vo e dua na vodre e na veiyasana kecega mai Ijipita. 20Ia sa vakaukauwataka na loma i Fero ko Jiova, a sa sega kina ni laivi ira na Isireli me ra lako.\n21A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo dodoka na ligamu vaka ki lomalagi, me yaco mai na butobuto e na vanua ko Ijipita, io me ra vakayayamo voli kina.\n22A sa dodoka na ligana vaka ki lomalagi ko Mosese, a sa yaco na butobuto loaloa e na vanua taucoko ko Ijipita ka bogi tolu: 23era sa sega ni veiraici, a sa sega e dua na tamata sa tu cake mai na nona tikina, ka bogi tolu: ia sa tiko na rarama e na nodra veivale kecega na Isireli. 24A sa kacivi Mosese ko Fero, ka kaya, Mo ni lako, mo ni qaravi Jiova; me ra tiko ga na nomuni sipi, kei na nomuni pulumokau: me ra lako talega kei kemuni na nomuni lalai. 25A sa kaya ko Mosese, Mo ni solia talega vei keimami nai soro kei nai soro kama, me keimami vakacabora vei Jiova na neimami Kalou: 26A neimami manumanu talega ena lako vata kei keimami; ena sega ni vo e dua na ququ ni manumanu; ni sai koya me keimami kauta maikina me qaravi Jiova na neimami Kalou; ni keimami sa sega ni kila eliu na ka me keimami qaravi Jiova kina, ia ni keimami sa yaco ki na tikina ko ya keimami na qai kila.\n27Ia sa vakaukauwataka na loma i Fero ko Jiova, a sa bese kina ni laivi ira me ra lako. 28A sa kaya vua ko Fero, Mani lako tani vei au, qarauni iko, mo kakua tale ni raica na mataqu; ko na mate ga e na siga ko sa raica kina na mataqu. 29A sa kaya ko Mosese, Sa vinaka na nomuni vosa, au na sega tale ni raica na matamuni.


E Yaga Vakacava na iKaono kei na iKavitu ni Raivotu i Sakaraia | Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Okotova 2017\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kamba Kannada Kenyan Sign Language Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nE Yaga Vakacava na Raivotu i Sakaraia?\n“Moni lesu mai vei au, . . . au na qai lesuvi kemuni.”—SAKA. 1:3.\nSERE: 89, 86\nE raica vakacava o Jiova na veimataqali butako?\nEna laurai vakacava ena noda bula “ena veisiga” noda vosa ni yalayala?\nEda na sega ni vakadukadukalitaka vakacava na vale i Jiova?\n1-3. (a) A vakacava tu na kedra ituvaki na tamata i Jiova ni tekivu parofisai o Sakaraia? (b) Na cava e vakamasuti ira kina o Jiova mera ‘lesu vua’?\nE LAURAI ena ivola i Sakaraia na raivotu veivakurabuitaki me baleta na ivolavivigi e vuka tiko, dua na yalewa e tiko ena loma ni itawatawa, kei na rua tale na yalewa rau vakatubutubu tiko ena cagi me vaka na taba ni manumanuvuka na sitoki. (Saka. 5:1, 7-9) Na cava e vakaraitaka kina o Jiova na raivotu veivakurabuitaki qori vua na nona parofita? A vakacava tu na kedra ituvaki na Isireli ena gauna ya? Eda okati vakacava nikua ena raivotu e vola o Sakaraia?\n2 E gauna marautaki duadua vei ira na dauveiqaravi i Jiova na yabaki 537 B.G.V., nira sereki ena nodra vakabobulataki tu me 70 na yabaki e Papiloni. Dua na ka nodra gumatua mera tauyavutaka tale na sokalou dina e Jerusalemi. Ena 536 B.G.V., e vakadavori kina na yavu ni valenisoro. Ena gauna qori, era “kaila tiko vakadomoilevu na lewenivanua qai rogo yawa sara na kena rorogo.” (Esera 3:10-13) Ia e totolo ga na kena saqati vakalevu na tarataravaki. Era yalolailai na Jiu ena levu ni veivakatovolei kei na veika dredre, era biuta kina na tara valenisoro mera kauaitaka ga na nodra vale kei na iteitei. Oti tale e 16 na yabaki, sa sega ni toso na tara valenisoro. E vinakati mera lesu vei Jiova na nona tamata, mera kua ni vakaliuca ga na ka me baleti ira. O Jiova e vinakata mera lesu vua, mera qaravi koya tale ena yaloqaqa, me vu tale ga mai lomadra.\n3 E talai Sakaraia o Jiova ena 520 B.G.V., me vakaroti ira na nona tamata mera nanuma tiko na vuna era sereki kina mai Papiloni ena imatai ni gauna. Na ibalebale ni yaca Sakaraia, “Nanuma o Jiova,” e tiko kina e dua na vakasama bibi. Era guilecava na Jiu na veivakabulai i Jiova, ia e nanumi ira tu ga o koya. (Wilika Sakaraia 1:3, 4.) E vakadeitaka vei ira na nona loloma ni na vukei ira mera tauyavutaka tale na sokalou savasava, e vakaroti ira tale ga mera nanuma dei ni na sega ni vakadonuya na sokalou e caka tu ga me rawa, e sega ni vu mai lomadra. Meda raica mada na sala e uqeti ira kina o Jiova ena ikaono kei na ikavitu ni raivotu i Sakaraia. Na cava tale ga eda vulica kina?\nTOTOGITAKI NIRA BUTAKO\n4. Na cava e raica o Sakaraia ena ikaono ni raivotu? Cava e volai ruarua kina na yasa ni ivolavivigi? (Raica na iyaloyalo 1.)