Sala e Lomani Keda Kina o Jiova | Vulici\n“Ni raica mada na levu ni nona lomani keda na Tamada!”—1 JONI 3:1.\nSERE: 91, 13\nNa cava e dredre kina vei ira eso mera vakabauta ni lomani ira na Kalou?\nE vakaraitaka vakacava o Jiova ni lomani keda ena nona vakarautaka na ka eda gadreva qai vakavulici keda ena ka dina?\nE laurai vakacava na loloma i Jiova ena nona veivakasalataki kei na veivakavulici?\n1. Na cava e uqeti keda kina na lotu vaKarisito na yapositolo o Joni? Na vuna?\nE BIBI dina meda vakasamataka vakatitobu na ka e tukuni ena 1 Joni 3:1. E tukuna kina o Joni: “Ni raica mada na levu ni nona lomani keda na Tamada.” E uqeti keda tiko na lotu vaKarisito o Joni meda vakasamataka na loloma levu ni Kalou, kei na sala e lomani keda kina. Nida cakava qori, eda na veivolekati kei koya da qai lomani koya vakalevu.\n2. Na cava e dredre kina vei ira eso mera vakabauta ni lomani ira na Kalou?\n2 E dredre vei ira eso mera vakabauta ni lomani keda na Kalou. Era nanuma ni dodonu meda rerevaki koya da qai talairawarawa vua. De dua e yavutaki qori ena so na ivakavuvuli lasu sa vakawakana tu, era nanuma kina ni sega ni dauloloma na Kalou, se dredre meda lomani koya. Ia e tiko eso era nanuma ni Kalou e lomani ira kece na tamata, se mani cava era cakava. Ni o sa vulica na iVolatabu, o kila ni idivi kei Jiova na loloma, e uqeti koya qori me solia na Luvena me keda ivoli. (Joni 3:16; 1 Joni 4:8) Ia na noda isususu se vanua eda cavutu mai kina, ena rairai vakadredretaka na noda kila na levu ni nona lomani keda o Jiova.\n3. Eda kila vakacava ni lomani keda na Kalou?\n3 Ia e lomani keda vakacava o Jiova? Na isaunitaro qori e yavutaki ena ka e cakava vei keda na Kalou, oya ni buli keda na kawatamata. (Wilika Same 100:3-5.) Oya na vuna e vakatokai Atama kina na iVolatabu me “luve ni Kalou.” E vakavulici ira na nona imuri o Jisu mera kaciva na Kalou “Tamai keimami mai lomalagi.” (Luke 3:38; Maciu 6:9) Ni solia vei keda na bula o Jiova, sa okati me Tamada; na noda veivolekati e vaka ga e dua na tama kei na luvena. E lomani keda vakalevu o Jiova me vaka ga e dua na tama vinaka e lomana na luvena.\n4. (a) E duidui vakacava o Jiova vei ira na tama nikua? (b) Na cava eda na dikeva ena ulutaga qo kei na kena e tarava?\n4 Era sega ni uasivi na tama nikua. Se mani vakacava nodra sasaga, era na sega ni vakaraitaka vinaka sara na loloma vakatama i Jiova. Eso era se nanuma vinaka tu na ka vakadomobula era sotava nira se gone ena nodra veivakalolomataki na tamadra, ni vakaleqa sara ga na ituvaki ni nodra vakasama kei na lomadra. Ia o Jiova e sega ni va ya. (Same 27:10) Eda na veivolekati kei Jiova nida vulica na sala e lomani keda kina kei na nona dau kauaitaki keda. (Jeme. 4:8) Ena ulutaga qo, eda na dikeva tiko e va na sala e lomani keda kina o Jiova. Ena ulutaga e tarava, eda na dikeva e va na sala meda lomani koya kina.\nVAKARAUTAKA VAKAYALOLOLOMA NA KA EDA GADREVA\n5. Na cava e kaya vei ira na kai Aceni o Paula me baleta na Kalou?\n5 Ni tiko mai Aceni e Kirisi na yapositolo o Paula, dua na ka na levu ni ivakatakarakara ni kalou tagane kei na kalou yalewa e raica ena siti. Era vakabauta na lewenivanua ni nodra kalou qori e solia vei ira na bula kei na ka era gadreva. E mani kaya vei ira o Paula: “Na Kalou e buli vuravura kei na ka kece e tu kina . . . e solia vei keda kece na bula, na icegu, kei na ka kece ga. . . . O koya ga e buli keda, e vakavuna tale ga noda bula tiko kei na noda yavala.” (Caka. 17:24, 25, 28) Io, ena nona loloma o Jiova, e vakarautaka “na ka kece ga” eda gadreva meda bula kina. Vakasamataka mada na ibalebale ni matavosa qori.\n6. E laurai vakacava ena noda vuravura ni lomani keda na Kalou? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n6 Vakasamataka mada na vuravura qo, e bulia o Jiova qai ‘solia vei ira na luve ni tamata.’ (Same 115:15, 16) Dua na ilavo levu era vakayagataka na sainitisi mera vaqara kina e maliwalala eso tale na vuravura e tautauvata kei na noda vuravura. Sa laurai e vicanadrau na vuravura, ia era rarawataka na sainitisi ni sega ni dua vei ira na vuravura qori e tiko kina na ka eda gadreva meda bula kina. E duatani sara na noda vuravura vei ira na ibulibuli kece ni Kalou. Vakasamataka mada, e sega ni wiliki rawa na levu ni vuravura e tiko ena isoso kalokalo e vakatokai na Milky Way kei na so tale, ia e bulia o Jiova na noda vuravura me tawani, me marautaki, totoka qai rawarawa kina na bula! (Aisea 45:18) E dusia qori na levu ni nona lomani keda o Jiova.—Wilika Jope 38:4, 7; Same 8:3-5.\n7. E laurai vakacava ena nona buli keda o Jiova ni lomani keda dina?\n7 Ni bulia na vuravura totoka qo o Jiova meda tiko kina, e kila ni na sega ni vinakati ga na veika vakayago meda marau kina da qai lomavakacegu. Ena nuidei e dua na gone ke vakila na nodrau loloma kei na nodrau kauai na itubutubu. E buli keda o Jiova meda ucui koya, e vakarautaka na veika vakayalo me rawa nida vakila na nona loloma da qai dolea lesu vua. (Vkte. 1:27) E tukuna tale ga o Jisu: “Era marau o ira na kauaitaka nodra bula vakayalo.” (Maciu 5:3) Ni Tama dauloloma o Jiova, ena “vakarautaka vakayauyau vei keda na ka kece meda marau kina,” qori na veika vakayago kei na veika vakayalo.—1 Tim. 6:17; Same 145:16.\nVAKAVULICI KEDA VAKAYALOLOLOMA ENA KA DINA\n8. Na cava me dusimaki keda kina na “Kalou daudina”?\n8 Era lomani luvedra na tama, ra qai via taqomaki ira mera kua ni vakacalai se lawakitaki. Levu na itubutubu era sega ni muria na ivakatagedegede vakaivolatabu mera dusimaki luvedra kina. E dau tini ga ena veilecayaki kei na rarawa ena vuvale. (Vkai. 14:12) Ena yasana adua, o Jiova e “Kalou daudina.” (Same 31:5) E lomani ira na luvena, e vinakata me dusimaka nodra bula kece na nona rarama ni ka dina, vakabibi ena ka e vauca na sokalou. (Wilika Same 43:3.) Na cava na ka dina sa vakatakila o Jiova? E vakaraitaka vakacava qori ni lomani keda?\nEra vakatotomuri Jiova na tama lotu vaKarisito nira vakavulici luvedra ena ka dina, mera veiwekani tale ga kei na Tamadra vakalomalagi (Raica na parakaravu 8-10)\n9, 10. E vakaraitaka vakacava o Jiova nona lomani keda ni vakatakila na ka dina (a) me baleti koya? (b) me baleti keda?\n9 Kena imatai, e vakatakila sara ga o Jiova na ka dina me baleti koya. E vakatakila na yacana, ni basika vakalevu duadua ga ena iVolatabu ni vakatauvatani kei na so tale na yaca. Qori na sala e volekati keda kina o Jiova, me rawa nida kilai koya. (Jeme. 4:8) E vakatakila tale ga na nona itovo, se mataqali Kalou vakacava o koya. E laurai na nona kaukaua kei na vuku ena lomalagi kei na vuravura, ia e vakatakila sara ga ena iVolatabu na nona lewadodonu, vakabibi na levu ni nona loloma. (Roma 1:20) O Jiova e vaka e dua na tama e tu vua na kaukaua, na vuku, lewadodonu, yalololoma, e rawarawa kina vei ira na luvena mera veiwekani voleka kei koya.\n10 E vakatakila tale ga o Jiova na ka dina me baleti keda, qori na noda itavi ena ka e vauca na nona inaki. Qori e rawati kina na duavata kei na veiyaloni ena vuvale ni Kalou. Eda vulica ena iVolatabu ni sega nida buli na tamata meda lewai keda ga se meda yawaka na Kalou. Nida vakalecalecava na ka dina qori, eda na sotava ga na leqa. (Jere. 10:23) E bibi dina qori ena noda bula. Nida ciqoma na lewa ni Kalou, eda na lomavakacegu da qai veiyaloni. E yalololoma dina o Jiova ni digia me vakatakila na ka dina qori!\n11. Na cava e yalataka o Jiova e laurai kina nona loloma kei na nona kauai?\n11 Na tama dauloloma e kauaitaka na nodra veigauna se bera mai na luvena, e vinakata me vakainaki dina nodra bula. E ka ni rarawa ni levu nikua era sega ni kila na nodra veigauna se bera mai, se ra vakaliuca na ka e matewale. (Same 90:10) Nida luve ni Kalou, eda vakila nida lomani ni yalataka vei keda o Jiova na veika totoka ena gauna se bera mai. Qori e vakainaki kina noda bula.\nVEIVAKASALATAKI KEI NA VEIVAKAVULICI\n12. E laurai vakacava na loloma i Jiova ena nona vakasalataki Keni kei Peruki?\n12 “Na cava o sa rui cudru kina o qai matararawa? Ke o veisau mo caka vinaka, o na ciqomi tale, se vakacava? . . . Vakaevei o na lewai koya [na ivalavala ca]?” (Vkte. 4:6, 7) E taudonu na veivakasalataki qori qai yaga dina. A vakasalataki Keni o Jiova ni raica na ka ca e vakarau cakava. E ka ni rarawa ni sega ni muria o Keni na ivakasala qori, e sotava kina na leqa. (Vkte. 4:11-13) Ni oca qai yalolailai na vunivola i Jeremaia o Peruki, a vakasalataki koya o Jiova me raica na vu ni nona leqa. Ia e duatani sara vei Keni o Peruki ni ciqoma na ivakasala i Jiova, e vakabulai sara kina.—Jere. 45:2-5.\n13. Na cava e vakalaiva kina o Jiova mera vakatovolei nona dausokalou yalodina?\n13 E vola o Paula: “O koya e lomana o Jiova e vakavulica, e kuitataki koya e okata me luvena.” (Iper. 12:6) Na veivakavulici e sega ni okati ga ena veivakatotogitaki. E okati kina eso tale na ka. E tiko ena iVolatabu na kedra italanoa na dausokalou yalodina era sotava na ituvaki dredre sara. Na ituvaki dredre qori e vakavulici ira se vakarautaki ira. Kena ivakaraitaki o Josefa, Mosese kei Tevita. E volai vakamatailalai ena iVolatabu na kedratou italanoa, ni vakatauvatani kei ira na talanoataki ena iVolatabu. Nida wilika na sala e tokoni ira kina o Jiova ena ituvaki dredre qori kei na sala e qai vakayagataki ira kina vakalevu, eda vakila na nona loloma kei na nona kauaitaki ira nona dauveiqaravi o Jiova.—Wilika Vosa Vakaibalebale 3:11, 12.\n14. Eda na vakila vakacava na loloma i Jiova ni vakavulici keda?\n14 E vakavotui ena veivakavulici i Jiova e dua tale na sala e lomani keda kina. Nira ciqoma na veivakavulici i Jiova o ira na caka cala ra qai veivutuni, ena “veivosoti vakalevu o koya.” (Aisea 55:7) Na cava e kena ibalebale qori? E vakaciriloloma na ka e tukuna o Tevita me baleta na veivosoti i Jiova: “E vosota o koya na nomu cala kece qai vakabulai iko mai na kemu mate kece, e vakalesuya mai na qara na nomu bula, qai vakaisalataki iko ena dei ni nona loloma kei na yalololoma. Me vaka na yawa ni icabecabe ni siga mai na idromudromu ni siga, sa biuta vakayawa vei keda o koya na noda cala.” (Same 103:3, 4, 12) Meda kauaitaka mada ga na ivakasala kei na veivakavulici i Jiova da qai totolo ni muria, nida kila ni sega ni vakaiyalayala nona lomani keda.—Same 30:5.\nTAQOMAKI KEDA O JIOVA\n15. Na cava e vakaraitaka nida ka talei vei Jiova?\n15 Na tama dauloloma ena taqomaka nona vuvale mai na leqa. Qori tale ga na ka e cakava na Tamada vakalomalagi. E kaya na daunisame me baleti Jiova: “E taqomaka o koya na nodra bula na yalodina vua, e vakabulai ira mai na ligana na daucaka ca.” (Same 97:10) Kena ivakaraitaki: O na totolo ni taqomaka na matamu ni ka talei vei iko! Qori na ka ena cakava o Jiova vei ira nona dauveiqaravi. (Wilika Sakaraia 2:8.) Io, eda ka talei vei Jiova!\n16, 17. Vakamacalataka na sala e veitaqomaki kina o Jiova ena gauna sa oti kei na gauna qo.\n16 Dua na sala e taqomaki keda kina o Jiova, oya ni vakayagataki ira nona agilosi. (Same 91:11) A vakabulai Jerusalemi e dua ga na agilosi nira kabakoro na kai Asiria. E vakamatea kina e 185,000 na sotia ena dua ga na bogi. (2 Tui 19:35) Na agilosi e sereki Pita, Paula kei na so tale mai valeniveivesu. (Caka. 5:18-20; 12:6-11) Nikua tale ga, e sega ni lekaleka na liga i Jiova. A sikova na valenivolavola ni tabana e Aferika e dua na mata mai na Valenivolavola Liu, a tukuna ni vakaleqa sara ga na vanua ya na veileti vakapolitiki kei na lotu. Na veivala, butako, kucu, kei na veivakamatei e vakavuna nodra veilecayaki kei na nodra tiko yavavala na lewenivanua. Levu na tacida era vakayalia na ka era taukena kei na ka mera bula kina, ia e sega ni dua e vakaleqai nona bula. Nira tarogi se ra vakacava tiko, era sauma ena matadredredre: “E vinaka tu na ka kece, me vakavinavinakataki ga o Jiova!” Era vakila ni lomani ira na Kalou.\n17 Ena so na gauna, o Jiova e vakalaivi ira na meca mera vakamatei ira nona dausokalou yalodina, me vakataki Sitiveni. Ia e taqomaki ira vakailawalawa nona tamata na Kalou ena nona vakarautaka na ivakasala ena kena gauna donu me baleta na ivadi qaseqase i Setani. (Efeso 6:10-12) E vakayagataka o Jiova nona Vosa kei na ivola vakaivolatabu e tabaka nona isoqosoqo me vukei keda meda kila na ka dina me baleta na veibacani ni iyau, na ka ni veivakamarautaki vakasisila qai voravora, vakayagataki cala ni Internet kei na so tale. Io, ni Tama dauloloma, e kauaitaka o Jiova na noda bula kei na noda tiko vinaka.\nKA DOKAI DUADUA\n18. Na cava o nanuma me baleta na nona lomani iko o Jiova?\n18 Nida dikeva mai na vica na sala e vakaraitaka kina o Jiova nona lomani keda, eda duavata kei na ka e tukuna o Mosese. Ni vakasamataka o Mosese na dede ni nona qaravi Jiova, e kaya kina: “Ena mataka, ni vakacegui keimami ena dei ni nomuni loloma, me keimami kaila kina ena marau, me keimami marau vakalevu ena veisiga kece ni neimami bula.” (Same 90:14) E ka dokai duadua nikua qai veivakalougatataki meda vulica qai vakila na loloma i Jiova. Eda na duavata kei na ka e cavuta na yapositolo o Joni: “Ni raica mada na levu ni nona lomani keda na Tamada!”—1 Joni 3:1.\niMeli iMeli Sala e Lomani Keda Kina o Jiova


Roka ni Picker iyaloyalo ena initaneti – Color Picker\nRoka ni Picker iyaloyalo ena initaneti\no veilecayaki tale mo kunea na nabavuni ni roka? Na roka ni iyaloyalo ena initaneti Picker ena yaco mai me iwali vei iko. E udolu vakaudolu na iSoqosoqo ni Veivukei ka rawa ni vukei iko mo kunea na roka ena iyaloyalo.\nSa rawarawa sara me vakayagataki na roka ni iyaloyalo ena initaneti Picker. Vakavodoka ga e dua na faile ni iyaloyalo, ka taura tu e dua na nabavuni roka ena RGB se hex ka vakaraitaka na yaca ni ivakatakilakila ni roka. Ia me tou digitaka mada na roka!!


