Egea berriro garaile Urnietan, Lizeaga hirugarren\nBostgarren aldiz, Urnietako herriak (Gipuzkoa), urteroko lasterketa prest zuen maiatzerako. Aurtengoan, aldaketa esanguratsu batzuk zituen, aurreko urteekin alderatuz. Hasteko, ibilbidea luzeagoa zen, 21 kilometrotik, 26ra pasatzen zen eta desnibel positiboak ere aldaketa nabarmena izango zuen, 1700 metroko mugarrian ezarri ondoren.\nIrteerako gunean, gure Ternua lagun diren Aritz Egea eta Jokin Lizeaga izan ziren protagonista nagusi. Goiza, eguraldi freskoarekin eta euririk gabe esnatu zen, eta irteeran elkartu ziren 500 korrikalari baino gehiagok, kolore polita eman zioten Urnietako plazari. Aurretik zai zituzten, Onddi, Adarra eta Onddoko mendi gainak. Goizeko 09:30etan eman zitzaion hasiera lasterketari, eta hasi bezain pronto, Aritz Egeak aurre hartu zien beste lasterkari guztiei. Jada ez zuten lasterketa amaitu arte gertutik ikusiko. Jokinek bestalde, atzetik aurrerako lasterketa egin zuen, bere egoera kontutan harturik.\nHelmugan ez zen inongo miraririk izan, eta Egea izan zen azken garailea, 2;13,38ko denborarekin. Atzetik, Iker Oliveri hondarribiarra sartu zen, 2;19,42rekin. Podiumaren hirugarren postua, Jokin Lizeaga herriko semeak bete zuen, azken kilometroetan estutu ondoren, 2;22,01 denborarekin. Helmugan, argi azaldu zen Egea irabazlea. “Pozik noa lortutako postuarengatik eta denborarengatik, ez ordea, lasterketan izan ditudan sentsazioekin. Lasterketako giroarekin asko gozatu dut. Orain, bi aste egurrean eta Zegamara begira jarri beharko dugu”.\nBeste eguneko protagonista, Jokin Lizeaga, gustora agertu zen emaitzarekin, “berriro ere dortsala jartzeko gogo handia nuen nire herrian. Gainera, Zegama-Aizkorrirako ropba txiki bate gin nahi nuen, eta helburu bakarra, berriro ere ez lesionatzea zen. Lasai atera naiz, eta azken kilometroetan erritmoa igotzeko aukera izan dut, postu on bat lortuaz. Beti polita izaten da podiumera igotzea herrikoen aurrean, orain Zegamarako errekuperatzen joa”


Leeuwingo itsaslasterra - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLeeuwingo itsaslasterra Australiako mendebaldeko kostatik hurbil ekialderantz higitzen den itsaslaster epel bat da. Leeuwin lurmuturra inguratzen du, eta Australiako hegoaldeko uretara iristen da. Han, Tasmaniaraino iristen da haren eragina. Mendebaldeko Australiako itsaslasterrak, eta Hego Australiako kontralasterrak (biak Itsaslaster Zirkunpolar Antartikoak sortuak Indiako ozeanoaren hegoaldean eta Tasmanian, hurrenez hurren) kontrako noranzkoarekin igarotzen dira, eta munduko itsaslaster-sistemarik interesgarrienetako bat sortzen dute.\nItsaslasterraren indarra aldatu egiten da urtean zehar: udako hilabeteetan (alegia, Europan neguan denean), azarotik martxora, ahulagoa da, haizeek hego-mendebaldetik iparralderantz jotzen baitute indartsu. Udazkenean eta neguan, berriz, (martxotik azarora), fluxu handiagoa du, kontrako haizeak ahulagoak baitira orduan. Sasoi horretan lurruntzen den Leeuwingo itsaslasterraren urari zor zaio, neurri handi batean, Mendebaldeko Australia estatuko hego-mendebaldeko euria.\nLeeuwingo itsaslasterraren ohiko abiadura 50 cm/s da, baina 1 m/s-ko abiadura ere izaten du maiz. Inoiz neurtu zaion abiadurarik handiena 6,5 km/h izan zen, satelitez jarraitutako buia baten bidez lortua. Leeuwingo itsaslasterra aski azala da, 300 bat metroko sakoneran higitzen baita.\nItsaslasterraren existentziaren berri 1897an eman zuen William Saville-Kent-ek, ohartu baitzen ur tropikal epela zegoela Houtman Abrolhos uharteetan, Australiako mendebaldean, eta, ondorioz, neguan, inguru haietako ura inguruko kostetakoa baino nabarmen epelagoa zela. Itsaslasterraren existentzia berretsi egin zen hurrengo urteetan, baina haren ezaugarriak ez ziren lortu 1980ko hamarkada arte (Cresswell eta Golding ikertzaileen lanari esker); izena ere orduan eman zitzaion.


Asteburuan egingo da Lambretta motorren topaketa - etakitto.eus\nAsteburuan egingo da Lambretta motorren topaketa\nETA KITTO 2018, Uzt 13\nHamabosgarrenez egingo da Lambretta motorren kontzentrazioa asteburu honetan. Martitzena, uztailak 10 San Kristobal gidari eta Lambretta lantegikoen zaintzailearen eguna izan zen eta, urteroko martxan, egun horren inguruan antolatu dute Lambretta motorren inguruko topaketa. Eta, kontzentraziorako girotzen joateko, egunotan herriko 27 dendatatako erakusleihoetan Lambretta motorrak erakutsi dituzte.\nAsteburu honetan Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabatik etorriko diren motorzaleei, Castellon, Guadalajara, Kantabria eta Burgosetik ailegatuko diren beste batzuk gehituko zaizkie. Bihar goizeko 10:00etan ekingo diote Lambretta Eibar XV. Kontzentrazioaren egitarauari, Untzaga plazan topaketan parte hartuko dutenen aurkezpenarekin. Eguerdira arte, era guztietako Lambretta motorrak ikusteko aukera izango da Untzagan, 12:00etan herriko kaleetan egingo duten kalejira hasi aurretik. Aurten Florencio Irigoien, 1953an Lambretta tailerra Eibarren zabaldu zuena gogoratuko dute eta, omenaldi gisa, haren alaba Maria Victoria Irigoienek banderakadarekin emango dio hasiera motorren kalejirari. Eibarko kaleetan gora eta behera ibili eta gero, asteburuan jaiak ospatuko dituen San Kristobal auzora igoko dira motorzaleak. Mutrikuko Azkenetxe jatetxean egingo duten bazkaria baino lehen, kostaldera buelta bat eman eta Kalbarixora igotzeko tartea hartuko dute motorzaleek. Arratsaldean, berriz, Trabakuara joango dira, 18:00etan Enrike Mugarzari omenaldia egiteko. Lambrettako behargina izan zen Mugarza eta, besteak beste, Espainiako Itzulian 12 alditan motorrarekin lotura lanetan ibili zen. Omenaldia eta gero, Eibarrera bueltan, afari-merienda egingo dute eta, animatzen direnek, San Kristobal auzoko jaietan, gauerditik aurrera Mocedades taldeak emango duen kontzertuan agurtuko dute eguna.\n« Eibarko Cielito Musika Bandak denboraldia agurtuko du gaur gaueko kontzertuarekin Bidaiatzeko sasoia »


