Fair Saturdayri buruzko ohiko galderak\nFair Saturdayri buruz\nFair Saturday azaroko azken larunbatero egiten den kultur mugimendu globala da, Black Friday-ren ondoren hain zuzen, eta artearen eta kulturaren inguruan gizartearen mobilizazio masiboa eragiten saiatzen da. Mota guztietako kultura-jarduerak modu irekian eta parte-hartzean antolatzean oinarritzen da, artistek berek aukeratzen dituzten kausa sozialei laguntzeko. Horrela frogatuz artea eta kultura funtsezkoak direla gure etorkizunerako.\nFair Saturday eta Black Friday aurka?\nFair Saturday ez dago ezeren aurka. Black Fridayri modu positiboan erantzun nahi dio, kulturari eta gure gizarteko ahulenekiko enpatia sozialari lehentasuna emanez, “Izateko” aukera emanez, “Eduki” beharrean.\nFair Saturday kultura erdigunean kokatzeko ideia bat da. Kultura- eta gizarte-erakundeen balioa aitortzeko. Sentitzeko. Hausnartzeko. Eta guztion onerako. Ez gaur bakarrik, baita urteko gainerako egunetan ere.\nNolakoa izan zen Fair Saturdayren azken edizioa?\nFair Saturday 2019an +850 ekitaldi egin ziren 150 herritan, eta 10.500 artistak baino gehiagok parte hartu zuten 350 proiektu sozial baino gehiagori laguntzeko. 2020an egin zen lehen aldiz Fair Saturday online, eta 250 ekitaldi baino gehiago egin ziren mundu osoan.\nNoiz ospatzen da Fair Saturday aurten?\nFair Saturday 2021 azaroaren 27an izango da. Eskozian azaroaren 26-30ean izango da, St. Andrews Fair Saturday.\nFair Saturday hiriak eta lurraldeak\nNon ospatzen da Fair Saturday?\nBere izaera irekia eta parte-hartzailea dela eta, Fair Saturday munduko edozein hiri eta tokitan gerta daiteke. Azken edizioan 150 herri baino gehiagotan ospatu zen, 15 egoitza ofizialekin. Era berean, 2015az geroztik, hiri eta lurralde ofizial berriak daude edizio bakoitzean, proiektuaren lider izan nahi dutenak maila globalean, eta herritarrei beste egun bat eskaini nahi dietenak, kultura eta enpatia soziala beren hiriko protagonista izan daitezen.\nGaur egun, Fair Saturday 2020 hiri ofizialak honako hauek izan dira:\nZer esan nahi du hiri edo eskualde ofiziala izateak?\nHiri/eskualde ofizial batek jaialdia antolatzea sustatzen du bere erakunde publikoen bidez. Fair Saturday proiektua urtean zehar garatzeaz arduratzen da, hirian/eskualdean arrakasta izango duela bermatzeko eta urtero artearen, kulturaren eta gizarte-proiektuen aldeko mobilizazio handia eragiteko. Era berean, hiria/eskualdea Fair Saturday nazioarteko hiri eta eskualde ofizialen sarearen parte izango da.\nEkitaldi bat antola dezaket nire hirian, hiri ofiziala ez bada ere?\nBai, Fair Saturday munduko edozein hiritan eta hiri horretako edozein lekutan gerta daiteke. Ekitaldi gehienak edizio bakoitzeko hiri ofizialetan egingo dira, baina zurean ere parte har dezakezu.\nNola finantzatzen da Fair Saturday?\nFair Saturday irabazi asmorik gabeko erakundea da, 2015ean erregistratua. Fundazioaren diru-sarreren iturriak honako hauek dira nagusiki:\nProiektua bere lurraldean gauzatu nahi duten hiriekin eta eskualdeetako agintariekin egindako akordioak\nProiektuan sinesten duten eta proiektuan parte hartu nahi duten markak\nFair Saturdayren antzeko helburuak dituzten erakundeen diru-laguntza publikoak edo pribatuak\nFair Saturday ekitaldi bat antolatzea\nZer motatako artistek eta erakunde kulturalek parte har dezakete?\nEra guztietako artistek eta erakunde kulturalek parte har dezakete, bai amateurrek, bai profesionalek, bai erdi-profesionalek, banaka edo taldeka. Artista amateur pribatuek osatzen dute jaialdia: musika-taldeek, antzerki- eta dantza-eskolek, unibertsitate-taldeek, abesbatzek, tabernek, kontzertu-aretoek eta abarrek.\nNola egiten da Fair Saturday?\nFair Saturdayren ekitaldi guztiak azaroko azken larunbatean ospatuko dira\nJarduera nagusiak kulturala izan behar du, kulturak ez du bigarren mailako zereginik\nFair Saturdayren ekitaldi guztiek GKE edo proiektu sozial batekin elkarlanean dihardute\nGKEak gune bat izango du ekitaldian bere burua ezagutzera emateko eta\nBere lana aurkeztea\nAurreko asteetan, ekitaldia Fair Saturday kartelaren parte izango da mundu mailan, bai webgunean, bai Fair Saturday aplikazio mugikorrean. Horrela, erraza izango da ekitaldia nahi duzuen pertsona guztiekin partekatzea. Fair Saturday egunean beharrezkoa da manifestua entzuleekin partekatzeko tarte bat ematea. Eta irabazien zati bat proiektu sozial batera bideratzen bada, ekitaldia baino minutu batzuk lehenago eskaini beharko da, kausa sozialaren ordezkari batek entzuleei ahoz azaldu ahal izateko garatzen duten proiektu onuraduna. Jaialdiaren edizio honetan, inpaktu soziala sortu ahal izango duzu zure proiektu kulturala aukeratuz.\nNor arduratzen da ekitaldien ekoizpenaz?\nFair Saturday osatzen duten ekitaldiak modu autonomoan antolatzen dira. Fair Saturdayk ekitaldia antolatzen lagunduko du, ahal den neurrian, eta prozesu osoan lagunduko du. Fair Saturdayk ez du komisiorik kobratzen mugimendua osatzen duten gertaeretatik. Fair Saturday ez da izango artistei cachet ordaintzeko ardura izango duen erakundea. Hala ere, artisten eskura jarriko ditu komunikazio-kanal eta -tresna guztiak, doan, ekitaldia arrakastatsua izango dela eta artistek horren onura jaso dezaketela ziurtatzeko.\nNola parte har dezaket Fair Saturdayn artista edo kultur erakunde gisa?\nArtista bazara, kultura-erakunde bat, ekitaldiak egiteko espazio bat baduzu edo proiektu artistiko bat baduzu, eta dena pentsatuta baduzu, hau da egin dezakezuna:\nZure hirian Fair Saturday egunean aurrez aurreko/online ekitaldi bat antolatzea\nEgun horretan programatuta duzun ekitaldia/ikuskizuna Fair Saturday programan sartzea, gizarte-proiektu bati babesa emanez*.\nFair Saturday aplikazioan grabatuta duzun ekitaldia/ikuskizuna berritasun gisa sartzea edizio honetarako.\nIdeia bat baduzu, baina nola gauzatu ez badakizu, espazio bat baduzu eta aprobetxa dezaketen artisten bila ari bazara, edo ekitaldi bat baduzu eta ez badakizu non jardun, idatz iezaguzu eta laguntzen saiatuko gara\nAntolatu dezaket ekitaldi bat artista ez banaiz?\nBai horixe! Fair Saturday mugimendu irekia da. Ekitaldi bat banaka, enpresa gisa, GKE gisa antola dezakezu Ez dituzte soilik artistek ekitaldi kulturalak antolatzen. Idatzi info@fairsaturday.org helbidera eta lagunduko dizugu.\nNon egin dezaket nire ekitaldia?\nZure hiriko edozein espaziotan egin dezakezu zure ekitaldia: plaza batean, taberna batean, liburutegi batean, denda batean, antzoki batean, ikastetxe batean edo metroan. Libre zara zure ekitaldia nahi duzun lekuan egiteko. Edo online ere parte hartu ahal izango duzu gure app-aren bidez.\nAhal den neurrian jarduteko espazio bat bilatzen lagunduko dizugu. Badira espazio perfektua aurkitzen lagunduko dizuten plataformak eta bilatzaileak ere. Idatzi informazio gehiagorako.\nNola egin nire online ekitaldia?\nFair Saturday 2021en edizio honetan ere online ekitaldi bat egin ahal izango da gure app bidez. Erregistratu app-ean eta igo zure ekitaldia.\nNire edukia Fair Saturday ekitaldien webgunerako bakarrik da?\nEz, zure edukiaren jabetza-eskubide guztiak gordeko dituzu, baina Fair Saturdayri baimena ematen diozu kopiatzeko, audientziaren esku jartzeko eta sustatzeko, bai eta gordetzeko ere. Fair Saturdayk ez du inolako edukirik banatuko, ezta merkaturatuko ere, aurretik abisatu eta baimendu gabe.\nAntolatu dezaket ekitaldi bat Fair Saturdayn beste egun batean?\nFair Saturday azaroaren azken larunbatean izango da urtero, Fair Saturday dela eta egingo diren ekitaldi guztiak egun horretan izango dira. Salbuespenak egingo dira inaugurazio-ekitaldiarekin, edizioa itxiko duen ekitaldiarekin eta salbuespenezko egoerekin.\nZein da Fair Saturday lehiaketan izena emateko epea?\nDeialdia azaroaren 15ean itxiko da.\nData horren ondoren, ekitaldien proposamenak onartzen jarraituko dugu, baina ezingo dute deialdiaren epearen barruan izena ematen duten ekitaldien promozio bera izan.\nFair Saturdayren ekitaldi guztiak doakoak dira?\nFair Saturdayren ekitaldi guztiak ez dira sarrera librekoak izan behar, ekitaldi bakoitza modu autonomoan antolatzen da eta sarrera dagoen ala ez eta sarrera horren prezioa zehazten du. Jendeari adierazi nahi diogu kulturak balio bat duela. Horregatik, ekitaldia doakoa izan arren, publikoak gozatu duen ikuskizuna bere dohaintzarekin baloratzen du, eta artistek erabakitzen dute osorik edo ez GKE bati ematea.\nNola saldu ditzaket nire ekitaldirako sarrerak?\nAntolatzen duzun ekitaldi motaren arabera, sarrerak saltzeko gure plataforma erabili ahal izango duzu, FStickets, edo sarrerak saltzeko zure aukerako plataforma aukeratu ahal izango duzu. Ezagutu aukera guztiak “nola igo zure ekitaldia webgunera” gidaren bidez.\nZer abantaila ditu Fair Saturdayren sarrera-plataforma (presentziala/online) erabiltzeak?\nIrabazi-asmorik gabeko plataforma da, eta sektore artistiko eta kulturalaren onurak maximizatzea du helburu. Ordaindu beharreko komisio bakarrak ordainketa-pasabidean ezarritakoak dira. Fair Saturdayk ez die komisiorik kobratzen ez artistari ez entzuleei.\nIkusi ahal izango ditut nire ekitaldietara sartu diren pertsonen metrikak?\nZure kontuaren bidez, sarrerak zenbat lagunek erosi dituzten eta bakoitzak zenbat diru gastatu duen jakin ahal izango duzu. Plataformara igotzen dituzun bideoak bistaratzeko metrikak ere zure eskura jarriko ditugu\nZenbat denbora daramat nire ekitaldirako sarrerak saltzen?\nWebguneko ekitaldiaren esteka partekatu ahal izango duzu, onartu eta argitaratu bezain laster. Jendeak, gutxienez, online ekitaldia baino bi aste lehenago eta aurrez aurreko ekitaldia baino lau aste lehenago erosi ahal izango ditu sarrerak.\nNoiz transferituko zait sarreren salmentaren bidez sortutako dirua?\nDirua banku-transferentzia bidez bidaliko da jaialdia egin eta hurrengo egunean.\nNork aukeratzen du proiektu soziala?\nArtistek edo ekitaldiaren antolaketaz arduratzen den erakundeak aukeratzen dute zein gizarte-proiekturekin eta nola lagundu.\nNola funtzionatzen du GKEarekiko lankidetzak?\nGKEarekiko lankidetza aldatu egiten da ekitaldiaren antolaketaren arabera. Hona hemen adibide batzuk:\nSarreren ehuneko bat ematea\nPublikoaren dohaintza libreak\nArtisten katxetaren ehuneko baten dohaintza\nGKEaren merchandising salmenta\nGKEarentzako elikagaiak, jostailuak edo bestelakoak biltzea\nEkitaldiek ez dute zertan %100 ongintzazkoak izan, artistei dagokien erabakia da. Era berean, lankidetzaren gutxieneko ehunekorik ere ez dago.\nNola parte har dezaket GKE gisa?\nGKE baten parte bazara edo ezagutzen baduzu, hauek dira parte hartzeko moduak:\nFair Saturdayko GKE ofizialetako kide izan zaitezke, eta gure artistek elkarlanean aritzeko proiektuetako bat izan.\nZure hirian artistak edo erakunde kulturalak bila ditzakezu eta zure GKEaren aldeko Fair Saturday jaialdian parte hartzera gonbidatu.\nZure kultur ekitaldia Fair Saturdayren barruan antola dezakezu. Guk lagunduko dizugu.\nHorri buruzko informazio gehiago ikus dezakezu “GKEentzako gida” n edo info@fairsaturday.org helbidera idatz diezagukezu informazio gehiagorako. [Laster]\nZerk biltzen ditu "gizarte-proiektuak"?\nSalbuespen gisa, Fair Saturday 2020ren edizioan, onuren kopurua artista/erakunde kulturaletara bideratzea baimendu zen, proiektu kultural eta sozialak garatzen jarraitu ahal izan zezaten.\nNire ekitaldirako babesleak bila ditzaket?\nBai, parte hartzen duen artista eta erakunde kultural bakoitza libre da bere babesleekin lan egiteko, baina Fair Saturday ez da hirugarrenekin hartutako akordioen erantzule izango.\nZer ikusgarritasun emango litzaieke nire ekitaldiaren babesleei?\nEkitaldien babesleek honako hauek izango dituzte:\nEkitaldiaren karteletan eta bestelako diseinuetan parte hartzea\nEkitaldira bideratutako webgunearen eta app-aren espazioan egotea\nEkitaldiari buruzko aipamenak sare sozialetako argitalpen guztietan.\nZer sustapen-tresna eskaintzen ditu Fair Saturdayk?\nFair Saturdayren ekitaldi guztiek honako hauek dituzte:\nBere ekitaldia sustatzeko gune bat webgunean\nEspazio bat aplikazio mugikor ofizialean\nSustapena sare sozialen, blogaren eta newsletterraren bidez\nEkitaldirako diseinuak eta sinesgarritasunak\nGainera, Fair Saturday jaialdiaren edizio bakoitzaren programazio osoa sare sozialen, kartel orokorren eta hedabide kolaboratzaileen bidez ere sustatuko da.\nNola erabili behar dut Fair Saturdayren irudia?\nFair Saturdayren logotipoa deskarga dezakezu hemen. Fair Saturday marka erabiltzeko xehetasun guztiak jakin nahi badituzu, kontsultatu gure Estilo Eskuliburua. [Laster] Zalantzarik baduzu, idatzi helbide honetara: comunicacion@fairsaturday.org.\nParte hartzeko beste modu batzuk\nNola batu naiteke boluntarioen sarera?\nArtea eta kultura maite badituzu eta mundua aldatzearekin ere amets egiten baduzu eta partekatu nahi duzun tarte bat baduzu, honako hauek egin ditzakezu:\nFair Saturdayko boluntario taldean parte hartzea, aurrez aurreko edo online ekitaldietan lagunduz.\nEdukiak sortzen laguntzea eta egiten duguna kontatzen laguntzea\nHizkuntzak baldin badakizkizu, itzuli gure edukiak, gure mezua urrunago eta jende gehiagorengana iritsi ahal izateko\nLagundu Fair Saturday kontatzen zure ustez interesatzen zaionari (hedabideak, artistak, enpresak, etab.)\nHorri buruzko informazio gehiago ikus dezakezu “Boluntariotzarako gida” n, edo harremanetan jar zaitezke ideiaren bat izanez gero edo informazio gehiago nahi izanez gero.


