Denon hezkuntza eskubidea bermatu denontzat - - Alea.eus\nAna Perez, Aitor Idigoras eta Nagore Iturrioz (STEILAS) 2020-04-06 11:51\nAramaioko eskola itxita. / GOIENA\n"Premiazkoa da adostasunak lortzea hezkuntza sistema planifikatzeko oinarrizko erreferentzia gisa ekitatea aldarrikatzen dugun eragileen artean. Une berezi honek gure hezkuntza sistemaren josturak berrikusteko balio behar digu".\nIkasle guztien hezkuntzarako eskubideak bermatuta egon behar du gure hezkuntza sisteman, uneoro eta edozein egoeraren aurrean. Pairatzen ari garen osasun krisia hasi baino lehen, STEILASek jada salatzen zuen zentzu horretan dagoen berme falta. EAEko hezkuntza sisteman familien egoera sozioekonomikoaren araberako desberdintasunak Europa osoko altuenen artean daude. Beraz, familia askoren ahultasun sozioekonomikoa nabarmen handia zen krisi honen aurretik euskal eskola-sisteman.\n"Pandemia geldiarazteko neurriak gure hezkuntzan bizi den desberdintasun egoera areagotu egin du"\nHezkuntza sisteman pandemia geldiarazteko hartu behar izan den neurriak gure hezkuntzan bizi den desberdintasun egoera azaleratzeaz gain, desberdintasun hori areagotu egin du, familia askoren zaurgarritasun egoera muturrera eramanez; eta agerian utzi ditu gure hezkuntza sistemaren gabezia nagusiak.\nGaur egun, ikasleen zati bat desagertuta dago, eta beste zati handi batek ez du baliabide nahikorik agintzen zaien eguneroko lana egiteko. Benetako zifrak ezagutzen ez baditugu ere, badakigu irakasle talde askorentzat hori dela kezka nagusia.\nHezkuntza Sailak gainezka egin du egoera horren aurrean, ez du ekitatea lehentasunez hartu, eta profesionalak izan dira egoera horri irteera eman diotenak, inguruko errealitatera egokituta eta ahal izan duten neurrian.\nHala eta guztiz ere, gure ikasleen ehuneko esanguratsu batek hezkuntza sistematik kanpo jarraitzen du. Egoera hori are larriagoa da premia bereziak dituzten ikasleen zein gela egonkorren eta abarren kasuan: haien arreta desagertu egin baita, baliabiderik gabe geratu baita, eta erabat ikusezin bihurtu baita, normaltasun irudia hautsi ez dadin.\n"Gure ikasleen ehuneko esanguratsu batek hezkuntza sistematik kanpo jarraitzen du"\nKezkatzen gaitu, halaber, zenbait patronalek eta euskal komunikabide publikok egoera lazgarri hau aprobetxatuz gizarteari marketing kanpainak egiteko helarazi nahi dioten normaltasun irudiak.\nJarrera horien aurrean, STEILASek dei egiten dio hezkuntza komunitate osoari bere eguneroko lanaren printzipio gisa ikasle guztien aukera berdintasuna manten dezan eta, horretarako, eskura dituen baliabide guztiak erabil ditzan.\nEgoera honetan, baliabide telematikoek ikasle batzuek curriculumeko alderdi jakin batzuk lantzen jarraitu ahal izateko balio dute soilik; baina, nolanahi ere, oso urrun daude hezkuntzatik. Horregatik, zentro asko, gehienak publikoak, biztanleria ahulenarekin egiten ari diren lana goraipatzekoa da.\n"Hezkuntza Sailak erabaki du baja egoeran dauden langileak ez ordezkatzea, milaka ikasle erreferenterik gabe utziz"\nArrazoi horiengatik guztiengatik, hezkuntzako profesionalak inoiz baino beharrezkoagoak dira. Koordinazioa, familiei arreta ematea, lanak berrikustea eta plantillak osatzen dituzten gainerako profesionalekin lankidetzan aritzea inoiz baino garrantzitsuagoa izaten ari da. Hala eta guztiz ere, Hezkuntza Sailak erabaki du baja egoeran dauden langileak ez ordezkatzea, milaka ikasle ikastetxean inolako erreferenterik gabe utziz.\nUlertezina da Eusko Jaurlaritzak produkzio jarduerari eusteko apustua egiten duen bitartean, eta enpresa askotako langileak lanera joatera behartu nahi dituen bitartean, Hezkuntza Sailak berak bajak ez estaltzea, baimen guztiak etetea edo lanaldi aldaketak ez baimentzea.\nBajak ez betetzeak, lan eskubideak murrizteaz gain eta duela bi urte lortutako akordioa ez betetzeaz gain, ikasleen hezkuntzarako eskubidea ere urratzen du.\n"Hezkuntza enpresek langileen eskura jarri behar dituzte telelana egin ahal izateko baliabideak"\nGainera, egiaztatu dugu ikastetxe pribatuetan gehiegikeriaz erabiltzen ari direla martxoaren 17ko lege dekretua ERTEak ezartzeko, bereziki 0-3 etapan, ikastetxeek irekita egon behar dutenean. Benetan larria da, gainera, Hezkuntza Sailaren aldetik etapa honetarako jasotzen dituzten dirulaguntzak osorik mantentzen direnean (apirilaren 2ko EHAAren 1777 Ebazpenean jasotzen den bezala). Hezkuntza enpresa horiek eta erakunde titularrek atzera egin behar dute, eta langileen eskura jarri behar dituzte jarduerak telelanaren bidez egin ahal izateko behar diren baliabide guztiak.\nPremiazkoa da hezkuntza sistema planifikatzeko oinarrizko erreferentzia gisa ekitatea aldarrikatzen dugun eragileen arteko adostasunak lortzea. Bizitzen ari garen une berezi honek gure hezkuntza sistemaren josturak berrikusteko balio behar digu. Ez gaitezen erori aldi birtual hori soilik konponduko duten epe laburreko soluzioetan. Pentsa dezagun aurrez aurreko eskolan.


Sakanari buelta bizikletan - Sakana - Guaixe.eus\nSakanari buelta bizikletan\nGuaixe 2016-06-07 11:34\n135 txirrindularik osatu zuten VI. Sakana Burunda txirrindularitza martxa. Uharte Arakildik San Migeleko kronoigoeran Daniel Armendariz izan zen azkarrena (33:33)\nLarunbat goizean 135 txirrindularik ekin zioten Barranka Txirrindulari Taldeak hainbat babesleren laguntzarekin antolatutako VI. Sakana Burunda txirrindularitza martxari, aurreko urtean baino gutxiago. Euria zegoen iragarria eta akaso horregatik jende gutxiago animatu zen. Baina pronostikoak okertu egin ziren, primerako eguraldia egin batzuen.\nTxirrindulariek bi aukera zituzten. Ohiko ibilbidea, luzea (124 km), tartean Uharte Arakildik San Migelera igotzen zena, eta laburragoa (100 km), San Migelera igotzen ez zena. Gehienek, 85ek, aukera luzearen alde egin zuten. Tropel guztia batera atera zen. Lehenik eta behin, Ziordiraino joan ziren, bertan buelta hartu eta Olaztitik Altamira igo eta jaitsi egin zuten, zuzenean Etxarri Aranatzera joateko. Handik Lizarragako katea igo zuten eta Arbizutik jaitsi ziren, segidan Uharte Arakilera heltzeko. Proba luzea hautatu zutenek San Migel igo zuten eta ondoren Barabairtik Oderitzera iritsi ziren eta Madotzeko portua jaitsi ondoren, Urdiaineraino iritsi ziren, San Pedrotik barna Altsasura heltzeko. Aldiz, ibilbide laburrekoek Uharte Arakildik aurrera jarraitu zuten, Zuhatzuraino, eta han buelta hartu eta gero Urdiainera joan ziren, San Pedrotik Altsasura heltzeko.\nSan Migelen Daniel Armendariz azkarrena\nSakana-Burunda proba ez lehiakorra da, baina Uharte Arakildik San Migelerainoko igoerako denborak hartzen dira, probari saltsa emateko. Aurten azkarrena Faltzesko Daniel Armendariz izan zen (33:33), baina ez zuen CArlos Palaciosek ezarritako errekorra gainditu (30:27). Bigarrena Iñigo Arellano altsasuarra izan zen (34:51).\nBehin helmugara iritsita txirrindulariek paella bikaina bazkaltzeko aukera izan zuten. Gainera, oparia jaso zuten. Probaren antolakuntza bikaina nabarmendu zuten txirrindulariek. 25 pertsona aritu ziren lanean guztia behar bezala antolatzeko.\nAltsasuko BTT Zeharkaldia, asteburuan\nSakana-Burunda martxa bukatuta, Barranka Txirrindularitza Taldekoak igandean jokatuko den Altsasuko BTT Zeharkaldia antolatzeko lanean dabiltza buru-belarri.\nSakandarrak San Migelgo kronoigoeran\n1.Daniel Armendariz: 33:33\n2.Iñigo Arellano: 34:51\n4.Mikel Sarasola: 36:13\n9.Jaime Olza: 38:08\n11.Tomas Guirado: 38:59\n16.Xabier Seco: 40:10\n18.Iker Estarriaga: 40:38\n21.Iñigo Razkin: 40:47\n24.Joseba Juango: 41:03\n36.Jesus Goena: 44:09\n43.Iñaki Alvaro: 45:47\n52.Jon Arellano: 48:21\n57.Javier Arellano: 48:56\n72.Jabier Razkin: 52:38\n77.Iñaki Ganuza: 54:40\n78.Iñaki Andueza: 54:44\n82.Aitor Malpartida: 56:44\n83.Jose Luis Galparsoro: 1:01:23


Gogorzaren askatasuna aldarrikatzeko mosaikoa egingo dute Orereta-Errenterian – Sare Herritarra\nMosaiko erraldoia egingo dute uztailaren 1ean Orereta-Errenterian, larriki gaixorik dagoen Aitzol Gogorza presoari 100.2 artikulua ezartzea eskatuz.\nOrereta Errenteriako herritarrak gara eta gure ezberdintasunak alde batera utzita pertsona guztientzako ezinbestekoak diren giza eskubideak defendatzeak batzen gaitu.\nOsasunerako eskubidea, oinarrizko eskubidea da,baina, horrez gain, eskubide unibertsala, ere, bada. Pertsona guzti guztiei zor zaie, aske zein preso egon. Inongo lege eta arautan ez da esaten pertsona batek, aske ez egoteagatik, osasuna eta tratu duina izateko eskubiderik ez duenik.\nHori kontutan hartuta, gure kezka adierazi nahi dugu gure bizilaguna den Aitzol Gogorzak bizi duen egoeragatik. Gaixotasun psikologiko larria eduki arren, espetxean mantentzen dute. Gure ustetan, Aitzolen egoera ez dator bat bere espetxeko egonaldiarekin. Legearen arabera, 100.2 artikuluaren arabera hain zuzen ere,larriki gaixo dauden presoek espetxealdi arin bat edukitzeko eskubidea dute, haien gaixotasunarentzat aproposa den tratamendua jaso dezaten.\nEgia da gaixotasun larria duen pertsona bat espetxetik ateratzeak ez duela gaitz larri bat sendatzea bermatuko, baina pertsona horrek hobera egin dezan eta bilakaera geldoago bat izan dezan lagunduko du, zalantzarik gabe.\nAitzolek eta bere gertukoek pairatzen duten sufrimenduarekin amaitu behar dugu. Horregatik, Aitzoli 100.2 artikulua ezartzea eskatzen dugu; espetxetik kanpo eta bere ingurune afektiboan tratamendu egokia jaso dezan. Giza eskubideen defentsan artisau asko beharko dira. Ezberdinen arteko zubiak eraikiz eta indarrak batuz, hain beharrezkoa zaigun, hainbestean amestu dugun konponbidea lortuko dugu.\nHorregatik, dei egiten diegu giza eskubideen alde dauden lagun guztiei, uztailaren 1ean arratsaldeko 18:00etan Zumardian gauzatuko dugun mosaiko erraldoian era aktibo batean parte hartzeko; gure bizilaguna den AItzol Gogorzaren askatasuna aldarrikatzeko.


Pilota txapelketetako azken partidak "aurrerago jokatzeko" asmoa erakutsi dute antolatzaileek - Zumaia - Baleike.eus\nPilota txapelketetako azken partidak "aurrerago jokatzeko" asmoa erakutsi dute antolatzaileek\nJuan Luis Romatet 2020-10-24 12:00\nEsku pilota eta pala txapelketa herrikoiak azken fasean sartuta zeuden pandemia bere aurpegi gogorrena erakusten hasi zenean. Hala, gaitza ez hedatzeko neurri berriak ezagutu arte, txapelketa etetea erabaki zuten antolatzaileek. Behin neurriak ezagututa, txapelketak berreskuratzea erraza ez dela izango onartzen dute.\nAste honetan ziren jokatzekoak esku pilota txapelketako finalerdiak eta pala txapelketako final laurdenak eta finalerdiak; azken partidak datorren asteburuan jokatuko zituzten. Tartean, baina, koronabirus kasuen igoera izugarria izan da herrian, eta antolatzaileek txapelketa hauek etetea erabaki zuten, gaitza ez hedatzeko neurriak ezagutu arte.\nEuskadiko Babes Zibileko Planaren (LABI) aholku batzordeak ostegunean eman zituen pandemia ez hedatzeko neurri murriztaileak, eta horietako bat kirolari zuzendutakoa zen: Abian diren kirol lehiaketa ofizialetan parte hartzen duten kirolariek bakarrik egin ahal izango dute kirola taldean. Gainerako herritar guztiek kirola bakarka egin beharko dute.\nHala, eta egoera hobetu arte, bertan behera geratuko dira esku pilota eta pala txapelketa herrikoiak. Antolatzaileek esan dutenez, txapelketetako azken partidak "aurrerago jokatzeko asmoa" dute, baina onartzen dute ez dela erraza izango.


