Veivukei ena Sala ni Turaga - Dieter F. Uchtdorf\nKoniferedi RarabaKoniferedi Wale Tikoga OqoKoniferedi Kece\nVeivukei ena Sala ni Turaga\nEra sa sega walega ni vakasama vinaka na ivakavuvuli ni welefea ni Lotu; era sa dina talega sa vakatakilai mai vua na Kalou—ka sai koya na Nona sala ni nodra vukei na vakaleqai.\nEna ono sagavulu ka lima na yabaki sa oti, ni oti toka ga na iKarua ni Valu Levu, au raica sara ga vakataki au na veivakalougatataki ni parokaramu ni welefea ni Lotu. E dina ga niu a se gone lailai kina, au se nanuma tikoga oqo na kamica vinaka ni piji tawai-tini kei na poreti vata kei na boi vinaka ni isulu era lolomataka mai o ira na lewe ni Lotu veikauwaitaki mai Amerika ka a vakau yani vei ira na Yalododonu mai Jamani ni oti na ivalu. Au na sega ni guilecava ka dau vakamareqeta tu na cakacaka ni loloma kei na lomavinaka oqo kivei keimami a gadreva tu ga vakalevu na veivuke.\nNa veika au sotava oqo vata kei na ika 75 ni yabaki ivakananumi ni ituvatuva ni welefea vakauqeti vakayalo oqo e solia vei au e dua na inaki meu raica tale kina na ivakavuvuli taumada ni nodra kauwaitaki na dravudravua kei na vakaleqai, na bula rawati keda, ka qaravi ira na wekada.\nEna Waka ni Noda Vakabauta\nEso na gauna eda raica na welefea ni sa dua ga na ulutaga ni kosipeli—oqo e dua vei ira na vuqa na tabana ena vunikau ni kosipeli. Ia au vakabauta ena ituvatuva ni Turaga, e dodonu meda yalodinataka tiko na ivakavuvuli ni welefea ena wakani noda vakabauta ka yalodina tiko Vua.\nMai na ivakatekivu ni gauna, a vosa mai kina na Tamada Vakalomalagi ena kena e matata sara baleta na ulutaga oqo: mai na kerekere malumu: “Kevaka ko sa lomani au … mo lomani ira na dravudravua, ka vota na nomu iyau me yaga vei ira”;1 ki na veivakaroti dodonu: “Ia mo dau nanumi ira tiko na dravudravua kei na luveniyali, na tauvimate kei ira sa vakaleqai, ia ko koya sa sega ni kitaka vakakina, sa sega ni noqu tisaipeli”;2 ki na ivakaro kaukauwa: “Ia kevaka e dua sa rawata vakalevu mai na veika au sa vakarautaka tu, ka sega ni wasea na nona ivotavota vei ira na dravudravua kei na vakaloloma me vaka na ivakaro ni noqu ivakavuvuli, e na kau sobu vei ira na tamata ivalavala ca, ia ena qai tucake mai etesi, ni sa vakararawataki tu.”3\nRau sa Semati Vata na Veika Vakayago kei na Veika Vakayalo\nNa vunau levu e rua—mo lomana na Kalou kei ira na wekada—sa semati vata kina na veika vakayago kei na veika vakayalo. Sa ka bibi meda kila tiko ni rau sa vakatokai na vunau oqo me “levu” baleta ni ra vu mai vei rau na vunau kece eso.4 Kena ibalebale, me na tekivu eke na veika eda vakaliuca ena noda bula yadudua, matavuvale, kei na Lotu. Na lalawa kei na cakacaka tale eso e dodonu me tovure mai na mataniwai ni rua na vunau levu oqo—mai na noda lomana na Kalou kei ira na wekada.\nMe vaka ga na yasani koini ruarua, rau sega ni tawase na veika vakayago kei na veika vakayalo.\nSa vakaraitaka kina o koya sa Dausolia na bula kecega, “Au sa okata na ka kecega me ka vakayalo, io au sa sega mada ni vakarota vei kemudou ena dua na gauna e dua na ka vakayago ga.”5 Sa kena ibalebale vei au ni “bula vakayalo sa dua taumada na bula. E sega ni dua na ka walega me kilai ka vulici, me sa bulataki sara ga.”6


Kenada ’ s taumada na ETF ni Blockchain ni vakadonui mai vei regulators\nNi sa vakadonuya na ilesilesi e Ontario ivakadei vakaivola na Kenada ’ s imatai blockchain isau-e duatani tale na ilavo (ETF), ka sa vakarautaka me tavoci ena Toronto ivotavota rau veisau ena macawa ka tarava.\nPortfolios ni tatamusuki, e tu vakataki koya mai Kenada ni lewai ni kabani, failitaki na ivola tudei me baleta na kena ETF ni tekinolaji ni Blockchain ena Janueri, segata me ra vakarautaka na investors ni matanitu o Kenada vata kei na madigi me volia ki na sector ni tekinolaji ni blockchain, me vaka na vuravura kei na meli.\nEna taura na gauna na ilavo “ena taqomaki ni veivakaduavatataki ni issuers tadravi, vakadodonu se indirectly ki na nodra vakatorocaketaki kei na vakayagataki ni blockchain kei na tekinolaji ni mororoya veisoliyaki yani,” e dua na itukutuku ni Portfolios ni tatamusuki ka kaya. Na kabani e vinakata me baleta na ETF mo raicalesu tiko kina na veivakatorocaketaki ni tekinolaji ni blockchain, mirroring na kena idusidusi ni tekinolaji ni Blockchain ni tatamusuki.\nMe vaka na vuravura kei na meli, rua tale eso na kabani ni matanitu o Kenada, Imatai ni vakararavi vua na Portfolios Kenada ka dau vakatorocaketaki Inc. ilawalawa ni ilavo, talega ni segata tiko kina me tavoci na ilavo ni blockchain, ka failitaki nodra prospectuses taumada vata kei na regulators ena macawa oqo.\nIyaya vou ena Quebec tekivu Bitcoin kamusu vakacakacaka\nE dau cici Patent Grou....\nSa oti na duru:Vakaruataki na kena matanivika na lusi taviraka makete ni Crypto na iyautaukeni\nTarava na duru:Ena veisisivi na ni itovo eke vou PHANTOM kei na isema ni tibi


Ena Rawa Niu Moce Vinaka? | Ra Taroga na iTabagone\nRa Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Belize Kriol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch Ecuadorian Sign Language English Estonian Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kachin Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Kyangonde Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Mexican Sign Language Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venezuelan Sign Language Vietnamese Welsh Wolaita Xhosa Yoruba vakaViti\nEna Rawa Niu Moce Vinaka?\nKe o sega ni pasi ena lesoni ni fika, o na rairai nanuma mo vuli lesoni vakalevu. Ke o sega ni vinaka ena dua na qito, de dua o nanuma mo tereni vakalevu. Ia na rua na ituvaki qori, ena vinakati ga mo moce vinaka. Vakasamataka mada e vica na tikina qo.\nVuna mo moce kina\nCava e dredre kina nomu moce?\nAu na rawa ni moce vinaka vakacava?\nKa era kaya nomu icaba\nEra kaya na kenadau ni vinakati e walu ina tini na aua, na levu ni gauna mera moce kina na itabagone e veibogi. Cava e bibi kina na moce vinaka?\nVinaka na ivakarau ni nomu vakasama. E dau tukuni tu ni yaga ina vakasama na moce. Ena vinaka kina nomu cakacaka ni vuli, qito kei na sala mo walia kina na leqa.\nVinaka nomu itovo kei na ivakarau ni lomamu. O ira na sega ni dau moce vinaka ena rairai veisau na ivakarau ni lomadra, era na dau rarawa se lomabibi, dredre tale ga mera veimaliwai kei ira eso tale.\nDraiva kina vakavinaka. E laurai ena dua na vakadidike mai Merika, “nira dau sosovu tiko vakalevu” o ira na draiva era yabaki 16 ina 24 “ena gauna era coqa kina,” ni vakatauvatani kei ira na draiva yabaki 40 ina 59.\nBulabula vakayago. E yaga na moce ina sela ni yagomu kei na kena vakavinakataki tiko ga, vaka kina nomu viciko, kei na drodro ni dra. Ni o moce vinaka, o na sega ni levulevu ca, matenisuka, se strouk.\nE vinakati me kua ni maca na batiri ni talevoni me rawa ni vakayagataki tiko ga, e vinakati tale ga mo moce vinaka mo rawa ni qarava vinaka nomu itavi\nSa vakamacalataki mai cake na yaga ni moce, ia e levu na itabagone e dredre tiko ga nodra moce. Kena ivakaraitaki e kaya o Elaine e yabaki 16:\n“Tarogi keimami o qasenivuli se gauna cava keimami moce kina. Levu era kaya ena rua se lima na kaloko ena mataka. Dua ga e kaya ni moce ena veimama ni ciwa ena bogi.”\nCava e vakadredretaka nomu moce?\nVeimaliwai. “E rawarawa na yadra sivia ni dau caka kina eso na ka e sega ni bibi sara, vakauasivi niu veimaliwai kei ira noqu itokani ena bogi.”—Pamela.\niTavi. “Au dau taleitaka na moce, ia e dredre ni sa rui levu na osooso.”—Ana.\niYaya Vakalivaliva. “E vakaleqa sara ga noqu moce na noqu talevoni. Dau dredre sara meu biuta niu davo toka ena loga.”—Anisa.\nDikeva nomu rai me baleta na moce. E kaya na iVolatabu: “E vinaka me sinai e dua na liga ena vakacegu, e ca ni sinai ruarua na liga ena cakacaka kaukaua qai tautauvata kei na cemuria na cagi.” (Dauvunau 4:6) E bibi na moce, sega ni ka me marautaki wale ga. Ke sega na moce vinaka, o na datuvu na cakacaka, lailai tale ga na ka ni veivakamarautaki o kauai kina!\nKila na vu ni nomu sega ni moce vinaka. Kena ivakaraitaki, o dau yadra tu vakabogi kei ira na nomu ilala? Vakacava sa rui levu nomu lesoni kei na cakacaka e lesi vei iko? E vakavuna tiko nomu yadra sivia se mo yadra mai na moce nomu talevoni?\nMe vakasamataki: Ena vinakati na cakacaka mo walia kina eso na ka e vakadredretaka nomu moce vinaka, ia ena yaga nomu sasaga. E kaya na Vosa Vakaibalebale 21:5:“ Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga, ia o ira kece era vakusakusa era na dravudravua.”\nIo, na kena e yaga vei iko ena rairai sega ni yaga vua e dua tale. Kena ivakaraitaki, era kaya eso ni nodra moce vakalekaleka ena siga, e vukei ira mera moce vinaka ena bogi. Ia e yaco na kena veibasai qori vei ira eso tale. Saga mo kila na kena e vinaka vei iko. Qo eso na vakatutu ena rawa ni vukei iko:\nTiko na gauna mo vakacegu kina. Ke o saga mo vakacegu ni se bera na gauna ni moce, ena rairai totolo ga nomu moce lutu.\n“Vakaotia rawa nomu itavi e vale kei na so tale na ka o vakacolati kina, mo kua ni leqataka tiko ena gauna ni moce.”—Maria.\nKua ni dau veiveisau. Kua ni vakamuai totolo ena dua na ituvaki e yaco vakasauri, lewa vinaka nomu ituvatuva mo rawa ni moce vinaka kina.\n“Au vinakata meu moce ena veibogi me walu na aua. Ia keu na yadra vakamataka, au na cakacakataka na gauna meu moce kina.”—Vincent.\nMo dei kina. E tiko tale ga na ituvatuva e muria na yagomu me baleta na moce kei na yadra, ia ena rawa ga ke o vakamatauni iko kina. Era kaya na kenadau ni kila tiko na yagomu na gauna ni moce, kei na gauna mo yadra kina e veisiga. Tovolea mada ena dua na vula, o na raica na kena vinaka.\n“Ke dua tiko ga na gauna o moce kina e veibogi, ena bulabula nomu vakasama ena siga tarava. O na cakacaka tale ga vakavinaka.”—Jared.\nKua ni sivia na ka ni veivakamarautaki. E kaya na iVolatabu meda “lewai keda vinaka,” e okati tiko kina na ka o cakava ena gauna o galala kina.—1 Timoci 3:2, 11.\n“Au saga meu vakalailaitaka na ka ni veivakamarautaki au lakova ena yakavibogi. Keu sega ni yalana, ena vakaleqai ga kina noqu moce!”—Rebecca.\nMe “moce” tale ga nomu talevoni! Ni vo e dua na aua mo moce, saga mo kua ni vaqaqara ena internet, se vakau itukutuku vei ira nomu itokani. Era veivakasalataki tale ga eso na kenadau ni rarama ni talevoni, tivi se tablet e dau vakadredretaka na moce.\n“Era namaka eso mo raica tu ga nomu talevoni e veigauna. Ia ke o vinakata mo cegu, bokoca nomu talevoni.”—Julissa.\n“Me tiko nomu ituvatuva qai dei kina. Ke dua tiko ga na gauna mo moce kina, sa na matau qori e yagomu.”—Bailey.\n“Vakamatauna me tiko ga na gauna mo moce kina e veibogi. Ena vinaka e yagomu, ena vakarautaki iko vinaka tale ga ena siga e tarava.”—Katie.\n“E dredre toka mo imatai ni tamata mo biubiu mai ena dua na soqo, ni o kila mo yadra vakamataka ena siga e tarava. Ia na yalomalumalumu e ivakaraitaki ni yalomatua.”—Lorenzo.\nYago & Vakasama Ra Taroga na iTabagone iTabagone\nNa Cava Meu Cakava Meu Kua Kina ni Oca Sivia?\nNa cava e rawa ni vakavuna na oca sivia? Ke o kila ni o rawa ni oca sivia, na cava mo cakava?\nE Lewai Iko na iYaya Vakalivaliva?\nO bula ena gauna e vakayagataki vakalevu kina na Internet, ia me kua ni lewai iko na iyaya vakalivaliva. O na kila vakacava ni o sa bobula kina? Ke vakaleqai iko, na cava mo cakava me kua ni lewai iko?\niMeli iMeli Ena Rawa Niu Moce Vinaka?\nijwyp ulutaga 87\nESO TALE NA TARO ERA DAU TAROGA NA ITABAGONE\nAu Taleitaka e Dua Keirau Mataqali Vata—Kena iBalebale Niu Vakasalewalewa?\nVakacava Keu Sega ni Biuta Rawa na Saravi ni iYaloyalo Vakasisila?\nCava Meu Cakava Niu Vakasagai?\nAu sa Rawa ni Veibuku?\nAu sa Rawa ni Vakawati?\nAu na Kila Vakacava ni Ganiti Koya me Watiqu?\nMeu Tinia Neirau Veikilai? (Wase 2)\nNa Cava e Vauci ena Vakauitukutuku Vakasisila?\nNa Cava mo Cata Kina na iYaloyalo Vakasisila?\nCava Meu Kila me Baleta na Veivakasagai?—Wase 1: Qaqarauni\nCava Meu Kila me Baleta na Veivakasagai?—Wase 2: Lomavakacegu Tale\nE Okati me Veiyacovi na Vakayagataki ni Gusu ena Yago Tabu?\nVeitokani se Dodomo?—Wase 1: Cava e Laurai ena iTukutuku au Ciqoma?\nE Cala na Veimoceri Vakatagane se Vakayalewa?\nE ka ni Lasa na Wede?\nAu na Vosota Vakacava ni sa Sega na Veibuku?\nMeu Tinia Vakacava na Vakanananu ni Veiyacovi?\nO na Vorata Vakacava na Veitemaki ni Veiyacovi?\nVakacava Keu Galili?\nNa Cava Meu Kila me Baleta na Vakauitukutuku?\nVakacava ke ra Talanoataki au Eso?\nNa Cava Meu Kila me Baleta na Biu iTaba ena Internet?\nCava Meu Cakava ke Vakararawataki au Noqu iTokani?\nAu na Vorata Vakacava na Veitemaki?\nVakacava Keu Sega ni Taleitaki Vakalevu?\nAu na Valuta Vakacava na Mamadua?\nE Dodonu me Levu Nomu iTokani ena Sala ni Veikilai ena Internet?\nVakacava Ke Rau Veisere na Noqu iTubutubu?\nCava Rau Sa Rui Sogoti Au Kina Noqu iTubutubu?\nCava Meu Veiyaloni Kina kei Ratou na Taciqu?\nVakacava ke Rau Tauvimate Noqu iTubutubu?\nVakacava au sa Rawa ni Biubiu e Vale?\nRawa ni Rau Nuitaki au na Noqu iTubutubu?\nAu na Veivosakitaka Vakacava kei Rau na Noqu iTubutubu na Nodrau Lawa?\nCava Meu Cakava Keu Beca e Dua na Lawa e Vale?\nVakacava Keu sa Bese na Vuli?\nVakacava Keu Sagai?\nBulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 1:Vuna Mo Vakabauta Kina na Kalou\nBulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 2: Cava Meu Vakalewa Kina na Bula Vakaidewadewa?\nBulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 3: Cava Meu Vakabauta Kina na Bulibuli?\nBulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 4: Au na Vakamacalataka Vakacava na ka Au Vakabauta me Baleta na Veika Buli?\nVakacava Keu Vakasagai ena Internet?\nAu na Vakaotia Vakacava Noqu Lesoni e Vale?\nVakacava ke Sega ni Vinaka Noqu Maka ni Veitarogi?\nEna Toso Vinaka Vakacava na Vuli ke Caka ga e Vale?\nMeu sa Biu Vuli?\nAu Rawa ni Veiyaloni Vakacava kei Noqu Qasenivuli?\nNa Cava e Bibi Kina na Masu?\nNa Cava Mo Gole Kina ina Vale ni Soqoni?\nEna Yaga Vakacava Vei au na iVolatabu?—Wase 1: Kila Nomu iVolatabu\nEna Yaga Vakacava Vei au na iVolatabu?—Wase 2: Marautaka Nomu Wili iVolatabu\nAu na Vakavulica Vakacava Noqu Lewaeloma?\nMeu Papitaiso?—Na iBalebale ni Papitaiso\nMeu Papitaiso?—Wase 2: Meu Vakarautaki au Vakacava?\nMeu Papitaiso?—Wase 3: Cava e Tarova Meu Kua ni Papitaiso?\nNa Cava Meu Cakava Niu Papitaiso Oti?—Wase 1: Dei ena Nomu iTuvatuva Vakayalo\nCava Meu Cakava Niu Papitaiso Oti?—Wase 2: Mo Yalodina Tiko Ga\nVakacava Keu Via Vakamatei Au?\nNa Cava Meu Cakava Niu Tauvimate?—Wase 1\nNa Cava Meu Cakava Niu Tauvimate? (Wase 2)\nEna Rawa ni Oti na Noqu Rarawa?\nKa Meu Cakava Keu Vakila na Veisau e Yagoqu\nAu na Walia Vakacava na Lomabibi?\nSala Cava Au na Lewa Vinaka Kina na iVakarau ni Lomaqu?\nAu na Taleitaka Vakacava na Vakaukauayago?\nSala Cava Meu Kua ni Bucina Kina na Rai Cala?\nAu na Veiraurautaka Vakacava na ka au Kania\nMeu Vakalutu Yago Vakacava?\nKa O Kilai Kina\nEna Rawa ni Oti Noqu Lokuyara?\nAu Dau Kauaitaka Vakasivia na Kequ iRairai?\nNa Cava au Tavalaki au Kina?\nAu Dau Nuitaki?\nNa Cava Meu Veivuke Kina?\nCava Meu Cakava Niu Cala?\nE Bibi Meu Vakaitovo?\nNa Cava Meu Qarauna Kina na Veivakamuai ni Tabana ni iTukutuku?—Wase 2: Baleti Ira na Gonetagane\nAu Dau Lewa Vinaka Noqu Cudru?\nE Cala Dina na Vosavosa Ca?\nNa Cava Meda Dau Dina Kina?\nNa Cava Meu Kauaitaka Kina na Noqu iSulusulu?\nE Dodonu Meu Vakatatu?\nNa Cava Meu Kila me Baleta na Alakaolo?\nCava me Vulici Kina e Dua Tale na Vosa?\nAu Dau Namaka Vakasivia na Ka?\nAu na Lewa Vinaka Vakacava Noqu iLavo?\nVakacava Keu Vucesa?\nAu na Vakayagataka Vinaka Vakacava Noqu Gauna?\nNa Cava e Dau Cala Kina na ka au Kaya?\nCava Noqu Rai me Baleta na Veivakadodonutaki?\nAu Dau Soro Rawarawa?\nCava Meu Kere Veivosoti Kina?\nCava Meu Kila me Baleta na Cakava e Levu Tale na ka ena Dua ga na Gauna?\nEna Dei Vakacava ena Noqu Vakasama na ka au Vulica?\nKa e Caka ena Gauna Galala\nE Dodonu Meu Kauaitaka na iVakatagi Au Digia?\nKa Meu Kila me Baleta na Qito?\nE ka ga ni Lasa na Vakatevoro?