\n4 E tekivu na Sakaraia wase 5 ena dua na raivotu vakatubuqoroqoro. (Wilika Sakaraia 5:1, 2.) E raica o Sakaraia ni vuka tiko e macawa e dua na ivolavivigi e voleka ni 9 na mita na kena balavu, e 4.5 na mita na kena raba! Sa tevu tu, sa vakarau me wiliki. E volai ruarua ena yasa ni ivolavivigi na itukutuku ni veilewai. (Saka. 5:3) Dau kena ivakarau me volai ga e dua na yasana, kena ibalebale ni tiko ena ivolavivigi qo e dua na itukutuku bibi, me kua ni vakawaleni.\nMeda kua ni butako na lotu vaKarisito (Raica na parakaravu 5-7)\n5, 6. E raica vakacava o Jiova na veimataqali butako?\n5 Wilika Sakaraia 5:3, 4. Eda na saumitaro kece vei Jiova, sa qai wacava o ira na vakatokayacataki vua. Era kila o ira na lomana na Kalou ni ‘beci na yacana’ ke ra vakaitavi ena veimataqali butako. (Vkai. 30:8, 9) Se inaki cava e butako kina e dua se nona iulubale, sa vakaliuca nona kocokoco me vakabibitaka na iyau, sa guilecava na Kalou. E sega ni dokai Jiova, na yacana kei na nona lawa, ni ka wale vua.\n6 Vakacava o raica ena Sakaraia 5:3, 4 ni na ‘curu ena vale ni daubutako na ca qai tiko ga ena lomanivale me vakarusa’? Na ilati ni katuba kei na kena loka ena sega ni tarova rawa na vakatauitotogi i Jiova. Ena curuma yani na vanua eda vuni tu kina me vakavotuya na noda cala. Ke dua e vunitaka nona butako vei ira na veiliutaki ena matanitu, boso, qase ni ivavakoso, se itubutubu, ena sega ni vunitaka rawa vua na Kalou ni yalataka ni na laurai ga. (Iper. 4:13) E veivakacegui dina meda maliwai ira na dau dina ena “ka kece”!—Iper. 13:18.\n7. Na cava meda cakava meda kua kina ni lewai?\n7 E cata o Jiova na veimataqali butako. Eda raica me ka talei noda muria na ivakatagedegede cecere ni itovo savasava i Jiova, eda na qarauna tale ga noda itovo me kua ni beci na yacana. Eda na sega ni lewai me vakataki ira na nakita mera beca nona lawa.\nDINA ENA NODA YALAYALA “ENA VEISIGA”\n8-10. (a) Na cava na bubului? (b) Na bubului cava e beca o Tui Setekaia?\n8 Na itukutuku e volai ena ivolavivigi vuka era vakaroti tale ga kina o ira na ‘bubului lasu ena yaca ni Kalou.’ (Saka. 5:4) Na bubului oya nona yalataka e dua ni dina na ka e tukuna, se nona yalataka ni na cakava, se sega ni cakava e dua na ka.\n9 E bibi dina na bubului ena yaca i Jiova. Qori na ka e vakayacora na iotioti ni tui me dabe ena idabedabe vakaturaga e Jerusalemi. E bubului o Setekaia ena yaca i Jiova ni na yalodina tiko ga vei tui Papiloni. Ia e sega ni dina ena nona bubului. E qai lewai koya o Jiova ena nona kaya: “Niu bula dina tiko, . . . ena mate o [Setekaia] e Papiloni, na vanua e tiko kina na tui e buli koya me tui, e sega ni dina ena nona bubului qai beca na nona veiyalayalati.”—Isik. 17:16.\n10 A dodonu me dina o Tui Setekaia ena ka e bubuluitaka ena yaca i Jiova. (2 Vei. 36:13) Ia e matewale nona sasaga me kere veivuke vei Ijipita me sereki ena ivua nei Papiloni.—Isik. 17:11-15, 17, 18.\n11, 12. (a) Na bubului cava e bibi duadua? (b) Ena laurai vakacava ena noda bula e veisiga noda vosa ni yalayala?\n11 O Jiova e dau rogoca tale ga na noda yalayala. E sega ni vakawalena, e bibi gona meda vakayacora me vakadonui keda kina. (Same 76:11) Na vosa ni yalayala kece eda cavuta, e bibi duadua noda yalataki keda vei Jiova. Eda bubuluitaka vei Jiova meda qaravi koya ena noda bula taucoko.\n12 Eda na dina vakacava ena noda yalayala? Nida tudei ena veivakatovolei lelevu se lalai ena vakaraitaka ni bibi duadua noda bubului meda vakacaucautaki Jiova “ena veisiga.” (Same 61:8) Kaya mada ni wedevi iko e dua e valenicakacaka se koronivuli, vakacava o na ‘taleitaka na sala i Jiova’ ni o cata na itovo qori? (Vkai. 23:26) Ke ra sega ni tiko ena dina na lewe ni nomu vuvale, vakacava o na kerea na veivuke i Jiova mo rawa ni yalodina tiko ga ena bula vaKarisito, nira sega ni cakava qori na kena vo? O dau masuta e veisiga na Tamada vakalomalagi dauloloma, mo vakavinavinakataki koya ni o vakarurugi ena nona veiliutaki kei na nona loloma? O dau wili iVolatabu e veisiga? Qori ga na ka kece o yalataka. E bibi meda talairawarawa kina. Nida gumatua ena noda veiqaravi e vakaraitaka nida lomani Jiova, eda yalataki keda tale ga vua. Me ivakarau sara ga ni noda bula, me kua ni caka tu ga me rawa. Nida vakayacora na ka eda yalataka eda na vinaka kina, ena dei tale ga noda veisiga nimataka.—Vkru. 10:12, 13.\n13. Na cava eda vulica ena ikaono ni raivotu i Sakaraia?