Iruña-Veleia auzia, zientzia eta epaia | Iritzia | Berria\nIruña-Veleia auzia, zientzia eta epaia\nAntonio Rodríguez Colmenero, Edward C. Harris * - Hurrenez hurren Katedratiko Emeritua Antzinako Historian eta Bermudetako Museo Nazionalaren zuzendari exekutiboa\n2020ko abuztuak 28\nIruña-Veleiako aztarnategi arkeologikoan egindako aurkikuntzei buruz izandako epaiketa eta oraintsu emandako epaia dela eta, gertaeren errealitatea larriki desitxuratzen duten albisteak argitaratu dira komunikabideetan. Mugaz gaindi ere iritsi da errealitatearen desitxuratze hau, zabalkunde handiko bi egunkari britaniarrek, geologo batek «afera guztia adar jotze hutsal bat besterik ez izana» onartu eta bere burua errudun aitortu duela argitaratu dute albiste faltsu batean. Kezkaz ikusten dugu nola zenbait hedabidek ez duten betetzen, dagokien legez, gizarteari egiaren gainean oinarritutako informazioa eskaintzearen betebeharra.\nEpaiari dagokionez, azpimarratu egin behar dira, auzipetu nagusiaren aurka, hau da, indusketen zuzendari ohi Eliseo Gilen kontra frogarik ez izatea aitortzen duela, zigorra bere osotasunean zantzu soiletan oinarritua izan delarik, eta baita, Gilek zigorraren aurka helegitea aurkeztu duenez, kasu judizialak konpontzeke jarraitzen duela.\nEpaitegi inguruko gertaera hauetaz gain, Iruña-Veleia aferak badu gizartearen gehiengoak ezagutzen ez duen alderdi bat, zientziari dagokiona justuki. Izan ere, hedabide batzuetan «faltsutze baldar» gisan aurkeztu denean, egiaz, eztabaida bizi-bizirik dago aurkikuntzen egiazkotasuna argitu ezin izan duten eta kontrako iritziak sostengatzen dituzten alor desberdinetako adituen artean. Eta eztabaida hau izan badela epaian bertan agerian gelditu da, bertan baieztatzen baita badirela «batzuen eta besteen arteko iritzi kontrajarriak, zeinak arkeologia, hizkuntzalaritza, epigrafia, eta abarretako zientzia esparruetatik baloratu beharko duten» eta «piezak aztertu ahal izan dituzten adituen artean eztabaida badela». Epaitegiak eztabaida zientifikoa izan badela onartzeak, ezereztu egiten du Arabako Foru Aldundiaren (AFA) Kultura Sailak 2008ko azaroan hedaturiko —eta egiari ez ikusi eginez zenbait komunikabidek oraindik haizatzen duten— faltsutasunaren aldeko «erabateko adostasun zientifikoaren» mitoa. Errealitatea berriz bestelakoa da, alor desberdinetako (arkeologia, epigrafia, hizkuntzalaritza, historia, egiptologia) hainbat adituk, txosten, artikulu zientifiko, liburu eta biltzarretan egindako aurkezpenen bidez publikoki azaldu baitituzte Iruña-Veleian egindako aurkikuntzen egiazkotasunari buruzko euren iritzi eta argudioak. Eztabaida honen gainean epai judizialak ez du inolako eraginik. Lehenik, epaitegietako afera oraindik argitzeke dagoelako, eta bigarrenik, zientziaren esparruko gaiek aldizkari, biltzar zientifiko eta antzerako zientzia foroetan argitu behar dutelako, eta ez, inola ere, justizia-auzitegietan. Izan ere, epaia honi buruz ari da, espresuki dioenean, «arkeologia, hizkuntzalaritza, epigrafia, eta abarretako zientziaren esparruei dagokie» dauden iritzi kontrajarriei buruz balorazioak egitea.\nIruña-Veleiako aztarnategian induskatutako 36 piezetan (400 baino gehiago topatu ziren) Espainiako Kultur Ondarearen Institutuak (Instituto del Patrimonio Cultural de España [IPCE]) eginiko analisiek, grafitoek oraintsu eginak izatearen zantzuak zituztela ondorioztatzera eraman zuten (ondorio horiek bermatzeko beren adina ziurtasun osoz ezagutzen den antzina egindako, nahiz oraintsuko kontrolerako grafitoen gaineko inolako analisiren emaitzarik ez den aurkeztu, eta honek ateratako ondorioen egokitasuna zalantza pean uzten du) eta ondorio horiek ditu oinarri epaiak. Ez da gure asmoa, inondik inora ere, aurreko hau ezkutatzea. Analisi hauen ondorioak izan dira aztarnategiko zuzendari ohia, grafitoak «bere kabuz ala hirugarrenen baten bidez» egin izanagatik zigortzera eraman dutenak. Ezin esan gabe utzi, halere, akusazioaren eta defentsaren perituek, eta baita IPCEek berak ere, epaitegiaren esku utzitako analisi fisikoei buruzko beste hiru txostenetan ez dela grafitoen faltsutasunik ondorioztatu. Beraz, agerikoa da, azterketa fisikoei dagokienez ere, adituen txostenetan eta testigantzetan badirela desadostasunak.\nIruña-Veleian aurkitutako piezen adinari buruzko desadostasunik ez dago, ordea, nazioartean izen handia duten bi arkeologok balioztatu dituzten datazio estratigrafiko bidez azaldu da beren erromatar garaiko jatorria, eta hau inork ere ez du ezbaian jarri, eta epaian bertan onartu da. Grafitoen adinaren eta datazio estratigrafiko hauen arteko bateraezintasuna adierazten duten azterketa linguistiko, epigrafiko eta fisikoen argudioak zalantzan jarri dituzte grafitoak erromatar garaiarekin bateragarri direla uste duten hainbat adituk. Gu, eztabaida honi irtenbidea emateko bide bakarra zientzia eremutik etorriko denaren ustekoak gara. Uste hau dela eta, AFAri, piezen zaintzaren ardura duen horri, eskatzen diogu: auzibidean ez dauden aleak (auzibidea faltsutzat jotako 36 piezetara mugatzen baita) utz diezazkion zientzia komunitateari eskuragai, berauek dituzten grafitoen antzinatasuna ezagutzeko behar diren azterketak egin, ondorioak atera eta publikatu daitezen; Arabako Arkeologia Museoan garbitu gabe gordeta dauden piezak, prozesua bere osotasunean bideo bidez jasotzen den bitartean garbitzeko eskakizuna ere luzatzen diogu; eta baita, kontrolerako indusketak egitea «ezohiko» grafitoak azaldu zireneko guneen ondoan arkeologia talde independente baten eskutik, modu honetan, antzerako aurkikuntzarik gertatzen den egiaztatzeko.\nIruña-Veleiako grafitoek, erromatar garaikoak balira (inork ez du garai horretakoak ez direnaren behin betiko frogarik ezagutarazi), aitzin-euskararen, latinak erromantzeetara izandako garapenaren eta hasierako kristautasunaren ezagutza garrantzitsua eskainiko lukete, beraz, berauen antzinatasunari dagokion eztabaida argitzeak; hala nola haien ikerketa zientifikoa egiteak eta publikatzeak geure ondare historiko eta kulturalarentzako berealdiko garrantzia izan lezake.\n* Artikulu hau honako hauek ere sinatu dute:\nXabier Gorrotxategi Nieto, Arkeologiako doktorea\nLuis Silgo, Historiako doktorea Arkeologia espezialitatean\nNoé Villaverde Vega, Arkeologiako doktorea aipamen europarrez\nMikel Albisu, Geologia Zientzietako lizentziaduna\nMaría Pilar Alonso, Hizkuntza eta Komunikazioko doktorea\nJuan Martín Elexpuru, Euskal Filologiako doktorea\nRoslyn Frank, Iowa (AEB) Unibertsitateko irakasle emeritua\nUlrike Fritz, Egiptologoa Tübingen-go (Alemania) Eberhard Karls Universität-ean\nAlicia Satué, Filologia Klasikoko lizentziaduna\nMiguel Thomson, ziientzialari titularra Ikerketa erakunde publikoetan\nKoenraad Van den Driessche, Geologiako doktorea, Geokimikan espezializatua\nPatxi Zabaleta, abokatua eta idazlea, Euskaltzaindiko kide


barren.eus - Elgoibarko etxebizitza hutsen kopurua ezagutzeko azterketa egingo du Udalak\nElgoibarko Udalak jakinarazi duenez, Ikertalde Aholkularitza Taldeak egingo du Elgoibarko etxebizitza hutsen gaineko ikerketa. Ikerketa lan honek bi helburu dituela zehaztu dute. Batetik, herrian dauden etxebizitza hutsen kopurua kuantifikatzea; eta, bestetik, etxebizitza huts horien jabeekin, gaur egun udalerrian dauden etxebizitza beharrei erantzuna emateko laguntzen duten ekimen desberdinen abiaraztea baloratzea. Horretarako, Ikertaldeko beharginek etxe jabeentzako galdetegi bat prestatu dute.\nAne Beitia Elgoibarko alkatearen esanetan, ekimen honen bitartez Elgoibarko etxebizitza parkearen erabileraren inguruko estatistika eta datu eguneratuak izango dituzte, "argazki edota diagnosi zehatz bat egingo dugu". Hala, ikerketa honen bitartez, "potentzialki hutsik" dauden etxebizitzak identifikatu eta kuantifikatu ahal izango dituzte.\nEra berean, Hirigintza zinegotzi Iosu Arraizen arabera, analisia egiteko erabiliko diren inkestei esker, etxebizitzen karakterizazioa, egoera eta hurrengo urteetan alokairu zein salmenta merkatuan jartzeko beharrak definituko dira. Laburbilduz, ikerketak instituzio desberdinekin koordinazioan hartu beharko diren erabakietarako oinarri edo herraminta gisa erabiltzeko balio izango du.\n• Gutuna eta telefono zenbakia\nInkestatzaileek ikerketa egiazkoa dela frogatzen duen gutun bat eramango dute, eta etxebizitzatan utzi ahalko dute edota bestela, azalpen bat eskainiko dute auzotarrek hala eskatzen baldin badute. Gutun honetan, doako telefono zenbaki bat egongo da (900 101 124), non Ikertalde enpresako aholkulari batek auzotarrek izan ditzaketen zalantzak argitu eta ikerketaren inguruko beharrezko informazioa eskainiko den. Era berean, aholkulari honek, gerta litezkeen gorabehera edota bestelako oharren inguruko informazioa helaraziko die udal arduradunei.


Bigarrena jarraian! - CD Anaitasuna\non 2019 Azaroa 04\nAzken unera arte borrokatu beharra izan zuten gorrixek, bigarren zati hasieratik garaipenera bideratua zirudien partida.\nJoan den asteko ostiralean jokatu zuten Anaitasunako neskek Sestao Riverren aurkako norgehiagoka. Partida garrantzitsua, biak ala biak sailkapen nagusiko atzeko postuetan baitzeuden eta 3 puntuek balio handia zuten.\nArgazkian, Zubizarretak norgehiagokarako hautatutako hamaikakoa (Argazkia:@ligasfutfem)\nPartida hasi eta 2 minutura Anaitasunak gol aukera garbia izan zuen Maria Juaristiren hanketan baina jaurtiketa atezainak ukitu eta kornerrera bidali zuen. 9 minutuan berriz, Leire Ucinek gutxigatik gora bidali zen baloia. Sestaoren zelai erdian mantentzen zuten gehien bat baloia gure neskek baina Sestao Riverreko atzelariak zein atezainak partida berdinduta mantentzeko gai izan ziren.\nGola hurbil zen eta 24. minutuan lortu zuten baloia sareetara bidaltzea gorrixek, Leire Ucinek eskuin hegaletik egindako erremate bati esker.Etxekoak, bisitariak baino nagusitasun handiagoa zuten nabarmen, baina golak behar zituzten lasaitasunerako. Lehenengo zatiaren hondarrean etorri zen Maria Juaristiren gola. 2-0 beraz atsedenaldira gureak.\nBigarren zatiari dagokionez, zelaian sartu eta bi minutura hirugarrena egin zuen, anaitasunako hamar zenbakidun Maria Juaristik eta ondoren Leire Ucinek ere, arratsaldeko bere bigarren gola eta taldearen laugarrena.\n55. minuturako 4-0 ziren aurretik gorrixek eta festa giroa zen nagusi Txerloian. Baina partidak 90 minutu izaten ditu eta amaitu arte ez dago partida irabazitzat jotzerik. Sestaok aurpegia ematen jarraitu zuen eta hegaleko falta baten ostean bere lehen gola lortu zuen.\nMinutu gutxira, gorrixek galdutako baloi baten ostean, Sestaoko aurrelariak Miren gainditzea lortu eta bigarrena egin zuten, 4-2.\nTxerloian jendea erlojuari begira hasi zen eta 20 miñutu luze geratzen ziren aurretik. Artean Anaitasunak aukera garbi batzuk izaten jarraitu zuen baina ate aurrean kamuts agertu ziren.\nPartida amaitzeko ordu-laurdena falta zela Sestaoko jokalari batek zelai erditik ikaragarrizko gola egin zuen, harmailetan zeudenek eskuak burura eraman zituzten eta gola txalotzen amaitu zuten. Gauzak honela, gol batera hurbildu zitzaizkien gorrixei.\nHortik aurrera kirioak dantzan izan zituzten gorrixek. Bideratuta zegoen partida zeharo zaildu zen eta oraindik bazen denbora aurretik. Baina ez, geratzen zen denboran taldeak atea babestu eta ez zieten beste golik sartu. Azken emaitza 4-3koa izan zen eta hiru puntuak etxean gelditu ziren. Bigarren jarraipena segidan lortu zutelarik Zubizarretaren neskek.


