Zerbitzuak | Higiezinen El Hierro\nZerbitzuak Higiezinen El Hierro bere bezeroei eskaintzen ditu une honetan, honela:\n– Erosteko Management, salmenten, alokairua, transferentziak, Edozein eraikin trukeak.\n– Study eta Energia Eraginkortasuna ziurtagiriak jaulki.\n– Zure higiezinen iragarkiak kudeatzea.\n– Iragarkien kudeaketa-eskaerei.\nGure balorazioak eta Energia Performance Ziurtagiriak dira gure ingeniaritza zerbitzua entregatu baino gutxiagoan 72 ordu, eta prezio oso lehiakorretan. Hainbeste, ari garela prezioa hobetzeko konpromisoa eskaini dutén.\njakina, arrazoi operatiboak, ez gure zorroan propietate guztiak argitaratuko dituzte. hortaz, galdetu zigun inolako konpromisorik gabe; Zoriontsu aholkatzeko izango dugu, bilatu eta salatu behar duzuna.\nzerbitzu gehiago sartzeko atari honetan lanean ari gara; aldizka bisitatzen duzun irudiak berria ikusteko gomendatzen dugu, bai gainetik zerbitzuen higiezinen eskaini eta eskatzen den bezala.


Estetika brebiarioa/Zer da artea? - Wikiteka\nEstetika brebiarioa/Zer da artea?\n←Egilearen oharra Estetika brebiarioa (1912) Benedetto Croce, translated by Koldo Biguri Otxoa de Oribe\nI. Zer da artea? II. Arteari buruzko aurreiritziak→\n3879Estetika brebiarioa — I. Zer da artea?Benedetto CroceKoldo Biguri Otxoa de Oribe1912\nI. Zer da artea?\n"Zer da artea?" galderari erantzuteko, txantxa txiki bat erabil genezake (txantxa hori ez litzateke zentzugabea izango, ordea): alegia, mundu guztiak dakien horixe dela. Eta, egiatan, nola edo hala ez bageneki zer den, ezingo genuke ezta galdera hori egin ere, zeren eta galdera orok berez baitarama galdegaiaren berri izatea nolabait, galderan bertan adierazia eta, horregatik, kalifikatua eta ezaguna. Hori, berez, gaitzetsita agertzen zaigu artea dela eta ez dela sarritan, filosofian eta teorian aditu ez direnen ahotan, profanoen ahotan, arrazoitzea maite ez duten artisten, pertsona lañoen bai eta herritar xumeen ahotan ere entzuten diren ideia zuzen sakonetan: ideia horiek, batzuetan, berez aurkitzen ditugu artelan bakanei buruzko iritzietan, baina, beste batzuetan, berriz, aforismo edo definizio moduan ere agertzen zaizkigu. Artearen izaera "aurkitu" duela uste duen filosofo harroa nahi adina aldiz jar genezake lotsa-gorritan -pentsatzen da batzuetan-, libururik arruntenetan idatzitako perpausak begien aurrean jarriz eta elkarrizketarik ohikoenetako esaldiak entzunaraziz, eta erakutsiz nola agertzen duten horiek, erarik argienean agertu ere, haren aurkikuntza ospatua.\nEta kasu horretan lotsagorritzeko motiboa edukiko luke, bai, filosofoak, inoiz burutik pasatu balitzaio bere irakaskuntzen bidez berak guztiz asmatutako zerbait sortzea giza kontzientzia arruntean, kontzientzia horrentzat arrotz den edozer gauza, mundu guztiz berri bat agertzea. Bera, ordea, ez da aztoratzen eta lehengo lepotik jarraitzen du, ondo baitaki artea zer den galderak (errealitatearen izaerari buruzko edozein galdera filosofikok edo, oro har, jakintza-eskari orok bezalaxe, bestalde), erabiltzen diren hitzen arabera ere, behin-betiko konpondu nahi den erabateko auzi orokor baten itxura hartu arren, aldian aldiko esanahia duela beti, pentsamenduaren historiako une berezi bakoitzean azaltzen diren oztopo bereziei dagokiena, hain zuzen. Noski, egia kaleetatik ibiltzen da, errefrau frantses ezaguneko esprit hura bezala, edota Montaignek bere "chambrière"aren "babil"ean antzematen zuen metaforan, erretorikoen arabera "tropoen erregina" den horretan. Baina neskamearen metafora adierazpen-arazo baten konponbidea da, une horretan neskamea aztoratzen duten sentimenduena, hain zuzen; eta, zuzenean edo zeharka, artearen izaeraz oraindik ere entzuten diren baieztapen errazak arazo logikoen konponbide dira, hots, filosofo lana egiten ez duen, baina, gizona izanik, nolabait filosofoa ere baden pertsona bati edo besteari agertzen zaizkion arazoen konponbidea. Eta neskamearen metaforak, poetarenaren aldean, sentimendu sorta urri eskas bat adierazi ohi duen bezala, filosofoa ez denaren baieztapen errazak arazo arina konpontzen du, filosofoak proposatzen duenaren aldean. Artea zer den galderari emandako erantzuna antzekoa izan daiteke itxuraz kasu batean eta bestean, baina bere barne-muinaren aberastasun desberdinagatik bereiztu egiten da kasu bakoitzean; ezen filosofoaren -baldin eta izen hori merezi badu- erantzunak zer eta une horretara arte historian zehar artearen izaeraz sortutako arazo guztiak behar ditu egokiro konpondu; eta profanoarena, aldiz, askoz esparru itxiagoan mugitzen denez, alferrekoa gertatzen da muga horietatik kanpo. Horren froga ditugu, izatez, betiereko ihardunbide sokratikoaren indarra eta doktrinatuek beren galdera zorrotzen bitartez doktrinagabeak nahasturik eta aho zabalik uzteko duten erraztasuna; azken hauek, hasieran ondo hitz egin arren, galdeketa bitartean haien jakintza apur hori ere galtzeko arrisku handian jartzen dira, eta azkenerako babesbide bakarra geratzen zaie, hots, beraien zulora itzultzea, "huskeriak" ez dituztela maite esanaz.\nBeraz, horra hor non koka daitekeen bakar-bakarrik filosofoaren harrotasuna: bere galderen eta bere erantzunen zolitasun handiagoaz jabetuta egotean; harrotasun horri ez zaio apaltasunik falta, ondo baitaki filosofoak bere esparrua zabalagoa izanik ere, edota ahalik eta zabalena halako une batean, mugak ere badituela, une hartako historiak jarritakoak hain zuzen, eta ezin duela osotasun-baliorik amestu edo, esan ohi den bezala, behin-betiko konponbide-baliorik. Izpirituaren geroagoko bizitzak, auziak berrituz eta ugalduz, faltsu ez baina bai desegoki bilakarazten ditu aurreko konponbideak, haien arteko batzuk jakintzat ematen diren egia horien multzoan erortzen direlarik eta beste batzuek, aldiz, berrartuak eta integratuak izan behar dutelarik. Hona hemen, bada, zer den sistema bat: etxe bat, eraiki eta apaindua izan ondoren, mantenu-lan trinko edo ez hain trinkoak baina bai usuak behar dituena (elementuen honda-lana jasaten baitu), eta halako batean berritu eta habetzea merezi ez eta lurrera bota eta zimenduetatik berregin behar dena. Baina alde nabari batekin: pentsamenduaren lanean, etxe etengabe berriari zaharrak eustea etengabe, azken honek, magiaz bezala, berrian dirauelarik. Jakina den bezala, magia horren berri ez dakitenak, adimen axal edo lañoak, izutu egiten dira horrekin; hainbesteraino ere non filosofiaren kontrako haien lelo aspergarrietako bat baita filosofiak etengabe desegiten duela bere lana eta filosofoek aurka egiten diotela elkarri: ez al ditu, bada, gizakiak beti egiten, desegiten eta berregiten bere etxeak?; ondorengo arkitektoak ez al dio aurka egiten aurrekoari?; eta etxeak egin, desegin eta berregiten direlako, arkitektoek elkarri aurka egiten diotelako, etxeak eraikitzea alferrekoa dela atera behar ote dugu, bada, ondorioz?\nZolitasun handiagoaren abantaila eta guzti, filosofoaren galde-erantzunek oker handiagoa egiteko arriskua ere badaramate beren baitan, eta sarritan zentzu onik ezaren antzeko gaitza izaten dute, zein, kultur esfera goragoko batekoa izanik, eta gaitzesgarria izan arren, halako izaera aristokratikoa baitu, izaera hori, erdeinatua eta laidoztatua izan arren, mirestua eta inbidiatua ere badelarik. Horretan oinarritzen da jende arruntaren buru-orekaren eta filosofoen xelebrekerien arteko aldea, hainbatek atsegin handiz nabarmenarazten dutena; argi egonik zentzu oneko gizaki bakar batek ere ez lukeela esango, esate baterako, artea sen sexualaren oihartzuna denik, edota ondo gobernatutako errepublikek legez kanpo jartzea merezi duen zerbait kaltegarria denik: zentzugabekeria horiek, aldiz, filosofoek, bai eta filosofo handiek ere, esan egiten dituzte. Baina zentzuzko gizakiaren xalotasuna pobrezia da, basatien xalotasuna; eta, nahiz basatiaren bizimodu xaloa sarritan goretsia izan, edo filosofien bidez zentzu ona salbatzeko erreparoa aipatua izan, bistan da izpirituak, bere garapenean, adorez egiten diela aurre -beste aukerarik ez baitu- zibilizazioaren arriskuei eta zentzu ona une batez galtzeari. Filosofoak artearen inguruan egiten duen ikerlanak okerbideetatik ibili behar du egibidea aurkitzeko, zeina ez baita beste horiek ez bezalakoa, baizik eta haiek berak, labirintoa menderatzeko aukera ematen duen hari batez zeharkatuak.\nHorra hor zergatik sortzen den okerraren eta egiaren arteko lokarri estua: alegia, halako oker huts bat pentsaezina delako, eta, pentsaezina izanik, horrelakorik ez delako existitzen. Okerra bi ahotsez mintzo da: batak faltsukeria baieztatu egiten du, baina besteak gezurtatu; baiezkoek eta ezezkoek topoz topo egiten dute, eta horri kontraesana deritzaio. Horregatik, gogoeta orokorretatik halako teoria bat, okertzat jotakoa, haren zatietan eta berezitasunean aztertzera jaisten denean, haren baitan aurkitzen da haren okertasunaren sendagaia, hots, egiazko teoria, okerraren lubeltzean ernatzen dena. Eta ikusten da artea sen sexualaren mailara mugatzen dutenek berek, haien tesia frogatzeko, artea eta sen hori lotu beharrean bereiztu egiten dituzten argudio eta bitarteak erabiltzen dituztela; edota ondo eratutako errepubliketatik poesia egozten zuena bera dardarka aritzen zela, eta ekintza horretan halako poesia berri bat, ezin ederragoa, sortzen zuela. Garai historiko batzuetan, arteari buruzko doktrinarik bihurri eta zakarrenak izan ziren nagusi; eta horrek ez zuen eragozten, ezta garai haietan ere eta erarik seguruenean, edertasuna eta itsustasuna behar bezala bereiztea, eta fintasun handiz haiei buruz arrazoitzea, teoria abstraktua ahaztu ondoren kasu berezietara iristean. Okertasuna beti da gaitzesten, ez epailearen ahotik, baizik eta ex ore suo.\nOkerrarekiko lokarri estu horrengatik, egiaren baieztapena borroka-prozesua izaten da beti, zeinen bidez egia hori okerrean okerretik libratzen baita; hor beste nahikunde errukitsu baina ezinezko bat dago, hots, egia hori zuzenean azaldu behar izatea, eztabaidarik edo ika-mikarik gabe, maiestatetsuki agertzen utziz, bakarrik: antzezlekuko agerraldi horiek egiaren sinbolo egokia balira bezala, egia pentsamendua bera izanik, eta, hortaz, ekinean eta lanean beti. Izan ere, inork ezin du halako egia bat azaldu, ezpada egia horrek aipatzen duen auziaren konponbide desberdinen kritikari esker; eta ez dago zientzia filosofiko bati buruzko azterlan ziztrinik, ez dago eskola-liburutxorik ez eta ihardunaldi akademikorik ere buru-buruan jartzen ez duenik edo bere baitan ez daukanik historikoki emandako edo ideialki daitezkeen iritzien aipamenik, dela iritzi horiek ukatzeko edo dela zuzentzeko. Horrek, askotan, norberaren aukeraren arabera eta nahasian egiten den arren, argi uzten du zilegizkoa dela eskatzea, halako arazo bati ekitean, historian saiatu diren edo ideiaren arabera (hots, oraingo unean, baina beti historian) saia daitezkeen konponbide guztiak jorratzea, konponbide berriak giza izpirituaren aurreko langintza izan dezan bere barruan.\nBaina eskari hori eskari logikoa da, eta, izatez, gogoeta baten funtsean dagoena eta hartatik bereiztu ezina; eta ez da nahastu behar azalkera literario batekin, ez erortzeko ertaroko eskolastikoak eta hemeretzigarren mendean Hegelen eskolako dialektikoak ospetsu bihurtu zituen pedantekerian, berau sineskeria formalistaren antzeko samarra izanik, azalpen filosofikoaren halako tankera ez-berezko eta mekaniko baten bertute miragarrian sinesten baitu. Hortaz, funtsezko zentzuan behar da ulertu, ez axalekoan, izpiritua errespetatuz eta ez letra, eta askatasunez aritu norbere gogoeta azaltzean, garai, leku eta pertsonen arabera. Hartara, nik, artearen arazoak jorratzeko moduari buruzko orientabide gisa eman nahi dituzten hitzaldi azkar hauetan, ahaleginak egingo ditut pentsamendu estetikoaren historia ez kontatzeko (beste nonbait egin baitut hori) edo arteari buruzko gogoeta okerretatik -pobreenetatik hasi eta, gorantza igoz, aberatsenetaraino- askatzeko prozesu osoa dialektikoki ez azaltzeko (beste nonbait egin baitut hori ere); eta urrutira botako dut, ez nigandik, irakurleengandik baizik, haiek gero, txori-hegaldian zeharkaturiko herrialdearen bistak hartarako gogo emanik, haren alderdi batean edo bestean bidaia bereziagoak egiteari edo alderik alde osorik ibiltzeari ekiten diotenean bizkarreratuko duten ekipaiaren parte bat.\nHala ere, ezinbesteko hitzaurre honi (ezinbestekoa, handiuste itxura guztiak eta, aldi berean, nire ihardunaren ezdeuskeriaren akatsa ere kentzeko) bide eman dion galderara itzuliz -artea zer den-, bizkor esango dut, modurik errazenean, artea ikuspen edo intuizio dela. Artistak irudi edo mamu bat eragiten du; eta artea maite duenak artistaren hatzak seinalatu dion puntura zuzentzen du begia, besteak zabaldu dion zirrikitutik begiratu eta bere baitan birsortzen du irudi hori. "Intuizioa", "ikuspena", "behapena", "irudikapena", "fantasia", "itxurapena", "errepresentazioa" eta abar, arteaz ihardutean behin eta berriro, sinonimo moduan ia, agertzen diren hitzak dira, eta denek adigai berera edo adigai-esfera berera goratzen dute gure gogoa, adostasun orokorraren seinale.\nBaina nire erantzunak (hots, artea intuizio dela) inplizituki ukatzen eta artetik apartekotzat ematen duen guzti horretatik bertatik hartzen du esanahi eta indarra, aldi berean. Zein ukapen sartu dira hor? Nagusienak edo, gutxienez, guretzat, gure kultur unean, garrantzi gehien dutenak zehaztuko ditut.\nEzer baino lehen, artea egitate fisikoa dela ukatzen du: adibidez, halako kolore batzuk edo kolore-nahasketa batzuk, halako gorputz tankera batzuk, bero edo argindar fenomeno batzuk, hots, "fisiko" gisa izendatzen den edozein gauza dela. Pentsamendu arruntean bertan aurkitzen da artea zerbait fisikotzat jotzeko oker hori, eta xaboi burbuila ukitzen duten eta ortzadarra ukitu nahi luketen umeen antzera, giza izpiritua, gauza ederrak mirestean, bere kasa hasten da haien kanpoko izaeraren zergatiak bilatzen, eta eder irizten die -edo horren beharra duela iruditzen zaio- halako kolore batzuei eta itsusi beste batzuei, eder halako gorputz tankera batzuei eta itsusi beste halakoei. Baina ahalegin hori, ganoraz eta metodoaz, hainbat aldiz egin da pentsamenduaren historian: hor daude artista eta teorilari grekoek eta Berpizkunde Arokoek gorputzen edertasunaz finkatu "kanonak", irudi eta soinuetan antzeman daitezkeen erlazio geometriko eta numerikoei buruzko espekulazioak, edota hemeretzigarren mendeko estetikalarien ikerketak (Fechner-enak, esaterako) eta gure egunotan, filosofia, psikologia edo natur zientziei buruzko biltzarretan, aditu ez direnek fenomeno fisikoen eta artearen arteko harremanen inguruan aurkezten dituzten "komunikazioak". Eta, galdetzen bada zergatik artea ezin den egitate fisikoa izan, ezer baino lehen erantzun behar da egitate fisikoek ez dutela errealitaterik, eta artea, zeini hainbatek eskaintzen baitiote beren bizitza osoa, eta zeinek jainkozko loriaz betetzen baitu mundu guztia, guztiz erreala dela; beraz, ezin da egitate fisikoa izan, hori zerbait irreala delako. Ezbairik gabe, hau paradoxala gertatzen da berehalakoan, ez baitago ezer herri xeheko gizakiari sendo eta seguruagoa iruditzen zaionik mundu fisikoa baino; baina, egia esanda, ez dago gure esku arrazoi onetik urrundu eta haren lekuan hain ona ez den beste bat aukeratzea, lehenak gezur antza duelako soilik; gainera, egia horren bitxitasuna eta gogortasuna gainditzearren, geure burua hartara ohitzearren, gogoan izan dezakegu mundu fisikoaren irrealtasunaren frogapena ezinbestez filosofo guztiek (materialista porrokatuak ez direnek eta materialismoaren kontraesan kirrinkarietan erortzen ez direnek) onartu dutela eta orain ere onartzen dutela, eta, gainera, fisikalariek berek ere aitortzen dutela, haien zientziarekin nahasten dituzten filosofia-zirriborroetan, fenomeno fisikoak esperientziatik aldentzen diren printzipioen, atomo edo eterraren sorkaritzat edo halako Ezagutezin baten agerpentzat hartzen dituztenean: materialisten Materia bera ere printzipio materiaz-gainekoa da, bestalde. Hortaz, egitate fisikoak, beren barne-logikatik eta adostasun orokorraz, errealitatea ez, baizik gure adimenak zientzi-helburuetarako osatzen duen eraikuntza baten antzeko gertatzen da. Ondorioz, artea egitate fisikoa ote den galderak arrazionalki beste esanahi hau bereganatu behar du: artea fisikoki eraikigarria ote den. Hau posiblea da egiatan, eta horixe egin ere egiten dugu, esaterako, halako poesia batek dituen hitzak kontatzen edo silabatan eta hizkitan banatzen dugunean, poesiaren zentzutik urrunduz eta hartaz gozatzeari uko eginez, edota, halako estatua bat neurtzen eta pisatzen dugunean, haren eragin estetikoa ahaztuz: azken jokaera hau oso baliagarria da estatua-enbalatzaileentzat, hala nola aurrekoa baliagarria baita poesia-orriak "moldatu" behar dituzten tipografoentzat; baina guztiz alferrekoa, aldiz, arte mireslearentzat eta ikertzailearentzat, hauei ez baitzaie komeni, ez eta zilegi ere, beren miresgaitik edo ikergaitik "urruntzea". Nolanahi ere, bigarren esanahi horretan ere artea ez da egitate fisikoa; hau da, haren izaeran eta iharduteko moduan barnatu nahi dugunean, alferrik dugu hura fisikoki eraikitzea.\nBadago beste ukapen bat artea intuiziotzat jotzen duen definizioan: alegia, artea intuizioa bada, eta intuizioa teoria bada so egitearen jatorrizko zentzuan, orduan artea ezin daiteke ekintza erabilgarria izan; eta, ekintza erabilgarria beti halako plazer bat lortzera eta beraz halako oinaze bat urruntzera zuzentzen denez gero, arteak, bere funtsean, ez dauka zerikusirik, berez, baliagarritasunarekin, plazerrarekin eta oinazearekin. Izan ere, onartuko da, gehiegizko borrokarik gabe, halako plazer bat, edonolako plazerra, ez dela berez artistikoa, plazerra den neurrian: ez da artistikoa egarria kentzen digun ur zurrutadaren plazerra, hanka-besoak bizkortzen eta odola arinagotzen dizkigun aire zabaleko ibilaldiarena, bizimodu egokia ematen digun lanbidea eskuratzearena, etab. Baita artelanen eta geure artean finkatzen diren erlazioetan ere begietaratzen zaigu plazerraren eta artearen arteko aldea, ezen litekeena da errepresentaturiko irudia atsegingarria izatea guretzat eta oroitzapenik eztienak ernaraztea, baina, halere, koadroa itsusia izatea; edo, alderantziz, koadroa ederra izatea eta errepresentaturiko irudia, ordea, gorrotagarria gure bihotzarentzat; edota koadroak berak, eder irizten badiogu ere, amorrua eta ondamua piztea gure barruan, gure aurkari edo arerio baten lana delako, eta onura eta indar berria ekarriko diolako horri: gure interes praktikoak, dagozkien plazer-oinazeekin nahaspilatu eta matazatu egiten dira noizean behin, asaldatu egiten dute gure interes estetikoa, baina harekin inoiz ere bat egin gabe. Gehienez ere, balio osoz artea atseginbide bezala definitu ahal izateko, oro har atseginbide ez, baizik eta atseginbide mota berezi bat dela baieztu beharko da. Baina murrizketa hori jadanik ez da babesbide, eta bai ordea tesi horren ukapena, zeren eta, arteari plazer mota bat irizten diogularik, haren izaera bereizgarria ez bailuke atseginbideak emango, baizik eta atseginbide hori beste atseginbideetatik bereizten duen zer horrek, eta gure ikerlana osagai bereizgarri -atseginbide baino areagokoa edo bestelakoa den- horretara zuzentzea komeniko bailitzateke. Hala eta guztiz ere, artea atseginbide bezala definitzen duen doktrinak izendapen berezia dauka (Estetika hedonista), eta gora-behera ugari eta korapilatsuak doktrina estetikoaren historian: mundu greko-erromatarrean bertan azaldu zen, nagusi izan zen xviii. mendean, berriz loratu zen xix.eko bigarren zatian eta ospe handia dauka oraindik ere, eta estetikan hasberri direnen artean bereziki dauka harrera ona, liluratuta baitaude arteak plazerra eragiten duelako kontu horrekin. Doktrina honen bizitzaren funtsa hauxe izan da: aldi bakoitzean halako edo holako plazer mota bat proposatzea, edo mota batzuk aldi berean (goreneko zentzuen plazerra, jokoaren plazerra, norbere indarraren jakitun izatea, erotismoa, etab.), edota atseginbidea ez beste osagai batzuk ere eranstea horri, esaterako baliagarritasuna (atseginbidetik apartekotzat jotzen zenean), ezagutzazko, moralezko eta antzeko beharren asetasuna. Eta aurrerakuntza kezka horren medioz garatu da hain zuzen, bai eta ere haren altzoan irakiten utziz ere kanpoko osagaiak, doktrinak berak aintzat hartuak bere burua artearen errealitatearekin nolabait adosteko beharragatik, horrela iritsi delarik doktrina hedonistiko bezala berez deuseztatzera eta oharkabean doktrina berri bat bultzatera edo, gutxienez, horren beharra sentiaraztera. Eta oker orok bere egiazko motiboa duenez gero (doktrina fisikoarena ikusi da: artea, beste edozein egitate bezala, fisikoki "eraikitzeko" aukera, alegia), doktrina hedonistak ere badu bere betiereko motibo egiazkoa: nabarmen uztea iharduera estetikoak eta gogo-iharduera mota orok hedonismoa dutela lagun, plazerra alegia, zeina ez baita inondik ere ukatu nahi, artearen eta atseginbidearen arteko lotura etsi-etsian ukatzen denean edo artea atseginbidetik bereizten denean, intuizio bezala definituz.\nArtea intuizio bezala definituz hirugarren ukapen bat gertatzen da, hots, artea ekintza morala dela: hau da, ekintza praktikoa, derrigorrez baliagarritasunarekin, plazerrarekin eta oinazearekin bat egin arren berehalakoan baliagarria eta hedonistikoa ez dena eta goragoko izpiritu-esfera batean mugitzen dena. Baina intuizioa, ekintza teoretikoa izanda, edozein praktikaren aurkakoa da. Eta, egiatan, artea, antzina-antzinatik jakina denez, ez da sortzen borondatearen eraginez: borondate onak, gizon prestua definitzen duenak, ez du artista definitzen. Eta, borondatearen eraginez sortzen ez denez gero, edozein bereizketa moraletatik aldentzen da, ez ordea salbuespen-pribilegioa onartu zaiolako, ezpada, bakar-bakarrik, bereizketa moralak ez duelako aurkitzen hari ezartzeko modurik. Halako irudi artistiko batek moralaren aldetik goresgarri edo gaitzesgarria den irudi bat agertuko du; baina irudia bera, irudia baino ez izanik, ez da moralki goresgarria ez eta gaitzesgarria ere. Ez dago kode penalik halako irudi bat giltzapera edo heriotzara kondena dezakeenik; eta ez hori bakarrik: ez dago inolako epai moralik, pertsona arrazoizko batek emandakorik, bere objetu bihur dezakeenik: hori Danteren Francesca inmoraltzat eta Shakespeareren Cordelia moraltzat jotzea bezala litzateke (eginkizun artistikoa baino ez dute, eta Danteren edo Shakespeareren arimaren nota musikalak-edo dira), edota laukia inmoraltzat eta triangelua moraltzat jotzea bezala. Beste alde batetik, artearen teoria moralista ere irudikatuta dago doktrina estetikoen historian, eta egunotan ere ez dago erabat hilik, nahiz eta iritzi gehienen arabera nahikoa galduta eduki bere ospea: ospea galdu du, ez bakarrik bere berezko desmerezimenduagatik, baizik eta, nolabait, gaur egungo joera batzuen desmerezimendu moralagatik, erraztu egiten baitute, gogaipen psikologikoari esker, arrazoi logikoengatik bakarrik egin beharko litzatekeen -eta hemen egiten dugun- ezespena. Eta doktrina moralistaren ondorena da arteak duen helburu aurrefinkatua: alegia, ontasunera zuzenduta egotea, gaiztasuna gorrotatzea, ohiturak zuzendu eta hobetzea; bai eta artistei eskatzen zaiena ere: hots, beren ahaleginekin laguntzea herri xehearen heziketa zibilean, herriaren izpiritu nazional edo borrokazalea indartzen, bizimodu apal eta lantsuaren idealak zabaltzen, etab. Gauza horiek guztiak ezin ditu egin arteak, geometriak ere ezin egin dituen bezalaxe, zeinek, halere, bere ezintasun horrengatik ez baitu ezertan ere galtzen bere errespetagarritasuna, eta ez da ikusten, beraz, arteak zergatik galdu beharko lukeen. Eta ezin egin ditzakeela, estetikalari moralistek berek ere ikusten zuten nolabait; eta horregatik nahiko gogo onez ematen zioten amore, moralak ez ziren plazerrak ere eragitea onartzen ziotelarik, baldin eta nabarmenki desonestuak ez baziren, edo eskatzen ziotelarik helburu onarekin erabiltzeko arteak bere indar hedonistaren bidez arimaren aldean daukan nagusitasuna, eta okerrak estaltzeko, gozokiz basitzeko sendagai mingotsa daukan edalontziaren ertzak, eta, laburtuz, kortesanarenak egiteko (antzinako eta sortzezko bizioari uztea lortzen ez zuelako), bai, baina Eliza santuaren eta moralaren zerbitzuan. Eta beste batzuetan irakasteko tresna bezala erabiltzea pentsatzen zuten, ezen bertutea ezezik, zientzia ere bada gauza latza, eta arteak laztasun hori kendu eta atsegingarri eta erakargarri bihur dezake zientziaren palazioan sartzea, edo, are gehiago, gizakiak bertaratu Armidaren lorategi batean barrena bezala: alai eta boluptatez, haiek ezertan ere ohartu gabe eskuratzen ari diren gozamen handiaz eta beren buruei prestatzen ari zaizkien eraberritze-krisiaz. Guk, orain, teoria hauetaz ari garelarik, nekez eutsiko diogu irribarreari; baina ez dugu ahaztu behar gauza serioa izan zirela eta artearen izaera ulertzeko eta haren kontzeptua goraltzeko ahalegin serio bati erantzun ziotela, eta sinesle izan zituztela (literatura italiarretik irten gabe) nor eta Dante eta Tasso, Parini eta Alfieri, Manzoni eta Mazzini. Eta artearen doktrina moralista onuragarria izan zen, da, eta izango da beti ere bere kontraesanengatik berengatik; eta ahalegin bat -ondikozko samarra- izan zen, da, eta izango da artea atseginbide hutsetik banantzeko, harekin nahasten baita inoiz, eta leku duinagoan jartzeko; eta horrek ere badu bere egiazko alderdia, ezen, artea moralaz harantzago badago ere, artista ez dago ez harantzago ez honantzago, haren nagusitasunaren pean baizik, gizakia baita, giza eginbeharrei ihes egin ezin diena eta artea bera -moral ez den eta sekulan izango ez den artea- misiotzat hartu eta halako apaizgo baten antzera erabili behar duena.