Hiru elizate Muxikakoak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Ingelesen hilerria / Hiru elizate Muxikakoak\nHiru elizate Muxikakoak\nLuistxo Fernandez / Onintza Enbeita 2021/11/06 11:30\nOnintza Enbeitarekin geratu gara Wikikunde proiektuan Muxika eta bere auzoak dokumentatzeko. Ahal izan direnak, lehenago hiru elizateren baitakoak (Muxika-Ugarte, Gorozika eta Ibarruri) ziren dozenaka auzo baitira Urdaibai hegoaldeko udalerri honetako osagarriak.\nAintzane Muguruza eta Onintza Enbeita Unda auzoko baserri baten aurrean.\nMuxika, bere elizate eta auzoak, bisitatu ditugu Wikikunde bisitan. Eskualdeko aditua Onintza Enbeita bertsolaria izan da, bertako alaba. Lerro hauek Luistxo Fernandezek idatzi ditu, baina Enbeita lagunak berrikusiak dira, eta bertan kontatzen diren datu eta abarrak bere jakintzari zor zaizkio.\nMuxika geografia zabal eta izen zalantzatsuko herria da.. Herri multzoa gehiago. Egungo udalerria, Busturialdeko (eta Urdaibaiko Biosferako) hegoaldea hartzen duena, 1966an osatu zen, hiru eizate eta aurreko udalerri elkartu zirenean Muxika izenekoa bera (Múgica orduan), Ibarruri eta Gorozika. Baina Muxika haren izenari begiratuta ere, inguruko Muxika dorretik dator gehiago inongo gunetik baino: Ugarte zen elizatea, eta Ugarte haren herrigunea (egungo udaletxea dagoen lekua).\nElizate/udalerri bakoitzak bere baserri-auzo multzoa zuen, eta batzuetan udalerri zaharraren izena ikus daiteke oraindik azulejozko seinaleren batean. Gorozikak eta Ibarrurik, gainera, auzo nagusia izen berekoa zuten, Bizkaiko hainbat herritan bezala: Elexalde. Gaur Gorozika-Elexalde eta Ibarruri-Elexalde izenekin topa daitezke auzo zerrendetan.\nIzenena bada kontua toki honetan… Wikikunderen asmo teorikoa bada izen eta izaera duen Euskal Herriko gune populatuak Wikipediara eroatea, izen faltagatik ez da izango Muxikan. Euskal Onomastikaren Datubaseak (EODA), Euskaltzaindiaren forma arautuen erreferentziak, forma batzuk ematen ditu, ofizialki beste batzuk daude, mapetan beste batzuk agertzen dira, eta bertakoek beren erara ahoskatzen dituzte.\nEODAk dio Maguma dela euskaraz, baina izen ofiziala Maume omen, eta mapetan Mauma ikusi dugu, eta are gaztelaniaz Maguna eta Magunas ere bai seinaleetan oraindik.\nZabala auzoa -a artikuluaz ei da, dio Euskaltzaindiak, baina bertakoek Zabale esaten diote, tematsu; eta Kurtzero esan badu Euskaltzaindiak, horri bai, horri -a artikulua gehitzen diote: Kurtzeroa (Asua ere artikuludun tokia, lau baserri Gorozikako Elexalde ondoan. EODAk ez daki honen berri). Burdaria auzoa Burdixe edo Burdijje ahoskatzen da. Aiuria ahoskatze bereziko tokia da, entzun egin behar da Onintza Enbeitaren ahotsean: Auixe transkribatzen du nekez batek, Bizkaiko eskualde honetako ZH-X-J delakoa ezin zuzen emanda. EODAko transkribatze historikoetan Ajjujje irakurri daiteke. Herrian bertan, AJURIAS-IBÁRRURI, dio azulejuzko errotuloak. Gaur da eguna non Zabalek, Asuak, Undak, Magumak edo Aiuriak oraindik tokirik ez dutena Wikipedian: ez argazki bat, ez kokapen bat, ez orri bat. (testu hau argitaratu ondoren etorriko direla uste dut; horretarako lagundu dugu Wikikunden).\nHiru elizateen geografia hura 20. mendean transformatu egin zen, eta ipar-hego garraiobideek zatitzen duten eskualde bat da gaur egunean Muxika. Trenbideak (Euskotren-en E4 bidea) eta Bi-635 errepideak ipar-hego ardatzean erdibitzen dute Muxika 21. mendean, gutxi gora-behera Oka ibaiak bezala, baina beste era bateko ondorioekin. Zornotza eta Gernika lotzen duten bideak dira, eta tartekoan bidaiari asko ez dira fijatuko, baina hortxe dago Muxika, eta errepide bistakoaz aparte, ezker-eskuin ekialde eta mendebalderantz dauden baserri auzo, muino eta basoetan, batzuk ezkutuan.\nErrepidea batzuentzat konexio den bezala, Muxikako auzoak guztiz zatitzen ditu, tragikoki ere bai: 1970 eta 1980ko hamarkadak arte, trafikoa ez zen oso ugaria, baina frekuentzia eta abiadura handitu zirenean, harrapaketa eta istripuak ugaritu ziren. Kontuz ibiltzeko tokia da Muxikan errepidea 21. mendean ere; baina aldi berean, enpresa eta zerbitzu esparruak haren inguruan daude, eta gune urbanizatuena ere bai, Kurtzeroa, liburutegia, osasun arreta eta eskola (Urretxindorre Herri Eskola) dituen tokia.\nTrenak bi geltoki ditu, hegoaldetik etorrita, Zugastietan bata eta Muxika izenekoa bestea, Kurtzeroaren parean. Kurtzeroa bi errepide nagusien gurutzebidea da, Ardoaren bidea dator mendebaldetik, bestea (errepide nagusiaren eta trenbidearen ardatza, Oka ibaiaren bidetik) hegoaldetik.\nAuzo eta herriek fisonomia desberdina dute. Agirre, Asua edo Undabeitia hiruzpalau baserri elkartuta dira; beste batzuk baserri sorta luze bat muino batean baseliza batekin (San Roman / Besagiz; edo Unda); batzuek herri itxura dute, eliza, eskola zahar eta frontoiarekin, baserri elkartuak gune batu horren inguruan: Aiuria, Elexalde biak, Maguma, Areatza, Ugarte…\nBestalde, Muxikako lurrak Urdaibaiko Biosferaren Erreserbaren barruan geratzen dira.\nBaserri esplotazio dexente dago oraindik Muxikan. Gernikako piperra etxe atarietan zintzilik udazken partean, herriko erretrato enblematikoena da.\nAbeltzaintza ere bai; ardiak dituzten artzainen bat geratzen da (Maguman, bereziki), gazta egiten; eta basoa beste kultibo bat dela esan liteke. Pinu sail bat hazten zuenak 20. mendean, hark emango zionarekin etxe bat eros zezakeen Gernikan. Pinuak eta, ondoren, eukaliptoak, logika ekonomikoa izaten segitzen dute, lurrak dituen baserritarrak etekin bat ateratzeko modu bat gehiago du horrela, eta eukaliptoaren landaketa bakarrarekin, hiru bider jaso daiteke egurra. Etekinek ez dute jada etxeak erosteko adina emango, baina basogintza eredu honek logika ekonomiko lokala dauka, ez dago konspirazio eukaliptiko batean sinistu beharrik. Konspirazio hori izan duten enpresa handiak izan dira, baina baserritarren intentzioa beste bat izan da.\nHala ere, basogintza iraunkorrago baterako tokia ere badago. Lurgaia izeneko elkarte batek lan egiten du eskualdean. Terrenoak erosi, edo lagapenean hartzen ditu baserritarrengandik, eta kontserbatzen ditu modu natural edo originalean (edo landaketa autoktonoak bultzatu ere bai, jabeak lagata zerbait landatzeko gogoa badu, haritza edo dena delakoa). Unda eta Ibarruri artean Undabaso izeneko sail handi bat, 200 hektareakoa, zaintzen du Lurgaiak adibidez. Faunaren zaintzan ere egiten dute hauek; zapo txiki autoktono baten berreskurapenean lagundu ei dute.\nArtadi guneren bat edo beste ere geratuko da, sasoi batean ugariagoak izango ziren. Haien arrastoa, Besangizen, non arte bikain solte batzuk dauden, eta tartean bat monumentala, Urkietako Artea.\nMahasti sail zabalak ere badaude tarteka, batez ere Berroian eta Mauman. Mahasti handienen kasuan, biltzeko garaian nork nola egingo duen galde diezaioke batek bere buruari…\nXX. mendearen bigarren erdi aldean egurra egiteko zerrategiak ireki ziren. Zugastietan bi egon ziren, Gorozikan, eta Muxikan hiru: Astelarran bat eta Kurtzeroan bi. Ideia horrekin etorri omen zen FINSA izeneko enpresa Muxikara 1962an. Egun itxita dago lantegia eta herrian eztabaida handia sortu zuen haren hazkundeak eta gauzak egiteko moduak. Urte gogorrak izan ziren: lanpostuak eta ongizatea jarri ziren aurrez aurre. Orain egurra lantzen duen lantegi handi bat gelditzen da Ugarten: Ebaki. Beste industria, dagoen apurra, Ugarte inguruan dago: Arruti S.A., Chatarras Cifuentes eta Burnigai.\nHerri eskolak zituzten tokien artean, Ugarte, Kurtzeroa eta Ariatza Muxikan; Mauma, Aiuria, eta Eleixalde Ibarrurin; Zugastieta eta Eleixalde Gorozikan. Areatzakoa izan zen funtzionatzen azkenetakoa, Onintza Enbeitaren lehen eskola, eta hura hitxi eta irte betera-edo itxi zituzten azkenengo biak: Ugartekoa eta Ibarruriko Elexaldekoa.\nUgarten Maietz Pazkoak, jai mugikorra Mendekosteri lotua (hala izango da, ezta?) eta San Bizente urtarrilean.\nGorozikan, Andre Mari irailekoa (irailak 8).\nIbarrurin, San Pedro eta Andre Mari abuztukoa (abuztuaren 15ekoa)\nAiurian, San Joan jaiak.\nMaguman, San Lorentzo.\nAreatzan, Santakurtze, irailaren 14an.\nBesangiz-San Romanen, San Roman abuztuaren 1ean.\nKurtzero auzoa, ofizialki horrela, artikuluarekin esaten dute bertakoek: Kurtzeroa. Gurutzebidearen puntu zehatza zen Kurtzeroa originalki, eta duela gutxi arte Vista Alegre deitu izan diote inguruko auzoari muxikarrek, baina izen hor galtzen doa 21. mendean.\nKurtzeroko bideak dira, ipar-hego ardatza, Muxikako garraiobide nagusia, eta berrtatik Murgiara eta Morgara mendebalderantz doan bidea. Bide hori inportantea zen, Oion eta Bermeo lotzen zituen ardo eta arrainaren bidea zen. Arabatik ardoa ekartzen zen Bizkaiko kostara eta bueltan arraina eramaten zuten haruntza. Bide horrek leku estrategikoa zuen garai hartan Muxikan; izan ere, ardoaren eta arrainaren bidea Errege Bidearekin gurutzatzen zen hemen. Berez, Errege Bidea izena hartu zuen bide horrek, Espainiako Erregea Foruak zin egitera etortzen zenean bide hori egiten omen zuelako, baina praktikan, bide horrek Txorierrirekin eta geroago Bilborekin lotzen zuen Muxika.\nUgarte errepide/tren ardatz nagusitik aparte dago, baina gertu, kilometro batera Kurtzerotik. Bien artean etxe berriz (20. mendeko Frankismoo eraikinak) osatutako Balentin Berriotxoa auzunea dago, Etxe Barrijjek bertakoentzat.\nUgartek plaza zabal bat du, udaletxearekin, eta baserri edo etxe bikainez inguratua. Lastima abadetxea galtzen ari direla abandonuan. San Bizente Martiriaren eliza, Muxikako eliza handiena da.\nSan Roman / Besangiz\nUgartetik eta Kurtzerotik mendebalderantz, gorantz hartzen da, San Roman esaten zaion auzora: Besangiz, Besagiz edo Besaiz ere bai bertakoen hizkeran, baina bertako baseliza eta erromeria eguna, San Roman, nagusitu da toponimian.\nmuino luze batean kilometro eta erdian luzatzen dira San Romango baserriak, goialdean, Urkieta izeneko baserri pare baten ondoan, Urkietako Artea, aparteko zuhaitza. Behealdean, San Roman baseliza parke baten ondoan, eta beherago Muxika dorretxea, ahaide nagusien garaiko familia nagusi baten etxea. Baseliza eta dorretxea dira Muxikako ondare babestuetako bi, baina dorretxeak zaintza gehiago beharko du: harresi eta patioa duen jauregi bat izan zitekeen, baina etxe abandonatu baten itxura du. 20. mendean gizonezko soltero bat izan zen bertan bizitako azkena.\nMuxika eta Butroe familien arteko borrokak eta lehia izan ziren Erdi Aroko eta Pizkunde garaiko Bizkaiko parte hauetako historiaren auspo, Busturian zein Uriben zituzten familiek dorretxeak armarriekin. Muxikan Okako dorretxean bada armarri bikain bat, eta pentsatzekoa da Muxika dorretxean ere egongo zela, baina han agertu barik, ondoan den Torrebarri baserrian dago armarri hori, idazkunarekin:\nno pvedo : como : merzco : y merco mas : qve pvuedo\n(ezin dut merezi dudana eduki, baina daukadana merezia dut)\nArmarriko irudiak dira, lau kantoitan, hiru giltza, bihotza aiztoak sastakatua, otsoa ilargipean eta gurutze tenplarioa. Armarri horren iruditeria da egungo Muxika udalerriaren irudia ere bai, eta izena ere herriak inguru honetako dorretxe eta familian duela esan dezakegu.\nUgarteko elizatearen parte zen auzoa da Usparitxa; lauzpabost baserri eta baseliza bat dituena. Muxikako errepide-ardatzaren mendebaldera geratzen da. Uspitxa (ahoskatzekotan bertakoek horrela nagusiki), Usparitza eta Uspitza forma alternatiboak ere ikusi ditugu tokiarentzako.\nBaseliza nabarmentzen da bertan, eta Jauregi baserria (Jeuri edo Usparitxa-Jauregi) Kepa Enbeita Urretxindorra patriarkaren jaiotetxea, eta haren umeena ere bai, Balendin Enbeitarena tartean.\n21. mendeko Enbeitatarren nukleoa, ordea, Zabalen dago nagusiki; hantxe bizi dira “klaneko” gehienak, Onintzak esaten duen bezala.\nBaseliza San Migel Goiangeruarena da, eta garai batean San Migel eta San Isidroren erromeria egiten zen bertan.\nErrepidean bertan kokatutako auzo bat, eliza berritu bat dauka, urretxindorra plaza Kepa Enbeitaren omenez bertan.\nSanta Kurtze eliza ere nabarmentzen da auzoan.\nBerroia, etxe bakan batzuez osatutako auzoa da, mahastiz inguratua, Bodega Berroja (gaztelerazko forma toponimikoa da Berroka) upategi eta txakolindegiak ustiatua. Berrojje ahoskatzen dute.\nUrrutxua eta Aiuria\nOiz mendiaren magal aldera ematen duten auzoak dira Urrutxua (errepideak Mendatarekin zatitzen dute hemengo lurra; -a artikuluarekin ahoskatzen den lekua dela dirudi), Aiuria eta Maguma. Aiuriak muino batean dago, konpaktu samar daude bertako etxe eta baserriak, frontoi, eliza, eskola zahar eta etxeez osatutako nukleo bat da, ahoskeran bitxiena gorago esan dugun bezala.\nSan Joan bataiatzailearen eliza da bertakoa, eta san joanak auzoko jaiak.\nUrrutxuarui dagokionez, garai batean Oiz mendiko erromeria handia izaten zen San Kristobal egunean eta Mendatako Albiz auzoko Madalen jaiak ere ederrak ziren. Urrutxua bide bien erdian egonda, gure zaharrek kantatzen zuten:\nAltuen dau San Kristobal\nhareen bien bitartien\nMaguma hego-ekialderago dagoen auzoa da. Oiz azpian kokaturiko auzotxo bat da, eliza eta eskola zaharra duena.\nMaguna eta Magunas dira erdarazko formak eta seinaleetan ikus daitezke oraindik (eta deituretan, hala nola Magunazelaia); Maguma dela dio EODAk, bertakoek Maume esaten dute, eta mapa batzuetan Mauma agertzen da. Arren, antolakuntza!!! Edozein modutan, nor doa bada Magumara, apropos hartu beharra dago errepidea bertaraino iristeko, ez dago inorako bide asfaltatu edo porlanduan; bide zaharrak, Magumako Ataria izeneko begiratoki batera daramana, ixten da autoentzako ola zahar baten eta Maumebekoa baserriaren ondoan.\nBaserrietako bat eskola berri bilakatua dago 21. mendean, Kortiñe izeneko eskola libre edo pedagogia alternatibokoa. Pedagogia horrek erakarrita, etxea ere inguruan omen daukate gurasoek, . “Umeentzako giroa, naturarekin harreman zuzenean”, irakurri dugu propaganda orri batean, baina badirudi gaztelerazko heziketa dela.\nEliza bat ere badu Magumak, San Lorentzo.\nUnda bi partetan banatzen den auzoa da, Unda berezko izena har dezakeena muino baten gainaldean dagoena, bospasei baserri, uraska-latsagia eta baseliza duena (San Markos). Beste nukleo bat bidean beherantz dago, Undabaso izeneko parajerentzat eta Ibarruri-Elexalderako bidean, eta Undabeitia deritzo, lau baserriz osatua dago, haien artean Aurtenetxe eta Erregene, benetan ederrak.\nGoiko partean ere badaude baserri ederrak, bereziki Jauregi edo Undajauregi deritzona. Seinale bitxi bat da Undako baserri ertz batean: Barrio de Undas dio.\nIbarruri-Elexalde, haran sakonagoan dago Ibarruriko elizateko goiko auzoetatik ikusita (Aiuria, Maguma, Unda). Perrategi zahar bat eta eliza berria (20. mendekoa), aurrekoa erre egin baitzen (frontoia dagoen herri nukleo nagusiaren ondoan zegoen) dira herriko bista nagusiak, eta baita, bidean behera, Ormaetxe auzorantz, Ibarzelai baserria baino lehen, dagoen baseliza gotikoa, San Pedro eta San Paulorena (izen bikoitz hori dauka).\nAndre Mariaren Jasokundearen eliza da berria, 1939ean eraiki zen bi urte lehenago erre baitzen kaskoan zegoena. Argazki zaharrik bada harena.\nIburri esaten diote auzoari bertakoek, eta haran batean kokatzen da, zeinaren gainean Burdaria auzoa dagoen (ez dugu bisitatu). Haranean behera Izabale ere bazegoen (hau ere izen multipleak dituen tokia), baina han beharrean gelditu gara San Pedro eta San Pauloren baseliza gotikoan, berriztua eta atari ederra duena (hantxe bataiatua da Onintza!)\nBidean behera, aurkitu dugu Laubide gurutzebidea, gaur egunean laukoa ez baina hiru bidekoa: Durango, Zugastieta eta Ibarrurira joaten diren bideak, baina Esturokoa ere bertatik irteten zen, iparralderantz, baso eta mendirantz: gaur auzo abandonatua da Esturo, 20. mendean hustua.\nZugastietan, Baldena etxea ikusgarriena, Santo Domingo baseliza. Eta errepide eta trenbide nagusiak bat egiten duten tokia ere bada, Muxikako hegoaldeko tren geltokia hemen dago.\nGorozika-Elexalde eta ondokoak\nGorozika-Elexalde, bizpahiru azpi-auzo edo baserri multzoz inguratua dago Elexalde. Frontoi, udaletxe zahar, eskola zaharra, eliza atariarekin (Andra Mari eliza) eta kontsultategi bat du, zenbait baserriz gain.\nOndoan dituen auzo horiek batzuk auzo zerrendetan agertzen dira (Agirre, kasu), eta beste batzuk ez: Asua, ikusten dena Elexaldetik bertatik, ez da EODAn agertzen eta bertakoek -a artikuluaz ahoskatzen dute (Asukoa da Asuan sortu dena). Urrialdea ere etxe multzo bat da Elexalde gainean dagoena, eta ondare sailkapena duen baserri bat dago, Urrieldu Erdikoa.


Araudia - Abraham Olano marcha cicloturista 11 cimas\nABRAHAM OLANO - 11 TONTOR ZIKLOTURISTA MARTXA\nABRAHAM OLANO - 11 TONTOR zikloturista martxa, lehia kutsurik gabeko proba da, eta 2017ko ekainaren 9an izango da, goizeko 8:00etan abiatuta. ORIAKO TXIRRINDULARI ESKOLA da probaren antolatzailea.\nProba Tolosan eta Gipuzkoako errepideetan izango da, eta irteera eta helmuga USABALGO KIROLDEGIAN izango dira. Segurtasun eta kontrol arrazoiak direla eta, guztiz debekatuta egongo da ordua baino lehenago irtetea.\nMartxak parte hartzeko bi aukera eskaintzen ditu: ibilbide luzea, 198 km-koa, eta ibilbide motza, 101 km-koa. Ibilbidearen xehetasun guztiak, mapa eta profila honako webgunean daude argitaratuta: www.olanomartxa.bike\nIzen-emateen prezioa, 45 €-koa izango da federatuentzat, eta 55 €-koa, federaturik ez daudenentzat. Maiatzaren 27an itxiko dira izen-emateak edo lehenago, 600 partehartzailetako mugara iritsiz gero.\nApirilaren 30a baino lehenago izena ematen dutenei, maillot bana emango zaie. Maillot hau, KIBOR etxeak froga honetarako espreski diseinaturikoa da.\nPartaideen identifikaziorako material guztia ostiralean, ekainak 8an, jasoko da, 17:00etatik 20:00etara, probaren irteera eta helmuga izango den inguruetan, Usabalgo kiroldegian. Probaren egunean ere aukera izango da identifikaziorako materiala jasotzeko, goizeko 7:00ak eta 8:00ak artean.\nAraudi hau onartzen duelarik, partaideak baimena ematen die “Abraham Olano Martxa - 11 Tontor”-ren antolatzaileei bere parte-hartzearen irudi guztiak edo zati batzuk filmatzeko, eta baimena ematen die, orobat, martxa sustatu eta zabaltze aldera bere irudia erabili ahal izateko, formatu guztietan (irratia, idatzizko prentsa, bideoa, argazkiak, DVDak, Internet, kartelak, komunikabideak, etab.). Azkenik, irudi horiek merkataritza eta publizitate aldetik ustiatzeko eskubideak ere utziko dizkie, horren truke inolako diru-konpentsaziorik jasotzeko eskubiderik izan gabe.\n10. Anoa-guneak eta denbora mugak.\nProban bost anoa-gune edo hornidura-gune izango dira jatekoarekin eta edatekoarekin, ibilbidean eta helmugan.\n94.- TOLOSA. Helmugatik pasatzerakoan.\n157.- TOLOSA. Helmuga\n60. - AIZARNA 11:15--11:00\n90 - TOLOSA 13:00\n(Denbora muga hauek gutxieneko batazbesteko 20 km/h abiaduran kalkulatuta daude)\nMartxan parte hartzen dutenek Usabal Udal Kiroldegiko dutxak eta aldagelak erabili ahal izango dituzte.\nAmaroz 34B. Bajo 2. 20400 Tolosa\nTel: 943 670 583