Migrazio Politiketako eta Justiziako kontseilariaren Kabineteko burua\nkeyboard_backspace Migrazio Politiketako eta Justiziako Departamentua\nGuillermo Nagore Frauca\nGuillermo Nagore Frauca Jaitsi irudia\n1967an Iruñean jaiotakoa.\nKazetaritzan lizentziaduna da Nafarroako Unibertsitatean (1992) eta Europar Batasunean espezializatutako Harreman Internazionalen ikastaro bat dauka Ortega y Gasset-Konplutense Unibertsitatearen eskutik. Ingelesa hitz egiten du.\nBere kazetari-lanak, Nafarroan, Euskadin, Gaztela eta Leon eta Madrilen garatu ditu. Módem-Press berri-agentziaren bazkide fundatzailea izan zen Madrilen eta Grupo Noticias-en lan egin zuen, “Noticias de Gipuzkoa” egunkariaren erredaktore buru izanez sei urtetan zehar. Gainera, Promecal taldeko “La Estafeta de Navarra” egunkariko erredaktore buru izan zen. Gainera, ETB, Onda Vasca edota El Periódico de Catalunya bezalako hedabide ezberdinetan politika analista moduan kolaboratzeaz gain, enpresa desberdinetako komunikazio kontseilari eta komunikazio politikoko aholkulari izan da.\nHirugarren sektorearekin (ekonomia sozial eta solidarioa) erlazionatutako gaiei arreta berezia eskaini die. Horrela, 2013 eta 2014 urteen bitartean, Erantzukizun Sozial Korporatiboko zuzendaria izan zen Zagreb-en (Kroazian) Sunstroom Energy enpresan Alzheimer gaixoen laguntzaile moduan gaixotasun honen sentsibilizazio sozialaren hedapen prozesuan parte hartuz. Aurrez, 2012an, ‘Memoria bidea da’ proiektua burutu zuen, Alzheimerraren estatu-politika baten alde. Proiektu honegatik, Nafarroako Kazetari Elkarteak ematen duen Teobaldos Kazetaritza Sozial saria irabazi zuen lehen kazetari nafarra izan zen.\n2019ko abuztuan, Eduardo Santos Migrazio Politiketako eta Justiziako kontseilariaren Kabineteko buru izendatu zuten.


DESKARGATU Boeing 747-8i Air Force One paketea FSX & P3D - Rikoooo\nTamaina 80.8 MB\nDownloads 45 332\nSkySpirit2011, Alrot, Enrique Cornejo-k editatua, Rikoooo-k eta Air Force Oneek zuzendutako aldaketak eta Dagobert-ek pinturatuta\neguneratua 01 / 08 / 2018: Eguneratutako 3D eredua (SSPX2012-748V4_GENX.mdl 2012 -> 2016), Air Force One-ren HD testu berria (Dagobert-en), gaueko testura berriak, FDE berria (Aircraft.cfg eta 747-8GEnx.air), V-speed gehitu. zabalera, Lurraren kudeaketa zabalera, GPWS eguneratzea, egonkortasun eta errealismo handiagoa hegaldian. Prepar3D v4.3 bateragarria\nAir Force One dei bertan Estatu Batuetako presidentea da edozein Air Estatu Batuetako Armadaren hegazkin seinale da.\n1990 geroztik, presidentetzarako flota bi Boeing 747 bereziki egokitutako eta zaharberritua beraz presidenteak eta bere taldeak malgutasunez eta segurtasunez mugitu ahal izango du, zibilak eta militarrak liderrak kontaktua mantenduz erreakzioa ez berandu krisi bat eragin bitartean.\nFSX Air Force One Boeing 747-8i VC aurreratua Alejandro Rojas Lucena-ren eskutik eta VC textures Enrique Cornejok zuzendutakoa.\nHonek ematen B747 du payware bat birtual cockpit begirada eta orain berdeak eserleku aldeetan larruzko oihaleztatua. are jaka pilotu bat cockpit atzealdeko urkatu ditu. panel.cfg eta aircraft.cfg dute muntatu eta Flightsim Tailerra Team editatzen dira.\nOrain pop up dezakezu "Nire ikonoak" leihoan cockpit birtuala izateko honako leihoa erraz iristeko: GPS, avionics, mapa, ATC, igoerako / radio altimeter / spoiler switch, auto-break switch, throttle koadrantean, erlojua, descentometer, kneeboard eta gardenki panel. Nire ikonoak leiho batean funtzionalitate berria Pitot bero switch da on batekin eta ezaugarriak (XML zabalerako Enrique Cornejo arabera) off.\nswitches on autopilot dute berde argiak egiteko eta horrek gehiago errealista itxura horiek. Center ATC hegazkin honetan identifikazioa "Boeing 747 Air Force One" da. estrobo argiak posizioa zuzendu da. pilotua eserlekua from cockpit ikuspegia da orain erosoago eserlekua distantzia luzeagoa delako. Hegazkinaren motorra views berrien VC interior aldiz. Balaztak bat diferentziala balazta sistema leunagoa lurrean txandak egin behar. Air Force One testura da zoragarria eta Lanbide testura ezezagun arabera, biltzen dituen xehetasunak, lau motorren ke real, kabina aldiz gehiago, errealista soinu eta gehiago errealista gau VC argiak eta fuselage gau testura da.\nAileronaren parametroak ere hobetu egin dira, beraz, orain bihurguneak leunagoak dira. Hegazkin honek Open Sky proiektua erabiltzen du FSX Boeing B747-800 modeloa OSX748V4_GENX (MDL), eta zabalera leiho Posky Utility barne eskailera nagusiak ikusteko, lurrean zama zerbitzua, etab. Motor soinuak dira cockpit ambient batera direnak bezala editatu. Hegaldien Kudeaketa Ordenagailua (FMC) finkoa da eta payware tresna gisa itxura du. VC-k FMC, Lehen Hegaldi Bistaratzea (PFD) eta Funtzio anitzeko pantaila (MDF) barne hartzen ditu, tamaina egokian bistaratzen dena. Kabina birtualak EICAS, Beheko Hurbiltasun Sistemak (GPWS), funtzionamenduen garbigailuak, kabinako argiak, suteak kentzea, hegazti konmutadoreak, erregai gurutzatuak ere ezagutzen ditu.\nLurreratzeko argiak etengailuak ere aurki ditzakezu, taxi argiaren etengailua, motorren sorgailuak, APU sorgailua, bateria etengailua, hasierako etengailuak, de-izotzaren etengailua, argia orokorreko etengailuak. Erloju zenbakiak laranja daude eta horrek hobeto eta erraz antzeman daitezke. Muntatu eta editatu FSX Flightsim Workshop fundatzailea Enrique Cornejo.\nEgilea: SkySpirit2011, Alrot, Enrique Cornejok argitaratua, Rikooook aldatu eta konpondu du Dagobert-en Air Force One.


Ezagutzera eman dira 'Artistentzkako egonaldiak' ekimenaren irabazleak - Deia\nEzagutzera eman dira 'Artistentzkako egonaldiak' ekimenaren irabazleak\ndeia.eus | bilbao 08.06.2021 | 18:45\nBilboko alkate Juan Mari Aburtok harrera egin die irabazleei. Bilboko Udala\nBilboko alkate Juan Mari Aburtok harrera egin die irabazleei.\nEzagutzera eman dira dagoeneko uriko arte eszenikoen arloan ikerketa eta berrikuntza sustatzea helburu duen 'Artistentzako egonaldiak' programaren aurtengo edizioaren hiru irabazleak.\nJuan Mari Aburto Bilboko alkateak -lagun dituela Gonzalo Olabarria, Kultura eta Gobernantzako zinegotzia, Justo Ezenarro, Bilboko Udaleko Kultur Programazioko zuzendariordea eta Alicia Ochandategui, kultura arloko programatzailea eta BAD jaialdiko zuzendaria- harrera egin die aurtengo edizioko irabazle suertatu diren Raquel Durán eta Rut Briones Gueada Estudiokoei eta María Andrési. Bestalde, Itziar Manero artista modu telematikoan izan da harrera-ekitaldian.\nHori proiektu irabazleetako bakoitzak 4.000 euro jasoko ditu eta gainera, hautatutako artistek aukera izango dute beren sorkuntza prozesuak aurkezteko publiko orokorraren edo sektoreko profesionalen aurrean, BAD Bilboko Antzerki eta Dantza Jaialdiaren hurrengo edizioan edo Udalaren beste edozein ekimen eszenikoren barruan.\nHorrez gain, gehienez ere 25 eguneko egonaldia egiteko aukera izango dute, eta oso modu trinkoan, aurkeztu eta hautatua izan den proiektu artistikoaren arabera. Egonaldiak BilbaoEszenaren lokaletan eta arlo eszenikoko uriko beste espazio batzuetan egingo dira.\n"Memoria", Itziar Manerorena\nProiektu hau sortzen da Memoria zer den aditzeko gogotik. Memoria, bakoitzarena edo kolektiboa, biologikoa, historikoa, soziala. Amama baten eta iloba baten arteko elkartzea da. "Saio bat da, galderak egiteko, elkar ezagutzeko, agur esateko eta zaintzeko, amamaren memoria desagertu baino lehenago egin behar baita, memoria hori berarena izaki; ordea, bada belaunaldi oso baten memoria kolektiboaren zati bat ere". Eszena-lan honek gaztelaniazko eta euskarazko emankizunak izango ditu, eta asmoa da 2022ko ekainean estreinatzea.\nItziar Manerok Sleepwalk Collective konpainiak zuzendutako hainbat produkziotan parte hartu du. Bere lehen estreinaldia "So you Want to be a rock'n roll star" izan zen, vis a vis antzezlan bat Conde Duque auditorioan. Zuzendari kide, dramagile kide eta antzezle gisa estreinatu zuen "Éramos unos niños que escuchaban música en su cuarto también en Madrid". Gaur La Tristura konpainiarekin egiten du lan, Future Lovers izeneko antzezlanean, eta baita El Pont Flotant konpainiarekin ere, Acampada antzezlanean, nazioarteko birak eginez. Produkzio propioa izango du hau, bakarkakoa, eta La Tristura konpainia ezagunaren aholkularitza izango du hemen ere.\n"El Mejor de los Mundos", Estudio Gheadarena\n"El Mejor de los Mundos" antzezlanean, emakume bat esertzen da kamera baten aurrean, auto-erretratua egiteko asmoarekin. Ikusten duen munduaren aurrean nola eseri beharko lukeen erabakitzen ari den bitartean, bere buruaren bertsio honetara ekarri duten esperientzien ebaluazio bat egiten du, eta aztertzen bere buruaren zer beste bertsio izan ahal izan ziren. EMDLM eszena-proposamen teknologiko bat da, eta, beraren bidez, ikusiko dugu nola eraikitzen den ikus-entzunezko auto-erretratu bat zuzenean, protagonistak bizi izandako esperientzien arabera aldatzen den antzezpen bat. Oholtzaren gainean, elkarrizketa bat izango da antzezlearen eta teknologiaren artean, eta horrek lagunduko dio bere auto-erretratu hori eraikitzen, kanpoko publiko abstraktu eta urruneko batek kontsumi dezan, gure gailuen pantailen atzean ezkutaturik. Proiektua 2018an sortu zen, Eusko Jaurlaritzaren Kultura eta Hizkuntza Politikako Sailak babestutako ikus-entzunezko instalazio artistiko baten moduan, eta, orain, eszenaren arloko proposamen bat bilakatu da.\nGheada estudio artistiko bat da, Raquel Duránek eta Rut Brionesek eratzen dutena; igerian ibiliko dira ikus-entzunezko instalazioaren, bideo-artearen eta eszena-arteetarako proiekzioen diseinuaren ertzetan. Arian-arian, murgiltze-, performance- eta elkar eragite elementuak sartuko dituzte. Mugitzen den irudiaren hizkuntza darabilte gogoeta egiteko egungo mendebaldar gizartearen gainean. Bere lanaren xede nagusia da ikertzea zer zeregin duen banakoak kolektibitatearen barruan eta ikertzea orobat binomio horretan ezinbestean sortzen diren sinergiak, paradoxak, trukeak eta inkongruentziak.\nMaría Andrés: "LaRutan"\n"Rosas to dance" lanak ibilaldi historiko bat egin nahi du maisulanak izaki dantza garaikidearen kultur ondarearen oinarriak ezartzen dituzten eszena arloko lanetan zehar. Denboraren trazu horri, gainera, umorea eta koreografia-hizkuntza erantsi nahi zaizkio, LaRutan konpainiak atzen urteetan hizkuntza propio moduan landu duen hori. Maria Andres Sanzek zuzentzen du LaRutan, eta konpainiaren errepertorioan, dantza eta performance arloko lan hauek daude: "Depuiller" (2012); "Taito-ku" (2015); "Out Of The Blue" (2015); "Blue Power" (2016); "Nosotros, los que sabemos" (2017), "Out Of The Blue II" (2019) eta "BakarBat" (prozesuan).\nEusko Jaurlaritzak eta Bilboko Udalak sorkuntzarako zenbait laguntza eman izan dizkiote konpainia honi, eta, bestalde, Estatuan ere hainbat sari irabazi izan ditu, eta Estatuko nahiz nazioarteko hainbat feria eta jaialditara gonbidatu izan dute.\n"Artistentzako egonaldiak" programa duela hamahiru urte abiarazi zen ekimen bat da, xedetzat duena Urian arte eszenikoen arloko ikerkuntza eta berrikuntza sustatzea. Xede nagusia, beraz, laguntzea da, eremu eszenikoan sorkuntza edo ikerkuntza prozesuak garatu nahi dituzten entitate artistiko edo banakako artista guztiei baliabideak eskainiz (dirulaguntzak, baliabide teknikoak, formazioa, gidaritza eta beste), batez ere eszena berriekin zerikusi handiena dutenei, interes berezi bat dutenei eta arlo anitzetakoak direnei, ardatz nagusia, betiere, antzerkia eta/edo dantza direlarik, eta bazterrera utzi gabe jardun tradizionalekin zerikusia duten proiektuak, hala nola kaleko antzerkia edo zirkua.\nPrograma honen bidez, Bilboko Udalaren xedea da, alde batetik, sorkuntza artistikoa sustatzeko ekimenak bideratzea eta babestea. Eta, bestetik, eremu eszenikoa bektore nagusitzat duten ikerkuntza- eta garapen-prozesuak indartzea, bereziki dramaturgia berriekin zerikusia dutenak. Era berean, sormenerako talentuak hauteman eta atxiki nahi ditu, ekoizpena garatzeko prozesurako sarbidea erraztuz.