Bat-batean, Giuliak atea zabaldu du.\n— Lehen ahaztu egin zait esatea, baina Ana izeneko batek behin baino gehiagotan deitu du. Azkenerako, deiari erantzun diot, eta esan dit ahal duzunean deitzeko. Kezkatuta zirudien.\n— Mila esker, Giulia.\nEta atea itxi du berriz ere.\nTelefonoari begiratu dio. Azken deiaren zenbakia ikusi du: +34 688 852 884. Ez du inoiz zenbaki hori ikusi, baina atzerrikoa da. Agian Ana Ballet izan da deitu duena, bere ahizpa gaztea. Urteak ez dutela elkarrekin hitz egin, eta bakoitzaren interes mailaren arabera jakin izan dituzte bataren eta bestearen inguruko berriak. Urtebetetze egunean zorion mezu bat asko jota. Horretara bakarrik mugatzen da bi ahizpen arteko harremana. Denborak elkar urrundu ditu, pixkanaka, dosi txikietan inor konturatu ez dadin. Hasieran egun bakarra pasatu zuten hitz egin gabe. Gero eguna aste bihurtu zen. Noizbait, hilabete elkarren berri izan gabe egotea jasangarria zela uste izatera iritsi ziren. Eta urte erdi horrela egonda, zer da beste erdia egotea? Sara Dublinera ikastera joan zenetik gaurko deia arte.\nHainbat aldiz deitu baldin badu, hots egin beharko dio ahizpari. Zerbait garrantzitsua izango da. Amaren inguruko zerbait akaso. Pasatako urteak eta gero familiako urtemugaren bat antolatzen ariko dira agian. Baina pixka bat arraroa ez ote da? Egunean bertan abisatzea? Logikoagoa izango zen hilabete lehenago edo abisatzea eta ez azkeneko momentuan. Kezkatuta zirudiela esan du, ordea, Giuliak. Kezkatuta egoteko maila ezberdinak daude. Zerbait antolatzen ibili osteko azken momentuko urduritasunak eragindako kezka dago. Bat-bateko kezka ere izan daiteke, zerbait larria gertatzen denean bezala. Giuliak kezkatuta dagoela bakarrik esan du, ordea, ez oso kezkatuta, ez urduritasunak eragindakoa, ez zerbait larriaren susmopeko kezka... Dituen pista apurrekin ulertu nahi du dena, baina ezinezkoa zaio, eta ahizpari ez deitzeko arrazoi baten bila dabilen bitarte horretan, konturatzen ari da ez duela aitzakiarik eta zer gertatzen den jakin nahi badu, telefono deia itzuli behar diola.\n— Ana, ni naiz, Sara. Zenbat denbora!\n— Sara! Azkenean lortu dut zurekin harremanetan jartzea. Hiruzpalau aldiz deitu dizut azken ordu erdian, eta zure bulegokideak hartu dit azkenerako. Pentsatzen nuen ez nuela lortuko zurekin hitz egitea. Baina zer moduz zaude? Aspaldi ez dudala zure berririk izan.\n— Ongi esan beharko. Oraintxe amaitu dut kurtsoko lehen klasea. Halere, ez dut uste hori izan denik niri deitzeko arrazoia. Zer nahi duzu?\nIsiltasun tarte bat egon da galderaren eta erantzunaren artean. Ez da luzea izan, baina ezta ere halako galdera bat eginda izan beharko lukeen isiltasun laburra. Ana ez da isiltasunen zalea, ez du behintzat horrela gogoratzen. Ahizpa zaharrari galdera bat egiten zion bakoitzean, honek erantzuna pentsatzeko denbora lasai hartzen zuen, eta horrek bere onetik ateratzen zuen. Eta alderantziz zenean, Sarak galdera egin aurretik jada erantzuna emana zuen Anak. Susmo txarra hartu dio telefono deiari.\n— Beno, Sara, badakizu aita gaizki ibili dela azkenaldian. Igual ez da ezer, baina azken urteetan egun hauetan... Aurrekoan bisitan egon nintzela zurekin hitz egin nahi zuela esan zidan. Komentatu nion lanean zinela eta ez nekiela etortzerik izango zenuen. Badakit zaila izango dela. Hori esan nion. Nolanahi ere, berean jarraitu zuen, zurekin hitz egin behar zuela. Horretan tematu zen. Ez dakit ahalko duzun. Astebeteko oporraldia edo eskatuko bazenu... Orain hasi bazara klaseetan agian zaila izango da. Baina ulertzen didazu, ezta? Uste dut egunarengatik dela, gehiegi eragin dio.\n— Alegia, nahi duzuna da etxera itzultzea eta aitarekin hitz egitea.\n— Arratsaldean deituko dizut erantzunarekin. Dekanoarekin hitz egin behar dut astebeteko jaiegunak hartzeko. Kurtsoa hasi berritan zaila izango da, baina horrela badaude gauzak, saiatuko naiz. Orain utzi egin behar zaitut, lanean ari naiz.\n— Bai, imajinatzen [dut]...\n— Adeu, Ana.\n— A [deu] —Klik.\nMotordun txalupa batean zegoen. Itsasotik kostaldera bidean. Olatuak txikiak ziren, eta urreokre kolore bat zuen denak. Film irudi zaharren gisakoa. Antzina ez hain antzinako irudia zirudien begi aurrean zuen paisaiak.\nBere gurasoak txaluparen barnean zeuden. Baita Ana ere. Ez zegoen beste inor. Egurrezko eraikin baterantz zihoazela iruditu zitzaion; hondartzaren gainean zegoen, guztiz hondatua, apurtua, eroria. Normala. Itsasoaren kontra egonda, olatuen eta haize bortitzaren lehen biktima izango zen. Zertara ote zihoazen hara? Ez zekien, eta okerrena zen ezin zuela handik ihes egin.\nEraikin haren pean lehorreratu ziren. Eskailera batzuk igo, eta bi agure zahar zeuden bertan. Beldurra ematen zuten. Zertara eraman ote zituzten hara? Gurasoak agure haiekin hizketan egon ziren. Zertaz ez zekien, ordea.\nOrdulariak aurrera egin zuen, eta azkenik, gurasoek Ana hartu zuten. Sara, ordea, bi agure haiek heldu zuten. Zergatik? Eta bat-batean, gurasoak eta Ana txalupa motordunean nola urruntzen ziren ikusi zuen leiho bihurtutako horma batetik. Sarak garrasi egin zien, berarekin ahaztu zirela. Txalupak ez zuen bira eman. Akaso, benetan ahaztu ziren. Edo beharbada, Sararekin ahaztu nahi zuten. Negarrez hasi zen, bi agure haiek beste norabait zeramaten bitartean.\nKolpe batez zabaldu ditu begiak hamar mila metro itsasoaren gainetik. Zerua oskarbi, eta alboan adineko gizon bat dago eserita esku artean liburu mardul bat duela: Thomas Mannen Mendi magikoa. Aurrean haur bat dago, gailu elektroniko batean Alizia herrialde miresgarrian ikusten. Gero leihatilatik kanpora begiratu du, hodeiak gainaldetik ikusteko. Ez dio garrantzi handirik eman izan berri duen ametsari, eta segituan egin dio uko bere bizitzako momentu edo sentsazio bat adierazi nahi duela pentsatzeari. Firenzeko aireportuan erositako aldizkaria zabaldu du.\nAurikularrak jarri ditu eta musikaren aplikazioa zabaldu du mugikorrean. Zer entzun pentsatzeko denborarik hartu gabe, aurretik entzuten ari zenarekin jarraitu du: Erica Mou abeslari gaztearen È diskoa. Hamar mila metro itsasoaren gainetik begiak itxi ditu berriro.\nAlboko gizonak esnatu du Bartzelonara iritsi berritan. Motxila txiki batean sartu du Thomas Mannen liburua. Erdi lotan eman dizkio eskerrak eta burua mugituz ez dela ezer erantzun dio gizonak. Konturatzerako desagertu da hegazkineko erdiko korridoretik. Lepoko ariketa batzuk egin ditu Sarak, postura txarrean lo egitearen minak kentzeko. Azkena irten da hegazkinetik, eta azafatari agur esan ostean Prat-eko terminalean galdu da irteera aurkitu nahian.\nKanpora atera denean, bero sentsazioa aireportuko aire girotuarekin kontrastean. Merkurioak 26 gradu markatzen ditu arratsaldeko hiruretan. Eguzkitako betaurrekoak jantzi ditu eta zigarro bat piztu. Sentsazio arraroa da. Gaztaroko lurretan dago beste behin, baina arrotz sentitzen da, inguruak baztertu izan balu bezala. Horrek, ordea, ez dio askorik eragiten, beste zerbait da. Toki askotan sentitu da arrotz. Firenzen bertan lehenengo urtean edota Dublinen pasatu zuen denbora guztian. Ez zen inoiz bertako sentitu. Baina Kataluniara itzuli eta etxean bezala ez sentitzea... oso arraroa egiten zaio. Zergatik galderak baino gehiago nola galderak kitzikatzen du. Nola iritsi da puntu horretara? Nola bukatu dute Sarak eta bere jaioterriak bi ezezagun izaten? Seguru Bartzelonara iristen diren milaka eta milioika turista etxean bezala sentitzen direla, Sara ez bezala.\nBaina bertako sentitu nahi du. Nahiz eta lau egunetarako joan bere jaioterrira, ez du kanpotar sentitu nahi behin bertako sentitu zen tokian. Zigarroa amaituta, zerbait jatera joan da aireportu barrura. Arratsalde osoa bidaiatzen pasatu behar duela kontuan hartuta, tripak baretzea ez da estrategia txarra. Pare bat sandwich bakarrik jan ditu, ordea, laranja freskagarri batez lagunduta. Gero kafe bat, kafeina dosia behar baitu. Eta buruan bueltaka eta bueltaka aitak esan nahi dion zera. Urduritasun sentsazioa barruak nahasten. Jakin nahi, baina aldi berean harea mugikorretan sartzeko beldurra. Komunera joan da. Kanila zabaldu eta aurpegia busti du. Ispiluari begira geratu da; nekatuta ikusi da eta eskua bekokitik behera irristatu du. Paperarekin lehortu ostean, aurpegiari begira geratu da zerbaiten bila bezala. Neska gaztetxo batzuk sartu direnean, bere islari so egiteari utzi eta ilea askatu du berriz lotzeko. Tren geltokira abiatu da.\nTrenez Manresara eta Manresan autobusa galdu eta gero, taxi bat hartu du Gironellara. Bere herrira bidean, bere etxera bidean. Taxi gidariak altuago jarri du irratiaren bolumena. Dirudienez, arrazoi pertsonalengatik eman du dimisioa Jose Manuel Castelao Espainiako goi karguak, eta ez astearteko adierazpenagatik: “Legeak emakumeak bezalakoak dira, bortxatzeko daude”. Sarak sekulako sumindura aurpegia jarri du, baina gidariak ez dio kasu handiegirik egin eta Sarak ez du gaiaren inguruan hitz egiten hasteko gogorik.\nZazpiak inguru dira herrira iritsi denean. C-16 autopistatik irten, eta C-1411a bidea hartu du ibilgailuak. Herria alderik alde gurutzatu dute Katalunia hiribidean aurrera. Hamazazpi urtez egon da Sara handik urrun, dena ezberdina egiten zaio. Zaharragoa. Denborak abandonatu duela ematen du. Haurtzaroan kale haietan jolastu zen, eta orain, haurrek albo batera utzi duten jostailuaren gisakoa da herria. Ezagunak zaizkion tabernak identifikatu ditu, baina esku bateko hatzekin zenba ditzake. Kaleak hutsik dira, eta horrek izugarri harritu du jakinik ostiral iluntzea dela. Ez du inolako ongi etorririk espero, baina malenkoniatsua da kaleetan inor ez ikustea. Beste zerbait espero zuen. Bizitza espero zuen.\nHerria iragan eta, Llobregat ibaia igaro ostean, gurasoen etxera iritsi da. Taxi gidariak parean aparkatu du. Behin ordainduta, autotik jaitsi, maleta hartu eta ingurura begiratu du. Dena mantentzen da gogoratzen zuen bezala, baina beste tonu batean, tristeagoa, film zahar bateko eszena iruditu zaio. Sepia koloreko efektua jarri dioten argazki bat. Taxiak alde egin du. Etxe alboan bazen zuhaitz bat. Txikitan, zabu bat jarri zuen aitak adar batetik zintzilik. Muntatu zuen egunarekin gogoratu da, umeek berriarekiko duten antsietatearekin imajinatzen zuen bere burua. Lagundu beharrean, presa sartu besterik ez zuen egin. Eta aitak itxaroteko eta itxaroteko errepikatzen zion. Behin lana bukatuta zegoela esan zuenean, zabuaren gainean jarri, eta aitari bultzatzeko eskatzen zion. Irribarre magiko bat zuen. Gero Ana hurbildu zen, hark ere zabuan jolastu nahi zuela erreguka aitari. Baina Sarak ezetz esaten zuen, mihia aterata isekaz, bera zegoela han, eta gainera, zaharragoa zela. Liskar artean, aita eseri zen zabuan, eta bi alabak bere izter banaren gainean eserita jolastu ziren. Orain, inozentzia puntu batekin gogoratzen du garai hura. Zabua apurtuta dago, eserlekuaren kolorea urratuta, eta soketan lizuna da nagusi. Haizeak nahi bezala mugitzen duen mamu bat da.\nHanburgesa bat afaldu du herriko taberna batean, garagardoarekin lagunduta. Gaztetan asko joaten zen taberna hartara, eta ez du gehiago pentsatu atearen aurrean jarri denean. Jabea aitaren lagun handia zen lehen behintzat, baina ez du ikusi. Honezkero jubilatuta egongo da.\nHozkada ematekotan den hanburgesa plateraren gainean utzi du nork deitu dion ikusteko.\n— Sara, zu zara?\n— Sara! Zu zara!\nEta euforiak hartuta besarkatu dira. Gogor. Indartsu. Urteak elkar ikusi gabe, eta nabaritzen da.\n— Zer zabiltza hemen? Uste nuen haurtzaroko kontuak abandonatuta zenituela. Florentzian bizi zara, ezta? Eta noiz etorri zara?\n— Lasai, lasai, Marta —beste behin besarkatu baitu lagunak—. Ba aita bisitatzera etorri naiz gaur bertan. Astelehenera arte ibiliko naiz hemendik, eta gero berriz buelta Firenzera lanera. Zu zer moduz zaude? Oso ondo ikusten zaitut! Eta nor da mutiko hau?\n— Begira. Hau Pau da, nire semea. Esaiozu kaixo Pau, bera Sara da, txikitako laguna.\n— Kaixo Pau, urte askotarako —eta bi musu eman dizkio zortzi urteko mutikoari.