Vaqaqacotaka Nomu Vakabauta ena Nomu iNuinui | Vulici\n“Na vakabauta oya noda vakadeitaka e lomada ni na yaco dina na ka eda nuitaka.”—IPER. 11:1.\nSERE: 81, 134\nE dei tiko ga vakacava na nodra vakabauta na dauveiqaravi ni Kalou era bula ena gauna makawa?\nNa cava e vakarautaki nikua me vaqaqacotaka noda vakabauta?\nNa cava na yaga ni kena qaqaco tiko ga na noda vakabauta?\n1, 2. (a) E duidui vakacava na veika eda nuitaka na lotu vaKarisito kei ira na bula tu ena vuravura i Setani? (b) Na taro cava eda na veivosakitaka?\nQO E dua na inuinui totoka e noda na lotu vaKarisito! Se da lumuti se ‘so tale na sipi,’ eda vakanamata kece ena kena vakayacori na inaki taumada ni Kalou kei na vakarokorokotaki ni yacana. (Joni 10:16; Maciu 6:9, 10) E inuinui dokai dina meda vakamareqeta. Eda vakanamata tale ga ena veivakalougatataki ni bula tawamudu ena “lomalagi vou” se “vuravura vou” ni Kalou. (2 Pita 3:13) Ia gauna mada ga qo eda nuitaka na tamata ni Kalou nida na vakalougatataki tiko ga vakalevu.\n2 O ira tale ga na to ena vuravura i Setani e tiko na ka era nuitaka, era vakatitiqataka ga na kena vakavotukana. Kena ivakaraitaki, era nuitaka e vica vata na milioni na dauveimauilavo nira na rawata e dua na ilavo, kena leqa ga nira sega ni vakadeitaka sara. Ia na vakabauta dina, e yavutaki ena noda “vakadeitaka e lomada” na noda inuinui vaKarisito. (Iper. 11:1) De dua o na vakasamataka se rawa ni vakadeitaki vakacava na noda inuinui. E yaga vakacava na dei ni noda vakabauta na ka eda nuitaka?\n3. E yavutaki ena cava na vakabauta vaKarisito dina?\n3 Nida ivalavala ca eda sega ni sucu kaya mai na vakabauta. Ia ke da yalomalumalumu ena cakacaka na yalo tabu ni Kalou e lomada meda rawata kina na vakabauta vaKarisito. (Kala. 5:22) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni tiko na yavu me vakabauta kina o Jiova se vinakati me tiko vua na vakabauta. Ni kaukaua duadua, e vuku tale ga, ena sega ni dua na ka me vakalatilati ena kena vakayacori na lomana. Sa vakadeitaka tu na Tamada vakalomalagi na vakayacori ni nona vosa ni yalayala me vaka sara ga sa yaco oti. E kaya: “Sa vakayacori!” (Wilika Vakatakila 21:3-6.) E yavutaki na vakabauta vaKarisito ena nona dau ‘yalodina na Kalou’ o Jiova, o koya e dau dina ena nona vosa ni yalayala.—Vkru. 7:9.\nVULI ENA NODRA IVAKARAITAKI NI VAKABAUTA NA BULA E LIU\n4. Na cava era nuitaka tu na tagane kei na yalewa yalodina era bula ni se bera na gauna vaKarisito?\n4 E volaitukutukutaki ena wase 11 ni Iperiu na yacadra e 16 na tagane kei na yalewa vakabauta. E uqeti vakalou o koya e vola na kedra itukutuku, e kaya ni o ira qo kei na levu tale ‘a vakadinadinataki vei ira na ka ena vuku ni nodra vakabauta.’ (Iper. 11:39) Era “vakadeitaka” kece ‘e lomadra’ ni na vakatubura e dua na “kawa” yalataki na Kalou me qaqi Setani me vakaotia nona talaidredre, me qai vakayacora na inaki taumada i Jiova. (Vkte. 3:15) Ia era mate na tagane kei na yalewa yalodina qo ni bera nona sevutaka na bula e lomalagi na “kawa” yalataki o Jisu Karisito. (Kala. 3:16) Eda vakavinavinaka ga ena vuku ni nona yalayala nuitaki o Jiova, ni na vakaturi ira mera bula uasivi ena parataisi e vuravura.—Same 37:11; Aisea 26:19; Osea 13:14.\n5, 6. Cava e vukei Eparama kei ratou nona vuvale me matata tiko ga kina nodratou inuinui? Eratou dei vakacava ena nodratou vakabauta? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n5 E vakamacalataki ena Iperiu 11:13 ni so era bula ni se bera na gauna vaKarisito: “Ena vakabauta, era yalodina o ira kece qo me yacova na mate, e dina ni se sega ni vakayacori vei ira na vosa ni yalayala, ia era raica vakayawa tu ga, era marautaka.” Dua vei ira o Eparama. Vakacava e matata tiko ga vua na inuinui me marautaka na bula ena rawati ena vuku ni “kawa” yalataki? E matata nona sauma o Jisu na taro qori ena ka e kaya vei ira na tusaqati koya tiko: “Dua na ka nona vakanuinui tu na tamamuni o Eparama me raica noqu gauna, a raica dina qai marautaka vakalevu.” (Joni 8:56) Qori tale ga nodratou rai o Sera, Aisake, Jekope, kei na levu tale, nira nuitaka vakatabakidua na Matanitu e se bera mai, “e tauyavutaka qai tara na Kalou.”—Iper. 11:8-11.\n6 E dei tiko ga vakacava na nona vakabauta o Eparama kei ratou nona vuvale? Ratou a rairai vulica na veika me baleta na Kalou ni ratou vakarorogo vei ira na itabaqase yalodina, se nona vakavotuya sara ga na Kalou vei ratou eso na ka, se nodratou dau wilika ga na ivola makawa era nuitaki. Koya e bibi sara, nodratou nanuma dei tiko ga na ka eratou vulica, ratou mareqeta na vosa ni yalayala ni Kalou kei na ka e vinakata, vaka kina nodratou dau vakananuma vakatitobu. Ni ratou dei vinaka ena nodratou inuinui, eratou tu vakarau ni vosota na veika dredre kece me ratou yalodina tiko ga vua na Kalou.\n7. Na cava e vakarautaka vakayalololoma o Jiova me dei tiko ga kina noda vakabauta? Cava meda cakava?\n7 Meda dei tiko ga ena noda vakabauta, e vakarautaka vakayalololoma o Jiova na nona Vosa taucoko ena iVolatabu. Me rawa gona nida “marau” da “vuavuaivinaka” tale ga, e dodonu meda dau wilika wasoma na Vosa ni Kalou ke rawa. (Same 1:1-3; wilika Cakacaka 17:11.) Me vakataki ira tale ga na dauveiqaravi i Jiova era bula ni se bera na gauna vaKarisito, e bibi meda dau vakananuma vakatitobu na yalayala ni Kalou, da qai talairawarawa. E vakalougatataki keda tale ga o Jiova ena levu ni kakana vakayalo e dau vakarautaka ni vakayagataka na “dauveiqaravi yalodina e vuku.” (Maciu 24:45) Nida mareqeta gona noda vulica na veika vakayalo e vakarautaka o Jiova, eda na vakatotomuria na nodra ivakaraitaki ni vakabauta na bula ena gauna makawa nira ‘vakadeitaka e lomadra’ na inuinui ni Matanitu ni Kalou.\n8. Sala cava e vakadeitaka kina na vakabauta na masu?\n8 E bibi tale ga na masu vei ira na dauveiqaravi ni Kalou era bula ni se bera na gauna vaKarisito, mera dei tiko ga kina ena nodra vakabauta. E qaqaco nodra vakabauta nira vakila ni rogoca nodra masu na Kalou. (Niem. 1:4, 11; Same 34:4, 15, 17; Tani. 9:19-21) Eda rawa tale ga ni talaucaka na lomada vei Jiova, nida kila ni na rogoca na noda masu me vakayaloqaqataki keda meda vosota ena marau. Ni rogoci noda masu, sa na qai qaqaco vinaka ga noda vakabauta. (Wilika 1 Joni 5:14, 15.) Ni dua na itovo e umani ena vua ni yalo tabu ni Kalou na vakabauta, e dodonu gona meda ‘kerea tiko ga’ vua na Kalou, me vaka ga e veiuqeti kina o Jisu.—Luke 11:9, 13.\n9. Nida masulaka tiko na veika me baleti keda, o cei tale me nanumi kina?\n9 Me kua ni yalani ga na noda masu ena noda kerea nona veivuke na Kalou. Eda rawa ni vakavinavinakataki Jiova, da vakacaucautaki koya tale ga e veisiga ena vuku ni nona “cakacaka veivakurabuitaki” e “sega ni tukuni rawa!” (Same 40:5) Nida masu meda nanumi ira “na tu e valeniveivesu me vaka sara ga [eda] vesu tu kei ira.” Meda masulaka ira tale ga na tacida e vuravura raraba, vakauasivi o ‘ira na liutaki keda tiko.’ E dau uqeta sara ga na lomada na noda raica na sala e rogoca kina o Jiova na noda masu ena duavata!—Iper. 13:3, 7.\nERA SEGA NI CAKITAKA NODRA VAKABAUTA\n10. Vakamacalataka eso na dauveiqaravi ni Kalou era sega ni cakitaka nodra vakabauta ra qai vakaukauataki vakacava?\n10 E vakamacalataka na yapositolo o Paula ena Iperiu wase 11, eso na dauveiqaravi ni Kalou e sega ni cavuti na yacadra era vosota na veivakatovolei. Kena ivakaraitaki, e vakamacalataki ira na yalewa vakabauta e mate na luvedra, ra qai vakaturi tale. E tukuni ira tale ga eso era “sega ni ciqoma mera sereki ena ivoli, me nodra kina na veivakaturi e vinaka cake.” (Iper. 11:35) Eda sega ni vakadeitaka se tukuni cei tiko o Paula, ia eso me vakataki Nepoci kei Sakaraia erau a vakaviriki ena vatu ni rau cakava na loma ni Kalou. (1 Tui 21:3, 15; 2 Vei. 24:20, 21) A rawa sara ga ni “sereki” o Taniela kei ratou nona itokani ena nodratou cakitaka nodratou vakabauta. Ia na nodratou vakabauta na kaukaua ni Kalou eratou ‘sogota kina na gusudra na laione’ ratou qai “tarova na kaukaua ni bukawaqa.”—Iper. 11:33, 34; Tani. 3:16-18, 20, 28; 6:13, 16, 21-23.\n11. Na ituvaki cava era vosota eso na parofita ena nodra vakabauta?\n11 Ena vuku ni nodrau vakabauta na parofita o Maikaia kei Jeremaia erau “vakatovolei ena [nodrau] vakalialiai . . . [erau] bala [tale ga] i valeniveivesu.” Eso tale me vakataki Ilaija “era veilakoyaki voli ena veivanua dravuisiga, ena veidelana, ena veiqaravatu, kei na veivanua kilo e vuravura.” Era vosota kece na ituvaki qori nira ‘vakadeitaka e lomadra ni na yaco dina na ka era nuitaka.’—Iper. 11:1, 36-38; 1 Tui 18:13; 22:24-27; Jere. 20:1, 2; 28:10, 11; 32:2.\n12. O cei na ivakaraitaki uasivi ni vosota? Na cava e uqeti koya me vosota tiko ga?\n12 Ni tukuni ira na tagane kei na yalewa vakabauta o Paula, e vakamacalataka sara e dua na ivakaraitaki uasivi—na noda Turaga o Jisu Karisito. E tukuni ena Iperiu 12:2: “Ena vuku ni marau e tu e matana e vosota kina na kaunirarawa qai sega ni dua na ka vua me vakamaduataki, e sa dabe tale ga ena ligaimatau ni itikotiko vakaturaga ni Kalou.” Meda ‘vakasamataka vakabibi’ na ivakaraitaki ni vakabauta i Jisu ni sotava na veivakatovolei mosimosi. (Wilika Iperiu 12:3.) Era vakatotomuri Jisu eso na lotu vaKarisito era mate ena vuku ni nodra vakabauta me vakataki Anitipasa, nira yalodina. (Vkta. 2:13) E nodra na icovi ni bula e lomalagi—qo e uasivia na “veivakaturi e vinaka cake” era vakanamata kina na tagane vakabauta era bula ena gauna makawa. (Iper. 11:35) Ni tauyavutaki oti na Matanitu ni Kalou ena 1914, o ira kece na lumuti yalodina era sa mate, era vakaturi ina bula vakayalo i lomalagi mera veiliutaki kei Jisu.—Vkta. 20:4.\nNA IVAKARAITAKI NI VAKABAUTA NIKUA\n13, 14. Na cava e sotava o Rudolf Graichen? Na cava e vukei koya me vosota?\n13 E vica vata na milioni na dauveiqaravi ni Kalou nikua era vakatotomuria na ivakaraitaki i Jisu ni matata tiko ga vei ira na nodra inuinui, ra qai sega ni vakatara na veivakatovolei me luluqa kina nodra vakabauta. Kena ivakaraitaki o Rudolf Graichen, e sucu mai Jamani ena 1925. E nanuma lesu eso na droini vakaivolatabu era dau lili tu ena loma ni nodratou vale. E vola: “Ena dua na droini qori era tu kina na wolifa, na lami, na luvenime kei na lepate, na luvenibulumakau kei na laione—ra qai bula veiyaloni, ni liutaki ira tiko e dua na gonetagane lailai. . . . Au sega ni guilecava rawa na droini qori.” (Aisea 11:6-9) E vica vata na yabaki nona vakararawataki mosimosi tu o Rudolf, taumada vei ira na ovisa vakalecaleca ni Nazi, era kilai me Gestapo, vaka kina o ira na dau veiliutaki vakasaurara na Communist Stasi ena Tokalau kei Jamani, ia e dei tu ga vua na inuinui ni bula ena parataisi e vuravura.\n14 So tale na ka ni veivakatovolei e sotava o Rudolf oya nona mate o tinana ena vuku ni matetaka ena keba ni veivakararawataki e Ravensbrück, e raica tale ga nona malumu vakayalo o tamana ena nona saini me cakitaka ni iVakadinadina i Jiova. Ni sereki ga mai valeniveivesu e veiqaravi sara o Rudolf me ivakatawa dauveilakoyaki, e sureti tale ga ena vuli e Kiliati. E lesi sara me daukaulotu e Chile, lai veiqaravi tale ga kina vakaivakatawa dauveilakoyaki. Ia e sega ni yaco ga e keri na veika dredre e vakatovolei kina. Ni oti e dua na yabaki nona vakamautaki Patsy e dua na daukaulotu, e mate na luvedrau yalewa. Oti qori e mate tale ga o watina ni se qai yabaki 43 ga. E vosota na veivakatovolei kece qori o Rudolf ni sa qase qai tautauvimate, ia a painia tudei tiko, e qase tale ga ni ivavakoso ena gauna e tabaki kina na kena italanoa ena Vale ni Vakatawa ni 1 Okosita, 1997, tabana e 20-25. \n15. Vakamacalataka na nodra ivakaraitaki na iVakadinadina i Jiova nikua era marau nira vosota na veivakararawataki.