Ai vola tabu by Helfen aus Dank | NOOK Book (eBook) | Barnes & Noble® If You Liked... Our Monthly Picks Paperback Store Things to Do at Home\nVakatekivu 1Nai Tukutuku Ni Veibuli1 Na Kalou, e nai tekitekivu ni ka kecega, sa vakavuna na veilomalagi kei na vuravura. 2 Na vuravura sa sega ni vakavotukana tu, qai lala talega; na kena butobuto sa titobu sara. Na Yalo ni Kalou sa vakaraica sobu tu mai na dela ni wai. 3 Na Kalou sa tukuna, "Me sa rarama mai," sa qai dua sara na rarama. 4 Na Kalou sa raica na rarama, ka sa vinaka. Na Kalou sa wasea na rarama mai na butobuto. 5 Na Kalou sa tukuna, na rarama me Siga, kei na butobuto me Bogi. Na karobo ni yakavi ki na kida ni mataka, sai matai ni siga.


2 Veigauna 9 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni Veigauna 9:1-31\nSikovi Solomoni na ranadi ni Sipa (1-12)\niYau nei Solomoni (13-28)\nMate o Solomoni (29-31)\n9 E rogoca na ranadi ni Sipa+ na itukutuku me baleti Solomoni mani lako i Jerusalemi me vakatovolei Solomoni ena taro dredre.* E tomani koya e dua na matailakolako levu kei na kameli e kauta tiko na waiwai vakaisaluaki, e levu sara na koula+ kei na vatutalei. E lako yani o koya vei Solomoni, e tukuna vua na ka kece e tu e lomana.+ 2 E sauma kece o Solomoni na nona taro. E sega ni dua na ka e dredre* vei Solomoni me vakamacalataka vua. 3 Ni raica na ranadi ni Sipa na vuku i Solomoni,+ na vale e tara,+ 4 na kakana ena nona teveli,+ na nodra idabedabe na nona dauveiqaravi, na nodra cakacaka na nona dauveiqaravi ena teveli kei na nodra isulu, o ira na kauta na mena kei na nodra isulu, kei na nona isoro kama e cabora wasoma ena vale i Jiova,+ e druka sara ga.* 5 E mani tukuna o koya vua na tui: “E dina na ka au rogoca ena noqu vanua me baleta na ka oni rawata* kei na nomuni vuku. 6 Au sega ni vakabauta na itukutuku me yacova niu mai raica sara ga e mataqu.+ Raica! E vakatikina ga na ka e tukuni vei au me baleta na levu ni nomuni vuku.+ Oni uasivi mai na ka au rogoca.+ 7 Era marau na nomuni tamata, era marau na nomuni dauveiqaravi era tu e matamuni ena veisiga mera rogoca na nomuni vuku! 8 Me vakavinavinakataki mada ga o Jiova na nomuni Kalou, o koya e taleitaki kemuni qai vakatikori kemuni ena nona idabedabe vakaturaga moni tui ena vuku i Jiova na nomuni Kalou. Ni lomani ira na Isireli na nomuni Kalou+ me vakataudeitaki ira me tawamudu, e lesi kemuni moni nodra tui, moni lewa vakadodonu, moni cakadodonu.” 9 E qai solia o koya vua na tui e 120 na taledi* koula,+ e levu sara na waiwai vakaisaluaki kei na vatutalei. E sega tale na waiwai vakaisaluaki me tautauvata kei na kena e solia na ranadi ni Sipa vei Tui Solomoni.+ 10 O ira na dauveiqaravi nei Airami kei ira na dauveiqaravi nei Solomoni era kauta mai na koula mai Oferi,+ era kauta tale ga mai na kau yasi kei na vatutalei.+ 11 E qai cakava na tui ena kau yasi na ikabakaba ni vale i Jiova+ kei na valenitui,+ vaka kina na api kei na nodra ivakatagi vakawa na daulagasere.+ E sega ni bau laurai na ka va qori ena vanua o Juta. 12 E solia tale ga o Tui Solomoni vua na ranadi ni Sipa na ka kece e taleitaka kei na ka e kerea, me sivia na ka e kauta yani vua na tui. E biubiu sara o koya me lesu ina nona vanua kei ira na nona dauveiqaravi.+ 13 Na bibi ni koula e kau vei Solomoni ena dua na yabaki e 666 na taledi koula,+ 14 e sega ni wili kina na ka era kauta yani na dauveivoli, o ira na dauvolivolitaki kei ira kece na tui Arapea kei ira na kovana ni vanua era kauta tiko yani na koula kei na siliva vei Solomoni.+ 15 E cakava o Tui Solomoni e 200 na isasabai lelevu ena koula vakarautaki vinaka+ (e 600 na sikeli* koula vakarautaki vinaka ena dua na isasabai),+ 16 kei na 300 na isasabai lalai* ena koula vakarautaki vinaka (e tolu na mina* koula ena dua na isasabai lailai). E qai biuta qori na tui ina Vale ni Veikau ni Lepanoni.+ 17 E cakava tale ga na tui e dua na idabedabe vakatui levu ena tabua qai ubia ena koula dina.+ 18 E ono na ikabakaba ina idabedabe vakatui kei na dua na itutuniyava koula e sema vata kei na idabedabe vakatui, e vakaitavatavaniliga na yasa ruarua ni idabedabe, erau duri volekata na itavatavaniliga e rua na laione.+ 19 E duri tu ena ono na ikabakaba qori e 12 na laione,+ ena mua yadua ni ono na ikabakaba. E sega ni dua na matanitu e va qo na ka e cakava. 20 E koula kece na bilo ni gunu nei Tui Solomoni, e koula dina na iyaya kece ni Vale ni Veikau ni Lepanoni. E sega ni dua na ka e siliva, ni ka wale na siliva ena gauna i Solomoni.+ 21 E dau soko i Tasisi+ na nona waqa na tui kei ira na dauveiqaravi nei Airami.+ E dau usana mai vakadua ena veiyatolu na yabaki na waqa ni Tasisi na koula kei na siliva, na tabua,+ na maqe, kei na pikoki. 22 E uasivi ira kece na tui e vuravura o Tui Solomoni ena iyau kei na vuku.+ 23 Era via raici Solomoni na tui kece kei vuravura mera rogoca na nona vuku e biuta i lomana na Kalou.+ 24 Era kauta yadua na nodra iloloma, na iyaya siliva, na iyaya koula, na isulu,+ na iyaragi, na waiwai vakaisaluaki, na ose, kei na meule, era cakava tiko qori e veiyabaki. 25 E nei Solomoni e 4,000 na valeniose kei na qiqinivalu, kei na 12,000 na ose,*+ e biuti ira tiko ga ena koro ni qiqinivalu, e voleka vua na tui e Jerusalemi.+ 26 E lewa o koya na tui kece mai na Uciwai* ina nodra vanua na kai Filisitia me yacova na iyalayala kei Ijipita.+ 27 E cakava vakalevu na tui na siliva e Jerusalemi me vaka na vatu kei na levu na kau sitari me vaka na vunilolo ena Sefila.+ 28 Era dau kauta yani vei Solomoni na ose mai Ijipita+ kei na veivanua kece. 29 Na vo ni itukutuku me baleti Solomoni,+ na kena itekivu ina kena iotioti, e volai ena vosa i Necani+ na parofita, ena parofisai i Eaija+ na turaga ni Sailo, kei na itukutuku ni raivotu i Ito+ na dauraivotu me baleti Jerepoami+ na luvei Nipati. 30 E veiliutaki mai Jerusalemi o Solomoni me 40 na yabaki me lewai ira kece na Isireli. 31 E qai davo vata kei ira na tukana o Solomoni. Era mani buluti koya ena Koro i Tevita na tamana,+ e tui sara o Riopoami na luvena me sosomitaki koya.+\n^ Se “ena vatavatairalago.”\n^ Ipe., “sega ni dua na ka e vuni.”\n^ Ipe., “e yali nona lomadei.”\n2 Veigauna 9


