Hainbat objektu eraiki daiteke material natural, eskaintzen Ama Natura burua erabiliz. Artistaren irudimena bakarra - For beste batzuk sormen trebetasunak rukodelnika, baina besteentzat behar. Adibidez, batetik hontza material natural bere eskuetan bakarrik kono, papera eta kola erabiliz egin daitezke, eta egurrezko pieza batetik mekanizatu daiteke. Baina eskulanak aukeren adibide zehatz begiratu.\nMaterial Natural bertatik hontza bat egiteko\nHaurrak oso figurines eta jostailuak guztien tinkering gustuko, horien inguruan aurkitu ahal izango dute. Egin bada hontza material natural baten sortzailea gutxi bere esku propioekin, ikastaroa ere izango hainbat adarrak eta harri-koskorrak, hosto eta ezkurrak, intxaurrak eta arrautzak, kono eta haziak, lumak eta maskorrak, kafea babarrunak eta arroza maskorrak, baita askoz gehiago.\nEta helduen ikasgai honetan apur bat apalagoa, haurrekin. Nahiz driftwood pieza soil batetik mirari bat sortzeko prest dira.\nKasu honetan gauza nagusia - zure irudimena hegaldia emateko. Eta gero, nahiz eta oso haur material natural batetik hontza bat lortuko. bere eskuetan Kids maila artistiko maisulanak horiek erraz sortzeko.\nMaterial natural egindako Barne erabilera hontza\nekarri duten pertsonen alde egiten artisautza aldaera interesgarri bat. ez bakarrik hontza barne dekorazioa edo opari, oroigarri bat, figurines, baina baita askoz gehiago izan daiteke.\nAdibidez, harrigarria hontza - aldatu material natural bat da, hau Gabonetako zuhaitz apaingarriak gisa jarduten dute. Era pertsonalki titular ederra, hozkailuan iman, arkatza titularrek egindako.\nOso sormen gauzak begiratu, intxaur oskol erdi apaindua. Hauek horma-erlojuak, pintura eta argazki markoak daitezke.\nEra berean, haurrak kudeatzeko primeran pin-hontza material natural batetik. Erraz ari dira mirari bat grabatuta dago bere esku propioekin.\nPaparrekoa edo iman "hontza lumak". Master class\noparia ama, amona edo arreba bezala egin ahal izango da paparrekoa eder sormen. Eta aita, anaia, eta aitona jatorrizko iman opari nabarmenak, bere esku propioekin egin da.\nOrdena hontza egiteko material natural paparrekoa bat edo iman txiki gisa behar buztina, gazia pasta, buztin edo plastikozko hotza portzelana.\ngainazal lau batean zabaldu eskultura, beraz erdi hontza bat antza egiten Pulp.\nAn goiko zatia (burua) edo arretaz estalitako buckwheat kafe-aleak. Kasu batzuetan, aleak edo aleak txiki erabili ahal izango duzu. utzi beharko da, hutsik periocular zirkuluak.\nBegiak aleak, botoiak edo marrazkia pin dira, aleak masa baten ertzean muntatuta eginda. Lehortzeko ondoren, ikasleek margotutako black. botoiak bera ikaslea albo laua segurtatzen kanpo zegoen.\nhontza mokoa perfektua ordezko ekilore haziak.\ntxori gorputza guztiek lumak estalita egon behar, horiek itsastea lurrean. Jarraian, buztana ere, abdominalak baino luzeagoa izan behar dute.\nartisautza atzealdean On iman edo pin erantsi nahi duzun.\norain izan beharko zenuke, oso ondo hontza lehor eta gogortzeko - material natural batetik eskulanak.\nhostoak hontza. ekoizteko jarraibideak\nhaurrei gustatzen zait artisautza bere udazkeneko hosto edertasun harrigarria erabiliz egiteko.\nplantilla on itsatsiko zuen, beraz, goi gutxi estalita beheko lerroan, hegaztien lumak imitatuz.\nTo hostoak hontza egonkorra zen, txantiloi gisa, erdi erabiliz kartoizko komuneko papera zilindroa.\nbere zigilua beheko aldean, eta goian utzi irekita badago, buelta daiteke arkatza titularrek.\nPaws hegaztiak out buztina zizelkatzeko daiteke eta erantsi beheraino - honek artisautza egonkorragoa egingo.\nHontza Eyes ahal metal tapa egin daiteke kristalezko botilak, gouache edo jogurt, zukua poteak from plastikozko tapa on.\nErdi azalak, albo laua barruan gotortu, botoiak beltzak edo aleak itsatsita. Nahiz han etorri daiteke, eta kafea babarrunak edo fruitu lehorrak, kolore dagokion.\nhontza mokoa out buztina zizelkatzeko daiteke edo kartoia, kola.\nKasu batzuetan, ordez kartoizko zilindro shell oilasko arrautzak erabiliz.\nHontza shell arrautzak\nTo lan arruntak gordinak arrautza menperatzeko behar. horren barruan erabil daiteke nahi bezala, astiro-astiro Herrigintza. Prozedura hori heldu bat egiten du. arrautza jartzailea orratza bi aldeetan hasi eta zulo batean putz Herrigintza aurretik. Lan aurretik Empty shell lehortu behar dira.\nHurrengoa, algoritmoa deskribatu hontza batekin hostoak isla errepikatzen du. dute ordezkatu daiteke arren paper marroia, buckwheat-zatiak dira. Eta besterik margotuko duzu nahi duzun kolorea in Shell, begiak, sudurra shell eta kartoia ebaki triangular belarriak makila.\negonkortasuna For (hontza hau bada - ez Gabonetako Toy) stand gisa erabili plastilina hankak.\nMaster class fabrikazio kono batetik hontza\naldez kezkatu urte berriari kolpeak etxean balitz, orduan posible izango da gozoa Gabonetako jostailu bat prestatzeko. Egin nahikoa erraza da. Anaglifoa-begi eta tousled - - Gabonetako zuhaitz apaindu prest Eta orain hontza izeiak kono egina.\nLehen urratsa da elementuak prestatzeko.\nAkuarela edo gouache margotzeko erliebe bat behar du bere burua.\n"Caps" ezkur begiak jakituriaren txori gisa balioko. zuriak margotu dute. erdian, bat "kapela" bakoitzean (lehorrean zuriak pintura) ikasle beltz bat egin beharko da.\nkolpeak buztin edo itsasgarri gainean lotu beraz flake aurrera therebetween irtena ditu begiak.\nHori da (the 'txapelak' ezkur artean dago eskalak) a kontrastatu, kolore distiratsua margotzeko behar du. hegazti bat moko imitatzen ditu.\nKonbentzionalak oilasko lumak kolore distiratsua tindatutako daiteke. Beno, badute fluff kopuru txiki bat izango dute. Dute alboetan eta atzealdean kolpeak finkoak dira. Hau hegoak eta buztana itxura sortzen du.\nkartoizko hontza belarriak kanpo egin dezakezu eta haiek erantsi kolpeak goialdean alde.\nKontuan izan behar da hori hontza kukurutxo for ezar daiteke oinarria, eta behera gisa. Hona hemen argazki bat denean malutak gorantz zuzendu dira.\nHemen eta prest zifra dibertigarri hontza. zintzilikatu zuhaitz gainean, hori erdiko goi-haria begizta flake gorbata asmoa baduzu edo amua Lotu alanbre batetik.\nHontza zuhaitz batetik grabatuta dago\nZuhaitza material nahiko zaila kudeatzeko. Hori dela eta, bertatik Artesania ohi dira eskuragarri helduak, trebea tresnak soilik. Aukera errazena da aldatu, sinbolismoaren estiloan egina. burua eta enborra: Hontza egurra bi zatitan egin daiteke.\nBuru mekanizatuak elipsoidearen bat osatzeko - dimentsioko figura mugaz atalean obalatu bat da. Burua muntatutako egingo horizontalki luzatua parte. Behean elipsoidearen, beraz, non grip da antolatutako gorputzari, dent zirkularra goiko enborra diametroa berdina carve behar du.\nGehiago color egon recess begiak pean egin daiteke. halaber forma esferiko bat izan dezakete.\nEnborra Kono forma batean egin, ebaki erpina batera. Eta gora begira zati zabala. Kopuru honen oinarria egiteko esferiko. Hemen aurkezten marrazki argi eta garbi erakusten figura bat, hala nola agertzen da.\nAmaitu piezak konektatu gogor edo ezkerretik unfastened beraz figura muntatu daiteke eta desmuntatu. pintura beltzez Eyes. hontza eskatuta egon berniza gardena estalita daiteke.\nNola amps egiaztatzeko multimeter? instrukzioa\nNola dokumentuak behar bezala flash?\nEtxeko tresneria garraiatzeko bere esku propioekin egiteko gurditxoak\nAktoreak "Vampire Diaries". Biografia eta bizitza pertsonala berunezko aktore\nZeramikazko zartagin eskuratzeko behar den ala ez: berrikuspen\nBarne suzko - pistolak etatik makina pistola\nEztia soufflé Peroni Honey: iritzirik. Zein sortzen Peroni Honey?\nErrentagarritasun ekonomikoa: oreka kalkulatzeko formula


'Arinmak' dantza-ikuskizuna emango du Harribil taldeak ekainaren 23an - Ayuntamiento de Orio\n'Arinmak' dantza-ikuskizuna emango du Harribil taldeak ekainaren 23an\nEkainaren 23an urteroko sanjoanetako emanaldia egiteko partez, ARINMAK izeneko dantza-ikuskizuna emango du aurten Orioko Harribil dantza-taldeak.\n2014az gero ibili dute buruan Harribil taldekoek lan berria prestatzeko ideia eta aurten, lan handia eginda, aurkeztuko dute jendaurrean Karela kiroldegian. Ilusio eta gogo handiz landu dute emanaldia eta ARINMAK izena jarri diote. Estreinaldia ekainaren 23an egingo dute Orioko Karela kiroldegian, gaueko 22:00etan.\nHasteko, Harribileko dantzariek San Joan Berdeko ohiko kalejira egingo dute haurrekin, 21:00etan hasita eta, bukaera ikastola aurreko plazan emateko partez, kirolegian emango diote, dantza-ikuskizunarekin lotzeko.\nEmanaldiko koreografiak Harribileko dantzariek sortu dituzte, euskal dantza tradizionala eta gaur egungo joerak uztartuz. Sorginak dira ikuskizunaren ardatza. Tradizioan sorginak pertsona gaizto moduan irudikatu izan dira beti; baina, emanaldi honen bidez, Harribileko dantzariek buelta emango diote historiari.\nSarrerak 5 eurotan salgai\nEmanaldirako sarrerak 5 eurotan daude salgai. 10 urtetik beherakoek ez dute ordaindu beharko; baina beharrezko izango dute sarrera.\nSarrerak toki hauetan erosi daitezke: Orioko Errusta eta Gure Txoko tabernetan, Karela kiroldegian eta Soia arropa dendan.


Lehendakariaren esanetan, erkidegoek ez dute babes juridikorik koronabirusaren alorrean, eta, gaur egun, estaldura hori beharrezkoa dela azpimarratu du.\nEusko Jaurlaritzak jakitera eman duenez, Datorren astelehenean Europako funtsen banaketari buruz Espainiako Gobernuak deitutako konferentzia sektorialean parte hartuko du, eta funtsen banaketarako "funtsezko" metodo gisa proposatzen du hartzen diren erabakiak autonomia-erkidegoei aldez aurretik kontsultatzea.\nHala iragarri du Iñigo Urkullu lehendakariak, Salamancan, Presidenteen XXIV. Konferentziaren ostean, eta aitortu du foro horretan ez dela aztertu funtsak banatzeko sistema.\nEuropako funtsei dagokienez, bi ideia azpimarratu ditu. Alde batetik, irizpideei dagokienez, suspertze- eta erresilientzia-mekanismoko funtsek eredu sozioekonomikoaren eraldaketa lehenetsi behar dutela esan du. "Ez da irizpide egokia eraldaketaren aurretik jartzea pandemiaren aurreko BPGren mailak berreskuratzeko presa", ohartarazi du.\nBestetik, metodoari dagokionez, "funtsezkoa" iruditzen zaio erabakiak hartu aurretik erkidegoei kontsulta egitea, batez ere eskumen esklusiboko eremuetan.\n"Autonomia erkidegoek oztopoak aurkitu ditugu zenbait neurri hartzeko, hala nola gaueko mugikortasuna eta pertsona-taldeak mugatzeko edo itxiera perimetralak ezartzeko. Babes juridikoa eskatu dut hori egin ahal izateko. Egia esan, gaur egun ez dugu babes hori, baina beharrezkoa da oraindik ere", kritikatu du Iñigo Urkullu lehendakariak. EAEko buruzagiak presidenteen biltzarrean parte hartu du goizean, Salamancan (Gaztela eta Leon).\n"Auzitegiek emandako auto eta epai desberdinak jasotzen jarraitzen dugu. Euskadin lege bat onartu dugu EAJ, PSE-EE eta Elkarrekin Podemos-en botoekin. Bere aurkako errekurtsoek eragindako lege bat", gogorarazi du.\n"Txertaketak erritmo onean egiten du aurrera, baina egoera ez da ona. Delta aldaera, ordea, faktoreetako bat da, ez bakarra", azpimarratu du. "Ziurrenik, goiz hartutako zenbait erabakik gizartean zabaldu dute borroka garaia baino lehenago irabazita zegoelako pertzepzioa", erantsi du.\nBuruzagiaren hitzetan, "inork ez daki zein izango den birusaren hurrengo erasoaldia. Ez da hildakotzat hartu behar garaia baino lehen. Tresna guztiek eskuragarri egon behar dute".\n"Inork ez daki zein izango den birusaren hurrengo erasoaldia. Ez da hildakotzat hartu behar garaia baino lehen"\nBestalde, foroa bera hizpide izan du lehendakariak. Presidenteen biltzarreko araudia betetzen ari ez dela uste du Urkulluk: "Hori ez da gertatzen ari, batez ere, aldez aurreko prestaketari edo osaerari dagokionez, eta, zehazki, prestaketa-batzordea biltzeari dagokionez". Gogorarazi duenez, bilera hauek prestatzeko batzordea 2019ko urtarrilaren 30ean elkartu zen azken aldiz.\nGainera, "foro hau ez dago jasota ez Konstituzioan, ez Gernikako Estatutuan", nabarmendu du. "Erabilgarritasuna eta zentzua hobetu nahi baditugu, beharrezkoa da erregelamenduan aurreikusitakoa betetzea", gaineratu du.\nAgintariaren ahotan, "helburua da bilera hauek eztabaida partekaturako balio izatea, elkarrekintza eta, hala badagokio, adostasunak ahalbidetzeko, baina horrek ez du esan nahi erabakitzeko ahalmena duten erakundeak alde batera utzi behar direnik".\nUrkulluk ukatu egin du Salamancako Presidenteen Konferentzian parte hartu izana Pedro Sanchezen Gobernuaren "errieten edo kontzesioen" truke, eta ukatu egin du Euskadik beste autonomia erkidegoekin alderatuta "pribilegioak" dituela.\nLehendakariak agerraldia egin du Salamancan, Presidenteen XXIV. Konferentziaren ostean, eta beste autonomia erkidego batzuetako zenbait ordezkarik egindako akusazioak errefusatu ditu, Euskadik "pribilegioak" dituela kritikatu baitute; izan ere, lehendakariak goi-bileran parte hartu du, Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoak joan den ostegunean zerga berriak adosteko akordioa lortu ostean.\nChivitek "oso positibotzat" jo du bilera\nMaria Chivite Nafarroako presidenteak balorazio "oso positiboa" egin du ostiral honetan Salamancan egindako Presidenteen Konferentziaren inguruan, izan ere, herritarrek politikariei akordioak lortzeko eta borroka gutxiago egiteko eskatu diete.\nAgintari autonomikoen eta Exekutiboaren hitzorduaren ostean emandako prentsaurrekoan, Chivitek esan du "elkarrizketarako, hausnarketarako eta erkidego bakoitzak Espainiako Gobernuarekin dituen arazoen berri emateko guneak izatea positiboa" dela.\nBestalde, Nafarroako presidenteak "poza" agertu du abuztuan Pziferrek 3,4 milioi txerto gehiago bidaliko dituela iragarri ostean, eta, bere lehen kalkuluen arabera, Nafarroako erkidegoari 45.000 txerto inguru egokituko zaizkiola esan du.