Ni ko lomana, vakaraica voli, ka qarava na tani ena sala rawarawa ka lailai eso, ko sa vakaitavi tudei tiko ena cakacaka ni veivakabulai.\nNi a mai leqa na tamai watiqu, keitou a soqoni vata matavuvale ka kidavaki ira na so ka ra mai vakaloloku. Ni’u a veivosaki vata kei ira na matavuvale kei na itokani ena bogi taucoko oya, au dau siqemi makubuqu o Porter, yabaki 10, ni tucake volekati tinai watiqu voli—o “buna.” So na gauna ena duri tu e dakuna, ka vakaraici koya toka. Au a raica ena dua na gauna ni rau a veitauriliga tu. Au vakaraici koya ni vakatavia na ligai buna, mokoti koya vakalalai, ka tucake tu e yasana.\nNi oti e vica na siga ena sotavi ni veika oya, au a sega ni rawa ni kauta laivi mai na noqu vakasama na ivakaraitaki oqo. Au a vakayarayarataki me’u vakauta vei Porter e dua na ivola lekaleka, ka tukuna vua na ka au a dikeva. Au imeli vua ka tukuna vua na ka au a raica ka vakila. Au a vakananumi Porter ena veiyalayalati a cakava ena nona a papitaisotaki, ka tukuna vua na vosa nei Alama ena Mosaia wase 18:\n“Ia me vaka dou sa gadreva mo dou curu ki na lomanibai ni Kalou, ka vakatokai me nona tamata, ka sa lomamudou mo dou veivuketaka na nomudou icolacola me mamada kina;\n“Io ni sa lomamudou mo dou tagi vata kei ira sa tagi; ka vakacegui ira sa rarawa, ka vakadinadinataka na Kalou ena veigauna kecega, ena veika kecega, kei na veivanua kecega dou sa tiko kina, me yacova na mate, … me nomudou kina na bula tawamudu—\n“… Kevaka sa vakaoqori na ka sa lomamudou, na cava me tarova na nomudou papitaisotaki ena yaca ni Turaga, io me ivakadinadina ni nomudou sa veiyalayalati vata kaya mo dou qaravi Koya, ka muria na nona ivunau, me sovaraka mai kina vei kemudou na nona Yalo Tabu?”1\nAu a vakamacalataka vei Porter ni o Alama a vakatavulica ni o ira ka vinakata mera papitaisotaki sa dodonu mera gadreva taumada mera qarava na Turaga ena nodra qarava na tani—ena nomu bula taucoko! Au kaya: “Au sega ni kila ke o a nanuma oya, ia na sala o vakaraitaka kina na loloma kei na veikauwaitaki vei Bumu, o sa muria tiko kina na nomu veiyalayalati. Eda muria na noda veiyalayalati ena veisiga ni da lomavinaka, vakaraitaki loloma, ka veikauwaitaki vakaikeda. Au vinakata ga mo kila ni’u dokai iko vakadaunimuri veiyalayalati voli! Ni o muria tiko na veiyalayalati o cakava ni ko a papitaisotaki, o sa na vakavakarau ki na veitabaki ni matabete. Ena solia vei iko na ikuri ni veiyalayalati oqo na madigi e vuqa mo vakalougatataka ka qaravi ira tale eso ka vukei iko ni vakavakarau ki na veiyalayalati ko na cakava ena valetabu. Vinaka na nomu ivakaraitaki uasivi tiko vei au! Vinaka na nomu vakaraitaka voli vei au na irairai ni dua ka daunimuri veiyalayalati!”\nA sauma lesu mai o Porter: “Bubu, vinaka na ivola. Ni’u a dau mokoti Bu voli, au sega ni kila ni’u a muria tiko na veiyalayalati, ia au a vakila na vakacegu e lomaqu ka sa vinaka dina. Au kila ni oya na Yalo Tabu ena lomaqu.”\nAu vakila talega na vakacegu e lomaqu ni’u siqema na nona semata o Porter na muri ni nona veiyalayalati ki na yalayala me “tiko ga kei [keda] na nona Yalotabu”2—e dua na yalayala ka rawati ena ciqomi ni isolisoli ni Yalo Tabu.\nKemuni na marama, ni’u veisiko wavoki voli vata kei kemuni e vuravura, au raica rawa ni vuqa vei kemuni sa vakataki Porter. Ko ni duri galugalu tu ni ivakadinadina ni Kalou, tagi vata kei ira sa tagi, ka vakacegui ira sa rarawa ena nomu sega ni vakila ni ko sa muria tiko na nomu veiyalayalati—na veiyalayalati ko a cakava ena wai ni veipapitaisotaki kei na valetabu. Ni ko lomana, vakaraica voli, ka qarava na tani ena sala rawarawa ka lailai eso, ko sa vakaitavi tudei tiko ena cakacaka ni veivakabulai, na cakacaka ni Kalou “me ra tucake tale mai na mate na tamata kecega ka rawata na bula tawamudu.”3\nVaka na “luvena yalewa na [Turaga] ena Nona matanitu,”4 eda sa cakava na veiyalayalati eso. Eda sa lako voli ena ka a vakatoka o Nifai me “sala dodonu ka rabailailai sa basika ki na bula tawamudu.”5 Eda sa tiko taucoko ena vanua duidui ena salatu. Ia eda rawa ni cakacaka vata ni veivuke vakaikeda ni “toso ki liu ka tudei vei Karisito, ena nomudou vakanuinui taucoko sara, mo dou lomana na Kalou kei na tamata kecega.”6\nE veiqaravi voli vakaivakasala o Jeanne vei ira na Goneyalewa. A nanuma rawa okoya ena vica na vula sa oti e dua na itaviqaravi ni itabagone ena tabanalevu: na kaba ena dua na vanua ka vakatokai o Malan’s Peak. E marau baleta ni a sa vakarautaki koya taumada me vakayacora na kaba oya.\nNi sa yaco yani ki na itekitekivu ni lakolako, a torovi koya yani na nona itokani vinaka o Ashley. Ena nona qumia na ligai Jeanne, a vakaraitaka ni na gole vata kei koya, ka kaya, “Au na lako vata kei iko.” O Ashley, ka sa yabaki 16 voli ena gauna oya, a tiko vua eso na bolebole vakayago ka vakavuna me dredre kina vua na kaba vakatotolo. Ka rau mai lako vakamalua yani okoya vata kei Jeanne, ka vakadikeva voli na veibulibuli ni Tamada Vakalomalagi: na veivatu ena ulunivanua e deladrau kei na veisenikau wavoliti rau. A tukuna malua o Jeanne, “E sega soti ni balavu ni vaka me’u guilecava na noqu nakinaki taumada ni kaba ulunivanua, ka ni a yaco me mai dua tani tale na ilakolako talei—na ilakolako talei me dusimaka na totoka ni veika ena loma ni salatu, ka vuqa vei ira au na rawa ni calata ke’u a sasaga kaba ga me’u yacova na icavacava kei Malan’s Peak.”\nNi rau tomana voli na kaba o Jeanne kei Ashley, ka yawa kalia mai na vo ni ilawalawa, a mai maliwai rau o Emma, e dua tale na goneyalewa ena tabanalevu, ka sa navuca me wawa ka lako vata kei rau. E vakaikuritaka na nodrau marau o Emma. A vakatavulici rau ena dua na sere ka vakarautaka na ikuri ni veitokoni kei na veivakayaloqaqataki. E vakananuma o Jeanne: “Keitou dabe ka vakacegu, keitou lagasere, keitou veitalanoa, ka keitou veidredreyaki. Sa rawa vei au me’u kilai Ashley kei Emma vinaka cake ena sala au na sega ni rawa ni cakava ke keitou a sega ni veikilai. E sega ni baleta na ulunivanua ena bogi oya—e a ka levu sara vakaidina. E sa baleta na nodratou veivukei vakairatou ena loma ni salatu, ena gauna ni veikalawa yadudua.”\nNi ratou kaba ka lagasere ka vakacegu ka veidredrevaki voli o Jeanne, o Ashley, kei Emma, ratou a sega beka ni vakasamataka ni, “Ei, edatou sa muria tiko na nodatou veiyalayalati ena gauna oqo.” Ia ratou a sa muria tiko na nodratou veiyalayalati. Ratou a qaravi iratou yadua tiko ena loloma, veikauwaitaki, kei na yalodina. Ratou a vakaukauwataka voli na nodratou dui vakabauta ni ratou veivakayaloqaqataki ka veiqaravi vakairatou.\nA vakatavulica o Elder Russell M. Nelson: “Ena gauna eda kila kina ni da sa luve ni veiyalayalati, eda sa kilai keda ka kila na veika e namaka vei keda na Kalou. Na Nona ivakaro e sa volai tu e lomada.”7\nO Maria Kuzina e sa dua na luvena yalewa ni veiyalayalati na Kalou ka kilai koya vinaka kei na ka e namaka vua na Kalou. Ni a kidavaki au ki na nodratou itikotiko e Omsk, Rusia, au nanuma ga ni’u a tiko ekea me’u qaravi koya, ia au a qai vakila ni’u a tiko ekea me’u vuli mai vua. E dua ka saumaki mai ki na Lotu, e bula voli o Maria ena veidusimaki e kune ena Luke 22: “Ia ni ko sa saumaki tale, mo vakataudeitaki ira na wekamu.”8 E tiko vua na vakabauta ena vosa ni noda parofita bula, o Peresitedi Thomas S. Monson, ka kaya:\n“Oqo na gauna mera lako vata mai kina na lewenilotu kei na daukaulotu, ka cakacaka vata, ka cakacaka ena were ni vaini ni Turaga ka kauta mai na yalo ki Vua. …\n“ … Ni da cakacaka ena vakabauta na Turaga ena vakaraitaka vei keda na iwalewale ni kena vaqaqacotaki na Nona Lotu ena veitabanalevu kei na veitabana eda vakaitikotiko kina. Ena tiko vata kei keda o Koya ka yaco me dua na itokani bulabula ena noda cakacaka vakaulotu.\n“ … Vakadeitaka na nomu vakabauta … ni o navuca ena masumasu o cei ena nomu matavuvale, nomu itokani, o ira na tiko wavoliti iko, kei na nomu veikilai o na via sureta ki na nomu itikotiko mera veisotari vata kei na daukaulotu, ka mera na rogoca na itukutuku ni Veivakalesuimai.”9\nE vakamuria na ivakasala oqo o Maria ena nona raica ka qaravi ira voli na marama sa vakatautaki vua me sikova kei na qaravitavi tale eso. E levu na nona itokani sa ra luluqa tu ka se bera ni rogoca na itukutuku ni kosipeli vakalesuimai i Jisu Karisito. E cakacakataka okoya na nona vakabauta ena veisiga ka masulaka me kila se ocei e gadreva na nona veivuke, ka qai cakacaka okoya ena veivakauqeti e ciqoma. Ena veiqiriyaki, vakatakila na nona loloma, ka tukuna vei ira na nona itokani, “Keimami gadrevi iko.” E dau vakayaco lotu vakamatavuvale okoya ena nona vale ena veimacawa ka sureti ira na tiko wavoliti koya, lewenilotu kei na daukaulotu mera lako mai—ka dau vakani ira. E dau sureti ira mera lako mai valenilotu, kauwaitaki ira, ka dabe vata kei ira ni ra yaco mai.\nE kila deivaki o Maria na ka a vakananuma lesu wale tikoga oqo o Elder Jeffrey R. Holland ni “dua na veisureti ka vakasucumi ena noda loloma me baleti ira tale eso kei na Turaga o Jisu Karisito … ena sega ni raici me veivakacacani se veivakalewai.”10 E maroroya voli okoya e dua na lisi ni tamata ka kaya ni ra a vakacacani, ka tomana okoya me veiqaravi vei ira. Baleta ni ra kila ni lomani ira okoya, e rawa ni tukuna vei ira, “Kakua ni lomaleqa. Oqori e veilecayaki!”\nO Maria e sa dua na tisaipeli daumaroroya na veiyalayalati i Jisu Karisito. Dina ga ni sega na lewe ni matabete ena nona itikotiko, e vakila okoya na kaukauwa ni Kalou ena veisiga ena vakataudeitaki ni nona veiyalayalati ni valetabu ena nona toso ki liu ena salatu, vosota me yacova na ivakataotioti ka vukei ira voli eso tale mera vakaitavi ena cakacaka ni veivakabulai ena ilakolako oqo.\nNi’u wasea na veika a sotavi oqo, o a raici iko li ena cakacaka ni veivakabulai? Taura e dua na gauna mo vakasamataka e dua tale na luvena yalewa na Kalou ka gadreva tu na veivakayaloqaqataki me lesu tale mai ki na salatu ni veiyalayalati se okoya e gadreva e dua na veivuke lailai me tiko ena salatu. Taroga na Tamada Vakalomalagi me baleti koya. O koya na Luvena yalewa. O Koya e kila na yacana. E kilai iko talega o Koya, ka na tukuna vei iko o Koya na ka e gadreva na goneyalewa. Mo vosota mada ka daumasu tikoga ena vukuna, ka cakacaka ena veivakauqeti o ciqoma. Ni o cakacaka ena veivakauqeti oqo, na Yalotabu ena vakadeitaka ni sa vakadonui mai vua na Turaga na nomu isolisoli.\n“O Sisita Eliza R. Snow … a vakatakila ena vakavinavinaka na veisasaga ni marama mera veivakaukauwataki vakaiira. … A tukuna okoya vei ira ni dina ga ni sega ni maroroya tu na Lotu e dua na ivolatukutuku ni veisolisoli era cakava me vukei kina o ira na vakaleqai, sa maroroya tu na Turaga e dua na ivolatukutuku vinaka sara ni nodra cakacaka ni veivakabulai:\n“‘… E tukuna o Peresitedi Joseph Smith ni isoqosoqo oqo a tauyavutaki me vakabula yalo. Na cava [eda sa cakava tiko] me rawati tale mai kina o ira ka sa lako sese tu?—me vakatakata na lomadra o ira ka sa tuburi ira mai na batabata ni kosipeli?—Sa maroroi voli e dua tale na ivola ni nomu vakabauta, nomu yalololoma, nomu cakacaka vinaka, kei na [nomu] ivosavosa. E dua tale na ivolatukutuku e sa maroroi voli. E sega ni dua na ka e yali.’”11\nEna iVola i Momani, e tukunikataka o Amoni na vuna levu e dodonu meda yalomarau kina. E kaya okoya: “Ia me’u taroga mada, sa vakalougatataki kedatou vakalevu na [Kalou] e na cava? Ko dou kila li?”\nEna levu ni nona marau, a sega ni waraka o Amoni na isaunitaro. E kaya okoya, “Ia au na tukuna vei kemudou; … ia tou sa kalougata vakalevu ni sa talai kedatou na Kalou me vakayacori kina na cakacaka levu oqo.”12\nEda sa luvena yalewa daumaroroya na veiyalayalati ena matanitu ni Turaga, ka sa noda na madigi meda iyaya ni cakacaka ena Ligana. Ni da vakaitavi ena veisiga ena cakacaka ni veivakabulai ena veisala lalai ka rawarawa—vakaraica voli, veivaqaqacotaki, ka veivakatavulici—eda na duavata kei Amoni, ka vakatakila:\n“Ia sa vuabale na noqu marau ka sa reki vakalevu na yaloqu, ia au na vakacaucautaka tikoga na noqu Kalou.\n“Ia au kila ni’u sa ka wale ga; ka’u sa tamata malumalumu sara; raica au sa sega ni boletaki au, au sa boletaka ga na noqu Kalou, ni’u sa rawa ni kitaka na ka kecega ena nona kaukauwa.”13\nEna ka oqo au sa vakadinadinataka ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nVunau kei na Veiyalayalati 25:1.\nRussell M. Nelson, “Veiyalayalati,” Liaona, Nove. 2011, 86.\nThomas S. Monson, “Faith in the Work of Salvation” (worldwide leadership training broadcast, June 2013), lds.org/broadcasts.\nJeffrey R. Holland, “Our Responsibility to Invite” (worldwide leadership training broadcast, June 2013), lds.org/broadcasts.\nLuvequ Yalewa ena Noqu Matanitu: Na iTukutuku kei na Cakacaka ni iSoqosoqo ni Veivukei (2011), 83.