\n13 Eda vulica ena ikaono ni raivotu i Sakaraia ni sega ni dodonu mera butako se bubului lasu o ira na lomani Jiova. Eda raica tale ga ni tokoni ira tiko ga na Isireli o Jiova nira cala wasoma. E kila na veika dredre era sotava nira wavoliti ira tu na meca. Meda vakatotomuri koya ni daudina ena nona vosa ni yalayala, ena vukei keda tale ga meda vakayacora na noda bubului. Dua na sala e vukei keda kina oya noda nuitaka ni sa vakarau vakaotia vakadua na veika ca kece e vuravura. E vakadeitaki na inuinui marautaki qo ena raivotu tarava nei Sakaraia.\nBIU O IVAKARAU CA “ENA VANUA E DODONU ME TIKO KINA”\n14, 15. (a) Na cava e raica o Sakaraia ena ikavitu ni nona raivotu? (Raica na iyaloyalo 2.) (b) E dusi cei na yalewa ena loma ni itawatawa efa, na cava e vesu qai sogo kina?\n14 Ni raica oti o Sakaraia na ivolavivigi vuka, e tukuna vua na agilosi me “tacake.” Na cava ena vakatakilai ena ikavitu ni raivotu? E raica sara e dua na itawatawa “efa” ni lako tiko yani. (Wilika Sakaraia 5:5-8.) Na itawatawa lailai qo e ‘uma na kena isogo mokimokiti.’ Ni dolavi e raica o Sakaraia ni ‘dabe toka e loma e dua na yalewa.’ E vakamacalataka na agilosi ni yalewa qo na “iVakarau ca.” Vakasamataka mada nona domobula o Sakaraia ni raica nona sasaga na yalewa me qasi tani mai na vanua e sogo tu kina! E vukitotolo na agilosi me biuti koya tale ena loma ni itawatawa qai sogota na gusuna ena uma bibi. Na cava na kena ibalebale?\n15 E vakabibitaka na raivotu qo ni o Jiova ena sega ni vakatara me yaco tiko ga na ivakarau ca vei ira na nona tamata. Ena raica me tarovi qai kau tani vakatotolo. (1 Kor. 5:13) E vakadeitaka qori na agilosi ena nona sogota totolo na gusu ni itawatawa ena uma bibi.\nE vakadeitaka o Jiova me savasava tiko ga na sokalou (Raica na parakaravu 16-18)\n16. (a) Na cava tale e raica o Sakaraia ni yaco ena itawatawa efa? (Raica na iyaloyalo 3.) (b) Rau kauta i vei na yalewa qori na itawatawa?\n16 Oti qori e laurai sara e rua na yalewa e kaukaua na tabadrau me vaka na taba ni sitoki. (Wilika Sakaraia 5:9-11.) Erau duidui sara na yalewa qo ni vakatauvatani kei na yalewa ena loma ni itawatawa! Rau vakayagataka na yalewa qo na tabadrau kaukaua me rau co sobu rau qai laveta na itawatawa e tiko kina o “iVakarau ca.” Erau kauti koya i vei? Rau lai biuti koya ena “vanua o Saina,” se o Papiloni. Cava rau kauta kina i Papiloni?\n17, 18. (a) Na cava e tukuni kina ni o Saina na “vanua e dodonu me tiko kina” o “iVakarau ca”? (b) Cava meda cakava ena ivakarau ca?\n17 Era vakadinadinataka na Isireli ena gauna i Sakaraia ni o Saina e vanua vinaka me biu kina o iVakarau ca. E rawa ni vakadeitaka o Sakaraia kei ira nona itokani Jiu ni vanua ca o Papiloni ena gauna ya. Nira raica tiko na ivakarau dukadukali kei na qaravi matakau ena korolevu qo, era na saga e veisiga mera vorata na kena yalo. E vakacegui ira dina na raivotu qo, ni vakadeitaka o Jiova me taqomaka na sokalou savasava!\n18 E bibi tale ga mera nanuma tiko na Jiu ni nodra itavi me savasava na nodra sokalou. Ena sega ni vakatarai me takavi ira na tamata i Jiova na ca. Nida sa mai lewe ni isoqosoqo savasava ni Kalou e dau veitaqomaki ena loloma, e noda itavi meda tokona. Vakacava eda taleitaka me savasava tiko ga na noda “vale”? E sega ni dodonu me kune ena noda parataisi vakayalo na ivakarau ca.\nERA ROKOVI JIOVA NA TAMATA SAVASAVA\n19. Na cava eda vulica ena raivotu veivakurabuitaki i Sakaraia?\n19 E warumisa na ivakaro ena ikaono kei na ikavitu ni raivotu i Sakaraia vei ira na tomana nodra veidabui, mera nanuma tiko ni sega ni taleitaka o Jiova na veika ca. Mera vakaraitaka nona tamata lomadina ni vu mai lomadra nodra cata na ka ca. Na itukutuku qori e vakadeitaka tale ga ni lomani keda na Tamada vakalomalagi. Ke da gumatua me vakadonui keda o Jiova, me taqomaki keda tale ga, eda na sega ni totogimate. Kena veibasai ga ni na vakalougatataki keda. Ena sega ni matewale noda sasaga meda savasava tiko ga ena vuravura ca qo. Meda nuidei ni na rawa ga qori ena veitokoni i Jiova! Ia eda vakadeitaka vakacava ni na dei tu ga na sokalou dina ena vuravura tawavakalou qo? Eda na nuidei vakacava ni na taqomaka o Jiova na nona isoqosoqo ena veivakararawataki levu sa voleka sara? Ena veivosakitaki na taro qori ena ulutaga tarava.\niMeli iMeli E Yaga Vakacava na Raivotu i Sakaraia?\nITALANOA NI NONA BULA Veivakalougatataki Nida Cakava na Loma i Jiova\n“Me Dina na Noda Loloma”\nNa ka Dina e “Sega ni Kauta Mai na Veisaututaki, na iSeleiwau Ga”\nDoudou o Josefa Mai Arimacea\nEna Taqomaki Iko na Qiqi kei na iSala Vakaturaga\nDua na iVakaraitaki ni Yalovinaka vaKarisito\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2017\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2017\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2017