1 Raica, ka sa qai yaco ni ra sa vakatikori oti na atamata i Amoni ena vanua ko Jerisoni, io, ni sa oti talega na nodra bvakasavi tani na Leimanaiti mai na vanua, ka ra sa bulu na nodra mate mai vei ira na lewe ni vanua—\n2 Oqo sa sega ni wiliki rawa na nodra mate, ni sa rui levu na kedra iwiliwili; sa sega tale ga ni wiliki rawa na nodra mate na Nifaiti—ia a sa yaco ni ra sa buluta oti na nodra mate, ka sa oti tale ga na veisiga ni lolo, kei na vakaloloku, kei na masumasu, (ka sa yaco oqo ena ikatini kaono ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai) sa tekivu me ra tiko veisaututaki ena vanua taucoko.\n3 Io, ka ra sa raica na tamata me ra muria na ivakaro ni Turaga; ka ra sa dodonu sara ena nodra muria na aveicakacaka vakalotu ni Kalou, me vaka na lawa i Mosese; ni ra a vakavulici me ra bmuria na lawa i Mosese me yacova ni sa vakayacori taucoko sara.\n4 Ka sa vakaoqo ni sa sega na veivakasosataki vei ira na tamata ena ikatini kaono ni yabaki taucoko ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai.\n5 Ka sa yaco ena itekivu ni ikatini kavitu ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa, sa ia tikoga na veisaututaki.\n6 Ia a sa yaco ena icavacava ni katini kavitu ni yabaki, sa tadu mai ki na vanua ko Saraemala e dua na tamata, ia ko koya na aMeca i Karisito, ni sa tekivu vunau yani vei ira na tamata me saqata na parofisai kecega era a tukuna na parofita, me baleta na nona lako mai na Karisito.\n7 Ia sa sega na lawa me saqata na avakabauta ni tamata yadua; ni na veisaqasaqa vakalevu kei na ivakaro ni Kalou kevaka e dua na lawa me ra vakaduiduitaki kina na tamata.\n8 Ni sa kaya vakaoqo na ivolanikalou: Mo adigitaka mada edaidai o cei mo qarava.\n9 Oqo kevaka sa gadreva na tamata me qarava na Kalou, sa nona dodonu oqori, se kevaka sa vakabauta na Kalou sa nona dodonu me qaravi koya; ia kevaka sa sega ni vakabauti koya sa sega ni tiko e dua na lawa me totogitaki kina ko koya.\n10 Ia kevaka sa laba, sa kena itotogi me amate; kevaka sa butako, sa na totogitaki kina; ka na totogitaki ko koya sa dau kovekove se ko koya sa ia na veibutakoci; io era sa totogitaki na cala kece oqo.\n11 Ni sa dua na lawa e ra na lewai kina na tamata me vaka na cala era sa kitaka. Ia sa sega na lawa me lewa na vakabauta ni tamata yadua; o koya sa totogitaki ga kina na tamata ena cala e vakayacora; o koya era sa atautauvata kina na tamata kecega.\n12 Ia na yaca ni tamata ka Meca i Karisito, ko Korio, (ia sa sega na lawa me lewai kina) sa vunautaka ko koya vei ira na tamata ni na sega ni dua na Karisito. A sa vunau voli vakaoqo vei ira na tamata ka kaya:\n13 Oi kemuni sa vauci tu ena dua na vakanuinui lialia ka mate wale, a cava dou sa vakaicolacolataki kemuni kina ena veika lialia oqori? A cava dou sa vakasaqara kina e dua na Karisito? Raica sa sega na tamata sa kila rawa na ka e se bera ni yaco.\n14 Raica, na veika dou sa vakatoka me parofisai, ka dou kaya ni ra a vakadewataka sobu tiko mai na parofita tabu; raica, oqori na nodra ivakarau lialia na nomuni qase.\n15 Dou na vakadinadinataka vakaevei na kena dina? Raica, ko ni sa sega ni kila na ka ko ni sega ni araica; o koya ko ni na sega tale ga ni kila ni na dua na Karisito.\n16 Dou sa vakanuinui ka kaya ni na bokoci na nomudou ivalavala ca. Ia raica, oqori na vakasama sesewa wale ga; ka sa vu mai na nodra ivakarau na nomuni qase, io na vakasama oqori sa vakavuna mo dou vakabauta kina na ka lasu.\n17 A sa tukuna vei ira e vuqa tale na ka vakaoqo, sa tukuna vei ira ni na sega ni dua na veisorovaki e vakayacori ena vuku ni nodra ivalavala ca na tamata, ia era sa rawa ka na tamata ena bula oqo me vaka na nodra dui lewa matau; o koya era sa torocake kina na tamata yadudua me vaka na nona gugumatua, ka sa rawa ka na tamata yadudua me vaka na nona kaukauwa; ka sa sega ni cala kina na tamata ena ka cava ga sa kitaka.\n18 Ia a sa vunau voli vei ira ka sa rawa e vuqa na tamata, a sa vakavuna me ra viavialevu ka kitaka na ivakarau ca, io sa temaki ira na tagane kei na yalewa me ra ia na veibutakoci—a sa kaya ni sa icavacava ga ni tamata na mate.\n19 Oqo a sa lako tale ga yani na tamata oqo ki na vanua ko Jerisoni, ka vunautaka na veika oqo vei ira na tamata i Amoni, ko ira ka ra a Leimanaiti tu e liu.\n20 Ia raica era sa tamata yalomatua cake ko ira mai vei ira na Nifaiti; ni ra sa tauri koya ka vesuka ka kauta yani vei Amoni, na nodra bete levu.\n21 Ka sa yaco ni sa vakavuna ko koya na nona kau tani mai na vanua ko ya. Ka sa lako mai ko koya ki na vanua ko Kitioni, ka vunau talega kina vei ira; ia sa sega soti ni mana na nona cakacaka eke, ni ra a vesuki koya ka kauti koya vua na nodra bete levu kei na turaganilewa levu ena vanua.\n22 Ka sa yaco ni sa kaya vua ko koya na bete levu: A cava ko sa veilakoyaki kina ka vakatanitaka na sala ni Turaga? A cava ko sa vakavulica kina ni na sega ni dua na Karisito ka vakacacana kina na nodra vakanuinui na tamata oqo? A cava ko sa vosa vakacacataka kina na nodra parofisai kecega na parofita tabu?\n23 Ia na yaca ni bete levu oqo ko Kitiona. Ka sa kaya vua ko Korio: Baleta ni’u sa sega ni vakavulica na nodra ivakarau lialia na nomuni qase, ia ka baleta ni’u sa sega ni vakavulici ira na tamata oqo me ra vakamatabokotaki ena vuku ni itavi kei na cakacaka lialia vakalotu ka ra virikotora na bete ena gauna makawa, me ra rawata kina vakatawadodonu na kaukauwa kei na dodonu ni veiliutaki vei ira, me ra tu ga ka lecaika, me ra kakua ni tacake rawa, ia me ra na vakamalumalumutaki ga ena nomuni vosa.\n24 Dou sa kaya ni ra sa tamata galala ko ira na tamata oqo. Raica au sa kaya ni ra sa tamata bobula. Dou sa kaya ni sa dina na veiparofisai makawa oqori. Raica, au sa kaya ni ko ni sa sega ni kila ni ra sa dina.\n25 Dou sa kaya ni ra sa tamata cala ka lutu tani na tamata oqo, me baleta na nona talaidredre e dua na itubutubu. Raica, au sa kaya oqo sa sega ni cala e dua na gone me baleti rau na nona itubutubu.\n26 Ia ko ni sa kaya ni na qai lako mai na Karisito. Ia raica, au sa kaya ni ko ni sa sega ni kila ni na qai dua na Karisito. Ia ko ni sa kaya talega ni na qai vakamatei ko koya me baleta na aivalavala ca ni vuravura—\n27 Ia dou sa liutaki ira tani na tamata oqo ena nodra ivakarau lialia na nomuni qase, me vaka na nomuni gagadre; ia ko ni sa tabaki ira sobu, me vaka era sa bobula, ka bula sara vakavinaka mai na ka era rawata, ka ra na sega ni tucake rawa vakadoudou, ia me ra na sega ni rekitaka rawa na nodra dodonu kei na dina.\n28 Io, era sa sega ni vakayagataka e dua na ka e nodra, de ra na cudru kina na bete, ko ira era sa vakaicolacolataki ira tu me vaka na nodra gagadre, ka ra sa vakavuna me ra vakabauta na nodra ivakarau kei na nodra tadra kei na nodra nanuma kei nodra raivotu kei na nodra veika vuni, ia kevaka me sega ni cakava me vaka na nona vosa, era na vakacudruya na tamata e sega ni kilai, o koya era sa kaya ni sa Kalou—e dua na tamata sa sega ni bau laurai se kilai, o koya a sega mai liu ka sega talega mai muri.\n29 Ni rau sa raica na bete levu kei na turaganilewa levu na kaukauwa ni lomana, io, ni rau sa raica ni rawa mada ga me vosa vakacacataka na Kalou, erau sa sega ni sauma na nona vosa; ia erau sa vakavuna me vesu ko koya, ka soli koya yani ki ligadra na vakailesilesi, me vakau ko koya ki na vanua ko Saraemala, me rawa ni kau yani vei Alama, kei koya na daunilewa levu ka kovana ni vanua taucoko.\n30 Ka sa yaco ni sa tu ko koya e matadrau ko Alama kei na turaganilewa levu, a sa kitaka ko koya na ka vata ga a vakayacora ena vanua ko Kitioni; io, sa vakayacora tikoga na avosa veivakacacani.\n31 Ia a sa tucake ka avosa vakaviavialevu sara e matai Alama, ka vosa vakacacataki ira na bete kei ira na ivakavuvuli, ka beitaki ira ni ra a kauti ira na tamata ki na nodra ivakarau na nodra qase, me baleta na nodra via vakayagataka vakasivia na vua ni nodra cakacaka na tamata.\n32 A sa kaya vua ko Alama: Ko sa kila vinaka sara ni keimami sega ni vakararavi ena vua ni nodra cakacaka na tamata; ia raica au dauqarava ga na ka me’u bula kina mai na itekivu ni nodra veiliutaki na turaganilewa me yacova mai oqo, ka sega ni wili kina na noqu dauveilakoyaki ena loma ni vanua me’u vunautaka na vosa ni Kalou vei ira na noqu tamata.\n33 Ia e dina ga ni’u dau vakayacora vakalevu ena cakacaka ni lotu, ia e sega ni bau dua na asenaini e soli me isau ni noqu cakacaka; era sega tale ga ni saumi na noqu itokani, keimami qai saumi wale ga ena itikotiko ni veilewai; ia e saumi ga na gauna keimami qarava kina na cakacaka oqo me vaka na kena lawa.\n34 Ia oqo, kevaka e sega ni keimami taura e dua na ka ena vuku ni neimami cakacaka ena lotu, a cava na kena yaga vei keimami me keimami cakacaka ena lotu, vakavo ga me tukuni yani na dina, me keimami marautaka na nodra areki ko ira na wekai keimami?\n35 Ia ko kaya rawa vakacava ni keimami vunau vei ira na tamata oqo me rawa ka kina, ni ko sa kila vakai iko, ni keimami sega ni rawata mai kina e dua na ka? Ia oqo, ko sa vakabauta li ni keimami sa cavilaki ira na tamata oqo, me vakavuna na marau ni yalodra?\n36 Ia sa sauma ko Korio ka kaya: Io.\n37 Ka sa qai kaya vua ko Alama: Ko sa vakabauta ni dua tiko na Kalou?\n38 Sa sauma ko koya, E segai.\n39 A sa kaya vua ko Alama: Ko na cakitaka tale ni dua tiko na Kalou, ka cakitaka tale ga na Karisito? Ia raica, au sa kaya vei iko, au kila ni dua tiko na Kalou, ka na lako tale ga mai na Karisito.\n40 Ia oqo na ivakadinadina cava e tu vei iko ni sega na aKalou, se me na sega ni lako mai na Karisito? Au sa kaya ni sega ni dua e tu vei iko, ka vakavo ga ena nomu vosa.\n41 Ia, raica, sa tu vei au na veika kece me aivakadinadina ni ra sa dina na veika oqo; ia sa tu talega vei iko na veika kece me ivakadinadina vei iko ni ra sa dina; ko na cakitaki ira li? Ko vakabauta li ni sa dina na veika oqo?\n42 Raica, au kila ni ko sa vakabauta; ia sa curumi iko na yalo ni lasulasu, ko sa biuta tani vei iko na Yalo ni Kalou ka me sa sega ni dua na nona tikina e lomamu; ia sa rawai iko na tevoro, ka vakauti iko, mo kitaka na veika me rawa ni ra vakarusai kina na luve ni Kalou.\n43 Ia oqo sa kaya vei Alama ko Korio: Mo vakaraitaka mada vei au e dua na aivakatakilakila, me’u na qai vakadeitaka ni dua dina tiko na Kalou, io, mo vakaraitaka vei au ni tu vua na kaukauwa, ka’u na qai vakadinata na nomu vosa.\n44 Ia sa kaya vua ko Alama: Sa rauti iko na ivakatakilakila kece sa tu vei iko; ko na vakatovolea li na nomu Kalou? Ko na kaya beka, mo vakatakila mada vei au e dua na ivakatakilakila, ni sa tu vei iko na nodra ivakadinadina akece na wekamu oqo, kei ira na parofita yalosavasava? Sa tevuki vei iko na ivolanikalou, io, kei na bveika kece sa vakaraitaka ni dua na Kalou; io, na cvuravura, kei na veika kece sa tu kina, io, na kena dtoso, io, kei ira na evei vuravura kece ka veitosoyaki ena kedra itutu era vakadinadinataka ni dua na Dauniveibuli Cecere.\n45 Ia ko qai veilakoyaki voli ga, ka vakacala na yalodra na tamata, ni ko vakadinadinataka vei ira ni sa sega ni dua na Kalou? Ia ko na cakitaka li na veivakadinadina kece oqo? Ia sa kaya ko koya: Io, au na cakitaka, ka vakavo ke ko na vakaraitaka vei au e dua na ivakatakilakila.\n46 Ka sa qai yaco ni sa kaya vua ko Alama: Raica, au sa rarawa ena vuku ni kaukauwa ni lomamu, io, ko na saqata kina na yalo ni ka dina, me na vakarusai kina na yalomu.\n47 Ia raica, sa avinaka cake me rusa na yagomu kei na yalomu ia mo kakua ga ni vakavuna ko iko me rusa e vuqa na yago kei na yalo, ena nomu lasulasu kei na vosa veicavilaki; o koya kevaka ko sa cakitaka tale, raica na Kalou ena yaviti iko, ia ena yaco mo galu, ka sega ni dolava tale na gusumu, ia mo na sega ni lawakitaki ira tale vakadua na tamata oqo.\n48 A sa kaya vua ko Korio: Au sega ni cakitaka ni dua tiko na Kalou, ia au sega ni vakabauta ni dua na Kalou; ia au sa kaya talega, ni ko sa sega ni kila ni sa dua na Kalou; ia kevaka ko sega ni vakaraitaka vei au e dua na ivakatakilakila, au na sega ni vakabauta.\n49 A sa kaya vua ko Alama: Oqo me’u na solia vei iko e dua na ivakatakilakila, ko na agalu mai, me vaka na noqu vosa; ia au kaya, ena yaca ni Kalou ko sa na galu, ka mo kua tale ni tukuna rawa e dua na ka.\n50 Ia ni sa cavuta na vosa oqo ko Alama, sa galu sara ko Korio, sa sega ni vosa rawa tale, me vaka na nona vosa ko Alama.\n51 Ia ni sa raica na ka oqo na turaganilewa levu, sa biuta yani na ligana ka vola vakaoqo vei Korio, ka vaka: Ko sa vakadinata na kaukauwa ni Kalou? Ko sa gadreva me vakaraitaka ko Alama na nona ivakatakilakila vei cei? Ko na gadreva beka me ra vakararawataki e so tale, me vakaraitaki kina vei iko e dua na ivakatakilakila? Raica, sa vakaraitaka oti vei iko e dua na ivakatakilakila; ia oqo ko na qai veiqati tikoga vakalevu cake?\n52 Ia sa biuta yani na ligana ko Korio ka vola, ka vaka: Au kila ni’u sa galu, ni’u sa sega ni rawa ni vosa; ia au kila ni sa sega tale ni dua na ka, na kaukauwa ga ni Kalou sa yaco kina vei au na ka oqo; io, au a dau akila tikoga ni dua na Kalou.\n53 Ia raica, sa alawakitaki au na tevoro; ni a brairai vei au me vaka e dua na agilosi, ka kaya vei au: Mo lako ka kauti ira lesu mai na tamata oqo, ni ra sa lako sese kecega ka qarava na Kalou e tawa kilai. A sa kaya vei au ko koya: Raica sa csega na Kalou; io, sa vakavulica vei au na veika me’u tukuna. Ia au sa vakavulica na nona vosa; ia au sa vakavulica baleta ni sa vinaka ena dvakasama vakatamata; ka’u sa vakavulici ira, me yacova ni’u sa qaqa vakalevu, me vaka niu vakabauta sara ni ra sa dina; ia ena vuku ni ka oqo au sa vorata kina na dina, me yacova ni sa yaco vei au na cudru levu oqo.\n54 Ia ni sa kaya oti oqo, e sa kerea ko koya me masu ko Alama vua na Kalou, me kau laivi mai vei koya na cudruvi koya.\n55 Ia sa kaya vua ko Alama: Kevaka me kau laivi mai vei iko na cudruvi oqo ko na kauta tani yani na yalodra na tamata oqo; o koya ena vakayacori ga vei iko na ka sa lewa na Turaga.\n56 Ka sa yaco ni sa sega ni kau tani vei Korio na cudruvi levu koya; ia sa cati ko koya, ka lako voli mai na dua na vale ki na dua tale me kere kena kakana.\n57 A sa tukuni yani ena vanua taucoko na ka sa yaco vei Korio; io, sa vakarota na turaganilewa levu vei ira kece ena vanua taucoko era sa vakabauta na veivosa i Korio me ra veivutuni kusarawa, de na qai yaco vei ira na ka sa yaco vua.\n58 Ka sa yaco ni ra sa vakadeitaka na caka cala i Korio; o koya e ra sa saumaki lesu kece tale kina vua na turaga; sa mai mudu e ke ya na caka ca i Korio. Ia sa dau lako mai na dua na vale ki na dua tale na vale ko Korio me kere kena kakana voli me bula kina.\n59 Ka sa yaco ni sa lako voli ena kedra maliwa na tamata, io, mai na kedra maliwa na matatamata ka ra sa tawasei ira mai vei ira na Nifaiti ka ra vakatokai ira me Soramaiti, ni a liutaki ira e dua na tamata ka yacana ko Soramu—ka sa lako yani ena kedra maliwa, raica, era sa vakacemuri koya ka buturaki koya me yacova ni sa mate.\n60 Ka eda sa raica ni sa mai oti ko koya ka a vakatanitaka na sala ni Turaga; ka eda sa raica ni na sega ni atokoni ira na luvena na btevoro ena siga mai muri, ia ena dretaki ira sobu ga yani ki celi.\nAlama 27:25–26. DV Anitai-Nifai-Liai.\n2 Nif. 25:24–27; Alama 25:15.\nJosu. 24:15. DV Galala ni Digidigi.\nDV Vosa Vakacacataka, Vosa Vakacacataki.\nJeko. 7:13–21; V&V 46:8–9. DV iVakatakilakila.\nSame 19:1; V&V 88:47.\n1 Nif. 4:13.\n2 Vei. 13:20.\n2 Kori. 11:14; 2 Nif. 9:9.\nAlama 3:26–27; 5:41–42; V&V 29:45.