Ibai-Arteren adierazpenak TAO-ren inguruan | Mondraberri Arrasateko Ataria\nHasiera Albisteak Ibai-Arteren adierazpenak TAO-ren inguruan\nLehenik eta behin, esan behar da bilera hau Ibai-Artek eskatuta egin zela, eta ez Udalak aurreikusita zuelako egitea. Gainera, deialdia elkartearen esku baino ez zuten utzi, Udalak ez zien merkatariei eta ostalariei dei egin, gai honek negozioetarako duen garrantzia jakinda.\nTAO sistemari dagokionez, esan behar dugu ez dutela inolako ekintzarik aurreikusi gure dendetara etorri behar duten bezeroek hobariren bat, erraztasunen bat … izan dezaten aparkatzeko, diru-bilketaren zaletasunak baino ez du kezkatzen. Guk aparkaleku pribatuetan ibilgailuak sartzen dituzten herritarrei hobariak ematea, “Ferixalekua” bezalako gune gehiago jartzea, eta abar. proposatzen dugu. Bezeroek aparkatzeko erraztasunak nahi dituzte, eta ez daude prest ordaintzeko, beraz, TAO sistema ezarrita arrazoi gehiago izango dute erosketak Arrasatetik kanpo egiteko.\nEta bezeroentzat ez ezik, lokaletako jabeentzat eta langileentzat ere ez dute aparkalekurik aurreikusi. Arrasaten zergak ordaintzen ditugun lokal eta negozioen jabe garen aldetik (ordaindutako zergak herritarrenak baino handiagoak izanik eta kasu askotan gehiegizkoak, honen adibide da bi langile izatetik hirura pasatuz gero, urtean 500€ gehiago ordaindu behar ditugula zaborrarengatik), gure ibilgailuei eta gure beharrei ere irtenbidea ematea eskatzen dugu. Merkatariok ezin diogu, kasurik onenean, hilean 96€ gehiago ordaindu Arrasateko Udalari lan egin ahal izateko. Gainera, saltokiak ditugun herriko zenbait eremutan egoiliarren guneak baino ez izateak ere haritzen gaitu. Oraindik badaude zamalanetarako guneak egokitu gabeko merkataritza guneak, eta, gainera, aparkatu behar izango dugun gunea urruntzen digute.\nGainera, planteatzen zen edozein iradokizun, proposamen, aukera eta abarren aurrean, erantzuna banaka edo taldean, webgunetik edo Etxaluzen, Bazen, Kulturaten eta Kiroldegian horretarako espresuki ezarri diren lau postontzietan idazki bat aurkeztea izan zen, bileran bertan, zuzenean, oharrak hartu eta kontuan hartu beharrean.\nAzpimarratu behar dugu baita ere, gure aurkezpenera ez zela kargu publikorik hurbildu, eta hori enpatia falta handia iruditzen zaigu. Arrasaten oraindik ez gaituztela baloratzen erakusten duen beste arrazoi bat. Abenduan 4 saltoki itxi dira Arrasaten, eta badirudi ez diola inori axola, noiz izango da Udal honentzat txikizkako merkataritza guztientzat beharrezko den ondare?\nAdos gaude hirigunea atseginagoa egitearekin eta bizi-kalitatea hobetzearekin, baina lehenik eta behin nolako Arrasate nahi dugun jakin behar dugu, norantz jo nahi dugun, eta, ondoren ezarri behar dira TAO bezalako sistemak (hau bada behar duguna), honekin sortu daitezkeen arazoei egokitutako konponbideak ditugunean (disuasorio-aparkalekuak, bidegorriak, bizikleta eta patineteentzako aparkalekuak, bezeroentzako TAO biguneko eremuak, garraio publikoaren sarea hobetu, etab.).


Eap - iek izapideen Orokorra - buzón Ético eta Gobernu Ona\nEn Github biltegia\nPostontzia Ético eta gobernu onaren kanala da herritarren parte-hartzea ahalbidetzen duen asegurua, anonimoa ezagutzera emateko kontrakoa edozein ekintza edo omisio gobernu onaren printzipioak eta, hala, kudeaketa publikoa indartzea.\nHTML, JAVA, Web Zerbitzuak\nPostontzia Ético eta gobernu onaren-kanal seguru bat sortzen da partaidetza elektronikoa eskaintzea komeni den esparru bat bide berri izan dezan edozein ekintza edo omisio kontrakoa gobernu onaren printzipioak modu gisa, sendotzeko kudeaketa publikoa.\nInformazio guztien konfidentzialtasuna bermatzeko mekanismoak ere ematen digu, bai eta komunikazio-gune bat, anonimotasuna ahalbidetzen duen asegurua, eusteko kudeaketa-organoa eta harremanetan jakin izapidetze egoera. erraztu nahi Da edozein pertsona edo zerbitzari publiko informazioa emateko gai izango, askatasun osoz, errepresaliak jasaten gabe.\nPostontzira Ético buruzko eginkizunak, zerbitzu zuzendaritzak eta gobernu onaren analisi askatasun funtzionala, mende egon daitekeen, batez ere baldintzatzen duten Aginduak hierarkikoak mantentzeari dagokionez datu pertsonalak tratatzen dituen.


CRUSH TO CRUSH. BBK bada, garbikeri morea da • ZUZEU\nCRUSH TO CRUSH. BBK bada, garbikeri morea da –\nBankak etengabe harritzen gaitu. Duela urte batzuk Kutxabankek eskola-esparruan izan zuen intrusismoa salatu genuen “bizitzarako finantzak” unitate didaktikoa plazaratu zuenean. Unitate horren helburua “ikasleei gaitasun eta trebetasun finantzario batzuk eskuratzen erraztea” da, “helduarorako trantsizioan ezinbestekoak izango zaizkienak”, hala nola finantza-sistemaren funtzionamendua, inbertsioak, kreditua… baina, batez ere, honako hauek betetzea: banku erakundearekin hartutako eginbeharrak.\nGure harridura are eta handiagoa da orain BBK denean “Crush to crush” hezkuntza-proiektua abian jartzen duena. Haren hitzetan, aitzindaria da Europako eskola-ingurunean indarkeria matxistaren aurka borrokatzeko eta bere asmoa neskatoak ahalduntzea eta mutikoak heztea da, neskak genero- indarkeriaren biktima nagusiak direla eta oso goiz eragin diezaieketela aitortuta. Horretarako, hitzez hitz: “Hezitzaileak gaitzea, gaiari buruzko prestakuntza egokia izan dezaten, bai eta dinamika elkarreragileak eraginkortasunez erabil ditzaten ere”. Azken batean, programa horrek tresna didaktikoak eman nahi dizkie hezitzaileei, genero-gaietan fidagarriak diren prestakuntza-prozesuak dinamizatu ahal izateko.\nNazkatuta gaude erakunde pribatuek hezkuntza publikoan egiten duten injerentziekin. Baita Hezkuntza Sailaren utzikeriarekin ere, intrusio horien esku uzten baitute hezkuntza-langileen prestakuntza. Zeharo larria da jakinik intrusio horiek bilatzen duten gauza bakarra aurpegia garbitzea dela, obra soziala pribatizatu eta desegiten duten bitartean. Hain kezkatuta badaude berdintasunarekin, emakumeenganako indarkeriaren sustraia gizonen eta emakumeen arteko desberdintasuna besterik ez delako, hobe lukete beren entitatean soldata-arrakala, kristalezko sabaiak, zoru itsaskorra… ezabatzea eta emakume gehiago sartzea beren zuzendaritza-kontseiluetan.


Losada | ARETXABALETAKO IZOZKITEGIA - Losada\nProiektu hau Aretxabaletako izozkitegiaren bezeroen esparruari dagokio. Irudia eta distribuzioa aldatzeko intentziaorekin planteatutakoa. Honen ondorioz, espazio irekiago bat lortzen da. Kolore neutroak, material nobleak, eta iluminazio berezia erabiliz, izozkia jateko eta saltzeko giro egokia lortzen da. Izenean sartutako kolorea, uda partea eta izozkien freskotasuna gogorarazten digu.


"30 urteko harmonizazio fiskala Euskadin" jardunaldiaren balantzea - Concierto Económico Vasco | Ad Concordiam\n/"30 urteko harmonizazio fiskala Euskadin" jardunaldiaren balantzea\nAurten 30 urte bete dira Euskadiko Zerga Koordinaziorako Organoa sortu zenetik. Euskadiko Zerga Koordinaziorako Organoaren eginkizun nagusia da foru aldundien arteko harmonizazioa, koordinazioa eta lankidetza bultzatzea, zerga-eskumenak egokiro baliatzeari dagokionez, zerga-kudeaketaren arloan eraginkortasun handiagoa erdieste aldera. Erakunde arteko organo horren barruan, duela 30 urtetik hona, modu koordinatuan gauzatu dira funtsean harmonizaturik dauden foru zergen sistemak zehaztu dituzten zerga-eraldatze nagusiak.\nEZKOren 30. urteurrenaren testuinguruan, uztailaren 19an jardunaldi bat egin zen EHUren Udako Ikastaroen barruan, eta bertan organo horren iragana, oraina eta etorkizuna aztertu eta eztabaidatu zen.\nJardunaldiko hizlariek nabarmendu zutenez, Euskadiko harmonizazio fiskalaren rolari ezin zaio norabide bakarreko ikuspegi batekin heldu; izan ere, abiaburu hori testuinguruan kokatu behar da, betiere abiaburu hori eskatzen duten eszenatokiak eta horietako bakoitzean lortu nahi diren xedeak kontuan hartuta. Horrek esan nahi du abiaburu horren edukia eta artikulazioa espezifikoa eta desberdina izango dela horietako bakoitzean. Horrela, gutxienez lau erlazio-alor bereizten ditugu:\n- EAEren barneko agertokia.\n- EAEko zerga-sistema foralen eta lurralde erkidearen arteko erlazioari dagokion bertako agertokia.\n- Europar Batasunaren agertokia.\n- BEPS osteko garaiaren agertoki globala.\nEremu horietan guztietan, Zerga Koordinaziorako Organoak beste esparru eta funtzionalitate bat du, abiaburu horren eraginkortasuna eta efizientzia bultzatze aldera, euskal zerga-sistemak gainerako zerga-sistemekin behar bezala erlazionatzen eta integratzen direla bermatzeko xedez.\nItunaren aplikazioaren lehen urteetan, bai zerga-administrazioek, bai mundu akademikoak, oro har, zerga-harmonizazioaren barne-dimentsioa garatzeari ekin zioten, eta hori zen arrazoizkoena eta beharrezkoena testuinguru horretan. 2000. urtera arte, gutxi gorabehera, foru sistemen eta lurralde erkidearen arteko harmonizazioan oinarritu zen eztabaida. Ondorik, EAEko barne planoa izan zen interesgune nagusia. Barne-harmonizazio prozesu hori gaur egun helduta eta finkatuta dago.\nUne honetan, erronka nagusia nazioarteko kanpo dimentsiotik dator. Nazioarteko ikuspegia ezinbestekoa da XXI. mendean, Euskal Autonomia Erkidegoko zerga-sistemek jurisdikzio fiskal bat gehiago osatzen baitute Europar Batasunaren barruan eta zerga-mapa globala osatzen baitute; maila globaleko beste zerga-jurisdikzio batzuekin erlazionatzen dira, eta ekonomia globalaren esparruan garatzen diren jarduera ekonomikoak dituzten zergadunei aplikatzen zaizkie. Horregatik, zerga-harmonizazioaren, lankidetzaren eta harmonizazioaren abiaburuaren barne-dimentsioa nazioarteko dimentsioarekin osatu da azken hamarkadan, eta haren protagonismoa gero eta handiagoa da.\nAmaitzeko, laburpen gisa, Jardunaldian planteatutako gai nagusietako batzuk laburbiltzeko balio dezaketen lau ondorio azpimarratu nahi nituzke:\n1. Euskadiko Zerga Koordinaziorako Organoaren 30 urteen analisiak ondokoa uzten digu balantze gisa: organo horretan ordezkaturik dauden sentsibilitate instituzional desberdinen etengabeko uztarketa; izan ere, legealdiren batean, 4 alderdi politikok gobernatu dituzte alor horiek, funtsean desberdinak diren zerga-politikaren arloko ideiekin.\n2. Autonomia Estatutuak EAEn duen eskumen harmonizatzaileak foru-lurraldeen eskumen fiskaletarako dakarren esku-sartzeari datxezkion tentsioak 'ex ante' ebatzi dira Euskadiko Zerga Koordinaziorako Organoaren baitan, eta, beraz, Eusko Legebiltzarraren "ex post" esku-hartzea ez da beharrezkoa izan denbora honetan guztian. Euskal erakundeek beraiek nahita saihestu dute esku-hartze hori, guztientzat traumatikoa izan daitekeelako.\n3. Zerga-harmonizazioaren abiaburuaren nazioarteko dimentsioak –urteak dira jada harmonizazio horrek etorkizun izateari utzi diola, gure egungo errealitatearen parte baita, gero eta intentsitate handiagoarekin– hausnarketa eta konpromisoa eskatzen ditu euskal erakundeen aldetik, erantzukizunez aplikatu ahal izateko; horretarako, beharrezkoa da euskal erakundeen agendetan lehentasunezko gai gisa sartzea eta hari aurre egiteko behar diren bitarteko guztiak eskura jartzea.\n4. Azkenik, zerga-sistemek, haien konfigurazioak, printzipioek, zergak kudeatzeko moduak, 2019ko zergadunek berek, orain bezero ere deitzen ditugunek, ez dute zerikusirik 1989koekin. Horregatik, desiragarria litzateke harmonizazio, lankidetza eta koordinazio fiskalaren lege-esparrua berrikustea, euskal ogasunok gure eskumenak garatzen ditugun egungo errealitatera egokitze aldera. Lan hori Eusko Legebiltzarrari dagokio, Estatutuaren aginduz, eta gomendagarria da berrikuspen hori foru ogasunen lankidetzarekin egitea, eta non hobeto Zerga Koordinaziorako Organoaren barruan baino.


