Na Cava e Vakayagataka Kina na Kalou na Nona Kaukaua me Veivakarusai? | Toro Voleka\n1-3. (a) Leqa cava e kena irairai ni vakarau sotavi ira na Isireli ena ligadra na kai Ijipita? (b) Sala cava e vala kina o Jiova ena vukudra na nona tamata?\nDUA na vanua leqataki era sa mai tu kina na Isireli—e yasadra ruarua na ulunivanua e sega ni takosovi rawa, qai tu mai matadra na wasawasa vakaitamera. Mai dakudra, sa ra cici muri ira tiko mai ena ilakolako ni veivakarusai na mataivalu vakadomobula ni Ijipita. * Ia, e uqeti ira tiko ga na tamata ni Kalou o Mosese mera kua ni yalolailai. E kaya vei ira: “Ena vala e na vukumudou ko Jiova.”—Lako Yani 14:14.\n2 Ia, e tagici Jiova o Mosese, qai sauma mai o Jiova ena nona kaya: “A cava ko sa tagi kina vei au? . . . dodoka yani na ligamu vaka ki na waitui, ka wasea.” (Lako Yani 14:15, 16) Raivakatayaloyalotaka mada na ka e yaco oqo. Sa qai vakarota nona agilosi o Jiova, sega ni bera ni sa toso i dakudra na Isireli na duru o, rairai tete me vaka na lalaga, ra sega kina ni ravu rawa na mataivalu ni Ijipita. (Lako Yani 14:19, 20; Same 105:39) Sa qai dodoka yani na ligana o Mosese. E wasea rua na wasawasa na cagi kaukaua. Sa qai cevata tu na wai me vaka na lalaga ena imawi kei na imatau, dolava e dua na sala e veirauti me takoso yani kina na matanitu taucoko!—Lako Yani 14:21; 15:8.\n3 Na veika e yaco veitaravi oqo e dodonu me veisautaki Fero, me sa vakatala lesu ga nona mataivalu. Ia e sega, sa qai vakarota o koya mera ravuravu. (Lako Yani 14:23) Ra ciciva yani na boto ni wai sa mamaca tu na Ijipita mera sa lai ravuravu, ia na cici oqo e qai tini ena veilecayaki ni sa tekivu tataluvaluva na yava ni nodra qiqi. Nira sa yaco yani i yasana adua na Isireli, sa qai vakaroti Mosese o Jiova: “Mo dodoka na ligamu vaka ki na waitui, me suka tale na wai me luvuci ira na kai Ijipita, na nodra qiqi-ni-valu, kei ira nai valu sa vodo ose.” E qera mai ra na lalaga wai, e luvu o Fero kei na nona mataivalu!—Lako Yani 14:24-28; Same 136:15.\nE vakaraitaki koya o Jiova ni ‘dauvala qaqa’ ena Wasa Damudamu\n4. (a) E vakaraitaki koya vakacava o Jiova ena Wasa Damudamu? (b) Ena vuku ni tikina oqo, na cava beka era na nanuma e so me baleti Jiova?\n4 Na vakabulai ni matanitu o Isireli ena Wasa Damudamu e dua na gauna guiguilecavi dredre ni raici lesu na itukutuku ni nona dau veitaratara na Kalou kei na tamata. E vakaraitaka e kea o Jiova ni ‘dauvala qaqa.’ (Lako Yani 15:3) Ia, na cava nomu rai me baleti Jiova ena vuku ni tikina oqo? Eda kila vinaka ni ivalu e sa bau vakavuna sara ga vakalevu na rarawa kei na leqa vua na kawatamata. Sa na vakadredretaka beka nomu toro voleka vei Jiova nona dau vakayagataka nona kaukaua me veivakamatei se veivakarusai?\nDuidui ni iValu ni Kalou kei na iValu ni Tamata\n5, 6. (a) Cava e veiganiti kina nona vakatokai na Kalou me o “Jiova ni lewe vuqa”? (b) E duidui vakacava na ivalu ni Kalou mai na ivalu ni tamata?\n5 Voleka ni tolunadrau na vanua ena iVolatabu Vakaiperiu, kei na rua na vanua ena iVolatabu Vakirisi Vakarisito e vakatokai kina na Kalou me o “Jiova ni lewe vuqa.” (1 Samuela 1:11) Ni Turaga Sau, e lewa tu o koya e dua na mataivalu vakaitamera era lewena na agilosi. (Josua 5:13-15; 1 Tui 22:19) E rawa ni vakadomobula sara na mataivalu oqo ke sa yavala me veivakarusai. (Aisea 37:36) Na vakarusai ni tamata e dua na ka eda sega ni taleitaka. Ia, meda nanuma tiko ni ivalu ni Kalou e duatani sara mai na ivalu somidi e dau via boletaka na tamata. Era dau buli ulubale na iliuliu vakaivalu se iliuliu vakapolitiki me nanumi kina ni sega ni dua na cala ni nodra ivalu. Ia, na ivalu ni tamata e dau vu sara tiko ga ena kocokoco kei na nanumi koya ga.\n6 Ia, e sega ni vaka oya o Jiova. E kaya na Vakarua 32:4: “A Uluvatu! sa sega ni cala na nona cakacaka: Ni sa dodonu na nonai valavala kecega: A Kalou vosa dina, ka sega ni ca, sa yalododonu ka daucaka dodonu ko koya.” E cata na Kalou na cudru vakalialia, veivakalolomataki, kei na ivalavala kaukaua. (Vakatekivu 49:7; Same 11:5) Ni yavala gona o Jiova me veivakarusai, ena tiko na vuna e vakayacora kina. E vakayagataka ga vakarauta nona kaukaua ni veivakarusai, ke sa dreve nona sasaga kece mera veivutuni na ivalavala ca. Me vaka ga a kaya ena gusu i koya nona parofita o Isikeli: “Me’u vinakata vakalailai na nona mate na tamata ca, sa kaya na Turaga ko Jiova: au sega beka ni vinakata cake ni sa saumaki ko koya mai na nona sala ca, ka me bula?”—Isikeli 18:23.\n7, 8. (a) Na cala cava a nanuma o Jope me baleta na ka rarawa e sotava? (b) A vakadodonutaka vakacava o Ilaiu na rai i Jope ena vuku ni tikina oqo? (c) Na cava eda vulica mai na veika e sotava o Jope?\n7 Ia, na cava ga e dau vakayagataka kina o Jiova nona kaukaua ni veivakarusai? Ni bera nida sauma, meda vakasamataki Jope mada, e dua na turaga yalododonu. A boletaka o Setani ni o Jope—se o cei ga—ena sega ni yalodina ke vakatovolei. E sauma na vosa ni bolebole oya o Jiova ena nona vakatarai Setani me vakatovolea na yalodina i Jope. Tauvi Jope kina e dua na mate levu sara, yali na nona iyau, ra mate tale ga na luvena. (Jope 1:1–2:8) E lecava o Jope na vuna e yaco tiko kina vua na leqa, mani nanuma ni totogitaki koya cala tiko na Kalou. E taroga kina se cava e binia tiko kina vua na Kalou na veika dredre, na cava e sa okati koya kina me kena “meca.”—Jope 7:20; 13:24.\n8 E qai vakavotuya na rai cala i Jope na cauravou o Ilaiu ena nona kaya: “Ko sa nanuma beka ni ka dodonu oqo, mo kaya, Sa uasivi cake na noqu yalododonu, sa uasivi sobu na nona yalododonu na Kalou?” (Jope 35:2) Io, e sega ni ka vakavuku meda nanuma nida kila vakavinaka cake na ka mai vua na Kalou, se meda nanuma ni cala na ka e cakava. A kaya o Ilaiu: “Me yawa vua na Kalou, me caka ca; Me yawa talega vua sa Kaukauwa, me sega ni dodonu.” E qai kaya e muri: “Ko Koya sa Kaukauwa, eda sa sega ni kilai koya rawa; sa uasivi ko koya e na kaukauwa. Kei na caka dodonu, ka ni sa vutu ni valavala dodonu; ena sega ni ia na veivakasaurarataki.” (Jope 34:10; 36:22, 23; 37:23) Kena ibalebale oqo ni gauna me qai vala kina na Kalou, eda kila ni sa tiko na vuna vinaka e vala kina. Ia, meda raica sara mada oqo e so na vuna e dau vala kina ena so na gauna o koya na Kalou ni veisaututaki.—1 Korinica 14:33, VV.\nVuna e Dau Vala Kina na Kalou ni Veisaututaki\n9. Na cava e dau vala kina na Kalou ni veisaututaki?\n9 Ni vakalagilagi koya oti na Kalou o Mosese ni ‘dauvala qaqa,’ sa qai kaya: “Ko cei vei ira na kalou sa tautauvata kei kemuni Jiova? Ko cei sa tautauvata kei kemuni, sa vakaiukuuku e na savasava”? (Lako Yani 15:11) A vola tale ga na parofita o Apakuki: “Sa savasava na matamuni ka sa dredre kina mo ni vakaraica na ca, ia ko ni sa sega ni vosota mo ni raica na ka e ca.” (Apakuki 1:13) E Kalou dauloloma o Jiova, e Kalou savasava tale ga, e yalododonu qai lewadodonu. O ira na nona itovo sara ga oqo e dau vakavuna ena so na gauna me vakayagataka na nona kaukaua me veivakarusai. (Aisea 59:15-19; Luke 18:7, VV) Nona dau vala gona na Kalou e sega ni kena ibalebale ni sa guilecava nona savasava. E dau vala sara ga ena vuku ni nona savasava.—Vunau ni Soro 19:2.\n10. (a) Gauna cava kei na sala cava e tekivu liaci kina ni dodonu me vala na Kalou? (b) Ena qai wali vakacava na veimecaki e parofisaitaki ena Vakatekivu 3:15, na vinaka cava ena kauta mai oqo vua na kawatamata talairawarawa?\n10 Vakasamataka mada na ituvaki e basika ni rau sa tusaqata na Kalou na imatai ni veiwatini, o Atama kei Ivi. (Vakatekivu 3:1-6) Ke sega ni cakava kina e dua na ka, sa na beci nona itutu ni o koya na Turaga Sau. Ni Kalou yalododonu, e veiganiti me tauca vei rau na itotogi mate. (Roma 6:23) Ena imatai ni parofisai ena iVolatabu, e vakaraitaka kina nira na veimecaki na nona tamata kei ira na nona ito na “gata,” o Setani. (Vakatakila 12:9; Vakatekivu 3:15) Na veimecaki oqo ena qai tini ga ni sa butuqaqi o Setani. (Roma 16:20, VV) Ia, na tau ni itotogi oqo ena vu ni veivakalougatataki vua na kawatamata talairawarawa, ni sa na takali e vuravura na veivakamuai i Setani, dolava tale ga na sala me na parataisi kina o vuravura taucoko. (Maciu 19:28) Ni bera tiko ni yaco oya, era na vu ni leqa tiko ga vei ira na tamata ni Kalou o ira na ito i Setani—vakayalo, vakayago tale ga. Ena tiko gona na gauna ena dau yavala kina o Jiova se curu takoso.\nYavala na Kalou me Cavuraki Ira na Loma Ca\n11. Cava e raica kina na Kalou ni dodonu me kauta mai na waluvu?\n11 Dua vei ira na gauna a yavala kina o Jiova nona a kauta mai na Waluvu ena siga i Noa. E kaya na Vakatekivu 6:11, 12: “A sa ka vakasisila ko vuravura e na mata ni Kalou, a sa sinai e nai valavala kaukauwa ko vuravura. A sa raici vuravura na Kalou, ka raica, sa vakasisila; ni sa ka vakasisila na nodrai valavala na tamata kecega e vuravura.” Ena vakalaivi ira beka na loma ca na Kalou mera tababokoca laivi vakadua na ivalavala vinaka e vuravura? Sega. Kila na Kalou ni dodonu me kauta mai na waluvu mera vakarusai kina o ira sa lomadra tu ga na ivalavala kaukaua kei na ivalavala vakasisila.\n12. (a) Na cava a parofisaitaka o Jiova me baleta na “kawa” i Eparama? (b) Na cava mera na vakarusai kina na luve i Amori?\n12 Oqo e tautauvata sara ga kei na nona vakatulewa na Kalou ena vukudra na kai Kenani. A vakaraitaka o Jiova ni na basika mai vei Eparama e dua na “kawa” ena qai vakalougatataki kina na vuvale kece e vuravura. Me salavata kei na inaki oya, sa qai lewa na Kalou me na soli vei ira na kawa i Eparama na vanua o Kenani, na vanua era se tawana tu na luve i Amori. E sega beka ni veicalati kei na ivalavala dodonu ni Kalou nona vakasavi ira na lewenivanua oqo mai na nodra vanua? E sega, baleta ni a parofisaitaka o Jiova ni na yaco oqo ni oti tale e 400 na yabaki—ni sa na qai “sinai” na vanua ena “nodrai valavala ca na luve i Amori.” * (Vakatekivu 12:1-3; 13:14, 15; 15:13, 16; 22:18) Ena loma ni 400 na yabaki oya, sa qai torosobu ga na nodra ivalavala na luve i Amori, e torosobu ena kena ivakatagedegede lolovira duadua. Sa yaco na vanua o Kenani me vanua ni qaravi matakau, vakadavedra, kei na veiyacovi velavela. (Lako Yani 23:24; 34:12, 13; Tiko Voli mai na Lekutu 33:52) O ira na itaukei ni vanua oqo era dau vakamatei ira sara mada ga na gonelalai me nodra isoro. Ena vakalaiva beka na Kalou me takavi ira nona tamata na ivalavala torosobu vaka oqo? Sega sara! E kaya: “Sa dukadukali na vanua: o koya ka’u sa sauma kina na kenai valavala ca, ia na vanua sa luaraka tani na lewena.” (Vunau ni Soro 18:21-25) Ia, a sega ni veivakamatei vakaveitalia o Jiova. A vakabulai ira na kai Kenani era galeleta na ivalavala dodonu, me vakataki Reapi kei ira na kai Kipioni.—Josua 6:25; 9:3-27.\nVala ena Vuku ni Yacana\n13, 14. (a) Na cava me saga kina o Jiova me vakarokorokotaki tale na yacana? (b) Na cava e cakava o Jiova me vakarogovinakataki tale kina na yacana?\n13 Ni Kalou savasava o Jiova, e savasava tale ga na yacana. (Vunau ni Soro 22:32) A vakavulici ira nona tisaipeli o Jisu mera masuta: “Me vakarokorokotaki na yacamuni.” (Maciu 6:9) Na veivorati mai Iteni e beci sara ga kina na yaca savasava ni Kalou, sa vakaboicataki kina na kena irogorogo kei na ivakarau ni nona veiliutaki. E sega ni rawa ni galuvaka se vakalaiva o Jiova na veivorati vaka oya. Ena saga me vakarokorokotaki tale na yacana.—Aisea 48:11.