Gone Era Vakamarautaka na Kalou\nO CEI na gone e vuravura o nanuma e marautaka vakalevu duadua o Jiova?— O Jisu, na Luvena. Daru veitalanoataka mada na veika e cakava o Jisu e marautaka na Tamana vakalomalagi.\nE dau siga tolu na kena taubaletaki na gaunisala mai na vanua eratou vakaitikotiko kina na vuvale i Jisu i Jerusalemi, na koro e tu kina na valenisoro i Jiova. E vakatoka o Jisu na valenisoro me “vale nei Tamaqu.” Eratou dau lako vakavuvale e kea e veiyabaki ena kanavata ni Lakosivia.\nEna dua na yabaki, ni sa yabaki 12 o Jisu, eratou sa suka tiko mai ena kanavata ni Lakosivia na vuvale i Jisu. Eratou qai vakila ga ni yali o Jisu, ni sega ni tiko tale ga kei ira na wekadratou, ni ratou sa vakacegu me ratou vakarau moce. Rau mani lesu i Jerusalemi o Meri kei Josefa me rau lai vakasaqarai Jisu. E vei beka na vanua o nanuma ena tiko kina?—\nRau kunei koya ena valenisoro. E vakarogoci ira tiko na ivakavuvuli qai vakatarogi ira tale ga. E sauma tale ga na nodra taro. Era qoroya na dodonu vinaka ni nona saumi taro. O raica rawa na vu ni nona marautaki Luvena na Kalou?—\nRau lomavakacegu o Meri kei Josefa ni rau sa kunei Jisu. Ia e sega ni lomaleqa o Jisu. E kila o koya ni valenisoro e vanua veiganiti me tiko kina. Oya na vuna e taroga kina: “Drau sega ni kila ni sa dodonu me’u tiko e na vale nei Tamaqu?” E kila ni valenisoro e vale ni Kalou, e marau ni tiko kina.\nOti oya rau sa qai kauti Jisu yabaki 12 i Nasareci o Meri kei Josefa. Na cava o nanuma, e vakacava na ivalavala i Jisu vei rau na nona itubutubu?— E kaya na iVolatabu ni “dau talairawarawa vei rau.” Io, e cakava na veika erau tukuna na nona itubutubu, ke rau mani kerei koya sara mada ga me lai taki wai mai na tobu.—Luke 2:41-52, VV.\nE vakamarautaka vakacava na Kalou na gone o Jisu?\nVakasamataka mada oqo: Dina ga ni tamata uasivi o Jisu, e talairawarawa ga vei rau na nona itubutubu erau sega ni uasivi. E marautaka beka na Kalou oya?— Io, ni tukuna na Vosa ni Kalou vei ira na gone: “Ni talairawarawa vei ira na nomuni i tubutubu.” (Efeso 6:1, VV) Ena marautaki iko tale ga na Kalou ni o talairawarawa vei rau na nomu itubutubu, me vaka e cakava o Jisu.\nE rawa tale ga nida vakamarautaka na Kalou nida tukuni koya yani. Era na kaya beka e so ni sega ni dodonu mera cakava oqo na gone. Ia nira via tarovi ira na gone e so na tamata, e kaya o Jisu: ‘Dou sega beka ni wilika, “Na Kalou ena cakava na vakarokoroko me uasivi sara ena gusudra na gonelalai kei na gone dramidrami”?’ (Maciu 21:16) E rawa gona vei keda kece, kevaka eda vinakata, meda tukuni Jiova yani kei na nona vinaka. Kevaka eda cakava oya, eda na vakamarautaka na Kalou.\nE vei eda vulica mai kina na veika me baleta na Kalou eda rawa ni tukuna yani?— Mai na noda vuli iVolatabu e vale. Ia ena levu cake na ka eda vulica ena vanua era dau soqoni kina na tamata ni Kalou. Ia eda na kilai ira vakacava na tamata ni Kalou?—\nNa cava e dau caka ena gauna ni soqoni? E dau vakavuvulitaki dina kina na iVolatabu? Vakacava o ira na tiko kina, era wilika beka na iVolatabu ra qai veivosakitaka? Oya na sala eda rogoca kina na ka e tukuna na Kalou, se vakaevei?— Eda namaka meda rogoca na ka e tukuna na Kalou ena nodra soqoni na lotu Vakarisito, se vakaevei?— Ia vakacava ke ra tukuna e so ni sega ni gadrevi meda bulataka na ka e tukuna na iVolatabu? O na vakatokai ira oqori mera tamata ni Kalou?—\nOqo e dua tale na ka mo vakasamataka. E kaya na iVolatabu ni o ira na tamata ni Kalou ena “tiko vei ira na yacana.” (Cakacaka 15:14) Ni “Jiova” e yaca ni Kalou, e rawa nida tarogi ira na tamata se e nodra Kalou o Jiova se sega. Kevaka era kaya na sega, ia eda kila nira sega ni nona tamata. O ira tale ga na tamata ni Kalou era na dau vakamacalataka na Matanitu ni Kalou. Era vakaraitaka na nodra lomani koya ena nodra muria na nona ivunau.—1 Joni 5:3.\nKe o kilai ira era cakava na veika kece oqo, e dodonu mo sokalou kei ira. Mo vakarorogo vinaka ena gauna e caka kina na soqoni, qai sauma na taro e tarogi mai kina. Oya na ka e cakava o Jisu ena gauna e tiko kina ena vale ni Kalou. Kevaka o cakava na veika oqori, o na vakamarautaka na Kalou, me vakataki Jisu.\nO rawa beka ni vakasamataki ira e so na gone era cavuti ena iVolatabu era vakamarautaka na Kalou?— O Timoci e kena ivakaraitaki vinaka. E sega ni vakabauti Jiova o tamana. Ia erau vakabauti Jiova o Unaisi, na tinana, kei Loi, na buna. E dau rogoci rau o Timoci qai vulica tale ga na veika e baleti Jiova.\nDina ga ni sega ni vakabauti Jiova na tamana, ia na cava e vinakata me cakava o Timoci?\nNi sa cauravou o Timoci, e sikova yani na nodratou koro na yapositolo o Paula. E raica na nona gugumatua ni qaravi Jiova o Timoci. Mani sureti Timoci me tomani koya me lai vakarabailevutaka na nona qarava na Kalou. Ena veivanua kece erau lakova, rau vakamacalataki Jisu kina kei na Matanitu ni Kalou.—Cakacaka 16:1-5; 2 Timoci 1:5; 3:14, 15.\nE tu beka ga ena iVolatabu na kedra ivakaraitaki na gonetagane era vakamarautaka na Kalou?— Sega. Vakasamataka mada e dua na goneyalewa gone ni Isireli e vakamarautaka tale ga na Kalou. E bula tiko o koya ena gauna erau veimecaki tiko kina na matanitu o Siria kei Isireli. Era mai valuti Isireli na kai Siria ena dua na gauna ra qai kauta vakavesu na goneyalewa lailai oqo. E kau ina nona vale na iliuliu ni mataivalu o Neamani. E yaco sara me lai nona dauveiqaravi na wati Neamani.\nE tauvi vukavuka tiko o Neamani. E sega ni dua na vuniwai e vakaotia rawa na kena mate. Ia e vakabauta na goneyalewa ni Isireli oqo ni tiko e dua na dauveiqaravi ni Kalou, e parofita, e rawa ni vakaotia na mate e tauvi Neamani. Ia rau sega ni qaravi Jiova o Neamani kei watina. A dodonu beka me tukuna vei rau na goneyalewa gone oqo na veika e kila? Na cava o na cakava o iko?—\nE vakamarautaka vakacava na Kalou na goneyalewa oqo?\nE kaya na goneyalewa lailai oya: ‘Me lako mada o Neamani me lai raica na parofita i Jiova e Isireli, ena vakabulai o Neamani mai na nona vukavuka.’ E rogoci goneyalewa o Neamani qai lako sara vua na parofita i Jiova. Ni cakava na ka e tukuna vua na parofita e vakabulai sara mai na kena mate. Oqo e vakavuna na nona qarava na Kalou dina o Neamani.—2 Tui 5:1-15.\nE rawa beka mo vukea e dua me vulici Jiova kei na veika e rawa ni cakava, me vaka na goneyalewa oya?— O cei o rawa ni vukea?— De era na kaya beka nira sega ni vinakata mera vukei. Ia o rawa ni vakamacalataka ga na veika vinaka e dau cakava o Jiova. De dua era na vakarorogo. Ena marautaka dina o Jiova ni o cakava oqori.\nE kunei e so tale na veivakayaloqaqataki vei ira na gone mera qaravi Jiova ena Same 122:1; 148:12, 13; Dauvunau 12:1; 1 Timoci 4:12; kei na Iperiu 10:23-25.\niMeli iMeli Gone Era Vakamarautaka na Kalou