\n— Sara? Zu zara? Zer zabiltza hemen?\nMartaren gurasoak dira. Manuel eta Milagros. Biak Andaluziatik joanak Gironellara 1950eko hamarkada amaieran. Urte asko elkar ikusi gabe, eta sorpresa bat izan da inongo hitzordurik gabeko halako enkontrua. Ostean, gurasoek Pau etxera eramango dutela esan diote Martari, lasai gera dadila Sararekin hitz egiten. Pixka bat lasaitzeko beharra baduela, eta trankil egon dadila gau honetan. Gurasoak haren semearekin joan dira etxera, baina kostatu zaio Martari baietza esatea, asko kostatzen zaio Paurengandik urruntzea.\n— Garun paralisia diagnostikatu zioten, eta bere gainean egon behar dut ia denbora guztian.\n— Eta zure bikotea?\n— Duela zazpi urte banandu ginen. Pau jaio eta berehala. Haur bat izatea karga handiegia omen zen bera bezalako gizon askearentzat —kakotxen keinua egin du eskuekin—, are gehiago garun paralisia izanda. Nahi dituen aitzakia guztiak jar ditzake, baina niretzako tipo hori hil da.\n— Barkatu, Marta, ez nuen...\n— Zer jakingo zenuen bada? Ez da zure kulpa. Hamazenbat urte elkar ikusi gabe? Niri buruz dena jakitea behar genuen! Hala balitz, espiatzen edo ibili zarela susmatuko nuke. Halere, Pau bizitzak eman didan oparirik handiena da, gertatu zaidan gauzarik zoriontsuena.\nBaina zoriontasun horren atzean hainbat zorigaizto ere badaude. Garagardo bana esku artean, egiten duen bero udatiarrarekin oso ondo sartzen baita, zoriontasunaren ñabarduren inguruan jardun dute bi lagun zaharrek. Eskola bereziak eta koordinazio ariketak, psikologo eta medikuen parametro humanoen barruan sar zedin mutikoa. Medikamentu hau emateko, baina lelotuta uzten duenez, beste hau ere bai. Eta bi astean behin azterketa medikoa, ea mugikortasun eta hizkuntza funtzioak behar bezala garatzen doazen. Eta ariketa gehiago. Eta medikamentu gehiago. Eta terapiak eta terapiak eta terapiak. Eta ez da amaitzen inoiz, gizakiak izan behar omen duen bezalakoa izatera ez delako iritsiko. Azkenerako, gaiarekin suminduta amaitu du Martak. Eguneroko sumina dena, baina egunero gertatzen zaizkion gauzak lagun bati hain garbi azaltzean, sumina garbiago ikusten du. Eta gero, medikuntzaren parametroetatik aldentzean, ekonomiaren gaiarekin lotzen da. Joan-etorriak, medikamentuen prezioak, estatuak luzatzen duen aurrekontuak ez duela terapiak eskatzen dituen gastu guztiak ordaintzeko balio. Amorrazioz beteta, garagardoa ia tragoan amaitu du.\nSarak ez daki zer esan. Medikuntzaren eta terapien munstroak nolakoak diren badaki. Baina ez du gaiaren inguruan hitz egin nahi, Martari eskaini nahi dio protagonismo guztia, eta berari buruz ezer esaten ez badu, ezer ez baleki bezala izango da. Adi-adi entzun du lagun zaharrak esateko duena. Pentsatzen du, eta ziurtasun osoarekin nahiz eta urte luzeak diren elkarrekin egon gabe, aspalditik ari zaiola gorputza Martari horrelako momentu bat eskatzen. Barruan gordetako dena, kontzienteki eta inkontzienteki, atera beharrean duela.\nAmaierarako, hitza pasatu dio galdera batekin:\n— Eta non hartu duzu ostatua? Pena handia ematen dit zuen etxe paretik pasatzen naizen bakoitzean, eta pentsatu gero zure familiari gertaturikoa. Nola dago zure aita?\nEtxeko ateari begiratzearekin batera, zerbait ondo ez dagoela konturatu da. Atea puskatuta dago. Ostiko batekin bota izan balute bezala. Gerturatzen hasi da, pixkanaka, pauso ia baldarrez, baina izuak kolpatu du atetik metro batera. Barrura sartu? Ideia ona izango ote da? Eskua luzatu du, jadanik zabalik dagoen atea guztiz zabaltzeko. Indar ikusezin batek geldiarazi du, ordea. Ez du oso ondo ulertzen zergatik, agian ez dago arrazoi bat bera ere hori ulertzeko. Segundo batzuk pasatu eta gero, nahikoak trantze laburretik irteteko, atea guztiz zabaltzea erabaki du. Barrura sartu da. Argi izpi beldurtiekin batera eman du lehen pausoa barrura, eta arratsaldeko izpiek ez bezala, berak aurrera jarraitu du paisaia ilunean. Hauts geruza batek estaltzen du giltzak uzteko erabiltzen zuten mahaia, ia zentimetro erdiko lodierakoa. Han ez da aspaldian inor bizi. Norbait dagoen galdezka hasi da, dardarti. Ez du erantzunik jaso. Dardarti jarraitu du bere ibilian. Lehenik beheko solairuko gela guztiak pasatu ditu. Sukaldean ontziak herdoilak janak daude. Norbaiti harrikoa egitea ahaztu zaio. Euliak dantzan dabiltza desertu ilunean. Eta gortinak zartatuta eta apurtuta. Egurrezko mahaiaren gainean aiztoarekin egindako markak daude. Julia x Andres. Marka horietatik harago, data bat dago errotuladore batekin idatzita: 25-8-2008. Ez du inongo esplikaziorik datak. Utzikeria hark oraindik gehiago beldurtuta, pare bat pauso eman ditu atzera.\nDesolazioa: eremu idor eta bakartia.\n— Sara! Jan platerean duzun guztia, edo bestela, ez zara kalera aterako!\n— Ez! Badakizu ez zaizkidala lekak gustatzen!\n— Ez dizut berriz errepikatuko! Jan! Ez badituzu jaten, ez zara kalera aterako, eta afaltzeko plater bera edukiko duzu muturraren aurrean!\n— Ez! Ez dut nahi!\n— Ez! Banoa!\n— Nora zoaz? Itzuli hona!\n— Ez! Nire gelan entzerratuko naiz! Utzi bakean!\n— Ez zaizu horrelakorik otuko! Zatoz hona! Sara! Zabaldu atea! Sara! Ez dizut berriz errepikatuko! Hiru arte zenbatuko dut, ez baduzu zabaltzen, ahaztu astebetean kalera ateratzearekin!\n— Ezetz! Ez dizut atea irekiko!\n— Hiru! Zabaldu atea derrepentean! Sara!\nEgongelan apaingarri eta objektu guztiak falta dira. Ez dago ez telebista, ez bestelako gailu elektrikorik. Lanpararik ere ez. Eta argazki guztien kristalak apurtuta daude. Buruz behera dagoen bat hartu du eskutan: ama, Ana eta bera ageri dira irribarretsu. Aitak atera zien argazki bat da, Saloura oporretara joan ziren batean. Hirurek zakil bana dute marraztuta ahoan. Lurrera bota du nazkaren nazkaz. Jabetu da gainontzeko argazki guztietan gauza bera dagoela marraztuta. Egongelatik irten, eta goiko solairura igo da. Eskua barandan ipini du eskailerak igotzeko, zenbait apurtuta daude eta beste hainbat azkenetan, eta elurra mendi garaietan bezala pilatu da hautsa barandan. Hauts-jauzia. Eskailera batekin estropezu egin du, eskuak lurrean pausatuta geldiarazi du erorketaren kolpea. Armiarma bat parez pare du begira. Lau hanketan igo ditu geratzen zaizkion sei eskailerak. Ezpal bat sartu du eskumuturrean. Eta panikoak eraginda, behin goraino igota, hormaren aurka jarri da bizkarrez, lurrikara bat izan balitz bezala. Izan da-eta lurrikara bat, metaforikoa bada ere. Bere oinpeko lurra, hain segurua eta sendoa dirudiena, mugitzen eta zatitzen dabil, eta horrelakoetan zaila da orekari eustea.\nAzken erronka begien aurrean. Erronken erronka. Goiko solairuko korridorera begiratu du, eta azken atea zabalik ikusi du barrutik iluntasun handiagoa irteten dela. Bere logela izandakoa, bere zitadela, bere gotorlekua, bere babestokia handik alde egitea egokitu zitzaion arte. Pauso dardartiz, esku ahurrak behin ere hormaren hoztasuna utzi gabe, gelara abiatu da. Atearen aurrera iritsi da orainaldiari eta iraganari buruzko pentsamendu antzuak nahasiz. Anarkiaren A esprai gorriz. Eta pertsianak behean daudenez, ez du ezertxo ere ikusten. Oina non jartzen duen oso ondo jakin gabe, instintuari jarraituz, leihora hurbiltzea lortu du. Zalantzati, azkenean, pertsiana igotzea pentsatu du. Arratsaldeko argi gorria kolpez sartu da, uholde baten moduan.\nHasieran argiak itsutu du. Gero, gelan zehar dauden objektuen siluetak nabarmentzen hasi dira, eta objektu bakoitzaren esentziarekin betetzen joan dira siluetak pixkanaka. Momentuak sorgindu du. Pertsiana ez du guztiz goraino igo, eta argiak erdizka argitzen du gela. Itzalaren eta argiaren arteko jolas bat dirudi. Jolas horretan, bost pauso eman ditu aurreraka gelaren erdira iritsi arte. Txoko guztietara begiratzen du, ikusten duena sinetsi ezinik. Etxetik joan zen azken egunean utzi zuen bezalaxe dago, denborari handik pasatzea ahaztu balitzaio bezala. Egurrezko ohe hura, hostoen formak dituzten kolore berdeko izarak, pelutxezko hartza lazo gorri batekin lepoan. Oraindik han dago. Gau-mahaiaren gainean liburu bat. Markagailua erdialdean. Gelaren beste aldean dagoen apalera begiratu du, han daude Maria Milagros irakasleak irakurtzera derrigortzen zituen liburuak. Espainiako 98/27 belaunaldietako autoreak, Valle-Inclánetik García Lorcara Barojatik pasatuta. Alboan, diskoak. Lehenengoa beti Silvio. Ondoren, Queen. Eta argazkiak. Inoiz gehiago jantziko ez dituen arropa horterekin ageri da lagunekin batera. Leihorantz hurbildu da. Bioleta moreak daude leihoaren alboan. Norbaitek loreak ureztatzen jarraitu du ez zitezen zimeldu. Eskua estudioko mahaian jarri du. Birraitonarena zen, gereziondoa. Gogoratzen zuen bezain leuna. Hormetan, argazkiak eta marrazkiak eta posterren bat. Gauean irakurtzeko erabiltzen zuen lanpara txikia estudioko mahaiaren gainean dago. Irrati-kasete zaharra. Alde egin zuenean bezala.\nEta bat-batean, errealitatea: geratzen diren objektu bakarrak ohea eta birraitonaren mahaia besterik ez dira. Ohea apurtuta dago, erre orbainak egurrean zein izara nahasietan. Eta mahaiaren gainean zaborra pilatuta eulien paradisu. Beheko solairuan bezalaxe, argazki guztietan zakilak daude marraztuta, eta pelutxezko hartza atearen atzean dago, lehertuta, barruko kotoiaz inguratuta.\nKorrika irten da handik. Eskailerak launaka jaitsi ditu, eta ahal bezain laster egin du ihes iraganaren espektro makabro horretatik. Bihotza taupaka, azeleratuta, ez du atzera itzuli begirada.\nBehin nahikoa urrunduta, aztoratuta, Anari deitu dio. Ez du erantzuten, ordea. Eta Las Vegasko erruletan dena galduta Nevadako errepide bazterretan doazen ibiltari demakratuen moduan, maletari tiraka pauso arinean, Gironellara bidean jarri da.\n— Zer dakizu nire aitari buruz?\nEzustean harrapatu du Marta galderak. Pentsatzen zuen aita zegoen bezala egonda, bisitan itzuli zela herrira. Momentuan ondorioztatu du ezertxo ere ez dakiela, eta ez du izan nahi horren berri emango dion pertsona. Gaia alboratzen saiatu da, beste norabide bat ematen solasaldiari; alferrik. Gainera arratsaldeko izu eta ezinegonak eraginda, garagardoaren efektua burura igotzen hasi zaio Sarari, eta bere jarreretan nabaritzen hasi da. Martak ez dionez erantzuten, indarrez heldu dio besotik galdera bera errepikatuz. Askatzeko eskatu dio, hasieran lagunarekin enpatizatuz, baina ez dionez kasurik egiten, azkenerako erdi haserretuta eta tonu txarrean.\n— Begira, Sara, entzun. Ni ez naiz inor zuri horri buruz hitz egiteko. Ezin dizut ezer esan.\n— Gironellara itzuli naiz ez dakit zenbat urte eta gero. Anak eskatu zidan etortzeko aitak zerbait esan behar zidalako. Baina etxera joan naiz eta han ez da inor bizi duela batek daki noiztik. Auskalo zu han egon zaren aspaldian, baina ez nizuke joatea gomendatuko. Gainera, Anak ez dit deirik hartzen ez itzultzen. Galduta nago, ez dakit ezer. Ziur ezin didazula ezer kontatu? Amorratzen hasia naiz honekin guztiarekin. Badakizu zer den zure txikitako herrira itzuli eta arrotz sentitzea? Badakizu zer den hori? Munduko beste edozein tokitan bezala nago nire etxean. Pentsio batean lo egin behar dut, pentsa. Eta orain nire txikitako lagun batek ez dit ezer kontatu nahi?\nSekulako kolpea eman du plastikozko mahaiaren kontra, Martak ez baitio begietara begiratzen. Gaineko edalontziak lurrera erori dira. Zerbitzaria kanpora atera da zer gertatzen den jakitera. Martak ez dela ezer esan dio, baina handik bidali ditu errespetuarekin. Ez omen du eskandalurik nahi tabernan. Martak berean jarraitzen du, ez dela ezer esanez, momentuko haserrealdi txiki bat besterik ez. Bigarren abisua eman die. Baita hirugarrena ere. Laugarren abisurako, Sara eserlekutik altxatu da, eta mespretxuzko hitzez agurtu ditu zerbitzaria eta txikitako laguna.\n— Sara! Itxaron! —oihukatu dio geroz eta urrunagotik Martak.\nEz dio kasurik egin, bere bidean aurrera jarraitzen du espaloi ezagunen gainean arrotz. Atzetik korrika heldu da Marta, nahiz eta Sarak bere presentziari muzin egiten dion. Bere aurrean jarri da, bidea oztopatuz, eta bi sorbaldetatik heldu dio lasaitzeko eskatuz. Lasaitu eta hitz egiten jarraituko dutela. Sarak beste aldera begiratzen du, aldi berean pausoa ematen saiatzen delarik. Martak indar gehiagoz heltzen eta geldiarazten du.