Sotia ni Yalo ni sniper 3 Generator ni bibi ni CD - Hack donu\nFeperueri 16, 2018\t2\tMai vei exacthacks\nSotia ni Yalo ni sniper 3 CD ena idola ni Generator sega ni dua na vakadidike ena initaneti [Xbox e dua – PlayStation 4 – Katuba ni Microsoft]:\nNi bula & Kidavaki Guys! Hopefully our regular visitors will be enjoying our keygen, gift card codes generator hack tools. Eda talega rawa ni raitayaloyalotaka ni nomu marau ena nodra wilika na nomu itukutuku, so exacthacks team would be say Thanks to all of our supporters. Era taleitaka dina ka wasea na neitou mataveilawa vata kei ira na nodra itokani. We have an other program thats called Sniper Ghost Warrior 3 Generator ni bibi ni CD.\nSotia ni Yalo ni sniper 3 Kena matailalai Generator idola na CD:\nOqo sa tu vakarau me solia vei iko na galala na qito me nomu mera na noda keygen tale eso [Xbox e dua, PC kei na PS4]. Exclusively we are publishing our best license key generator for most popular game which called Sniper Ghost Warrior 3. Rawa ni o sikova tale na veivanua ni bera ni lako mai kina eke ka tiko vei keda na vakasama o sa vakadaroi mai vei ira. Baleta ni kevaka o lako vakavinaka na inaki ni nomu a qai o didn ’ ka e gadrevi me lako mai ena noda mata.\nGa sa tu vei keda oqo na ivoli ka na cakacaka me baleti kemuni ka vakamarautaki kemuni me vakatubura na tawayalani duatani, origin and working product keys for your Sniper Ghost Warrior 3 qito.\nWhich System is Best To Vakayagataki SGW3?\nEna cakacaka vakaraitaka e dua na idola oqo laiseni galala ena ivakarau kece me vaka na Microsoft Windows, Xbox e dua ka na PlayStation 4. Oqo Sotia ni Yalo ni sniper 3 CD idola ni Generator rawa ni vakarautaka na vinaka cakacaka veivakabulabulataki era vakayagataka na nabavuni sega ni saumi. Sa rawa mo vakayagataka oqo na keygen ni serial ni ko gadreva baleta ga ni sa sega ni dua na vakatatabu.\nAlong with this SGW 3 nodra vakabulabulataki na nabavuni ni generator mo rawa ni galala lavetaka idola ni serial. Ni oti na lavetaki na parokaramu oqo e sega ni gadrevi me voli kina na oqo na qito ni qaqara vata kei na nomu ilavo dina. Baleta ni sa ulu ni vaka me vakataki o volia mai na sitoa se makete ena initaneti. Sa daramaka na ’ ka vakaotia na nomu gauna kei na tovolea vakadua me baleti iko ka na sega na ka e gadrevi.\nNa ivakarau me lavetaki & Vakayagataka na liganiwau ni Yalo ni Sniper 3 Serial Keygen:\nSa ’ sara ga na sala s me lavetaka na neitou ivoli, ni o vakasaqara tiko 2 lavetaka na bulukau ni ika 1 ena cake kei 2nd bellow. Sa cakacaka tiko na faili ni ruarua ia e ra na faile taqomaki mai vei ira na vakadidike ka na vukei keda meda na bula tiko kei na cakacaka me sega ni mudu. Kevaka e sega ni cakacaka na nomu isema ni taumada qai lavetaka mai na ibulukau ni lavelavetaki ni bellow.\nWhen you will download Sniper Ghost Warrior 3 Kakaca vakavinaka na Serial na lisi ni idola, e dodonu mo vakacuruma ena nomu Laptop, Mac se na PC. Me vaka au sa tukuna e ’ s rawarawa sara me ra vakayagataka ka o e dodonu ga me digitaka na nomu ivakarau ka toso na “Ena vakavurea na idola” ena tekivu na ibulukau kei na iwalewale. E rawa ni taura 2 se 3 na miniti ni o, ni sa vakacavara e lavetaka na nomu nabavuni kei na sega ni vakayagataka sara mada ga na qito nomu 1 na sede.\nEda sa talega ni umani vata na bulukau ni veivuke vata kei na ikuri ni idusidusi ena iwase ni veivuke ka o rawa ni rawata kina na veivuke ena ni itukutuku. E dua na ka bibi sara ni o na sega ni dau sogosogo neitou mataveilawa me yacova ni o sa vakavurea na nomu era vakayagataka na nabavuni.\nAbout Sniper Ghost Warrior 3 Voroka na qito:\nSotia ni Yalo ni sniper 3 sa ikoya e dua na qito mimira me vaka sa ’ ikuri sa duavata ni liu ni s ka vakarautaka e dua na draki ni tadola tu na vuravura ki na kena misini. SGW 3 a vagalalataki ena 25 ni Epereli 2017 sa tuvalaki vakatabakidua me baleta na Xbox e dua & PS (PEOPLESOFT) 4 o ira era vakayagataka. This Sniper Ghost Warrior 3 qito e kilai e vuravura raraba me rawa ni ’ dodonu na vinaka ni vosa ni vakacuru polo kei na vakasakiti ni gameplay.\nE tiko na duidui ni kaulotu sai koya me na vakayacora mai vei koya e vakayagataka. Na misini ni lewai kei na sniper era sa vakaiyaragitaki ena iyaragi. Ena vica na tabana ni kaulotu e tiko kina na wekadra vata kei keda ia ena eso na tabana ni kaulotu e tiko kina me ra vakayacora na itavi domodua voli. Eso na tabana ni kaulotu vei ira sa tricky sara ka o na rawa ni lako vakamalua me vakacavari kina. Sa ikoya e dua na ivakatakilakila ni vakayagataki veiyaloni ni oqo na qito ni ra vakarautaka na tabana ni kaulotu na yasana ka vakatokai na cala ni ivalu. Ni levu na tabana ni kaulotu e sega ni soling qai misini rawa hangout vata kei na duidui ni yasana na tabana ni kaulotu. Me rawa kina ni vakayacora na duidui na itavi a vakarautaka kina na qito oqo na iyaya tale eso me ra sniper.\nSotia ni Yalo ni sniper 3 Kena matailalai na:\nSega ni sa oti na qito ni isoqoni oqo, na misini ni sa dua na digidigi ni drone me ra vakacavara na rai me baleta na vanua eda lako tiko me ra vakayacora na veisele na vanua. Vakatau ki na ituvaki ni kaulotu, na misini ni e rawa ni vakayagataka na iyaragi ni duidui. E vakarautaka na duidui ni dakai & riffles. To promote the feeling of natural environment game provides different weathers. Climatic condition could effect working of sniper. Eso na tabana ni kaulotu e sa vakaleweni draki ni batabata sara na draki se eso ena veivanua katakata.\nE tiko ena vakaraitaki me vakaraitaka kina na noda itutu kei na veika talega, me 'u dusia na toso ni noda takete na mape. Noda sniper rawa ni mavoa mai na dua na ilala na meca, na misini ni tiko e dua na itikotiko ni imatai ni veivuke ka rawa ni iko sara me ra vakayacora na itavi duidui. Sotia ni Yalo ni sniper 3 na qito e rawa ni summarise ena tolu na vosa:\nOira e baleti\nUasivi sara na qito ni se bera ni vagalalataki na droini. E vakarautaka na duidui vakayago ka rawarawa na gameplay ki na misini. Ena lekaleka ga na SGW 3 sa ikoya e dua na uasivi vakacuru polo qito ena e vuravura taucoko. Vinaka duadua ni kalougata ena nomu vuravura ni qito. Marau.\nIvakatakilakilasniper ghost warrior 3 keygen no survey sniper ghost warrior 3 serial keygen\nHallen e kaya o:\nMaji 12, 2019 ena 2:48 Au na\nFaisal e kaya o:\nMaji 14, 2019 ena 1:31 Au na


Na iVolatabu—E Dua ga na iVola Vinaka?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Gujarati Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luganda Luvale Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Marathi Myanmar Nepali Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nA vakacavari na volai ni iVolatabu ena rauta na rua na udolu na yabaki sa oti. E levu na ivola era tabaki, era sa guilecavi tale ga yani ena gauna qori. Ia e sega ni va qori na iVolatabu. Dikeva mada qo.\nE dreve na nodra saga e levu era vakaitutu me vakacacani na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, ena veivanua era kaya nira lotu vaKarisito, donuya na 500 ina 1500 G.V., e tukuna na ivola An Introduction to the Medieval Bible “ni kena taukeni kei na wiliki ni iVolatabu ena [vosa era kila e levu] e okati vakalevu me ivalavala ni vukitani kei na vakaduduile.” E ririkotaki sara nodra bula na vakadewataka na iVolatabu ena vosanisucu se o ira era uqeta na kena vulici. So mada ga era vakamatei.\nE levu era cata na iVolatabu, ia e se ivola veisoliyaki vakalevu duadua tiko ga nikua. E rauta ni lima na bilioni na kena ilavelave e tabaki vakatikina se taucoko ena sivia na 2,800 na vosa. E duidui sara ni vakatauvatani kei na nodra ivola ni ivakavuvuli na vuku, na veika vakasaenisi, kei na so tale na ulutaga va qori, ni rairai sega ni levu na kedra itabataba, sega tale ga ni dede sa madra.\nNa iVolatabu e maroroya, e vakavinakataka tale ga na ivakatagedegede ni so na vosa era vakadewataki kina. E yaga vakalevu ena vosa vakaJamani na ivakadewa i Martin Luther ena vosa vakaJamani. Na imatai ni itabataba ni King James Version e tukuni “ni itabataba duadua ga e sa bau veiuqeti” ena vosa vakavalagi.\nNa iVolatabu e “uqeta vakalevu na nodra itovo na bula tu ena vanua era vakatorocaketaki, na vakabauta vakalotu kei na kena ivakarau, vaka tale ga kina na iwalewale ni droini, na veika e volai ena ivola, na lawa, veika vakapolitiki, kei na levu tale.”—Na ivola The Oxford Encyclopedia of the Books of the Bible.\nQori eso ga na ivakadinadina se itukutuku e duidui kina na iVolatabu. Ia cava e ivola kilai levu kina? Cava era bolemate kina eso ena vuku ni ivola qo? Qo eso na vuna: E vakamacalataki ena iVolatabu na ivakavuvuli vakayalo kei na ka e vauca na itovo savasava e vakaraitaka na vakasakiti ni vuku. E vukei keda na iVolatabu meda kila vinaka na vuna eda sotava kina na rarawa kei na veileti. Ia e yalataka ni na oti na leqa qori, e vakatakila mada ga na sala ena vakayacori kina.\nE 66 na ivola era lewe ni iVolatabu, e rauta ni 1,600 na yabaki na dede ni kena volai.\nE rauta ni 40 na vunivola era vakaitavi ena kena volai, eso vei ira era dauteitei, gonedau, dauveilewai, tui, daunivakatagi.\nNa usutu bibi ni iVolatabu na Matanitu ni Kalou, na matanitu vakalomalagi ena liutaka na vuravura. (Taniela 2:44; 7:13, 14) Na Matanitu ni Kalou ena kauta laivi na ka ca, na rarawa kei na mate ni vakaduavatataki na kawatamata ena dodonu ni nona veiliutaki na Dauveibuli, na Kalou o Jiova.—1 Korinica 15:24-26.\nE Veivakasalataki ena iTovo kei na Vuku Vakayalo\nE bibi na vuli. Ia e tabaki ena nodra niusiveva mai Kenada na Ottawa Citizen “ni nomu vuli . . . mo vakaivola kina . . . e sega ni ivakadei ni o na rawa ni vakatulewataka na bula savasava.” E kaya na isoqosoqo e dau kauai ena nodra rai na lewenivanua na Edelman, “ni levu era sa sega ni nuitaki ira na veiliutaki” ena vuku ni lawaki, veidabui, kei na nodra butako e levu. Era okati tiko kina na vuli vinaka, me vakataki ira na iliuliu vakabisinisi kei ira na vakaitutu ena matanitu.\nE vakabibitaki ena iVolatabu na veivakavulici ena itovo savasava kei na veika vakayalo. Eda kila kina na “ibalebale ni yalododonu kei na lewadodonu kei na cakadodonu, io, na ivalavala vinaka kece.” (Vosa Vakaibalebale 2:9) Kena ivakaraitaki e dua na tagane yabaki 23 eda na vakayacani koya o Stephen, a bala i valeniveivesu mai Poladi. Nona vesu tu qori a vulica kina na iVolatabu, mani raica vakabibi na kena ivakasala yaga. E vola: “Au sa qai kila qo na ibalebale ni ‘noda rokovi tamada kei tinada.’ Au sa vulica tale ga meu lewa matau na ivakarau ni lomaqu, vakabibi noqu dau cudrucudru.”—Efeso 4:31; 6:2.\nNa ivakavuvuli e raica vakabibi o Stephen na Vosa Vakaibalebale 19:11: “Na nona yalomatua na tamata e berabera kina ni cudru, e kena idivi ni dau raibaleta na cala.” Ni qai sotava e dua na ituvaki dredre o Stephen e sa dau saga me vakadikeva vakamalua, me muria tale ga na ivakavuvuli vakaivolatabu e veiganiti. E kaya, “Au raica ni idusidusi vinaka duadua na iVolatabu.”\nO Maria e iVakadinadina i Jiova. A vosavakacacataki koya e matanalevu e dua na yalewa dauveivakaduiduitaki, mani yaco kina na maue. Ia a sega ni via sauma lesu o Maria, mani gole tani ga vakamalua. A ca na lomai koya na yalewa ya ena ka a cakava, mani vaqarai Maria. Ni qai kunei Maria ni oti e dua na vula, e mokoti koya sara, mani kerea nona veivosoti. E matata tale ga vua ni nona vakabauta o Maria e vakavuna me yalomalua qai lewai koya matau. Cava e qai yaco? A vulica na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova na yalewa a dauveivakaduiduitaki qori kei na lima tale na lewe ni nona vuvale.\nE kaya o Jisu ni na qai kilai ga o koya e vuku ena ka e cakava. (Luke 7:35) E levu na ivakadinadina e dusia ni yaga na ivakavuvuli vakaivolatabu! E veisautaki keda meda vinaka. E ‘vakavukui koya e yalowai,’ e ‘vakamarautaka na loma ni tamata,’ e ‘serau kina na matana’ e dua ni matata vua na ka e vauca na itovo kei na veika vakayalo.—Same 19:7, 8.\nE Vakamacalataka Noda Rarawa kei na Veileti\nEra dau saga na vakadidike mera kila na vuna e tete kina e dua na mate. Eda na cakava tale ga qori meda kila na vuna e dau yaco kina na rarawa kei na veileti. E yaga kina na iVolatabu ni volatukutukutaka sara ga na keda itukutuku makawa, na gauna a tekivu kina na leqa.\nE tukuni ena ivola na Vakatekivu ni tekivu na leqa ni kawatamata ena nodrau talaidredre vua na Kalou na imatai ni veiwatini. Erau vakatulewataka ga vakataki rau na ka e vinaka kei na ka e ca, ia qori e nona itavi duadua ga na Dauveibuli. (Vakatekivu 3:1-7) Tekivu mai na gauna qori, e levu era sa via bucina na ivakarau ni rai va qori. Cava e yaco kina? E sega ni laurai ena keda itukutuku makawa na kawatamata na galala kei na marau, kune ga kina na veileti, na veivakalolomataki, duidui ni rai me baleta na itovo kei na noda bula vakayalo. (Dauvunau 8:9) E donu kina na ka e kaya na iVolatabu: “E sega ni vu vua na tamata . . . me lewa na nona ilakolako.” (Jeremaia 10:23) Ia na itukutuku vinaka oya ni sa vakarau oti na talaidredre ni kawatamata.\nTiko Kina na Noda iNuinui\nE vakadeitaka na iVolatabu ni Kalou ena sega ni vakalaiva tiko ga na ka ca kei na ka e vakavuna na rarawa. Ena cakava qori ni lomani ira era doka na nona lewa kei na nona ivakatagedegede. O ira na daucaka ca “ena sauti ira ga na ca ni nodra ivalavala.” (Vosa Vakaibalebale 1:30, 31) Ia “era na taukena na vuravura na yalomalumalumu, era na kunea na marau vakasakiti ena levu ni vakacegu.”—Same 37:11.\n“Nona inaki [na Kalou] me bula na tamata kece ga, mera mai kila vinaka na ka dina.”—1 Timoci 2:3, 4\nNa Kalou ena vakayagataka na nona “Matanitu” me vakayacora kina nona inaki, oya me dua na vuravura e kune kina na vakacegu. (Luke 4:43) Na Matanitu qori ena liutaka na vuravura, ena vakaraitaka kina na Kalou ni dodonu me liutaki keda na kawatamata. Ena masu a vakavulica o Jisu e cavuta kina na Matanitu ni Kalou kei na vuravura: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura.”—Maciu 6:10.\nO ira na vakarurugi ena Matanitu ni Kalou era na talairawarawa ina nona inaki, era na kila ni iLiuliu dina ga na Dauveibuli, sega ni dua na tamata. Ena oti na veidabui, kocokoco, ivalu, veivakaduiduitaki vakamatatamata kei na wasei ni ilavo. Ena dua ga na vuravura, dua ga na kena matanitu, dua ga na ivakatagedegede ni itovo kei na veika vakayalo.—Vakatakila 11:15.\nMo bula ena vuravura vou qori e vinakati kina na vuli. E kaya na 1 Timoci 2:3, 4 ni “inaki [ni Kalou] me bula na tamata kece ga, mera mai kila vinaka na ka dina.” E okati ena ka dina qori na ivakavuvuli vakaivolatabu me baleta na ka eda na vakatoka me yavu ni vakavulewa ni Matanitu ni Kalou—na lawa kei na ivakavuvuli ena vakayagataka na Matanitu ni Kalou me veiliutaki kina, eso na kena ivakaraitaki era kune ena nona Vunau e Ulunivanua o Jisu Karisito. (Maciu, wase 5-7) Ni o wilika na tolu na wase qori, saga mo raitayaloyalotaka se na vakacava tu na ivakarau ni bula ni muri na vuku i Jisu.\nVakacava e dodonu meda kurabuitaka ni iVolatabu e ivola veisoliyaki vakalevu duadua e vuravura? Sega! E laurai ena kena ivakavuvuli ni uqeti vakalou. E laurai tale ga ena kena veisoliyaki ni vinakata na Kalou mera kilai koya kece na duivosavosa kei na veivanua, me qai yaga vei ira na veivakalougatataki ena kauta mai na Matanitu ni Kalou.—Cakacaka 10:34, 35.\nNa iVolatabu e kaya ni tiko na lawa e lewa na lomalagi\nE VAKACALA NA VAKASAMA VAKATEVORO\nE kaya na Encyclopedia of Science and Religion: ni o ira na bula ena gauna e liu era “vakabauta nira lewa tu na vuravura kei na lomalagi na kalou.” Ia na iVolatabu e kaya ni lomalagi kei na vuravura e lewai tu ena kena lawa. Kena ivakaraitaki, rauta na 3,500 na yabaki sa oti, e volatukutukutaki ena Jope 38:33 na lawa e lewa tu na lomalagi kei na vuravura. E cavuti ena Jeremaia 31:35 “na lawa ni vula kei na kalokalo.” O ira era duavata kei na rai qori era sega ni vakaleqai ena sokalou lasu kei na vakasama vakatevoro.—Jope 31:26-28; Aisea 47:1, 13.\nE VOLATUKUTUKU VAKADODONU\nNa ka e talei duadua vei ira na vakaitavi ena volai ni iVolatabu oya nodra dau dina—qori ke tiko mada ga nodra malumalumu. Kena ivakaraitaki, e vakatusa sara ga o Tui Tevita ni veibutakoci kei Pacisepa: “Au sa cakava na ka ca e matamuni.” (Same 51:4) E vakatusa na yapositolo o Joni na nona tekicuva vakarua me sokaloutaka na agilosi. E qai tukuna vua na agilosi: “Qarauna! Kua ni cakava qori! . . . Qarava na Kalou.” (Vakatakila 19:10; 22:8, 9) Na dau dina va qori e kune ga vei ira na vakaitavi ena volai ni iVolatabu, sega so vei ira na vunivola ni gauna makawa.\nE KAUAITAKA NA NODA IVAKARAU NI VAKASAMA\nE uqeti keda na iVolatabu meda bucina na itovo ena vakavinakataka noda ivakarau ni vakasama, na itovo me vaka na veinanumi kei na veivosoti. E kaya na Efeso 4:32: “Moni veilomani, ni veinanumi, ni yalorawarawa moni veivosoti.”\nE kaya e dua na ivola e tabaka na Mayo Clinic, mai Merika, “ke o sega ni dau veivosoti, o na vakararawataki iko ga kina.” E vakamacalataka na ivola ya ni veivosoti e rawa ni kune kina na “veimaliwai vinaka; ena vakavinakataka na ivakarau ni vakasama kei na bula vakayalo, sega so ni levu na lomaocaoca, nuiqawaqawa, kei na cudru; sega ni tubu vakalevu na dra; sega ni vakilai vakalevu na lomabibi; ena sega ni vakayagataki vakatani kina na gunu kei na wainimate gaga.”\nE VAKAMACALATAKI KINA NA VEIKA BIBI BALETA NA BULA\nNida se qai kunekunetaki\nNa veika vakasaenisi e rawa ni sauma na veimataqali taro kece, ia na kena yaga e vakaiyalayala ga. E tukuna na ivola na Biotechnology—Changing Life Through Science: “Era duavata e levu na saenitisi, vuniwai, kei ira na kenadau ena nodra ivakavuvuli na vuku ni sega ni saumi rawa ena veika vakasaenisi na taro e vauca na ka e donu se cala, na itovo savasava, se ka vakalotu.”\nNA VEIKA VAKASAENISI E RAWA ni cakacakataka vakafika na lawa e vauca na lomalagi kei na vuravura. Ia e sega ni kila na vuna e basika kina na lomalagi kei na vuravura se na vuna era lewai tu kina ena lawa matata.\nNA VEIKA VAKASAENISI E RAWA ni vakamacalataka na itavi ni tikiniyago e vauca na vakatubukawa, ia e sega ni vukei keda rawa ena vakatulewa dodonu me baleta na veiyacovi.\nNA VEIKA VAKASAENISI E RAWA ni vakamacalataka na noda tubu tiko nida se kunekunetaki, ia e sega ni vukei keda rawa ena vakatulewa dodonu me baleta na vakalutu.\nE vakamacalataki kece qori ena iVolatabu kei na levu tale na taro bibi, e vukei keda gona meda “kila na ibalebale ni yalododonu kei na lewadodonu kei na cakadodonu, io, na ivalavala vinaka kece.”—Vosa Vakaibalebale 2:9.\niMeli iMeli E Dua ga na iVola Vinaka na iVolatabu?\niVolatabu—Se Yaga Tiko Nikua?\nE iVola ni Vuku Vakatamata na iVolatabu?