\n15 E sega ni cegu nodra vakacacani na iVakadinadina i Jiova, ia era marautaka tiko ga na nodra inuinui. Kena ivakaraitaki, levu na mataveitacini era bala e valeniveivesu e Eritrea, Singapore, vaka kina e Sauca Korea, nira sega ni dau vakayagataka na iseleiwau. (Maciu 26:52) Tolu vei ira qori o Isaac, Negede, kei Paulos. E 20 na yabaki nodratou curu tu ena valeniveivesu e Eritrea! Dua na ka nodratou vakalolomataki, ia ratou yalodina tiko ga ni sega mada ni vakatarai me ratou lai qarava nodratou itubutubu se me ratou vakawati. Nida raica nodratou mata mamarau ena noda website na jw.org, e ivakadinadina ni dei nodratou vakabauta. Era bau dokai ratou mada ga na yadra tiko e valeniveivesu.\nE yaga tiko vei iko na dei ni nodra vakabauta na lewe ni nomu ivavakoso nikua? (Raica na parakaravu 15, 16)\n16. Ena taqomaki keda vakacava na vakabauta e dei?\n16 E levu na dauveiqaravi i Jiova era sega ni sotava na veivakatovolei mosimosi. Duidui na sala era vakatovolei kina. Levu era bula dravudravua se ra tiko ena vanua e vakayacori tu kina na veivaluvaluti vakalewenivanua se leqa tubukoso. Eso tale me vakataki Mosese kei ira na peteriaki, era vakuai ira mai na rogo se mera kilai e vuravura. Era gumatua mera kua ni rawai ena domodomoiyau, se mera kauaitaki ira ga vakasivia. Na cava e vukei ira mera cakava qori? Na nodra lomani Jiova kei na dei ni nodra vakabauta na nona vosa ni yalayala ni na vakadodonutaka na cakacaka vakatawadodonu kece, qai vakaicovitaki ira na nona dauveiqaravi yalodina mera bula tawamudu ena vuravura ni yalododonu.—Wilika Same 37:5, 7, 9, 29.\n17. Na cava o vakadeitaka mo cakava? Cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?\n17 Eda vulica ena ulutaga qo na sala e vaqaqacotaka kina noda vakabauta na noda dau masu kei na noda vakananuma vakatitobu na yalayala ni Kalou. Noda cakava qori eda na vosota kina na veivakatovolei, da qai vakanamata ina ka eda “vakadeitaka e lomada” oya na noda inuinui vaKarisito. Ia e levu na ka e okati ena noda vakabauta me vaka e vakamacalataki ena iVolatabu, ena veivosakitaki qori ena ulutaga e tarava.\n^  (parakaravu 14) Raica tale ga na ulutaga vakavalagi “Despite Trials, My Hope Has Remained Bright” ena Awake! ni Epereli 22, 2002, e talanoataki kina o Andrej Hanák mai Slovakia.\niMeli iMeli Vaqaqacotaka Nomu Vakabauta ena Nomu iNuinui


Na ka Dina me Baleta na Matanitu ni Kalou—Tikinivolatabu me Baleta na Matanitu ni Kalou\nE vakavulica vei ratou nona imuri o Jisu me ratou masuta: “Tamai keimami mai lomalagi, me vakarokorokotaki na yacamuni. Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:9, 10) Na cava na Matanitu ni Kalou? Cava ena cakava? Cava meda masuta kina?\nJisu na Tui ni Matanitu ni Kalou.\nLuke 1:31-33: “Vakayacani koya o Jisu. Ena dokai o koya, ena vakatokai me Luvei koya e Cecere Duadua, ena solia vua na Kalou o Jiova na idabedabe vakaturaga i Tevita na tamana, ena lewa vakatui ena vuvale i Jekope me tawamudu, ena sega ni mudu na nona Matanitu.”\nUsutu ni cakacaka vakavunau i Jisu.\nMaciu 9:35: “E sikova o Jisu na koro lelevu kece kei na koro lalai kece, e veivakavulici ena nodra valenilotu, e vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou, qai vakabula na veimataqali tauvimate kei na malumalumu kece.”\nKaya o Jisu vei ratou nona tisaipeli na ivakatakilakila ni sa voleka mai na Matanitu.\nMaciu 24:7: “Era na veivaluvaluti na veivanua kei na veimatanitu, ena vakilai na leqa ni kakana qai yaco tale ga na uneune ena levu na vanua.”\nEra sa vunautaka tiko na tisaipeli i Jisu e vuravura raraba.\nKa Dina me Baleta na Matanitu ni Kalou\nVanua e tiko kina. E dua dina na matanitu, e tauyavutaka sara ga na Kalou mai lomalagi.—TANIELA 2:44; MACIU 4:17.\niNaki. Ena veisautaka na vuravura me parataisi, era na bula veiyaloni kina na tamata, sega na tauvimate se mate.—SAME 37:11, 29.\nVeiliutaki. Na Kalou e lesi Jisu me kena Tui kei ira na 144,000 era veiliutaki kei koya, era voli mai vuravura.—LUKE 1:30-33; 12:32; VAKATAKILA 14:1, 3.\nIra na vakarurugi kina. Era na bula e vuravura, ra talairawarawa ina veiliutaki i Jisu, qai vu mai lomadra nodra muria na lawa ni Matanitu.—MACIU 7:21.\nGaniti Jisu Vinaka me Liutaki Keda\nNi bula tu e vuravura e vakaraitaka sara ga ni rawa ni veiliutaki, e iliuliu dauloloma tale ga ni\nKauaitaki ira na dravudravua.—LUKE 14:13, 14.\nCata na cakacaka vakailawaki kei na veika tawadodonu.—MACIU 21:12, 13.\nLewa na veika kaukaua e vuravura.—MARIKA 4:39.\nVakani ira vakacakamana e vica na udolu.—MACIU 14:19-21.\nLomani ira na tauvimate qai vakabulai ira kece na rarawa tu.—MACIU 8:16.\nVakaturi ira na mate. —JONI 11:43, 44.\nYaga ni Matanitu ni Kalou\nO na marautaka kina na bula ena gauna qo. Kena ivakaraitaki, ira na vakarurugi ena Matanitu ni Kalou era\n‘Saga na veiyaloni kei ira na tamata kece.’—IPERIU 12:14.\nVakila na vakacegu kei na duavata ena vuvale, nira sa veilomani na veiwatini, ra veidokai tale ga.—EFESO 5:22, 23, 33.\nMamarau qai vakainaki na bula nira “kauaitaka nodra bula vakayalo.”—MACIU 5:3.\niMeli iMeli Na ka Dina me Baleta na Matanitu ni Kalou


Nai Yau Bula Mai Noda. - Matavuvale Network\nNai Yau Bula Mai Noda.\nPosted by saimone Vuata Davui on March 4, 2015 at 8:37pm in News Discussions\nNai sau ni Bauxite ena gauna oqo e weipa na vanua e tiko kina e dua na bauxite mine levu 'Kena i sau e $351 a ton.(AD) O ira nai taukeni Qele era qaravi ena dua na Agreement , taukei ni qele,Aboriginal Australian, Rio TinTo/ Alcan.Kabani e kelia na Bauxite kei na matanitu levu. Au marau nira bau nanumi nai taukei ni Qele.o weipa e tiko ena north kei Queensland e Australia.Na Agreement qoka e vakatokai na western cape consultative Agreement.\nOkati kina na Scholarship,Cakacaka ena mine vei ira nai taukei ni qele,Maroroi na vei yavu tabu,Lavo e soli me qarava nodra mate,nodra i yaya ni loma ni Vale,Tara nodra outstation se koro ni galala ena nodra vei tiki ni Qele kei na kena invest taki e dua na wase ni lavo levu ena dua na account ka ratou raica vata na i taukei ni qele land councilkei na matanitu.Yaca ni agreement na Western Capeco-existent consultative agreement .E levu tale na benefit e lako vei ira nai taukei ni qele.\nAu raica ni dua na ka vinaka nira bau vakatarai nai taukei ni Qele mera vosa ka vakadonui e dua na wase ni lavo rawa mai na volitaki ni nodra i yau bula me lako vei ira.Vaka evei ya.\nAu nuitaka nina dua na agreement vinaka e lako vei irtou na wekaqu mai Bua.\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 5, 2015 at 1:11pm\nAmani kei Aisake,\nDrau bau talanoataka mada na yaga vata kei na ca ni ka e sa yaco tiko ena keli bauxite mai Bua. Vakloloma na veidabui vakaitamera. Vakasisila na nomudrau tokona vakamataboko tiko na ca. Ie e leqa gona ni kamikamica ga nai lavo ka a taura o Jiutasa Isikarioti.\nKo drau bau kila tu nai sau ni qele ka kau tiko i China vei ira nai taukei ni qele? Nai sau dina ni bauxite? Na i sau ni other minerals kei na mataqali minerals e rawata tiko kina o China mai na qele ka kau tiko vakadua ki China? Ko drau kila nai sau ni other minerals ni compare-taki vata kei na i sau e rawa tiko mai na bauxite? Ko drau kila na yaga ni other minerals kei nai sau e sauma kina o Viti ni sa volia tale mai China?\nO drau saumi tu mo drau lasutaki ira ka vakawelei ira nai taukei ni qele. Ko drau sega ni madua ni bula tu ko ira na nomudrau dui lewe ni Matavuvale ena i lavo duka. Era kana na veitinani kei na weka, vuli na gone, voli i yau ni ukuuku ni vale, nodra i ukuuku na marama ena i lavo duka. Vakaloloma qai vakasisila.\nPermalink Reply by Sandy Martini on March 7, 2015 at 10:11pm\n@Joni Mativaludina sa bau matata nomu vamacalataka nai yau kei na qele ..So Funny Wahahahaahaa !!\nE dina ya Amani kei Aisake ? kaila :) :) :)\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 8, 2015 at 5:17pm\nAmani kei Waisake,\nE dua na yaniyanu sa soli ki n Land Bank ka sa tara tiko kina e dua na otela. E sa tekivu daunimatitaki na veicakau me baleta na ka e vinakata na otela. Sa vakaloloma nai qoliqoli. Era kauta cake na nodra kudru nai taukei ni vanua, ka sa laki yaco ki na valeni volavola nei PM ka yaco vai PM; sega ga ni dua na ka e caka kina.\nNa veika e yaco tiko mai vanua ni keli bauxite mai Bua kei na yanuyanu mai vei ratou na Turaga Naita, sa bau vakaloloma dina. Sa tekivu kau tani tiko yani na ka e vakamareqeta nai taukei ka dau maroroi vinaka tu ena 1997 Constitution ka sa sega ni tiko ena 2013 Constitution qai veitokoni tale tu kina o Bau kei Kai.\nQai veitokoni tiko talega kina o Waisake Bogirua kei Amani. Sa vaka tu ko ya na vakaloloma ni veidabui kei na voli rawarawa ni so nai taukei ena gauna qoka, sa veivakurabuitaki tale na kena ca kei na kena vakasisila.\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 8, 2015 at 5:20pm\n"...veitokoni tale tu kina o Bai kei Kai."\nNa yaca ni yanuyanu ka tara tiko kina na Otela ka sa basuraki e dua na kena veicakau o Yakuve mai Kadavu.\nPermalink Reply by saimone Vuata Davui on March 9, 2015 at 4:04am\nAu lesu tale kina Western Cape co existence Consultative agreement ka ratou signtaka na Federal Govt. of Australia,Taukeni Qele kei na mining company, (Rio Tinto Alcan), ka okati ena agreement oqo na benefit vei ira nai taukei ni Qele.E taura e rua na yabaki na veitalanoa kei na Bosebose me yacova ni dui sotavi nodratou dui interest na stake holders taucoko.Na ka bibi e vinakati ena agreement, nina oti na keli ni yau, me biu tu mai e dua nai yau vei ira nai taukei ni Qele.Kena i karua mera bau kila nai taukei ni qele na benefit era sa vakayagataka tiko ena veiyabaki baleta nisa cawadru mai ligadra na lewa ni nodra qele, mera bau marautaka vakalailai eso na cau mai vei ira na investors,(RioTinto/ Alcan} o koyana kabani e kelia na nodra i yau nai taukei ni qele.Kena i balebale e rawa nida bula vata( Co Existence} meda rokova na nona dodonu kei na ka e nona na wekamu.\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 10, 2015 at 8:24pm\nAmani kei Waisake, drau bau vakamacala mada mai ena ka levu sa yaco tu qo mai Nawailevu mai Bua kei na yanuyanu mai Kadavu o Yakuve.\nSa donu tiko ya vei kemudrau?\nVaka e veicalati toka, se vakaevei Amani kei Waisake?\nPermalink Reply by saimone Vuata Davui on March 10, 2015 at 11:01pm\nE sega li ni dodonu me soli vua nai taukei ni qele e dua se rua na yabaki na veitalanoa kei na investors, se iTLTB kei na matanitu me macala vaka vinaka na cava soti me nodra nai taukei ni Qele ni nodra qele kesa lisitaki e na loma ni sagavulu na yabaki , era na vakacegu ni so na ka ena lesu vei ira. Meda vaqara Oqo e noda i tavi meda veivuke ena kena vakamacala taki vakasavasava.Sega walega ni tavi ni matanitu, nai to talega ni veisaqa me ratou kelia na veika e dodonu se sega ni dodonu me vakayacori.Oqo na tikina bibi ka vakatokai na noda dodonu nai taukei ni resources.Ena sega ni mosi vei ira e sega na nodra qele.Kua nida wawa, Nise bera ni vosa mai na vatu .