Isikeli 3 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nKania o Isikeli na ivolavivigi e solia na Kalou (1-15)\nLesi o Isikeli me ivakatawa (16-27)\nWele e tini ina vakadavedra (18-21)\n3 E mani kaya vei au o koya: “O iko na luve ni tamata, mo kania na ka e tu e matamu.* Mo kania na ivolavivigi qo mo lai vosa ina vuvale ni Isireli.”+ 2 Au dalaga e vakani au sara o koya ena ivolavivigi qo. 3 E kaya tale vei au: “O iko na luve ni tamata, mo kania na ivolavivigi qo au solia vei iko me mamau kina na ketemu.” Au mani kania, e kamikamica sara ga e gusuqu me vaka na denioni.+ 4 E kaya vei au: “O iko na luve ni tamata, mo lako ina vuvale ni Isireli mo tukuna vei ira na noqu vosa. 5 O sega ni talai vei ira na tamata e dredre ni kilai na nodra vosa se duatani na nodra vosa, ina vuvale ga ni Isireli. 6 O sega ni talai vei ira e levu na lewe ni veivanua e dredre ni kilai na nodra vosa se duatani na nodra vosa mo sega ni kila na ka era tukuna. Keu talai iko vei ira, era na rogoci iko.+ 7 Ia ena sega ni via rogoci iko na vuvale ni Isireli nira sega ni via rogoci au.+ Nira yalokaukaua ra qai domoqa kece na vuvale ni Isireli.+ 8 Raica! Au sa vakaukauataka na matamu me vaka na matadra, au vakaukauataka tale ga na yadremu me vaka na yadredra.+ 9 Au cakava na yadremu me vaka na daimani, me kaukaua mai na vatu.+ Mo kua ni rerevaki ira, mo kua ni domobulataka na matadra,+ nira dua na vuvale talaidredre.” 10 E kaya tale vei au: “O iko na luve ni tamata, mo tugana e lomamu, mo rogoca na vosa kece au tukuna vei iko. 11 Mo lako vei ira na kainomu era vesu tu*+ mo vosa vei ira. Mo tukuna vei ira, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova,’ se ra mani rogoca se sega.”+ 12 E qai kauti au e dua na yalo,+ au rogoca sara na vadugu e dakuqu, e kaya: “Me vakacaucautaki mada ga na lagilagi i Jiova mai na nona yasana.” 13 E rogo mai na cakurobaroba ni tabadratou na kabula ni veidrigidrigi,+ na rorogo ni yavaniqiqi e toka e yasadratou,+ kei na vadugu. 14 E laveti au na yalo me kauti au yani, au mani lako ena rarawa kei na yalokatakata, ia e vakaukauataki au tiko ga na liga i Jiova. 15 Au yaco sara vei ira na vesu tu e Teliapipi era vakaitikotiko ena bati ni uciwai na Kipa,+ au mani tiko e kea ena nodra itikotiko, au ririko+ niu maliwai ira me vitu na siga. 16 Ni cava e vitu na siga, e vosa vei au o Jiova: 17 “O iko na luve ni tamata, au lesi iko mo nodra ivakatawa na vuvale ni Isireli,+ ni o rogoca na vosa ni gusuqu, mo tukuna sara vei ira na noqu ivakasala.+ 18 Niu tukuna vua na tamata ca, ‘O na mate sara ga,’ ia o sega ni vakasalataki koya, o sega ni tukuna mo vakasalataka na tamata ca me biuta na nona itovo ca me bula kina,+ ena mate ena nona cala na tamata ca,+ ia au na taroga vei iko na nona dra.*+ 19 Ni o vakasalataka na tamata ca qai sega ni biuta na nona itovo ca kei na ivakarau ca, ena mate ena nona cala, ia o na vakabulai iko dina.+ 20 Ni biuta na nona ivalavala dodonu e dua e dau cakadodonu me cakava na ka e cala, au na biuta e matana na ka me tarabe kina, ena mate.+ Ke o sega ni vakasalataki koya, ena mate ena nona ivalavala ca, ena sega tale ga ni nanumi na nona cakadodonu, ia au na taroga vei iko na nona dra.*+ 21 Ni o vakasalataka e dua e dau cakadodonu me kua ni valavala ca qai sega ni valavala ca, ena bula tiko ni vakasalataki,+ o na vakabulai iko tale ga.” 22 E mai tiko vei au e kea na liga i Jiova, e kaya vei au: “Tucake, lako ina vanua bucabuca, au na vosa vei iko e kea.” 23 Au duri sara meu lako ina vanua bucabuca, ia raica! e tu e kea na lagilagi i Jiova,+ e vaka na lagilagi au raica ena bati ni uciwai na Kipa,+ au mani davo vakatoboicu. 24 E qai sobuti au na yalo tabu, e vakaduri au e yavaqu,+ e vosa sara vei au na Kalou: “Lai sogoti iko ena nomu vale. 25 O iko na luve ni tamata, era na vesuki iko ena dali mo kua ni lako yani vei ira. 26 Au na vakabira na yamemu ena dokanigusumu, o na galu, o na sega ni vunauci ira rawa, nira dua na vuvale talaidredre. 27 Ia niu vosa vei iko au na dolava na gusumu, mo tukuna vei ira,+ ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.’ O koya e rogoca me rogoca sara,+ o koya e bese ni rogoca me kua ga, nira dua na vuvale talaidredre.+\n^ Ipe., “kania na ka o raica.”\n^ Ipe., “na luvedra na kainomu.”\n^ Se “au na totogitaki iko ena vuku ni nona dra.”