Mosese kei na Vunikau Kama | iTalanoa Vakaivolatabu\nE LAKO ina ulunivanua o Orepi o Mosese me vakani ira kina na sipi. A raica ni kama tiko e dua na vunikau, ia e sega ni oti rawa!\nE nanuma kina o Mosese, ‘E duatani na ka oqo, meu lai raica mada.’ Ni voleka yani e rogo mai kina e dua na domo e vaka oqo: ‘Kua ni lako voleka mai. Luvata nomu ivava, ni qele tabu o butuka tu.’ E vosa tiko mai na Kalou ena gusu ni agilosi, mani ubia kina o Mosese na matana.\nSa qai kaya na Kalou: ‘Au raica nira bula rarawa tiko na noqu tamata ena vanua o Ijipita. Au na sereki ira, o iko sara ga au na tala mo lai kauti ira tani mai Ijipita.’ Ena kauti ira na nona tamata o Jiova ina vanua rairai vinaka o Kenani.\nE qai kaya o Mosese: ‘Era sega tu ni kilai au. Meu na cakava vakacava? Niu lako yani era na taroga mai na Isireli: “O cei e talai iko mai?” Na cava meu kaya?’\nE sauma yani na Kalou. ‘Oqo na ka mo na lai kaya: O JIOVA na Kalou i Eparama, na Kalou i Aisake, kei na Kalou i Jekope e talai au mai vei kemuni.’ Sa qai kaya tale o Jiova: ‘Oqo na yacaqu me tawamudu.’\nE sauma o Mosese: ‘Ia vakacava ke ra sega ni vakabauta ni oni talai au yani?’\nE taroga na Kalou, ‘Na cava o taura tiko?’\nE sauma o Mosese: ‘Na ititoko.’\n‘Viritaka ina qele,’ e kaya na Kalou. Ni sa viritaka, e qai vuki me gata. E vakaraitaka tale e dua na cakamana vei Mosese. E kaya: ‘Biuta na ligamu ina nomu loma ni kote.’ E cakava o Mosese, ia ni biuta mai i tuba na ligana e sa vulavula taucoko tu! E vaka na tauvi vukavuka. Oti sa qai vakaraitaka o Jiova vei Mosese na ikatolu ni cakamana. E kaya: ‘Ni o sa cakava na cakamana e tolu oqo ena matadra na Isireli, era na vakabauta niu talai iko yani.’\nNi oti oqori sa lai tatau vei Jecoro o Mosese qai kaya: ‘Yalovinaka meu lesu tale vei ira na wekaqu i Ijipita meu lai raici ira.’ Sa rau veitalatala na veivugoni, mani lesu tale yani i Ijipita o Mosese.\nLako Yani 3:1-22; 4:1-20.\niMeli iMeli Na Vunikau Kama


Vosa vaka Viti | Learning from home\nVeitokoni me tomani na vuli\nEna vica na vula mai oqo ena veisau na nodra veiqaravi na veikoronivuli kei na kura me taqomaki kina na veidewavi ni COVID-19. Na inaki ni website oqo me tokoni ira na itubutubu, vuvale kei na koronivuli ena kena tomani tiko ga na nodra vuli na luveda mai vale.\nNa vakavakarau ena vukea na noda veisemati kei na tomani ni vuli.\nNa tabana ni Muri vuli, koronivuli kei na kura ena vakarautaka na veituvatuva me tomani tiko ga na nodra vuli na luveda mai na nodra veivale. Kevaka e tiko na nomuni vakatataro me baleta na nodra vuli na luvemuni, kerea moni qai veitaratara taumada kei ira na nodra qasenivuli.\nEna rawa tale ga na veitaratara ena valenivolavola ni Tabacakacaka ni Vuli ena yasana ni tiko kina.\nValenivolavola ni Tabacakacaka ni Vuli ena veiyasana ena kunei ena:\nVakavakarau na vuli mai vale\niVakasala nodra na itubutubu kei na vuvale.\nVakavakarau ni vuli mai vale - ivakasala nodra na itubutubu kei na vuvale\nNa vuli e vale e rawa ni vakavu lomaleqa vei iko kei na nomu vuvale. Ni veitalanoa kei ira na luvemuni me baleta na ibalebale ni vuli e vale, saga moni veitalanoa kei nodra qasenivuli kei na koronivuli. Me vakaliuci tiko na nodra vuli na luvemuni ka moni kua ni lomaleqa. Na nodra qasenivuli ena vakarautaka na veituvatuva ni nodra vakavulici mai vale – e sega ni kena ibalebale moni sa sosomitaki nodra qasenivuli.\nNa ivakasala oqo ena vukea na nomuni vakarautaka na nodra vuli mai vale na luvemu.\nMoni nanuma tiko me volai qai maroroi na naba ni talevoni bibi, me vaka na Koronivuli ni Muri vuli, koronivuli se na kura ena nomuni yasa ni vanua. Ni qai vakaraitaka vei qasenivuli ke sa veisau na nomuni naba ni talevoni.\nKe tiko eso nomuni vakatataro se ni gadreva na veivuke, kerea ni wilika na ivakamacala ena Wellbeing se qirita na Citizen’s Advice Bureau se Work and Income voleka vei iko.\nEna nomuni vakavakarau me baleta na nodra vuli e vale na luvemuni:\nveitalanoa kei ira na luvemuni, rogoca na nanuma me baleta na nodra gagadre yadua ni vuli e vale, ka tovolea mo vukei ira ena nodra nuiqawaqawa\nvakadeitaka na veitavi yadua vei ira na lewe ni nomuni vuvale kei ira na nomuni itokani\nraici ira vinaka ko ira era leqataki ni dau tauvi ira rawarawa na mate\ncei ena cakacaka?\ncei ena tiko e vale kei ira na gone ka tokona na nodra vuli?\ncei tale ena rawa ni veivuke ena veitavi yadua?\nVakavakarau na vuli ena monalivaliva\nNa Tabacakacaka ni Vuli e sa saga tiko me vakarawarawataka vei kemuni na vei vuvale moni sema ena monalivaliva, ka tiko tale ga na vei misini me vakayagataki. Ni uqeti gona moni veitalanoa kei na Tabana ni Muri vuli kei na koronivuli qai vakaraitaka kevaka:\ne tiko vei kemuni e dua na misini ni vuli ena monalivaliva me rawa na vuli mai vale\noni sema tiko ena monalivaliva, me na rawa ni vakau mai kina na ka me vulici kei na so tale na ka ni vuli nei luvemu\no kila na gaunisala ni veisemati kei ira Tabana ni Muri Vuli se koronivuli\no kila na veitaravi ni veilesoni ena vakayagataka na qasenivuli me vakavulici luvemuni.\nKevaka e tiko e dua na nomuni monalivaliva e rawa ni vakayagataka na luvemuni. Oqo eso na vakasama me vukea na kena vakayagataki ena vulika.\nVeitalanoa kei ira na luvemuni me baleta na bibi ni kena vakayagataki vakayalomatua na monalivaliva. Kevaka ko gadreva eso tale na itukutuku, e rawa ni qiriti na Netsafe ena 0508 638 723 se raica na Netsafe website.\nTukuna vei ira na luvemuni mera cakacaka ena dua na vanua e rawarawa me raici kina na veika era sarava tiko ena monalivaliva.\nMe kakua ni buwawa se vakalatilati na rarama ena iloilo ni mona livaliva me dredre kina nomuni raica na veika era sarava tiko.\nKevaka e sega ni matata e dua na ka, kerea mo vakaraitaka ina koronivuli se Tabana ni Muri vuli. E rawa tale ga ni kerei iratou na lewe ni nomuni vuvale, ira era vakaitikotiko ena yasa ni nomuni vale se itokani me ra na vukei iko.\nKevaka o kila tale eso na itubutubu se vuvale era sota kaya tale ga na veidredre oqo, vakauqeti ira mera veitaratara kei na Tabana ni Muri Vuli se koronivuli.\nNa tokoni ni vuli\niTukutuku nodra na itubutubu kei na vuvale\nNa Vuli e vale\nNa vuli e tawa yalani e loma ni vale, se ena veivanua tale eso. Na cakacaka, se na qaravi ni tavi e vale, e sa tiki tale tiko ga ni vuli. E sega ni gadrevi meda vosa tu ga vakavavalagi me rawa kina na vuli. Na vuli ena rawarawa sara kevaka eda vosataka ga na vosa eda dau veitalanoa kina e vale.\nNi mai cava na sereki ni vuli, ena gadrevi na nomuni veitokoni vei ira na koronivuli yadua ni luvemuni ena kena tomani na vuli. E sega ni tukuni moni sa na Qasenivuli, e gadrevi ga na nomuni veitokoni.\nEra na veitaratara tiko yani na nodra qasenivuli na luvemuni. Kevaka e sega na nomuni internet, ena rawa tiko ga nira veitaratara kei kemuni. Era sa cakacaka tiko na nodra qasenivuli na luvemuni ena kena vakarautaki na veituvatuva ni vuli e vale. E sega tukuni moni sa na nodra qasenivuli. E rawa ni drau veitalanoataka na lesoni ka solia mai ko qasenivuli ena vosa ga dou dau vakayagataka e vale, ia me qai saumi lesu ga ena vosa vakavavalagi.\nE ka bibi na veitaratara kei ira na qasenivuli ni dui luvemuni. Kevaka e se bera nira veitaratara yani, ena rawa ni oni veitaratara kei na koronivuli ena gauna sa cava kina na sereki, ka sa tekivu tale na iwasewase vou ni vuli.\nKe rawa ni tuvanaki na nomuni itikotiko ena kena vakarautaki na nodra vuli na gone e vale. Kevaka e levu na loma ni vale, ena rawa ni ko ni vakatikitikitaka e dua na yasana mera na vuli kina ena vakanomodi. O ira na lalai, e rawa nira cakacaka vata ena nodra vuli, era na vuli tale ga nira qarava na nodra i tavi e vale ena veisiga.\nVakavakarautaki na vuli e vale\nNa nomuni vale na imatai ni koronivuli. Na veika e dau vakayacori ena veisiga e vale sa tiki ni veika e vulici. Me nanumi tiko na vuli me marautaki ka sega soti ni gadrevi me kaukauwa se veivakararawataki ena veigauna.\nMe nanumi tiko ni ka bibi na veitalanoa kei ira na luvemuni ena veivosa ko ni matau kina. Ke dou dau veivosaki ga ena veisiga ena nomudou vosa ni sucu, vakayagataka ga na vosa qori ena gauna ko veivakatavulici kina.\nE vica na ka ko rawa ni vakasamataka se cakava sa tuvani toka e ra:\nEna veivuke vakalevu ena veisiga kevaka e tiko e dua na nomuni ituvatuva. Ni tuvanaka na veika me na vakayacori ena veisiga yadua. Mo ni cakacakavata kei ira na luvemuni ka wasea na itavi moni dui vakaitavi kina, se na cava me ra na cakava ga vakataki ira, se na veika era na cakava duadua. Oqo ena vukea na nodra vakanamata ina veitavi yadua.\nNa vuli ena rawa ni vakayacori ena gauna e veiganiti kei kemudou vakavuvale, ena vakatau ena veika e dodonu me na vakayacori.\nTovolea me tiko na gauna ni cegu, gole ki tautuba ka cegu cagi bulabula se vakarautaka eso na ituvatuva ni vakaukauwa yago.\nEso na ka o rawa ni cakava mo tokoni luvemu kina e veisiga:\nWilika (se vakarogoca) e dua na italanoa. Kakua ni leqataka kevaka e sega ni cavuta na vosa kece. Kevaka e tao ena dua na vosa – wawa me qai tukuna, me ra vakarogotaka na mala ni vosa yadua mera kila na rorogo ni vosa, me ra vakacaucautaki ena nodra sasaga ka moni tomana tale na wiliwili.