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Tapia: “Europak dio etorkizuna duten enpresak lagundu behar direla. Gaizki daudenentzat beste moduko laguntza bideratu behar da, baina benetan lehikor izan daitezkeenak bultzatu behar dira”\nTapia: “Europak dio etorkizuna duten enpresak …\nTapia_ETB_1.jpg Iturria: Irekia\nTapia_ETB_2.jpg Iturria: Irekia\nTapia_ETB_3.jpg Iturria: Irekia\nArantxa Tapia Ekonomiaren Garapeneko, Jasangarritasuneko eta Ingurumeneko sailburuak, gaur goizean ETBn egindako elkarrizketan, gaurkotasuneko gai hauek nabarmendu ditu:\nCorrugados. “Berme guztiekin enpresaren jarduera martxan jartzea posible dela uste dugu. Enpresa etorri zen Euskadira, hainat administraziorekin egon zen eta esan zuen bi oztopo ikusten zituela: ingurumenari buruzko baldintzak nola bete, eta udalean proiektua urbanistikoki posible den ala ez. Ingurumenaren gaia gurea da, eta haiek prest daude baldintzak zorrotz betetzeko.\nAzpeitiko Udalak duen plan barruan, hor etxebizitzak garatzea ikusten zen, baina gauzatu gabeko plana da, momentuz enpresa hori ez dago plangintzatik kanpo. Guk uste dugu egingarria dela, borondatea baldin badago, eta, administrazio gisa, laguntzak jarri behar ditugula enplegua sortzeko”.\nLa Naval. “Jarduera industrialarekin eta itsasoarekin lotuta izatearen alde lan egingo dugu. Gure esfortzua hor jarriko dugu. Berri ona izan da talde asko interesatuta egotea”.\n“Talde logistikoetan balio erantsia txikiagoa izaten da, eta ontzioletan, berriz, beste motako lana egiten da; alboan dauden enpreseetan ere lana sortzen da... Guretzat erabat garrantzitsua dena”\nZaldibar. “Bi txosten daude gertatutakoaren arrazoiak aztertzen dituztenak, eta prozesu judiziala zabalik den bitartean guk ezin dugu ezer gehiago esan”.\n“Bilaketa lanak indartu egin ditugu txandak handituz, baina ikaragarrizko lur pila atera behar da bilaketa ondo egin ahal izateko eta, aldi berean, bermatu behar da lurra egonkorra izatea. Espero dugu maiatzaren bukaerako dena arakatuta egotea, eta Joaquinen gorpuzkiak hor egotea”.\nEspainiako 7.000 milioi euroko laguntzak. “Oraindik ez dugu letra txikia ezagutzen, baina turismoa aipatzen dute, eta ez dakigu ezer gehiago. Jaurlaritzak diru hori nola banatuko den jakiteko letra txikiak zer dioen ezagutu behar du”.\nEuropak dio etorkizuna duten enpresak lagundu behar direla. “Erabat ados gaude eta logikoa da. Gaizki daudenentzat beste moduko laguntza bideratu behar da, baina benetan lehiakor izan daitezkeenak bultzatu behar dira.”\n“Edozein herritan badaude arazoak dituzten enpresak. Krisia hau hasi baino lehenagotik etorkizunik ez zutenak, nahiz eta dirua sartu. Begiratu behar da zer gertatzen ari zen krisiaren aurrean, enpresa nola zihoan, eta, horren arabera, dirulaguntzak eman. Logikoa da. Mundu mailako lehian parte hartu behar dugu”.\nGasa Araban. Baimenari eustea da, Ministerioaren ingurumen-txostena eta baimena ditugulako. Helegitea jarriko ez bagenu, dirutza galdu, eta guztia esku pribatuetan utziko genuke. Berme publikoa zor zaio proiektuari. Ministerioaren baimenak gainditu egiten du udalarena. Egin beharreko zerbait da. Ikusiko dugu nork duen juridikoki arrrazoia”.\nTrantsizio energetikoa. “Trantsizio iraultzailea izango da. Ez da poliki joango. Europak esan du gasa ezinbestekoa dela bide horretan. Badira beste baliabide batzuk, besteak beste, hidrogenoa”.


Etorkizuna eta salbuespena: sindikalismoaren bilakaerari buruzko iruzkinak — Manu Robles Arangiz Fundazioa\nEtorkizuna eta salbuespena: sindikalismoaren bilakaerari buruzko iruzkinak\nArrakasta handia izan duen Borgen telesailean protagonistek txiste bat botatzen zuten Danimarkako langile-mugimenduari buruz, esanaz han ez zegoela ez mugimendurik, ez langilerik. Kontua da tesi oso hedatua dela europar akademia soziologikoan honakoa: ekonomiaren globalizazioak eta neoliberalismoak ezinbestean eta derrigor sindikalismoaren gainbehera eta are desagerpena eragiten dute. Tesi hau frogatu egiten omen dute nazioarteko lehiak eta lanaren banaketak, sindikatuen eragin politikoaren galerak, sozialdemokraziak postulatu neoliberalak bere egiteak... Eta hori biribiltzeko, hor omen dago antzina hain indartsua izan zen mugimendu sindikalak azken hamarkadetan pairatzen duen afiliazio jaitsieraren froga enpiriko ukaezina.\nXabi Anza, ELAko formakuntza arduraduna, Ezkerraberri aldizkarian argitaratua\nHala da, kontuok ez dira asmatuak, baina inozotzat har banazakete ere, hau ez da eragozpenei buruzko tesiak egiteko unea. Ez naiz autismometodologikoan jausiko: begibistakoa da hegemonia neoliberaleko azken hamarkadetan ekonomian, politikan eta legedian gertatu diren aldaketekzalantzan jarri dutela sindikatuak langileen interesak defenditzeko duen ahalmena, baita bera ahuldu ere erreferentzia politiko gisa. Baina errenten arteko desberdintasuna izugarri areagotu dela eta babes sozialeko mekanismo guztiak ahuldu direla ikusirik, militante batek aztertu egin beharko du, lehenik, ba ote dagoen, oro har hedatu den ahulezia horretan, bestelako etorkizun bat adieraz dezakeen salbuespenik; eta bigarrenik, salbuespen edo kasu berezi horiek ezdeusak ote diren (alegia, beste testuinguru batzutara “esporta” ezineko errealitateak direlako aintzat hartu ezinekoak), ala klase herritarren defentsarako etorkizuna eskain dezaketen eskuhartze-ereduak izan litezkeen.\nNire ustez, ELAren esperientzia sindikala, eta nolabait eresindikalismo abertzale guztiaren esperientzia, bere muga eta miseriak gorabehera, salbuespena dugu Europako eremu sindikalean; kasu berezia, Dufour eta Hege soziologo frantsesek dioten moduan “alde batera utzi daitekeena”, baina halaber aintzat har daitekeena. Kasu berezia, eta gehiago esango nuke, gure herriarentzako aldaketa politiko eta sozialaren alde daudenek kontutan izan beharko luketen berezitasuna.\nSalbuespen izaera bost ezaugarrik taxutzen dute.\nLehenik, Europako estaturik gabeko nazioko sindikatuen artean ELA da bere eremu nazionalean nagusia den sindikatu bakarra. Berezitasun honi gehitu behar zaio LAB, bera ere abertzale eta herri honetako hirugarren sindikatu izanik, bigarren sindikatutik 3 puntura baino ez dagoela (puntubete baino gutxiago, EAEn).\nBigarrenik, berezitasuna sindikatu nagusiaren finantzaketan datza, diru-sarrera propioak (kuotak) %91 direlarik; subentzio publikoetatik datozen diru-sarrerak urriak dira. Gainera, ELAk finantzatzeko ez ditu beste mekanismo batzuk baliatu, esaterako estatuak ematen dituen zerbitzuak bere gain hartzea (langabezia, enplegu-bitartekaritza, prestakuntza...), enpresak sortzea edota kogestio eta kontzertaziotik eratorritakoak kudeatzea.\nHirugarrenik, ELA eta LAB eraldatze estrukturaleko abaguneetan indartu dira, hots, beste leku batzutan gainbehera sindikalaren “arrazoia” izan diren joerei esker (desindustrializazioa, tertziarizazioa, outsourcing, arlo publikoko negoziazio kolektiboaren amaiera…). Nabarmentzekoa da ELA askoz ere nagusiagoa dela ETEetan enpresa handietan baino, eta hazten ari dela sektore pribatizatuetan, betiko zerbitzu publikoetan ez bezala. Beraz, zenbaitentzat paradoxa izan liteke, enpresa txikietako langileak alde batera utzi dituela leporatzen baitiote.\nSalbuespen izateko laugarren ezaugarria, oso garrantzitsua, hau da: ELA da Europan erakunde historiko eta bere eremuan nagusi izanagatik elkarrizketa eta kontzertazio soziala baztertu duen sindikatu bakarra; une honetan hauek politika neoliberalak legitimatzeko praktikatzat jotzen ditu. Gaurkoz beste sindikatu abertzaleak ere bat dator ukapen horri dagokionez.\nBosgarren berezitasuna ELAren Greba-kutxa da, zeinetara bideratzen den afiliatuen kuoten %25a. Euskal Herria da gure inguruan lan-gatazka gehien dituen lurraldea. Espainiarekiko nabarmen; baditugu datuak. Eta are gehiago Frantziarekiko, non greben %70 “espontaneoak” diren, hots, eratutakosindikatuek gidatu ez dituztenak, langileek beren kabuz baizik.\nAzaldu beharra dago berezitasun hauek ez dutela indar-erlazioaren berri ematen. Begibistakoa da sindikalismo abertzaleak ere eragin politikoa eta indar sindikala galdu duela, batik bat lan-legedian (banakako zein kolektibo dela ere) egindako aldaketak medio. Halaber, krisi garaian ELAk afiliazio galera garrantzitsua pairatu du. Haatik, bere ezarpen tasa (langile okupatu kopuru osoarekiko afiliatu portzentajea) orain 2007an baino handiagoa da. Alegia, afiliatu kopurua enplegua baino gutxiago murriztu da.\nAlabaina, berezitasun hauek (estaturik gabeko nazio eskala,finantzazio autonomoa, kontzertazio sozialaren ukapena, gatazkarako ahalmena eta testuinguru enpresarial berrietara moldatu izana) sindikalismoari oro har etorkizuneko norabidea erakuts diezaioke. EAEko afiliazio sindikal tasa %29koa da; Espainiakoa, berriz, %11koa, eta Frantziakoa, %4koa. Alde nabarmena da, kontutan izanik marko normatibo laboral eta sindikala, baita gizarte-segurantza sistema ere, estatuko bera dela.\nHaatik, berezitasun hauek ez dute inola erekontrabotere-sindikalismoaren etorkizuna ziurtatzen. Bizi dugun krisia, neoliberalismoak hegemonizatu duelarik, Bourdieuk zioen bezala "kolektiboen suntsipen sistematikorako programa bat da”.Zapaterok eta Rajoyk negoziazio kolektiboari jo dioten erasoak; LANEren baitan greba eskubidearen aurkako oldarraldi patronalak; TTIP inguruan garatzen ari den negoziazioak; ordezkari sindikalen ordu-kreditua kentzeko kanpainak... mehatxu hauek guztiek zalantzan jartzen dute sindikalismo europarraren etorkizuna, baita gurea ere. Noski, “etorkizuna” aipatzen dudanean ez naiz sigla jakin batzutaz ari, eredu konkretu batez baizik, gure ereduaz.\nIndar-erlazioa ahulagoa bada; sindikatuaren etorkizuna bera ziurtatua ez badago... Zer egin daiteke?\nNik uste dut ELA gauza izango dela aipatutako berezitasunak blindatu eta areago indartzeko. Baina urte gutxiren buruan nekez egin ahal izango die aurre etorkizuneko erronkei, ez baditu hiru norabidetan funtsezko urratsak egiten. Egia da gauza horiek guztiak batera egitea oso zaila izango dela, baina zorionez, hiru arlo horietan egin beharreko lana batik bat sindikatuaren esku dago. Hauek dira jorratu beharreko hiru bektoreak:\n1. Lehenbektorea oinarriko antolakuntzari dagokio. Erreformek txikituta utzi dute betidanik ezagutu izan dugun lan-harreman ereduetako lan-baldintzen irradiazio sistema. Sindikalismoak etorkizuna izango badu lantokietan indartu beharra dauka, enpresa bakoitzean langileak erakarri eta militantzia sustatzeko gauza izan behar du. Enpresan dagoen sindikatua oinarria da; berarik gabe ez dago negoziatzeko edo politikan eragiteko aukerarik. Jendea erakartzea eta oinarri militantea hedatzea da garrantzitsuena.\n2. Bigarrenbektorea, aliantza sindikal bat eta artikulazio soziopolitiko berritzaile bat bilatzea. Ez bakarrik indar neoliberalak interpelatu eta kritikatzeko,eraldatzeko asmoa ere izan behar baitu. Mugimendu sindikalaren interpelazio kritikoa ontzat eman behar da, instituzioetan esku hartzeko helburua duten ezkerreko erreferentziak indartuko badira. Artikulazio era honen indargunea da justizia sozialaren inguruko osagaiak erabakigarriak direla, gure ustez, proiektu soberanista batera, burujabetza desberdinen aldeko egitasmo batera, herritarrak erakartzeko.\n3. Hirugarrenbektorea erreibindikatzen denarekin lotuta dago. Nonahi ari dira esperientzia alternatiboak sortzen: finantzetan, lan munduan, energian, elikaduraridagokionez... ekonomia berlokalizatzeko, ekoizle eta kontsumitzaileak errespetatzeko, produkzio eta banaketa eredu iraunkorrak, langileak eta ingurumena aintzat hartzen dituztenak. Sare-lan bat egin behar dugu eredu politiko, ekonomiko eta ekologikoan erabateko aldaketa bultzatzen dugunon artean.