\nHondarrean (eta hau dugu azkena, eta beharbada garrantzitsuena, honi dagokionez gogoratzea komeni zaizkidan ukapen orokorren artean), artea intuizio bezala definituz ukatu egiten da ezagutza kontzeptual izaera duela. Ezagutza kontzeptuala, bere forma hutsean, filosofian alegia, errealista da beti, eta errealitatea irrealitatearen aurka finkatzea bilatzen du, edo irrealitatea azpiratzea, berau errealitatean sartuz haren mendeko mementu bezala. Baina, hain zuzen ere, intuizioak errealitatearen eta irrealitatearen arteko bereizketarik eza esan nahi du, irudia irudi hutsaren balioaz, irudiaren ideialtasun hutsa; eta, ezagutza intuitibo edo sentigarria ezagutza kontzeptual edo adigarriari eta estetika noetikari kontrajartzean, ezagutza mota bakun eta elementalago horren beregaintasuna aldarrikatzea bilatzen da, ezagutza hori konparatua izan delarik bizitza teoretikoaren ametsarekin (ametsarekin, eta ez loarekin), zeinen aldean filosofia esnaldia izango bailitzateke. Eta, egiatan, nork ere galdetzen baitu, artelan baten aurrean, artistak adierazi duena metafisikoki eta historikoki egiazkoa ala gezurrezkoa ote den, esanahirik gabeko galdea egiten du, eta moraltasunaren epaitegiaren aurrean fantasiaren irudi airezkoak itzuli nahi dituenaren errakuntzaren antzeko okerrean erortzen da. Esanahirik gabekoa, egiazkoa eta gezurrezkoa bereizteak errealitate-baieztapen bat eskatzen du, epai bat alegia, baina ezin da erori irudi baten aurkezpenean, edo, ez kalifikaziorik ez predikaturik ez izanik epaigai ez den sujetu huts baten gainean. Alferrik da kontra egitea, esanez irudiaren banakotasunak ez duela irauterik unibertsalarekiko erreferentziarik gabe, irudia haren alde bat baita; ezen hemen ez da ukatzen unibertsala alde orotan dagoela eta dena animatzen duela, Jainkoaren izpiritua bezala, eta bai, aldiz, intuizioan, intuizioa den aldetik, unibertsala logikoki esplizitatua eta pentsatua dagoela. Eta alferrik da, orobat, izpirituaren batasunaren printzipioa aldarrikatzea, ez baita inolaz ere astinduta gertatzen, eta bai aldiz indarberrituta, fantasia eta gogoeta argi eta garbi bereiztean, bereizketatik soilik sortzen delako aurkakotasuna eta aurkakotasunetik batasun konkretua.\nIdealtasuna da (horrelaxe ere deitu izan zaio intuizioa kontzeptutik, artea filosofiatik eta historiatik, unibertsalaren baieztapenetik eta gertatuaren somaketatik edo kontaketatik bereizten dituen ezaugarri honi) artearen ondorengo bertutea: idealtasun horretatik hausnarketa eta epaia atera orduko, artea haizatu eta hil egingo da: artistaren baitan hiltzen da, artista zena bere buruaren kritikalari bihurtzen baita; ikusle edo entzulearen baitan hiltzen da, arte-begiratzaile liluratua zena bizitza-begiratzaile gogoetatsu bilakatzen baita.\nBaina artea filosofiatik (azken hau bere zabalean ulertuz, hau da, errealitateari buruzko gogoeta oro kontuan izanik) bereizteak beste bereizketa batzuk dakartza berekin, haien artean, lehen-lehenik, artea mitotik banantzen duena. Izan ere, mitoa, hartan sinesten duenari, errealitatearen azalpen eta ezagutza bezala agertzen zaio irrealitatearen kontra, sineste ezberdinak ondotik kanporatuz, faltsuak edo lilurazkoak direlako. Arte bilaka daiteke, baina bakar-bakarrik hartan sinesten ez duenarentzat, eta mitologia metafora moduan, jainkoen mundu larderiatsua mundu eder baten moduan, eta Jainkoa gorentasun irudi moduan erabiltzen dituenarentzat. Haren jatorrizko errealitatean aintzat harturik, mitoa erlijio da eta ez fantasia huts, sineslearen ariman, ez ordea sinesgabearenean; eta erlijioa filosofia da, lantzen ari den filosofia, filosofia betegina edo ez, baina filosofia, hala nola filosofia erlijio baita, gutxi gora-behera purifikatua eta landua, etengabe lantzen eta purifikatzen ari dena, baina erlijio edo Absolutuaren eta Betierekoaren pentsamendu. Mito eta erlijio izateko, arteari pentsamendua falta zaio hain zuzen, bai eta hartatik sortzen den fedea ere; artistak ez du sinesten ez eta des-sinesten ere bere irudian: sortu egiten du. Bestelako arrazoi batengatik, artea intuiziotzat hartzen duen kontzeptuak kanpo uzten du artea klase, mota, espezie edo generotzat hartzen duen irizpidea, edo, baita ere (matematiko eta filosofo handi batek musikaz esan zuen bezala), oharkabeko aritmetika-ariketatzat hartzen duena; esan nahi baita, artea zientzia positiboetatik eta matematiketatik bereizten du, bi horietan aurkitzen delarik forma kontzeptuala, baina izaera errealistarik gabe, eta irudikapen orokor edo abstrakzio huts gisa. Horrela, idealtasun hori, zientzia natural eta matematikoak berebaitaratzen bide duena filosofiaren, erlijioaren eta historiaren munduaren aurrean, eta artera hurbiltzen bide duena (eta zeinengatik zientzilari eta matematikoak gogo handiz harrotzen baitira, gure egunotan, mundu-sortzaile, fictio-sortzaile izateaz, poeten fikzio edo irudikapenen antzeko direlarik baita izendatzen dituen hitzean ere), pentsamendu konkretuari uko eginez irabazten da, orokortze edo abstrakzio bati esker, berauek gurariak, nahiaren erabakiak eta ekintza praktikoak izanik, eta, ekintza praktiko diren heinean, arrotz eta etsai artearen munduan. Horrela, beraz, gertatzen da arteak askoz higuin handiagoa diela zientzia positibo eta matematikoei, ezen ez filosofiari, erlijioari eta historiari, zeren hauek teoriaren eta ezagutzaren mundu bereko herkide bezala azaltzen baitzaizkio, non eta beste haiek, praktikak so egitearekiko duen zakartasunaz, iraintzen duten lekuan. Poesiak eta sailkapenak eta, are okerrago, poesiak eta matematikak askoz urrunago dirudite elkarrengandik, suak eta urak elkarrengandik baino: esprit mathématique eta esprit scientifique deitzen direnek esprit poétique delakoaren etsairik porrokatuenak; natur zientziak eta matematika nagusi diren garaiek (xviii. mende adimenzaleak, adibidez), antzuenak poesiarako.\nArtearen alogikotasunaren aldarrikapen hau, esan dudan bezala, arte-intuizio formulan sartutako eztabaidagairik zail eta garrantzitsuena da; izan ere, artea filosofia bezala, erlijio bezala, historia bezala eta zientzia bezala eta, neurri txikiagoan, matematika bezala azaldu nahi duten teoriek lekurik handiena hartzen dute zientzia estetikoaren historian, eta filosoforik handienen izenez apaintzen dute beren burua. xix. mendeko filosofian, Schelling eta Hegelek eskaintzen dizkigute artea erlijioarekin eta filosofiarekin bat egin edo nahasten duten adibideak; Tainek, aldiz, natur zientziekin nahasten dutenak; berista frantsesen teoriek, behaketa historiko eta dokumentalarekin; eta matematikarekin nahasten dutenak, herbartiarren naturalismoak. Baina alferrekoa litzateke autore horietan edo gogora litezkeen besteetan bilatzea oker horien adibide hutsak, okerra inoiz ez baita "hutsa", hori izaterik edukiko balu, egia izango litzateke-eta. Eta horregatik, baita labur beharrez "kontzeptualista" deituko ditudan arteari buruzko doktrinek ere badituzte beren baitan osagai suntsigarriak ere, are ugari eta eraginkorragoak zenbat eta kementsuagoa izan doktrina horiek defenditzen zituen filosofoaren izpiritua; eta horregatik beste inorengan baino ugari eta eraginkorragoak Schelling eta Hegelengan, zeinek artegintzaren halako kontzientzia bizia edukita, haien sistemen egitekoan dagoenaren aurkako teoria iradoki baitzuten beren oharpenen eta haien garapen berezien bitartez. Bestalde, teoria kontzeptualistek berek, goragoko maila batekoak izateaz gain -artearen izaera teorikoa aitortzen dutelako- lehenago aztertutakoak baino, haien ekarpena ematen diote egiazko doktrinari, fantasiaren eta logikaren, artearen eta gogoetaren artean halako erlazio batzuk (bereizketa baina, orobat, batasuna) egotea exijitzen baitute.\nEta hortxe ikus daiteke nola "artea intuizioa da" formula ezin sinpleagoa -beste hitz sinonimo batzuetara itzulita (adibidez, "artea fantasiaren lana da") entzuten dena arteaz ihardun ohi dutenen ahotan, eta hitz zaharragoekin ( "imitazioa", "fikzioa", "alegia", etab.) liburu zahar askotan aurkitzen dena-, mintzaldi filosofiko baten kontestuan ezpainetaratua, halako eduki historiko, kritiko eta eztabaidagarri batez betetzen den, zeinen aberastasunaz saiakera banakaren bat baino ez baita moldatu. Eta inor ez da gehiago harrituko filosofia formula horretaz jabetzea neke pila izugarri handia kostatu izanaz, ezen jabetze hori gerlan luzaroan borrokagai izandako muino batean oina jartzea bezalakoa da, muino horrek guztiz bestelako balioa izanik bake garaian ibiltari kezkagabeak arin igarotzen duenean: jadanik ez da ibilaldi bateko atsedenleku hutsa, baizik eta armada baten garaipenaren sinbolo eta ondorio. Estetika-historiariak aurreramendu neketsuaren etapei jarraitzen die, zeinetan (eta hona hemen gogoetaren beste magia bat) garailea, indarra galdu ordez etsaiak emandako kolpeengatik, indarberritu egiten baita kolpe horiekin, irrikatutako tontorrera iristen delarik etsaia atzeraraziz eta, halere, haren ondoan. Nik, hemen, bidenabar baino ezin dut gogora ekarri nolako garrantzia duen mimesiaren kontzeptu aristotelikoak (poesiaren gaitzespen platonikoaren aurka sortuak), eta filosofo berak poesia historiatik bereizteko egin zuen saioak: kontzeptu hori ez zegoen behar bezain garatuta, eta agian ezta oso umotuta ere haren gogoan, eta horregatik gaizki ulertua izan da luzaroan, baina garai modernoetan, mende askoren buruan, pentsamendu estetikoaren abiapuntua izan da. Halaber, bidenabar gogoraraziko ditut, alde batetik, logikaren eta fantasiaren, iritziaren eta gustuaren, adimenaren eta jeinuaren arteko desberdintasunaren kontzientzia gero eta handiagoa, xvii. mendean barrena bizkortzen hasia, eta bestetik Vicoren Scienzia nuova-n Poesiaren eta Metafisikaren arteko bereizketak hartutako tankera arranditsua; edota Aesthetica baten egitura eskolastikoa, Logica ez bezalakoa, gnoseologia inferior eta scientia cognitionis sensitivae bezala, Baumgarten-ek sortua; berau, bestalde, harrapatuta geratu zen arteari buruzko ulerbide kontzeptualistan eta bere lanaz ez zuen moldatu eratua zuen helburua; eta Kantek Baumgarteni eta leibniztar eta wolftar guztiei egin zien kritika, argi utzi zuena intuizioa intuizio dela eta ez, ordea, "kontzeptu nahasi" bat; eta erromantizismoa, zeinek arteari buruzko ideia berria, Vicok iragarria, garatu baitzuen bere arte-kritikaren eta bere istorioen bidez, bere sistemen bidez baino hobe beharbada; eta, azkenik, Italian, Francesco de Sanctisek, utilitarismo, moralismo eta kontzeptualismo guztien kontra artea forma huts bezala (berak erabilitako hitza), hots, intuizio huts bezala finkatu zuenak inauguratutako kritika.\nHortaz, "kimu baten gisa" -dio aita Danteren terzetoak- sortzen da zalantza, giza adimena "hara eta hona" eramaten duena, hain zuzen ere. Artea intuiziotzat, fantasiatzat, formatzat hartzen duen doktrinak ondorengo (eta ez dut esango "azkenengo") arazo bat dakarkigu, ez ordea fisikatik, hedonismotik, etikatik eta logikatik bereiztu eta haiei kontrajarri beharrari dagokiona, ezpada irudien alorraren beraren barrukoa; eta, zalantzan jarriz irudia nahikoa dela artearen izaera definitzeko, egiatan benetako irudia sasikotik bereizteko moduaren inguruan mugitzen da eta bide horretatik irudiari eta arteari buruzko kontzeptua aberasten du. Zein langintzak (galdetzen da) eduki dezake giza izpirituan irudi hutsezko mundu bat, balio filosofiko, historiko, erlijioso edo zientifikorik ez duten eta baita balio moral edo hedonistikorik ere ez duten irudi hutsez eginikoa? Ba al dago ezer begiak zabalik amestea baino alferrekoagorik, begiak ezezik adimena ere zabalik eta izpiritua gertu edukitzera behartzen gaituen bizitza honetan? Irudi hutsak! Baina irudi hutsez elikatzeak izen ez oso ohoretsua dauka, "txakur-ametsak egitea" alegia, eta askotan "alferreko" izenlaguna eransten zaio, gainera: nahiko gauza hutsal eta geza. Hori ote da artea? Noski, batzuetan atsegin zaigu abentura-elaberritxoren bat irakurtzea, zeinetan irudiak irudien atzetik agertzen baitzaizkigu modurik ugari eta ustekabekoenean; baina nekaldietan atsegin zaizkigu, hau da, denbora pasatzera behartuta gaudenean, eta zehatz-mehatz dakigularik gauza hori ez dela artea. Kasu horietan, denborapasa eta jokoa baino ez da; baina artea joko eta denborapasa balitz, doktrina hedonisten beso zabal eta hura beti hartzeko gertuetan eroriko litzateke. Eta beharrizan utilitario eta hedonista batek bultzatzen gaitu batzuetan adimenaren eta borondatearen arkua laxatzera eta etzatera, irudiak bata bestearen ondoren ibiltzen utziz gure oroimenean edo bitxiro nahastekatuz gure irudimenarekin, nolabaiteko lo-ernai batean, zeinetatik esnatzen baikara atsedenaldia bete eta berehala: eta esnatu, gainera, batzuetan, hain zuzen ere artelanari ekiteko, zeini ezin baitio ekin etzanda dagoenak. Hartara, edo artea ez da intuizio huts, eta doktrinek adierazitako exijentziak, gorago ustez ezetsita geneuzkanak, ase gabe geratzen dira, eta horregatik doktrina horien ezespena zalantzaz asaldatzen da, edota intuizioa ezin da irudikatze hutsa izan.\nArazo hori zehatz eta zailago bihurtzeko, erantzun erraza duen zatia kendu beharko zaio berehala, nik ahaztu nahi izan ez dudana, askotan horri erantsita eta berarekin nahastuta agertzen delako. Egia esanda, intuizioaren sortzailea irudia da, eta ez ordea irudi pila itxuragabe bat, lehenagoko irudiak gogoratuz, nahikunde hutsagatik bata bestearen ondotik sortzen utziz, antzeko nahikundeagatik bata bestearekin konbinatuz lortzen dena, giza buruari zaldi-garondoa erantsirik eta haur-joko bat eginik. Intuizioaren eta irudikeriaren arteko bereizketa hau azaltzeko, antzinako Poetikak batasunaren kontzeptua erabiltzen zuen batik bat, baldintza bezala jarriz ezen, edonolako artelana eginda ere, horrek simplex et unum izan behar zuela; edota beste antzeko kontzeptu bat, ugaritasunaren barruko batasuna, hots, irudi ugariek haien erdigunea aurkitu eta irudi orokor batean bildu behar dutela; eta xix. mendeko estetikak helburu horretxekin fantasiaren (ahalmen artistiko berezia litzateke hau) eta irudimenaren (hau, aldiz, arteaz kanpoko ahalmena) arteko bereizketa asmatu zuen, haren filosofo askotxoren baitan aurkitzen dena. Irudiak pilatu, aukeratu, zatitu eta konbinatzeak izpirituan irudi sinpleak sortu eta edukitzea esan nahi du; eta fantasia sortzaile da, irudimena parasito eta konbinaketa ez-berezkoak egiteko eta ez ordea organismoa eta bizitza sortzeko gauza baino ez den lekuan. Hauxe da, beraz, lehenagoko aurkezpenean erabili dudan formula azaleko samarraren azpian datzan arazorik sakonena: alegia, zein eginkizun dagokio irudi hutsari izpirituaren bizitzan?, edo (funtsean, balio bera duena) nola sortzen da irudi hutsa? Artelan bikain guztiek imitatzaile-ilara luzea eragiten dute, artelan hori errepikatu, zatitu, konbinatu, mekanikoki exajeratu eta irudimena fantasiarantz edo fantasiaren aurka irudikatzen dutenak. Zein da, bada, gero, (ospe-seinale!) hainbeste triskantza jasan behar duen lan bikainaren zuribidea edo sorrera? Puntu hau argitzeko, fantasiaren eta intuizio hutsaren izaeran sakontzen jarraitu beharra dago.\nSakontze hori prestatzeko modurik onena dugu intuizio artistikoa eta irudimen moldagabe hutsa bereizten (errealismoan edo kontzeptualismoan berriz ez erortzen saiatuz) ahalegindu diren teoriak gogoratu eta kritikatzea, batasunaren printzipioa zertan datzan finkatzea eta fantasiaren produktibotasuna justifikatzea. Irudi artistikoa (halaxe esaten da) horixe bera da, sentigarritasunari adigarritasuna lotu eta ideia bat errepresentatzen duenean. Orduan, "adigarri" eta "ideia" hitzek kontzeptu esanahia baino ezin dute eduki (eta ez dute bestelako esanahirik eduki doktrina honen sustatzaileentzat); esan nahi baita, kontzeptu zehatz edo ideia, goi mailako espekulazio filosofikoari dagokiona eta kontzeptu abstraktutik eta zientzien kontzeptu errepresentatibotik bereizten dena. Baina, nolanahi ere, kontzeptu edo ideiak beti lotzen dio adigarritasuna sentigarritasunari, eta ez artean soilik, zeren eta kontzeptuari buruzko kontzeptu berriak, Kantek inauguratu eta pentsamendu moderno osoan inmanente (nolabait esateko) denak, mundu sentigarriaren eta mundu adigarriaren arteko etena sendatzen baitu, kontzeptua epaitzat hartuz, eta epaia a priori-ko sintesitzat, eta a priori-ko sintesia haragitu den berbotzat, historiatzat. Horrela, artearen definizio hark, bere helburuaren kontra, fantasia logikara eta artea filosofiara zuzentzen ditu; eta eraginkor azaltzen da zientziari buruzko ulerbide abstraktuaren aurrean gehienez ere; ez ordea artearen auziarekiko (Kanten Judizioaren kritika estetiko eta teologikoak izan zuen betekizun historikoa, hain zuzen ere, Arrazoi hutsaren kritika-n gelditzen zen abstrakzioa zuzentzea izan zen). Alferrikakoa litzateke kontzeptuarentzat osagai sentigarri bat eskatzea, berez duenaz aparte, kontzeptu zehatza den neurrian, eta hura adierazteko erabiltzen diren hitzez aparte. Eskari horri eutsiz, irteten gara, bai, artea filosofiatzat edo historiatzat hartzen duen ulerbidetik, baina artea alegoriatzat hartzeko besterik ez. Eta ondo ezagunak dira alegoriaren eragozpen gaindiezinak; ezaguna eta orokorki jakina den bezala haren izaera hotz eta antiartistikoa. Alegoria bi egitate izpiritualen -kontzeptu edo gogoeta baten eta irudi baten- batasun ez-berezkoa da, hots, haien uztartze konbentzional eta arbitrarioa, zeinen bidez ulertzen baita irudi horrek kontzeptu hori errepresentatu behar duela. Eta haren bitartez ez bakarrik ez da azaltzen irudi artistikoaren batasuna, baizik eta, gainera, halako bitasun bat finkatzen da derrigor, esan dugun uztartze horretan gogoeta gogoeta gelditzen delako eta irudia irudi, haien arteko harremanik gabe; halako moldez non, irudiari begira gaudelarik, kontzeptua ahazten baitugu inolako kalterik hartu gabe, eta bai ordea onura, eta kontzeptuaz pentsatzen dugunean alferreko irudi gogaikarria haizatzen dugu, onuraz hori ere. Alegoriak ospe handi samarra izan zuen Ertaroan, germaniartasun eta erromatartasunez, barbarokeria eta kulturaz, fantasia oparo eta hausnartze meharrez eginiko nahas-mahas hartan; baina Ertaroko arteari buruzko aurriritzi teorikoa izan zen hura, eta ez haren egiazko errealitatea, ezen artea dagoen lekuan, bere ondotik bota edo bere baitan konpontzen du alegorismoa. Eta bitasun alegorista hori konpondu beharrak, hain zuzen, hobetu egiten du intuizioa ideiaren alegoriatzat jotzen duen teoria, intuizioa sinbolotzat hartzen duen teoriara ekarriz; izan ere, sinboloan ideia ez dago jada berez, irudikapen sinbolizatzailetik aparte pentsagarri, eta azken hau ere ez dago berez, modu bizian errepresentagarri sinbolizaturiko ideia gabe. Ideia osorik urtzen da irudikapenean, basokada bat uretan urtzen den azukre-koskorra bezala (horixe esaten zuen Vischer estetikariak, gehienez ere auzi bai poetiko, bai metafisiko batean horrelako konparazio laua egitea bakarrik leporatu ahal zaiolarik). Horrela, bada, ideia, desagertu dena, osorik irudikapen bihurtu den ideia, jada ideia moduan antzeman ezin den ideia (non eta ez den ateratzen azukrea azukre-uretik ateratzen den bezala) ez da gehiago ideia: eta irudi artistikoaren batasunaren printzipio oraindik aurkitu gabearen seinalea baino ez da. Jakina, artea sinbolo da, osorik sinbolo, hots, osorik adierazle; baina zeren sinbolo?, zein gauzaren adierazle? Intuizioa egiatan da artistikoa, egiatan da intuizio, eta ez irudi-metaketa nahasi hutsa, halako printzipio bizigarri bat daukanean, berarekin bat eginez bizten dena; baina zein da printzipio hori?\nGaldera honen erantzuna, esan daiteke artearen alorrean inoiz egin den joera-kontrakotasunenik handiena izan denaren azterketatik ateratzen dela ondorioz (baina ez da agertzen izena eman zion eta nagusitasunean egon zen garaian bakarrik): erromantizismoaren eta klasizismoaren arteko kontrakotasuna. Oro har hitz eginez, komeni den bezala, eta albo batera utziz zehaztapen txikienak eta zeharrekoenak, erromantizismoak arteari eskatzen diona grinak, maitasunak eta gorrotoak, bihotz-esturak eta pozaldiak, etsipenak eta goraldiak berez eta indarrez kanporatzea da batez ere; eta askiesten ditu, gogo onez, irudi lauso zehaztugabeak, estilo eten eta zirriborratuak, iradokizun lañoz, gutxi gora-beherako esaldiz eta zirriborro ahaltsu eta nahasiz moldatuak; klasizismoak, aldiz, aldarte lasaia, marrazkera jakintsua, irudiak beren izaeran ondo aztertuak eta lerro zehatzekoak, neurria, oreka eta garbitasuna ditu maite; eta, etsi-etsian, irudikapenerako joera du, besteak sentimendurako duen bezala. Eta ikuspuntu bata edo bestea hartzen duenak horren aldeko arrazoi ugari aurkitzen ditu, bai eta kontrako ikuspuntuari kontra egiteko ere: ezen (erromantikoek dioten bezala), zertarako balio du arteak, irudi gardenez beterik egon arren bihotzari ez badio hitz egiten?; eta, hitz egiten badio bihotzari, zer axola du irudiak gardenak ez badira? Besteek, ordea, hauxe diote: zertarako balio du grinak inarrosteak, izpirituak ez badu atsedenik aurkitzen irudi eder batean?; eta irudia ederra bada, gure gustua ase badago harekin, zer axola du horrelako inarrosaldiak ez badira gertatzen, kontuan izanda edozeinek aurki ditzakeela artetik kanpo, eta bizitzak berak baita nahi genukeen baino ugariago ere eskaintzen dizkigula, huts egin gabe? Hortaz, ikuspuntu partzialetako baten alde antzuki iharduteagatik nekea somatzen hasten denean, edo, batez ere, begirada aldatzen dugunean eskola erromantikoaren eta klasikoaren artelan arruntetatik, grinak inarrosten dituzten obretatik eta hoztasunez apain diren horietatik, ez eskolakideen baizik maisuen lanetara, ez erdipurdiko baizik puntako artisten lanetara, orduan horien arteko kontrakotasuna urrun aienatzen da eta ez da aurkitzen modurik eskola-joera bata edo bestea aukeratzeko: artista handiak, lan handiak, edo lan horien zati handiak ezin dira deitu ez erromantiko, ez klasiko, ez grinatsu, ez eta errepresentagarri ere, aldi berean klasiko eta erromantikoak direlako, sentimendu eta irudikapen: sentimendu segaila, irudikapen ezin gardenago bilakatua. Horrelakoak dira, nabarmenki, arte helenikoaren obrak eta, halaber, Italiako arte eta poesiarenak: Ertaroko traszendentzia tinko agertzen da Danteren tertzetoen brontzean; malenkonia eta ametsaldi emea Petrarcaren soneto eta kantuen gardentasunean; bizitzako esperientzia jakintsua eta iraganeko iruzurrenganako iseka Ariostoren oktaba garbian; heroitasuna eta herio-gogoeta Foscoloren endekasilabo solte bikainetan; osotasunaren hutsalkeria amaigabea Giacomo Leopardiren kantu soil eratsuetan. Baita egunotako eta nazioarteko dekadentismoaren animaliazko sentsualtasun eta errefinamendu boluptatetsuek ere (esan bedi parentesi artean eta hona ekarri ditugun beste adibideekin parekatzeko asmorik gabe) italiar baten hitz lauzko eta hitz neurtuzko lanetan izan dute beren adierazpenik onena: D’Annunzioren lanetan. Poeta haiek guztiak arima osoki grinatsuak ziren (denak, baita Ludovico Ariosto narea bera ere, hain maitakorra, hain samurra, eta askotan inarrosaldiari irribarreaz gogor egiten ziona); eta haien artelanak haien grinetan ernatu zen betiereko lorea dira.\nEsperientzia hauek eta iritzi kritiko hauek honako formula honetan laburbil daitezke teorikoki: sentimenduak ematen diola koherentzia eta batasuna intuizioari; intuizioa intuizio da halako sentimendu bat irudikatzen duelako, eta sentimendu horretatik bakarrik eta hartan oinarrituta bakarrik sor daiteke. Ez ideiak, baizik sentimenduak inguratzen dio arteari sinboloaren arintasun airezkoa: irudikapen batean itxitako arnasartze bat, horixe da artea; eta artean, arnasartzea irudikapenagatik bakarrik dago eta irudikapena arnasartzeagatik bakarrik. Epika eta lirika, edo drama eta lirika, banaezina denaren banaketa eskolastikoak dira: artea sentimenduaren lirika da beti, edo, nahi bada, epika eta drama. Artelan jatorrizkoetan miresten duguna aldarte batek hartzen duen tankera fantastiko bikaina da; eta horri deitzen diogu artelanaren bizitza, batasuna, trinkotasuna, betegintzarrea. Faltsu eta marketsetan gogaitzen gaituena aldarte ugariren kontrajartze batugabea da, haien geruzaketa edo nahasketa, edo haien ibilera kordokatua, egilearen nahiak ematen diolarik halako batasun-itxura bat, horretarako grina-inarrosaldi estraestetiko batez edo eskema edo ideia abstraktu batez baliaturik. Irudi-sorta hori osatzen dutenek, banan-banan, ebidentziaz oparo dirudite, baina gero etsita eta fidakaitz uzten gaituzte, ez ditugulako ikusten aldarte batetik, "mantxa" batetik (pintoreek esan ohi duten eran), motibo batetik sortzen, eta entonazio zuzenik gabe, erdigunetik datorren azentua gabe elkarri segitu eta pilatzen direlako. Eta zer da koadro baten irudia, koadro horren hondotik moztu edo beste hondo baten gainera aldatzen denean? Zer da drama edo elaberri bateko pertsonaia, beste pertsonaia guztiekiko bere erlaziotik eta ekintza orokorretik kanpo? Eta zer balio du ekintza orokor horrek, ez bada egilearen izpirituaren ekintza? Irakasgai onak dira, honi dagokionez, dramaren batasunari buruz mendez mende egindako eztabaidak, ezen batasun hori denboraren eta lekuaren zehaztapen ez-berezkotik "ekintza"ren batasunera ekarri zen, eta hau azkenik "interesa"ren batasunera, eta interesa, aldiz, poetaren izpirituaren interesean, haren bultzagarri den idealean urtu beharko zen. Eta, ikusi den bezala, irakasgai onak dira klasizisten eta erromantikoen arteko eztabaida handiaren emaitza kritikoak, zeinetan ukatu baitzen sentimendu abstraktuaz, sentimenduaren indarkeria praktikoaz eta behapen bihurtu ez den sentimenduaz bihotz-arimak inarrosi eta irudiaren akatsari buruz engainatzen ahalegintzen den artea, bai eta azaleko argitasunaz, marrazki sasi-zuzenaz, hitz sasi-zehatzaz haren irudigintza zuribidetzeko arrazoi estetikorik ezari buruz eta sentimendu eragilearen akatsari buruz engainatzen ahalegintzen dena ere. Kritikari ingeles batek asmatu eta jadanik kazetaritzako formulatxoen artera igaro den esaera ospetsu baten arabera, "arte guztiek musikaren jitea hartzeko joera dute"; zehazkiago, arte guztiak musika direla esan beharko litzateke, baldin eta era horretan nabarmendu nahi bada irudi artistikoen sorrera sentimenduan datzala, haien artetik kanpo utziz mekanikoki eraikitakoak edo errealistikoki astunak direnak. Eta ospe gutxiago ez duen beste esaera batek, erdi-filosofo suitzar batek asmatu eta arrunt bilakatzeko zorte on edo txar berbera eduki duenak, "paisaia oro aldarte bat dela" dio: zalantzarik gabeko gauza, ez ordea paisaia paisaia delako, baizik paisaia arte delako.\nIntuizio artistikoa intuizio lirikoa da beti, beraz: liriko hitza, alabaina, ez dago hor aurrekoaren adjetibo edo izenlagun bezala, ezpada sinonimo bezala, orain arte gogora ekarri ditudan eta intuizioa izendatzen duten beste guztiei gehitu dakiekeen beste sinonimo bat bezala. Eta, batzuetan sinonimo horrek adjetibo itxura gramatikala hartzen badu, bakar-bakarrik da argi uzteko zeinen desberdinak diren, alde batetik, intuizio-irudia edo irudi-uztartzea (ezen irudi deitzen den hori irudi-uztartzea da beti, ez baitago irudi-atomorik, gogoeta-atomorik ere ez dagoen bezalaxe), intuizio egiazkoa, organismo bat dena, zeinen bizi-abiaburua organismoa bera baita, eta bestetik sasi-intuizioa, irudi-pilaketa dena, jostatzeagatik, kalkuluagatik edo beste helburu praktiko batengatik antolatua, eta zeinen uztartzea, praktikoa izanik, organikoa ez, baizik mekanikoa gertatzen baita ikuspuntu estetikotik begiratuz. Baina eginkizun adierazgarri eta eztabaidagarri berezi honetatik aparte, "liriko" hitza erredundantea litzateke; eta artea ezin hobeki definituta geratzen da intuizio bezala definitzen denean.\nOrrialdearen azken aldaketa: 8 maiatza 2020, 12:33.