\nNa Volavola. Oqo me vaka na ivola, talanoa, itukutuku me baleta eso na ka era dau taleitaka na luvemuni, me vaka na qito se itukutuku vou. Na ka bibi na nona vakadewataka na nona vakasama se vakanananu ka biuta vakaivola.\nSaumitaro, se – mo drau vakarautaka e dua na taro dredre ka kerea e dua tale me vakasaqara kena isau.\nMo vakayacora eso na ka me bulabula kina na veivakavulici.\nWasea na veika o dau taleitaka, ka saga mo kila eso tale na ka era dau taleitaka na luvemuni.\nOkati ira ena veika o cakava e vale, me vaka na vakasaqa, savasava kei na sasamaki.\nMe tiko na gauna ni cegu kei na qito.\nQirita na koronivuli ke tiko eso nai tuvatuva era sa vakarautaka me tokoni kina na vuli e vale – oqo e okati kina na vakatutu, vakasama, ituvatuva kei kena soqoni na veika e gadrevi me tokona na vuli.\nVeitaratara kei na nodra qasenivuli na luvemuni me baleta na gaunisala vinaka duadua moni cakacakavata kina ena kena tokoni na vuli nodra na luvemuni.\nMe tiko na gauna mo dau veitalanoataka kina na veika e vulici ena veimacawa kece. Oqo e rawa ni caka ena idabedabe e loma ni vale se ena vanua e rawarawa vei kemuni.\nVeika ni veivuke ena vuli e vale\nSa tiko ena monalivaliva eso na veika e gadrevi me na vukea na wilivola kei na volavola, fika kei na ka vakasaenisi. Na veivuke oqo e rawa ni kunei ena ulutaga nodra na lalai, se yabaki ni vuli 1 – 4, 5 – 8 kei na 9 – 13.\nVuli nodra na Lalai\nYabaki 1 – 4\nYabaki 5 – 8\nYabaki 9 – 13\nGonevuli senior secondary\nE na rawa ni kunei na veitukutuku yaga me vukea na nodra vuli na luvemuni ena website e volai toka oqo:\nTukutuku kei na veivuke ni NCEA ena StudyIt website, wili kina na veitukutuku yaga kei na veivuke ni NCEA vei ira na gonevuli.\nNa School Leavers' Toolkit website e vukea vakalevu na taraicake ni vuli tara nodra na gone.\nNa NZQA website ena veivakasalataki ena dua na veisau se na veika me baleta na NCEA.\nVuli Tara se Gateway\nNi veitaratara kei na koronivuli, ka mo ni veitalanoa kei koya na kodineita ni Vuli tara se kodineita ni Gateway. Era na rawa ni veivuke ena so na veika me baleta na vuli e vale. Ena rawa ni kunei na nodra naba ni talevoni se katonimeli ni veitaratara ena Gateway website.\nKo na rawa ni kunea na Koronivuli ena Find a provider – Youth Guarantee website.\nVeivuli tale Eso\nSa kerei moni veitaratara kei na nomuni Koronivuli yadua, ena vuku ni kena tomani na vuli e vale.\nNa Bula Vinaka\nNa bula kei na taqomaki ni bula vinaka vei ira na luveda lalai, itabagone kei ira na lewe ni noda matavuvale kece sara e bibi vei keda.\nNa tataqomaki e okati kina na savati ni liga vakawasoma. Vakananumi ira na luvemuni lalai, itabagone kei ira tale na tamata eso me dau savati na liga ni bera na kana, vakarautaki ni kakana, suru se vu oti, veisautaki ira na gone kei na lesu mai vale lailai. Vakavulici vei ira mera lagata vakarua ka vakadomoilevu na ‘Happy birthday’ ena gauna era savata tiko kina na ligadra. Oqori e vakadeitaka vei iko nira nanuma tiko.\nMe vakayagataki na pepa ni qusiqusi se pepa ni valelailai me sogoti kina na ucuda kei na gusuda nida suru se vu. Me biu sara na pepa sa vakayagataki oti ina kava ni benu. Oqori ena tarova na kena vakadewataki na vuvu kei na batabata vua e dua tale.\nE bibi ni dei tu na veika ni matavuvale. Ni dei tu na nomu bula kei ira tale ga na matua eso ena dei ka maravu tale ga na nodra bula na gone kei ira na itabagone.\nEna so na veivakatovolei:\nKe oni vinakata na veivuke ena kakana se saumi ni dinau, oni na raica na kena itukutuku matailalai ena https://covid19.govt.nz/individuals-and-households/financial-support/#help-with-money se qirita na naba 0800 559 009\nKe oni vinakata na itukutuku ni veivuke ni veivakavaletaki, ni qirita na Tabana ni Bisinisi, Vakasama Vou kei na Veivakacakacakataki (Ministry of Business, Innovation and Employment) ena: 0508 754 163\nKevaka o cakacaka ena cakacaka gadrevi vakalevu (essential) ka gadreva na veivuke me baleti ira na muri vuli, o na raica oqori ena: https://education.govt.nz/covid-19/home-based-care-options-for-children-aged-0-14-of-essential-workers\nKevaka ni vinakata moni kila na veivuke tale eso qirita na 0800 559 009\nKevaka e kunei vei iko se dua lewe ni nomuni matavuvale na COVID -19 qirita taumada na nomuni GP se HEALTHLINE ena 0800 358 5453\nKevaka e sega ni matata eso na veika ni veivuke, qirita na veivuke ni Matanitu ena 0800 779 997. E dola ena 8 na kaloko ena mataka me yacova na 1 na yakavi ena veisiga kece.\nKe oni leqataki ira na gone me qiriti na Oranga Tamariki ena 0508 326 459, e dola tu me 24 na aua dua na siga ena, 7 na siga ni dua a macawa.\nNa ka ena Veivukei Vei Keda\nNa lomaleqa kei na nuiqawaqawa e dau yaco ena gauna dredre vaka oqo.\nEna nomuni dui itikotiko sa tiko na itavi bibi moni na qarava na itubutubu kei na veivuvale\nNa ka bibi duadua na nodra taqomaki na luveda kei na noda vuvale\nNa nuidei ni itubutubu kei kemuni na qase cake ena loma ni vale, era na nuidei tale ga ka sega ni taqaya vakalevu na luvemuni\nVeiwasei kei ira na nomuni vuvale, vaka kina ko ira ena nomuni itikotiko – nomuni veivakasama vinaka, itukutuku oni sa kila tiko me baleta na vanua e rawa ni qarai kina na veivuke, na veika o rawa ni veivuke kina (ena talevoni, monalivaliva kevaka e rawa). Kakua ni rerevaka ni tukuna vei ira na wekamuni kevaka ko vakila ni sa vaka ko tao tu ga e vale\nVeitaratara tiko – kevaka e rawa ena talevoni, vakauitukutuku ena talevoni se imeli, veitaratara kei ira na wekamuni se itokani e taudaku ni nomuni vale me ra kua ni lomaleqa tiko ena gauna dredre qo\nKevaka o lewena tiko na Talanoa Ako Hub, veitaratara tiko ga ka dau vakaraitaka na veika o lako curuma tiko. Na porokaramu e raica tale ga na kena tokoni kei na nodra vukei na nomuni vuvale, wili kina na veivuke ena ka ni vuli\nVukei ira na luvemuni mera kila ni na sega ni tawamudu na veisau qo, e tiko na inuinui, eda sa cakava kece tiko na veika e dodonu me caka.\nKevaka e dua e lomaleqa, se rarawa ena loma ni nomuni vale, ka ko ni vakabauta ni ra gadreva na veivuke, ena rawa moni veitaratara ena: https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-novel-coronavirus-health-advice-general-public/covid-19-wellbeing-alert-level-4 se https://www.mentalhealth.org.nz/get-help/covid-19/ moni kila kina na sala oni rawa ni vukei kina.\nE rawa talega moni qirita na:\nLaini ni veivuke\n1737 – Qirita wale se vakauitukutuku ena naba 1737 ena dua ga na gauna, ka ciqoma na ivakasala nuitaki vua e dua e kenadau\nLifeline – 0800 543 354 se vakauitukutuku sega ni saumi ena talevoni 4357 (HELP)\nYouthline – 0800 376 633 se vakauitukutuku sega ni saumi ena talevoni 234\nEda sa bula donuya tiko qo e dua na gauna dredre dina. Meda qarauna na lomaocaoca ena rawa ni veisautaka na itovo ni tamata ka vuqa na gauna e dau mai kedra na isamu ni dawa ko ira na lewe ni vuvale. Ke o gadreva na veivuke se o gadreva mo vosa vei dua, gole ina iVolamata (Facebook) @LeVaPasifika, se ina https://www.mentalhealth.org.nz/get-help/covid-19/\nEna rawa tale ga ni oni qirita e dua na naba ni talevoni sa tuvani toka e cake me baleta na ivakasala kei na veivuke eso.\nNanuma, ko na rawa ni vukea na nomu vuvale kevaka ko bulabula vinaka tiko. Ke rawa tovolea mo:\nTaubale se vakaukauwa yago vakataki iko, se kei ira dou vakaitikotiko vata. E tiko na veiporokaramu ena veisiga ena Retioyaloyalo na Les Mills e vakaraitaki kina na vakaukauwa yago\nMe tiko nomu gauna vakataki iko – taubale e gaunisala se gole e loma ni rumu ka sogota mai na katuba – qo ena vakaceguya na nomu vakasama\nWilika se sarava na veika ko dau taleitaka\nVakalailaitaka na gauna ni nomuni dau sarava na veitukutuku me baleta na COVID, ni na vakavuna na lomaleqa ena nomu bula kei na nomu vuvale\nTaura na gauna mo veimaliwai kei ira na lalai – levu na gauna era na veiwali, qito se vakalasalasa, qori ena rawa ni vakacegui keda mai na veika e yaco wavoliti keda tu oqo\nNa nodra vuli e vale na luvemuni kei ira na lalai\nNa noda qarava kei na nodra vakaitavitaki ira na gone ena cakacaka e vale, e sa tiki tiko ni nodra vuli. E sega ni gadrevi mo nodra qasenivuli.\nVakatau ena vanua o vakaitikotiko kina, tuvanaka na sala mo dou taqomaki kina ni dou lako i tuba, dou veiraici tiko vakavuvale\nNa gole i tuba, vakaukauwa yago, kei na cegu cagi bulabula ena vukea mera wawale na gone ra qai moce vakavinaka\nEna gauna sa tekivu kina na iwasewase vou ni vuli, e sa kerei na nomuni veitokoni kivei ira koronivuli kei na qasenivuli ni dui luvemuni. Me rawa ni tomani tiko ga na vuli e vale ni se tarovi tiko gole ki koronivuli.\nNa Minisitiri ni Vuli (Ministry of Education) ena vakarautaka na veika e gadrevi moni vukei kina:\niTuvatuva ni veivakavulici – pepa ni veivuke, itekitekivu ni veitalanoa, veika me vulici\niDusidsi ni tiko Bulabula – nodra walia ni veitalanoa dredre, vanua e rawa ni kunei kina na veivuke\niVukevuke vakarautaki vei ira na itubutubu kei na vuvale – kena taraicake ka tokoni na vuli\nNi sa vakarautaki oti na ka kece qo, sa na rawa moni raica ena:\nKivei ira na gonevuli ena secondary, ena veitaratara yani vei kemuni ko ira na qasenivuli kei na iliuliu ni koronivuli me baleta na veituvatuva vou ka na yaco.


