"Guretzat, aukera ikaragarria izan zen Hondarribiko blues jaialdian jotzea; tranpolin bat izan zen" : Irutxuloko Hitza\nNoa Egigurenekin hartu dugu bermuta La Kaba tabernan. (Argazkia: Beñat Parra)\nZergatik aukeratu duzu La Kaba?\nNagusia, Asier, ezagutzen dugu, Malandrinon lan egiten zuenean beti joaten ginelako hara. Taberna hau ireki zuenean, etortzen hasi ginen. Primerako zerbitzua daukate, pintxoak oso goxoak daude, kañak ondo botatzen dituzte eta bermuta ere oso goxoa dago. Gainera, beti jartzen dute musika ona.\nGrosetik ibiltzen zara?\nGrosen bizi naiz, eta normalean hemendik ibiltzen naiz. Taberna txikiak eta familiarrak gustatzen zaizkit.\nHorrelako gero eta taberna gutxiago daude Donostian.\nOrain mota guztietako tabernak ikusten dira. Modernoak ere gustuko ditut, baina betiko tabernak gustatzen zaizkit gehien. Azkenean, horrelakoetan harremana sortzen duzu nagusiarekin eta zerbitzariekin, eta musika eskatu edo gomendatu dezakezu.\nIa bi urte pasa dira Dokan zuen lehen diskoa aurkeztu zenutenetik. Nolako harrera izan du diskoak?\nOso pozik gaude harrerarekin. Nahiko azkar atera genuen lehen diskoa, duela bi urte eta erdi aurkeztu baikenuen Noa Voll Damn & The Hell Drinkers taldea Altxerrin, eta diskoa urte bereko abenduan atera genuen.\nOrain bigarren diskoa grabatzen ari zarete, ezta?\nPixkanaka abestiak konposatzen joan gara, eta bigarren diskoa abesti propioekin izango da. Urduritasun polit horrekin gaude. Lehenengo diskoak blues musikako betiko klasikoen bertsioak zituen, gure erara joak, rock kutsu horrekin, alegia. Baina taldea sendotzen joan da, konposatzeko kuriositatea sortu zaigu eta zazpi abesti atera zaizkigu. Zazpi abesti propio eta Koko Taylorren bertsio bat izango ditu diskoak, eta abenduan aterako dugu. Gainera, zuzeneko eran grabatzea erabaki dugu, estudioan denak batera jotzen, alegia. Horrela, bluesa bihotzetik ateratzen da.\nNoa & The Hell Drinkers gisa aurkeztuko dugu disko hau, ‘Voll Damn’ hori edan baitugu [barreak]. Broma moduan jarri genuen Noa Voll Damn & The Hell Drinkers, garagardo markarekin eta ingelesez ‘madarikatua’ esan nahi duen damn hitzarekin jolastuz, baina orain kentzea erabaki dugu.\nNola aldatu da taldea urte hauetan?\nGure asmoa zen ahalik eta gehien zuzenean jotzea, hori delako gehien gustatzen zaiguna, eta hor dagoelako gure indarra. Aukera asko izan ditugu horretarako, blues jaialdietan bereziki. Hor dago gure publiko sendoena, bluesa gustuko duena blues kontzertu eta jaialdietara joaten baita. Hondarribiko blues jaialdian jotzea, esaterako, nire bizitzako egunekin hoberena izan zen, gure bluesa aurkezteko aukera eman zigutelako. Hortik aurrera, dena aukerak izan dira: Besteak beste, Benicassimgo, Burlatako eta Tolosako blues jaialdietan jo dugu, baita Jazzaldian ere, Fnac gunean. Horrela, pixkanaka blues eszenan hanka sartzen joan gara.\nTaldea sendotu egin da, baina aldatu ez dena da zein ondo pasatzen dugun jotzen. Beti izan gara lagunak, baina urte hauetan gure arteko harremana sendotu egin da; oso urte politak izan dira.\nHondarribiko blues jaialdia desagertu egin da aurten.\nGuretzat, aukera ikaragarria izan zen Hondarribiko blues jaialdian jotzea; tranpolin bat izan zen taldearentzat. Jaialdia irekitzea eskaini baitziguten, agertoki handian. Espero dugu datorren urtean itzultzea.\nBenicassimen, gainera, Hondarribiko blues jaialdiaren izenean sari bat jaso zenuten.\nBai, eta oso polita izan zen, ikusten zelako jendeak ez zuela nahi jaialdia desagertzea. Nire ustez, denok eskatzen badugu, itzuliko da.\nNola ikusten duzu Donostiako blues eszena?\nGero eta blues musikari gehiago daude inguruan. Betidanik bluesa jo dutenak daude, hala nola, Tolosako Iker Piris edo Paul San Martin. Baina gero sortu berri diren taldeak daude, Mojo Hand gure lagunak edo gu geu bezala. Uste dut pixkanaka gero eta kontzertu gehiago egiten direla. Jam session-ak ere egiten dira tabernatan, eta espero dut hori ez galtzea. Batzuetan ematen du blues musika gauza zahar bat dela, baina gero kontzertuetan ikusten duzu jendeak musika beltza gustuko duela, baita etxean entzuten ez duen jendeak ere. Uste dut gero eta gehiago entzuten dela bluesa gure inguruan, eta Hondarribiko jaialdia itzultzen bada are gehiago entzungo da.\nOso ohikoa da blues kontzertuetan zu ikusleen artean ikustea. Zale bat gehiago zara?\nHori da! Kontzertu pilo bat ikustera joaten naiz, hori delako egin behar dena; ez soilik jendea zure kontzertuetara etortzea, baizik eta zu ere besteen emanaldiak ikustera joatea.\nGainera, askotan abestera gonbidatzen zaituzte.\nBai, elkar gonbidatzen gara. Oso polita da kolaborazioak egitea, ezer esan gabe sortzen badira, batez ere. Lehengo egunean, esaterako, Altxerrira joan ginen Iker Piris eta Nico Wayne Toussaint ikustera, eta abestera gonbidatu ninduten. Azkenean lagunak gara, eta askotan egiten dugu hori. Blues komunitatea handitzen joatea espero dut.\nBeste proiektu batzuk dituzu?\nLes Fous hirukotearekin hasi nintzen aspaldi, eta hor jarraitzen dut. Hirugarren diskoa atera genuen, eta orain mantsoago gabiltza. Bestalde, Spread Your Swings jazz, swing eta soul taldean ere abesten dut, eta gaur Urban Coffe tabernan joko dugu. Azkenik, Ispirit gospel taldean ere banago, Lide Hernando eta Lidia Insaustirekin, eta Gabonetan kontzertu dezente emango ditugu. Beti musika beltzaren saltsan nabil [barreak].\nNire anai handiak, txikitan, bluesa jartzen zidan, eta aitak jazza eta gospela. Beraz, garai hartan, Eric Clapton asko gustatzen zitzaidan, baina baita Koko Taylor, Etta James, Big Mama Thornton ere, blueswomenak. Bestalde, Mahalia Jackson asko gustatzen zitzaidan gospelean, eta Ella Fitzgerald eta Sara Vaughan jazzean. Beti emakume sendoak, ahots indartsuarekin.\nHala ere, 25 urte izan nituen arte ez nintzen frontwoman gisa aurkeztu. Ondoren, blues taldearekin barruan neukan guztia atera nuen.\nGero eta emakume gehiago ari dira bluesa egiten?\nPozik nago ez direlako emakume abeslariak soilik ikusten, emakume musikariak ere gero eta gehiago ikusten direlako.\nGomendatuko zenuke Donostiako talde edo musikariren bat?\nMojo Hand taldea esango dut. Blues eta rhythm & blues klasikoa oso ondo jotzen dute, eta ez dut esaten soilik gure lagunak direlako.\nHAMABIETAN BERMUTA: Bermuta eta bakailao nokelesia.\nNon. La Kaba taberna. Miguel Imaz kalea, 8 (Gros).


Ezkabako talaiatik: June 2009\nEzkabako Talaitik du izena blog honek. Metafora bat da, noski, baina gaur goizean Ezkabako Talaiaren ondo-ondoan izan naiz... eta ez da metafora bat.\nEzkaba mendi gainean orain arte ez zegoen postontzirik; aurten 25 urte bete ditu Zulo Alai Elkarteak eta, urteurrenaren karietara, postontzia ezarri dute, aspaldi beharrezkoa zena. Mendi Kirolen Nafarroako Federazioak eta Berriozarko Udalak babesturiko ekitaldi xumean hirurogei lagun baino gehiagok parte hartu dute eta gehien-gehienak oinez igo dira tontorreraino, Lantzeluze pilotalekutik abiatuta.\nGonbidatu gabeko batzuk ere izan ditugu goiz osoan zehar guri beha: txapelokerrak.\nErrusiako esaera zahar batek dioen modura, "gonbidatu gabeko bisitariak tartaroak baino okerragoak dira". Guztiarekin ere, eguerdiko ekitaldian, gotorlekuan egondako eta hildako preso politikoak ekarri dituzte gogora, baita gaur egungo preso politikoak ere. Halaber, jadanik gurekin ez dauden bazkideak gogoratzeko baliatu dugu: horixe izan da ekitaldiko unerik hunkigarriena.\nEuskal esaera zahar batek dioen gisa, "herri bakoitzak bere azturak" eta hemengo ohiturari jarraiki, ekitaldia amaitzeko otamena gozatzeko parada ukan dugu. Txapelokerrak gosez gelditu dira.\nEzkabako Talaiatik, bertatik bertara egindako argazkiak ikusgai.\nPosted by Itxaurdi at 13:09 No comments: Links to this post\nDuela gutxi Lazkao Txiki aipatu nuen blog honetan bertan. Lehengoan berriz ere baliatu nuen haren antanaklasia bat atzo GARAn atera zen artikulu baten izenbururako. Nork esango zuen Lazkao Txikik antanaklasiak botatzen zituela? Bertsolari txiki-handiak ere ez zuen susmatuko...\nBidenabar, tamainaz txikia baina bihotzez handia zen Joxe Migel Iztueta-ri bertsolari txiki-handia deitzea... Ez al da paradoxa bat? Edo oximorona?\nInork emanen al du taxuzko azalpenik eta argitasun pixka bat sortuko galderen iluntasunean?\nPosted by Itxaurdi at 21:33 No comments: Links to this post\nLabels: bertsolaritza, herrigintza, poesia\nEgongelako pantaila txikian gerra erakusten digute gauero. Afganistan, Pakistan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazahstan edo Auskalostango irudiak dira. Gerra telebista bidez ikusteko ohitura hartu dugu, honezkero. Hegazkin militarren koheteen marra berunkarak eta bonba inteligenteen leherketa gorrien islak gure egongeletako hormetan marrazten dira.\nBerehala, baina, telebistako irudiak aldatzearekin batera, gerra arrastoak desagertzen dira gure hormetatik. Gerra irudien ordez, aurkezle gorbatadun bat agertzen zaigu gezur hau aldarrikatzeko, hipokresia infinituaren adierazgarri: "Horrela gertatu dira gauzak, eta guk horrela kontatu dizkizuegu" Ba al da oraindik hori sinesten duen inor? Esatari zuritzaileak ez digu kontatzen hegazkin militar horiek Bardeetako tiro poligonoan trebatu direla; ez digu kontatzen Espainiako Estatuak zenbat milioi euro irabazten dituen urteko armak sartzen; ez digu kontatzen telebistako irudietan ikusi ditugun gaueko irudi horietan zenbat lagun hil dituzten kohete eta bonba inteligente horiek.\nAitzitik, aurkezle gorbatadunak iragartzen digu etzi eginen diren Europako Hauteskundeetan Espainiako soldaduek botoa eman dezaten posta bidezko epea luzatu dutela; irudi batzuek laguntzen dute esatari zuriaren diskurtsoa: soldadu espainol irribarretsuak agertzen dira irudietan, hegazkinetan harro, blindatuetan alai, patruilan adeitsu; lehen bonbekin birrindu dituzten zubiak eraikitzen ari diren soldadu horiek beraiek. Bake misioa eufemismo iraingarria agertzen da telebistako beheko zerrenda beltzean: azpititulu zuria, esatariaren mintzo melengaren osagarri.\nGure egongeletako hormetan ez dago jada koheteen marra berunkara edota bonba leherketa gorrien islen arrastorik. Laster ahaztuko zaigu Afganistan, Pakistan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazahstan edo Auskalostango irudiak ziren. Segur aski, Auskalostangoak ziren... Izan ere, inork al daki non dagoen Auskalostan?\nPosted by Itxaurdi at 23:41 No comments: Links to this post\nEuropako Parlamenturako Hauteskundeek ez dute gogo gorririk pizten politikaren ur uherretan murgiltzeko. Lazkao Txikik aspaldi handian gaztigatu zigun: "Politikan ez dago gauza politikan". Gizon handia zen gure Lazkao Txiki.\nAitzitik, harrizko gure herri honetan, aspaldi ez bezalako ilusioa piztu du jende anitzen gogo-bihotzetan hautesle zerrenda batek:\nErositako prezioan ematen dizut nik; eta gora bihotzak!\nPosted by Itxaurdi at 20:17 No comments: Links to this post\nGallurren egon nintzen atzo. Gallurren bai, baina ez mendi baten gailurrean: Gallur herriko gasolindegian, Nafarroako mugatik 35 kilometrora. Izan ere, gutxien espero duzun lekuan topatzen dituzu euskaldunak: mendi gailurretan ez ezik, Gallurreko gasolindegian ere euskaldun batzuk topatu ginen atzo: Su ta Gar taldekoak.\nEibartarrak Kataluniatik bueltan zetozen eta gure artean konplizitatea segituan piztu zen:\n"Ostiralean, Tarragonan, oso ondo: atzo, El Prat-en, neketuta; baina han ere oso ondo" esan zigun bateria jotzaileak.\nAbeslariak Rollng Stones-en disko bat aurkitu zuen gasolindegiko saltokian. Baxu jotzailea bestaldean gelditu zen, alegia, www.bestealde.com izena daraman furgonetan. Guk, aldiz, aukera izan genuen kitarra jotzailearekin argazki bat ateratzeko.\nPantxoa eta Peio ari ginen entzuten Gailurreko gasolindegira heltzean; gasolindegitik atzeratzean, Jo ta Ke disko bikoitza jarri genuen eta Erriberriraino iraun zuen 2. CDak...\nNik ez diat inoiz esango,\nhire eginbeharra zein zen:\nAtzo plazer bat izan zen Gallurren gelditzea gasolina hartzera eta, Su ta Gar-ekoei esker, lagurragoa egin zitzaigun bidea.\nEa hurrengoan mendi gailur batean egiten dugun topo.\nPosted by Itxaurdi at 21:08 No comments: Links to this post\nLabels: bitxia, musika