\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 17, 2015 at 12:03pm\nKemuni saka nai taukei ni qele e Viti,\nRawa ni da kunea e na Sections 27 & 28 ni na dua na lawa ena solia na kaukauwa ni compulsory acquisition (tauri na qele cava ga e vinakata na matanitu); na lawa ka sa buli oti sai koya na Land Use Decree ka tukuni tiko kina ni lewa ena vakatauca, e sega ni rawa ni veilewaitaki ena dua na mataveilewai se Tribunal. Na Land Use Decree e qai solia na kaukauwa ma tauyavutaki na Land Bank. Na soli ni qele ki na Land Bank e curu mai kina na Pillar 6, Clause 11 ni CHARTER ka sa sega kina ni qai vakamuri na procedure ka virikotori ena Native Land Trust Act, ka tukuni tale tiko ga ena Land Use Decree ni kaukauwa cake o koya mai na lawa kecega kevaka e kunei e dua na duidui vakalawa. ka sa wili tale tikoga e ke na noda qele kovuti ka sega ni rawa ni ratou dau solia na NLTB me lisitaki; kevaka me lisitaki ena muria toka e dua na veitalanoa vinaka qai caka taumada na de-registration ni se bera na kena lisitaki.\nAu sa druka vei ira na gone i taukei lewe ni Parlimedi ni Fiji First ni ra sega ni kauwai ena tikina oqo, kau kasamita tiko ni ra se sega tiko ga ni kila.\nAu druka vei Bainimarama, Pio Tikoduadua, Seruiratu, Nacuva, Kubuabola, kei ira era dau vakamacala tiko mai; wili kina o Raturala kei Kisoko (lasulasu); wili kina o Amani kei Waisake Bogirua.\nDrau vakamacala mai Amani kei Waisake ena ka au sa vakamacaka tiko kina qo. Drau kua ni vuni, drau vosa mai.\nAu kerea mo ni vakamacala mai na Turaga kei na Marama me kilai ka vakadewataki yani na dina qoka me yacova na veimata ni katuba kece sara ni taukei ni qele. Me ra kila kece na sotia, ovisa kei na ovisa ni vale ni veivesu nai lawaki qaseqase ka cakava o Kaiyum ka sa voli keda tu kina ena gauna qoka, ka wili kina nai bikibiki tamata vuli, cakacaka vinaka era sa vakamumuri tu ga vakamataboko.. Me tarovi o Kaiyum ni vakavuna na vakaloloma, na tiko yavavala, na nui qawaqawa, ka rawa ni vakavuna na dave ni dra.\nNi vakamacala mai ka vakadewataka yani na dina qoka baleta ni sega ni access kece ena forum qoka na kawa i taukei. O keda eda sa raica na dina me da veitukutukunitaka yani me kila nai taukei kece sara na ka vakaloloma era sa cakava vei keda nai lala qo ena gaunisala vakapolitiki.\nKalougata tiko mada ga na noda vanua lomani o Viti.\nPermalink Reply by Waisake Bogirua on March 17, 2015 at 9:19pm\nJoni sa rui levu nomu vesu mona kei na lasulasu..sa tu qori na kena tabana kei na kena tamata..lako mai lai raici koya sara drau veitalanoa sa matata vei iko qai wasea mai se cava drau veitalanoa taka..sa rauta na vesu mona lasulasu tiko...\nTHE fourth iTaukei public consultations was held at Tamavua Village outside Suva last week.\nAbout 100 people were part of the consultation chaired by the iTaukei Affairs Ministry permanent secretary Savenaca Kaunisela.\nIssues surrounding the iTaukei people were discussed at the consultations.\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 18, 2015 at 11:50am\nNa forum ko tukuna tiko qori e ra veiliutaki tiko ga kina na tamata voli oti vakataki Savenaca Kaunisela. Sega na betena na forum qori ka ni sega ni na sega ni mana na veika eda wasea tiko ena forum qoka. Na forum corrupt qori ena nakiti ga kina na interest ni Matanitu nei Kaiyum. Au via vakaraitaka vei iko mo kila ni ko iko ko tamata voli. Vakaloloma, vakasisila.\nNa gaunisala vinaka ga ena forum qo, dina ni lewe lailai era access kina, ia era na vakadewataka na dina qoka me yacova na mata ni katuba ni vei matavuvale i taukei ni qele. Se vo tiko na tamata dina Waisake, se bera ni volia kece o Kaiyum na dina ni taukei ni qele; se vo tiko e so. O au e dua vei ira kau kila ni ko vinakata tiko meu tobo ka qaqauraki ka rawa sara niu vakamatei kina.\nMo kila vinaka sara tiko Waisake, ni political system e Satanic ia e vakatara na Kalou me cici tu e vuravura; ka na kilai rawarawa sara kina na duidui e kuna vei ira na kawa ni tevoro (Setani) (Joni 8: 44) kei na tamata ni Kalou.\nPermalink Reply by Waisake Bogirua on March 19, 2015 at 2:56am\nSa qai dei vakasigalevu na vanua ko tu kina.. o iko a cata ga na matanitu e cici tiko qoka..meu tukuna sara vaka vinaka vei iko, eratou na veiliutaki tiko na Fiji First me yacova na veidigdigi tarava..koya na nomu via vunau lila mai qori biuta sara ena kava ni benu..era sa lewe levu na Kai VITI era sa duavata meratou veiliutaki na Fiji First...qoka gona na DEMOCRACY o kaila vaka tiko mai...moce JO !!!!\nPermalink Reply by Joni Mataivaludina on March 19, 2015 at 12:05pm\nE sega ni issue na Fiji First se na democracy. They are peripheral and persuasive in the discussion but the substantive issue is the safety of native land as it was in the 1997 Constitution.\nNa issue au tukuna tiko sai koya na qele ni taukei e sa cakava vakapolitiki vuni toka o Kaiyum ena Sectiona 27 & 28 ena 2013 Fiji Constitution na katuba me rawa ni kautani mai na ligada ena kaukauwa ni lawa.\nKua ni leve tiko nomu i vakamacala ka mo vakamacalataka mai na tikina au vosa tiko kina. Ko sa tokona li me sa tokitaki na qele mai ligada. Sauma mai na taro Waisake ka vakamacala mai ena sections 27 & 28.


Era Vesuka na Ovisa ni Rusia e Dua na Turaga ni Denmark e iVakadinadina i Jiova\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Georgian German Greek Hausa Hungarian Indonesian Italian Japanese Kazakh Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Xhosa Yoruba vakaViti\nNIU YOKA—Era curu vakailoa na ovisa ena dua na gauna ni nodra sokalou na iVakadinadina i Jiova ena yakavi ni ika25 ni Me, 2017. E vesu kina e dua na turaga ni Denmark, e lewenivanua e Rusia. Qori e salavata kei na lewa e tauca na Mataveilewai Cecere ni Rusia ena ika20 ni Epereli 2017 me baleti ira na iVakadinadina i Jiova.\nEra curu vakailoa e rauta ni 15 na ovisa vakaiyaragi kei ira na vakailesilesi ni veitaqomaki ni matanitu (Federal Security Service) ena nodra soqo ni lotu na iVakadinadina i Jiova ena korolevu o Oryol (e kilai tale ga me o Orel), e laurai toka ena itaba. Era kumuna na ovisa na kedra itukutuku kece na tiko e kea ra qai taura na nodra iyaya vakalivaliva. Era vesuka tale ga na vakailesilesi ni veitaqomaki e dua na turaga ni Denmark o Dennis Christensen, e iVakadinadina i Jiova. Oti ga ya, era yanaraka na ovisa e va na vale ni iVakadinadina i Jiova ena korolevu.\nEratou vesuki koya ena bogi qori na vakailesilesi ni veitaqomaki (FSB), ia nikua e vakadonuya na Mataveilewai e ra (Soviet District Court) e Oryol na nodratou kerekere na vakailesilesi ni veitaqomaki (FSB), e vakarota tale ga me vesu tu vakawawa o Christensen me oti mada na nodratou veivaqaqai. O Christensen, na imatai ni vulagi e vakayacori vua na ivakarau qo me tekivu ena gauna e tauca kina na Mataveilewai Cecere e Rusia na lewa me baleti ira na iVakadinadina i Jiova e kea. Ke vakadinadinataki ni cala, e rawa ni balavu nona vesu.\nSa yaco oti e sivia ni 40 na ivakarau voravora va qo vei ira na iVakadinadina i Jiova, wili kina na kena qo nira vakaitavi kina na vakailesilesi ni matanitu kei na so tale, ni oti nona vakatakilakilataki ira na Mataveilewai Cecere e Rusia nira dau vakavuna na tikoyavavala qai vakatabuya na Valenivolavola e kea kei na 395 tale na isoqosoqo vakalawa ni iVakadinadina i Jiova ena vanua taucoko vakaRusia.\nRa vakama na dauvakacaca na vale e dau vakayacori kina na sokalou.\nOti ga e vica na aua nona vakataulewa na Mataveilewai Cecere ena ika20 ni Epereli, era vakacaca eso na tagane ena dua na vale levu era dau sokalou kina na iVakadinadina i Jiova e St. Petersburg ra qai vakarerei ira na tiko e loma. Era vakacaca tale ga ena vo ni vale ni sokalou kei na nodra dui vale na iVakadinadina i Jiova ena yasayasa o Kaliningrad, Moscow, Penza, Rostov, St. Petersburg, Sverdlovsk, Voronezh, kei Krasnoyarsk. Dua tale na gauna, ena ika24 ni Me 2017, ena tauni o Zheshart ena Komi Republic, e vakacacani e dua na vale era dau sokalou kina na iVakadinadina i Jiova ni vakamai. Me ikuri ni nodra curu vakailoa na ovisa kei na vakacaca, era mokulaki tale ga na iVakadinadina i Jiova, vakarerei e koronivuli kei na vanua ni cakacaka, se vakacegui mai na nodra cakacaka.\nE kaya o David A. Semonian, na mata ni iVakadinadina i Jiova ena nodra itikotiko liu: “Keimami leqataka vakalevu na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura na kedra ituvaki na taci keimami e Rusia. E vakavuna na tikoyavavala na lewa tawadodonu e tauca na Mataveilewai Cecere e Rusia me baleti keimami. Keimami kerea ena ika19 ni Me, 2017 me rogoci tale. Qo e gauna vinaka me muduka kina o Rusia na nona ivalavala tawadodonu vei keimami na iVakadinadina i Jiova. Keimami kerea tale ga me dikevi tale nona vesu vakatawadodonu na taci keimami o Dennis Christensen.”\niMeli iMeli Era Vesuka na Ovisa ni Rusia e Dua na Turaga ni Denmark e iVakadinadina i Jiova\nDei tu ga Mataveilewai ena Vakatulewa me Baleti Dennis Christensen\nVesu Qai Wawa Veilewai o Dennis Christensen\nVidio ni Nodra Vakacaca na Vakailesilesi e Rusia


Franz Peter Schubert (31 Janueri 1797 - 19 Noveba 1828) a daunivucu o vaka-Austria ni bera na malumu ka totolo veidomoni ganua. Se cava ga na nona gauna lekaleka, a biuta tu mai o Schubert e dua na cakacaka vakaitamera, oka kina e levu cake mai na 600 veikavuravura votu cakacaka (levu ni lied), vitu vakaotia mataivakataba, ivakatagi veikatabu, opera,ivakatagi lagasere kei na dua na tiki ni piano levu kei ivakatagi loqidonui.\nA sucu ena Himmelpfortgrund suburb ni Vienna, a vakaraitaka o Schubert na isolisoli vovou ni ivakatagi mai na dua na yabaki lailai. A solia vua o tamana na imatai ni nona lesoni Vailini kei na tacina tagane ka solia vua na lesoni ni tabapiano, ia sa totolo sara na nodratou gugumatua o Schubert. Ena 1808, ni sa yabaki tinikadua, a yaco me iraki ena koronivuli ni Stadtkonvikt, ka yaco me veikilai kina kei na ivakatagi ni mataivakatagi ni Haydn, Mozart, kei Beethoven. A biuta o koya na Stadtkonvikt ni cava na 1813, ka lesu tale i vale me laki tiko vata kei tamana, ka tekivu vulica kina me qasenivuli. E dina ni a tomana na nona vuli ena ivukivuki kei Antonio Salieri ka se lewena tikoga na vakaluveni. Ena 1821, a vakacurumi o Schubert ki na Gesellschaft der Musikfreunde me vaka e dua na lewenilotu, ka veivuke ena kena tauyavutaki na yacana ena kedra maliwa na Viennese lewenivanua. A solia e dua na vakatasuasua ena nona cakacaka me dokai kina ena ika ni 1828 Maji, na gauna duadua ga a vakayacora kina ena nona cakacaka. A mate ena walu na vula i muri ni sa yabaki 31, a vakavuna na inaki ni cagilaba katakata, ia e vakabauta na daunitukutuku makawa me sifilisi.\nNa vakavinavinaka ena ivakatagi nei Schubert ena gauna e bula tiko kina e vakaiyalayala ena dua na iwirini lailai ni tu mai Vienna, ia e taleitaka vakalevu cake na nona cakacaka ena vica na yabaki ni oti na nona mate. Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Franz Liszt, Johannes Brahms kei dua tale na ika 19 senijiuri era a kunea ka jabenitaki na nona cakacaka. Nikua, sa itutuni tiko o Schubert ena kedra maliwa na daunivucu cecere duadua ni ra kei e na ivakatagi kei nona sere ena dau kilai levu.\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Franz_Schubert&oldid=34170"\nThis page was last edited on 24 Janueri 2021, at 16:13.