Irurtzun-Arakilgo V. Bertako ganadu azoka ospatuko da igande honetan Irurtzunen\nIrurtzun-Arakilgo V. Bertako ganadu azoka ospatuko da igande honetan Irurtzunen\nBosgarren edizioa beteko du aurten, Irurtzungo abere azoka eta bertako produktuen azoka berreskuratzeko Irurtzun eta Arakilgo udalek, Sakanako Garapen Agentziak, bertako arrazen sustapenerako elkarteek, Arbaso Euskal Herriko Artisauen elkarteak, zein Sakanako Belardi eta EHNE-Bizilur taldeetako ekoizleek antolatutako azokak. Igande honetan Arakil bailararen hiriburuan izango da zita, goizeko 10:00etatik aurrera.\nAzokak ohi bezala hiru eremu izango ditu: bertako abere azoka, nekazal merkatu gardena eta artisau azoka. Bertan, ardiak, txahalak, zerriak, zaldi-behorrak, oiloak eta gainontzeko abereak, garaiko nekazal produktuak eta artisau-ogibideak bertatik bertara ezagutzeko parada izango da. Egitaraua\nAurten berrikuntza moduan, Artzai Gazta elkartearen laguntzarekin gazta txapelketa herrikoia izango da Irurtzunen. 12:00etatik aurrera bertaratzen direnek gaztak dastatzeko aukera izango dute eta gaztarik hoberenaren aldeko botoa eman ahal izango dute. Parte hartzaileen artean zozketa izango da txapelketako gazta onenak saritzearekin batera, 14:00etan.\nEkimen honekin bultzatzaileek bertako kontsumoaren, salmenta zuzenaren, bertako arrazen, eta ekoizleen parte hartzea bultzatzeko ereduan aurrera pausoak emateko lanean dihardute. Hala igandean, irailak 17, bertako arrazei, tokian tokiko ekoizle eraboratzaileen, kalitatezko elikagaien zein artisauen lanaren gorazarrea izango da nagusi Arakileko hiriburuan.\ncialis velocecialis generico softgel viagraprescription viagra freeherbal viagra new zealandcialis brand for salebrand name viagra pricesviagra cialis levitracialis vistaviagra canada reputableviagra for womenfemale viagra price in indiaviagra pill effectscialis anagenviagra costiviagra samples overnight shippingviagra pills onlineprezzo viagra con ricettacheap viagra online canadian pharmacyviagra effetti positiviviagra generic nameviagra soft tabsviagra on line senza ricettaviagra rosso italianoviagra effettocialis prezzo al pubblicoonline viagracomprare viagradiscount cialis soft tabsbenefici cialisviagra bresciaviagra naturale aglioviagra fa male al fegatocialis sloveniabrand name viagra pricesviagra cialis levitralevitra effettibuy viagra denver coviagra online pharmacygeneric cialis canada customsviagra in sloveniaviagra senza ricettataking old viagrabuy viagra johannesburgviagra naturale prodotti naturalibuy womens viagra onlinelevitra per donnehow long do viagra pills lastdaily dosage of viagracialis for sale south africa


Azterlan | IK4-AZTERLANek Nadcap akreditazioa berritu du aeronautika sektorerako entseguak egiteko\nIK4-AZTERLANek Nadcap akreditazioa berritu du aeronautika sektorerako entseguak egiteko\nNadcap akreditazioak Metalurgia Ikerketa Zentroaren konpetentzia teknikoa ziurtatzen du hegazkingintza sektorerako material metalikoen karakterizazio aurreratua burutzeko laboratorio bezala (materials testing laboratory).\nPerformance Review Institute erakunde entzutetsuak emana, Nadcap akreditazioa berriztatzeak zentro teknologikoaren konpromisoa erakusten du estandarrik zorrotzenak betetzeko eta, era berean, kalitate eskakizun altuak dituen sektore honi berme estrategikoa eskaintzea ahalbidetzen du.\nZentroko profesionalen esperientziak eta trebakuntza teknikoak, abangoardiako instalakuntza eta ekipamenduan oinarrituta, industria aeronautikoari materialen karakterizazio aurreratuko zerbitzuak, zerbitzuan izandako hutsegiteen analisia eta Entsegu Ez-Suntsitzaileak eskaintzea ahalbidetzen dio IK4-AZTERLANi, beti ere, sektorearen lehiakortasuna hobetzera bideratuta.\nMetalurgia Ikerketa Zentroak esperientzia zabala dauka hegazkingintza sektorean erreferente diren enpresekin elkarlanean, tartean, AIRBUS, SIKORSKY, CESA, AERNNOVA edota ITP. Era berean, aeronautika alorreko ikerketa proiektuetan parte hartzen du finantzaketa pribatuko zein publikoko proiektuen bitarte. Azken honen erakusgarri dira Hiperturb edota Rib-On proiektuak zeinak Clean Sky 2 programaren baitan kokatzen diren (Horizon 2020 europar programa markoaren baitan).\nHonela, Nadcap akreditazioak IK4-AZTERLANek hegazkingintza industriara bideratutako zerbitzu teknologiko aurreratuen eskaintza zabala indartzen du.


Hondarribian, etorkizun feministaren alde : Bidasoko Hitza\nHondarribian hasi dira Martxoaren 8ko mobilizazioak. Emeki elkartearen atarian bildu dira herritarrak. Ondoren, eskualdeko martxarekin bat egingo dute.\nEmekiren egoitzaren atarian egin dute elkarretaratzea.\nGaur, Martxoak 8. Hondarribian egin dute Oarso Bidasoko mobilizazio goiztiarrena. Emeki elkartearen atarian bildu dira herritarrak, herriaren etorkizun feminista defendatzeko, Etorkizuna feminista izango da, edo ez da izango lelodun pankartarekin bildu dira 10:45ean hasi den elkarretaratzean.\nHori eginda, Bidasoko mobilizazio nagusira dira joatekoak, Behe Bidasoko herri guztiak zeharkatuko dituena. 11:30ean hasiko da eskualdeko martxa Santiago zubitik-\nOndorenean, honakoa da Hondarribiko egitaraua.\n11:30ean, manifestazioa Irungo Santiago zubiko Hendaiako aldetik, Irun zeharkatu eta Hondarribiko Zumardira iristean, Arma plazara igo eta Portura joango dira parte hartzaileak. Manifestuaren irakurketarekin amaituko da manifestazioa, Arrantzale auzoa.\n13:40ean, manifestazioa amaituta, Arma plazarantz abiatuko dira kalejiran.\n14:00etan, tuper bazkaria Arma plazan bertsolariek eta Uikan dantza taldeak girotutako otorduan;\nErlazionatutako edukiaMari Carmen Iruretagoiena: «Arazo ugarirekin tartean, baina proiektua hasi eta bukatu nuen»


Hezkuntza proiektu orokor batean sartzen den eskolaren eta astean zehar barreiatzen den eskola denboraren alde bere engaiamendua berresten du LAB Irakaskuntza sindikatak. Zentzu horretan, 4 eskola eguneko asteak eta egungo eskola antolaketak ez gaituzte asebetetzen. Honen aurrean LABek greba deitu du gaurko Ipar Euskal Herriko Eskoletan.\nHaatik, Peillonen erreformak ez gaitu asebetetzen ezta ere. Horrela, eskola porrotaren arazoa astean eskola egunak emendatzearekin konponduko dela pentsatzea sinplista eta erreduktorea da. Gainera, honen ondorioz (edo hori da helburua ?) ikasleen harrera eta irakaskuntza, zein langile ororen bizi eta lan baldintzen hobetzea helburu duten aldarrikapenak eta sakoneko eztabaidak -programen arintzea, fitxaketa eta ebaluaketa normatiboen kentzea, animatzaile eta gela bakoitzeko ikasle kopuruaren apaltzea, RASEDen berrezartzea, langile prekarioen titularizatzea, kopuru onargarrian irakasleen kontratatzea...- kukutu eta desitxuratzen dira.\nZentzu horretan,, artista, elkartekide, kirolari eta kulturgileekin batera, haur guziek herrietan egiazko dinamikak sortuko dituen ekimenetan urririk parte har dezaten nahi dugu. Eskola askatzaileak izan behar dute ere, non kritikotasuna, elkarlana eta sormena garatuko diren.\nBaina erreforma honek ez du proiektu global hau burutzeko beharrezkoak diren adostasun, bitarteko ezta denborarik eskaintzen.\nIzan ere, ekimen hauen burutzeko Estatuak ez du sosik aitzinatzen. Eta herriko etxeek ez dituzte denek bitarteko eta hezkuntzarako lehentasun berdinak. Ondorioz, ikaste koadro ezberdinak gertatzen dira. Erreformak, tokien arabera, ezberdintasun horiek emendatuko ditu ; ministroak aldarrikatzen duen « aukeren berdintasuna sustatzea » delakoaren guztik kontrakoa lortuz.\nZeren, animatzaileak toki barreiatu eta ordutegi aldakorretan lan egitera behartuak, gaizki ordainduak, formakuntzarik gabe edo ez aski formatuak kontratatuak izaiteko arriskua erreala da. Bada ere murgiltze sistema edo elebidunean ari diren eskoletako jardunetan euskara ez kondutan hartua izanaren arriskua. Zuzenbide pribatuko « emplois d'avenir » delako kontratu prekarioak abian ezarri dituzte berriki. Herriko etxe eta elkarteek ontsa baliatu ahalko dituzte, lan hauetarako beharrezkoak diren enplegu iraunkor eta ezagutuak obratzea sahiestu ahal izanen baitute.\nHezkuntza ontasun publikoa da, eta kontraesana bada ere, gai horren gaineko nagusitasun eskasa izaitea onartzen dugu errex. Eskola eta hezkuntzaren kontrol kolektiboa ukaiteko aldarrikapen garaia heldu da. Horretarako, beharrezkoa dugu eskola bakoitzean langile guzien (irakasle, ATSEM, laguntzaile, animatzaile, eskola inguruko animatzaile...) artean biltzea.


Konfiguratu ordenagailuaren pantaila-propietateak | Consumer\nKonfiguratu ordenagailuaren pantaila-propietateak\nPantaila behar bezala konfiguratuta, erosoago ikusten da lanorduetan eta aisialdian.\nOrdenagailua lankide banaezina bihurtu da lanean; horregatik, pantaila behar bezala konfiguratzea, erabiltzaileak ukitzen duen periferiko nagusia, funtsezkoa da ikus-erosotasun handiagoa lortzeko. Pantaila-propietateen menuaren parametro guztiak ondo doitzen badira, ikusmen-nekea murriztu daiteke, eta elementu grafiko guztiak ezin hobeto hauteman daitezke.\nWindows XP, pantailaren konfigurazioa\nhurrengo ibilbidea: ‘Hasiera/Kontrol-panela/Itxura eta\nGaiak/pantaila’, menu horretara ere iritsi daiteke\neskuineko botoia sakatzeko lasterbidearen bidez,\nmahaigaineko zuria, eta, ondoren, sakatu ‘Propietateak’.\nmenu honek bost fitxa ditu, eta horien artean\nbeste gauza batzuk, hautatu edozein irudi atzeko\nmahaigaina, sistema eragilearen itxura pertsonalizatzea, aktibatzea\nedo programatu zenbat denbora igaro behar duen monitoreak\nitzali eta aurreztu energia. Baina onartzen duen fitxa\npantailan aldaketa gehienak egiteko, nola deitzen da?\npantaila, zehaztapen teknikoetan agertzen den datua\njarraibideen eskuliburua. Balio hori handitu ahala\npantailako elementuak txikiagoak izatea eragiten du.\nfuntsezkoa da, batez ere pantailetan\nTFT planoak, ikusmena soilik izango dutenak\nhoberena, jatorrizko hizkuntza hautatzen bada.\nBeheko erregeleta mugitu behar da\n‘pantaila-bereizmena’, ‘ebazpenarekin bat egin arte\nadibidea, 15 hazbeteko pantaila batean.\nJatorrizkoa 1024 x 768 pixelekoa izan daiteke, pantaila ez da ikusiko\nbalio handiagoak edo txikiagoak jartzen diren; izan ere,\npixel-kopuru jakin batean pentsatuz egiten dira.\nKasu horietan, monitorea ebazpen berria kalkulatzen saiatuko da.\nbaina ez du hain emaitza ona lortuko. Nork\nhonela, azpian dagoen erregeleta mugitu behar da\n‘Pantaila-bereizmena’, ebazpenarekin bat egin arte\neskuinekoa, ‘Kolorearen kalitatea’ koadroan, zenbat eta bit gehiago izan\n(balio zehatza txartel grafikoaren araberakoa da\nordenagailuarena), kalitate handiagoa izango du irudiak, baina baita\nmemoria gehiago kontsumitzen dela esan nahi du, eta datu horrek\nekipo zaharren erabiltzaileak baloratzea.\n‘aukera aurreratuak’ botoiak beste datu batera darama\ninteresgarria: pantaila eguneratzeko maiztasuna,\n‘Monitorea’ izeneko fitxan dago. Erabilgarria da\nmarkatu ‘Ezkutatu monitore honek ezin dituen moduak\nerakutsi’, eredu bakoitzak maiztasun maximo hau baitu:\nez da komeni gainditzea.\nTFT pantailetan, fabrikatzaileak gomendatutako eguneratze-maiztasuna adierazten du\nizpi katodikoen tutuen monitore tradizionalak\nbalio hori ahalik eta altuena jartzea komeni da (\nadibidea, 75 hertz), atseden handiagoa lortzen delako\nirudia keinuka murriztuta ikustea. Ez\nhala ere, teknologia desberdina duten TFT pantailetan,\nfabrikatzaileak eguneratzeko maiztasuna adierazten du\ngomendatzekoa, eta balio horretatik gora jartzeak ez du esan nahi bakar bat ere\naukera aurreratuak hainbat parametro konfigura daitezke\ntxartel grafikoak, besteak beste,\nordenagailutik telebistarako irudia, filmak ikusteko\nPCa bideo-erreproduzitzaile gisa eta\n‘Konfigurazioa’ fitxa; beste fitxa bat dago\n‘itxura’ du izena, eta hobetuko den aukera bat dakar\npantailaren bistaratzea nabarmen, kasu hauetan:\nTFT izatea. ‘ClearType’ izena du eta\ngiza ikuspegiaren ezaugarriak bakoitza nabarmentzeko\nkarakterea eta testuaren ikuspen hobea lortzea\nTFT monitore lauak (Microsoft-en arabera, garbitasuna handitu egiten da\n‘Itxura’ menua, botoian klik egin behar da\n‘efektuak…’; ondoren, markatu ‘erabili\niturrien ertzak leuntzeko hurrengo metodoa\npantaila’ eta ‘ClearType’ aukeratu ‘estandarra’ aukeratu beharrean. Bat\ngogoan izan behar da alderdi horrek ondo funtziona dezan\nhonen jatorrizko ebazpena hautatuta izan behar da:\nClearType: Giza ikuspegiaren ezaugarriak aprobetxatzen ditu karaktere bakoitza nabarmentzeko eta testua hobeto ikusteko TFT monitore lauetan.\nBitxia bada ere,\nordenagailu eramangarri askok ez dute aukera hori aktibatuta\nlehenespenez, nahiz eta beti TFT pantailak izan,\nkontrol-paneletik buelta bat ematea komeni da, ea\nfuntzionatzen ari da. Luzaroan erabili bada\npantaila aukera hori gabe denbora batez egongo da\nhorretara ohitu, baina luzera hobeto bereizten dira\nletrak eta irakurketa lasaiagoa egin daiteke\nMonitore bat bakarrik aski ez denean\nKonfigurazioa menuan, Pantaila-propietateen barruan, bi monitorerekin lan egiteko aukerak ere badaude. Pantaila nagusiaren luzapen gisa funtzionatuko duen eta lan-eremu handiagoa sortuko duen beste pantaila bat aktibatu nahi bada, 2. monitorea hautatu behar da, eta 'Windowseko idazmahaia monitore honetara zabaldu' laukia hautatu. Ondoren, pantaila nagusiarekiko edozein posiziotara arrastatu daiteke 2. monitorea, pantaila aldatzeko sagua zein aldetara eraman behar den adierazteko sistema eragileari. Monitoreak bereizteko, 'identifikatu' botoia sakatu behar da. Botoi horrek bakoitzak betetzen duen kopurua gaindituko du, eta 1 da beti nagusia.\nbereizmena konfigurazioa monitor-eu ordenador-eu pantalla-eu