Metalezko Soldadura Piezen Fabrikatzaileak |Txinako Metal Soldadura Piezen Hornitzaileak eta Fabrika\nSoldadura pertsonalizatua eta fabrikazio metalezko piezak Txinako fabrikazio fabrikatik\nAltzairuzko piezak neurrira fabrikatzen ditugu. Gure gaitasunen artean, sugarra ebaketa, laser bidezko ebaketa, konformazioa, hodiak tolestea, soldadura eta hauts estaldura daude.Altzairu, altzairu herdoilgaitza eta aluminiozko metaletan espezializatuta gaude.Altzairuzko egiturak altzairu handi edo txikian eraiki ditzakegu.Soldadura-kalitate ona, materialaren kontrol zorrotza eta ekoizpen azkarra eskaintzen ditugu.\nOhiko Heavy Duty altzairuzko egitura soldatutako piezak\nAltzairuzko piezak neurrira fabrikatzen ditugu. Gure gaitasunen artean, Sugarra ebaketa, Laser Ebaketa, Konformazioa, Hodiak tolestea, Soldadura eta Hauts estaldura edo Hot Dip Galbanizatutako akabera dira.Altzairu, altzairu herdoilgaitza eta aluminiozko metaletan espezializatuta gaude.Altzairuzko egiturak altzairu handi edo txikian eraiki ditzakegu.Soldadura-kalitate ona, materialaren kontrol zorrotza eta ekoizpen azkarra eskaintzen ditugu.\nAluminiozko metalezko fabrikazio eta soldadurarako pieza pertsonalizatuak\nMetalezko fabrikazio pertsonalizatua Altzairu herdoilgaitzezko soldadurarako piezak.\nAltzairuzko tolesketa eta laser bidezko ebaketa pertsonalizatuak fabrikatzeko soldadura produktuak\nTamaina handiko Heavy Duty altzairuzko piezak Soldadura Fabrikazio Piezen fabrikatzailea eta hornitzailea


Tao Te Ching (21) - EMAIONK\nBy joseaizbarrena on 2017-09-22\nMaisuaren gogamena beti dago\nTao-arekin bat eginda,\nhorrek ematen baitio distira.\nTao-a ezin da atxiki.\nNolatan egin dezake haren gogamenak bat Tao-arekin?\nBada, inolako ideiari atxikitzen ez zaiolako.\nTao-a iluna eta ulergaitza da.\nNolatan eman diezaioke distira?\nBada, Maisuak hala gertatzeko bidea ematen diolako.\ndenbora eta espazioa izan baino lehenago.\nBada eta ez da guztiak baino haratago dago.\nNolatan dakit hori hala dela?\nNire barruari begiratzen diot eta ikusten dut.\nBehin baino gehiagotan hitz egiten digu Lao Tse-k Tao-aren iluntasunari buruz. Gogoratu, adibidez, lehendabiziko kapituluan dioena:\niturri beretik irteten dira.\nIluntasun izena zaizkio iturri horri.\nhorra hor edozein ulermenerako sarbidea eta sorbidea.\nTao-a mundua sortu baino lehenagokoa da, denbora eta espazioa izan baino lehenagokoa, eta hortik datorkio iluntasuna (eta, aldi berean, sakontasuna). Iluntasun horretatik sortuko da dena: unibertsoa, mundua, bizia… Baina, gure mundua eta ingurua, neurri batean, ulertua eta azaldua izan badaiteke ere, bide zientifikoa erabilita, iluntasun hori ezin da azaldu; bide intuitiboa erabili behar da antzemateko.\nEzin baita azaldu izaten da ulergaitza Tao-a, eta, jakina, ulergaitza edo ulertezina izan dena jainkotiarra izan da kultura asko eta askotan. Alderdi exoterikoa beti egon da, eta dago, hor. Nahiz eta gaur egun oso ospe txarra izan, alderdi zientifikoa (den-dena ulertu eta azaldu beharraz diharduena) erabat gailendu baita.\nHala ere, inor gutxik ukatuko du sena ere hor dagoela, eta, beraz, bide intuitiboa zorroztua izateak asko lagun diezaiokeela pertsona bati bere burua eta ingurua hobeki ezagutzen eta ulertzen. Ez dira bide kontrajarriak, osagarriak baizik. Eta nola landu sena edo bide intuitibo hori? Nola lortu “Nire barruari begiratzen diot, eta ikusten dut” hori? Bada, Tao-aren bidetik joanda eta haren barruan egonda. Beste hitz batzuekin esanda: Tao-a bidea bada, beharbada egin beharreko lehendabiziko bidaia gure barrualdera egin beharrekoa litzateke. Meditazioa, gorputzaren gaineko kontzientzia… izan dira langaiak eta lan-bideak horretarako.\nMaiz askotan entzuten dugu (ia-ia mantra bihurtzeraino) asko bidaiatu beharra dagoela pertsona jantzia izateko, aurreiritziak alde batera uzteko, “nazionalismo” hertsien ikuspegia eta pentsamoldea gainditzeko… Bidaiatzeak, kasu horretan, beste herrialde batzuetara bisitan joatea esan nahi du; bisita labur-laburrak egitera, gehienetan. Baina oso jende gutxik aipatzen du beharbada egin beharreko lehendabiziko bidaia nork bere barrualdera egin beharrekoa dela, horrek bidea zabalduko baitigu, apika, geure burua hobeki ezagutzeko, barneko sentsazioak hobeki antzemateko, geure buruarekin eta gertueneko inguruarekin hizketan aritzeko, geure gertueneko inguru hori eta mundua hobeki ezagutzeko… Ergelkeria eta zitalkeria ez dira berez, beste herrialde batzuetara bidaiatzeagatik, sendatuko. Nahiz eta bidaia-agentziendako negozio ederra izan, eta denondako, seguru asko, atsegina eta onuragarria gertatu.\nTao Te Ching (22) | EMAIONK 2017-09-29


Nola erabili zure telefono mugikorra zure ordenagailurako Webcam gisa – KZblog\nInoiz baino bideokonferentzia gehiago egiten ari garen egoera berezi honetan, garrantzitsua da eskura ditugun tresna guztiak ezagutzea, uneren batean zerbaitek funtzionatzen ez badu zer egin behar dugun jakiteko.\nZer gertatuko litzateke… zure kasua dela suposatuko dugu, egunero lanerako zure ordenagailua erabiltzen duzula bideokonferentziak egiteko eta webcam-a falta zaizula?\nMurphyren legean sinesten duzun ala ez alde batera utzita, egia esan, askotan unerik desegokienean hondatzen zaigu gehien behar duguna.\nHori gertatzen bada, konponbide erraza du, eta KZgunean kontatuko dizugu.\nBihurtu ezazu zure mugikorra webcam batean\nKonponbidea mugikorraren kamera zure ordenagailurako webcam gisa erabiltzea da. Gainera, ziurrenik zure telefonoaren kamerak merkatuan aurki ditzakegun webcamak baino askoz kalitate hobeko kamera bat du.\nBaina nola egiten da? Nola bihurtzen duzu mugikorra webcam batean? Horretarako, zure mugikorrean eta pc-an instalatu beharko duzun aplikazio bat beharko duzu.\nHemen, zure telefono mugikorraren sistema eragilearen arabera diren pare bat aplikazio utziko dizkizugu.\nAplikazioak “PC Client” izeneko osagai batekin funtzionatzen du, bere web orrialdetik bideo eta soinu kontrolagailuak instalatzen dituena Android gailuarekin komunikatzeko. Horretarako, ordenagailuan driverrak instalatzeko baimena eman beharko dugu.\nKonfiguratzea erraza da. Android aplikazioari ekiten diozunean, IP zenbaki bat emango dizu, zure ordenagailuko programan idatzi behar duzuna.\nWiFi bidez edo USB kablearen bidez konekta daiteke, baina baliteke USB konexioak beste konfigurazio bat behar izatea. Windows edo Linuxerako erabilgarri.\nZure iOS gailua Windows-erako eta macOS-erako funtzio guztiak dituen web-kamera bihurtzen duen aplikazioa.\nKonfiguratzeko, kontrolagailuak zure PCra edo Macera deskargatu besterik ez duzu egin behar, eta erabiltzen has zaitezke. Ez du eskuzko konfiguraziorik behar, konexioa erabat automatikoa baita.\nHari gabe konekta daiteke WiFi sarearen bidez edo USB kable baten bidez.\nAplikazio hauek instalatu nahi dituzu eta mugikorra webcam batean bihurtu? Instalatzerakoan zalantzarik baduzu, eman izena KZguneako “Smartphoneak eta tabletak. Zure Android gailua erabiltzen ikasi” ikastaroan\nNork KZgunea| 2020-04-30T09:52:34+02:00\t2020/05/01|Informatika eta Teknologi berriak, Orokorra|Iruzkinik gabe


Lagun Onakek dei egin die 2004an eta 2005ean jaiotako neskei, futbolean jokatzera anima daitezen - Lagun Onak Futbol Taldea - Uztarria (Azpeitia)\nLagun Onakek dei egin die 2004an eta 2005ean jaiotako neskei, futbolean jokatzera anima daitezen\n2017ko uzt. 14a, 09:36\nAzpeitiko klubak azaldu duenez, "emakumeen futbola indartu" nahi du, eta horregatik, futbola gogoko duten infantil neskei zuzenduta egin dute deialdia. Interesa duten neskek, taldean aritzeko izena emateko aukera izango dute astelehenetik ostiralera bitartean, klubak Garmendipen duen bulegoan.\nLagun onaken futbol eskoletan hartutako irudia. (Lagun Onak) Ikusi haundiago | Argazki originala\nLagun Onak Futbol Taldeak dei berezia egin die 2004 eta 2005 urteetan jaiotako neskei, infantil mailan jokatzera anima daitezen. E"makumeen futbola indartu" nahi du Lagun Onakek, eta horregatik, "futbola gogoko duten neskei zuzenduta" egin dute deialdia.\nLagun Onakek azaldu duenez, "gutxienekoa da maila ona izatea edo ez izatea". "Garrantzi gehiago ematen diogu futbola maitatzeari eta futbolean giro atseginean aritzeko gogoa edukitzeari", esan du Azpeitiko futbol taldeak. Gainera, Lagun Onakek emakumeen futbola indartzeko "apustu sendoa" egin nahi duela azpimarratu du klubak: "Iruditzen zaigu, kirolean ere gaztetxoek, izan mutilak izan neskak, aukera berdina eduki behar dutela, eta horretarako aukera errealak eman behar zaizkiela".\nUneotan, emakumezkoen bost talde ditu Lagun Onakek: seniorrak, kadeteak, infantilak, eta futbol eskolan diharduten 2 taldeak: alebinak eta benjaminak. Talde kopurua handitu eta aurrera begira jubeniletan ere taldea osatu nahi du klubak. "Apustua egin nahi dugu neska eta mutilen aukera berdintasunean", azpimarratu du futbol taldeak.\nInfantil mailan futbolean jokatu nahi duten neskek, astelehenetik ostiralera bitartean izango dute deialdian izena emateko aukera. Horretarako, interesa dutenek Lagun Onakek Garmendipe futbol zelaian duen bulegora hurbildu beharko dute, 18:00etatik 20:00etara bitartean.


10 apirila, 2020 Aliritzian, Iritzia 574\nEzberdina zara, bakarra zara, pertsona berezia zara. Txikitatik, irakasle zein gurasoen partetik hitz ergel horiek guztiak entzun dituzu, eta ergela zu, halakoa zarela sinetsi duzu gainera. Horregatik porrota ezagutu gabe arrakasta lortzea merezi duzula uste duzu. Merezi. Ba al dakizu zein potoloa den hitz hori? Arinegi erabiltzen dugula iruditzen zait. Merezi… duzuna baino ez duzu merezi. Eta egozentrismoaren tenpluan jainko baten moduan eserita zauden horri, zure zilborra begiratzeari utzi segundo batez eta irakurri hau: Ez zara berezia.\nZeure burua baloratu behar duzu, noski, ez bait dago zu bezalako pertsona gehiago munduan. Norbere burua errespetatzen eta maitatzen jakitea bizitzak ematen duen ikasgairik garrantzitsuenetako bat da, buruaren osasun egoki baterako behinik behin. Baina ostia, nartzisismorik gabe jokatzen ere ikasi beharra dago.\nBizitzak, mundu honetan dauden gizaki guztiei bezalaxe, negarrarazi egingo dizu, jipoitu egingo zaitu, umiliatu. Eta berorrek, oinak lurrari itsatsirik ez dituzun horrek, zenbat eta gorago egon, orduan eta handiagoa izango da hartuko duzun kolpea… Espabilatu! Inoiz ez zara inongo aspektuetan mediatik gora nabarmenduko, beti aurkituko baituzu gauza guztietan zu baino hobea den norbait. Ez duzu inolako berezitasunik, beraz, hasi gainerakoak apaltasun pixka batekin tratatzen. Arrunta zara, arrunta, eta hau zenbat eta lehenago onartu, orduan eta lehenago utziko diozu gorrotagarri izateari.\nErrealitate zaplazteko honi amaiera emateko, nire idazlerik gogokoenetako baten esaldi bat erabili nahi dut: «Ez zara elur maluta polit eta bakarra, beste guztien antzera, deskonposizioan dagoen materia organiko bera zara. Denak gara ximaur pila beraren parte». Borroka kluba. Chuck Palahniuk.\nOrain, hausnarketa hau mastekatu eta irentsi. On egin.\nNimiño madarikatuez »


Gartxot - Wikipedia, entziklopedia askea.\nItzaltzu, XI. mendea\npoeta eta Koblakaria\nGartxot, (Itzaltzu, Zaraitzu, XI. mendea - Itzaltzu, 1110) Nafarroako Erdi Aroko euskal poeta edo bardoa izan zen. Gatxoten bizitza eta heriotza ahozko tradizioaren bidez transmititu zen.\n2 Gaur egungo aipamenak\nXII. mende hasieran Orreagako fraideek Mikelot, Gartxoten semearen ahots ederraren berri izan zutela, beren abade-etxean nahi izan zuten, bere ahots ederraz eta kantaz gozatzeko. Gartxotek ordea ez zuen onartu bere semea galtzea eta abade-etxetik Itzaltzuko mendietara ihesi eraman zuen. Zaraitzuko jaunak aginduta, soldaduek preso hartu zituzten aita-semeak. Haurra fraideen eskuetan erortzea jasan ezinik, Gartxotek semea hil egin zuen, eta ondorioz, sutara kondenatua izan zen. Kondena haren ordainean, bost urteko itxi zuten Gartxot, Abodi mendiko Elkorreta bortuan eraiki zuten dorre batean. Usoek mokoaz gari aleak eramaten zizkioten gosez hil ez zedin. 1110eko apirilean hil zen.\nGaur egungo aipamenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArturo Kanpion, XIX. mendean sortu zen nafar idazleak ezagutarazi zuen bere El bardo de Itzaltzu lanaz 1917an, eta Benito Lertxundik 1981ean kaleratutako Altabizkar/Itzaltzuko bardoari diskoan "Itzaltzuko bardoa" eskaini zion. Azkenik, Asisko Urmenetak 2003an Gartxot komiki liburua argitaratu zuen Jokin Larrea eta Marc Armspachekin batera. 2011ko azaroan Gartxot, konkista aitzineko konkista helduentzako marrazki bizidun filma estreinatu zen Asisko Urmeneta eta Juanjo Elordik zuzendurik.\n↑ (Gaztelaniaz) «Elkorreta (1.313 m) y la cueva de Gartxot» navarrincon.com (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).\n↑ (Gaztelaniaz) «Sendero de Gartxot - Izalzu» www.turismo.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).\nIbilbidea: Gartxoten bidea\nBenito Lertxundiren Itzaltzuko Bardoa\nItzaltzuko Bardoa elezaharra Zaraitzuko ibarreko webgunean\nBenito Lertxundiren Itzaltzuko Bardoa entzun\nBenito Lertxundiren Itzaltzuko Bardoa letra\nGartxot filmaren webgunea\nEuskal mitologiako ipuinak\nOrriaren azken aldaketa: 3 apirila 2021, 19:47.