“Kua ni Taqaya Niu Nomu Kalou”—Aisea 41:10 | Vale ni Vakatawa Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Janueri 2019\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kenyan Sign Language Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Salvadoran Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nULUTAGA NI VULI 1\n“Kua ni Taqaya Niu Nomu Kalou”\n“Mo kua ni rere niu tokoni iko. Kua ni taqaya niu nomu Kalou. Au na vakaukauataki iko, io, au na vukei iko.”—AISEA 41:10.\nSERE 7 Vu ni Noda Kaukaua o Jiova\n1-2. (a) E uqeti Yoshiko vakacava na Aisea 41:10? (b) E yaga tale ga vei cei na itukutuku i Jiova?\nE SEGA ni vinaka na itukutuku e rogoca o Yoshiko, e dua na tacida yalewa yalodina. E kaya nona vuniwai ni sa vo ga vua e vica na vula me mate. Cava e cakava o Yoshiko? E vakasamataka sara nona tikinivolatabu taleitaki, na Aisea 41:10. (Wilika.) Oti e tukuna vakamalua vei vuniwai ni sega ni rere, ni taura tiko na ligana o Jiova. * Na tikinivolatabu qori e vakaceguya na tacida yalewa qo, sa qai nuitaki Jiova ga vakalevu. Ena vakacegui keda tale ga nikua na tikinivolatabu qori meda vosota na ituvaki dredre. Ena matata qori nida dikeva na vuna e uqeti Aisea kina o Jiova me vola na itukutuku qo.\n2 O Jiova e uqeti Aisea me vola na tikinivolatabu qo me vakacegui ira na Jiu era na kau vakavesu i Papiloni. Ia e sega ni kena inaki ga me vakacegui ira na Jiu ena gauna ya. E maroroya o Jiova na vosa qori me vakacegui ira tale ga na qaravi koya me yacova mai nikua. (Aisea 40:8; Roma 15:4) Eda bula tu qo ena gauna e “vakilai kina e levu na ka dredre,” ena yaga sara vakalevu vei keda na itukutuku veivakacegui ena ivola i Aisea.—2 Tim. 3:1.\n3. (a) Na cava e yalataki ena Aisea 41:10 na noda tikinivolatabu ni yabaki 2019? (b) E yaga vakacava vei keda na veivakadeitaki qori?\n3 Eda na dikeva ena ulutaga qo e tolu na ka e yalataka o Jiova ena Aisea 41:10 me dei kina noda vakabauta: (1) Ena tokoni keda o Jiova, (2) e noda Kalou, (3) ena vukei keda. Me vakataki Yoshiko, e yaga tale ga vei keda na veivakadeitaki * qori. Eda dau sotava na ituvaki dredre, e bibi tale ga meda vosota na veika ca ena vuravura qo. Eso na tacida era vosota na veitusaqati ni matanitu. Meda dikeva yadua mada na tolu na vosa ni veivakadeitaki i Jiova.\n“NIU TOKONI IKO”\n4. (a) Na cava na imatai ni veivakadeitaki i Jiova eda na dikeva? (Raica na ivakamacala e ra.) (b) Eda kila vakacava ena ka e tukuna o Jiova ni lomani keda? (c) E uqeti iko vakacava qori?\n4 Qo na imatai ni veivakadeitaki i Jiova: “Mo kua ni rere niu tokoni iko.” * E vakaraitaka o Jiova nona veitokoni ni kauaitaki keda ena veigauna, qai lomani keda. Dikeva na levu ni nona lomani keda ena ka e tukuna. “O talei e mataqu,” e kaya o Jiova. “O rokovi, au lomani iko.” (Aisea 43:4) E sega ni dua na ka ena vuravura qo me tarova nona lomani ira na qaravi koya. Na nona dau tokoni keda ena yalodina ena sega ni yavalati rawa. (Aisea 54:10) Nona loloma kei na veitokoni e vakayaloqaqataki keda. Ena taqomaki keda nikua me vaka ga nona taqomaki Eparaama (Eparama) na nona itokani. E kaya vua o Jiova: “Kua ni rere Eparaama. O yau na nomu isasabai.”—Vkte. 15:1.\nEna veivuke i Jiova, eda na vosota na veivakatovolei e vaka na waluvu kei na yameyame (Raica na parakaravu 5-6) *\n5-6. (a) Eda kila vakacava ni via vukei keda o Jiova nida sotava na veika dredre? (b) Na cava eda vulica vei Yoshiko?\n5 Eda kila ni vinakata o Jiova me vukei keda nida sotava na veika dredre, ni yalataka vei ira nona dauveiqaravi: “Ni o lako e lomaniwai, au na tiko vata kei iko, kei na loma ni veiuciwai, ena sega ni luvuci iko. Ni o lako ena loma ni bukawaqa, o na sega ni kama, se yameci iko na yameyame.” (Aisea 43:2) Na cava na kena ibalebale?\n6 E sega ni yalataka o Jiova me kauta tani na veika dredre, ia ena sega ni vakalaiva me luvuci keda vakadua na leqa e vaka na “veiuciwai,” se meda vakaleqai vakadua ena veivakatovolei e vaka na “yameyame.” E vakadeitaka ni na tiko vata kei keda nida “lako” curuma na veivakatovolei qori. Ena vukei keda vakacava o Jiova? Ena vakacegui keda me rawa nida yalodina tiko ga vua, ke da mani mate mada ga. (Aisea 41:13) E vakadinadinataka qori o Yoshiko, na tacida sa cavuti mai. E kaya o luvena yalewa: “Keitou qoroi Na ni lomavakacegu tu ga. Keitou raica sara ga ni vakacegui koya o Jiova. Me yacova nona mate, e dau tukuna tu ga vei ira na nasi kei na tauvimate na veika me baleti Jiova kei na nona yalayala.” Na cava eda vulica vei Yoshiko? Eda na dei qai yaloqaqa ni vosota na veika dredre nida nuitaka na yalayala i Jiova: “Au na tokoni iko.”\n“NIU NOMU KALOU”\n7-8. (a) Na cava na ikarua ni veivakadeitaki eda na dikeva, na cava na kena ibalebale? (b) Cava e tukuna kina o Jiova vei ira na Jiu era tu vakavesu: “Kua ni taqaya”? (c) E vakacegui ira vakacava na Jiu na Aisea 46:3, 4?\n7 Dikeva na ikarua ni veivakadeitaki e vola o Aisea: “Kua ni taqaya niu nomu Kalou.” Na cava na ibalebale ni taqaya ena yatuvosa qo? Na vosa taumada ni “taqaya,” e dusia ni “o rai i muri ni o leqataka e dua na ka” se “nona veiraiyaki e dua ni rere.”\n8 Na cava e tukuna kina o Jiova mera kua ni “taqaya” na Jiu era na kau vakavesu i Papiloni? E kila nira na rere na lewenivanua e kea. Na vuna? Ni na valuti Papiloni na mataivalu qaqa ni Mitia kei Perisia ni voleka ni cava na 70 na yabaki ni nodra tu vakavesu na Jiu. Ena vakayagataka na mataivalu qori o Jiova me sereki ira nona tamata mai Papiloni. (Aisea 41:2-4) Gauna era kila kina na kai Papiloni kei na veimatanitu nira sa voleka yani na kedra meca, era saga mera veivakayaloqaqataki nira kaya: “Mo kaukaua.” Era bulia tale ga e levu na kalou matakau nira vakanuinui tu ni na vakabulai ira. (Aisea 41:5-7) Ia o Jiova e vakacegui ira na Jiu era tu vakavesu ni kaya: “O iko Isireli na noqu dauveiqaravi [sega ni o ira na kena vo] . . . Kua ni taqaya niu nomu Kalou.” (Aisea 41:8-10) Dikeva ni kaya o Jiova: “Niu nomu Kalou.” E vakadeitaki ira tiko na nona dausokalou yalodina ni sega ni guilecavi ira. E se nodra Kalou tiko ga, era nona tamata tale ga. E kaya vei ira: “Au na keveti kemuni . . . au na vakabulai kemuni.” Na vosa ni veivakadeitaki qori e vakayaloqaqataki ira dina na Jiu era tu vakavesu.—Wilika Aisea 46:3, 4.\n9-10. Na cava meda kua kina ni rere? Tukuna e dua na ivakaraitaki.\n9 Nikua, era sa qai taqaya ga e levu ni torosobu tiko na ituvaki ni vuravura qo. Eda sega tale ga ni galala mai na leqa qori. Ia e sega ni dodonu meda rere. E kaya vei keda o Jiova: “Niu nomu Kalou.” Na cava e veivakacegui kina na vosa qori?\n10 Dikeva e dua na ivakaraitaki: Rau vodo tiko ena waqavuka o Timoci kei Peni, e qai sakure na waqavuka ena kaukaua ni cagi. E voravora na itosotoso, ia e kacivaka mai ena gusunivosa o pailate: “Me vakadre vinaka tiko ga nomuni beleti. Ena yavavala toka na waqavuka.” E lomaleqa o Timoci. E kaya tale na pailate: “Ni kua ni taqaya. Qo na nomuni pailate.” E kureulu o Timoci qai kaya, “Sega ni macala na itosotoso qo!” E raica ni lomavakacegu tu ga o Peni, mani taroga: “Cava o sega ni rere kina?” E matadredredre o Peni qai kaya: “Au kilai pailate vinaka. E tamaqu!” E tomana: “Meu tukuna mada vei iko na veika me baleti koya. Au kila ni o na qai lomavakacegu ke o kilai koya, kei na ka e rawa ni cakava.”\n11. Na cava eda vulica vei rau na pasidia ni waqavuka?\n11 Na cava eda vulica ena ivakaraitaki qo? Me vakataki Peni, eda lomavakacegu nida kila vinaka na Tamada vakalomalagi o Jiova. Eda kila ni na karoni keda nida sotava na ituvaki dredre e vaka na draki ca ena gauna ni ivakataotioti qo. (Aisea 35:4) Eda lomavakacegu tu ga nida nuitaki Jiova, ia ena rere o vuravura. (Aisea 30:15) Me vakataki Peni, eda wasea tale ga yani na vuna eda nuitaki Jiova kina. Era na nuidei tale ga ni na tokoni ira tiko ga o Jiova se mani dredre vakacava na ituvaki.\n“AU NA VAKAUKAUATAKI IKO . . . AU NA VUKEI IKO”\n12. (a) Na cava na ikatolu ni veivakadeitaki eda na dikeva? (b) Cava eda vulica ni cavuti na ‘liga’ i Jiova?\n12 Dikeva na ikatolu ni veivakadeitaki e vola o Aisea: “Au na vakaukauataki iko, io, au na vukei iko.” Sa vakamacalataka oti o Aisea na sala ena vakaukauataki ira kina nona tamata o Jiova ni kaya: “Ena lako mai . . . o Jiova ena kaukaua, ena veiliutaki na ligana ena vukuna.” (Aisea 40:10) Ena iVolatabu na vosa ‘liga,’ e dau vakaibalebaletaki vakalevu ena kaukaua. Ni tukuni gona “veiliutaki na ligana,” e dusia ni o Jiova e Tui kaukaua. E sega ni vakatauvatani rawa na nona kaukaua ni tokoni ira nona dauveiqaravi ena gauna sa oti qai taqomaki ira. E cakava tale ga qori vei ira na nuitaki koya ena gauna qo.—Vkru. 1:30, 31; Aisea 43:10, vmr.\nEna tawayaga na iyaragi kece ni taqomaki keda na liga kaukaua i Jiova (Raica na parakaravu 12-16) *\n13. (a) Gauna cava ena vakaukauataki keda kina o Jiova? (b) Cava ena vakaukauataki keda meda nuidei?\n13 Nira saqati keda na meca, ena dei o Jiova ena nona yalayala: “Au na vakaukauataki iko.” Ena so na vanua nikua, era saga vakaukaua na keda meca mera tarova noda cakacaka vakavunau, mera vakatabuya tale ga na isoqosoqo. Ia eda sega ni taqaya ena veitusaqati va qori. E vakadeitaka tu o Jiova ni na vakaukauataki keda meda nuidei ni yalataka: “Ena tawayaga na iyaragi kece e buli mo valuti kina.” (Aisea 54:17) Eda vulica ena vosa qori e tolu na ka bibi.\n14. Na cava eda sega ni kidroa kina nira saqati keda na meca?\n14 Kena imatai, eda na cati nida imuri i Karisito. (Maciu 10:22) Sa tukuna tu o Jisu nira na vakacacani vakaukaua na nona imuri ena gauna ni ivakataotioti. (Maciu 24:9; Joni 15:20) Kena ikarua, eda kila ena parofisai i Aisea nira na sega wale ga ni cati keda na meca, ia era na valuti keda ena levu na iyaragi. E okati ena iyaragi qori na itukutuku veivakacalai, na lasu e tukuni me baleti keda, kei na veivakacacani kaukaua. (Maciu 5:11) O Jiova ena sega ni tarovi ira na meca mera valuti keda ena nodra iyaragi. (Efeso 6:12; Vkta. 12:17) Ia e sega ni dodonu meda rere. Na vuna?\n15-16. (a) Na cava na ikatolu ni tikina bibi meda nanuma, e tokona vakacava qori na Aisea 25:4, 5? (b) Cava e tukuna na Aisea 41:11, 12 me baleta na kedra itinitini na valuti keda?\n15 Qo na ikatolu ni tikina bibi meda nanuma. E kaya o Jiova ni na “tawayaga na iyaragi kece” eda valuti kina. Me vaka ga na lalaga e itataqomaki mai na draki ca, o Jiova tale ga ena taqomaki keda mai na nodra “cudru na tamata voravora.” (Wilika Aisea 25:4, 5.) Ena dreve kece na nodra sasaga na meca mera vakaleqai keda.—Aisea 65:17.\n16 E vakaukauataki keda tale ga o Jiova meda nuitaki koya ni sa tukuna tu na kedra itinitini na “katakatataki” keda. (Wilika Aisea 41:11, 12.) Se mani vakacava nodra sasaga na meca, se na kaukaua ni nodra vala, sa matata tu na kedra itinitini: O ira kece na meca ni tamata ni Kalou era na “vakatawayagataki ra qai rusa” kece.\nMEDA NUITAKI JIOVA VAKALEVU\nEda na nuitaki Jiova vakalevu nida wilika wasoma na iVolatabu (Raica na parakaravu 17-18) *\n17-18. (a) Rawa vakacava nida nuitaki Jiova vakalevu nida wilika na iVolatabu? Tukuna e dua na ivakaraitaki. (b) Ena yaga vakacava nida vakasamataka vakatitobu noda tikinivolatabu ni yabaki 2019?\n17 Eda na nuitaki Jiova vakalevu nida kilai koya vinaka. Eda na kilai Jiova vinaka ga nida wilika vinaka na iVolatabu qai vakasamataka vakatitobu. E tiko kina na itukutuku nuitaki ni nona dau taqomaki ira nona tamata ena gauna sa oti. Eda nuidei gona ni na taqomaki keda tale ga ena gauna qo.\n18 Kena ivakaraitaki, dikeva na ivakatautauvata e vakayagataka o Aisea me baleta nona taqomaki keda o Jiova. E kaya ni o Jiova na ivakatawa, o ira nona tamata na lami. E kaya o Aisea me baleti Jiova: “Ena kumuni ira vata na lami e ligana, ena keveti ira e lomaserena.” (Aisea 40:11) Nida vakila na liga kaukaua i Jiova, eda lomavakacegu nida na taqomaki. E vinakata na dauveiqaravi yalodina e vuku meda lomavakacegu tiko ga nida sotava na ituvaki dredre. E digitaka gona na Aisea 41:10 me noda tikinivolatabu ni yabaki 2019, “Kua ni taqaya niu nomu Kalou.” Vakasamataka vakatitobu na veivakadeitaki qori. Ena vakaukauataki iko ni o sotava na ituvaki dredre ena gauna se bera mai.