NUP-eko ikerketa batek bidea ireki du kostu txikiko teknologia lagundua eskaintzeko pertsona tetraplegikoei. Noticias de Navarra\nNUP-eko ikerketa batek bidea ireki du kostu txikiko teknologia lagundua eskaintzeko pertsona tetraplegikoei\nMikel Ariz ingeniariak metodo bat diseinatu du buruaren kokagunea kalkulatzeko, ordenagailu eramangarri bat edo sakelako telefono bat begiradarekin kontrolatzeko lehen urrats bat\nNUP - Miércoles, 23 de Agosto de 2017 - Actualizado a las 21:22h\nMikel Ariz Galilea Telekomunikazio ingeniariak (Iruñea, 1984) metodo bat diseinatu du buruaren kokagunean kalkulatzeko. Lehen urrats bat da pertsona nora begira dagoen jakiteko, eta horrela begiez gailu mugikorrak kontrolatu ahal izateko, hala nola ordenagailu eramangarriak, telefono adimendunak edo tabletak. Ikerketa Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP) irakurritako doktoretza tesiaren emaitza da, eta bidea ireki du kostu txikiko teknologia lagundua eta erabilerraza eskaintzeko mugitzeko desgaitasun handia duten pertsonei.\nTeknologia lagundua bereziki gomendagarria da mugitzeko desgaitasun handia duten pertsonentzat, esaterako tetraplegikoentzat. Begiradarekin kontrola daitezkeen ordenagailuak merkaturatzeari esker, pertsona horietako batuek bizi kalitate hobea dute. Nolanahi ere, ekipamendu oso garestiak dira, eta horregatik pertsona gutxik dute haiek erosteko aukera. Mikel Arizen ikerketaren helburua da pertsona horiek begiradaren jarraipen teknikak erabili ahal izatea edozein ordenagailuren web kameraren bidez, eta horrek asko merkatuko luke prozesua.\nBegiradaren bidez kontrolatzen dira gailuak, eta egun begiradaren estimazioari buruzko proiektu gehienetan bereizmen handiko kamerak erabiltzen dira. Kamera horiek begien jarraipen zorrotza egiten dute, bi dimentsioko irudietatik abiatuz. Bereizmen handiagoa lortzeko, infragorrien bi argi-emaile erabiltzen dira. Argi-emaile horiek isla batzuk sortzen dituzte begi-ninietan, eta horrek begi-niniak hautematea errazten du eta erabiltzailea ordenagailuko pantailaren zein punturi begira dagoen jakiten laguntzen du.\nBegiradaren jarraipena egiteko teknologiak aplikazio ugari ditu: pertsona tetraplegikoek gailu mugikorrak kontrolatzea ahalbidetzen duten aplikazioetatik hasi eta gidatzen laguntzeko aplikazioetara (pertsona bat nora begira dagoen jakinda hark gidatzen ari dela lo hartzea edo arreta galtzea eragozten dutenak), ingeniaritza biomedikoko eremu zabalak barne.\nBURUAREN KOKAGUNEA ETA ORIENTAZIOA\nMikel Arizek ordenagailuaren bidez ikusteko metodoak garatu ditu buruak kamerarekiko duen kokagunea eta orientazioa zehazteko. "Ideia zen buruaren kokagunearen estimazioa hiru dimentsiotan kalkulatzeko proposatzea, halako eran non errotazioa eta translazioa aipatuko baitira. Hori urrats garrantzitsua da, zeren buruaren kokaguneari buruzko informazioa erabiliz errazagoa baita jakitea pertsona nora begira dagoen. Hori litzateke hurrena egin beharreko urratsa proiektua amaitzeko”, esan du Mikel Arizek. Rafael Cabeza Laguna eta Arantxa Villanueva Larre Ingeniaritza Elektriko eta Elektronikoko Saileko irakasleek zuzendu dute bere tesia, eta “cum laude” kalifikazioa lortu zuen.\nBere metodologiak bereizmen handiko kameren bereizmen bera eskaintzen ez badu ere, zehaztapen gehiago eta emaitza hobeak lortu dituzte aurretik egindako antzeko lanetan baino. "Asmo handiko proiektua da, eta garrantzitsuena: edonorentzat eskuragarria, bai kostuagatik, bai erraztasunagatik. Aski litzateke web kameradun ordenagailu eramangarri bat. Horretaz gainera, aplikazio mugikor gisa erabil liteke telefono adimendunetan edo tabletetan, eta egun lanean dihardute asmo horrekin”, azaldu du doktore berriak.\nHalaber, Mikel Arizen ikerketaren beste abantailetako bat da ez dela beharrezkoa erabiltzailea aldez aurretik trebatzea, "prozesu konplexua eta denbora asko hartzen duena baita, eta, horrez gainera, idatziz jasotako datu-base handiak beharrezkoa baititu". “Metodologia honek, ordea, ez du behar, eta hori balio erantsia da”, esan du.\nAzkenik, ikerketa horretan garatutako metodologia edozein objektutara orokor daiteke. "Tesian, aurpegi eta pertsonei aplikatu zaie, baina kameraren bidez espazioan jarraipena egin nahi zaion edozein objekturekin proba daiteke. Objektu horren hiru dimentsioko eredu bat aski da horretarako. Esaterako, eraikin turistiko bat hiru dimentsiotan berreraiki liteke argazkiak erabiliz”, esan du amaitzeko.\nMikel Arizek 2008an lortu zuen Telekomunikazioa ingeniariaren titulua Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP), bere promozioko ikasketa espediente hoberenaren aparteko sariarekin. Hamazortzi hilabetez lan egin zuen NUPen teknologoen prestakuntza beka batekin, Nafarroako Gobernuaren beka bat lortu zuen Ingeniaritza Biomedikoko Master bat egiteko Melbourneko Unibertsitatean (Australia). Itzuleran, Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren UIP (Unibertsitateko Irakasleen Prestakuntza) beka bat lortu zuen, eta bekaren bidez garatu du bere tesia irudi ikusmen artifizialaren eta irudi digitalaren prozesatze digitalaren esparruan. 2012an, ikerketa egonaldia egin zuen Imperial College London-en (Erresuma Batuko hiriburuko unibertsitatea).\nGaur egun Iruñeko CIMAren (Ikerketa Mediko Aplikatuko Zentroa) Irudi Plataforman lan egiten du, eta zenbait ikerketa proiektutan parte hartzen du, batez ere, minbiziaren irudiaren eremuan. Horretaz gainera, Histologia eta Anatomia Patologikoko Saileko irakasle elkartua da Nafarroako Unibertsitatean.