\n14 Vakasamataki ira tale mada na Isireli. Kevaka era na bobula tiko ga mai Ijipita, sa na ka wale ga na vosa ni yalayala ni Kalou vei Eparama ni na vakalougatataki na vuvale kece e vuravura ena vuku ni nona kawa. Ia, ena nona sereki ira o Jiova kei na nona tauyavutaki ira mera dua na matanitu, sa vakarogovinakataka tale kina na yacana. A nanuma lesu kina na gauna oqo na parofita o Taniela ena nona masu: “Jiova na neimami Kalou, ko ni a kauti keimami na nomuni tamata mai na vanua ko Ijipita e na ligamuni kaukauwa, ka sa rogo sara kina na yacamuni.”—Taniela 9:15.\n15. Na cava me sereki ira kina na Jiu era vesu tu mai Papiloni o Jiova?\n15 Ia, nona masu tiko oqo o Taniela e masu tale tiko ga ena gauna era tiko bobula kina na Jiu, e vinakati kina me baci yavala tale o Jiova ena vuku ni yacana. Gauna oqo sa ra vesu tu kina i Papiloni na Jiu talaidredre. Sa rusa koto na nodra koroturaga, o Jerusalemi. E kila o Taniela ni na vakarokorokotaki o Jiova kevaka e vakalesui ira tale na Jiu ina nodra vanua. E masuta kina o Taniela: “Kemuni na Turaga, mo ni vakabokoca na ca; Kemuni na Turaga, mo ni vakarorogo ka cakacaka; e na vukumuni ga, na noqu Kalou, mo ni kakua kina ni vakaberabera, ni sa vakatokai e na yacamuni ga na nomuni koro, kei ira na nomuni tamata.”—Taniela 9:18, 19.\nVala ena Vukudra Nona Tamata\n16. Vakamacalataka na vuna e sega ni nanumi koya ga kina o Jiova ni dau vala ena vuku ni yacana.\n16 Dau vinakata o Jiova me taqomaka na yacana, ia e kena ibalebale beka oqo ni nanumi koya ga? Sega, baleta ni ka e cakava e dau yavutaki ena nona savasava, nona loloma, kei na nona lewadodonu, qai dau vakayacora mera vinaka ga kina na nona tamata. Dikeva mada na Vakatekivu wase 14. Eda wilika e kea ni va na tui era ravuravu mai ra qai mai kauti iratou vakavesu na vuvale nei Loti, na vugo i Eparama. Ena veivuke ni Kalou, e qai vakamalumalumutaka na mataivalu qaqa oya o Eparama! Na itukutuku ni qaqa oqo e rairai imatai sara ga ni qaqa e volai “e nai vola ni valu i Jiova.” E vakabauti ni ivola oqo e volatukutukutaki tale ga kina e so na ivalu e sega ni volai ena iVolatabu. (Tiko Voli mai na Lekutu 21:14) Ia, e levu tale na itukutuku ni qaqa.\n17. Eda kila vakacava ni dau vala tiko ga o Jiova ena vukudra na Isireli nira sa curuma yani na vanua o Kenani? Tukuna e so na kena ivakaraitaki.\n17 E vakadeitaka vei ira na Isireli o Mosese ni bera nira curuma na vanua o Kenani: “O Jiova na nomuni Kalou o koya sa liutaki kemuni, ena vala ko koya e na vukumuni, me vaka na ka kecega sa kitaka e na vukumuni, e matamuni mai Ijipita.” (Vakarua 1:30; 20:1) Tekivu vua na isosomi kei Mosese, o Josua, me yacovi ira sara na Dauveilewai kei na nodra veiliutaki na tui yalodina kei Juta, a dau vala dina o Jiova ena vukudra nona tamata, a vakavuna e levu sara na nodra qaqa vakairogorogo vei ira na kedra meca.—Josua 10:1-14; Dauveilewai 4:12-17; 2 Samuela 5:17-21.\n18. (a) Na cava meda marau kina ni sega ni veisau o Jiova? (b) Na cava ena yaco ena itinitini ni veimecaki e vakamacalataki ena Vakatekivu 3:15?\n18 Sega ni veisau o Jiova me yacova mai oqo. Sega tale ga ni veisau nona inaki, oya me na yaco na vuravura oqo me parataisi ni vakacegu. (Vakatekivu 1:27, 28) Se cata tiko ga o Jiova na ivalavala ca. Ena yasana adua, e lomani ira vakalevu nona tamata, ena dua ga na gauna oqo ena qai yavala ena vukudra. (Same 11:7) Na veimecaki a cavuti ena Vakatekivu 3:15 e sa na vakarau yacova na kena itinitini, na itinitini vakadomobula. Ena vakaraitaki koya tale o Jiova ni ‘dauvala qaqa,’ me vakarokorokotaki kina na yacana, mera taqomaki tale ga kina na nona tamata!—Sakaraia 14:3; Vakatakila 16:14, 16.\n19. (a) Na vosa vakatautauvata cava o na raica rawa kina ni dodonu meda toro voleka vei Jiova ena vuku ni nona kaukaua me veivakarusai? (b) Me tarai keda vakacava nona dau tu vakarau o Jiova me vala ena vukuda?\n19 Vakasamataka mada na vosa vakatautauvata oqo: E saga e dua na manumanu kila me vakamatea e dua na vuvale, lade yani o tamadratou me rau vala, vakamatea sara na manumanu oqo. O nanuma ni ratou na rarawa na veitinani ena ka e cakava o tamadratou? Sega sara! O kila ni na tarai iratou sara ga nona loloma levu, ni bolea na mate ena vukudratou. O keda tale ga e sega ni dodonu meda raica vakatani nona vakayagataka o Jiova nona kaukaua me veivakarusai. Nona tu vakarau me vala ena vukuda e dodonu me vakalevutaka noda lomani koya. E dodonu me titobu tale ga noda dokai koya ena vuku ni nona kaukaua tawavakaiyalayala. Sa na qai rawa nida “qarava vinaka kina na Kalou e na yalomatua kei na rere.”—Iperiu 12:28.\nToro Voleka Vua na ‘Dauvala Qaqa’\n20. Nida wilika e so na itukutuku ni ivalu ena iVolatabu ena vakavu lomatarotaro beka, na cava meda cakava, ena vuku ni cava?\n20 E sega ni dau vakamacalataka vakamatailalai na iVolatabu na veika e vauca nona dau lewa o Jiova me vala. Ia, e dua na ka e matata vei keda: E sega vakadua ni vakayagataka vakaveitalia o Jiova nona kaukaua me veivakarusai, vakayagataka ena kocokoco, se vakayagataka vakatani. E rawa ni dodonu noda rai me baleta na dui gauna e veivakarusai kina kevaka eda vakadikeva vinaka na kena itukutuku ena iVolatabu, na veika e vauca, veika e okati kina, kei na so tale. (Vosa Vakaibalebale 18:13) Ke lailai mada ga na itukutuku eda kumuna rawa, na noda vulici Jiova ga, noda vakananuma na nona itovo uasivi, ena rawa ni matata kina e so na lomatarotaro ena rawa ni basika mai. Nida vakayacora oqo, eda na raica kina ni dodonu ga meda vakararavi vua na noda Kalou, o Jiova.—Jope 34:12.\n21. Tiko na gauna e vakaraitaki koya kina o Jiova ni ‘dauvala qaqa,’ ia na cava na usutu ni nona bula?\n21 E tiko na gauna ena vakaraitaki koya kina o Jiova ni ‘dauvala qaqa,’ ia oqo e sega ni usutu ni nona bula. Ena nona raivotutaka o Isikeli na qiqi vakalomalagi i Jiova, vaka me vakaraitaki toka i keri o Jiova ni tu vakarau me vala kei ira nona meca. Ia, e raica o Isikeli ni solegi Jiova tu na drodrolagi—na ivakatakilakila ni veisaututaki. (Vakatekivu 9:13; Isikeli 1:28; Vakatakila 4:3) E macala gona ni Kalou ni veisaututaki o Jiova, e Kalou ni vakacegu. “Sa loloma na Kalou,” e vola na yapositolo o Joni. (1 Joni 4:8) Io, e lewa vakavinaka o Jiova na nona itovo kece. Eda kalougata gona o keda ni rawa nida toro voleka vua e dua na Kalou e kaukaua, ia e dauloloma!\n^ para. 1 E kaya o Josephus, e dua na Jiu e daunitukutuku makawa nira cicimuri ira voli mai na Iperiu e “600 na kareti, 50,000 na dauvodo ose, kei na 200,000 na sotia vakaiyaragi era taubale.”—Jewish Antiquities, II, 324 [xv, 3].\n^ para. 12 E vakabauti ni o ira na “luve i Amori” se o ira na “Amoraiti” era okati kece kina na kai Kenani.—Vakarua 1:6-8, 19-21, 27; Josua 24:15, 18.\n2 Tui 6:8-17 E veivakacegui vakacava noda kila ni noda Kalou o “Jiova ni lewe vuqa”?\nIsikeli 33:10-20 Ni bera ni vakaraitaka o Jiova nona kaukaua me veivakarusai, na cava e dau solia e liu vei ira na beca nona lawa?\n2 Cesalonaika 1:6-10 Ena vakacegui ira vakacava na dauveiqaravi yalodina ni Kalou na nodra vakarusai na tamata ca?\n2 Pita 2:4-13 Na cava e dau vakavuna nona vakayagataka o Jiova nona kaukaua me veivakarusai, na cava me vulica e ke na kawatamata?\nNa Cava ena Yaco ena Siga ni Lewa?\nDikeva se veivakalougatataki vakacava na Siga ni Lewa vei ira na yalodina.


iVolatukutuku ni iValavala vaKirisimasi: E vaKarisito se Sega?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Bengali Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Lamba Lingala Lithuanian Luganda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Myanmar Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nRA TAROGA NA DAUWILIWILI . . .\nNa Cava e Cala Kina na iValavala e Dau Vakayacori ena Kirisimasi?\nE dau kilai levu na Kirisimasi me nodra soqo na lotu vaKarisito me marautaki kina na sucu i Jisu. Ia e levu na ivalavala e dau vakayacori ena soqo qori eda vaqaqa kina se ra mai okati tu mada vakacava ena nona sucu o Jisu.\nKena imatai na kena itukuni o Santa Claus se o Father Christmas. Dau vakatayaloyalotaki tu ena gauna qo me turaga mamarau, e kumi vulavula levu, balubalu tale ga, e vakaisulu damudamu. E toso vinaka mada ga e dua na bisinisi ni volitaki gunu e Noca Amerika ena 1931 ni vakayagataki o Father Christmas ena itukutuku ni kena volitaki. Ia era saga eso na lewe i Brazil ena veiyabaki ni 1950 me sosomitaki o Father Christmas ena dua na turaga e kilai levu ena nodra itukuni makawa o Grandpa Indian. Cava e yaco? E taleitaki ga vakalevu o Father Christmas, bau “sivita tale ga na gone o Jisu me vakayagataki ena soqo e dau vakayacori ena ika25 ni Tiseba,” e kaya o Parofesa Carlos E. Fantinati. Ia e sega ni cala duadua e kune ena Kirisimasi na itukuni kei Father Christmas. Ena vinaka meda dikeva tale mada na ka era dau cakava na lotu vaKarisito taumada.\nE kaya na Encyclopedia Britannica: “Ena imatai ni rua na senitiuri ni lotu vaKarisito, a saqati vakalevu na nodra siganisucu o ira era bolemate ena vuku ni nodra vakabauta, wili kina o Jisu.” Na vuna? Nodra rai na lotu vaKarisito ni siganisucu e nodra ivalavala na lotu butobuto, me kua sara ga ni soqovi. E sega mada ga ni kune ena iVolatabu na tikinisiga e sucu kina o Jisu.\nEna ikava ni senitiuri G.V., era tauyavutaka ga na lotu Katolika na Kirisimasi, ra sega ni bau kauai ena nodra cata na lotu vaKarisito taumada na ivalavala e dau muri me soqovi kina na siganisucu. E vinakata o lotu me rogo mani kauta tani na ka sara ga e vakalatilati tiko vua—qori na nodra soqo kilai levu na lotu butobuto vakaRoma kei na nodra dau marautaka na vulaililiwa. Ena veiyabaki mai na ika17 ni Tiseba ina imatai ni Janueri, e kaya na ivola Christmas in America, e vola o Penne L. Restad “nira kana na lewe i Roma, ra qito, ra marau, ra tayabe, ra qai tiko ena so tale na soqo mera vakaraitaka kina nodra doka na nodra kalou.” Ena ika25 ni Tiseba era soqova kina na lewe i Roma na sucu ni Matanisiga Qaqa. E tauyavutaka kina o lotu na Kirisimasi, qai vakamarici ira e levu na lewe i Roma mera marautaka na sucu i Jisu me kua na sucu ni matanisiga. E vola e dua na ivola o Gerry Bowler, e yacana na Santa Claus, a Biography, qai tukuna kina nira se “marautaka tiko ga” na lewe i Roma “na veisiwati ni soqo ni vulaililiwa qo.” Era “sega ni wasea na siga vou kei na ivalavala makawa.”\nE matata kina ni leqa levu ni soqo ni Kirisimasi oya ni sega ni dodonu na sala e tauyavutaki kina. E kaya o Stephen Nissenbaum ena nona ivola The Battle for Christmas me baleta na Kirisimasi “ni qo na soqo ni lotu butobuto e kena ubi ga na lotu vaKarisito.” E sega ni dokai gona na Kalou kei na Luvena ena Kirisimasi. Vakacava, me raici tu ga vakamamada qori? E taroga na iVolatabu: “Erau na veitokani vakacava na yalododonu kei koya e sega ni yalododonu? Se rau tautauvata vakacava na rarama kei na butobuto?” (2 Korinica 6:14) Me vaka ga na tolo ni kau sa sega ni tubu rawa tale vakadodonu, sa va sara tu ga qori na soqo ni Kirisimasi ni “sa bau dredre sara ga me vakadodonutaki” tale.—Dauvunau 1:15.\nE ono na ka e vakabauti me baleta na Kirisimasi o na kurabuitaka.\nE levu era sa kila ni Kirisimasi e sega ni yavutaki ena iVolatabu, ia era se solevutaka ga. Wilika na vuna era vakatulewataka kina na iVakadinadina i Jiova mera kua ni solevutaka na Kirisimasi.\niMeli iMeli Na Cava e Cala Kina na iValavala e Dau Vakayacori ena Kirisimasi?