\n— Azalpen minimo bat besterik ez nuen eskatzen! Laguntza pixka bat besterik ez! Hain zaila da hori?\n— Ulertuidazu, Sara. Hori zure ahizpak edo izebak kontatu beharko lizuke. Familiako kontuak dira. Ez naiz pertsona aproposa sentitzen horretarako. Mesedez, ulertuidazu.\nZigarro bat atera du poltsatik eta piztu.\n— Konforme. Orain utz iezadazu lotara joaten.\n— Bihar lasaiago egongo gara.\n— Bai, bai. Adeu, Marta —esan dio bizkarra emanez eta eskuarekin agurtuz.\nAtzetik, Martak tristuraz begiratzen du. Gorputz zati horretatik ezagutzen zuen Sara desagertu izan balitz bezala edo. Beharbada egun aldrebesa izan du, baina hala eta guztiz ere, urruntzen doan pertsona horretan gauza asko aldatu direla iruditu zaio.\nMugikorrak 3:02 markatzen du. Anaren bost dei galdu daude. Begiak erdi itxita, zein tekla zapaltzen duen oso ondo jakin gabe, deia itzuli dio. Segituan erantzun du. Emozioz kargatutako ahots aztoratuarekin mintzo zaio, eta nahiz eta Sarak baretzeko eskatu ez diolako ezertxo ere ulertzen, alferrikakoak dira eginahal guztiak. Arnasa sakon hartzeko abagunearen ostean, zera esan dio ahalik eta garbien: “Aita hil da”.\nGoizeko zortzietarako Anaren deia. Jada prest dagoela pentsio azpian. Gosariaren aitzakian, hitz egiteko geratu dira. Aspalditik bizi da Bergan bere senarrarekin eta erabat beharrezkoa denean soilik etortzen da jaioterrira. Hori erantzun dio non bizi den galdetu dionean ahizpak.\nArin jaitsi da kalera. Ana etxeen hormei begira harrapatu du bizkarrez. Agian berak ere nostalgia puntu bat sentitzen du. Egunon batez agurtu du atetik irten bezain laster, eta Anak bira eman duenean, sekulako sorpresa hartu du: ahizpa haurdun dago, eta ez zaiola askorik falta dirudi.\nEz dute aitari buruz hitzik esan lehenengo segundoetan. Testuinguru egokiago baten bila, kafetegi batera hurbildu dira gosaldu eta esateko duten dena esateko. Baina ez da erraza eremu publikoan pribatutasun pixka bat bederen aurkitzea. Tentuz dauden belarriak, nora begiratu hoberik ez duten begiak.\nKafetegiko izkina marjinalean jarri dute begia esertzeko, ez dute inork molestatzerik nahi.\nBarran bi kafe eskatu dituzte, bat hutsa eta bestea ebaki deskafeinatua makinakoa. Bi laranja zuku natural eta ogi txigortua marmeladarekin. Eser daitezela nahi duten mahaian, hara eramango duela dena esan die adineko zerbitzariak. Cristina izena du eta amaren laguna zen. Txokoan eseri dira bi ahizpak.\n— Eta noizko umea?\n— Urriaren 27rako esan didate. Gutxi falta da —tripa igurtziz.\n— Ba pozten naiz, Ana. Eta izenik aukeratu al duzue? Zer da, neska ala mutila?\n— Neska. Silvia jarriko diogu izena. Aitak aukeratu zuen, Silvio Rodríguezen disko bat entzuten ari zen bitartean.\n— Aitak aukeratu zuen, e? —esan du tonu baxu eta etsituan ia.\nCristina azaldu da mantso-mantso, metalezko erretiluaren gainean kafeak, zukuak eta ogi txigortuak dakartzala.\n— Hemen duzue dena —eta ahizpa zaharrenari begiratu dio—. Sara zara, ezta? Zenbat denbora! —bi musu eman dizkio—. Sartu zarenean Anaren lagun bat izango zinela pentsatu dut, baina gero gogoratu naiz. Berriz ikusiko ez zintudalakoan... Eta zu, Ana, zer moduz? Laster beste bat gehiago izango zarete etxean! Zorionak!\n— Bai, Cristina, gutxi falta da. Desiratzen gaude biok. Ea dena ondo ateratzen den.\n— Bai, noski! Positibo izan behar da.\nBeste zenbait hitz esanda alde egiteko keinua egin du, baina bira erdia eman du aurpegiko keinuak aldatzearekin batera.\n— Ez nuke behar ez den lekuan muturra sartu nahi, baina egia al da zuen aita hil dela?\nBurua makurtu dute biek.\n— Bart gauean hil da —hasi da Ana—, bihotzekoa izan du eta ez da buelta emateko gai izan.\n“Sentitzen dut” bat atera zaio barru-barrutik. Barrara joan da berriz ezer gehiago galdetu edo esan gabe.\nBeste behin, txoko marjinalaren bakardadean.\n— Aita hil da, beraz.\n— Bai. Bihotzekoa. Erreanimatzen saiatu ziren, baina alferrik. Ez zen ospitalera iritsi.\nIsilik geratu dira bost segundo amaiezinez.\n— Azalpen bat nahi dut. Nik alde egin nuenetik gaur arte. Detailerik txikiena ere jakin nahi dut.\nSararen ahotsa sendo agertu da, oso garbi du zer jakin nahi duen eta ez du alferrikako itzuli-mitzulietan ibili nahi.\nAnak emozioak kontrolatu nahi ditu, baina hasperen itoak tik kapritxosoen gisa espresatzen dira. Ahotsa umel eta begiak gorri. Malkoz bustiak egon direnaren arrastoak: dirdira. Eskuak ezin ditu geldirik mantendu. Ezkerra dardarka hasten bazaio, eskuin eskuarekin heltzen dio indarrez, baina eskuina hasten zaio dardarka segituan. Sarak indartsu heldu dio eskua, tinko, sendo, dardararen espresio guztiak hutsal bihurtuz.\n— Esplikazio bat, faborez.\n— Ez da erraza, Sara.\n— Dena jakin nahi dut, eta ez naiz hemendik mugituko dena jakin arte.\nHitz totelka hasi da mintzoan, ideiak bortxaz elkar loturik. “Zu joan zinenean, aita... aitak hondoa jo zuen”.\nSarak alde egin zuenean, Josep Balleti gainera erori zitzaion habea. Pixkanaka, ordea. Emaztearen bat-bateko heriotza kolpe latza izan zen, baina Sara eta Ana oraindik alboan zituen. Alaba zaharrena Bartzelonara joan zenean, beste kolpe bat izan zen. Halere, Bartzelona hurbil zegoen, edozein momentutan itzul zitekeen etxera. Hori pentsatzen igaro zituen Sarak Historiako lizentziatura egiten pasatu zituen lau urteak. Dublinera joan zenean, ordea, baratzea belar txarrez bete zen.\n2001eko martxoaren 14an, autoa hartu zuen. Soldadutzako lagun bati bisita egitea otu zitzaion, eta Lleidarantz abiatu zen oraindik arazorik gabe funtzionatzen zuen R5a. Gironellatik atera eta segituan, auto istripua. Lurra labainkor omen zegoen eta kamioneta bateko gidariak kontrola galdu eta aurrez jo zuen R5a. Mirari bat izan zen handik bizirik irtetea, baina agian hobe izango zen bertan hil izan balitz. Kolpearen ondorioz, buruko hainbat lesio izan zituen. Mugikortasunean eta mintzamenean arazoak izateaz gain, memoriaren funtzioak okertu zitzaizkion. Egoera begetalean geratu zen ia. Bizirik eta hilda.\nAna Bartzelonako unibertsitatean ikasten hasia zen: Artearen Historia. Inoiz ez zion esplikatu inori, baina barne-barnean miresmen berezia sentitzen zuen bere ahizpa zaharrenarekiko, eta haren pausoen atzetik joan zen bidea egiten. Eta jarraituko zukeen baldin eta ezbeharrak dena hankaz gora jarri ez balu...\nKlaseak amaitu eta etxera itzultzen zen berehala aita zaintzera. Egunero goizeko bost eta erdietan jaikitzen zen. Gosaria prestatu, gosaldu, aita esnatu, garbitu, gosaltzen eman, Ana bera dutxatu, bizilaguna etorri arte itxaron eta berandutzen bazen, ziztu bizian autoan Bartzelonaraino joan, klaseetan arreta jarri, liburutegitik pasa, mokadu bat jan, arratsaldeko klaseetan arreta gehiago jarri, tutoretzak, berriz autoan ziztu bizian etxera bizilaguna bostak arte geratzen baitzen, paseo bat eman etxe ingurutik aitarekin medikuaren gomendioz, afaria eta hurrengo eguneko bazkaria prestatu, aitari afaltzen eman, telebistaren aurrean utzi berak afaltzen zuen bitartean, aita ohean sartu, garbigailua jarri, harrikoa egin, arropak zabaldu, plantxatu, klaseko lanak egin eta gauerdian ohera sartu. Egunero. Horri gehitu behar zitzaizkion gerta zitezkeen aldaketak eta momentuko gertakariak. Sekulako jipoia ematen ari zitzaion bere gorputzari; hilabete batean, hezurretan eta neka-neka egina zegoen. Bigarren lauhilekoko ikasgaiak bost ziren, eta bakarra gainditu zuen. Artearen historia alde batera uztea erabaki zuen uda hartan, bere tokia aitaren ondoan zegoela sentituz.\nOso luzea, luzeegia egin zitzaion uda hura. Etxetik irteteko aitzakiaren baten bila ibilita ere, ezinezkoa zitzaion aita bakarrik uztea. Baina aldi berean arnasa hartu nahi zuen, trago bat lasai hartu lagunekin, parrandara atera, mozkortu. Etxeko grabitateak gehiegi erakartzen zuen, ordea. Etorkizunari begiratzea blasfemia bat zen, onartezina. Hala, telebistako programen eta modako aldizkarien bidez lokartzen zituen amets utopikoak, analgesiko indartsuak ziren.\nAitak izaten zituen argitasun momentu batzuk, eta Sarari buruz galdetzen zion. Behin baino gehiagotan pentsatu zuen ahizparekin harremanetan jartzea. Zertarako? Alferrik kezkatuko zen, eta gainera ez zuen nahi bere ahizpak hasi zuen ibilbidearekin amaitzerik. Berak bezala bukatzea etxetik ezin irtenda eta zer eginik izan gabe etxe barruan usteltzea? Ez, ez zion horrelakorik opa ahizpari, eta pentsatu zuen bere kabuz egingo zuela leunagoa edo eramangarriagoa egoera hura. Zaila zen, baina, ia hitzik egiten ez zion haragi puska hura bere aita baitzen, eta ezin zuen besterik gabe abandonatu. Zer pentsatuko ote zuten inguruko herritarrek? Bizilaguna ez zen azaltzen etxean ekainetik; Anak bere gain hartu zuen lan guztia, haren bizitzako denbora kentzen ari zitzaiola uste zuelako. Horregatik esan zion behin klaseak amaituta lasai egoteko, bera moldatuko zela aitarekin. Isilpean, eta inori ezer askorik esan gabe edo laguntzarik eskatu gabe, aurrera jarraitzea erabaki zuen.\nIraila iritsi zen. Bizitzak bira eskizofrenikoak emango ez balitu, seguruenik udako azken parrandaren ajearekin esnatuko zen. Edo bikotekidea izan zitekeenaren alboan. Asteartea zen, telebistaren aurrean zeuden aita-alabak. Aita sofan eserita, eta Ana, aldiz, arropa plantxatzen bazkaria prestatzen hasi aurretik. Espainiako kate publikoan ostegun horretan estreinatuko zen telesailaren promozioa egiten ari ziren: Cuéntame cómo pasó. Tramaren nondik norakoak entzun ostean, agian aitari lokartu aurretik jartzeko modukoa izan zitekeela pentsatu zuen. «Igual bere bizitzako pasadizoak gogoratzeko balioko dio». Ilusio sentsazioak hartu eta irribarre egin zuen. Bazekien ez zela sendatuko, baina lehenago zen hartara hurbiltzeko balioko balu... Eta bat-batean, albistegiak hasi ziren. Hasierako informazioaren arabera, hegazkin bat New Yorkeko World Trade Center dorreetako baten aurka kolpatu zen. Ameriketako Estatu Batuak eta mendebalde guztia aho-zabalik utzi zituen momentuaren hasiera zen, munduaren jaun agertzen zen estatuari atzerritarrek euren lurrean egindako lehen erasoa. Menderakaitzak zirela uste zutenei bihotzekoa diagnostikatu zieten. Eta telebistari begira zeudela, bigarren hegazkin batek beste dorrea nola kolpatzen zuen ikusi zen. Emakume baten “O, my god!” atzetik. Anaren begiek ezin zuten sinetsi ikusten ari zirena. Aitarenek, aldiz, ez zuten mugimendu keinu txikiena ere egin.\nAmaren heriotzaren zazpigarren urtemugan izan zen: bisita bat, izeba Doloresena, amaren ahizpa zaharra. Beti bezala, dotorezia dirudun eta pertxenta batekin, handitasun aireak ezin abandonatuta, ilobak eskainitako kafea hartu zuen eskolan eta etxean ikasitako jarrera burges eta antigoalekoarekin. Hilerrian loreak jarri omen zituen, eta aspaldian handik inor ez zela pasatu ondorioztatu zuen. Anak azken urteetan gertatutako gorabeherak aipatu zizkion, eta horrelako gauzetarako denborarik ez zuela esan zion barne amorru batek irentsita. Ez zela aita ez zen beste inorengatik kezkatzeko gauza, nahiz eta berak hala nahi izan. Aita mugitzeko gauza izango bazen, seguruenik hilerritik pasatuko ziren bisita bat egitera, baina ezin.\nAnak erosketa batzuk egitera joan behar zuen herrira, eta ea aita ordu erdi batez zaindu zezakeen galdetu zion izebari.\n— Lasai, Ana. Pasa ezazu arratsaldea zure lagunekin. Seguru aspaldian ez zarela beraiekin egon. Ez dut ezer egitekorik gaur, eta egongo naiz hemen. Azaldu zaitez nahi duzunean.\n— Ez baina eta ez baina ondo! Hartu ezazu haize pixka bat, diberti zaitez, zure adinean ez zenuke beste ezer egin beharko. Utzi zure aita nire kontu. Ondo zainduko dut.\nBere koinatuaren ondoan eseri zen eta telebistari begira geratu ziren biak Anak kalerako bidea hartzen zuela.\n— Nola utzi zenuen aita sorgin nazkagarri horrekin? —galdetu dio Sarak haserre.