Hasiera › Hedapena\t› Albisteak\t› Berrikuntza aplikatuko bi proiektutan lanean\nBerrikuntza aplikatuko bi proiektutan lanean\nGoierri, Ibarmia eta Saletarretako ordezkariak\nSailburuordetzak onartutako Berrikuntza Aplikatuko bi proiektutan egingo dugu lan.\nIkasturte honetan Sailburuordetzak onartutako Berrikuntza Aplikatuko bi proiektutan egingo dugu lan: Fabrikazio Gehigarriaren bidez makina-erremintako osagaien optimizazioa bilatuko da proiektu batean eta bestean OT perspektiba landuko da, makinetarako urruneko sarbide segurua garatuz, sarea sekurizatuz eta hodeira datuak bidaliz. Proiektuek ikasleei, Lanbide Heziketako gainerako ikastetxeei eta enpresei ezagutza transferitzea ahalbidetzen dute. Horregatik, bi proiektuak Lanbide Heziketako enpresa eta eskolekin garatuko dira sarean.\nLehenengo proiektuak Fabrikazio Aditiboaren alorrean sortzen ari diren aukerak aprobetxatuko ditu. Horiek baliatuko dituen lan taldea Urnieta Salestarren mantentze elektromekanikoko eta Goierri Eskolako mekanika saileko kideez osaturik dago. Proiektuaren helburu nagusia diseinuan eta materialetan eraginkorragoak diren osagaiak Makina Erremintaren sektorean sartzea da. Ibarmia enpresaren lankidetza izango dugu, gainera, proiektu hau gauzatzeko.\nBigarren proiektua automatizazio eta robotika industrialeko departamentuan landuko da, Nicolas Larburu eta Tartanga Lanbide Heziketako eskolekin batera. Operazioaren Teknologien sare bat diseinatu, konfiguratu eta muntatuko da, enpresetako teknikariak, ikasleak eta irakasleak kanpotik modu seguruan sartu ahal izateko. Gainera, ikasle eta irakasleen kasuan, urruneko laborategi baten bidez sartuko dira. OT sareak hodeira bideratuko ditu sistemaren informazioa eta sentsoreek emandako datuak. Hori egingarria izan dadin, komunikazio-sare segurua (zibersegurtasuna) eta IoT duen lan-estazio bat izango da. Azkenik, sareak, behin diseinatuta, sortuta eta muntatuta, kanpotik erasoak saihestuko ditu.\nBi proiektu horiek zentroaren konplexutasunaren kudeaketaren parte dira, Tknikak lagundutako prozesua, alegia. Arlo horren ardatzetako bat da LHko antolamenduaren mailan ezagutza sortzea, teknologiak erabiltzea eta barneko eta kanpoko lankidetza-sareak bultzatzea. Beste hitz batzuetan esanda, Lanbide Heziketako zentroak erakunde adimendun bihurtzea da xedea.


Zer dakizu “ahozkotasunaz”? – Egizu elkartea\nZer dakizu “ahozkotasunaz”?\nGuk herenegun baino apur bat gehiago dakigu orain. Getxoko Udal Euskaltegiak joan den astelehenean Andoni Egaña gonbidatu zuen, eta "Ahozkotasunaz" hitzaldia eman zuen Areetan eta Romon. Andoni entzutea beti da atsegina, eta denok gozatu genuen bertan, nahiz eta oraingo honetan bertsorik ez izan.\n“>Andoni Egaña “Ahozkotasunaz” from Egizu Getxo Euskaldun on Vimeo.\nEgizu Getxo Euskaldun elkartea2008-11-25T20:24:05+01:002008-11-25|hitzaldiak|0 Comments\nunaimakua 2008-12-01 at 19:55 - Reply\nAgurrak eta aurrera lagunok