The Fiji Times » Me vakaivolataki mada\nMe vakaivolataki mada\n30 April, 2015, 12:22 am\nUpdate: 12:22PM E DODONU me na vakamatatataki mada e liu na veika vakaivola ena vuku ni veisau esa vakatura tiko mai na Minisitiri ni Vuli me baleta na nodra vakacurumi na gonevuli era na laki vuli ki na koronivuli e tolu o QVS, RKS kei Adi Cakobau ena yabaki vou.\nVakaraitaka na veika oqo na Peresitedi ni soqosoqo ni gonevuli oti mai Adi Cakobau, o Adi Litia Qionibaravi.\nE kaya ni levu na veika e yaco tiko, e rogovaki tikoga ena veitabana ni tukutuku.\nE vakadeitaka talega ni ratou sa kerea oti na i soqosoqo vei Doketa Mahendra Reddy me dua na nodratou veivosaki ena vakatutu oqo ni matanitu.\nE kaya talega o Adi Litia ni sega ni ka rawarawa na veika eratou sa tuvana mai oqo na Minisita ni Vuli, ka dodonu me na yavalati tiko na nodra bula na gonevuli oti, na i tubutubu kei ira kece era kauwai ena vakatulewa oqo.\nE sa mai kacivaka oti ena tekivu ni vula oqo mai Vanua Levu na Minisita ni Vuli, o Doketa Reddy ni sa na veisautaki na i tuvatuva ni nodra vakacurumi na gonevuli oti e na koronivuli e tolu oqo.\nE a vakadeitaka talega na Marama Bale na Roko Tui Dreketi, o Ro Teimumu Kepa ni sega ni dodonu me na veisautaki e dua na ka ena vuli, kevaka e sa tu na vua kei na mawe ni veiqaravi ni dua na koronivuli.\nMe vaka eda kila vinaka ni koronivuli o Vulinitu, o Ratu Kadavulevu kei Adi Cakobau e sa susugi mai kina e vuqa na gonevuli oti na koronivuli e tolu oqo ka ra sa veiqaravi oti ena tabana ni veilitaki ni noda vanua ena matanitu, na veikabani, na bisinisi kei na yalava ni bula cava ga, era sa vakaraitaka na i vakarau ni vuli era a marautaka ka ra a qaravi mai kina.\nEna gauna oqo era sa bose oti tiko na vuli oti mai na koronivuli lelevu e tolu qo ena kena laurai me na dua na i wali ni leqa oqo.\nE gadreva tiko o ira na vuli oti me na kua ni veisautaki na lawa ni nodra vakacurumi na gonevuli ena koronivuli e tolu oqo, baleta ni sa vakamawe tiko na vua ni gonevuli era ta mai kina ena noda vanua kei na veivanua era sa kacivi mera laki veiqaravi kina.


Paula kei Timoci | iTalanoa Vakaivolatabu\nTimoci—Dau Veivuke Vou i Paula\nO TIMOCI na cauravou erau tu vata oqori kei Paula. O koya e tiko ga mai Lisitira kei ratou na nona vuvale. Na yaca i tinana o Unaisi, na nona bubu o Loi.\nOqo na ikatolu ni nona sikovi Lisitira o Paula. Sa via oti yani e dua vakacaca na yabaki na nodrau a sikova na vanua oqo ena imatai ni gauna o Paula kei Panapasa. Ia erau sa baci veisiko yani oqo o Paula kei na nona itokani o Sailasa.\nO kila beka na ka e tukuna tiko o Paula vei Timoci? E taroga tiko: ‘O vinakata mo tomani keirau kei Sailasa? O na rawa ni vukei keirau ena neirau vunau vei ira na tamata ina veivanua yawa.’\nE sauma yani o Timoci: ‘Io, au vinakata meu lako tale ga.’ Oti ga oya, sa biuti ratou sara nona vuvale me tomani Paula kei Sailasa. Ia ni se bera nida vulica na nodratou ilakolako, da raica mada na veika sa yacovi Paula tiko. Sa rauta oqo e 17 na yabaki na nona a rairai o Jisu vei Paula ena sala i Tamasiko.\nNanuma tiko ni o Paula a lako i Tamasiko me lai vakacacani ira na tisaipeli i Jisu, ia sa mai dua oqo o koya na tisaipeli! Era sa qai nakita e so na meca mera vakamatei Paula nira sega ni taleitaka ni vakavuvulitaka tiko na veika baleti Jisu. Ia era vukei koya na tisaipeli me dro. Era tawani koya ena dua basikete e vesu tu ena wa ra qai tukuca yani vakamalua na basikete ena dakunibai.\nOti sa qai lai vunau i Anitioki o Paula. Oqo sara ga na vanua era mai vakatokai kina ena imatai ni gauna na imuri i Jisu mera lotu Vakarisito. Mai kea rau qai lesi tale o Paula kei Panapasa ena cakacaka vakavunau ina so na vanua yawa. E dua na koro rau vunau kina o Lisitira, na koro sara ga i Timoci.\nSa oti oqo e dua na yabaki qai mai veisiko tale o Paula i Lisitira, me ikarua ni nona veisiko. O kila beka na vanua ratou qai lako kina o Paula, Sailasa kei Timoci? Raica na mape meda vulica kina e so na vanua eratou lakova.\nTaumada eratou lako i Ikoniona, tarava na koro levu o Anitioki. Oti ratou qai lako cake i Tiroa, vaka kina i Filipai, Cesalonaika, kei Peria. O raici Aceni ena mape? A vunau e kea o Paula. Oti oya ratou sa qai vunau voli me dua veimama na yabaki mai Korinica. Ratou cegu vakalekaleka i Efeso. Eratou qai vodo waqa lesu i Sisaria, me ratou lako cake i Anitioki, na vanua e tiko kina o Paula.\nSa vakalakova o Timoci e drau vakadrau na kilomita ena nona vukei Paula voli ena vunautaki ni ‘itukutuku vinaka’ qai tauyavutaki tale ga kina e levu na ivavakoso Vakarisito. Ena dua beka o iko na dauveiqaravi yalodina vakataki Timoci ni o sa qase mai?\nCakacaka 9:19-30; 11:19-26; wase 13 ina 17; 18:1-22.\nTimoci Yaca ena iVolatabu\nE vakatulewataka o Timoci me qaravi Jiova ni se itabagone. O na vakatotomuri koya vakacava?\nCava mo cakava me vakainaki kina nomu bula me vakataki Timoci, mo marautaka tale ga?\niMeli iMeli Timoci—Dau Veivuke Vou i Paula


Same 44 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nMasu ni kere veivuke\n“Oni vakabulai keimami (7)\n“Vaka na sipi e lai vakamatei” (22)\n“Duri mai moni vukei keimami! (26)\nVei koya na dairekita.Na nodra same na luvei Kora.+ Masikili.* 44 Kemuni na Kalou, keimami rogoca ena daliga i keimami,Era talanoataka vei keimami na tukai keimami,+Na cakacaka oni vakayacora ena nodra gauna,Ena gauna makawa sara. 2 Oni vakasavi ira na veimatanitu e ligamuni+Oni qai biuti ira kina na tukai keimami.+ Oni vakavurumemeataka na veimatanitu qai vakatalai ira laivi.+ 3 Nira sega ni taukena na vanua ena nodra iseleiwau,+E sega tale ga ni kauta mai na qaqa na ligadra.+ Ena ligamuni ga imatau kei na nomuni kaukaua+ kei na rarama ni matamuni,Ni oni taleitaki ira.+ 4 Oni noqu Tui, kemuni na Kalou,+Vakarota* na qaqa taucoko* vei Jekope. 5 Ena nomuni kaukaua keimami na vakasavi ira lesu na keimami meca,+Ena yacamuni keimami na butuki ira sobu na duri mera saqati keimami.+ 6 Niu sega ni vakararavi ena noqu dakaititi,Qai sega ni vakabulai au rawa na noqu iseleiwau.+ 7 O kemuni oni vakabulai keimami vei ira na keimami meca,+Oni vakamadualaki ira na cati keimami. 8 Keimami na cabora vua na Kalou na veivakacaucautaki ena siga taucoko,Keimami na vakavinavinakataka tale ga na yacamuni me tawamudu. (Sela) 9 Ia qo oni sa biuti keimami laivi qai vakamadualaki keimami,Oni sega tale ga ni lako kei na neimami mataivalu. 10 Oni vakavuna tiko me keimami drovaki ira na keimami meca,+O ira na cati keimami era kauta na ka ga era vinakata. 11 Oni soli keimami me keimami tilomi vaka na sipi,Oni vakavuna me keimami talabusese ina veimatanitu.+ 12 Oni volitaki ira na nomuni tamata ena isau lailai sara,+Oni sega ni rawatubu ena ka e volitaki.* 13 Oni vakavuna me keimami vosataki vei ira na tiko volekati keimami,Me keimami vakasewasewani qai vakalialiai vei ira kece na voliti keimami. 14 Oni vakavuna me keimami beci* ena kedra maliwa na veimatanitu,+Na ka mera kurea kina na uludra na tamata. 15 Au vakila tu ga na yalolailai ena siga taucoko,Au qai sega ni taqea rawa na noqu madua, 16 Ena vuku ni rorogo ni nodra veivakanini kei na veivakacacani,Ena vuku ni keimami meca e veisausaumitaka na ca. 17 Na ka kece qo sa yacovi keimami, ia keimami sega ni guilecavi kemuni,Keimami qai sega ni beca na nomuni veiyalayalati.+ 18 Na loma i keimami e sega ni gole tani,Na neimami ilakolako e sega ni sese mai na nomuni sala. 19 Ia oni qaqiraki keimami ena vanua era tu kina na jakoli,Oni ubi keimami ena butobuto loaloa. 20 Ke keimami sa guilecava na yaca ni neimami KalouSe keimami dedeka na liga i keimami ena masu vua na kalou tani, 21 Vakacava ena sega ni raica qo na Kalou? E kila o koya na ka vuni ni loma i keimami.+ 22 Ena vukumuni keimami vakamatei kina ena veigauna kece,Keimami vaka na sipi e lai vakamatei.+ 23 Ni duri mai. Na cava oni se moce tiko kina, i Jiova?+ Ni yadra! Kua ni biuti keimami laivi me tawamudu.+ 24 Na cava oni vunia kina na matamuni? Na cava oni guilecava kina neimami vakalolomataki kei na neimami vakasaurarataki? 25 Ni keimami sa biu sobu ina kuvuniqele,Na yago i keimami sa tara na qele.+ 26 Ni duri mai moni vukei keimami!+ Ni vakabulai* keimami ena vuku ni dei ni nomuni loloma.+\n^ Se “Solia.”\n^ Se “na veivakabulai lagilagi.”\n^ Se “ena kedra isau.”\n^ Ipe., “Ni volia lesu.”