Víctor Martín: Espresionismo telurikoa | Gastronomika\nVíctor Martín: Espresionismo telurikoa\nBukaerako ordua: 16:20\nTrigo Jatetxea (Valladolid)\nTrigok 2007an ireki zituen bere ateak. Víctor Martín sukaldariak eta bere emazteak, Noemí Martínezek, sommelier eta aretoko arduraduna, hamar urtetik gora daramate amets bati forma ematen… Gaztela eta Leoneko despentsa aberatsak nahiz sasoiko produkturik onenak hornitzen dute oinarri tradizionaleko bere karta bizi eta garaikidea.\nVíctorrek ñabarduraz beteriko elaborazioak burutzen ditu, hondo sendo eta zaporez beteak. Egosketa-puntuak, testurak eta kalitate handiko lehengaiak nabarmentzen dira beren dastatzeko menuetan, non teknikak eta errezetategi klasikoak bat egiten duten plater bakoitzean.\nBetiko sukaldaritzaren zale amorratua eta sorterriari lotua, Víctor (1972) Madrilgo eta Santiago de Compostelako Ostalaritza Eskoletan trebatu da. Familiako negozia martxan jarri aurretik, Santi Santamaríarekin lan egin zuen Bartzelonako el Racó de Can Fabesen, eta Madrilgo Sant Celonin. Bere formakuntzaren beste garai garrantzitsua Katalunian eman zen, Àbac, Rúcula edota Fonda Sala jatetxeetan.\nTrigok bere lehen Michelin izarra eskuratu du 2018ko edizioan. Baditu, gainera, bi Repsol eguzki. 2009ko Errebelazio Jatetxea sarian finalista izan zen Nazioarteko Gastronomia Kongresuan, Madrid Fusiónen eta 2011ko Chef Millesime sarian.


Aldi baterako ezintasunaren kudeaketa - FREMAP kanala - Diziplina anitzeko FREMAP taldea\nFREMAPeko diziplina anitzeko taldea\nOsasunaren erabateko programa gauzatzeko, hainbat profesionalez osatutako diziplina anitzeko lantaldea du FREMAPek: sendagileak, erizainak, fisioterapeutak, kudeatzaileak, gizarte langileak nahiz prebentzioko teknikariak, guztiak enpresekin elkarlanean, langileen osasuna hobetu eta ondorioz enpresaren lehiakortasuna ere hobetzeko, jarduera hauek eginez:\nHona hemen Prebentzio Arloan garatzen dituen jarduerak:\nLangileen segurtasuna eta osasuna sustatzea.\nEzbehar kopurua kontrolatzea eta, horretarako, istripuen eta gaixotasun profesionalen bilakaerari buruzko informazioa ematea.\nArrisku egoerak identifikatzea eta kontrol neurrien aukerari eta ezarpenari buruzko aholkuak ematea.\nPrebentzioa integra dadila sustatzea. Prebentzioaren betekizunak bere gain hartzen dituzten zuzendari, teknikari eta agintarien ezagutzak eguneratzen ditugu.\nJendarteratzea eta sentsibilizatzea. Langileak laneko arriskuen prebentzioaren garrantziari buruz informatu eta sentsibilizatzeko, FREMAPek dibulgaziozko materialen katalogo zabala jartzen du bere enpresa elkartuen eskueran.\nEnpresa bakoitzarekin elkarlanean jardutea aurrez aurreko hitzaldiak antolatzen.\nBonusa lortzeko aholkularitza. (Martxoaren 31ko 404/2010 Errege Dekretua, ekainaren 2ko TIN/1448/2010 Agindua ).\nLaneko arriskuen prebentzioaren arloko lege berritasunei eta berritasun teknikoei buruzko informazio eguneratua ematea.\nGertatutako istripuak eta detektatutako gaixotasunak oinarritzat hartuta, arrisku gehien eragiten dituzten prozesu eta jarduerak identifikatzen laguntzen duten ikerketa eta azterketa proiektuak garatzea.\nTrafikoko lan istripua prebenitzea.\nInformazio gehiago: PREBENTZIO kanala\nFREMAPen hizketakide bakarra\nJarduera hauek garatzen dira:\nZerbitzuaren prestazioan parte hartzen duten arlo guztien arteko lankidetza eta komunikazioa koordinatzen du (Prebentzioko Arloa, Osasuneko Arloa eta Kudeaketako Arloa), paziente nahiz enpresei arreta pertsonalizatua ematea lortzeko.\nKontingentzia arrunteko baja medikoak erregistratzea eta bermeak egiaztatzea (langilearen afiliazioa, enpresen kotizazioa, gabezia).\nEnpresek Delt@ bidez bidalitako lan istripuen parteak eta CEPROSSen jakinarazitako gaixotasun profesionalak erregistratzea eta bermeak egiaztatzea.\nPrestazio ekonomikoa jasotzeko eskubidea aitortzea, baita, hura eskuratzeko bete beharreko baldintzak egiaztatu ondoren, hura ukatu, deuseztatu edo etetea ere.\nPrestazio ekonomikoak kudeatzea (zuzeneko ordainketak langileei).\nEnpresen ordainketa eskuordetua kudeatzea.\nAldi baterako ezintasunaren indizeen bilakaera aztertzea eta alta medikoa jaso gabe dauden langileen jarraipena egitea.\nGizarte Segurantzako Institutu Nazionalaren Probintzia Zuzendaritzari ezintasuneko espedienteak aurkeztea.\nEnpresa elkartuekin lankidetzan aritzea haien langileen arazo sozialak konpontzeko, betiere errespetatuz informazioaren konfidentzialtasuna.\nErraztasunak ematea berriz ere lanpostuan egoki hasteko edo, hala badagokio, laneko istripuaren ondoren sortutako lan egoera berrira laneratzeko. Ildo horretan, sustatu egingo da Berregokitzapen Profesionala .\nAholkularitza ematea ondorio ezgaitzaileak izan dituzten langileei prestakuntza emateko aukerei buruz; balorazio eta lanbide orientazioko lantaldeak aztertuko ditu aukera horiek.\nLangileei baliaezintasun, heriotza eta biziraute espedienteen izapideei buruzko aholkuak ematea arauzko prestazioei eta prestazio sozialei buruzko guztian.\nEnpresa, langile eta sindikatuei informazioa ematea Prestazio berezien batzordea ematen dituen gizarte laguntzei buruz, beharrezkoa izanez gero.\nEnpresa elkartuekin elkarlanean aritzea aldi baterako ezintasuna murriztera bideratutako ekintzetan eta haien langileen arazo sozialak konpontzeko, gizarte langilearen laguntza eskatzen den kasu zehatzetan.\nPrestazio ekonomikoen arloa\nAldi baterako ezintasunagatiko eta ezintasun, heriotza eta bizirauteagatiko prestazioak modu zentralizatuan kudeatzea eta ezarritako epeetan kudeatzen direla egiaztatzea, langileak prestazioa dagokion denboran eta epeetan jaso ahal izateko moduan, hura eskuratzeko bete beharreko baldintzak betetzen dituela egiaztatu denean.\nAldi baterako ezintasunagatiko absentismoa kudeatzeko arloa\nEnpresekin elkarlanean aritzea osasunaren erabateko programa prestatzen.\nEnpresei aldi baterako ezintasunari buruzko txostenak ematea, hainbat adierazle barne harturik eta aldagai estatistiko hauen arabera: adina, generoa, kontratu mota, bajaren hila, asteko eguna eta espezialitate medikoa. Datuak aztertzea eta ondorioak ateratzea.\nAldi baterako ezintasunak enpresari eragiten dizkion kostu ekonomikoak zenbatestea.\nBenchmarking jardunaldiak egitea absentismoaren kudeaketan esperientzia bertsuak dituzten enpresen artean, direla sektore desberdinetakoak, direla berekoak.\nAldi baterako ezintasuna kudeatzeko aholkuak ematea\nHauek osatzen duten FREMAPen osasun sistema:\nFREMAPera elkartutako enpresetako langileek FREMAPek herrialde osoan zehar banatuta dituen 200 asistentzia zentroetako batean jaso ahal izango dute arreta medikoa, eta lantokitik edo bizilekutik hurbilen dagoen zentroa aukeratu ahal izango dute. Bertan osasun laguntza anbulatorio eta errehabilitazio tratamendu hoberenak jasoko ditu; izan ere, zuzkidura zabala dute hala bitarteko teknikoei nola profesionalei dagokienez.\nFREMAPen kezka nagusia langileengandik hurbil egotea da, zerbitzu onena eman ahal izateko. Hortik dator osasun laguntza deszentralizatzeko filosofia, gertutasunari eta hurbiltasunari balio ematen diona.\nPaziente bakoitzak bere sendagile arduraduna du eta hark koordinatzen ditu baja medikoaren prozesu osoa eta asistentziako tratamenduaren jarraitutasuna, maiz profesional ugarik esku hartzen duenez.\nHark erabakitzen ditu, halaber, diagnostikoa, tratamendua eta egin behar diren proba osagarriak; pazientearen intimitatea zaintzen du, eta hitzorduetarako epeak eta pautak ezartzen ditu patologiaren eta jarraitutako protokoloaren arabera.\nFREMAPek lau ospitale (Majadahonda, Sevilla, Bartzelona eta Vigo), eguneko lau ospitale (Valladolid, Jerez de la Frontera, Malaga eta Zaragoza) eta mutualitateen arteko bi zentro (Valentzia eta Bilbo) ditu, eta haietan espezialista medikoek artatzen dituzte langileak, asistentzia zentroei laguntza emanez; izan ere, teknologia mediko-zientifikoen sorta zabala dute tratamendu aurreratuenak aplikatzeko eta pazienteen susperraldia hobetuko duten proba mediko eta/edo ebakuntza kirurgikoak egiteko.\nAngiologia eta odol-hodi periferikoen kirurgia.\nKirurgia orokor digestiboa.\nIrudi bidezko diagnostikoa (X izpiak, erresonantzia magnetikoa, OTA, ekografia).\nAnalisi klinikoen laborategia.\nGoiko gorputz-adarraren unitatea.\nBeheko gorputz-adarraren unitatea.\nAnestesia ondoko suspertzerako unitatea (esnatze-gela).\nBihotzeko errehabilitazio unitatea.\nAzterketa biomekanikoaren unitatea.


«Lanterna»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Lanterna»: berrikuspenen arteko aldeak\n22:07, 29 ekaina 2011ko berrikusketa\n23 bytes added , Duela 10 urte\n22:06, 29 ekaina 2011ko berrikusketa (aldatu)\nt (Linterna (arkitektura) izenburuaren ordez, Lanterna ezarri da)\n22:07, 29 ekaina 2011ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n[[Fitxategi:RomaSIvoSapienzaParteAlta.jpg|thumb|200px|[[Sant'Ivo alla Sapienza]]ren linterna, [[Erroma]], ospetsua bere [[espiral]] formagatik]]\n'''Lanterna''' (edo ''Linterna'''), [[arkitektura]]n, [[kupula]] baten gainean jarritako [[dorre (eraikuntza)|dorre]] erako egitura da, leihateen bidez, eraikinaren barnean argiztatzea ahalbidetzen duena.\n[[Zirkulu]] edo [[poligono]] erako [[oinplano]]duna, barnealderantz irekitzen da zuzenean kupularen[[kupula]]ren gainean, eutsiko duen oinarri mailarik gabe. Bere funtzioa, kupula argiztatzea da, bertan [[leiho]]ak irekitzen diren horma bertikalen bidez. Arrazoi honegatik, eta formaren antzekotasunagatik, "linternalanterna" deitzen zaie.\nLinternarenLanternaren goikaldearengoialdearen gainean, ohi, eliza edo beste eraikin erlijioso batzuetan, [[kristautasun]]aren ikurra den [[gurutze]] bat jartzen da.\n[[Pizkunde]]tik aurrera, kupulak eraikitzeko teknika aurkitu zenean, artistak, linternentzakolanternentzako forma eta konponbide orijinalakoriginalak pentsatzen hasi ziren, zeruan nabarmentzen diren elementu bereizgarri bezala erabateko garrantzia emanez.


Prebentzioko ordezkarien prestakuntzarako diru-laguntzak eta kudeaketa\nLaneko arriskuak prebenitzeko ikastaroetarako diru-laguntzen kudeaketa eta ikastaroen antolaketa, prebentzioko ordezkariak prestatzeko, eta ikastaroen ziurtagiria.\nUztailaren 30eko 125/2018 Dekretua, zeinaren bidez oinarri orokorrak ezarri ziren dirulaguntza-programa honetarako EAEko lantokietako edo enpresetako prebentzio-ordezkariak trebatzeko oinarrizko prestakuntza ematen duten entitate publiko nahiz pribatuentzako dirulaguntzen programarako.\n1997ko abenduaren 19ko Ebazpena, Lan eta Gizarte Segurantzako zuzendariarena, "EAEko Osasun Arloan eta Lan Arriskuen Aurreneurrien Arloko Lanbidearteko Akordioa" erregistratzea eta argitaratzea agintzen duena.\nPrebentzioko ordezkariak; Prestakuntza-erakundeetako irakasleak