MGEP GMHZ Mekatronika eta ASIRreko ikasleak 2019ko FP kutxa sariak eskuratu dituzte | Mondragon formación profesional\nMGEP GMHZ Mekatronika eta ASIRreko ikasleak 2019ko FP kutxa sariak eskuratu dituzte\n.-(e)k idatzia\t 2019-12-18 0\nLeire Eraña, Sareko Informatika sistemen administrazioa -ASIR, Informatika eta Marta Vazquez, Mekatronika industrialeko MGEPeko GMHZ-ko ikasleak 2019ko Kutxa sariak eskuratu dituzte. Bai Leire eta bai Marta, biak ikasle DUALak izan dira, Liere Eraña Ikastola Arizmendin eta Marta Vazquez, Ulma Packagingen, gaur egun ere bertan lanean dagoelarik. Leire berriz LKSen ari da lanean.\n2019ko abenduak 17an Kutxa fundazioak Tabakaleran sari banaketen ekitaldia antolatu zuen, eta bertan izan ginen, lorpen hauek elkarrekin ospatzen.\nArgazkian Leire Eraña eta Marta Vazquez , ASIR eta Mekatronika industrialeko tituluen koordinatzaileak diren Osane Lizarralde eta Haritz Barrutiataz inguratuak\nEkitaldia dinamikoa eta alaia izan zen. 100 sari banatu zituzten. Hurrengoko argazkian, ikasle sorta handi bat, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburua den Cristina Uriarte andrea eta Kutxa Fundazioko ordezkariekin. Marta Vazquez eta Leire Eraña bertan aurkitu ditzakegu.\nAurretik, Kutxako zuzendari nagusia den Ander Aizpuruak, Mondragon Unibertsitateko Leinn ikaslea eta Bizipoz startuparen sortzailea den Eider Etxebarria aurkeztu zuen, eta ekintzailetasunari buruz solasalditxoa izan zuten. Eiderrek beraien esperientzia aurkeztu zuen eta gazteak animatu zituen, beraiek bezala, gustuko gizarte erronka bat aukeratu dezaten eta aurrera egitera.\nTartea egon zen baita, musika entzuteko eta denok elkarrekin abesteko ere, Demode quartet artisten eskutik, argazkian ikusi daitekeen bezala.\nKategoriak Goi Mailako Heziketa ZikloakInformatikaMekatronika IndustrialaSailkatu gabea


Javier Maiz eta Javier Lazkano - Elkarrizketak - uztarria.eus\nJavier Maiz eta Javier Lazkano\nuztarria.com1 2015-03-18 18:00\nAntxieta Arkeologia Taldekoek hainbat aurkikuntza egin dute azken hilbeteetan. Hala nola, Zestoako Erlaitz haitzuloan labar arte paleolitikoko grabatuak, Zestoako Danbolinzulo koban 18.000 urte baino gehiago dituzten pinturak eta Azpeitiko Ezkuztan duela 14.500 urte inguruko apaindutako bi haga. Arkeologoak Uztarrian izango dira elkarrizketa digitalean, erabiltzaileen galderei erantzunez.\n1. Oiñ seriyo, zuetako zeiñ ai dek kobazuluk pintatzen?\nDenok gara gu artistak, baina gauza hauek serioago hartzen ditugu.\n2. Aupa, aspaldi hontan aurkikuntza garrantzitsu eta polittak egin dituzue eta zorionak horregatik! Aurkikuntza hauek eta aurretik topatutakoak kontutan hartuta, Zestoako inguru horrek oraindik altxorrik ba al duela uste duzue? Edo gehiena, edo dena, topatu duzue ya?\nEz, ez. Guk, behintzat, badugu gehiago aurkitzeko esperantza. Leku ederra da inguru hori. Kobazulo asko daude eta oraindik badugu gehiago aurkitzeko itxaropena. Jende asko bizi izandako eremua da, garai bateko New York bezala, jaja! Azaldu diren aztarnategiak kontuan hartuta (Irikaitz, Ekain, Erraila, Amalda...), oso gune garrantzitsua dela pentsa daiteke. Guk, behinik behin, bilatzen jarraitzeko asmoa daukagu.\n3. Arratsaldeon ta zorionak hai zeaten "lanaatik"! Sartzen zeaten kobazulo hoietan sekula sorpresaik eo sustoik hartu al dezute animalin batekin?\nIndiana Jonesen atte\nBai. Pare bat aldiz tokatu zaigu azkonarren bat. Batekin, behintzat, aurrez aurre egin genuen topo. Eta bere terrenoan, ezustean harrapatzen bazaitu, errespetoa ematen du. Ziraunen bat ere tokatu zaigu, baina larritasunik gabe. Eta sustorik gabe, baina 30 metroko leize zulo batean, Aia aldean, zakel bat aurkitu genuen behin.\n4. Oin artekuen artien, zein dezute aurkikuntzaik kuttunena, eo zeuentzat bereziyena dana?\nAzkenengo bi hauek, Danbolinzulokoa eta Erlaitzekoa, izango dira berezienak, garrantzitsuenak bai behintzat. Horiek, eta Ezkuztako barillak. Horiez gain, gauza polit asko eta bereziak aurkitu izan ditugu, adibidez fauna aldetik: leopardo baten hezurdura osoa, errinozero hagin bat eta femur zatiak, mamut baten tortoloxa... Jolaserako haunditxoa zen tortoloxa, hori bai...\nJavier Maiz: Nik aurrena topatu nuena hiena baten masailezurra izan zen.\nJavier Lazkano: Nire lehen aurkikuntza gizaki hezurrak izan ziren, Lastur aldean.\n5. Zein izan da orain arte egin duzuen aurkikuntza garrantzitsuena? Eta, zuentzat preziatuena? Segi holaxe!\nAurrekoan erantzun dugu. Eskerrik asko, hala ere, interesagatik.\n6. Kaixo, eta zorionak lehenengo. Zenbatero elkartzen zeate kobatara joateko? Zenbat lagun zarete taldean?\nAstearteetan bilera egiteko elkartzen gara. Eta kobatara joateko, igandero-igandero. Normalean goiz partean ibiltzen gara. Une honetan zortzi gara taldean: Iñigo Olarte, Jose Ignazio Arrieta, Xabier Azkoitia, Andres Maiz, Iñigo Arizaga, Joseba Iraeta eta gu biok. Bataz beste lau-bost kide joaten gara irteerako, bakoitzak geure egitekoak eta izaten ditugulako. Aipatu nahi genuke, orain arte eta aspaldian 'beteranoak' geundela bakarrik taldean, baina orain bi gazte ere hasi zaizkigu etortzen, Jon Uranga eta Ihintza (barkatu, baina ez gara ba abizenarekin akordatzen!). Laster autobusa beharko dugu!\n7. Zer sentitzen duzue aurkikuntza bat egiten duzuen momentuan?\nGauza batzukin, aurkitzeko momentuan bertan nahikoa segurantzia izaten duzu, garrantzitsuak direla.\nBarilla topatu nuenean (Javier Lazkano), 'hau posible al da?' pentsatu nuen. Landuta dagoen bezala, orein baten adarrean... ikaragarria da, ze artista ziren. Ezkuztako barillak Izturitzen aurkitutakoen igual-igualak dira, eskola berekoak. Han mordoa aurkitu dituzte, "varilla isturiense" esaten diote barilla mota horri. Eta, begira nola diren gauzak, Izturitzen barilla bakar bat ez dago osorik, eta hemen berriz, bi aurkitu eta biak oso-osorik. Beraz, Euskal Herrian Iparralde eta Hegoaldearen arteko erlazioaz-eta hitz egiten dugunean... begiratu, noiztik datorren harremana, orain dela 14.500 urtetik bai behintzat.\nPinturak, zuk aurkitu beharrean, beraiek aurkitzen zaituzte (Javier Maiz). 'Hemen nagoela!' esanez bezala, hainbeste urte hantxe, norbaitek ikusteko zai. Danbolinzulokoek 18.000 eta 22.000 urte artean dituztela esaten dute, pentsa. Zer sentitu nuen? Ba, 'topatu dizkiagu, eta pake ederra!'.\n8. Arkeologia: pasioa edo ogibidea?\nEskerrik asko erantzuneatik!\nHobe pasioa. Ogibidea bagenu, gosez akabatuko ginateke. Indiana Jonesena zientzia fikzioa da.\n9. Zuen antzeko taldeekin ba al duzue harremanik? Ba al daude Euskal Herrian hola, herri mailakoak diren arkeologia taldeak?\nBai, Azkoitian bada beste bat, Munibe taldea. Eta, bai, azpeitiar eta azkoitiarren arteko harremana badugu Munibekoekin, azpeitiarrek eta azkoitiarrek izaten dutena... Ez, broma da, mutil onak dira! Burdin garaira-eta dedikatzen diren beste talderen batzuk badira, baina gu dedikatzen garen garaira, Paleolitora, dedikatzen den besterik ez. Bueno, guri gizakiaren historiaren edozein aro interesatzen zaigu, baina Paleolitoan zentratuta gaude gehiago. Kobazuloetan asko ibili izan gara, baina azkenaldian gehienbat aire librean gabiltza.\n10. Iepa! Bidaiatzeko aukera izatekotan, munduko zein "altxor" ikustea gustatuko litzaizuen? Bejondeizuela, aupa zuek!\nMarsella inguruan, Mediterraneoan, bada koba oso berezi bat, Cosquer izenekoa. Itsasazpira sartu behar zara, 37 metro ur azpira, kobara iristeko. Koba barruan bertan 160 metro joan behar zara ur azpian, eta lehorrera ateratakoan, margoak daude, margo pila bat. Pinguinoak eta dena daude margotuta. Chauvet, berriz, gure ametsa da. Han daude orain arte aurkitu diren margorik zaharrenak, eta baita hobeto kontserbatuenak ere.\n11. Uste al duzue, egiten duzuen lanak merezi duen aitorpena izaten duela?\nGu ez gara inoren aitorpena jasotzeko ibiltzen. Gure afizioa da, gustatzen zaigulako ibiltzen gara honetan. Beste alde batetik, gustora hartzen dira aitorpenak, noski. Denoi gustatzen zaigu hitz onak entzutea, eta norberaren lana aitortzea legezkoa da.\n12. Nondik dator zuen afizio hau? Nola hasi zineten?\nJavier Lazkano: Andoni Albizuri 'Katxo' ezaguna nuen oso, dantzarietan ibiltzen nintzen ni eta hura txistularia zen. Hura hasi zitzaidan kontatzen nola biltzen ziren, bere etxeko ganbaran. Halaxe hasi nintzen joaten, eta gaur arte.\nJavier Maiz: Ni Arantzazun estudiatutakoa naiz eta kobatarako afizioa handik datorkit. Espeleologia asko gustatzen zitzaidan, horretan ibiltzen nintzen, eta Antxietakoekin aurreneko harremana Eperkueneko leizean izan nuen. Handik urte batzuetara hasi nintzen taldekoekin ibiltzen.\n13. Kaixo! Zein da aurkitu dezuten gauzaik bitxiyena? Behin mendizalien tabernan aitu nun kistonak ikusten zenituztela zuek kobazulotan? era desberdinetako "zaborrak" esan nahi det? Kondoirik inoiz bilau al dezute?\nBai, bai, kulero atraktibo batzuk topatu genituen behin, gorriak. Kondoia ere ez zen urruti ibiliko, igual. Parre batzuk egin genituen! Leize batean berrogeitaka ganadu buru ere aurkitu genituen, tonaka kristal ere bai, bizikleta zaharrak, aintzineko zapata batzuk... Garai batean baserrietako zabortegiak izaten ziren leize zuloak.\nEskerrik asko galderak bidaltzeagatik. Eta, badakizue, informazioa badaukazue, bitxikeriaren bat, koba baten berri edo, lasai etorri guregana, ez dugu inor jaten eta beti etortzen da ondo.\nGurekin harremanetan jartzeko, berriz, astearte iluntzetan elkartzen gara, Telefonica zaharreko beheko solairuan, aldameneko atetik sartuta.


EH Bildu: «Ez dago erabakitzeko eskubidearen inguruan inolako akordiorik egiterik Estatuarekin» | Euskal Herria | Naiz\nGasteizko Legebiltzarrean EH Bilduk dituen parlamentariek bere ohiko lanarekin jarraitu dute gaur, Hispanitatearen egunean ez dutelako «ezer ospatzeko». Besteak beste, Kataluniako egoera izan dute aztergai eta zera ondorioztatu dute: «Ez dagoela erabakitzeko eskubidearen inguruan inolako akordiorik egiterik Espainiako Estatuarekin».\nNAIZ|GASTEIZ|2017/10/12 13:28|Iruzkin 1 Eguneratua:\nEH Bilduko legebiltzarkideak, bilera hasi aurretik. (Juanan RUIZ/ARGAZKI PRESS)\nEH Bilduko legebiltzarkideak goizeko 10.00etan joan dira Parlamentura, gaur ofizialki jai eguna izan arren. «Ez dugu ezer ospatzeko», adierazi du sarreran Maddalen Iriarte bozeramailek hedabideei eginiko adierazpenetan.\nBeste gai batzuen artean, azken egunotako gertakariak izan dituzte aztergai bileran EH Bilduko kideek, eta zera ondorioztatu dute, Iriartek azaldu duenez: «Nahiko garbi geratzen da atzo Madrilen ikusitakoaren ondoren ez dagoela erabakitzeko eskubidearen inguruan inolako akordiorik egiterik Espainiako estatuarekin; PPk, PSOEK eta Ciudadanosek argi utzi zuten».\n🤔Kontzienteki, gaur ez dugu arrazarik, hispanitaterik edo jai-nazionalik ospatu nahi. Gasteizen, lanean 😃#EzDuguEzerOspatzerik @ehbildu pic.twitter.com/egrrFIqzRK\n— EHBildu Legebiltzar (@ehbildu_legebil) 2017(e)ko urriak 12\nHorrenbestez, nazioarteko komunitateak zer esango duen eta nola esango duen itxarongo dute, eta horrek Kataluniari nahiz Euskal Herriari begira zer eragin izango duen.\nKonstituzioaren erreforma egin arren horrek ere ez lukeela korapiloa askatuko uste du EH Bilduk, ez baitu katalanen eta euskaldunen erabakitzeko eskubidea errespetatzen. «Estatuak Kataluniari eman dion erantzuna ‘ez’ da, eta ez dirudi inolako aldebiko harremanik edo negoziaziorik egon daitekeenik», nabarmendu du Iriartek.