Ezjakintasunaren kartografia #137 - Zientzia Kaiera\nBegiztaz libre dagoen korapilatze kuantikoaren esperimentua ez da behin bakarrik konpondu, baizik bitan. Daniel Manzanok azaltzen digu: The loophole-free quantum entanglement experiment (6): The Vienna Experiment (and now what?)\nRadio-espektroa baliabide urria bihurtzen ari da. Horrez gain, segurtasun kameren kontrolerako erabiltzen bada, baliabideen kudeaketaren arazo baten aurrean aurkituko gara, eta, honek ondorio larriak izan ditzake. David Orden eta matematikak datoz erreskatera: Negotiating Wi-Fi channels to improve bandwidth in surveillance networks.\nSubstantzia batzuen mugimendu gaitasunaren gakoa ura da. Izan ere, uraren presentziak substantzia ez-organiko batzuk proteinak bezala mugiarazten ditu. Silvina Cervenyk (DIPC) eta Jan Swensonek (Chalmers University of Technology) azaltzen digute: Some non-biological materials move as proteins do: the role of water.\nJaponiar artean origamiarekin gertatzen den bezala, material bat plegatu eta zabaltzeko moduak, aplikazio zenbatezinak izan ditzake. Izan ere, hainbat aplikazio izan ditzake ezaugarri mekaniko harrigarriak dituen egiturak fabrikatzeko orduan. Silvia Románek diosku Origami, the art of folding artikuluan.\nArgitalpen-data: 2016/12/03 · Atala: Dibulgazioa, Ezjakintasunaren kartografia\nMusika entzuten dugunean entzefaloan gertatzen dena asko ikertu da. Aldiz, ez da aztertu hainbeste zer gertatzen den musika sortzen denean […]


Izan daiteke haren susmoa edo izan daiteke zure nekea. Hura ez delako zurekin fio edo zuk haren aurrean guardia jaisten duzulako. Maisutasunez edo tentu onez saihestu ahal izan dugun xehetasun horietakoren batek ezkutuan egoteari uzten dio. Lehen ez zekien eta orain badaki. Eta, hara, tupustean dena aldatu da.\nOhetik albisteak ikustea gorroto nuela bazekien arren, telebista piztu zuen Raulek.\n— Bederatziak jo berri dira. Titularrak bakarrik.\nErloju bat bezala funtzionatzen zuen. Ordura arte ezagutu nituen gizonezkoetarik bat bakarrak ez bezala, autokontrol miresgarria zeukan, porno izarrei suposatzen zaien eusteko gaitasuna. Gustatzen zitzaidan, zertan uka, nahiz eta sekula ez niokeen hori aitortuko, nahiz eta batzuetan apur bat izutu ere egiten ninduen bere kontrol ahalmen hark, hain zen diferentea sentipena denbora baino lehen urtzen zitzaizkizun gizonezko babesgabe eta bat-batean-urritu haien alboan. Lau hankatan larrua jo ondoren (“la postura de la lavandera”, esaten zion Raulek), nire bizkarrean isuritako hazia lehortu gabe artean, beste nonbait zeukan berak burua. CNT, UGT, CCOO, ELA, LAB. Maiatzaren 1eko manifestazioen berri ematen ari ziren albistegian. Langilearen Eguna: urtebetetze tarta bateko kandelen gisako banderatxoekin sindikalista burumakurrak kalean behera. Itzalitako kandelak, beti ere. Euskal sindikatu abertzaleak, azken zazpi urteetan lehen aldiz, elkarrekin mobilizatu zirela azpimarratzen zuen Espainiako kate publikoak.\n— Euskal sindikatuak. Horiek jarriko nituzke nik legez kanpo hurrena.\nPrest egon behar nuen halako baterako. Ez dakit zer beste espero nuen, baina esaldi hori ur txarro izoztua izan zen kolkoan behera. Harritu egin ninduen nire haserreak, Raulek gutxi inporta zitzaidan niri buruzko zerbait gogorarazi izan balit bezala. Edo, gutxi inporta zitzaidala uste nuen zerbait gogorarazi izan balit bezala. Nire haserreak harritu egin ninduen, lehenbizi, eta nire harridurak haserretu, gero. Raul ez zen jabetuko akaso, baina nire sedukzio ahalmenen dominatzat hartu ohi nuen gerri pareko lingirda izaren kontra igurtzi nuen, bat-bateko azkura batek erasanik. Handik urrun egotea gura izan nuen.\nPurrustadari erantzutea izan zen nire lehen akatsa.\n— Sindikatuak besterik ez dira, Raul.\n— Separatista bazternahasleak eta terroristen laguntzaileak, esango nuke nik.\nIsilik geratzeko zuhurtzia izan nuen hasieran. Dena ahaztu, telebista itzali eta Raulen lepoa musuka jatea izango zen onena, haragiari haragiarena eta politikari politikarena, ez zegoen zertan biak nahasi, azala eta mamia. Zer zen azala eta zer mamia, ordea? Ez ote zuten biek bietarik? Musukatzen den lepo bat, kasu, mamia da edo azala?\nLeihora hurbildu nintzen begiak malkoz bete zitzaizkidalako amorraturik. Ez nuen nahi Raulek ni horrela ikusterik. Eta, batez ere, ez nuen Raul begi bistan ikusi nahi.\nLeihoaz bestalde, Madrilgo teilatuak. Eraikin erlijioso eta monasterio gehiegi nire gusturako: onuragarria zatekeen elizaren eragina paisajearentzat, ez hainbeste oinezkoen bizitzarentzat. Raulek esan izan ez balit sekula bereiziko ez nukeen etxe arre, soil bat ere ikusten zen handik: “Han bizi izan zen zure herrikide Pio Baroja”. Samurtasunez bota zidan oheratu ginen lehen gauean, duela mila urte, eta nire xalotasunean, iruzkin soil hartan harreman bat merezi zuen norbait ikusi uste izan nuen. Ez dut gogoan orduko hartan oheratu ondotik albisteak jarri ote zituen telebistan.\n— Nire osaba bat hil zuten, badakizu?\nEz. Ez nekien eta ez nuen zertan jakin. Ez, arren, ez. Ez nuen hortik segitu nahi.\nHura entzun ondoren oin puntetan muin ematea esperoko zuen agian, leihotik apartatu eta entzule ulerbera bihurtzea, osabaren heriotzak bere etxean eragindako traumak eta herrak justifikatuko zituzten hitzak xuxurlatzea, “ez dago eskubiderik, laztana; putre bihozgabe horiek”, edo, nork daki, “heriotza zigorra berriz ere indarrean jarri behar litzateke dohakabe horiei txanpon berarekin ordaintzeko”. Leiho ondoan segitu nuen, ordea. Behazunez bildutako hitz zinikoak baino ez zitzaizkidan atera.\n— Sindikatuek hil al zuten zure osaba?\n— ETAkoek, jode. Autobus militar bat zartarazi zuten. Ni umea nintzen, artean. Lehen ilaran zihoan eserita. Atzekoak soilik atera ziren onik.\nIsilik geratu nintzen, zirkinik egin gabe.\nRaul zerbait susmatzen hasi zen, itxuraz, sumintzera egin zuen-eta haren haserreak, hark aurreikusitako jarrera ulerbera, haren saminarentzako kontsolamenduzko burko bilakatu behar ninduena, gauzatu ez zela ikusita. Zer nahi zuen, bere mendeku goseari eusteagatik kondekorazio bat ematea? Agian hobe zuen behingoz mendekatu, edo squash-ean bere bortxakeria guztia hustu. Baina ez. Ongi pentsatuta, horretarako zeukan sexua.\n— Ondo al zaude? Zer gertatzen zaizu?\nGalderak baino gehiago, zaunkak.\nAhulegi sentitzen nintzen elkarrizketa hari jarraipena emateko. Horren ordez, ohera itzuli eta Raul besarkatu nuen. Haren hatzak sentitu nituen gerrian nire azal oiloipurditua laztantzen, hazia isuri zuen lekutik gertu. Garbitu arren han jarraitzen zuten hazi-ezkata haiek, berak ernaldutako arrain bihurtzen nindutenak.\nBabesa sentitu nuen. Eta nazka.\n— Bakarrik egin al duzu bidaia? Ez zinen autoz etorriko...\nBaietz eta ezetz esan nion. Bakarrik etorri nintzela, baina autobusez. Ez, ordea, berak espero zuen autobusean.\n— Badakizu nahiago dudala nire kasa etorri eta ez presoen kolektiboak antolatutako busean. Badakizu zubia dela, atzo iritsi nintzen.\n— Madrilen igaro dut gaua.\nZimurtu egin zitzaion ahizpari kopeta.\n— Hotel batean? Arruinatuko zara...\n— Ikasle garaiko lagun baten etxean. Zerbaiterako balio behar du Opusen ikasi izanak, ala?\nKarrera Bilbon ikasteko aukera izanda Iruñea hautatu izana leporatu ohi zidan ahizpak. Gurasoei zenbat gastarazi nien unibertsitate pribatuarekiko nire hautuaren erruz. Alferrikakoa zen ideia aitarena izan zela gogoraraztea. Kartzelara egin beharreko bisita guztietako errutina zen hura: ahizpak arrastoan sartu nahi ninduen, kolektibokoekin harremanik ez nezala galdu, baina gero eta leunagoa izaten zen haren erretolika. Ez zuen merezi zenbait gai behin eta berriro aletzea, espetxera sartzeko funtzionarioek ezarritako umiliazioak aitatzea merezi ez zuen bezala. Ez nion esan, esate baterako, birritan biluztu nintzela azken hamabi orduetan; baga, Opusen ikasitako nire ikaskide ohiaren ohean sartzeko, eta biga, funtzionarioek hala behartuta, bera ikustera kartzelara sartu ahal izateko. Nahi nuena lortzeko ordaindu beharreko prezioa: biluztea.\n— Kolore ona daukazu. Nola daramatzazu ikasketak?\n— Datorren astean datoz azterketak egitera.\nMagisteritza amaitu ondotik, Historia ikasten ari zen Aitziber kartzelan. Nork esan behar zuen, gaztetan eskola herio suhar gorrotatu eta orain hain gogotsu ekingo zionik. Bikietan nik jaso omen nituen ikasteko dohain guztiak, hala zioen amak, baina denborak erakutsi zuen ez zela egia.\n— Nola dago ama?\n— Hainbestean. Jada ez dabil Ferminekin, emaztearengana itzuli da hura, aurreikustekoa zen bezala.\n— Jakina, zuk dena aurreikusten duzu.\nHazi-ezkatetatik arnasa ezin hartua. Ez nion amu hari heldu nahi.\n— Turismo agentzia batean lan egiten duen tipo batekin hasi da. Ama baino zortzi urte gazteagoa.\n— Bejondeiola. Galdetzen al du nitaz?\nAzken eztabaida izan zutenetik ez zen ama Aitziber ikustera jaitsi. Gezur bat, noizean behin:\n— Bi aldiz deitu du gaur goizean. Esan diot eguerdira arte ez zintudala ikusiko.\n— Ziklo politikoa aldatzera doa, horrek goxatuko ahal du.\nZiklo politikoa aldatzera zihoan, bai. Oraindik ez zegoen guztiz garbi, baina ika-mika askoren ondoren, Auzitegi Konstituzionalak ezker abertzalea udal hauteskundeetan egotea ahalbidetu zezakeen. Nire senarrak fede itsua zuen legalizazioan. Ikasle garaian Zigor Zuzenbideko irakasle izan zuen magistratu bat zegoen, nonbait, Konstituzionalean: epaile progresista bat, bilbotarra, “izan genuen irakaslerik onena”.\n— Niri ez dit gehiegi eragingo. Bestela ere hiru urte falta zaizkit kondena betetzeko. Baina presoen kontuak bultzada jasoko du beharbada.\nBikiak elkarren pentsamenduak mintzatu gabe bereizteko gai zirela esan ohi zen, kontinente ezberdinetan egonagatik aldi berean gaixotzen zirela, izaten zutela besteari gertatuko zitzaizkion gaitzen aierua, telepatikoki elkarren heriotza igartzerainokoa. Ez zen gure kasua. Gaua eta eguna bezalakoak ginen. Nolatan hartu zuen Aitziberrek hartu zuen bidea? Politikaz etxean txintik ere entzun ez zuena, familia apolitiko batekoa, ez nuen sekula ulertu nola hasi zen, berak zioen bezala, “militatzen”. Jarraiko mutilen batekin zebilela, gau giroa, festa, gurdia eta ipurdia nahastu zituela, auskalo... Ez genion horri buruz sekula galdetu, ez amak eta ez nik, ez Aitziberri eta ezta, nire senarraren gomendioen kontra, kasua eraman zuen ezker abertzaleko abokatuari ere.\n— Ez al da gazteegia abokatua? —galdetu zion amak Aitziberri.\n— Zaharrak kartzelan daude, denak.\nNik fakultatean apunteak hartzen nituen bitartean, apunteak hartzen zituen ahizpak ere; gure auzoko zinegotzi sozialista baten ordutegien berri, zehatz-mehatz. Komunikabideetan agertu ziren berak egindako txosten horien zati batzuk, udan non bainatzen zen ere zehazten zutenak. Bereziki doilorra eta auzo lotsa eragiteko modukoa iruditu zitzaidan detaile hura, “Hendaiako eta Hondarribiko hondartzak gustatzen zaizkio”. Bonba jarri zioten zinegotzi hari autoan, baina ez zen lehertu. Urte parrastada erori zitzaion arren, txar-txarrean, ez zen hain larria ahizparen kasua, odol deliturik egin ez eta berak emandako informazioarengatik ez baitzen inor hilik suertatu. “Gutxienez, orain badaukagu hura non bisitatu”, esan ohi zuen amak harekin haserretu aurretik. Berrogeita bat urte izango zituen askatutakoan. Bizitza berri bati ekiteko ez hain berandu, finean.\n— Izan al zinen Basteroren omenaldian?