k bitamina haur jaioberrietan – Guraso.eus\nk bitamina haur jaioberrietan\n2020-10-06\tguraso\tIruzkinik ez\nAmaren eta haurraren larruazalak kontaktuan egoteaz eta bularra ematen ahalik eta lasterren hasteaz gain, erditze arruntaren arretarako gidak jaioberriei zainketa hauek egitea gomendatzen du:\n● Amaren eta haurraren larruazalak kontaktuan daudenean, jaioberria aurrez berotutako tapaki edo eskuoihal batekin estali eta lehortzea, bero egoteko.\n● Zilbor-hestea berandu estutzea; ahal izanez gero, jaiotzetik bi minutu igaro ondoren edo taupadak egiteari uztean, jaioberrien burdin mailak hobetu egiten direlako.\n● Pomada oftalmikoa ematea, begiko infekzioak prebenitzeko.\n● Muskulu barneko injekzio baten bidez K bitamina ematea, bitamina horren eskasiak eragindako hemorragiak prebenitzeko. K bitamina ahotik emateko, hainbat dosi behar dira; ondorioz, zailagoa da tratamendu osoa ematea, eta eraginkortasuna gal dezake.\nGaurkoan K bitamina delakoan jarriko dugu arreta. Zer da hau?\nK bitamina haur jaioberri guztiei sistematikoki ematen zaien sendagaia da, jaioberriaren gaixotasun hemorragikoa prebenitzeko. Botika ematen ez bada, gaixotasun hemorragikoa 100.000 haurretatik 4-7tan gertatzen da.\nJaioberriaren gaixotasun hemorragikoa oso larria da eta heriotza eragin dezake.\n3 gaixotasun mota daude:\nGoiztiarra: bizitzako lehen 24 orduetan gertatzen da. K. bitamina ematearekin ezin da prebenitu. Antikoagulatzaile, antibiotiko edo antikonbultsionatzaileak bezalako farmakoak hartzen dituzten amekin lotzen da.\nKlasikoa: bizitzako bigarren eta 7. egunen artean gertatzen da. Odola azalean, sudurrean eta hesteetan agertzen da, eta profilaxiarekin erraz prebenitzen da.\nBerantiarra: bizitzako 8. egunetik lehen 3-4 astera bitartean gertatzen da. Arriskutsuena da. K bitamina jaso ez duten haurtxoei eragin diezaieke, baina, era berean, K. bitaminaren bidez prebenitu ezin diren gibeleko gaixotasunek eragin dezakete odol-jarioa hesteetan, azalaren edo garunaren azpian.\nK bitamina nola eman daiteke?\nAhozkoa: zailagoa da xurgatzea eta dosi gehiago behar dira.Erresuma Batuko Nice giden arabera, gomendatzen den jarraibidea dosi bat da jaiotzean, beste bat bizitzako astean eta azkena hilabetera ematea da. Garrantzitsua da botika esne-harguneekin ematea, xurgapena errazteko. Ahotik hartuz gero, jaioberriaren gaixotasun hemorragikoaren arriskua 100.000 haurretatik 0-0,9 umetan gertatzen da. Ez dakigu haurraren hesteetako mikrobiota oztopatu dezakeen, ez dugu ebidentziarik.\nMuskulu barnekoa: dosi bakarra ematen da bizitzako lehen orduetan, muskulu barneko injekzio baten bidez. Infekzio- eta min-arriskuak barne. Xurgapena hobea da, eta jaioberriaren gaixotasun hemorragikoaren arriskua 100.000 haurretatik 0-0,4tan gertatzen da, 1 mg im jaso ondoren.\nEz dakigu zergatik jaiotzen diren haurtxoak k bitaminaren eskasiarekin, k bitamina ezin da plazentaren bidez xurgatu eta amaren esneak k bitaminaren dosi txikiak ditu. Garrantzitsua da ikertzea zergatik aurreikusi duen naturak haurtxoek k bitamina ez hartzea eta jaiotzean dosi handietan emateari lotutako arriskuak.\nIruzkinik ez "k bitamina haur jaioberrietan"