(trg)="3"> Vakacava ena vinaka na vuravura ke ra muria kece na tiko kina na ivakavuvuli vakaivolatabu qo ?\n(trg)="4"> “ Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece . ”  — Iperiu 13 : 18 .\n(trg)="5"> Na ilavelave ni Vale ni Vakatawa qo ena vakamacalataka na sala e yaga kina ena noda bula na noda dau dina .\n(trg)="6"> Se Yaga Tiko ga Noda Dau Dina ?\n(trg)="8"> Ka ena Yaco Nida Sega ni Dau Dina 4\n(trg)="10"> E Veisautaka na Bula na iVolatabu\n(trg)="11"> Me Soli Tale Mada Vei Au e Dua na Yabaki ni Vakacegu kei na Marau 8\n(trg)="12"> O Bau Kila ?\n(trg)="14"> Sala Mo Lomadei Kina 11\n(trg)="15"> iVakasala Vuku Makawa e Yaga Nikua\n(trg)="16"> Kua ni Lomaocaoca 15\n(trg)="17"> Cava e Kaya na iVolatabu ?\n(trg)="21"> ( Rai ena IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > SAUMI NA TARO VAKAIVOLATABU )\n(trg)="1"> ULUTAGA LEVU | CAVA MEDA DAU DINA KINA ?\n(trg)="2"> E cakacaka tiko o Hitoshi ena dua na valenivolavola ni akaude mai Japani .\n(trg)="3"> Ni vakadikeva tiko eso na itukutuku vakailavo kei na nona boso , e tukuni vua ni vinakati me lasutaka eso na ka ena nona ripote .\n(trg)="4"> E vakamacalataka sara o Hitoshi ni na ca kina nona lewaeloma .\n(trg)="5"> Mani vakarerei koya o nona boso ni na sake , e qai tini vakacegui sara kina .\n(trg)="6"> E lomaleqataka vakalevu o Hitoshi na nona vaqara cakacaka ena vica na vula e tarava .\n(trg)="7"> Kena ivakaraitaki , ni vakatarogi tiko ena dua na vanua e kere cakacaka kina e vakamacalataka ni cata na lasu .\n(trg)="8"> E qai tukuni vua , “ E duatani sara ga na nomu ivakarau ni rai ! ”\n(trg)="9"> Era uqeti Hitoshi na nona vuvale kei ira na wekana me dei ena nona vakatulewa me dau dina , ia sa vaka me lomalomaruataka eso na ka .\n(trg)="10"> E kaya , “ Au dau vakasamataka ke yaga tiko se sega na noqu saga meu dau dina ena vuku ni noqu vakabauta . ”\n(trg)="11"> Na ivakaraitaki i Hitoshi e vakadinadinataki kina ni levu era sa sega ni dau kauaitaka vakabibi mera dina , vakauasivi ena buturara ni bisinisi .\n(trg)="12"> E kaya e dua na marama ni Sauca Aferika : “ Era wavoliti au na sega ni dau cakacaka vakadodonu , so na gauna e kaukaua sara ga na idre meu muri ira . ”\n(trg)="13"> Dua na sala era sega ni dau dina kina e levu nikua oya nira lasu .\n(trg)="14"> A vakayacori ena vica na yabaki sa oti e dua na vakadidike ena koronivuli ni vuli torocake na University of Massachusetts Amherst .\n(trg)="15"> E raica kina o Robert S .\n(trg)="16"> Feldman , e dau vulica na noda ivakarau ni vakasama kei na noda itovo , ni 60 na pasede ni uabula era na lasu ena loma ni tini na miniti era veivosaki tiko kina .\n(trg)="17"> E kaya : “ E kidroataki sara ga .\n(trg)="18"> Sega ni namaki ni levu era dau lasu ena veisiga . ”\n(trg)="19"> Ena rogorogo lasa gona ni tukuni ni levu era cata na lasu , ia ra qai cakava tiko na kena veibasai .\n(trg)="20"> Na cava sa rui levu kina nikua na lasu , butako kei na so tale na cakacaka tawadodonu ?\n(trg)="21"> Cava eda na vakila kece kina na lewe i vuravura ?\n(trg)="22"> Koya e bibi sara , cava eda rawa ni cakava meda kua kina ni sikalutu ena lasu ?\n(trg)="2"> “ Ena so na gauna ni yaco na ituvaki dredre eda na saga meda walia ena lasu lailai . ” — Samantha , mai Sauca Aferika .\n(trg)="3"> O duavata kei na ka e tukuni qori ?\n(trg)="4"> Eda dau sotava na ituvaki dredre ena so na gauna me vakataki Samantha .\n(trg)="6"> Me kena ivakaraitaki , ke bibi vei keda noda sega ni vinakata meda madua , eda rawa ni lasu kina .\n(trg)="7"> Ia eda na sotava na ca ni lasu ni sa vakavotui na ka dina .\n(trg)="8"> Qo eso na ka e dau yaco :\n(trg)="9"> Na veitokani e dau tauyavutaki ena veinuitaki .\n(trg)="10"> Erau na lomavakacegu kina na veitokani , rau nuidei tale ga .\n(trg)="11"> Ia ena sega ni yaco vakasauri .\n(trg)="13"> Ena rawa ga ni muduki na veinuitaki qo ena vuku ni dua ga na lasu .