Neuchâteleko bisita bat... - Jesuitak Indautxu, Bilbao\nNeuchâteleko bisita bat…\nAste honetan Neuchâteleko Denis de Rougemont institutuaren 14 ikasle ditugu ikastetxean. Bilbora iritsi ziren joan den larunbatean, urriaren 20an, eguerdian. Ikasle truke hau hainbat urtetatik egiten dugu, gure ikastetxearen 1.batxilergoko ikasle batzuekin, frantsesa irakasgaia dutenak.\nAsteburua nor bere familiekin pasatu ondoren, astelehenean ikasle suitzarrek goiza pasatu zuten zuzendariak agurtu zituen, hainbat klasetan parte hartu zuten, eta ikastetxeko jangelan Bilboko lagunekin jan zuten.\nBeraien irakasleak Manuel Fernández eta Stéphan Bucher gurekin ere egon ziren.\nEguneko argazki batzuk uzten dizkizuegu:\nEtiketak: Intercambio, Visita Suizos\nNeuchâtelekin ikasle-trukearen bideolaburpena


Mendi lasterketa: BERIAIN KM-B: IZASKUN ZUBIZARRETA eta DIDDIER ZAGO TXAPELDUN! MAITE MAIORA mendarotarra 2. sailkatua nesketan!\nBERIAIN KM-B: IZASKUN ZUBIZARRETA eta DIDDIER ZAGO TXAPELDUN! MAITE MAIORA mendarotarra 2. sailkatua nesketan!\nBeriain KmB 2017\nBeriain KmB 2010\nMaite Maiora mendarotarra 2. sailkatu zen Uharte Arakeil-Beriain km bertikalean. Argazkia Olazti-Urbasa-ko mendi lasterketa aterata dago, bertan 3. gelditu zen. Zorionak Maite!\nDiddier Zago txapeldun handia Beriain-eko aldapetan gora.\nUharte arakil - Beriain km bertikalaren krokisa.\n-Luzera: 4,6 km\n-Desnibel +: 1.023 m\n-Tokia: Uharte Arakil - Beriain ( 1.494 m )\nSailkapena ( podiuma + ezagunak ):\n1-Diddier zago: 40:21 ( errekorra )\n2-Fernando etxegarai: 43:32\n3-Juan Mari garin: 44:38\n8-Haritz Arrieta: 45:53\n17-Jon Bikendi: 48:09\n1-Izaskun Zubizarreta: 51:13\n2-Maite Maiora: 52:33 ( Mendaro )\n3-Alizia Olazabal: 53:57\nJarraian Jon Bikendik idatzitako kronika irakurtzeko aukera duzue, goza ezazue!\nIrailak 19, denboraldia amaitzeko eguna. Horixe pentsatuz hasi dut eguna. Pena ematen dit bukatu beharrak, baina fisikoki abuztu amaieratik gainbehera noa eta beranduegi izan baino lehen atseden hartzea hobe. Betiko moduan jaiki, gosaldu eta gauzak prestatu ostean animatuta abiatu naiz Uharte-Arakil aldera. Etxeko atetik atera bezain pronto nabaritu dut goizeko “freskura”. Komatxo artean diot, izan ere kotxeko termometroak 5 gradu besterik ez ditu markatzen. Hori gutxi ez, eta behe-laino itxia ere badaukagu. Goierriko zoko honetan halako behe-lainoa egonda, sakana aldean ere antzera edo oraindik ere itxiagoa egongo dela pentsatu dut. “Uharten behe-lainoa kentzerako etxera bueltan izango gaituk! Beriain gainean bakarrik ikusi behar diagu eguzkia!” pentsatu dut. Zorionez, Etxegarate pasatu eta giro eguzkitsua aurkitu dut. Eguzkitsua bai, baina demontre, hotz egiten du gero! Uhartera iritsitakoan termometroak 3 gradu besterik ez ditu markatzen.\nIrteera ordua 11:20an izan arren, 9ak laurden gutxi aldera iritsi naiz. Kontua da Beriain gainera arroparen bat eraman nahi badugu, antolatzaileei 9etarako utzi behar zaiela arropa hori. Gainera, dortsala eta txipa jasotzeko epea 9:30etan amaitzen da. Beraz, garaiz eta patxadaz ibiltzea hobe. Beriain gainean uzteko poloa antolatzaileei eman eta dortsala/ txipa jaso ondoren orduari begiratu diot. Oraindik 9:20 dira eta beste bi ordu geratzen zaizkit irteteko. Egiten duen hotzarekin kanpoan lasai egoteko gustu handirik ere ez dagoenez, auto barrura sartu eta irratia entzuten egon naiz denboralditxo batez. Irratia entzunez azkar pasa zait denbora konturatzerako 10:20 etorri baitzaizkit. Kanpoan oraindik ere hotz egiten du (5 gradu), baina luzaketa edo estiramendu batzuk egin beharra dauzkat. Ohitura daukat beti egiteko, baina gaurkoan ohituraz gain beste motibo gehiago ere badauzkat. Izan ere, aste osoa adduktoreko kontraktura batekin pasatu dut. Aspalditxoan batere arazorik gabe nenbilen, baina Arrateko igoerak ondorio horixe utzi zidan aurreko igandean. Garbi daukat gaurkoan 20-30 kilometro bitarteko proba bat egiteko moduan ez nagoela, baina lasterketa motza eta igotzea “bakarrik” denez, zalantza handirik egin gabe etorri naiz. Gainera, gauzek okerrera eginagatik, aurtengo lasterketak gaur amaitzen ditudanez ez dit gehiegi axola.\nOndo eta astiro luzaketak egin ondoren dortsala jarri, arropa aldatu eta baselina ematea izan da hurrengo “erritua”. Autoa giltzaz itxi, eta 10:55tan berotzen hasteko prest nago. Betiko moduan, korrika arina lehenbizi eta azelerazio batzuk jarraian. Horien ondoren irteera puntura. Bertan No limit-eko (denbora kontrolatzeaz arduratzen den enpresa) giozonarekin topo egin dut. Ehun milak proban ere enpresa bera izan zen denboren kontrola eraman zuena, eta probak iraun zuen bitartean ordu mordoska bat egin genuen elkarrekin batera. Probaren lehendabiziko gauean elkarrekin eta gurutze gorriko beste astokilo batekin bizi izandako “batallitak” kontatzen hasi gara barrezka, egin genuen gaupasa hartako oroitzapenak kontatuz, baina txipa zuloan sartu eta irten beharrean nago. Lastima! Txaskarriloak beste baterako utzi beharko ditugu…\nIgoerak bi zati nahiko desberdin ditu. Lehen zatia pista zabal eta bidezidor eroso batetik igarotzen da. Ez dago aldapa handirik eta azkar egiten dira bi kilometro pasatxoak. Hortik gora hasten dira kontuak… Bi kilometro eta erdi zein baino zein gogorragoak eta tenteagoak. Lehen zati hau oso bizi egin gabe erritmo nahiko onean egiteko asmoa dut, eta halaxe atera naiz. Gustura noa eta sentsazio onekin. Baina zati honetako azken aldapatxoan adduktoreak “krak” egin dit. Izter atzetik lepo atzeraino igo zait hotzikara azkar bat, eta mina sentitzen hasi naiz. “Kaka zaharra!!” pentsatu dut. Bigarren zatia eta gogorrena hastear eta egoera horretan! Denbora kontroletik pasatu ostean batere konfidantzarik gabe eta deseroso ekin diot bigarren zati gogorrari. Mugimendu konkretu batzuk egitean min hartzen dut, eta horregatik, ibilera aldatuz noa sarri sarri. Oraintxe hanka zabalka, ezker hankarekin ahalik indar gutxien eginez hurrena… Aldapa handia dago, eta aldaparen tentetasunaz gain bidezidorrean dauden harri solteek ere erabat aldrebesten didate pausua. Anoa-postua igaro ondoren basoan sartu naiz. Itzalpean noa orbel, zuhaitz sustrai eta harriz osatutako bidezidorrean gora, baina ez noa sufritu beharko nukeen guztia sufrituz ( pultsazioei dagokienez).\nBasoa amaitu baino lehen, eskuinera hartu eta hortxe hasi da zatirik gogorrena. Igoerak duen ohiko bidea utzi, eta zuhaitz artetik aterata leku malkartsu batetik gora jarraitzen du igoerak. Tarteka bi eskuen laguntza beharrezkoa da. Zati honetan Jon eta Haritz Arrietak aurreratu naute. Beraien atzetik joatera animatu naute, baina ezetz esan diet. Neure erritmoan eta pausuan igo nahi dut, mindutako adduktorea gehiago behartu gabe. Egingo dudan denborak ez nau batere kezkatzen, berdin zait helmugara minutu bat edo gehiagoren gorabeheran iristea.Hortik lasterrera azken maldara iritsi naiz. Hauxe da zatirik gogor eta ikusgarriena. Aldapa honen amaieran goiko lautada dago, eta azken metroak nahiko lauak direnez (maldatzar hauekin alderatuz) jende mordoa dago ezker-eskuin. Isildu ere egin gabe ari dira partaide guztiak animatzen. Nola eskertzen diren horrelako animoak! Eskerrik asko eta bejondeizuela guztioi! Zati horretan Didier Zagok aurreratu nau. Hori da basapiztia hori!! Ahuntz edo oreinen moduan doa behetik gora. Ikusgarria! Zorionak berari ere garaipena eta errekor berriagatik!\nAzkenean iritsi naiz goiko lautadara. Hemendik helmugara arteko zati hau korrika txikian egin nahi dut eta horrela hasi naiz. Adduktoreak minik ematen ez didanean eroso noa, nahiko fresko, gorputza ezin izan baitut gehiegi behartu igoeran. San Donatoko baseliza ingurura iritsitakoan helmugako kontrola hortxe bertan dagoela ikusi dut. Ezustekoa izan da, helmuga handik metro batzuetara dagoen gurutze edo postean izango zela uste bainuen. Horregatik eta lesioagatik, amaitu ostean sentsazio arraroa izan dut. Proba dena emanda eta topera egindakoan izaten den neke eta itolarri hori ez dut sentitzen, eta erosoegi iritsi naizela konturatu naiz. Baina tira, horrelako probetan burua eta gorputza %100 ez badaude, ezinezkoa da barruan daukazun guztia ematea. Egindako denbora agian ez da txarra izango, baina igoeran ez dut batere gozatu eta hori izaten da garrantzitsuena. Gustu garratza geratu zait arrazoi horregatik. Denboraldiko azken proban horrelako sentsazioekin geratzea ere pena da, baina beste proba ia guztietan gustura bukatu dudanez horrekin geratu behar! Burutazio horiek nituela arropaz aldatu eta beherantz abiatu naiz. Adduktoreko mina eta ahalik eta gutxien behartu nahiak behera igotzen gorakoan baino denbora gehiago pasatzea eragin dit. Pentsa, Uhartera juxtu sari banaketa hastearekin batera iritsi naiz. Benetan dotorea eguerdian plazan dagoen giroa eta saltsa. Jende pila bat eta tartean lunch bikaina. Ezagunekin lasai tertulian egoteko baldintza ezin hobeak! Irailak 19, denboraldia amaitzeko eguna. Orain atseden hartu eta gero gerokoak…\nJon Bikendi ( 2010-09-24 )\nMila esker Jon!\nPublicado por Mendi lasterketa en 18:11


Maritxu Kajoik aurrekoetan baino objektu gutxiago utzi ditu BAZen - Arrasate - Goiena.eus\nMaritxu Kajoik aurrekoetan baino objektu gutxiago utzi ditu BAZen\nJokin Bereziartua Lizarazu 2013-10-09 13:17\nMaritxu Kajoi osteko lehen egunetan lan handia izaten dute Arrasateko Biztanleen Arreta Zerbitzuan, festa egunean galdutako hainbat objektu agertzen direlako eta hainbat herritar joan ohi direlako galdutako objektuengatik galdezka. Bada, aurtengoa salbuespena izan da: "Aurten aurrekoetan baino askoz gutxiago jaso dugu. Harritzekoa da, egun hauetan hainbat objektu jasotzen ditugu-eta. Galdutako objektuen apala beteta izaten dugu. Lapurtutako edo galdutako objektuengatik galdezka 14 dei jaso ditugu; gehienak mugikorrak, diru-zorroak eta poltsak", esan digu Edurne Muxika BAZeko arduradunak.\nBAZeko arduradunaren arabera, aurten lapurretak egon dira: "Beste urte batzuetan objektu gehiago jaso ditugu. Aurten, baina, jendea galdezka etorri bai, baina entregatzera ez da ia inor etorri". Izan ere, Maritxu Kajoi egunean desagertutako objektuen artean, autoko giltza batzuk besterik ez dira agertu azken egunotan.\nEra berean, objektuen bila datozenekin nola funtzionatzen duten gogoratu digu Muxikak: "Objektua berreskuratzeko asmoz datozenei izen-abizenak zein telefono zenbakia emateko eta objektuaren deskribapena egiteko eskatzen diegu. Objektua agertu ezkero deitu egiten diegu".