Asteko inkesta: zu zeu greziarra bazina, zer egingo zenuke? • ZUZEU\nAsteko inkesta: zu zeu greziarra bazina, zer egingo zenuke?\nEz dago erraza asmatzen, kamarada. Baina jar zaitez Calista eta Aristo zure lagun greziarren azalean. Areago, zeu zara Calista, zeu zara Aristo. Zer egingo zenuke zeuk haien lekuan?\nGutxi edo asko badakizu zer eskatzen zaion Greziari Europa deituriko entelekia horretan jarraitu ahal izateko: odolkiak ordainetan. Eta BEZA igotzea, erretretak jaistea, zorra osorik ordaintzea… Labur esanda, lehendik zetorren austeritate egoera gogorrari, baldintza are latzagoak gehitu eta balizko hazkundea zalantzan jartzea.\nHonez gero badakizu hau eta hura, ezinezkoa baita Greziarren krisiari buruzko ezer entzun gabe bizitzea. Besteak beste, bere motoan igota, Varoufakis oso gizonezko jatorra iruditzen zaizu, ez da hala?\nBai, baina zuk zeuk, zer egingo zenuke zenuke Tsiprasek dakarren irtenbide pozoituaren aitzinean? Ezin duzu ihes egin: harrapatuta zaude, greziar guztiak bezala.\n5 pentsamendu “Asteko inkesta: zu zeu greziarra bazina, zer egingo zenuke?”-ri buruz\nZuZeu 2015-07-14 09:41\nLaugarren aukera hartzen baduzu, “Beste zerbait eginen nuke”, iruzkin hauetan bertan kontatu zer den eginen zenukeen hori. Mila esker.\nEki Zubimendi 2015-07-14 18:15\nZail dauka Greziak, eta behar egoera batean men egitea beste aukerarik ez. Bada zerbait merkatuen eta negozioaren aro honetan kontuan hartu beharko genukeena. Kapitalismoak, liberalismoak eta merkatuek, kapitalak hitz baten, oszilazio eta gorabeheratan lortzen dute negozioa eta etekina handitzea, hau da, egoera egonkorrak kontrako zaizkie (ukatzen bada ere), eta oso ondo edo oso gaizki doazen merkatu esparruetan mugitzen dira erosoen. Arriskua negozioaren parte da, eta krisi egoeratan ere dirua irabazten dela da kontraesana, eta kapitalari berdin zaiola nork sufritzen duen, etekina handitzea da xede bakarra. Krisiak bilatu eta baliatu egiten direla da errealitate tristea, merkatua mugi eta aztora dadin kapitalaren eta negozioaren menera.\namonamantangorri 2015-07-15 16:10\nZalantza honako bien artean legoke: batetik, eman tiro bat buruan eta seko edo betiko koman gelditu, ala bestetik, bota zure burua amildegitik, horrela igual zorte pixka batekin bakarrik paralitiko geldi zaitezke-eta, denbora luze eta zailtasun handiekin noizbait erdipurdi oinez ibiltzeko gai izanen zaren esperantzari eutsiz.\nAlegia, troikaren “erreskatea” irentsi ala eurotik eta mendebaldeko bloketik atera. Erraza da horrela esatea baina, amildegiak aukera hobea dirudi.\nkoskabilo 2015-07-15 18:11\nBeste zerbait eginen nuke: ospa\nIras 2015-07-16 09:42\nTira, bere txarrean Greziak zortea ere badu halako hondamendia 2010eko hamarkadan pairatzeaz, non mundu mailako hegemonia politiko-ekonomikoa ez den jadanik bloke bakar baten inguruan soilik biltzen. Latzagoa litzateke Mendebaldearen monopolio absolutu izan ziren 1980-2000eko hamarkadetan zehar tokatu izan balitzaio, hegoamerikarrei bezala. Egon badago alternatibarik, baina politikoki, ekonomikoki, kulturalki eta historikoki gertuko izan den Mendebaldeari bizkar ematea esan nahi du horrek eta zalantza dut benetan hain urrutira iristeko prest ote dauden greziarrak (edota beste inor). Historiaren pisua astuna da eta alternatiba hori “antinaturala” izateaz haratago joko-taulatik horrela irtetearen ondorioak lazgarriak izan daitezke oso. Ukraina ekialdean badute horren berri.