NAI VAKATEKIVU 5 FOV - Oqo nai vola ni kawa i Atama. E - Bible Search\nNAI VAKATEKIVU 4 NAI VAKATEKIVU 6\nNAI VAKATEKIVU 5\nAi tukutuku ni nodra yabaki na qase ka yacova na waluvu, 1-32; ai tukutuku kei Inoki, 21-24.\n1Oqo nai vola ni kawa i Atama. E na siga sa bulia kina na tamata na Kalou, sa buli koya me ucuya na Kalou; 2sa buli rau me dua na tagane ka dua na yalewa; a sa vosavakalougatataki rau, ka vakatoka na yacadrau na Tamata, e na siga sa buli rau kina.\n3A sa bula ko Atama ka dua na drau ka tolusagavulu na yabaki, a sa qai sucu e dua na luvena tagane a sa ucui koya ka sai tovo vata kaya, a sa vakayacani koya ko Seci; 4ia ni sa sucu ko Seci, sa bula tiko ko Atama, ka walu na drau na yabaki: a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 5ia na yabaki kecega ka bula kina ko Atama, sa ciwa na drau ka tolusagavulu na yabaki: a sa qai mate.\n6A sa bula ko Seci ka dua na drau ka lima na yabaki, a sa qai sucu na luvena ko Inosi: 7ia ni sa sucu ko Inosi, sa bula tiko ko Seci, ka walu na drau ka vitu na yabaki, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 8ia na yabaki kecega ka bula kina ko Seci sa ciwa na drau ka tinikarua na yabaki: a sa qai mate.\n9A sa bula ko Inosi ka yabaki ciwasagavulu, a sa qai sucu na luvena ko Keinana: 10ia ni sa sucu ko Keinana, sa bula tiko ko Inosi, ka yabaki walu na drau ka tinikalima, a sa sucu na luvena tagane kei na luvena yalewa: 11ia na yabaki kecega sa bula kina ko Inosi sa ciwa na drau ka lima na yabaki: a sa qai mate.\n12A sa bula ko Keinana ka yabaki vitusagavulu, a sa qai sucu na luvena ko Meelelieli: 13ia ni sa sucu ko Meelelieli, sa bula tiko ko Keinana, ka yabaki walu na drau ka vasagavulu, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 14ia na yabaki kecega sa bula kina ko Keinana sa ciwa na drau ka tini na yabaki: a sa qai mate.\n15A sa bula ko Meelelieli ka yabaki onosagavulu ka lima, a sa qai sucu ko Jereti na luvena: 16ia ni sa sucu ko Jereti, sa bula tiko ko Meelelieli, ka yabaki walu na drau ka tolusagavulu, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 17ia na yabaki kecega sa bula kina ko Meelelieli sa walu na drau ka ciwasagavulu ka lima na yabaki: a sa qai mate.\n18A sa bula ko Jereti ka yabaki dua na drau ka onosagavulu ka rua, ka sa qai sucu ko Inoki na luvena: 19ia ni sa sucu ko Inoki, sa bula tiko ko Jereti ka yabaki walu na drau, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 20ia na yabaki kecega sa bula kina ko Jereti sa ciwa na drau ka onosagavulu ka rua na yabaki; a sa qai mate.\n21A sa bula ko Inoki ka yabaki onosagavulu ka lima, ka sa qai sucu ko Mecusela na luvena: 22ka rau sa daulako vata kei na Kalou ko Inoki, ni sa sucu ko Mecusela, ka yabaki tolu na drau, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 23ia na yabaki kecega sa bula kina ko Inoki sa tolu na drau ka onosagavulu ka lima na yabaki: 24ka rau sa daulako vata kei na Kalou ko Inoki: a sa yali eke: ka ni sa kauti koya tani na Kalou.\n25A sa bula ko Mecusela ka dua na drau ka walusagavulu ka vitu na yabaki, a sa qai sucu ko Lemeki na luvena: 26ia ni sa sucu ko Lemeki, sa bula tiko ko Mecusela, ka yabaki vitu na drau ka walusagavulu ka rua, a sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 27ia na yabaki kecega sa bula kina ko Mecusela sa ciwa na drau ka onosagavulu ka ciwa na yabaki: a sa qai mate.\n28A sa bula ko Lemeki ka yabaki dua na drau ka walusagavulu ka rua, a sa sucu e dua na luvena tagane: 29a sa vakayacani koya ko Noa, ni sa kaya, O koya oqo ena vakalecataki keda e na noda oca kei na cakacaka ni ligada, e na vuku ni qele sa cudruva ko Jiova. 30Ia ni sa sucu ko Noa, sa bula tiko emuri ko Lemeki, ka lima na drau ka ciwasagavulu ka lima na yabaki, ka sa sucu eso tale na luvena tagane kei na luvena yalewa: 31ia na yabaki kecega sa bula kina ko Lemeki sa vitu na drau ka vitusagavulu ka vitu na yabaki: a sa qai mate.\n32A sa lima na drau na yabaki i Noa, a sa sucu na luvena ko Semi, kei Ame, kei Jefeca.


advice Archives - Nona Valenibula ni Vakatovotovo ni Valenibula oIni Street Street\nNa liutaki tiko ni valenikuro ni veisele ena Street sa solia tiko na ivakasala sega ni taucoko ena dua na iwalewale ni vakatagi\nNa veisele vakatagi sa tubu ena kilai tani ena vica na yabaki sa oti, e vu ga mai na nodra veivakadonui na tamata rogo kei na veitukutuku vakaitukutuku. Se sa vakalevutaki na lomasere, vakatikori ni baluna se itautau e Lodoni, ka toso tikoga na yabaki ni veiqaravi vakavuniwai ena yabaki. E dua vei ira na bibi ni vuqa na mataqali bolebole o ya na iwalewale ni duavata vakadikevi ni qarai. E dua vei ira na vanua ni veiqaravi ni veivakasele vakatatabu era tu ena yasayasa vaka-Lodoni, e dua na vanua rogo ka ivakaraitaki vinaka oWase ena vanua ni veisele ni dasele oWase, vakatokai na CSC se Vanua ni Veisele Vakasele, liutaki mai vei Dr Alan Kingdon, o cei e sa bula oti 30 veiyabaki me vaka e dua na dauveisele dausele ni vakatagi. Na valenibula e solia na ivakatagedegede vakasakiti ni veiqaravi vei ira na kasitama ka vakakina e dua na mataqali iwalewale matailevu ni vakatagi kei na kena iserau ena initaneti e tiko ena http://www.cosmeticsurgeryclinic.co.uk.\nNa mataveilawa vakasakiti oqo sa tukuna tiko kina na vutuniyau ni veika e sotavi kei na iwalewale ni veisele vakamisini era tu ena Sitoa ni Vuli veisele ni iVakasele. Na valenibula e solia na iwalewale taucoko ni iwalewale ni veisele kei na veiqaravi vei ira na ivakatagi, oka kina na kena vakatikori yani na balu ki na boumi ni wai me vaka na bulubulu e Lodoni, me baleti ira na yalewa kei na tagane. Na vakacurumi ni so na tekinolaji vou kei na iwalewale se qai toso cake sara era sa tu kina, na timi ni kenadau ni veiliutaki e vakarautaka e dua na ivakatagedegede cecere ni kila kei na kila ka kei na yalodina ki na itavi.\nNa vakatatabu ena levu sara na ituvaki ni veisele vakataotaki, e dua na yaga bibi ni vanua ni veiqaravi oqo sai koya na imatai ni filosofi o vakadikeva na vanua ni vuli kei na kena vakailesilesi ni ra iusutu bibi ni nodra ivakarau ni cakacaka. Na kasitama oqo e vakanamata vakatabakidua ki na rawa-ka ena vanua ni bula ka kovuta e dua na ivakatagedegede cecere ni veimaroroi kei na ituvatuva ni veidusimaki sega ni vakalawa.\nMe ivakadinadina vei ira na kasitama era vakanamata kina vanua ni veiqaravi oqo, ena soli wale na veivakadonui taumada. Ena gauna sa sega kina na veitalanoataki ni veivakadonui me veivosakitaki kei na veika e gadrevi vua na tamata me vakayagataki ka veivosakitaki ena gauna ka vakarautaki kina na ivakasala sega ni yalani ka yaga me baleta na veiqaravi e gadrevi ka vakakina na kena ena gadrevi. Ena vuqa na gauna ena rawa ni levu sara na ivakarau ni veiqaravi me na rawa ni na vakayacori me vaka na, na ivakasala e soli ena vakau kina na iwalewale digitaki eso oqo, kei na kena raici me vakasalataki ka vakasalataki ena kena e vinaka duadua vei koya e vakaitomani..\nMe baleta e dua na iwalewale ra ni ccomece , na valenibula ni veisele ni Street oqo e solia tiko e dua na vuli levu kei na kila ka kei na dua vei ira na kasitama era veirawai vakalevu kei na dua na mataveilawa veivakayarayataki ka ra vakayagataka na itokani. E dua na veisiko ki na http://Www.cosmeticsurgeryclinic.co.uk na vakarautaka vei koya e vulagi vua e dua na vutuniyau ni itukutuku kei na veidusimaki veituberi vei ira na daunivolaivola me vukei ira me ra vakatulewa taumada.\nMe baleta na ikuri ni ivakamacala sikova na http://www.cosmeticsurgeryclinic.co.uk\nEna vola o dauvolaivola na veimataqali ulutaga\nE dua na turaga mai Lodoni Levu sa yaco me ika 100 ni tamata me na qaravi ena imatai ni Valenivolavola ni Vakauitukutuku Vakamisini ena Irogorogo ni Initaneti e Ilovi mai Lodoni. Na tamata oqo, ka sotava tiko na kenisa ni tauvi kenisa ni vuka, me na kakua ni tauri mai na dua tale na ituvaki ni vakayadrati. O koya e dua vei ira na iwiliwili levu ni ivakayagataki ka ra vakauta yani ki na Vale ni Veiqaravi ena Street Street for WeKndindin na veiqaravi veirawai ena veidinadinati era veivakabauti kina.


motoka 3 Lavetaka na iwasewase\nMotoka 3 iWasewase ni iyaloyalo ni lavetaki ka iyaya taucoko ni vf Vakavaranise\nMotoka 3 ni iwasewase téléchargement\n Tikinisiga ni vakacegu mai : 2 Okosita 2017 \n Ni : Brian Fee \nNa mataqali : Veika \nDuikaikai : Amerika, \nNi oti na yabaki ni waraka na kena itinitini, e ena sikirini levu na tomani ni na totoka ni veika ni Disney ni motoka. Raica oqo ena ituvaki ni 1080 t, sa raica sara ni oti na nodra sereki na galala sara Varanise ena taucoko. Lavetaka ga na iyaloyalo sa tiko rawa ena neimami mataveilawa ena dua na gauna totolo e na veilawa ni veitaratara taucoko vakalawa kei na galala, Kevaka e sega na iyalayala kei na vakatatabu.\nNa vakabauta ni Motorsport, McQueen ni tibi, e relegated me kena yasana mai na dua na itabatamata vou ni ultra na motoka lolo. Ena vukei koya me ira na lesu ki na qito, sinai tu ena mechaniczka ni yalodina, Cruz Ramirez, era mataqali e dua na ituvatuva taumada ni qaqa. Me vaka ena veigauna, Sa na vakakina na ivakasala Hudson ” Na cagilaba ” Hornet, tatuki legend. Kei sara mada ga ni nomu tibi na sala o ni sotava e vica na veiveisau sega ni namaki, prouve que le vainqueur du Golden plongeur ne renonce pas si facilement !\niyaya ni motoka 3,\nmotoka ni iyaloyalo yavala 3 sinai tu na italanoa ena french ,\nitutu ni kato ni motoka 3 ,\nmotoka 3 galala mai na iyaya ni ,\nmotoka 3 truefrench,\n1na faile motoka 3,\niWasewase ni lavetaki motoka 3,\nmotoka 3 Iyaloyalo ni Varanise,\nMotoka 3 zone téléchargement DVDRip VF\n1fichier cars 3itutu ni kato ni motoka 3motoka 3 galala mai na iyaya nimotoka 3 Iyaloyalo ni Varanise.motoka 3 truefrenchMotoka 3 zone téléchargement DVDRip VFcomplet vf cars 3dvdripcars 3motoka ni iyaloyalo yavala 3 sinai tu na italanoa ena frenchiyaya ni motoka 3streaming gratuit cars 3telechargement cars 3iWasewase ni lavetaki motoka 3