Psoriasia paziente - Psorilax\nPsoriasia (psoriasia) ez – infekzio kronikoak azalaren gaixotasuna dela adierazi bezala, flaking eta rashes azalean. Ezaugarri uhindu ikastaroa, epeak remission (hobekuntza) eta epeak exacerbations. Gaixotasuna garatu ahal izango da edozein adinetan, baina gehienetan psoriasia eragiten pertsona gaztetan.\nIntentsitatea psoriasia asko alda daiteke etapa desberdinetan. Gaixotasuna eragin dezaketen txiki bat bakarrik arlo azala edo estalkia gorputz osoa. Askotan, gaixotasuna aurrera egin ahala, gaixoen txosten hori denboran zehar (behin epea areagotzen) psoriasia eragiten eremu handi bat, azala. Horrez gain, larruazala ere jariatzen iltze psoriasia, zein gerta daiteke isolatu formularioa.\nPsoriasia – infekzioa arrazoiak\nKausa psoriasia ezezaguna da, baina gaixotasuna eragin dezake inmunologikoak gorputzean aldaketak (autoimmune idatzia), neurologikoa, nahasteak metaboliko. Lagundu sorrera psoriasia herentziaren, urritasuna immunitate-sistema ondoren gaixotasuna, estresa.\nOrain arte, besteak arrazoiak eta faktoreak garapen psoriasia, besteak beste:\nJoera genetikoa (genetikoa teoria garatzeko psoriasia). Egiantz garatzen psoriasia handiagoa da, bada, pertsona bat senide hurbil, gainera, gaixotasun hau pairatzen. Agian batzuk talde geneak dira erantzule psoriasia.\nNeuro-psikiko overvoltage (neurogenic teoria garatzeko psoriasia). Ezaguna da psoriasia izan daiteke abiaraziak muturreko emozionala iraultza. Estresa inplikatzeko larriak faktore garapena gaixotasun hau. Dituzten pertsonak psoriasia, estresa eragin dezake areagotzen gaixotasuna.\nHormonal istiluen. Aldaketak endokrinoa guruin bat izan daiteke eragiteko mekanismo garapenean psoriasia.\nNahaste metaboliko bat (metaboliko teoria garatzeko psoriasia). Arazoak metabolismoa, zenbait bitamina eta mineral (bereziki, silizioa) maiatzaren itxura laguntzea psoriatic plaka.\nParasitoak. Analizan parasito teoria psoriasia garapen arabera, eta horrek gaixotasuna eragindako zenbait hesteetako parasitoak. Hainbat ikerketak erakusten duten pertsonen artean sufrimendua psoriasia, eramaile asko, hainbat parasito infekzioak. Zientzialariek uste rol berezi bat, gaixotasunaren garapena play roundworm, Giardia, behi tapeworm, eta beste batzuk. Uste da produktu toxikoak igortzen duten parasitoak horiek dira indartsu alergenoak eragiten duten desoreka immunitate-sistema.\nThe infekzio birikoen.\nEta, nahiz eta arrazoiak psoriasia ez da erabat argitzeko, orain arte, medikuntza izan da ezaguna, mekanismo hau agerraldia patologia. Oinarritutako itxura psoriatic rash urratzen da immunitate-sistema. Immunitate-zelulak bihurtu bidean oldarkorra beren azalaren zelulak, eta horrek eramaten itxura psoriatic plaka.\nPsoriasia – sintomak\nPsoriasia da manifiesta itxura scaly lekuak, gorria plaka duten itch biziki. Lekuak izan ohi kokatzen azalean scalp, ukondoa, belaunak, arlo azalaren tolesturak. Denborarekin, azalera eskalak erraz kendu daiteke, beren leku gehiago dira trinko eskalak, jartzen sakonera. Progresioan psoriasia, ez da hain-izeneko fenomeno Kebnera: sorrera psoriatic plaka lekuetan marratu edo larruazaleko lesioak.\nHona hemen sintomak dira ezaugarri mota desberdinak psoriasia:\nPsoriasia forma plaka itxura planteatu azalera gainetik azala osasuntsu eremu gorria, inflamed, lehor, loditua, beroa ukitu azala, estalita zilarkara zuri-eskalak (psoriasia adabaki). Azalaren eremu horiek dira joera exfoliation. Leku larruazala zuritu geratzen lesioak gorria, zein dira erraz zauritu eta mozketa. Psoriatic plaka ohi batu elkar, tamaina handituz eta osatuz plaka plaka ("parafina laku"). Psoriasia flexor gainazal peeling epelak dira. Daude bitartean orban gorria, eta bertan kokatzen dira azalaren tolesturak (groin area kanpoko genitalian, barne-izterrak, tummy tuck, underarm).\nGuttate psoriasia da, ezaugarri-kopuru handi bat lehor, txiki, gorria edo morea lesioak, planteatu gainetik azalaren azalera, gogorarazten teardrops edo zirkuluak. Elementu horiek dira, deigarria eremu handiak azala. Guttate psoriasia askotan garatzen jasan ondoren streptococcal infekzioa (adibidez, pharyngitis edo amigdalitisa).\nPustular psoriasia itxura planteatu gainetik azalera oso-osorik azala burbuilak betetako argi eduki. Pustules inguratuta gorria, puztuta azala erraz zuritu off. Iltze psoriasia da, bereizgarri, kolore-aldaketa, iltzeak, iltze ohe, itxura puntuak, lekuak, gurutze-striations on iltzeak, loditzeko inguruan azala iltze ohe, loditzeko eta estratifikazioa iltze, galera osoa iltzeak.\nPsoriatic artritis lagunduta hantura-prozesuak artikulazioak eta ehun konektiboaren. Psoriatic artritis gehien eragiten txiki artikulazioetan distal phalanges eskuak, oinak, eragiten psoriatic dactylitis. Psoriatic erythroderma agertzen hedatuago exfoliation eta hantura, exfoliation azala handi azalera gorputza, edema, eta hantura azala, bizia pruritus.\nBeste psoriasia sintomak, besteak beste:\nhemorragia area azalaren gainean;\nitxura erosions eta dimples on azazkalak;\nposible joint mina eta hantura.\nHonako mota psoriasia:\nvulgar (edo ohikoa) psoriasia;\npsoriasia palmondoak eta zoletan;\nPsoriasia gertatzen hiru fasetan:\nProgresiboa etapa psoriasia. Hau da, lehen etapa gaixotasuna, ezaugarri sukarra, bertan ez da kopurua handitzea freskoa lesioak.\nGeldi fasea psoriasia. Epe hori ezaugarritzen kontserbazioa dagoen eredua gaixotasuna. Rashes eta beste sintomak psoriasia, ez da ohitu, ez gehiago, ez gutxiago.\nEtapa psoriasia zein erretiroak. Hau da, azken etapa gaixotasuna, non lesioak dira falta.\nArabera, prebalentzia prozesu patologiko psoriasia gertatzen da:\nmugatuan – eragiten txikiagoa gorputzaren arlo;\nkomun – eragiten eremu handiak gorputza;\norokortu – eragiten ia gorputz guztia.\nSasoiaren arabera, gaixotasun akutua, psoriasia gertatzen da:\nneguan – areagotzen psoriasia normalean gertatzen hotza denboraldian;\nuda – areagotzen psoriasia gertatzen da udan;\nziurra – noiz epeak areagotzen psoriasia ez dira lotutako edozein urteko denboraldian.\nGaixotasuna diagnostikatzeko arabera dermatologist bat oinarri hartuta tipikoa klinikoak irudi. Argitzeko diagnostikoa erabiliz azala biopsia.\nHartu ahal izango duzu, eguzkia bainu 15 minutu eguneko. Uko egin behar duzu edateko alkohola, saihestu estresa, ikusi zure pisua, bizimodu osasuntsua mantentzeko behar bezala zaindu azala.\nDeskargatu psoriasia tratamendua erabili emollients eta botika hori berreskuratu geruza corneum, gaurkotasun prestakinak (pomadak, ukenduak, kremak) edukia glucocorticoids (hydrocortisone, prednisolone, dexamethasone), prestakinak duten pyrithione zinka pomada dauka bitamina D3 antzeko, tar, naphthalene, hydroxyestrone. Forma larriak psoriasia, eraginkortasun gaurkotasun tratamendu, lesioak baino gehiago 20% azalaren azalera agindutako sistemikoa droga terapia, biltzen dituen cytotoxic eragile (methotrexate), sintetikoa retinoids (retinol azetatoa, retinol palmitate, tretinoin), glucocorticoids, multi-bitamina (aevit, etab.).\nRol berezi bat ere psoriasia tratamendua eman behar zaio zenbait substantzia biologikoki aktiboa, eta horien artean kontuan izan behar da:\nSilizio. Azken urteotan, medikuek gero eta gehiago dira buruz hitz egiten rola silicon garapenean psoriasia. Osagai bat psoriasia tratamendua dira botika eta bitamina-eta mineral-konplexu duten silizio. Alde batetik, silicon hobetzen baldintza azala, eta beste – egintza bat bezala sorbent sucks, antigenoak play rol bat garatzeko psoriasia.\nBitamina D. ezagutzen duzun Bezala, garrantzitsuenetako bat mineralak beharrezkoak arrakastatsua aurka borrokatzeko psoriasia da kaltzio. Hala ere, kaltzio xurgapena egokia behar bitamina D. best e produktuak D txertatu ondoren transferentzia fase aktiboa psoriasia, inpatient.\nArrain-olioa, eta omega-3 azido. Kentzeko hanturazko prozesu psoriasia, beharrezkoa da sarrerarekin poliinsaturatuak omega-3 gantz-azido, zein kantitate handietan jasotako arrain-olioa.\nLezitina. Substantzia hau beharrezkoa da azkar zaharberritze epitelio-zelulak hiltzen dira urtean psoriasia. Prestakinak lezitina baimendu azkar aurre hantura eta leheneratu osotasuna azala.\nEz-droga terapia sistemiko photochemotherapy: erradiazio ultramorea batekin uhin 320-400 NM bat atzeko harrera photosensitizer (PUVA terapia). Gainera erabiliz cryotherapy, plasmapheresis.\nGaixoaren jarraitu behar dieta bereziak. Dieta psoriasia orekatua izan behar du. Gaixoaren behar baztertuen dieta elikagai findu, pikantea elikagaiak eta gozokiak. Behar duzu, arretaz ikuskatu beren osasuna eta saihesteko hotzeriak, edozein urratzen baztertzea eragin dezake gaixotasunaren garapena.\nArtean ahalik eta konplikazioak artritisa, depresioa eragindako autoestimu baxua.\nGaixotasuna saihesteko ezinezkoa da, baina ez dira metodo sintomak arintzeko psoriasia eta kopurua murrizteko exacerbations. Beharrezkoa da azala babestu lehortzeko, esposizio luzea saihestu eguzkia, saiatu lesio saihesteko azala. Saihestu estres egoerak, infekzioak, botikak hori handitu adierazpen psoriasia (adibidez, β-blokeatzaileak, litio), Erretzeari uzteko, mugatu alkohol-kontsumoa. Eta gogoratu, psoriasia tratamendua izan behar du ardura profesionalak. Psoriasia tratamendua etxean eta edozein motatako auto-medikazioa gaixotasun honen onartezinak dira.