Erosketa konpultsiboa, gero eta gehiago gastatu, erosi, erosi behar ez den kontrola, hainbesteraino, batzuetan ez dakizu zer egin duzunarekin\nOniomania terminoaz ere ezagutzen da, Emil Kraepelin psikiatra alemaniarrak asmatua. Kraepelinek, Eugen Bleuler psikiatra suitzarrekin, oniomaniarekin lotutako sintomak identifikatu zituen lehen aldiz XIX.\nSL McElroy psikiatra estatubatuarra izan zen, bereziki, fenomeno hori landu zuena, erosketak jarduera normal gisa praktikatzen duten pertsonak eta ezaugarri patologikoak hartzen dituztenengandik bereizteko irizpide diagnostiko hauek proposatuz:\nErosteko kezka, bulkada edo jokabide ez-egokigarria jasanezin, intrusibo edo zentzugabe gisa bizitakoa; alferrikako (edo beharrezkoak ez diren) objektuak maiz erostea, aurreikusitakoa baino denbora-tarte luzeagoan;\nErosteko kezkak, bulkadak edo ekintzak estres nabarmena eragiten du, denbora kontsumitzen du, gizarte- eta lan-funtzionamendua nabarmen oztopatzen du edo finantza-arazoak (zorpetzea edo porrotak) eragiten ditu;\ngehiegizko erosketa ez da mania edo hipomania aldietan soilik gertatzen.\nBergengo Unibertsitateko (Norvegia) psikologo talde bat, Amerikako eta Britainia Handiko beste unibertsitate batzuekin elkarlanean, sintoma adierazgarrien zerrenda bat egiten saiatu da eta puntuazioaren arabera autodiagnostikoa egiteko erabil daitezkeen zazpi identifikatu ditu. .\nFrontiers in Psychology aldizkarian argitaratutako lan batean deskribatutako proba bat.\nCecilie Schou Andreassen ikertzaile nagusiak tranpa horretan erortzeko aukera gehien dutenen profil psikologikoa ere adierazi zuen.\nEROSKETA KONBULSIBOAREN KAUSAK\nBatez ere emakumeak dira kaltetuak.\nNahastea nerabezaroaren amaieran eta helduaroaren hasieran hasten da agertzen, eta gero adinarekin behera egiten du.\nOso kanporatuak edo antsietate, depresioa eta autoestimu baxuko arazoak dituzten emakumeak.\nLehen taldeko emakumeek erosketak kontrolatu gabe egiteko joera omen dute gizartean erakusteko, beren nortasun zabala adierazteko eta sozialki gehiago zenbatu nahi izateko.\nBigarren taldeko emakumeak erakusleihoen artean neurririk gabe erosketak egitera bultzatuak izan daitezke animatzeko.\n«Erosketa-jokabidea» ia antsietatea itzaltzeko sendagai gisa erabiltzea. Batzuetan, ordea,” dio Andreassen doktoreak, “maleziaren sintoma hauek ez dira kausa, dendetan bere burua kontrolatu ezinaren ondorioa baizik”.\nErrudun eta lotsa sentimenduak mota guztietako objektuen erosketa konpultsiboarekin lotu ohi dira, gehienetan albo batera uzten edo oparitu edo botatzen direnak.\nEROSKETA KONPULSIBOA: ONIOMANIAREN ABURTU-SEINALEAK\nDenbora guztian erosketak egitean pentsatzen\nZure aldartea aldatzeko erostea\nHainbeste erostea erosketak eguneroko zereginetan oztopatzen dituena (adibidez, eskola edo lana)\nLehengo gogobetetasun bera lortzeko gero eta gehiago erosteko beharra sentitzea\nGutxiago erostea erabakitzea, baina ezin izatea\nGaizki sentitzea arrazoiren bategatik ezin baduzu erosketak egitera joan\nHainbeste erostea, non zure ongizatea arriskuan jartzen duzula\nONLINE EROSKETA KONPULSIBOA\nLineako erosketa konpultsiboa (Online shopping addiction) Laveniaren eboluzio-ereduaren behaketa-ikerkuntza fasean garatutako Interneteko adikzioetako bat da.\nFase honetan, pertsonak pasiboki erabiltzen du Internet, bere edukiak kontsultatu gabe berezko ekarpenik egin gabe.\nSareko erosketa-mendekotasun konpultsiboa duten pertsonek ez dute erosketa berri bat egiteko plazeragatik erosten, gero eta tentsio handiagoa bizitzen dute, eta, ondorioz, erosteko gogoa bulkada kontrolaezina bihurtzen da.\nEra guztietako objektuak erosten dira, baina sarritan berehala alde batera uzten edo botatzen dira, eta pertsonak errudun eta lotsa sentimendu sakonak bizi ditu.\nSL McElroy-k, 1994an, lineako erosketak jarduera patologiko gisa praktikatzen dituzten pertsonak bereizten dituzten 4 ezaugarri proposatu zituen:\nsarean erosteko kezka, bulkada edo jokabidea ezin jasanezin, intrusibo edo zentzugabe gisa bizi da;\nBeharrezkoak ez diren (edo beharrezkoak ez diren) elementuak maiz erostea norberaren baliabideen gainetik;\nInterneten erosteko kezkak, bulkadak edo ekintzak estresa eragiten du, gizarte- eta lan-funtzionamendua nabarmen oztopatzen du edo finantza-arazoak (zorpetzea edo porrotak) eragiten ditu;\ngehiegizko erosketa ez da mania edo hipomania aldietan soilik gertatzen (aldarte nahaste bipolarren kasuan).\nLineako erosketa-mendekotasuna agertzearen alde egiten duten elementu batzuk daude:\nInterneten objektu arraroak eta ezohikoak aurkitzeko aukera;\nsarearen bidez giza bitartekaritza ezabatzea;\nkreditu-txartelak edo Paypal bezalako ordainketa-metodo alternatiboak erabiltzea, online erosketak egiteko erraztasuna areagotzen dutenak eta jokabide konpultsiboa indartzen dutenak;\nenkante birtualetan parte hartzeko aukera.\nFrantziako ikerketa batek (Duroy et al, 2014) Parisko unibertsitate-ikasleen lagin bati buruz frogatu zuen sareko erosketa konpultsiboa benetako jokabide-nahaste gisa defini daitekeela, kontrol-galera, motibazio alteratua eta denboraren kudeaketan eta finantzetan eragin nabarmena dituen ezaugarri zehatzak dituena.\nEROSKETA KONBULSIBOAREN TRATAERA\nErosketa konpultsiboa psikoterapiarekin jorratu daiteke, oinarrian dauden gaiak identifikatzea eta pertsonaren eta bere mende dauden objektuen erosketaren arteko gurpil zoroa hausteko.\nErosketa konpultsiboaren nahastearen terapia egokia planifikatzeak generoa eta balizko komorbiditate psikiatrikoak kontuan izan behar ditu (Nicoli de Mattos et al., 2016).\nIkertzaile batzuek konpultsio gisa eta beste batzuek mendekotasun gisa identifikatuta, erosketa konpultsiboaren nahastea droga-terapiarekin, autolaguntza taldeetan parte hartzearekin eta jokabide-terapia kognitiboarekin trata daiteke.\nGarrantzitsua da espezialista bati kontsultatzea norberaren erosketa-jokaerak patologia bat adierazten duen edo ez ulertzeko (Lee & Mysyk, 2004).\nAzken urteotan, bulkada-konpultsiboko erosketa nahastea (ICBD) deitzen den nahaste berri bat identifikatu da, hau da, bestela zehazten ez den bulkada kontrolatzeko nahastea da eta bulkada eta jokabide konpultsiboak (alferrikako ondasunak erostea), larritasun pertsonala, gizarte eta lanbide urritasuna du. funtzionamendua eta finantza arazoak.\nTerapia kognitibo eta konduktuala eta serotoninaren berraztertze inhibitzaile selektiboak (SSRI) gaur egun sortzen ari den nahaste honen tratamendu eraginkorrenak dira (Dell'Osso et al., 2008).\nLetizia Ciabattoni doktoreak idatzitako artikulua\nTrikotilomania, Edo Ilea eta Ilea Ateratzeko Ohitura Konpultsiboa\nInpultsoen kontrolaren nahasteak: Kleptomania\nEtengabeko Nahaste Leherkariak (IED): zer den eta nola tratatu\nSchreiber L, Odlaug BL, Grant JE., Inpultsoaren kontrolaren nahasteak: ezaugarri klinikoen eta kudeaketa farmakologikoen berrikuspen eguneratua., Front Psychiatry in., Otsailak 21; 2:1, 2011.\n(EN) McElroy, SL, Keck, PE, Phillips, KA . Kleptomania, erosketa konpultsiboa eta binge eating disorder, Psikiatria Klinikoaren Aldizkaria, 1995, 56, 14-27\n(EN) McElroy, SL, Keck, PE, Pope, HG et. al. Erosketa konpultsiboa: 20 kasuri buruzko txostena, Journal of Clinical Psychiatry, 1994, 55, 242-248\nAzido fluorhidrikoaren esposiziorako lehen laguntzak