Ena iVolatabu e Vakabauta o Noa Qai Lako Vata kei na Kalou |Vakabauta Dina\nE ‘Dau Lako Vata kei na Kalou Dina’\n1, 2. Na cakacaka cava eratou cakava o Noa kei na nona vuvale, na cava eso na ka dredre eratou vakila?\nE TUCAKE o Noa me vakadre ni sa wawale. Raitayaloyalotaka ni cegu toka ena dua na tolonikau qai sarava tu na waqa vakaitamera qo. E robota na vanua na iboi ni drega loaloa kabikabi e saqa tiko, e voqa tale ga na tatamosamosa ni iyaya vakamatai. Mai na vanua e dabe toka kina, e raici ratou na luvena ni ratou ogaoga voli na sema na kau ni waqa. Sa vicasagavulu na yabaki na nodratou tokoni Noa tiko na nona vuvale ena cakacaka qori. Levu sara na ka eratou sa cakava rawa, ia se levu tale na ka me caka!\n2 Era nanuma na lewenivanua ni ratou lialia na vuvale i Noa. Ni vakacagau tiko na ta waqa, era dredrevaka ni na luvuci na vuravura. Era sega ni vakabauta ni na yaco na ka e vunautaka o Noa! Era nanuma ni vakalusia nodratou gauna kei na nodratou kaukaua na sasaga tawayaga oya. Ia e duatani na rai i Jiova, na nona Kalou o Noa.\n3. E daulako vata vakacava o Noa kei na Kalou?\n3 E tukuna na Vosa ni Kalou: ‘E daulako vata kei na Kalou dina o Noa.’ (Wilika Vakatekivu 6:9.) Na cava e kena ibalebale? Qori e sega ni tukuna tiko ni rau a bula vata kei na Kalou o Noa e vuravura se lomalagi. Ia e kena ibalebale ga ni rau veivolekati, ni dau lomani Jiova o Noa qai talairawarawa vua. Oti tale e vica na udolu na yabaki, e tukuna na iVolatabu me baleti Noa: “Ena nona vakabauta . . . e vakavotui kina ni dodonu me lewai o vuravura.” (Iper. 11:7) E rawa vakacava qori? Na cava eda rawa ni vulica mai na nona vakabauta?\nTuraga Yalododonu ena Vuravura Takelo\n4, 5. Na cava sa qai ca ga kina na ivakarau ni bula e vuravura ena siga i Noa?\n4 Sa qai torosobu ga na ivakarau ni bula ena gauna i Noa. E se tekivu qori mai na gauna i Inoki na tukai Noa vakarua, e dua tale ga na turaga yalododonu a lakovata kei na Kalou. A parofisaitaka o Inoki na siga era na lewai kina na tamata era sega ni doka na Kalou. Ia sa qai ca ga vakalevu na ivakarau ni bula ena gauna i Noa. E raica o Jiova ni sa vaka me vakacacani tiko na vuravura, ni levu kina na ivalavala voravora. (Vkte. 5:22; 6:11; Juta 14, 15) Na cava sa qai ca ga kina na ivakarau ni bula e vuravura?\n5 A tekivu qori ena dua na ituvaki a yaco ena kedra maliwa na agilosi ni Kalou. Dua mada ga vei ira na agilosi a talaidredre vei Jiova, a yaco me o Setani na Tevoro, ni a vosavakacacataka na Kalou qai vecei rau o Atama kei Ivi me rau valavala ca. Era tomani Setani tale ga eso na agilosi ena gauna i Noa mera saqata na veiliutaki dodonu ni Kalou. Era biuta na nodra itavi lesi vakalou mai lomalagi, era gole mai vuravura, era vukici ira mera tamata, ra qai vakawati kei ira na yalewa totoka ni vuravura. O ira na agilosi talaidredre qori era qaciqacia, dau nanumi ira ga, ra qai vakamuai ira na kawatamata ena ka ca.—Vkte. 6:1, 2; Juta 6, 7.\n6. E uqeta vakacava na yalo ni vuravura na nodra bula na Nefilimi, na cava e vakadeitaka o Jiova me cakava?\n6 Kuria qori, na nodra vakawati na agilosi kei ira na yalewa ni vuravura, era sucu kina na tagane yagolevu qai kaukaua. Na nodra dauveivakalolomataki na tuwawa qori sa qai voravora ga na ivakarau ni bula e vuravura. Sa rauta me tukuna na Dauveibuli, “ni sa ka levu nai valavala ca ni tamata e vuravura, io sa ca walega e na veisiga kecega na inaki kecega kei na nanuma ni lomana.” Mani vakadeitaka kina o Jiova ni na vakarusai ira na tamata ca ni bera ni cava na 120 na yabaki.—Wilika Vakatekivu 6:3-5.\n7. Na veika dredre cava erau vakila o Noa kei watina ni rau taqomaki ratou na luvedrau mai na veivakamuai ni gauna oya?\n7 Vakasamataka mada na dredre ni qaravi vuvale ena ivakarau ni bula va qori! Ia a qarava rawa o Noa nona vuvale. A dua na watina vinaka. Ni sa yabaki 500, sa qai sucu e tolu na luvena tagane—o Semi, Ame, kei Jefeca. * Era dau saga na itubutubu mera taqomaki ira na luvedra tagane mai na ivalavala torosobu sa takalevu tu ena gauna oya. Dua na ka na nodra taleitaka na gonetagane lalai mera vakataki ira na “tamata kaukaua” kei ira na “tamata rogo”—qori sara ga na ka era kilai kina na Nefilimi. Ena dredre toka vei Noa kei watina me rau tarovi ratou na gone mai na nodra veivakamuai na tuwawa qori, ia rau se rawa ga ni vakavulici ratou ena ka dina me baleti Jiova, na Kalou e cata na ka ca. Ena vinakati me rau vukei ratou na gone me ratou raica ni rarawataka o Jiova na ivalavala voravora kei na talaidredre e yaco tiko e vuravura.—Vkte. 6:6.\nErau taqomaki ratou na luvedrau o Noa kei watina mai na veivakamuai ca\n8. Era na vakadamurimuria vakacava na itubutubu yalomatua nikua na nodrau ivakaraitaki o Noa kei watina?\n8 Na ituvaki erau sotava o Noa kei watina e via tautauvata kei na ituvaki era sotava na itubutubu nikua. E takalevu tale ga e vuravura ena gauna qo na ivalavala voravora kei na talaidredre. Na ka ni veivakamarautaki mada ga me baleti ira na gone, e sa okati kina na ivalavala a yaco ena gauna oya. E bibi gona vei ira na itubutubu yalomatua mera solia nodra vinaka kece mera taqomaki luvedra, ena nodra vakavulici ira ena veika me baleti Jiova, na Kalou ni vakacegu, ni o koya ga ena vakaotia vakadua na ivalavala voravora. (Same 11:5; 37:10, 11) Kua ni nanuma ni dredre qori, e rawa! A rawata mada ga qori o Noa kei watina. Eratou tubu cake na luvedrau me ratou tamata vinaka, o ratou tale ga na dui watidratou eratou vakaliuca na Kalou o Jiova ena nodratou bula.\n“Mo Taya e Dua na Nomu Waqa”\n9, 10. (a) Na ivakaro cava i Jiova e veisautaka na bula i Noa? (b) Na cava e tukuna o Jiova vei Noa me baleta na itaratara ni waqa, na cava na kena inaki?\n9 Ena dua na gauna, a ciqoma o Noa e dua na ilesilesi e veisautaka sara ga na nona bula. A tukuna o Jiova vua na nona dauveiqaravi lomani ni na vakarusa na vuravura ena gauna oya. A vakaroti Noa na Kalou: “Mo taya e dua na nomu waqa e na kau kofera.”—Vkte. 6:14.\n10 Na waqa i Noa e sega ni vaka na waqa era tu nikua. E sega na muana eliu se muana imuri, sega na kena itakele se iuli—sega tale ga ni kalove na tutuna. E dua ga na kato kau vakaitamera. A tukuna vei Noa o Jiova na idusidusi kece ni kena ta na waqa, okati kina na kena ivakarau matailalai, kena itaratara, kei na kena boro na lomaniwaqa kei na dagona ena drega loaloa kabikabi. A tukuna vei Noa na vuna me cakava kina qori: “Ka’u sa kauta mai e dua na waluvu ki vuravura . . . ena mate na ka kecega sa tiko e vuravura.” Ia e qai vakarota o Jiova: “Ko na vodo ki na waqa; ko iko, kei na luvemu tagane, kei na watimu, kei na watidratou na luvemu.” Ena vinakati me vakavodoki ira tale ga na veimataqali manumanu o Noa. Ni yaco na Waluvu era na bula ga o ira na vodo i waqa!—Vkte. 6:17-20.\nEratou vakayacora vata na ivakaro ni Kalou o Noa kei na nona vuvale\n11, 12. Na cakacaka levu cava me cakava o Noa, e ciqoma vakacava na itavi qori?\n11 E dua dina na cakacaka levu me cakava o Noa. Qo e dua na waqa vakaitamera—rauta ni 133 na mita na kena balavu, 22 na mita na kena raba, 13 na mita na kena cere. E sega tale ni dua na waqa kau e bau ta ena gauna qo, me tautauvata kei na waqa i Noa. Vakacava a tusuka o Noa me vakayacora na ilesilesi qori, vosa kudrukudrutaka ni dredre, se veisautaka na peleni me ganiti koya ga? E tukuna na iVolatabu: “A sa cakava ko Noa me vaka na ka kecega sa vakarota vua na Kalou, io, sa cakava vakakina.”—Vkte. 6:22.\n12 Kena irairai ni 40 se 50 na yabaki na ta ni waqa. E vinakati me musu na vunikau, yarataki ena vanua ni ta waqa, musu na tolona, sivi ra qai sema vata. E taba tolu na waqa qo, vica vata na kena rumu, e dua tale ga na katuba e tutuna. E volekata na dela ni waqa na katubaleka, ena cere toka vakalailai na dokana me drodro kina na wai.—Vkte. 6:14-16.\n13. Na cakacaka cava i Noa e rairai dredre mai na ta waqa, na cava era cakava kina na tamata?\n13 Dua na ka na nona marautaka o Noa na nodratou veitokoni na nona vuvale ni oti e vica na yabaki na kena ta tiko na waqa! Ia e tiko tale e dua na cakacaka ena rairai dredre sara mai na ta waqa. E tukuna na iVolatabu ni o Noa “e dauvunautaka na ka dodonu.” (Wilika 2 Pita 2:5.) A vakaliuliu sara ga me vakaroti ira na tamata ca ena veivakarusai sa vakarau yaco. Na cava era qai cakava? A nanuma lesu o Jisu Karisito na gauna oya, mani tukuna nira “sega ni bau kauai.” E tukuna nira ogaoga vakalevu ena ka ni bula ni veisiga—kana, gunu, kei na vakawati—era sega ni kauaitaka kina na ka e tukuna o Noa. (Maciu 24:37-39) Sega ni vakabekataki ni levu era vakalialiai koya kei na nona vuvale, eso tale era rairai vakarerei koya ra qai via tarovi koya.\nE laurai votu nona vakalougatataki Noa na Kalou, era se vakalialiai koya ga na lewenivanua, ra qai sega ni via rogoca na nona itukutuku\n14. Na cava era vulica na vuvale lotu vaKarisito vei Noa kei na nona vuvale?\n14 Ia eratou sega ni soro o Noa kei na nona vuvale. Eratou vakayacora tiko ga na nodratou ilesilesi me ratou ta waqa, ia era nanuma na tamata ni ratou vakalusi gauna qai lialia. E levu sara na ka era rawa ni vulica na vuvale lotu vaKarisito nikua mai na vakabauta i Noa kei na nona vuvale. Eda sa bula tale tu ga ena gauna e vakatoka na iVolatabu me “iotioti ni veisiga” kei vuravura. (2 Tim. 3:1) E tukuna o Jisu ni tautauvata na noda gauna kei na gauna a ta waqa voli kina o Noa. Ke ra vakacacani na lotu vaKarisito, vakalialiai se sega mada ga ni ciqomi na itukutuku ni Matanitu ni Kalou era vunautaka, e bibi mera nanuma na ivakaraitaki i Noa. Mera nanuma tale ga ni levu era sotava na ituvaki va qori.\n‘Mo Vodo ina Waqa’\n15. Na tuvaki cava a sotava o Noa ni sa voleka ni yabaki 600?\n15 Sa voleka sara ni cava na ta waqa ni oti e vicasagavulu na yabaki. Ni voleka ni yabaki 600 o Noa, a mate na tamana o Lemeki. * Oti tale e lima na yabaki, a mate na tukai Noa o Mecusela, na tamai Lemeki, ni sa yabaki 969. E tukuna na iVolatabu ni o Mecusela a balavu duadua na nona bula e vuravura. (Vkte. 5:27) Rau a bula ena gauna i Atama o Mecusela kei Lemeki.\n16, 17. (a) Na cava tale a vakaroti vei Noa ni sa yabaki 600? (b) Vakamacalataka na veika totoka e vakadinadinataka o Noa kei na nona vuvale.\n16 Ena yabaki tiko ga oya, a vakarota tale na Kalou o Jiova vua na peteriaki o Noa: “Mo vodo ki na waqa, ko iko kei na nomu lewe-ni-vale kecega.” A tukuna tale ga vua me vakavodoka na veimataqali manumanu kece—mera yavitu na mataqali manumanu savasava era na vakayagataki ena vakacaboisoro, ia na kena vo mera yarua.—Vkte. 7:1-3.\n17 Sa bau rairai vinaka dina nida sarava tu yani na nodra tabili mai e vica vata na drau na manumanu mera vodo i waqa—so era taubale, vuka, dolo, qasi, eso tale era yabe tu vakamalua—e duidui na kedra levu kei na kedra ibulibuli, eso era kila, eso tale era manoa. E sega ni gadrevi meda vakasamataka ni dua na cakacaka levu vei Noa na nona saga me vakacurumi ira na manumanu kila ena nodra dui rumu ena lomaniwaqa. Ni tukuni ena kena itukutuku “era sa vodo . . . ki na waqa kivei Noa.”—Vkte. 7:9.\n18, 19. (a) Na cava eda rawa ni tukuna ena nodra taro na dauvakatitiqa me baleta na italanoa kei Noa? (b) E laurai vakacava na vuku i Jiova ena nona vakabulai ira na manumanu?