\n— Zuk ez dakizu zer den egunero pertsona baten gainean egotea eta zure bizitza osoa aldatu behar izatea. Gainera, zuk ere egin zenien kritika zure nobelan zaintza lanei —Anak ere haserre, badirudi-eta bere erabaki guztiak kuestionatu nahi dizkiola ahizpa zaharrak.\n— Eta zer pentsatzen duzu egin beharko duzula zure haurrarekin jaiotzen denean?\nAna izoztuta geratu da. «Benetan esan du entzun dudana?», pentsatu du bere baitarako. Hor lerro gorri asko pasatu ditu, eta ez dio horrelako ezer onartuko.\n— Nor zarela pentsatzen duzu? Unibertsitatean hasi zinenetik ez duzu etxea zapaldu ere egin. Zenbat lagundu duzu etxean? Zuk ez dakizu zer bizi izan dudan, ez duzu ezta imajinatu ere egiten. Ez zinateke zure haragian bizitzera ere ausartuko. Beti izan zara libre nahi duzuna egiteko. Beti ibili zara hara eta hona zure lagunekin, zure maitaleekin, zuk nahi zenuenarekin. Zuk badakizu ia lagun guztiak galdu nituela urte haietan? Bat-batean desagertu egin nintzen haien bizitzetatik. Nor izan zen lagundu zidan bakarra? Nahiz eta zuri amorrua eman, nahiz eta zuri ez gustatu, berdin zait! Bakarrik nengoen eta izeba Dolores izan zen lagundu ninduen bakarra. Beraz, orain ez etorri hona niri lezioak ematera! Dei bat ere ez zenuen egin. Ez zinen kezkatu ere egin ea etxean ondo ginen, ea zerbait jazo zen, ea aitak gainditu zuen amarena.\nSarak lurrera begiratzen du, baina ez Ana esaten ari denak enpatia eragiten diolako. Ez, ez dio begietara begiratu nahi. Uste du ez duela arrazoirik, uste du gaizki egin zuela izeba Doloresen laguntza onartzeagatik. Nahiz eta urteak pasatu diren, Anak bere ahizparen espresio guztiak ondotxo ezagutzen ditu, eta badaki begirada axolagabe horrek zer esan nahi duen.\n— Benetan? Ez duzu ahalegin txiki bat ere egingo nola bizi izan naizen sentitzeko? Beti izan zara hain hotza nirekin, baina ez nuen uste hain bihozgabe bihurtu zinenik urte luze hauetan! Nire asmo on guztiekin etorri naiz zuregana beilatokian egon beharrean. Eta zuk ere han egon beharko zenuke! Baina iruditzen zait alferrik nabilela zurekin. Ez dakit pena apur bat ere sentitzen duzun aita hil delako. Egia esan, ez dakit zer sentitzen duzun ere. Ez zaitut ezagutzen. Ziur Sara Ballet zarela? Txikitan zu bezalakoa izan nahi nuen, baina uste dut ondo egin nuela, behartuta bada ere, zure pausoak ez jarraitzen. Pena ematen didazu.\nEta haserre bizian, kafetegitik alde egin du Anak. Cristinarengana hurbildu eta bere gosaria bakarrik ordaindu du. Nola doan leihotik ikusten, bakarrik geratu da Sara kafetegiko txoko marjinalean. Bere gogoetan hartu du babesa.\nKonturatzerako, Cristina bere alboan dago. Kafetegia nahiko hutsa dagoenez, ea eser daitekeen galdetu dio. Esker txarreko ez izateagatik, eserlekua mugitu dio.\n— Begira, Sara. Badakit ez nukeela muturrik sartu beharko, baina pena eman dit bi ahizpak horrela ikusteak zuen aita hil berritan. Gogoratzen naiz zein umoretsua zinen, nola ezerk ez zintuen kikiltzen. Beti ibiltzen zinen irribarretsu amaren ondoan, baita lagunekin ere. Zer pasatu zaizu?\nEskutik heldu dio eta indarrez eutsi, justu Sarak lehenago Anarekin egin bezala. Begi iheskor horiek erakarri nahi ditu eta bere begiradaren parte bihurtu. Sarak beste aldera begira jarraitzen du.\n— Sara, faborez, ez izan ume bat!\n— Ba ez tratatu haurra izango banintz bezala! Denek pentsatzen duzue nire bizitza erraza izan dela, dena ondo atera zaidala, dena eskura izan dudala. Ez dakizue ezer ere, ez dakizue ezer nitaz.\n— Ez baduzu ezer kontatzen normala da ezer ez jakitea. Halere, nik badakit Anak zer pasatu behar izan duen, eta benetan diotsut ez dela batere gustagarria izan. Ni nintzen zure aita zaintzera joaten zena Ana unibertsitatean zegoen bitartean, eta hilabete gutxitan nola gelditu zen ikusteak sekulako pena eman zidan. Gainera, zure aita jada ez zen zure aita. Nik kontatzen nizkion zure amak eta biok berari buruz kontatzen genituen gauzak. Neskatxa tentelen kontuak eta horrelakoak. Ez zuen erreakzionatzen, ordea. Ez zen ez pozten, ez nahigabetzen. Ondo egin zuten psikiatrikoan sartzen.\n— Psikiatriko batean egon zen? —eta orduan begiratu dio lehen aldiz Cristinari.\n— Ez dizu kontatu hori? Beno, jakin beharko zenuke eta nik kontatuko dizut. Baina mesede bat egidazu.\n— Zuk esan.\n— Hartu denbora pixka bat eta pentsatu Anak kontatutakoan. Pentsatu nola ibili zen orduko hartan. Gero, beilatokira agertu eta egon zaitez etxekoekin. Familiak batuta egon behar du, eta horrelakoetan oraindik eta gehiago —eskuak indar gehiagorekin estutu dizkio eraztunarekin mina emateraino—. Mesedez eskatzen dizut ezin zaitudalako behartu.\n— Ondo dago Cristina, joango naiz. Orain kontatu falta dena.\n— Zure aita psikiatriko batean sartu zuten, eta atzo arte han egon zen.\nEta horrela jarraitu zuen Cristinak bere bertsioa kontatzen:\nEntzun omen zuen Josep Ballet koinata jipoitzen saiatu zela. Inoiz ez zuen halako oroitzapenik izan Cristinak, ez zuen oroitzen Sara eta Anaren aitak halako jarrera zuenik. Gainera, jakinda nola zegoen, guztiz surrealista iruditzen zitzaion hura guztia. Baina psikiatrek buruko gaixotasun bat diagnostikatu omen zioten, eta medikuek horrelakorik esan bazuten, zerbait zegoelako izango zen. Psikiatrikoko gastu guztiak Doloresek ordaindu zituela ere aditu zuen, agian Anak berak esanda, baina ez da oso ondo gogoratzen. Behin joan zen bisitan, psikiatrikoan sartu eta sei urtera. Eta oraindik beste hainbeste egon zela pentsatzea...\n— Nik ez dudana ulertzen da zergatik ez zen atera. Hainbeste denbora eta gero... Ez dakit. Nik ikusi nuenean hobekiago zegoela iruditu zitzaidan, argitasun momentu gehiago zituela. Egia esan, ez dut ulertzen.\n— Eta Ana?\nBartzelonara bizitzera joan zela esan dio. Izebak alokairuan zituen pisuetako batera, hain zuzen. Ikasketak berriz hastea pentsatu zuen, baina jada ez zuen gogorik, motibazioa falta zitzaion, eta Berriztapena eta Artisautza izeneko kurtso batean eman zuen izena. Hura egin eta gero, ikasitakoaren inguruan lan bila hasi zen, baina ezertxo ere ez. Beraz, sukaldaritzako kurtso batean eman zuen izena, eta amaitzean jatetxe bat zabaldu zuen lagun batekin. Juxtu krisia hastear zenean. Bi urtera itxi beharrean izan ziren. Sekulako ilusioak jarri omen zituen proiektu hartan. Cristinak berak bisitatxo bat egin zion jatetxean, eta benetan ondo jan omen zuen. Geroz eta jende gutxiago azaltzen zela aipatu zion elkartu ziren batean, ordea, eta azkenerako atea betirako ixtea beste erremediorik ez zuten izan. Gero, sukaldari laguntzaile gisa sartu zen beste jatetxe batean. Ez zen erabaki ona izan, ordea. Jabeak sekulako zorrak pilatu zituen, zuloa handiagoa omen zen hilabetetik hilabetera, eta langileek ez zuten sosik ikusten. Urtebete baino gutxiago iraun zuen han. Alde batetik bestera ibili zen, baina ez zuen itxurazko lanik bilatzen. Orduan, jubilatzear zen gizon baten tailerrean topatu zuen lana. Gizonak kontratu bat egin zion, baina urtebetekoa bakarrik. Hasieratik utzi zion garbi jubilatzeko asmoa zuela, eta hori gertatzen zenean, denda itxiko zuela.\n— Tailer txiki horretan jarraitzen du oraindik. Ez dakit noiz itxiko duen jabeak, are gutxiago zer egingo duen Anak. Hori berari galdetu beharko diozu.\n— Eta non du ba tailer txiki hori?\n— Bergan dago. Zergatik galdetzen duzu?\n— Jakiteagatik, besterik gabe —mahaitik altxatu da—. Plazera izan da urte luze hauek eta gero zurekin hitz egitea, Cristina. Honekin iritsiko da bi gosariak ordaintzeko, ezta? Bueltak zuretzat —Cristina zerbait esaten saiatu da—. Bai, badakit Anak berea ordaindu duela, baina hurrengoan etortzen denean gosaltzera, esaiozu nik gonbidatzen dudala. Bitartean sekretua izan dadila. Halere, seguru arratsaldean edo bihar ikusiko dugula elkar. Ondo izan. Ciao.\nEta zigarroa ahoan irten da kalera. Zerura begiratu du. Oskarbi dago. Eguzkiak indartsu jotzen du, eta autoen aurka errebotatzen duten izpiek edonor itsutu dezakete. Eguzkitako betaurrekoak lagun, eskuinera hartu du eta Cristinak adi-adi jarraitu dizkio pausoak, begien bistatik desagertu den arte.


Angela Merkelen aipamen onenak - Victor Mochere\nAngela Dorothea Merkel Alemaniako politikari eta zientzialaria da, 2005etik 2021era Alemaniako kantzilerra izan zena. 2002tik 2005era Oposizioko buruzagi izan zen eta 2000tik 2018ra Kristau Demokrata Batasuneko (CDU) buruzagi izan zen. Merkel izan zen Kantziler hautatu zuten lehen emakumea, eta Ekialdeko Alemania ohian bateratu zenetik lehen kantzilerra. Kantziler gisa bere agintaldian, Merkel sarritan aipatzen zen Europar Batasuneko (EB) de facto buruzagi eta munduko emakume boteretsuena bezala.\nMerkel 1989ko Iraultzen ostean sartu zen politikan, eta laburki, Lothar de Maizière buru zuen Ekialdeko Alemaniako lehen gobernu demokratikoki hautatutako bozeramaileorde izan zen. 1990ean Alemaniako bateratzearen ostean, Merkel Mecklenburg-Vorpommern estaturako Bundestag-eko hautatua izan zen. Helmut Kohl kantzilerraren babesle gisa, Merkel Emakume eta Gazteria ministro izendatu zuten 1991n, gero Ingurumen, Natura Kontserbatzeko eta Segurtasun Nuklearreko ministro bihurtu zen 1994an.\nCDUk 1998ko hauteskunde federalak galdu ostean, Merkel CDUko idazkari nagusi hautatu zuten, eta bi urte geroago alderdiko lehen emakume buruzagia eta Oposizioko lehen emakumea izan aurretik, Wolfgang Schäuble bota zuen dohaintzen eskandaluaren ostean. 2005eko hauteskunde federalen ostean, Merkel izendatu zuten Gerhard Schröder Alemaniako kantziler ordezkatzeko, CDUk, Bavariako Bavariako Batasun Sozialak (CSU) eta Alemaniako Alderdi Sozialdemokratak (SPD) osatutako koalizio handi baten buru.\nKanpo politikan, Merkelek nazioarteko lankidetza azpimarratu du, bai EBren eta NATOren testuinguruan, bai harreman ekonomiko transatlantikoak sendotzea. 2008an, Merkel Europako Kontseiluko presidente izan zen eta rol nagusia izan zuen Lisboako Itunaren eta Berlingo Adierazpenaren negoziazioan. Merkelek eginkizun erabakigarria izan zuen 2007-2008ko finantza krisi globala eta Europako zorraren krisia kudeatzeko.\n2008ko Europar Batasuneko suspertze plana negoziatu zuen, azpiegituren gastuan eta inbertsio publikoan arreta jarriz Atzeraldi Handiari aurre egiteko. Barne politikan, Merkelen Energiewende programak etorkizuneko energia garapenean jarri du arreta, Alemanian energia nuklearra pixkanaka kentzea, berotegi efektuko gasen isurketak murriztea eta energia iturri berriztagarriak areagotzea bilatuz.\nDerrigortasuna, osasun erreforma eta bere gobernuak 2010eko hamarkadako Europako migratzaileen krisiari eta Alemaniako COVID-19 pandemiari emandako erantzuna indargabetu zituen Bundeswehr-en erreformak gai nagusiak izan ziren bere kantziler garaian. 7tik 2011ra eta 2012tik 2014era berriro G2021ko buruzagi nagusi izan zen. 2014an EBko gobernuburu izan zen. 2018ko urrian, Merkelek iragarri zuen CDUko buruzagi kargua utziko zuela alderdien konbentzioan, eta ez zuela bosgarren agintaldirik eskatuko kantzilerra 2021eko hauteskunde federaletan.\nAngela Merkelen aipu onenetako batzuk behean ageri dira.