Marquay (Pas-de-Calais) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMonchy-Breton, Bailleul-aux-Cornailles, Ligny-Saint-Flochel, Ostreville eta Roëllecourt\n91 (%51.7) 88 (%50)\nMarquay Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 170 biztanle zituen.\n2007an Marquay udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n64 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 64etxeak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (42 gizon eta 36 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Marquay udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 182 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.008 euro zen.\n2000. urtean Marquay udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 522 hektarea erabiltzen.\nMultimedia: Marquay (Pas-de-Calais)\nBNF: 15268999r (data)\nOrriaren azken aldaketa: 19 abendua 2021, 21:17.


Sorgin belarra by Erein argitaletxea - Issuu\n1. argitalpena: 2019ko azaroan\nJatorrizko izenburua: Hierba de Brujas Azalaren diseinua: Aritz Albaizar Maketazioa: Erein Itzulpena: Miren Arratibel © Toti Martínez de Lezea © EREIN. Donostia 2019 ISBN: 978-84-9109-492-0 L. G.: SS-1089/2019 EREIN Argitaletxea Tolosa Etorbidea 107 20018 Donostia T 943 218 300 e-mail: erein@erein.eus www.erein.eus Inprimatzailea: Gertu inprimategia Zubillaga industrialdea, 9 20560 Oñati, Gipuzkoa T 943 783 309 e-mail: gertu@gertu.net www.gertu.net\nItziar Zaballari, zazpi alabetan zazpigarrenari\nEskerrik asko: Koldo Villalba, Iratiko oihaneko gida Alfonso Baneres, B.A.S.A.T.I.ko albaitaria\nâ€“ 1493 â€“\niru egun amaigabe iraun zituen erdialdiak, eta ama erdiberriak ozta-ozta izan zuen haurraren aurpegi gorritxoa ikusteko astia, begiak betiko itxi aurretik. Izeba Constanzak jaioberria garbitu, bildots sortu berriaren artilezko manta leun batean bildu, eta aitari eraman zion; egongelan zain zegoen aita, baina umea eraman ziotenean, ez zion begiratu ere egin. Begirada sutondoan iltzatuta, ardo kopa eskuin eskuan eta masailezurrak estu-estu, gauza bakarra zerabilen don Juan Urruztia notarioak gogoan: bere emazte maitea, zeinaren bizia ebatsi zioten ustekabean. Berak ez zuen semerik nahi, emakume hura baizik, ezinezkoa zirudien zerbait lortu baitzuen: emaztea hartzea, mutiko gazte bat balitz bezalaxe maitemintzea, noiz, eta lokietako ilea urdintzen hasia zuen adinean. Bere alboan nahi zuen Katalina ohean; nahi zuen haren gorputza sentitu, akitu arte hura maitatu, egunsentia haren besoetan ikusi eta berriro harengan barneratu, gozamenaren eztitasunean. Jainkoa bera\nmadarikatu zuen, jakin zuenean ezingo zuela sekula gehiago laztandu haren ilea eta galdu haren begiradan. Eta madarikatu zuen haren heriotzaren erruduna: aitak ez zuela maite, ez zuela inoiz maiteko, ulertuko balu bezala izebaren besoen artean urduri mugitzen zen txikitxo hura. Don Juanek ez ikusiarena egin zion, eta axolagabe jaso zituen sorbaldak, arrebak galdetu zionean hazama bat hartu beharko ote zuten eta haurrari zer izen jarriko zioten. Hala, bada, izebak umea bere logelara eraman, eta Bernabe izena aukeratu zuen, ÂŤkontsolazioaren semeaÂť, maitasun gaixobera eta obsesiozko bat baitzuen haur harekiko, ezin izan zuelako ama izan eta alargun utzi zuelako senarrak, zeukan adinarekin eta bere aberastasun urriekin bigarrenez ezkontzea ezinezkoa izango zitzaion adin batean. Alargundu zenetik anaiarekin bizi zen; gizon suminkorra zen anaia, eta bere etxean hartu zuen arreba, baina etxezain modura, senide modura baino gehiago. Uzten zion, halere, etxeko kontuak eramaten, eta halaxe lortu zuen iloba elikatzeko hazama on bat hartzea. Haurrari titia kendu arte soilik, inola ere ez baitzuen partekatu nahi haren maitasuna beste emakume batekin. Horrelaxe hasi zen Bernabe Urruztiaren bizitza. Lehen zazpi urteak izebaren gonapean igaro zituen: harekin lo egiten zuen, harekin jaten zuen eta harekin ateratzen zen kalera, eta karrusel batekin jolasean edo egurrezko panpina bat janzten eta eranzten entretenitzen zen, izeba brodatzen aritzen zen bitartean, irribarrea ezpainetan. Mutikoa baino gehiago, neskatoa zirudien haurtxoak, ile luzea baitzeukan, luzeegia; izebak nekerik gabe orrazten zuen eta apaintzen zuen satinezko xingolez. Ez zuen aita ia inoiz\nikusten, eta, ikusten zuen apurretan, oharkabean igarotzen saiatu, eta isil-isilik egoten zen: ongi baino hobeto zekien bere presentzia hutsak zenbat gogaitzen zuen jauna, ez baitzion hitz erdirik esaten inoiz. Harik eta, egun batez, don Juan itzarri bezala egin zen arte emaztea hil zitzaionetik izandako bakartze hartatik; begiratu zion semeari, eta begiratu arrebari, baina ez zuen ezertxo ere esan. Handik astebetera, bi fraide etxean agertu, eta umea eraman zuten; alferrik izan ziren haren eta doĂąa Constanzaren oihuak eta negarrak: notarioak erabakita zeukan Bernabe erlijiosoek heziko zutela, eta ez bere ustez burua nahastua zuen eta haurra emagizontzen ari zen emakume batek. Monasterioko bizitza tortura latza izan zen ezti mamitan hazitako eta amatzakoak amets guztiak berehalakoan betetzen ohitutako ume harentzat. Ilea larru arras moztu, eta artile harizko tunika bat eta sandalia batzuk jantzi zizkioten ordura arteko janzkera dotorearen eta ardi larruzko zapata finen ordez. Jateko, ogi puska bat eta lekale edo barazki gisatuen gopor bat, urte sasoiaren arabera, eta haragi zatiren bat: ez zuen beste elikagairik. Karkabako ur izoztuaz garbitzen zen, eta baldekadaka bustitzen zuten hilean behin, ur hotzez orduan ere, zolda kentzeko; eta beste nobizio batzuekin lo egiten zuen, lastaira baten gainean, manta zakar batez estalirik. Arreta galerarik edo hutsik txikiena nahikoa zen ipurmasail biluzietan makilakada eder batzuk jasotzeko, fraide eta nobizioen bistan, eta bere eguna, guztiena bezalaxe, otoitz ordu kanonikoek arautzen zuten: haiek eteten zituzten loaldia eta baratzeko jarduna. Hezur eta azal gelditu zen, eta are nabarmenagoa egin zitzaion aurpegiko\nberezko zurbiltasuna; eta begirada galduta bezala zuenez, auzokoen artean limosna biltzeko ardura zuen fraideari laguntzen zion astean behin. Mutikoaren itxura zargalduak eragiten zuen nahigabeak bihotzak biguntzen zituen, eta poltsak arindu. Txanponik sobera ez zuenak ogia, sagarra, gaztainak edo, akaso, oilasko iharren bat emango zion, eta, zena zelako hura, ziztuan gordetzen zuen fraideak bere zorroan. Horrelaxe igaro ziren Bernaberen itxialdiko lehen bost urteak, toki hartatik atera gabe, izeba maitea ikusi gabe, laztan goxorik gabe. Harik eta, egun batez, patua aldatu zitzaion arte. Mutikoak besteek ez bezalako inteligentzia eta ikasteko ahalmena zituela ohartu eta etorkizunean oso baliagarria izan zitekeela pentsatuta, abadeak agindu zuen utz zitzala baratzeko lanak eta eskea, eta ekin ziezaiola ikasteari: aurrerantzean, monasterioko scriptorium txikiko arduradunaren laguntzailea izango zen. Frai Paulino gizon adintsua zen, hitz gutxikoa, eta batere adeitsua ez, oro har; baina begitartea aldatzen zitzaion errege altxorraren zaindarien zorroztasunaz gordetzen zituen kodizeetako bat eskuetan hartu orduko. Kolorez eta urre eta zilar atxikiz egindako edertzapen xeheak miretsi, eta orrialdez orrialde irakurtzen zituen liburu haiek, patxadaz, hitzak dastatuz, aforismo bereziki ederren batekin gozatuz. Jada ez zen egiten antzina bezalako liburu miniaturik, eta, haren ustez, itzelezko kaltea egin zuen inprentak, orotariko jendeei zabaldu baitzien jakintzaren atea. â€“Ahalmen handiko arma da jakintza, profetek eta ebanjelariek erakutsi ziguten dotrina arbuiatzen duten adimen gaiztoen eskuetan â€“esaten zuen maiz.\nSistema tradizionala erabiltzen jarraitzen zuen berak: eskuz egiten zituen kopiak, testua besterik ez bazen ere. Ez zuen ilustrazioak egiteko adinako trebetasunik, ez berak ez bere bi laguntzaileek ere, laguntzen ziotenek monasterioko liburutegiko dozena erdi apaletan egoera ezin okerragoan kontserbatutako obrak erreproduzitzen; eta antzina beste esku batzuek idatzitako hitzak kopiatuz etsi behar zuten. Hasieran, Bernaberen egitekoak izan ziren aretoa garbitzea, hiru monjeen laneko mahaiak txukun edukitzea, lumak eta tintontziak garbitzea, eta tinta prestatzea. Hura izan zuen lehen harremana beretzat misterioz beteriko antzea zen jarduera harekin: kuku-sagarrak almaizean txikitu eta eho, eta euri uretan beratzen jartzen zuen hautsa; nahastura bahetu eta menaslore olioa gehitzen zion, gero, eta zenbait egunez uzten zuen, ongi eragin ondoren. Amaitzeko, Paulinok akazia goma gehitzen zion. Giltzapean gordeta edukitzen zuen produktu hura, ez baitzen lortzen erraza: merkatari batengandik eskuratzen zituen, hain zuzen, akazia gomak eta behi larruzko papera, bezerorik onena liburuzaina zuela jakinik, urtean pare bat bider monasterioan gelditzen zen merkatari batengandik. Bernabe irrikaz zegoen paper gainean idazten hasteko: bost axola zitzaion kotoi paperean idatzi behar bazuen ere, zakarragoa izan arren, baina arbelezko hagatxo batez harlauzen gainean idazten soilik uzten zion maisuak. Eta ezin izan zion irrikari eutsi. Liburutegian bakarrik zegoen behin batean, busti zuen kalamu luma orratz bat tintatan, eta bere izena idatzi zuen bazter utzitako paper puska batean. Abizena jartzera zihoan unean harrapatu zuen maisuak, eta egundoko zartakoa jo zion garondoan. Kolpearen bultzadaz, aurpegiaz\nmahaia jo zuen, tintontzia irauli egin zen, eta tintaz zikindu zitzaizkion eskuin masaila, bekaina eta kopeta aldea. Luze iraun zion tinta orbanak, baina, harrezkero, fraidearen baimena izan zuen idazteko: testu laburrak, hasieran, gero eta luzeagoak, nolako aurrerapenak egiten ari zen ikusi ahala. Hiru kopiatzaileak adintsuak zirela, bista gandutzen hasia zitzaiela, eta pultsua ere ez zutela garai batean bezain irmo, gazteak laster hartu zien aurrea iaiotasunean eta maisutasunean. Kopiatu zuen lehen liburua liburutegi txikiko altxorra izan zen: «Beatoak» zeritzenetako bat, Liebanako monjearen Commentarium in Apocalypsin jatorrizkotik kopiatua era berean. Zuri utzi zituen edertzapenetarako hutsuneak, egunen batean maisu edertzaileren batek haiek erreproduzituko zituen itxaropenez, eta arreta guztia jarri zuen idazketan, zenbait mende lehenago sortutako testu ohoragarriaren mezuan. Gelditu egiten zen hitz misteriotsu bat topatu orduko –zigiluak, sinboloak, ikuskariak, jargoiak, izurriak, aingeruak, adarrak…–, haien esanahia asmatu nahian; igarri nahian Jainkoaren artaldea sarraskitzen ari zen antikristoari azkena emateko aukeratuentzako sekretua, bera ere aukeratuetakoa zela erabat sinetsirik. Halaxe, otoitz, diziplina, ikasketa eta eginbeharretan eman zituen Bernabek bizitzako hurrengo lau urteak, bere baitara gero eta bilduago, aszeta bihurturik, hainbeste, non kargu hartu behar izan baitzion abadeak. Izan ere, Bernaberen jarrerak gogaitu egiten zituen gainerako fraideak, ez baitzen batere ohikoa nobizio batek penitentziagile batek adinako grina izatea. Bernabek berean jarraitu zuen, ordea: liburutegiko liburu guztiak irakurri zituen, baita berrirakurri\nere, besterik ezean, buruz ikasi arte. Halako irrika zuen ezagutzarako, bere testuak idazteari ekin baitzion â€“Beatoren antzera San Joanen Apokalipsiaren bere interpretazioa, lehenikâ€“, munduaren amaierari eta Lurreko gaitzen arrazoiei buruzko bere ikuspegia adierazteko. Jarduera hura ez zitzaion oharkabean igaro, jakina, Paulinori, eta idatzi haiek irakurtzea eskatu zuen. Fraide zaharra aho zabalik gelditu zen, eta lasterka joan zen abadearen bila. Testuak arretaz aztertuta, ondorioztatu zuten Tomas Akinoko berraragiztatu bat zutela beren artean; txori txiki hari arrano bihurtzeko bidea eman behar zioten, monasterioaren loriaren ederrez, eta halaxe bidali zuten Iratxeko beneditarren kolegiora. Hura zuten hurbilen, eta Aita Santuaren bulda jaso zain zegoen, unibertsitate bihurtzeko. Jakina, neofitoaren aitaren kontura izango ziren mantenua eta ikasketak; baina, hura mutikoaren harrimena, ez soilik ez zuen hark ezetzik esan, lagundu ere egin zion ikasle oso azkarrak edo oso aberatsak baino onartzen ez zituzten ikastegi hartara. Aita-semeen arteko topaketa ez zen izan batere samurra. Orduantxe elkar ezagutu balute bezala elkarri eskua eman, eta mutu egin zuten bidaia, zalgurdi batean. Hamar urte ziren elkar ikusi ez zutela: urte askotxo. Denbora hartan guztian, don Juan ez zitzaion behin ere bisitan joan, eta, azkenerako, umezurtzat jo zuen bere burua Bernabek; eta halaxe zen, izan. Ez zuen izeba Constanzaz galdetu ere