\n18 Era taroga eso na dauvakatitiqa: ‘A rawa vakacava ni yaco qori? E rawa vakacava mera veiyaloni na manumanu ena rumu lalai era tu kina?’ Vakasamataka mada: E tu vua na Dauveibuli na kaukaua me lewai ira na manumanu a bulia, me vakamanoataki ira tale ga ke gadrevi? Meda nanuma tiko ni a wasea rua na Kalou o Jiova na Wasa Damudamu, a vakavuna tale ga me tu vakadua na matanisiga. Vakacava, e rawa ni vakayacora o Jiova na ka kece e vakamacalataki ena itukutuku i Noa? Io, e sega wale ga ni rawa ni cakava, a vakayacora sara ga!\n19 A rawa ni vakayagataka na Kalou e dua tale na sala me vakabulai ira kina na manumanu. Ia na sala e vakayagataka e dusia ni nuitaki ira na tamata mera lewa na veika kece ena vuravura qo me vaka a nakita taumada. (Vkte. 1:28) Levu na itubutubu nikua era vakayagataka na italanoa i Noa mera vakavulici luvedra, ni o Jiova e vakamareqeti keda na tamata kei ira na manumanu.\n20. Na cava eratou ogaoga kina o Noa kei na nona vuvale ena iotioti ni macawa ni bera na Waluvu?\n20 Dua na ka nodratou osooso na vuvale i Noa ena gauna sa tukuna kina o Jiova ni sa vo ga e dua na macawa me yaco na Waluvu. Vakasamataka mada na nodra vakavodoki na manumanu, na vanua me biu kina na kedra, kei na vakavodoki ni nodratou iyaya. De dua a leqataka o wati Noa kei ratou na vugona na veika me ratou na bula kina ena lomaniwaqa.\n21, 22. (a) Na cava meda kua ni kurabuitaka kina na nodra sega ni kauai na lewenivanua ena gauna i Noa? (b) E qai oti e naica na nodra vakalialiai Noa ena gauna oya?\n21 Ia vakacava o ira na lewenivanua? ‘Era se sega ga ni bau kauai’—dina nira vakadinadinataka na nona vakalougatataki Noa o Jiova kei na nona cakacaka. Era raica vinaka tu na nodra tabili na manumanu mera vodo i waqa. Ia meda kua ni kurabuitaka na nodra sega ni kauai. Nikua tale ga era sega ni bau kauaitaka na tamata e levu na ivakatakilakila nida sa bula tu ena iotioti ni veisiga ni veika vakavuravura. Me vaka ga e tukuna na yapositolo o Pita, era na gole mai na dauveivakasewasewani ena nodra veivakasewasewani, ra qai vakalialiai ira era rogoca na ivakaro ni Kalou. (Wilika 2 Pita 3:3-6.) O ira tale ga na tamata ena gauna i Noa era vakalialiai koya kei na nona vuvale.\n22 A oti e naica na veivakalialiai? E tukuni ena kena itukutuku ni gauna e vodo kina i waqa o Noa, nona vuvale, kei ira na manumanu, ‘sa qai sogota mai dakuna na katuba o Jiova.’ Ke ra tu mada ga ena vanua oya na dauveivakalialiai, ena vagalui ira sara ga na ka e cakava qori na Kalou. Ke ra se veivakalialiai tiko ga, e qai sogota vakadua na gusudra na tau ni uca! E sega ni mudu na tau ni uca me yacova ni sa luvuci na vuravura me vaka ga a tukuna o Jiova.—Vkte. 7:16-21.\n23. (a) Eda kila vakacava ni sega ni marautaka o Jiova na nona mate na tamata ca ena gauna i Noa? (b) Na cava e ka vakayalomatua kina nikua meda vakadamurimuria na vakabauta i Noa?\n23 Vakacava, e vinakata dina o Jiova me vakarusai ira na tamata ca ena gauna oya? Sega! (Isik. 33:11) A solia ga vei ira na gauna mera veisautaka na nodra ivalavala ra qai cakava na ka e dodonu. Vakacava era rawa ni cakava qori? Io, ni a vakayacora mada ga qori o Noa. E vakaraitaka o Noa nira rawa ni vakabulai ke ra lako vata kei Jiova ra qai talairawarawa ena ka kece e vinakata. Qori na vuna e tukuni kina ni vakavotui ena nona vakabauta ni dodonu me lewai o vuravura ena nona gauna, e vakaraitaka tale ga ni rawa vei ira na tamata ca mera muria na ivakarau ni bula e vakamarautaka na Kalou. Na nona vakabauta o Noa eratou bula kina vakavuvale. Ke o vakadamurimuria na vakabauta i Noa, o na rawa ni vakabulai kei ira na wekamu lomani ena vuravura ni yalododonu. Me vakataki Noa, o rawa ni lakovata kei na Kalou o Jiova me vaka e nomu itokani. Ena tawamudu tale ga na nomudrau veitokani!\n^ para. 7 Kena irairai era bula balavu o ira ena gauna oya ni vakatauvatani kei keda nikua, nira volekata na gauna erau uasivi tu kina o Atama kei Ivi.\n^ para. 15 O Lemeki a vakayacani luvena me o Noa—a rairai kena ibalebale “Vakacegu”—qai parofisaitaka ni na vakayacora o Noa na ibalebale ni yacana, oya ni na vakacegui ira na kawatamata mai na oca kei na cakacaka ni ligadra ena vuku ni qele e cudruva na Kalou. (Vkte. 5:28, 29) A sega ni raica o Lemeki na vakayacori ni parofisai qori.\nNa veika dredre cava erau vakila o Noa kei watina ni rau susugi ratou na luvedrau?\nE vakaraitaka vakacava o Noa na vakabauta ni taya tiko na waqa?\nNa cava e dredre kina na vunau ena gauna i Noa?\nO na vakadamurimuria vakacava na vakabauta i Noa?\nA Vakabulai o Noa “kei na Vitu Tale”\nEratou vakabulai vakacava na vuvale i Noa nira va qara bula na vo ni tamata?\niMeli iMeli E ‘Dau Lako Vata kei na Kalou Dina’


E Dua na iSolisoli e Sega ni Vakamacalataki Rawa e Solia na Kalou - Craig C. Christensen\nMai vei Elder Craig C. Christensen\nNa Yalo Tabu e cakacaka ena duavata cecere vata na Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito, ka vakayacora e vuqa na itavi bibi kei na ilesilesi digitaki eso.\nEna 1994, a sureti ira na lewe kecega ni Lotu o Peresitedi Howard W. Hunter me ra “tauyavutaka na valetabu … me sa ivakatakilakila cecere ni [noda] lewenilotu.”1 Ena yabaki vata tiko ga oya, a tara vakaoti kina na Valetabu e Bountiful, mai Utah. Me vakataka e vuqa na tamata, keirau a maqusa sara me keirau kauta na neirau matavuvale gone ki na siga dolavi raraba ni bera na kena vakatabui. Keirau a vakarautaki rau vakavinaka sara na gone me rau curuma na valetabu, ka masulaki ena yalodina ni na ka vakayalo vei rau me yaco kina na valetabu me iusutu bibi ni nodrau bula.\nNi keitou sa curuma yani ena vakarokoroko na loma ni valetabu, sa tekivu meu qoroya sara na kena itaratara totoka, na veitikina sa taucoko vakaoti, na rarama ni cina a basikata na katuba leka cere-i-cake, kei na vuqa na droini veivakauqeti sara. Na veituvaki yadua ni vale tabu oqo sa talei dina sara.\nNi keitou curuma na loqi vakasilesitieli, au vakila ni sa liliga tiko na yavaqu o Ben na luvequ tagane gone duadua yabaki ono. E vaka me rivarivabi o koya—ka sa vaka me lomaleqa.\n“E vakacava, Luvequ?” au a vakasolokakana.\n“Ta,” a sauma mai, “na cava e yaco tiko eke? Au se bera vakadua mada ni vakaoqo.”\nEna neirau kila ni sa ikoya beka oqo na isevu ni gauna me vakila kina na luvei keirau tagane na veivakauqeti ni Yalo Tabu ena dua na sala qaqa vakaoqo, au sa mani tekiduru e yasana. Ena gauna era tavali kina e yasai keirau na tamata, au a tucake vata tu kei Ben e kea me vica na miniti, ka veivakavulici me baleta na Yalo Tabu. Au kurabuitaka na rawarawa ni neirau


2 Korinica 1 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni iVola Vei Ira mai Korinica 1:1-24\nVeivakacegui na Kalou ena noda rarawa kece (3-11)\nVeisau na ilakolako nei Paula (12-24)\n1 O yau o Paula na yapositolo i Karisito Jisu me salavata kei na loma ni Kalou, kei Timoci+ na tacida, vei kemuni na ivavakoso ni Kalou oni tiko mai Korinica, vei kemuni tale ga na yalosavasava e Akaia taucoko.+ 2 Me sobuti kemuni mada ga na loloma soli wale kei na vakacegu ni Kalou na Tamada, kei na Turaga o Jisu Karisito. 3 Me vakacaucautaki na Kalou, na Tama ni noda Turaga o Jisu Karisito,+ na Tama ni yalololoma,+ na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece,+ 4 e vakacegui* keda ena veika dredre kece eda sotava,+ meda vakacegui ira+ kina era sotava na veimataqali ituvaki dredre ena vakacegu vata ga e vakacegui keda kina na Kalou.+ 5 Ni levu dina na ka rarawa eda sotava ena noda vakabauti Karisito,+ eda vakacegui tale ga vakalevu ena vuku i Karisito. 6 Ke keitou sotava na veika dredre, e kena inaki moni vakacegui moni vakabulai tale ga kina, ke keitou vakacegui, e kena inaki moni vosota kina na rarawa vata ga keitou sotava. 7 E dei vinaka tu na neitou nuitaki kemuni, e dina nida na rarawa vata, ia keitou kila nida na vakacegui vata tale ga.+ 8 Ni keitou sega ni vinakata raveitacini moni lecava na veivakararawataki keitou sotava ena yasana o Esia.*+ Keitou sega sara ga ni taqea rawa, keitou sega mada ga ni kila se keitou na bula se sega.+ 9 Keitou nanuma ni keitou sa totogimate, ia me keitou kua ni nuitaki keitou, me keitou nuitaka ga na Kalou+ e dau vakaturi ira na mate. 10 E vakabulai keitou gona ena ituvaki rerevaki ya, keitou kila ni na vakabulai keitou tale. Keitou nuitaki koya tale ga ni na vakabulai keitou+ ena veisiga se bera mai. 11 E rawa ni oni tokoni keitou ena nomuni masulaki keitou,+ mera cabora kina e levu na nodra masu ni vakavinavinaka ena vuku i keitou me baleta na veika e soli vakayalololoma vei keitou.+ 12 E tiko na ka me keitou sakitaka ena neitou itovo e vuravura, vakabibi vei kemuni, ni keitou a savasava, keitou dau dina tale ga me salavata kei na loma ni Kalou. Qo e sega ni vuku vakatamata,+ e loloma soli wale ga ni Kalou. E ivakadinadina tale ga ni ka qo na neitou lewaeloma. 13 Keitou sega ni vola yani e dua tale na ka, na ka ga oni wilika rawa qai kila, au nuitaka ni oni na kila vinaka tiko ga na veika qo, 14 me vaka ga na nomuni kila vinaka eso na ka, eso vei kemuni oni sakitaki keitou, me vaka ga ni keitou na sakitaki kemuni ena siga ni noda Turaga o Jisu. 15 O koya gona, ena noqu nuidei qo, au a nakita kina meu lako yani e liu vei kemuni moni vakamarautaki tale.* 16 Au nakita meu sikovi kemuni ena noqu ilakolako i Masitonia, mai kea, au na lesu tale yani vei kemuni, oti moni talaci au ena noqu ilakolako i Jutia.+ 17 Au taura vakamamada na ka au sa nakita? Vakacava, au nakita meu cakava eso na ka ena vuku ni noqu gagadre ga vakatamata, meu kaya “Io, io” oti au kaya tale “Sega, sega”? 18 Ni daudina na Kalou, keitou na sega gona ni vakaio, oti me keitou vakasega tale. 19 E “io” ga na “io” vua na Luve ni Kalou, o Karisito Jisu. E sega ni “io” me qai “sega” tale, o koya keitou vunautaka vei kemuni, o yau, o Silivenuse,* kei Timoci.+ 20 Se mani levu vakacava na ka e yalataka na Kalou, era “io” kece ena vuku i luvena.+ O koya gona, ena vukuna tale ga e tukuni kina na “Emeni” vua na Kalou,+ me vakalagilagi kina ena vukuda. 21 Na Kalou ga e vakadeitaka ni o kemuni kei keitou eda nei Karisito, e lumuti keda tale ga.+ 22 Sa solia tale ga vei keda na ivakadei+ kei na ivakatakilakila ni ka me muri mai, oya ni sobuta na lomada na yalo tabu.+ 23 Au kaciva na Kalou me noqu ivakadinadina. Au se sega ni lako yani i Korinica niu sega ni vinakata moni rarawa vakalevu. 24 Keitou sega ni lewa na nomuni vakabauta,+ keitou nomuni itokani vakacakacaka ga moni marau kina, ni oni dei tiko ga ena vuku ni nomuni vakabauta.\n^ Se “vakayaloqaqataki.”\n^ Se rawa ni “me yaga vakarua vei kemuni.”\n^ E vakatokai tale ga me o Sailasa.\n2 Korinica 1