\n"Konpromiso ona denek ekarpena egiten dutena da". - Angela Merkel\n"Izan zaitez beti agertzen zarena baino gehiago eta inoiz ez agertu zarena baino gehiago zarenik". - Angela Merkel\n«Harrian ezarria edo aldaezina dirudien edozer alda daiteke, hain zuzen ere. Gai handietan zein txikietan, egia da aldaketa oro buruan hasten dela». - Angela Merkel\n"Goiko muga bati [errefuxiatuei] dagokionez, nire jarrera argia da ez dudala onartuko". - Angela Merkel\n«Gobernuko buru naizenez, nire ardura da nagusi diren helburu politikoak eta harremanak argiago jartzea. Iragan legegintzaldian egindako erreforma batzuk ulertu ez izanaren arrazoiaren zati bat xehetasunei buruz gehiegi hitz egiten zela izan zen, irudi orokorra sarritan ikusezina geratzen zen bitartean. - Angela Merkel\n«Alemaniako batasunean, zortea izan genuen Mendebaldeko Alemaniaren hainbeste laguntza jasotzeko. Orain, Europan elkarri lagundu ahal izateko zortea dugu». - Angela Merkel\n«Klima aldaketak ez du mugarik ezagutzen. Ez da geldituko Pazifikoko uharteek eta hemengo nazioarte osoak garapen jasangarri bat lortzeko erantzukizuna bere gain hartu behar duelako. - Angela Merkel\n"AEBetako presidenteekin klima-negoziazioak... ez ziren erraza izan iraganean". - Angela Merkel\n"Ez ahaztu askatasuna ez dela inoiz gauzatzat hartu daitekeen zerbait". - Angela Merkel\n"Etortzen den pertsona oro gizakia da eta horrela tratatua izateko eskubidea du". - Angela Merkel\n«Beldurra ez da inoiz aholkulari ona izan, ez gure bizitza pertsonalean, ez gure gizartean. Beldurrak moldatzen diren kulturek eta gizarteek, zalantzarik gabe, ez dute etorkizunari helduko”. - Angela Merkel\n"Niretzat, beti da garrantzitsua erabakia hartzeko aukera guztiak aztertzea". - Angela Merkel\n"Niretzat, pertsonalki, ezkontza elkarrekin bizi diren gizon eta emakume bat da". - Angela Merkel\n"Askatasunak ez du esan nahi zerbaitetatik libre egotea, zerbait egiteko aske izatea baizik". - Angela Merkel\n"Alemania atzerrian jende askok itxaropenarekin lotzen duen herrialdea bihurtu da". - Angela Merkel\n«Alemania terrorismoaren aurkako borrokan dago Frantziaren alboan, beste asko eta askorekin bat eginda. Ziur nago, zailtasun guztiak gorabehera, borroka hau irabaziko dugula». - Angela Merkel\n"Gorrotoak, arrazakeriak eta muturrekoak ez dute tokirik herrialde honetan". - Angela Merkel\n"Ez naiz aditua arlo honetan, baina saiatzen naiz Bundesligarekin eguneratuta egoten. Eta gertuagotik jarraitzen ditut Munduko Kopak eta Europako Txapelketak». - Angela Merkel\n"Batzuetan atzerapen iraunkor gisa hartzen naute, baina uste dut ezinbestekoa eta oso garrantzitsua dela jendea eramatea eta benetan entzutea elkarrizketa politikoetan". - Angela Merkel\n"Uste dut autoetan isuri gutxien sortzen dutenak mundu osoan arrakasta handiena dutenak ere izango direla". - Angela Merkel\n"Fisikan karrera egitea aukeratu nuen, han egia ez baita hain erraz makurtzen". - Angela Merkel\n«Asko galdetu dizut, garaiak asko eskatu digulako; ondo dakit hori. Eta ezin dizut agindu etorkizunean eskakizun gutxiago izango direnik, garaiak eskatzen diguna egin behar dugulako». - Angela Merkel\n"Makurtu egingo nintzateke, baina ez naiz inoiz hautsiko nire izaeran dagoelako emakume indartsu gisa". - Angela Merkel\n«Inoiz ez nuen nire burua gutxietsi. Eta inoiz ez nuen ezer gaizki ikusi anbizioarekin». - Angela Merkel\n"Pertsonalki espero dut eta nahi dut Britainia Handia Europar Batasunaren parte eta zati jarraitzea". - Angela Merkel\n«Alderdiko presidente eta kantziler gisa daukadan erantzukizunaren zatia hartzen dut». - Angela Merkel\n"Gure Alemaniako ekonomia indartsuak ekonomia errealaren eta ekonomia digitalaren bat-egiteari aurre egin ahal izatea nahi dut, bestela lehiaren aurrean galduko dugu". - Angela Merkel\n"Herrialde seguru, oparo eta tolerante bat izan gaitezen nahi dut, nazioarteko talentuaren imana eta mundua moldatuko duten aitzindari eta berritzaileen etxea". - Angela Merkel\n«Ez diot inori esango diru gehiago gastatu behar dugunik. Krisi hau ez da diru gutxi jaulki genuelako sortu, baizik eta diru gehiegirekin hazkunde ekonomikoa sortu genuelako eta ez zen hazkunde iraunkorra izan”. - Angela Merkel\n«Europak errefuxiatuen auzian huts egiten badu, ez da guk nahi genuen Europa izango. Orain larrialdi egoerei erantzuteko aurpegi atsegina erakusteagatik barkamena eskatzen hasi behar badugu, hori ez da nire herrialdea. Aurrera egingo dugu». - Angela Merkel\n«1945ean Sobietar Batasunaren eta Alemaniaren arteko harremanak non zeuden eta orain non gauden aztertzen badugu, hainbeste lortu dugu». - Angela Merkel\n"Aipamen hauekin gozatzen ari bazara, gure klima-aldaketaren aipamen bilduma gustatuko zaizu neurriak hartzera animatzeko". - Angela Merkel\n"Ekialdeko Alemanian, beti mugekin topo egin genuen gure muga pertsonalak ezagutzeko gai izan baino lehen". - Angela Merkel\n«Epe luzera Europa mantentzeko, baina batez ere epe luzera Europa sendotzeko, Europaren integrazioaren lorpenak gorde eta defendatu behar ditugu». - Angela Merkel\n«Materiari eta antolaketari dagokionez, oso ondo prestatuta gaude». - Angela Merkel\n"Indiak lana behar du, Alemaniak jendea behar du, eta lankidetza funtsezkoa da bi herrialdeen behar demografikoak asetzeko". - Angela Merkel\n"Askoz, askoz hobea da elkarri buruz hitz egitea elkarri buruz baino". - Angela Merkel\n"Nire betebehar eta betebehar madarikatua da Europak bide bateratua aurki dezan ahal dena egitea". - Angela Merkel\n«Ez da hitz handiei buruz halako adierazpen batean bakarrik, urtebete, bi, hiru edo bost urteren buruan esan daitekeela baizik: lortu dugu, idatzi duguna». - Angela Merkel\n"Egin dezagun zertxobait gehiago munduko beste leku batzuetan gertatzen denari buruz, zilborrari begira apur bat gutxiago egiten... Esan behar dut oso pozik eta harro samar nagoela Europar Batasunaren parte izateaz". - Angela Merkel\n"Zaharra alde batera uztea hasiera berriaren parte da". - Angela Merkel\n«Agian gogortu egin naiz. Muturreko egoera askoren aurrean egoteak pertsona bat gogortu ohi du. Bizirauteko estrategiak garatu behar dituzu». - Angela Merkel\n«Inork ez zekien nola amaituko zen Gerra Hotza garai hartan, baina amaitu zen. Hau gure bizi-esperientziaren barruan dago... Harrituta nago zeinen ahulak garen batzuetan, eta zein azkar galtzen garen ausardia”. - Angela Merkel\n«Europan ez da inor abandonatuko. Europan ez da inor baztertuko. Europak elkarrekin lan egiten badugu bakarrik lortzen du arrakasta». - Angela Merkel\n«Ez da ezer beretzat hartu. Dena da posible». - Angela Merkel\n«Noski, orduan esango dut uste dudala klima aldaketa erabat pertsonek eragindakoa dela. Posizioak nola garatzen diren ikusi nahi dugu». - Angela Merkel\n"Politikariek neurri berdinetan konpromisoa hartu behar dute pertsonekin". - Angela Merkel\n"Gogoratu irekitasunak beti dakarrela arriskuak". - Angela Merkel\n«Beraz, elkarren arteko errespetuz konpromisoak bilatzen saiatu behar da, baina baita iritzi argi batekin ere. Hori da politika, beti aurrera egiteko bide komun bat bilatzen». - Angela Merkel\n"Elkartasuna eta lehiakortasuna Europako txanpon baten bi aldeak dira". - Angela Merkel\n"Harri zaitez posible denarekin". - Angela Merkel\n«Klimari buruzko eztabaida osoa oso zaila izan zen, oso atsekabea esateko. Ez dago zantzurik Estatu Batuek Parisko Akordioan jarraituko duten ala ez». - Angela Merkel\n"Euroa gure patu komuna da, eta Europa gure etorkizun komuna". - Angela Merkel\n"Kontua ez da aldatzeko gai garen ala ez, baizik eta nahikoa azkar aldatzen garen". - Angela Merkel\n«Terroristei emandako erantzunik indartsuena gure bizitzak eta gure balioak orain arte bezala bizitzen jarraitzea da: norbere buruaz seguru eta aske, arduratsua eta konprometitua. Europarrek erakutsiko dugu gure bizitza librea edozein izu baino indartsuagoa dela». - Angela Merkel\n«Trebetasun berriak ikasteko gogoa oso handia da». - Angela Merkel\n«Badago marra gorri bat gainditu behar ez duguna. Giza eskubideen aldeko konpromisoa da, gizakiaren duintasunaren errespetua. Ez luke konpromisorik egon behar». - Angela Merkel\n"Demokrazian, tolerantzian eta mundurako irekitasunean oinarritutako herrialdea gara". - Angela Merkel\n«Elkarren erantzule gara. Zalantzanak konbentzitzen saiatzen ari naiz. Oraindik lana dago egiteko». - Angela Merkel\n«Ez dugu isolamendurik nahi. Merkataritza irekia eta protekzionismoaren aurka borrokatzea nahi dugu. Gai gogorra izango da G20ko negoziazioen barruan, baina dokumentu politiko bat lantzerakoan, noski laguntza handia izango litzateke guretzat G20ko herrialde guztietako ekonomiek hori onartzen balute". - Angela Merkel\n«Ez dugu nahi igandean erlojuak atzera egitea; erlojuak aurreratu nahi ditugu». - Angela Merkel\n"Guregana datorren jendeak gure legeak betetzea espero dugu". - Angela Merkel\n"Iraganean gutxiegi egin genuen, horregatik errefuxiatuak hartu genituen, gauza egokia zelako". - Angela Merkel\n"Estatu gisa gure ekonomia babesteko betebeharra dugu... Jabetza intelektualaren babesaren alde gaude". - Angela Merkel\n«Gure baloreen alde egin dugu; prentsa askatasunaren, demokrazia askatasunaren, erlijio askatasunaren eta adierazpen askatasunaren”. - Angela Merkel\n"Ausardia izan behar dugu herrialde batzuk beste batzuk baino apur bat azkarrago aurrera egin dezaketela onartzeko". - Angela Merkel\n«Epe luzerako horizonte eta etorkizunean inbertitzen duten enpresak behar ditugu. Garrantzitsua da mugikortasun elektrikoa ahalik eta azkarren merkaturatzeko prest egotea. Teknologia politikarako ikasgai bat izan beharko litzateke. Ez dugu horrelakorik berriro bizi nahi. Ikerketan eta prototipoetan parte hartzen badugu, hurrengo belaunaldiko zelulen ekoizpena Europara edo Alemaniara ekartzeko aukera handiagoa dago». - Angela Merkel\n"Europan aingura egonkorra izaten jarraitu nahi dugu". - Angela Merkel\n«Legezko immigrazio maila jakin bat onartu beharko dugu; hori da globalizazioa... Smartphonearen garaian, ezin dugu geure burua itxi... jendeak ondo daki nola bizi garen Europan». - Angela Merkel\n«Beno, jendea desberdinak dira. Batzuetan, zaila da konpromisoak aurkitzea, baina horretarako aukeratu gaituzte. Dena arazorik gabe horrela joango balitz, ba, ez duzu politikaririk behar lan hauek egiteko. Oso pozik nago, antza denez, Alemanian ere pixka bat aldatu dela horren inguruko ikuspegia». - Angela Merkel\n"Bere bizitza politikari eskaintzea erabakitzen duenak badaki dirua irabaztea ez dela lehentasun nagusia". - Angela Merkel\n"Familia hori uztea erabakitzen duenak ezin du espero betebehar guztiak ezabatzea bere pribilegioak mantenduz". - Angela Merkel\n«Elkarrekin ondo lanean jarraitzeko gai izango gara edo denok berriro eroriko gara gure rol indibidualetan? Dei egiten digu, eta espero dut honen inguruan jarrera komun bat aurkitzea, egin dezagun mundua elkarrekin eta gero gauzak hobetuko dira gutako bakoitzarentzat». - Angela Merkel\n«Bai, orain Alemaniako neskatoek badakite ile-apaintzaile edo kantziler izan daitezkeela. Ikus dezagun." - Angela Merkel\n"Zalantzarik gabe, esan liteke inoiz ez dudala nire burua gutxietsi, ez dago gaizki asmo handikoa izateak". - Angela Merkel\nStephen Schwarzman 2022eko ondare garbia\nCOVID-19aren eragina Kenyako enpresa txikietan


Arauak egiteko espedienteak (2015-2019) - Gardentasun - Xehetasun - gipuzkoairekia\nForu Arauei buruzko informazioa 2015-2019\nAberastuna eta Fortuna Handien arauaren aldaketa\nAktibo finko geroratu jakin batzuen Sozietateen gaineko Zergako tratamendua aldatuko duen foru dekretu araua\nMendeko finantza-ekarpen eta gainerakoak integratzeko eta konpensatzeko araubidea onartuko duen foru arauaren aurreproiektua\nSozietateen gaineko zerga eta beste hainbat zerga aldatuko dituen Foru Dekretu-Araua\nZerga alorreko zenbait aldaketa onartuko dituen foru arauaren aurrepoiektua\nZordun direnen zerrendak argitaratzeko Zergen Foru Araua Orokorra aldatuko duen foru arauaren aurreproiektua\nForu arauen aurreproiektuak 2016\n2016.urtean zerga aldaketa batzuk onartzen dituen araua\n2016ko ekitaldirako konpromiso kredituak\nA15 eta N1 gaitasun handiko errepideetan zati batzuk erabiltzeagatik\nForu Ogasunarekin zerga zorrak edo zehapenak dituztenen zerrenda\nGipuzkoako 2017ko urterako aurrekontu orokorrak onartzen dituen araua\nGipuzkoako zerga sistema Euskal Lege Zibilari egokitzeko araua\nPertsona Fisikoen Errentaren eta Oinordetzen eta Dohaintzen gaineko zergen aldaketak egiten dituen araua langileen enpresan partehartzea bultzatzeko\nZerga ordenamendua aldatzea ELGA eta Europar Batasunetik datozen zuzentarau eta epietara egokitzeko\nForu arauen aurreproiektuak 2017\n1/2017 Foru Dekretu-Araua, zoru klausulen aplikazioagatik ordaindutako kopuruen itzulketak pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan izango duen tratamendua ezartzen duena\n2/2017 Foru dekretu-Araua, hiri-lurren balio gehikuntzaren gaineko zerga aldatzen duena\n3/2017 Foru Dekretu-Araua, Gipuzkoako Lurralde Historikoko Sozietateen gaineko Zergari buruzko urtarrilaren 17ko 2/2014 Foru Araua aldatzen duena jabetza intelektual edo industrialaren ustiapenetik datozen errentak murrizteari dagokionez.