Euskal Sute Iraultzailea - ESI taldea: Sevilla II-ko gose greban dauden euskal preso politikoeikiko elkartasun agiria (ESI taldea)\nSevilla II-ko gose greban dauden euskal preso politikoeikiko elkartasun agiria (ESI taldea)\nSevilla II-ko gose greban dauden\neuskal preso politikoekiko elkartasun agiria\nIdazki honen bitartez ESI taldeak bere sostengu osoa erakutsi nahi die Sevilla II-ko espetxean bere bizi baldintza okerrengatik borrokaldian dauden euskal preso politikoei:\nBesteak beste, honakoak dira gose greba egitera bultzatu dituzten arrazoietako batzuk: beti isolamenduko moduluan izaten dituzte; ez diete inolako aktibitaterik egiten uzten; patiora irteterakoan metal detektagailutik igaroarazteaz gain, ukimenezko miaketa egiten dizkiete gorputz osotik, noiznahi barrabilak edo zakila ukitzera helduz, tentsio une handiak bizi dituzte; Arkaitz Bellon euskal preso politikoak jipoia jasan zuen; aurrez-aurreko bisitetatik bueltan miaketa integralak (osoki biluztera behartuz) egin izan dizkiete; eta abar luze bat.\nBaina zigor neurri hauek ez dira presoetara mugatzen soilik, eta Etxerat elkarteak salatzen duenez, "Guk geuk, senide eta lagunok ere, espetxe honetan ematen diren jazarpen egoera hauek pairatu behar izaten ditugu, izan ere, sakabanaketa politika aplikatzeaz gain bestelako eskubide urraketak ere pairatu behar izaten ditugu. Miaketa ugari izaten ditugu bisitetara sartzerakoan, zenbait kasutan baita bisita kristalaren atzean izanda ere, hau da, presoarekin inolako kontakturik izan ez arren. Eta egoera hauek, jada espetxe barruan bizi den tentsio giroa areagotu besterik ez dute egiten.\nGuzti honengatik, eta beraien eskaerekin bat eginez, ezinbestekoa jotzen dugu:\n• Mugagabeko isolamenduarekin amaitzea. Euskal preso politikoak elkarrekin izatea.\n• Oinarrizko eskubideak errespetatzea. Etengabeko jazarpen eta erasoekin amaitzea''\nIsiltasuna eta uzkeri ideologikoa nagusi diren honetan, pozgarria suertatzen da duintasun eta erresistentzia adibideak daudela eta bere horretan mantentzen direla jakiteak. Beraiek erakusten ari diren borrokarako grina itxaropenez betetzen gaitu.\nErabat salagarria, beste behin, informazio iturri desberdinek gai honen inguruan mantentzen duten isiltasuna, horrela preso politikoen bakardade eta berauen borrokaldien itzaltze lanetan ezinbesteko laguntzaileetan bihurtzen direlarik.\nGure aldetik, elkartasun aktiborako deia egiten dugu, preso hauen eta bere eskakizunen berri edonon emanez, hauek edonon gizarteratuz, gure auzo eta herriko hormetan ezagutaraziz, gaia edozein hitzaldietan edo lagun arteko elkarrizketetan ateraz, familiek beraien senide presoak bisitatzeko dirua bilduz.\nSevilla II-ko euskal presoekin elkartasuna!\nPresoak borrokan, guk ere bai!\nDonostian, 2013ko azaroaren 21an


Arantza Ibarra zinemagile ondarrutarren 'June' film laburra, Nigeriako Inshort jaialdian ikusgai - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nArantza Ibarra zinemagile ondarrutarren 'June' film laburra, Nigeriako Inshort jaialdian ikusgai\nArantza Ibarra Basanez zinemagile ondarrutarrak zuzendutako June film laburra Nigeriako Inshort 2018 jaialdi entzutetsuaren sail ofizialerako aukeratu dute. “Gaur [abenduak 11] eman didate horren berri, eta sekulako ilusioa egin dit”. June Bilboko FANT Zinemaldi Fantastikoan aurkeztu zuten maiatzean, eta orduz geroztik, nazioarteko hainbat jaialditan parte hartzeko aukera izan du. Euskal Herriko jaialdietan ez eze, Txileko, Paraguaiko, Kolonbiako, Argentinako, Mexikoko, Indiako, Portugalgo, Galiziako eta Asturiasko jaialdietarako aukeratu dute.\nJune film laburraren fotograma bat. Argazkia: Arantza Ibarra\nIbarrak agertu duenez, Zigortzaileak filma ere nazioarteko hainbat jaialditarako aukeratu zuten; Argentinan, Italian, Hungarian… egon zen ikusgai, baina zuzendu dituen film laburretatik June izan da gehien mugitzen ari dena. “Egia esan, ez nuen espero lana hainbeste jenderi gustatuko zitzaionik”. 8 minutuko iraupena. Zinemagile ondarrutarra Durangoko Azokan egon da June aurkezten, eta bertan jende asko batu dela nabarmendu du. “Jendea oso pozik eta hunkituta ikusi nuen. Horrelako erantzuna ikusita, neuk ere pozik irten nuen”. Izarfilmsek ekoitzitako June genero fantastikoko film laburrak 8 minutuko iraupena du, eta Ane Garcia, Olatz Beobide eta Iñaki Beraetxe dira aktoreak. “Desberdina” den 9 urteko neskato baserritar bati buruzkoa da. Ibarrak askorik aurreratu ez badu ere, lanak heriotzari buruz berba egiten du.\nArantza Ibarra. Argazkia: Arantza Ibarra\nLos 4 gigantes film labur dokumentala, berriz, Paranako (Argentina) PIFF nazioarteko film jaialdirako aukeratu dute. Zapatuan [abenduak 8] estreinatu zuten. “Lana uztailean estreinatu genuen Vianako jaietan, eta hurrengo emanaldia Argentinan izateak asko poztu ninduen. Esan didatenez, jendeari asko gustatu zaio”.


Gaiak: Argentinatik Lazkaora - Euskonews\nMaizpide Barnetegiko ikaslea\nOrain dela lau hilabete etorri nintzen Euskal Herrira, Lazkaora, hain zuzen ere. Hasieratik gustatu zait hiria, lasaitasuna eta euskaraz bizitzeko aukera eskura izan ditut eta. Gainera, joan den astean, Lazkaok daukan beste ezaugarri bat ezagutu dut, hau da... Lazkaoko festek ekartzen duten poza eta alaitasuna. Rocio argentinarra Drindots taldearekin abesten.\nPasa den apirilaren 25ean Lazkaon bizi garen guztiok herriko plazan elkartu ginen txupinazoaren zain... Udaletxeko balkoitik suziria bota bezain pronto herrian zerbait aldatu zela konturatu nintzen: San Prudentzio jaiak hasiak ziren! Horrek esan nahi zuen hurrengo zazpi egunetan zehar, musika, dantza, herri kirolak eta koloreak, Lazkaoko pertsonai nagusi bihurtuko zirela; eta egia esan horrela gertatu zen!\nDena prest zegoen. Arduradunek denontzako ekintzak antolatu zituzten, bai familientzat, baita gazteentzat ere. Horietariko batzuk izan dira, besteak beste, pilota partiduak, pailazoak, musika emanaldiak, danborradak, herri kirolak, txirrindulari probak, bertso eta trikitixa saioak.\nEgun bakoitzak gai berezia izan zuen: Mozorro eguna, Haurren eguna, Koadrila eguna, Lazkaomendiko jaiak, eta noski San Prudentzio eguna. Beraz, denok parte hartzeko aukera izan dugula esango nuke. Bai umeek, bai gazteek, baita helduek ere.\nNahiz eta ez pentsatu... argentinarrok ere izan genuen gure mementoa. Astearte gauean Argentinako ikasleok gogoan izaten dugun taldeak jo zuen, hau da, Drindots taldeak! Izan ere, bertako abeslaria gure euskara irakaslea izan da lau urtez. Guk, Argentinan bizi ginelako, ez genuen inoiz bere taldea entzuteko aukerarik izan. Astearte hartan, ordea, kontzertu hunkigarria eman zuten euripean eta guri eskainitako abestiak ere jo zituzten. Gainera, gutako batek, Rociok, izan zuen Jonekin (irakaslea eta abeslaria) kanta bat abesteko aukera, Ikusi mendizaleak izenekoa.


Bilbaobizik ordutegia zabalduko dau egoera barriari egokitzeko - bizkaie.biz\nBizkaie! 2020-07-06 08:09 Pil-pilean\nGaragarrilaren 6an, Bilbaobizi bizikletak mailegatzeko udal zerbitzuak ordutegia zabalduko dau\nBizikletak eta instalazioak sakon garbitu eta higienizauko dira, orain arte bezela. Alta barriak garagarrilaren 13tik aurrera egin ahal izango dira baina horretarako, hitzordua eskatu beharko da.\nGaur, astelehena, garagarrilaren 6an, Bilbaobizi bizikletak mailegatzeko udal zerbitzuak ordutegia zabalduko dau. Astelehenetik aurrera, hau izango da bizikletak maileguan harteko ordutegia: astelehenetik barikura 06:00etatik 21:30ak arte eta zapatuetan 06:00etatik 14:30ak arte. Ez dago zerbitzurik domeka eta jaiegunetan.\nGehienez be 30 minutu erabil daiteke bizikletea; beraz, zerbitzua amaitu eta ordu erdi geroago izango da bizikletea itzultzeko mugea. Bizikletak eta maileguko 40 lekuak sakon garbitu eta higienizauko dira, orain arte legez.\nKutsatzeko arriskua murrizteko eta osasun agintariek emondako prebentzino-neurriak indarrean dagozan bitartean, derrigorrezkoa da maskarea erabiltea bizikletak erabilteko.\nSan Agustin eraikinean dagoan erabiltzaileen bulegoa garagarrilaren 13an, astelehenean, edegiko dabe, 08:00etatik 15:00ak arte eta informazinoa emon, konsultak argitu eta alta barriak egingo dira. Ezinbestekoa da hitzordua eskatzea www.bilbao.eus eta bilbaobizi.bilbao.eus webguneetan, egun horretatik aurrera.\nBulego horreez gan, erabiltzaileek ondokoak erabili leikez: 94.656.49.05 telefonoa (zerbitzuko ordutegian); bilbaobizi@bilbao.eus helbide elektronikoa; eta aplikazinoa.


Lekeitioko hotela hondartzan | Silken Uribarren Jauregia Hotela\nInicio > Hoteles y destinos > Hoteles > Palacio Uribarren > Kokapena\nZure asteburua Lekeition\nInguru paregabean kokatua, Lekeitioko gure hotela aukera paregabe da hondartzara asteburu ihesaldia egiteko.\nArrantzaleen herria da Lekeito, Bilbo eta Donostiaren artean kokatua, eta Espainian garrantzi handia duten turismo-guneetatik oso gertu, hala nola Urdaibaiko erreserba naturala.\nZehazki, gure hotela Lea Ibaiaren bokalean dago, herriaren eta San Nikolas uharte ospetsuaren gaineko ikuspegi pribilegiatuekin.\nSilken Uribarren Jauregia hotelaren abantailetako bat Kantauriko kostalde izugarritik hurbil egotea da; izan ere, oso ondo komunikatzen da inguruko probintzietako hiriburuekin, eta askotariko aisialdirako aukerak eskaintzen ditu, hala nola, uretako kirolak eta interen historikoko ibilbide turistikoak, besteak beste. Lekeitioko agenda osoa ikus dezakezu hemen.\nLekeition lo egitea arrantzaleen antzinako herri batera joatea da, eta bertako jendearen jateko eta jatortasunaz liluratuta gelditzea.\nOstatua hondartzatik oso gertu\nSilken Uribarren jauregia hoteletik bi minututara Isuntza hondartza aurkituko duzu, itsasbehera badago San Nikolas uhartera joateko aukera izango duzu. Une horretan, Salvaje izeneko hondartzaz ere gozatu ahal izango duzu, ingurune intimo eta naturalago batean.\nGernikara, Bilbora, Ondarroako portura edo Urdaibaiko erreserba naturalera ere joan zaitezke. Informazio gehiago nahi izanez gero, kontsulta ezazu Lekeition zer ikusi atala, zer egin jakiteko.\nHotelera kotxean bazatozte\nBilbotik Lekeitiora 68 km daude, ordu bete kotxez. Oso ondo komunikatuta dago eta Gernikako herrian ere geldialditxo bat egiteko aukera izango duzue.\nDonostiatik bazatozte berriz, bidaia piskatxo bat luzeagoa da, 72 km inguru, ordu t’erdiko bidaia gutxi gora-behera.\nAutobus publikoan bazatozte Lekeitiora\nLekeitioko autobus geltokian zuzeneko hainbat konexio aurkituko dituzu Bilbora eta beste hainbeste herrietara ere bai.\nNola joan Lekeitiotik Urdaibaira\nLekeitiotik Urdaibaiko erreserba naturala bisitatzeko aukerarik hoberena norberaren autoarekin eguneko txangoa egitea da. Ibilbidea 42 minutukoa da eta Gernikatik pasatzeko aukera ere izango duzue.


Irlandera edo Irlandako gaelikoa\nIrlandako gaelikoa edo irlandera Irlandako hizkuntza da. Lehenago uharte osoan hedatuta bazegoen ere, gaur egun, XI. mendean hasitako ingelesen konkistaren ondoren, iparmendebaldeko eskualdeetan hitz egiten da, batez ere.\nIrlandako gaelikoa hizkuntza ofiziala da Irlandan, ingelesarekin batera, eta Europar Batasuneko hizkuntza koofizialetako bat ere bada. Irlandan ofizialtasuna 1920. urtearen inguruan lortu zuen, irlandarrek independentzia lortu zutenean. Halere, kontuan izan Ipar Irlanda deitua oraindik ere Erresuma Batuaren parte dela.\nIrlandan denek ikasi behar dute gaelikoa hezkuntzan, baina gehienek ingelesez ikasten dute eta ikasten duten gaelikoa ez da nahikoa izaten gero eguneroko bizitzan erabili ahal izateko.\nHorrenbestez, gaelikoaren erabilera nabarmen jaisten ari da gaur egun ere, eta batzuek diotenez, 15.000 lagunek baino ez dute erabiltzen (ikus 6. irudia).\nIrlandako gaelikoaren egoera oso larria da. Batetik, bertako gobernuaren laguntza handia du, eta hezkuntzan irakatsia da Estatu osoan. Baina, bestetik, erabilerak etengabe egiten du beherantz. UNESCOren Europako arriskupeko hizkuntzen liburu gorria (Salminen, Tapani (2005, 1999)) txostenean esaten denaren arabera, Irlandako gaelikoa egoera larrian da. Wurmek (2001) ere iritzi bera du.\nHezkuntzan duen erabileraz gain, gaelikoa irratietan eta telebistan ere erabiltzen da. Hedabideetan ere bai, eta bada gaeliko hutsez idazten den Lá (‘eguna’) izeneko egunkaria ere.\nNazioartean Irlandako gaelikoari irish esaten zaio, euskaraz irlandera itzul daitekeena.\nIrlandera hizkuntza indoeuroparra da, hizkuntza zelten adarrekoa. Hizkuntza zeltak Europako mendebaldean hitz egiten dira. Gaur egun bizirik direnak hauexek dira: bretainiera, eskoziera (edo Eskoziako gaelikoa), galesera, irlandera (edo Irlandako gaelikoa) eta kornubiera.