“Alarma-egoera ez da berria gazteontzat” | ConsejuvNA\n“Alarma-egoera ez da berria gazteontzat”\n1.05.20 | Sin categorizar\nGazteok hainbat urte daramatzagu alarma-egoeran, ez Covid-19 gaixotasunaren eraginez, baizik eta gure errealitateagatik eta gure bizitza-proiektua sortzen saiatzen garenean aurkitzen ditugun oztopoengatik. Kalitatezko hezkuntza eskuratu, lan duina aurkitu, eta etxebizitza bat jasotzeko aukera izan nahiko genuke, hain zuzen ere.\nGaurko egunez 1886. urtean, Chicago-ko martiriek lanaldia 8 ordutara mugatzen zuen legea lortzearen alde borrokatu egin zuten. Nahiz eta ordutik aurrera hainbat erdiespen lortu, 134 urte geroago oraindik lanari lotutako arazoak gazteon buruhausterik handienetako batzuk izaten dira, eta aurre eman behar zaion erronkarik garrantzitsuenetakoa da lana. Eta, gainera, berehala egin behar da.\nAtzera begiratuz gero, konturatuko gara Nafarroako Gazteriaren Kontseiluak 2016. urtean “kaka hutsa ziren lanen epidemia” zetorrela ohartarazi zuen eta, nahiz eta estatistikak baikorrak izan, egia esan errealitatea oso desberdina da. Gazteen langabeziak behera egin duen arren, datuek erakusten dute lana izatea eta lan duina eta egonkorra izatea ez direla gauza bera; izan ere, ezegonkortasuna, behin-behinekotasuna, partzialitatea eta soldata baxuak gazteen enpleguari estu lotuta dauden hitzak dira.\nHalaber, eremu honetan beste arazo asko ditugu: genero-desparekotasuna, prestakuntza gehiegi, ziurgabetasuna, kalteberatasuna, bereizkeria lanpostuan, enpresarien gehiegikeriak, lan-kontratuak ordezkatzen dituzten praktikak eta bekak, autonomo faltsuak, eta abar.\nCovid-19 gaixotasunak eragin duen osasun-krisialditik eratorritako egoera berriak kezkagarria zen egoera larriagotu egiten du eta, iraganean gertatu zen moduan, gazteria kaltetuen artean dago: aldi baterako enplegu-erregulazioak, arrazoirik gabeko iraizpenak, lan-gehiegikeria ugariago, ziurtasunik eza lanpostuan, ziurgabetasun handiago, kalteberatasun handiago, eten egin diren praktika akademikoak, eta abar. Beraz, eragozpen guzti horien ondorioz krisialdi berria dator gazteentzat.\nAurreko krisialdiak eragin zituen ondorio txar asko oraindik ez badira konpondu, datorren krisialdiak ekar dezakeenaren itxaropena guztiz etsigarria da. Hala ere, oraindik itxaropeneko abagunea daukagu. Izan ere, iraganean hartu ziren neurrien emaitzak ezagutzen ditugu, ekar zutena ezagutzen dugu eta, beraz, iraganean izan genituen okerrak saihestu ditzakegu.\nEtorriko denari aurrea hartu behar diogu prebentzio-politikak bultzatuz, itxaron eta geroago politika zuzengarriak bultzatu beharrean. Gaztelaniazko esaera zaharrak dioenez, “hobe da prebenitzea sendatzea baino”.\nEzegonkortasunaren eta iruzurrezko lan-harremanen aurka borrokatu; enplegu zerbitzu publikoak sendotu eta esparru guztietatik, tokikoa ere bai, gazteei hurbildu; belaunaldi-ordezkoaren garrantziari buruz kontzientziatu; informazioa, orientabidea eta laguntza sustatu lan-tartekatzeari dagokionez; landa-eremuetan bizi diren pertsonak ez baztertu; eta autoenplegua bultzatu. Horrek guztiak ahultasun handiko egoeran dauden pertsonei arreta handia jarriz, noski. Aipatutako neurriak gazteriak lan-ezegonkortasun egoeratik ateratzeko lehenengo urratsa izan behar direla uste dugu.\nPertsonak zein eskubideak garatuko diren politika guztien oinarrian egon beharko lirateke, eta gazteriak funtsezko eginkizuna izan behar du. Gazteok etorkizuna gara, bai, baina oraina ere osatzen dugu, eta arazoak gaur ditugu. Ondorioz, arazo horien erantzuna orain izan behar da.


Tiroideko minbiziaren tratamendua | Consumer\nTiroideko minbiziaren tratamendua\nTiroideko tumore gaizto gehienek pronostiko bikaina dute, 20 urterekin ia %90eko biziraupen-tasarekin\nTiroideko minbiziaren tratamenduak eragin handia du kaltetutako pertsonen bizi-kalitatean. Tiroideko kartzinoma bat (ohikoena) sendatzeko, pazienteak iodo erradioaktiboarekin tratatu behar dira ganbera isolatu batean. Hurrengo egunetako protokoloa oso zorrotza da: ezin dira inorengana hurbildu eta oso neurri zehatzak hartu behar dituzte. Ekintza horrek eragin handia du haren ongizate psikologikoan.\nArgentinako ministro Cristina Kirchnerrek izan duen tiroide-minak, 2011 eta 2012 bitartean, giza guruin horrek ekar ditzakeen osasun-arazo ugariei buruzko pandora-kutxa ireki du. Hasieran, medikuek susmoa izan zuten mandatariak minbizia zuela, baina, azkenean, erauzitako piezaren analisiak erakutsi zuen tumore onbera zela.\nZoritxarrez, hori ez da azken diagnostikoa Espainian tiroide-minbizia dutela jakin duten 3.000 lagunentzat. Tiroide guruina lepoaren erdian dago, non laringearen irtengunea -hodei esaten zaio- eta tximeleta forma duen. Nodulu bat detektatu ondoren, eskualde horretan minbizia nola garatzen den jakin daiteke. Gehienak onberak diren arren eta guruineko beste disfuntzio batzuekin erlazionatzen diren arren, kasuen proportzio txiki batean (%5), nodulu horiek gaiztoak dira (minbizia) eta, beraz, oso gertutik zaindu behar dira eta irmo tratatu behar dira berriro ager ez daitezen.\nUrtero detektatzen diren kasu gaizto guztien %80-85 tiroideko kartzinoma bereizia (CDT) dira. Tumore horrek gehiago eragiten dio emakumezkoari (% 80) gizonezkoari (% 60) baino, eta emakumezkoetan zazpigarren tumore ohikoena da. Haren eraginik handiena 30 eta 60 urte bitartekoa da, eta, batez ere, azal zuriko populazioari eragiten dio, Cristina Chamorrok, Tiroideko Minbiziaren Espainiako Elkarteko (AECAT) lehendakariak, dioenez.\nTiroideko minbiziaren gaiztotasuna aldakorra da. Tumore horietako gehienek pronostiko bikaina dute, 20 urteren buruan ia %90eko biziraupen-tasarekin; talde txiki batek, berriz, pronostiko txarra du, eta ez diote terapia konbentzionalari erantzuten.\nTiroideko minbizia: iodo erradioaktiboarekin egindako tratamendua\nTiroideko minbizian, ingurumenean kaltegarria den iodo erradioaktiboak hura sendatzeko balio du.\nNola tratatzen da minbizi mota hori? Lehenik eta behin, tiroide-tumorea ahalik eta gehien erauzteko kirurgia egiten da. Ondoren, iodo erradioaktiboaren edo erradioiodoaren tratamendua ematen da. Tiroide guruinaren berezitasun batek eragiten du hori, iodoa hartzen duen giza gorputzaren atal bakarra baita.\n2011ko berri unibertsalena, Japoniako lurrikara eta Fukushimako Zentral Nuklearraren ondorengo jario erradioaktiboa gogoratu behar dira. Horri esker, iodo erradioaktiboarekin kutsatutako elikagaiak arnastu edo irenstean tiroideko minbizia izateko biztanleriak zuen arrisku handiaren berri eman zitzaion jende guztiari. Izan ere, guruin hori da erradiazioak jasotzen dituen organismoko bakarra. Horregatik, ihes erradioaktiboaren ondoren, populazio japoniarrak iodo-pilulak jaso zituen tiroidea asetzeko, airea eta elikagaiak kutsatu zituen iodo erradioaktiboa ez harrapatzeko eta neoplasia garatzeko.\nBitxia bada ere, lehendik diagnostikatutako minbizia bada, iodo erradioaktiboak, ingurumenean kaltegarria denak, hura sendatzeko balio du. CDT diagnostikatzen denean, zelula gaiztoek iodoa atzematen dute oraindik, eta hori oso baliagarria da ikuspuntu terapeutikotik.\n“Guruin honetako zelula horiek iodoa kaptatzen duten bakarrak izaten jarraitzen badute, oso pronostiko ona dute minbizi horiek; izan ere, organismoaren gainerakoekin alderatuta desberdinak direnez, oso emaitza ona ematen duen tratamendu bat aplika daiteke horiek kentzeko: iodo erradioaktiboa ematea”, azaldu du Chamorrok. Gertatzen dena da tiroideko zelula kantzerigenoek bakarrik xurgatzen dutela iodo erradioaktiboa, eta suntsitu egiten direla.\nTiroideko minbizia tratatzeko prestatzea\nAlbiste txarra da iodo erradioaktiboarekin egindako tratamenduak eragina duela tiroideko minbizia duten pazienteen ongizate psikologikoan. Lehenik eta behin, prestatzeko tratamendu bat, “iodo-maila endogenoak murrizteko, organismoan kantitate gutxi egon dadin eta ematen den iodo erradioaktiboarekin lehiatzen dena. Hala, tiroide-zelulek hartuko duten iodo erradioaktiboaren proportzioa iodo natural ugari balego baino handiagoa izango da, zelulek ez baitute bat eta bestea bereizten, dagoena hautematen baitute”, azaldu du Chamorrok.\nPrestakuntza hori metodo klasiko baten bidez egin daiteke: eguneroko tiroxina (hormona tiroideoa) kentzen da tratamenduaren aurreko 4-6 asteetan. Horrek hipotiroidismo induzitua eragiten du, eta arazo metaboliko, kardiako eta depresiboak eragin ditzake, eta lan egitea eragozten du. Horregatik, arazo psikologikoak dituzten pertsonentzat kontraindikatuta dago. Beste metodo alternatibo bat da giza injekzio birkonbinatzaile bat (rhTSH) ematea erradioiodo bidezko tratamenduaren aurreko egunetan. Horrek hobekuntza handia ekarri du paziente horien bizi-kalitatean, eta Espainiako osasun publikoak estaltzen du.\nInjekzio hori ez dago beti eskuragarri zenbait aseguru pribatutan, Chamorroren arabera. Hori dela eta, pazienteek hipotiroidismoa eragiteko protokolo klasikoa bete behar dute, hipotiroidismoak bizi-kalitatean duen eraginarekin. Prestatu ondoren, iodo erradioaktiboa ganbera batean ematen zaie, eta, batez beste, hiru egunez egon behar dute isolatuta.\nSEGURTASUNA TIROIDEKO MINBIZIAREN TRATAMENDUAN\nPaziente horien protokolo terapeutikoaren hirugarren urratsa da etxera itzultzean segurtasun- eta higiene-neurri batzuk zorrotz betetzea; izan ere, alta medikoa jasotzean, beti geratzen da iodo erradioaktiboaren hondar-erradiazioa, eta saihestu egin behar da harekin beste pertsona batzuk kutsatzea. Besteak beste, hauek dira zuhurtasun-neurriak: beste pertsonengandik bi metrora egotea, inor sartzen ez den gela batean lo egitea eta edozein pertsonarengandik bi metro baino gehiagora, nahiz eta horma batek bananduta egon, iodoaren erradiazioak zeharkatzen baitu.\nNeurri horiek are zorrotzagoak dira haurren eta haurdunen kasuan, iodoarekin tratatutako tiroideko minbizia duen pazienteak hilabete egon behar baitu urruti. Bainugela bereizia ere erabili behar dute, hondakin pertsonal guztiak -baita zapiak ere- komunera bota eta gero katetik behin baino gehiagotan bota, mahai-tresna jakin batzuk erabili, baxera, arropa, toallak eta izarak aparte, eta beti dena aparte garbitu. Izan ere, ospitaletik ateratzean, ganberan eramandako arropa guztia bota behar da.\nNeurri horien guztien ondorioz, “pazienteak bakartuta eta oso seguru sentitzen dira, batez ere inorengana ez hurbiltzeko esaten dietenean. Hori da segurtasun-neurririk garrantzitsuena”, nabarmendu du Cristina Chamorrok.\niodo minbizi mujer-eu


Jean Nespriasen azken dantza | Kultura | KAZETA\nDantza eta txistu irakaslea hil da, Baionan. Ostiralean izanen dira haren ehorzketak.\nKAZETA|2018/02/06 14:57 Eguneratua:\nJean Nesprias dantzariak, ezkerrean, Eusko Ikaskuntzaren saria jaso zuen Koldo Zabala eta Philippe Oyhambururekin batera. © Gaizka IROZ\nBiarritzeko baserri batean sortua, 1927an, Jean Nespriasek bizi osoa eman dio dantzari. Euskal dantzari, hark argi uzten zuen bezala. Transmisioa hari, dantza talde bat baino gehiago sortu zituen eta eskoletan ibiltzen zen urratsak irakasten. Astelehenean hil zen, 91 urterekin. Ehorzketak Baionako San Andres elizan izanen dira, heldu den ostiralean, 10.15etan.\nAngeluko Orok Bat sortu ondoren, Orai Bat bilakatu zena, Erro Bat taldea osatu zuen Baionan. Dantza zuen ogibidea 1955etik aitzina. Eskola eta elkarteetan ibili zen irakasten. Gazteria eta Kirol Ministeritzako arte eta tradizio herrikoien kontseillari tekniko eta pedagogikoa izan zen. Txistua irakasten ere ibili zen, berandu arte.\nMizel Théret-k 2011n sortu zuen "Oroitzen naiz" obran parte hartu zuen, Philippe Oyhamburu eta Koldo Zabalarekin (2014ean hila) batera. Hirukote horren lanari egindako omenaldi bat izan zen hura.


Artxandape – albisteak – Artxandape Ikastola\nArtxandape – albisteak\nRafael Mikoleta Eskolarteko Ipuin Lehiaketaren XXXIV. edizioa antolatu du aurten Bilboko Udalak. Honetan, Artxandape Ikastolako honako ikasleak sarituak izan dira: ZORIONAK bereziki hirurei! Baita gainerako irabazleei, eta nola ez, parte hartzaile guztiei egindako lanagatik! Sari-banaketa ekitaldia, maiatzaren 24an izango da, arratsaldeko 6etan, Udaletxeko Arabiar Aretoan.\nIkastolako berriztatze lanen eraginez, aurtengo udaleku eskaintza berrikuntzekin datorkigu; batik bat, burutuko diren lekua. Obraren ondorioz, ezin izango da Ikastola erabili, horregatik, gure sarekide den Begoñazpi Ikastolan “Hazian Kultur Elkarteak” eskainiko dituen udaleku ezberdinekin bat egin dugu. EGUNEKO UDALEKUETAN, Haur Hezkuntzarako, Lehen Hezkuntza 1-2-3rako eta Lehen Hezkuntza 4-5-6rako izango da aukera. Ordutegiari dagokionez, bi daude:...\nEskola-kirolan gure seme-alaben parte hartzea sustatzeko, Artxandapeko X. Kirol Olinpiada antolatu dugu. Jarduera ekainaren 3ean, ostirala, 17:00etatik 19:15era, gutxi gorabehera izango da. Lehen Hezkuntzako ikasle guztiek parte har dezakete. Taldeak gelan osatuko dira eta bakoitzak 4 ikasle izango ditu. Kirol-modalitate honako hauek izango dira: ● Atletismoa ● Eskubaloia ● Saskibaloia ● Futbola ● Hesi-lasterketak ●...