\n(trg)="14"> Ni yaco qori , ena dredre sara ga me rau veinuitaki tale .\n(trg)="16"> Ke vaka kina , cava nomu rai ?\n(trg)="17"> De dua ena mosi , o kaya ni lawakitaki iko .\n(trg)="18"> Ena va qori ga nomu rai .\n(trg)="19"> Macala kina ni lasu e rawa ni vakacacana na veimaliwai vinaka .\n(trg)="20"> Ena dua na vakadidike ena koronivuli ni vuli torocake na University of California , e dikeva kina o Robert Innes , e parofesa ni veika vakailavo ni “ dauveitauvi na lasu . ”\n(trg)="21"> E rawa ni vakatauvatani kei na manumanu lalai e vakadewa na mate , na levu ga ni nomu tiko kei koya e dau veivakaisini , ena rawarawa sara ni “ dewavi ” iko na nona ivalavala .\n(trg)="22"> O na taqomaki iko vakacava mo kua ni sikalutu ena ivalavala qori ?\n(trg)="23"> E rawa ni vukei iko na iVolatabu .\n(trg)="24"> Vakasamataka mada e vica na ivakavuvuli vakaivolatabu .\n(trg)="26"> Ni lasutaki e dua e dodonu me tukuni vua na ka dina .\n(trg)="27"> E rawa ni okati ena lasu na kena veisautaki na ka dina me vakamuai cala kina e dua , vakalutuki eso na itukutuku bibi ena inaki me veivakacalai , se vakaikuritaki na ka me nanumi sara ga ni sa dina , ia e sega .\n(trg)="28"> KA E KAYA NA IVOLATABU : “ Ni sevaka o Jiova na tamata lawakica , ia e veitokani voleka kei ira na yalododonu . ”\n(trg)="29"> “ Ni oni sa biuta tani na veidabui , ni tukuna ga na ka dina vua na kainona . ” — Efeso 4 : 25 .\n(trg)="30"> KENA IBALEBALE ?\n(trg)="31"> Kena tukuni na ka lasu kei na veika gaga me rogorogo ca kina e dua .\n(trg)="32"> KA E KAYA NA IVOLATABU : “ Na tamata dauvakavuca e vakavuveiba , kei na dauvakaucaca e tawasei ira na veitokani dredre . ”\n(trg)="33"> “ Ni sega na buka , e boko na yameyame , ni sega na vakaucaca e sega na veiba . ” — Vosa Vakaibalebale 26 : 20 .\n(trg)="34"> KENA IBALEBALE ?\n(trg)="39"> Kena kau na ka e sega ni kerei .\n(trg)="41"> “ Ni kua ni vakacalai . . . .\n(trg)="2"> “ Keitou nuitaka ni vinaka na neitou lewaeloma , ni keitou vinakata me keitou dina ena ka kece . ” — Iperiu 13 : 18 .\n(trg)="3"> Ena iVolatabu , na vosa vaKirisi e vakadewataki taumada ena so na gauna me “ dau dina ” e vakaibalebaletaki ina dua na ka e totoka vakaoti .\n(trg)="4"> Rawa ni tiko tale ga kina na vakasama ni dua na ka totoka me vakaduiduitaka na ka vinaka kei na kena e ca .\n(trg)="5"> Era sega ni vakawalena na lotu vaKarisito na vosa uqeti vakalou i Paula ena nona kaya : “ Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece . ”\n(trg)="6"> Cava e okati kina ?\n(trg)="7"> E levu era dau tirovi ira ena iloilo e veimataka ni bera nira lako yani ena dua na vanua .\n(trg)="8"> Na vuna ?\n(trg)="9"> Era vinakata me totoka na kedra irairai .\n(trg)="10"> Ia e bibi sara na ivakarau ni lomada mai na noda kauaitaka vakasivia na ikotikoti ni uluda se noda tokara na isulu sa takalevu tu nikua .\n(trg)="11"> Ni ivakarau ni lomada ena laurai kina na vinaka se ca ni keda irairai e taudaku .\n(trg)="12"> E kaya vakadodonu na Vosa ni Kalou ni dau malele na lomada ina ka ca .\n(trg)="13"> E tukuni ena Vakatekivu 8 : 21 : ‘ Ni ca na malele ni lomada mai na gauna sara eda se gone kina . ’\n(trg)="14"> Ena vinakati gona meda valuta na gagadre ca va qori eda sucukaya mai .\n(trg)="15"> E kaya vakamatata na yapositolo o Paula ena nona saga me valuta nona ivalavala ca : “ E vu dina mai lomaqu noqu marautaka na lawa ni Kalou , au qai raica ni dua tale na lawa e tiko ena yagoqu e veivala tiko kei na lawa ni noqu vakasama qai vakabobulataki au ina lawa ni ivalavala ca e tiko e yagoqu . ” — Roma 7 : 22 , 23 .\n(trg)="16"> Kena ivakaraitaki , ni uqeti na lomada meda cakava na ka ca , da qai malele tale ga kina , e sega ni kena ibalebale meda bobula ina ivakarau ni lomada .\n(trg)="17"> Eda se rawa tiko ga ni vakatulewataka na ka meda cakava .