Nell-en eskola - etzi.pm\nekonomia — 2016-04-08\nNell, Neal Stephenson-en “Diamantearen Aroa” liburuaren protagonistaren izena da. Bizitza gogorra izan duen neska gaztea da Nell, postcyberpunk nobela honetan. Erakusten digun mundua phyle-etan, komunitate ezberdinetan dago banatua, batzuk tribu, herri, politika… dute oinarri, baina badira phyle sintetikoak ere, beste ezaugarri eta identitate batzuen baitan biltzen direnak.\nMundu horretan, klase baxukoa den Nell-ek aurrera egin beharko du, bere irakaskuntza prozesua gidatuko duen “liburu elektroniko” baten laguntzaz. Nell-ek bere kaxa ikasten lagunduko dion liburu elektroniko aurreratu eta inteligente honi esker, ahaldundu eta bere bidea aurkituko du.\nNell-en espiritua jarraitzen duen eskola honetan, ikastaroen bidez, Internet eta teknologien erabileran ahalduntzea bilatuko dugu. Ikastaro teoriko-praktiko-parte hartzaileen bidez, hilabetean gai bat landuko duten saioen bidez. Talaiosek, Tabakalerako Ubik sorkuntza liburutegiarekin batera martxan jarritako esperimentu hau gaur bertan hasiko da.\nI zena emateko aukera jada irekita dago, aurreragoko ikastaroetan ere aukera egongo da. Lehen saioa, gaur ostirala, arratsaldeko 18:00etan Informazio kudeaketari buruzkoa izango da eta bertan informazio jarioa kudeatzen ikasteko tresnak eta baliabideei buruz jardungo gara.


Ataungo VII. Mondeju lehiaketa izango da hilaren 13an, igandean | El Diario Vasco\nAtaungo VII. Mondeju lehiaketa izango da hilaren 13an, igandean\nMondeju beltza izango da protagonista hilaren 13an.\nJentilbaratza Elkarteak antolatzen duen lehiaketa honetan parte hartu nahi dutenek izena hilaren 9a baino lehen eman behar dute\nDV Sábado, 5 noviembre 2016, 00:31\nAzaroaren 13an, hau da datorren igandea, izango da Ataungo VII. Mondeju lehiaketa, San Martin Jaien barnean. Ekitaldia eguerdiko 12:30ean hasiko da eta Ataungo edozein herritarrek parte har dezake.\nMondejua beltza egiten da Ataunen eta betidanik horrela ezagutu da. Belaunaldiz belaunaldi gaurdaino iraun duen bizimodu baten adierazgarri izan da eta artzantza eta baserria izan ditu bere kabi. Garaiak aldatu egin dira ordea eta janari honen elaborazioa erakutsi, suspertu eta zabaldu nahian, antolatzen du lehiaketa hau Jentilbaratza Elkarteak.\n«Transmisioaren garrantzia funtsezkoa izanik, gaztedia eta baserri girokoa ez den jendea ere tradiziozko langintza hau ikastera eta gerturatzea derrigorrezkoa dugu gorde nahi badugu», diote elkarteko kideek. «Horregatik gonbidatu eta animatu nahi dugu jendea parte hartzera lehiaketa honetan izan ere ia oso herri gutxi dira eusten diotenek usadio honi».\nJentilbaratza Elkartetik gogoratzen dute izena azaroaren 9rako eman behar dela 649.01.12.92 (J.R. Munduate) edo 686.89.25.07 (D. Etxeberria) telefonora deituz. Parte har-tzaileei, 35 euro emango zaie ardia erosteko eta osagaiak lortzeko.\nAurkezpenak egiteko ere zenbait pauso errespetatu behar dira. Mondejuak, beren saldarekin, azaroaren 13an goizeko 11:00etarako eraman behar dira plaza Berriko karpara. «Lau kana ekarri beharko dira. Antolatzaileek, ekartzen dituzten kazuelei, zenbaki bana emango diete, epai mahaikideek mondeju egileen izena ez jakiteko», diote.\nEpaimahaia 12:30ean hasiko da puntuatzen. Lehiaketan aurkezten diren mondejuen puntuaziorako, honako irizpideak hartuko dira kontuan: usaina, zaporea, ebaketa eta nahasketako osagaien txikitze-tamaina. Epaimahaia jatetxeetako sukaldariak eta adituak diren herritarrek osatuko dute. Hauek izango dira sariak: 150 euro eta oroigarria irabazlearentzat, 120 bigarrenaren- tzat eta 100 hirugarrenarentzat.\nArtisau eta Barazki Azoka bihar goizean Lebaurun Bihar, txerri azoka


Labayru Gaur 288\nJesus Eguzkiza Eguzki ibilbide luzea egindakoa dogu euskalgintzan eta euskerearen inguruan. Apirilaren 23an Berria egunkarian alkarrizketa luzea argitaratu dabe beragaz. Gogoeta interesgarriak egiten ditu euskerearen iraganaz eta etorkizunaz, bere esperientzia oinarri hartuta. Ideia interesgarriak dakarz. Kasurako, gazteen euskerazko konsumoari buruz "Nik gauza bati garrantzi handia ematen diot: grabatutako gauzak euskaraz ondo atera daitezela. Igar dadila euskara dela, eta ez euskañola. …\nJoan dira urte batzuk Labayru Fundazioak Nerbioi-Ibaizabal Bailarako udal batzuekaz batera, Zuztarretatik ahora egitasmoa martxan ipini ebanetik. Ibilbide honetan hainbat lan argitaratu dira euskarri desbardinetan: unidade didaktikoak, kantuen bilduma, auzoetako ondare ibilbideen bideoak... Aipatutako bideo horreen osagarri, orain 16 orrialdeko liburuxkak argitaratu ditugu Basaurin eta Galdakaon. Bertan bideoetan agertzen dan edukietan sakonduta, ibilbideetako gune edo puntu esanguratsuenak aukeratu, eta horreexen …\nApuntes de etnografía / Basque ethnography at a glance blogeko artikulu aukeratuakaz Gurean zer berri? Zaharrak berri izeneko lana argitaratu dogu. Bertan urtebetean agertu diren post guztien artean gai desbardinei buruzko 12 aukeratu dira. Bloga 2015ean ipini eban martxan Labayru Fundazioak, Etniker Euskalerria Taldeetako kideekaz batera. Bertan, astean-astean, etnografiako edukiak argitaratzen dira sarean, gaztelaniaz eta ingelesez. Era askotako gaiak landu …\n• Gurean zer berri? Zaharrak berri\n• Entrevista a Jesus Eguzkiza Eguzki en el periódico Berria\n• Nuevos folletos


Bisitatzea merezi duen 15 Parke Nazional | Consumer\nBisitatzea merezi duen 15 Parke Nazional\nPlanetako Parke Nazional ikusgarrienak natura ezagutzeko eta kontserbatzeko erakargarri dira\narabera: Astelehena, 2014ko abuztuaren 11\nParke Nazionalak ingurune babestuak dira, beren ingurumen- eta kultura-ezaugarri bereziak eta bereziak dituztelako. Espezie bakarrak, paisaia eta bista ikusgarriak, tribuak eta milaka urteko tribuak dira bisitariei eskaintzen dizkietela ezagutzeko eta babesteko. Natur ondare hori planeta osoan aurki daitekeenez, artikulu honek bisitatzea merezi duen 15 Parke Nazional hautatzen ditu.\n1. Kruger (Hegoafrika)\nParke Nazional aproposa da Afrikako safari zaleentzat. Kruberrek espezie ugari ditu, adibidez, elefanteak, lehoiak, tigreak edo antilopeak, Masoriniren edo Thulamelaren aztarna arkeologikoak eta hainbat tribu aborige.\n2. Galapagoak (Ekuador)\nParke Nazionalek erakargarri erakargarri bat eskaintzen dute natura ezagutu eta babesteko Galapagoak Ekuadorreko parke nazional zaharrena dira. Ezaugarri bereziei esker, biodibertsitate bakarra du: dortoka erraldoi edo galapagoez gain, eta historiaurreko iguanak, 5.000 espezie baino gehiago daude identifikatuta, eta horietatik 1.900 espezie endemikoak dira (han bakarrik daude).\n3. Fiordland (Zeelanda Berria)\nFilordland Parke Nazionaleko hainbat eszena filmatzeko tokia izan delako, Ffiordland Parke Nazionala ezaguna da orain: bere fiordak, besteak beste, Milford Sound ospetsuenak eta Milfors bidezidorrari buruzko Sutherland jauziak.\n4. Iguazú (Argentina eta Brasil)\nIguazuko ur-jauziek ehunka ur-jauzi dituzte, itsaslabar kurbatu baten inguruan. Parke Nazional honetan, era askotako basamahatsondo-bizimodua ikus daiteke: tximuak, jaguarrak, tapoiak edo kaimanak.\nSagarmatha parke nazionalak mendi izugarriak, glaziarrak eta haran sakonak ditu. Everest munduko tontorrik garaiena da (8.848 metro). Zenbait espezie, hala nola elurretako lehoinabarra edo panda txiki hartz txikia, hantxe daude. Sherpa-tribuaren presentziak are interes handiagoa ekarri dio leku horri.\nSerengeti Afrikako Parke Nazional nagusietako bat da. Urtero ñusean migratzen dutenez, Lurreko animaliarik handiena da. Afrikako animalia handientzat santutegi gisa har daitekeen planetako leku bakanetako bat da.\n7. Teide (Espainia)\nTeide, Tenerife uhartean (Kanariar Uharteak) dago, eta Espainiako parke nazional bisitatuena da. Bere paisaia munduko ikusgarrienen monumentu geologikoa da, non kono bolkanikoak eta laba-koladak kolore eta formen multzo berezi bat osatzen duten.\n8. Torres del Paine (Txile)\nTorres del Paine Parke Nazionaleko izarra da paisaia. Txileko Patagonian dago, eta 400.000 hektarea baino gehiago ditu, besteak beste, lau lakuak, Grey glaziarra eta Paine mendigunea, parkeko harrizko tontor irregularrak.\nCanaima Parke Nazionala ezaguna da Salto Angel-en, munduko ur-jauzirik altuenaren, eskutik, 979 metroko garaierarekin. Baina bere aberastasun naturala ez da hor geratzen. Aintzira zabalak, oihan trinkoak, zingirak eta meseta erraldoiak ere baditu, Roraima mendia adibidez.\n10. Yellowstone (Estatu Batuak)\nYellowstone munduan sortutako lehen Parke Nazionala izan zen, 1872an. Animalia basati ugari ditu, hala nola hartz arreak, otsoak, bisonteak edo altzeak. Ikuskizun naturalak ere eskaintzen ditu, besteak beste, Yellowstoneko Arroila Handia, Old Faithful (Viejo leial) eta geyserren eta iturri termalen bilduma ikusgarria.\n11. Plit vice lakuak (Kroazia)\nPlitvice lakuetako parke nazionala, Europako hego-ekialdeko zaharrena, 16 lakuk osatzen dute. Laku horiek dozenaka ur-jauzi dituzte eta elkarri lotuta daude. Eguzki-argiaren, mineralen edo izaki bizidunen arabera, uraren kolorea aldatu egiten da esmeralda eta turkesaren artean.\n12. Suitzako Parke Nazionala\nSuitzako Parke Nazional bakarra babestuta dago: 42.000 hektareatan ez dago inolako giza jarduerarik. Bere paisaiak herrialde honetako irudi klasikoa eskaintzen du, baso, belardi alpetar, lore edels eta mendiko lakuekin.\nKakadu Parke Nazionala 3,2 milioi hektareakoa da. Hainbat aborige-talderen lur tradizionalak biltzen ditu, eta South Alligator ibaiaz gain, goi-lautadak, baso montzonikoak, Australiako meandroak (billabong) eta hondartzak ere baditu.\n14. Lijang ibaia (Txina)\nLijiang ibaiko Parke Nazionalak, Guilinen, formazio karstiko bereziak ditu, besteak beste, Xianangbi (elefante-tronpa), Chaanshan eta Dougi (borroka-oilarrak). Paisaia gogoangarri horiek hainbat artista inspiratu dituzte.\nMendebaldeko Bengala eskualdean dago Sunderbans Parke Nazionala. Bengalako tigrearen erreserba handienetakoa da, eta ur gaziko krokodilo ugari aurki daitezke haren uretan.\nbiodibertsitatea espezieak naturaleza-eu parques nacionales-eu


Herbert Simon - Wikipedia, entziklopedia askea.\nHerbert Alexander Simon (Milwaukee, Wisconsin, AEB, 1916ko ekainaren 15a - Pittsburgh, Pennsylvania, 2001eko otsailaren 9a) estatubatuar ekonomista eta zientzialaria izan zen.\nMilwaukee, 1916ko ekainaren 15a\nPittsburgh, 2001eko otsailaren 9a (84 urte)\nHenry Schultz (en)\nHarold Lasswell (en)\nEdward Feigenbaum (en)\nRichard E. Korf\nRobert Kendall Lindsay (en)\nHarry E. Pople (en)\nMark S. Fox (en)\nPat Langley (en)\nWei-Min Shen (en)\nLarry H. Reeker (en)\nJulian Feldman (en)\nFerdinand Katz Levy (en)\nShmuel Ur (en)\nInderpal S Bhandari (en)\nDavid S. Brée (en)\nRich Caruana (en)\nYuji Ijiri (en)\nPierre-Jacques Courtois (en)\nekonomialaria, politikaria, soziologoa, unibertsitateko irakaslea, informatikaria eta politologoa\nCarnegie Mellon Unibertsitatea\nIllinois Institute of Technology (en)\nAdministrative Behavior (en)\nTuring Award (1975)\nEkonomiako Nobel Saria (1978)\nJohn von Neumann Theory Prize (1988)\nZientzia lorpenen William Procter saria (1980)\nHarold Pender Award (1987)\nJosiah Willard Gibbs Lectureship (1984)\nIJCAI Award for Research Excellence (1995)\nAPA Award for Distinguished Scientific Contributions to Psychology (1969)\nRichard T. Ely (en)\nAssociation for Computing Machinery (en)\nThe World Academy of Sciences (en)\nIllinoisko Teknologia Institutuko irakasle izan zen 1942-1949 bitartean, administrazio eta psikologiako irakaslea 1949-1965 bitartean Carnegie-Mellonen, eta informatika eta psikologiakoa 1965az gero.\nPsikologiaren, ekonomiaren eta konputagailuen alorrean egindako lanengatik da batez ere ezaguna. Besteak beste, antolamendu konplexuetan erabakiak hartzeko mekanismoak ikertu ditu, eta ondorio hau atera du: negozioetan diharduten adituek, denbora eta informazio mugatua dutenez, emaitza onargarriak baizik ez dituzte bilatzen eta ez emaitzarik onenak, ordu arte uste bezala.\nAipagarriak ditu, era berean, adimen artifizialari buruz egindako lanak.\n1978an Ekonomiako Nobel saria eman zioten, ekonomian erabakiak hartzeko prozesuen inguruan egindako ekarpenengatik.\nBere idazlanen artean azpimarratzekoak dira The Sciences of the Artificial (1969, Artifizialaren zientziak), Human Problem Solving (1972, Gizakia eta arazoen konponbidea) eta Models of Discovery (1977, Aurkikuntza ereduak).\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Herbert Simon\nMultimedia: Herbert Simon\nAzken aldaketa 23 urtarrila 2021(e)an, 15:47(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 urtarrila 2021, 15:47.