\nForu Arau Proiektua, Gipuzkoako Lurralde Historikoko Zergen Foru Arau Orokorra zati batean aldatzen duena.\nForu Arau Proiektua, Itsaso udalerri berria sortzearen ondorioz Gipuzkoako Lurralde Historikoaren 2017. urterako aurrekontu orokorrak onartzen dituen abenduaren 23ko 8/2016 Foru Arauaren III. eranskina aldatzen duena.\nForu arauen aurreproiektuak 2018\n1/2018 Foru Araua zerga arau batzuetan aldaketak sartzen dituena.\n2/2018 Foru Araua Ondarearen gaineko zergarena.\n3/2018 Foru Araua Gipuzkoako Lurralde Historikoaren 2016ko Kontu Orokorra onartzen duena.\n4/2018 Foru araua Gipuzkoako Lurralde Historikoaren 2018.urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen 3/2017ko Foru Araua aldatzekoa.\n5/2018 Foru Araua Herritarren Partaidetzari buruzkoa.\n6/2018 Foru araua Gipuzkoako A-15 eta N-1 gaitasun handiko errepidetan merkantzia garraioan arituko diren ibilgailu astunek zati jakin batzuk erabiltzeagatik ordainduko duten kanona arautzen duena.\n7/2018 Foru Araua Gipuzkoako Lurralde Historikoaren 2019.urterako Aurrekontu Orokorrak onartzen dituena,\nForu arauen aurreproiektuak 2019\n1/2019 Foru Araua, Sozietateen gaineko zergan kultura sustatzeko pizgarriak aldatzen duena.\n2/2019 Foru Araua, Gipuzkoako Lurralde Historikoan Kultur mezenasgoaren aldeko zerga pizgarriak arauntzen dituena.\n3/2019 Foru Araua, 2019. urterako zerga neurriak onartzen dituena.\n4/2019 Foru Araua, Gobernu Onari buruzkoa, foru gobernantza publikoaren esparruan.\n5/ 2019 Foru Araua, Gipuzkoako Foru Aldundiko eta haren organismo autonomoetako langile izateko hautapen probetan parte hartu nahi dutenei eman beharreko zerbitzuengatik tasa bat ezartezen duena.\nForu Dekretuei eta xedapen orokorrei buruzko informazioa 2015-2019\nForu dekretuen eta xedapen orokorren proiektuak 2015\nHainbat atxikipen eta konturako sarreren aldaketak\nMendekotasuna dutenentzako arreta zentroen erabiltzaileen ekarpen ekonomikoa.\nMendeko pertsonak egoitzetan eta eguneko zentroetean sartzeko bidea.\n2016ko lehentasunezko mezenazgo jarduerak ezartzen dituen dekretuaren proiektua.\nHainbat aldaketa pertsona fisikoen errentaren eta sozietateen gaineko zergetan eta eguneratze koefizienteak onartzea.\nHainbat atxikipen tasen aldaketa.\nSozietateen gaineko Zergaren Erregelamendua 1\nSozietateen gaineko Zergaren Erregelamendua 2\nZerga betebeharrei eta fakturazioari buruzko aldaketak.\nForu dekretuen eta xedapen orokorren proiektuak 2016\n12/2016 Foru Dekretua. Ekarpen ekonomikoaren aldaketa.\nForu Agindua 30272016. Diru Sarrerak Bermatzeko laguntza modu mailakatuan ezeztatzekoa.\nLanda garapenerako laguntzak: mugak naturalak eta bestelakoak, klima eta nekazaritza ekologikoa.\nForu Agindua 04/17/0153 LI/2016. Inbertsioak eta gazteak\nEz egoiliarren Errentaren gaineko Zergaren Erregelamendua egiteko prozedura 631/2015\nLehentasunezko mezenazgoko jarduerak 2016\nForu Dekretua PFEZren eta SZren eta hainbat koefiziente aldatzen dituen erregelamendua. 2017\nKontu jakin batzuen titulartasuna duten pertsonen zerga egoitza identifikatzeko eta elkarren laguntzaren esparrua kontu haiei buruz informatzeko betebeharra arauzten duen dekretu proiektua.\nForu dekretuen eta xedapen orokorren proiektuak 2017\n1/2017 Foru Dekretua. Herritarren Partaidetzarako Erakunde arteko Espazioa sortzeari buruzkoa.\n11/2017 Foru Dekretua udako ekintzetan parte hartzen dutenek ordaindu beharreko prezio publikoak ezartzen duena.\n14/2017 Foru Dekretua.Sozietateen gaineko Zergaren Erregelamendua eta 49/2006 Foru Dekretua aldatzen duena.\n15/2015 Foru Dekretuaren aldaketa\n15/2017 Foru dekretua, zerga betebehar formalak eta fakturaziokoak aldatzen dituenak.\n16/2017 Foru Dekretua, urteko mesenazgoko lehentasunezko jarduerak arauzten duena.\n18/2017 Foru Dekretua, Pasaiako Portuko Marinelen ostatuagatiko prezio publikoak arautzen dituena.\n24/2017 Foru Dekretua, mendekotasun egoeran dauden pertsonen prestazio ekonomikoak arautzen dituena.\n26/2017 Foru Dekretua, zerbitzuen erabiltzaileen gehieneko ekarpen ekonomikoak arautzen dituena.\n31/2017 Foru Dekretua, PFEZaren eta SZaren erregelamenduak aldatzen dituena 2018an aplikatuko diren eguneratze koefizienteak arautuko dituena.\n32/2017 Foru Dekretua, zerga betebehar formal batzuk garatzen dituen erregelamendua aldatzea aruzten duena.\n380 LI/2017 Foru Agindua, uztailaren 14koa, Gipuzkoan seinaledun karramarroaren arrantza arautzen duena.\n475 LI/ 2017 Foru Agindua, 2017ko abuztuaren 11koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoan 2017/2018 kanpainarako ehiza aldiak eta baldintza orokorrak finkatzekoa.\n6/2016 Foru Dekretuaren aldaketa.\nForu Agindua 2017ko denboraldian ibai arrantzaren aprobetxamenduari buruzkoa.\nForu Agindua 2017ko denboraldian Urkuluko urtegian arrain espezie inbatzaileen harrapaketa arautzen duena.\nZerbitzuen erabiltzaileek egin beharreko gehieneko ekarpen ekonomikoa. 2017\nForu Agindua, otsailaren 2koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoan arku bidezko ehiza erregulatzen duena.\nForu dekretuen eta xedapen orokorren proiektuak 2018\n0144 LI/2018 Foru Agindua, martxoaren 5ekoa, 2018ko denboraldian Gipuzkoako Lurralde Historikoan ibai arrantzaren aprobetxamenduari buruzko araudi garatzen duena.\n8/2018 Foru Dekretua, martxoaren 6koa, zeinak aldatzen baitu 2016ko apirilaren 5eko 6/2016 Foru Dekretua, Gipuzkoako Lurralde Historikoko nekazaritza ustiategiei landa garapenerako laguntzak ematekoa: mendialdeetako eta muga natural nabarmenak dituzten zonaldeetarako laguntzak; nekazaritza ingurumenaren eta klimaren arloko laguntzak; eta nekazaritza ekologikorako laguntzak.\nForu Agindua 2018ko denboraldian Urkuluko urtegian arrain espezie inbatzaileen harrapaketa arautzen duena.\n402 LI/2018 Foru Agindua, uztailaren 10koa, Gipuzkoan seinaledun karramarroaren arrantza arautzen duena.\nGizarteratze gaietako Aholku Kontseilua sortu eta arautzen duen 32/2009 Foru Dekretuaren aldaketa.\nGipuzkoako Ezinduen Kontseilua sortzeko araudia onartzen duen 1/2003 Foru Dekretuaren aldaketa.\n25/2018 Foru Dekretua, 2018 eta 2019 urteetako mesenazgoko lehentasunezko jarduerak arauzten duena.\nPertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren eta Sozietateen Zergaren Erregelamenduak aldatzen dituen Foru Dekretua.\nZerga kontsulta idatzien eta aurretiazko tributazio proposamenen prozedurak garatzen dituen eta Zergen Aholku Batzordea sortzen duen 49/2006 Foru Dekretuaren aldaketa.\nZergen Foru Arau orokorra administrazio bideko berrikuspenari dagokionez garatzen duen Erregelamendua, 41/2006 Foru Dekretuaren bidez onartua, aldatzen duen Foru Dekretua.\n0466 LI/2018 Foru Agindua, 2018ko abuztuaren 20koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoan 2018/2019 kanpainarako ehiza aldiak eta baldintza orokorrak finkatzekoa.\nGipuzkoako Lurralde Historikoko Zerga-bilketa Erregelamendua aldatzeko For Dekretua\nZega betebehar formal jakin batzuk garatzen dituen erregelamendua eta fakturatzeko obligazioak auratzen dituen erregelamendua aldatzeko Foru Dekretua\nPertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren Erregelamendua eta Sozietateen gaineko Zergaren Erregelamendua aldatzen dituen Foru Dekretua.\nNekazaritza ustiategietan inbertsioak egiteko eta nekazari gazteek enpresak sortzeko laguntzak arautzen duen Foru Dekretuaren aldaketa.\nZerbitzuen erabiltzaileen gehieneko ekarpen ekonomikoak onartzen di\n4/2018 Foru Dekretua, aldatzen duena Gipuzkoako Foru Aldundiko aterpetxeetan zerbitzuak erabiltzeagatik eska daitezkeen prezio publikoak erregulatzen dituen urtarrilaren 19ko 1/2015 Foru Dekretuaren eranskina.\n5/2018 Foru Dekretua, Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Turismo, Gazteria eta Kirol Departamentuak 2018rako antolatuko udako ekintzetan parte hartzen dutenek ordaindu beharko dituzten prezio publikoak ezartzekoa.\n2018 Foru Dekretua, "Elias Querejeta Zine Eskola"n emango diren graduondoko programetan matrikulatzeagatik eskatuko den prezio publikoa ezartzen duena.\nForu dekretuen eta xedapen orokorren proiektuak 2019\n3/2019 FD, zerga betebehar formal jakin batzuk dituen Erregelamendua aldatzekoa.\n1/2019 Foru Dekretoa, jabetza intelektualetik datozen kapital higigarriaren etekinei pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan aplikagarri zaien atxikipen tasa eta konturako sarrera murrizten duena.\n0231/LI/2019 Foru Agindua, martxoaren 11koa, 2019ko denboraldian Gipuzkoako Lurralde Historikoan ibai arrantzaren aprobetxamenduari buruzko araudia garatzen duena.\n2/2019 Foru Dekretua, otsailaren 5ekoa, aldatzen duena Gipuzkoako Foru Aldundiko aterpetxeetan zerbitzuak erabiltzeagatik eska daitezkeen prezio publikoak erregulatzen dituen urtarrilaren 19ko 1/2015 Foru Dekretuaren eranskina.\n17/2019 Foru Agindua, Otsailaren 20koa, Haur, Nerabe eta Gazteen Sustapenerako Zerbitzuko "Udalekuak 2019" eta "Gazte Oporraldiak 2019" udako kanpainaren prozedura arauzten duena.\n4/2019 Foru Dekretua, martxoaren 20koa, Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Turismo, Gazteria eta Kirol Departamentuak 2019rako antolatutako udako ekintzetan parte hartzen dutenek ordaindu beharko dituzten prezio publikoak ezartzekoa.\n0352/LI/2019 Foru Agindua, maiatzaren 17koa, 2019an, Urkulu urtegian, Arrain Espezie Exotiko Inbaditzaileen Katalogoko arrain espezieen harrapaketa arautzen duena.\n15/2019 Foru Dekretua, maiatzaren 21ekoa, zeinaren bidez aldatu egiten baitira Gipuzkoako Lurralde Historikoan mendekotasuna dutenentzako arreta zentroen erabiltzaileen gehieneko ekarpen ekonomikoak, 2018ko abenduaren 18ko 30/2018 Foru Dekretuaren bidez onetsiak.\n12/2019 Foru Dekretua, apirilaren 16koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoko Haur eta Gazteen Sustapenerako Erakundearteko Sarea sortzeari buruzkoa.\n14/2019 Foru Dekretua, maiatzaren 21ekoa, Elías Querejeta Zine Eskolan emango diren graduondoko programetan matrikulatzeagatik eskatuko den prezio publikoa aldatzen duena.\n0014 LI/2019 Foru Agindua, 2019ko uztailaren 17koa, 2019an Gipuzkoan seinaledun karramarroaren arrantza arautzen duena.\n0071 LI/2019 Foru Agindua, 2019ko abuztuaren 27koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoan 2019/2020 kanpainarako ehiza aldiak eta baldintza orokorrak finkatzekoa.\n17/2019 Foru Dekretua, ekainaren 25ekoa, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren Erregelamendua aldatzen duena.\n18/2019 Foru Dekretua, ekainaren 25ekoa, zerga betebehar formal jakin batzuk garatzen dituen erregelamendua eta fakturatzeko obligazioak arautzen dituen erregelamendua aldatzekoa.\n53/2019 Foru Dekretua, abenduaren 3koa, aldatzen duena maiatzaren 10eko 9/2016 Foru Dekretua, Gipuzkoako Lurralde Historikoko nekazaritza ustiategien aldeko laguntzei buruzkoa: nekazaritza ustiategietan inbertsioak egiteko laguntzak eta nekazari gazteek enpresak sortzeko laguntzak.\n5/2019 Foru Dekretua, martxoaren 20koa, Gipuzkoako Lurralde Historikoko Zerga Ikuskaritzaren Erregelamendua aldatzen duena.\n6/2019 Foru Dekretua, martxoaren 20koa, zerga urraketen eta zigorren araubidea garatzeko Erregelamendua aldatzen duena.\n57/2019 Foru Dekretua, abenduaren 27koa, zeinaren bidez Sozietateen gaineko Zergaren Erregelamendua aldatzen baita kultura sustatzea helburu duten pizgarriak garatzeko.\n55/2019 Foru Dekretua, abenduaren 17koa, zerbitzuen erabiltzaileen gehieneko ekarpen ekonomikoak onartzen dituena eta aldatzen duena ekainaren 2ko 15/2015 Foru Dekretua, Gipuzkoako Lurralde Historikoan mendekotasuna dutenentzako arreta zentroen erabiltzaileen ekarpen ekonomikoaren araubidea arautzekoa.\n56/2019 Foru Dekretua, abenduaren 27koa, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren Erregelamendua, Ez-egoiliarren Errentaren gaineko Zergaren Erregelamendua eta zerga betebehar formal jakin batzuk garatzen dituen Erregelamendua aldatu, eta 2020an aplikatuko diren eguneratze koefizienteak onesten dituena.