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Na cina kurabui\nNa cina kurabui VILIAME RAVAI | Monday, July 18, 2016\nE LEVU na i tukuni ena noda Viti ka ra dau talimagimagitaka na noda qase vei ira na makubudra ena yakavi me vakarau na moce, aya ni kena dau vakasavui sobu tiko na noda i talanoa mai na dua na i taba ki na dua tale na taba gauna.\nIa, e seva ni veisau e kauta mai o gauna vou kei na i revurevu ni veivakatorocaketaki ka sa sega na rogo i tukuni mai vei ira na qase ni ra sa siwati na i tabagone e na sara retio yaloyalo ena gauna ni i tukuni ena yakavi ni vakarau moce se ena nodra talevoni veikauyaki.\nE kaya o Mosese Liolevu, na turaga ni Tamusua mai Yasawa ni yanuyanu ko Quaquare-vola se ko Sawailau ka dau kilai levu ni tiko kina e dua na qara ka maroroi koto kina e dua na mataqali i yau talei ka vakatokai na cina kurabui.\nNa i talanoa qo esa talanoataka sara vei au na noqu qase ko Josevata Tadraki ka nona i tubutubu ko Eroni Sau ka nona i tubutubu qo ko Senitiki Namulo ka a bulu no e na yasa ni qara e Quaquare-vola, e kaya ko Liolevu.\nE talanoataka o Liolevu ena dua na gauna makawa era a gole na turaga ni Tamusua mera laki yavirau, na yavirau qo e dua na mataqali qoli vaka-Viti ena veiyanuyanu.\nE mani muria na i lakolako qo ko Eroni Sau na noqu tai kei na nona i tokani e dua na qase e yacana ko Manoa, e kaya o Liolevu.\nKaya o Liolevu ni bera ni rau laki tomani ira na i lawalawa ka ra sa liu ena yavirau ena yasa ni yanuyanu o Sawailau, a mani tukuna cake ko Eroni Sau vei Manoa me rau na curu mada e na gusu ni qara me rau laki kauta mai e dua nai yau talei e tiko ena loma ni dua na qara e na yanuyanu.\nE rau mani tomika mai na draunikau madu me nodrau cina e na loma ni qara ka rau mai vesuvesuka vata, e yacana vei keimami na basi lele, e kaya na turaga ni Tamusua qo.\nTomana e na nona i talanoa ko Liolevu ni rau mai waqaca sara yani na i matai ni nodrau basilele ka rau mai taubaletaka yani na loma ni qara.\nNa qara qo e balavu dina ka rau sa mani veisosomitaka toka ga yani na nodrau cina draunikau.\nNi boko ga e dua na cina drau ni niu, e mai waqa tale yani e dua ena nodrau taubale voli ena loma ni qara, e kaya ko Liolevu.\nE tukuna o Liolevu e na gauna esa dede tiko kina na nodrau taubale ena loma ni qara qo e rau sa mai yacova ni sa vo ga e dua na nodrau basi lele.\nEna gauna esa mai boko kina na i otioti ni nodrau cina drauniniu esa tuburi Manoa mai e dua na rere levu ka kerei noqu tai (Senitiki Namulo) me rau sa lesu tale i tuba, e kaya o Liolevu.\nIa, e na gauna vata talega oya e raica o Manoa ni sa tataliva tu na yasa ni qara e rau curuma tiko, oya na vei mataqali vatu talei ka raica rawa sara talega e dua na rarama ena loma ni qara ka laurai yawa mai.\nOya sara ga na rarama ni cina kurabui ka vaka tiko na i rairai vatu raraba e waqa ena vanua butobuto, e kaya o Liolevu.\nIa, e tomana o Liolevu ni levu ni nona rere o Manoa esa kerea sara ga vakabibi me rau sa suka tale mai kei tai Sau.\nA mani vakaycora vaka kina o Sau na nona kerekere o Manoa ka rau sa nadaku lesu tale mai.\nA qai kerei Manoa o noqu tai me kua ni talanoataka na veika e raica mai na loma ni qara, e kaya o koya.\nOti e rau sa mani mai tomani ira na laki yavirau.\nEna kena yakavi e tukuna o Liolevu ena gauna era sa mai gunu yaqona kina e nakoro, ni a talanoataka sara o koya na i talanoa ka a tukuni vua me kua ni tukuna.\nEna gauna esa talanoa tikoga kina e vaka me sa tiloma tale na yamena ka mani cavuka na nona i cegu e na gauna vata ga oya, e kaya o Liolevu.\nA mani tete nai talanoa e a mai cauraka na qase qo o Manoa ka yaco sara ki Vatukoula na kena i tukutuku.\nEra mani lako mai na dau ni keli yau talei ka ra mai raici noqu tai me laki vakaraitaka na veika e rau a raica mai ena loma ni qara, e kaya o Liolevu.\nIa, e tukuna o Liolevu ni a qai vakauti ira na kena dau ni yau talei qo ko nona tai Sau ki na dua tale na qara tani mera kakua ni raica na vatu talei kei na cina kurabui ka ni se bera na gauna me na qai laurai kina.\nNi namaka e na macawa mai qo na i talanoa ni qara ni manu levu.


Dau Nanumi Ira na Veiqaravi Vakatabakidua | Vulici\n‘Keitou dau nanuma na nomuni cakacaka ena vakabauta, nomuni sasaga kece e yavutaki ena loloma.’—1 CES. 1:3.\nNa veiqaravi cava era vakaitavi kina eso ena imatai ni senitiuri, era vukei vakacava ena veika vakailavo?\nNa taba ni veiqaravi vakatabakidua cava o taleitaka?\nO na vukea vakacava e dua e veiqaravi vakatabakidua?\n1. E raici ira vakacava na gumatua ni qaravi Jiova o Paula?\nNA YAPOSITOLO o Paula e dau nanumi ira na gumatua ena kacivaki ni tukutuku vinaka. E vola: ‘Keitou dau nanuma na nomuni cakacaka ena vakabauta, nomuni sasaga kece e yavutaki ena loloma, kei na nomuni vosota ena vuku ni nomuni nuitaka na noda Turaga o Jisu Karisito ena mata ni noda Kalou na Tamada.’ (1 Ces. 1:3) O Jiova tale ga e dau nanuma na loloma era vakaraitaka o ira na yalodina ni qaravi koya me vakatau ena kedra ituvaki.—Iper. 6:10.\n2. Na cava eda na dikeva ena ulutaga qo?\n2 Levu na noda itokani vakabauta ena gauna sa oti kei na gauna qo era vakuai ira ena levu na ka mera qaravi Jiova vakatabakidua. Meda raica mada nodra veiqaravi eso ena imatai ni senitiuri. Eda na dikeva tale ga eso na taba ni veiqaravi vakatabakidua ena gauna qo, oti eda na veivosakitaka na sala eda na rawa ni nanumi ira kina na noda itokani lomani era soli ira ena veiqaravi vakatabakidua.\nLOTU VAKARISITO ENA IMATAI NI SENITIURI\n3, 4. (a) Na veiqaravi cava era vakaitavi kina eso ena imatai ni senitiuri? (b) Era vukei vakacava ena veika vakayago?\n3 Ni oti ga vakalailai nona papitaiso o Jisu, e tauyavutaka sara e dua na cakacaka ena roboti vuravura. (Luke 3:21-23; 4:14, 15, 43) Ni sa mate, eratou qai liutaka nona yapositolo na vakarabailevutaki ni cakacaka vakavunau. (Caka. 5:42; 6:7) So na lotu vaKarisito vakataki Filipi era dauvunau se daukaulotu e Palesitaina. (Caka. 8:5, 40; 21:8) O Paula kei na so tale era gole sara ena yalava ribayawa. (Caka. 13:2-4; 14:26; 2 Kor. 1:19) So tale me vakataki Silivenusi (Sailasa), Marika, kei Luke era dau lavetaka na lawa se dauvolaivola. (1 Pita 5:12) Era veiqaravi tale ga kei ira na mataveitacini tagane yalodina qo eso na yalewa lotu vaKarisito. (Caka. 18:26; Roma 16:1, 2) Eda marautaka na wilika na iVolatabu vaKirisi vaKarisito ni volai kina na veika talei era sotava na ilawalawa qo, e vakaraitaka tale ga ni dau nanumi ira na nona dauveiqaravi o Jiova.\n4 Era vukei vakacava ena veika vakayago na veiqaravi vakatabakidua ena imatai ni senitiuri? Ena so na gauna, era vukei qai kauaitaki vei ira na tacidra lotu vaKarisito, ia era sega ni kerea me caka qori vei ira. (1 Kor. 9:11-15) Era bau yalorawarawa tale ga ni veitokoni eso na mataveitacini kei na ivavakoso. (Wilika Cakacaka 16:14, 15; Filipai 4:15-18.) Ia eratou cakacaka vagauna tale ga o Paula kei ratou nona itokani me ratou vakarautaka kina na veika eratou gadreva vakayago.\nVEIQARAVI VAKATABAKIDUA ENA GAUNA QO\n5. Na cava erau tukuna e dua na veiwatini me baleta nodrau veiqaravi vakatabakidua?\n5 Levu tale ga nikua era soli ira mera veiqaravi vakatabakidua. (Raica na kato “ iTavi ni Veiqaravi Vakatabakidua.”) Vakacava era marautaka na veiqaravi era digia? Qori mo qai tarogi ira kina, ena uqeti iko na ka era tukuna. Kena ivakaraitaki: E tukuna e dua na tacida tagane a veiqaravi tu vakapainia tudei, painia lavotaki, daukaulotu, qai lewe tale ga ni vuvale e Peceli ena vanua a veiqaravi kina: “Au raica ni digidigi vinaka duadua au vakayacora oya meu veiqaravi vakatabakidua. Niu yabaki 18, au sega sara ga ni kila meu vuli ena univesiti, cakacaka saumi se painia. Au sa qai raica qo ni sega ni guilecava o Jiova na noda dau soli keda meda qaravi koya vakatabakidua. Au mai vakayagataka vinaka kina noqu taledi kei na igu e solia vei au o Jiova. Ena sega ni va qo keu a vakaitavi ena dua tale na taba ni veiqaravi.” E tukuna o watina: “Na noqu ilesilesi kece e vukei au meu tubu tiko ga vakayalo. Keirau vakila e veigauna na veitaqomaki kei na veidusimaki i Jiova. Ena sega ni yaco qo kevaka keirau tiko ga ena neirau yalava makawa. Au vakavinavinakataki Jiova ena veisiga ni rawa ni keirau veiqaravi vakatabakidua.” Vakacava o vinakata me va tale ga oya nomu ivakarau ni bula?\n6. E raica vakacava o Jiova na noda veiqaravi?\n6 Eso ena sega ni vakatara na kedra ituvaki ena gauna qo mera veiqaravi vakatabakidua. Eda kila ni vakamareqeta tiko ga o Jiova na nodra veiqaravi mai vu ni lomadra. Vakasamataki ira mada e tukuna o Paula ena Filimoni 1-3, kei ira tale ga na lewe ni ivavakoso e Kolosa. (Wilika.) E vakavinavinakataki ira o Paula, o Jiova tale ga. Mo kua ni guilecava ni vakamareqeta na Tamada vakalomalagi na nomu veiqaravi. Ia o na tokoni ira vakacava era veiqaravi tiko vakatabakidua ena gauna qo?\nTOKONI IRA NA PAINIA\n7, 8. Na cava e okati ena veiqaravi vakapainia? Era na vukei ira vakacava na painia na lewe ni ivavakoso?\n7 Me vakataki ira ga na daukaulotu ena imatai ni senitiuri, e vu ni veivakalougatataki dina ena ivavakoso na nodra gugumatua na painia. Levu era vakayagataka e 70 na aua e veivula ena cakacaka vakaitalatala. O na vukei ira vakacava?\n8 E kaya e dua na tacida yalewa painia, o Shari: “Era bulabula na painia nira cakacaka vakavunau e veisiga. Ia era vinakata tale ga mera vakayaloqaqataki.” (Roma 1:11, 12) E tukuna e dua na ganeda a painia ena vica na yabaki me baleti ira na painia ena nona ivavakoso: “Era dau cakacaka vagumatua na painia. Era na marau nida vakavodoki ira ena cakacaka vakavunau, sureti ira ena dua na vakayakavi, soli ilavo vei ira se volia nodra waiwai ni motoka. Era na raica nida kauaitaki ira dina.”\n9, 10. Na cava era cakava eso mera vukei ira kina na painia ena nodra ivavakoso?\n9 Vakacava o via vukei ira na painia ena cakacaka vakaitalatala? E kaya o Bobbi: “Keimami gadreva vakalevu na veitokoni ena loma ni macawa.” E kaya tale e dua na painia ena nona ivavakoso: “E dredre meu kunea e dua me tomani au ena yakavi.” Qo na ka e marautaka e dua na ganeda sa veiqaravi tiko qo ena Peceli e Brooklyn ni se painia voli: “E kaya e dua na taciqu e vakamotoka, ‘Ke sega ni dua drau veitomani, qiri mai, au na tomani iko ena cakacaka vakavunau.’ Na ka e cakava qori e vakavuna meu gumatua tiko ga ena veiqaravi vakapainia.” E tukuna o Shari: “E sega ni dua e dau tomani ira na painia dawai ni oti na cakacaka vakavunau. O rawa ni sureti ira ena nomudou sokalou vakavuvale. Nida okati ira ena so na noda ituvatuva ena vakaukauataki ira.”\n10 E tukuna e dua na ganeda a painia voli me 50 na yabaki kei na so na dawai: “Era dau sikovi keimami na painia na qase ni neitou ivavakoso ena veiyarua na vula. Era via kila na ituvaki ni neimami bula, neimami cakacaka, kei na ka keimami gadreva. Era kauai sara ga. Era lako mai ena neimami itikotiko mera raica na ka me keimami vukei kina.” Eda lai nanuma na nona vakavinavinakataka o Paula na nona veivuke e dua na turaga ni Efeso.