Kilai Koya Vinaka na Kemu Meca | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Belize Kriol Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kabuverdianu Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nicaraguan Sign Language Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“Nida sega ni lecava na nona ilawaki [o Setani].”—2 KOR. 2:11.\nSERE: 150, 32\nVakacava na levu ni veivakacalai i Setani?\nE saga vakacava o Setani me vakacalai keda yadudua?\nNa cava o vulica me baleta na kemu meca?\n1. Na cava e vakatakila o Jiova mai Iteni me baleta na keda meca?\nE KILA vinaka o Atama ni sega ni dau vosa na gata. E rairai siqema ni dua na kabula vakayalo e vakayagataka na gata me vosa vei Ivi. (Vkte. 3:1-6) Erau sega ni kila vinaka o Atama kei Ivi na kabula vakayalo qori. Ia e nakita ga o Atama me vakanadakuya na Tamana vakalomalagi dauloloma me tokoni koya ena kena saqati na inaki ni Kalou. (1 Tim. 2:14) E totolo wale ga nona vakatakila o Jiova na itukutuku me baleta na meca e lawakitaki Atama kei Ivi qai yalataka ni na vakarusai. E tukuna tale ga o Jiova ni toso na gauna, ena tiko vua na kabula vakayalo qori na kaukaua me saqati ira na lomana na Kalou.—Vkte. 3:15.\n2, 3. Na cava e rairai lailai ga kina na itukutuku e vakatakilai me baleti Setani ni bera ni basika na Mesaia?\n2 Ni Kalou vuku o Jiova, e sega kina ni tukuna vei keda na yaca ni agilosi a saqati koya. * E vakatulewataka me kua ni vakatakila na yacana me oti mada e rauta ni 2,500 vakacaca na yabaki na talaidredre e Iteni. (Jope 1:6) E tolu ga na ivola ena iVolatabu vakaIperiu e volai kina na yaca Setani, kena ibalebale “Dauveivorati,” oya ena 1 Veigauna, Jope, kei na Sakaraia. Ni bera ni basika na Mesaia, na cava e lailai ga kina na ka e tukuni me baleta na keda meca?\n3 Kena irairai ni sega ni vinakata o Jiova me vakalevulevui Setani ena kena volai vakalevu ena iVolatabu vakaIperiu na veika me baleti koya kei na ka e dau cakava. Na inaki bibi ni nona uqeta me volai na wase ni iVolatabu qori me vakatakilai kina na Mesaia, me tuberi ira tale ga vua na Kalou. (Luke 24:44; Kala. 3:24) Ni sa vakayacori qori kei na nona basika na Mesaia, o Jiova e lesi koya kei ira nona tisaipeli mera vakatakila na veika eda sa mai kila tu qo me baleti Setani * kei ira na nona ito. E veiganiti kina me vakayagataki Jisu kei ira na lumuti o Jiova mera butuqaqi Setani kei ira na nona ito.—Roma 16:20; Vkta. 17:14; 20:10.\n4. Na cava meda kua kina ni lomaleqataka vakasivia na Tevoro?\n4 Na yapositolo o Pita e vakamacalataki Setani na Tevoro me “laione e tagi,” ia o Joni e vakatokai koya me “gata.” (1 Pita 5:8; Vkta. 12:9) E sega ni vinakati meda lomaleqataka vakasivia na Tevoro, ni vakaiyalayala ga na nona kaukaua. (Wilika Jemesa 4:7.) E tokoni keda o Jiova, Jisu, kei ira na agilosi yalodina, meda vorata kina na keda meca. Ia e vinakati meda kila na isau ni tolu na taro bibi qo: Vakacava na levu ni veivakacalai i Setani? E dau vakacalai keda yadudua vakacava? Vakacava na levu ni nona kaukaua? Nida dikeva na taro qori, eda na veivosakitaka tale ga na ka eda vulica kina.\n5, 6. Na cava era sega ni kauta mai kina na matanitu vakatamata na veisau eda vinakata?\n5 Dua na iwase levu ni agilosi era tomani Setani ena talaidredre. Ni bera na Waluvu, e bacana eso o Setani mera veiyacovi tawadodonu kei ira na yalewa ni vuravura. E vakamacalataka vakaivakatakarakara qori na iVolatabu, ni yarataka na bui ni gata e dua na ikatolu ni kalokalo ni lomalagi ena gauna e kolotaki sobu mai kina, kei na ka e e yaco ena Waluvu. (Vkte. 6:1-4; Juta 6; Vkta. 12:3, 4) Nira vakanadakuya na vuvale ni Kalou na agilosi qori, sa lewai ira o Setani. Era dau vakatubuca, e tauyavutaka tale ga o Setani e dua na matanitu me vakatotomuria kina na Matanitu ni Kalou, e kena tui o koya. Ena nona matanitu, e tuvanaki ira na agilosi mera wasei vakamatanitu, mera iliuliu, mera lewa tale ga na vuravura.—Efeso 6:12.\n6 E vakayagataka o Setani na nona isoqosoqo me lewai ira kina na matanitu kece vakatamata. E matata vinaka na tikina qori ni a vakaraitaka vei Jisu “na matanitu kece e vuravura” qai kaya: “Au na solia vei iko mo lewa kece qo, me nomu tale ga na kedra lagilagi, ni sa soli vei au, au na solia tale ga vei koya au via solia kina.” (Luke 4:5, 6) Se mani vakacava na sasaga i Setani, e levu na ka vinaka era cakava na matanitu vei ira na lewenivanua. De dua e vinaka na nodra inaki eso era veiliutaki. Ia e sega ni dua na matanitu vakatamata se iliuliu me kauta mai na veisau eda vinakata tu na kawatamata.—Same 146:3, 4; Vkta. 12:12.\n7. Na cava eda kaya kina ni sega ni vakayagataka ga o Setani na matanitu, e vakayagataka tale ga na lotu lasu kei na veika vakabisinisi? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 O Setani kei ira na timoni era vakayagataka tale ga na lotu lasu kei na veika vakabisinisi mera vakacala kina “na vuravura taucoko.” (Vkta. 12:9) E vakayagataka na lotu lasu me vakatetea kina na itukutuku lasu me baleti Jiova. Kena ikuri, e rairai nakita na Tevoro mera guilecava e levu na yaca ni Kalou. (Jere. 23:26, 27) Kena itinitini, era vakacalai kina na lewenivanua lomadina era nanuma nira qarava dina na Kalou, ia era qarava tiko na timoni. (1 Kor. 10:20; 2 Kor. 11:13-15) E vakatetea tale ga o Setani na itukutuku lasu ena veika vakabisinisi. Kena ivakaraitaki, e vakavulica o vuravura ni sala vinaka duadua me rawati kina na marau oya me qarai na ilavo, me kumuni tale ga na iyau. (Vkai. 18:11) O ira na vakabauta na itukutuku qori era qarava na “iYau,” era sega ni qarava na Kalou. (Maciu 6:24) Toso na gauna, sa vakaruguta na nodra lomana na Kalou na nodra lomana na iyau.—Maciu 13:22; 1 Joni 2:15, 16.\n8, 9. (a) Na cava e rua na ka eda vulica me baleti Atama, Ivi, kei ira na agilosi talaidredre? (b) E yaga vakacava na noda kila na levu ni veivakacalai i Setani?\n8 Eda vulica e rua na ka bibi ena ivakaraitaki i Atama, Ivi, kei ira na agilosi talaidredre. Kena imatai, ni rua tiko na ito, eda na digia ga e dua. Eda na yalodina vei Jiova se da tokoni Setani. (Maciu 7:13) Kena ikarua, ni lekaleka ga na yaga ni ka e vakarautaka o Setani vei ira na tokoni koya. A rawa ni rau lewa ga o Atama kei Ivi na nodrau ivakatagedegede ni ka e vinaka kei na ka e ca, o ira tale ga na timoni era lewa na matanitu vakatamata. (Vkte. 3:22) Ia na ka rau sotava kina e ca sara ni vakatauvatani kei na ka e tukuna o Setani ni rau na rairai rawata kina.—Jope 21:7-17; Kala. 6:7, 8.\n9 E yaga vakacava na noda kila na levu ni veivakacalai i Setani? E uqeti keda me donu noda rai me baleti ira na veiliutaki, e uqeti keda tale ga ena cakacaka vakavunau. Eda kila ni o Jiova e vinakata meda dokai ira na vakailesilesi ni matanitu. (1 Pita 2:17) E namaka gona meda muria na lawa ni matanitu ke sega ni veisaqasaqa kei na nona ivakatagedegede. (Roma 13:1-4) Ia eda kila ni dodonu meda tawaveitovaki tiko ga, meda kua ni tovaka e dua na isoqosoqo vakapolitiki se tamata. (Joni 17:15, 16; 18:36) Nida kila na ka e saga o Setani me cakava ena yaca i Jiova kei na kena irogorogo, e uqeti keda vakalevu meda vakavulica na ka dina me baleta na noda Kalou. Eda sakitaka nida vakatokai ena yacana da qai vakayagataka nida kila ni yaga sara vakalevu na noda lomani koya mai na kena lomani na ilavo kei na iyau.—Aisea 43:10; 1 Tim. 6:6-10.\n10-12. (a) E rawai ira vakacava na agilosi o Setani? (b) Cava eda vulica ena nodra talaidredre e levu na agilosi?\n10 E mana na iwalewale e vakayagataka o Setani me veivakacalai kina. Kena ivakaraitaki, e vakayagataka na baca me siwati keda meda cakava na lomana. E dau vakarerei keda yadua tale ga meda vakamalumalumu vua.\n11 Vakasamataka mada na mana ni baca e rawai ira kina e dua na iwase levu ni agilosi. A rairai dikevi ira toka ena loma ni dua na gauna qai bacani ira mera to vua. Era rawai eso na agilosi ena baca qori nira veiyacovi tawadodonu kei ira na yalewa qai basika kina e dua na mataqali kawa e kaukaua na nodra ivakarau. (Vkte. 6:1-4) De dua a temaki ira na agilosi talaidredre o Setani mera veiyacovi tawadodonu, e yalataka tale ga mera lewa na kawatamata. Kena irairai ni nona inaki me tarova nona tadu mai na ‘kawa ni yalewa’ a yalataki. (Vkte. 3:15) Se mani cava e yaco, e vakaseva o Jiova na lalawa kece qori ena Waluvu, e tagutuvi kina na sasaga i Setani kei ira na agilosi talaidredre ena gauna ya.\nSaga o Setani me Bacani keda (Raica na parakaravu 12, 13)\n12 Na cava eda vulica ena ka e yaco qori? Meda kua ni vakalecalecava na veirawai ni veiyacovi tawadodonu, se na rerevaki ni nanumi keda ga. Dua na gauna balavu na nodra veiqaravi tu ena mata ni Kalou na agilosi era tokoni Setani. Ia nira tiko ena vanua totoka ya, levu era bucina na gagadre ca qai vakawakana. Nikua, sa rairai vakayabaki noda veiqaravi tiko ena isoqosoqo i Jiova e vuravura. Ia e rawa nida bucina na gagadre ca ena vanua savasava qori. (1 Kor. 10:12) E bibi gona meda dikeva wasoma na lomada, meda cata na vakanananu ca da qai cavuraka na dokadoka!—Kala. 5:26; wilika Kolosa 3:5.\n13. Na cava e dua tale na baca mana e vakayagataka o Setani, eda na qaqarauni vakacava?\n13 E dua tale na baca mana e vakayagataka o Setani, oya meda via kila na vakatevoro. Nikua, e uqeta tale ga qori ena lotu lasu kei na buturara ni veivakamarautaki. E vakabulabulataki tale ga ena iyaloyalo, qito ena vidio se kompiuta, kei na so tale na tabana ni vakauitukutuku. Eda na qaqarauni vakacava meda kua ni rawai ena baca qori? Eda sega ni namaka me vakarautaka vakamatailalai na isoqosoqo i Jiova na ka ni veivakamarautaki e veiganiti kei na kena e sega. E vinakati meda vakavulica na noda lewaeloma yadua me salavata kei na ivakatagedegede ni Kalou. (Iper. 5:14) Ia eda na vakatulewa vinaka nida muria na ivakasala ni yapositolo o Paula “me kua ni veivakaisini” na noda lomana na Kalou. (Roma 12:9) Eda rawa ni taroga: ‘E laurai ena ka ni veivakamarautaki au digia niu veivakaisini tiko? Ke raica noqu vuli iVolatabu se o ira noqu veisikovi lesu na ka ni veivakamarautaki au digia, vakacava era na kaya niu sega ni cakava na ka au vunautaka tiko?’ Na levu ga ni kena salavata na noda vosa kei na noda ivalavala, ena dredre nida coko ena dai nei Setani.—1 Joni 3:18.\nSaga o Setani me Vakarerei Keda (Raica na parakaravu 14)\n14. E dau vakarerei keda vakacava o Setani, eda na vosota vakacava?\n14 Me ikuri ni nona bacani keda o Setani, e saga tale ga me dau vakarerei keda meda kua ni yalodina vei Jiova. Kena ivakaraitaki, e uqeti ira na veimatanitu mera vakatabuya na noda cakacaka vakavunau. Se rawa ni uqeti ira totolo o ira eda cakacaka vata se vuli vata mera vakalialiai keda nida muria na ivakatagedegede savasava ena iVolatabu. (1 Pita 4:4) E rawa tale ga ni uqeti ira na lewe ni noda vuvale e vinaka na nodra inaki mera tarova na noda tiko ena soqoni. (Maciu 10:36) Eda na vosota vakacava? Dua, meda namaka na veivakatovolei va qori, nida vala tiko kei Setani. (Vkta. 2:10; 12:17) Dua tale, e bibi meda kila na nona inaki, ni tukuna nida na qaravi Jiova tiko ga ena gauna vinaka. Ia nida vakatovolei, eda na vakanadakuya na Kalou. (Jope 1:9-11; 2:4, 5) Kena ilutua, e bibi meda nuitaka na veivakaukauataki i Jiova meda vosota. Nanuma tiko, ni na sega ni biuti keda.—Iper. 13:5.\nVAKACAVA NA LEVU NI KAUKAUA I SETANI?\n15. Vakacava e rawa ni vakasaurarataki keda o Setani meda cakava na ka eda cata? Vakamacalataka.\n15 E sega ni rawa ni vakasaurarataki keda o Setani meda cakava na ka eda cata. (Jeme. 1:14) E levu nikua era tokona na inaki i Setani ena nodra lecaika. Ia nira vulica na ka dina, era vakatulewataka yadudua o cei mera qarava. (Caka. 3:17; 17:30) Nida vakadeitaka meda cakava na loma ni Kalou, ena dredre ni rawai keda o Setani meda tawayalodina.—Jope 2:3; 27:5.\n16, 17. (a) Na cava tale e sega ni cakava rawa o Setani kei ira na timoni? (b) Cava meda kua kina ni rere ni masu vakadomoilevu vei Jiova?\n16 Eso tale na ka e sega ni cakava rawa o Setani kei ira na timoni. Kena ivakaraitaki, e sega ni vakamacalataki ena iVolatabu ni rawa ni kila na noda vakasama kei na lomada. Qori na ka e rawa ni rau cakava o Jiova kei Jisu. (1 Sam. 16:7; Mari. 2:8) Ia vakacava nida vosa se masu vakadomoilevu? Eda leqataka ni rawa ni rogoca na Tevoro se o ira na timoni ra qai cakava e dua na ka? Sega. Na vuna? Eda sega ni lomaleqa ni cakava na ka vinaka ena noda veiqaravi nida leqataka ni raici keda na Tevoro. E va tale ga qori na noda masu vakadomoilevu, eda sega ni leqataka ni na rogoci keda na Tevoro. E volai ena iVolatabu na nodra ivakaraitaki e levu na dauveiqaravi ni Kalou era masu vakadomoilevu, ia e sega ni tukuni nira lomaleqataka ni na rogoci ira na Tevoro. (1 Tui 8:22, 23; Joni 11:41, 42; Caka. 4:23, 24) Ke da saga ena noda vinaka kece me salavata kei na loma ni Kalou na noda vosa kei na noda ivalavala, eda nuidei ni o Jiova ena sega ni vakatara na Tevoro me vakaleqai keda.—Wilika Same 34:7.\n17 E vinakati meda kila na keda meca, ia meda kua ni rerevaki koya. Ena veitokoni ga i Jiova eda rawa ni vakamalumalumutaki Setani. (1 Joni 2:14) Ke da vorati koya, ena dro tani vei keda. (Jeme. 4:7; 1 Pita 5:9) O Setani e dau taketetaki ira tale ga na itabagone. Na cava mera cakava mera vorata kina na Tevoro? Ena veivosakitaki qori ena ulutaga e tarava.\n^ para. 2 E tukuni ena iVolatabu ni vica na agilosi e tiko na yacadra. (Dvei. 13:18; Tani. 8:16; Luke 1:19; Vkta. 12:7) O Jiova e vakayacani ira yadua na kalokalo (Same 147:4), eda rawa gona ni kaya ni tiko tale ga na yacadra na agilosi, wili kina o Setani.\n^ para. 3 E cavuti ga vaka18 na yaca qori vei Setani ena iVolatabu vakaIperiu, e cavuti vaka30 vakacaca ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito.