\n(trg)="18"> Ke da vakatulewataka meda cata na vakasama ca , eda rawa kina ni dina tiko ga se mani vakacava sara na levu ni tamata era sega ni dau dina era maliwai keda tu .\n(trg)="19"> Ke da vinakata meda dau dina , e bibi me muri na ivakatagedegede savasava .\n(trg)="20"> Ia ka ni rarawa ni levu nikua era ogaoga ga ena vakatulewataki ni ka mera tokara , sa sega ni kauaitaki na muri ni ivakatagedegede savasava .\n(trg)="21"> Era vakaiulubaletaka na kedra ituvaki me vu ni nodra lasu .\n(trg)="22"> E kaya kina na ivola The ( Honest ) Truth About Dishonesty : “ Na veika eda cakava ena gauna eda lasu kina , eda na saga me vakabauti nida se dina tiko ga . ”\n(trg)="23"> Ia vakacava e tiko na ivakatagedegede me dusimaki keda meda kila kina ni sega ni dua na lasu e vinaka ?\n(trg)="24"> Io e tiko na idusidusi .\n(trg)="25"> E vica vata na milioni e vuravura raraba era vakila na yaga ni iVolatabu ena tikina qori .\n(trg)="26"> E tiko ena iVolatabu na ivakatagedegede savasava e sega ni vakatauvatani rawa .


iVakamacala Lekaleka kei Georgia—Lotu, Vanua, Lewenivanua\nSvaneti ena vuaira\nGauna marautaki na tamusuki ni vaini\nVanua E kilai na vanua o Georgia ena kena veiulunivanua e solegi tu ena ucacevata, eso na ulunivanua qori e sivia toka na 4,500 na mita na kena cere. E wasei vakarua o Georgia, dua na yasayasa vakatokalau, dua tale na yasayasa vakara. E duidui na ivakarau ni draki, itovo, ivakatagi, meke, kei na kakana ena yasayasa ruarua qori.\nLewenivanua Era duikaikai na lewenivanua e Georgia, qai volekata toka na 3.7 na milioni na kedra iwiliwili.\nLotu E levu era lotu Orthodox, e rauta ni 10 na pasede era Musolomani.\nVosa E laurai ena itukutuku makawa ni a buli na matuavosa vakaGeorgia ni bera na gauna vaKarisito. Qori na vuna e duatani sara kina na kena vosa mai vei ira na veimatanitu era toka tikivi Georgia.\niVurevure ni iLavo Levu na lewenivanua era dauteitei. E ivurevure levu tale ga ni ilavo na saravanua.\nDraki E katakata toka na draki ena ra kei Georgia, qai dau vua vakalevu kina na moli. Ia e totoka sara na draki ena tokalau.\nTamusuki ni vaini ena yasayasa o Kakheti\nKakana E kedra kakana taleitaki na madrai e vavi ena ovani qele. Era dau kania vakalevu na sitiu vakaisaluaki. Sa dede tale ga nodra caka waini, e dau maroroi ena saqa qele lelevu na medra waini. Levu era tea ga na nodra loganivaini ra qai cakava ga na medra waini. Rauta ni 500 vakacaca na mataqali vaini e kune e Georgia.\nDAUTUKUTUKU ENA 2016\nTIKO ENA IVAKANANUMI ENA 2016\niMeli iMeli iVakamacala Lekaleka kei Georgia


2 Veigauna 24 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni Veigauna 24:1-27\nVeiliutaki o Joasi (1-3)\nVakavinakataka na valenisoro o Joasi (4-14)\nVukitani o Joasi (15-22)\nLabati o Joasi (23-27)\n24 E tui o Joasi ni sa yabaki vitu,+ e veiliutaki e Jerusalemi me 40 na yabaki. Na yaca i tinana o Sipia mai Pieri-sepa.+ 2 E vakayacora tiko ga o Joasi na ka e donu ena mata i Jiova ena gauna kece i Jioiata na bete.+ 3 E digia mai o Jioiata e rua na wati Joasi, eso kina na luvena tagane kei na luvena yalewa. 4 Oti qori e vinakata na loma i Joasi me vakavinakataka na vale i Jiova.+ 5 E mani kumuni ira mai na bete kei ira na Livai, e kaya vei ira: “Ni lako ina koro kece e Juta moni kumuna na ilavo vei ira kece na Isireli me vakavinakataki kina na vale ni nomuni Kalou+ ena veiyabaki, moni yavala totolo ena ka qo.” Ia era sega ni yavala totolo na Livai.+ 6 E mani kacivi Jioiata na iliuliu na tui, e kaya vua:+ “Na cava o sega ni tarogi ira kina na Livai ena kena kau mai na ivakacavacava ni valenisoro mai Juta kei Jerusalemi e vakarota o Mosese+ na dauveiqaravi i Jiova, na nodra ivakacavacava ni valenisoro na ivavakoso ni Isireli me baleta na valelaca ni iVakadinadina?+ 7 Nira basuka na vale ni Kalou dina+ na luvei Acalaia+ na yalewa ca oya, era cabora vei ira na Peali na iyaya vakatabui kece ena vale i Jiova.” 