egin, hura bazen ere noizbehinka gogoratzen zuen pertsona bakarra: bere gogoan, izebak adierazten zuen kiribil luzeekiko mutikoa zen garaitik gehiago jaso ez zuen maitasuna, eta iraganeko kontua zen hura ere, oroitzapena, amets goxo bat. Iratxera iritsitakoan,\nnotarioa abadearekin elkartu zen; bitartean, kanpoan zain gelditu zen bera, gogoetatuz nolakoa izango ote zen bere bizimodu berria, jendaurreko aitortzetatik, zigorretik, leihorik gabeko liburutegi batean kandelen argia beste argirik gabe igarotako ordu amaigabeetatik urrun. Alde egitean, berdin-berdin agurtu zuen aita, esku-estutu batez, eta ahantzi zuen ateratzen ikusi orduko toki hartatik, non espero baitzuen topatzea bere hamaika galderen erantzuna. Eta ez hori bakarrik. Hiru urte egin zituen Iratxen, ikasketei emanik, ongi elikatuta eta ibilaldi luzeak egitera behartuta, bere tutorearen filosofia baitzen ikasteko egokiera hobea ematen zuela gorputza sasoi onean edukitzeak; hala, mutiko ihar zurbila zena gazte sendo ederra bihurtu zen, baita ikaslerik onena ere. Haren nagusiek erabaki zuten San Bizentera igortzea, ordenak Salamancan zuen kolegiora, ikasle bikainak prestakuntza hobea jasoko baitzuen han, gero monasterioaren eta haren ikastegiaren loriaren ederrez itzultzeko. Gaztelara iritsitakoan, ordea, gazteak alboratu egin zuen unibertsitate txiki batean irakasle aritzeko helburua; Salamancako bertako Idatzi Sakratuen katedra hartu zuen jomuga. Izan ere, bigarren urtean, beneditarren kolegiotik San Esteban domingotarren komentuko Teologia Ikastegi Nagusira aldatu zen. Beneditarrek protesta egin zuten, etorkizun oparoeneko ikaslea lapurtu zietelako, eta Bernabek aitaren gutun bat ere jaso zuen, aurpegiratzen ziona ez eskatu izana berari onespena eta eskatzen baitzion itzultzeko San Bizentera, ikasketak ordaintzeari uko egiteko mehatxupean. Esan beharrik ez dago ez ziola gutunari erantzun ere egin, eta, are gehiago, abizena gaztelaniatu\nzuen: Bernabe Avellaneda deitura hartu zuen, Urruztia baino askoz ere agurgarriagoa, bere ustez. Iritsi eta hilabete batzuetara, Alonsoren laguna egin zen, zeina baitzen ZuĂąiga leinu handiaren bigarren adar bateko kidea. Gazte hark ez zuen elizgizona izateko inolako asmorik, familiaren erabakiz karrera hura esleitu bazioten ere, arbasoen lorpenak berdinduko zituen, eta, bide batez, pixka bat zentzatuko zen itxaropenez, kaskarin galanta baitzen. Don Luis ZuĂąiga Avellaneda osaba eta aitabitxiaren jauregian bizi zen, baina ilobak ez zuen asko ikusten, Valladoliden igarotzen baitzuen hark ia urte osoa, erregearen zerbitzura. Hala ere, bazuen jaunak bere seme besoetakoarekiko joera berezi bat, eta kolpe zorrik gabe bizitzeko modua ematen zion diru kopuru polit batez dotatu zuen. Salamancara itzuli zen aldietako batean, bere lagunaz hitz egin zion Alonsok, ikasle bikainaz, eta hura ezagutu nahi izan zuen. Ez dago jakiterik zergatik, baina zela gaztearen gizabidea eta jakituria, zela inolako ahaidetasunik eduki ez arren beren abizenak bat zetozelako edo bere seme besoetako kaskarinarentzat eragin ona izango zela pentsatu zuelako, kontua da bere administratzaileari agindu ziola esleitzeko hari ere diru-sari bat, estutasunik gabe jarraitzeko ikasketak egiten. Orobat eskaini zion jauregian bizitzea, baina eskaintza hari uko egin zion Bernabek; bere baitara bilduta, ikasketetan eta otoitzean buru-belarri murgilduta bizitzea zegokion, esan zionez, bere bokazioarekin bat. Gaztearen borondate irmoarekin liluraturik, diru-saria bikoiztu zion jaunak. Hala, ez zituen beharko berak aitatzat ez zuen aita haren dirurik, eta harreman oro eten zuen harekin, bere hastapeneko monasteriokoekin,\nIratxeko fraideekin eta iragana gogoraraz liezaiokeen guztiarekin. Harrezkero, xede bakar hauxe izan zuen: onena izatea. Harritzekoa zen, halere, Alonso kaskarinarekin zuen harremana: harekintxe zuen adiskidantzazkotzat jo litekeen harreman bakarra, gainerako ikaskideekiko eta are maisuekiko urruntasunaz oso bestelakoa. Batzuetan, hiriko kaleetan berriketan ikusi ohi zituzten, ZuĂąigaren iloba buru zela, noski, lagunak etorkor begiratzen zion bitartean. Izan ere, teologogaiari dibertigarria iruditzen zitzaion lagunaren etorria; mutil ameslari eta irudimentsua zen, bera sekula izango ez zen bezala, beste batzuentzat pitxer bat ardo litzatekeena. Topaketa haiek aukera ematen zioten tarte batez alde batera uzteko doktrinaren arrazoinamendu burutsuak, filosofo antzinako eta garaikideen latinezko eta grezierazko irakurgaiak, Lutero eta Erasmo Rotterdamekoaren tesiei buruzko bere ezeztapenak, Trentoko Kontzilioko ebazpen buruz ikasiak, bereziki protestanteei eta oro har doktrina katolikoaren oinarriak ukatzen zituzten heretikoei zegozkienak, begiramenik gabe aurka egin behar baitzitzaien haiei. Alonsok emakumeez ere hitz egiten zion, gai erabat ezezaguna beretzat; zehatz-mehatz deskribatzen zizkion ÂŤLa Jaca PardaÂť tabernako neskatxa batekin igarotzen zituen plazerezko gauak. Elizgizon batentzat nahitaezkoa zen kastitatearen kontrako kontuak zirela-eta hasieran adierazitako arbuioak jakin-minari bidea eman zion; izan ere, esan zion bere buruari, gizaki arruntarengan berezkoa zen sexua, eta, berak halakorik praktikatu ez arren, ezagutu beharko zuen zertan zetzan, hura epaitu ahal izateko. Gauza bat zela, bestea zela, zenbait astez ezezkoa eman bazuen ere, onartu zuen, azkenik, lagunarekin tabernara\njoatea, orotariko tentaldiei aurre egiteko gai zela erabat ziur. Harrituta gelditu zen han ikusirik bere ikaskideetako batzuk eta, are okerragoa zena, baita unibertsitateko irakasle zenbait ere. Hantxe zebiltzan, neurrigabe edaten, barre algaraka, ukitu lizunak egiten zerbitzariei eta bular goriak gerruntzeen gainetik gainezka zituzten beste emakume batzuei, zeinen lanbideaz ez baitzegoen zalantzarik. Ordura arte pentsaezina izango zitzaion galbidezko zulo batean zegoen! Infernutik ateratako Sodoma eta Gomorra ziren hura, jakituriaren muinean kokatutako zulo batean. Handik berehala alde egitea otu zitzaion hasieran, baina eutsi zion: bere buruari erakutsi behar zion jainkozko suak kiskalitako hiri bekatarietan Lot aitalehenak aurkitu ezin izan zuen zintzoetako bat zela. Txoko batean erdi ezkutaturik egon zen, halere; laguna, berriz, eskaileretan gora igo zen, esku batean pitxerra, eta bestearekin neskatxa bati gerritik heltzen ziola. Gerora ere itzuli zen toki hartara, eta penitentzia modura bere buruari zigorrada batzuk jo ondoren, koaderno batean idatzi zuen bisita haietako batean ikusi eta entzundakoak, bere oharrak egunen batean baliagarriak izango zitzaizkiolakoan. Hogeita lau urte eskasekin Filosofia eta Teologiako batxiler titulua eskuratuta, aukera zuenez lizentzia prestatzen zuen bitartean eskolak emateko, erabaki zuen ez zuela izan nahi fraide domingotarra, ez beste inongo ordenatakoa; ez zen bera esana egiteko jaioa, argi zeukan hori, ez zen arau eta konstituzioei men egiteko edo ikasketetatik distraitzen eta bere gogoetak eteten zituzten otoitz orduak betetzeko sortua, eta ez zuen izan nahi elizgizona. San Estebango prioreak eginahalak egin zituen sar zedin Predikarien Ordenako adar\nlaikoan, gutxienez; horrela, domingotarrei loturik jarraituko zuen, bere bizitza nahierara bizitzeko askatasuna izan arren. Baina Zuñiga jaunaren eskaintza onartzea eta jauregira aldatzea erabaki zuen berak. Orobat erabaki zuen filosofia bertan behera uztea eta Lege eta Kanonak ikastea; legelari batek teologo batek baino aukera gehiago zituen karrera politikoaren aldeko apustua egitekotan. Errege Kontseiluko kide izatea zen bere nahia, horixe ondorioztatu zuen bere ongile ilustratuarekin izandako elkarrizketetan. Itzal handiko dignatarioa eta arte bildumaria zen Zuñiga jauna, eta, adinean sartu ahala, gero eta denbora gehiago ematen zuen Salamancan. Bernabek harekin ikasi zituen unibertsitatean irakasten ez zituztenak: gorteko azpijokoak, trikimailuak, intrigak, erregetzaren mesedea lortzeko bideak, alde batekoen nahiz bestekoen artean moldatzeko trebetasuna eta, bereziki etsairik ez egiteko modua. –Garai nahasiak ditugu –gogoetatu zuen jaunak, ahots gora–: doña Joana Tordesillasen giltzapetuta, atzerritarren esku herrialdea, Nafarroaren auzia, komunitateen eta germanien kontua, egoera ekonomiko kaskarra, are kaskarragotua Inperioko koroa printzearen esku jartzeko espoliazioa dela-eta… Argienek beste inork ez dute hemendik onurarik aterako, edo ustelenek. Eta, aditu ongi, adiskide gaztea: ez da sinesmen kontua, ezta leialtasun kontua ere; bizirik irautean dago koska, irabazlearen alde apustu egitean, hari kontra ez egitean eta etekinak ateratzean. Eskandalizatu egin zen halako zerbait esaten entzun zuen lehen aldian. Baina, harekin hitz egin eta botereguneen funtzionamenduaz jabetu ahala, ondorioa atera zuen jaunak\ndeskribatu bezalakoxea zela errealitatea: Gortean nor izatera iritsi nahi bazuen, ongi jokatu beharko zituen bere kartak. Lege eta Kanonetako maisu izatera iristerako, eskatuak zizkioten zerbitzuak beste unibertsitate batzuek eta goi prelatuek; berak, ordea, irmo eusten zion besteengan sortzen zuen mirespen hari, bere helburuari beste ezer gogoan hartu gabe. Jaun baten gisan jantzirik, beltz ilunez bazen ere, ukaezina zen erakargarria zela gizonentzat nahiz emakumeentzat. Berez zuen izaera barnekoi hura alde batera uzten zuenean, hizlari trebe gisa agertzen zen gizon isila, edozeri buruz eztabaidan aritzeko gai, maisu eta ikaskideak harri eta zur uzteraino. Hainbeste zekien eta hain sendoak ziren bere usteak, beste unibertsitate batzuetatik ere etortzen baitziren ikastunak berari entzutera, eta maiz alderatu ohi zuten frai Luis Leongoa ospetsu eta mirespenez eta begirunez oroituarekin. Titulua lortu zuelarik, eta ZuĂąiga jaunak hariak mugitu izanari esker, plaza lortu zuen Valladolideko Chancilleriaren bulegoetako batean, nahiz eta etsipen handi samarra hartu zuen, zerbait hobea espero baitzuen bere kalifikazio apartak kontuan hartuta. Baina ongileak arrazoi osoz esan zionez: â€“Ez izan presarik, etorriko da etorri behar duena. Ikasi ongi gain-barren guztiak, eta erakutsi zenbat balio duzun. Chancilleria abiapuntu ezin hobea da errege kontseiluren batean postua lortzeko; eta ez ahaztu: gakoa ez da zuk zer uste duzun edo zer uste ez duzun, zer helburu duzun baizik. Orotariko pertsonaiak aurkituko dituzu bidean: jakintsuak, askonahiak, amarrutsuak, adeitsuak, ezgai erabatekoakâ€Ś Ez utzi agerian, inola ere, zer zaren edo benetan zer pentsatzen\nduzun: igo mailaz maila gora, harik eta zu zeu izateko eta zure kasa erabakitzeko egoeran egon arte. Ziniko hutsa zen gizona: argi zegoen. Baina ongi baino hobeto zekien zertaz ari zen. Kontatu zionez, gogorrak izan ziren haren hastapenak: leinu handi bateko bigarren adar bateko laugarren semea, nobleziako titulurik eta oinordekotza jasotzeko aukerarik gabea eta gudarostean edo armadan karrera egitera behartua, Erreinuko gizon aberats eta ahaltsuenetakoa izatera iritsi zen bere negozioei esker. Haren aholkuei jarraitzea erabaki zuen, Chancilleriako postua onartu zuen, jarduera hura hiri hartako unibertsitatean eskola ordu batzuk emanez osatzeko asmoz, eta bere helburua lortzeko bideari ekin zion: legelari ospetsuena izatea, hain ospetsua, non bere zerbitzuak eskatuko baitzituzten prelatuek, nobleek nahiz erregeak berak.