Euskara 10 hilabetean ikasi duen greziar autodidakta • ZUZEU\nEuskara 10 hilabetean ikasi duen greziar autodidakta\nMaria Sigma greziarra da, eta 10 hilabetean, hainbat webguneri esker, euskaraz hitz egiten ikasi du. Ez edonola gainera, bideo honetan erakusten duenez, bertako askok baina euskara fin eta aberatsagoa baitu. “Euskal Herrira joan gabe ere, ikas daiteke euskara”. Hala dio Mariak eta hala frogatzen du bere hitz-jarioak. Mintzalagun eta AprenderEuskera webguneek lagundu diote horretan. Asko maite duen hizkuntza omen da euskara, eta horren berri emateko zabaldu du hona ekarritako bideoa.\nMariak bere Youtube kontutik igo duen bakarra honako hau denez, eta zeinen ondo hitz egiten duen ikusita, askok zalantzan jarri dute bideoaren egiazkotasuna. Haatik, Edu Lartzanguren kazetariak argitu duenez, Atenasen bizi da Maria Sigma, eta egia da bideoan kontatzen duena.\nEuskaraz hitz egiten ikastea zaila ote da? Filologoek esan dezatela. Baina, Maria Sigmak bederen, 10 hilabete soilik behar izan ditu.\nEuskara 10 hilabetean ikasi duen greziar autodidakta Maria Sigma greziarra da, eta 10 hilabetean, hainbat webguneri esker, euskaraz hitz egiten ikasi du. Ez edonola gainera, bideo honetan erakusten duenez\neTB1 eta eTB2\n7 pentsamendu “Euskara 10 hilabetean ikasi duen greziar autodidakta”-ri buruz\nharritua! Eta eszeptikoa. 2014-09-19 12:11\nBarkatuko didazue, baina ez dut sinisten. Ezin dut sinistu istorio hau.\nHain ondo hitz egiten duen, ezen sinesgaitza iruditzen zait. Fake bat. Azentu hori ezin da 10 hilabetetan lortu. Agian gramatika bai, baina ez azentu hori (“dittut” esatea, adibidez).\nOker egongo banintz poztuko nintzateke.\nBeste autodidakta kasuak ikusi ditut. Pilo daude Youtuben. Oso ondo egiten dute, baina nabaritzen zaie atzerritarrak direla.\ntasph 2014-09-21 21:11\nGrezieraz bakarrik ez, espainolez ere ongi moldatzen da ustezko greziar hori: bueno-z lagundutako pausak, orbanik gabeko bere espainolezko erantzuna… Agian interneten agertzen den ororekiko nire eszeptizismoaren eraginez izango da, baina istorio (ipuin) hau ez dut sinesten.\nqui prodest scaelus, is fecit\nErrealitatea ikusten ez dutenentzat . 2014-09-21 21:25\nYoutuben komentario horri ez dio Maria horrek erantzun.\nNiri ere oso arraroa egiten zait euskara ikasteko kobratzen duten webgune bat espreski aipatzea (hala ikusi dut). Badirudi publizitatea dela, baina apaindura askorekin.\nYoutubeko beste iruzkin batezk zioen bezala, badirudi gipuzkoar jatorriko dela neska hori.\nOndo legoke neska horrek bere pasaportea erakutsiko balu edo are hobeto, Greziatik paseotxo bat eman dezala kamera lagun; greziarrekin hitz egin, grabatu eta youtuben jarri. Ea greziar batek esaten digun jatorrizko greziarra den edo ez.\nHau dena benetan montajea izango balitz, benetan euskarari iruzur galanta izango litzateke. Barkaezina.\ntasph 2014-09-21 22:58\nHonantx aipatu dudan erantzuna:\npues me alegra muchísimo poder expresarme en este idioma, me hace feliz, así que no es inútil para mí. Muchas gracias y saludos desde Atenas! :)?\nEuskeraren jatorria » Blog Archive » Maria greziarra: 10 hilabetetan euskera ikasi du internetez 2014-09-22 08:04\n[…] Maria greziar euskaldunberria […]\nJoxe 2014-09-23 23:06\nBikaina istorioa. Sarea medio euskara ikastea XXI mendea iritsi da.\nMintzanet zerbitzua ere ederra da, bide batez.\nMikel Aristo 2014-09-23 23:06\nEuskal Herriak Maria Sigma gehiago behar ditu jajaja


Eremu elektromagnetikoak automobilgintzan - ZientziaEus\nEremu elektromagnetikoak automobilgintzan\n2007/10/01 Kortabitarte Egiguren, Irati - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria\nEremu elektromagnetikoen eta osasun-arazoen arteko lotura egiten da sarri komunikabideetan, nahiz eta horren gainean oraingoz adituek adostasunik aurkitu ez. Artikulu honetan, berriz, eremu elektromagnetikoen aplikazio ezezagun edo ez hain ezagun bat landuko dugu: metalen deformazio elektromagnetikoa. Izenak dioen bezala, teknika horretan, eremu elektromagnetikoa erabiltzen da metalei forma emateko.\n2007/10/01 | Kortabitarte Egiguren, Irati | Elhuyar Zientziaren Komunikazioa\nEuskal Autonomia Erkidegoan, metalen konformazioaren industriarekin zerikusia duten 800 enpresa baino gehiago daude. Egunetik egunera hazten ari den sektorea da. Gaur egun, sektore horretan ere, garapen jasangarria, osagai eta egitura arinak, erregai-kontsumoaren murrizketa eta atmosferara isurtzen diren gasen kontuak daude bereziki aztergai. Horren harira, automobilgintzan, besteak beste, automobilen pisua murriztuko duten materialak eta prozesuak garatzen dihardute, betiere haien segurtasuna mantenduz eta ahal dela erosotasuna areagotuz. Izan ere, automobilak zenbat eta arinagoak izan, erregai gutxiago kontsumituko dute, eta, ondorioz, atmosferara CO 2 gutxiago igorriko dute. Egindako kalkuluen arabera, automobilaren masa % 10 arinduta erregai-kontsumoa % 7 gutxitzen da.\nLabein-Tecnalia ikerketa-zentroko Automobilgintza Sailean horretan dihardute buru-belarri. Automobilen pisua gutxitzeko material berriak garatzen ari dira, hain zuzen ere. Bereziki, material horiek lantzeko prozesu berriak aztertzen dihardute.\nBesteak beste, ikusi dute automobilen masa % 15 eta % 25 bitartean arinduko litzatekeela erresistentzia handiko altzairu aurreratuak --Ultra High Strength Steels (UHSS)-- erabiliz eta fabrikazio-prozesuak optimizatuz.\nHori egiteko arazoa da UHSS altzairuak oso gogorrak eta deformatzeko zailak direla. Altzairuak bezala, aluminioak eta magnesioak ere beste zenbait eragozpen dituzte ohiko konformazio-teknikekin. Esaterako, magnesioa gutxi gorabehera 200 ºC-ra berotu ezean, ez dago deformazio onargarririk lortzerik.\nArazo horiei guztiei aurre egiteko proposatzen dute, batez ere, metalen deformazio elektromagnetikoaren teknika, ohiko deformazio teknikei gehitzen dizkien aukerengatik.\nPultsu elektromagnetikoaren bidez pieza zuzendu edo okertu daiteke.\nMetalen deformazio elektromagnetikoaren teknikan, eremu elektromagnetikoaren indarra erabiltzen da piezari forma emateko. Piezak eroalea behar du izan. Abiadura handietan gertatzen den konformazio-mota bat da. Oso abiadura handian konformatzen da materiala, eta, oro har, metalak ohi baino gehiago luzatzea lortzen da. Adibidez, aluminioa % 20 bat luzatzen bada normalean, % 40 luzatzea lor daiteke zenbait eremu elektromagnetiko aplikatuta.\nProzesu horren oinarrizko osagaiak hauek dira: kondentsadore-bankua, bobina elektromagnetikoa eta txapa metalikoa.\nSare elektriko orokorretik ateratako energia kondentsadoreen sistema paralelo batek bereganatzen du, deskargaturiko energia zirkuitu eroale baten bidez bobinara bideratuz. Azken horrek eremu elektromagnetiko bat sortzen du. Bobinak kobrezkoak izaten dira gehienetan, eta material eroalez eraikitako hamaika geometria izan ditzakete, deformazio-motaren arabera. Alegia, lortu nahi den konformazioaren arabera, bobinaren itxura era batekoa edo bestekoa izaten da.\nKondentsadoreak saretik bereganatutako energiaz kargatzen dira, eta pilatutako energia bat batean askatzen dute, mikrosegundotan, alegia. Horretarako, akzio bizkorreko etengailuak integratzen dira sisteman; merkurio-lurrunezko ignitroiak dira ezagunenak edota erabilienak.\n1-2: Forja birakariaren prozesuaren simulazioa. 3: Emaitza esperimentala.\nAzken finean, bobina eroale metaliko batetik gertu jartzen denean, eta kondentsadore-bankutik energia jasotzen duenean, pieza metalikoaren eta bobinaren artean eremu elektromagnetiko bat sortzen da. Eremu elektromagnetiko horrek korronte elektriko bat sortzen du pieza metalikoan, eta pieza horrek beste eremu elektromagnetiko bat sortzen du aurrekoaren kontrako noranzkoan. Bi eremu horien arteko interakzioan, indar edo bultzada bat sortzen da. Ez nolanahiko bultzada, gainera. Pieza ziztu bizian, 50 m/s-tik 200 m/s-ra bitarteko abiaduran deformatzen da.\nPrentsa hidraulikoan (metalak deformatzeko erabiltzen den ohiko tekniketako bat da), berriz, piezak 1-5 m/s-ko deformazio-abiadura hartzen du normalean. Hortik atera kontuak! Hasierako bultzadak abiadura handian jaurtitzen du pieza, eta, hartzen duen inertziaren ondorioz, materiala metodo konbentzionalekin baino gehiago deformatzea lortzen du.\nAbiadura ikaragarri handietan lan egiten dutenez, abiadura handiko argazki-kamera erabiltzen dute prozesu horretan gertatzen dena jasotzeko. Bestela, gizakion ikusmena ez da gai abiadura horietan gertatzen dena ikusteko.\nProzesu horren bidez, hamaika erabileratarako piezak deforma daitezke. Erabilerak materialaren formatuaren arabera sailka daitezke. Izan ere, txapa eta hodien aplikazioak zeharo ezberdinak dira.\nZenbait kasutan hodia berotu eta haizea sartzen dute, hodia zenbateraino deforma daitekeen ikusteko.\nAutomobilgintzan ezagutzera eman duten aplikazio industrial bakarra metalezko hodien lotura da. Ardatzak eta haiei lotutako elementuak dira aplikazio hori gauzatzeko pieza aproposenak. Teknologia horrek abantaila handia eskaintzen du zenbait materialen loturak garatzeko, soldaduratik ondorioztatutako arazoak eragozten baititu. Txapen aplikazioa ikerkuntza-arloan garatzen ari den aplikazioa da gaur egun, oraindik ere.\nDesabantailei dagokienez, arazorik handiena eremu elektromagnetikoak sortzen dituen bobinarekin daukate ikertzaileek. Izan ere, piezari ematen zaion indar hori guztia bobinak berak ere jasotzen du. Indar bortitz horrek eragiten duen kolpearen eraginez, bobina puskatu egin daiteke, eta txinpartek bobina leherraraz dezakete. Arazo hori gainditzeko gai diren bobinak ekoizten saiatzen ari dira Labein-Tecnaliako ikertzaileak. Eremu elektromagnetikoarekin, hamaika azterketa eta simulazio egiten dituzte, bobinak nola erantzungo duen aurrez ikusteko eta esperimentalki aplikazio berriak garatzeko.\nBestalde, ikusi dute prozesuak hobeto funtzionatzen duela elektrizitatearen eroale onak diren metalak --hala nola aluminioa edo kobrea-- konformatzeko. Dena den, eroale eskasagoetara ere egokitu daiteke; esaterako, altzairura. Materialak zenbat eta elektrizitatea garraiatzeko ahalmen handiagoa izan, hobe. Aluminioa elektrizitatearen eroale hobea da altzairua baino, eta, beraz, energia gutxiagorekin deforma daiteke. Altzairua deformatzeko, berriz, energia asko behar da, eta, ondorioz, bobina apurtzeko arriskua handiagoa da.\nNahiz eta Labein-Tecnalia ikerketa-zentroa automobilgintzara zuzendutako ikerkuntza lanak garatzen ari den, beste arlo askotan ere aplikagarritasun azpimarragarria eskaintzen du teknologia horrek, hala nola aeronautikan, ingeniaritza aeroespazialean eta ontzi metalikoen fabrikazioan.\nEdurne Iriondo eta Pello Jimbert Labein-Tecnalia ikerketa-zentroko ikertzaileek automobilen pisua gutxitzeko material berriak garatzen dihardute.\nDeformazio elektromagnetikoa ez ezik, Labein-Tecnaliako Automobilgintza Sailean beste bi ikerketa-lerro nagusirekin ere lanean dihardute. Batetik, beroa erabiltzen dute metalak (hodia eta txapa) deformatzeko, eta, bestetik, forja birakaria (Rotary Forging).\nAdibidez, UHSS altzairuak gutxi gorabehera 1.000 ºC-raino berotzen dituzte, eta, ondoren, prentsan sartu. Tenperatura horietan, materiala askoz bigunagoa da, eta askoz gehiago deformatzen da. Dena den, labe bat behar da horretarako --berotzeko, alegia--, eta, ondoren, pieza hori tenperatura horietan maneiatzeko, beste gailu bat behar da.\nBestalde, forja birakariarekin, batez ere, ikaragarrizko deformazioak lortzen dira. Hainbat pieza-mota lor daitezke, metal-xafla arrunt batetik abiatuta. Azken finean, metal pieza hartu eta konformatu egiten da, zeramikan objektu zilindrikoak egiteko tornua erabiltzen den antzera. Metalen kasuan, pieza bera bi erremintekin bultzatzen da nolabait, kasuan-kasuan behar den luzera edo deformazioa lortu arte. Zenbait kasutan, piezak jiratzen du; bestetan, erremintak... Hotzean nahiz beroan egin daiteke.\nTeknika horrekin, piezaren gainazaleko akabera bikaina lortzen da. Izan ere, piezaren eta erremintaren arteko igurtzimendu handia dago. Halaber, teknologia horri esker, materialak asko luza daitezke. Dena den, badu desabantaila nagusi bat: denbora. Denbora asko samar behar duen teknika da; pazientziaz hartu beharrekoa, alegia. Piezen ekoizpen-prozesuan islatzen da hori guztia. Izan ere, esaterako, prentsa hidraulikoan minutuko 10 pieza ekoizten badira, litekeena da forja birakariarekin minutuko pieza bakarra lortzea.\nKonformatu elektromagnetikoaren zenbait aplikazio, hodiak deformatzeko.\nDenbora-kontu horiek gainditzen ditu arestian aipatutako deformazio elektromagnetikoaren teknikak. Sektore horretako enpresek prozesuen optimizazioa bilatzen dute etengabe: azken produktuaren kalitatea hobetzea, produktibitatea handitzea eta produktu apurtuen kopuruak murriztea dakartza horrek. Horrenbestez, etorkizuneko aukeretako bat deformazio elektromagnetikoa izan liteke, beharbada.\nSobietar Batasun ohian eman zituzten ezagutzera, 50eko hamarkadan, metalen deformazio elektromagnetikoaren lehen ikerkuntzen hastapenak. Esan daiteke gaur egun berriro ekin dietela ikerketei; izan ere, badira horretarako zenbait arrazoi pisutsu, hala nola automobilgintzak ingurumenari eta bidaiarien segurtasunari dagokienez dituen helburuak.\nFisika; Ingeniaritza; Teknologia\nAutoak ekoizteko kontzeptu berria\nTeknologia, metal astunen mende\nX-izpiak metalen muinera iristeko