8 Ena ivakaro ni tui, e mani caka e dua na kato+ me biu e tautuba ena matamata ni vale i Jiova.+ 9 Oti oya e kacivaki ena vanua taucoko o Juta kei Jerusalemi mera kauta mai vei Jiova na ivakacavacava ni valenisoro+ e lavaka o Mosese na dauveiqaravi ni Kalou dina vei ira na Isireli ena vanua talasiga. 10 Era marau vakalevu na turaga kei ira kece na lewenivanua,+ era kauta tiko ga na cau mera biuta ena loma ni kato me sinai.* 11 Ia nira kauta mai na Livai na kato me soli vua na tui ra qai raica ni levu kina na ilavo, erau na lako yani na vunivola ni tui kei na ivukevuke ni iliuliu ni bete me rau vakalala na kato,+ erau na kauta tale ina kena vanua. Era dau cakava qori ena veisiga, era kumuna e levu na ilavo. 12 Erau qai solia na tui kei Jioiata vei ira na raica tiko na cakacaka ena vale i Jiova, mera sauma kina na dauta vatu, o ira na matai mera vakavinakataka na vale i Jiova,+ o ira tale ga na dau caka kaukamea kei na kopa me vakavinakataki kina na vale i Jiova. 13 Era tekivuna na cakacaka o ira na raica tiko na cakacaka, e toso tiko ga na vakavinakataki ni vale nira raica tiko, era cakava na vale ni Kalou dina me vaka ga e liu ra qai vakaukauataka. 14 Nira vakaotia ga, era kauta na vo ni ilavo vua na tui kei Jioiata rau qai cakava kina eso na iyaya ni vale i Jiova, na iyaya ni veiqaravi, na iyaya ni vakacaboisoro, na bilo, na iyaya koula kei na siliva.+ Era dau cabora na isoro kama+ ena vale i Jiova ena gauna kece i Jioiata. 15 Ni qase mai o Jioiata e marautaka na nona bula, e mate ni sa yabaki 130. 16 Era mani buluti koya kei ira na tui ena Koro i Tevita+ ni caka vinaka e Isireli,+ vua na Kalou dina kei na nona vale. 17 Ni sa mate o Jioiata era lako yani na turaga ni Juta mera cuva vua na tui, e rogoci ira na tui. 18 Era biuta na vale i Jiova na Kalou i tukadra mera qarava na duru ni sokalou* kei na matakau qai cudruvi ira e Juta kei Jerusalemi na Kalou ena nodra cala. 19 E talai ira tiko ga na parofita o koya mera vakalesui ira vei Jiova, era vakasalataki ira tiko ga ia era sega ni vakarorogo.+ 20 E sobuti Sakaraia na luvei Jioiata+ na bete na yalo ni Kalou, e tu e cake vei ira na lewenivanua, e kaya vei ira: “Qo na ka e tukuna na Kalou dina, ‘Na cava oni beca tiko kina na ivakaro i Jiova? Oni na sega ni vinaka kina! Ni oni biuti Jiova, ena biuti kemuni tale ga o koya.’”+ 21 Era mani bukia na kena vere,+ era vakaviriki koya ena vatu ena raranivale i Jiova ni vakaroti ira kina na tui.+ 22 E guilecava o Tui Joasi na dei ni loloma e vakaraitaka vua o Jioiata na tamana,* ia e vakamatea na luvena, e kaya o koya ni sa voleka ni mate: “Me raica mada ga qo o Jiova, me tarogi iko kina.”+ 23 Ena itekitekivu ni yabaki e lako cake mai na mataivalu ni Siria me valuti Joasi, era kabai Juta kei Jerusalemi.+ Era vakamatei ira kece na nodra turaga+ na lewenivanua, ra qai vakauta na nodra itokinivalu kece vua na tui Tamasiko. 24 Era lewe lailai ga na mataivalu ni Siria era ravuravu, ia o Jiova e solia i ligadra na mataivalu levu sara+ nira sa biuti Jiova na Kalou i tukadra, era* mani totogitaki Joasi. 25 Nira biuti koya mai (era biuti koya ni sa mavoa vakaca*), era bukiveretaki koya ga na nona dauveiqaravi ni vakadavea na nodra dra na luvei Jioiata+ na bete. Era vakamatei koya ena nona idavodavo.+ Ni sa mate era buluti koya ena Koro i Tevita,+ ia era sega ni buluti koya ena nodra ibulubulu na tui.+ 26 Qo o rau na bukiveretaki+ koya: o Sapati na luvei Simeci na yalewa ni Amoni, kei Jiosapati na luvei Simerice na yalewa ni Moapi. 27 Ia o ira na luvena, na levu ni itukutuku bibi e cudruvi kina o koya,+ kei na nona vakavinakataka na vale ni Kalou dina,+ e volai kece ena itukutuku ni nodra iVola na Tui. E tui sara o Emasia na luvena tagane me sosomitaki koya.\n^ Se rawa ni, “nira solia oti kece.”\n^ Oya na tamai Sakaraia.\n^ Oya o ira na kai Siria.\n^ Se “ni sa levu na mate.”\n2 Veigauna 24