Guri buruz - Kromosoma Tailerra\nEnpresa hau sortzeko proiektua aspaldidanik joko eta jostailuengatik dugun interes eta ezinegonaren ondorioz agertzen da. Horrela sortzen da Kromosoma Tailerra.\nEraikitzen dugun joko eta jostailu bakoitza umeentzat eta senitartekoentzat dibertigarri izango den ideian sinesten dugu, joko parte-hartzaileen momentu berezi hori konpartituz.\nBestalde, aspaldiko joko eta jostailuak berreskuratzeak, kalea joko-espazio bezala berreskuratzea eta jolas momentu hauek beste haurrekin partekatzea ahalbidetzen du.\nArtisau-lana diren egurrezko jostailu didaktikoak diseinatu eta fabrikatzen ditugu, ingurugiroa errespetatzen dituzten material seguruak erabiliz.


JUS/1166/2017eko Agindua, azaroaren 24koa\nIzapidetzako Kidegoko funtzionarioen izendapena (txanda librea)\nIzapidetzako Kidegoko funtzionarioen izendapena (txanda librea) (pdf, 283 KB)\n2017ko EPEan Izapidetzako lanpostuen esleipena (txanda librea)\n2017ko deialdiko Prozesu eta Administrazio Izapidetzako kidegoko lanpostuen esleipenen zerrenda.\nIzapidetzako lanpostuen esleipena (txanda librea) (pdf, 23 KB)\nIzapidetzako EPE (txanda librea) gainditu duten hautagaien behin betiko zerrenda\nJUS/1087/2018 Agindua, irailaren 11koa, Izapidetzako (txanda librea) Kidegoaren hautaketa prozesua gainditu duten hautagaien behin betiko zerrenda argitaratzen duena.\nIzapidetzako EPE gainditu duten hautagaien behin betiko zerrenda (JUS/1087/2018 Agindua) (txanda librea) (pdf, 1,7 MB)\nEpaimahai Bakarren urriaren 1eko Akordioa, Justizia Administrazioaren Prozesu eta Administrazio Izapidetzako Kidegoan txanda libre bidez sartzeko JUS/1166/2017 Aginduak deitutako hautaprobak gainditu dituzten hautagaien behin betiko zerrenda Estatuko Idazkari Nagusiari helarazten diona.\nAkordioa, urriaren 1ekoa, Izapidetzako EPE (txanda irekia) gainditu duten hautagaien behin betiko zerrenda Justiziako Estatu Idazkariari helarazten diona (pdf, 80 KB)Eranskina - Izapidetzako EPE (txanda librea) gainditu duten hautagaien behin betiko zerrenda (pdf, 1,4 MB)\nEskainitako lanpostu hutsak (Izapidetza)\n2016ko deialdian azterketak gainditu dituztenei eskainitako plazak (Ebazpena JUS/1166/2017).\nEskainitako lanpostu hutsak (Izapidetza) (pdf, 323 KB)\nPlaza Kop: 741