Prentsa bulegoa - Gipuzkoa ETORKIZUNA ORAIN\nDiputatuen Kontseiluaren erabakiak\nZer da Prentsa Bulego Digitala?\nAmaitu dira Deba eta Mutriku arteko errepide berriaren lanak\nLurra berreskuratzeko eta ereiteko azken lanak joan den asteburuan bukatu dira.\nForu Aldundiaren Museoek «Familiak sarean» proposamen kulturala egin dute, etxeko txikienentzat\nHarkaitz Millan, Kulturako diputatua: “Nahi dugu gazteenek eta familiek kulturarekin duten konexioa sendotu egin dezaten, eta ahaleginak egiten ari gara plataforma digitaletan ditugun edukien eskaintza zabaltzeko”.\n2020/03/29 Gizarte Politika Gobernantza covid-19\nBi lagun hildako eta zortzi positibo adinekoen egoitzetan\nAldundiak eskutitza bidali die udalei, Covid-19aren krisiari erantzuteko neurriak modu koordinatuan hartzea lehenesteko dei eginez.\n2020/03/28 Gizarte Politika Gobernantza covid-19\nZortzi Covid-19 positibo berri antzeman dira adinekoen egoitzetan\nKomunikazio eta koordinazio bideak indartu dira, bortizkeria kasuak jasan ditzaketen emakumeen arretarako.\n2020/03/27 Gizarte Politika Gobernantza covid-19\nDiputatuen kontseiluak 2020ko martxoaren 10eko bileran onartutako gaiak\nDiputatuen kontseiluak 2020ko martxoaren 3ko bileran onartutako gaiak\nDiputatuen kontseiluak 2020ko otsailaren 25eko bileran onartutako gaiak\nDiputatuen kontseiluak 2020ko otsailaren 18ko bileran onartutako gaiak\nDiputatuen kontseiluak 2020ko otsailaren 11ko bileran onartutako gaiak\nJaso albiste guztiak zure posta elektronikoan egunero.\nJaso albiste guztiak zure posta elektronikoan berehala.\nGipuzkoako Foru Aldundiaren Komunikazio Taldearen Bulego Digitala duzu hau. Honako helburu hau du: erakunde honen komunikazioak erraz helaraztea herritarrei -batez ere, kazetaritzan eta, oro har, komunikazioaren munduan diharduten profesionalei-.\nGardentasuna da Foru Aldundiaren politikaren ardatz nagusietako bat. Herritarrek erakunde honen jardunaren berri zehatza izateko eskubidea dute, eta Aldundiak bermatu egin nahi du eskubide hori. Bi bide daude, horretarako: informazioa zuzenean edo komunikabideen bitartez -zentzurik zabalenean- helaraztea. Bi bide horietan eman beharreko pausoak errazago ematen lagundu nahi du, beraz, Bulego Digitalak.\nForu Aldundiaren prentsa deialdiak, agerraldiak, oharrak... izango dira hemen. Edonoren eskura: kazetarien eta herritar guztien eskura. Gardentasunaren aldeko apustuak erakunde publiko guztien lehentasunetako bat izan behar du, eta Bulego Digitalak egiteko horri erantzun nahi dio.\nElene Arrazola Soto Komunikazio zuzendaria 943 112 290 earrazola@gipuzkoa.eus\nJoseba Imaz Ganzarain Kazetaria 943 112 285 jimaz@gipuzkoa.eus\nEkonomia Sustapena, Turismoa eta Landa Ingurunea\nXabier Lopetegi Labaien Kazetaria 943 112 470 xlopetegui@gipuzkoa.eus\nAitor Arambarri Alberdi Kazetaria 943 11 39 66 aarambarri@gipuzkoa.eus\nKultura, Kooperazioa, Gazteria eta Kirola\nAritz Landaburu Salegui Kazetaria 943 112 323 alandaburu@gipuzkoa.eus\nAitor Arambarri Alberdi Kazetaria 943 113 966 aarambarri@gipuzkoa.eus\nMaria Beloki Arrondo Kazetaria 943 113 362 mbeloki@gipuzkoa.eus\nLibe Otegui Goiburu Kazetaria 943 112 276 iotegui@gipuzkoa.eus\nIker Sagasti Brocal Kazetaria 943 112 419 isagasti@gipuzkoa.eus\nOnintza Segurola Oyarzabal Kazetaria 943 112 239 osegurola@gipuzkoa.eus


Erakusketa: DELETRIX, isilarazitako hitza - Foru Liburutegia - Uriola.eus\nForu Liburutegia 2014-10-30 11:18 Kultura-aisialdia\nTestuen gaineko zentsuraren adibideak jaso eta testuok liburuotan ezabatu, marratu edo desagerrarazteko dauden moduak erakusten ditu erakusketak. Foru Liburutegian, urriaren 31tik azaroaren 29ra arte ikusgai egongo da.\nBizkaiko Foru Aldundiak IX. ZENTSURA AT! jaialdirako ekitaldietan hartzen du parte, Joan Fontcuberta argazkilariaren DELETRIX serieaz osatutako erakusketaren bitartez, non testuen gaineko zentsuraren adibideak jaso eta testuok liburuotan ezabatu, marratu edo desagerrarazteko dauden moduak erakusten dituen.\nEuropako nahiz Ipar Amerikako liburutegi eta artxiboetan aurkitu dituen garai ezberdinetako testu zentsuratuen bidez, azaltzen digu zenbaterainoko biolentzia erabili den idazteko eta pentsatzeko askatasunaren aurka.\nErakusketa honek Joan Fontcubertaren 15 irudi originalak, 2 liburu eta 2 kartel nahiz Foru Liburutegiaren 9 liburu zentsuratu biltzen ditu.\nErakusketa Foru Liburutegiko Areto Nagusian bisitatu ahal izango da urriaren 31tik azaroaren 29ra, honako ordutegi honetan: astelehenetik ostiralera 10:30etik 14:30era eta 16:30etatik 19:30etara, eta larunbatetan 10:30etik 13:00era.


Ikuskizuna eta ipuin musikala, bi estreinaldi txistulariak tarteko - Euskal Herriko Txistulari Elkartea\nBy txistulari 2018 Uztaila 2 2020 Martxoa 17 Berriak\nKristalezko Bihotza ipuin musikala eta Laida Pilota ikusgarriaren lehen emanaldiak izan dira asteburu honetan. Proiektu hauetan bi txistularik parte hartzen dute, Garikoitz Mendizabal zestoarra David Adurzak sortutako ipuinean eta Pier Paul Berzaitzek zuzenduriko ikuskizunean Haritz Ezeiza hernaniarra.\nAsteburuak bi estreinaldi utzi dizkigu. Tolosan ekainak 30 eta Altzon uztailak 1 (Gipuzkoa), Kristalezko Bihotza ipuin musikala taularatu zuten. David Azurzak sortutako musika eta Joseba Sarrionaindiaren testua uztartzen ditu kontakizunak. Hodeiertz Abesbatz tolosarrarekin batera Garikoitz Mendizabal txistularia, Aitor Furundarena akordeoilaria eta bost perkusio jole aritzen dira: Nora Rosel, Manex Gorostegi, Aitor Zabala eta Asier Izagirre. Narrazioari ahotsa emanez Andoni Aleman eta proiekzioekin Kepa Beraza jarduten dute. Zuzendaria berriz, David Azurza.\nTolosako atariak ere, horrela jaso du berria.\nKristalezko Bihotza Ataunen// Garikoitz Mendizabalen facebooketik\nPier Paul Berzaitzek, berriz, ikusgarria estreinatu zuen Donapaleun (Behe Nafarroa), ekainak 30 zituenean. Kantuak, dantzak eta bertsoak uztartzen dituen sorkuntza da Laida Pilota, pilota eta pilotarien munduari gorazarre egiten diona. Egituran zazpi istorio barne biltzen ditu, euskal kulturara hurreratzeko probestuz.\nZuberotarrak zuzenduriko ikusgarrian Haritz Ezeiza txistulari hernaniarrak esku hartzen du. Gehiago jakiteko honatx bideoa.\nTxistulari aldizkaria: 1928ko laugarren alea eskura