NA VUNAU NI SORO 8 FOV - A sa vosa vei Mosese ko Jiova, - Bible Search\nNA VUNAU NI SORO 7 NA VUNAU NI SORO 9\nNA VUNAU NI SORO 8\nSa buli ko Eroni kei iratou na luvena, me ratou bete.\n1A sa vosa vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 2Mo kauti Eroni kei iratou vata kaya na luvena, kei na veisulu, kei na waiwai ni veilumuti, kei na pulumokau mei soro ni valavala ca, kei na sipi tagane ruarua, kei na kato ni madrai sa sega ni vakaleveni; 3ka vakasoqoni ira vata nai soqosoqo taucoko ki na katuba ni vale ni veitavaki.\n4A sa kitaka ko Mosese me vaka ka vakarota vua ko Jiova; a sa soqoni ira vata nai soqosoqo ki na katuba ni vale ni veitavaki. 5A sa kaya vei ira nai soqosoqo ko Mosese, Sa vakaoqo na ka sa vakarota ko Jiova me caka. 6A sa kauti Eroni kei iratou na luvena ko Mosese, ka vakasilimi iratou e na wai. 7A sa vakaisulutaki koya e nai curucuru balavu, ka vauci koya e nai vau ni tolona, ka vakaisulutaki koya e nai sulu eloma, ka vakasuluma e na efoti, ka vauci koya e nai vau talei ni efoti, ka vauca kina vua. 8A sa taubeni koya e nai taube: a sa vonota nai taube e nai Urimi kei na Cumimi. 9A sa vakaisalataka e nai sala; ia, e taudaku ni sala, e na yadrena, sa vauca na koula raraba sa mamare, me nonai sala tabu; me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.\n10A sa taura na waiwai ni lumu ko Mosese, ka lumuta na vale ni Kalou, kei na ka kece sa tu kina, ka vakatabuya: 11a sa kureitaka vakavitu ki dela ni cabocabo-ni-soro, ka lumuta nai cabocabo-ni-soro kei na kenai yaya kecega, kei na taqi kei na kenai tutu, ka me vakatabuya. 12A sa livia e dua na waiwai ni lumu ki na ulu i Eroni, ka lumuta, ka me vakatabuya. 13A sa kauti iratou na luve i Eroni ko Mosese, ka vakaisulutaki iratou e nai curucuru balavu, ka vauci iratou e nai vau ni tolodra, ka vakaisalataki iratou e nai sala; me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.\n14A sa kauta na pulumokau ko koya mei soro ni valavala ca: ia ko Eroni kei iratou na luvena, eratou sa tabaka e na ligadratou na ulu ni pulumokau mei soro ni valavala ca: 15a sa qai vakamatei; a sa kauta na dra ko Mosese, ka boroya voli e nai qaqalo ni ligana na tutuna sa balavu cake e nai cabocabo-ni-soro, ka vakasavasavataka nai cabocabo-ni-soro, ka sova yani na dra ki na vu ni cabocabo-ni-soro, ka vakatabuya, me ia e delana nai bulubulu. 16A sa taura na uro kecega sa tu e na gacagaca, kei nai latikoso sa toka e cake ka toka era na yate, kei na ivi ruarua, kei na kena uro, a sa vakama ko Mosese e na dela ni cabocabo-ni-soro. 17Ia na pulumokau, kei na kulina, kei na lewena, kei na dena, sa vakama e na bukawaqa e nai bili ni tikotiko; me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.\n18Sa qai kauta ko koya na sipi tagane mei soro kama: ia ko Eroni kei na luvena, eratou sa tabaka na ulu ni sipi tagane e na ligadratou: 19a sa vakamatea ko koya; a sa volita nai cabocabo-ni-soro ko Mosese, ka kureitaka kina na dra. 20A sa tava na sipi tagane ko Mosese me vaka na kenai tavatava; a sa vakama ko Mosese na uluna, kei na kenai tavatava, kei na uro. 21A sa vuya ko koya na gacagaca, kei na yavana, e na wai; a sa vakama na sipi tagane taucoko ko Mosese e na dela ni cabocabo-ni-soro: oqo nai soro kama me ka boi vinaka, sa vakacabori e na bukawaqa vei Jiova; me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.\n22A sa kauta ko koya na sipi tagane kadua, na sipi tagane ni veibuli: ia ko Eroni kei iratou na luvena, eratou sa tabaka na ulu ni sipi tagane e na ligadratou. 23A sa vakamatea ko koya: a sa kauta e dua na kena dra ko Mosese, ka boroya kina na vuso ni daliga i matau i Eroni, kei nai dovidovi-ni-kakana ni ligana i matau, kei nai qaqalo levu ni yavana i matau. 24A sa kauti iratou na luve i Eroni, a sa boroya e na dra na vuso ni daligadratou i matau, kei nai dovidovi-ni-kakana ni ligadratou i matau, kei nai qaqalo levu ni yavadratou i matau; a sa volita nai cabocabo-ni-soro ko Mosese, ka kureitaka kina na dra. 25A sa taura na uro, kei na buina uro, kei na uro kecega sa tu e na gacagaca, kei nai latikoso ni yate, kei na ivi ruarua, kei na kena uro, kei na tabana i matau: 26ia mai na kato ni madrai sa sega ni vakaleveni, sa tu e na mata i Jiova, sa kauta e dua na keki sa sega ni vakalevenitaki, ka dua nai buli madrai sa caka e na waiwai, ka dua na keki mamare sara, ka viritu e dela ni uro, kei na dela ni tabana i matau: 27a sa solia kecega ki na liga i Eroni kei na ligadratou na luvena, a sa yalovaka mei soro e yalovaki e na mata i Jiova. 28A sa qai taura mai na ligadratou ko Mosese, ka vakama e na dela ni cabocabo-ni-soro e dela ni soro kama: oqo na ka ni veibuli me ka boi vinaka: oqo na ka sa cabo e na bukawaqa vei Jiova. 29A sa kauta na serena ko Mosese, ka yalovaka mei soro sa yalovaki e na mata i Jiova: na tiki ni sipi tagane ni veibuli oqo nai votavota i Mosese; me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.\n30A sa kauta e dua na waiwai ni veilumuti ko Mosese, ka dua na dra sa tu e dela ni cabocabo-ni-soro, ka kureitaka vei Eroni, kei na nonai sulu, kei iratou na luvena, kei na nodratou i sulu na luvena; a sa vakatabui Eroni, kei na nonai sulu, kei iratou na luvena, kei na nodratou i sulu na luvena.\n31A sa kaya vei Eroni kei iratou na luvena ko Mosese, Dou vakasaqa na lewena mai na katuba ni vale ni veitavaki; ka kania talega maikea, kei na madrai sa tu e na kato ni ka ni veibuli, me vaka ka'u a vakarota, ka kaya, Me kania ko Eroni kei iratou na luvena. 32Ia na kena vo ni lewena kei na madrai dou vakama e na bukawaqa. 33Ia dou kakua ni curu ki tautuba mai na vale ni veitavaki ka bogi vitu, me oti mada na nomudou siga ni veibuli: ni na bogi vitu ni sa ia tiko ko koya na nomudou veibuli. 34Me vaka sa caka e na siga oqo, sa vakarota ko Jiova me caka, me sorovaki kemudou. 35Dou tiko kina ki na katuba ni vale ni veitavaki ka siga vitu ka bogi vitu, ka vakabauta na ka sa vakarota ko Jiova, mo dou kakua ni mate: ni'u sa vakaroti vakakina. 36A sa cakava ko Eroni kei iratou na luvena na ka kecega sa vakarota ko Jiova e na gusu i Mosese.


BCG Vaccine: After Care for Parents – Fijian version | HealthEd\nNa wai ni cula ka yacana na BCG – Na nomuni veiqaravi na i tubutubu ni oti na cula e na wai oqo. Information in Fijian on how to look after the BCG vaccination site following immunisation against tuberculosis (TB).\nNa kena qarauni na vanua e cula e na BCG\nNa veika mo namaka ni cula oti ko luvemu e na wai ni cula na BCG\nE na loma ni 1 ki na 6 na macawa, e na basika e dua na bodaka damudamu lailai e na vanua e cula. E dodonu me maca na bodaka oqo e na vica na macawa e tarava.\nNi oti e 6 ki na 12 na macawa, e rawa ni kacabote na bodaka ka vakawai. Kevaka e yaco oqo, ubia e na lidi mamare ka lawalawa me rawa ni liwava na cagi na vanua e cula. Kua ni vakayagataka na palasita.\nE rawa ni taura e tolu na vula me qai maca na bodaka, ka na toka na kena mawe. Oqo na ka e namaki me yaco.\nNa kena qarauni na vanua e cula\nMe dau savasava ka mamaca na vanua e cula.\nKevaka e bodaka na vanua e cula, ubia e na lidi mamare ka lawalawa me rawa ni liwava na cagi na vanua e cula.\nKakua ni boboka se mila na vanua e cula.\nKakua ni vakapalasitataka na vanua e cula.\nKakua ni boroya e na dua na wainimate, waiwai, se draunikau na vanua e cula.\nKakua ni yagoya se masia na vanua e cula.\nKevaka ko nuiqawaqawataka e dua na ka se ko via kila e so tale na i vakamacala me baleta na mate ni gacagaca (TB) se na wai ni cula na BCG, yalovinaka veitaratara kei na nasi ni bula raraba (Public Health Nurse) e na nomu i tikotiko.\nKevaka ko via taroga e so na ka, se ko nuiqawaqawa, e rawa ni ko qiria e na taudaku ni gauna ni cakacaka, na talevoni e sega ni saumi ni Healthline e na naba 0800 611 116.


Ena Yaga Vakacava Vei Iko na Raivotu?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kamba Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mbunda Mexican Sign Language Mizo Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nE matata qai matailalai na kedratou ivakamacala na va na ose kei na dauvodo ose e cavuti ena iVolatabu! E vaka sara ga eda raica tu e matada na ka e tukuni me baleti ratou. E tukuni ni rogo levu na nodratou cici na ose. Na imatai ni ose e vulavula, qai vodo tiko kina e dua na tui qaqa. Na ikarua ni ose e damudamu, o koya e vodo tiko kina e kauta tani na sautu e vuravura. Na ikatolu ni ose e loaloa, qai taura tu e dua na ivakarau o koya e vodo tiko kina. Qori e vakatakarakarataka na leqa ni kakana. E muri sara toka yani na ose vulaci, qai vakatakarakarataka na tauvimate kei na so tale na ka vakadomobula e kena itinitini na mate. E muri koya voleka tiko o Bulubulu, sa tilomi ira e dua na iwiliwili levu ni kawatamata!—Vakatakila 6:1-8.\n“Dua na ka noqu rere ena imatai ni gauna au wilika kina na kedratou ivakamacala na va na dauvodo ose. Au nanuma ga ni sa voleka na Siga ni Lewa, ia au na sega ni bula niu sega ni vakarautaki au tu.”—Crystal.\n“E vakatubuqoroqoro dina na ka e tukuni me baleti ratou na dauvodo ose, kei na duidui roka ni nodratou ose. Sa qai matata vei au na ka au wilika me baleti ratou niu sa kila na kena ibalebale.”—Ed.\nVakacava o duavata kei na rai nei Crystal me baleti ratou na va na dauvodo ose se o duavata kei Ed? Ni vakatauvatani kei na so tale na ka e vakamacalataki ena Vakatakila, e duatani duadua na raivotu me baleti ratou na dauvodo ose. Ena yaga vei iko na nomu kila na ibalebale ni raivotu qori. E yalataka na Kalou ni o na vakila na marau dina ke o wilika, vulica, qai muria na ka e volai ena Vakatakila.—Vakatakila 1:1-3.\nEra rerevaka eso na raivotu me baleti ratou na dauvodo ose, ia e sega ni dodonu me rerevaki. Era kaya e vica vata na milioni ni vaqaqacotaka na nodra vakabauta na raivotu qori, qai vakadeitaka vei ira ni dua na gauna totoka sa tu qo e matada. O rawa ni vakila tale ga qori! O rawa ni wilika ena ulutaga tarava eso tale na ivakamacala me baleti ratou na dauvodo ose.\niMeli iMeli Ena Yaga Vakacava Vei Iko na Raivotu?