¬ GALD.: Preguntauko dizuet basarriko bizimodua zelakua dan. Zuek basarrixan, basarriko bizimodua gustatze(n) jatzue zueri?\n¬ BALENTIN: Bueno, gustau bai. Beti hauxe usau dogu, eta badakizu.\n¬ GALD.: Zuri?\n¬ INAZIO: Gustau bai. Horretxegatik etorritta gauaz, bestela…\n¬ BALENTIN: Bestela, alde eginda honezkero.\n¬ GALD.: Gogorra dala pentzatzen dozue?\n¬ BALENTIN: Bai. Bueno, oiñ ezta lehen beste, e! Lehen zan lan asko basarrixan, e! Hamen egoten zan garixa eta artua, eta hartze(n) zan kantidadia. Eta lana orduan, bai. Gaur basarrixan eztago lehen adiña. Gogorra bai, e! Gogorra. Badakizu.\n¬ GALD.: Beste basarrixetan berdiña esan die.\n¬ BALENTIN: Bai, bai, bai. Basarrixan hori, hori kalkulauta dago.\n¬ GALD.: Eta lanik gogorrena zuentzat? Lanikan gogorrena.\n¬ BALENTIN: Lana? Basarrikua?\n¬ GALD.: Bai. Txarrena zein da zuentzat?\n¬ BALENTIN: Bueno, ze izengo da, ba? Lehen esan doguna: gaurko egunian, ba, dana makiñia dagok.\n¬ GALD.: Eta lehen?\n¬ BALENTIN: Lehen, segia ta, segia ta itaixa ta, dana hauxe. Eta oiñ, berriz, bedarra eta holakua, ba bedarra ezta hainbesterako oiñ. Danak ganauak libre egote(n) (d)ia baztarretan. Danian dabixaz oiñ.\n¬ GALD.: Baiña egongo zan lan bat bestiak baiño txarragua zana zuentzat, ez?\n¬ BALENTIN: Bueno, gari-ebagitzia ta izeten ziran hórrek. Itaixakin-da izeten zan…\n¬ GALD.: Gero makiñak (…)\n¬ BALENTIN: Gero, makiñekin-da hasi ziranian... Baiña lana len asko egitte(n) zan. Gure aitta zan batek eta, asko lana. Boj! Asko! Lehen esan doguna. Eta gero, berriz, soruetan ere, ba, laixa ta izeten ziran.\n¬ BALENTIN: Eta gero goldia-ta zela sartu ziran, ba, (...) holaxe izaten da hori.\n¬ GALD.: Eta urtian zihar garairik gogorrena?\n¬ BALENTIN: Urtian zihar garairik gogorrena, ba, hauxe izaten zan.\n¬ GALD.: Garixana?\n¬ INAZIO: Garixa eta bedar-ontzia, eta holakotxiak. Ostian, ba, ze esango dot, ba? Neguan lan gehixago jeneralian, baiña udan estuasunekuak: bedarra ta, garixa ta ... behintzat estuasun haundixenekuak. Eta gero, handik aurrera, ba, lasaixago… Beti lana baiña.\n¬ GALD.: Basarrixan beti lana. Basarrixan parorik eztago.\n¬ BALENTIN: Eztago parorikan. Gure anaixak esaten zabana, horrek lehen esan dogunak, Mintxetako horrek, hil zanak (haura kalian gero lanian ibilli zan): harek esaten zaban «kalekuak eztakitt zer ta, ordua da ta ... Basarrixan eztago ordurik. Illunian edo egunez (…) jaiki, eta illunduta laga. Han eztagok ordurik, ezta egoten basarrixan». Halaxe da ta. Basarrixan etzara hasiko kalian moduan, ya bostak dittuk edo bost t'erdiak, eta laga.\n(Balentin eta Inazio Egaña)\n¬ GALD.: Zuk pentsatzen dozu kaleko jendiak badakixala ze dan basarrixan lan egittia? Estimatzen dau?\n¬ BALENTIN: Batzuek estimau. Bertakuak izen direnak badakixe, basarrikuak direnak, askok. Baiña kalian jaixotakuak ze daki, ba? Kanpuan ibiltzia dala, eguzkixa hartzia, eta kitto.\n¬ GALD.: Hori pentsatzen dozu pentsatzen dabela?\n¬ BALENTIN: Gehixenak, bai.\n¬ GALD.: Oiñ azokara bajau, etzera bajatzen, baiña lehen bai. Askotan.\n¬ TEODORA: Ni ez. Lehen bai. Lehen esniakin juten nitzan-da beti. Nik esnia, juten nitzan esniakin kalera beti. Han basarrittik ere bai. Iriarte-Etxeberrittik, neure etxetik ere bai.\n¬ GALD.: Eta zela bajatze(n) ziñan?\n¬ TEODORA: Astuakiñ. Astuakin beti. Eta antxitxika zortzi tt'erdixetako mezetara; astua hartu eta esniak ere. Astua kortan laga, Majestadeko kortan astua, eta mezetara (…) Merkatura beti. Lehen ere, larunbat, zapatu zerian, hillan azkenian ferixia izeten zan. Ni ferixara enitzan juten. Ni goizago juaten nitzan esniekin da, ferixara. Iñoiz, egunen baten bai, oillaskua zaguanian-da, handik-hemendik saltzera. Azokiari bai, azokiari beti bueltia egiñ, baiña ferixetan ez.\n¬ JOXE: (...) Da, baiña basarriko gizonak ferixara juten dittuk, esate baterako… Bueno, gehixagotan ere jungo dittuk kalera, baiña hillian behiñ, ferixara. Eta ohitturia, ba, kafia hartu koadrillan. «Koño! Kafia hartuko juagu?». Eta: «Bai». Eta bueno, kopia ta puru bat plazara juterako. Badakik: gizona hazi egitten jok harek, eztakik?\n¬ GALD.: Honbre!\n¬ JOXE: Bai, eta gero kaletarrak (oin gitxitxuago, lagun gehixago dittuk oin basarrixan eta kalian orduan baiño) ... orduan kaletarrak basarrittarra, ostikua jo eta txakurra bezela bialtze(n) juen.\n¬ GALD.: Bai? Geizki ikusitta zaguan basarrittarra lehen?\n¬ JOXE: Bai, gizona! Gu komurgau giñan sasoian-da!\n¬ GALD.: Bai?\n¬ JOXE: Hori, zera haundixa egoten zuan, bai, burla haundixa. Eta lehen esan dotena: puruakin, kafia ta kopia ta puruakin. Ba, perixara plazara, eta han batekin da bestiakin kontuak esaten da, kaleko gizonak, hi, gizon sasoekuak, gero, e!: «Hi, basarrixetan geizki bizi dirala! Beittu egik horra, hi, puruakin danak!». Eta eurak etzittuan konturatzen zapatuetan jai hartu, eta sartu tabernan ta atsalde guztia han, puruak erre ta puruak erre. Eta jaixa etorri, eta igual; eta zapatu gaba etorri, eta kalera andriakin edo, bakarrik edo, lagunekin edo; eta etzittuan konturatzen, baiña basarrittarren bat ikusten bazeben puru bat erretzen… Buenoo! Perixa egun baten uste juat eukiko zabala eskubidia basarrittarrak, eztok?\nKalea eta baserria\nKaletarra naiz. Santa Ana kalian jaixua naiz. Gure gaztarua gerra ostian izan zan, baiña politta izan zan. Gerria etorri arte, umetan, gure bizimodua politta izan zan. Gero, gerra asuntuakin, kanpora jun giñan, Bilbo aldera, ihesi. Aitta gerran hil zan. Kartzelan sartu zaben, eta hantxe hil zan aitta. Altzolan jaixua zan, eta ama Elgoibarkua. Aman gurasuak, hemenguak danak, inguruko basarrixetakuak, baiña aittan gurasuak Etxarri Aranazkuak. Aittan aittitta, Etxarrikua, lanera etorri zan Altzolara. Karretekin ibiltzen ziran.\nOrduan Altzolara sartzen zan itxasua, eta juaten ziran kargak hartzera Altzola eta Mendaro ingurura. Gure aittitta-eta ibilli ziran kargamentuekin, barkutikan ateratzen eta ekartzen herrira-eta. Nik eztot ezagutu, baiña behixekin juaten ziran kargamentu billa. Behixak karruakin. Hala esan ziguen guri amamak eta gurasuak. Hiru anai etorri ziran Etxarritik. Haren semiak bi geratu ziran Altzolan eta birek hotela eduki zaben Altzolan. Bestia Elgoibarrera etorri zan.\nOstian, gaztetan bizimodu normala egin gendun. Beti fubolian edo pelotan. Hor, Plaza Txikixan eskolakuak beti fubolian, baiña fubolian akabatzera beti, e!\nZeleta basarrixan jaixua naiz. San Migelera bidian Metalkua pasau, eta kilometro erdira dago gitxi gorabehera. Gaur egunian, inbernadero haundi batzuk daude. Ni hantxe bizi izan nitzan ezkondu arte, eta gero kalera etorri nitzan. Gaur egun nere koiñata alarguna eta Arantxa illobia bere bikotiarekin bizi dira han. Noizbehinka basarrira juten giñan bixitan, baiña bizi, kalian.\nBasarriko eta kaleko bizimodua oso diferentiak dira. Gaur egungo basarriko bizimodua ezta lehengua bezelakua, orduan gogorragua zan. Basarrixan eztago ordurik: goizian eguna argittutakuan hasi bihar da, eta lana ezta amaitzen.\nBazkarixa beti ordubata aldian izaten da, baiña noiz erretirauko zeran, eztakizu. Bero daguanian bero dagualako, hotz daguanian hotz dagualako, eta eurixa danian eurixa dalako, beti kejia, baiña lana egiñ egin bihar da. Gaur egunian makinerixa ona dago, eta lana erreztuta dago, baiña, hala ere, gogorra da: han eztago oporrik.


Lapiko Kritikoa » Motibo barik, presoago (Berria, 2012-01-12)\nBy Eduardo Apodaka • Jan 12th, 2013 • Category: Azterketak eta Azalpenak\nBarrura begiratzeko leihoak filma ikustean, garrantzi gabeko esaldi batek harrapatu ninduen. Jesus Mari Zalakain bere burua defendatzen saiatzen ari zela, eta hori berori eragozteko asmoz, «no nos interesan los motivos» bota zion 18/98 auziko epaile andre inkisidoreak. Deigarri egin zitzaidan, aspaldiko partez motiboak desagertzen ari direlako eta, zergatik galdetu beharrean, mundu guztia dabilelako zertarakoka. «Zertarako» galdetu diote Urkulluk eta Egibarrek, Mendiak eta Lopezek, todoeseta-ri: «Zertarako horrenbeste urte borroka armatupeko estrategia okerrean?». Egia esan, galdetu orduko ezkerreko abertzale zenbait ere «zein helburu, zein mandatu, zein fantasiagatik lehertzen zarete ekinean?», ari ziren galdezka.\nEzker Abertzaleak arazo bat du iraganaldiarekin: estrategiaz aldatuta, nola eman zentzurik egindako bideari? Nola uztartu lehengo borroka tematia eta oraingo egokitzapen zuhurra? Erantzuna, nire ustez, ez dago zertarakoetan, zergatietan baizik, interesik gabeko motiboetan, hain zuzen.\nAspaldian, atzo goizean kasik, kausak eta printzipioak generabiltzan bolo-bolo. Euskal Herriaren Kausa sakratutzat genuen, beste hamaika bezala. Ekintzaren motor potenteak ziren. Motiboetan hain ginen fededun, ezen ez genituen helburuak eta printzipioak zehazki bereizten, eta bai, ordea, absolututzat hartzen. Ezarian galdu genuen harrizko fede hura, eta harekin batera, motiboen bizipen subjektiboa, motibazioa deritzon hori, lausotu egin zitzaigun. Motiboak hor zeuden, baina lanbroan bezala: kausa handiak faroko sirenen errepika nekagarri bihurtu zitzaizkigun, are gehiago bitartekoak helburu bilakatu ahala eta oldar bereko oldarrari eta ekintza osteko ekintzari genien miresmena zertarakoen azpian zanpatzen zitzaigun neurrian. Baina askok jarraitzen zuten tema berean, askotan gazte kemenez eta maiz ere kausa handien ordez, kasu konkretuek hartaraturik: motibazioak, argi dago, ez dira beti printzipio hutsen orpotik etorri, sarri askotan adiskide eta gogaideei, senide eta auzokideei zaien atxikimendua izan dute kausa. Kausak eta kasuak nahastu dira kontaera bakarra onartzen ez duten milaka istorio horietan.\nHortxe ibili dira tentsioan, eragile gisa, justiziaren kausak eta elkar zaintzearen kasuak. Eta haietan ernatzen diren motiboak defendatuz eta berriro motibazio bihurtuz lortuko du Ezker Abertzaleak iragana etorkizun kapitala izan dadila. Horretarako, baina, ez du inongo zalantzarik izan behar bidezko motibo horiek sortu eta eragin zituzten ondorio gaitz eta krudelak gaitzesteko orduan. Batez ere, ez du zalantzarik izan behar bai onespen, bai gaitzespen absolutu guztiak arbuiatzeko orduan. Absolutuak aspaldi bihurtu ziren estatuen giltzarrapo. Sen onez askatu da korapilatzen gintuen azkena; bide okerra da, ordea, harekin batera motiboen kapitala xahutzea.\nKapital horri erasoka ibili dute etika, motiboak eta ondorioak elkarri kateatuz eta gaitzetsiz. Etikotzat dut nik kontrakoa: motiboak eta ondorioak zein bere aldetik juzgatzea eta betiere ikuspegi eta balio askotatik. Ez da, ostera, «gatazkaren ondorioen mantra» hura, ezta detentebalen antzera, erasoa gelditzeko kutun magikoa. Bistan da, motiboek eta ondorioek ez dute elkar zuritzen eta ez gaiztotzen. Bereiztea dut etikotzat, besteak beste, zer egin erabaki behar duten jendeek koska anitzeko egoera jakinetan hala edo nola erabaki behar dutelako. Kontrara, ordea, Etika ustez Unibertsalaren armadek testuinguru eta ethos-ik gabeko subjektu batekin bonbardatu dituzte bizi-komunitateak, printzipio abstraktu eta formalen arabera jokatu behar dela gaztigatuz, edota etikaren muina ondorioak baino ez direla xedatuz. Gizon arrazionalen printzipio unibertsalen inperio etikoan, emozio on zuriak eta gogoeta arrazionalak tarteko, norako eta alderdi anitzeko harreman guztiak bi polodun batera murriztu ziren: biktimarioa eta biktima edo heroi santu salbatzailea eta arima gaixo salbatua. Dilema etikoak eta kontzientzia-kasuak, egoeraren mende, eragin eta konpromiso anitzeko harremanetan erabaki eta ekin behar dutenentzat geratu ziren. Bonbardaketaren ostean, printzipio absolutuek justizia abstraktua aupaturik, elkar zaintzea eta bizibeharraren justizia lurrari atxikirik geratu ziren, eztabaida eta hizketa arruntetan muntatu beharreko brikolaje etikoa izatera murriztuak: unean unekoa, beti prekario, beti dudako. Sen etiko hark ez zituen motiboak baztertu, maiz «betebeharraz» mozorrotu arren, motiboetan zuen etikotasuna: haiekin subjektuak duen borroka dilematikoan eta haietatik eratortzen diren motibazio edo intentzio nahasietan.\nMotiboetan justiziaren kausak eta elkartasun kasuak batzen dira oraindik. Horien izenean gonbidatu gaituzte gaur Bilbora. Hori buruan otu zait, Ezker Abertzaleak aktore kolektibo gisa iraungo badu, presoen motiboen dimentsio etiko eta politiko horiek agerrarazi beharko lituzkeela eta ondo atxiki independentismoaren oldarraren kariaz direla preso. Eta bururatu zait oldar hark sortu dituen on-gaitz guztien kargu egiteko gai izan beharko lukeela, balantze politiko eta etikoari beldur barik. Bestela, presoak iraganeko karga astun bat baino ez dira, iraganaren artxibo atxiloa. Ziegara eraman dituen borrokaren motibo eta eginak ahantziz gero, haien ordez elkartasun afektibo zintzo bat haizatuz, presoen afera despolitizatzen da, eta zer zentzu du, orduan, presoak? Motibo barik dago, presoago, zertarako galdezka.


GIZARTE ERANTZUKIZUNA - Zurekinbus\nGure erantzukizun sozial korporatiboaren politika langile guztiekiko konpromisoa da. estatu arduratsu eta iraunkorra lortzeko eta bizikidetzaren printzipioak errespetatzeko.\nLegedia betetzea, laneko segurtasuna eta osasuna ziurtatzea, etengabeko prestakuntza izatea, gizarteratzea, diskriminazioa, komunikazioa, lana eta familia bizitza bateratzea lortzeko betetzea da gure helburu nagusia.\nForo Guztion Artean Eginezen bazkide fundatzaileak gara, EGE praktika onak kezkatzen dituzten ekimenak sustatzeko eta partekatzeko asmoz.\nZurekin Busen, gizarteratzea eta helburuak bilatzen ditugu.