Aurkezpena | Ibilbidea:\nBermeo Busturia Gernika Maume Durango Urkiola Otxandio\nVitoria-Gasteiz Laño Laguardia Assa Oyon Zenarruza Aulesti\nGizaburuaga Lekeitio Markina Barroeta Berriatua Ondarroa\nArdoaren eta Arrainaren Ibilbideak Urdaibaiko Biosfera Erreserba zeharkatzen du, Bizkaian bertan Lea-Artibai eskualdearekin bat egiten du, eta Arabarantz jotzen du. Ardoa eta arrainak kostaldearen eta barrualdearen artean elkartrukatzeko erabiltzen zen. Baina bestelako merkatu-gairik ere garraiatzen zen: garia, Bizkaiko burdina eta Gaztelako artilea, batez ere.\nArdoaren eta Arrainaren Ibilbideak oso eginkizun garrantzitsua bete du Euskal Herriaren historian. Urte askotan bi elikagai horien garraiobide ez ezik, merkataritzaren banaketarako eta gizarte harremanetarako bidea ere izan zen.\nArraina batik bat neguan esportatzen zen. Urte-sasoi horretan mandazainek Bermeoko arrantzale-kofradietara jotzen zuten arrain freskoa erosteko. Negu hotzeko tenperatura baxuei esker eta bideetako elurra erabiliz egiten zituzten aldaketei esker, karga hainbestean iristen zen azken helbideraino.\nArrain eta zerealen trukearen itzalpean, luxuzko produktu bat hasi zen bideetan barrena zabaltzen: ardoa. Garrantzia handia hartu zuen berehala, eta luze gabe ordeztu zuen ohiko txakolin bizkaitarra. Eta txakolina babesteko, alferrik eragotzi nahi izan zen ardo errioxarrak sartzea, zeren euskaldunak izan baitziren Errioxako ardogintza ugariaren hartzaile nagusiak.\nMandazainek korritu zituzten bideetan barrena, hainbat monumentuz gainera (dorretxeak, baserriak, jauregiak, elizak eta ermitak) eraikin txiki ugari aurkitzen dira (iturriak, garbitokiak, elurzuloak, karobiak, saroiak), eta han eta hemen sakabanatuta baita ere burdingintzari eta zerealen transformazioari loturiko hainbat eraikin protoindustrial (burdinolak eta errotak, batez ere).\nKultura Ondarearen zati diren elementu horiek guziek, batera hartuta, Euskal Herriko eremu guztiz ezberdinetako biztanleen seiehun urtetik gorako bizimodua ulertzen laguntzen dute, Ardoaren eta Arrainaren Ibilbideak denak lotzen baititu Iparretik Hegorako zeharbide horretan.\nLehenengo eta behin, itsasoaren mugakide den Bizkaiko lur-zerrenda berezi bat: Urdaibai eskualdea (Bermeo, Busturia, Gernika).\nGero, barrualdeko mendi-inguruak (Muxika, Durango, Urkiola, Otxandio).\nOndoren, Lautada (Vitoria-Gasteiz) eta malkar harritsuak (Laño), bidea Arabako Errioxan amaitzeko (Laguardia, Assa y Oyon).\nEta paraleloki, Bermeo-Oion bide nagusiarekin Durangon bat egiten zuten arteria biren moduan –bidaldiari bizitasun handiagoa emateko–, oraingo Lea-Artibai eskualdeko adar bikoitz bat (mendia eta Bizkaiko ekialdeko kostaldea), hau da: batetik,: Ziortza, Aulesti, Gizaburuaga eta Lekeitio,; eta bestetik Markina-Xemein, Barroeta, Berriatua eta Ondarroa\nLaburbilduta, Ardoaren eta Arrainaren Ibilbideak paisaia historiko eta herritarren multzo interesgarri bat bertatik bertara ezagutzeko parada eskaintzen digu. Kultura bidaia bat Bizkaia eta Araba zeharkatuz, edo, bestela esanda, mendi garaiak, haitzuloak, bizirik dauden antzinako ohiturak, haran berdeak eta ordeka zabalak, baso liluragarriak, itsaso-kala gordeak eta hondartza hedatsuak, kaiak, arrain-ontziak, mendiko goroldioa eta itsasoko kresala.\nHoriek denek osatzen dute –toki gutxitan bezala– naturaren ondarea eta tokian tokiko arkitektura-ondasunak (elizak, ermitak, baserriak, dorreak, jauregiak, eraikin txikiak, errotak eta burdinolak) modu bikainean txertatutik erakusten dituen ibilbidea.\nBizkaiko kostaldeko beste herri batzuek bezala, Bermeok antzina-antzinakoa du arrantzale-tradizioa. Arraina, hasieran, etxerako harrapatzen bazen ere, laster hasi ziren soberakina kanpoan saltzen, zeren Gaztelatik eta Bizkaiko barrualdetik zetorren eskaera gora baitzihoan etengabe. Hara zer dioen horren gainean XIV. mendeko agiri batek:\nAipatu hiltegiaren parean –Barrenkale, Durangon– arrandegi bat dago toki zabal eta ordoki batean, lauzazko zoladura duena, zeinean Bermeo, Lekeitio eta Ondarroatik egunean bertan harrapatutako arrain mota guztiak saltzen diren.\nArdoaren eta Arrainaren ibilbideak Bermeon (garai bateko zin-herria eta Bizkaiko burua) kulturan murgiltzeko toki aparta du, zeren arrantzale-herria izateaz gainera, ondare baliotsuak gordetzen baititu bere baitan:\nKatillotxuko trikuharria. Herriaren mendi-mugetako bat da. Katillotxu mendiko tontorretik 20 metro mendebalera dago, itsaso-mailatik 336 metrora. Hileta-eraikuntza baten aztarnak ikusten dira: 14 metroko diametroa eta 0,95 metroko garaiera duen tutu-erako harritzarra, erdian sakonune txiki bat duena. Erdi Kretazeoko substratu litologikoan dago.\nTribizko Errota. Hasieran burdinola izan zen, baina burdingintza artisanalak XIX. mendean bizi izandako gainbehera dela-eta geroago errota bihurtu zen. Geroago, askaldegi moduan erabili izan da, eta bertan taloa (arto-irinez egindako opil ezaguna) eta txakolina zerbitzatzen ziren. Inguru honetan, Artika ibaiaren ondoan, antzina burdinola-errota batzuen batzuk ziren. Hain zen horrela, non bermeotarrek “errotak” baitzeritzoten bazterrari.\nBermeoko kontserba-industria. Erdi Aroa baino lehenagokoa da; gaur egun, udalerriko ekonomiaren muina. Bermeoko kontserba-fabrika batzuk bisita daitezke, eta bertatik bertara ikusi milaka tona hegaluzek eta antxoak izaten duten prozesu industriala.\nFabrikarik nabarmenetakoa "Conservas Ormaza".\n“Lamera” parkea. Artika ibaiaren bokalean dago, harrizko eta hareazko ingurune batean; gehiena itsasoari irabazitako terrenoa. XIX. mendearen bukaera aldean parkeko harresia altxatu zen, pasealeku ondoko etxe-atarietan ura sartzea eragozteko.\nPortu zaharra. Urte askotan, Bermeo Bizkaiko Golkoko baxurako portu garrantzitsuena izan zen.\nPortu zaharra hasierako dartsenan zegoen, baina ontzi modernoentzako sakonera eskasegia zuenez, baztertu egin zen, salbu eta hurbileko uretan aparailua botatzen duten txalupa eta ontzi arinentzat.\nKantauriko arrantzaleen ohiko etxe estu eta elkarri erantsiek inguratzen dute portu zaharra. Lehengo lonjen ordez, gaur egun tabernak eta itsasontzi-gaiak saltzen dituzten dendak daude. Ondoko gunean esku-hartze urbanistiko handi bati ekin zaio: kai zahar hauen xarmari eta ondare interesgarriari kalte egin gabe, aisialdirako ekipamendu berriak jarri nahi dira, eta puntako pantalanak izango dituen kirol-portua.\nPortuzarreko iturria edo “iturribiak”. Portu zaharraren erdi-erdian dago. Bermeoko enblematikoenetakoa da, horrelako iturrietan Bizkaiko zaharrena, eta itsasontziak ur gezaz hornitzeko erabiltzen zen. Karlos V.aren garaiko uraska errenazentista bat dauka, XVI. mendekoa beraz.\nArrantzalearen museoa. Portu Zaharraren gainean, Ercillatarren oinetxe zaharrean (“hiribilduaren aurreko oinetxea”, Bermeoko urte-liburuek diotenez), dorretxe hau altxatu zuten, eta bertan museoa dago.\nErdi Aroko jaun feudalak Lurralde Irekietan nagusi ziren, haien agindupeko eremuak baitziren. Hiribilduak jaio eta indartu ahala, ordea, leinu nagusietako batzuek euren boterea industria-gune berrien hasikin hauetara zabaldu nahi izan zuten. Esate baterako, hiribildu baten barruan bakan ikus daitekeen dorretxeetako bat altxatu zuten Ercilllatarrek. Horien ondorengoa izan zen Alonso de Ercilla y Zúñiga, kapare oso ezaguna, gaztetan Karlos V.aren morroi izandakoa, eta XVI: mendean Txile kolonizatu eta La Araucana poema epikoa idatzi zuena.\nArrantzalearen museoa bisitatzeko orduak\nAsteartetik larunbatera:: 10:00 – 13.30 / 16:00 – 19.30\nIgandeak: 10:00 – 13.30\nGidaturiko bisitak telefonoz hitzartu behar dira, zenbaki honetan: 94 688 11 71\nSanjuanportale. Talaia aldera (“tala” bertakoen euskaran) jotzen duen bidean gora, Talako eta Lamerako parkeen bide erdian, herrigune historikoa inguratzen zuen Erdi Aroko harresia zeharkatzen zuten zazpi sarbideetako bat gelditzen da. Gainontzekoa arian-arian eraitsi zen, gehiena XIX. mendean.\nHarresia hiribilduen elementu bereizgarriak izaten zen, lurralde irekietako herrietan ez bezala, eta defentsarako zeregin garrantzitsua betetzen zuten. Alfontso XI.ak, 1334. urtean, Bermeo gotortzea agindu zuen, eta horretarako 7 ateko harresia eraikiarazi zuen. Lan hori eta harresia mantentzekoak oso nekezak suertatu ziren herritarrentzat denbora luzean, suteak behin eta berriz errepikatzen zirelako.\nHorrenbestez, 1827. urtean, artean herrigune historikoaren zati bat babesten zuen harresitzarra behin betiko bertan behera bota zuten. Ate hau baino ez da gelditzen, eta etxebizitza berriak altxatzeko herritarrek baliatu zituzten harresi-puskak.\nTalaira bidean dagoen zumardirantz (Tonpoi bidea), San Juan portaletik hurrean, Ospitale Psikiatrikoa dago (aldats hasieran, eskuinera) eta herritarren artean “Casa del Niño” ezaguna dena (malda amaieran, ezkerretara jo eta bukaeran, eraikin berrien gune baten ostean gordeta). Nahiz eta bi arkitektura-lan hauek zerikusirik ez izan Ardoaren eta Arrainaren Ibilbideak duen ingurumari historikoarekin (bi-biak baitira XX. mende hasierakoak), ibiltari jakingurak bidean aurkituko ditu eta, dudarik gabe, merezi dute iruzkin bana, euren itxura ederraz gozatzeko.\nBermeoko Ospitale Psikiatrikoa hainbat moduluz osaturiko osasun zentroa da, burdin hesiaz inguratutako lorategi bat duena. Pabilioi nagusiak hiru eraikin-gorputz ditu, elkarren artean lotuta beste gune galeriadunen bitartez.\nSeberino Atxukarrok eraiki zuen XX. mende hasieran (1900. urtean). Estilo eklektikoa du, han-hemenka elementu gotizistak baditu bere. Aipatzekoa da adreiluaren funtzio apaintzailea: baoak inguratu eta kutsu flandestarra duten erlaitzak errematatzen ditu.\n“Casa del Niño” delakoa ere eklektikoa da eta XX. mendearen lehenengo herenean altxatu zen. Bere eginkizuna zen haurtzaindegia eta puerikultura zentroa izatea, “latera” izenekoen haurrak hartzeko (hau da, Bermeoko kontserbagintzan ziharduten langile emakumeen –eta, sarri, herriko marinelen emazteen– haurrak).\nEtxe hau aitzindaria izan zen emakume langilearen asistentzia-zerbitzuak emateko bidean, aldi hartan Bizkaiko oso toki bakanetan baino ez baitziren horrelako ekipamendurik eskaintzen industriguneetan. Arkitektura aldetik konplexua da: aurrez aurre dauden moduluak lotzen dituen eraikina da, lorategi batez inguratua. Fatxada nagusiak bi gorputz angeluzuzen ditu, kanpora irteten direnak, eta sarreraren albo bietan bi gorputz poligonal ditu, eta ibiltarte bikoitzeko eskailera bat, erdian fuste leuneko zutoinekin elkartzen dena.\nMatxitxako lurmuturra. Itsasoan gehien sartzen den euskal kostaldeko gunea. Bermeoko mendebaldeko mugan dago, Bakiorantz, eta Urdaibaiko mugarrietako bat. Inguru hauetan daude, batetik Matxitxakoko itsasargi zaharraren dorrea, eta bestetik itsasargi berriarena, aspaldiko urteetan itsaso-gaina gauez argiztatzen duena.\nLurmuturreko natur inguruetatik itsas ekosisteman sar gaitezke lehorra ezertarako utzi gabe. Behatoki aparta da itsaso-hegaztiak eta zetazeoak ikusteko: martin arrunta, lanperna-musua, zanga, gabai iluna, izurde arrunta, izurde muturmotza, zere txikia, eta Armeria euscadiensis izeneko landarearen populazio handienetako bat.\nSan Juan Gaztelugatxekoa. Gaztelugatxe penintsulako ermita ospetsua. Ondoan Akatx uhartetxoa dago. Bion artean biotopo babestua osatzen dute. San Juanen ermita 74 metroko garaieran dago; bertara iristeko, lehenengo, bi begiko zubi bat igaro behar da, eta gero 231 eskailera-maila igo goialderaino heldu aurretik. Jatorria Goiko Erdi Aroan du, eta, diotenez, bertan tenplarioen monasterio bat egon zen.\nLarragoko iturria. Iturri-aska moduan egokitutako iturburua. Oin angeluzuzeneko eraikina, hareharrizko harritzarrez egina, oso ondo kontserbatzen da. Urte-sasoi batzuetan ur-jarioa oraindik ikusten da.\nOiz mendia eta inguruak\nAstogana. Oiz menditik hurbil dago, eta Urdaibaiko Biosfera Erreserbako gailur garaiena da (809 m). Bertako belardi bukolikoetan inguruko herrietako abereak bazkatzen dira.\nGertu samar, Munitibarren udalerrian eta Oiz mendiaren hegaletan, San Kristobal izeneko ermita txiki bat dugu. Herrigune guztietatik aparte, abereei estalpea emateko erabiltzen zen, bai eta artzainek gorputzari atseden eta arimari kontsolamendu emateko ere.\nHonelako ermitak bi zatitan banatuta daude: alde batean elizkizunetarako tokia dago, eta bestean abereak gordetzeko estalpea. Aurreneko zati horretan bertan, burdin hesi batek aldarea isolatzen du gainerako espaziotik. Antzina meza San Gregorio egunean egiten zen, maiatzaren 9an, baina aspaldi handian San Kristobal egunean egiten da. Tradizioak agintzen zuen egun horretako elizkizunean olioa bedeinkatu egin behar zela, eta gero belarriko mina zuen gaixoari eman, San Kristobal oso estimatua baitzen min horiek sendatzeko bitarteko gisa.\nOiz deiadar-mendia. Mila metroak doi bat gainditzen dituen arren (1.026 m), Bizkaiko sinklinorioko tontor garaienetako bat da (alegia, Getxoko Punta Galeatik Ermuko Urko mendiraino luzatzen den 50 km-ko tolesdura-lerroa, 2-6 km zabal dena). Urdaibaiko Biosfera Erreserbatik kanpo dago eta Bizkaiko bost deiadar-mendietako bat da (besteak Sollube, Ganekokorta, Kolitza eta Gorbeia dira).\nTontor horietatik bertatik Batzar Nagusietarako deia egiten zen (batzarrotan Bizkaiko ahaldunak biltzen ziren), eta horretarako su handiak pizten ziren gailurretan, txalaparta edo zezen-adarrak joz.\nOiz-eko iturria. Bizkaiko Begiratokia Oizeko gainarekin lotzen duen pistatik behera uraska bat dago, Oizera bidean gora doazen mendizaleen nahitaezko atsedenlekua.\nAmbre baserria 1780. urtean eraiki zen eta gaur egun landa-turismorako erabiltzen da.\nBestelakoa izan zen garai batean, hain zuzen “Ambre” izena jarri zitzaion garaian. Bertako herritarrek diotenez, urte askotan pasatako gose gorriak sortarazi zuen, antza, deitura hori. Eskas-aldiei buruzko usteak eta ustekizunak albo batera, egia da baserriko arkuen gainean “ambre” inskripzioa dagoela idatzita. Bi bizitzako etxea da, handia, Ganbe auzoan dagoena, Zugastieta Munitibarrekin lotzen duen errepidearen albo batean. Oin angeluzuzen handi bat dauka, eta bi isuriko estalkia. Harlangaitzezko hormak ditu, harlanduzko izkina, bao eta arkuez hornitua. Sarbidea arku bikoitz bat da, harlanduzko zutabe batean bermaturik.\nSan Lorenzo ermita. Ganbe auzoko gain batean dago, pinu eta nekosta artean. Herritarren artean “San Lontzo” deitu ohi zaio.\nBi isuriko estalkia du, eta atari itxi txiki bat. Berri samarra da eta inguruko baserri baten jabetzako lurretan altxatzen da. San Lorenzo egunean meza egiten da barruan.\nGanbeko elurzuloa. Izen bereko baserriaren jabetzakoa. Ambre baserritik 200 bat metrora dago, Leizarraga baserriraino doan auzo-bide zahar baten ondoan. 9 m-ko sakonera du, eta 5,8 m-ko diametroa.\nBizkaiko elurzuloak ehunka urtetan erabili izan dira, baina haien goren aldia XVII. eta XVIII. mendeetan izan zen. Bertako elurra jakiak kontserbatzeko erabiltzen zen, bai eta sendabide moduan ere, hainbat gaixotasunen aurka. Elurzulo naturalak eta artifizialak ditugu, estaliak zein estaligabeak. Ganbekoa hasiera estalita bazegoen ere, gaur egun urki batzuek baino ez dute estaltzen. Ondorioz, ingurukoen artean hain etekin onuragarria eman duen zulo artifiziala, tamalez, kontrolik gabeko zabortegi bilakatu da.\nAntzina elur-bola handiak jaurtitzen ziren zulora, bertan ondo zanpatu eta orbel-geruzen bitartez banatu. Izotz industriala etortzearekin batera, ordea, elurra ustiatzeko era artisanala galdu zen. Elurzulo gehienak bertan behera abandonatu ziren, baina, harrigarria bada ere, Ganbe baserriko biztanleek jarraitu zuten elurra Gernikan saltzen 1915. urtera arte, XX. mendean sartuxe beraz.\nIkeriya errota. Bai burdinolak bai errotak oso baliagarriak izan ziren garai batean eskualdeko garapenari begira.\nDenbora aurrera joan ahala, berriz, haien garrantzia ahulduz joan zen, bitarteko berrien eraginez beste aberasbide batzuk jaio baitziren. Horrenbestez, industriagintza haren elementu gutxi iritsi dira gaurdaino. Hala eta guztiz ere, esan beharra dago errotek denboraren joanari eutsi ahal izan diotela, urte hauetan guztietan etxebizitza moduan erabili direlako; ez ordea burdinolek, garaiko ustiategi petoa izan arren.\nIkeriya errota orain arte azaldutako guztiaren erakusgarri bikaina da. Golako errekaren goi-aldean kokatua, Albiz auzoan, oraintsu eraberritu da. Eta, gainera, ehotze mekanismoa bikain kontserbatzen da oraindik.\nGolako erreka.Oka ibaiaren adarra da, Astoaburu gainean jaiotzen dena. Ibilbidean zehar han-hemenka sakabanaturiko burdinola eta errota askoren energia-iturri izan da mendeetan zehar, nahiz eta horiek dagoeneko desagertuta dauden. Golako erreka Zarra auzo parera iristen denean, halako mendiarte batean estutzen da eta sigi-saga doa bihurgunez bihurgune. Tarte hau oso ongi kontserbatuta dago, eta bertan irudika dezakegu zer nolako indarra sortzen zuten meandro hauek.\nZarra inguruan, Golako errekaren ibilbidea ikusten den muino batean, Goikoetxe baserria dago, eguteran, hegoaldera begira.\nBi isuriko estalkia duen familia bakarreko etxe hau nekazarientzako sortu zen. Bertan bizi eta lan egiten zuten, eta jakiak eta lanabesak gorde, animaliak eta abereak hazi eta zaindu. Gaur egun eraberrituta dago eta bi familiako etxebizitza da.\nGoikoetxe Bizkaiko XVI. eta XVII. mende hasierako baserri-eredu bikaina da, bilbadura errenazentistaren eta barrokoaren arteko trantsizioa gauzatu zutenen prototipoa. 25 zutoin handiez osaturiko armazoi batek eusten dio, harlangaitzezko hormez itxiak. Oraindik jatorrizko armazoia du. Beste elementu aipagarri bat atariko erdiko zutabea da.\nZarraren erdigunean garbitokia dago. Benetako harribitxia da arkitektura txikiko elementuen artean, oso gutxi baitira gaurdaino iraun dutenak, are gutxiago honena bezalako egoeran. Uraska bat du, eta iturri bat askaduna. Garbitokia lau isuriko teilape batek estaltzen du, lau zutaberen gainean bermatua.\nAlbiz auzoa Mendatako udalerria osatzen duten lau auzoetako bat da. Bizkaiko Kofradiaren hasierako guneetako bat izan zen. Albiztarren dorretxea izan zuen sorleku –hortik haren izena–, eta ondare arkitektoniko interesgarria gordetzen du.\nAlbizeko Magdalena eliza. Diotenez, hasieran ermita bat izan zen.\nGaur egungo eliza XVI. mendekoa da, baina oraintsu eraberritu da, eta eliza inguratzen duen atarian batzar-mahai bat du. Horrelako mahaiak ohikoak ziren herri txikietako elizetan, eta euren zeregina izaten zen batzarleku bat egotea elizaurreetan, elizateetako biztanleak batzartu eta erabakiak hartzeko. Batzar hauetan du jatorria, hain zuzen, gaurko “elizate” hitzak. Elizak inguruetako herri-erloju zaharrenetariko bat du: Juan Miguel Hormaetxegoitiak egin zuen 1828. urtean, eta esfera mekaniko bakarra du.\nAlbiz jauregia. XVIII. mendekoa, aurrealdean bi armarri erakusten ditu: Albiztarrena eta Allende-Salazartarrena. Handik gertu, familia horietako baten dorretxe zaharkitu baten hondakinak daude, Albiztarrena. Familia hori eskualdeko antzinako leinu zaharrenetakoa da.\nAlbiz dorretxea leinu horren oinetxea da, eta zutik irauten du, nahiz eta behin eta berriro erre izan den.\nGaur ikus daitekeen etxe hondatua XVI. mendeko eraberrikuntza da, gotiko-errenazentista. Fatxada bakoitza 13 metro zabal eta 12 metro garai da, eta metro bateko lodierako hormak ditu. Argazki zaharrek erakusten dutenez, bi isuriko teilatua zuen. Horrek, eta etxeak oro har duen garaiera eskasak, pentsarazten dute dorrea moztua izan zela. Gezileiho batzuk ikus daitezke oraindik, bertatik etsaiari geziak jaurtitzeko egindako leiho estuak. Lehen ere adierazi dugunez, Albiztarren genealogia aspaldikoa da, Urdaibain aipatzen den lehen leinuetako bat baita.\nAlbiz auzoan gindax bat ikus daiteke, hau da, txirrika eta uhalez egindako garabi txikia, abereak altxatu eta ferratzeko. “Albizeko gindaxa” gelditzen diren bakanetakoa da.\nBerrekondo ibaia. Oka ibaiaren adarra da, Albiz auzoko goi-aldean jaiotzen dena. Mendata igaro eta gero Ajangizeko Kanpantxu auzora jotzen du, urak Oka ibaian isuri baino lehen. Ibaia estu-estu baitoa bere ubidean, ez da herrigunerik ertzetan, ezpada ere urrutiagoko muinoetan.\nMendatako San Migel eliza (Elexalde).\nElexalde auzoan dago eta gotiko-errenazentista da, XVI. mendekoa.\nPortada errenazentista-manierista da, oso ederra. Eliza inguratzen duen ataritik gertu harrizko mahai bat du, auzotarrak batzartu eta erabaki garrantzitsuak hartzeko.\nMendatako jatorrizko parrokia-elizak X. mendekoa behar zuen, oraingoa dagoen muino berean eraikia.\nKalbario mendia. Mendixka hau Elexalde ondoan dago. Goiko aldean kalbario bat dago, nahiko hondatuta: hiru gurutze, gurutziltzatzearen oroigarri. Orain urte batzuk, mendatarrek Gurutze Bidea egiten zuten honaino Aste Santuan, eta tradizio horri zor dio mendiak izena.\nMendatako “Baserriaren Interpretazio Zentroa”. Mendatako sarreran dago, eta baserria ezagutzeko gunea da. Aukera bikaina da baserria, bai barrutik bai kanpotik, ondo ezagutzeko: euskal etxe berezi honen barne-espazioa, sukaldea, logelak, nekazaritza-tresnak, eta etxe-abereen, ganaduaren eta gizakiaren arteko elkarbizitza egoitza berean.\nHorri erantsia, berriki inauguratu den udal aterpea dugu, 36 lagun jasotzeko prestatua: lau logela, liburutegia eta audioteka, pilotalekua, futbol eta saskibaloi zelaiak, lorategia eta zabuak.\nGernikako Azoka. Busturialde osoan baserriko produktuak erakusten dituen azoka nagusia da. Urteko astelehen guztietan egiten da, baina urriko lehen astelehenekoa eta, batik bat, azken astelehenekoa dira jendetsuenak. Gernikako bonbardaketak 1937. urtean suntsitutako azoka zaharra zegoen leku berean eraiki zen oraingoa.\nSanta Anako ermita. Santa Ana auzoan dago. Hormak harlangaitzezkoak ditu, harlanduzko ertzekin. Lau isuriko teilatua du. Fatxada nagusiak arku zorrotzeko bao bat du, eta leiho atalburudun bat. Gernikako bonbardaketaren ondorioz behea jo zuen. Gaur egun hondatuta dago. Teilatua erori zenean, barruko irudiak –antzina-antzinakoak– kendu egin zituzten. Elizkizunak bezala, zeren ez baitira joan deneko 40 urteetan egin.\nSan Kristobal eliza Izen bereko auzoan dago, Foruko udalerrian. Garai batean atari bat behar zuen, baina egun zutoien oinarriak baino ez dira gelditzen. Lurperatzeak egon ziren, antza, sarrerako lauzen azpian, giza hondakinak agertu baitira. Honelako beste batzuetan bezala, ermita honen kanpoaldean ere batzarretarako mahai bat zegoen. Duela gutxi arte, inguruko herritarrek San Kristobalengana jotzen zuten sendabide eske, belarriko mina kenduko zuen olioa bedeinkatzeko, eta San Andresengana haurrak lehenbailehen berbetan ikas zezaten.\nUrdaibai dorretxea.Lurraldeko leinu garrantzitsu baten oinetxea da. Iñigo López jaunak Donemiliaga Kukullako monasterioari eman zion 1051. urtean. Orduko harlanduzko eraikin arranditsua, Errege Bidearen ondoko mendixkan zaindari, ez da gaur egun ia ezer:\n1929.urtean sute batek kalte handia egin zion. Hondakinen artean, horma bik baino ez dute zutik iraun, eta deitura esanguratsu bat (“Perejil” gaztelua). Izen ofiziala (Urdaibai dorretxea) Urdaibaiko Biosfera Erreserba izendatzeko erabiltzen da (urde ibai edo basurdeen ibai, garai batean ugaztun hori ugaria zelako).\nForuko Atxako harrobia. Antzina ibai-arroko ia herri gehienek zuten kareharrizko harrobi bat. Bertatik ateratako harria eraikuntzarako edo karea egiteko erabiltzen zuten. Foruko kareharri gehiena Foruko Atxaren ingurutik erauzi da. Lehengo harrobi zaharra utzi (haren aztarnak ikus daitezke), eta berria ireki zen. Gaur egun ere indarrean dago.\nAtxetako haitzuloa. Hasieran pentsatu zenaz bestera, haitzuloa ez zen inoiz bizitokitzat erabili. Gehiago zen lantoki moduko bat: hainbat tresna egiteko, sukarria eta beste material batzuk lantzen ziren “lantegi” honetan. Atxetan landutako sukarria, jatorriz, Errigoitiko aztarnategi txiki batekoa da.\nGiñerradi haitzuloa. 1919.urtean aurkitu zuen Jose Migel Barandiaranek. Aztarna interesgarriak gorde zitzakeelakoan, hainbat ikerketa-proiektu egin ziren. Baina 60ko hamarkadan, ondoko harrobia ustiatzeko lanek eragindako lurrikarek bertan behera eraitsi zuten haitzuloa.\nBehea jo baino lehen, erromatarren garaiko lanabesak aurkitu zituzten goi-mailetan. Horrek pentsarazten du zeramika erromatarraren Bizkaiko aztarnategi garrantzitsuenetako bat zela. Horretaz gainera, Isis (Halabeharra) jainko erromatarraren brontzezko irudi bat agertu zen, orein-adar itxurako txilibitu bat (K.a. 8.000 eta 10.000 urte bitartekoa), hortz bat kontserbatzen duen masailezurra, kristalezko eraztun bat eta beste hainbat aztarna arkeologiko. Hori guztia ikusgai dago Bilboko Euskal Museoan (Unamunoren plaza 4, 94 415 54 23 telefonoa, www.euskal-museoa.org).\nKurutzeko Ama Birjina.. Santa Kurtzia izeneko parajean dago, Baldatika auzora doan bide ondoan. Hilarri zahar baten zatia da, K. a. I-III. mendekoa, berrerabili eta gurtzeko gai moduan erabili izan dena. Inguruko herritarren artean aparteko begirunea du, ikusi besterik ez dago zenbat basalore-sorta jartzen dizkioten oinarrian. Arretaz begiratuz gero, hiru aldeetan hainbat sinbolo ikusten dira, garai ezberdinetakoak antza. Hortik segitzen da hilarria behin baino gehiagotan erabili izan dela. Apaingarri-ikur horietako batean Ama Birjina ikusten da, eta halaxe jaso zuen mugarri honek bere izena.\nTxakolina parraletan jartzeko pilastrak, kono-enbor formako pilareak dira, txakolinaren mahats-parrei eusteko eginak (txakolina da Bizkaian eta Gipuzkoan, batik bat, egiten den ardo arin eta zertxobait garratza). Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren barruan, etnografia aldetik hain interes bizia duten zutarri hauek hementxe kontserbatzen dira hobekien.\nAlbizeko Magdalena eliza\nMendatako San Migel eliza\nMuxikako udalerrian, ondoko Berrizekiko mugaldean, oraindik kontserbatzen da euskal kostaldea barrualdearekin (Durangaldea, Araba, Gaztela…) lotzen zuen lehengo galtzada zaharra, orduko komunikabide nagusietako bat.\nBidea lauza zaharren gainean egiten da –bikain kontserbatzen dira–. Eta, bidertzean, alboetako arroketan grabaturiko harrizko gurutzeak ageri dira\n"Olea" burdinola. Maumebekoa baserriarekin aurrez aurre, Oromiño ibaiaren ertzean, Muxikako burdinola txikietako bat izan zen (alegia, burdina-kopuru txikia ekoizten zuena).\nMuxikako burdinoletako produkzioa apala zen beste inguruetakoaren aldean: horregatik, Ibarrurietako mendietako egur asko eta asko Zornotzako burdinolak hornitzeko erabiltzen zen.\nXVIII. mendean hiru elizateetan izan ziren bost burdinoletatik Oleakoak soilik gordetzen du egituraren zati bat: uraren sarbidea eta estolda. Burdinolak mugiarazteko erabiltzen ziren trepeta hidraulikoak errotetan erabiltzen ziren berberak zirenez gero, ez zen harritzekoa burdinola batzuk errota moduan eraberritzea. Horixe egin zuten Olea burdinolan.\nGoikoetxe baserria, Bertan ardi-gazta aparta egiten eta saltzen da. Horrek asko famatu du Maume auzoa inguruko herritarren –eta urrutiagokoen– artean.\nSan Lorenzo ermita, Auzoak duen erlijio-eraikin bakarra. 435 metroko garaiera du, oinplano angeluzuzena eta bi isurkiko estalkia, erdi-puntuko arkudun atea eta hiru leiho atalburudun; baita ere zementuzko kanpai-horma bat, hiru bao kanpaidun dituena, gurutze batez errematatua. Ermita honetan San Lorenzoren festa ospatzen da urtero abuztuaren 10ean, meza eta herri-erromeria eginez.\nMaumeko eskola. Bizkaiko beste auzoetako eskolen jatorrian bezalaxe, honetan ere 1919ko azaroaren 26an aurkeztutako mozio bat aurkitzen dugu: bertan, Bizkaiko kulturaren eta hezkuntzaren egoera desorekatua aipatzen zen. Gaur egun honelako eskola gehienek beste erabilera batzuk dituzte: liburutegi, aisialdi-elkarteak… Beste eskolen gisara, Maumekoaren estiloa ere inguruko paisaiara egokituta dago.\nInguruko basoak Erdi Aroan jada ustiatzen ziren egurretarako eta abeltzaintzarako: bertan abereak larratzen ziren eta sutarako egurra ateratzen zen. Izan ere, giza jarduera horiek izan ez balira, jatorrizko hariztiak hartuko luke gaur egun ere Urdaibai gehiena. Baso batzuk herri-basoak ziren, beste batzuk inguruko eliza edo ermita baten jabetzakoak, edota partikularren baten ondasun.\nMagunas mendia herri-basoa zen, bertako zuhaitzetatik ateratako egur-ikatza salduta lortzen zen dirua Magunas mendiari atxikitako ermita mantentzeko erabiltzen baitzen. Herri-basoetan egurraren ustiapena doakoa zen; ez ordea gainerako probetxuak, zerga bat ordaindu behar baitzen. Mendi pribatuetan, bestalde, –Ibarruriko elizatean, adibidez, mendien pribatizazioa oso goiz egin zen– ustiapen partikularrak eragin zuen “saroi” edo “basokorta” izenekoak sortzea, hau da, aurrez mugaturiko erabilera pribatuko lur-eremuak.\nMugarritze horiek haustarri izeneko harri bat ardatz hartuta taxutzen ziren; harriari soka edo kate bat lotu eta biraka zirkulu bat osatzen zen. Zirkulu barruko eremua modu pribatua erabiltzekoa zen. Saroiak “kortaosoak” izan zitezkeen (negukoak, handiagoak, haranondoetan kokatuak), edo “kortaerdiak” (udakoak, txikiagoak eta goi-aldeetan kokatuak). Oiz mendiko mazeletan lur-eremu mugatu hauek ugariak behar zuten. Bakan batzuek iraun badute ere, pinu-landaketa masiboak asko eragozten du markak behar bezala ikustea, gehienak estalita baitaude.\nSanta Anako eliza\nUrkiolako santutegia.Kultura eta historia aldetik interes handia duen tokian dago kokatua, Urkiolako Parke Naturalaren erdigunean. Parkeak izena santutegiari eta bertako mendateari zor die, hain zuzen ere. Santutegiaren inguruan honako tokiak bisita daitezke: Antonio Paduakoaren eta Anton Abadearen eliza, Kristo Santuaren eta Santa Apoloniaren santutxoak –azken hori sendatzeko ur-iturburu batean–, Urkiolako benta zaharra, eta inguruko herritarrak hornitzen zuen eta berriki zaharberritu den elurzuloa. Hiru gurutzetarainoko pasealekua ere guztiz gomendagarria da.\nOtxandio Bizkaiko herri zaharrenetakoa da. Jatorriz, Durango eta Gasteizen arteko bidean sortu zen. Etxe armarridun ugari ez ezik, aipagarriak dira Santa Marina eliza (XVI. mendea) eta udaletxea (XVIII. mendea), fatxada barroko eder bat duena.\nVitoria-Gasteiz Arabako Lautadako hiri nagusia da, Erdi Aroa ezkeroztik toki giltzarria, bai komunikabideei begira bai merkataritzari begira.\nAlfontso VIII.ak 1200. urtean konkistatu zuenez geroztik, hiria goraka hasi zen merkataritzaren alorrean. Ordura arte gotorleku militar moduan soilik hartua zegoen.\n1202. urtean sute batek hirigunea suntsitu zuen, baina berehala berreraiki zuten Erdi Aroko burguen ereduari jarraituta. Hirigunea handituz zihoan kalerik kale, tokian tokiko gremioen izendapenak hartzen zituztela (Hedegile, Errementari, Zapatagile, Aiztogile, Pintore…). Gaur egun ere kaleok Gasteizko hirigune zaharraren muina dira.\nSanta Maria katedrala.Alde Zaharraren erpinean dago. Zaharberritze-lanetan murgilduta dagoenez, ibilbide gidatuak antolatu dira monumentua balioesteko prozedura oso-osoa nola gauzatzen ari den erakusteko. Beste eraikin interesgarri batzuk ere badira: Andatarren dorrea, Doña Otxandaren dorrea eta beste jauregi batzuk.\nGasteizko hirigune historikoa Euskal Herriko aberatsena da, ikuspegi artistikotik begiratuta.\nEstibalizko Santutegia Hiritik gertu dago. Arabako zaindariaren omenez egindako eliza erromanikoa da.\nAma Birjinaren XII. mendeko tailua du, behin baino gehiagotan zaharberritu dena, baina jatorrizko polikromiaren zati bati eusten diona.\nEstibalitz hitzaren jatorrian Aestivalis egon liteke, alegia erromatarren ‘lursail’ edo fundus. Sortze beretik bilera-leku garrantzitsua izan da. Gaur egun ere eliztar andana biltzen da toki honetara Arabako Ama zaindariaren egunean. Horretaz gainera, Batzar Nagusietako burua izaten zen, gotzainak, nobleek eta nekazariek agintari zibil eta militarrak aukeratu behar izaten zituztenean; eta egun horretan prozesioan ateratzen zuten.7\nLañoko haitzuloak hondeaketa artifizialak dira. “Goba” izenarekin ere ezagunak dira eta Erdi Aroan eremutarren egoitzak izan ziren, hau da, monje eta ermitauen bizitokiak.\nLañon guztira hamaikahaitzulo artifizial daude, eta haien artean eremutarren gune bat. Denboraren poderioz higadurak eta luiziek haitzulo batzuk hondatu dituzten arren, gune horren harpeetako batean aldare bat dago horman zulatua. Beste haitzuloetako batean santuen izenez eta kristau-sinbologiaren inguruko marrazkiez osaturiko graffitiak ikus daitezke. Eta lurrean, hainbat hilobi.\nHonaino iristen zen Bizkaiko itsas-portuetan zamaturiko arraina. Mandazainak, ordea, ez ziren esku-hutsik itzultzen, Laguardia Arabako ardogintzaren toki garrantzitsuenekoa baita. Itzuleran Arabar Errioxan ondutako ardoak zeramatzaten garraioan.\nMilaka urteko ardoak, antzinako ardandegiak. Laguardia estu-estu lotuta dago ardogintzaren kulturarekin. Arabako Errioxaren bihotzean gaude. Laguardian eta inguruko herrietan ardandegi ugari ditugu, batzuk arkitektura tradizionalaren zinezko maisu-lanak, beste batzuk abangoardiako eraikin harrigarriak. Zenbaitetan mahats-bilketatik ardoa lortu arteko prozesua ikas daiteke bisita antolatuen bidez.\nBitxia bada ere, Laguardiako lurpea hutsik dago, etxeen azpietan egin izan diren soto-ardandegiek zulatua. Ia herri gehiena dago ardandegion gainean bermatuta.\nArdoaren Museoa. Herriaren ikurra, tradizio mahastizale eta ardozalearen erakusgarria. Museoa Samaniego alegiagile ospetsuarena izandako etxean dago.\nLaguardia Antso Azkarraren garaian (1194-1234) harresitu zen.\nEraikin interesgarri asko ditu, San Joan eta Abacial defentsa-dorreak adibidez, edo Santa Maria de los Reyes eliza, herriko ertz batean kokatua. Eliza horrek portada polikromatu zoragarria du. Hasierako eraikina XII. mendekoa zuen, forua ematearekin batera altxatua.\nAssa herrian garai bateko erromesek sarri erabiltzen zuten zubi handi baten aztarnak daude. Gaur egun, orduko zapi arkuetatik bi baizik ez dira gelditzen.\nEbro ibaiaren zabalera aintzat hartuta, irudika dezagun zer nolako zubi gaitza zen harri landuzko hau, alderik alde 64 metro bazituen (XI. mendekoa dela jotzen da).\nSanta Maria eliza nabarmendu behar da, XVIII. mendean Juan Bautista de Arbayzak eraikia. Aurreko eliza zaharra ordeztu zuen, zeinaren portada gotiko-errenazentista baino ez baita gelditzen. Eliza barruan elementu barrokoak eta errenazentistak dituen erretaula bat dago. “Giraldón” izeneko elizdorrean irule baten irudia dago.\nXIII. mendean jada aipatzen ziren Gaztela Bizkaiko portuekin lotzen zuten bideak, handik gero produkzioa atzerriko herrialdeetara eramateko. Hemengo bide hau Urkiolatik sartzen zen Bizkaian, eta gero hiru adarretan banatzen zen: Lekeitio, Ondarroa eta Bermeo. Bermeoko hori da, hain zuzen, ardoa eta arraina merkaturatzeko erabiltzen zena.\nZiortza kolejiatara Bolibarretik iristeko, XIX. mendean berreraikitako galtzada bat ibili behar da (Bolibar da Amerikako burujabetasunaren aldeko Simón Bolívar buruzagi eta Venezuelako askatzailearen arbasoen sorlekua). Historia eta arte aldetik balio handiko tokia dugu. Besteak beste, bertako eliza gotikoa bisita daiteke, bai eta kaperak eta Errenazimentuko klaustroa ere, handik gerokoa baita, erretaula plateresko zoragarri batekin.\nKondairak dioenez, arrano batek burezur bat bota zuen tokian altxatu zuten kolejiata. Sarrerako harri batean zizelkatutako irudiak halaxe gogorarazten digu. Kolejiata ezaguna da, bestalde, erromesentzako ospitale bat zuelako, Bizkaitik Done Jakue bidean Gernikarantz zihoazela bertan ostatu hartzeko (Iparraldeko adarra edo “Kostako Bidea” deritzona).\nAulestin etxeak lerro-lerro daude Gerrikaitz Lekeitiorekin lotzen zuen bidearen ertzean. Udalerri osoan harrizko zubi ugari kontserbatzen dira, batzuk ojiba-arkudunak Errekondoko atsedenlekukoaren ondokoa adibidez.\nGizaburuagako Bengolea burdinolan gaur egun hondakinak baino ez dira gelditzen. Garai batean, ordea, produkzio-gune garrantzitsu bat izan zen, zeren, burdinola ez ezik ikaztegia, kortak, biltegiak, irin-errotak eta presa ere bai baitzituen. Bengolea Euskal Herriko burdinola konplexuenetakoa da, XVIII. mende hasieran Pedro Bernardo Villareal de Berriz jabeak ia instalazio guztiak berritu zituen-eta, bide batez orduko aurrerakuntza teknologiko handienak jarriz.\nOraindik ikus daiteke, landarediak erdi-estalirik, burdinola eta irin-errota hornitzen zituen presa zaharra.Inguru hau interesgarria da antzinako bizimoduaren berri jakiteko. Bertatik bertara ikus daiteke jaun feudalek euren botereari eusteko erabiltzen zituzten unitate ekonomikoak.\nGizaburuagako Bengolea burdinola\nEuskal kostaldeko beste udalerri batzuetan bezala, Lekeitioko arrantzale izaera udal armarriak ere islatzen du, bertan balea baten irudia ikus baitaiteke. Lekeitiotik besteak beste eramaten zen arraina Penintsula barrualdera Erdi Aro osoan zehar.\nLekeition nabarmentzekoak dira Erdi Aroko herrigunea eta Santa Mariaren basilika, XIII. mendean sagaratua. XVI. mendean, zaharberritu eta estilo gotikoz hornitu zen eraikin osoa, elizataria eta dorrea salbu. Barruan erretaula zoragarriak ditu, bikainena erretaula nagusia, estilo hispaniar-flandestarreko\nEliza honen ondoan, hain zuzen, itsasontzi ugari egin dira historian zehar. Lehengo kai zaharra oraingo portuaren barruan zegoen eta XV. mendekoa zen. Nahiz eta oso baldintza onak ez izan, 1500. urtetik 1900. urtera bitartean Bizkaiko bigarren arrantza-portua izan zen.\nSanta Maria elizaren inguruan herriko antzinako nobleziaren hainbat etxetzar eta eraikin daude, herriz gaindiko jatorria eta eragina zeukatenak. Oraindik ere bertan bizi izan ziren familien armarriak ikus daitezke.\nSanta Mariaren basilika\nMarkinan Erdotzako Andra Mariaren ermita gotikoa dago, XVI. mendekoa. Azpimarragarriena teilatu-hegalak dira, beren beregi diseinatuak fatxadak hemen hain ohikoa den euritik babesteko.\nErmitaren ondoan erromesentzako ostatu bat zegoen. Toki garrantzitsua zen, hortaz, Done Jakue bidean. Inguruan Erdi Aroko aztarna arkeologikoak daude.\nErdotzako Andra Mariaren ermita\nBarroetatarren dorretxea XVI.mendean berreraiki zen, sute bat izan ondoren. Handi samarra da, eta goiko solairuan ojiba-leihoak ditu.\nErdi Aroa ezkeroztik Barroetatarrak dira jabeak, aski familia ezaguna inguru honetan. Gaur egun ardi-gazta egin eta saltzen da dorretxean. Bitxikeria gisa esan dezagun Belgikako Fabiola erreginaren aitona dorretxe honetan jaio zela\nBerriatuko Aranzibia dorretxea 1500. urtekoa da, gutxi gorabehera, eta Bizkaiko garrantzitsuenetakotzat jotzen da. Ezaugarri bereizgarrienetariko bat bere ojiba-leiho bikoitz ugariak dira\nAndra Mari eliza Ondarroako eraikin nabarmenetakoa da, 1480. urte inguruan eraikia. Estilo gotikokoa da, nahiz eta historian zehar hainbat aldaketa izan. Elizak bereizgarri bitxi bat baino gehiago ditu, adibidez: itsasontziak gordetzeko “upelategi” izeneko toki bereziak, arku batzuetan sustengatzen den terrazamendu-sistema batez osatuak; animalien irudiez hornitutako xurrutarriak eta “kortxeleko mamuak” izenekoak. Horietaz gainera, azpimarratzekoa da balkoi baten itxuran Erdi Aroko gorte bat irudikatzen duen eskultura-multzoa.\nOndarroako Parte Zaharrean Erdi Aroko kale ezin estuagoak aurkituko ditugu.\nZubizaharra, Artibai ibaia zeharkatzeko eraiki zen. Eraikuntza erromanikoa da eta hainbat aldiz berreraiki behar izan da.\nZubi horren ondoan Arrantzaleen Kofradia dago, 1920.urtekoa, eta bertan arrain-merkatua. Gaur egun ere “marinel-giroa” erraz suma daiteke, herriko arrantzaleak arrain-lonjetan lanean ari direla. Ondarroan tradizionalki baxurako arrantza egiten bazen ere, 1940. urte ezkeroztik alturakoa asko hazi da, duela gutxi arteko arrantza-krisia iritsi arte.