—2 Tim. 1:18.\n11. Na cava na cakacaka vakapainia lavotaki?\n11 E kalougata eso na ivavakoso nira veiqaravi voli kina eso na painia lavotaki. Levu na tacida qori era vakayagataka e 130 na aua e veivula ena cakacaka vakaitalatala. Na levu ni gauna era vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala kei na so tale na itavi vakayalo, e lailai se sega sara ga na gauna mera cakacaka saumi kina. E dau solia na valenivolavola ni tabana e dua na ilavo lailai e veivula me tokona nodra cakacaka vakaitalatala.\n12. E rawa nira vukei ira vakacava na painia na qase ni ivavakoso kei ira na mataveitacini?\n12 Eda na vukei ira vakacava na painia lavotaki? E kaya e dua na qase ni ivavakoso ena dua na valenivolavola ni tabana, e dau veivosaki kei ira na painia: “E bibi vei ira na qase mera veivosaki kei ira na painia, mera kila kina na kedra ituvaki kei na sala mera vukei kina. Era nanuma eso na tacida nira qaravi vinaka tu na painia nira tokoni vakailavo e veivula, ia e rawa nira veivuke na mataveitacini ena levu tale na sala.” Era gadreva tale ga na painia lavotaki mera tomani ena cakacaka vakaitalatala me vakataki ira ga na painia tudei. Vakacava o rawa ni vukei ira?\nTOKONI IRA NA IVAKATAWA DAUVEILAKOYAKI\n13, 14. (a) Na cava meda nanuma tiko me baleti ira na ivakatawa ni tabacakacaka? (b) O rawa ni vukei ira vakacava?\n13 Eda dau nanuma tu nira bulabula qai kaukaua vakayalo na ivakatawa ni tabacakacaka kei watidra. E dina qori, ia era vinakata tale ga na veivakayaloqaqataki, veitokoni ena cakacaka vakaitalatala kei na veimaliwai ena gauna ni vakacegu. Vakacava ke ra tauvimate, curu i valenibula, sele se momosi na yagodra? Era na marau nira raici ira na tacidra se ganedra nira vakarautaka na veika era gadreva qai kauaitaki ira dina. Eda rawa ni vakasamataka na nona kauai “na vuniwai lomani” o Luke, e vola na ivola na Cakacaka vua na yapositolo o Paula kei ira na nona itokani.—Kolo. 4:14; Caka. 20:5–21:18.\n14 Era vinakata tale ga na ivakatawa dauveilakoyaki kei watidra na itokani voleka. E vola e dua na ivakatawa dauveilakoyaki: “Era kila vinaka na noqu itokani na gauna meu vakayaloqaqataki kina. Nira dau vakatarogi au e rawarawa meu talaucaka na lomaqu. Nodra vakarorogo vinaka e vukei au vakalevu.” Io, era vakavinavinakataka na ivakatawa ni tabacakacaka kei watidra na nodra veikauaitaki na mataveitacini.\nTOKONI IRA NA LEWENIVUVALE E PECELI\n15, 16. Na itavi cava era qarava na lewenivuvale e Peceli, eda na vukei ira vakacava?\n15 O ira na veiqaravi e Peceli ena veiyasa i vuravura, era yaga vakalevu ena tokoni ni cakacaka ni Matanitu ni Kalou ena vanua e qarava nodra valenivolavola ni tabana. Ke ra tiko na lewenivuvale e Peceli ena nomu ivavakoso se tabacakacaka, o na vakaraitaka vakacava nomu nanumi ira?\n16 Nira yaco yani e Peceli, era na rairai vakanananu i vale nira sa biuta nodra vuvale kei na itokani dredre. Ia era na marau ke ra saga na vo ni lewenivuvale e Peceli kei na nodra ivavakoso vou mera veitokani! (Mari. 10:29, 30) E okati tale ga ena nodra ituvatuva ni cakacaka na nodra tiko ena soqoni kei na cakacaka vakavunau ena veimacawa. Ena so na gauna, ena tiko tale eso na itavi mera qarava. Ni matata qori vei ira na lewe ni ivavakoso ra qai vakavinavinakataki ira na lewe i Peceli ena nodra oga, eda na vakila taucoko na kena yaga.—Wilika 1 Cesalonaika 2:9.\nTOKONI IRA NA VEIQARAVI VAKATABAKIDUA E VANUATANI\n17, 18. Na itavi cava era qarava na veiqaravi e vanua tani?\n17 Ena rawa ni sega ni matau vei ira na veiqaravi e vanuatani na kakana, na vosa, na ivakarau vakavanua kei na ituvaki e vou vei ira. Na cava ga era via veiqaravi kina ena vanua va qori?\n18 Eso na daukaulotu era veiqaravi ena yalava e rawa ni yaga kina vakalevu na nodra veivakavulici. E vakarautaka gona na valenivolavola ni tabana na nodra icili kei na dua na ilavo lailai me baleta na ka era gadreva. So tale era veiqaravi e vanuatani era lesi ena valenivolavola ni tabana se ra veivuke ena tara ni valenivolavola ni vakadewa tu yawa, Vale ni Soqoni Lelevu, se Vale ni Soqoni. E dau vakarautaki na kedra, nodra itikotiko kei na so tale na veiqaravi. Me vakataki ira ga na lewenivuvale e Peceli, era dau tiko ena soqoni ra qai vakaitavi tale ga ena cakacaka vakaitalatala ena ivavakoso era lewena. Ena sala qori era vakayaloqaqataki ira kina na tacidra.\n19. Na cava meda nanuma tiko me baleti ira na veiqaravi e vanuatani?\n19 O na vakaraitaka vakacava nomu nanumi ira na veiqaravi vakatabakidua? Kua ni guilecava ni vou vei ira eso na kakana. Ni o sureti ira mo dou vakayagataka vata e dua na kakana, tarogi ira mada e liu se cava era na via kania se tovolea. Kua ni nanuma ni na totolo nodra kila na vosa ni nomu vanua kei na kena itovo. Ena taura na gauna mera qai kila na ka o tukuna, ia o rawa ni vukei ira mera cavuta vakadodonu. Era via kila!\n20. Sala cava eda rawa nanumi ira kina na veiqaravi vakatabakidua kei na nodra itubutubu?\n20 Eso vei ira na veiqaravi vakatabakidua era sa qase, ia se bula tiko na nodra itubutubu. Era dau vinakata na itubutubu lotu vaKarisito mera tomana tiko ga nodra veiqaravi vakatabakidua na luvedra. (3 Joni 4) Ke ra gadreva na itubutubu mera vukei, e macala nira na saga ena nodra igu kece na tacida qo mera sikovi ira wasoma ke rawa. Ia e rawa nira vakaraitaka na vo ni lewenivuvale na nodra veitokoni nira vukei ira na nodra itubutubu. Meda kua ni guilecava nira vakaitavi tiko na tacida era veiqaravi vakatabakidua ena dua na itavi bibi duadua ena vuravura. (Maciu 28:19, 20) Vakacava o iko kei na nomu ivavakoso, o rawa ni vukea na nodra itubutubu?\n21. Era raica vakacava na tacida era veiqaravi vakatabakidua na veivuke kei na veivakayaloqaqataki?\n21 O ira na cakacaka vakatabakidua era solia nodra vinaka kece vei Jiova kei na tacidra. Era sega ni via rawaka. Koya gona era na marautaka vakalevu na veivuke cava ga o rawa ni solia vei ira. Levu era duavata kei na ka e tukuna e dua na tacida yalewa e veiqaravi tiko e vanuatani: “Na ivola lekaleka mada ga ni vakavinavinaka ena vakaraitaka nira kauaitaki iko ra qai marautaka nomu veiqaravi.”\n22. O raica vakacava na veiqaravi vakatabakidua?\n22 E vu ni veivakalougatataki na noda qaravi Jiova vakatabakidua. E gadrevi kina na sasaga, o na vulica kina e levu na ka qai marautaki dina. Ena vakarautaki keda tale ga ina veiqaravi ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou eda vakanamata kece kina na dauveiqaravi i Jiova. Meda ‘dau nanuma mada ga na nodra cakacaka ena vakabauta kei na nodra sasaga kece e yavutaki ena loloma’ na tacida era veiqaravi vakatabakidua.—1 Ces. 1:3.\niTavi ni Veiqaravi Vakatabakidua\nPainia Tudei era dau vakayagataka e 70 na aua e veivula ena cakacaka vakaitalatala, era veiqaravi ga ena nodra ivavakoso kei na vanua e gadrevi vakalevu kina na dautukutuku.\nPainia Lavotaki era dau vakayagataka e 130 na aua e veivula ena cakacaka vakaitalatala, era lesi tale ga ena vanua e gadrevi vakalevu kina na dautukutuku.\niVakatawa ni tabacakacaka era qarava e vica na ivavakoso se tabacakacaka, era liu sara ga ena cakacaka vakaitalatala, era veivuke tale ga ena ivavakoso kei na tabacakacaka ena so tale na sala.\nLewenivuvale e Peceli era veiqaravi ena valenivolavola ni tabana se valenivolavola ni vakadewa mera vakarautaka na ivola kei na idusidusi me muri ena vanua e qarava na valenivolavola ni tabana.\nDaukaulotu era dau lesi i vanuatani. Levu era vakayagataka e 130 na aua e veivula ena cakacaka vakaitalatala.\nDauveiqaravi raraba kei na bolecakacaka era dau gole i vanuatani mera veivuke ena tara valenivolavola ni tabana, valenivolavola ni vakadewa tu yawa, Vale ni Soqoni Lelevu, kei na Vale ni Soqoni.\nDauveiqaravi era tara Vale ni Soqoni era vakavulici ena tara Vale ni Soqoni, era veivuke tale ga ena so na ka e gadrevi ena nodra vanua.\niMeli iMeli Dau Nanumi Ira na Veiqaravi Vakatabakidua


vakadewataka na Google\nIVakadewa 0.9.7.0 – Moici kei na veigacagaca kece e, kei na Alifa ni SuperProxy\nJune 6, 2015 mai vei ofer 2 Ivakamacala\nSa ikoya oqo na kena iVakadewa vou!\nYalovinaka ka vakatorocaketaka na! Yalovinaka, Yalovinaka ka vakatorocaketaka na! Yalovinaka eso wereubiubi e cake.\nNa cava na vuna e dodonu me qarava na kena vakavoutaki?\nOqo na mataqali vakadavora o koya na veitokoni ni veisosomitaki ni Google, kena ibalebale ni na cakacaka tale na iVakadewa ni Google vakalivaliva.\nOqo na mataqali vakavoutaka na ituvatuva ni itukutuku maroroi, ka kena ibalebale na wordpress 4.2 e tokoni, ka sa namaki tiko me vakabulai na ~ 40% ni na levu ni ituvatuva ena gauna oqo\nEda mai tu oqo e dua na ilavelave taumada ni e dua na Edita ni iVakadewa ni backend, e na vakaraitaka vei iko na wa dina tu na tamata e sa vakadewataki ka vakatara mo vakatotolo railesuva ka bokoca o ira.\nE dodonu me vakatorocaketaka na vakacava o?\nVata kei na so na kalougata, na nomuni digidigi mo vakatorocaketaka ga ena nomu sikirini ni wordpress. Sa vakaturi ni o sabaya, me vaka ni sa sega na sala ni lesu mai ni oti e vakaleweni na vakatorocaketaka na kato ni itukutuku.\nE dua na quirks, na veika, leqa – na veitaratara kei keda na fomu sai koya na nomu itokani.\nNa cava na SuperProxy kei na cava na vuna e dodonu mo Vakabula oqo?\nSa noda vou na superProxy “Rawata na vutuniyau ni totolo” inaki. hmm…\nDina, Eda sa vakayagataka tiko na nodes na ivakataotioti me rawa kina vei ira na kabani kei na tamata yadua me veisoliyaki yani na curu ki na mataveilawa. Eda na qai saumi ni oqo na gaunisala, ka kevaka o volia e dua na veiqaravi ni veiqaravi ka tu vei iko na tani na tokitaki ni itukutuku ko sa sega ni vakayagataka, Eda na dau taleitaka sara ni o rawa ni ivakatakilakila oqo, e na tokoni keda ka na rairai yaga nomu gauna. Eda na tabaka na kena matailalai tale eso baleta na ka oqo me vaka ni ra sa yaco.\nKei na – vei ira na vo ni na changelog:\nWoo veiwaki moici\nDitch na base64 leqa na vakadodonutaki ka vakalailaitaka sobu na levu ni tabana e translatable\nE vakavuna na kuila vakaraitaka vakadodonu na gauna e a vakayagataki kina na sizing ni cala na lomanibai ni veivakavinakataki ni widget\nKau laivi na tarovi ni itikotiko ni veilewai ni Torocake Yadudua ni mua e liu, a sega ni dau raica se vakayagataki ka vakavuna na leqa levu cake mai na kena e sa yaga na\n3 vosa vou ni vanua tokoni mai na bing\nfj ni shortcode ni vanua\nlevea na iVakadewa ni sega na qaqana/json moici ni lewena leqa vata kei na so na plugins ni addon ni lavelavetaki\nVeitokoni ni na ivakarau ni placeholder, vakavinavinaka Mark Serellis\nEso na veitokoni ki na plugin ni Dairekitori ni bisinisi\nVakakina – Marautaka na ilavelave oqo, ka sega ni tiko e dua na vulagi, me da na kila vakacava ni sa cakacaka vei iko.\nFailitaki ena ruku ni: Vagalalataki na veika me kacivaki, Baleta na vakavoui ni parokaramu ni komipiuta Vagalala vata kei: vakadewataka na Google, Lalai, vakacegui\nIVakadewa 0.8.5 – We support Lao too\nSepiteba 17, 2012 mai vei ofer Biuta e dua na vakasama\nVinaka, Google just announced on their translate blog that they will support Lao, the official language of Laos, so we have added the code required and did a quick release with support to this language, which is also supported by One Hour Translation.\nFailitaki ena ruku ni: Itukutuku raraba, Vagalalataki na veika me kacivaki Vagalala vata kei: vakadewataka na Google, Lalai, levu tale na vosa, vakacegui