Baigorriko Historia - Baigorriko Herriko Etxeak\nBaigorriko ibarra, Baionako diozesaren barne, Nafarroako jaurerri bat ere zen, Santxo III.a Iruñeko erregeak bere erresumako jaun haundi baten esku utzia. 1033az geroz, jaun horrek bizkonde titulua izan zuen. Ibarreko 11 herrixketan nagusi zen : Donostei, Leizparze, Urdoze, Okoze, Otikorene, Germieta, Irulegi, Sorhoeta, Lasa, Anhauze eta Azkarate.\nNafarroa konkistatua izan zen, 1512ren eta 1527ren artean, eta gero bitan moztua. Nafarroako erresuma berri bat sortu zen, Pirinioetako iparraldeko ibarretan mugaturik : « Baxenabarre » bilakatuko zen. Baigorri horren barne zen. Iruñea eta Pirinioetako hegoaldea, aldiz, Espainiako erresumak hartu zituen.\nDonosteiko herrixkaren hegoaldean (gaur egun, desbideratzearen puntan) Kintoa hasten zen. Mendi eta oihan horiek alhapide komunak ziren. Baleako bizilagun guziek baliatzen zituzten, bai eta Nafarroa Garaiko Erroko eta Baztango ibarretako artzain eta hazleek ere. XVI. mendetik goiti, Baigorriko biztanleria emendatzen ari baitzen, Baigorriko etxeetako premu ez zirenak lur komun horietan finkatzen hasi ziren, Baigorriko premuak eta auzo ibarretako bizilagunak, ordukotz beste erresuma bateko herritarrak zirenak, haserraraziz. XVII. mendean, Aldudeko parropia agertu zen. Gero XVIII.ean, meategien ustiapenaren garapenaren ondorioz, Bankako parropia sortu zen : denbora hartan « La Fonderie » zuen izena. Kintoaren kolonizatzeak nazioarteko tirabirak ekarri zituen.\n1789an, Frantziako Iraultzak lehengo balearen antolamendua aldatu zuen. 6 herrixkak, Donosteik, Leizparzek, Urdozek, Otikorenek, Okozek eta Germietak, SaintÉtienne-de-Baïgorry izeneko herria osatu zuten. Bizilagunek « Baigorri » erraten zakoten. 3 000 bizilagun baino gehiago zituen, orduan.\nSorhoeta eta Irulegi juntatu ziren Irulegiko herrian. Anhauze, Azkarate, Lasa, Aldude eta Banka herri bilakatu ziren. Azkenik, 1862an, Urepele, balearen gaineko aldean, Aldudetik bereizi zen herri bilakatzeko.\nHerri horiek guziek, Ortzaizeko ibarreko herriekin juntaturik, Baigorriko kantonamendua osatzen dute, haren hiriburua Baigorri izanik, 1802az geroz. XIX. mendeko erditsutik landa, gazte anitz abiatu zen Baigorritik Ameriketarat joateko (Kalifornia, Montana, Nevada). Emigrazioa 1970eko hamarkadan baizik ez zen alde bat gelditu. Arte hortan, herriko bizilagunen kopurua ttipitu zen, 2 500etik 1 800era pasatuz ; herriak baserrialdeko eta laborantxako ezaugarriak atxiki zituen.\n1970eko hamarkadaren hondarrean eta 1980ko hamarkadaren hastapenean kultura berpiztuz joan zen (euskal kulturaren eta nortasunaren sustatzea), bainan gatazka politiko gogorra ere izan zen. Alabainan, herriko gazte batzuk legez kanpoko Iparretarrak mugimenduan engaiatu ziren. Bainan 1990eko hamarkadaren hondarraz geroz, tirabirak eztitu dira Baigorrin. Baigorriko bizilagunen kopurua 1 600en inguruan egonkortu da eta laborantxa mundua emeki-emeki kalitatezko mozkinak lehenesten hasi da : Irulegiko arnoa, Ossau-Iraty AOC sormarkako ardi gasna, arrain hazkuntza, zerrikia.\nBaigorriko armarria Erdi Arokoa da. Hastapenean, Baigorriko balea osatzen zuten 11 herrixkena zen. Denborarekin, herri bakotxak han bizi zen familia edo etxe noblearen armarria harturik, Baigorriko herriko armarri bilakatu zen.\n« Au chef d'azur chargé d'un croissant renversé d'argent » : armarriaren goiko parteak hain segur aipatzen du Baigorriarrek Islamaren kontrako guduetan parte hartu zutela : hortik heldu da ilargi adar musulmana uzkailirik. XII. eta XIII. mendeetan, nafarrak engaiatuak ziren giristinoek musulmanen kontra Iberiar penintsulan burutu Reconquista gerlan.\n« D'or à trois fasces ondées d'azur » : erdiko parteak oroitarazten du, zehazki kopiatu gabe, Baigorriko bizkondeen armarria, erran nahi baita Etxauzeko jaunena : « D'argent à trois fasces d'azur ».\n« À la champagne d'azur chargée d'une étoile à huit rais d'argent » : armarriaren behereko parteak berriz ere Baigorri Nafarroari lotzen dako : zortzi adarreko izarra, hots San Andresen gurutzea greziar gurutzearen gainean emana, aspaldikoa da Nafarroan. Nafarroako hiri edo herrietako armarri andana batean ageri da, hala nola Lizarran eta Atarrabian.\nUrdozek eta Leizparzek, aldiz, han bizi zen familia noblearen armarria atxiki dute.\nPlus dans cette catégorie : Baigorriko ondarea »


Joxe Azurmendiren obra osoa digitalizatu eta sarean jarri du Jakinek - KULTUR SHAREA\nGuztira, 685 lan argitaratu ditu: 41 artikulu, 523 artikulu, 118 liburu zati eta hiru itzulpen. Lan horiek guztiak dira www.jakin.eus atarian eskuragai daudenak.\nJoxe Azurmendiren (Zegama, 1941) obra osoa inoiz baino errazago kontsultatu ahal izango da oraindik aurrera Jakinen sareko atarian. Izan ere, Jakinek Azurmendiren obra osoa digitalizatu eta sarean jarri du berariazko gaitegiarekin osatutako bilatzailearekin. Hori dela eta, haren testuak hitz gakoen bidez, nahiz gaien eta argitalpenen arabera bilatu ahal izango dira.\n“Filosofia eta pentsamendua, nazio auzia, literatura, euskara, kultura, modernia eta posmodernia, gizaberea…eta beste hainbat gai lantzen dira Joxe Azurmendiren obran, euskal pentsalari emankorrenetakoa izaki”, diote Jakinekoek.\nGuztira, 685 lan argitaratu ditu: 41 artikulu, 523 artikulu, 118 liburu zati eta hiru itzulpen. Lan horiek guztiak dira www.jakin.eus atarian eskuragai daudenak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Jakin Fundazioaren arteko hitzarmenari esker digitalizatu direnak. 15.000 orrialde baino gehiago.\nAzurmendiren lehen idazlan argitaratuak 1960koak dira, Jakin eta Anaitasuna aldizkarietako artikuluak. Dokumenturik berriena, aldiz, 2018koa da, Jakin aldizkariaren 225. zenbakikoa. Horien artean daude bere liburu ezagunenetakoak: Giza bere kooperatiboaz, Espainolak eta euskaldunak, Volksgeist –Herri gogoa, Historia, arraza, nazioa edo Azken egunak Gandiagarekin, besteak beste. Guztiak ere sarean kontsultatu eta baita deskargatzeko moduan daude.\n2014an, Azurmendiren ordura arteko lanak digitalizatu zituen Jakinek, baina, bilatzailerik gabe eskegi zituen sarean. Horregatik, eta bereziki bere lanean sakondu eta bilaketa zehatzagoak egiteko aukera eskaintzeko, berariazko bilatzailea sortu du dute.\nHorretarako Azurmendiren lana sailkatzen duen gaitegia osatu dute, gaien araberako bilaketak egiteko. Horretaz gain, orain, hitz jakin baten araberako bilaketa egin daiteke, testu barrualdean ere miatzen baitu bilatzaile berriak. Azkenik, urte eta argitalpenaren araberako bilaketa ere egiteko aukera eskaintzen du.\nTags: Jakin aldizkaria, Joxe Azurmendi


Hastear dira Olagibelen omenezko ekimenak, hil zeneko bigarren mendeurrenean | El Correo\nZurekinHastear dira Olagibelen omenezko ekimenak, hil zeneko bigarren mendeurrenean\nHastear dira Olagibelen omenezko ekimenak, hil zeneko bigarren mendeurrenean\nSERGIO EGUÍA Domingo, 11 febrero 2018, 23:04\nAlkateak xafla bat desestali du Andre Maria Zuriaren plazatik Plaza Berriko sartzeko arkuan, lagun zituela Kulturako zinegotzi Estíbaliz Canto eta Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko lehendakari Luis Gómez Puente. Ekitaldia Gasteizko Udalak eta elkargo profesionalak Justo Antonio Olagibel arkitekto gasteiztarra hil zeneko bigarren mendeurrenaren harira prestatu duten programazioan kokatzen da. Gaur aurkeztu dira jarduerak, eta urriaren 1era arte jarraituko dute.\nGorka Urtaranek azaldu du oroimen-ekimena aukera aparta dela euskal arkitekto neoklasiko nabarmenena –eta nazioartean ondo aintzatetsia– omentzeko. Alkateak hiriaren esker ona agertu du, arkitektoaren talentuak hiriari eman dion guztiagatik, besteak beste Arkupeak, Plaza Berria, Armentiako Santuaren Etxea, Brigidatarren komentuaren ataria, eta Arriagako elizako kanpandorrea.\nOlagibel maisu-lan baten sarbideetako batean paratutako xaflarekin lortu nahi da gasteiztarrak zein bisitariak monumentu-multzo horren garrantziaz ohartaraztea, arkitektura neoklasikoko adierazlerik onena, eta gerora Donostia eta Bilbon egin zirenen eredu. Espainia plaza ere deitzen den hori 1781 eta 1790 urteen artean egin zen, gerora hiriak hegoaldera egingo zuen hedapenaren abiapuntu gisa. Badu beste berezitasun bat, bera izan baitzen hiriko harresietatik kanpo egin zen lehen eraikina. Monumentu historiko-artistiko izendatu zuten 1984an.\n«Lan honi eta beste batzuei esker, Olagibel bere garaiko arkitekturaren erreferente bihurtu zen; berak sartu zuen Euskal Herrian neoklasikoa berria. Adituen arabera, plaza hau Europako nabarmenenetakoa da, estilo horretakoen artean. Gainera, jarraian egin zituen Arkupeekin batera osatzen duen multzoak Erdi Aroko hirigunea eta XIX. mendeko zabalgunea elkarren artean lotzeko konponbide aparta da», esan du alkateak.\nBestalde, Kulturako zinegotzi Estíbaliz Canto eta Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko lehendakari Luis Gómez Puentek datozen hilabeteetarako antolatu den ekitaldi-programa aletu dute. Bihar bertan, aintzatespena egingo zaio arkitekto eta urbanistari, haren azalean sartuko den Juanjo Monago aktorearen eskutik. Otsailaren 19an eta 20an hitzaldi-zikloa egingo da Goiuri jauregian, parte hartuko dutelarik arkitektura alorreko zenbait adituk eta Álvaro Arbina idazleak.\nOtsailaren 24an eta 25ean Olagibel eta haren lanaren elementu nagusiei buruzko bisitaldiak egingo dira, bai gidatuak bai antzeztuak. Turismo Bulegoan erreserbatu daitezke horietan parte hartzeko lekuak. Apirila eta ekaina bitartean argazki eta agiri erakusketa bat egongo da ikusgai Montehermoso kulturunean, Olagibelen Gasteiz izenpean. Irailean, erakusketa Zabalganeko gizarte-etxean izango da.\nEra berean, Aire Zabaleko XII. “Vitoria-Gasteiz” Pintura Lehiaketaren gaia Olagibelen figura eta obra izango da. Margolan onenekin eraakusketa ibiltaria osatuko da, zeina Pilarreko, Salburuko, Ibaiondo eta Hegoalde gizarte-etxeetan erakutsiko den. Programa amaitzeko, eta Arkitekturaren Nazioarteko Egunaren harira, Elkargoak Gasteizko ondare arkitektonikoari Olagibelek eginiko ekarpenari eskainiko dio eguna.\nHoriez gain, Estíbaliz Cantok datozen hilabeteetan Udalak mendeurrenaren harira burutuko dituen beste bi jarduera osagarri aipatu ditu. Batetik, Udalak liburu txiki bat argitaratuko du, artistak Gasteizen eta Arabako gainerakoan egindako lan zibil eta erlijiosoak jasoko dituena. Bestalde, haurrentzako denbora-pasak bilduko dituen koaderno bat argitarako du, bertan agertuko diren lan guztiei buruzko azalpen xume banarekin.\nXafla desestali ostean, ohorezko aurreskuarekin eman zio amaiera ekitaldiari, betiere Udalbatzako eta Arkitektoen Elkargoko beste kide batzuen aurrean.\nAldundiaren diru laguntzak, Arabako Errioxako konpostaje proiektuentzako PLAGIOAK, BERTSIOAK ETA BORTXAKETAK