Bizkaiko hogeita hamazortzi museotan jarduera ugari eta doako sarrerak eskainiko dira Museoen Nazioarteko Eguna ospatzeko - Área de prensa - Bizkaia.eus\nBizkaiko hogeita hamazortzi museotan jarduera ugari eta doako sarrerak eskainiko dira Museoen Nazioarteko Eguna ospatzeko\n2018(e)ko maiatzaren 14(a) 11:57\nEuskara eta Kulturako diputatu Lorea Bilbao andreak Museoen Nazioarteko Eguna, maiatzaren 18a, dela eta antolatutako programazioa aurkeztu du, Bizkaiko museoetako hogei bat arduradunekin batera. “Museo hiperkonektatuak: ikuspegi berriak, bisitari berriak” lelopean ospatuko da eta 50 jarduera inguru egingo dira Bizkaiko 23 udalerritako ekipamenduetan.\nLorea Bilbao Bizkaiko museoetako ordezkariekin\nEuskara eta Kulturako diputatu Lorea Bilbao andreak esan duenez, Museoen Nazioarteko Egunaren ospakizunetan ariko diren museoek argi erakusten dute Bizkaian denetariko museoak daudela. Bakoitzak zerbait berezia du, desberdina, berariazkoa . Eta gaineratu du: Denen artean gure lurraldearen eta gure nortasunaren funtsezko ezagutza eskaintzen dute. Aurten ere, ohi bezala, Bizkaiko museo handiek, txikiek eta denetariko gaiak lantzen dituztenek bat egingo dute Museoen Nazioarteko Eguna, eta horretarako sarrera erraztuko dute. Hain zuzen ere, ia museo guztiek doan sartzen utziko dute, eta horrez gainera jarduera bereziak antolatuko dituzte ospakizuna indartzeko.\nLorea Bilbaoren esanetan: aurrean ditugun erronketako bat da herritarrengana heltzen jarraitzea, hau da, bisitari berriak erakartzea, museoak ez daitezen bakan batzuen bilgune, baizik eta denetariko herritar askoren gozagarri. Hori lortuko badugu, lanean jarraitu behar dugu museoak eta barnean dauden altxorrak plazaratzeko modu berriak asmatzeko, kultura eta herritarren arteko lotura ezartzeko modua da eta.\nBizkaiko museoen eskaintza bereziak\nBeste ekitaldi askoren artean, Enkarterriko Museoak maiatzaren 19an (zapatua) bisita gidatu batean Lope García de Salazar (Muskiz 1399-Portugalete 1476) ahaide nagusi eta bandokidearen ustezko hezur-hondarrak ikusteko aukera eskainiko du; bisitan, gainera, jauntxoaren bizitzako gertaera nagusiak azalduko dira eta berarekin lotutako pieza batzuk aztertu ahal izango dira. Gorpuzkiak 1948an aurkitu ziren gaur egun desagertuta dagoen Muskizko San Martin baselizan, hots, Salazar-Muñatonestarrak mendez mende ehortzi ohi zituzten lekuan.\nEuskal Museoak eta Bilboko Berreginen Museoak proposatzen dute bi museoak argazkien bidez "hiperkonektatzea". Herritarrei eskatzen diete bi museoak bisitatzeko, beren ustez konektatuta dauden bi pieza hautatzeko, bat museo bakoitzean, eta argazkiak egiteko. Konexio-arrazoia norberak erabaki behar du: tankera izan daiteke, edo gaia, edo nork bere iritziz antzematen duen beste zerbait. Argazkiak Instagramen ipini behar dira, #obrashiperkonektadas traolan, eta bien arteko loturaren azalpentxoa erantsi. Parte hartzen duten pertsona guztien artean bi museoen produktuen sorta bat zozkatuko da, eta horrekin batera Bilbao Bizkaia Museoak, S.L.ren adiskide-txartela ere bai; txartel horri esker bi museoak nahi adina aldiz bisitatu ahal izango dira urtebetean.\nEuskal Museoak eta Berreginen Museoak bezala Durangoko Arte eta Historia Museoak eta Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoak ere herritarrak eta museoak sare sozialen bidez konektatzearen alde egiten dute. Hain zuzen ere, Durangoko museoak proposatzen digu museoaren zein bertako obren argazkiak jartzea Instagramen, #arteahistoriamuseoa traolan, eta argazki guztien artean liburu-sorta bat zozkatuko dute. Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoak bi jarduera proposatzen ditu astebururako: larunbatean, 12:00tik 14:00ak arte, museoko piezen argazkiak egin ahal izango dira (bagonetak, pikatxoiak, palak, kaskoak, makinak, kartelak…) eta hautatzen direnak sare sozialetan ezarriko dira #ehmeatzaritzarenmuseoa traolan. Domekan, 13:00etik 14:00ak arte, bisita gidatuetan (lehena 11:30etan eta bigarrena 12:00etan) izan diren pertsonen iritziak grabatuko dira eta gero Facebook-en jarriko dira.\nLa Encartada Fabrika-Museoak behinolako VALCA enpresari buruzko hitzaldia antolatu du: Javier González de Duranak emango du, gaur egun museoan dagoen erakusketaren komisarioak, maiatzaren 17an (osteguna), arratsaldeko 19:00etan, Balmasedako Kultur Etxean. Erakusketak eta hitzaldiak aukera emango dute iraganaren eta orainaren arteko lotura ezartzeko: bi enpresak goren mailakoak izan ziren behinola, eta talentu asko eta ekimen handia behar izan ziren biak ere biak sortzeko.\nGernikan bi museok antolatuko dituzte jarduerak Museoen Nazioarteko Eguna ospatzeko. Batetik, Gernikako Bakearen Museoak familientzako jarduera batzuk antolatu ditu astebururako. Bestetik, Euskal Herria Museoak ingurunera jo du eta "Museoko lorategian barna" izeneko bisita gidatua antolatu du. Bistariek museoaren inguruko zuhaitzak ezagutuko dituzte biologo baten eskutik.\nGogoan eduki behar da Euskal Herria Museoak Museoen Gaua ere egingo duela, ohi bezala. Hori antolatzen duen Bizkaiko museo bakarra da. Urtero legez, hitzaldia egongo da hemengo janari bati buruz eta gero dastatu egingo da. Oraingoan hauxe izango da hitzaldiaren izenburua: "Eko, bio eta Km 0 janariak". Hitzaldian egon nahi dutenek izena eman behar dute aurrez, eta 8 € ordaindu beharko dituzte.\nAurreko urteetan bezala Bakioko Txakolinguneak ardo-dastaketa antolatu du; aurten arduraduna Elena Uriguen sommelierra izango da. Dastaketan izan nahi dutenek izena eman behar dute aurrez, eta 6 € ordaindu beharko dituzte.\nLeioako Medikuntza Historiaren Euskal Museoak bisita-solasaldia antolatu du bertako zuzendari Anton Erkorekaren eskutik, gai honetaz: "Zientzia museokarekin hiperkonektatuta edo museoa zientziarekin hiperkonektatuta". Prestakin biologikoen aretoa bisitatuko dute eta azalduko zaie nola museoan gordetzen diren organoei esker birusak berregin edo identifikatu ahal izan diren (H1N1 edo VIH, esaterako).\nBilbon, Arkeologi Museoak ostiraletik igandera arteko jarduerak antolatu ditu (maiatzaren 18tik 20ra arte). Astiz ibiltzeko moduan ez daudenek 30 minutuko bisita azkarra egin ahal izango dute; batzuetan erakusketa orokorra ikusiko da eta beste batzuetan biltegiak. Familientzako tailerrak ere egongo dira; hainbat erakustaldi egingo dira Izotz Aroan bizirik irauteko zer egin behar zen ikasteko: harriak zizelkatu mundua aldatzeko, animaliak ehizatu elikatzeko, sua piztu elkarrekin komunikatzeko eta transzenditzeko. Horiei esker bisitariak Historiako aldi horrekin hiperkonektatuko dira. Azkenik, bi bisita gidatu antolatu dira museoko hileko pieza ezagutzeko: Sestaon aurkitutako karlistaldietako jaurtigaia.\nBilboko Itsasadarra Itsas Museoak Antonio Ranieri italiar eskultorearen eta Francisco Javier Martín EHUko katedradunaren arteko solasaldia antolatu du museoan dagoen "Itsaslamia" izeneko obraren inguruan eta eskultura-teknikei buruz. Ekitaldia amaitzeko poesia-emanaldia egongo da Iñaki Urrutiaren eskutik. Gainera, edukiontzietako ariketa artistikoen lehiaketako garailea izan den proiektua aurkeztuko dute; aurtengoa laugarren edizioa izan da. Azkenik, bisita gidatuak egin ahal izango dira ERAIN erriberako arotzeria-lantegira.\nAthletic Club Museoak, Guggenheim Bilbao Museoak eta Bilboko Arte Ederren Museoak doan sartzen utziko dute. Gainera, Athletic Club Museoak doako bisita gidatuak antolatu ditu zelaia ezagutzeko, Guggenheim Bilbao Museoak doako bisita azkarrak eskainiko ditu, eta Bilboko Arte Ederren Museoak doako audiogidak emango ditu (baliagarri dauden artean).\nOstiralean, hilaren 18an, Bilboko museo hauetan ere doan izango da sarrera: Eleiz Museoa, Aste Santuko Pasoen Museoa, Bilboko Zezen Museoa eta Euskararen Etxea.\nHonako hauetan doako bisita gidatuak egongo dira: Simón Bolívar Museoa, Agurtza Arrantza Interpretazio Zentroa, Rialia, Dolomitas Antzinako Lantegi Museoa eta Burdin Hesiaren Oroimenaren Museoa.\nLaburbilduz, bisitariek berrogeita hamar bat jarduera edukiko dituzte Museoen Nazioarteko Eguna ospatzeko.\nProgramazio osoa eskura daiteke web orri honetan: www.bizkaikoa.bizkaia.eus\nMuseoen Nazioarteko Eguna - 2018\n"Museo hiperkonektatuak: ikuspegi berriak, bisitari berriak" da Museoen Nazioarteko Egunaren 2018ko edizioaren leloa; 2018ko maiatzaren 18an ospatuko da.\n"Museo hiperkonektatuak: ikuspegi berriak, bisitari berriak" leloaren abiaburua da gaur egun mundua geroz eta konektatuago dagoela eta ezin uler daitekeela museoen egitekoa beren arteko konexio guztiak kontuan eduki gabe. Museoak ezarrita dauden komunitateko berezko osagaiak dira, bertako paisaia eta ingurune kulturaleko atalak. Teknologiari esker, nahikoa da traola xume bat museoen ohiko bisitarien eremua erabat hedatu ahal izateko. Eta museo batzuek teknologia beharrik ere ez dute konexio berriak sortzeko: aski dute bildumak beste modu batean, eraberrituta, aurkeztea bisitari berriak erakartzeko.\nMuseoen Nazioarteko Eguna - 2018 ekitaldia aukera ezin hobea da munduko museoek ikuspegi eta bisitari berriak aurkitzeko analisiaren, ahaleginen eta konexio-sorkuntzaren bidez.\nNazioarteko ICOMek gonbidapena luzatzen die denetariko museo guztiei ospakizun honetan parte hartzera.\nParte hartuko duten museoak\nAurtengo edizioan Bizkaiko hogeita hiru udalerritako hogeita hamazortzi museok egin dute bat ospakizunarekin: Bilbon, Arkeologi Museoa, Athletic Club Museoa, Bilboko Arte Ederren Museoa, Bilboko Berreginen Museoa, Bilboko Itsasadarra Itsas Museoa, Eleiz Museoa, Euskal Museoa, Euskal Nazionalismoaren Museoa, Guggenheim Bilbao Museoa, Aste Santuko Pausoen Museoa, Bilboko Zezenketa Museoa eta Euskararen Etxea; Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa (Abanto-Zierbena), Txakolingunea (Bakio), La Encartada Fabrika-Museoa (Balmaseda), Balmasedako Pasio Bizidunaren Interpretazio Zentroa, Hiribilduko Historiaren Museoa (Balmaseda), Burdin Hesiaren Oroimenaren Museoa (Berango), Margarita María Berriztik Mundura Museoa (Berriz), Arrantzaleen Museoa (Bermeo), Arte eta Historia Museoa (Durango), San Balentinen Museoa (Elorrio), Euskal Herria Museoa (Gernika-Lumo), Gernikako Bakearen Museoaren Fundazioa, Bizkaia Zubia (Getxo), Dolomitas Antzinako Lantegiaren Museoa (Karrantza), Santimamiñe (Kortezubi), Medikuntza Historiaren Euskal Museoa (Leioa), "Andrés de Urdaneta" Historia Naturalaren Museoa (Loiu), Hontza Museoa (Mañaria), El Pobaleko Burdinola (Muskiz), Orozkoko Museoa, Plasentia de Butrón Museoa (Plentzia), Rialia-Industriaren Museoa (Portugalete), Santurtzi Itsasoa Museoa, Agurtza Arrantza Interpretatzeko Zentroa (Santurtzi), Enkarterriko Museoa (Sopuerta) eta Simón Bolivar Museoa.\nLorea Bilbao (mp3 2.9MB)