Bizkaiko kosta: Ondarroa, Lekeitio eta Elantxobe | EHfurgo\nBizkaiko kosta: Ondarroa, Lekeitio eta Elantxobe\n2017-05-03 ehfurgo\tIruzkin 1\nEuskal Herriko herri, paraje eta hondartzarik dotoreenetako batzuk biltzen ditu Bizkaiko kostak. Arroka eta harkaitz artean, arrantzale herri biziak daude, azken urteetan asko hazi badira ere, nortasunari eusten diotenak. Bizkaiko kostako eskualdeetako batean, Lea-Artibain murgilduko gara. Zatozte gurekin, merezi du eta!\nUrdaibaiko arroak bitan zatitzen du Bizkaiko kosta, eta haren ekialdean dago Lea-Artibai. Gipuzkoatik barrena Mutrikutik sartuta, Ondarroa da aurreneko herria. Haren ondoren datoz Lekeito, Ea, Elantxobe eta Ibarrangelu. Furgonetarekin ibiltzeko toki egokia da, AC guneez eta kanpinez gain, denboraldiz kanpo hainbat tokitan lo egiteko aukera ere badago eta.\nArrantzaren inguruan sortu eta hazitako herria da Ondarroa. Benetako arrantzale portua, inguruetan ontzi eta joan-etorri handiena duena, eta arrantzari ekonomia jardun bezala eusten dion azkeneko herrietako bat. Eskualdeko herririk haziena ere bada (8.600 biztanle ditu). Herriak ere nabaritu du hazkunde hori, baina oraindik eusten dio bere jatorri eta nortasunari.\nArtibai errekaren ondoan kokatzen da Ondarroa. Portuan, arrantzatik bueltan zetozen itsas ontziez inguratuta, kofradian (Kofraxako taberni) gelditu eta bertako antxoa ederrak probatu ditugu, txakolin banarekin.\nHandik abiatuta, ibaiaren ertzetik zeharkatu daiteke herriaren alde zaharra. Tabernaz beteta dagoen kalea da, eta asteburuetan giro ederra egoten da, herritar nahiz bisitari gehienak bertan biltzen baitira. Goiko kaleak, maldan eraikiak daude, eta etxe berriagoak dituzte.\nKostako bideari segiz, Ondarroatik oso gertu dago Lekeitio (7.100 biztanle). Hark ere eusten dio arrantzari, baina egun, turismoa da herriaren jarduera ekonomiko nagusia. Otoio eta Lumentza mendien artean kokatua dago eta Lea ibaiak zeharkatzen du. Herri dotorea eta bizia da aldi berean, eguraldi ona dagoen asteburuetan eta udan, jendetza biltzen da bertan.\nLekeitioko portuko arrantzale txalupa koloretsuak.\nPortu aldea ederra da benetan, eta merezi du bertatik moilaraino buelta bat emateak. Eguraldiak laguntzen duen asteburuetan, jende asko biltzen da bertan, eta zaila egin daiteke aparkatzea. Portuko kalearen bukaeran, plaza handi bat dago, eta bertan daude udaletxea eta Andre Mariaren Jasokunde Eliza, estilo gotikoa eta erromanikoa nahasten dituen basilika zinez berezia. Haren ondoan dago Isuntza hondartza ere.\nGarraitz edo San Nikolas, itsasgoran.\nLekeitioren beste berezitasunetako bat, Isuntza hondartzaren parean dagoen Garraitz edo San Nikolas uhartea da. Marea jaisten denean, oinez joan daiteke irlaraino, itsasgoran ordea, urak erabat estaltzen du bidea. Harkaitzez betetako arroka da, eta garai batean, ospitalea eta monastegi bat izan bazituen ere, gaur egun kaioak dira bertako biztanle nagusiak.\nHerrigunetik pare bat kilometrora dago Santa Katalina itsasargia. 1862an eraiki zuten eta 46 metroko garaiera du. Gaur egun nabigazio-teknologien interpretazio zentroa dago bertan, eta faroa bera ere bisitatu daiteke. Itsasargia bera ikusteaz gain, merezi du inguruko ikuspegiaz gozatzeko joateak. Herritik oinez ere joan daiteke; orduerdi inguruko bidea dago.\nLekeition non lo egin\nLekeitiok AC gunea du 2011tik. Herritik kanpoaldera dago, Arropain auzoan, baina herrira oinez joateko moduan. Parking normal bat badirudi ere, ACentzako zerbitzu guztiak ditu (ura, ur zikinak…), eta baita merendaleku bat ere.\nKarraspioko hondartza, Mendexan badago ere, Lekeitiori itsatsita dago.\nHondartza ondoan lo egitea nahiago baduzue, Lekeitioren ondo-ondoan dagoen Karraspio hondartza (Mendexa) leku bikaina da. Udako denboraldian langa moduko bat jartzen dute, 2 metrotik gorako ibilgailuak ez sartzeko; guk ordea, apirilean ez genuen bertan lo egiteko arazorik izan. Txiringitoa eta taberna, merendalekua, iturria eta komun publikoak (giltzak txiringitoan eskatu) daude.\nKostako herrien zerrendan apuntatuta ez bagenuen ere, Elantxobera bidean goazela Ea herrian gelditzea erabaki dugu. Herri txikia da (850 biztanle) eta kostako herri gehienak bezala, arrantzaren inguruan sortutako herria da.\nHerrigunean, errekaren ertzetik paseo bat eman eta bertako etxe eta zubiak ikusi ditugu; horietan zaharrena, erromatar garaikoa da. Itsasertzeko herrixken itxura guztia du, kale estu eta luzeekin. Haiek herriaren bukaeraraino jarraituz , hondartza txiki eta lasai batera iritsiko gara. Portua ere badu, nahiz eta egun txalupa txiki batzuk baino ez diren ikusten.\nBizkaiko kostak duen herririk berezienetako bat da Elantxobe (372 biztanle). Itsas mailatik hasita, 150 metroko altuerara dagoen malkar batera arte, bata bestearen gainean bezala eraikita daude etxe luze eta koloretsuak. Kaleak ere, estuak eta aldapatsuak dira.\nBere izateko arrazoi nagusia portua eta arrantza dira. Hain zuzen ere, portutik ikusten da hobekien herriaren egitura berezia. Herriaren goikaldean, San Nikolas eliza dago, eta baita begiraleku eder bat ere, autoentzako parkingaren ondoan. Arrain ona jateko hainbat jatetxe ere badaude herrigunean, baina lehendabizi, portuko tabernetan zerbait hartzea gomendatuko genuke.\nLaidako hondartza, Ibarrangelun; parean Mundaka ikusten da.\nElantxobetik gertu, kosta eta barnealdea uztartzen dituen herri hau dago: Ibarrangelu (642 biztanle). Izan ere, herriguneak barnealdeko herri bat dirudien arren, hainbat auzo eta kostalde zabala ditu, eta bere lurretan daude Laga eta Laida hondartzak.\nGune babestua eta nahiko basatia da Laga hondartzakoa. 542 metroko zabalera du, eta Ogoñoko lurmuturraren harkaitz ikusgarrien magalean dago kokatuta. Udaran jendetza biltzen da bertan, eta surf zaleen bilgune ere bada, baina gu izan garen egunetan, nahikoa lasai zegoen.\nLaida aldiz, hondartza bare eta lasaiagoa da. Dunaz osatuta dago eta 812 metroko zabalera du, baina ez du zerikusirik itsasgoran edo marea jaisten denean. Izan ere, itsasbeheran parean dagoen Mundakaraino oinez irits zaitezkeela dirudi, hareatzak hartzen duen zabaleragatik. Itsasgoran berriz, ia desagertu egiten da.\nIbarrangelun genbiltzala, sekulako euri zaparrada batek arrapatu gintuen. Eguraldiak ez zuen hobera egiteko itsurarik, eta atertzen ez zuela ikusita, Laidako hondartzaren ondoan dagoen Arketa kanpinera joan ginen. Kanpin txikia da baina behar genuen guztia du. Gainera, sarreran dagoen erretegian primerako oilasko errea jartzen dute!\nInguruan zer ikusi\nIbarrangelutik gertu, Gernikara bidean, Gautegiz-Arteagako gaztelua -egun hotel bihurtua- dago. Kortezubin berriz, Santimamiñeko koba eta Omako baso margotua daude. Astua izanez gero, merezi du bertara bisita egiteak. Jatetxe baten aparkalekutik gertu dago kobetarako sarrera. Omara berriz, 3 bat kilometroko ibilbide erraza dago.\nHau izan da Lea-Artibai eta Urdaibai artean egin dugun hiru eguneko bidaia. Oraindik Bizkaiko kostaren zati handi bat gelditzen zaigu ezagutzeko, baina itzuliko gara!\nAC guneabizkaiko kostaeaelantxobefurgonetanhondartzakibarrangelukarraspiolea-artibailekeitionon lo eginondarroaurdaibaizer ikusi\nPrevious PostAndaluzia Aste Santuan (2) Granada eta Cabo de GataNext PostOrio: itsasoa eta nortasuna\nOne thought on “Bizkaiko kosta: Ondarroa, Lekeitio eta Elantxobe”\nPingback-a: Bizkaiko Kosta: Mundaka, Bermeo eta Gaztelugatxe | EHfurgo


Lehen Hezkuntza | Abusu Ikastola\nAbusu Ikastolan ditugun hiru etapen artean, Haur hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzaren artean kokatzen da Lehen Hezkuntza eta. Etapa bakoitzak badu bere izena eta bere izana; bakoitza bere berezitasunekin. Berezitasun horiek, ikaslearen adinaren ezaugarriek markatzen dituztelarik. Hala ere, Ikastolak, bere osotasunean misio eta balore berberak dituen heinean, oinarri eta elementu komunak ditu horien lorpenera bideratuta.\nLehen Hezkuntzaren kasuan, 6tik 12 urterarteko pertsonak hazi eta hezten dituen etapa izanik, adin bakoitzaren garapen fasearen araberako beharrei erantzuteko moduan oinarritzen da gure lan egiteko modua.\nIkaslea da bere aprendizaia prozesuaren protagonista eta hori horrela izateko, bere bidea erregulatzeko tresnak eskaintzen dizkiogu, bakoitzak dituen bizipen eta esperientzietatik abiatuta.\nLH1, LH2 eta LH3 mailetan, zirkulazioaren bitartez egiten dugu konpetentzia batzuen lanketa (HHko etaparekin zubia eginez). Astean zehar gauzatzen joateko lanerako proposamen orokorra egiten zaie , hautazko jarduerak ere proposatzen direlarik eta ikaslea bera doa, jarduera bakoitza noiz eta zein modutan egin erabakitzen eta erregulatzen; zirkulazioan dauden bitartean espazioak konpartitzen dituztelarik. Proposamen hauek, modu dibertigarri, erakargarri eta manipulatiboan gauzateko diseinatzen ditu gure irakasle taldeak, material desberdinen sorkuntzan arituz.\nLH4, LH5 eta LH6ko mailei dagokionean, zirkulazioaren onurak, adin hauetara hedatzeko egitura desberdinen aztertze eta pilotaje lanetan gabiltza gaur egun. Maila hauetan, pisu nabarmenagoa hartzen du, aprendizaiaren prozesuaren bidean ikasle bakoitzak autokudeaketarako behar dituen tresnetan trebatzeak, autonomian eta proiektuetan oinarritutako ikaskuntzak.\nEtapa osoan, adinaren ezaugarrien araberako sakontasun mailarekin, proiektuen bidez eta modu espezifikoan lantzen ditugu konpetentziak espezifikoak eta oinarrizko zehar konpetentziak: pentsatzen eta ikasten ikasi, norbera izaten ikasi, ekiten eta egiten ikasi eta elkarrekin bizitzen ikasi, komunikatzen ikasi denetan integratuta dagoelarik.\nProiektu bakoitzari , ikasleentzako motibagarria, funtzionala eta sorpresazkoa den ekintza batekin ematen diogu hasiera eta aurkezten zaien horren inguruan dakitena eta bizitakoa aintzat hartuta, jakin nahi eta behar duten horri, garapen fasean ematen zaio erantzuna, bukaerako produktu baten bitartez prozesu guztia modu desberdinetan komunikatuz.\nIrteera profilean definitutako ezaugarriak eta zeharkako konpetentziak garatzen joateko, talde kooperatiboetan lan egiten dugu Lehen Hezkuntza osoan eta pentsamendu errutinetan trebatzen ditugu, ikasteko balio duen ebaluazioa helburu izanik.\nIkaslearengan eta pertsona bakoitzaren gaitasunetan sinesten dugu eta bakoitzak dituen beharrei erantzuteko moduak bilatze horretan, etengabeko hobekuntza, berrikuntza eta material zein baliabide desberdinen sorkuntzan lan egiten dugu.


Altsasuko Inauteria - Altsasu/Alsasua\nNafarroako Interes Turistikoko Festa izendatua, Altsasuko inauteria hasi aurretik, haurrendakoa egiten da aurreko igandean. Astearte arratsaldea iristen denean, Momotxorroak iristen dira herrira, historiaurreko erritual batetik etorritakoak ematen dutenak.\nAdarrak daramatzate eta aurpegiak oihal-zapiaren azpian dituzte; odolaz zikindutako izara zuria ardi-larruzko bizkarrekoak, praka urdinak, galtzerdi zuriak eta abarka beltzak jantzita dituztela agertzen dira. Herritik barrena doaz, marrua eginez eta topatzen dituzten guztiak probokatuz eta zirikatuz egurrezko sardearekin.\nTradizioa 1930eko hamarkadan galdu zen, baina 1980ekoan berreskuratu zen, pertsonaia berriekin eta guzti: sorginak, akerra haiei segika doala, akelarre bat balitz bezala; eta maskaritak, damasko oihalaz egindako tunika, sokekin lotua, janzten dutenak.