Emakumeak — Baltistan Fundazioa\nHemen zaude: Hasiera → Proiektuak → Emakumeak\nHushe-eko haraneko emakumeen bizitza gogorra da. Familia aurrera ateratzean eta soroan lan egitean oinarritzen da. Emakume helduen gehiengoak, baltiera hitz egiten dute soilik. Ezin dira Hushe-ko haranetik irten eta ezin dira komunikatu ez baitakite Pakistaneko bi hizkuntza ofizialak: ingelera eta kurduera. Gainera, emakumeen ehuneko handi bat analfabetoa denez, mugikortasuna eta gizartearekiko harremanak oso mugatuta dituzte.\nNeskak nerabeak direla, euren senitartekoek ezkontzen dituzte familia ezberdinen artean. Behin ezkontzen direnean, eskola uzten dute eta Baltistanen horren gogorra den emakumea eta ama izateari ekiten diote.\nEmakumeek jasan beharreko lan karga umeen hazkuntzarekin hasten da. Emakume bakoitzak 5 haur inguru izaten ditu batez beste. Horrez gain, familiako nagusienak eta senarra ere zaindu behar dituzte. Eta etxeko lanen, garbitasunaren eta soroetako laborantzaren ardura ere badaukate.\nAipatu bezala, emakumeak lana dauka etxe barruan eta baita etxetik kanpora ere. Etxeko antolakuntza guztia bere ardura da; baita ere, erein, uzta batu, egurra batu, ura hartu, ganaduarendako neguko belarra batzea, familiako ortuaz arduratzea, fruta jasotzea…\nAzken honi gehitu behar zaio, udan, soroan lan gehien dagoen sasoian, gizonezko asko zamaketari eta gida bezala joaten direla mendira lanera. Hala, emakumearendako izaten da lan karga handiena. Gainera, emakumea arduratuko balitz elikagaiak batu eta prozesatzeaz, gero merkatuan ezingo luke saldu ez dutelako sartzeko baimenik.\nEmakumearen papera gizartean, oso mugatuta dago. Gainera ez dago ondo ikusita emakumezkoak kalean barrena bakarrik ibiltzea; ezta, komunitateko festetara joatea ere.\nFelix Baltistanek lanean dihardu emakume eta gizonezkoen arteko berdintasuna lortzeko. Lehen urrats bezala, zentro bat sortu dute. Bertan, emakumearen gaitasun profesionalak eta oinarrizko konpetentziak sustatzea dute helburu. Era berean, emakumearen autonomia bideratzen eta lortzen joatea ezinbestekoa da bizitza kalitatea hobetzeko.\nVocational Center for Women izeneko zentroak, urte osoan zehar, joskintza, ingelesa,edota mermelada nola egin ikasteko aukera dute emakumeek. Zentro hau, emakumeak biltzen diren toki bakarra bilakatu da eta lanerako behar dituzten teknika berriak ikasten ari diren bitartean, solasaldiak antolatu eta esperientzia pertsonalak trukatzen dituzte.


otsaila | 2006 | Kezka Dantza Taldea\n♫♪Caldereros, somos de la Hungria, que venimos en tren especial!♫♪\nAratusteetako ostiralean iritsi ohi dira Kaldereroak Eibarrera, eta aurten ere halaxe egingo dute, otsailaren 24an, arratsaldeko 19.30etatik aurrera.\nKezka dantza taldearen ekimenez Hungariako kaldereroen jaiak, kantuz eta dantzaz berrituko du tradizioa. Aurtengoan gainera, bidaide bereziak izango dituzte kaldereroek. Altsasuko inauterietaz gozatu ahal izango da kaldereroekin batera ostiral arratsaldean. Galdakaoko Andra Mari dantzari taldea Eibarren izango da Kezkak eta Eibarko Udalak gonbidatuta, eta talde horrek orain 25 urte berreskuratu zuen Altsasuko inauteria ekarriko du Eibarrera.\nKaldereroei dagokionez, hauxe izango da aurten egingo den ibilbide eta ordutegia:\n19.30etan Kaldereroen elkartzea Urkizuk parkean.\n20.00etan Urkizutik abiatuko dira kaldereroak Untzagaruntz.\nIbilbidea: Urkizu, Bittor Sarasketa, Estaziño, Errebal, Toribio Etxebarria eta Untzaga.\n21.00etan Untzagan, aratusteetako pregoia\n21.10etan Kaldereoen kanta eta dantzak.\n21.15etan Hartzaren dantza, heriotza eta berpiztea.\nKaldereroen konpartsa ohiko pertsonaiek eta taldeek osatuko dute:\nKalderero dantzari eta kantariak\nHartza eta domadorea\nPantxika astoa eta kaldereroen gurdia\nUrtero bezala herriko hainbat taldek parte hartuko dute Kaldereroen etorreran:\nKezka dantza eskola\nEtakitto euskara elkartea\nJ.B. Gisasola Musika Eskolako ikasleak\nJainagaren trikitixa eskola\nKaldereroen etorreraren ohitura Eibarren 1991an berreskuratu zen eta ordutik hutsik egin gabe izan ditugu hungariako ijitoak aratusteetan. Baina aurretik ere, 1930eko hamarkadan, atera ohi ziren kaldereroak Eibarren. Hona hemen Eibarko Kaldereroen jaiarekin lotutako beste zenbait informazio interesgarri\nAltsasuko Inauteriak Galdakaoko Andra Mari taldearen eskutik.\nKategoria Emanaldiak 2006/02/03 egilea dantzak.\nLaugarren aldiz izan gara Azitainen soka-dantza egiten. 2003an, Azitaingo apaiza den Felix Bergararen deiari erantzunez hasi ginen San Anton jaietan auzo horretan dantza egiten. Urtarrilaren 17a da San Anton, eta data horren ondoko igandean egiten dira ospakizunak Azitainen. Urrtarrilaren 22a, igandean, hotz baina eguzkitsu esnatu zen.\nAurten Aiert eta Ander prestatu ziren dantzari-lanetarako. Hasteko meza nagusian ezpata-dantza egin zuten.\nMeza ondoren, salda beroa, txorizo muturra, eta denok prest soka-dantza hasteko. Aiert aurreskulari, Andera atzesku, eta sokan besteak beste Adolfo Jainaga, Urkia, Enrike, Oier Ib. eta Oier A. sartu ziren.\nAndoni, Barua eta Felix hasi ziren txistu eta danbolinak dantzarazten, eta soka elizaren arkupeetatik atera zen. Lehenengo desafioaren ondoren, neska bila hasi ziren zerbitzariak. Marijose Telleria ekarri zuten lehenengo. Agurra eta Aita San Migel dantzatu ondoren, sokara.\nHotz zegoen, eta jendeak salda beroa eskuetatik askatu nahi ez. Ondorioz, nahikoa lan izan zuten Enrike eta Oier Ib. zerbitzariek sokarako nahikoa neska ekartzen. Eta hori Irati Car. eta Malen ere han inguruan zebiltzala.\nGero zozketa, eta aurten ere bi otar eskuratu genituen! Aber Baruak zermoduzko babak prestatzen dizkigun.\nIkusi Flickr-en 2006ko San Antonetako soka-dantzako argazkiak\nHemen berriz, iaz (2005) Azitainen egindako soka-dantzaren kronika\nKategoria Emanaldiak 2006/02/02 egilea dantzak.


Lucrezia ederra - Nessun dorma\nHasiera » musika kritika » Lucrezia ederra\nFitxa: OLBEk antolatutako Donizetti-ren ‘Lucrezia Borgia’ opera. Euskadiko Orkestra Sinfonikoa. Zuzendaria: José Miguel Pérez Sierra. Bilboko Operaren Abesbatza. Zuzendaria: Boris Dujin. Eszena zuzendaria: Francesco Belloto. Eszenografia: Angelo Sala. Bakarlariak: Elena Mosuc (sopranoa), Celso Albelo (tenorea), Marko Mimica (baxu-baritonoa). Lekua: Euskalduna Jauregia. Data: urriaren 22a.\nTitulu potente (nahiz eta ez hain ezaguna) aukeratu du OLBEk bere aurtengo edizioari hasiera emateko. Gaetano Donizetti-ren ‘Lucrezia Borgia’ operak istorio pasionala eskaintzen du, aria ederrak ditu eta betiko sentimenduak –amodioa, mendekua- azaltzen ditu, publikoaren gustuko mix-a eginez. Eta osagai guzti hauekin produktu ona ikusi eta entzun genuen, ona baina ez zoragarria. Esan dezakegu produkzioa kalitatezkoa izan zela, nahiz eta txalokada eroak eragiteko ‘plus’ hori ez eduki.\nHasteko, opera bat hasten denean, lehenengo inpresioa eszenografiarena izaten da. Kasu honetan, Angelo Sala-ren lana oso zuzena, sinple, balekoa izan zen, distira berezirik gabea ere bai. Bestelakoa izan zen Francesco Belloto-ren eszena zuzendaritza. Akzio adierazkorra azaldu zuten protagonistek taula-gainean, eta horrek beti aberasten du espektakulua.\nAbeslariek ez ziguten huts egin, baina ez zuten eman espero genuena. Sorpresa handiena, nire ustez, Marko Mimica izan zen. 29 urteko baxu-baritono kroaziar honek Don Alfonso d-Este (Lucreziaren senarra) pertsonaia biribildu egin zuen, bai alde interpretatiboa, bai (batez ere) alde musikala. Ahots boteretsu eta oso ondo kolokatua du, benetan ederra. Txalokada izugarriak jaso zituen ‘Vieni, la mia vendetta’ aria abestu ondoren. Lehenengo aldiz abestu zuen OLBEn, eta benetan gustatuko litzaiguke sarritan entzutea. Protagonistei buruz ezin da gauza txarrik esan. Elena Mosuc sopranoak Lucrezia sinesgarria egin zuen, teknikoki oso ondo aritu zen, koloratura finak eginez. Celso Albelo tenoreak, berriz, emozioz beteriko Gennaro egin zuen, oso adierazkorra eta ahots perfektua azalduz. Gainontzeko abeslariak eta Bilboko Operaren Abesbatza ederki aritu ziren. Azpimarratuko nuke Mikeldi Atxalandabasoren aktuazioa (inoiz baino hobeto zuen ahotsa eta proiekzioa). Euskadiko Orkestra Sinfonikoak, José Miguel Pérez Sierra-ren batutapean, jakin zuen drama azpimarratzen uneoro, akatsik gabe.


Eap - sare sozialak eta administrazio elektronikoa\nPortada sare sozialen eta administrazio elektronikoa\nApirilaren 8a, osteguna - saioko: 10 - 16:00 - 18:00 - entzunaretoa\nAdministrazioak irekia (Open Government) administrazio baitizkie, herritarrekiko harremanetan eta haiekin zuzenean ukitu behar du. horretarako, más transparente, parte hartzeko eta laguntzeko.\nAdministrazio ireki herritarrei entzutea, eta kontuan hartzen du bere iritziak, gauza bera egiten, informazioa partekatu du, eta beste administrazio batzuekin. Bere gain hartzen du online datuak irekitzearen, kalitatea eta informazioa zuzena eta kultura-aldaketa bat darama berarekin oinarrituta batez ere, herritarren parte-hartzearen printzipioa.\nGero eta gehiago, joan behar du administrazioak bidean dago, sare sozialak, hala nola, facebook, twitter, youtube eta flickr blogosfera, besteak beste. administrazioak izan behar du non edo han balizko bezeroek.\nSaio honetan, garatzen da kontzeptua eta Open Government azpimarratzen da egungo tresna, sare-harremanak errazten elektronikoak, betiere etengabeko elkarrizketa, eztabaida eta etengabe hobetzeko.\nSaio honetan, garatzen da kontzeptua eta Open Government azpimarratzen da egungo tresna, sare-harremanak errazten elektronikoak, betiere etengabeko elkarrizketa, eztabaida eta etengabe hobetzeko. Gehiago ikusi\nIñaki Ortiz Sánchez Berrikuntzako zuzendari eta administrazio elektronikoaren, justizia eta herri administrazio saila, herri administrazioko sailburuordetza, eusko jaurlaritza\nRafael Chamorro Marín Espainiako Turismo oslon bulegoko zuzendaria.\nAlberto Ortiz de Zárate Hirugarrena . Herritarrei arreta emateko zuzendaria, Justizia eta herri administrazio saila, eusko jaurlaritza\nIgnacio Celaya Pérez Zuzendari Nagusia, aragoiko gobernua herritarrek parte hartzeko.\nMarc Garriga Portolà JAUNA . Web Analytics Manager, bartzelonako udala\nIdoia Apirilaren Laua . Ikasketa-burua, Dokumentazioa eta liburutegia, euskal herriko Herri defendatzailea