Kit Dastaketa Pintura Pertsonalizatua (10ud x 50 ml)\nKit "Dastaketa" Efektu bereziak pintura (10 col. x 50 ml)\nKit efektu bereziak pintura.\nProduktu berezia, pigmentuak eta berezia formulazio Etxea kolor, Racing pertsonalizatua batetik neons, chameleons, termocromatioc, fotocromatico, holografikoa eta askoz gehiago! ez espero lortzeko kit bat da ideal, zure erakusketari.\nBarne 50ml bakoitzean:\n- KPF: Kamaleon Perla Etxea kolor, aplikatu atzealde beltz bat, da diluitu 2, 1, eta, ondoren, bernizatutako.\n- MUTIKOA: Kamaleon Sintetiko Etxea kolor, aplikatu baino gehiago beltza edo zuria hondo, diluitu 2, 1, eta, ondoren, bernizatutako.\n- Temocromatica: pintura desagertzen tenperatura hori da oparoa by goiko kontaktu 26ºc irten ikusteko, atzeko planoaren kolorea, prod. erabiltzeko prest, ondoren, berniztatzea.\n- Fotocromatica: pintura kolorea aldatzen denean jasan eguzkiaren izpiak, kolorea, zuri, itzala harremanetan aldaketak gorria edo urdina.\n- Fluoreszenteak chartreuse batean gordinak: horia bizi, aplikatzen da, hondo zuri baten gainean, diluitu 2 1 ondoren, berniza handiko UV babesa.\n- PBC: oinarri-kolorea perla pure Etxea kolor, hondo zuri baten gainean, diluitu 2, 1, eta, ondoren, berniza.\n- MB01: marmolezko eragina zilarrezko Etxea kolor, produktua erabiltzeko prest, aplikatu atzealde beltz bat, eta, ondoren atxikitzen film zifrak, eta, ondoren, bernizatutako gardenak edo gozokiak gehiago ondorioak.\n- Photoluminescent etxea kolor: pintura distira iluntasunean, aplikatu hondo zuri baten gainean, kargatzeko edozein natural edo artifiziala argia, argitasuna ilunantza, guztira, gehienez 1h da, diluitu 2 1 ondoren, berniza.\n- KBC: Kandy perla etxea kolor, hau da, efektu bat ahalbidetzen gozokiak aplikatuko da atzealde beltz bat, diluitu 2 1 ondoren, berniza.\n- MBC04: efektu prisma holografikoa, aplikatu atzealde beltz bat, edo zilar, diluitu 2 1 ondoren, bernizatutako.