\namabost urte lehenago, Bernabe Iratxen zela, neska bat jaio zen, artzain familia bateko zazpigarren umea, Itzaltzun, urte ia osoa elurrez estalita egoten ziren gailurrez inguratutako bailara batean, Zaraitzun. Neska haren amak, Bernaberenak bezalaxe, jaioberria ikusi besterik ezin izan zuen egin; hartaz erditu orduko hil zen, amaginarrebak eta emaginak ezin izan baitzuten eten sukaldeko txoko batean sutondoan zegoen ohatze xumeko mihiseak gorriz tindatu zituen hemorragia. Balendinek, aitak, umea besoetan hartu, eta bi nahigabe deitoratu zituen: bikotekidea galtzea, zeinarekin batera espero baitzuen zahartzea, eta bere azken umea alaba izatea. Txikitatik maite izan zuen emazte izan zuena, artean haurrak zirela beren gurasoek bien arteko ezkontza hitzartu zutenetik; eta senarraren baserrira ezkondu zen neskatila hura, nahiz eta urtaro zenbait igaro arte ez zuten ulertu elkartze hark egun osoa artaldea gobernatzen ematea baino zerbait gehiago esan nahi zuela. Gurasotu ziren\nbizitzen hasterako ia, Alodia ama eta amaginarrebak bestela gomendatu bazien ere; kezka handiz bizi izan zituen hark hirugarren bilobaren jaiotzatik aurrerako erditzeak, erraina estua zelako eta haren gorputzak denbora behar zuelako erdiondoetatik oneratzeko â€“halaxe esaten zienâ€“, baina ez zioten jaramonik egin. Ezin zioten uko egin, ez zioten uko egin nahi, beren intimitatearen berotasunari, ezagutzen zuten plazer bakarraz gozatzeari, gauaren isilean, lastairaren gainean, sua txinpartaka entzunez. Orain, gosearen gosez iraulka zebilen txikitxoa zuen Balendinek kezka nagusi; amonari eman zion umea, berriro, eta hark, egun gutxi lehenago erditutako bizilagun bati, hantxe zain baitzegoen, behar izanez gero umeari bularra emateko, baita eman ere. Neska jaioberria titiburuari tiraka hasi zenean, monasterioaren esparrutik kanpo berak eraikitako harrizko etxearen teilatu gainera igo zen gizona, eta teila bat kendu zuen, hildakoaren espiritua kanpora atera zedin. Handik inguruko mendietara so gelditu zen; laster igoko zen ardiekin goi larreetara, eta orduan izango zuen pentsatzeko beta. Gero, sei alabei begiratu zien; bi negu besterik ez zituen gazteenak. Jolasean zebiltzan, Ortixa, zaharrena, zaintzaile zutela; ez zituen hamabi urte besterik, baina lau gehiago bazituela zirudien, pentsatu zuen aitak, harro, arreta guztia berriro jaioberrian jarri aurretik. Zazpigarren alaba aieru txarra zen, ezin okerragoa. Mutikoa izan balitz, bestela izango zen, ezohiko gertaeren iragarpena, senideentzako onaldiarena; baina emea izanikâ€Ś Hari zegokion patua zenâ€Ś beheko ezpainari kosk egin zion aitak, onartu nahi ezik: sorgina izatea, jakinekoa zenez.\nEmazteak irribarre egin zion, arrisku hori aipatu zion aldi bakarrean. â€“Sineskeriak! Arrazoirik gabe ipuinak asmatzen ibiltzen diren ezjakinen sineskeriak besterik ez dira horiek. Bihozkada bat dut oraingoan mutikoa izango dela. Eta neska bada, berriz, ama bezain ederra aterako da! â€“esan zuen, barrez. Belarrietan entzuten zuen haren algararen oihartzuna artean, eta bi malko irristatu zitzaizkion masailetan behera. Teilatutik jaitsi, pala hartu, eta herrixkako hilerri txikira joan zen, bere txanda etorri eta emaztearekin elkartzeko unea etorri bitartean bere maitearen gorpua ehorzteko hilobia zulatzera. Bizilagunei begira eman zuen gaubeila, kopetilun, ezpainak estu, doluminei buru astindu batez erantzunez. Ohiturari jarraituz, beilarako jakiak prestatu zituzten Alodiak eta beste emakume batzuek, eta bi astoren gainean bermatutako ohol luze batean paratu zituzten denak, gurutze puntuz brodatutako lihozko mahai zapi baten gainean. Bi kandelatzarren argitan, ohe gainean zetzan hilberria, berak ehundutako hil jantzian bilduta; lo bezala zegoen, bakean, baina argizariaren koloreko zuen aurpegia, hotz. Balendinek ez zuen ezagutzen bere bizialdiko laguna izaki hil hartan, eta alabek ez zuten ulertzen deitzen ziotenean amak zergatik ez zien erantzuten, zergatik ez zituen begiak irekitzen, zergatik ez zuen irribarre egiten. Herriko gizon-emakumeak txokora hurbildu, eta gurutzearen seinalea egiten zuten; gero, aldendu egiten ziren, eta hala moduzko mahaian finkatzen zuten begirada, janariaren usainean nolabait konjuratu nahian lehenago edo geroago denek zain zuten patua. Balendin jabetzen\nzen haiek zer zerabilten gogoan, ez baitzuten galdetu ere egiten auzoko hazamaren besoetan titiko anaiaren alboan lo zegoen haurtxoaz; ongi baino hobeto zekien zer pentsatzen zuten. Zazpigarren alaba zoritxar itzela zen etxekoentzat eta mendialdean galdutako herri txiki hartako biztanleentzat; horren froga zen hura mundura sortu orduko hil izana ama. Masailezurrak estutu zituen; inola ere ez zuen onartuko inork alabaren kontra ezer esatea edo egitea, baina ezinezkoa izango zitzaion haren aldamenean egotea beti eta negu asko igaroko ziren neska bere kasa moldatzen hasi arte. Hiletara elkartutakoak urduritzen hasi eta bat baino gehiago hileta otordurako prestatutako buztinezko eltze batetik albondigak jaten ari zirela, fraide bat agertu zen Salbatzailearen eta San Migel Goiaingeruaren monasteriokoa, non gordetzen baitziren santu haien erlikiak eta zeinaren inguruan sortua baitzen herrixka. Inork ulertu ez zuen otoitz bat esan zuen, latinez; hilotzari ur tanta batzuk bota zizkion zaharraren zaharrez herdoildutako ihiztailu batekin, eta, besterik gabe, sorbaldatik zintzilik zeraman larru maiztuko zorroan sartu zuen atzera; gero, jiratu, eta eskua luzatu zuen, sagardo pitxer bat seinalatuz. Handik istant batera, jan-edanari eman zitzaizkion denak, alarguna izan ezik, besterenduta baitzegoen, bakartuta elkarrizketetatik, hiletara joandakoek bapo janda eta disimuluan bazen ere algaratxoren bat eginez ospakizuna beren omenez ez izateaz pozik sortzen zuten zarata gero eta ozenagotik. Luze joko zuen beilak, eta ezin saihestuzko gertaera zen heriotza; baina zenbat eta beranduago, orduan eta hobeto. Halako batean, ahots bat nabarmendu zen beste guztien artean, eta isiltasuna nagusitu zen: hildakoaren\nahizpetako batek erosta jo zuen, haren galera goiztiarra deitoratuz; koinata batek mirespenez hitz egin zuen ahaide eta auzoekin izan zuen jarrera prestuaz; eta gaztetako urteak eta zenduaren alaitasuna gogoratu zituen lagun batek, Halaxe omendu zuten eternitaterako bide luzeari ekin zion hura: ahapaldi bakarraz, batzuek; luzeago, beste batzuek. Ez zuten denek gaua han igaro. Gehienek alde egin zuten, erretilu eta ontziak hustutakoan; eta erostak amaitu orduko ganbarara igo ziren etxeko alabak lotara eta inudea etxera joan zen bi haurrekin. Hala moduzko eserlekuetan, baita lurrean ere, etxean gelditu ziren hamar bat lagun, eguna argitu zen arte; orduan itzuliko ziren besteak, gorpuari azken etxera laguntzeko. Balendinek mutu jarraitu zuen, baina elkarrizketen haria galdu gabe. Batzuk erdi lotan zeuden, bizkarra hormaren kontra jarrita; beste batzuk sutondoan entretenitzen ziren Alodiak ordura arte gordeta edukitako patxarana hurrupa txikitan edanez; ez zen alferrik galtzeko likore preziatu hura, eta beste garrafatxo bat utzi zuen etxekoentzat gordeta. –Eta bataioa, noizko? –galdetu zion ontziak biltzen eta ur pegar batean garbitzen laguntzen ari zitzaizkion emakumeetako batek Alodiari. –Zer bataio? –galdetu zuen Alodiak, ondotxo zekien arren zertaz ari zitzaion. –Haurrarena, noski. –Hiletaren ondoren. –Izenik jarriko diozue? Haserre begiratu zion. Zertara zetorren galdera ergel hura? Bataiatzen al zuten, ba, inor izenik gabe?\n–Bere amarena. Galdezka jarraitzeko aukerarik eman gabe, etxetik atera eta labea piztu, oraskatik artatxiki irin mordoxka bat atera eta lan-mahaian jarri zuen; irina pilatu, pilaren erdian zuloa egin, eta, ur epela eta gatza bota ondoren, nahastura oratzen hasi zen, kolpeak joz, ongi zabalduz, behin eta berriro tolestuz, etorkizun kezkagarria zetorkion biloba hura burutik nola edo hala kendu nahian. Ez zuen lortu. Bere semea eta ilobetako bat berriketan ari ziren hantxe aldamenean. –Otsagabian bada umezurztegi bat –zioen ilobak–. Eraman ezazu hara… Izebak ezingo gaitu denok aurrera atera, ezta zure alaba Ortixak ere. –Arduratuko naiz ni. Balendinen ahotsa bare entzuten zen, baina zakar. –Nola, ordea? Aurki igo beharko duzu artaldearekin, eta, orduan, zer? Zurekin eraman behar al duzu? Alodiak ez zuen entzuten jarraitu nahi, indarrez jo zuen orea. Ilobak arrazoi zuen; nahiko lan zuen sei alaba haztearekin, jaioberri batez ere arduratu behar izateko. Semearekin hitz egingo zuen biak bakarrik gelditutakoan, eta ikusaraziko zizkion nahi gabeko umetxo bat haztearen zailtasunak. Auzoko hazamak argi esan zuen ez zuela berak haziko; pare bat egunez bularra emango zion, hildakoarekin lotzen zuen adiskidetasunaren oroimenez baina kito, ez zion bere umetxoari esnerik kenduko, eta, gainera, beste hiru haur zituen. Alodiak, berriz, nahiko lan zuen eguna joan eguna etorri izugarrizko pairamenak eragiten zizkion erreuma harekin, eta senarraz ere arduratu beharra zeukan, ergelduta bezala egoten\nbaitzen ia beti. Ilobak esan bezala, haurra umezurztegira eramatea zen irtenbide bakarra. Orea pronto zegoen; hura zatitu, eta labean sartu zituen zatiak, banaka, labe palaz lagunduta. Inguruetatik etorritako senideei jaten eman beharko zieten ehorzketaren ondoren. Egunsentian, hil kanpaiak entzun orduko, gorpua hil jantzian bilduta anda batzuetan ezarri, eta hilerrira abiatu ziren. Berriro ere, bezperako fraide berak latinez otoitz batzuk esan, eta Balendinek zulatutako hobian ehortzi zuten emakumea, gainean jarrita gurutze bat, bi egurrez egina; aurrerago eskatuko zioten hilarria harginari. Jarraian, kaperan sartu ziren, haurra bataiatzeko asmoz, baina fraideak jakinarazi zien denbora batez itxaron beharko zutela, ziurtatu arte, zera, haurraâ€Ś normala zela, esan zien totelka, ez zegoela deabruak hartuta. â€“Bataia ezazu oraintxe â€“agindu zion Balendinekâ€“, edo uste baino lehenago ikusiko duzu deabrua zure muturren aurrean. Belarrira mehatxu doinuz esandako hitz haiek eta gizonaren begirada iluna nahikoa izan ziren elizgizonarentzat; berehalakoan bete zuen agindua, nahiz eta behar zituzten bi aita-amabitxi eta inor ez zen prestatu horretara, ez osaba-izeba, ez lagun, ez ezagunik, arriskutsua baitzen sorgin baten aita-amabitxi izatea. Balendinek bere amari begiratu zion; Alodiak besotik heldu zion senarrari, zeina ari baitzen zeremonia entzuten irribarre ergel bat zuela aurpegian, eta biak izan ziren neskatilaren aita-amabitxiak. Haurraren izena esan ziotenean, Loredi, muturra okertu zuen fraideak, ez baitzitzaion iruditu kristau zintzoaren izena.\nHandik hiru astera, mendian gora zihoan artzaina, artaldea eta bi txakur zeramatzala aldean, eta haurra burusi batez soinean lotuta, atorraren eta ardi larruzko barneko motzaren azpitik. Animaliak larratu zituen, txakurrek zorrotz zainduta, eta borda garbitzeari ekin zion berak, hutsik egon baitzen aurreko udazkenetik. Hautsez beteta zegoen dena, eta gorozkiz josita zorua, baina berehala txukundu zuen dena; gero, sua piztu, eta harribil pare bat berotzen jarri zituen. Haiek berotutakoan, egurrezko katiluan sartu zituen, esne jetzi berria epeltzeko, esnea sartu zuen adarrezko edontzi batean, muturra zulaturik eta larruzko titiorde batez amaitua zuen behi adar leundu batean, eta haurra eradoski zuen, bere gorputzaren kontra estu-estu, ezpainak itxita, kopetilun. Hamaika arkume libratu zituen heriotzatik horrelaxe, baina, jakina, haiek bazuten babesa eta beroa emango zien artalde bat, eta bera beste inor ez zeukan, aldiz, bere arkumetxoak. Ez zegoen erabat ziur erabaki zuzena hartu ote zuen, baina huts egin ote zuen susmoa zuen; ezinezkoa zen mendian bakar-bakarrik bizi zen gizon batek jaioberria bere patu gaiztotik salbatzea, baina ezin zuen herrian utzi. –Eraman umezurztegira –esan zion amak, temati. –Ez dut eramango, eta ondotxo dakizu zuk ere –erantzun zion berak, tinko. –Ez daukat jaioberri baten kargu egiterik… –Eta ez dizut eskatu. –Badituzu alaba gehiago… –Badakit. –Begi gaiztoaz jota egongo da beti neska hori… –Zuk ere begi gaiztoaz joko duzu, ama?