kritiken hemeroteka » Erdibidean\n« Ezpal berriak aterako dituzun menturan | Isiltasunaren hitza »\nSkyroom / Ramuntxo Etxeberri / Elkar, 2004\nErdibidean Iban Zaldua / Volgako Batelariak, 2006-02-02\na) Eleberri hau ez zait gustatu; doala aurretik nire inpresiorik azalekoena, eta lehenengoa. Kostatu zait aurrera jarraitzea, lanak izan ditut amaitzeko, eta, batez ere, luzaroan atzeratu dut kritika edo dena delako hau idaztera ordenagailu aurrean esertzeko erabakia: Volgako Batelariok geure buruoi inposatu diegun diziplina irmoa onartu izan ez banu (hots, zozketan egokitutako azken aldiko libururen baten kritika egitea, eta ez norberak hautatutako batena), Skyroom alde batera utzi eta adiskideren baten lana iruzkintzera joko nukeen, edo (oraindik errazagoa izan daitekeena, batzuetan) etsai batena.\nb) Eta kostatu zait erabakia hartzea, besteak beste, liburu honetan badaudelako atsegin ditudan gauza batzuk, eta baita egilearen lehenengo nobela delako ere, nolabaiteko zuhurtzia eta jendetasun maila minimo batzuk eskatzen dituen zerbait, orobat. Norbaitek erants zezakeen, argudio gehigarritzat, Ramuntxo Etxeberri egilearen gaztetasuna (1973an sortu zen, Donibane Lohitzunen), baina nik ez diot horri garrantzi berezirik ematen: hogeita bat urte zituela burutu zuen Jane Austenek Harrotasuna eta aurrejuzkuak nobelaren lehenengo bertsioa; primadera kopuru ia bera zeukan Inazio Mujikak Azukrea belazeetan liburuko ipuinak idatzi zituenean; eta adin hori betetzerako Arthur Rimbaudek nahikoa eta sobera egin zuen literatura unibertsalaren orrialdeetan lekutxo bat izateko, sekula gehiago idatzi ez zuen arren. Bestalde, Alberto Méndezek hirurogeita lau urterekin irabaziko zukeen, bere Los girasoles ciegos aurreneko ipuin-liburuarekin, Espainiako Narratiba Sari Nazionala, hau da, beste idazle askoren lana gainbeheran sartzen dela jo ohi den adin agurgarri batekin (“irabaziko zukeen” idatzi dut, eta ez “zuen”, ezaguna den bezala, Méndez saria eman baino hilabete batzuk lehenago zendu zelako, tamalez). Ergo, ez dago adina eta literaturarako gaitasuna zuzenki lotzeko oinarri handirik, edo, beste era batean esateko: susmo txarrak hartzen ditut norbaitek adin-kontuak aipatzen dituenean, onerako edo txarrerako, literatura kontuetan, hortik gurasokerira urrats bat besterik ez dagoelako, gehienetan (arestiko adibide bat, hemen bertan; beste bat, bikoitza, Umeek gezurra esaten dutenetik liburuari Javier Rojok eta Felipe Juaristik eginiko iruzkintxoetan). Edonola ere, liburuaren proiektuak Gazteluma sorkuntzarako beka irabazi zuen, “iparraldeko gazteak euskaraz idaztera lehiatzeko asmoz” sortutakoa Mattin Megadendaren, Elkarlanean Fundazioaren eta Euskal Kultur Erakundearen babespean.\nc) Sinopsia: Mikel eta bere alaba, Nina, Ipar Euskal Herritik Ekialde Urrunera doaz bidaian (Hong Kong, Makao, Manila\n) aitatxi Peioren sekretuaren bila; agurea hilzorian dago, eta badira etengabe errepikatzen duen hitz misteriotsu bat (balut) eta inguru haietan bera bezala pilotari ibili zen beste gizon baten izena (Jon Aboitiz); jai-alaien historia ilunarekin zer ikusia izango du “ikertzera” doazen misterioa. Abiapuntu horiekin, bidaia liburutik dezente, thrillertik zer edo zer, hiru belaunaldi biltzen dituen nobela kostunbristatik ez gutxi eta metafikziotik amiñi bat nahasten dituen lana eskaintzen dio irakurleari Etxeberrik, hori guztia iparraldeko kutsuko idazkera ez bereziki estandar edo purista (eta, esan beharra dago, nahikoa bizi) baten bitartez. Berrogeita hamasei atalek osatzen dute eleberria, itsas bataila jolasaren arauen arabera markatuta datozenak, antza (A1, A2, B1, E7, H2\n), eta letra bakoitzari pertsonaia bat edo pertsonaia multzo bat dagokio (A-rekin seinalatutakoetan irakurleari zuzentzen zaio, zuka, narratzailea; B-a daramaten atalak Mikel eta Ninarengan zentratzen dira; C Mikelengan bakarrik; D amona Maialenengan; E-pean Ninaren nolabaiteko bidaia-egunerokoaren zatiak eskaintzen zaizkigu, etab.). Narrazioa, beraz, fragmentarioa da, flashback eta digresioez tartekatua, baina horrek, berez, ez du bereziki zailtzen irakurketa, inondik ere.\nd) Nire eragozpenak liburu honen irakurle bezala hauek dira, laburbilduta. Alde batetik, nobelak kontatzen digun istorio nagusiaren abiapuntua (ezen ez nobelaren beraren abiapuntua, beste bat baita hori), hots, Mikel eta Ninaren urrunerako bidaia, haiek ere bereziki ondo ez dakiten zeren bila, ahul samarra iruditzen zait, literarioki sinesgaitza eta, ondorioz, thriller motako lan bati eusteko gaitasun gutxikoa: izan ere, Skyroomeko ehun eta hirurogei bat orrialde irakurri egin behar dira misterioaren eta suspentsearen lehenengo zantzuak aurkitzerako, eta hori oztopo bat da mota honetako genero-literaturan, nahiz eta argi egon genero-literatura egitea ez zela idazlearen helburu bakarra. Ur Apalategiren Gure Gauzak SArekin konparatzea besterik ez dago, eskuartean darabilgun liburua bezala thrillerraren generotik abiatuta beste zerbait eraiki nahi duen lan gisa alegia: halakoa izanik ere, Apalategiren nobela zorrotz betetzen saiatzen da generoaren arauak, eta horrek bestelako arintasuna ematen dio Gure Gauzak SAri, sakontasunetik ezer kendu gabe gainera.\nBestalde, Skyroomek soberazko informazioa eskaintzen dio, nire ustez, irakurleari; horrek badauka zer ikusia bidaia liburutik duenarekin, akaso. Egun hauetan Benito Pérez Galdósen Fortunata y Jacinta irakurtzen ari naiz, eta pentsarazi dit gaur egun nekez idatzi daitekeela XIX. mendean bezala, zeinetan, beste informazio-iturriak eskasak edo ezin eskuragarriak zirenez, nobelak guzti-guztia kontatu behar baitzuen, istorioa garatzen zen giro historiko-politiko-ekonomikotik hasita, bigarren mailako pertsonaien bizitokien ostilamenduaren azkeneko xehetasuneraino. Gaur egun, zorionez edo tamalez, ez dut uste hori hain beharrezkoa denik, eta Hong Kong edo Makaoren inguruko ohar luzeak lekuz kanpo daudela, edozein entziklopedia analogiko zein digital eskura dugun unetik; baobab moment horiek txertatzeko aukeratutako bidea, hots, hamalau urte eta erdiko Ninaren egutegi modukoa, zeinetan Lonely Planet gidetatik hartutako oharrak nagusi baitira, ez zaizkit bestalde egokienak iruditzen, gazte literatura ez bereziki oneko baliabidetzat har daitezkeen heinean (nota bene: baobabarena Umberto Ecok aipatzen zuen, oker ez banago, azaltzen zuenean nola Salgarik, pertsekuzio-eszena baten erdian, ekintza izozteko batere eragozpenik ez zeukan —esaterako— baobab zuhaitz bat bere ñabardura guztiekin deskribatzeko helburuarekin…). Onartu behar dut ez ditudala jasaten bidaia literaturan horren ohikoak —edo agian ezinbestekoak— diren estrategia horiek, irakurlearen subiranotasuna zalantzan jartzen dutela iruditzen zaidalako, nolabait esateko (Asel Luzarragaren Karonten ere antzeko zerbait gertatzen da; liburu horren kritika baterako, zeinarekin hein batean bat bainator, ikus hau).\nBestetik, Aingeru Epaltzak komentatzen zuen, Nabarra aldizkariko iraileko zenbakian argitaratutako Skyroomi buruzko kritikan, bazuela nobelak melodramarako joeraren bat edo beste, eta irudipena daukat pertsonaiak kutsatu dituela gaitz horrek, eskematikoegiak suertatzen baitira gehienetan; Mikelen eta, batez ere, Ninaren kasuan arrisku hori pixka bat gainditzen du egileak eraikitzen dituen haien arteko elkarrizketa ia beti zolien bitartez (Mikelen gizajotasuna, halere, ez dago nahikoa garatuta edo azaldua, nire iritziz). Kasurik nabarmenena, eskematismo melodramatikoaren alde horretatik, Dong polizia-ofizial filipinarraren pertsonaiarena litzateke: leialtasun komunistakoa, polizian hain zuzen ere leialtasun hori dela eta sartu zena, bere jatorrizko landa-herrixkako neska batekiko maitasunezko desengainu baten ondoren baina, nobela garatzen den unean mendekua du akuilurik handiena, maite izan zuen herriko neskatxa hura prostituta bezala Manilako kaleetan topatu ondoren zorigaiztoko bizitza horretara eta heriotzara eraman duten gaizkileen aurkako mendekua alegia; ez dut esan nahi halako kasurik existituko ez denik errealitatean (ai, errealitatea), agian Manila halako poliziez beteta dago, baina esango nuke nobela honetan aurkezteko erak ez diola haren sinesgarritasun literarioari ekarpen handirik egiten.\nAzkenik, narratzaileak(ek) askotan bere funtzioen muga gainditzen du(t)ela esango nuke. Txekhovek zioen bezala, “Artistak ez du bihurtu behar bere pertsonaien eta haien hitzen epaile, baizik eta grinarik gabeko testigu” (aipua Sin trama y sin final. 99 consejos para escritores bilduma ederretik atera dut; Jon Benitoren artikulu bati zor diot liburu horren ezagutza). Mundua ez ezik, mundu hori ikusi behar duen era inposatzen dio askotan egileak irakurleari, eta hori ez da narratiboki lagungarria ni eta nire antzeko irakurleentzat (hauxe diot, kontziente bainaiz egon daitekeela horrek batere molestatuko ez duen jendea). Defizit horrek badu zer ikusirik, bistan da, lehenago aipatutako bidaia-liburu izaerarekin eta baobabaren sindromearekin, baina haratago doa, eta horren zeinuetako bat da zenbat eta zenbat harridura-marka (!) erabiltzen dituen egileak, elkarrizketetatik kanpo alegia, eta adjektiboen ugaritasunean islatzen da ere bai. Eta nago, esaterako, badaudela modu eraginkorragoak, Manilako elizetako giro alai eta ez-formala adierazteko, “Europar elizetan eskatzen zen isiltasuna eta errespetu giro dorpea ez zen batere nabari” idaztea baino, edo kategoria ez oso handiko errestaurante batean sartu direla esateko, beste hau baino: “Bertan zegoen fast food plastikozko jatetxe aterbetu ziren aita eta alaba”; edo beste hau baino: “Delokalizazioa! Egun batetik bestera Europan kokatua zen lantegi bat desegiten zen eta gehienetan Asiara igortzen eta han berriz altxatzen! Europako langileak sobera kario baitira! Horretaz ari zen justuki Mikelekin kalakan ari zen jeune cadre dynamique delakoa!”. Orrialdeak ausaz irekitzean topatutako hiru adibide soil eskaintzearren.\ne) Baina egon badaude Skyroomen, gorago aipatu bezala, gustatu zaizkidan gauzak. Elkarrizketen tonu bizia, esaterako, oso arte zaila dena. Ironiaren eta autoironiaren erabilera (Karlos Linazasorok dioen bezala, ez dago autoironiatik abiatzen ez den ironia onik). Egileak amaierari ematen dion norabide aldakuntza iradokitzailea. Eta A-z markatutako atalek, bigarren pertsonan idatziak, eskaintzen duten ikuspegi metafikzional eta, berriz ere, ironiko oparoa, euskal literaturaren eta irakurlegoari buruz gauza benetan esanguratsuak aditzera ematen dituena, oso eskertzekoa den etorriarekin.\nBestalde, bai, egia da, Mikel Asurmendik bere iruzkinean aipatzen zuen moduan, egileak ez duela “euskalduna santu gisa erretratua paratu (\n). Alegia, gure on ustezko moldeak aspaldian hausten hasi ziren ere, eta Iparraldetik hori berrestea etorrita ez dago batere gaizki”, baina gogoratu beharko litzateke hori, osasungarria den arren, egin dutela jada inguru beretik Itxaro Borda edo Antton Luku bezalako idazleek, bi baizik ez aipatzeko, hots, ezin dela beraz ekarpen izugarri originaltzat hartu.\nEdonola ere, aipatu ironia horren erakusgarri txiki gisa (ez da inola ere bakarra), hona hemen pasarte bat, Ninaren eta antzerki-festibal bat antolatzen ari den Maika bere izebaren arteko telefono-elkarrizketa batetik hartua:\n—Eta zure lankidea\nospitalean? Zer gertatu zaio?—Asteburu honetan Donostiara joan da pesta egitera. Poteoa eginez hasi da loditzen, hanpatzen, kasik ito zaigu! Alergiak egiten ditu iduriz pintxo mota berezi batzuei! Nork ditu salatuko kroketaren lanjerrak!\n—Festibalaren egitaraua finkatu duzu?\n—Aspalditik! Aurten bitxikeria interesgarriak baditugu\n—Publikoari bere ipurdia erakutsiko EZ duen katalandar aktore arraro bat.\n—Probokazio hutsa! Bakarrik gelditzen da ezer egin gabe eszenatokiaren gainean eta publikoa begiratuz isilik egoten da oren erdi batez.\n—Zaude! Publikoaren erreakzioak zuzenean filmatuak dira! Eta aktoreen gibelean ezarria den pantaila erraldoian ber denboran erakutsiak! Batzuek, altxatu eta alde egiten dute, besteak oihukatzen hasten! Bor-del hu-tsa! Horrek du ikuskizuna sortzen! Modernoa ezta?\n—Erantzuteko Joker bat har dezaket?\nf) Baina zerk pisatzen du gehiago balantzan, niretzat? Erakargarriak suertatu zaizkidan gauzak ez dira nahikoak izan irakurketa oztopatu didaten hesien gainetik jauzi egin ahal izateko. Nobelak badauka zerbait, ez dut ukatzen, baina ez zait nahikoa. Irudipena daukat, gainera, euskarazko kontsumoko literatura izateko zorian dauden lan bat baino gehiagoren bidea hartu nahi izan duela Skyroomen egileak ere, hots, ez kontsumoko literatura hutsa egitearena, baizik eta, nahi bada hortik abiatuta, literatura jasora hurbilduko lukeen zerbaiterakoa, hemen inork ez baitu egin nahi kontsumoko literatura (mesedez). Hortxe kokatu beharko litzateke, nire ustez, atalen numerazio bitxiaren kontua (A1, H3\n), tonu esperimentalekoa nahi bada, baina ez diona liburuari funtsezko ezer ekartzen, istorioan zehar itsas batailaren jolasa aipatzen dela egia den arren. Baina suspensea sortzeko eta mantentzeko gaitasun ezak, besteak beste, emaitza gorabeheratsu batera eramaten du ahalegina, eta erdibide lauso batean uzten eleberria.\n(Eta horrek guztiak euskarazko kontsumoko literaturaren edo, hobeto esanda, kontsumoko literaturen inguruko hausnarketa batera eraman beharko ninduke, eta izan ere hala da, azken aldi honetan ildo horretan koka daitezkeen zenbait lan irakurri ditudalako, hala nola aipatu Karonte, Gloria mundi, Alberto Ladronen bat edo beste\nbaina buruan darabiltzadan hipotesi horiek oraindik oso nahasiak direnez, eta ziurrenik aurretik ere formulatu ditudan beste asko bezain nahasgarriak edota imajinarioak suertatuko direnez, gaia beste baterako uztea erabaki dut).\nIzan ere, agian komenigarriagoa da jarraitzea, hemen, eleberriaz nik baino dezente gehiago dakien Aingeru Epaltzaren iritzia, zeinaren arabera goizegi baita “oraino hain baikor izateko, baina euskal literaturak (\n) etorkizunik izanen badu, nolako ezaugarriak izan beharko lituzkeen zantzu bat baino gehiago aurki daiteke Skyroom liburu honetan: literatura hiritarra, ikonoklasta, genero eta estilo nahastailea, topikoetatik abiatuta ere topikoen desegitea bilatzen duena, (\n) hizkeraz mestizoa, umorea osagai garrantzitsutzat hartuko duena, (\n) gure zokoaz gain munduaz mintzatuko dena edo, are gehiago, munduaz mintzatu ezina egiaztatzen duena”. Aldarrikatu daitekeen bakarra ez den arren, balizko programa erakargarria iruditzen zait Epaltzak proposatzen duena. Hala bedi.


Nagore eta Beunza azkarrenak Ziordiko Herri Lasterketan - Sakana - Guaixe.eus\nNagore eta Beunza azkarrenak Ziordiko Herri Lasterketan\nGuaixe 2019-04-11 18:26\nLasterketa solidarioan 7.820 euro jaso ziren eta Paris 365 jantoki sozialerako 1.500 elikagai kilo\nLarunbatean eguraldi oso txarra zegoen iragarrita, baina gero ez zen horrenbesterako izan eta VI. Ziordiko Herri Kros Solidarioari ateri eutsi zion eta apenas euririk gabe jokatu ziren probak. Guztira 396 korrikalarik hartu zuten parte, 191k proba nagusian (6,8 km), 45 proba herrikoian (2 km) eta 154 neska-mutiko kategoria txikietako lasterketetan.\nProba nagusian Javier Nagore eta Izaskun Beunza olaztiarra gailendu ziren eta Javi Moreno bosgarrena sailkatu zen.\nBaina Ziordiko proban sailkapena baino gizarte ekimenetarako lortzen dena da garrantzitsuena. Horrela, izena ematearen truke elikagaiak eraman behar zituzten korrikalariek eta zozketa solidarioetarako gutxienez euro bateko balioa zuen txartel bat erosi. Horrela, Dravet Fundaziorako 4.700 euro jaso ziren, zozketako txartelei eta fundazioak jasotako erabilitako errotulagailuen birziklapenari esker, eta oraindik diagnostikorik ez duen gaixotasuna duen 12 urteko Markel haurrarendako 1.600 euro jaso ziren. Horretaz gain, Xabier Luna suhiltzaileak Tanzaniako emakume kolpekatuei bideratutako programa baterako 1.520 euro jaso zituen. Eta Ziordiko Running Talde antolatzaileetako Jose Ramon Ramirezek gaineratu zuenez, garun-paralisia duen Donostiako Olatz neskatilaren alde zozketa egitea aurreikusten da, eta zozketa horren txartelak saldu ziren baita ere Ziordian.\nProbak bukatzerakoan auzate ederra izan zen korrikalari guztiendako. Probako 135 babesleei esker, lehendabiziko 150 korrikalariek opari-poltsa jaso zuten eta, horretaz gain, makina bat opari zozketatu ziren korrikalarien artean.\nZiordiko lasterketako sailkapena ikusteko hurrengo web gunean sartu behar da: https://ziordirunningtaldea.wixsite.com/ziordirunning/single-post/2019/04/08/CLASIFICACION-CARRERA-ZIORDIA-2019?fbclid=IwAR0p9CAJJzeTTqNGvJJgYSV4DhTq4Q_DtaiBw-BkBHY51BI3KrV4cahdp9s Antolakuntzatik gaineratu dutenez, korrikalari batzuen datuak falta dira, batzuk dortsal gabe iritsi zirelako helmugara.\nSakanako Kopa abian\nZiordiko herri krosak Sakanako XVII. Atletismo Kopa-Lasa Kirolak Saria mustu zuen. Sakanako 10 korrikalari hoberenek puntuatzen dute kopan, 10 emakumek eta 10 gizonek. Kopako hurrengo proba baliagarria ekainaren 15ean jokatuko den XVI. Aitzkozar Herri Krosa izanen da.