Aizpea Goenaga: "Uste dut garrantzitsua litzatekeela Basque Dance marka kanpoan sustatzea" — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Aizpea Goenaga: "Uste dut garrantzitsua litzatekeela Basque Dance marka kanpoan sustatzea"\nAizpea Goenaga: "Uste dut garrantzitsua litzatekeela Basque Dance marka kanpoan sustatzea"\nI. Dantza Jardunaldia, 2013-05-10.\nKultura sailak egiten duen lanaren osagarri, Etxepare Institutuak euskal dantza konpainien lana munduratzeko lan egiten duela azaldu zuen Aizpea Goenagak. Jaialdietan eta azoketan izateko diru-laguntzak eta nazioarteko agenteekin zubi-lanak aipatu zituen besteak beste, eta Mov-s jaialdia 2014an Euskadin antolatzeko gonbidapena zabaldu zuen. Dantzaguneak antolatutako I. Dantza Jardunaldian, Etxepare Institutuko zuzendaria den Aizpea Goenagak eskainitako hitzak hemen:\nEtxepare Institutuaren zuzendaria\nDantza alorrean Etxeparek egindako lanak azalduko ditut. Etxepare Euskal Institutuaren helburua euskal kultura mundura zabaltzea da. Hau da, gure eremua euskararen eremutik kanpo da. Batetik, Soka ekimena jarri genuen martxan, kultura alor desberdinetako eragile eta sortzaileekin egin genuen lan, haien beharrak ezagutu, eta horri esker dantzako soka ere egin genuen, eta soka horri esker berrikuntzak ezarri genituen gure deialdian, Kultura sailetik jasotako biren deialdian.\nOrduan, diru-laguntzak, batetik, biretarako, eta beste alde batetik, azoketan arte eszenikoetako presentzia bermatzeko diru-laguntzak. Beste alde batetik hitzarmenak dira guk dantza alorrean egin ditugunak, kultura mundura zabaltzeko ahalegin honetan. Ateak irekitzen, kontaktuak egiten, eta hitzarmenen bidez ere lan egin dugu.\nSokan, dantza eta konpainien katalogo eta direktorio eleanitza sustatzeko konpromezua hartu genuen. Martxan da, eta dagoeneko errealitate bat da. Uste dugu oso garrantzitsua zela urrats hau ematea dantza profesionala munduratzerako. Ez bakarrik dantza eragile, baizik eta baita ere dantzaren inguruan gure herrian dauden hainbat baliabide ezagutarazteko. Hori sustatu eta diruz ere lagundu genuen. Azoka eta foro profesionaletan zabaltzeko konpromezua ere hartu zen, eta horretan ari gara.\nAzpimarratu behar da dagoen egoerak, krisi ekonomikoaren egoerak, Etxeparerengan oso eragin nabarmena izan duela. Gu hazkuntzan geundenean, murrizketa handi honek kalte eta eragin handia ekarri digu. Diru-laguntzak mantendu ditugu, baina egia da, hainbat alorretan martxan jarri nahi genituen ekimenak gelditu egin behar izan ditugula datorren urteari begira. Baina horrek ez du esan nahi ez ditugula mugitu nahi, baizik eta beste eragile eta erakunde batzuekin ari garela martxan jartzeko. Esate baterako, Liquid docs online katalogoa. Katalunian martxan jarri den online katalogo bat da, eta neurri batean ikusten dugu aukera ona litzatekeela dantzarako horrelako tresna bat eukitzea, non norberak, konpainia bakoitzak bere materiala jar dezakeen online zabaltzeko.\nSokan atera zen nazioarteko azoka eta jaialdietan presentziaren kontua. Diru-laguntzen bitartez, konpainia eta enpresei diru-laguntza ematen diegu jaialdietan eta biretan parte hartzeko. Joan den astelehenean argitaratu zen biretako deialdia. 2011an bost konpainia lagundu ziren,eta 2012an ere beste bost lagundu ditugu. Dantza biretako kopurua 30.000 € dira 2013rako, eta azoketarako beste 10.000 € izango dira banatuko ditugunak. Horri esker, bederatzi euskal enpresa eta elkarte profesionalek dirutza jaso zuten Frantzia eta Espainiako hamaika azoka eta jaialditan lanak sustatzeko eta harremanak egin ahal izateko.\nEuskal dantzaren marka sortu eta butzatzea, hau da gure beste erronka oso garrantzitsu bat. Beste esperientzia batzuei lotuz, esate baterako Basque Audiovisual, Basque music, edo horrelako beste hainbat ekimen bezala, nik uste dut garrantzitsua litzatekeela Basque Dance marka kanpoan sustatzea. Gainera, uste dut marka honetarako elkarlanean joan gaitezkeela bai Iparraldeko eta bai euskararen eremuko beste hainbat kiderekin. Marka honetan, dantzaren alorrean lan egitea garrantzitsua da.\nBasque Windows jaialdietan zabaltzea ere garrantzitsua da. Eta nik berriz ere Mov-s-en aukera mahai gainean jartzen dut. Uste dut aukera oso on bat dela, egia da Mercat de les Flores-ek sekulako murrizketak jasan dituela, baina gure erronka da, neurri handi batean beste bide lagun bat bilatzea. Posible da, baina horretarako zuen babesa ezinbestekoa da. Nik uste dut sektoreak eskatu beharko lukela guk Mov-s hori 2014an Euskadin antolatzea. Denon arteko lana litzateke.\nNazioarteko agenteekin zubilanak\nSare internazionala ehuntzea da gure lanetako bat, eta hor ari gara Mercat-ekin, Cervantes-ekin, Institutu frantsesarekin... Hau hainbat alorretarako egiten dugun lana da. Bestalde aipatu nahi nuen Bartzelonan antolatu genuen arte eszenikoen foroa, non dantzak ere bere lekua izan zuen, eta uste dut garrantzi handia eduki zuela urrats batzuk eta oinarri batzuk ezartzeko.\nAkordio eta hitzarmenak sinatu izan ditugu dantza alorrean. Berlingo euskal koreografoen jaialdia sustatzeko EKE-rekin eta La Fundicionekin. Martxan dagoen proiektu eta elkarte bati laguntza ematen diogu zabalkuntzarako konpromezu bat har dezaten. Ez duplikatu, baizik eta dauden eragileak sustatu. Festarts-eko hitzarmena ere hor dago, dantza konpainiak iaz izan ziren eta aurten ere egongo dira, eta gure asmoa da hitzarmen horri esker Frantziako foko hori gune bat bilakatzea, kontaktu gune bat.\nAukeren alorrean aipatu behar Europa eta Akitaniako diru-laguntzak. Hor uste dut gure erronka zubi-lana egitea dela, horren ardura daukagu, eta aurten gure asmoa da halako desenbarko bat egitea Brusselan, han hainbat sektorekin elkartzeko diru-laguntza ofizialen alorrean. "Erresidentzia eta trukeak" martxan jarri nahi genuen egitasmo bat da. Oraintxe bertan ez dago geldirik, kontaktuak egiten ari gara, erakundetik erakundera, halako trukeak finkatu ahal izateko. Jaialdietan, Lyon, Tansmess eta abarretan hemengo taldeak egotea da helburua.\nZabalkundeari dagokionez, hemen dugu gure liburuska, euskal kultura atalean dantzari buruz egindako liburuska. Oier Araolazak egin zuen, eta webgunean dago, ez hiru hizkuntzatan beste liburuskak bezala, baizik eta lau hizkuntzatan, hain zuzen ere Euskal Kultur Erakundearekin egindako hitzarmenari esker.\nImanol Arana: "Dantzaren lau erronkak une honetan Eszenika, ekoizpena, dantza tradizionala eta dantza zirkuitoa babestea dira"\nLide Arana: "Dantzagunearen mandatua da sektorearen jarraipena egin, beharrak identifikatu, eta dantza sektorea babesteko ekintzak bideratzea"\nClara Montero: "Dantzaren sektoreak ez ditu beti beharko zituen diru-laguntzak lortu"\nGarazi Lopez de Etxezarreta: "Dantza tradizionalak, gure kulturaren adierazpide den heinean, tratamendu berezia behar du"\nI. Dantza Jardunaldia Donostian: Sektorearen gaur egungo erronkak\nJardunaldia: Dantzaren gaur egungo erronkak\n"Basque dance" markaren atzean zer dagoen azaldu beharko luke Aitzpea Goenagak lehenbizi. Bestetik, etxean zaindu gabe duten zerbait kanpora sustatzeak ba al du zentzurik? Diskurtso hutsa niretako!\nNik esango nuke "Basque Dance" marka, egon badagoela zabalduta, eta aspalditik gainera. Orain arte, behintzat, "Basque Dance" euskal dantza tradizionala nazioartean izendatzen duen terminoa izan da. Wikipediako sarrerak argi eta zehatz adierazten du: "Basque dance is the folk dance by Basque people of Basque Country". http://en.wikipedia.org/wiki/Basque_dance\nEtxeparek dantza biretarako ematen dituen diru-laguntzetan espresuki baztertzen dituzte izaera amateurrekoak, 15 lagunetik gorakoak, kalean egiten direnak, e.a. Jakina da ezaugarri horiek dituztenak dantza tradizionaleko taldeak direla.\nBeraz, badaukagu dantza modalitate bat, ia mende batez "Basque Dance" marka eraikitzen eta zabaltzen jardun duena, euskal kultura nazioartean sistematikoki, eta gehienetan babes publikorik gabe zabaldu duena. Eta orain, administrazio publikotik marka hori beste dantza molde batentzat erabiltzeko asmoa iragartzen da, deialdietan dantza tradizionala baztertzen den aldi berean.


Gerra Zibilean kanporatuak izan ziren emakumeei aitortza egingo die Udalak - Maxixatzen.eus\nAzkoitiak gerra zibilean kanporatuak izan ziren emakumeak gogoratuko ditu Udalak, memoria historikoa osatzeko saiakera eginez eta isilik eta ezkutuan mantendu diren bizipenen protagonista anonimoei merezitako tokia emanez.\nUdalak aitorpen ekitaldi bat antolatu du gizonak frontean zituzten bitartean, euren etxeak abandonatu eta noraezean ihes egin behar izan zuten emakumeak oroitzeko. "Bakea eta elkarbizitza aldarrikatuz, berriro inorri, inon, gerta ez dakion", adierazi dute Udaletik.\n"Memoria berreskuratzea historia errepikatu ez dadin", mezu horrekin gogoratu nahi ditu Udalak. Jasotako datuen arabera, 1937an Azkoititian 29 emakume izan ziren kanporatuak. Haiekin batera beste 32 ume atera ziren ihesean. Horretarako bi hitzordu antolatu dira.\nApirilaren 28an, Baztartxon “Ama nora goaz?” pelikula-dokumentala aurkeztuko da. Pasarte "beltz" hura bizitzea egokitu zitzaien emakumeak dira filmeko ardatz. Haien artean, sasoi hartan artean ume ziren bi azkoitiar daude: Agate Sudupe eta Tere Larrar.\nPelikula emanaldia 19:00etan izango da eta ondoren filmaren ekoizle Karmelo Vivancorekin solasaldia egingo da, eta amaitzeko, emakume erbesteratuen oroimen ekitaldia. Egitaraua Kirmen Uribe idazle ondarroarraren solasaldiarekin osatuko da. Berriki kaleratu du “Elkarrekin esnatzeko ordua”, Espainiako Narratiba Saria eta euskarazko bertsioan Kritika Saria jaso dituen nobela, eta idazleak maiatzaren 4an aurkeztuko du liburua, 18:30ean, Elkargunean.\nArgitalpena abiapuntutzat hartuta solasean arituko da bertaratzen direnekin. Liburuan Karmele Urrestiren historia kontatzen du. Gerrak jaioterrian, Ondarroan, harrapatzen du eta herritarrak erbestera ihes egiten duten bitartean, berak herrian geratzea erabakitzen du zaurituak zaintzeko eta espetxeratutako aita askatzeko.\nUdalak herritarrak ekitaldi hauetan parte hartzera gonbidatzen ditu "elkarbizitza eta garai berriengatik". Ekitaldi biak irekiak dira eta sarrera doan izango da.


Displaying items by tag: Komunikazioa\nAzala Displaying items by tag: Komunikazioa\nGipuzkoako Bazkundeak «E+ talde positiboak» izenburuko ikastaroa antolatu du. Bere zuzendaria Teresa Aranzibia da, garapen pertsonal eta profesionalerako laguntza ematean aditua. Ikastaroaren proposamena honako uste oso honetan oinarritzen da: «talde positiboak produktiboagoak dira eta beren lanarekin eta organizazioarekin konpromiso handiagoa dute». Egitarauan ardatz-kontzeptuak sartu dira, besteak beste, konpromisoa, emozioak bideratze positiboa eta erresilientzia indartzeko oinarriak. Ikastaroaren saioak Donostian ekainaren 15ean egingo dira.\n«Aditu Profesionala Enpresaren arloko Adimen Emozionalean» izenburuko ikastaroa UNED Fundazioak antolatu du. Bere helburua parte hartuko dutenei beharrezko baliabideak ematea da, lantaldeen interakzioa optimizatzeko eta lan esparruan harreman gatazkatsuak kudeatzeko. Xede honi begira, «Coaching Ontologikoak» erabiltzen dituen tresnak kontuan izango dira. Ikastaroa 2017ko maiatzaren 1an hasiko da eta saioak ADDPOL elkartearen Campus Birtualean emango dira.