\nAlodia mutu gelditu zen, eta Balendinen ustea berretsi zuen haren isiltasunak: zazpigarren alaba ezinbestean sorgina izango zela uste zuen amona eta amabitxiak ere. Bataioaren ondoren, fraideak zabaldu zuen mehatxupean kristautu behar izan zuela jaioberria, eta inudeak uko egin zion hura edoskitzen jarraitzeari, esnea minduko zion beldur, esan zuenez. Horrenbestez, zurtz gelditutako txahalak eta amak arrazoi ulertezin bitxiengatik gaitzetsitako arkumeak elikatzeko erabiltzen zen adarra erabiltzea beste aukerarik ez zuen izango. Kostatu zitzaion edoskitzea, baina ezten zorrotza da gosea, eta, azkenik, haurtxoak etsi, eta lasai arnasa hartu zuen berak: kementsua zen bere alaba, eta, bera lanpetuta zebilenean, ahizpa zaharrena arduratzen zen txikiaz. Orain, ordea, biak bakarrik zeuden, eta haurra soinean eramaten ohitu beharko zuen. Saiatu zen Martina alargunaren zaintzapean uzten, emakume hura kontratatu baitzuen etxea eta alabak zaintzeko; ilargi batzuk lehenago alargundu zen, zuhaitza mozten ari zela erorketan azpian harrapatuta hil zitzaion senarra. Seme-alabarik eta hurbileko ahaiderik ez zuen, eta nola-hala bizi zen emakumea txabola batean; ez zen eskaintza txarra, beraz: ostatua, mantenua eta sosak. Baina uko egin zion ÂŤsorginak jotakoÂť haurraren kargu egiteari: halaxe deitu zion. Ez zuen betiko alargun gelditu nahi, eta inongo gizon zentzudunek ez zuen emaztetzat onartuko jakinez gero sorgin bat hazi zuela. Hura kaleratu eta beste bat hartzeko zorian egon zen Balendin, baina emakume gaztea zen, ongi egiten zuen sukaldean eta eskarmentu handia zuen lanean; gainera, ongi konpontzen zen Ortixarekin. Ez zuen denbora askorik ere; bizkor zihoazen egunak, eta ordokiko artzainak iritsi aurretik\nigo beharra zegoen aziendarekin, haiek «bere» larrea eta «bere» borda harrapatu aurretik. Halaxe, goiz batez denak agurtu, eta alde egin zuen, zama preziatua soinean lotuta zeramala. –Burutik eginda zaude! –oihukatu zion amak, agur esatera joan zitzaionean soinean lotuta zeraman fardela ikusirik. –Zer nahi zenuen, ba? Inork ez du nahi, ezta zuk ere, eta ez dut hemen utziko, itzultzen naizenean ez dut-eta aurkituko. Bagoaz, eta, asko eskatzea ez bada, eskertuko nizuke aldian behin gure baserrira bueltatxo bat egitea, dena ongi dabilela begiratzera. Ez zuen zertan kezkatu; bazekien amak halaxe egingo zuela, begiratuko zituela bilobak, baita Martina alarguna ere. Nekeak lehertuta baitzegoen, lo gelditu zen borda txukundu eta ardiak bildu orduko. Larru batzuen gainean, haurra besoetan zuela, amets egin zuen bere maiteak irribarre egiten ziola eta halako argi koroa batez biltzen zituela bera eta umea. Ume hura, zazpigarrena, bere maitearen agur oparia zen; opari zinez berezia, kosta ahala kosta babestu beharko zuena, baita bere bizitzaren kostuan bazen ere. Ate joka zetorren udaberria, gauak artean hezeak ziren arren eta goiz askotan laino trinkoak ikusten ziren arren. Lanbroa desagertu egiten zen pixkanaka, nahiz eta halako lurrun zerrenda batzuk gelditu, lur barnetik aterako balira bezala, eta bailarak ezkutuan egon eguerdira arte. Aulki baten formako harri batean eserita, Balendinek bakardade erabatekoan elikatzen zuen haurra, inguruan ez zegoela hegaztiak, bere animaliak eta aita-semeak beste izaki bizirik, Ori arbasoen mendi sakratuari so,\nharen gailurra ikusten zela laino-itsaso batean, gorri egunsentian, gorri arratsean. –Begira, nire Loredi laztana: zu zara erreinu honetako printzesa, eta huraxe da zure gaztelua –esaten zion haurrari, mendia seinalatuz. Balendinek ez zuen sinesten ipuin zaharretan, bai, ordea, bere amonak, amaren aldekoak, eta sutondoan ipuin kontari aritu zitzaien, hil zen arte. Ongi gogoratzen zuen Balendinek, aulki batean eserita, egurrezko koilara batez eltzeari eragiten, esaten zutenez sorginek edabeei eragiten zieten moduan, baina ez sorgin-edabe bat prestatzeko, barazkiak haragiarekin baizik, oilaskoarekin edo untxiarekin, oro har. Suaren argitan, ordea, haren gorputz txiki konkortuak, aurpegi eta esku zimurrek, halako tankera artegagarri bat ematen zioten, berak bezain ongi ezagutzen ez zuen edonor larritzeko modukoa. Amona bigarren ama izan zen beretzat, ama bera ez esatearren, eta hari kontatzen zizkion bere nahigabeak, baita ilusioak ere, eta ez zen aspertzen haren jainkosa, erraldoi eta herensuge ipuinak entzuten, biek baitzituzten oso gustukoak. –Mendian dagoenean, harkaitz artetik ateratzen da haren sutondoko kea –esaten zion. –Mendian egon, nor? –galdetzen zuen berak, ongi baino hobeto zekien arren erantzuna, beti berdina. –Bera, Amari: den guztiaren ama. Orain, bere txikia elikatzen zuen bitartean, harkaitzean katigatutako hodeiei begiratu, eta pentsatu nahi zuen arrazoi zuela amonak, hantxe bizi zela zen guztiaren ama eta hark zainduko zuela berak beste inork maite ez zuen haur erdi umezurtza.\nHurrengo egunetan, artzain eta artalde gehiago iritsi ziren mendikatearen alde bietatik: ezagunak zituen batzuk; beste batzuk, ez. Zein bere bordan finkatzen ziren, edo han igaro beharreko denboran irauteko moduko txabola bat eraikitzen zuten harriz eta adarrez; batzu-batzuek oihal etxolak jartzen zituzten. Elkarri traba ez egiteko adinako tartea uzten zuten batetik bestera. Baina topo egiten zuten, tarteka, erreka edo iturbegietara joaten zirenean ura edatera edo garbitzera, eta elkarrekin egiten zuten otordua; goi mendietan, mantso igarotzen zen denbora, eta gustura hartzen zen aldian behin hizketalditxo bat. Balendinek saihestu egiten zituen; ez zuen berak berriketarako gogorik, eta haurrak betetzen zizkion ordu libre guztiak. Ezin izan zien ez ikusiarena egin, halere, bere txabola ipar haizetik babesten zuen goragunearen atzeko txabolako bikote jada helduari eta haien alabari; haien txabola zegoen beretik hurbilen, eta urteak zeramatzaten inguru hartara igotzen. Erronkarikoak ziren Xuban, Auria eta Joana, berak neska kozkortzen ikusia, eta berandu gabe agertu zitzaizkion bordan. Itzuri egin zien zenbait aldiz, baina zirimiria atertu gabe bota zuen egun bateko arratsean bisitan joan zitzaizkion baratxuri zopaz beteriko buztinezko eltzea, sagardoa eta ogi eder bat zeramatela. Harri eta zur gelditu ziren hirurak, haurra elikatzen topatu baitzuten Balendin. â€“Nire azken alaba â€“esan zienâ€“. Umea egitean hil zen ama. Kosta zitzaien beren onera etortzea, haurra itxuraz ongi aseta lokartu ondoren ere. Orduan azaldu zien Balendinek zer egoeratan zegoen, nola ez zuen aurkitu haurra bere gain\nhartuko zuen inor, ezta amona bera ere, eta nola ez zuen izan berarekin mendira igo beste erremediorik. –Baina ez naiz, nonbait, gaizki-gaizki ari… –esan zuen, ironiaz, haurrari ezpain ertzetan gelditutako esnea garbitzen zion bitartean. –Ez dut ulertzen –esan zuen, azkenean, Auriak–. Nola liteke zure herrian jaioberri batez arduratzeko inor ez egotea? –Halaxe da, ba. –Eta zure beste alabak? –Emakume batekin eta nire amarekin gelditu dira, baina ez emakume horrek ez amak ez zuten nahi alaba hau hartu. –Zer ba? Dela adoregabetuta zegoela, dela hitz egiteko premia zuela edo arbuio haren arrazoiak jakinik alde egin eta sekula itzuliko ez zirela uste zuela, bikotekidearen heriotzaz hitz egin zien, begirada sutondoan iltzatuta, baita izaki babesgabe haren zorigaitzaz ere: zazpigarren alaba izatea, ahaide eta herrikideek jaiotzatik beretik kondenatua. –Ziur nago: nik alde egin bezain laster hiltzen utziko zuten, edo Otsagabiko umezurtz etxera eraman, bestela. Horregatik naukazue hemen inude lanak egiten. Balendinek harrimenez ikusi zuen emakumea besoak luzatuta haurra besoetan hartzen. –Nola du izena? –Loredi. –Izen ederra, lorerik xumeena ere baita ederra. Balendinek irribarre egin zuen, emaztea zendu zenetik lehen aldiz.\nHorretaz hitz egin edo ezer adostu gabe, egunero joaten hasi ziren bere bordara Auria batzuetan Joana besteetan, eta berenera eramaten zuten edozein aitzakia jarrita. Hasieran, hutsik bezala sentitzen zen Balendin, denbora asko igaro baitzuen haurra soinean lotuta; gorputz atal bat erauzi baliote bezala sentitzen zen, eta laster joaten zen alabatxoaren bila. Baina, denborarekin, ohitu egin zen, eta haurraz ahaztu ere egiten zen ardiak gobernatzen, jezten eta gazta egiten ari zen bitartean; ez zuen handia artaldea, artzain bakarrarentzako tamainakoa, baina egun osoa hartzen zion. Alabaren bila joaten zenean, ongi elikatuta eta garbi aurkitzen zuen, eta ez hori bakarrik: Xuban zaharra Uztarrozera jaitsi, eta saski handi bat ekarri zuen, sehaska modura erabiltzeko. Emakumeek, berriz, artilezko arropa ehundu, eta erre egiten zuten saroira igotzean soinean zeramana, artile gordinaren kolorekoa, higa-higa eginda baitzuen, eta belztuta, zikinaren zikinez. Pixkanaka, Balendin ohitu egin zen arratsa eta iluntzearen parte bat hiru pertsona haiekin igarotzera, adoptatu baitzuten ez haurra bakarrik, baita bera ere. Sei hilabete haietan, bi bider besterik ez zen jaitsi Itzaltzura, gazta dozena bana jaistera, Santxot lehengusuak Otsagabian saldu eta dirua Alodiari eman ziezaion. Bakarrik jaitsi, beste alabak onik zeudela egiaztatu, eta ez zionez amari erantzun ere egin Lorediz galdetu zionean, amonak pentsatu zuen sorginak jotako biloba hila izango zela ordurako, eta zeruari eskerrak eman zizkion, patu onari esker ez baitzuten izango disgusturik etorkizunean. Gero, Martina alargunaz, hark etxea eta haurrak gobernatzeko zuen esku onaz eta bien arteko harreman bikainaz hitz egin zion.\n–Horixe behar duzu zuk –esan zion amak–. Gizon bakartia, sei alabaren aita, udaberritik udazkenera kanpoan dabilena… Beharko ez duzu, ba, gauza guztiez arduratzeko emazte bat! Horri ere ez zion erantzun; ez zuen inolako asmorik maitasunezko harremanik hasteko ez emakume harekin, uko egin baitzion bere alaba jaioberria zaintzeari, ezta beste inorekin ere. Hilerritik pasatu zen, eta ikusi zuen amak eskatu ziola harginari hilobirako hilarria; izenik ez zuen arren, lore bat zizelkatuta zuen bakarra zen. Fraidea ere ikusi zuen monasterioko atean, baina ez zuen hura agurtzeko lanik hartu, eta erantzun ere ez zion erantzun hark abegizko keinua egin zionean; beragatik, kiskal zitekeen sinestunak izutzeko hitzetik hortzera aipatzen zuten infernu hartako sugarretan. Handik bi egunera etxekoak agurtu, eta goi larreetara igotzeko bidea hartu zuen atzera, non ez baitzegoen ez aurreiritzirik ez sineskeriarik, ez esamesarik eta txutxu-mutxurik: Natura eta haren hotsak baino ez, eta bere bihotzeko Loredi. Ohi baino lehenago etorri ziren elurteak, eta goiz jaisten hasi ziren artzainak neguko larreetara edo herrira. Balendinek ez zuen alde egin nahi bikotekidea hil ondoko etsipenetik suspertzeko toki aparta izan zuen mendiko aterpetik, baina geruza zuri batez ia erabat estalita zegoen belarra, eta gero eta haize eta hotz handiagoa egiten zuen. –Gu beste inor ez da gelditzen jada, eta buru asko galduko ditugu hemen luzaro geldituz gero –ohartarazi zuen Xubanek. –Jaitsi zuek, laster joango naiz ni ere –erantzun zion Balendinek, bere kezkak agerian utzi gabe.\nJaitsi beharko zuen, noizbait, bazekien; erditzear zeuden artaldeko eme heldu gehienak, eta toki segurura eraman behar zuen artaldea, baina ezin zuen burutik kendu Oriko bere printzesa txikia, biloba begitan hartua, herriko jendeek arbuiatutako haurra, zeinak bete baitzuen amak Balendinen bihotzean utzitako hutsunea. Ez zuen izan beste alabekin halako harreman estua; are gehiago, ez zien ia jaramonik egin harik eta hizketan hasi ziren arte, eta, orduan ere, asko ez. Loredi berezia zen, ordea. Ez zen nekatzen hari begiratzeaz eta besoetan kulunkatzeaz; txilar eztiaren koloreko begi ilun haiek zerbait esan nahi baliote bezala begiratzen zioten, haren barreak barre eginarazten zion berari, eta maitatua sentitzen zenaren lasaitasuna transmititzen zion haren lo lasaiak. Hala zebilela, Auria bordan agertu zitzaion ezustekoan. â€“Bihar bertan jaitsiko gara â€“esan zion, agurtu ere egin gabeâ€“, ez daukagu gehiago egoterik, eta gurekin eramango dugu haurra. Hizketan jarraitu zuen, Balendini erantzuteko astirik ere eman gabe. â€“Itzulera atzeratzen ari zara, beldur zarelako zuretarrek haurra arbuiatuko dutela, kalte egin nahiko diotela, baina ondotxo dakizu ezin dituzula hemen igaro hilabete hotzak, animaliak galtzeko arriskuan. Ez ezazu ahaztu beste alaba batzuk dituzula eta haiez arduratzeko betebeharra duzula. Hizketan aritu gara, eta erabakita daukagu: gurekin eramango dugu Loredi. Guk zainduko dugu zure partez, eta hementxe elkartuko gara datorren udaberrian. Hala ere, Uztarrozetik egun erdi baino gutxiagora zaude, eta nahi duzunean etor zaitezke bisitan.\nGustura erantzungo zion gai zela bera alabaz arduratzeko, haren kontra ezer egin edo esatera ausartzen zenari aurre egiteko; baina ezin zuen ukatu Auriak arrazoia zuela. Gainera, ez zuen alaba jarri nahi jende sineskeriatsuen maltzurkeriaren mehatxupean, gai baitziren asmatzeko haurtxo xalo bat gaiztoa zela; alaba arbuioaz konturatuko zen, eta alaitasuna galduko zuen betiko. Pentsatu ere pentsatu izan zuen dena ahaztea izango zela onena: etxera sekula ez itzultzea, artaldea hartuta Bardea aldera jotzea. Baina gizon zintzoa zen, eta beste sei alaba zituen bere premian zeudenak; ez zen bidezkoa haiek ahanztea, bere maitasunaren fruitua baitziren haiek ere, eta zegoen tokian zegoela madarikatu egingo baitzuen bikotekideak, halakorik eginez gero. Nola demontre igartzen ote zion bere pentsamenduari Auriak? Bere amonaz gogoratu, eta irribarrea atera zitzaion nahi gabe; amonak beti asmatzen zuen zer zerabilen buruan. â€“Gogoan izan ez zaudela bakarrik â€“esaten zion kezkati ikusten zueneanâ€“. Utzi laguntzen, beti aurkituko duzu une zailetan laguntzeko prest dagoen espiritu ongileren bat. Hiru haiek ziren, Xuban, Auria eta Joana, bere espiritu ongileak. Egunsentian, haiek Erronkari aldera jaisten ikusi arte itxaron, txakurrei txistu egin, eta Itzaltzura abiatu zen.\n“Sorgin ehiza” dioguna XVI. mendearen hasieran abiatu zen Nafarroan. 1525 eta 1527 urte bitartean, epaile zibilen bisita izan zuten Erronkar...