Gertuko oroimena – Historia – Azpeitia Oroimena\nGertuko oroimena – Historia\n1960ko hamarkadaren ondoren gerra bizi ez zuen gazte belaunaldia adin nagusikoa izatera iritsi zen. Ikasle-mota berria sortu zen, langileria, euskal kultura eta euskara berreskuratzeaz arduratzen ziren herritarrak. Hein handi batean ez zuten erbestealdiko alderdi politikoekin zerikusirik, baina Europan eta Latinoamerikan ematen ari ziren aldaketak medio diktadurari aurre egiteko era berriak aurkitu zituzten. Euskal Herria frankismoaren aurkako gune nagusienean bihurtu zen urte horietan, nagusiki frankismoaren aurkako talde eraginkorrenek nazio-aldarrikapenak eta klasearteko borrokak elkartzeko izan zuten gaitasunagatik. Garai horretan sortu zen euskal gatazka bezala ezagutzen duguna, diktaduraren aurkako erresistentzia armatua, horren erantzuna polizia-gorputzen bereizi gabeko indarraren erabilera, gerra-kontseiluak eta Auzitegi eta salbuespen legeak izanik. Diktadorea hil ondoren irauten duen gatazka soziopolitikoa da eta egun ezin dena amaitutzat eman, baina ETA-k 2011n indarkeria utzi zuenetik, garai zehatz batekin lotzen diren indarkeria moduak eta behartzeko bideak behin betiko amaierara bideratuta daude. Hemen, euskal gatazka politikoarengatik giza eskubide nagusienen urraketak jasan dituzten eta jasaten jarraitzen dituzten pertsona guztiak biltzen ditugu.\n1960. urtearen hasieran, Azpeitia oso homogeneoa zen soziologikoki, kanpotik etorkin gutxi iritsi baitziren herriko industrian lan egitera. Ondorioz, frankismoaren aurkako jarduna euskal nazionalismoaren eta independentismoaren inguruan mugitu zen nagusiki.\n1960 eta 1975 artean, erregimen frankistako funtzionario polizialek gutxienez 51 azpeitiarren giza eskubideren bat urratu zuten. Ordena Publikoko Epaitegiak 23 pertsona epaitu zituen eta haietatik 19k salatu zuten tratu txarrak edo torturak jasan zituztela poliziaren zaintzapean zeuden bitartean; 1968ko salbuespen egoeran atxilotutako 5 azpeitiarretatik 2 desterratu egin zituzten Andaluziara. 1975ean Angel Otaegi Etxeberria fusilatu ondoren, Antton Aldalur Irigoien eta Koldo Amenabar Arzalluzek 40 egun egin zituzten Martuteneko espetxean, protesta egiteko manifestazioetan parte hartzeagatik. Nolanahi ere, zaila da giza eskubideen urraketak jasan dituzten pertsona batzuk identifikatzea, hain zuzen urraketa horien ezaugarri bereziengatik. Horregatik, garai hartan errepresaliatutako pertsona kopurua dokumentuetan ageri dena baino handiagoa izango da ziurrenik.\nAzpeitian bazen Guardia Zibilaren kuartel bat, beraz, diktaduraren indar armatu hura izan zen azpeitiarren kontrako atxiloketa eta tratu txar gehienen eragile. Espainiako Estatuaren indar polizialen eskuetan tratu txarrak edo torturak jasan izana salatu duten 103 azpeitiarretatik (1960 eta 2017 artean), 22 kasu 1960. urtearen eta diktadorearen heriotzaren artekoak dira. 22 errepresaliatu haiek 26 kasu salatu zituzten, gutxienez 4k bi kasu baino gehiago salatu baitituzte. 1975ean gertatu ziren salaketa gehien. 13 kasutan Guardia Zibilaren agenteak ziren tratu txarren errudun, eta beste 9tan Polizia Arruntekoak, nagusiki Brigada Politiko Sozialeko poliziak. Salatzaileetako 2 emakumeak dira, Uzkudun Odriozola ahizpak, zeintzuk Donostian atxilotu baitzituzten 1967an, manifestazio baten ondoren. Dokumentatutako lehen kasua Andoni Albizuri Aguirregabiriarena da, zeina 1964ko azaroaren 9an atxilotu baitzuten eta 5 egunez eduki zuten inkomunikatuta, tortura fisiko zein psikologikoak eragiten zizkioten bitartean. Gerora, senitartekoei bakarrik kontatu zien zer nolako torturak jasan zituen.\n1968ko salbuespen egoeran bost azpeitiar atxilotu zituzten guztira, eta haietatik hiru desterratu zituzten. Jexux Arrizabalaga Cordobako Obejo herrira joan zen eta han egon behar izan zuen urrira arte, hots, Martutenera eraman zuten arte epaitegi militar batek epaitu zezan. Jose Angel Agirre Elustondo Sevillako Coripe herrira eraman zuten abuztuak 14tik azaro erdialdera arte, eta Alejandro Oiarzabal Zubiaurre Fuente Obejunara (Kordoba) abuztuaren 15etik abendu erdialdera arte. Gerora, 1969ko urtarrilaren 24an, diktadurak Espainiako Estatu osora zabaldu zuen salbuespen egoera martxoaren 24ra arte. Testuinguru hartan atxilotu zuten Jose Maria Peña Iriarte azpeitiarra, zeinak salatu baitu torturatua izan zela martxoaren hasieran, Polizia Arruntaren instalazioetan atxiloturik emandako denboran.\nOrdena Publikoko Epaitegiak epaitutako azpeitiar guztien artean 10ek epai irmoa jaso zuten (haietako batek, Francisco Maria Egibar Etxeberriak, birritan); aldiz, beste 11 ez zituzten sekula zigortu. Azken horietatik gutxienez 4 (Ramon Goenaga Oiarzabal, Jose Maria Arregi Galarraga, Iñaki Alkorta eta Aitor Saldias Orbegozo), espetxean egon ziren 1975eko irailaren 9tik azaroaren 15era arte, 1975eko abuztuaren 26an onartutako terrorismoaren aurkako legea aplikatuta. Atxilotu eta Ordena Publikoko Epaitegietara bidalitako 21 atxilotuetatik 3 emakumezkoak ziren: Maria Beatriz Arrizabalaga Aramendi, Miren Odriozola Uzkudun eta Maria Dolores Ugarte Epelde. Epaileek Miren Odriozola bakarrik zigortu zuten, 1973ko maiatzaren 22an; 3 urteko espetxealdiaz gain, zilegi ez zen elkartze delituagatiko prozesuaren kostua ordaindu behar izan zuen.\nHala ere, garai hartan diktadurak azpeitiar baten aurka eginiko zapalkuntza ekintzarik ankerrena Angel Otaegi Etxeberriaren fusilatzea izan zen. Angel 1942an jaio zen Nuarben, tarte batean EGIko kide izan zen eta gerora, 1972an, ETA-Vko Langile Frentean sartu zen. 1973 hasieran pasa zen Frente Militarrera. Gregorio Posada Zurron hil eta bost egunera, Guardia Zibilaren 551. konpainiako teniente-koronelak txosten bat egin zuen. Bertan jaso zuen bazirela 1. mailako kaboaren heriotzaren atzean zeuden ustezko egileak (bi ETAkide) errekonozitu zituzten hainbat lekuko –besteak beste Azpeitiko postuko tenienteordearen emaztea “nahiz eta ez duen fidagarritasun handirik, ez duelako ondo ikusten”-. Baina Angel Otaegi ez zuen inork identifikatu. Jose Lasanta Martinez instrukzio epaileak behin-behinekoz artxibatu zuen kausa hura 1974ko ekainaren 1ean, “egin beharreko ikerketak egin ostean ezin izan baita zehaztu zeintzuk diren gertatutakoaren egileak”.\nHandik lau hilabetera, ETAko militante Jose Maria Arruabarrena Esnaola eta Jose Antonio Garmendia Artola larriki zaurituak izan ziren Polizia Armatuaren tiroketa batean eta, Juan Mari Bandres abokatuaren arabera “armak ibilgailuan utzi eta berehala desarmaturik atera diren arren, tiroka hartu dituzte Donostiako Zuzenbide Fakultatearen parean, lekuko ugariren aurrean”. Jose Antonio Garmendia koman egon zen 15 egunez, gero elbarriturik, “psikikoki nahastuta eta itsututa, eta goiko zein beheko gorputz-adarrak mugitu ezinik”. Egoera hartan egonik ere, 4 hilabetez inkomunikaturik eduki zuten Carabancheleko espetxe-erietxean. Garmendiak bere hatz marka inprimatu zuen hainbat deklaraziotan (lehenbizi epaile militar baten aurrean eta gero ilegalki, erregimeneko poliziaren aurrean) eta deklarazio haien ondorioz atxilotu zituzten Azpeitiko bikote bat eta Angel Otaegi bera. Kontuan izan behar da hori guztia gertatu zenean “ezin zuela eskurik ez hankarik mugitu, beraz, beste norbaitek eraman zion hatz bat tintara eta bere deklarazioa jasotzen zuen paperera”.\nBista hartan, Otaegik aitortu zuen ETAko kidea zela 5 urte lehenagotik, baina bere misio bakarra propaganda banatzea zela; ez zuela sekula armarik erabili eta ez zekiela zein asmo zuten ostatu hartzera Azpeitiko familia baten etxera bidali zituen pertsonek. Bestalde, Garmendia eta Otaegiren defendatzaileek (Juan Mari Bandres eta Pedro Ruiz Balerdi abokatuek) akusatuak absolbitzeko eskatu zuten, ez zegoelako froga eztabaidaezinik eta lekukotzak ilegalki hartu zirelako. Era berean, Pedro Ruiz Balerdik adierazi zuen Otaegi inplikatzen zuten deklarazio guztiak –baita fiskalaren idazkia ere- 198. artikuluan kalifikatutako ustezko delitu bati buruzkoak zirela, hau da, “ekintzen konplize” izan zela eta ez egile, eta ez zituela berak egin Gregorio Posada guardia zibilaren aurkako tiroak. Carlos Granados Mezquita komandantea izan zen kasu hartako fiskala, zeinak heriotza zigorra eskatu baitzuen Otaegi Burgosera eraman eta bi egunera (apirilaren 27an), baina abokatu defendatzaileek errekusatu egin zuten, bere txostenetan atxilotuen ideologiari buruzko oharrak sartu zituelako eta, a priori, legeak ekintza zehatzak bakarrik zigortzen zituen.\nAbuztuaren 29ko goizeko 11:00etan abokatuei dei egin zieten gerra-kontseiluaren aurrera. Nazioarteko komunikabideek ere eman zuten epai haren berri: Jose Antonio Garmendia eta Angel Otaegiri heriotza zigorra ezarri zieten, ondoriotzat heriotza izan zuen atentatu baten bidez terrorismo delitu bat egiletza graduan egin izanagatik. Gainera, Garmendiak beste 15 urteko espetxe zigorra jaso zuen armak izateagatik. Legearen arabera, gerra-ikuskariak Burgoseko 6. eskualde militarreko kapitainaren (Mateo Prada Canillas) esku utzi zuen emandako epaiari onarpena emateko ardura. Kasu hartan, ikuskariak onartzea proposatu zion eta kapitain nagusiak berretsi egin zuen.Hurrengo egunean, Azpeitiako Udalak ezohiko batzarra egin zuen, Rafael Larrañaga Albizu, Lorenzo Soraluze Juaristi, Manuel Elias Odriozola eta Manuel Maria Altuna Bengoetxea zinegotziek aurkeztutako mozio bat onartzeko, Angel Otaegirentzat errukia eskatuz. Korporazioak aho-batez onartu zuen mozioa eta telegrama bat bidali zion Francisco Franco diktadoreari adostutakoa azalduz.\nKontseiluen Ministroak irailaren 26an berretsi zuen Angel Otaegiren aurkako zigorra. Jose Antonio Garmendiari, berriz, barkatu egin zioten heriotza zigorra eta biziarteko espetxealdia inposatu zioten. Egun hartan bertan, Burgoseko 6. Eskualde Militarreko kapitain nagusiak (Mateo Prada Canillas) epaiaren berri jaso zuenean, Polizia Armatuaren 3. Konpainiako kapitainari (Tomas Alonso del Barrio) agindu zion izenda zitzala bere aginduetara zeukan tropako agenteak Angel Otaegi fusilatzeko. Infanteriako komandanteari eta Jesus Peña Sancho instrukzioko epaileari, berriz, exekuziorako diligentziak hasteko agindu zien. Egun hartan, goizaldean, Angel Otaegiren amak agur esan zion semeari. Hilaren 27an fusilatu zuten, goizeko 8:00etan.\n1976ko abenduan Erreforma Politikorako legea onartu zutenean, 1977ko ekainaren 15ean, lehenbiziko hauteskunde demokratikoak izan ziren, Adolfo Suarezek apirilean berretsitako lege dekretu baten bidez.50 Erregimen frankistaren aurkako sindikatu eta alderdi nagusiak legeztatu bazituzten ere, legez kanpo gelditu ziren erakunde apurtzailetzat edo iraultzailetzat zituztenak; hortaz, horiek beste sigla batzuk hartu behar izan zituzten hauteskundeetan parte hartuko bazuten. 1977. urteko urrian, Amnistiaren Legea onartu zuten.51 Nazioarteko erakundeek salatu egin zuten lege hori; izan ere, haren arabera ez zegoen ikertzerik Gerra Zibilean eta ondorengo diktaduran gizateriaren aurka egindako deliturik, ez eta estatuko nahiz nazioarteko erakundeetara eramaterik ere.52\nEra berean, indarrean ziren frankismo garaiko lege eta erakunde nagusiak; esate baterako, Ordena Publikoaren Legea, 1959koa, polizia erakunde guztien jarduera arautzekoa. 1978ko abenduaren 6an, Espainiako Konstituzioa onartu zuten erreferendum bidez, eta, hala, amaitutzat eman zuten sistema demokratiko baterako trantsizio aldia. Alabaina, Gorteak eta udalak berritzekoak gelditu ziren, legegintza- eta udal-hauteskunderik ez baitzen egin 1979ko udaberrira arte. Hala berean, 1979ko abenduaren 18an, Euskal Autonomia Erkidegoaren Estatutua onartu zuten, eta euskal gizarteak berretsi, baina zatiketa politiko eta sozial nabarmena eragin zuen, batzuek ez baitzuten onartzen lege esparru berria. Aitzitik, 1978ko Konstituzioak ezarritako erregimenetik bereizi nahi zuten; ez zuten ametitzen Araba, Bizkaia, eta Gipuzkoa Nafarroatik bereizterik, eta autodeterminazio eskubidea aldarrikatzen zuten. 1981eko otsailaren 23an, Estatu kolpe saio bat izan zen. Buruzagi militarrak beste behin saiatu ziren aldaketa politikoa baldintzatzen edo mugatzen. Estatu kolpe haren ondorioz, monarkia indartu egin zen, eta, LOAPAren bitartez, Autonomia Erkidegoen autogobernua murriztu zuten (LOAPA: Prozesu Autonomikoaren Harmonizazioko Lege Organikoa). Estatu kolpe saio hartatik urtebetera, 1982ko otsailaren 20an eta 21ean, ETApm-ren VIII. biltzarra egin zuten, eta, han gertatu zen zatiketaren ondorioz, desagertu egin zen.\nHala, Konstituzioa 1982ko urrian onartu eta bigarren hauteskunde orokorrak egin zituztenean amaitu zen trantsizio aldi hura. Gatazka sozial eta politikozko urte horiek lekutan zeuden trantsizio baketsu batetik, eta ondorio lazgarriak izan zituen estatuaren, talde parapolizialen eta eskuin muturrekoen indarkeriak, eta, orobat, aurkarienak;53 ez bakarrik Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan, baita Espainiako Estatuan ere.\nAzpeitian, 1976 eta 1982 artean, gutxienez 63 pertsonak jasan zuten giza eskubideen urraketa bat, motibazio politikoko indarkeriak eraginda. Sei guardia zibilek bizia galdu zuten ETAmek 1979an egindako bi atentaturen ondorioz, eta CAAko bi militantek Ignacio Lasa Rezola ostalariari tiro egin zioten. Ignacio berehala hil zen. Hildakoez gain, 37 azpeitiarrek torturak jasan zituztela salatu dute. Errepresaliatuetako 21 Guardia Zibilak torturatu zituen, eta beste 14 Polizia Nazionalak.\n1982 urtearen amaieran, aldi demokratikoko lehen gobernu sozialista eratu zen, Felipe Gonzalez, Marquez presidente zela. 1983ko otsailean, ZEN plana jakinarazi zuten (ZEN: Iparraldeko Zona Berezia). Espainiako Barne Ministerioko Estatuaren Segurtasun Zuzendaritzak egin zuen agiri hori, Jose Barrionuevo Peña buru zuela. Haren helburua zen “terrorismoa borrokatzea arlo guztietan: politikoa, soziala, legala eta poliziala”; horren ondorioz, terrorismoaren kontrako aurrekontua asko handitu zen, eta agenteak ugaritu; bereziki, Guardia Zibilaren GAR taldea (Grupo de Accion Rapida); horrekin batera, salbuespenezko neurri bortitzak aplikatu zituzten, euskal gizarte osoari eragin ziotenak. Lege antiterroristarekin ezarri zuten martxan plan hori, 9/1984 Lege Organikoarekin, alegia, zeina 1984ko abenduaren 26an onartu baitzuten eta 11/80 Legea ordezkatzen baitzuen. Horko zenbait puntu Konstituzioaren aurkakotzat jo zituen Auzitegi Konstituzionalak 1987ko abenduan, zergatik eta Espainiako Konstituzioak giza eskubideen defentsan ematen dituen ezagupen, babes eta bermeak urratzen zituelako.\nEdonola ere, ZEN Plana martxan jartzearekin, GAL sortu zen (Askapenerako Talde Antiterroristak), eta 1987ra arte aritu zen ekinean. GALek Estatu terrorismoa esaten zaiona ordezkatzen zuen; eufemismoa erabiliz, gerra zikina. Kazetari ikerketak direla medio aurkitu zuten talde horren funtzionamenduan inplikazio politikoak zeudela. Handik urte batzuetara, epaituak izan ziren, GALen jarduera zela kausa, Barne ministerioa, Segurtasunerako Estatu idazkaria, Bizkaiko eta Gipuzkoako gobernadore zibilak eta Euskal Autonomia Erkidegoan Guardia Zibileko eta Polizia Nazionaleko buru egiten zuena, bi polizia erakundeetako beste kideekin batzuekin batera. 1980ko hamarkadan, inoiz baino tortura eta tratu txar salaketa gehiago izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan Poliziak atxikiriko jendearen eskutik; guztira, 1.321 kasu. 1981ean, Joxe Arregi Izagirre hil zen, Carabanchelgo kartzelako ospitalean, torturen eraginez. 1983an, Jose Antonio Lasa Arostegi eta Jose Ignazio Zabala Artano bahitu eta hil zituzten. 1985ean, Mikel Zabalza Garate atxilotu, eta Bidasoko ibaian agertu zen haren hilotza.\nGAL, ETA eta “talde atxikiak” jardun ziren urteetan65, 200 lagun baino gehiago hil zituzten. 1987ko ekainaren 19an, ETAk bonba-auto bat ipini zuen Bartzelonan, Hipercorren saltoki batean, eta 21 lagun hil eta 45 zauritu ziren. 1988an, Eusko Legebiltzarreko talde politiko guztiek, Herri Batasunak ez bestek, Ajuria Eneko hitzarmena sinatu zuten, ETAren eta HBren aurka egiteko. Handik urtebetera, 1989ko urtarrilaren 22an, ETAk tregoa bat egin zuen, eta, horren ondorioz, Aljerko negoziazioak etorri ziren. Hura izan da, ETAk eman duen lehen tregoa, erabatekoak edo partzialak kontuan hartuta 2011ko urriaren 20an “jarduera armatua behin betiko” utzi zuen arte.\n1995ean, Oldartzen izeneko txostena onartu zuten HBren oinarriek, eta ETAk gogorrago erabili zuen bortizkeria gizartean, “sufrimenduaren sozializazio” esan izan zaion estrategiaren harira. Urtarrilaren 23an, ETAm-k lehen aldiz hil zuen kargu politiko bat, Gregorio Ordoñez Fenollar, hain zuzen, PPren buruzagia Gipuzkoan (dena den, 1980ko irailerako hila zuen UCDko buru Jose Ignacio Ustaran Ramirez). Azaroan, zigor kodea moldatu zuten, 10/199568 Lege Organikoaren bidez, eta 1996ko maiatzaren 4an, Espainiako Gobernuko presidente jarri zen Jose Maria Aznar Lopez. Geroago, 1997ko uztailaren 1ean, Jose Antonio Ortega Lara libratu zuten, 532 egun egon baitzen bahiturik; hura izan da ETAren bahiketarik luzeena. Handik hamabi egunera, beste behin, ETAk PPko kide bat hil zuen, Miguel Angel Blanco. Gainera, urte horietan kale borroka nabarmen ugaritu zen.\n1998ko irailaren 12an, Lizarra-Garaziko hitzarmena sinatu zuten, “elkarrizketa eta negoziazio prozesu” bat bilatzeko 39 erakunde politiko, sindikal eta sozialen artean; batez ere, erakunde abertzaleak. Handik lau egunera, berriz, ETAk bere lehen su-eten “mugagabea” egin zuen. Horrez gain, 1998an, Auzitegi Nazionaleko Baltasar Garzon Real epaileak aginduta Egin egunkaria itxi eta arduradunak atxilotzearekin, ezker abertzaleko erakundeen eta komunikabide atxikien aurkako jazarpen poliziala eta judiziala hasi zen, “dena ETA da” doktrina ezaguna aplikatuta. Zenbait lege erreformarekin babestu zuten ETAren eta haren “ingurunearen” aurkako jarduera; funtsean, 2002ko Alderdien Legearekin. Horren ondorioz, legez kanpo gelditu ziren Herri Batasuna, Euskal Herritarrok eta Batasuna, 2013an. Hala berean, horren ondorioz, poliziak atxilotutakoen tortura salaketak ugaritu egin ziren, eta alderdi politikoetako, euskaltegietako, komunikabideetako eta bestelako erakundeetako kideak —hala nola Joxemi Zumalabe fundaziokoak—, guztira 200 lagun baino gehiago, taldekako epaiketetan inputatu zituzten.\n2003tik 2011ra, guztira, ezker abertzaleko hamabi hautagaitza inpugnatu zituzten, eta erakundeetan ordezkaritza politikorik izan gabe gelditu zen euskal gizartearen parte handi bat.72 Gertaera horren ondorioz, handitu egin zen beste alderdi batzuetako udal hautesleen gaineko presioa, eta mehatxu larriak jasan zituzten.\n2004ko otsailaren 18an, ETAk adierazi zuen bere “ekintza armatu” guztiak eten zituela Katalunian, eta 2005ean, Espainiako hautesleen aurkako erasoak eten zituen. 2006ko martxoaren 22an, ETAk su eten iraunkorra deklaratu zuen, eta horri esker, Espainiako Gobernua eta erakunde armatua negoziatzera elkartu ziren. Barajasko aireportuko 4 Terminalean izandako atentatuaren ondorioz —2006ko abenduaren 30ean—, bi lagun hil ziren, eta Jose Luis Rodriguez Zapatero presidentearen gobernuak apurtutzat jo zituen negoziazioak. 2009ko uztailaren 30ean, ETAk Carlos Saenz de Tejada eta Diego Salva guardia zibilak hil zituen, Calvian (Balear Uharteak), eta hura izan da erakundearen atentatuetan hildakoak izan diren azken aldia. Dena den, 2010eko martxoaren 16an, tiroketa bat izan zen Frantzian, Dammarie-les-Lysen, ETAren eta Jendarmeriako kideen artean, eta Jean-Serge Nerin frantses polizia hil zuten. 2010eko irailaren 5ean, ETAk esan zuen ez zela gehiago “eraso ekintza armaturik” izango; 2011ko urtarrilaren 10ean, su eten “iraunkorra” eman zuen, eta, azkenik, 2011ko urriaren 20an, behin betiko eten zuen jarduera armatua. Handik hilabete batera, Nazioarteko Egiaztatze Batzordea osatu zen, nazioarteko bake eta segurtasun prozesuetan eskarmentua duten sei lagunekin; horien lana amaitu zen 2017ko apirilaren 7an ETAk armak eman zituenean. Gaur egun, biktimak aitortzea eta presoen egoera dira jendearen eta mugimendu politikoen gai nagusiak, gatazkaz denaz bezainbat.\nAzpeitian, 1983 eta 2017 artean, gutxienez 127 pertsonak jasan zuten giza eskubideen urraketa bat, motibazio politikoko indarkeriak eraginda. 1983an CAAk Francisco Machío Martos 31 urteko Hornachosekoa (Badajoz) eta ezkongabea zenaren aurkako atentatua egin zuen. Urtebete beranduago, 1984ko martxoaren 22an zehazki, Polizia Nazionaleko “GEO” unitate bereziak CAAko bost militante zeramatzan zodiaka metrailatu zuen, horietako lau hil zirelarik. Bi azpeitiarrak ziren, Dionisio Aizpuru eta Pedro Mari Isart. 2008an, Inaxio Uria enpresaburuaren aurkako atentatua egin zuen. Bere heriotzak zirrara handia eragin zuen herrian. Gizarte azpeitiarrak atsekabe eta sendotasun handia erakutsi zuen familiarekin, baina, aldi berean, atentatuak kalte sozial larria eragin zuen.\nAipatutako hildakoez gain, bi bahiketa izan ziren aldi horretan (Jesus Guibert eta Angel Carasusan), eta giza eskubideen urraketen 127 biktimetatik % 26k (33 pertsona) salatu dute poliziek torturatu egin dituztela.