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Na veimataqali vasua\nNa veimataqali vasua VILIAME RAVAI | Monday, December 4, 2017\nNa veimataqali vasua kei na vanua era vakawa kina\nE vica toka na kena mataqali ka ra vakatokai raraba me vasua ka ra tiko e na wasawasa na Idia kei na Pasifika.\nNa kena veimataqali e duidui na kena lelevu ka tekivu mai na 15 na senitimita ki na ka levu sara ka yacova se sivia yani e 1 na mita na kena balavu ka 200 na kilokaramu na kena bibi.\nNa vasua lelevu ka duiroka na lewena e kune vakalevu sara e na veivanua e na Pasifika.\nNa kena mataqali qo era dui roka na lewena ena gauna e tadola kina mai na dravu kei na lokaloka ki na drokadroka kei na dromodromo.\nE dua tale na kena mataqali e tubu me yacova e 40 na senitimita, e roka dromodromo ka dravu.\nNa katavatu era robota na cakau lase e na vanua e davo kina na vuna, tolodra kei na muana gagata.\nNa vasua lelevu dui roka e vaka era bulu tu e na cakau lase lelevu ka so tale ena tutu ni qara e cake. O ira na vasua lelevu qo era dau kana e na nodra tavulona na kedra mai na waitui ka curu yani ki na loma ni vasua.\nEra rawata tale ga na kedra mai na kau ka ra bula tu e na lewedra. Baleta na kau ka ra bula tu e na lewedra na vasua era vinakata na rarama ni siga, era rawa ni bula ga na kena mataqali qo e na waitui serau ka vovodea.\nNa nodra vakasucu kei nai vakarau ni nodra bula\nO ira na vasua lelevu era tekivutaka na nodra bula me ra vasua tagane ka ra matua ni sa oti e 2 na yabaki ka rawa ni ra vasua tagane se yalewa tale ga.\nNa nodra vakasucu na vasua e dau yaco e na vula ikatakata, e na gauna era kila kina na vasua ni tiko na yaloka e loma ni wai ka ra qai dau biuta yani kina na nodra wai.\nNi oti e 30 na miniti mai na nodra biuta yani na nodra wai, e dua na vasua levu vakataki koya e na qai vakalutuma yani na nona yaloka, ka sega kina ni rawa me veiwakitaka na nona yaloka kei na nona wai vakataki koya ga.\nNai wiliwili ni yaloka vakalutumi mai vei ira yadudua na vasua e duidui e na veimataqali vasua, ka drau vakadrau na milioni era vakalutuma yadudua na veivasua vakaitamera.\nNa yaloka taucoko sa veiwaki oti era vakasucuma na luve ni vasua lalai ka ra ciri voli e na dela ni waitui me rauta e 10 na siga. E lailai mai na dua e na veiyaudolu na luve ni vasua lalai ena bula me dua na luvena lailai ka vakaitikotiko tudei e na boto ni sauloa.\nE lailai mai na dua e na veiyadrau na luve ni vasua e bula me tu me ka levu.\nE rawa ni tomiki na vasua e na gauna ni di na mati. Era dau nunuvi tale ga, ia e na vakayagataki na icegucegu se kasi e na so na gauna.\nNa qaravi ni vasua lelevu e ka bibi me vaka ni levu na kena veimataqali era sa dau qolivi vakalevu ka ra sa yali mai na veiyanuyanu ena Pasifika.\nE levu na vakatulewa e cake e na tabana ni qoliqoli era sa vakayacora tiko na yalani ni qolivi ni vasua lalai me rawa ni ra vakasucu mada ga vakadua ni se bera ni ra qolivi.\nNa lelevu ni veimataqali vasua e vakaraitaki tu e na i vola vakarautaki. Na iyalayala ni kena lelevu kei na veilawa tale eso e na veivanua ena Pasifika sa tiko vei ratou na vale ni volavola ni SPC.\nE na so na gauna, na yalani ni lelevu ni vasua e vakayagataki e na kena veimataqali taucoko (dua na kena vakaraitaki, 180 na milimita takosova na qa ni vasua ena kena veimataqali taucoko).\nIa, na yalayalani oqo e rawa ni sa rui levu sara mai vei ira na mataqali vasua lalai ka ra dau tubu ga me 350 na milimita na kedra balavu, ka ra sa rui ka lalai mai vei ira na veivasua lelevu cake ka ra tubu me 600 na milimita.\nMe vakavotukana na lawa oqo, me yalani na lelevu ni vasua vei ira na veimataqali vasua yadudua.\nEso na vakatulewa e cake era sa vakatabuya vakadua na qolivi ni vasua me volitaki ka ra virikotora na iyalayala ka vakatautaki ena iwiliwili ni taga vasua ka rawa ni qolivi me baleta na bula vakavuvale (3 ki na 10 na vasua dua na tamata dua na siga).\nNa volitaki ni vasua ki na veiotela se valenikana sa rawa ni vakatabui se taqomaki sara toka. O ira na veiliutaki ena veimatanitu e rawa ni ra vakaraitaka e dua na itavi bibi e na kena vakatabui na volitaki ni vasua ki na veivanua tani, ka tarova tale ga na kena kau tani yani vakatawadodonu na vasua mai vei ira na waqa mai na veivanua tani.\nNa veilawa ka sa vakatauca na vakalesilesi e cake ni veimatanitu ka sa veitokoni kina na veikoro e na nodra vakayacori na veika oqo:\nlna vakatabui ni vakayagataki iyaya ni icegucegu se kasi ka rawa ni taqomaka na vasua lelevu e na wai titobu ka rawa ni ra vakasucuma na luvedra me ra tiko ena vanua mamatia;\nlna tauyavutaki ni qoliqoli vakatabui ka vakatabui kina na qolivi ni vasua lelevu. E na iqoliqoli vakatabui qori, e gadrevi kina na nodra tiko vakalewe levu na vasua ena veiwasewase ni qoliqoli lalai, me rawa kina vei ira na wai kei na yaloka me ra veiwaki ka ra buita mai na veivasua era voleka.\nNa gauna era ciri tiko kina na luve ni vasua lalai e na dela ni waitui (rauta e 10 na siga) sa rawa ni vakavuna ni ra tu vakadua kina na luve ni vasua e na vanua kui ka ra tubu ka me ra qai qolivi.


“Me Dina na Noda Loloma”—Joni 3:18 | Vulici\n“Meda kua ni loloma ga e gusu se na vosa, me vakavotukana, me dina na noda loloma.”—1 JONI 3:18.\nSERE: 106, 100\nNa loloma cava e cecere na kena ivakatagedegede?\nNa cava na “loloma e sega ni veivakaisini”?\nEda na vakadeitaka vakacava ni dina na noda loloma?\n1. Na loloma cava e cecere na kena ivakatagedegede, na vuna? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nE ISOLISOLI nei Jiova na loloma e yavutaki ena ivakavuvuli dodonu (a·gaʹpe). O koya sara ga na iVurevure ni loloma. (1 Joni 4:7) Qo na mataqali loloma e cecere duadua na kena ivakatagedegede. E okati kina na veilomani kei na veidredreti, e laurai ga vakalevu ena nodra vakuai ira eso mera veivuke. E vakamacalataki ena dua na ivola ni “rawa ni kilai ga” na a·gaʹpe “mai na ka e vakavotukanataki.” Nida vakuai keda ena noda dau veinanumi, eda na bulabula vinaka, mamarau, ena vakainaki tale ga noda bula.\n2, 3. E vakaraitaka vakacava o Jiova nona lomana na kawatamata?\n2 A lomani keda o Jiova ni bera mada ga ni buli Atama kei Ivi. E bulia na vuravura me noda itikotiko tudei, meda marautaka tale ga na bula. E cakava qori o Jiova me yaga vei keda, e sega ni cakava me rawaka kina. E vakaraitaka tale ga na dei ni nona loloma ni vakalougatataki ira na luvena e vuravura me rawa nira bula tawamudu ena Parataisi e vakarautaka.\n3 Ni rau valavala ca o Atama kei Ivi, e vakaraitaka sara o Jiova nona loloma levu. E vakarautaka na kedra ivoli na nodrau kawa na veiwatini talaidredre qori, ni vakadeitaka nira na taleitaka eso na nona loloma. (Vkte. 3:15; 1 Joni 4:10) Na gauna tale ga e yalataka kina o Jiova me dua na iVakabula, ena nona rai, sa saumi oti na ivoli. Ia sivi tale e rauta ni 4,000 na yabaki, sa qai cabora o Luvena na nona bula ena vukuda, e vakaraitaka kina o Jiova na nona vakuai koya. (Joni 3:16) Dua na ka noda marau ni lomani keda na Kalou, e sega ni nanumi koya ga!\n4. Na ivakaraitaki cava e dusia ni rawa tale ga nida dau loloma?\n4 A buli keda na Kalou meda ucui koya, oya na vuna eda dau loloma kina. Nida sucu ivalavala ca, e ka ni sasaga meda dau loloma, ia eda se rawa tiko ga ni vakaraitaka na itovo qori. Kena ivakaraitaki, e cabora na isoro vinaka duadua o Epeli ni lomana na Kalou. (Vkte. 4:3, 4) E lomani ira na wekana o Noa ni vunautaka na itukutuku ni Kalou me vicasagavulu na yabaki, ia era sega ni muria. (2 Pita 2:5) E vakaraitaka o Eparama ni bibi duadua nona lomana na Kalou ena nona cabora na luvena o Aisake, a sega ni nanumi koya ga. (Jeme. 2:21) Eda na vakatotomuri ratou na turaga yalodina qori nida vakaraitaka na loloma ena gauna dredre mada ga.\nLOLOMA E SEGA NI VEIVAKAISINI\n5. Eda na vakaraitaka vakacava na loloma e sega ni veivakaisini?\n5 E kaya na iVolatabu ni loloma e sega ni veivakaisini oya “meda kua ni loloma ga e gusu se na vosa, me vakavotukana, me dina na noda loloma.” (1 Joni 3:18) Vakacava e kena ibalebale qori meda sa kua sara ga ni kaya se cavuta nida lomana e dua? Sega! (1 Ces. 4:18) E tukuni tiko ga e keri meda kua ni cavuta wale ga nida lomani ira eso, vakauasivi ke yaco eso na ituvaki eda rawa ni yavala kina meda vakaraitaka noda loloma. Kena ivakaraitaki, ke dua na tacida e sega vua na ka me rawa ni bula kina, ena sega ni yaga na noda tukuna tu ga vua me lako ena vakacegu. (Jeme. 2:15, 16) E va tale ga qori noda lomani Jiova kei ira na wekada. Eda na sega wale ga ni kerea na Kalou me ‘tala mai eso na tamata cakacaka ena tatamusuki,’ ia eda na vakaitavi vakalevu ena cakacaka vakavunau.—Maciu 9:38.\n6, 7. (a) Na loloma vakacava e “sega ni veivakaisini”? (b) Cava eso na ivakaraitaki ni loloma e veivakaisini?\n6 E kaya na yapositolo o Joni “me vakavotukana, me dina na noda loloma.” Na noda loloma gona e dodonu me “kua ni veivakaisini” se “sega ni veivakaisini.” (Roma 12:9; 2 Kor. 6:6) Kena ibalebale qo ena sega ni vakarairai tu ga na noda loloma me vaka nida vakamatavulo tiko. Eda na rairai taroga, ‘E tiko dina na loloma e veivakaisini?’ De dua. Ni sega sara ga ni laurai kina na loloma, e vakarairai wale tu ga.\n7 Vakasamataka mada eso na ivakaraitaki ni loloma e veivakaisini. Na ka e cakava o Setani ena were o Iteni, e vaka sara ga me kauaitaki Ivi dina, ia e veivakaisini qai nanumi koya ga. (Vkte. 3:4, 5) Ena gauna i Tevita, a laurai ena ka e cakava o Etofeli ni vakarairai ga nona veitokani kei na tui. E liumuri o Etofeli ni vinakata me rawaka. (2 Sam. 15:31) Nikua tale ga era vakayagataka na vukitani kei ira na dau vakavuveisei ena ivavakoso na “vosa kamikamica . . . kei na nodra vosa ni veicavilaki” me nanumi nira dau loloma, ia e ca na inaki ni lomadra.—Roma 16:17, 18.\n8. Na taro cava meda taroga?\n8 E veivakamadualaki na loloma e veivakaisini ni sega ni laurai kina na itovo vakalou na loloma e veinanumi. Eda sega ni vakaisini Jiova kina, eda vakaisini keda tiko ga. E kaya o Jisu nira na ‘totogitaki vakaca sara’ o ira na vakatotomuri ira na dauveivakaisini.’ (Maciu 24:51) Era sega sara ga ni vinakata na dauveiqaravi i Jiova mera vakaraitaka na loloma e veivakaisini. Ia eda rawa ni taroga, ‘Au dau loloma dina, se yavutaki tiko ena noqu nanumi au ga, se meu veivakacalai kina?’ Meda raica mada qo e ciwa na sala eda rawa ni vakaraitaka kina na loloma e “sega ni veivakaisini.”\n“ME VAKAVOTUKANA, ME DINA NA NODA LOLOMA”\n9. Na cava meda cakava ni uqeti keda na loloma dina?