\nE VAKAYALOQAQATAKI IKO VAKACAVA NA VEIVAKADEITAKI QO I JIOVA?\n“Au na tokoni iko.”\n“Niu nomu Kalou.”\n“Au na vakaukauataki iko . . . au na vukei iko.”\nSERE 38 Ena Vakaukauataki Iko\n^ para. 5 E laurai ena tikinivolatabu ni yabaki 2019 e tolu na vuna meda lomavakacegu kina ena vuravura ca qo, se nida sotava na ituvaki dredre. Eda na dikeva qori ena ulutaga qo, ni na uqeti keda meda nuitaki Jiova vakalevu, meda kua tale ga ni taqaya. Mo dau vakasamataka vakatitobu noda tikinivolatabu ni yabaki. Tovolea mo cavuqaqataka. Ena vakaukauataki iko dina mo vosota na veika dredre se bera mai.\n^ para. 1 Raica Na Vale ni Vakatawa, Julai 2016, t. 18.\n^ para. 3 IVAKAMACALA NI VOSA: Na veivakadeitaki e dusia na itukutuku dina, se na yalayala ena yaco dina. Na veivakadeitaki i Jiova ena uqeti keda meda kua ni leqataka vakasivia na veika dredre eda na rairai sotava.\n^ para. 4 IVAKAMACALA E RA: E cavuti vakatolu na malanivosa “Kua ni rere” ena Aisea 41:10, 13, kei na 14. E tukuni tale ga vakavica na vosa “Au” (e dusi Jiova). Na cava e uqeti Aisea kina o Jiova me vola vakavica na vosa “Au”? E vakabibitaka tiko e dua na ka, oya nida na sega ni rere ke da nuitaki Jiova.\n^ para. 52 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Eratou vakatovolei na lewenivuvale qo e vanua ni cakacaka, dua e tauvimate, ena cakacaka vakaitalatala, vaka kina e koronivuli.\n^ para. 54 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Era curuma vakaukaua na ovisa na vale era soqoni tiko kina na tacida, ia era sega ni rere.\n^ para. 56 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Ni wasoma noda Sokalou Vakavuvale, eda na vakaukauataki meda vosota.\nVakacaucautaki Jiova ena iVavakoso\nO na Taqomaka Vakacava na Lomamu?\nNa ka Eda Vulica Vua na Tui ena iVakayakavi ni Turaga\niTovo ena Uqeti Keda Meda Tiko ena Soqoni\nDua Tale na Lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2019\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Janueri 2019


Au Sega ni Taleitaka na Vuli | iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kachin Kikongo Kinyarwanda Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mexican Sign Language Moore Myanmar Norwegian Oromo Ossetian Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Romanian Russian Russian Sign Language Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tiv Tsonga Turkish Turkmen Twi Ukrainian Umbundu Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nQo na ka mo cakava\nNa rai donu me baleta na vuli. Saga mo raitayaloyalotaka na gauna se bera mai. De dua e sega ni ganiti iko ena gauna qo eso na lesoni o vulica tiko. Ia na rabailevu ni ka o vulica ena vukei iko mo kila vinaka veika e yaco wavoliti keda tiko. Ena rawa tale ga kina mo “ka kece ga vei ira na tamata kece ga,” qai kila na vosa vei ira era cavutu mai na duidui vanua. (1 Korinica 9:22) Ena vinaka kina na ivakarau ni nomu vakasama—qo ena vukei iko ena gauna mai muri.\nNa gauna ni vuli e vaka na ta gaunisala ena loma ni veikau—e rawa qori ke o vakayagataka na kena iyaya donu\nRai donu me baleti qasenivuli. Ke o nanuma ni matemate nomu qasenivuli, vakasamataka ga na ulutaga e veivakavulici tiko kina. Nanuma tiko, ni sa vakavulica vakavica vata na drau na lesoni qori na nomu qasenivuli. De dua sa na via dredre toka vua ni sa madra nona vakavulica tiko na ulutaga qori.\nVakatutu: Vakavola eso na veitikina bibi, vakataroga e levu tale na ka, qai saga mo taleitaka na ulutaga qori. Ni levu na ka o rawa ni cakava.\nRai donu ena ka o rawa ni cakava\nE rawa ni vakavotui na nomu taledi e koronivuli. E vola o Paula vei Timoci: “Mo vakacaudreva me vaka na caudre ni buka na isolisoli ni Kalou vei iko.” (2 Timoci 1:6) Kena irairai ni soli vei Timoci na isolisoli ni yalo tabu. Ia ena vinakati me cakacakataki na “isolisoli” oya me kua kina ni mate se maumau. Na nomu kila ka e sega ni solia vakadodonu vei iko na Kalou. Ia na nomu taledi e yaga vakalevu. Na vuli e rawa ni vakavotuya mai na taledi o sega ni kila ni tu vei iko.\niMeli iMeli Vakacava Keu sa Bese na Vuli?\nijwyp wase 7


“iLoloma e Sega ni Vakamacalataki Rawa” ni Kalou | Vulici\n“Me vakavinavinakataki na Kalou ena nona loloma soli wale, na iloloma e sega ni vakamacalataki rawa.”—2 KOR. 9:15.\nSERE: 121, 63\nMe uqeti keda vakacava na loloma i Karisito?\nE uqeti keda vakacava na loloma ni Kalou meda lomani ira na tacida?\nNa cava me uqeti keda kina na veivosoti ni Kalou meda vosoti ira na tacida?\n1, 2. (a) Na cava e okati ena ‘iloloma soli wale e sega ni vakamacalataki rawa’? (b) Cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?\nNI TALA mai vuravura o Jiova na luvena duabau, e solia kina vei keda na iloloma vinaka duadua! (Joni 3:16; 1 Joni 4:9, 10) E vakatoka qori na yapositolo o Paula me ‘iloloma soli wale e sega ni vakamacalataki rawa.’ (2 Kor. 9:15) Cava e cavuta kina na matavosa qori?\n2 E kila o Paula ni na yaco dina na yalayala kece ni Kalou ena mate vakaisoro i Jisu. (Wilika 2 Korinica 1:20.) Koya gona, na ‘iloloma soli wale e sega ni vakamacalataki rawa’ qori, e okati kece kina na nona yalovinaka o Jiova kei na dei ni nona loloma e vakaraitaka vei keda ena vuku i Jisu. E vakatubuqoroqoro dina qori, e sega nida vakamacalataka rawa. Me uqeti keda vakacava na iloloma qori? Ena uqeti keda vakacava na iloloma qori nida vakanamata ena iVakananumi ni mate i Karisito ena Vukelulu, ika23 ni Maji, 2016?\nILOLOMA TALEI NI KALOU\n3, 4. (a) Na cava e yaco ni soli vei iko e dua na iloloma? (b) Ena veisautaka vakacava nomu bula na iloloma talei?\n3 Ni soli vei iko e dua na iloloma, o na marautaka. Ia eso na iloloma e talei sara qai veisautaka noda bula. Kena ivakaraitaki, kaya mada ke o basulawa o qai totogimate. Ni o vakarau vakamatei sara tu ga, e gole mai e dua o sega ni kila qai bolea na kemu itotogi. E tu vakarau me mate ena vukumu! Vakacava ena tarai iko na nona loloma?\n4 Ni o vakasamataka na ka e cakava, ena uqeti iko mo dikeva nomu itovo, o via veisautaka tale ga na ivakarau ni nomu bula. De dua o sa na yalololoma vakalevu, o veikauaitaki qai vosoti ira era cala vei iko. Ena nomu bula kece, o kila ni o dinau tu vua a solia nona bula ena vukumu.\n5. Na cava e uasivi duadua kina na iloloma ni Kalou?\n5 Na iloloma e solia vei keda o Jiova ena vuku i Karisito, e uasivia na iloloma eda veivosakitaka mai. (1 Pita 3:18) Qo na vuna: Nida sucu ivalavala ca, eda sa totogimate kece. (Roma 5:12) Ni yalololoma o Jiova, e tuvanaka me gole mai vuravura o Jisu me “mate ena vukuda na tamata kece.” (Iper. 2:9) E sega ni vakabulai keda wale ga o Jiova, e vakarautaka tale ga na sala me kau laivi vakadua kina o mate. (Aisea 25:7, 8; 1 Kor. 15:22, 26) O ira kece era vakaraitaka nodra vakabauti Jisu era na rawata na bula vakacegu kei na marau me tawamudu ena veiliutaki i Karisito kei ira na lumuti ena Matanitu ni Kalou. (Roma 6:23; Vkta. 5:9, 10) Na ka vinaka cava tale e okati ena iloloma talei i Jiova?\n6. (a) Na iloloma talei cava i Jiova o vakanamata kina? (b) Tukuna e tolu na sala ena uqeti keda kina na loloma i Jiova?\n6 E okati ena loloma i Jiova na nona vakabulai keda mai na veimataqali mate, nona veisautaka na vuravura me parataisi, kei na nodra vakaturi na mate. (Aisea 33:24; 35:5, 6; Joni 5:28, 29) Eda lomani Jiova dina kei na Luvena lomani ena vuku ni ‘iloloma soli wale e sega ni vakamacalataki rawa.’ Ia na cava eda na cakava kina? Meda dikeva mada qo na sala e uqeti keda kina na loloma ni Kalou (1) meda muria voleka na ivakaraitaki i Karisito Jisu, (2) meda vakaraitaka nida lomani ira na tacida, (3) meda veivosoti tale ga mai vu ni lomada.\n“UQETI KEITOU NA LOLOMA I KARISITO”\n7, 8. Me uqeti keda vakacava na loloma i Karisito?\n7 Kena imatai, e dodonu me uqeti keda qori meda vakayagataka noda bula ena vuku i Karisito Jisu. E tukuna na yapositolo o Paula: “Ni uqeti keitou na loloma i Karisito.” (Wilika 2 Korinica 5:14, 15.) E kila o Paula ke da vakabauta na loloma levu i Karisito, ena uqeti keda se gu na lomada meda rokovi Jisu qai lomani koya. Io, nida kila vinaka na ka e cakava o Jiova ena vukuda, ena uqeti keda meda muri Karisito Jisu mai vu ni lomada. Eda na cakava vakacava qori?\n8 O ira na lomani Jiova era na via vakatotomuria na ivakaraitaki i Karisito, era na muria voleka na weniyavana. (1 Pita 2:21; 1 Joni 2:6) Nida talairawarawa, eda sa vakaraitaka tiko nida lomani Jiova kei Jisu. E tukuna o Jisu: “O koya e vakabauta na noqu ivakaro qai muria, e lomani au. Ia o koya e lomani au ena lomani koya o Tamaqu, au na lomani koya, au na vakatakilai au tale ga vua.”—Joni 14:21; 1 Joni 5:3.\n9. Na cava na ka eda vakatovolei kina?\n9 Ena vula ni iVakananumi, e vinaka meda vakasamataka na ivakarau ni noda bula. Meda dui taroga: ‘Sala cava au sa muri Karisito Jisu tiko kina? Cava meu vakavinakataka?’ Bibi dina meda dau dikevi keda, nida vakatovolei e veisiga meda muria na ivakarau ni veika vakavuravura. (Roma 12:2) Ke da sega ni qaqarauni, eda rawa ni nodra tisaipeli na tamata vuku ni vuravura qo se o ira na tamata rogo kei ira na dauqito. (Kolo. 2:8; 1 Joni 2:15-17) Eda na valuta vakacava?\n10. Na cava meda tarogi keda kina ena vula ni iVakananumi? Ena yaga vakacava qori? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n10 Na vula ni iVakananumi e gauna vinaka meda dikeva tale kina noda isulu, iyaloyalo kei na ivakatagi, se ka e maroroi tu ena noda kompiuta, talevoni kei na tablet. Ni o vakaraica na nomu isulu, mo taroga: ‘Keu lako ena dua na vanua ena tiko tale ga kina o Jisu, ena vinaka noqu lewaeloma niu dara na isulu qo?’ (Wilika 1 Timoci 2:9, 10.) ‘Keu dara qo, ena kilai niu dua na imuri i Karisito?’ Meda taroga tale ga qori ena ka e vauca na iyaloyalo kei na ivakatagi eda digia. ‘Ke sarava o Jisu na iyaloyalo, se rogoca na ivakatagi au taleitaka, vakacava ena marautaka? Ke kerea na noqu talevoni se tablet, au na madua ni solia niu kila na ka e tu kina?’ Me baleta na qito ena vidio, qo na ka mo taroga: ‘Ena rawarawa meu vakamacalataka vei Jisu na vuna au taleitaka kina na qito qo?’ Nida lomani Jiova ena uqeti keda meda kauta laivi kece na ka e sega ni ganiti keda na tisaipeli i Karisito, se mani vakacava na sasaga e caka kina. (Caka. 19:19, 20) Eda bubuluitaka ena gauna eda yalayala kina nida na sega ni bula tale tiko ena vukuda, eda na bula ena vuku i Karisito. Koya gona, meda kua tale ni kabita e dua na ka ena vakaleqa noda muria voleka na weniyava i Jisu.—Maciu 5:29, 30; Fpai. 4:8.\n11. (a) E uqeti keda vakacava noda lomani Jiova kei Jisu meda cakacaka vakavunau? (b) Ena uqeti keda vakacava na loloma meda vukei ira na tacida ena ivavakoso?\n11 Nida lomani Jisu, ena uqeti keda tale ga me vu mai lomada noda vunau kei na veivakatisaipelitaki. (Maciu 28:19, 20; Luke 4:43) Ena vula ni iVakananumi, eda rawa ni painia veivuke meda vakayagataka e 30 se 50 na aua ena cakacaka vakavunau. Vakacava o rawa ni cakava qori ni o dikeva na kemu ituvaki? E nanuma e dua na tacida tagane e yabaki 84 ni sega ni rawa ni painia ena vuku ni tautauvimate kei na bula vaqase. Ia era tokoni koya na painia era toka voleka ena vanua e vakaitikotiko kina. Era vakavodoki koya, era digia vinaka na yalava me cakacaka kina, me rawata vinaka e 30 na aua. Vakacava o rawa ni vukea e dua ena nomu ivavakoso me painia veivuke ena vula ni iVakananumi? Ia ena sega ni rawa nida painia veivuke kece. Koya gona, meda vakayagataka vakalevu na gauna kei na noda kaukaua meda vakacaucautaki Jiova kina. Nida cakava qori eda duavata kei Paula, oya ni uqeti keda na loloma i Karisito. Na cava tale ena uqeti keda kina na loloma ni Kalou?\nDODONU MEDA VEILOMANI\n12. Na cava e uqeti keda kina na loloma ni Kalou?