Esiteri 2 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVaqarai na ranadi vou (1-14)\nRanadi o Esiteri (15-20)\nVakacila o Motekai na bukivere (21-23)\n2 Oti na ka kece qo, ni sa ruru na cudru nei Tui Esuerosi+ sa qai nanumi Vasitai kei na ka e cakava,+ vaka kina na ka sa vakatulewataki me baleti koya.+ 2 Era qai tukuna na dauveiqaravi ni tui: “Mera vaqarai na goneyalewa* totoka me nona na tui. 3 Me lesia na tui eso na italai ena yasana kece ni nona matanitu+ mera soqoni ira vata yani na goneyalewa totoka kece i Susani* na vanua viribaiti,* ina nodra vale na yalewa e lewa tiko o Ikai+ na vakailesilesi liu* ni tui, e dau vakatawai ira na yalewa, mera sauni tale ga. 4 Na goneyalewa e taleitaka vakalevu na tui ena ranadi me sosomitaki Vasitai.”+ E taleitaka na tui na vakatutu qori mani vakayacora. 5 E tiko mai Susani* na vanua viribaiti* e dua na turaga, e Jiu,+ na yacana o Motekai+ na luvei Jairi na luvei Semeai na luvei Kisi na Penijamini,+ 6 a kau vakavesu mai Jerusalemi kei ira na lewenivanua era vakasavi vata kei Tui Jekonaia*+ e Juta, o koya a kauta vakavesu o Tui Nepukanesa e Papiloni. 7 E susugi Etasa,* oya o Esiteri na luvei wekai tamana,+ ni sega tu na tamana kei na tinana. E goneyalewa totoka qai matavinaka, ni rau mate o tamana kei tinana e qai kauti koya o Motekai me luvena. 8 Ena gauna e vakarogoi kina na vosa ni tui kei na nona lawa, era kumuni yani e levu na goneyalewa e Susani* na vanua viribaiti* me vakatawai ira o Ikai, e kau tale ga yani o Esiteri ina valenitui me vakatawai koya o Ikai+ na nodra ivakatawa na yalewa. 9 E taleitaka sara ga o koya na goneyalewa qori qai lomani* koya, e mani vakarota totolo me sauni,+ me soli vua na kakana digitaki, e lesia vua e vitu na goneyalewa eratou digitaki mai na valenitui. E tokitaki koya tale ga kei ratou na goneyalewa dauveiqaravi ina vanua vinaka duadua ena nodra vale na yalewa. 10 A sega ni tukuna o Esiteri e dua na ka me baleti ira na kainona+ se o ira na wekana, ni a vakaroti koya o Motekai+ me kua ni tukuna.+ 11 E dau lako tiko e veisiga o Motekai ena mata ni rara ni nodra vale na yalewa me kila se vakacava tiko o Esiteri, kei na ka e yaco vua. 12 Era dau lako yadua na goneyalewa vei Tui Esuerosi ni sa cava na 12 na vula era sauni tiko kina me vaka e vakaroti vei ira na yalewa, qori na balavu ni gauna mera sauni tiko kina, e ono na vula ena waiwai mura,+ e ono tale na vula ena waiwai vakaisaluaki+ kei na veimataqali ilumu mera sauni* kina. 13 Ni sa vakarau lako vua na tui na goneyalewa, ena soli vua na ka kece e kerea ni biubiu mai na nodra vale na yalewa me lako ina valenitui. 14 Ena lako yani ena yakavi qai lesu ena mataka ina ikarua ni nodra vale na yalewa e lewa o Seasikasi na vakailesilesi liu ni tui,+ e dau vakatawani ira na watina lalai. Ena sega ni lako tale vua na tui na goneyalewa vakavo ke vinakati koya tale na tui qai kacivi na yacana.+ 15 Ni sa kena gauna me lako vua na tui o Esiteri, na luvei Epaieli na wekai Motekai a kauta me luvena,+ a sega ni kerea e dua na ka, a kauta ga na ka e tukuna o Ikai na nona vakailesilesi liu na tui, na nodra ivakatawa na yalewa. (Ena gauna kece qori era taleitaki Esiteri tiko ga o ira kece na raici koya.) 16 E kau o Esiteri vei Tui Esuerosi ena nona vale vakatui ena ikatini ni vula, oya na vula o Tipeci,* ena ikavitu ni yabaki+ ni nona veiliutaki. 17 E domoni Esiteri vakalevu na tui ni vakatauvatani kei ira na vo ni yalewa, e taleitaki koya qai lomani* koya vakalevu vei ira na vo ni goneyalewa. E ubi koya sara ena iubiniulu* ni ranadi qai buli koya me ranadi+ me sosomitaki Vasitai.+ 18 E vakarautaka na tui e dua na kanavata levu mera tiko kece kina na nona tamata turaga kei ira na nona dauveiqaravi, na kanavata me baleti Esiteri. E tukuna mera sereki o ira ena veiyasana qai soli iloloma tiko ga me vaka na ka e rawata na tui. 19 Ia nira soqoni vata na goneyalewa+ ena ikarua ni gauna, e dabe tiko o Motekai ena matamata ni tui. 20 E sega ni tukuna o Esiteri na ka me baleti ira na wekana kei ira na kainona+ me vaka e vakaroti koya kina o Motekai, e cakava tiko ga o Esiteri na ka e tukuna vua o Motekai me vaka ga na gauna e susugi koya kina.+ 21 Ena gauna oya ni dabe tiko o Motekai ena matamata ni tui, erau cudru o Pikicani kei Teresi, e rua na vakailesilesi ni tui, erau ivakatawa ni katuba, rau qai saga me rau vakamatei Tui Esuerosi. 22 Ia e kila qori o Motekai, e tukuna totolo sara vei Ranadi Esiteri. E mani tukutuku vua na tui o Esiteri ena yaca i Motekai. 23 E vaqaqai gona na leqa qori qai kilai, rau mani vakaliligi ruarua ena kau, e volai na ka kece qo ena ivolatukutuku ni gauna oya e matana na tui.+\n^ Se “sega ni taratagane.”\n^ Ena vosa vakaIperiu, qo e dua e sele na nona iyaya vakatagane.\n^ O “Jioakini” ena 2Tu 24:8.\n^ Kena ibalebale “Mateli.”\n^ Se “dei ni lomani.”\n^ Se “masi.”


Kirimu - Wikipedia\nNa kirimu na iyaya loba sucu e lewena na uro vakaoti wilika mai na dela ni sucu ni bera homogenization. Ena iyaya ni kena kirimu, na iwalewale oqo e sa totolo sara ena kena vakayagataki na serifuge e vakatokai me "vakagadrevi". Ena vuqa na matanitu, e volitaki ena vica na maka ka vakatau tiko ki na lewe ni batauro taucoko. E rawa ni tara e dua na vurumemea me lewenivanua ki na makete vakayawa, ka tiko kina na ivakatagedegede cecere ni tonimoce uro.\nNa bulabula kirimu\nKirimu wilika mai na sucu e rawa me vakatokai me "kamica kirimu" me kilai tani kina mai na kirimu wilika mai uvuca, e dua na ivoli jisi cakava. E tiko e dua na lewe ni uro ni uvuca ka tovolea vakalevu cake na tuituina, qonaki kei na cheesy. Ena vuqa na matanitu, e dau volitaki vakalailai na kirimu: wananavu kirimu, crème fraîche, kei na so tale. Na fomu ruarua e levu tu na kena vakasasaqa na kena vakayagataki ena kamica, wiwi, tuituina kei qonaki veleti.\nNa kirimu e vakarautaka na bulumakau bulumakau ena veico era dau lewena tu kina eso na carotenoid karakarawa na mai na tea era kania; oqo e solia e dua na vakalailai dromodromo, koya talega ka vakatokai na yaca ni roka dromodromo vulavula. Oqo talega na itekitekivu ni roka dromodromo ni bata. Kirimu mai na sucu nei veiwalitaki, sucu wai bafalo wai, se mai na bulumakau era vakani e lomanivale ena sila se kakana e pellet, sa vulavula.\nTaucitale mai "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Kirimu&oldid=34083"\nLast edited on 19 Janueri 2021, at 16:34\nNa iotioti ni tabana oqo a veisautaki ena 19 Janueri 2021, ena 16:34.


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Bassa (Cameroon) Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Kyangonde Lingala Lithuanian Low German Luganda Luo Luvale Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maya Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Russian Sign Language Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Spanish Sign Language Sunda Swahili Swati Swedish Tagalog Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Turkish Twi Ukrainian Valencian Vietnamese Welsh Yoruba Zapotec (Quiatoni) Zulu vakaViti\nE sega ni vakayagataka na iVolatabu na matavosa “tolu na turaga vuku” se “tolu na tui,” ratou sikovi Jisu ena gauna e sucu kina me vaka era vakabauta e levu ena gauna ni Kirisimasi. (Maciu 2:1) E vakayagataka ga na dauvola Kosipeli o Maciu na vosa vaKirisi ma’goi, me vakamacalataki ratou na lai veisiko. Na vosa qori e rairai vakaibalebaletaki vei ira na kila na veitosoyaki ni kalokalo, se o ira na dauvakatevoro. * E vica na iVolatabu e vakadewataka me “dauraikalokalo” se “tamata vuku.” *\nRatou le vica na “turaga vuku?”\nRatou tui tale ga?\nO cei na yacadratou?\nGauna cava ratou sikovi Jisu kina?\nA dusimaki ratou na Kalou me ratou muria na “kalokalo” i Peceliema?\nE sega ni vakamatatataka na iVolatabu na kedratou iwiliwili, ia e duidui na ka era vakabauta e levu. E vakamacalataka na Encyclopedia Britannica, “era vakabauta o ira na tiko ena tokalau ni ratou le 12 na turaga vuku, ia era vakabauta o ira na tiko ena yasayasa vaka ra ni ratou le tolu, ni tolu ga na iloloma e soli vua na gone, oya na “koula, drega boivinaka kei na mura.” (Maciu 2:11)\nQori na ka e talanoataki ena Kirisimasi, ia e sega ni bau cavuti ena iVolatabu ni ratou tui. E kaya na Encyclopedia Britannica, qori e “ikuri ga ni talanoa” e vakabauti tu ni oti e vica tale na drau na yabaki.\nE sega ni vakamacalataka na iVolatabu na yacadratou na dauraikalokalo qori. E kaya na ivola The International Standard Bible Encyclopedia, “e itukuni wale ga na yaca ratou vakatokai kina (o Gaspar, Melchior, kei Balthasar)”\nRatou rairai sikovi Jisu ni oti e vica na vula nona sucu. E kilai qori ni via vakamatei Jisu o Tui Eroti, qai vakarota mera vakamatei na gone tagane lalai kece era yabaki rua lako sobu. E cakacakataka na yabaki ni bula i Jisu ena nodratou itukutuku na dauraikalokalo.—Maciu 2:16.\nRatou sega ni sikovi Jisu na dauraikalokalo ena bogi e sucu kina. E kaya na iVolatabu: “Ni ratou curu i vale eratou raica na gone kei Meri na tinana.” (Maciu 2:11) Qori e dusia ni sa tiko i vale o Jisu kei rau nona itubutubu, sega ni se davo tu ena ikanakana ni manumanu.—Luke 2:16.\nEra vakabauta eso ni dina qori me rawa ni ratou lai raici Jisu. Ia qo eso na vuna e cala kina na vakasama qori.\nNa kalokalo a liutaki ratou taumada i Jerusalemi. E tukuni ena iVolatabu: “Eratou qai yaco yani i Jerusalemi na dauraikalokalo mai na Tokalau, eratou taroga: ‘I vei o koya e sucu me nodra tui na Jiu? Keitou raica mai na Tokalau na nona kalokalo, keitou mani lako mai me keitou vakarokoroko vua.’”—Maciu 2:1, 2.\nA sega ni dusimaki ratou na “kalokalo,” o Tui Eroti ga a kaya vei ratou me ratou gole i Peceliema. Gauna e rogoca kina o Eroti ni sa dua tale “nodra tui na Jiu,” e vaqaqa sara na vanua ena sucu kina na Karisito sa yalataki oti tu. (Maciu 2:3-6) Ni kila ni na sucu e Peceliema, e talai ratou sara na dauraikalokalo me ratou lai vaqara na gone qai tukutuku lesu vua.\nOti ratou gole sara na dauraikalokalo i Peceliema. E tukuni ena iVolatabu: “Ni ratou rogoca oti na vosa ni tui, ratou biubiu sara, ia kila na cava, na kalokalo ga eratou a raica mai na Tokalau sa liu tale vei ratou, e lai toka donuya sara na vanua e tiko kina na gone.”—Maciu 2:9.\nNa “kalokalo” qori e vakavuna me rivarivabitaki kina na bula i Jisu, ra vakamatei tale ga na gone e sega nodra cala. Nodratou biubiu ga mai Peceliema na dauraikalokalo, e vakaroti ratou sara na Kalou me ratou kua ni lesu vei Eroti.—Maciu 2:12.\nCava e cakava o Eroti? E kaya na iVolatabu: “E tuburi Eroti na cudru katakata ni sa kila ni ratou lawakitaki koya na dauraikalokalo, mani vakarota mera vakamatei kece na gonetagane lalai era yabaki rua lako sobu e Peceliema kei na veivanua volekata, me vaka na balavu ni gauna e kila mai na nona vakatarogi ratou na dauraikalokalo.” (Maciu 2:16) Ena sega ni vakalaiva na Kalou me yaco na veika ca qori.—Jope 34:10.\n^ para. 1 E kaya o Herodotus, na daunitukutuku makawa e Kirisi ena ikalima ni B.G.V., ni o ira na tamata vuku ena nona gauna era lewe ni dua na yavusa e Mitia (Perisia). Era dau vakamacalataka na veitosoyaki ni kalokalo kei na ibalebale ni tadra.\n^ para. 1 Raica na iVolatabu na New American Standard Bible, The New American Bible, The New English Bible, kei na New International Version Study Bible. E kaya na King James Version ni ratou “tamata vuku,” e sega ga ni tukuni kina ni ratou le tolu.\nJisu Na iVolatabu Saumi na Taro Vakaivolatabu\niMeli iMeli O Cei na “Tolu na Tamata Vuku”? Ratou Muria na “Kalokalo” i Peceliema?\nijwbq wase 163