Finantza alorrean euskara sustatzeko hitzarmena sinatu dute UEMAko udalerriek, Kutxabankek eta Laboral Kutxak - Azpeitia - uztarria.eus\nUztarria.eus 2016-07-19 16:04\nEuskararen erabilera bultzatzea eta hizkuntza sendotzea da helburua. Hartuko dituzten neurrien artean daude, besteak beste, UEMAko herrietara langile elebidunak bidaltzea eta horiek lehen hitza euskaraz egitea. Bost urterako sinatu dute hitzarmena.\nEuskarari bultzada emateko eta finantza alorrean euskararen erabilera areagotzeko hitzarmena sinatu dute gaur, uztailak 19, UEMAk, Kutxabankek, Laboral Kutxak eta udalerri euskaldunetako alkateek, Azpeitian.\nJosu Labaka UEMAko lehendakariak adierazi duenez, "hitzarmenaren mamiak erakusten du euskararen aldeko hizkuntza politika ausarta". Horrez gain, hitzarmenean "erakunde publiko guztiek hizkuntza eskubideak bermatzeko hartu beharko lituzketen konpromisoak" ageri direla nabarmendu du Labakak, eta "jarrera eredugarria" dela. Bestalde, bi alde sinatzaileek, UEMAk eta finantza erakundeek, elkar babestu dutela azpimarratu du eta hizkuntzaren normalizazio horretara bidean elkarlana garrantzitsua dela esan du.\nEneko Etxeberria Azpeitiko alkateak ere hartu du hitza, eta "hitzarmenaren garrantzia" nabarmendu du. "Euskarak badu arazo bat, urte askotan bigarren mailako hizkuntza izan dela, eta hori horrela ez dela erakutsi nahi dugu. Euskara indartzea nahi dugu, baita arlo teknikoetan ere", adierazi du Etxeberriak.\nElkarren arteko harremanak euskaraz izango direla adostu dute akordioaren sinatzaileek, eta horretarako beharrezkoak diren baliabideak martxan jarriko dituztela azaldu dute. Kutxabankek eta Laboral Kutxak, beraien aldetik, udalerri euskaldunetako beraien bulegoetan bezeroekin dituzten harremanetan euskararen presentzia bermatuko dutela esan dute.\nHelburu horiek betetzeko, honako neurriak hartuko dituzte:\nKutxabank eta Laboral Kutxako bulegoetako langileak lan mota guztietan euskaraz jarduteko gai izango direla ziurtatuko dute. Helburu horretara bideratuko dira, bereziki, etengabeko trebakuntza eta laguntzarako tresna informatikoak. Era berean, bulego horietan eskaintzen dituzten zerbitzu guztietarako kontratatzen diren langile berriak, finkoak zein aldi baterakoak, elebidunak izango dira.\nBezeroari posta elektrikoz bidalitako informazioa euskaraz edo elebietan bidaliko zaio. Elebietan bidaliz gero, euskarak lehentasuna izango du.\nBulegoetan bertan idatzitako dokumentuak euskaraz egongo dira berezoak kontrakoa ez badio.\nBezeroentzako kreditu txartelak eta bestelako txartel guztiak, euskaraz sortuko dituzte, kontrakoa eskatzen dutenei izan ezik.\nKutxazainetako pantailetan azaltzen diren sarrerako mezuak euskaraz izango dira.\nUdalerri euskaldunetako jarriko dituzten kartelen %75 gutxienez euskaraz jarriko dituzte. Bulegoek bestelako argitalpenetan egiten duten publizitatea (aldizkariak eta jai egitarauak kasu) euskaraz jarriko dituzte. Esku orriak elebitan egingo dituzte, betiere euskarari lehentasuna emanda.\nUrtean zehar ematen dituzten zerbitzu bereziak, errenta aitorpenaren kanpaina esaterako, euskaraz izan daitezen beharrezkoak diren baliabideak jarriko dituzte langileen eta herritarren eskura.\nFinantza erakundeek haien zerbitzuak euskaraz erabiltzeko dei egingo diete bezeroei kanpaina bidez. Horretarako, sustapen plana egingo dute urtero.\nBost urterako sinatu dute hitzarmena, eta epe hori beste bost urtez luzatuko dute aldeetako batek hitzarmena bertan behera uzteko borondatea azaltzen ez badu. Bestalde, "akordioa eraginkorra izan dadin" jarraipen batzordea sortuko dutela azaldu dute sinatzaileek, "zehaztutako helburuak lortzeko eta emaitzak aztertzeko".


Gipuzkoako barne-produktu gordinaren % 5,34 dago euskararekin lotuta, eta EAEko % 4,59\nSektore produktibo gisa euskarak termino ekonomikoetan duen balioa kuantifikatu du Langunek, lurraldeko ekonomian zer pisu duen jakiteko. Gipuzkoan euskarak duen eragin ekonomikoa eta hizkuntzen industriak EAEn duen egoera aztertu dituen txostenaren emaitzak ezagutzera eman dituzte Foru Aldundiko Etorkizuna Eraikiz gunean, lurraldeko Euskararen Foroak legealdi honetan egindako lehen bilkura probestuz. 2020/02/13 da benetako argitaratzen data\nKSI BERRITZAILE PROGRAMAREN 2020ko EDIZIOA ABIAN DA\nKSI BERRITZAILE 2020 programaren deialdia dagoeneko irekita dago, aurten ere Kultura eta Sormen Industrien alorreko enpresentzako, Eusko Jaurlaritzak abian jarri duen egitasmoaren hirugarren edizioa hain zuzen. Egitasmoaren helburua, proiektu berrientzako aukera-eremuak sortu eta garatzea da, ondorengo hiru jarduera-ardatzetan: berrikuntza eta transferentzia teknologikoa, Tecnalia eta Vicomtechen eskutik; antolamendu eredu eta enpresa egituraren berrikuntza, Euskalitekek bultzatuta; eta enpresen finantza-gaikuntza Elkargiren eskutik.