IKASLE AUTONOMOAGOAK, KRITIKOAGOAK eta SOLIDARIOAGOAK | Aldizkaria\nIKASTOLA 208 > ikastolak > IKASLE AUTONOMOAGOAK, KRITIKOAGOAK eta SOLIDARIOAGOAK\nSanto Tomas Lizeoa, Donostia\nIKASLE AUTONOMOAGOAK, KRITIKOAGOAK eta SOLIDARIOAGOAK\nLizeoan aurrera egiten ari gara ikaskuntza kooperatiboa proiektuarekin.\nLehen Hezkuntzan aurrera egiten ari gara ikaskuntza kooperatiboa proiektuarekin, ikastola inklusiboa ahalbideratzeko eta bertan elkarren artean hain desberdinak diren ikasle guztiak biltzeko modua ikusten dugulako. Helburuak bi dira: batetik, elkarri lagunduz, ikasketetan denek aurrera egitea; eta bestetik, taldean lan egiten ikastea.\nTaldean aritzeak suposatzen duen interakzio honek aukera ematen du komunikazioa, iritzi kritikoa, lanarekiko konpromezua, erabakitzeko gaitasuna, sormena,… garatzeko eta bizikidetzarako hain garrantzizkoak diren beste balore batzuk lantzeko, adibidez, solidaritatea, enpatia, eta errespetua,….\nEra honetara nahiko genuke gure ikasleak autonomoagoak, kritikoagoak eta solidarioagoak izatea; eta, era berean, edukitan ere konpetenteagoak izatea. Hau da, gizarteratzeko gaitasunak edukitzea.\nTalde lana azaltzen da curriculumeko helburu orokorretan, baita konpetentzietan ere. (Elkarrekin ikasten ikastea)\nIkaskuntza kooperatiboa metodologia bat izanik, ikasi beharreko eduki bat ere bada. Horregatik talde lanean aritzea irakatsi egin behar diegu.\nEsan bezala inklusioa garrantzizkoa da, eta hiru konzeptu biltzen ditu:\nPresentzia: ikasle guztiek hor egon behar dute\nPartaidetza: denek egon eta parte hartu behar dute\nHau guztia ikusiaz, 2011/12 ikasturtean, Berritzeguneak eskaintzen zuen proiektua ezagutu genuen. Proiektua VICeko unibertsitatekoa den Pere Pujolas pedagogo katalanaren gidaritzapean egiten zela jabetu ginenean, bere bibliografía eta lanak arakatu genituen eta, ondoren, proiektuan parte hartzea erabaki genuen.\nGure ikastola, Santo Tomas Lizeoa, handia izanik bigarren zikloan hastea pentsatu eta egin genuen. Ziklo honetako maila bakoitzeko arduradun bat aukeratu genuen, eta horiek hilean behin Berritzeguneko mintegietan parte hartzen hasi ziren. Bileren ondoren beraien lankideekin elkartu, eta proposatutako lanak aurrera eramaten zituzten. Erronka handia suposatu arren, ilusioz hasi ginen lanean.\nIkasturte horren bukaeran balorazioak egiterakoan lana oso egokia zela gogoetatu genuen, eta, TXANELA proiekturako baliabide egokia denez, beste zikloetara zabaltzea erabaki genuen.\nHasteko Pere Pujolasen txostena landu genuen, eta Berritzeguneko bi arduradun gerturatu zitzaizkigun hitzaldi/ikastaro bat ematera sensibilizazio helburua lortu nahirik. Ziklo bakoitzak bere zailtasunak izan arren, denen jarrera aurrerakoi eta kooperatiboari esker aurrera egitea lortu genuen.\nHirugarren ikasturtean, aurten, 2013/14 ikasturtean, hiru zikloak parera egotea lortzen ari gara. Ikaskuntza kooperatiboak, IKKI-k, hiru maila ditu: hasera maila, sendotze maila eta orokortze maila. Gu, ikastola bezala, sendotze mailan gaudela esan genezake.\nBigarren zikloan bezala maila bakoitzak arduradun bat aukeratu zuen, eta horiek Berritzeguneko mintegietan hilean behin biltzen dira. Horrela irakasle talde honek, orientatzaileak eta koordinatzaileak, TALDE ERAGILEA osatu genuen ikastolako antolamendua aurrera eraman ahal izateko. Bere helburuak izango dira: batetik, dinamizatzaile, bultzatzaile, liderazgo lez lan egitea, hau da, sensibilizazio lana egingo du. Bestetik, konpartitzeko gunea izango da gora beherak, zalantzak eta egindakoak agertzeko. Eta, azkenik, planifikazioa egiteko eta antolatzeko bilduko da.\nAurten Pere Pujolas berarekin bideokonferentzi bat antolatu genuen ikastolan gure lanaren nondik-norakoak ikusteko asmoarekin. Nahiz IKKI LHn landu, HH eta Bigarren Hezkuntza ere gonbidatu genituen. Berritzeguneko mintegietan parte hartzen duten ikastetxe desberdinak ere gerturatu zitzaizkigun.\nIkaskuntza kooperatiboak hiru eremu ditu:\nA eremua: Taldea kohesionatzeko eremua da.\nB eremua: IKKI metodologikoki erabiltzea; egitura desberdinak daude honetarako:\nC eremua: Talde lanean egiten ikastea da helburu. Ardurak antolatzen dira. Kuaderno batean plasmatzen da.\nA eremuarekin ikasturte osoan zehar aritu behar da. Talde kohesioa eta harremanak beti landu behar baitira.\nGelari dagokionez, ikasleak taldeka jarriak ditugu. Talde horiek hetereogeneoak izango dira gehienetan baina tarteka helburuaren arabera homogeneoak izango dira adibidez dakitena praktikan jartzeko.\nEgitura kooperatibo batek funtsezko bi baldintza beteko ditu:\nBerdintasunezko parte hartzea: denek parte hartzen dute. Aldabereko elkarrekintza.\nIrakaslearen rola ere aldatu egingo da, orain arte irakaslea gelako protagonista zen; orain, ordea, bere eginkizuna izango da, alde batetik, talde konzientzia indartzea; beste alde\nbatetik, talde funtzionamendua autorregulatzen laguntzea eta, era berean, ikasle autonomogoak lortzea.\nProiektuan aritu diren irakasle zein orientatzailearen inplikazioa erabatekoa izan da, eta argi dago, egindako lana ezinezkoa litzatekela inplikazio personal hau egon ez balitz.\nDatozen ikasturtetan IKKIrekin jarraitzeko asmoa dugu, eta gure hurrengo erronka “ebaluazioa” izango da. Bukatzeko esan, gure lanaren berri emateko, iaz Ikasketa Kooperatiboari buruzko II. Sinposioan parte hartu genuela gure esperientzia azaltzeko; eta aurten, maiatzean, ospatuko diren Gipuzkoako jardunaldietara ere gonbidatuak izan garela.


osterantzean [Sareko Euskal Gramatika]\nFormari dagokionez, lokailu hau oste izenean oinarritzen da, eta gero marka hauek guztiak hartzen ditu ra+ntz+ean. Baina bere osotasunean lokailu hutsa dugu gaur egun, bestela lokailuaren pare-parekoa:\nEraman hau berehala etxera. Osterantzean, ama haserretuko da.\nKomeni da liburu hau patxadaz irakurtzea. Osterantzean, ez duzu erraz ulertuko.\nHor ikusten den bezala, osterantzeanen ordez bestela jarriz gero, testuinguru horretan, esaldia ez da ia-ia aldatzen:\nEraman hau berehala etxera. Bestela, ama haserretuko da.\nKomeni da liburu hau patxadaz irakurtzea. Bestela, ez duzu erraz ulertuko.\nAdibide horietan lokailua perpaus hasieran doa. Eta hala gertatzen da arruntean: literaturan ikus daitezkeen adibide gehienetan hor ageri da. Batzuetan, baina juntagailuaren ondoren ere ageri da, baina adibideak ez dira asko literaturan. Eta literatura klasikoan berriz lokailuarekin batera ere ikusiko dugu inoiz. Baina adibideak aski bakanak dira azkeneko kasu horretan ere.\nEskarrak nazionalistiak katolikuak bezin demokrata zintzuak dirana, ostantzean triskantza kruela komentu danetan egingo genduke, egin be. (Lurrikara, Labaien, A. M.)\nAre, arre! —iñotsean astuari joranaz, aspaldittik joyalako astiro ta narrezka— Arre, arre, geldi-barik, gogattuten nok-eta; ariñago ezpa-ua belu elduko gozak! Ostantzian emongoskat makillada gorrija! Arre, arre, bigurrori, arin, arrapaladan! Bestelako pizti txarra, asto-edo etxakijat! Arin, arin, geldi-barik; aldija aurrera yuak ta Bilbo-ra eldu biar zortziretako beintzat. (Urretxinddorra, "Aizkibel")\nBeste zeozeren bat be egin bear izan eban Txantonek, nik uste. Osterantzean zer zala-ta eroan al egien guardasobillek kartzelara? (Ipuin-barreka, Bilbao, F.)\nOsterantzean, itaundu Kepari“ - “Hori egia dok, Kepa? ” - itauntzen eutsien honeri eta honek be zeozer esan behar eta: “Beno, nik arrautzak ikusi nebazan konejutokian. (Rufino Arrola, Vulkanoren atzamarrak, Amuriza, X.)\nOsterantzean, lapiko tapea edo botilea bere bardin joten genduan. (Rufino Arrola, Vulkanoren atzamarrak, Amuriza, X.)\nHala beharko; osterantzean ez dugu astirik izango txortan lasai egiteko. (Ostiralak, Arretxe, J.)\nOsterantzean, greba egiteko prest gaude! (Ostiralak, Arretxe, J.)\nNormalena satorra bera ere ez izatea zatekeen, osterantzean gutun hura irakurri eta deuseztatzeko astia eduki baitzuen. (Pasaia blues, Cano, H.)\nFroga bat besterik ez zen, osterantzean Olatz joango zen gidari. (Pasaia blues, Cano, H.)\nOsterantzean, ez dugu zu jendarmeen eskuetan uztea beste biderik izango. (Azkenaz beste, Lertxundi, A.)\nOsterantzean, aintzira bat bezain bare zegoen itsasoa. (Azkenaz beste, Lertxundi, A.)\nOsterantzean, bilketa lana bukatuta neukala esan zitekeen, eta oharretan neuzkanak txukundu eta idaztea besterik ez zitzaidala falta. (Errautsen distira, Mendiguren Elizegi, X.)\nMuñagorri zaharxeagoa izatea, osterantzean beti elkarrekin ibiliak ziren, gure herrian abertzaletasunaren hazia zabaltzeko lanean. (Errautsen distira, Mendiguren Elizegi, X.)\nEuskara Institutua, EHU, "osterantzean", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Hizkuntza lidergoa – Artez\nLesson Category: Hizkuntza lidergoa\n2. Saioa BFA\n2. saioaLanduko ditugun gaiak: Norbanakoaren gaitasuna hizkuntza-oztopoak gainditzeko (II) Aldaketarekiko konpromisoa Aurrerapen barra Gune birtualera sartu Izena: Sartzeko kodea: Gunean sartzean mikrofonoa aukeratu Gune birtualeko informazioaFireFox edo Chrome nabigatzaileak erabili sartzeko. Saioa bukatzean, itxi saioa gune birtual barruan. Nola itxi saioa gune birtualean?Egin klik goian eskumatara dauden hiru puntuen gainean. Egin klik Amaitu saioa aukeran.\n1. Saioa BFA\n1. saioaLanduko ditugun gaiak: Liderren rola Eraginkortasun igurikapena Norbanakoaren gaitasuna hizkuntza-oztopoak gainditzeko (I) Aurrerapen barra Gune birtualera sartu Izena: Sartzeko kodea: Gunean sartzean mikrofonoa aukeratu Gune birtualeko informazioaFireFox edo Chrome nabigatzaileak erabili sartzeko. Saioa bukatzean, itxi saioa gune birtual barruan. Nola itxi saioa gune birtualean?Egin klik goian eskumatara dauden hiru puntuen gainean. Egin klik Amaitu


Erregea eta Bufoia • ZUZEU\nErregea eta Bufoia\nAtzo Ander Lipus eta Igor Elortzak “Le Bukowski” tabernan ERREGEA ETA BUFOIA emanaldia eskaini zuten. Poltsiko Antzerkiaren zikloaren barruan kokaturiko emanaldia.\nIkuskizun mota honek badu xarma, interesa pizten du jendearengan. Bertsolari bat, antzezle bat eta gaijartzailea. Nonbaitetik hasi behar eta gaijartzaileak bidea irekitzen die eta hor azalduko zaigu BUFOIA (Ander Lipus gogoangarri benetan), mozorro eta karakterizazio bitxienekin ERREGEARI (Igor Elortza, zein xume eta dotorea den durangarra) nondik edo handik ziria sartzeko ahaleginean. Bertsoa eta antzerkia uztarturik. Hitza eta imintzioa alanbre estu baten gainean kabitu ezinik. Kitzikagarria, izan ere inprobisazio eta bapatekotasun erabatekoan mugitzen diren 2 artiston pausoak hain dira egiatiak, hain eroak…\nGaijartzaileak ipiniriko gaia aitzakia hutsa izan liteke. Batak eta besteak handik edo hemendik luzatuko dute pausoa. Dena da aitzakia perfektua jendearen arreta bereganatzeko.Adibide gisa lehen lerroko pertsona bat BUFOIAren aurrean lotsagabe mintzatu deneko hura dut gogoan. BUFOIA ez da kokilduko. Elkarrizketa dotorean biak. Hori eskertzen du jendarteak. Autentikotasuna. Ez da produktu “enlatatu” bat. Ez dago barre artifizialik.\nGogoan izateko modukoa ere barra ondoko neska baten oihu orditua. Tentsio puntua ipini du “Le Bukowski”n (Charles Bukowski-ren izpiritua ote?). Hau ere baliatu egingo dute ordea artistok eta laster da tentsioa algara bortitzean bilakatua.Demasa.\nOrdu t’erdi ondo pasatako emanaldia. Jendea arrunt gustora, bizi, partehartzaile eta alanbre gaineko funanbulistak tente tente bukaeran, gaurkoan ere beheko sarearen (ba ote?) beharrik ez da izan.\nAlgara eta irribarreek azken orduko txalo zaparradari eman diote leku. Biba eta alegera!\nGaurkoan Charles gurekin izan da. Ero, bero, zurrutero, ahobero!\nZer edaten da Herri Urratsen?


Mantentze-lanak archivos - Construcciones Ormak Construcciones Ormak\nErreferentziazko enpresa bat behar duzu zure enpresako edo pabiloi industrialeko mantentze-lanak egiteko? Zure etxea egokitzeko lanak egin nahi dituzu? Ormak eraikuntza-enpresak irtenbide onenak eskaintzen dizkizu, proiektu bakoitza modurik profesionalean planteatuz eta hasierako aurrekontuarekiko desbideratze eta ustekabekorik gabe. Gainera, denetariko obrak egiten ditugu: etxebizitzetako berritze txikiak, etxeen erabateko zaharberritzeak, pabiloi industrialen edo lantokien zaharberritze osoak...\n50 urte baino gehiagoz, arrakastaz gauzatu ditugu mantentze- eta egokitze-lanak etxebizitza-eraikinetan, merkataritzako lokaletan, ospitaletan, zentro erlijiosoetan, familia bakarreko etxeetan edo laborategietan; zona publiko eta plazak berreraiki ditugu, supermerkatuak egokitu, parking eta lantegiak eraberritu...


Archingeay - Wikipedia, entziklopedia askea.\n45°55′51″N 0°42′21″W / 45.9308°N 0.7058°W / 45.9308; -0.705845°55′51″N 0°42′21″W / 45.9308°N 0.7058°W / 45.9308; -0.7058\nChampdolent, Les Nouillers, Puy-du-Lac, Saint-Savinien eta Tonnay-Boutonne\n335 (%50) 336 (%50.1)\nArchingeay Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 708 biztanle zituen.\n2007an Archingeay udalerrian erroldatutako biztanleak 608 ziren. Familiak 253 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 102 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 351 etxebizitza zeuden, 261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 345 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 261 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 188 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nArchingeay udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 368 ziren, horien artean 242 aktiboak ziren eta 126 inaktiboak ziren. 242 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (119 gizon eta 85 emakume) eta 38 langabezian zeuden (15 gizon eta 23 emakume). 126 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Archingeay udalerrian 259 unitate fiskal zeuden, 616,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.657 euro zen.\n2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2000. urtean Archingeay udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.404 hektarea erabiltzen.\nBNF: 15248879f (data)