\n12 Kena ikarua, e uqeti keda na loloma ni Kalou meda lomani ira na tacida. E kila qo na yapositolo o Joni, e vola: “Kemuni na wekaqu lomani, ke sa va qo na nona lomani keda na Kalou, e dodonu meda veilomani tale ga.” (1 Joni 4:7-11) Koya gona, ke da vakabauta na loloma ni Kalou, eda na lomani ira na tacida. (1 Joni 3:16) Eda na lomani ira vakacava?\n13. E vakaraitaka vakacava o Jisu ni dauloloma?\n13 Vakasamataka mada na ivakaraitaki i Jisu. Ena nona bula e vuravura, e dau kauaitaki ira na vakaloloma. E vukei ira e vakaleqai tu na yagodra—na lokiloki, mataboko, didivara kei na galu. (Maciu 11:4, 5) E taleitaka me vakavulici ira na walokai tu vakayalo, nira okati mera “tamata cudruvi” vei ira na iliuliu ni lotu vakaJiu. (Joni 7:49) E lomani ira dina qai gumatua ni vukei ira.—Maciu 20:28.\nO rawa ni vukei ira na itabaqase ena cakacaka vakaitalatala? (Raica na parakaravu 14)\n14. Na cava o rawa ni cakava mo lomani ira kina na tacimu?\n14 E gauna vinaka na vula ni iVakananumi meda vakatotomuri Jisu nida kauaitaki ira na tacida ena ivavakoso. Nida cakava qori, eda na raica ni tiko eso era vinakata mera vukei. De dua era vinakata na veivuke na tacida itabaqase. Vakacava mo sikovi ira? O rawa ni vakarautaka na kedra, vukei ira ena cakacaka ni vale, kauti ira ena soqoni, se sureti ira mera tomani iko ena cakacaka vakaitalatala? (Wilika Luke 14:12-14.) Me uqeti keda na loloma ni Kalou meda vukei ira na tacida!\nVOSOTI IRA NA TACIDA\n15. Na cava meda nanuma tiko?\n15 Kena ikatolu, e dodonu me uqeti keda na loloma i Jiova meda vosoti ira na tacida. Nida kawa i Atama, e takavi keda na ivalavala ca kei na mate. Sega ni rawa nida kaya, “Au sega ni vinakata na ivoli.” Na dausokalou yalodina mada ga ena nuitaka na iloloma tawayalani i Jiova ena vuku i Karisito. Meda nanuma tiko ni sa bokoci na noda dinau vakaitamera. Cava e bibi kina meda vakasamataka qori? E tiko na kena isau ena dua na vosa vakatautauvata i Jisu.\n16, 17. (a) Na cava eda vulica ena vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na tui kei na dauveiqaravi? (b) Ni o vakasamataka vakatitobu na vosa vakatautauvata i Jisu, na cava o na via cakava?\n16 E talanoataka o Jisu ni vosota na tui e dua na dauveiqaravi e dinautaka e 10,000 na taledi, se 60,000,000 na dinari. E vosoti vakalevu na dauveiqaravi, ia e sega ni yalorawarawa me vosota na nona itokani dauveiqaravi e dinautaka ga vua e 100 na dinari. Dua na ka nona katakata na tui ni rogoca nona yalodredre na dauveiqaravi se qai vosota ga. E tukuna vua na tui: “O iko na dauveiqaravi torosobu, au bokoca kece nomu dinau ni o mai vakamasuti au. E dodonu mo vosoti nomu itokani dauveiqaravi me vaka ga na noqu vosoti iko!” (Maciu 18:23-35, vmr) Io, a dodonu me uqeti koya na talei ni nona veivosoti na tui me vosota kina nona itokani dauveiqaravi. Nida vakasamataka tale ga na veivosoti kei na loloma i Jiova, na cava meda cakava?\n17 Ena vula ni iVakananumi, e vinaka meda vakasamataka ke da lomacataka tiko e dua na tacida. Ke dina qori, bibi meda vakatotomuri Jiova, ni dau ‘tu vakarau me veivosoti.’ (Niem. 9:17; Same 86:5) Ke da doka na ka e cakava o Jiova ena vukuda me bokoca noda dinau vakaitamera, eda na via veivosoti mai vu ni lomada. Me lomani keda se vosoti keda o Jiova, ena vinakati meda dau veilomani qai veivosoti. (Maciu 6:14, 15) Eda kila ni na sega ni veisautaka na veika sa yaco oti na noda veivosoti, ia ena vinaka kina noda veimaliwai.\n18. E uqeta vakacava e dua na tacida yalewa na loloma ni Kalou me vosota kina nona malumalumu na tacina?\n18 E sega ni rawarawa meda vosota na nodra malumalumu na tacida. (Wilika Kolosa 3:13, 14; Efeso 4:32.) Kena ivakaraitaki o Lili e dua na tacida yalewa dawai e dau vukea e dua na yada o Kara.  E dau vakavodoki Kara, e volivoli se cakava eso tale na ka, qai kauaitaki koya ena levu na sala. Se mani cava e cakava o Lili, e vakalewai koya tu ga o Kara qai yalodredre. E kauaitaka ga o Lili na itovo vinaka i Kara. E tokoni koya tiko me vica vata na yabaki me yacova ni tauvimate bibi o Kara qai takali. E sega ni rawarawa vei Lili me vukei Kara, ia e tukuna: “Au vakanamata meu sotavi Kara ena veivakaturi. Au na via kilai koya vinaka ni sa na uasivi.” Io, na loloma ni Kalou ena uqeti keda meda vosota nodra malumalumu na tacida da qai vakanamata ena gauna ena sega tale kina na ivalavala ca.\n19. Me uqeti iko vakacava na ‘iloloma ni Kalou e sega ni vakamacalataki rawa’?\n19 E solia vei keda o Jiova na “iloloma e sega ni vakamacalataki rawa.” Meda kua mada ga ni vakawalena. Ena vula ni iVakananumi qo, meda vakasamataka vakatitobu na ka erau cakava ena vukuda o Jiova kei Jisu. Io, me uqeti keda mada ga nodrau loloma meda muria kina na weniyava i Jisu, meda lomani ira na tacida qai veivosoti mai vu ni lomada.\n^  (parakaravu 18) Sa veisau eso na yaca ena ulutaga qo.\niMeli iMeli Me Uqeti Keda na “iLoloma e Sega ni Vakamacalataki Rawa”


E Vinakata o Jiova Mera Savasava Nona Tamata\n“Oni na vakaraitaka ni oni savasava vei koya e savasava.”—SAME 18:26.\n1-3. (a) Na cava me vakadeitaka kina o tina me savasava o luvena? (b) Na cava e vinakata kina o Jiova mera savasava na nona tamata?\nVAKASAMATAKA mada ni vakarautaki luvena tiko me lai vuli e dua na tina dauloloma. Ena raica me sili, me savasava qai maqosa na nona isulu. Ena bulabula kina o gone, ena kilai tale ga ni qaravi koya vinaka na nona itubutubu.\n2 Na Tamada o Jiova e vinakata meda savasava. (Same 18:26) E kila ni na yaga vei keda na noda savasava. Nida savasava gona, ena rokovi kina o koya.—Isikeli 36:22; wilika 1 Pita 2:12.\n3 Na cava na ibalebale ni savasava? Na cava na kena yaga? Nida dikeva na taro qori, de dua eda na raica eso na ka meda vakavinakataka.\nCAVA MEDA SAVASAVA KINA?\n4, 5. (a) Na cava eda via savasava kina? (b) Eda kila vakacava na rai i Jiova me baleta na savasava?\n4 Eda vuli ga ena ivakaraitaki ni savasava i Jiova. (Vunau ni Soro 11:44, 45) Eda na savasava gona nida via “vakatotomuria na Kalou.”—Efeso 5:1.\n5 Eda vulica ena veika buli na rai i Jiova me baleta na savasava. E bulia o Jiova na italetale me vakasavasavataka na cagi kei na wai. (Jeremaia 10:12) Vakasamataka na kena rawa ni vakasavasavataki koya ga na vuravura, ni oti mada ga noda vakadukara na tamata. Me kena ivakaraitaki e bulia o Jiova na manumanu somidi e vakatokai na microbe, e laurai rawa ga ena iloilo ni vakalevutaki ka. Na manumanu somidi qo e rawa ni vakasavasavataka na benu e dau veivagagai. Qori e vakatubuqoroqoro dina. Era vakayagataka mada ga na saenitisi mera veisautaka kina na revurevu ni ka e veivagagai.—Roma 1:20.\n6, 7. E vakaraitaka vakacava na Lawa e soli vei Mosese ni dodonu mera savasava na sokaloutaki Jiova?\n6 Eda dikeva tale ga na bibi ni savasava ena Lawa e solia vei Mosese o Jiova ena vukudra na Isireli. Me kena ivakaraitaki, mera savasava vakayago ke ra vinakata me vakadonuya o Jiova na nodra sokalou. Ena sili vakarua na bete levu ena Siga ni Veisorovaki. (Vunau ni Soro 16:4, 23, 24) Ni bera tale ga nira vakacaboisoro na vo ni bete, mera savata na ligadra kei na yavadra. (Lako Yani 30:17-21; 2 Veigauna 4:6) Ena so na ituvaki ena totogi mate o koya e sega ni muria na lawa ni savasava.—Vunau ni Soro 15:31; Tiko Voli Mai na Lekutu 19:17-20.\n7 Vakacava nikua? Eda rawa ni vulica na ivakatagedegede savasava i Jiova mai na Lawa e soli vei Mosese. (Malakai 3:6) E tukuni kina vakamatata mera savasava o ira na dausokaloutaki Jiova. Se sega ni veisau na ivakatagedegede i Jiova. E se namaka tiko ga nikua mera savasava na nona dauveiqaravi.—Jemesa 1:27.\nNA IBALEBALE NI SAVASAVA\n8. Sala cava meda savasava kina?\n8 Ena rai i Jiova, e levu tale na ka e okati ena savasava ni yagoda, noda isulu kei na vale. Qo e vauca na noda bula taucoko. Na noda sokalou, itovo kei na vakasama. Me raica o Jiova nida savasava, me savasava na ka kece e vauca na noda bula.\n9, 10. Na cava na ibalebale ni sokalou savasava?\n9 Sokalou savasava. Eda sega ni rawa ni tiki kei lotu lasu. Nira vesu tu e Papiloni na Isireli, era bula tu kei ira na sokalou butobuto vakasisila. E parofisaitaka o Aisea nira na lesu mera tauyavutaka tale na sokalou savasava. E tukuna vei ira o Jiova: “Moni lako tani mai kea, ni kua ni tara na ka e sega ni savasava! Ni lako tani mai vua, moni savasava tiko ga.” Era na sega gona ni bosoka vata na nodra qaravi Kalou kei na ivakavuvuli, itovo, se ivakarau ni lotu lasu kei Papiloni.—Aisea 52:11.\n10 Nikua, era na tawasei ira tani vei lotu lasu na lotu vaKarisito. (Wilika 1 Korinica 10:21.) Levu na ivakarau vakavanua kei na vakabauta e veiyasa i vuravura e yavutaki ena ivakavuvuli ni lotu lasu. Me kena ivakaraitaki, levu na ivakarau vakavanua, e vakabauta ni bula tale tiko e dua na ka nida sa mate, levu gona era yavutaka e keri na nodra vakabauta. (Dauvunau 9:5, 6, 10) Mera kua ni vakaitavi kina na lotu vaKarisito. De ra na saga na nodra lewenivuvale mera vakaitavi kina. Koya gona, nida vinakata me raici keda o Jiova nida savasava, eda na sega ni vakamalumalumu vei ira.—Cakacaka 5:29.\n11. Na cava na ibalebale ni itovo savasava?\n11 iTovo savasava. Me raica o Jiova nida savasava, e bibi meda cata na veiyacovi tawadodonu kece. (Wilika Efeso 5:5.) E tukuna o Jiova ena iVolatabu meda “dro tani mai na veiyacovi tawadodonu.” E vakamatatataka ni o ira na ivalavala dukadukali ra qai sega ni veivutuni “era na sega ni rawata na Matanitu ni Kalou.”—1 Korinica 6:9, 10, 18; raica na iKuri ni iVakamacala 22.\n12, 13. Na cava me savasava kina noda vakanananu?\n12 Vakanananu e savasava. Eda dau cakava na ka eda vakasamataka. (Maciu 5:28; 15:18, 19) Ena savasava na ka eda cakava ni savasava noda vakasama. Nida sega ni uasivi, so na gauna dau cala noda vakanananu. Ke yaco qori, meda vuki totolo sara ni cavuraka laivi. Ke sega, ena yaco na gauna eda na vakila ni sa sega ni savasava na lomada. Eda na tini cakava sara na ka eda dau vakasamataka. Koya gona meda vakasinaita na noda vakasama ena veika savasava. (Wilika Filipai 4:8.) Eda na cata na ka ni veivakamarautaki e kilai kina na ivalavala dukadukali se voravora. Eda na digia vinaka na ka eda wilika, sarava, kei na ka eda dau veitalanoataka.—Same 19:8, 9.\n13 Meda tiko ga ena loloma ni Kalou, me savasava noda sokalou, itovo, kei na vakasama. Ia e bibi tale ga vei Jiova na noda savasava vakayago.\nSALA MEDA SAVASAVA KINA VAKAYAGO\n14. Na cava e bibi kina meda savasava vakayago?\n14 Na savasava ni yagoda kei na noda itikotiko, ena yaga vei keda kei na so tale. Eda na vakila na kena vinaka, era na taleitaka tale ga na tamata mera maliwai keda. E tiko e dua tale na vuna bibi meda savasava kina vakayago. Ena rokovi kina o Jiova. Vakasamataka ga va qo: Ke o raica e dua na gone e dau duka tu ga, ena rawa ni cala na nomu rai me baleti rau na nona itubutubu. Ke da sega tale ga ni dau kauaitaka na keda irairai da qai duka, era na rawa ni dusi Jiova na tamata. E kaya o Paula: “Keitou sega sara ga ni via vakatarabetaki kemuni ena dua na ka, me kua ni beitaki kina na neitou cakacaka vakaitalatala, ia ena ka kece, keitou vakadinadinataka ni keitou italatala ni Kalou.”—2 Korinica 6:3, 4.\nNida tamata i Jiova, meda savasava, vaka kina noda lomanibai\n15, 16. Eda na savasava tiko ga vakacava?\n15 Na yagoda kei na noda isulu. E bibi meda dau savasava e veisiga. Me kena ivakaraitaki, de vinaka meda sili e veisiga. Eda na vuluvulu ena sovu kei na wai, vakabibi ni bera na vakasaqa se kana, nida lesu mai valelailai se nida tara e dua na ka duka. De okati me sega soti ni bibi na vuluvulu, ia e itataqomaki mai na manumanu somidi kei na mate. E rawa mada ga ni veivakabulai. Ke sega na valelailai, e se tiko ga na sala me maroroi kina na benu. E Isireli makawa e sega na nodra valelailai, era na buluta vakayawa sara nodra benu mai na nodra itikotiko kei na vanua e drodro kina na wai.—Vakarua 23:12, 13.