Iparrorratz - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Iparrorratza» orritik birbideratua)\nIparrorratza orientatzeko balio duen tresna da, Txinan asmatua. Lurraren ipar magnetikoa seinalatzen du. Oso funtzionamendu sinplea du, imandutako orratz baten bidez Lurraren ipar magnetikoa seinalatzen duelako. Hala ere, haren seinaleak ez dira beti fidagarriak, perturbazio elektromagnetikoek iparrorratzaren interpretazio okerrak eragin ditzaketelako. Hans Christian Ørsted zientzialari danimarkarrak 1820an aurkitu zuen iparrorratza desbideratu egiten zela korrontedun hari baten ondoan jartzean.\nXX mendearen erdialdetik, nabigazio-sistema aurreratuagoak iparrorratz magnetikoa ordezkatzen hasi dira, besteak beste iparrorratz giroskopikoa dela kausa, laser argi-sorten bidez kalibratzen baita. Hala ere, oraindik oso erabilia da higikortasun handiko jardueretan: gainerako sistemek ez bezala, energia elektrikorik erabiltzen ez duenez, horrelako jardueretarako ezin egokiagoa da.\n1 Iparrorratzaren historia\n1.2.1 Garapenak eta ondorengo erabilerak Txinan\n3 Europan asmatu ote zen?\n4 Erabilera meatzaritzan\n5 Iparrorratz lehorra\n6 Gaur egungo iparrorratzak\n7 Iparrorratz baten kalibraketa\n8 Orientazio sistemak eta uneko kokapena\n8.1 Iparrorratzetik nabigazio-mapara\nIparrorratzaren historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nDatuen arabera, Txinan asmatu zen IX. mende inguruan, norabideak itsaso zabalean zehazteko. Hasiera batean, urez betetako ontzi batean imandutako orratz bat flotatzen jartzen zuten. Denbora pasa ahala, sistema hobetuz joan zen, tamaina txikiagotzen eta erabilera errazten, ontzia ardatz birakari batez aldatuz, eta norabideak kalkulatzeko balio duen «haize-arrosa» gehituz. Gaur egun, iparrorratzek funtzionamendu-sistema aldatzen ez dioten baina neurketak errazagoak egiten dituzten hobekuntza txikiak jaso dituzte. Hobekuntza horien artean, ingurune ilunetan datu fidagarriak hartzeko argiztapen sistemak eta neurriak hartzeko urruneko objektuak erreferentzi moduan hartzen ditugunerako sistema optikoak daude.\nIparrorratzaren sorrera baino lehen, itsaso zabalean norabideak zehazteko gorputz zerutarren posizioaz baliatzen ziren. Batzuetan, nabigazioa zundaren erabileran ere oinarritzen zen. Metodo horien erabilerarekin bi zailtasun nagusi sortzen ziren: ur sakonegietan zundak emandako neurriak ez ziren fidagarriak eta zerua lainotuta zegoenean, ezin zen gorputz zerutarrik ikusi. Iparrorratza arazo horiek arintzeko erabiltzen zen; horregatik, halako eragozpenak pairatzen zituzten kulturek gutxi erabiltzen zuten. Hala izan zen arabiarren kasua, Persiar golkoa eta Indiako Ozeanotik nabigatzen zirenez gehienetan zeru garbietan aritzen ziren. Beste aldetik, marinelek Itsaso Baltikoko ur axaletan nabigatzen zutenez, zundak erabiltzen zituzten. Beste alde batetik, astrolabioak ere zeuden —Grezian asmatu ziren—, nabigazioan laguntzeko.\nMesoamerika[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nOlmeka iparrorratz baten antzeko eran funtzionatzen zuen magnetitako artefaktu baten aurkikundeak «Olmecasen K.a. 1000. urtetik baino lehen magnetita iparrorratza aurkitu eta erabili zutela » teoriak sortu ditu.\nJoseph Needham-en ustez, Txinari asmatu bide zen, baina gailuaren datan desadostasunak daudenez, antzinako literaturaz baliatu dira, aipamenen bila. Hartarako, ordena kronologiko bat jarraitu dute:\nLiteratura txinatarrean dakarren magnetismoari buruzko erreferentziarik zaharrena IV. mendeko 鬼谷子 (Book of the Devil Valley Master’) liburukoa da: «Magnetitak burdina etor dadila eragiten du, erakartzen du»\nOrratz baten erakarpen magnetikoaren lehen aipamena aurkitzen da 20 eta 100 urteen artean idatzitako liburu txinatar batean: «Magnetitak orratz bat erakartzen du». 1948an, Wang Txen-Tuo-k koilarearen formako iparrorratz bat eraiki zuen eta hegora apuntatzen zuen, testuaren arabera. Hala ere, liburu horretan «magneto bati aipamen espliziturik ez dagoela» eta «hipotesi batzuk onartu behar direla konklusioren batera iritsi ahal izateko» esan zuen.\nNorabidea markatzeko gailu magnetikoari buruzko lehen erreferentzia 1040-44 urteko Song Dinastiaren liburu batean dago: deskribapen bat dauka, «hegorantz seinalatzen duen arraina» ur-katilu batean, hegorantz lerrokatzen zena. Testu hartan, objektuaren erabilpena «gauaren iluntasunean» orientazio metodo gisan gomendatzen da. Hala ere, ez dago nabigazioan bere erabilerari buruzko aipamenik, ezta nola egin zen arrainaren magnetizazioa ere.\nTestu txinatarretan magnetizatutako orratz bati buruzko lehen erreferentzia eztabaidaezina 1086koa da. Song dinastiaren Shen Kuo-k idatzitako liburu batean, geomanteek orratz bat bere punta magnetitarekin igurtziz nola magnetizatu zuten, eta iparrorratza zeta zuntz batetik esekiz eta orratzaren erdian argizari pixka bat jartzen azaltzen da. Shen Kuo-k seinalatu zuen horrela orratza batzuetan iparrerantz eta beste batzuetan hegorantz seinalatzen zuela.\nNabigazioan magnetizatutako orratz bateko erabilerari buruzko aipamena egiten duen lehen idazkia «Pingzhou-ko mahaiaren hizketaldiak» liburua da «Nabigatzaileak geografia ezagutzen du, hark izarrak ikusten ditu gauean, eguzkia egunean; ilun eta lainotuta dagoenean, hark iparrorratza ikusten du». Honek, Shen Kuo-ren egiazko iparreko kontzeptuaren aurkikundearen laguntza baliotsua jasoko zuen: iparburu magnetikoranzko deklinabide magnetikoa.\nIparrorratz txinatar zahar asko magia, zientzia eta protozientziarako erabiltzen ziren, adibidez, iparrorratz magnetikoa funtsezko tresna da geomantzian eta feng shuian.\nGarapenak eta ondorengo erabilerak Txinan[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nItsasoko 48 posizioko nabigazio iparrorratz bateko lehen erabilera aipatuta dago «Kanbodiako aduanak» Zhou Daguan liburuan, Yuan dinastiaren diplomatuak idatzia. Bertan bere bidaia deskribatzen du Wenzhou-tik Angkor Thom-era 1296. urtean.\nZheng He-ren nabigazioko mapak, «Mao Kun Mapa» izenez ezagunak, bidaia orratz hartze zehatz kantitate handia dauka.\nLiburutegi batean eskuliburu bat dago, nabigazio-iparrorratzaren erabilerari buruzko xehetasunak dituena. Shun Feng Xiang Song (‘Konpainiarako Haize egokiak —edo bidezkoak—’) izenekoa.\nDifusioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIparrorratzaren agerpenaren ondoren gertatutakoaren inguruan hainbat teoria daude. Hona batzuk:\nIparrorratzaren bidaia Txinatik Ekialde Ertaineraino egin zen, Zetaren Bidearen bidez, eta gero Europara igaro zen.\nZuzen-zuzenean, Txinatik Europara eraman zen eta, ondoren, Europatik Ekialde Ertainera.\nEuropan sortu eta gero, Ekialde Ertainera eraman zela.\nAzken bi teoriek europarren lanak iparrorratzaren asmakuntzan arabiarretan baino lehenago oinarritzen dituzte. Magnetizatutako orratz baten eta gailuaren marinelen erabileraren Europako lehen aipamena Alexander Neckam paristarraren De Naturis Rerum-en (Gauza naturalak) agertzen da.\nMundu arabiarrean, gailuari buruzko erreferentzia goiztiarrenak Tesaurus de los mercaderes liburuan aurkitzen da. Liburuaren egileak 40 urte lehen, itsasontzi batean bidaia bat egin omen zuen iparrorratz bat erabiliz. Zenbait erudituk objektuaren agerpen data aurrekoa bide dela pentsatzen dute.\nEuropan, ofizialki iparrorratza ezaguna da Pizkundeaz geroztik. Hasiera batean, sorginkeriaz edo magiaz funtzionatzen zuela pentsatzen zuten. Erdi Aroaren amaieratik XIX. mendearen erdialdera, Iparburuan Rupes Nigra izeneko burdinazko mendi erraldoia zegoela pentsatzen zen eta, horrexegatik, imandutako orratzek iparbururantz apuntatzen zutela.\nEuropan asmatu ote zen?[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHainbat argudio eman daitezke Europan asmatu izanari buruz.\nNabigaziorako iparrorratz europarrak iparrera seinalatzen du, iparrorratz txinatarrak aldiz hegora seinalatzen du.\nEuropar iparrorratzak oinarrizko 16 zatiketa ditu, txinatarrak aldiz 24.\nEuropar iparrorratzak eboluzio azkarra jasan du magnetizatutako orratzetik (1190) iparrorratz lehorrera (1300). Orratzen inguruko aldaketagatik imajina daiteke orratz-artefaktua eta katiluaren aurreko asmakizuna independenteki egin zela.\nEuropako lehen iparrorratza ur-katilu batean flotatzen zegoen orratz batean oinarritzen zen.\nErabilera meatzaritzan[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIparrorratza Massa-ko meatze-hirian, lurraren azpian orientazio erremintatzat erabili zen lehen aldiz, magnetizatutako orratz flotatzaileak tuneletan gidaritzat. XV mendearen bigarren erdialdean, Tirolgo meatzariek beren lanetarako oinarrizko ekipamenduaren parte zen. Handik gutxira, Rülein von Calw meatzari alemaniarrak (1463-1525) lur azpiko lanetan iparrorratzaren erabilerak zeuzkan hitzarmena idatzi zuen.\nIparrorratz lehorra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nIparrorratz lehorra Europan asmatu zen 1300 urte inguruan eta tresna hiru elementuz osatuta dago: magnetizatutako orratz bat, beirazko-estalkia duen kutxa bat eta mapa nautiko bat haize-arrosa duena. Karta orratzean atxikitzen zen, ardatz baten gainean aske bira zitekeena. Iparrorratza itsasontziko gilarekin bat jartzen zenez eta kartak itsasontzia norabidez aldatzen zen guztietan biratzen zuenez, aparatuak itsasontziaren norabidea ematen zuen. Peter Peregrinus eruditu frantsesak kutxetako orratz sistema 1269an deskribatu arren, Flavio Gioja italiarra izan zen, Amalfi-ko itsas pilotua, nabigazio-iparrorratza hobetu eta abiarazi zuena, orratza mapa nautikoaren gainean zintzilikatuz. Iparrorratz modelo hori Dante-ren "Jainkotiar Komedia" liburuan (1380) deskribatzen da.\nGaur egungo iparrorratzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nOraingo nabigazio iparrorratzek orratz edo disko magnetizatuak erabiltzen dituzte, likido batez beterik dagoen kapsula baten barnean, normalean olioa, kerosenoa edo alkohola izaten dena. Fluido honek orratza geldiarazten du ipar magnetikoaren inguruan oszilatzen utzi beharrean. Likidoz betetako lehen iparrorratz eramangarria Tuomas Vohlonen-ek asmatu zuen 1936. urtean, banakako erabilerako. Gainera, zenbait iparrorratzek angelu-garraiagailu bat daramate, norabide zehatzen neurriak mapa batetik bertatik hartzeko balio dutenak. Gaur eguneko iparrorratzen beste ezaugarri batzuk, mapetan distantziak neurtzeko eskalak, argi gutxi dagoen egoetan erabiltzeko marka argiztatuak eta urruneko objektuak zehaztasunez neurtzeko mekanismo optikoak, hala nola, ispiluak, prismak…\nGaur egun erabiltzen diren iparrorratz berezien artean bada Quibla iparrorratza, musulmanek erabilia Meka non dagoen jakin eta hara begira euren otoitzak egiteko, eta Jerusalenen iparrorratza, juduengatik erabilia Jerusalenen norabidea zein den jakin eta hara begira euren otoitzak egiteko.\nIparrorratz baten kalibraketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLurraren eremu magnetikoaren inklinazioa eta intentsitatea latitude batetik bestera aldatuz doanez, iparrorratzak euren fabrikazioan zehar kalibratuak izaten dira. Doikuntza horrek lurraren eremu magnetikoaren aldaketaren eraginez iparrorratzen neurketa okerrak aurreikusi eta zuzentzen ditu. Fabrikatzaile gehienek euren iparrorratzak lurreko bost zonetako batentzat kalibratzen dituzte. Zona hauek lehenengo zonatik, ipar-hemisferio gehiena hartzen duena, bosgarren zonaraino, Australia eta hegoaldeko ozeanoak hartzen dituena, doaz. Suunto, esplorazio ekipamendu fabrikatzailea, bi zonetarako kalibratuta zeuden iparrorratzak merkaturatu zituen, non hemisferio oso baten erabil daitezkeen, baita beste hemisferioan erabili akats zorrotz handirik egin gabe.\nHerrialde adierazgarrienak zonako:\n1. zona: Ipar hemisferioa (Ameriketako Estatu Batuak, Ipar Europa eta Asia)\n2. zona: Mexiko, Erdialdeko Amerika, Panama, Kolonbia, Venezuela eta ipar Afrika\n3. zona: Txile, Bolivia, Brasil eta Erdialdeko Afrika\n4. zona: Paraguay, Uruguai, Hego Argentina, Guinea Berria eta Hegoafrika\n5. zona: Australia, Antartika eta Zeelanda Berria\nOrientazio sistemak eta uneko kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGaur egun teknologiaren, konputazioaren eta satelite artifizialen aurrerapenarekin, iparrorratza alde batera utzi da eta GPSak (Global Positioning System edo Kokapen Sistema Globala) ordezkatu du. Sistema horrek satelite bidezko triangulazio bidez koordenatu zehatzak ematen ditu. Posizionatze ekipoak sakelako telefono edo kalkulagailu zientifiko baten tamainakoak izaten dira eta unean bertan, Lurreko edozein puntutan egonda, koordenatuak eman diezazkigukete. Horretaz gain, beste modelo konplexuago batzuek zonaldeko mapa eta ibilbideak, inguruko erliebearen datuak, gasolindegiak, postu sanitarioak, hotel eta jatetxeen datuak ere erakusten dituzte.\nGaur egun, ibilgailu orok, airekoek, uretakoek nahiz lurrekoek, zibilek zein militarrek, horrelako gailuak eskura ditzakete. Hala ere, itsasontzi eta hegazkinek iparrorratz hobetuak eramaten dituzte sistema konplexuetan akatsik egongo balitz, bidaia aurrera eraman ahal izateko. Esploraziozaleek zein mendi-ibiltaritzara zaletuek ere iparrorratzak erabiltzen segitzen dute, apurtzeko zailagoak direlako; gainera, ez dute pilarik behar.\nIparrorratzetik nabigazio-mapara[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLursail batean iparrorratzarekin neurtzean norabidea lortzen da, ipar magnetikoa erreferentziatzat izanda, aldiz, nabigazio mapan azimut-a erabiltzen da, ipar geografikoa edo benetako iparra erreferentziatzat izanda. Norabide bat azimut bihurtzeko deklinazio-magnetikoa zein den jakin behar da, horrela deklinazioa ekialderantz bada, azimuta norabidea eta deklinazioaren arteko batuketa izango da (Az = Rm + Dm); aldiz, deklinazio magnetikoa mendebalderantz bada, orduan azimuta norabidearen eta deklinazio-magnetikoaren arteko kenketa da (Az = Rm - Dm). Ekuazioak errazteko eta bakarra erabiltzeko, lehenengo formula erabiltzen da, non azimuta norabidearen eta deklinazio magnetikoaren arteko batura den, baina zeinuen hitzarmena kontuan izanda, non Ekialdea positiboa den eta Mendebaldea negatiboa, adibidez; norabidea 60º-koa den eta deklinazio magnetikoa 5º Mendebalde (-5º) den azimuta topatu nahi izan ezkero, hurrengo formula erabiliko da: Az = Rm + Dm = 60º + (-5º) = 55º.\nOrriaren azken aldaketa: 23 urtarrila 2020, 10:50.