\nETAk urtarrilean su-etena aldarrikatu eta bake prozesua ahalbidetzea posible egin zuten kideetako bat zen Bastero. Eta ez. Ez nintzen haren omenaldian izan. Beldur nion Aitziber irtengo zen egunari, zentzu askotan: ez zezala, behintzat, haren omenaldia antolatzeko nirekin kontatu.\n— Badakizu Bastero aitaren laguna zela, ezta?\nJakina, aitaren laguna zen: baina aita duela hogei urte eraman zuen biriketako minbiziak, “zorionez garaiz”, pentsatzen nuen batzuetan.\n— Ez etsi, Idoia.\nZer esan behar nion? Ez zela hura hitza? Ez nengoela, inolaz ere, etsita? Segitzen nuela, berak bezalaxe, nire erara “borrokan”, itota nengoela lanarekin, enpresa-zuzenbideak zurrupatutako senarrarekin eta bi urteko alabarekin, gustura etortzen nintzela Madrilera Raulekin larrutan egitera eta Reina Sofia Museoan zer zegoen ikustera? Koartada ederra zela bera niretzat, nahiz eta ahizpa nintzen aldetik nion maitasuna aspaldi apaldu eta epeldu? Duela urte asko bihurtu zela harekiko nire samurtasuna automatismo afektibo urruna; elkarrekin txikitan ateratako argazkiak ulergaitz zitzaizkidala orain, ez nuela nire burua ezagutzen, eta ez nuela bera ere ezagutzen nire ondoan barrez, biok elkarren hain antzeko eta ordezkagarri, garai bateko erretratu haietan?\nBiki guztiei gertatzen zaien legez, nahastu egiten gintuzten askotan. Bikiak izateaz gain, oso gara biok amaren antzekoak, ahotsa ere ez zaigu telefonoz apenas bereizten. Harri eta zur geratu nintzen behin Donibane Lohizunen ikusi eta kasurik egin ez niela leporatu zidaten ezagun batzuekin. Ahizpa zen ikusi zutena, jakina, ez ni. Urduri jarri zen Aitziber Donibanen zer egiten zuen galdetu nionean. Nola ez ote nintzen orduan jabetu?\nEtakide guztiak bezala Madrilgo Auzitegi Nazionalean epaituko zutela jakin nuenean, ezin izan nion Rauli deitzeko tentazioari eutsi. “Aspaldiko”. “Bai, aspaldiko”. Esan gabe doa, Rauli ez niola sekula egia aitortu: lan bilerak aitzakiatzen nizkion beti. Edo oporretako zubiak, oraingoan bezala.\nBizpahiru urte lehenago Frantziako kartzela batera anaia bikia bisitatzera joan eta harekin trukatu zen gizonarekin akordatzen nintzen tarteka. Anaiarekin bisean bisekoa izan eta gero, bisitaria geratu zen espetxean anaia kartzelatuaren ordez, arropak aldatuta. Filmetako ihesa, baina benetan gertatu zen. Hogeita lau ordu geroago, iheslaria jada leku seguruan zegoenean, egia aitortu zuen anaiak: “ez naiz ni preso egon behar lukeena”. Ihesean laguntzaile izateak Frantzian zenbat urteko kondena duen ez dakit, baina ekintza pagaezina iruditzen zait anaia modu soil hartan askatu izana. Zenbat maitatu behar da anaia bat hori egiteko? Sinestezina neritzon halako eskuzabaltasuna izateari. Nik ez nuen sekula Aitziber horrenbeste maitatu, ezta hurrik eman ere. Larrua jo bai, baina maite ez nuen gizon batekin oheratzeko aitzakia bezala erabiltzen nuen. Lotsatu egin behar nuke eta lotsatzen naiz. Ez dit, ordea, horrek bizirik segitzea eragozten.\nMusu eman diogu elkarri. Estu besarkatu nau Aitziberrek.\nKonturatuta ote dago Aitziber agurreko erritual horretan “nik ere bai” esaten duena ni izaten naizela beti?\nLuze egiten da Aranjuezko kartzelatik Raulen etxerainoko joan-etorria. Autobus urbanoa lehenbizi eta hiru ordu laurdeneko tren bidaia ondoren, Soleraino. Gainera, jai eguna bada, hobe trenik ez huts egitea, hurrengoaren zain asper-jorran geratu nahi ezean. Itzulerakoan, ezin dut kartzela zigorra trukatu zuten bikien istorioa burutik kendu. Demagun guk ere gauza bera egin dugula. Demagun Raulena kontatu diodala eta haren etxean lo egin behar duena Aitziber dela gaur gauean eta ez ni. Lortuko ote luke Raul engainatzea? Eta, ahal izatera, jasango ote luke Aitziberrek? Eutsiko ote lioke mihiari suminari amore eman gabe, Raulek euskal sindikalistak iraindu eta haien ilegalizazioa eskatzean? Eta nik? Lortuko ote nuke nik kartzelara egokitzea, zigorraren nire zatia betetzea, egun bakar bat espetxeko zulo ilunean igarotzea?\nRaulen apartamentura heldu naizenean bera ez dago etxean. Sukaldeko mahaiaren gainean, inpresoratik atera berri diren tinta usaineko orrialde batzuk baino ez. Internetetik hartuak, jakina. Denok barruan daramagun fiskala, komisario-burua, Anaia Nagusia: Aitziberren argazkiak, haren atxiloketaren albistea, epaiketaren kronika... Googleren kortesia. Gertatu behar zuen lehenago edo geroago, eta gertatu da. Ez da inprimatutako paper horietan abokatuarekin hizketan agertzen naizen argazkia ere falta, “causó estupor el gran parecido de la terrorista con su hermana”. Bikiak esaten zaio horri, adiskideok, Madrilen ez al daukazue halakorik?\nPost-it bat ere utzi du Raulek. Ohartxo hura gabe dena aski garbi ez balego bezala.\n“Zortzietan itzuliko naiz. Ez zaitut berriz ikusi nahi”.\nZineman eman dut arratsaldea. Ez nuke halakorik egin behar, gerora ere Donostiara doan autobuseko besaulkian jesarrita pasako ditudalako bost ordu, baina ez zait hoberik bururatu. Paolo Sorrentinoren film bat da: This Must Be the Place. Talking Headsen aspaldiko kantu baten izenburu bera zuelako sartu naiz. Ezustean, mendekuari buruzko tesi bat topatu dut pantailan. Sean Penn grotesko bat bere aita kontzentrazio esparru batean torturatu zuen nazi zaharraren bila dabil AEBetan barrena. Bilaketa luzearen ondoren, Utahko lautada izoztu eta isolatu batean topatu du ehun urtetik gertu den aitona nazi jada ezgaia. Kontenedore itxurako borda batean bizi da orain. Betaurreko beltzak janzten eta kentzen ditu etengabe naziak, egindako astakeriak aitortzen dizkion bitartean. “Infernuaren aurretik, bizitza bat neukan nik ere”. Sean Pennek eguzkitako betaurrekoak kenarazi eta, agure naziari argazki bat egin ondoren, basamortu izoztura aterarazten du arrastaka, biluzik, gizon hebaindu ezin axalago, ezin zimurtuagoa. Dardarka dago, eskuekin bere lotsariak tapatuz, ahotik lurruna dariola. Umiliazio pribatua al da antzinako mendekuaren ordezko zibilizatuagoa? Ez du hirurogeita hamabost metroko distantziatik gizaseme bat inpunitate osoz hiltzeko erosia zuen prezisio handiko pistola erabili beharrik. Beste bat da Sean Pennen mendekua, teatralagoa. Kontzentrazio esparruko eszena errepikatzen da, borreroa biktima bilakaturik, hirurogeita bost urte geroago: gizon bat, hezur eta axal, elurretan oinez. Denbora bada, berez, aski kontzentrazio esparru. Denbora larregi igarotzea bera bada, berez, nahikoa Auschwitz.\n“Hiltzeko modu asko daude eta bizirik segitzea da denetan txarrena”.\nPatrikakoa jo eta jo ari da. Segi dezala. Ez dut erantzuteko asmorik.\nAutobus geltokiko tabernara sartu naiz.\n— Muy buenos días, señorita.\nNi bizi naizen lekuko gaztelania ez da horrelakoa. Gutxitan esaten didate señorita, eta egun onak ere, egun onak dira, buenos días soilik. Muy hori, bakan.\n— ¿Desea usted tomar algo, señorita?\nDesea hori atsegina egiten zait, halaber, nahiz eta Madrilen batzuetan narritatu egiten nauen gehiegizko atentzioak. “Esango banizu zer desio dudan benetan”.\nArdo bat. Ea urtekoa nahi ote dudan. “Crianza”, nik.\nArdoa botilaratu zuten urtea irakurri dut: ahizpa kartzelan sartu zuten urte bera da. Zenbakiek badute nigan botere halako bat, ez dakit azaltzen oso ongi zergatik. Numerologo amateur bat naiz, beharbada. Urtea osatzen duten lau zenbakiak batu egiten ditut bi lortu arte. Gero bi horiek berriro batzen ditut, bat bakarra izan arte. Ez du horrek ezertarako balio, badakit. Gauzak kaxoietan ezkutatu edo armairuak txukuntzearen antzeko zerbait da, hala ere. Garai batean gauza bera egiten nuen telefono zenbakiekin. Orain jada inork ez daki telefono zenbaki bakar bat ere buruz.\nPatrikakoak enbarazuan darrai barra gainean. Ardo kopa ukitu du bibrazio batekin. Topa mikatza. Kamareroak, dena baleki bezala, susmati begiratzen dio mobilari. Susmati mobilari, eta konplizitatez niri.\n— Insistente el chaval, ¿eh?\nDei ote dakioke irribarre egin dudan imintzio honi? Raulen enegarren SMSa.\nPost-it-a ez da, nonbait, nahikoa izan.\nDemagun oraingoz, Madrildik etxera eramango nauen autobusean besterik bururatu bitarte, “nik ere bai” esaten duen bihozgabea naizela.\nIdatziko ez dudan SMS bat, Rauli erantzuteko: “Gehiegi egin dut zugatik baina ez zaitut faltan botako”.\nGustatuko litzaidake munduaren alde edo nire buruaren kontra zerbait egiten saiatzea. Momentuz, ardoaren prezioa bikoizten duen eskupekoa uztea da autobusa hartu aurretik egin dezakedan bakarra.\n— ¡Muchísimas gracias, señorita!\nIntermitentea martxan du autobusak; ezin, hala ere, argiaren ñirñirra konplizitate keinutzat hartu. Txoferraren paretik igarotzean Real Madriden banderatxoa ikusi dut kristalean zintzilik. Etsipen irrazionala eragin dit milaka askotako talde baten partaide sentitu ezinak. Nahi dut, baina ezin dut. Zergatik ez uko egin indibidualitateari, nortasunari? Zergatik tematu “jende” ez izaten? Zergatik ez utzi masak irents gaitzan?\nNorbait dago nire eserlekuan eserita. Gominaz orraztutako gazte bizardun bat.\n— Ze zenbaki daukazu?\n“Nik ere bai”, nik ere horixe daukat, bat gehi zazpi zortzi, hamazazpigarrena. Baina testuinguruak hitz horiek erabiltzea eskatu arren —“nik ere bai”—, badira hain denbora tarte laburrean birritan erabili ezin diren esaldiak.\nEz daukat gominaz orraztutako bizardunarekin eztabaidatzeko gogorik. Gainera, azkeneko ilaran bada sobera leku libre. Harantz noa zuzenean, otzan. Nigeriarrak, marokoarrak, errumaniarrak dira nagusi. Adineko emakume bakarrak konplizitate keinua egin dit: “Konturatu al haiz? Zuri bakarrak gaitun hi eta biok azken ilara hauetan”. Sorrentinoren filmeko agure naziarekin gogoratu naiz: urteren bat gorabehera, atso hau izan zitekeen haren emaztea.\nPoliki arrankatu du autobusak. Tarte bat beharko du oraindik Madrildik irteteko. Diotenez, zenbat eta atzerago eseri, orduan eta aukera handiagoa zorabiatzeko.


Nazioartekoak - EASO Politeknikoa\nNazioarteko proiektuek garrantzi handia dute EASO Politeknikoko Plan Estrategikoaren barruan. Egitasmo hauen bitartez gure ikasleek LPko praktikak Europar Batasuneko beste herrialde batzuetan egiteko aukera dute.\n1993 urteaz geroztik hainbat europar proiektutan parte hartu dugu, hala nola, PETRA, elkartruke kulturanitzak eta OAPEE (Organismo Autónomo Proyectos Educativos Europeos) erakundearen bidez kudeatzen direnak: Erasmus eta Leonardo da Vinci egitasmoak.\nData horretatik gaur arte 200 ikasle eta irakasle baino gehiago izan dira Europako herrialdetan prestakuntza-egonaldietan parte hartu dutenak.\n2014 urtetik aurrera mugikortasun programak Erasmus+ egitasmoaren barruan integratzen dira. EASO Politeknikoak Erasmus Charter for Higher Education 2014-20,2021-27 aldirako berritu dena, (Carta Europea Erasmus 21-27 eta Erasmus politikaren estrategia) eta 2015-20 FP-ko Mugikortasunaren Gutuna eskuratu ditu. Azkenik, 2021-2027 aldirako Erasmus akreditazioa erdi mailarako (KA120) jaso dugu.\nErasmus Gutun berriarekin gure helburua Europako beste herrialdeetako enpresa eta erakundeekin harremanak eta elkarlana mantentzen segitzea da, esperientzia eta elkartruke honekin gure ikasleak aberastu daitezen, Europako lan merkatuaren eskakizunetara egokitu eta trebetasunak eskuratu ditzaten (EASO Politeknikoa Erasmus Policy Strategy).\nProiektuak idazten hasten diren momentuan jakinarazten dira. Diru-laguntzak eskatu eta zabaltze-lana hasten da, partehartzaileen aukeraketa, beken esleipena eta laguntza ematen da mugikortasuna hasi arte, beharrezkoak diren xehetasun praktiko guztiak emanez. Aukeraketa prozesuan tutore, zikloetako irakasle, zuzendaritzako eta Europar Proiektuen koordinazio taldeko kideek parte hartzen dute. Ikasleek aurretiaz jakingo dute zeintzuk izango diren irizpideak, aukeraketa garbia eta objektiboa izan dadin. Ikasleek 12 bat asteko egonaldia egingo dute, Eason ikasitako zikloarekin eta bere curriculumarekin zerikusia duen enpresa batean. Mugikortasuna bukatu ondoren ikasleek LPko modulua balidatu ahal izango dute eta dagokien heziketa zikloko titulua lortu. Esperientzia hauen bitartez zera lortu nahi dugu: komunikatzeko eta egoera berrietara egokitzeko gaitasunak hobetzea, lanbide-konpetentziak eskuratzen sustatzea, etengabeko ikaskuntzaren beharra indartzea, ekintzailetza, autonomia, beste ingurune batera egokitzea, beste hizkuntza eta kulturak ikastea norberaren heziketaren parte garrantzitsu bezala. Praktiketan lortutako esperientziak lan egoki bat lortzeko aukera handiagoa emateaz gain, lan munduratze errazagoa eta enpresa barruko zereginetan hobeto moldatzeko trebetasunak ere emango dizkie.\nIrakasleei zuzendutako proiektuek helburu hauek dituzte besteak beste: Lanbide Heziketa mailan beste herrialde batzuetako enpresekin lankidetza eta kooperazioa sustatzea; ikasgelan irakatsitako teoria enpresetako errealitatera hurbiltzea; hobekuntza eta koolaborazioa sustatzea Europa lehiakorrago eta berritzaileago batean hazkuntza ekonomikoa sustatze aldera.\nErasmus+ Proiektuen Emaitzen Plataforma (E+PEP) Europar Batasunaren datu basea da Erasmus+ programarako. Programaren markoan finantzatutako proiektu guztiei buruzko datuak dauzka.\n2019-06-17| KOMPAR lan taldeko bilera orokorra Elgoibarren\n2018-12-14| Turkian E-(m)pact proiektuarekin\n2018-02-05| E(m)PACT: europear proiektua osasun zikloetan\n2017-05-12| Bisita Kaufmännische Schule-ra