Txina RP grafito elektrodoen fabrikatzaileak eta hornitzaileak | Hongqiqu\nGraphite Electrode batez ere altzairua egiteko erabiltzen da batez ere, labe elektrikoetan, beroko labe mineralean eta erresistentzia elektrikoko labeetan. Grafito elektrodoak korronte elektrikoa labeetara eramaten du. Korronte elektrikoak galdaketa-barrutian arkua sortzen du labe elektrikoan. Tenperatura 2000 graduko zentigraduraino handitzen denean, galdaketa hasten da. Presio handiko eta arku motzeko labe arruntetarako eta potentzia handiko labe arruntetarako aplikagarria da grafito elektrodo bat.\nMota: Garbitasun handiko grafito elektrodoa hornitu dezakegu. Potentzia arrunta, potentzia handiko eta potentzia handiko potentziaz grafito elektrodo bat hornitu daiteke. Grafito estrukturako elektrodo elektriko fina eta oxidazioarekiko estaldura grafitoaren elektrodoak eskaintzen dira. Bezeroak edozein tamainari eska diezaioke.\nAplikazioa: batez ere, arku elektrikoko labeetarako altzairu urtua usaintzeko eta altzairuzko eta burdinazko metalurgiaren industrian, esaterako, AOD VOD LF labeak erabiltzen dira.\nAbantaila: grafito elektrodoa gero eta gehiago erabiltzen da siderurgian. Kutsadura gutxiago egiten du eta energia gehiago aurrezten du, gure ingurunearentzat ona da. Grafito elektrodoak lanaldi luzea du, askotan aldatu beharrik ez dagoenez, lanen lan-indentsitatea murrizten dute eta arrisku asko ekiditen dute.\naurreko: HP grafito elektrodoa\nTxina Graphite Electrode Rp Hp Shp Uhp\nRp Hp Uhp grafito elektrodoa


Amurrioko Udalak Berdinduren komunikatuarekin bat egin du, sexu-askapenaren nazioarteko eguna dela eta | HAUXE DA AMURRIO\nAmurrioko Udalak Berdinduren komunikatuarekin bat egin du, sexu-askapenaren nazioarteko eguna dela eta\nLGTBI kolektiboa, berriro biltzen da ekainaren 28an, aurten ere, euskal gizartearen aurrean eskubideak eta bizikidetza aniztasunetik aldarrikatzeko., 1969ko ekainaren 28an, joan den urtean 50. urteurrena ospatzen ari ginela, Stonewalleko errebolta gertatu zen New Yorken, eta data hori bihurtu da, urtero, gure aldarrikapenak eta lorpenak agerian jartzeko eguna; ezinbestean, data hori izan behar da oraindik lortu gabe dugun guztia agerian jartzeko eguna ere. Eusko Jaurlaritzaren LGTBI kolektiboarentzako Informazio eta Laguntza Zerbitzua den Berdindu zerbitzu publikoak, eskerrak eman nahi ditu bizitza eta ahaleginak eman dituzten pertsona guztiei sexu-askapenaren aldeko borrokaren alde, eta, gaur egun, gizartea sentsibilizatzeko, kontzientziatzeko eta eraldatzeko lana antolatzen eta gauzatzen jarraitzen dutenei. Era berean, hemen eta gure mugetatik kanpo isilik irauten duten pertsona guztiak aitortu eta ahaldundu nahi ditu. Eta oso bereziki 2020. urte honetan, hain ohikoa ez den egoera bat bizitzen ari garen honetan.\nMundu guztian zehar etxeetako itxialdi orokorrera behartu gaituen pandemiak, kolektiboko pertsona asko erabateko babesgabetasunera eta ikusezintasunera eraman ditu. Eman diren egoera askoren artean, arreta jarri nahi dugu beren bizikidetza-ingurunean armairuan berriz gordetzeko betebeharra ikusi duten pertsona guztiengan, bai eta hurbileko pertsonen zainketen zama beren gain hartzen duten eta honengatik, aldi honetan bereziki bakardadea eta urruntasuna jasan duten LGTBI kolektiboko pertsona guzti horiengan. Berdindu! -n argi dugu ezin dela adi egoteari utzi. Azken urteotan, agerikoa da faxismoa defendatzen duten taldeen itzulera eta foro publiko jakin batzuetatik ere egiten diren saiakerak, LGTBI kolektiboaren eskubideei buruzko zalantzaren hazia mahai gainean jartzea, bai eta pertsona guztien berdintasunari buruzkoa ere.\nHorregatik uste dugu berebiziko garrantzia dutela bizitza eta eskubideak babesten dituzten lege arau berrituak. Oso garrantzitsua da, halaber, LGTBI kolektiboaren egungo errealitatea ezagutzea, hiri-zurrumurru eta -kondairez gain, egiaztatutako eta kuantifikatutako datuekin. Ikusgaitasun lesbiko, trans eta bi-en egunak, trans despatologizazioaren aurkakoak, LGTBIfobiaren kontrakoak… bat egiten dute gaur egun, garen bezala izatearen eta nahi dugun bezala desiratzearen harrotasunaren aldarrikapenean, bakoitza bere erara, denak eta anitzak. Hori guztiagatik, Berdindu!-tik pertsona guztiei egun hau sexu-askapenaren alde egiten ari garen aurrerapen guztiak ospatzeko aprobetxatzera animatzen ditugu.\nCOVID-19ren urtean, oso konplexua da LGTBI kolektiboarentzat kalera irtetea errealitatea ikusarazi eta aldarrikatzera. Gainera, arduragabekeria litzateke herritarrei kalean bilera masiboak egitera deitzea. Baina, krisietatik aukerak atera behar dira, eta, horregatik, ez da aukera galdu behar denboraldi honek gure gizartea eraldatzeko eman duen hausnarketan; eta hori egin beharra dago banantzen gaituen guztia kenduz eta izateko eta adierazteko askatasuna eman behar diren bizikidetza-arauak indartuz, LGTBI kolektiboko pertsonei, eta gainerako pertsona guztiei. Herritarrei eskatzen diegu, beraz, sentsibilizazio- eta aldarrikapen-ekitaldi guztiekin bat egin dezatela, foro publikoetatik, komunikabideetatik eta sare sozialetatik erakuts dezatela gaur aniztasunaren aldeko borroka-eguna dela, eta balkoietan eta leihoetan bandera zintzilika dezatela.\nArchives Select Month September 2020 (20) August 2020 (3) July 2020 (16) June 2020 (17) May 2020 (14) April 2020 (17) March 2020 (19) February 2020 (22) January 2020 (20) December 2019 (25) November 2019 (28) October 2019 (11) September 2019 (21) July 2019 (9) June 2019 (22) May 2019 (18) April 2019 (18) March 2019 (24) February 2019 (15) January 2019 (18) December 2018 (22) November 2018 (21) October 2018 (30) September 2018 (19) July 2018 (16) June 2018 (12) May 2018 (19) April 2018 (13) March 2018 (12) February 2018 (13) January 2018 (23) December 2017 (21) November 2017 (21) October 2017 (18) September 2017 (15) August 2017 (1) July 2017 (20) June 2017 (19) May 2017 (21) April 2017 (18) March 2017 (16) February 2017 (22) January 2017 (19) December 2016 (18) November 2016 (23) October 2016 (23) September 2016 (9) July 2016 (19) June 2016 (16) May 2016 (23) April 2016 (16) March 2016 (15) February 2016 (17) January 2016 (16) December 2015 (17) November 2015 (26) October 2015 (15) September 2015 (9) July 2015 (15) June 2015 (25) May 2015 (15) April 2015 (9)