Tekivu Vakacava Na Bula?—Buli se Bula Vakaidewadewa?\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Azerbaijani Belize Kriol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Kyangonde Lingala Lithuanian Malagasy Malay Malayalam Maltese Myanmar Nepali Norwegian Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Telugu Thai Tsonga Turkish Ukrainian Valencian Vietnamese Yoruba vakaViti\nO na vakaotia vakacava na yatuvosa qo?\nEDA VU MAI NIDA . . .\nEso era na rairai nanuma nira na tukuna o ira era tokona na veika vakasaenisi nida “bula vakaidewadewa,” ia era na kaya na vakabauta na kalou nida “buli.”\nSo na gauna e dau cala na vakasama qori.\nE levu mada ga era vuli vinaka, wili kina eso na saenitisi, era sega ni vakadeitaka se da vu mai vei.\nVakasamataki Gerard mada, e dua na parofesa e dau dikevi ira na manumanu qasi lalai, a vulica na bula vakaidewadewa ena univesiti. E kaya: “Niu veitarogi au dau vola na ka era vinakata na parofesa, ia au sega ni vakabauta na ka au vola.”\nCava e dredre kina nodra ciqoma eso era tokona na veika vakasaenisi nida vu mai ena bula vakaidewadewa? Me kilai na kena isau,meda dikeva mada e rua na taro era sega ni dau vakamacalataka rawa na vuku: (1) Eda vu mai vei? (2) Era tubu vakacava na veika bula?\nE Tekivu Vakacava na Bula?\nKA ERA TUKUNA ESO. E tekivu ga vakasauri na bula mai na dua na ka mate.\nVUNA ERA SEGA KINA NI LOMAVAKACEGU ESO ENA SAUNITARO QORI. Na gauna qo sa qai levu ga na ka era kila na saenitisi me baleta na wainimate kei na keda ibulibuli, ia era se sega tiko ga ni vakamacalataka rawa na veika matailalai e vauca na bula. Dua na duidui levu e tiko ena veika mate, kei na sela era tu ena veika bula.\nNa ka era tukuna na saenitisi me baleti vuravura ena vica vata na bilioni na yabaki sa oti era yavutaka ga ena ka era nanuma. Duidui nodra rai me baleta na itekitekivu ni bula, ra kaya ni tekivu ena kena kacabote e dua na ulunivanua, se na botonisauloa e wai. Nanumi tale tu ga ni tekivu na bula mai maliwalala, sa qai dewa mai ke ena vatu lelevu era lulutu mai macawa. E sega ni saumi kina na taro me baleta na itekitekivu ni bula, sa qai vereverea ga nira tukuna tiko ga ni sega ni tekivu ena vuravura qo na noda bula.\nNodra nanuma tale ga na saenitisi ni itukutuku ni veibuli eda sa mai kila tu nikua era dewa ga mai na veika somidi. Na ka somidi qori e tukuni nira rairai bula ga mai vakasauri ena ka mate ra qai buli ira tiko ga. E sega ga ni kune ena vakadidike vakasaenisi e dua na ivakadinadina ni ka somidi qori, se ra bulia rawa na saenisi ena vanua ni vakadidike.\nE vakatubuqoroqoro na ka e bula ni rawa mi maroroya qai vakauta na itukutuku ni nona buli. Na sela gona era tu ena veika bula e dau vakauitukutuku, e vakadewataka qai cakava na ka kece e vakaroti ena itukutuku sa maroroi tu. ERra vakatauvatana kina eso na saenitisi na itukutuku sa maroroi tu kei na buli ni sela somidi ina cakacaka ni kompiuta. Ia e sega ni vakamacalataki rawa ena bula vakaidewadewa na yavu ni itukutuku qori.\nMe cakacaka na sela ena vinakati me tiko vua na ka e vakatubura qai vakabulabulataka na yago, e kilai me protein molecule. E dua na protein molecule e tiko kina e vica vata na drau na kasi na amino acid era coko vata ra qai muria e dua na ituvatuva maqosa. Me rawa ni yaga na protein molecule e vinakati me tali tolu. Era tinimaka gona eso na saenitisi ni sa bau dredre me vakabauti ni basika tu ga vakataki koya e dua na protein molecule. E vola o Paul Davies e dua na saenitisi: “E vinakati e vica na udolu na duidui protein me qai cakacaka kina e dua na sela, e dredre gona me vakabauti ni basika tu ga mai vakasauri.”\nKA E DIKEVI RAWA. Ni oti e vicasagavulu na yabaki ni vakadidike vakasaenisi, e vakadinadinataki nida a buli.\nEra Tubu Vakacava na Veika Bula?\nKA ERA TUKUNA ESO. Na imatai ni ka somidi me bula ena dewa se tubu ina vica tale na ka bula, qo nira veisau tiko na sela ni yago kei na dewa ni veika bula sa tu rawa, eda wili tale tiko ga kina.\nVUNA ERA SEGA KINA NI LOMAVAKACEGU ESO ENA SAUNITARO QORI. So na sela e dau vereverea sara. Tukuni ena dua itukutuku ni kena dewa e dua na sela me lai vereverea e “kilai me ikarua ni ka e sega ni vakamacalataki rawa ena bula vakaidewadewa, na kena imatai na itekitekivu ni bula.”\nEra kunea na saenitisi ni tiko ena sela yadua eso na misini matailalai e buli mai na protein molecule ra qai duavata me ra cakava eso na cakacaka dredre. Qo na vakau kei na veisautaki ni kakana me ivurevure ni kaukaua, vakavinakataki ni sela kei na kena vakau na itukutuku ena sela tale eso. Vakacava na veiveisau ni sela kei na veisau ni ka bula sa tu rawa, e rawa ni muria e dua na ituvatuva vereverea va qori? Dredre mera vakabauta e levu qori.\nE tautauvata na itekitekivu ni noda buli kei na nodra buli na manumanu, ni vakamautaki na yaloka matua ni yalewa kei na wai ni tagane. Na sela gona e tiko ena gone se na manumanu e kunekunetaki, ena qai bulia na duidui tikiniyago kei na nodra dui itavi. Sega ni vakamacalataki rawa ena vakabauta ni bula vakaidewadewa nona kila e dua na sela me tikiniyago cava, se itavi me cakava.\nEra sa qai kila qo na saenitisi ke veisau e dua na manumanu ina dua tale na mataqali manumanu ena vinakati me yaco sara ga na veisau qori ena sela, mai na kena itekitekivu somidi. Era sega ni vakamacalataka rawa na saenitisi se tekivu vakacava na sela somidi ena ivakavuvuli ni bula vakaidewadewa, me qai rawa vakacava ni vakabauti ni a veisau tiko na sela kei na dewa ni veika bula sa tu rawa ena nodra tubu na veimataqali manumanu e dela i vuravura? Me baleta na kedra ibulibuli na manumanu e kaya e dua na parofesa e dau dikeva na veika bula, o Michael Behe, ni “veivakurabuitaki qai vereverea na veika e kune ena vakadidike, ia se sega tiko ga ni vakamacalataki rawa na kena basika tu ga mai vakasauri na ibulibuli vakatubuqoroqoro qori mai na ka mate.”\nEda vakila na ka na tamata, eda rawa ni vakasama da qai vakatulewa, dau kune ena noda itovo na yalovinaka, vakuai keda, rawa talega nida vakaduiduitaka na ka vinaka mai na ka ca. Ia na noda itovo kece qori era sega ni vakamacalataki rawa ena vakabauta ni veisau tikoga na sela i yagoda kei na dewa ni veika bula sa tu rawa.\nKA E DIKEVI RAWA. Levu era kaya ni dina na vakabauta ni bula vakaidewadewa, ia eso tale era sega ni tokona na ivakamacala ni bula vakaidewadewa me baleta na itekitekivu ni bula kei na tubu ni veika bula.\nSaunitaro me Vakasamataki Vakabibi\nNi raici oti na ivakadinadina, era vakabauta e levu ni buli keda e dua e vuku sara vakalevu. Vakasamataki Antony Flew mada, e dua na parofesa e vulica na veika e nanumi tu me baleta na ibulibuli kei na itekitekivu ni bula, dua na gauna e tutaka sara ga na vakabauta ni sega ni bula na kalou. Ni vulica na vereverea kei na vakatubuqoroqoro ni noda buli kei na veika bula me baleta na vuravura kei na lomalagi, e veisautaka nona rai. E vola e dua na ka a se tukuni makawa sara: “Me vakabauti ga na ka sa vakadinadinataki.”E raica gona o parofesa Flew na ivakadinadina ni tiko e dua na Dauveibuli.\nQori talega na ka e duavata kina o Gerard, a tukuni taumada. E vuli vinaka qai nona cakacaka me dikevi ira na manumanu lalai, ia e kaya: “Au sega ni raica rawa e dua na ivakadinadina me basika tu ga vakasauri na bula mai na ka mate. Na tuvai vinaka ni ibulibuli kei na kena vakatubuqoroqoro au vakadeitaka kina ni tiko e dua e dau Tuvatuvanaki vakamaqosa, e Dauveibuli talega.”\nMe vaka nona kilai e dua na dau droini ena ka e droinitaka, e kila tale ga na Dauveibuli o Gerard ena nona vakadikeva ga na veika e buli. A wilika tale ga na nona ivola na Dauveibuli—na iVolatabu. (2 Timoci 3:16)E saumi kina eso na nona taro me baleta na bula ni kawatamata ena veigauna sa sivi, vaka kina na ivakasala yaga me wali kina eso na leqa eda sotava tu nikua. E vakadeitaka talega ni vakavuna na volai ni ivolatabu e dua e vuku sara.\nE raica Gerard ni dodonu me vakasamataki vakabibi na isaunitaro vakaivolatabu. Oni sureti moni vakadinadinataka tale ga qori.\nTOKONA NA IVOLATABU ESO NA KA VAKASAENISI. Sega ni saqata na iVolatabu na veika vakasaenisi, e veiuqeti ga ena kena dikevi na veika era tu ena noda vuravura. (Aisea 40:26) E sega ni ivola vakasaenisi na iVolatabu, ia e tokona na veika vakasaenisi e laurai ni dina. Kena ivakaraitaki, e sega ni tokona na iVolatabu na vakasama ni se qai vica ga na udolu na yabaki na kena buli na lomalagi, na vuravura kei na veika bula kece era tu kina. E sega ni tukuni ni a buli na vuravura ena ono ga na siga, qori me 24 na aua ena dua na siga. Na vosa “siga” e vakayagataki ena Vakatekivu e vakaibalebaletaki ena dua na gauna balavu.\nE Kaya na iVolatabu ni . . .\nTIKO E DUA NA DAUVEIBULI. “E tu vei kemuni [Kalou] na ivurevure ni bula.”—Same 36:9.\nNA KALOU E BULIA NA KAU KEI NA “VEIMATAQALI MANUMANU KECE.” (Vakatekivu 1:11, 12, 21, 24, 25) Tukuni ena iVolatabu nira na sega ni yalani ena dua ga na kena ‘mataqali.’ Rawa gona ni levu na kena mataqali mai na dua ga na kau se manumanu.\nBULI KEDA NA KALOU MEDA ITOVO VATA KEI KOYA. Okati kina na itovo me vaka na loloma, yalovinaka kei na lewadodonu. “E qai kaya na Kalou: “Daru cakava na tamata me ucui kedaru, me vakataki kedaru.”—Vakatekivu 1:26.\nE tokona beka na itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu na veika vakasaenisi?\niMeli iMeli Eda Vu Mai Vei?


Caramaka na Sala o Joni na Dauveipapitaisotaki | Bula i Jisu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kamba Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kwanyama Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mauritian Creole Maya Moore Myanmar Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Vietnamese Wallisian Waray-Waray Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nCaramaka na Sala o Joni na Dauveipapitaisotaki\nMACIU 3:1-12 MARIKA 1:1-8 LUKE 3:1-18 JONI 1:6-8, 15-28\nVUNAU QAI VEIPAPITAISOTAKI O JONI\nSEGA NI PAPITAISO KECE\nSa oti toka e rauta ni 17 na yabaki mai na gauna a vakatarogi ira voli kina na ivakavuvuli ena valenisoro o Jisu ni se yabaki 12. Qo sa vulaitubutubu ni yabaki 29 G.V. E levu era veitalanoataki Joni na wekai Jisu, e vunau voli ena yasana kece ena tokalau ni Uciwai na Joritani.\nE qoroi o Joni ena kena irairai kei na nona vosa. E caka mai na vuti ni kameli na nona isulu, na ivau ni tolona mai na leca. Na kena kakana na vodre kei na denioni ni veikau. Na cava e dau kacivaka? “Ni veivutuni, sa voleka na Matanitu vakalomalagi.”—Maciu 3:2.\nE uqeti ira na vakarorogo na itukutuku i Joni. Era liaca e levu ni dodonu mera veivutuni, mera veisautaka nodra rai kei na itovo qai vakanadakuya nodra ivakarau ni bula e liu. Era tabili yani vei Joni “na kai Jerusalemi, o ira kece mai Jutia, kei ira kece ena yasayasa vakaJoritani.” (Maciu 3:5) Levu vei ira qori era veivutuni. Era mani papitaiso, era tabadromuci ena uciwai na Joritani. Na vuna?\nNodra papitaisotaki na lewenivanua e ivakatakilakila se ivakadinadina ni nodra veivutunitaka mai vu ni lomadra nodra beca na veiyalayalati ena Lawa ni Kalou. (Cakacaka 19:4) Ia eso era sega ni cakava qori. Kena ivakaraitaki, nira gole yani eso na iliuliu ni lotu, na Farisi kei na Setoki, e vakatokai ira o Joni mera “kawa ni gata batigaga.” E kaya: “Ni vuataka na vua ni veivutuni. Ni kua ni kaya, ‘E tamai keimami o Eparama.’ Au kaya vei kemuni ni rawa vua na Kalou me vakatubura na luvei Eparama mai na veivatu qo. Sa toka na matau ena ruku ni vunikau. Na kau kece e sega ni vuataka na vua vinaka, ena ta laivi me kolotaki ina bukawaqa.”—Maciu 3:7-10.\nNi kauaitaki vakalevu o Joni, veiuqeti nona itukutuku, qai papitaisotaki ira e levu, era talai kina na bete kei na Livai mera lai tarogi koya: “O cei o iko?”\nE tukuna vakadodonu o Joni: “Au sega ni Karisito.”\nEra mani taroga: “O cei ga o iko, o Ilaija?”\nE kaya: “Sega.”\nEra taroga: “O iko na parofita?,” oya na parofita levu a tukuna o Mosese ni na lako mai.—Vakarua 18:15, 18.\nE kaya o Joni: “Sega!”\nEra cikevi koya: “O cei ga o iko? Tukuna mai me keimami lai tukuna vei ira na talai keimami mai. Vakamacalataki iko mada.” E kaya o Joni: “O yau ga na domo e kacivaka tiko ena vanua talasiga, ‘Ni vakadodonutaka na sala i Jiova,’ me vaka e tukuna na parofita o Aisea.”—Joni 1:19-23.\nEra taroga tale: “Na cava ga o veipapitaisotaki kina ni o sega ni Karisito, se o Ilaija, se parofita?” E sauma o Joni: “Au veipapitaisotaki ena wai. E maliwai kemuni tiko e dua oni sega ni kila. E muri au mai o koya.”—Joni 1:25-27.\nE kila o Joni ni caramaka tiko na sala ena nona vakarautaka na lomadra na lewenivanua mera ciqoma na Mesaia e parofisaitaki ni na basika, ena Tui tale ga. E kaya o Joni me baleti koya qori: “O koya e muri au mai e kaukaua sara vei au, e sega mada ga ni ganiti au meu luvata nona ivava.” (Maciu 3:11) E kaya mada ga o Joni: “O koya e muri au mai e uasivi au ni a bula e liu vei au.”—Joni 1:15.\nE veiganiti gona na itukutuku i Joni: “Ni veivutuni, sa voleka na Matanitu vakalomalagi.” (Maciu 3:2) Qori e vakaraitaka e matanalevu ni sa vakarau tekivu nona cakacaka vakaitalatala na Tui i Jiova, o Jisu Karisito.\nNa cava e kilai me baleti Joni? Na cava nona cakacaka?\nNa cava e papitaisotaki ira kina na lewenivanua o Joni?\nNa itukutuku cava e kacivaka o Joni? Na cava e veiganiti kina qori?\niMeli iMeli Caramaka na Sala o Joni na Dauveipapitaisotaki\njy wase 11 t. 30-31


Fijian Custom & Culture: How and Why the People of Kanacea were Moved from their Island\nHow and Why the People of Kanacea were Moved from their Island\nA Vuni Nodra Lai Tokitaki Lesu Mai Na Kanacea ki Vuna\nHow and Why the People of Kanacea were Moved from their Island and Resettled in Vuna Village on Taveuni by Tui Cakau After the Tongan War\nNi oti nai valu ni Tonga mai Wairiki e a mani biuti Somosomo na Tui Cakau, Ratu Golea, ka lako sobu ki Vuna ka tukuna vua na Tui Vuna me rau lako cake ki Kanacea.\nA vuna ni ra a to vei Wainiqolo (kai Tonga) ena i valu mai Wairiki. Ni rau yaco ki Kanacea a sa yavala na koro ni ra sa rere, sa qai soqoni ira na nodra ko Tui Kanacea me ra cakava e dua na nodra-vakamataniga-sau vua na Tui Cakau.\nEra lako vakatolu ka sega ni vakadonua na Tui Cakau na nodra isoro.\nNi rogoca na Tui Vuna ni sega ni vakadonui a sa qai tukuna vei Tui Kanacea na sala me muria, koya me ra kerei koya na Raitena (Wainiyaku) me kauti ira vua na Tui Cakau ka kerea na bula. A mani ciqomi ira na gone turaga na Ai Sokula.\nSa mani vakatura na Tui Cakau me ra biuta na nodra vanua ka me ra toki sobu mai ki Taveuni ka sa vakarautaka na vanua ko Laselase e Taveuni me ra sa mai vakakoro kina. Ea mani kerea na Sau na Tui Vuna vua na Tui Cakau me ra yalo loloma me ra sa lai tiko vataga vakaveiwekani ki Vuna.\nA sa mani vakadonua na kerekere qo na Turaga na Tui Cakau\n(ps: Story complied by the late Ratu A. Ragece on the 29th of August 1929..during the veitarogi vanua at the chiefly vilage of Somosomo)\nLabels: cakaudrove, kai kanacea, ratu golea, tui cakau, vuna