zientzia - Sustatu.com\n2 nov 11 - 9 jun 12\nSustatu.com > zientzia\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2011-11-10 ¦ 08:00 ¦ zientzia\n© cc-by-sa Rakel Lopez ¦ 2011-10-09 ¦ 12:14 ¦ zientzia\nElhuyar Fundazioak antolatzen duen zientzia eta teknologiaren olinpiadak 10 urte bete ditu, eta ostiralean Bilboko Zorrozaurre Art Working Progrss-en egin zen aurkezpena. Edizio berrirako prestatu diren berrikuntzen berri eman dute Itziar Nogeras Elhuyar Fundazioko zuzendari nagusiak eta Danel Solabarrieta Elhuyar Olinpiadaren arduradunak. Urteurrenarekin batera, itxura berritu du Elhuyar Olinpiadak, eta webgunea estreinatu du. Euskal Herriko DBHko 1. eta 2. mailetako ikasleei zuzenduta dago Elhuyar Olinpiada, eta dagoeneko izena emateko epea irekita dago.\nErref.: Martxan da zientzia eta teknologiaren X. Elhuyar Olinpiada (olinpiada.elhuyar.org)\n© cc-by-sa Zientzia.net ¦ 2011-10-03 ¦ 16:30 ¦ zientzia\nNobel saria bizirik dauden ikertzaileek soilik jaso dezakete. Nobel Fundazioak saria iragarri ondoren jakin du heriotzaren berri, eta adierazi dute laster esango dutela zer egingo duten sariarekin.\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2011-09-06 ¦ 08:32 ¦ zientzia\nElhuyar Fundazioak ekoizten duen zientzia eta teknologiari buruzko saio honek berrikuntza ugarirekin dator. Besteak beste, “Haurdun gaude” izeneko atala estreinatuko du, eta haurdunaldi bati jarraipena egingo dio astez aste. Saio hau, asteartearo emango da Euskadi Irratian 21:00etatik aurrera.\nNagasaki eta Hiroshiman askatu zena baino 40 bider erradiazio gehiago Fukushiman?\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2011-04-13 ¦ 08:21 ¦ zientzia\nJaponiako agintariek diotenez, hilabete honetan Txernobilen zabaldutako erradiazioaren %10 askatu du Fukushimak. Eta azken asteetan irakurri dugu, Txernbolien askatu zena, 400 aldiz izan zela Hiroshima eta Nagasakiko bonbek zabaldutakoa... Hortaz, Fukushiman, bonbardaketa atomikoetan baino 40 aldiz erradiazio gehiago, eta goraka gainera. Baina egia ote? Wikipediako artikulu honen arabera, ez da konparagarria.\nErref.: Nagasaki eta Hiroshiman askatu zena baino 40 bider erradiazio gehiago Fukushiman? (en.wikipedia.org)\nBilduren logoa eta Moebiusen banda\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2011-04-08 ¦ 10:24 ¦ zientzia\nBildu hauteskunde-plataforma berriak bere logoa egin du publiko. Berdea da, eta bi gauza ekarri dizkigu gogora. Interneteko @ edo a bilduaren kiribildua, batetik; eta bestetik, Moebiusen banda.\nInto Eternity: hondakin nuklearrak ia betiko dira\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2011-03-31 ¦ 07:10 ¦ zientzia\nOnkalo da injinerutza proiektu bat Finlandian hasitakoa 20. mendean. Eraikuntza lanak, hala ere, 22. mendera arte iraungo dutela aurreikusten da. Eta gero ere, 100.000 urtean iraun beharko duela espero dute, izan ere, epe horretan toxikoak izango diren hondakin nuklearrak gordetzea izango da bere funtzuioa. Into Eternity dokumentalak kontatzen du hori.\nErref.: Into Eternity: hondakin nuklearrak ia betiko dira (www.intoeternitythemovie.com)\nLurrikara Txernobilgo hondamendiaren 25. urteurrenean\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2011-03-24 ¦ 11:28 ¦ zientzia\nFukushimako istripuak gogora ekarri digu Txernobilgo hondamendia, duela 25 urte gertatu zena. Zientzia.net-en honen inguruko erreportaje berezia aurkituko duzu. Apirilaren 26an betetzen da Txernobilgo hondamendiaren 25. urteurrena eta Japoniako Fukushima zentraleko istripuak ekarri digu gogora ordukoa. Apirilean argitaratuko den Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkarian erreportaje berezi bat aurkituko duzu, baina gaiaren gaurkotasuna dela eta, Zientzia.net-en aurreratu dugu: Igor Peñalva eta Jose Ramon Etxebarria ingeniari nuklearrek segurtasunaz, gardentasunaz eta industria nuklearraren etorkizunari buruzko egiten dute gogoeta.\nErref.: Lurrikara Txernobilgo hondamendiaren 25. urteurrenean (www.zientzia.net)\nUrtarrilaren 31n amaituko da zientzia eta teknologiari buruzko CAF-Elhuyar 2010 sarietara lanak aurkezteko epea\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2011-01-02 ¦ 11:48 ¦ zientzia\nHiru kategoriatan aurkeztu daitezke lanak: dibulgazio artikulu originalak, gazteei zuzendutako narrazio-zientifikoak eta zientzia-kazetaritzako lanak\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-11-16 ¦ 15:37 ¦ zientzia\nUrtero legez, Elhuyar Fundazioak Teknoskopioa lehiaketa abiarazi du, Zientziaren Astean hain justu ere. Gazteei zuzendutako lehiaketa hau guztiz berrituta datorkigu aurten: ideia-lehiaketa zen lehen; orain, berriz, proiektu-lehiaketa. Lehiaketa irabazten dutenek ordenagailu ultraeramangarri bat eta astebeteko egonaldia Tecnalia korporazioko zentro teknologiko batean jasoko dute saritzat.\nCAF-Elhuyar sariak 2010\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-10-10 ¦ 09:55 ¦ zientzia\nZientzia eta teknologiaren arloko gaien eta ikerketen euskarazko dibulgazioa, kazetaritza eta narrazio-lanak bultzatzeko helburuarekin, honako hiru kategorietan egongo dira sariak:\ngazteei zuzendutako zientzia-narrazioa\nzientzia-kazetaritzaren arloko lanak\nZientzia eta Teknologiaren IX. Zernola Olinpiada\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-10-02 ¦ 11:18 ¦ zientzia\nElhuyar Fundazioa Euskal Herriko DBHko 1. eta 2. mailako ikasleentzat antolatzen du lehiaketa hau, eta 2010eko urria eta 2011ko apirila bitartean egingo da. Hilabete horietan, zientzia eta teknologiaren inguruko bost proba gainditu beharko dituzte parte-hartzaileek, eta gela bakoitzak sortuko duen blog batean zintzilikatu beharko dituzte proben ebazpenak. Izena emateko epea zabalik dago Zernolaren webgunean bertan.\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2010-09-22 ¦ 10:16 ¦ zientzia\nNorteko Ferrokarrilla irratsaioaren XV. denboraldia gaur hasiko da Euskadi Irratian\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-09-14 ¦ 11:04 ¦ zientzia\nElhuyar Fundazioak ekoitzita, zientzia eta teknologiari buruzko saio hau asteartero emango da, 21:00etan. Lehen saioan jorratuko den gaia plazebo-efektua izango da\nWorldometers, munduko estatistikak denbora errealean\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2010-08-24 ¦ 09:19 ¦ zientzia\nTira, tranparen bat egongo da. Denbora errealean, edo kalkulu matematikoetan oinarritutako eguneratze algoritimikoen arabera, seguruenik... Baina efektu berezia ematen du webguneak, bai.\nErref.: Worldometers, munduko estatistikak denbora errealean (www.worldometers.info)\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-07-18 ¦ 12:51 ¦ zientzia\nZientzia eta teknologiaren arlo guztiak lantzen dituen euskarazko lehen hiztegi entziklopediko hau http://zthiztegia.elhuyar.org webgunean kontsultatu daiteke. Obra hau liburu eta CD-ROM formatuetan argitaratu zen 2009ko urrian\nIritsi dira bigarren txandako zientzialari gazteak Zientzia Udalekuetara\n© cc-by-sa Elhuyar Fundazioa ¦ 2010-07-08 ¦ 16:46 ¦ zientzia\nGaur iritsi dira bigarren txandako 50 zientzialari gazteak Aiako Harriko Parke Naturaleko Arritxulo aterpetxera, Elhuyar Fundazioak lehen aldiz, eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak lagunduta, antolatutako Zientzia Udalekuez gozatzera. Jarraitu beraien egonaldia udalekuko blogean.\nRe: Interneteko egunkari ultraeskuindarra Pirritx eta Porrotx pailazoen kontra Ricardo\nAlbaolaren 'Apaizac Obeto' dokumentala Sustatu\nRe: Gaurko Hitzaren jaia, irudizko eta hitzezko kronika batean josi\nRe: Sustatuko artikulu bat, HABEren azterketa batean (oso galdera zailak barne!) Iñaki C (Algorta)


Sistemaren dei edo abisu gailu ezberdinen bidez egoitza eta erietxeetan gaixo eta erizainen arteko komunikazioa errazteko helburua duen erizaindegi dei sistemaren horniketa, instalazioa eta mantentze-lanak, gelan gaixoarentzat eskuragarri ezartzen dira.\nSistema honi esker, gaixoen segurtasuna handiagotzen du erizaindegiko lana optimizatzen duen bitartean. Gainera, IP teknologian oinarrituriko sistema izanik, fidagarritasun eta aldakortasun handiagoa eskaintzen du beste IP sistemekin elkar eragin baitezake datu sare baten bidez modulukako sistema bat lortuz honela, hedagarria eta instalazio eta mantentze-lan errazekin.\nZerbitzuaren kudeaketa hobeagotzeko alarma eta laguntza-lanen datuak atera eta gertakari guztiak erregistratzea ahalbidetzen duen kudeaketa software batekin osatzen da. IP motako telefono komunikazioa da, hau dela eta oso erreza da sistema hau beste zentralita konbentzional, IP edo digitalekin integratzea.


Kanpaiak zuzenean eskainiko ditu ETBk Mundakako Santa Katalina baselizatik | El Diario Vasco\nTelevisiónKanpaiak zuzenean eskainiko ditu ETBk Mundakako Santa Katalina baselizatik\nKanpaiak zuzenean eskainiko ditu ETBk Mundakako Santa Katalina baselizatik\nSanta Katalina baseliza / Salegi\nMikel Pagadik, Zuhaitz Gurrutxagak eta Sara Gandarak gidatuko dute abenduaren 31ko saio berezia\nDomingo, 31 diciembre 2017, 17:14\nAurretik, orobat, 'Herri Txiki, erlojuaren kontra' saio berezia eskainiko da ETB1en. Kanpaikaden atarikoa izango da. Bertan, Zuhaitz Gurrutxaga eta Mikel Pagadi Urdaibaiko itsasadarraren inguruetan izango dira, bertako herritarrekin solasean, eta, bide batez, kanpaiak eman aurreko prestaketa guztiak egiten.\nIaz arrakasta handia izan zuen kanpaien emanaldiak Zumaiako San Telmotik. Iaz ere Mikel Pagadik, Zuhaitz Gurrutxagak eta Sara Gandarak aurkeztu zituzten kanpaiak eta oso harrera ona izan zuten. Kanpaikaden erretransmisioak, alegia, %20,1eko audientzia zatia eskuratu zuen ETB1 eta ETB2ren artean. Euskaldunen artean, berriz %28,1eko izan zen audientzia.\nMúsica, humor y doce uvas Xabier Saldias 'Gure Kasa' saioan izango da


Heroiak ez, biktimak –\nEhun urte iragan dira Lehen Mundu Gerraren narrazio ofizialarekin. Narrazio horren helburua izan da, denbora horretan guztian, goraipatzea Frantziaren batasuna eta euskaldunak frantsesak direla. Orain, gure narrazioa idatzi behar dugu. Hilen aldeko oroitarrietan zizelkatuak diren izenek eta haien familiek ez dute makurrik. Tragedia baten biktima ziren.\nOroitarri horietan ageri den “Morts pour la Patrie” da onartu behar ez dena. Ez ziren “Frantziarentzat” hil: “Frantziarengatik” hil ziren.\nabertzaletasuna, Biktimak, estatu nazioa, Heroiak ez, historia, Lehen Mundu Gerra\n4 pentsamendu “Heroiak ez, biktimak”-ri buruz\nGilen 2018-11-14 10:49\nAupa, Eneko, zor handia du Frantziak Euskal Herri kontinentalarekin eta euskaldunokin oro har. Gerla Handia zor horren parte bat baino ez da.\nBa al da inormaziorik desertore eta intsumitu haiei buruz?\nBeharbada ideia ona litzateke hurrengo batean omenaldi bat antolatzea zuk diozun biktima horien alde -desertore eta intsumituak ere barne- eta Frantziari kontu eske. Egin izan da inoiz?\nEneko Bidegain 2018-11-14 12:21\nHain justu, joan den larunbatean ekitaldi bat izan zen Baionako antzokian, desertoreak eta intsumituak omentzeko. Ekitaldi horren antolatzaileek lan horretan jarraitu nahi dute, eta oroitarri bat egiteko xedea dute. Laster liburu bat aterako da intsumitu eta desertoreei buruz. Liburu hau ere badago, baina frantsesez: https://www.elkarargitaletxea.eus/default.cfm?atala=artikulua_ikusi&hizkuntza=1&id_produktua=09997.119032\nMikelats 2018-11-14 18:40\nBai jauna! Bada garaia Gerla Handiari buruz euskaldunok narratiba propioa edukitzekoa! Bejondeizuela!\neuskaldun bat 2018-11-14 23:04\nEta zenbat horrelako… Egun hauetako batean irakurri dut Txinak sarekada bat egin duela unibertsitateetan langileen eskubideak defendatzen hasi ziren gazte marxistak atxilotzeko. Hau irakurri nuenean… ba horixe, besoak zabaldurik Yin eta Yan gelditu nintzen. Azkenengoak argia itzali dezala.


«Adostasuna» eskatu du Ariel Henryk, Haitiko lehen ministro izendatu berriak | Mundua | Berria\n«Adostasuna» eskatu du Ariel Henryk, Haitiko lehen ministro izendatu berriak\nHenryk erronka nagusitzat jo du herrialdeak egun duen «era askotako krisiari» aurre egitea. Iragarri du bilera sorta bat abiatuko duela hauteskundeak egin ahal izateko\nAriel Henry Haitiko lehen ministroa. ORLANDO BARRIA / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nGobernua estreinatu du Haitik, behin Claude Joseph behin-behineko lehen ministroak dimisioa eman, eta aginterako lehia amaitu ostean. Core Group taldeak —Mendebaldeko hainbat herrialdetako enbaxadoreak, Nazio Batuen Erakundeko ordezkariak eta Amerikako Estatuen Erakundekoak biltzen ditu— bizkarra eman izanak bultzatuta egin zuen atzera Josephek, eta Ariel Henryk hartu du hark utzitako kargua. Lanbidez neurozirujaua da, Inite alderdi sozialdemokratako kidea, eta Barne ministro izan da azken legealdian. Karguaren zina atzo goizaldean egin zuen —herenegun, Haitin—.\nAginte aldaketa irudikatu zuten Josephek eta biek, eta, horren ostean, Henryk hitza hartu zuen. Legealdiko lehen erronka Moiseren hilketa argitzea izango dela adierazi zuen, eta «zigor eredugarria» eskatu zuen egileentzat.\nBere gobernua «adostasunerako taldea» izatea nahi duela nabarmendu zuen Henryk, herrialdearen «era askotako krisiari» aurre egiteko. Egoera onbideratzea «lan neketsua eta zaila» izango dela ziurtatu zuen, eta «herrialdeko sektore guztiei» eskatu zien eginbehar horretan laguntzeko.\n«Gatazkak konpontzeko», elkarrizketaren beharra azpimarratu zuen lehen ministroak, eta, aldi berean, instituzioen «ohiko funtzionamendua» berreskuratu beharra defendatu zuen: «Konfiantza berrezarri behar dugu, eta estatuaren agintea herrialdeko txoko guztietara zabaldu».\nHalaber, datozen egunetan bilera sorta bat hasiko duela jakinarazi zuen, hauteskundeak antolatzeko akordio zabal bat lortzeko. «Parte hartzea masiboa» izatea nahi duela nabarmendu zuen. Hasieran, irailaren 26an zen egitekoa presidentetzarako eta parlamenturako bozen lehen itzulia, eta egun berean egin asmo zuten konstituzioa berritzeko galdeketa ere. Ikusteko dago horretarako modurik izango den, herrialdeko krisi politiko, sozial eta sanitarioa ikusirik.\nHemezortzi ministro izango ditu gobernu berriak; hiruk aurreko karguari eutsiko diote.\nBitartean, Moiseren hilketa guztiz argitu gabe dago oraindik. Herenegun, beste hiru lagun atxilotu zituzten: bi polizia agente eta zibil bat. Azken hori, Dominick Cauvin, «presidentearen hilketa prestatzeko» bilera guztietan egon zela azaldu zuen Leon Charles Haitiko Poliziaren zuzendari nagusiak. Bilera horiek Reynaldo Corvington agentearen etxean egin zituzten, zeina joan den asteazkenean atxilotu baitzuten.\nJhon Joel Joseph senatariari eta Joseph Felix Badio Justizia Ministerioko funtzionario izandakoari egozten die erasoa egin eta prestatu izana, eta haien bila ari dira.\nOraingoz, 26 lagun atxilotu dituzte Moiseren hilketarekin lotuta. Poliziak egiletzat jotzen dituenen etxeak ere miatu ditu, eta, horietan, 45 fusil eta hamalau pistola aurkitu dituzte, besteak beste. Horietako batzuk Poliziarenak direla zehaztu zuen Charlesek.