Maiatzaren 10ean, Senperera Gaki ge! - bizkaie.biz\nBizkaie! 2020-01-16 08:06 Euskerea berbagai\nEuskerea, alkarlana eta alkartasuna izan dira eta izango dira Herri Urrats-en oinarriak.\n1984tik maiatzeko bigarren domekan, Senpereko lakuaren bazterretan upealako giroa izaten da; Euskal Herri osotik milaka persona hurreratzen dira Iparraldeko ikastolen jaira. Baina Herri Urrats jaia baino gehiago da, euskerea eta euskal kulturearen eguna da, ikastolen jardunbiderako beharrezko eguna, euskeraz bizitea erabagi dogunon eguna.\n37. edizinoaren antolaketan buru-belarri hasia da taldea eta prentsaurrekoan eskertu nahi ditugu era batera edo bestera, maila ekonimkoan zein antolaketa lanetan orduak pasau dituen guztiak.\nEgunean berean 2500 laguntzaile inguru izaten dira eta urtean zehar 50 bat lagunek lan egiten dabe antolaketan.\nNegoziazino prozesuan lehen bilkura bat egin eben pasa dan abenduaren 9an. François Xavier Pestel Akademia Ikuskari barria ezagutzeko eta bide batez Errektorea eta Akademia Ikuskaria aldatuz be hainbat zerbitzu buru barri ezagutzeko aukerea izan zan. Giro ona, aurreko ikuskariagaz izandakoa baino giro lasaiagoa. Gure beharren barri emon geuntsen, gero eta ikasle gehiago ama ikastolan, lehen mailan, kolegioetan eta lizeoko sail ezbardinetan. Hazkundearen harian, danak bat etorri ginan postu gehiago beharko dalako, baina ez genduan ezelako zehaztasunik lortu alde horretatik, Ikuskariak eta Errrektore ordeak ez eban ezelako informazinorik.\nHerri Urrats 2020: GAKI GE!\nGAKI GE = bagoaz, Senpere inguruko euskalkian. Lema horregaz, herritarrak mobidu daitezan gura dogu. Gaki ge Herri Urratserat ikastolek eta euskereak Ipar Euskal Herrian behar daben babesa emoten. Gaki ge geure geroa euskeraz eregiteko. Gaki ge Brebeta eta Baxoa euskeraz izan daitezan lortzeko. Gaki ge euskerearen ofizialtasuna lortzeko.\nGAKI GE lemeak soinu orientala dauen legez, logoak be grafismo orientala dakarsku gogora; batzuek jantzari bi be ikusten ditue irudian. Lauburu bat eta ikurrina bat be ikus daitekez.\nIrudimena bururaino eroanez, ordenagailu mobikor bat be ikus daiteke, euskerea, bizitako arlo guzietara, eremu erreal eta birtualera be zabaltzeko gaki ge!\nHerri Urrats lehen edizinoko argazkitik, urtez urte argazki guztietan errepetiduten dan elementu bat da bob formako xapela eta aurten, logo bihurtu dogu urtez urte Herri Urratsen hainbeste agertu dan xapela.\nBerbak Ortzi Idoate bertsolariak idatzi ditu eta taldea, barriz, Diabolo Kiwi da, 2018an osotutako laukote garaztarra: Leire ahotsa eta tekladuak, Julen bateria, Allande gitarra apalean eta Amaiur gitarran. Funka dabe ardatz baina pop doinuetara lerratzea maite dabe, rock zatiak baztertu barik.\nIgazko zezeilean, Seaskaren 50. urtebetetzean parte hartu eben Miarritzeko Irati gelan. Udabarrian argitaratu eben bost kantuz osotutako lehen diskoa. Udan lan hau aurkeztu eben Euskal Herriko plazetan, eta duda barik, garagarrilean zazpi lurraldeetan egindako astebeteko birea izan da taldearen 2019ko momenturik gogoangarriena.\n2020. urtea aurtengo Herri Urratsen kantuaren grabaketeagaz hasi dabe, Senperen joteko gogo handiagaz.


Euskal Herriko erakunde armatu abertzalea, EGI eta Ekin taldeak EAJrekiko harremanak hautsitakoan sortua (1958). I. biltzarra egin bitartean, Ekin-ek hartutako bideari jarraitu zitzaion: euskararen aldeko lanak, euskaldunon identitate-ezaugarriak berreskuratzeko saioak, kultur ekintzak bultzatu, euskal giro sozio-kulturala indartzea, etab. 1961ean egin zituen lehen atentatuak: uztailaren 18an Madrildik frankistaz beterik zetorren tren bat burdinbidetik ateratzen saiatu zen, huts egin bazuen ere. I. biltzarrean (1962), ETAk nazio-askapenerako euskal mugimendu iraultzaile gisa definitu zuen bere burua. Hasierako zuzendaritza Txillardegi, Irigarai, Lopez Dorronsoro, J. Benito Del Valle, J. Manuel Agirre, Patxi Iturrioz eta Julen Madariagak osatutako taldearen esku zegoen. Fronte desberdinetan egituratu zen: politikoa, kulturala, langile-frontea eta militarra.\nII. biltzarraren ondoren (1963), zuzeneko eta sabotaje-ekintzak ugaritzen hasi zen: ikurrinak jarri, dinamita lapurtu, salatariak beldurrarazi, etab. Militante asko atxilotu zituzten eta beste hainbatek Iparraldera ihes egin behar izan zuen. 1964ean EGIko hainbat militante ETAn sartu zen.\nIII. biltzarrean (1964), gerra iraultzailearen kontzeptua garatu zuen ETAk, garai hartan Hirugarren Munduan gori-gori zegoen nazionalismo berriak eraginda.\nIV. biltzarraren ondoren (1965) joera marxistak garatzen hasi ziren. Bi jarrera nagusitu ziren taldean: klase-borroka orokorra zela eta Euskal Herriaren aldeko borroka bigarren mailakoa zela uste zutenena eta lehentasuna nazio-askapenari ematen ziotenena.\nV. biltzarrean (1966-67), ETA erdibitu egin zen: ETA Zarra eta ETA Berri jaio ziren. ETA Berriko kideek Komunistak izena hartu zuten eta Espainiako Mugimendu Komunista (EMK) izango zena osatu zuten. ETA Zarrak nazio-askapenerako mugimendu sozialista gisa definitu zuen bere burua eta borroka armatuari ekin zion berriro. Tolosa inguruan ezarritako kontrol batean poliziak Etxebarrieta etakidea hil zuen; ETAk armak erabili zituen lehenengo ekintza eta poliziak hildako ETAko lehenengo kidea izan zen (1968-VI-7). Hilketa honi erantzunez, Melitón Manzanas polizi inspektorea hil zuen ETAk (1968-VIII-2); ETAk hildako lehena izan zen. Espainiako gobernuaren errepresioa bortitza izan zen. ETAko buruzagi gehienak atxilotuta edo ihes eginda zeuden eta ekintza guztiak eten egin ziren. Garai hartan, apaizgaitegietan ikasitako asko sartu zen ETAn. Honek aldaketa ekarri zuen ETA barruan; jarrera troskista indartu egin zen.\nVI. biltzarra egin zen giro horretan (1970eko abuztua). ETA berriro erdibitu zen: gehiengoa, ETA VI.a izenaz, troskista zen; besteak, ETA V.a, aurreko biltzarreko ildoari atxikiak. Burgosko prozesua ere orduan izan zen (1970). Oso egoera nahasia bizi zuen ETAk: buruzagiak atxilotuta zeuden eta barne-egiturarik ez zegoen. ETA VI.a Liga Komunista Iraultzailean sartu zen (1972). ETA V.aren inguruan berregituratu zen. Eustakio Mendizabal "Txikia" jarri zuten fronte militarreko buru. Militarrak gainerako fronteak gainditu zituen; jarduera politikoa ahuldu egin zen eta ekintza armatuak ugaritu: Algortan poliziak "Txikia" hil zuen (1973-IV-19), baina ETAk Madrilen Espainiako gobernuko lehendakari zen Carrero Blanco hil zuen (1973-XII-20). "Txikia" hilda, ETAren barne-kohesioa apurtu egin zen: langile-frontea eta militarra aurrez aurre zeuden. Langile-fronteak ETAtik irten eta LAIA sortu zuen. Fronte militarraren erantzuna LAB sindikatua sortzea izan zen.\nIdeologi eta antolakuntza-arazoengatik berriro zatitu zen ETA (1974): ETA militarra (ETA m), ekintza armatu hutsen aldekoa, eta ETA politiko-militarra (ETA pm), ekintza armatuak beste zenbait ekintza politikorekin uztartzearen aldekoa. ETA pm, Eduardo Moreno Bergaretxe "Pertur"-en gidaritzapean geratu zen. ETA m-ak atentatuak egiten segitu zuen. Espainiako gobernuak gogor erantzun zuen: salbuespen-egoera, kontrolak, talde parapolizialak errefuxiatu eta presoen familiartekoen kontrako atentatuak hasi ziren. Franko hilzorian zegoela-eta haren aginduz Anjel Otaegi eta Joan Paredes Manot "Txiki" ETAko kideak eta FRAP-eko hiru kide, gerra-kontseilua egin ondoren, fusilatu egin zituzten (1975-IX-27). ETA pm-ren inguruan mugimendu handia izan zen urte hartan: ETAren inguruko ezker abertzaleko taldeak biltzeko (LAIA, LAB, EHAS, LAK), KAS sortu zen. ETA m ez zen KASen sartu.\nFranco hil ondoren, ETA eta Espainiako gobernuaren arteko elkarrizketak izan ziren (1976) eta ETA pm-ak amnistia eta zenbait baldintzaren truke su-etena eskaini zuen (1977). Amnistiaren ondoren ETA pm-ak KASetik irten eta EIA alderdiaren politikaren inguruan jardun zuen. Gernikako Estatutuaren ondoren ere (1979), ETA pm-ak borroka armatuari eutsi zion. Bitartean, ETA m-ak Espainiako polizia eta militarren aurkako atentatuak egin zituen. Espainiako zenbait militarrek egindako estatu-kolpe saioaren ondoren (1981), ETA pm-ak su-etena eman zuen eta, presoen askatasuna Espainiako gobernuarekin negoziatu ondoren, desegin egin zen (1982). ETA m-ak, berriz, erreformaren kontrako jarrerari eutsi zion, Espainiako erregimen berriari etengabe erasoz, batez ere polizia eta militarren aurkako atentatuak eginez eta zenbait borroka sozialetan ere ekintza armatuak eginez: Lemoizko zentraleko injineru nagusia hil zuen (1981). Bien bitartean, indartuak ziren errefuxiatu eta ezker abertzalearen ingurukoen aurkako eraso parapolizialak ("Batallón Vasco-Español" 1978-82 artean, GAL 1983-87 artean, etab.).\n1984az geroztik Espainiako gobernuak Euskal Herriratzea eskaini zien ordurako borroka armatuarekin ados ez zeuden hainbat etakide ohiri. Eskaintza onartu zuen Maria Dolores Gonzalez Katarain "Yoyes" hil zuen ETA m-ak (1986). 1987-89 bitartean, ETA eta Espainiako gobernuaren artean isilpeko elkarrizketa-negoziazioak burutu ziren (Aljerko elkarrizketak), baina bertan behera geratu ziren. Euskal Autonomi Elkarteko alderdi politiko nagusiek, Herri Batasunak (HB) izan ezik, ETAren kontrako hitzarmena sinatu zuten (Ajuria-Eneako hitzarmena, 1988). ETAren Frantzia eta Espainiako gobernuen lankidetzak ETAren azpiegitura eta operatibitatea ahuldu egin dute 1990az geroztik; hala ere, haren ekintza armatuak ez dira geratu eta eraso-esparrua zabalagoa da inoiz baino (segurtasun-indarrak, politikariak, hiritar arruntak). Egun, 600 etakide edo ETAko laguntzaile inguru preso daude Espainia eta Frantziako kartzeletan sakabanatuta eta errefuxiatu eta deportatu asko Frantzia, Erdialdeko Amerika, Hego Amerika eta Afrikan. Bestalde, gero eta ugariagoak dira gizarteko hainbat sailetan antolaturiko bakearen aldeko taldeak, joera eta taktika desberdinetatik, gatazka armatu luzeari irtenbidea ematearen aldekoak.\nLoturak: >Jokin Gorostidi; >Itsasuko Gutuna; >Txomin Iturbe; >Xabier Izko de la Iglesia; >Komando Autonomo Antikapitalistak (KAA); >Federiko Krutwing; >Piarres Lartzabal; >Roberto Lertxundi; >Frantzisko Letamendia; >Monzon, Telesforo; >Onaindia Natxiondo, Mario; >Segoviako ihesa; >Unzeta-Barrenetxea, Augusto;