\n9 Marau ni sega ni kilai na itavi eda qarava. Nida lomani ira na tacida e dodonu ‘me kua ni laurai’ se kilai levu na ka eda cakava. (Wilika Maciu 6:1-4.) Rau sega ni cakava qori o Ananaiasa kei Savaira. Dodonu me rau a lomavakacegu ga ni sega ni kilai na nodrau cau, ia rau qai uvudavuitaka. Na nodrau veivakaisini e vakavuna ga nodrau leqa. (Caka. 5:1-10) Kena veibasai, na loloma dina ena uqeti keda meda qaravi ira na tacida, ia meda kua ni dokai se kilai kina. Kena ivakaraitaki, o ira na tacida era dau vukei ratou na iLawalawa Dauvakatulewa ena vakarautaki ni kakana vakayalo, era sega ni vinakata mera kilai, se tukutukuni ira, se veitukuniyaka na itavi dokai era lesi kina.\n10. Eda na liu vakacava ena veirokorokovi?\n10 Meda liu ena veirokorokovi. (Wilika Roma 12:10.) E ivakaraitaki vinaka o Jisu ni dau veirokovi ena nona qarava na itavi lolovira. (Joni 13:3-5, 12-15) De dua eda na cakacaka vakaukaua meda bucina na yalomalumalumu meda veirokovi kina. Eratou sega mada ga ni kila vinaka na yapositolo na ka e dau cakava o Jisu me yacova ni sa sobuti ratou na yalo tabu. (Joni 13:7) Eda rawa ni veirokorokovi nida sega ni nanumi keda vakasivia ena noda rawaka vakavuli, iyau, se itavi dokai eda qarava vei Jiova. (Roma 12:3) Meda kua tale ga ni vuvutaki ira era vakacaucautaki, eda rawa ga ni marau ni noda vata na veivakacaucautaki qori ena vuku ni ka e caka.\n11. Na cava me vu dina kina mai lomada na noda veivakacaucautaki?\n11 Vakacaucautaki ira na tacimu mai vu ni lomamu. Meda dau qara na sala meda veivakacaucautaki kina ni “vinaka qai veivakayaloqaqataki.” (Efeso 4:29) Ia me vu dina mai lomada. Ke sega, eda na veicavilaki tiko ga se sega ni cakava noda itavi meda veivakasalataki. (Vkai. 29:5) Dua tale ga na ivakaraitaki ni veivakaisini oya na noda vakacaucautaka e dua, oti da qai kaseti koya tale. E qarauna na yapositolo o Paula me kua ni rawai ena veitemaki qori, e ivakaraitaki vinaka tale ga ena nona dau loloma mai vu ni lomana me veivakacaucautaki. Kena ivakaraitaki, e vu mai lomana na nona vakacaucautaki ira na lotu vaKarisito mai Korinica ni vinaka nodra itovo. (1 Kor. 11:2) Ia nira cakava na ka e sega ni veiganiti mera vakacaucautaki kina, ena vakamacalataka vakamatata na vuna, ena vosa tale ga vakayalovinaka.—1 Kor. 11:20-22.\nE dua na sala eda vakaraitaka kina noda loloma kei na veikauaitaki nida lomasavu vei ira na tacida (Raica na parakaravu 12)\n12. Eda na vakaraitaka vakacava na loloma dina nida veikauaitaki?\n12 Dau veikauaitaki. E vakaroti keda o Jiova meda lomasavu vei ira na tacida. (Wilika 1 Joni 3:17.) Ia meda cakava ena inaki vinaka, meda kua ni via rawaka kina. Eda rawa ni taroga: ‘Au dau kauaitaki ira ga na noqu itokani voleka, ira na vakaitutu, se o ira na rawa ni dolea na ka au cakava? Seu qara na sala meu kauaitaki ira kina na mataveitacini au sega ni kilai ira vinaka, se sega tu vei ira na ka mera na sauma lesu kina?’ (Luke 14:12-14) Kaya mada ke dravudravua e dua na tacida ni sega ga ni lalawataka vinaka nona bula, se sega ni vakavinavinakataka noda kauaitaki koya. Ni yaco qori ena vinaka meda muria na ivakasala qo: “Moni dau veikauaitaki, ia me kua ni caka ena vosakudrukudru.” (1 Pita 4:9) Ke o muria qori, o na marau ni solia na ka ena inaki vinaka.—Caka. 20:35.\n13. (a) Na gauna cava ena vakatovolei kina noda vukei ira na malumalumu? (b) Eda rawa ni vukei ira vakacava?\n13 Vukei ira na malumalumu. Na dina ni noda loloma e rawa ni vakatovolei ena ivakaro vakaivolatabu meda “vukei ira na malumalumu, vosoti ira na tamata kece.” (1 Ces. 5:14) Eso era malumalumu tu ena dua na gauna, e qai dei tale nodra vakabauta, so tale era vinakata meda dau vosovoso da qai tokoni ira tiko ga. E rawa ni okati kina noda veitalanoataka e dua na tikinivolatabu e veiuqeti, sureti ira ena cakacaka vakaitalatala, se vakarogoci ira. Kena ikuri, me kua ni tiko ena noda rai ni so na tacida e “kaukaua” so e “malumalumu.” Meda nanuma tiko, ni o keda kece e tu na ka eda kaukaua kina kei na ka eda malumalumu kina. Na yapositolo mada ga o Paula e sega ni cakitaka na nona malumalumu. (2 Kor. 12:9, 10) E rawa gona ni yaga vei keda kece na nodra veitokoni na itokani lotu vaKarisito.\n14. Me vakacava na rabailevu ni noda saga meda veiyaloni tiko ga kei ira na tacida?\n14 Dau veiyaloni. Eda dau saga meda veiyaloni tiko ga kei ira na tacida ena gauna mada ga era raicalataki keda kina se nira cakava e dua na ka ca. (Wilika Roma 12:17, 18.) Ke da vakararawataka e dua, ena vinaka meda kere veivosoti mai vu ni lomada. Kena ivakaraitaki, kua ni kaya qo, “Vosoti au niu vakavuna me va qori nomu rai,” ia o rawa ni vakatusa nomu vakavuna na leqa ni o kaya, “Vosoti au ni vakararawataki iko na ka au kaya.” E bibi na veiyaloni ena vakawati. Me kua ni vakarairai tiko ga e matanalevu na nodrau veilomani e dua na veiwatini, oti rau qai veigaluvi, veivosataki se valavala kaukaua ena gauna rau tiko taurua ga kina.\n15. Eda na vakaraitaka vakacava ni vu dina mai lomada na noda veivosoti?\n15 Dau veivosoti. Eda veivosoti nida vosoti koya e vakacudrui keda, da qai kua ni katona tale tiko. Eda rawa ni vosoti ira na sega ni liaca nira vakacudrui keda ni ‘laurai ena noda ivalavala nida dauveivosoti. Eda gumatua ni maroroya na duavata e vakavuna na yalo tabu, eda veiyaloni tale ga.’ (Efeso 4:2, 3) Me laurai ni vu dina mai lomada na noda veivosoti, meda lewa matau na ivakarau ni noda vakasama meda kua kina ni “katona [tiko ga] na ca.” (1 Kor. 13:4, 5) Nida katona tiko ga na ca e rawa sara ga ni vakaleqa noda veiwekani vakamataveitacini, vaka kina o Jiova. (Maciu 6:14, 15) Meda vakaraitaka tale ga noda veivosoti mai vu ni lomada nida masulaki ira na cala vei keda.—Luke 6:27, 28.\n16. Meda raica vakacava na noda itavi ena veiqaravi vei Jiova?\n16 Dau vakuai iko. Ke da lesi ena so na itavi bibi, eda rawa ni vakaraitaka mai vu ni lomada na noda loloma nida ‘sega ni qara na ka e yaga ga vei keda, meda qara tale ga na ka e yaga vei ira tale eso.’ (1 Kor. 10:24) Kena ivakaraitaki, ena noda soqo ni tabacakacaka kei na soqo ni veiwasewase, era dau duri tu na dauveivuke mera dusimaka na vanua meda dabe kina. Era na sega ni vakayagataka na gauna qori mera tawana rawa tu na nodra idabedabe vakavuvale, era na digia ga na idabedabe e voleka ena vanua era veiqaravi kina. Nira vakuai ira va qori, era vakaraitaka kina na loloma, era sega ni nanumi ira ga. O na muria vakacava na nodra ivakaraitaki vinaka?\n17. Ni valavala ca bibi e dua, ena yaga vakacava vua na loloma dina?\n17 Vakatusa, biuta na ivalavala ca e caka lo tiko. Era valavala ca bibi eso na lotu vaKarisito, ra qai saga mera vunitaka mera kua ni madua kina se vakararawataki ira eso tale. (Vkai. 28:13) E sega ni vakaraitaki ni loloma qori, ni na leqa kina o koya kei ira na so tale. Ena rawa ni tarova na cakacaka ni yalo tabu ni Kalou, vakaleqai tale ga kina na veiyaloni ena ivavakoso. (Efeso 4:30) Na loloma dina ena uqeta na lotu vaKarisito e valavala ca bibi me raici ratou na qase me rawa ni vukei.—Jeme. 5:14, 15.\n18. E bibi vakacava na loloma dina?\n18 Na loloma e itovo talei duadua. (1 Kor. 13:13) E vakatakilai keda nida imuri i Jisu, eda vakatotomuri koya tale ga na iVurevure levu ni itovo qori o Jiova. (Efeso 5:1, 2) E vola o Paula: “Ke . . . sega vei au na loloma, au sa sega ni dua na ka.” (1 Kor. 13:2) Bibi gona meda vakaraitaka tiko ga na loloma, sega ena noda “vosa” ga, ia “me vakavotukana, me dina” tale ga.\niMeli iMeli “Me Dina na Noda Loloma”


Jope 36 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVaqoroqoroya o Ilaiu na cecere ni Kalou e sega ni dikevi rawa (1-33)\nRawaka na talairawarawa, cati na sega ni vakabauta na Kalou (11-13)\n‘Na dauveivakavulici cava e vaka na Kalou?’ (22)\nMe vakacerecerea na Kalou o Jope (24)\n“Na Kalou sa rui cecere mai na ka eda kila rawa” (26)\nLewa na Kalou na uca kei na liva (27-33)\n36 E tomana o Ilaiu: 2 “Vosoti au mada vakalailai niu se vakamacala,Ni se tiko na vosa meu tukuna ena vuku ni Kalou. 3 Au na sereka vei iko na ka au kila,Au na tukuna ni yalododonu o koya e buli au.+ 4 Ni sega sara ga ni lasu na noqu vosa,E tu qo e matamu o koya e uasivi nona kila.+ 5 E kaukaua dina na Kalou,+ qai sega ni cata e dua,E titobu sara na nona vuku,* 6 Ena sega ni vakabulai ira na daucaka ca,+Ia e lewadodonu vei ira na rarawa tu.+ 7 Ena vakaraici koya tiko ga na yalododonu,+E lesia vei ira na tui,+ era na qai vakacerecerei me tawamudu. 8 Ke ra vesu ena iqamuQai tobo ena dali ni rarawa, 9 E vakaraitaka vei ira na ka era sa cakava,Na nodra cala nira viavialevu. 10 E dolava na daligadra mera vakadodonutakiQai tukuna vei ira mera kua ni cakaca.+ 11 Ke ra talairawarawa ra qai qaravi koya,Era na vakacavara na nodra siga ena rawaka,Qai totoka na nodra veiyabaki.+ 12 Ke ra talaidredre, era na mate ena iseleiwau*+Qai mate ena lecaika. 13 Era na dau katona na ca o ira na sega ni vakabauta na Kalou* e lomadra. Era na sega mada ga ni tagi ni kere veivuke ni sa vesuki ira o koya. 14 Era mate gone,+Nira vakayagataka* nodra bula kei ira na tagane saqamua ni valenisoro.+ 15 Na Kalou ga e vakabulai ira na vakaloloma mai na nodra rarawa,E dolava na daligadra nira vakasaurarataki. 16 Ena kauti iko laivi mai na vanua ni rarawa+Ina vanua rabailevu, e vakacirigalala,+Kei na kakana uro ena nomu teveli me vakacegui iko.+ 17 O na lomavakacegu ni sa tau na lewa vua na daucaka ca,+Ni sa tau na lewa qai tokoni na lewadodonu. 18 Qarauna sara me kua ni tini ena veicati na nomu cudruwaqawaqa mo veibeci kina,*+Me kua tale ga ni vakacalai iko na veivaqumi levu. 19 Vakacava, nomu tagi ni kere veivukeSe nomu sasaga kaukaua, ena tarovi iko mai na leqa?+ 20 Kua ni diva na bogi,Nira yali mai nodra vanua na tamata. 21 Qarauna mo kua ni goleva na cakacala,Ni o digitaka tiko qo mai na rarawa.+ 22 Raica! E vakacerecerei na Kalou ena nona kaukaua,Na dauveivakavulici cava e vakataki koya? 23 O cei e dusia* na nona sala+Se kaya vua, ‘E cala na ka o cakava’?+ 24 Nanuma mo vakacerecerea na nona cakacaka,+Era seretaka na tamata.+ 25 Era sa raica na kawatamata kece,Na tamata e vakararai tiko ga mai vakayawa. 26 Io, na Kalou sa rui cecere mai na ka eda na kila rawa,+Na iwiliwili ni nona yabaki e sega ni katumi rawa.*+ 27 E vakalesuya i cake na wai,+E vuki na kabu me uca, 28 Mani vakatauca mai na o,+E tau vei ira na kawatamata. 29 Vakacava e dua e kila na tete ni o,Na vadugu ni kurukuru mai na nona valelaca?*+ 30 Raica mada nona tibika e delana na nona liva*+Qai ubia na boto ni sauloa.* 31 Ni ka qo e vakabulai* ira tiko kina na veimatatamata,E solia vakalevu vei ira na kakana.+ 32 E tabonaka na liva e ligana,Qai tala yani ina vanua e taketetaka.+ 33 E tukuni koya na nona kurukuru,Na qelenimanumanu mada ga era tukuna se o cei* e lako tiko mai.\n^ Se “iyaragi (iyaragi dau vukataki).”\n^ Se “o ira na vukitani.”\n^ Se rawa ni, “Vakaotia.”\n^ Se “vakasausau ni veibeci se veivakalialiai.”\n^ Se rawa ni, “vakadiloya, beitaki koya.”\n^ Se “sega ni kunei rawa.”\n^ Ipe., “valetabanikau.”\n^ Ipe., “wakana.”\n^ Se rawa ni, “totaki.”\n^ Se rawa ni, “cava.”