Tolosa Zero Zabor - Tolosaldeko Ataria.\n"Erraustegia:ZOR toxikoa ala alternatiba"\nKultur Etxea | Tolosa\n"Erraustegia:Zor toxikoa ala alternatiba" Hitzaldia Pello Zubiria kazetariaren eskutik.\nTolosa Zero Zabor 2017-03-23 11:44 Alternatiba dagoelako ERRAUSKETARIK EZ! Larunbata 17:00tan Donostia (Anoeta)\nIGANDEA 19 DONOSTIARA\nTolosa Zero Zabor 2017-02-15 09:10 Igandea 19 Artzai onetik 12tan manifestazioa\nTolosa Zero Zabor 2016-12-28 09:06\nTolosarrok 26 milloi terdiko zorra izango degu 2051 urterarte inposaturiko ERRAUSKAILU kutsakorra ordaintzeko. Hori da PNV-SE ren kudeaketa, gutxi batzuen...\nErantzuna | Erraustegiaren lanak adjudikatu ditu GHK-k, protesten artean\nTolosa Zero Zabor 2016-12-15 10:20 INPOSIZIORIK EZ!\nInformazio eskubidearen alde erronka.\nTolosa Zero Zabor 2016-12-01 15:36 Informazio eskubidearen alde erronka.\nERRAUSTEGIAren aurrean ere erabakitzeko eskubideai\nTolosa Zero Zabor 2016-11-21 17:18 ERRAUSTEGIAren aurrean erabakitzeko eskubidea dugulako. Azaroak 26 an manifestazioa Donostian.\nERRAUSTEGIA erabakia! Hitza har dezagun. Usurbilen\nTolosa Zero Zabor 2016-10-22 11:16 ERRAUSTEGIA erabakia! Hitza har dezagun. Usurbilen aste buru honetan egiten ari diren herri galdeketa girotzeko egin genuen Lip dub alaia.\nOSASUNAREN ALDEKO gizakatearen BIDEOKLIP alaia eta\nTolosa Zero Zabor 2016-06-03 13:53 OSASUNAREN ALDEKO gizakatearen BIDEOKLIP alaia eta koloretsua, ke grixik gabekoa. Millesker Tolosaldetik bertara gerturatu zineten ehunka familiei, errauskailua geratzea gure esku dago, AURRERA!!\nIGANDEA 29, Osasunaren aldeko gizakatea.\nTolosa Zero Zabor 2016-05-25 09:20 Ingurumena\nIgandea 29, Onkolojikoa eta Diputazioa lotuko ditu OSASUNAren alde egingo den gizakateak. Tolosaldeko herritarroi 4.gunea dagokigu Anoetako sarreran goizeko 11:30tan. Parte hartzeko deia egiten degu, guztion OSASUNA jokoan bait dago. ERRAUSKETARIK EZ!\nOSASUNA eta ERRAUSKETA mediku ikerketa taldearen mezua\nTolosa Zero Zabor 2016-05-23 12:15 Ingurumena\nOSASUNA eta ERRASUKETA mediku ikerketa taldeak egiten duen deia.\nGuraSOS elkartearen deialdia:\nTolosa Zero Zabor 2016-05-17 13:13 LARUNBATEAN (maiatzak 21) "Erraustegiak osasunean izan ditzakeen ondorioak" ekitaldi dibulgatiboa antolatu dugu Orona-Ideon, GURASO, FAMILIA, OSASUN komunitatea. (ORONA-IDEO FUNDAZIOA eraikina, Galarreta-Hernani) Egitaraua: ONGI ETORRIA 16:00-16:25 Gonbidatuei harrera 16:25 Jendeari ateak irekitzea 16:30 Hasiera eta antolatzaileen diosala. OSOKO BATZARRAK 16:30-17:30 Erraustegien eraginen gainean argitaratu den informazio zientifikoaren azterketa, bereziki puntu hauek azpimarratuz: gai arriskutsuen metaketa eta sakabanaketa ingurunean, hondakin-mota ezberdinek sortzen dituzten gai arriskutsuen identifikazioa eta eraginak, eta kaltetutako biztanleengan sortzen dituzten patologiak. HIZLARIA: Fernando Palacios doktorea, Ikerketa Zientifikoen Goi Zentroko zientzialari titularra (CSIC). 17:30-18:00 Osasun publikoan erraustegiak dituen eraginak. Erraustegia eta Osasuna Taldeko txostenaren eta ekimenen azalpena (GEIS) Hizlaria: (GEISeko kide bat) HAURRENTZAKO ERE JOLASAK IZANGO DIRA!!\nErrauskailuaren buletin informatiboa\nTolosa Zero Zabor 2016-05-13 09:19 Ingurumena\nAste buru honetan boikot informatiboari aurre egiteko helburuarekin, Gipuzkoa osoan zehar 600 boluntariok 225.0000 buletin informatibo buzoneatuko dituzte, Errauskailuak ze kalte ekarriko dizkigun informatzeko xedearekin.\nTolosa Zero Zabor 2016-05-12 20:35\nGogoratu behar degu orain Tolosako Udaleko PNVko agintariek derrigortasunaren alde egin zutela hondakin mahai eta beste zenbait erabakietan, orain beraien...\nErantzuna | «Hau ez da organikoa»\nErraustegiaren baimenari errekurtsoa jartzeko deia\nTolosa Zero Zabor 2016-05-09 12:55 Ingurumena\nOhar Garrantzitsua: ERREKURTSOAren inprimakia betetzeko aukera izango duzue asteartean kultur etxean emango dugun hitzaldian jarriko dugun mahaian, edo etxean betetzen baduzue ekarri eta guk emango diogu erregistroa Donostiako Eusko Jaurlaritzaren egoitzan.\nHITZALDIA OSASUNA ETA ERRAUSKETA\nMaiatzaren 10 ean Asteartea arratsaldeko 19:00 tan K.etxean Errauskailuak osasunean izan ditzaken kalteen inguruko hitzaldia antolatu degu Tolosa ZZk, horretarako OSASUNA eta ERRAUSKETA ikerketa taldeko bi mediku izango ditugu bertan.\nTolosa Zero Zabor 2016-05-06 17:48 Maiatzaren 10 ean Asteartea arratsaldeko 19:00 tan K.etxean Errauskailuak osasunean izan ditzaken kalteen inguruko hitzaldia antolatu degu Tolosa ZZk, horretarako OSASUNA eta ERRAUSKETA ikerketa taldeko bi mediku izango ditugu bertan.\nGizakaterako txartel banaketa\nTolosa Zero Zabor 2016-05-04 20:22 OSASUNAREN alde eta ERRAUSKAILUAREN kontra egingo den gizakaterako txartel banaketa egingo degu Larunbatean Trianguloan, eskuratu zurea! gorde zure lekua gizakatean!! ERRAUSKETARIK EZ!!\nOsasunaren aldeko gizakaterako txartel banaketa.\nTrianguloan Tolosa Tolosaldea\nOsasunaren alde egingo den giza katerako txartelak banatuko ditugu Trianguloan Larunbata goizean, eskuratu zurea, gorde zure lekua katean. ERRAUSKETARIK EZ!!\nOSASUNAREN aldeko martxa Andoainen, ERRAUSKETARIK EZ!\nTolosa Zero Zabor 2016-03-11 08:25 OSASUNAREN aldeko martxa Andoainen, ERRAUSKETARIK EZ! Larunbata 12 Etxebarrieta plazan 17:00 tan,Andoainen.\nAmalurraren defentsan eta errauste plantarik gabeko lurralde baten alde egiten degun taldea.\n1 Jendetsua izan da Hernioko azken dantza\n2 Berezia eta jendetsua\n3 Bi anairen arteko istorio handia\n4 Kataluniako erreferenduma babestu dute\n5 Festa hasi besterik ez da egin\n6 Mikel Artolak bosgarren egin du Baigorrin


Eusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariak, Agurtzane Llanok, 'Zure ahotsa entzun dadila! #EuropeanYearOfYouth¡ topaketan parte hartu du, Bilboko Bilborock aretoan - Bilatzailea | Gazteaukera\nAgurtzane Llano Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Saileko Gazteriako zuzendariren iritziz, “EAEko gazteen ahotsari, entzuteaz gainera, jaramon egiten zaio, gero eta gehiago, indartsu eta arrazoiz; hemen, EAEn, eta Bruselan, Europako gainerako gazteekin batera”.\n“Gaur egungo gazteen belaunaldiek prestakuntza, talentu eta motibazio handia dute, eta, Covidaren eta ziurgabetasun ekonomikoaren sasoi hauetan, sakrifizio handien protagonista dira, gainerakoen segurtasuna babesteko eta haien prestakuntzan aurrera egiteko”, nabarmendu zuen Llanok, Europa Egunaren harira batu ziren gazteen talde baten aurrean.\nAgurtzane Llanok, atzo arratsaldean, “Zure ahotsa entzun dadila! #EuropeanYearOfYouth” topaketan parte hartu zuen; topaketa Bilboko Bilborock aretoan izan zen, Bilboko Udalak, Europa Euskadi taldeak eta Arartekok antolatuta. Era berean, Itxaso Erroteta zinegotziak, Inés Ibáñez de Maeztu Arartekoaren ondokoak, Marie Gehrig Europako Itun Klimatikoaren aldeko enbaxadoreak, Mikel Marlaskak eta Andrea Estevek parte hartu zuten.\nAgurtzane Llanoren arabera,' Europako Batzordeko presidente Úrsula Von der Leyenek behin eta berriz esan du ez dugula erantzun faltarik sortu behar, eta bai, ordea, entzuteko jarrerak mantendu behar ditugula. Europak gazte guztiak behar ditu. Horregatik, Euskadin, Gazteriaren zeregina dugu Eusko Jaurlaritzako kudeaketa-arlo guztietan'.\nGazteriako zuzendariak gazteriaren arloan Eusko Jaurlaritzak sustatzen dituen zenbait ekimen aipatu zituen: “Gazteria Lege berria onartu eta sustatu berri dugu; gazteria-estrategia berriak jarri ditugu abian; gure seihileko autonomikoan EB/Gazteria Kontseiluaren aurrean gazteek eta nagusiek partekatzen dituzten espazioei arreta berezia eskaini diegu; gazteria beti islatzen duten gizarte-politikak sustatzen ditugu; emakume gazteek parte hartu behar dute, entzun egin behar zaie eta berdintasun-politika bat zuzendu behar zaie; gazte-eztabaidak sustatzen ditugu, bereziki klimarekin eta ingurumenarekin zerikusia dutenak; emantzipatzeko beharrarentzako irtenbideak bultzatzen ditugu, eta gazteriarekin zerikusia duten ekintzak areagotzen ditugu, era berean, Euroeskualdean eta Pirinioetan dagokigun eskualde-eremuan. Gaur, Europa Egunean, klimari eta ingurumenari buruzko ekintzak eta ekimenak eztabaidatu ditugu”.\nGazteriako zuzendariak azaldu zuenez, haren sailak biderkatu egin du Gazteen Euskal Behatokiaren azterlan eta inkesten zabalkundea.\nAgurtzane Llanok babesa eta maitasuna helarazi nahi izan zizkien “Putin presidentearen indar armatuen eraso krudela eta bihozgabea bizitzen ari diren Ukrainako gizarteari eta gazteei. “Ziurrenik, Kiev-en, Jersón-en, Odessan edo Mariúpol-en, ez zuten denborarik izango gaur maiatzaren 9a dela gogora ekartzeko. Ezta Covidak eragindako pandemiaren ondorioz urte hauetan bizitza galdu duten gazteek eta Mediterraneoko uretan itota hil diren gazte migratzaileek edo Afrikako eta Asiako goseteetan hil diren gazteek ere”.\nEusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariak nabarmendu zuenez, “astelehen hau, maiatzaren 9a, Europa Eguna, erreferentziazko data bat da gazteek gure bizitzako alderdi guztiei buruz eta, bereziki, EAEren eta Europaren etorkizunari buruz adierazitako iritzi eta ideiak entzun daitezen sustatu eta motibatzeko”.\n“Gazteen Europako Urte honek erantzunak eta irtenbideak eskaini behar dizkie azken bi ikasturte hauetan gainerakoengatik hainbeste gauzari uko egin dieten gazte-ahotsei. Gazteen Euskal Kontseiluan parte hartzen duzuenok hala egiaztatzen ari zarete: dagoeneko ari gara egiten. Baina, oraindik, asko duzue esateko. Asko dago entzuteko”, esan zuen Llanok.\nZuzendariak gogorarazi zuen EAEko gazteek Europar Batasunaren, haren erakundeen eta haren jardueraren gainean duen konfiantza-maila altua –% 68–. “EBrengan konfiantza duten gazteen ehuneko hori EAEko herritarren batezbestekoa (% 59) baino handiagoa da; izan ere, 18 eta 29 urte bitarteko gazteria Europarengan konfiantza gehien duen adin-taldea da. Datuak onak badira ere, gazteen parte-hartze handiagoak zifra positibo horiek are hobeak izatea ekarriko du”.\nZuzendariak honako helburu hau duela esan zuen: “gazteak eta haien lehentasunak erabakiak hartzeko prozesuetan integratzea, eta gazteak ardatz dituzten jarduera eta programa gehiago antolatzea”.


'Che', mitoa eta pertsona | Euskal Herria Bildu Zornotza\nErreferente bat bere denbora historikoan eta bere testuinguruan aztertu behar da, erreferente orori, gaurko ikuspuntutik hartuta, erreza litzatekelako bere ekarpenari orrazte kritiko bat egitea. Hamarkada gerrileroak markatu zuen gure belaunaldia, izan ere hitz potoloa, zaila oso guztiz eta edukiz betetzea.\nNorbaitek figura horri eraso edo auzitan ipintzen badu min hartzen dugu, deseroso ipini gaitzake, baina pertsona oro poliedrikoa izaki, gabeziak agertzen dira bere izaera aztertzerakoan, bere egitean sakonduz gero. Zentzun horretan ez dago ezer txarrik pertsona orok hobetzeko baitugu.\nAlgortako Askatasun Deiadar taldeak ozen goratu zuen ahotsa, Onintza Enbeitak Ernesto ‘Che’ Guevarari buruz idatzitako iritzi artikulu baten harira. Batzuentzako ikutuezina izango da, pertsonok monolitikoak izango baikina eta ortodoxia muturrera eroanda, dena ondo egin bailuen. Mitoaren atzeko gizonengan ipini zuen fokua Onintzak eta dirudi batzuentzat (akaso bere burua iraultzaile peto-petoa eta aratza hartzen dutenentzat) ikutuezinezko eremua dala, iraultzailearen soslai gorpuztua hauskorra bailitz…\nMaiz giza pertsonaren osotasuna azalarazteko tipularen metafora erabiltzen dugu, hots: hainbat geruzakin osatuta dagoelako. Pertsonaren izaera ere hainbat geruzarekin hornituta egoten da. Pertsona osoa eta zatikatuta ere bai. Geruza bakoitzak bere bizipen propioa izan dezake eta aldiberean amankomun jokatu beste zatiekin.\nAkaso, iraultzaile adiera garapen luzeko egitekoa litzateke, egile eta eragile aldi berean. Eremu orotan jakituria osoa metatzea ezinezkoa da, batez ere momentu oro gauza berriak asmatzen eta sortzen goazelako. Edozein erreferente, berezkotik mugikorra den araberan, ezinbesteko behar dugu hartu galbahetik igaroaraztea. Belaunaldi bakoitzak bere galbahe propioa behar du eta idatzitako Historia galbahe kritiko batetik pasarazi.\nMitoa ez da ikutzen, ikutzen dena pertsona da, haragizko pertsona eta, tipula bezala, geruza hainbatekin osatuta dago, denetan ezin aurreratuta egon nahiz aurrerakoia izan pentsamenduz. Geure artean ere egon diren edo dauden “erreferenteak” pasa ditzakegu galbahe kritiko batetik eta seguru zeresana emango dutela. Gauzak garapen bezala hartuta gabeziak edozein eremutan ager daitezke eta ez diogu beldurrik izan behar eman beharreko aldaketeei, nahiz batzuetan geure hantuztearekin talka egin.\nJaungoikoa(ak) ez da (dira) existitzen, gizaki garen heinean, aldaketa bizitzako lanabesa bezala hartu behar dugu. Mitoarekin bakarrik geratzea kaltegarria da oso. Onintzak mitoaren barruko leihoak zabaldu ditu, gabeziak azaleratu eta beste behin gogorarazi “pertsona” perfektorik ez dagoela. Danok ditugula geure argi-ilunak eta ilun diren horiek argira ekarri eta edukiz argiztatu behar ditugula.\n– “Hurbiletik eragiten digunari buruz, ezin neutraltasunaz jardun” (Alain Touraine).\n– “Nada es para siempre. El café se enfría, la gente se va, el tiempo pasa y las personas cambian” (Gioconda Belli).