\n16 E sega ni vinakati me sivia tale na iculacula ni noda isulu, me saulevu, se isulu vou e dau taka mai. E dodonu ga me rakorako qai savasava. (Wilika 1 Timoci 2:9, 10.) Eda dau vinakata me rokovi o Jiova ena keda irairai.—Taito 2:10.\n17. Na cava me savasava tiko ga kina noda vale kei na noda lomanibai?\n17 Noda vale kei na lomanibai. Se mani vanua cava eda tiko kina, me savasava na noda vale. Eda na raica tale ga me savasava na motoka, motopai se lori cava ga eda taukena, vakauasivi ke da dau kauta ena soqoni se cakacaka vakavunau. Nida lai vunau eda dau tukuna vei ira na tamata na bula savasava ena parataisi e vuravura. (Luke 23:43; Vakatakila 11:18) Na irairai ni noda vale kei na kena lomanibai ena vakaraitaka nida sa vakarautaki keda tiko meda bula ena vuravura vou savasava.\n18. Na cava eda vinakata kina me savasava tiko ga noda vanua ni sokalou?\n18 Noda vanua ni sokalou. Eda na vakaraitaka nida kauaitaka na savasava nida raica me savasava na Vale ni Soqoni se na vanua eda soqo kina. O ira na lako yani vakadua ena Vale ni Soqoni, era dau raica na kena savasava. Qo e rokovi kina o Jiova. Nida lewena na ivavakoso, eda rawa ni veivuke ena kena vakasavasavataki da qai qarauna na kena vakavinakataki.—2 Veigauna 34:10.\nCATA NA ITOVO DUKADUKALI\n19. Na cava meda cata?\n19 E sega ni tukuni kece ena iVolatabu na itovo meda cata, ia e tiko na ivakavuvuli me vukei keda meda kila kina na rai i Jiova. E sega ni vinakata meda vakatavako se vakayagataka cala na alakaolo se waigaga ni veivakamatenitaki. Ke da itokani ni Kalou, eda na cata na ka kece qori. Na vuna? Nida doka na isolisoli ni bula. Eda na sega ni bula balavu ena itovo kece qori, ena vakaleqa noda bula, ena vakaleqai ira tale ga na tiko wavoliti keda. Levu era muduka na itovo kece qori mera bulabula vinaka kina. Nida itokani gona i Jiova, e tiko na vuna vinaka duadua meda muduka kina—nida lomana na Kalou. E tukuna e dua na marama gone: “Ena veivuke ga i Jiova, au vakasavasavataka noqu bula, au muduka tale ga na ka au bobula tu kina. . . . Au kila niu na sega ni rawata ena noqu kaukaua ga.” Meda veivosakitaka mada qo e lima na ivakavuvuli vakaivolatabu ena vukei kina e dua me muduka na nona malumalumu.\n20, 21. Na itovo cava e vinakata o Jiova meda biuta?\n20 “Kemuni na wekaqu lomani, ena vuku ni vosa ni yalayala qo, meda vakasavasavataki keda mai na dukadukali kece vakayago kei na dukadukali vakayalo, da qai cakava tiko ga qori ena noda rerevaka na Kalou.” (2 Korinica 7:1) E vinakata o Jiova meda galala mai na itovo dukadukali ena rawa ni vakacacana na noda vakasama se yagoda.\n21 E vakamacalataki ena 2 Korinica 6:17, 18 na vuna bibi meda ‘vakasavasavataki keda kina mai na dukadukali kece.’ E tukuna o Jiova: “Ni kua ni tara tiko na ka e sega ni savasava.” E qai yalataka: “Au na qai ciqomi kemuni. Au na qai tamamuni, oni na qai wili moni luvequ tagane, moni luvequ yalewa.” Ena lomani keda o Jiova me vaka ga e lomana na luvena e dua na tama ke da cata na ka kece e okata o koya me dukadukali.\n22-25. Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava e rawa ni vukei keda meda cata na itovo dukadukali?\n22 “Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, kei na nomu vakasama taucoko.” (Maciu 22:37) Qo na ivakaro bibi duadua. (Maciu 22:38) E ganiti Jiova meda lomani koya vakatabakidua. Eda na lomani Jiova vakacava ena lomada taucoko ke da cakava tiko na ka ena tinia koso noda bula qai vakaleqa noda vakasama? Bibi meda vakaraitaka ga ena noda vinaka kece nida doka na bula e solia vei keda.\n23 “E solia [o Jiova] vei keda kece na bula, na icegu, kei na ka kece ga.” (Cakacaka 17:24, 25) Ke solia vei iko na nomu itokani e dua na iloloma, vakacava o na kolotaka laivi se vakacacana? E iloloma vakasakiti i Jiova na bula. Meda vakamareqeta mada ga. Eda na vakayagataka ga noda bula meda vakalagilagi koya kina.—Same 36:9.\n24 “Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.” (Maciu 22:39) E sega ni vakaleqai keda wale ga na itovo dukadukali. Ena vakaleqai ira tale ga na tiko wavoliti keda, o ira eda lomana vakalevu. Me kena ivakaraitaki, ni dua e tiko vata kei koya na dauvakatavako ena vakaleqai koya na iboi ni tavako. Nida muduka na noda malumalumu, eda vakaraitaka kina vei ira eda vakaitikotiko vata nida lomani ira.—1 Joni 4:20, 21.\n25 “Tukuna tiko ga vei ira mera dau vakamalumalumu, mera talairawarawa ina matanitu kei ira na veiliutaki.” (Taito 3:1) Ena so na vanua e vakatabui vakalawa na taukeni se vakayagataki ni so na wainimate. Ni vakarota o Jiova meda doka na matanitu, eda na talairawarawa ina kena lawa.—Roma 13:1.\nEna rokovi o Jiova nida savasava\n26. (a) Na cava meda cakava me vakadonuya noda sokalou o Jiova? (b) Na cava e bula vinaka duadua kina noda savasava tiko ga e matai Jiova?\n26 Ke da vinakata meda itokani i Jiova, de dua ena vinakati meda cakava eso na veiveisau. Ke dina qori, meda kua tale ni lokuyara. E sega ni rawarawa qori, ia eda rawa ni cakava! E yalataka o Jiova ni na vukei keda. E kaya: “O yau o Jiova na nomu Kalou, o koya e vakavulici iko mo vinaka kina, o koya e tuberi iko ena sala mo lakova.” (Aisea 48:17) Nida solia na noda vinaka kece meda savasava, eda rawa ni vakadeitaka nida sa rokova tiko na noda Kalou.\n1 E SAVASAVA O JIOVA ENA KA KECE E CAKAVA\n“Moni savasava niu savasava o yau.”—Vunau ni Soro 11:45\nNa cava e kena ibalebale mo savasava?\n2 Korinica 6:3, 4, 17, 18\nE vauca na noda bula taucoko na savasava. E okati kina na yagoda, isulu, kei na noda vale. Me savasava tale ga na noda sokalou, itovo kei na vakasama.\nLako Yani 30:17-21; Jeremaia 10:12\nE bibi vei Jiova na savasava.\nSame 19:8, 9; Maciu 15:18, 19; Filipai 4:8\nEda dau cakava na ka eda vakasamataka, meda saga gona ena noda vinaka kece me savasava tiko ga noda vakanananu.\n2 ME SAVASAVA NODA SOKALOU\n“Moni savasava tiko ga o kemuni na kauta tiko na iyaya ni vale i Jiova.”—Aisea 52:11\nEna savasava tiko ga vakacava noda sokalou?\n1 Korinica 10:21; Jemesa 1:27\nMeda cata na ivakarau vakavanua, kei na vakabauta e sema ina lotu lasu.\nVunau ni Soro 11:44; Malakai 3:6\nE taqomaki ira na nona dauveiqaravi o Jiova ni vakarautaka na lawa kei na ivakavuvuli.\n3 NA ITOVO CA E VAKALEQA NODA VEIWEKANI KEI JIOVA\n“Meda vakasavasavataki keda mai na dukadukali kece vakayago kei na dukadukali vakayalo.”—2 Korinica 7:1\nNa itovo cava e vinakata o Jiova meda cata?\nMaciu 22:39; Cakacaka 17:25; Taito 3:1\nMo cata na ka ena vakaleqa na yago se tinia koso na bula, me vaka na vakatavako se vakayagataki cala ni alakaolo se waigaga ni veivakamatenitaki. Eda na cata na veitovo qori nida doka na noda bula, na nodra bula eso tale kei na lawa ni vanua eda tiko kina.\nKe da saga tiko meda vorata na noda malumalumu, meda kua ni soro. Eda rawa ni qaqa ena veivuke i Jiova.\n4 EDA RAWA NI MUDUKA NA NODA MALUMALUMU\n“Au vakamalumalumutaka na yagoqu, au qai vakabobulataka.”—1 Korinica 9:27\nNa cava e rawa ni vukei keda meda tinia na noda malumalumu?\nMasuta na veivuke ni yalo tabu mo vorata kina na gagadre ca.\n1 Pita 4:3, 4\nMo yawaka na tamata, iyaloyalo, se ivakatagi ena vakadredretaka nomu vorata na nomu malumalumu.\nTu vakarau mo vakamacalataka na vuna o sega ni cakava kina e dua na ka, me vaka nomu sega ni vakatavako.\niMeli iMeli E Vinakata o Jiova Mera Savasava Nona Tamata


Cakacaka 25 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNodra Cakacaka na Yapositolo 25:1-27\nLewai o Paula e mata i Fesito (1-12)\n“Au vinakata me rogoci au o Sisa!” (11)\nVeivosaki o Fesito kei Tui Akaripa (13-22)\nTu o Paula e mata i Akaripa (23-27)\n25 O koya gona, ni oti e tolu na siga nona yaco yani o Fesito+ ina yasayasa o Sisaria, e gole cake sara i Jerusalemi. 2 Era mani vakatukutukutaki Paula vua na iliuliu ni bete kei na nodra turaga na Jiu.+ Era vakamasuti Fesito 3 me talatala mada me lako mai Jerusalemi o Paula me rawarawa kina nodra vakamatei koya nira na waraki koya lo toka e gaunisala.+ 4 E qai kaya o Fesito ni sa na tiko mada ga mai Sisaria o Paula, o koya ga sa na vakarau lako i kea. 5 E kaya o koya, “O ira ga na nomudou iliuliu, me keimami lako vata sobu mera qai lai beitaki koya e kea ke dua na ka ca me beitaki kina.”+ 6 Ni oti e walu se tini na siga nona tiko vata kei ira, sa qai lako sobu i Sisaria. Ena siga tarava sa lai dabe sara ena idabedabe ni veilewai qai vakarota me kau yani vua o Paula. 7 Ni yaco yani o Paula, era lai tu wavokiti koya sara na Jiu era lako sobu mai Jerusalemi, era beitaki koya ena levu sara na cala bibi, ia era sega ni vakadinadinataka rawa.+ 8 E mani kaya o Paula ena vuku ni nodra veibeitaki: “Au sega sara ga ni valavala ca ena neimami Lawa na Jiu, ena valenisoro, se vei Sisa.”+ 9 Ia e kaya vei Paula o Fesito ena nona via vakayalovinakataki ira na Jiu:+ “O via lako cake i Jerusalemi mo lai lewai mai kea ena vuku ni veibeitaki qo?” 10 E qai kaya o Paula: “Au sa mai tu qo ena mata ni idabedabe ni veilewai i Sisa, na vanua e dodonu meu lewai kina. E sega ni dua na ka ca au cakava vei ira na Jiu, me vaka ga oni kila vinaka. 11 Keu daucaka cala au qai cakava e dua na ka e dodonu meu mate kina,+ au na tu vakarau meu mate. Ia ke sega ni dina na ka kece era beitaki au kina, e sega ni dua e tu vua na dodonu me soli au vei ira. Au vinakata me rogoci au o Sisa!”+ 12 Ni vosa oti o Fesito vei ira na daunivakasala, sa qai kaya: “O kerea me rogoci iko tale o Sisa, o sa na kau vei Sisa.” 13 Ni oti e vica na siga, erau yaco yani i Sisaria o Akaripa* na tui kei Perinaise* me rau lai sikovi Fesito. 14 Oti e vica na siga nodrau tiko e kea, sa qai vakamacalataka o Fesito vua na tui na veika e baleti Paula, e kaya: “E tiko qo e dua na tamata a biuta tu e valeniveivesu o Filikesa. 15 Niu se tiko mai Jerusalemi, era mai tukuni koya vei au na iliuliu ni bete kei ira na nodra qase na Jiu,+ ra qai kerea meu lewai koya me totogitaki. 16 Au qai kaya vei ira, e sega ni ivakarau vakaRoma me soli yani e dua vei ira na beitaki koya, ni bera ni sotavi ira sara ga na veibeitaki qai soli vua na gauna me vosa ena ka e beitaki kina.+ 17 Nira yaco gona yani, au sega tale ni wawa. Au sa dabe sara ga ena idabedabe ni veilewai ena siga e tarava au qai vakarota me kau mai na tamata ya. 18 Nira mai vosa na veibeitaki, era sega ni beitaki koya ena ka ca me vaka na ka au nanuma.+ 19 Era veiba ga kei koya ena ka e vauca na nodra lotu+ kei na ka e baleta e dua na tamata sa mate na yacana o Jisu, ia e kaya tiko ga o Paula ni bula tiko.+ 20 Niu sega ni kila se meu walia vakacava na leqa qo, au mani tarogi koya ke vinakata me lako i Jerusalemi me lai lewai ga mai kea ena veika e beitaki kina.+ 21 Ia ni kerea o Paula me waraka ga na lewa ni empara,+ au mani vakarota me tiko ga me yacova na noqu talai koya cake vei Sisa.” 22 E qai kaya vei Fesito o Akaripa: “Au via rogoca sara ga na tamata qori.”+ Mani sauma vua: “Oni na rogoci koya nimataka.” 23 Ena siga tarava, ni rau curu yani ena valenisoqo o Akaripa kei Perinaise, na nodrau ivukivuki e vaka sara ga ni rau dua na ka, rau curu vata kei ira na komada ni mataivalu, kei ira na turaga dokai ena koro. Sa qai vakarota o Fesito me kau mai o Paula. 24 E kaya o Fesito: “Tui Akaripa kei kemuni kece na turaga, sa tu qo e matamuni o koya era vakatukutukutaka vei au na Jiu kece ena vanua qo kei ira e Jerusalemi ena nodra kailavaka voli ni sega ni yaga me bula tale tiko.+ 25 Ia au raica ni sega sara ga ni dua na nona cala me mate kina.+ O koya gona, ni kerea me rogoci koya tale na empara, au sa mani vakatulewataka meu na talai koya yani. 26 Ia au se sega ni vakadeitaka e dua na ka meu vola vua na noqu Turaga. Au kauti koya mai kina e matamuni, vakabibi e matamuni Tui Akaripa ni oti na veitarotarogi qo, sa na rawa ni dua na ka au vola. 27 Ni ka sesewa vei au meu tala tu e dua na kaivesu au qai sega ni vakamatatataka na ka e beitaki kina.”\n^ O Eroti Akaripa II.\n^ Na ganei Eroti Akaripa II.