Ezagutu Mediterraneoko itsas bidaien xarma | Bidaia Albisteak\nSusana Garcia | | Zeharbideak, General\n-Ren ideia gustuko baduzu hartu oporrak Mediterraneoko itsas bidaia bikainean, orduan kontutan hartu esaten dizuguna. Mediterraneoko itsas bidaiak oso ohikoak dira gauza askotan. Era guztietako ibilbideak daude, geldialdiak Bartzelonan, Santorinin edo Marsellan bezalako leku oso interesgarrietan egiten dira eta itsasontzian ere jarduera eta entretenimendu ugari aurki ditzakegu.\negiteko Mediterraneoko itsas bidaiak ehunka pertsonak urtero egiten duten zerbait da. Hain eguraldi bikaina duen lekuak eta historiaz eta edertasun naturalez beteriko leku askok turista asko erakartzen ditu. Baina itsas bidaia antolatuko baduzu gauza batzuk jakin beharko zenituzke, eskaintza eta ibilbide guztiekin ez galtzeko.\n1 Mediterraneora noiz bidaiatu\n2 Zer ekarri zure itsas bidaian\n3 Mediterraneoko itsas bidaia motak\n4 Mediterraneoko itsas bidaietan geldialdi nagusiak\n4.3 Valletta Maltan\nMediterraneora noiz bidaiatu\nMediterraneoak klima bikaina eskaintzen du urtean zehar. Udak oso beroak dira zenbait puntutan, beraz garai onenak udazkena eta udaberria dira beti, eguraldia apur bat leunagoa denean. Mediterraneoa zeharkatuko badugu, jende askok uda aukeratzen du, beraz prezioak altuagoak izaten dira une honetan, ia denek oporrak izaten dituztelako eta eguraldi ona lagun dezaketelako. Denboraldia edozein dela ere, itsasontzietako igerilekuekin eta bainu onez gozatu ahal izango duzu portuetan eta eszenatokietan.\nZer ekarri zure itsas bidaian\nItsas bidaietan gauza asko egin ditzakezu, beraz, garrantzitsua da zer ekarri beharko genukeen kontuan hartzea. Beti eduki behar eguzkitako krema, igerilekuak hartu eta igerilekuak erabiltzea ohikoa baita, Mediterraneoko eguzkiak azkar beltzaran gaitzakeela gain. Bestalde, arropa erosoa eta arropa dotorea jantzi behar ditugu okasio berezi baterako. Oinetako erosoak beharrezkoak dira, izan ere, portuetan ohikoa da itsas bidaia eten edo txangoak egin behar izatea itsas bidaia gelditzen den egunean.\nMediterraneoko itsas bidaia motak\nMediterraneoan ondo bereizitako bi gune aukeratu ditzakezu. Alde batetik, Mendebaldeko Mediterraneoa dago, Espainiako kostaldeak dituena, Balear Uharte ospetsuekin, Frantziarekin eta Italiarekin. Beste aldean Italia ekialdea, Greziako uharteak eta Turkia ditugu. Oso helmuga oso interesgarriak dira baina guztiz desberdinak. Eremu bat edo beste aukeratzeko modu ona zer nolako hiriak ikusi nahi ditugun pentsatzea da. Bartzelona, Marsella, Ibiza edo baita Erroma ere Istanbul, Venezia edo Santorini bezalako lekuekin alderatuta.\nThe enpresa bakoitzaren ibilbideek argi erakusten dizkigute lekuak bisitatuko dena, itsas bidaiaren ordua eta geralekuak eta balizko txangoak. Eremu bat aukeratu ondoren, bertan ibilbide bat aukeratu beharko dugu. Lehenengo gauza daukagun egun kopurua kontuan hartzea da. Ondoren, ibilbide posibleen artean, aukeratu gehien gustatzen zaizuna. Begiratu egiten dituzten geldialdiak eta, gainera, hiriez eta inguru horretan egin daitezkeen txangoez gozatzeko denbora.\nMediterraneoko itsas bidaietan geldialdi nagusiak\nMediterraneoko itsas bidaietan arreta handia erakartzen duten zenbait eskala nabarmentzen dira turistentzat eta gurutze-ontzien erakargarri nagusiak izan ohi dira. Geldialdiak zein izan daitezkeen jakin behar duzu, gurutzaldi bakarrean axolagabe utziko ez gaituzten hainbat hiri eta interesgune ikus baititzakegu eta hori baita gurutzaldien xarma handiena.\nHiri hau, hiriburua, Balear Uharteetako itsas bidaia askotan gelditzeko puntuetako bat da. Hirian bezalako lekuak ikus daitezke Santa Maria Katedrala Basilika ospetsua La Seu izenarekin ezaguna Levanteko estilo gotikoan. Palmako badiaren ertzean dago eta kanpoaldean zein barruan benetan ikusgarria da. Hirian Bellver gaztelu ederra ere ikusi beharko zenuke, plano zirkular interesgarria baitu. Bisitatu daitezkeen beste gauza batzuk L'Almudaira jauregia dira edo bertako hondartzez eta pasealekuz gozatu.\nHau da gurutzaldi ibilbideen artean egon daitekeen beste hirietako bat. Veneziak leku bezain interesgarriak eskaintzen dizkigu San Markos plaza, bere basilika, Doge jauregia edo kanal bikainak. Rialto zubia edo Hasperen zubia oso leku erromantikoak dira, galdu behar ez direnak.\nMaltako uharte txikia gurutzontziek eskaintzen duten beste lekuetako bat izan daiteke. Hiri ederra bezalako leku bereziak eskaintzen dizkigun irla La Valletta, bere kale zaharrekin eta xarma handiarekin, edo Mdina, hain zaharra. Gozo uhartea bere hondartzekin eta itsaslabarrekin edo Comino uhartea bere Blue Lagoon ospetsuarekin ere ikus dezakegu.\nArtikuluaren bide osoa: Bidaia Albisteak » General » Mediterraneoko itsas bidaiak


...ldu dute. Gainera," maldan oraindik mugimenduak nabaritzen "direla gaineratu du Letek." Lehentasuna, bizilagunei arret...\n... "Bere izaeran indarra, inteligentzia eta harrokeria nabaritzen ditut eta zentzu horretan berarekin identifikatzen naiz, ba...\n...ez ere lan munduan. Enplegu Erregulazio Espedienteak nabaritzen ditu Hirukidek?Espediente hauetatik babesteko Lege bat bada...\n...> sartuta zuela, zerbait kontatzeko beharra zuela nabaritu nion. Eta, apurka-apurka, liburu bat idaztearen ideia sortu...\n...ra joaten da. Ez duzu Einsteinen teoria ezertarako nabarituko (GPSa pizten duzun arte). Newtonen lanak, nolabait esateko,...\n...ire aitak ondo daudela esan du eta ahotsa ondo nabaritu dion, bizitza guztia daramate lanean eta psikologikoki pres...\n...urrik; nolanahi ere, ez zitzaidan deus arraroa nabaritzen! Nahiz eta emakume sentitu, kanpotik ez zen ikusten. Gainer...\n...ika egitasmotan ibili baitira guztiak, eta hori nabaritu egiten da disko berrian, bakoitzak egindako musika bideak e...\n...nez, krisiaren eragina ez baita gehiegi nabaritu.\n...a lehorrera bueltatu aurretik, sosegu keinu bat nabaritu genion. Baretasun sakona. Seguraski lehenengoz deserosotasu...\n...ako. Guk uste dugu denbora aurrera joan ahala nabarituko dela apustua sendoa dela, baldintzak badaudela aurrera egit...\n...driguezen izenean ere. Azaldu dutenez, Madrilen ere nabaritu dute herritarren «gertutasuna eta berotasuna», eta elkartas...\n...edota ziklogenesi famatu horiek izaten direnean, nabaritzen dugu. Ziklogenesien kasuan, gogorrena pasa arte itxaroten d...\n...en. Bi urteko lana du pelikulak eta hori nabaritzen da Eduardo Barinaga produktorearen aburuz.\n...kus daitezkeen azken teknika eta estiloen oihartzunak nabaritzen dira "Burnia" -n . Ikuskizun hau burdinaren inguruan dabil ...\n...era, egia esan bear, iluntasun tristura bezela nabaitzen det, barnen, bakoitzean. Galderak, adierasten dunagatik, po...\n...an zuen atzo, baina hankan lesiorik ez ziola nabaritu gaineratu zuen. Jose Mari Elosuaren galderei erantzuterako ...\n...lderei erantzuterako orduan, lesiorik ez zuela nabaritu esan zuen aurrena, eta berriz galdetu zionean «ez dakit ba»...\nHuts bat nabaritu dut: EuskaldunonEgunkaria auziko epaia gutxitan aipatzen da...\n...ltura, bereziki arte eszenikoak. Zineman izugarri nabaritzen da, ia ez da filmik egiten; eta antzerkian... ni orain bi o...\n'Eskola edo lan barik egongo dela ikusita, jende asko hondartzara joan da oporretan'. Egilea(k) ERREDAKZIOA. , Euskal Irrati Telebista 2009 (2)\neitb.com: Kalean epidemiaren eragina nabaritzen al da?\n...> Gonzalez Ieregi: Bai, kalean epidemiaren eragina nabaritzen da. Hasteko, ez dago klaserik, zinemak, jaialdiak eta jende...\n...>ditugu, baina saiatzen naiz ez dadin gehiegi nabaritu. Tira, igual etorkizunerako badaukagu karta hori gordeta; n...\n... aldaketa politikoa bermatuko duen eskaintza elektorala Nabai izango da".\n...zen bada, min emango du belarrian, segituan nabarituko dugu; beraz, ikusten badugu abestiren batean ez duela egon ...\n...de eza, gainera, egiten dituzten proba kopuruan nabaritzen dute: " Toki gutxitatik deitzen digute. Erakustaldiek, nonb...\n...ntzen diogu".Eskasia hori talde kopuruan ere nabaritzen da: " Aldi berean ez dira inoiz 3 edo 4 talde izan". Gaur e...\n... mendizaleak beraiek baino okerrago egon direla nabaritu zuen. "Besarkadak ziren nagusi", azpimarratu du.\n...>Alde batetik tira egitean, bestearen falta nabaritzen da. Bertsorik gabe ez nintzateke ni izango, eta uste dut in...\n'Frantziako Tomson Brand erosi izan ez bagendu, hilda geundeke'. Egilea(k) ERREDAKZIOA. , Euskal Irrati Telebista 2009 (2)\n...hilabeteetan eta horregatik ez dugu horrenbeste nabaritu". Funtsezko erabakia izan zen hura Aldekoaren ustez, "Thoms...\n...talde barruan dagoen Fagor Etxetresnak 2007 eta 2008an nabaritu zuen krisia baina, aurrez hartutako erabaki bati esker, ez ...\n...a desagertzen badira, bertako beste animaliek ere nabarituko dute.\n'Gazta zati bat' film dokumentala. Jon Maia eta Angel Oiarbide. Filmaren zuzendaria eta Nazioen Munduko kidea. «Benetako jendearen benetako istorio bat». Egilea(k) ELDUAIEN, Oihana. Berria, Euskal Editorea SM 2012 (3)\n... bere borondatez lan egin du, eta hori nabaritu egiten da dokumentalean. Honela dio Maiak: «Ahalegin handia...\n...zioen Munduko kideak. Nabaritu egiten da filmean, eta nabaritu egiten zaie haiekin hitz egitean. Gustura daude egindakoare...\n...zuzendariak eta Angel Oiarbide Nazioen Munduko kideak. Nabaritu egiten da filmean, eta nabaritu egiten zaie haiekin hitz eg...\n'Goenkale': Datu berriak hildako irakaslearen kasuan. Egilea(k) ERREDAKZIOA. , Euskal Irrati Telebista 2010 (1)\nMadariaga ontziola krisia nabaritzen hasi da. Harrapaketak asko jaitsi dira, baina Kandidok arra...\n..., ez du janaria aipatu Txinan zeren falta nabaritzen duen galdetu diogunean. Beste kontu batzuk ditu gogoan: " G...