Meatzaldeko berbalagunak: 2011\nBerbamezua: Zorionak eta urte berri on!!!\nGabon zoriontsuak pasa, baina ez pasa!!!jajaja. Datorren urtera arte!!\nEspero dugu gure oparitxo a gustoko izatea!!\nZorionak eta urte berri on 2012!!!\nOlentzero egitaraua: Ortuella\nOlentzero egitaraua: Muskiz\nHona hemen Olentzeroren partez oparitxo bat!!\nHilabete hauetan tailer batzuk egin ditugu: fieltroa, komiki-zorroak, txotxongiloak...\nHemen dituzue argazkiak! Egizu klik!\nFiletro tailerra (Trapagaran)\nKomiki-zorro tailerra (Abanton)\nTxontxongilo tailerrak (Muskiz eta Ortuellan)\nOlentzero egitaraua: Abanton\nOlentzero ttipien lehiaketa amaitu da eta hemen dituzue lehiaketara aurkeztu diren Olentzeroak!! Olentzero Ttipiak!!\nBanan-banan ikusteko, egizu klik hemen!\nSARI-BANAKETA: BERTAN BEHERA GERATU DA.\nPartehartzailekin kontaktuan jarriko dira.\nMeatzaldeko Irakurzale Kluba\nLekua: Haritzaldeko aretaon (Las Karreras)\nSinopsia: Adam Walker 20 urteko gazte onbera Columbia unibertsitatean ari da literatura-ikasketak egiten. Ideologikoki hain gorabeheratsua eta iraultzailea izan zen 60ko hamarkadan Walkerrek oso argi du zer norabidetan egin nahi dituen bere urratsak: ez du Vietnameko gerrara joan nahi eta poeta izan nahi du. Patuak, ordea, Rudolf Born eta Margot bikote frantsesa lerratuko ditu bere bidean eta haren izana zein geroa beldurra, sexua eta lilura osagai nagusi dituen triangeluan harrapatuta geratuko da. Indarkeria gau baten ostean, hiruren arteko harremana eten egingo bada ere, bizitako esperientziaren mamu eta itzalek hil artean elkarri hari ikusezin batez lotuta atxikiko dituzte. Genero, narratzaile, espazio eta denbora anitzen hibridazioz osatutako puzzle hau ahokatzeko hari ikusezinei tiraka aritu da Auster. Ameriketako asmamen handieneko idazleak beste behin ere erakutsi digu kontrako indarrak elkarri lotuta daudela eta sexu-goseak, maitasunak, gorrotoak, damuak, lotsak, berrerospenak, mendekuak, aitortzak, Paris eta New York, nahia eta izana, lilura eta egia, txuriaren eta beltzaren arteko zubi ikusezinek eskainitako habeen gainean badaitekeela eraiki ganorazko unibertsorik. Horra zer den Ikusezin, izan daitekeena eta ezinezkoaren arteko ilunetan ikusezin diharduten indarrak argitaratzen dituen eleberria.\nOlentzero egitaraua: TRAPAGARAN\nAbenduak 17, larunbata\nDANTZA PLAZA, 18:30etan Habana Plazan\nAbenduak 24, larunbata\n9:30etan Durañonatik hasita auzoz auzo Ugarte, Elgero, San Gabriel, Trapagaran eta Larreineta.\nTrikitixa, txistu, dantza, kanta eta bertso.\n17:15etan Funikularretik OLENTZERO jaitsiera Polikiroldegian amaiera eta haur berbena.\nAbenduak 26, astelehena\nZAPATA GORRIAK, (Haur antzerkia) 12:00etan Olaso Jauregian\nGARTXOT (filma) 18:30ean Franciscanas de Montpellier ikastetxeko aretoan\nAbenduak 27, asteartea\nUMEENTZAKO MUSIKA KONTZERTU DIDAKTIKOA\n11:15etan 6-7 urte bitarteko haurrentzat\n12:15etan 9-13 bitartekoentzat\nAbenduak 31, larunbata\nURTEARI AGURRA MENDITIK\n11:30etan PICO LA CRUZ mendian irrintzi, txistu, txanpai eta turroi\n13:00etan La Arboledan sarrera eta kalejira\nBERBALAGUNEN parte hartzen dugunok, euskaraz hitz eginez gozatzeaz gain, berbalagun izateagatik bakarrik, hurrengo abantaila hauek izango dituzu:\nAIZU! aldizkariaren urte osoko harpidetza (10 zenbaki) merkeago izango duzu.\nBERRIA egunkariak %50eko deskontua eskaintzen dizu asteburuetako harpidetzan.\nARGIA astekaria, hilabetez (4 zenbaki) doan jasotzeko aukera izango duzu eta harpidtza egin nahi izatekotan; urte osokoan %25eko deskontua izango duzu eta bestela hilean behineko harpidetza egin ahal izango duzu 39 euroan.\nUdako Euskal Unibertsitatea UEUko ikastaroetan %25eko deskontua.\nEuskal Herriko Unibertsitatea EHU-UPVko ikasle bazara, aukera askeko kredituak lortu ahal izango dituzu mintzapraktika progamaren batean parte hartzeagatik.\nAbantaila hauek guztiak aprobetxatu nahi baldin badituzu eta BERBALAGUNEN parte hartu nahi baduzu, jarri kontaktuan gurekin.\nIzan zaitez Berbalagun!!!\nEuskaraz bizi nahi dut!!!\n"Gabon kontuk II" Muskizen\nAbenduaren 17an, 12:00etan, Meatzari aretoan!\nTxotxongilo tailerra, Ortuellan\nEguna: Abenduaren 15a, osteguna\nNorentzat: HAUR ETA GURASOENTZAT!!\n*OHARRA: Izena ematea beharrezkoa da.\nTxotxongilo tailerra, Muskizen\nEguna: Abenduaren 14a, asteazkena\nLekua: Gaztegunea (Muskiz)\nNorentzat: HAUR ETA GURASOETZAT!!!\n*Oharra: Beharrezkoa izango da izena ematea.\nEuskararen Eguna, Abanton\nABENDUAK 2, OSTIRALA\n11:00 Kultur Etxeko areto nagusian, adierazpenaren irakurketa.\n11:30 "A ze parea" ikuskizuna eskainiko diegu adierazpenaren irakurketan parte hartuko duten guztiei.\n17:00-20:00 Haur parkea (Eusko gudariak plazan)\n17:00-19:00 Herri kirolak (Eusko gudariak plazan)\n17:00-19:00 Talo eta txalaparta tailerra (Eusko gudariak plazan)\n19:00-21:00 Disko Pottoka (Eusko gudariak plazan)\n*Oharra: Arratsaldeko ekintza guztiak, euria egin ezkero, Txikito de Gallarta pilotalekuan egingo dira.\nKomiki-zorro tailerra! Ikasi diru-zorroak egiten!!\nNoiz: Azaroaren 23an, asteazkena\nNon: Gallartako Kultur Etxean (Erakusketa gelan)\nNorentzat: Haur eta gurasoentzat (5-9 urte bitarteko haurrak)\nIkusi argazkiak hemen klik eginez!!\n"Hostoak" ikuskizuna, Muskizen\nAbenduaren 3an, 20:00etan Meatzari Aretoak, “Hostoak” ikuskizuna eskainiko dizu.\nSarrerak 12€, telekan eta takilan.\nEuskararen Astea Muskizen\nAzaroak 28 "IZARREN ARGIA" FILMA. Meatzari Aretoan, 19:00. +Ikusi\nAzaroak 30 "APAIZAC OBETO" DOKUMENTALA. Gaztegunean, 10:00/12:00/16:00. +Ikusi\n"BUAH TXABAL" ANTZERKIA. Gaztegunean, 19:00etan +Ikusi\nAbenduak 2 KIKI, KOKO ETA MOKO PAILAZOAK. Meatzari Aretoan, 17:30/19:00\nAbenduak 3 EUSKARAREN EGUNA. Frontoian, egunean zehar.\n*(Herri bazkarian izena emateko azken eguna, azaroaren 30)\n"HOSTOAK" IKUSKIZUNA. Meatzari Aretoan, 20:00etan. +Ikusi\nAbenduak 4 MENDI MARTXA. Kultur Etxetik hasita, 10:00etan.\nHemen duzue kartela!!\nAbenduaren 3an Euskararen Eguna izango da. Tira, jakin badakizue euskararen eguna EGUNERO dela; baina, herrian egun hori aitzakiatzat hartu eta ekintza polit bat egitea bururatu zaigu. Nola ez, kantan eta dantzan! kar-kar.\nNOIZ: Abenduaren 3an, larunbata.\nNON: Las Carrerasen.\nORDUA: 20:00etan kalejira EUSKI taldearekin. Ondoren, 22:00etan afaria Angulorenean.\nPrezioa: 20 euro.\n* Oharra: izena aldez aurretik eman behar da.\nNola??? ez duzuela EUSKI taldea ezagutzen!! Gazte lapurtar hauek ohiko musika jotzen dute trikitixa, gaita, panderoa, txistua, txalapartaz... Hitz gutxitan: giro paregabea sortzen dute. Animatu eta etor zaitezte!\nInformazio gehiago: 94 636 94 47\nOporrak amaitu eta haurrak eskolara buelatzen dira, baina dena ez da izango ikasi ta ikasi, ezta?? Hemen dituzu Abantoko Dibertiplanaren hurrengo emanaldiak! Gurasoak eta haurrak elkarrekin ondo pasatzeko!! Magoak, pailazoak, antzerkiak...\nAzaroaren 26an, larunbata:\nZurrumurru Taldearen PANTXIKA ETA TXINPARTA.\n11:30ean Kultur Etxean (Gallarta)\nEuskara Iruditan izeneko mosaiko erraldoia eraikitzen ari dira sarean: www.gureeuskara.net webgunean.\nEuskarak historian, norbere bizipenetan, hirian, gizartean... izan duen eta duen presentzia iruditan jasotzen ari dira. Irudien mosaiko anitza bezain deigarria osatu nahi dute sarean, herritarrekin elkarlanean, euskararen erabileran gertatu den bilakaera iruditan jasoz.\nZuk zeuk kargatu dezakezu irudia webgunean modu errazean eta automatikoki argitaratuko da webguneko mosaikoan. Irudiaren edukia edonolakoa izan daiteke, baldintza bakarra irudiak zuretzat euskararekin lotzen duen esanahi berezia izatea eta irudia laguntzen duen testuan hori azaltzea.\nDurangoko Azokara AUTOBUSA!! Eman izena!!!\nEguna: Abenduaren 6an, asteartea\nIrteera: 10:30ean Zierbenatik\nPrezioa: 3 euro\nIzena emateko azken eguna: abenduaren 2a, ostirala\nIbilaldia 2012 Abesti lehiaketa!!\nMusika talde batean aritzen zara eta ibilaldiko kanta egitea gustatuko litzaizuke?\nUrtarrilaren 12an amaitzen da epea. Beraz, bildu zure taldekideekin eta jarri martxan!!!\nOinarriak ikusteko: jo Ibipuntuzerok martxan dituen sare sozialetara...\ntwitter, tuenti, facebook eta www.ibilaldia.net webgunean ere.\nEman izena lehenbailehen!! Azken eguna: azaroaren 16a\nNon? Ibilaldiko dendan edo Ikastolako idazkaritzan!\nFieltro tailerra Trapagaranen\nNoiz: Azaroaren 16an, asteazkena\nLekua: Aek Euskaltegia\nIzena emateko lekuak:\nTrapagarango Aekn, Udal Euskaltegian edo meatzaldea@aek.org\nErtzain gotorki armatuak, ekologista sutsu solidarioak, kazetari zinikoak edo jakingoseak… Denak doaz Sasiondora, han, diotenez, baserritar txoro edo terrorista fanatiko batek tiroka egin baitie aurre agintariei, AHTk desjabeturiko baserria, Sakoneta, hustera zetozenean.\n24 ordu eskasean, hainbat pertsonaia gurutzatuko dira, nor bere amets eta esperientziekin, eta guztien berri emango digu nobela labur eta koral honek, 48 atal laburren bidez, errealismotik esperpentora egiten duen umore maltzurrez eta biziaren zipriztinak sentiarazten dituen hizkeraz.\nAzaroaren 23an Las Karreraseko "Haritzalde" Udal Aretoan, 19:30ean\nTrapagaranen ere bertsotan ari dira!\nTrapagarango bertso eskolak hasi du kurtsoa, iazkoari jarraipena emanez herrian finkatu dela dirudi. Bi helburu nagusi planteatzen ditu aurtengoan bertso eskolak:\n1-Iaz bezala astelenero lagun giroan elkartu eta bertsotan ikasi eta aritzeko tailerra.\nEtorri eta aritu nahi duenak ateak zabalik ditu, bertso tailerra astelenero 19:30etan gaztetxean.\n2-Trapagaranen bertso zirkuitu bat finkatu. Azaroaren 18an enkarterriko bertsolariak eta bertso titiriteroak elkartuko gara herrian, poteoa egingo dugu eta ondoren Sokrarenean afaltzea da asmoa.\nDantza ikastaroa Trapagaranen\nBETIDANIK EUSKAL DANTZAK EZAGUTZEKO GOGOAK IZAN DUZU BAINA INOIZ EZ DUZU IKASTEKO AUKERA IZAN? AURTEN LORTU DEZAKEZU!\nJauziak ikasi nahi dituzula? Fandango eta arin-arina? Carrascoliendaseko dantzak, bals, zortziko edo inauteri dantzak. Etorri asteartero gaztetxera! 19:00etatik 20:30etara!\nORDUTEGIA: 19:00etatik - 20:30ak bitarte\nLEKUA: Basetxe Gaztetxea\nOlerkiak Irudi I. Lehiaketa\nMeatzaldeko Irakuzale Klubak Olerkiak irudi lehenengo argazki lehiaketa deitzen du, euskal olerkigintza zabaltzeko eta era ezberdinean euskal literatura bultzatzeko xede nagusia hartuta.\n14 urtetik gorako edonork parte har dezake, zeinahi dela bere herritartasuna.\nLehiaketa honetan parte-hartzeak berekin dakar besterik gabe oinarri hauek osoki onartzen direla.\nHainbat olerki proposatuko dira, eta haietakoren batekin zerikusia duen argazki bakarra aurkeztu beharko da. (Olerkiak eranskinean)\nParte-hartzaile bakoitzak irudi bakarra bidali dezake gehienez, eta garbi adierazi behar du zein olerkirekin dagoen lotuta.\nLanak posta elektronikoz bidaliko dira. Argazkia fitxategi batean bidaliko da hautatutako olerkiaren izenarekin, eta egilearen datuak “egilea” izeneko beste fitxategi batean. (Datuak:Izen-abizenak, jaioteguna edo adina, herria eta herrialdea, helbide elektronikoa, harremanetarako telefonoa (nahi izanez gero), zein olerkiri dagokion argazkia.\nArgazki-lanak JPEG formatuko artxibo batean bidaliko dira. Artxiboaren neurriak ezin du 4 MB gorakoa izan, eta bere izenak hautatuako olerkiarena izan beharko du.