(H)arma, tiro, pun! • ZUZEU\n(H)arma, tiro, pun!\nDatorren azaroaren 8an hauteskundeak dituzte Ameriketako Estatu Batuetan, hain urruti egon arren ondo dakigunez. Eta estatubatuarren presidente izateko lehiatik kanpo gelditu berri den arren, Jeb Bush-ek, lerro hauen gainera ekarri dugun txioarekin, kalapita sortu eta aldiro-aldiro AEBtako eztabaida politikora agertzen den gaia hauspotu du, armekin duten harremanarena.\nHarreman hori ezagutu nahi izan zuen, hain zuzen ere, Kyle Cassidy argazkilariak orain hamar urte. 2004-2007 bitartean AEBtan zehar egin zituen hiru bidaietan, estatubatuarrei galdera bakarra egin zien, beraien etxeetan sartu eta argazki familiarra egitearekin batera:\n«Zergatik duzu arma bat etxean?»\nJendeak zergatik erosten zituen armak jakin gura zuen Cassidyk, eta jakin-minak bultzatuta, ezer baino lehen, berak erosi zuen bat. Orduan hasi zen armategi inguruko jendeari argazkiak egiten, bakoitzari bere etxeko epelean.\nFamilia eredu, adin, arraza eta sinismen ezberdinekoak dira bilduma osatzen dutenak; eta beste horrenbeste esan daiteke etxeei erreparatuz gero, txukun txukunak batzuk eta anabasa hutsa besteak. Baina guztietan dira armak: errifle, eskopeta, pistola, errebolber…\nAEBtako ezaugarri bat omen, armak izateko… eskubidea?\nCassidyren esanetan, oso perfil eta arrazoi ezberdinak dituzte AEBtako arma jabeek, eta guzti horiek argazkietan jasotzen saiatu zen: bildumazaleak, ehiztariak, tiro-eremu zaleak, horrela babestuago sentitzen direnak edo armak izateko eskubidearen defendatzaile sutsuak direnak; su armen jabetza, AEBetan, afera politikoa baita. “Autoa oso objektu garrantzitsua da batzuentzat, eta lanera joateko bitartekoa baino ez askorentzat -dio Cassidyk-. Armekin beste horrenbeste gertatzen da”.\nEgitasmoaren emaitza “Armed America. Portraits of Gun Owners in Their Homes” izeneko liburuan argitaratu zuen Cassidyk 2007an. Kazetari batek esan zuenez, “liburuko argazki bakoitza armen aldeko taldeek erabiltzeko modukoa da, baita armen kontrakoen afixak egiteko modukoa ere”.\nEta zuk, zer deritzozu?\nArgazkiak egin zitzan, arestian esan bezala, arma jabeek etxeetako ateak ireki zizkioten Cassidyri, eta armak edukitzearen arrazoiak azaldu. Eta bai, erantzun batzuk harrigarriak dira, oso:.\nPensilvaniako Barbara eta Ryan (Mauser eta Estrella txakurrekin):\n“Bigarren Mundu Gerran ejertzitoan zegoen aitak laster ikasi zuen askatasunak baduela bere prezioa. Arma bat dut Jainkoak horretarako eskubidea eman didalako munduko herrialde handienean nagoen aldetik, Ameriketako Estatu Batuetan; Jainkoak bedeinka dezala!“. Barbarak iritzi eta Ryanek berretsi.\n“Arma bat dut oso gustuko dudalako tiro-eremura joan eta tiro egitea. Baina pistola baten jabe izateak ez zaitu egiten indarkeria zale. Arma bat ez da berez biolentoa, pertsona da biolentoa izan daitekeena. Ni budista naiz eta ez dut indarkerian sinesten“.\nMissouriko Michelle eta Kyle:\n“Egia da ergel ugarik dituztela suzko armak, baina zombie inbasio baten aurrean egokituz gero aproposak izan daitezkeela onartu beharra dago!“.\n“32 arma labur eta 17 arma pisutsu ditut, baina ez naiz bildumazalea. Izugarri gustatzen zait armak erostea. Egia esan, aukeratu behar izango banu, ez dakit zer utziko nukeen errazago, armak ala motorra”.\nMexiko Berriko Ochressandro:\n“Guraso Fundatzaileek esan zuten modura, batzuetan, zuhaitza abertzale eta tiranoen odolez ureztatu beharra dago. Eta eguna heltzen bada, prest nago nire herria mehatxu guztietatik defendatzeko, barne zein kanpokoak izan; betirako gorrotoa egin baitiot zin sozialismoari. Irakurria dut `Artxipelago Gulag´, eta ez dut onartuko gurean gauza bera gertatzerik borrokatu gabe. Armak ditut eta entrenatuta nago”.\n“Txikitatik dakart armekiko miresmena, garatuz joan naizena. Hasieran armak marraztu eta argazkien bilduma egiten nuen. Askok uste du armak dituen pertsona indarkeria zalea dela. Ez nator bat“.\nPensilvaniako Judy eta Donno, Uzi semearekin:\n“Su-itzalgailuak ditudan arrazoi berberagatik ditut armak“, dio Donnok. Judyk, bere aldetik, harreman sakonagoa du armekin. “Hegoaldean hezia naiz, ehiztari familia batean. Nire lehenengo oroitzapenetako bat lorategian tiro egiten ikasi nuenekoa da. Eta orain etxea defendatzeko modua dut, norbaitek semeari mehatxu egiten badio berau babesteko kapaza naiz. Nire eskopeta arduratuko da arrotzez, badakit erabiltzen-eta”.\nOhioko Robb apaiza:\n“Ni Indianakoa naiz, non armak kultura nagusia diren, nahiz eta ni ez ninduten erakartzen. `Bowling for Columbine´ ikustean ohartu nintzen filmak objektu bizigabe bat deabrutzen zuela; armek ez baitute moralik. Orduan hasi nintzen lapurreta edo hilketen aurrean erraietako erreakzioak izaten dituen jendea ulertu nahian… eta bi pistola erosi nituen”.\nPensilvaniako James (eta Nicky txakurra):\n“Minbizia nuela jakinarazi zidatenean konturatu nintzen nire familiak babesa behar zuela. Ni zaharra naiz borrokatzeko. Gaixorik nago eta gainera, minbiziak ahots hariak ukitu dizkidanez, ezin dut oihurik ere egin laguntza eskatzeko. Beraz, pistola bat erosi dut“.\nIndianako Gail eta Michael, eta haien seme Morgan eta Eric:\n“Ni erreserban nago eta urtean behin baino ez dugu egiten entrenamendua -dio Michaelek-. Beraz, trebetasunak mantentzeko, gerrako armekin egiten dut prestaketa osagarria, inoiz deitzen banaute ere”. Bere aldetik, Gailek dio ez dela armazalea, “baina orain ejertzitoan nago, eta espero dut inor destatu behar ez izatea. Horrela balitz, beraiek edo ni, ez dago besterik”.\nMorgan eta Eric haurrek ere eman dute iritzia: “Gustuko dugu tiro egitea, amatxok irakasten digu”.\nPensilvaniako Maggie eta Gwen:\n“Gaizkileengandik babesteko ditut nik armak, gutxiengoei erasotzen dieten gaizkileengandik, besteak beste. Eraso sexual bat pairatutako biktima gisa, lasaitzen nau armatua izateak, armak erasotzaileari aurre egiteko moduan jartzen bainau”, dio Maggiek.\nBakoitzak atera ditzala bere ondorioak…\nAEB, argazkilaritza, armak, Armed America, Kyle Cassidy\nSetemen ikerlan batek kontsumoarekin erlazionatutako indarkeria matxistak nabarmentzen ditu\n6 pentsamendu “(H)arma, tiro, pun!”-ri buruz\nSugar 2016-02-24 12:28\nArma bat dudala erratea edozein aitzaki memeloa dela medio, ez du erran nahi hori dela nire arrazoia armak eramateko.\nTa armak eraman baino gehiago, zergatik hainbeste hilketa daude? Herrialde askotan armak baimenduak dira ta Estatu batuetako herritarren % berberan edo altuagoan armak dituzte herrialdeetan, hilketa gutxiago daude.\nemkm1 2016-02-24 14:11\n“Demokraziaren proba handienetakoa, gobernu batek bere poblazioari armak edukitzen uztea da, herriari beldurra ez diola erakusten du” 2. mundu gerran erresistentzian eta RAF ingelesean borrokatutako euskaldun ezagun batek esan zuen.\nIngalaterran guda batean sartzean poblazio guztia armatzen du, eta guda bukatzean obsesiboko desarmatzen. Monarkia guztiek, estatu totalitarioek , kontrol soziala nahi dutenek, obsesio bat edukitzen dute beti, herria desarmatzea, bi arrazoiengatik, bada ezpada, badakizue, eta bigarrena, herritarrengan BURUAN DUEN ERAGINA armak edukitzeak, iada herritarrak ez dute ikara , bai ikara, poliziarekiko, hau da pentsatzen dutena da : ” Legeak betetzen ditut nik nahi dudalako, etzara ni bano geio, nik ere armak ditut, politikariak ez dira klase edo kasta altuago bat, nik aureratu ditut eta nieretzako egiten dute lan, niri eman behar dizkidate kontuak”, eta hau da gaur Europako plitikariek eragotzi nahi dutena edozein kostutara, horregatik Amerika latinoan dauden hilketa eta sarraskiak agertu ordez gure albisteetan, EEBB etako taberna batean tipo bat akatu dutela etzun behar dugu, (hori bai, albistea beti suzko armen unguruan, EEBB etan hilketen % gehiena labanekin, arma zuriekin egiten da, eta biktima geienak emakumeak, pistola bat emakume bat 3 gizonekin defentsarako berdintasun mailan jarri dezakeen gauza bakarra.\nmaitn84@gmail.com 2016-02-24 14:12\nHONDURAS: Populazioa 8.2 milloi, herritar xumeek debekatuta dute armak edukitzea, MUNDUKO HILKETA TASA HANDIENA DAUKA\nSUITZA: Populazioa 8.2 milloi, legez herritar orok eduki behar gerrako asalto erifle bat minimo etxean, kaleetan ere eramaten dituzte ikastatoratik joan etorrian,munduko HILKETA TASA BAXUENA.\nAsko entzuten dugu hemen beti, “EEBB etan tiroketa bat izan da denda batetan eta tipo bat hil da”, zergatik tipo bat hil izana EEBB etan albiste garrantzitsua da Europarentzat, eta Brasilen matxeteekin, labanekin edo pistolekin ere gaur bertan 51 pertsona hil izana ez?Mexikon desagertutako ikasleen billa dabiltzala nonahi fosa komunak agertzen dira, nekazal guneetan jendeak bere burua armatzea erabaki du “narkoengandik” defendatzeko, izan ere hemen degute ezer esaten baino Mexiko guda zona bat bailitzan dago, ondarrez betetako zakuekin egindako kontrol guneak………eta zona geienetan narkoak jendearen gainean imposatu dira Mexiko jendeak armak edukitzeko legea Europan bano zorrotzagoa delako, herritar xehe batek ezin du legez armarik ia eduki, nekazal guneetan jendea armatu denetik, narkoak zailtasunak dituzte imposatzeko, baina gobernuari ez zitzaion batere gustatzen eta herritarrak armak edukitzea eragotzi nahi zuen, ezin izan duenean herritarrak polizia berezi izendatu ditu.\nMunduan gero eta segurtasun eza geiago dago, eta jendean “DEFENTSA PERTSONALERAKO ESKUBIDEA” nahi du, hori da EUROPAKO agintariak\nMiikelats 2016-02-24 14:41\nSubiranotasuna herriak eduki dezan nahi badugu, berau defenditzeko betebeharrak ere herritarren gain izan beharko du. EEBBetako herritarrei falta zaiena kultura maila eta kontzientzia dela esango nuke (ez da alferrik mass mediek gehien lobotomizatutako herrialdea), berau edukita demokrazio erabateko eta osasuntsua lortzeko bidean jarriko lirateke, dauzkaten baliabide natural eta teknologiekin.\nAzkenaldian moda jarri den diskurtso hippyguayaren gainetik pentsatzen hasi beharko ginake gure herriaren etorkizuna ziurtatzeko neurriak hartzean, herritar arrunten armak edukitzeko eskubidearen legeztapena kasu.\n“Herri armatua (armez eta kontzientziaz) inoiz ez zanpatua”\nxabijj 2016-02-25 00:03\nJoe, Miikelats, justu pentsatzen dudana, oso ondo idatzia.\nPozten naiz politikoki zuzena denaren diktaduratik at hasi direlako ahotsak ikusten, gai ezberdinetan ez honetan bakarrik, eta ados egon edo ez atsegin dut asktasun pixkat dastatzea inguruan, oraindik gu aske izan ez arren.\nInn Luzuriaga 2016-02-25 00:12\nEstatu Batuetan, armak edukitzeko eskubideaz gain, badira AEBko gizartea hertsagarria bihurtzen duten beste faktore batzuk eta, beraz, gizarte-indarkeria giroak armen arriskua areagotzen du. Hala ere, badira beste faktore historiko batzuk, eta tartean da historian europar kolonizatzaileak nor bere buruaren jabe izateko izan duten gogoa, eta estatu handiarekiko mesfidantza, zergetatik hasita (IRS zerga-biltzaile federala).\nJarrera horretan kokatu izan ziren tradizioz Demokratak, gobernu handiaren kontrakoak, eta korporazioen kontrakoak (besterik izan dira gauzak azken 100 urtean, noski). 1936 aldera, Roosevelten gobernuak etxean zuten urre guztia bahitu zien estatubatuarrei kanpaina batean (bahimendu orokorra) eta, orain, armak kendu nahi izatea estatu federalaren eta bere korporazioen beste amarrutzat jotzen dute askok, horretan ere monopolioa lortu nahi duelakoan. Aho biko ezpata (edo eztabaida)…