The Fiji Times » Veitaucici ni yabaki\nVeitaucici ni yabaki\nENA noda tabana ni Railesu e na macawa sa oti, e a talanoataki tiko kina na nodra a veitaucici na cauravou duikaikai, mai Nausori me yaco sara ki Suva.\nE vakavinavinaka vakalevu na nomuni niusiveva oqo na Nai Lalakai ni se bulabula vinaka sara tikoga na turaga ka a talanoataki tiko, ka qaqa talega e na veitaucici o ya.\nNa nona wilika ga na kena i talanoa ka a tabaki toka e na yabaki 1963, sa gole sara ga mai vakadodonu kina neitou vale ni volavola me mai talanoataka na veika e a yaco dina e na siga ni veitaucici.\nNi tei wilika sara mada yani na nona i tukutuku:\nE vakamacalataka o Petero Aniti Navonu ni kidacala sara ga ni raica na kena i taba e na macawa sa oti, ka vakavuna na nona via lako mai me mai tara sara ga na we ni vako.\nIa, e vakavinavinaka na Nai Lalakai ni makutu talega o Navonu me dua na nona i talanoa lekaleka me baleta tikoga na veitaucici o ya.\nE kaya na turaga ka sa yabaki 74 tiko e na siga nikua, ni gauna oya e se tu donu kina na nona i cegu, na i tuvaki ni yagona, ka ni se qai yabaki 20 wale tikoga kina, ia, e muri e a qai matataki Viti e na veivacu e na sotasota ni qito ni Pasifika (South Pacific Games) ka a mai vakayacori e na noda vanua, e na yabaki 1963.\nKuria o Navonu ni a tabaki e na pepa, ka kaburaki talega e na walesi ki vei ira na cauravou era via vakaitavi e na veitaucici o ya, e dodonu me ra dui kauti ira ga yani vakataki ira e na siteseni ni ovisa mai Nausori.\nTomana ni rauta toka e 100 vakacaca na cauravou era vakaitavi e na veitaucici e na mataka ni Siga Tabu oya.\nE kaya o Navonu ni viavia rugurugua toka vakalailai na mataka ni Siga Tabu oya, ka ra sa yatuni tu na cauravou e na mata ni siteseni ni ovisa mai Nausori.\nNa gauna ga e sa cabolo kina na dakai, vaka ga e vakuru na kurukuru na domo ni nodra vava ni cici e na kena sa rorogo e na dela ni wavu na Rewa Bridge, e na nodra sa veitautaka na tai ni wavu me gole vaka ki na nodrai tikotiko na luve ni yali mai Dilkusha e na nodra sa gole mai ki Suva.\nE kaya o Navonu ni sa bau sagasagai ira dredre na veitaucici vata tiko e na siga oya, ka ni levu vei ira era sa dau vakaitavi makawa tiko e na veitaucici ka vakayacori tiko e na siga lokuci.\n?Me vaka ga ni?u se qai ciciva vakadua, au sa kaya lo toka e lomaqu, niu na tovolea sara vakaukauwa e na noqu i gu, me?u na rawata na veitaucici, ka ni sega ni dua na ka e dredre e na ruku ni vuravura oqo,? e kaya.\nTomana o Navonu ni voleka ni ra cici vata tikoga mai Nausori, ka sega ni dua e bau lutu, e na nodra veisisivitaka tiko mai se o cei e na taura na i cocovi e na siga oya.\n?Na gauna sara ga keimami sa yacova mai kina na bucabuca e Koronivia, na vanua ka ra teitei tiko kina na gonevuli ni FNU e na gauna oqo, au sa kaya lo e lomaqu ni delana ka tiko oqo e matai keimami, au sa na biuti ira kina i muri na i lala keimami cici vata tiko mai qo.\n?Vakaga e vanataki cake na rokete niu sa ciciva cake na delana ko ya, ka vanua talega o ya keimami sa veiyawaki kina ka qai muri au tikoga mai e dua na cauravou me yacova sara ni keirau sa yacova mai na Tauniolo Makawa e Suva,? e kaya.\nE kaya o Navonu ni gauna era sa yaco mai kina na vo ni cauravou sa qai mai soli na nodra i cocovi, me vaka na bilo na i vakatakarakara, na kaloni, na i yaya ni torotoro kei na vuqa tale.\nTinia na turaga ni Rokovuaka, Nalawa e na yasana o Ra oqo, ni i naki levu ga ni nodratou vakarautaka na i soqosoqo ni lave ka bi na (Chairmans All Races Club) na veitaucici e na yabaki o ya me rawa ni laurai tiko kina na i tuvaki ni yagodra na cauravou.\nE vakavinavinaka talega vakalevu o Navonu ki vua na Kalou na Dauniveibuli, ni vakabalavutaki tiko na nona bula me yacova mai na siga nikua, me rawa ni mai veibulagoci tale yani ki vei kemuni na lewe ni vanua, ka ko ni dau taleitaka na wilika na noda niusiveva na kawa i Taukei, na Nai Lalakai.


iMatai ni Cakamana i Jisu | Bula i Jisu\nNA VAKAMAU MAI KENA\nVUKICA O JISU NA WAI ME WAINI\nQo sa ikatolu ni siga ni nona dua na isevu ni tisaipeli i Jisu o Nacanieli. Eratou gole vata kei Jisu eso na isevu ni tisaipeli ina vualiku ni yasayasa o Kalili, na vanua eratou cavutu mai kina. Eratou lako tiko ina tauni o Kena, na koro i Nacanieli. E toka o Kena ena veidelana ena vualiku kei Nasareci, na vanua a susu kina o Jisu. Eratou sureti ina magiti ni vakamau mai Kena.\nE lako tale ga na tinai Jisu ina vakamau. Ni veikilai vinaka o Meri kei na vuvale eratou caka vakamau, e rairai veivuke kina ena nodra qaravi na vulagi. E kidava totolo ni dua na leqa, e lai tukuna sara vei Jisu: “Sa oti na waini.”—Joni 2:3.\nE vaka me tukuna tiko o Meri me cakava e dua na ka o Jisu ni sa oti na waini. Ni vakayagataka o Jisu e dua na ivosavosa me vakaraitaka ni sega ni via cakava e dua na ka, e kaya: “Tinaqu, na cava me daru leqataka kina qori?” (Joni 2:4) O Jisu e Tui lumuti ni Kalou, na Tamana ga vakalomalagi e dodonu me lewa nona cakacaka, sega ni vuvale se itokani. Sa mani biuta ga o Meri me vakatulewa o luvena, ia e tukuna vei ira na veiqaravi: “Na ka ga e tukuna, ni cakava.”—Joni 2:5.\nE ono na saqa vatu ni wai, e dua e rawa ni tawa kina e sivia e vasagavulu na lita wai. E tukuna o Jisu vei ira na veiqaravi: “Ni tawana na wai ena saqa.” Era cakava sara na dauveiqaravi. Sa qai kaya o Jisu: “Ni takiva eso me kau vua na iliuliu ni soqo.”—Joni 2:7, 8.\nE kurabuitaka na iliuliu ni soqo na totoka ni waini, ia e sega ni kila ni a yaco e dua na cakamana. E kaciva na tagane vou, qai kaya: “Na tamata kece e dau biuta mai liu na waini vinaka, nira sa mateni na tamata, e dau qai biuta mai muri na waini e sega soti ni vinaka. O maroroya tu na waini vinaka me yacova mai qo.”—Joni 2:10.\nQo na imatai ni cakamana i Jisu. E vakaukauataka sara ga nodratou vakabauta nona tisaipeli vou na cakamana ratou raica qori. Oti e gole sara o Jisu, o tinana, kei ratou na tacina vakacabecabe ina korolevu o Kapenaumi ena vuaira ni baravi ni Wasa o Kalili.\nNa gauna cava e caka kina na vakamau mai Kena?\nNa cava e tukuna o Jisu ena vakatutu nei tinana me baleta na waini?\nNa cakamana cava e vakayacora o Jisu? E tarai ira vakacava eso tale?\niMeli iMeli iMatai ni Cakamana i Jisu\njy wase 15 t. 40-41


Cava e Vakatarai ena Siga ni Vakacecegu? | Bula i Jisu\nCava e Vakatarai ena Siga ni Vakacecegu?\nMACIU 12:9-14 MARIKA 3:1-6 LUKE 6:6-11\nVEIVAKABULAI ENA SIGA NI VAKACECEGU\nA veisiko o Jisu ena dua tale na Siga ni Vakacecegu, rairai ena valenilotu e Kalili. E raica e kea e dua na tagane e mate na ligana imatau. (Luke 6:6) Era vakaraici Jisu matua toka na vunivola kei na Farisi. Sa qai kilai nodra inaki nira taroga: “E tara na veivakabulai ena Siga ni Vakacecegu?”—Maciu 12:10.\nEra vakabauta na iliuliu ni lotu vakaJiu ni vakatarai ga na veivakabulai ena Siga ni Vakacecegu ke leqataki na nona bula e dua. Kena ibalebale e sega ni vakatarai me vakadodonutaki na sui se vadretitaki na qiovuki ena Siga ni Vakacecegu, na ituvaki va qori e sega ni leqataki kina na bula. Era sega ni vakatarogi Jisu na vunivola kei na Farisi nira kauaitaka dina na tagane e mate na ligana. Era vaqara tiko ga e dua na yavu mera beitaki Jisu kina.\nIa e kila o Jisu na ka ca era veinanuyaka. E kila tale ga ni sa sivia tale nodra vakatatabu me baleta na Siga ni Vakacecegu qai sega ni vakaivolatabu nodra rai me baleta na cakacaka e beci kina na siga ya. (Lako Yani 20:8-10) E cala na kena vakalewai na veika vinaka e cakava. Sa qai vakaraitaka vei ira o Jisu e dua na ka vakatubuqoroqoro ni tukuna vua na tagane e mate na ligana: “Mai tucake mada e loma donu.”—Marika 3:3.\nSa qai tukuna o Jisu vei ira na vunivola kei na Farisi: “O cei vei kemudou e dua ga nona sipi qai lutu na sipi qori ina qara ena Siga ni Vakacecegu, ena sega ni lai vueta mai?” (Maciu 12:11) E ivurevure ni ilavo na sipi, era na sega kina ni biuta tu ena qara me yacova na siga tarava, de mate ena loma ni gauna qori ra qai sega ni rawailavo. E kaya tale ga na iVolatabu: “Na tamata yalododonu e maroroya na nona manumanu.”—Vosa Vakaibalebale 12:10.\nSa qai tomana o Jisu: “E macala tu ga ni uasivia na sipi na tamata! O koya gona, e tara me caka na ka vinaka ena Siga ni Vakacecegu.” (Maciu 12:12) A sega kina ni beca o Jisu na Siga ni Vakacecegu ni vakabula na tagane e mate na ligana. Era sega ni tukuna rawa e dua na ka na iliuliu ni lotu ni dina na vosa i Jisu, e ivakaraitaki ni yalololoma.\nE veiraiyaki o Jisu, e cudru qai rarawataka nodra rai cala. E kaya sara vua na tagane: “Dodoka mai na ligamu.” (Maciu 12:13) E dodoka na ligana, mani vinaka tale na ligana a mate tu. Dua na ka nona marau na tagane ya, ia vakacava o ira na via nakicataki Jisu?\nEra sega ni marautaka ni sa vinaka tale na ligana na tagane, ia era lai bosea sara “kei ira na ito i Eroti mera vakamatei [Jisu].” (Marika 3:6) Era rairai wili ena ilawalawa vakapolitiki qori na lewe ni ilawalawa vakalotu na Setoki. Era dau veisevaki na Setoki kei na Farisi, ia qo era sa duavata mera saqati Jisu.\nNa ka vakatubuqoroqoro cava e cakava o Jisu mera raica na iliuliu ni lotu vakaJiu?\nNa rai cala cava e tu vei ira na iliuliu ni lotu vakaJiu me baleta na lawa ni Siga ni Vakacecegu?\nE vakadodonutaka vakacava o Jisu nodra rai cala me baleta na Siga ni Vakacecegu?\niMeli iMeli Cava e Vakatarai ena Siga ni Vakacecegu?\njy wase 32 t. 78-79