\nArgazkia saritua gertatuz gero, eskatu ahal izango zaio irabazleari kopia digital bat bereizmen handiagoan.\nMeatzaldeko Irakurzale Klubaren web gunean argazkiak jasotzeko epea oinarri hauek argitaratzen diren unean hasi eta 2011ko abenduaren 31an bukatuko da, 24:00 orduetan.\n*Informazio gehiago: www.irakurzalekluba.com\nLiburu honetako idazleek gauza bakarra eskatzen diote Euskal Literaturari: «Aitortzeko geuri ere beste idazle batzuei, beste belaunaldi zaharrago eta gizonezkoago batzuei emandako eskubide berbera. Pott. Lubaki. Eta erdian, tropelean sentitzen ziren Tropelekoak. Beren burua bataiatu zuten denek. So, ici nous sommes, Damen und Herren. Hemen gaude. Gure E.R.A.S.M.U.S esperientziek literaturarekin zerikusi gutxi izan zutela esatera gatoz eta izenez deitu nahi bagaituzue, aski erraz duzuela, aski zoriontsu egingo gaituen etiketa askoz zintzoagoarekin gatozelako. Izatekotan, hobe Orgasmus Erasmus baino».\nOraingo honetan literatura erotikoari ekingo diogu "Orgasmus" hainbat idazleren liburuarekin. Goza ezazue eta etorri gurekin urrriaren 26an Las Karreraseko "Haritzalde" Udal Aretora, 19:30etan.\nIzan zaitez GURASOLAGUN!\nAsko dira parkean edota seme-alabak eskolan dauden bitartean elkarrekin ematen ditugun orduak, horregatik HITZ EGITEKO OINARRIZKO MAILA duzuenok egitasmo honetan parte hartzera animatzen zaituztegu, zuen seme-alabengandik hurbilago sentitzen lagunduko dizue eta.\nHerri bakoitzean badago gurasolagun talde bat. Zergatik ez gehiago sortu? Anima zaitez eta parte hartu!\nGogoratu! Ez dira klaseak, baizik eta euskaraz praktikatzeko DOAKO aukera!\nIzena emateko: kontaktatu gurekin: meatzaldea@aek.org, zure herriko Euskara Zerbitzuan edo telefono honetan 946707774 (Izaskun eta Joana). Zuekin harremanetan jarriko gara. Eskerrik asko!\nNafarroa Oinez. Urriak 16, Tafalla\nNAFARROA OINEZ. TAFALLA. Urriak 16\nMeatzaldetik autobusa aterako da!\nIzena ematea: 5€\nLekua: Ortuella, Abanto eta Muskizeko Euskara Zerbitzuetan edo gurekin kontaktatu\nEpea: Urriaren 13a (osteguna) baino lehen.\nADI! Autobusaren ibilbidea:\n9:00etan Muskizeko BBKn\nLas Karreraseko Haritzaldeko bus geltokian\nOrtuellan BBKko bus geltokian\nTrapagaranen taxi geltokian\nAtsegin dut... Euskara, berbalagun... Atsegin dut!!\nEuskal Herri osoan zehar... milaka lagun ATSEGIN DUTE euskara!! Horregatik, Berbalagunen parte hartzen dute!!\nIkusi bideoa!! Meatzaldeko berbalagunak agertzen dira!!\nOrtuellako Euskal Jaiak- Txirrindula martxa\n10:00etan Txirrindularitza martxarako izen-ematea. Udaletxeko Plazako eszenatokian\n11:00etan Txirrindularitxa martxa 0-12 urte bitarteko umeentzat, Udaletxeko plazatik abiatuta.\nGogoratu! Martxarako laguntzaileak behar dira. Bolondresik badago...jarri kontaktuan Ortuellako Euskara Zerbitzuarekin (Karlos).\nOrtuellako Euskal Jaiak- Euskaldunon Eguna\nTxirrindula martxa, umeentzako jolasak, bertso-poteoa, bertso-bazkaria, kontzertuak... eta guzti hau, egun batean!!!Urriaren 1ean, larunbatean.\nAukera izan ezkero, hurbildu zaitez Ortuellara!!\nOrtuellako Euskal Jaiak - Egitaraua\nHemen duzue Ortuellako Euskal Jaiak 2011ko egitaraua!!\nIpuin kontalaria Muskizen: Ana Meabe\n“MARILURREK 5.722.630 IPUIN DAKIZKI”\nMarilurrek ez zekien bere aitonak kontatutako ipuinak bizitza erabat aldatuko zionik. Ipuinaren amaiera sinestesina iruditu zitzaion. Ipuina ongi kontatuko zionaren bila abiatu zen munduan barrena. Halaxe hasi zen abenturarik gogoangarriena, lurra bezain borobila eta ilargia adina liluragarria.\nEguna: Irailaren 30a, ostirala\nAdina: 5-10 urte\nPLAZA MUGATUAK. GONBIDAPENAK LIBURUTEGIAN ESKATU (IRAILAREN 26TIK AURRERA)\nIrakurzale Kluba: Ogi hutsa\nIrailaren 28an, 19:30ean, Las Karreraseko Udal Aretoan\nMohamed Xukrik 11 urte zituela Rifeko jaioterritik Tangerrera emigratu behar izan zuen bere familiarekin. Haurtzaroa bertako kaleetan, miseria gorriaren garaian lan xumeak eginez eta bizimodua nola edo hala ateraz bizi izan zuen, gose, indarkeria, prostituzio eta drogazaleen giroan.\nHogei urterekin ikasi zuen irakurtzen eta idazten, kartzelan lehenik eta Laraxen handik atera zenean.\nAre ogi hutsa, tartean ezertxo ere ez zuena, nekez lor zitekeen garaiak ekartzen ditu gogora bere liburu aztoragarri bezain gordin honetan.\nEleberri autografiko hau trilogia baten lehenbiziko liburua da.\nDebeku hori ez zen altxatu 2000 arte.\nBertso bazkaria Ortuellan - Urriak 1\nDakizuenez, urriaren lehenengo asteburuan Ortuellako Euskal Jaiak dira, eta ohikoa denez, aurton ere BERTSOBAZKARIA egongo da. Gainera, kalitatezko bertsolariekin: Andoni Egaña eta Maialen Lujanbio.\nNoiz? Urriaren 1ean (Larunbata)\nNon? Ortuellako Kultur Etxean\nMenua: Sagardotegiko menua\nEman izena urriaren 29a baino lehen, non? Euskara Zerbitzuan, Kriseilu Aek Euskaltegian, Gazte Lokalean edo Ferrobarril tabernan\nTrapagarango Gazteguna - Irailak 24\n12:00etan BAJADA ZARATATSUA\n13:00etan "AITZOL ETA BERE TXOTXONGILOAK" (Habana plazan)\n13:00etan KALEJIRA Patxaranga elektrotxarangarekin\n15:00etan BAZKARI HERRIKOIA (frontoian)*\n18:00etam SALBUESPUNK street konexion poteoa\n22:30ean KONTZERTUAK: Enkore, Xutik, Usteak Ustel eta DJ Gotzon\n*Bazkarirako tiketak salgai: La Pinta, Ilargi; Gernikako Arbola eta Trasgu tabernan (Trapagaranen); Txoko Atxitun (Ortuellan); Herrikon (Gallartan)\nOporrak amaitu dira, hori badakigu!! Bazen garaia ezta???Gure oporrak argazkiko irla zoragarri honetan eman ditugu eta jada aspertuta, bueltatzea pentsatu dugu... faltan bota zaituztegu!!\nLaster gure deia jasoko duzue eta berbataldeak martxan jarriko dira!!!\nErabili bloga eta kontaiguzue non egon zareten oporretan!!!!\nOndo pasa UDA!!!\nAgur esateko unea heldu da! Baina agur...irailera arte noski!! beno, GERO ARTE!! ONDO PASA UDA! MALTXURRAK IZAN!! Hemen duzue mezu bat zuentzako!\nIkasturte amaierako TRIKI-POTEOA\nHemen duzue aurreko ostiralean, ekainak 24, egin genuen triki-poteoan grabatutako bideotxo bat eta ateratako argazki batzuk!!\nOso gustora egon ginen!!\nArgazkiak hemen klik eginez ikus ditzakezue!\nFimo tailerreko ARGAZKI GUZTIAK!!!\nFimo tailerra egin dugu... Abanton, Ortuellan eta Muskizen!! Ikusi argazki guztiak hemen!\nTrapagaranen hurrengo ikasturtean egingo dugu!!!\nBertso-saioa Muskizen. Ekainaren 26an!!\nBERBALAGUNON POTEOA! Ekainaren 24an\nGogoratzen duzue bideo hau????????????? Bertan egon ginenok oso ondo pasatu genuen!!!\nOraingoan eta ikasturteari amaiera emateko...Trapagaranen bilduko gara triki-poteo bat egiteko!!\nEkainaren 24an, ostirala. 20:00etan Universal tabernan\n(Solas Aek Euskaltegiaren ondoan)\nMuskizko Jaiak 2011\nGallartako Jaiak 2011\nJaietan ere Euskaraz!!!\nJaien egitaraua ikusi Udalaren webgunean edo hemen\n...eta hemen duzue txosnetan Txosna Batzordeak antolatu duena!\nAnima zaitez euskararen bideak egiten!!\nUztailaren 2tik 17ra * Murgia- Hiru Erregeen Mahaia\n16 egunetan Euskal Herriak muturretik muturrera\nFimo tailerra Muskizen\nNoiz? Ekainaren 10ean, ostirala\nNon? Muskizko Gaztegunean\nEman izena: meatzaldea@aek.org edo Euskara Zerbitzuan\nBerbatalde batean parte hartzen baduzu, mesedez, bete ezazu inkesta hau.\nBi minutuko kontua da!!\nTrapagaranen berbalagun topera dabil!!\nIa bi hilabete igaro dira Trapagaranen Berbalagun aurkeztu zenetik (ikusi argazkiak). 2008an Meatzaldeko Berbalagun martxan jarri genuenetik, Trapagaranen falta izan dugu, baina jada hori ez da arazo.\nTrapagarango herriak erakutsi du Berbalagun egitasmoaren beharra zegoela eta horren seinale dugu, hilabete baten bueltan 40 pertsona inguru izena eman dutela eta momentuan 7 berbatalde daudela martxan!!\nOrain bai METZALDEKO BERBALAGUN osatu dugu eta osatzen duzue!!!\nEkainaren bukaeran, ikasturte amaierako poteoa Trapagaranen.\nAnimatu eta etorri!!\nOharra: informazioa aurrerago zabalduko dugu.\nMintza Eguna 2011: Ekainaren 4an, Elizondon!\n11:00etan Ongi etorria eta hamaiketakoa Merkatu plazan\n12:00etan Ibilaldi gidatua\n13:30ean Mintza bermuta\n14:30ean Bazkaria Merkatu plazan (Baztango frontoian)\n16:00etan Sari banaketa\n16:30ean Euskal erromeria\nOharra: Bazkarirako tiketak aldez aurretik eskatu behar dira!\nEgizu-k antolatutakoa: ELIZONDON ASTEBURU PASA GERATZEA!!\n*Horren informazio guztia hemen duzue! Haiekin kontaktuan jarri edo bestela gurekin hitz egin.\nBERBALAGUNAK: Udako ikastaroetan deskontuak\nAurton ere, berbalagunen parte hartzen duten lagunek %25ko deskontua izango dute UEUk antolatzen dituen udako ikastaroetan. Horretarako baldintza hauek bete beharko dira:\nBerbalagunen parte hartzea.\nIzena eman aurretik eskaera egin behar da, edo mezu bat bidali praktikatu@aek.org helbidera, baieztatu ostean, ikasleak matrikula egingo du.


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - «Kafe tristearen balada» argitaratu du Pasazaitek\n«Kafe tristearen balada» argitaratu du Pasazaitek\nAstiro baina sendo, mundu zabaleko literatur altxor garaikideak ekartzen jarraitzen du Pasazaite argitaletxeak: oraingoan, Carson McCullers estatubatuarraren ipuin-liburu sonatu bat itzuli du Asun Garikanok: Kafe tristearen balada. Argitaletxetik jakinarazi dutenez, hasiak dira liburua dendaz denda banatzen.\nProiektu txikia da Pasazaite –Xabier Queiruga arduratzen da, bere aisialdian, testuak hautatu, itzultzaileak bilatu, eta liburuak banatzeaz–; baina, asmo handi bezain ederra du: literatura garaikideko aleak euskarara ekartzea.\nArgitaletxeak bi bilduma ditu; batean, europar literaturako lanak kaleratzen dituzte: besteak beste, Muskuiluak afaltzeko (Birgit Vanderbeke; Ainhoa Irazustabarrena itzultzaile), Kristo irakiarra (Hassan Blasim; Ana Isabel Morales itzultzaile) eta Han ez banengo bezala (Slavenka Drakulic; Amaia Apalauza itzultzaile) jaso ditugu. Bestean, ostera, estatubatuar literaturako aleak kaleratzen dituzte. Berriagoa da sail hori, eta, orain artean, hiru lan atera dituzte: Sekula gehiago egingo ez dudan gauza ustez dibertigarri bat (David Foster Wallace; Danele Sarriugarte itzultzaile), Xala (Cynthia Ozick; Koro Navarro itzultzaile), eta Errepidean (Jack Kerouac; Iñigo Roque itzultzaile).\nBada, udazkenarekin iritsi da bilduma horretako laugarren izenburua: Carson McCullersen Kafe tristearen balada, Asun Garikanok itzulia. Berez, udaberrian kaleratu behar zen, baina argitalpena atzeratu egin zen osasun-egoeraren ondorioz. Nolanahi ere, argitaletxeak jakinarazi duenez, hasiak dira jada liburua dendetan banatzen.\nHegoaldeko gotikoaren erakusgarria\nEleberri labur batek –liburuaren izenburu bera duenak– eta beste sei ipuinek osatzen dute McCullersen obra hau, zeina 1951n argitaratu baitzen estreinakoz. Liburuko ipuinetako bat, «Jockeya», 2017an itzuli zuen Gorka Arresek, eta armiarma atarian argitaratu. Hemen irakur dezakezue, beraz, amu gisa.\nIpuin-liburu horretaz gainera, lau eleberri eta zenbat antzezlan kaleratu zituen autoreak. Horien artean ezagunena, seguru asko, bere opera prima da, zeina 23 urterekin argitaratu baitzuen: The Heart is a Lonely Hunter [Ehiztari bakartia da bihotza].\nAEBko hegoalde «sakonean» kokatu zituen bere lan gehienak McCullersek, eta inguru horretan bizi ziren pertsonaia marjinatu eta bazterrekoak deskribatu zituen sarritan. Hori dela-eta, «Hegoaldeko gotikoa» deritzon generoaren erakusgarritzat aurkeztu ohi dute.