\n... izenburuak gure hiriari erreferentzia egiten dio, nabaritzen da gustoko dugula ezta? Gure istorioen testuingurua da. Gai...\n...e elkartean nudismoaren aldeko joera igo egin dela nabaritu dugu, hori bai. Nudismoa egiten den hondartzetara gero eta ...\n...gara".Aguraingo AEK euskaltegian 60 ikasle daude. Nabaritzen da herrian bertan hizkuntzak izan duen garapena. Jaiotzez O...\nEgunean bizi bara, ijitoaren agerpen askotan nabari dagoen legez, aurrezkiaren, epekako ordaintzearen eta beste...\n...bertsitatera eta beraientzat oso inportantea dela nabaritzen da". Sentsazio horrek klaseak "aberastu" egiten dituela azp...\n... karrera ikasten ari dira. " Kasu horietan nabaritzen da kultura maila badutela" . Beste batzuek, berriz, ez dute...\n..." Kasu horietan kultura maila baxuagoa dutela nabaritzen da, baina gabezia hori ikasteko interesarekin osatzen dute"...\n'Ipurbeltz'-en hegaldia amaierara iritsi da. Haurrentzako komiki aldizkari ezaguna argitaratzeari utzi dio Erein argitaletxeak, 362. zenbakia kaleratu eta gero. Egilea(k) ZABALA ARTETXE, Juan Luis. Berria, Euskal Editorea SM 2008 (3)\n...tean ez garela konturatzen dugunaz horren eza nabaritu arte, badirudi bost axola zaigula alboan duguna, albokoa, i...\n...ua, harik eta horren hutsunea, horren gabezia nabaritzen hasi arte». Arazo ekonomikoen ondorioz Xirrixta eta Kometa ...\n...anak batzen zituen elkarren ondoan, eta hori nabaritzen da kioskoan. Gainera, nik uste dut Ereinek ez duela asko za...\nZeren falta nabaritzen duzu itsasoan zaudenean? Bizikletarena. Eta etxean, zer fal...\n...>?Momentuz bai, baina ez guztiz. Batzuetan nabaritzen dut lehiaren falta, gogoa hor dago beti. Argi daukat ezin d...\n...kendu eta dutxak jarri dira eta gailuen modernotasuna nabaritu egiten da.\n...a, izugarri nabaritzen da, eta hasiak gara nabaritzen.\nBost edo hamar igarotzen badira, izugarri nabaritzen da, eta hasiak gara nabaritzen.\n...> dit eta, medikuak berak esanda, nire osasunak nabaritu egin du: anemia, estresa, ilea galtzea...". Amaren kasuan e...\n'Iñaki Olaortua: 'Berarekin batera taldez aldatzea erabaki nuen''. Egilea(k) AZURMENDI, Eneko. , Goiena Komunikazio Taldea 2017 (3)\nBai. Asko nabaritzen da jauzi hori. Jokalariek kalitate handiagoa dute, fisikoki...\n...batek defendatzeari uzten badio, taldeak asko nabaritzen du.\n...ko. Hain justu, aldaketak aldaketa, horiek ez nabaritzean dago arrakastaren giltza errioxarrarentzat.\n...n, baina berak ez zuen inongo sintomarik nabaritzen. Uztailean nekea sentitzen hasi zen eta, hortik aurrera, be...\n...b.com: 20 urte lanean eman ostean, aldaketarik nabaritu duzue pertzepzio horretan?J.M.: Informazioari eta sentsibil...\n...u hilekoan partikularren etxe maileguetan igoera nabaritu dute: "hasi da mugitzen baina, oso gutxi. Etxea erostea ez ...\n...haztu behar; beraz, apur bat bai nabaritu dut ardura hori.\n...an krisi ekonomikoa dela eta aurrekontuetan eragina nabarituko zenuten. Nola egin diozue aurre horri?\n...an ez naiz euskaltegira etorriko, eta asko nabaritzen da, baina beti eramaten ditut liburuak-eta euskaraz irakurt...\n...> harreman ekonomikoetan, edo azokan, desberdintasunak nabaritzen dira.\n...lderdien arteko hurbilketa dagoenik:" Nik ez dut nabaritzen momentu honetan posizio aldaketa dagoenik harremanei dagoki...\n...andako azalpen horien guztien ondorioa ari dela nabaritzen jada; jende askok badaki antzinako musika zer den. Antzinak...\n...». Baina lehiakorra da oso Santesteban. «Eta nabaritzen nuen etxean ezin nuela askoz gehiago eman; egonkortuegi nen...\n...> da posible', pentsatzen nuen neurekiko». Iaz jada nabaritu zuen alde txiki bat. «Eta oraindik ere ez nabil aurrekoen p...\n...gauzarik osasungarrienetako bat da, eta hori nabaritu egiten dugu emankizunetan. Jendea gaizki pasatzen ari denea...\n...> da urratsak eginez, eta erabiltzaileen poltsikoek nabaritu dute. Azkenengo pausoa eman du orain. Parlamentuak gehiengo...\n- Zein joera nabaritzen da komiki munduan? Eboluziorik ikusten al da azken urteetan...\n...euskal kirolei dagokionez, orain arte hutsune handia nabaritu izan dugu.\n...0-25) J. Imanolek azken urteotan bere kamerarekin nabaritu dituen sentsazioen isla izan nahi dute. "Argazki bakoitza b...\n... honen eta Jaungoikoaren arteko topaketa sakona nabaritzea. Eta hori filmaren hasieratik amaieraino ikusten da. Pranzi...\n'The Sims 3' bideojokoaren ia milioi eta erdi kopia saldu da astebetean. Egilea(k) ERREDAKZIOA. , Euskal Irrati Telebista 2009 (1)\n...risteko irrikaz zegoen jendea eta hori salmentetan nabaritu da: astebetean1,4 milioi kopia baino gehiago saldu dira. Or...\nHala ere, badira jaitsierarik nabarituko ez duten herritarrak ere: beren hipoteka maileguetan zoru k...


"Txillardegi lehen baino handiago ikusten dut orain, eredugarriago" — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Nire uste harroan / "Txillardegi lehen baino handiago ikusten dut orain, eredugarriago"\n"Txillardegi lehen baino handiago ikusten dut orain, eredugarriago"\nxme 2016/03/13 23:12\n"Txillardegiren borroka abertzalea" liburuari bi artikulu eskaini dizkiot orain baino lehen; hauxe izango da azkena: egileari, Pako Suduperi, egindako elkarrizketa.\nTxillardegirekin izan zenuen harremanik, bizi zela?\nHarremana bai, baina gutxi edo gutxi samar. Inoiz telefonoz, zerbait galdetzeko. Hurrengo ekitaldiren batean, esaterako, Pasai Donibanen, edo Donostian; azken urteetan, hitz-aspertu labur batzuk, batez ere euskal politikaz mintzo.\nEta haren lanetatik, zer zeneukan irakurrita, liburu honetan lanean hasi arte?\nEgunkaria-Berria-n eta Argia-n argitaratutako artikuluak beti irakurtzen nituen. Nobela guztiak, eta saiakera guztiak.\nZure aurreko ikergaietan, 50eko hamarkada zen muina, garai ilun hartako protagonistak aztertu zenituen, gaztaroa gerraurrean izan zutenak. Hemen, berriz, 50ean hasi baina oraintsu arte iristen den ibilbide intelektual eta politikoa landu duzu…\n50eko hamarkada ez dut guztiz amaitutzat ematen, baina obsesiboa eta monotematikoa ere ez naizenez gero, beste garai batzuk eta beste autore batzuk ikertu nahia, esango nuke, labur esanda; beti gai-konstelazio bertsuan: abertzaletasuna, euskalgintza, euskal kultura… Oraintxe bertan, “euskal eta katalan abertzaletasuna espainiar immigrazioaren aurrean” aztertzen ari naiz, Txillardegiren arrazismoari eta integrazioari buruzko polemikak zirikatuta.\nNoiz bururatu zitzaizun liburu hau egitea? Eta zergatik hautatu zenuen Txillardegi politikoa, zuk gehien landu izan duzun kultur eremua hartu beharrean?\nJoxe Azurmendiri galdetu, biok kafea-tea hartzen ari ginela, zein euskal autore dauden gutxi aztertuta, garai batean erreferente izandakoak? Eusebio Osa, Emilio Lopez Adan eta Txillardegi bera ere, haren erantzuna. Hortik dator Txillardegiri ekin izana. Gero, zergatik Txillardegi politikoa? Hasteko, Txillardegi handiegia, poliedrikoegia da, osorik sakontasun gutxieneko batekin aztertzeko; nahitaez, hautatu beharra. Txillardegi literatoak ez nau gehiegi asebetetzen; nire metodo falta ere izan liteke literatur ikerketak egiteko. Soziolinguistikan ez naiz jantzia…; baztertuz, baztertuz joan, eta, alderdi politikoa, interesgarria, ezezaguna, akuilagarria…\nBi partetan bereizi duzu aztergaia. Lehenengoan, banaketa tematikoa egin duzu. Azalduko diguzu?\nTxillardegi EAJren, 36ko gudarien borrokari jarraipena ematen ahalegindu zen bere ahal intelektualen arabera, jeltzaleak 1937an ainguratuta ikusten zituenean. EAJrengandik bereizten hasita, sei arlo nagusitan egin zuen ekarpena: 1. Euskara. Alemanak kezkatuta zeuden, mendebalde-ekialde zatiketaz 1961etik aurrera; bada, gu mila aldiz kezkatuago egon behar genuen, Ipar eta Hego arras banaturik genituenean, bereziki Frantziako Iraultzatik hona. 2. 50 eta 60ko hamarkadetako etorkin olatuaren aurrean, arrazismo eta xenofobiarik ez, baina etorkinak bertakotzeko haiek herri hau bere egitea ezinbesteko jotzen zuen. 3. Erlijioa pribatuki guztiz errespetagarri, baina aberria guztiekin eraiki behar da, sinestun eta sinesgabeekin. 4. Fronte abertzalea zen beharrezkoa, ez errepublikanismo neokarlista, beti Espainia konpondu nahian bezala ibili gabe. 5. Ezkerreko abertzaletasuna, sozialista-humanista, ezkerreko sozialdemokrazia aldarrikatu zuen, ez komunista, eta ezta liberal eskuindarra ere. 6. Borroka armatua. Behin baino gehiagotan kritikatu zuen ETA, utzi ere bai 1967an. Kondenatu inoiz ez. Oro har, gaurko gudariak ziren etakideak, atzoko gudarien lerro berean.\nBigarren partearen irizpidea, berriz, kronologikoa da. Esango diguzu zein diren mugarri nagusiak?\n“Ekin” sortu zutenean, 36ko gerrako gudarien irudi baten gainean egin zuten zin; hau da, haien lekukoa hartu zuten, eta gudari politikoak bilakatu ziren Euskadi askatzeko. Ekin-etik ETArako prozesua nola joan zen, joan den mendeko 50eko hamarkadan?, zergatik aldegin zuen Txillardegik ETAtik 1967an, erakundeak V. Biltzarra egin zuenean?; zergatik aukeratu zuen, Franco hil berritan, Euskal Sozialisten Biltzarra (ESB) eta ez EHAS, Euskal Herriko Alderdi Sozialista?, nola atera zen ESBtik, eta Herri Batasunan independiente bezala sartu?, eta 2002an, zergatik igaro zen Aralarrera, eta 2007an, berriro, ezker abertzale ofizialera itzuli Aralar utzita?\nLiburua irakurriz sumatzen da lan gaitza egin duzula. Zein izan da zure jarduteko modua?\nNire lan metodoak ez dauka misteriorik. Lehenbizi, bibliografia inguratu; irakurketa-betekada egin; hortik hautaketa, eta begiz jotako horiek nola banatu eta nola landu pentsatu eta ekin. Egitura gutxi-asko markatuta, zatika ekin, ahal den gehiena aztertu, eta idatzi ahala, aztertuaren testu aipuak eta norberaren iruzkinak txertatu. Azkenik, sarrera egin, eta, egoki jotzen bada, amaiera itxuratu.\nZer azpimarratuko zenuke Txillardegi politikoarengan?\nTxillardegiren Euskal Herri osoaren ezagutza nabarmenduko nuke, Hegoaldearena bezala Iparraldearena. Nork ezagutu, maitatu, eta aldarrikatu du Euskal Herria Txillardegik bezala? Telesforo Monzon etortzen zait gogora, aldeak alde eta antzekotasunak antzekotasun; Euskal Herria, Ipar eta Hego; Hegoko abertzaleekin bezain etxeko sentitu da eta ibili da iparraldekoekin, kultura espainola baino gehiago frantsesa ezagutu zuen, eta Euskal Herriarena batez ere, eta beti aldarrikatu izan du Nafarroa, goiburu batera bilduta: Nafarroa da Euskadi! Horrez gain, bere 60 urteko borroka abertzale engaiatua. Ikaragarria da hori. 70 urtetik gora zituela, HB utzi eta Aralarrera…\nZerk harritu zaitu? Lehendik espero ez zenuen xehetasunen bat edo…\nBere figura hazi egin zait, aztertuta lehen ikusten nuen baino handiagoa ikusten dut, eredugarriago hainbat aldetatik: intuizioak, buruan egositakoa plazaratzeko askatasuna, 60 urteko entrega… 60ko eta 70eko hamarkadan, ikaragarria izan da bere emana. Eta jakin du duinki mantentzen, heriotzak eraman duen arte.\nEta kritikatzekotan, zerbait aipatuko zenuke?\nTxillardegi politikoaz, ez dakit. Inguruan izan zutenek, esaterako, Patxi Zabaletak dio jarrera “anti”-ak zituela. J.M. Elexpuruk ere: Ezker Batua, horiek espainolistak, horiekin inora ez…! Malgutasun falta batzuetan; baina, kritika handirik ez nioke egingo.\nNor ikusten duzu Txillardegiren ezpalekoa gaurko politikan edo kulturgintzan?\nHori esanda, J.M. Odriozola, J.A. Arrieta, Fito Rodriguez etortzen zaizkit boteprontoan.\n- See more at: http://postdata.elkar.eus/pako-sudupe-txillardegiren-euskal-herri-osoaren-ezagutza-nabarmenduko-nuke-hegoaldearena-bezala-iparraldearena/#sthash.PpNDDdDC.dpuf