Era Yalorawarawa Mera Gole—i Rusia| Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Julai 2015\nWILIKA ENA VOSA Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kamba Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mongolian Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus) vakaViti\nEra Yalorawarawa Mera Gole—i Rusia\nERA marau vakalevu na iVakadinadina i Jiova mai Rusia ena 1991 ni sa laveti na vakatatabu me baleta na nodra cakacaka, era sa vakadonui tale ga vakalawa. Ena gauna qori, e dredre mera vakasamataka eso ni na vakatinitaki na iwiliwili ni iVakadinadina i Jiova, nikua era sa le 170,000! Era wili tiko kei ira na dauvunau gugumatua ni Matanitu ni Kalou o ira na gole mai vanuatani, era toki i Rusia mera veivuke ena tatamusuki vakayalo. (Maciu 9:37, 38) Meda kilai ira mada eso vei ira qo.\nTACIDA TAGANE ERA YALORAWARAWA MERA VAKAUKAUATAKA NA IVAVAKOSO\nNa yabaki e laveti kina na vakatatabu e Rusia e yabaki 28 kina o Matthew mai Peritania. Ena dua na soqo ni tikina ena yabaki qori, e vakabibitaki ena dua na ivunau ni vinakati na veivuke ena ivavakoso era tu ena Tokalau kei Urope. E vakamacalataka o koya e dua na ivavakoso ena korolevu o St. Petersburg, e Rusia. E dua ga na kena dauveiqaravi, e sega na qase ni ivavakoso. Ia e vica na drau nodra vuli iVolatabu na mataveitacini ena ivavakoso qori! E kaya o Matthew: “Ni oti na vunau oya, sa tu ga ena noqu vakasama o Rusia, au masulaka vei Jiova niu vinakata meu toki e kea.” E maroroi ilavo, e volitaka e levu nona iyaya qai toki i Rusia ena 1992. Na cava e qai yaco?\nE kaya o Matthew: “E dredre toka na kena vosa. E sega ni rawa meu veivosakitaka na veika vakayalo.” Dua tale na ka dredre oya na vanua me tiko kina. “Au sa guilecava na levu ni gauna meu toki kina ina dua na vale ena gauna lekaleka.” Qo eso na ituvaki dredre e sotava ni gole yani, ia e kaya o Matthew: “Qo na vakatulewa vinaka duadua meu toki e Rusia.” E tomana: “Au vulica ena noqu mai veiqaravi e ke meu vakararavi vakalevu vei Jiova, au qai vakila nona veidusimaki ena levu na ituvaki.” E mani lesi o Matthew me qase ni ivavakoso, me painia tale ga. Ena gauna qo sa veiqaravi tiko ena valenivolavola ni tabana volekata na korolevu o St. Petersburg.\nEna 1999 e tuvaitutu ena Koronivuli ni Vuli Veiqaravi Vakaitalatala o Hiroo mai Japani ni sa yabaki 25. E uqeti koya e dua na qasenivuli me veiqaravi ena vanuatani. E rogoca o Hiroo ni vinakati vakalevu na veivuke e Rusia, e tekivu vulica sara na vosa vakaRusia. Dua tale na ka e cakava. E kaya: “Au lako i Rusia me ono na vula. Ni dau batabata sara na vulaililiwa e kea, au gole ena Noveba meu tovolea ke rawa niu vosota na vulaililiwa.” Ni oti na vulaililiwa e lesu i Japani qai bula rawarawa ga, e maroroi ilavo me lesu tale i Rusia—ena gauna qo me lako vakadua.\nO Hiroo kei Svetlana\nSa 12 na yabaki nona tiko o Hiroo mai Rusia, e veiqaravi tale ga ena vica na ivavakoso. Me vaka ni qase ni ivavakoso, ena so na gauna e dau qarava taudua e 100 vakacaca na dautukutuku. Ena dua na ivavakoso, e veimacawa e dau qarava e levu na itavi ena Soqoni ni Cakacaka, e taura na Koronivuli ni Vuli Vunau, na vulici ni Vale ni Vakatawa, kei na lima na vanua e vakayacori kina na Vulivola ni iVavakoso. E dau veivakatawani tale ga vakalevu. Ni raica lesu na gauna oya, e kaya o Hiroo: “Au marau vakalevu niu vukei ira na mataveitacini mera kaukaua vakayalo.” E vukei koya vakacava nona veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke? E kaya: “Ni bera niu gole i Rusia, au a qase tu ni ivavakoso au painia tale ga. Ia au vakila niu bucina e dua na veiwekani vou kei Jiova niu gole mai ke. Au vulica meu nuitaki Jiova vakalevu ena noqu bula taucoko.” Ena 2005, e vakamautaki Svetlana o Hiroo, rau sa veiqaravi tiko vakapainia.\nO Michael kei Olga kei Marina kei Matthew\nRau cauravou ni Kenada o Matthew, yabaki 34, kei tacina o Michael, yabaki 28. Rau gade i Rusia rau qai kurabuitaka na levu ni tataleitaki era tiko ena soqoni, ia e sega ni levu na tacida era tu mera caka vuli iVolatabu. E kaya o Matthew: “Na ivavakoso au lai soqoni tiko kina era dau tiko ena soqoni e le 200, ia e dau liutaka na soqoni e dua na qase ni ivavakoso sa itabaqase sara kei na dua na dauveiqaravi gone. E uqeti au sara ga na ituvaki qo meu toki e kea meu tokoni ira na mataveitacini.” E toki i Rusia ena 2002.\nOti tale e va na yabaki, e toki i Rusia o Michael, e raica ni se vinakati tiko ga na veivuke. Ni dua na dauveiqaravi ni ivavakoso, e lesi me qarava na akaude, ivola, kei na yalava ni ivavakoso. E kerei tale ga me qarava eso na itavi e dau qarava na vunivola ni ivavakoso, me vunau ena ivavakoso, me veivuke ena tuvanaki ni soqo ni tabacakacaka, kei na tara ni Vale ni Soqoni. Ena gauna mada ga qo, se vinakati tiko ga na veivuke ena levu na ivavakoso. E cakacaka levu toka na kena qaravi e vica vata na itavi, ia e kaya o Michael sa qase ni ivavakoso tiko ena gauna qo: “Au lomavakacegu niu vukei ira tiko na mataveitacini. Qo e sala vinaka duadua au vakayagataka kina na noqu bula!”\nE mani vakawatitaki Marina o Matthew, e vakawatitaki Olga o Michael. Rau tomana tiko na veiwatini qo kei na so tale na kena vukei na ivavakoso e tubu tiko.\nERA VEIVUKE NA TACIDA YALEWA ENA TATAMUSUKI\nEna 1994 e yabaki 16 kina o Tatyana, ratou lai veiqaravi ena ivavakoso e tiko kina e Ukraine e ono na painia lavotaki mai Czech Republic, Poladi, kei Slovakia. E sega ni guilecavi ratou, e kaya: “Eratou painia gugumatua, e rawarawa na veimaliwai kei ratou, ratou yalovinaka, ratou kila vinaka tale ga na iVolatabu.” E raica o koya nona vakalougatataki ratou o Jiova, e nanuma kina, ‘Au via vakataki ratou tale ga.’\nE uqeti Tatyana na nodratou ivakaraitaki na painia, e vakayagataka kina na sereki ni vuli me gade kei na so tale ina vanua tuyawa e Ukraine kei Belarus. Na veivanua qori e se sega ni vunau kina e dua na iVakadinadina i Jiova. Dua na ka nona marautaka na vunau ena veivanua qori ni lalawataka sara me vakalevutaka nona cakacaka vakavunau me toki i Rusia. iMatai, e gole ga vakalekaleka me sikova e dua na tacida yalewa e toki e kea mai vanuatani, e lai vaqara cakacaka e kea me rawa ni tokona nona painia. Ena yabaki 2000 e toki i Rusia. Vakacava, e dredre na veisau qo?\nE kaya o Tatyana: “Au sega ni sauma rawa e dua na vale, au mani redetaka na rumu ena so na vale. Sega ni rawarawa na ituvaki qo. So na gauna au via lesu i vale. Ia e vukei au o Jiova meu raica na yaga ni noqu tomana tiko ga noqu veiqaravi.” Nikua sa veiqaravi tiko vakadaukaulotu o Tatyana e Rusia. E tinia: “Na yabaki kece au sega ni tu kina ena noqu vanua au sotava kina e levu na ituvaki guiguilecavi dredre, e levu tale ga kina noqu itokani. Koya e bibi sara, e vakadeitaka noqu vakabauta.”\nO Masako mai Japani e yabaki 50 vakacaca ena gauna qo, e nona isausau voli me daukaulotu, ia e sega ni rawarawa qori ni dau tautauvimate. Ni sa bula vinaka, e vakatulewataka sara me toki i Rusia me veivuke ena cakacaka ni tatamusuki. E dredre me kunea na cakacaka kei na vale me tiko kina. E mani kunea na cakacaka ni sasamaki qai veivakavulici ena vosa vakaJapani me tokona nona painia. Na cava e vukei koya me tomana tiko ga nona cakacaka vakaitalatala?\nNi raica lesu na 14 na yabaki e veiqaravi tiko kina e Rusia, e kaya o Masako: “Na marau au vakila ena cakacaka vakaitalatala e levu sara ni vakatauvatani kei na dredre au dau sotava. Na vunau ena yalava e vinakati kina vakalevu na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou e vakavu marau da qai ogaoga kina.” E tomana: “Au rawa ni kaya ni qo na cakamana ena gauna qo niu vakadinadinataka sara ga nona vakarautaka o Jiova me vica vata na yabaki na kakana, isulu, kei na vale.” E sega ni veiqaravi ga e Rusia o Masako, e veitokoni tale ga ena cakacaka ni tatamusuki i Kyrgyzstan. Kena ikuri, e tokona na iwasewase lailai ni vosa vakaPeritania, vakaJaina, kei na vosa vakaUighur. Ena gauna qo e painia tiko ena korolevu o St. Petersburg.\nVEITOKONI NA VUVALE QAI VAKALOUGATATAKI\nO Inga kei Mikhail\nEna vuku ni dredre vakailavo e levu na vuvale era toki i vanuatani mera vakavinakataka nodra bula vakayago. Ia me vakataki Eparama kei Sera ena gauna makawa, eso na vuvale era toki i vanuatani mera sauva na isausau vakayalo. (Vkte. 12:1-9) Vakasamataki rau mada na veiwatini o Mikhail kei Inga mai Ukraine, erau toki i Rusia ena 2003. Sega ni dede rau vunau vei ira na vaqara tiko na ka dina ena iVolatabu.\nE kaya o Mikhail: “Dua na gauna keirau vunau ena vanua e se bera ni tarai vakadua. E dolava na nona katuba e dua na turaga itabaqase, e taroga, ‘Kemudrau dauvunau?’ Ni keirau vakaio, e kaya: ‘Au kila ni drau na gole mai ena dua na siga. Sa dina ga na vosa i Jisu.’ E wiligusutaka sara na turaga qo na Maciu 24:14.” E tomana o Mikhail: “Ena yalava vata qori, keirau vosa vei ira e tini na marama lotu Baptist, era vaqara sara tiko ga na ka dina. A tiko vei ira na ivola Bula Tawamudu ra qai dau vulica ena muanimacawa. E vica vata na aua na neirau sauma tiko nodratou taro, keitou lagata vata na sere ni Matanitu ni Kalou, keitou qai vakayakavi vata. Qori e dua na veisiko guiguilecavi dredre.” Rau vakila o Mikhail kei Inga ni rau volekata na Kalou ni rau veiqaravi ena vanua e vinakati vakalevu kina na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou, dua na ka nodrau lomani ira na lewenivanua, rau kalougata tale ga ni vakainaki nodra bula. Ena gauna qo, rau veiqaravi tiko vakaivakatawa ni tabacakacaka.\nO Oksana, Aleksey, kei Yury\nEna 2007, ratou gade ina valenivolavola ni tabana e Rusia o rau na veiwatini o Yury kei Oksana, mai Ukraine, rau yabaki 30 vakacaca ena gauna qo, kei na luvedrau o Aleksey, yabaki 13. Ratou raica kina na mape kei Rusia, kei na yalava levu e se bera ni tarai tu. E kaya o Oksana: “Ni keitou raica oti na mape qori, keitou kila ni vinakati sara ga e levu na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou. E uqeti keitou qori me keitou vakatulewataka na toki i Rusia.” Na cava tale e vukei ratou? E kaya o Yury: “Yaga sara neitou wilika eso na ulutaga ena noda ivola me vaka ‘Sa Rawa li Mo Veiqaravi e Vanuatani? * Keitou gole ena vanua e Rusia e vakatututaka na valenivolavola me keitou toki kina, keitou vaqara cakacaka kei na vale.” Ratou toki i Rusia ena 2008.\nE dredre toka na vaqara cakacaka, ni levu na gauna keitou toki kina. E kaya o Yury: “Keitou dau masu me keitou kua ni yalolailai, oti keitou vunau tiko ga, keitou nuitaka na veitokoni i Jiova. Keitou vakadinata na veitokoni i Jiova ni keitou vakaliuca na nona Matanitu. Na veiqaravi qo e vakaduavatataki keitou vakavuvale.” (Maciu 6:22, 33) E yaga vakacava na veiqaravi va qo vei Aleksey? E kaya o Oksana: “E yaga sara vakalevu vua. E yalataki koya vei Jiova qai papitaiso ni sa yabaki ciwa. Nona raica ni vinakati vakalevu na veivuke e uqeti koya me painia veivuke ni sereki na vuli. Keirau marau vakalevu ni keirau raica nona taleitaka qai gugumatua ena cakacaka vakaitalatala.” Rau veiqaravi tiko vakapainia lavotaki ena gauna qo o Yury kei Oksana.\nE matata ena ka era tukuna o ira na dautatamusuki qo ni vinakati meda nuitaki Jiova vakatabakidua nida toki ena so tale na vanua meda vakalevutaka kina noda cakacaka vakaitalatala. Io era donuya eso na dredre ena nodra yalava vou o ira na veiqaravi ena vanua e vinakati vakalevu kina na veivuke, ia era marau tale ga vakalevu nira wasea na itukutuku vinaka vei ira na via rogoca na itukutuku ni Matanitu ni Kalou. O na via veivuke ena tatamusuki ena vanua se vinakati tiko ga kina na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou? Ke o nanuma mo cakava qori, o na duavata kei na ka e tukuna o Yury, e kaya me baleta nona vakatulewa me veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke: “Au veivutunitaka ga niu sega ni cakava totolo.”\n^ para. 20 Raica Na Vale ni Vakatawa, Okotova 15, 1999, tabana e 23-27.\nEra Yalorawarawa Mera Gole—i Albania kei Kosovo\nCava era cakava mera marau tiko ga?\nNa cava e uqeta e levu na iVakadinadina i Jiova mera biuta nodra vanua mera lai veivuke ena tatamusuki vakayalo e Myanmar?\nKilai ira na tacida era toki mera kacivaka na itukutuku vinaka ena yalava levu e Madagascar.\nEna 2014, e tuvanaki e Taki na cakacaka vakavunau lavotaki. Na cava e tuvanaki kina? Na cava e rawati?\niMeli iMeli Era Yalorawarawa Mera Gole—i Rusia\nGumatua mo Tokona na Parataisi Vakayalo\nQaravi Jiova ena “Gauna ni Rarawa”\n“Dou sa Vakarau Vakabulai”!\nBibi me Laurai Levu na Nomu Cakacaka?\nYalodina Tiko ga ina Matanitu ni Kalou\nQo na Vanua ni Noda Sokalou\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Julai 2015\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Julai 2015\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Julai 2015