Twitterrek 57 milioi kontu itxi zituen 2017 amaieran | Gadgeten berriak\nDuela pare bat aste Twitterrek agerian utzi zuen 70 milioi kontu itxi zituztela maiatza eta ekaina bitartean. Oraindik zenbateko handiena izan zen, egunero eten zen milioi bat kontu gaindituz. Erritmo hori pixka bat aktiboa izan den arren. 2017ko amaieratik sare sozialak milioika kontu eten dituelako munduan zehar.\nOrain arte ez zegoen datu zehatzik, kontuen kopurua baizik Twitterrek eten egin zuen iazko amaieran. Horrek sare sozialetako kontu faltsuen arazoaren magnitudearen ideia ematen digu.\nIazko azken hiruhilekoan sare sozialak gutxienez 57 milioi kontu eten zituen mundu osoko. Kopuru izugarria da, eta gaur egun konpainiak burutzen ari den goi mailako eteteen erritmo horren hasiera izan zen.\nHilabete hauetan tasa nola nabarmen handitu den ikusten dugun arren. Gaur egun delako Twitterrek egunean milioi bat kontu eten ditu gutxi gorabeheraMaiatzeko eta ekaineko zifrak aztertzen badituzu, litekeena da denbora batez mantentzea.\ndu Twitterren itxitako kontuak troll, erabiltzaile inaktibo, bot eta horrelako kontuetakoak dira. Sare sozialak modu handi batean egindako garbiketa. Akziodun asko oso pozik ez dauden arren, horrek esan nahi du erabiltzaile kopurua gutxitzen dela. Hiruhileko emaitzak aurkezterakoan garrantzitsutzat jotzen den zifra.\nEmaten du Twitterrek dagoeneko kontuen% 2 galdu du garbiketa honekin burutzen ari dira. Laster amaituko ez dela dirudien zerbait, beraz, epe ertainera ekintza horiek sare sozialean dituzten ondorioak ikusiko ditugu.\nArtikuluaren bide osoa: Gadgeten berriak » General » Berri » Twitterrek milioika kontu eten ditu 2017 amaieratik\nAlemaniak beste mugarri bat markatzen du fusio nuklearrerako lasterketan


Zoilo: “Saudi Arabian pelikulak liburu bat bezalakoak direla uste dute, ez dute zinema kulturarik” - Erkuden Ruiz Barroso - Guaixe.eus\nErkuden Ruiz Barroso 2017-12-22 10:51 Kultura Altsasu\nHainbat pelikuletan arte departamentuan dekoratuak egiten parte hartu du Fernando Zoilo altsasuarrak. Tarte bat hartu zuen, baina duela hilabete batzuk proposamen berezi bat jaso zuen: Saudi Arabiako lehenengo pelikulan parte hartzea. Baietz esan zuen. Bertan bi hilabete baino gehiago egon zen, eta duela gutxi itzuli zen herrira.\nFernando Zoilok Saudi Arabiako lehenen pelikulan parte hartu du. Argazkia: Erkuden | Ikusi handiago | Argazki originala\n1. Saudi Arabiako lehenengo pelikulan parte hartu duzu. Nola iritsi zinen proiektu honetan?\nZineman urte asko lan egin dut, eta hots egin zidaten. Erronka handia izan da. Oso leku itxia da bizimodua aldetik.\n2. Nola izan da Saudi Arabian lan egitea?\nOso arraroa izan da. Uneoro otoitz egiten daude, bost aldiz egunean otoitz egiten dute 40 minutuz. Egia esan ez dakit 40 minutuak dauden, baina haien kultua 40 minutukoak dira. Beraz, denda batean baldin bazaude ixten dute eta barruan gelditzen da, kalean bazaude kalean gelditzen zara sartu ezinik... Leku berri bat da, nazio berri bat. XX. mendean sortu zuten basamortuko beduinoak elkartuz.\n3. Zailtasunak izan dituzue, beraz.\nBehar genuena lortzea, adibidez, zaila zen. Zegoenarekin egin behar genituen gauzak, gehien bat palmerak. Eta jendeak lan kultura desberdina du. Zerbait egiteko esaten genien eta mintzen ziren. Pentsatzen dute haiek ez dutela hori egin behar. Oso lasaiak dira ere. Gainera, leku batetik beste batera joateko ordu edo ordu eta erdiko bidaia egiten genuen. Oso gaizki gidatzen dute, eta istripu asko ikusten genituen.\n4. Beroak ere eragina izango zuen, ezta?\nAltsasuko festetan joan ginen, irailaren 17an edo, eta egunean zehar 45 eta 50 gradu artean egiten zituen eta gauean 40 gradu. Lanean eragina izan du, baina ohitzen zara. Bero lehorra da, eta egokitzen zara. Lehenengo egunetan ur asko edaten genuen, freskagarriak... baina gero ohitu ginen eta jasangarria zen. Gainera ez du erretzen. Ni oso txuria naiz eta eguzkiak ematen didanean azkar gorri jartzen naiz, baina han ez. Eguzkitan lan egiten genuen eta ez nintzen erre. Azala lehortzen zen, baina erre ez.\n5. Saudi Arabian ez dago zinema kulturarik. Pelikula hutsetik egin behar izan duzue. Zein zen zure lana?\nGehien bat altzariak egitea. Izan ere, bertan ezin da ezer alokatu. Hortaz, argazki zaharretan liburuetan eta abarretan oinarrituz gauzak egiten ditugu. Gameluendako askak, gameluen gainean eramateko eserlekuak... horrelako gauzak. Dagoeneko existitzen ez diren gauzak eraikitzea. Museoren batek ere utzi zizkigun pieza batzuk, baina altxorrak bezala tratatu behar genituen, eta hortik erreprodukzioak egin. Bertako printzipe batek ordaindu du filma, beraz, gauzak lortzeko edozein lekutan ateak irekiak genituen.\n6. Zenbatek parte hartu duzue filmean?\nGure departamentuan, nagusien eta langileen artean hamar bat egongo ginen. Filmaren zati bat Ingalaterran grabatu da eta beste zatia Saudi Arabian. Beraz, ekoizpen ingelesa eta espainiarra da. Saudi Arabiako jendea ere zegoen lanean, printzesa bat, esaterako. Bera arduratzen zen biografia egiazkoa izateaz, protagonista bere arbasoa zelako.\n7. Beraz, Saudi Arabiako errege bati buruzkoa da filma?\nFaisal lehenengo erregeari buruz, bai. Ume bat zela Ingalaterrara bidali zuten une hartan Ingalaterrak Turkiari armak saltzen ziolako eta Turkiak Meka Saudi Arabiari kendu ziolako. Beraz, printze bat zela, umea, Ingalaterrara bidali zuten gauzak konpontzeko. Horregatik, ere ekoizpenaren erdia Ingalaterrakoa da eta bertan grabatu da. Haiek pentsatzen dute pelikula bat liburu bat bezalakoa dela, eta biografia bat denez, gertatu zen bezala izan behar dela. Ez dute ulertzen akzio pixka bat izan behar duela, fikzioa sartu behar dela ere pelikula hori deigarria izateko. Pelikula ordaindu duen printzeak Ingalaterran grabatutakoa ikustera gonbidatu zigun bere etxetzarrera, bertan zinema sala txiki bat zeukan, eta ikusi ondoren haren arrebak, printzesak, kexatu ziren esanez historia ez zela horrela eta asmatu dutela.\n8. Born a King Saudi Arabiako lehenengo filma izanen da. Zergatik orain?\nPrintze berria, errege izango dena, 30 urteko gazte bat da. Herrialdea modernizatu nahi du, eta beste gauzen artean zinema sartuko du. Martxorako mila inguru multi-zinema irekitzea pentsatuta dute. Pelikula honekin mustuko dituzte. 20 milioi euro gastatu ditu pelikula egiten. Gainera, beste jeke batek ekoizpen etxe bat oparitu dio bere semeari. Hemengoak baino askoz hobea. Polizia erlijiodunari, orain arte izugarrizko boterea zuena, boterea kendu dio eta modernizatzeko hartu dituzten neurrien kontra dauden guztiak atxilotu ditu. Ritz hotelean ditu, baina atxilotuta daude. Herrialdean iraganean bezala bizi da. Dena erlijioaren inguruan mugitzen da. Korana besterik ez dute irakurtzen. Emakumea esklabu bihurtuta dago, orain, dirudienez, gidatzeko baimena izango dute. Baina guztiz tapatuta doaz. Harrigarria da, benetan.\n9. Non grabatu duzue?\nHiriko eskualde zahar batean grabatu dugu, Ibizara joaten den printze batek erreproduzitu duena. Hamar urte pasa du erreproduzitzen. Oso ongi gelditu zaie, adobezkoa da. Eta bertan grabatu dugu, gehien bat. Hiria, berez, oso modernoa da. Eraikinak kristalezkoak dira, forma arraroak dituzte...\n10. Saudiekin harremana izan duzue? Nolakoa izan da?\nOso kuriosoa zen baina kaletik ez zegoen jenderik. Ez genuen ulertzen non sartzen ziren jendea. Bestela, herrietara joaten ginenean jendea oso abegitsua zen. Gainera, turismoa debekatuta dago eta ez daude mendebaldeko jendea ikustera ohituta. Hau da, herrialdean sartzeko bertako norbaiten gonbidapena behar duzu eta lanerako edo negozioetarako sar zaitezke, besterik ez. Beraz, ikusten zaituztenean tea, datilak...ematen dizkizute. Printzeak festa bat antolatu zigun eta arabiarren jantzia jarri genuen eta abar.\n11. Zer nolako esperientzia izan da?\nAberasgarria izan da. Egia esan bertan bi hilabete egon ondoren, azkenengo asteetan itzultzeko gogoak nituen. Gainera, hemen ez dugu ezer entzun, baina Saudi Arabia eta Yemen gerran daude; eta Yemenek misil bat bota zuen eta aireportuan erori zela esan zuten. Saudi Arabiak erori aurretik ikusi zutela esan zuen. Dena dela, eztanda entzun genuen.


3ARRANO.com - 3ARRANO.com: noiz, nola, non\nazken eguneraketa: 2007/04/06\n3ARRANO.com: noiz, nola, non\nEz. Ez galdetu nondik datorren "3ARRANO" izena. Nik ere ez dut gogoan. Gutxi gora-behera bai, badakit "arrano" hori arrano beltzagatik dela, baina zenbakia... Marrazkiak eta logoak sortzen orduak pasatzen nituen garai hartan bururatu zitzaidan "3ARRANO" izena, eta oraindik gogoko dut. Nahiz eta jende ugarik nola ahoskatu ez dakien: batzuek "Arrano" zioten, beste batzuek "JArrano",... "Hiru arrano" ahoskatu behar da.\nEta testua maiuskulaz jartzea ere traba izan ez ote den... Ez dut egoa puzteko egin, kontu estetiko bat da soilik. "3" zenbakiak eta "ARRANO" testuak garaiera bera izan dezan, ez besterik. Hala ere gehienetan "3arrano" edo "3Arrano" (nahiago dut aurrenekoa) ikusi izan dut. Baina tira, nik lehen minuskulaz idazten nuenez...\nEuskal jokoak egin nahi...\nZuetariko bat-edo-batek ezagutuko du DIV, jokoak era erraz batean programatzeko tresna. Nik lehengusuaren eskutik ezagutu nuen eta kalitate exkaxeko joko batzuk sortzen hasi nintzen. 2002. urtea zen. Orain gutxi arte webgunetik jaisteko aukera zegoen, baina lotsagatik-edo kendu egin nituen.\nJokoak baino, gustora sortzen nituenak jokoa hasi aurreko kredituen pantailak eta istorioak ziren. Eta kreditu horietan egilearen izena agertu behar zenez, 3ARRANO izena bururatu zitzaidan. Garai haietan, "3ARRANO Euskal Jokugintza". Geroxeago, uste dut, "3ARRANO Jokugintza Taldea" deitu nuena. Taldea? Ez, ez zen inongo talderik. Baina iruditzen zitzaidan izen horrekin hobeto "salduko" zela.\nBeraz, jokogintza "talde" horren jokoak zabaltzeko webgune bat sortu nuen, oso traketsa, Ms FrontPage Express erabiliz. Eta jokoak soilik jarriz weba oso hutsik ikusten nuenez, gutxinaka edukiak gehitzen hasi nintzen: olerkiak, iritzi artikuluak, konputagailuei buruzko agerkari bat...\n...eta jokoak euskaratzen amaitu\nWebgunea edukiz bete ahala, jokogintza alde batera utzi nuen. Euskarazko edukia interesatzen zitzaidan, bai softwarea, bai idatzizko edukia. Eta poliki-poliki, itzulpenaren munduan sartu nintzen... aurrena programa bat (jokogintzarekin lotua: FPG EDIT), gero joko bat, orain 3ARRANO dena izatera iritsi arte. Aurkitzen dudan eta gustatzen zaidan edozer itzultzen dut, eta webgunearen egitura berriarekin oso erraza egiten zait itzulitakoari lekutxo bat aurkitzea, ez bada Softwarea edo Jokoak atalean, Mediatekan.\nWebgunea Eskoitzatik (Eskoriatzatik) osatzen dut egunero. Nire jaioterritik. Bizi naizen herritik. Non dagoen ez dakienari, Gipuzkoa eta Arabaren arteko mugan dagoela esango diot: Aramaixo ibarra sartaldean, Leintz Gatzaga hegoan, Aretxabaleta ipar eta ekialdean.


Mini Hotel Chale 2022\nGonbidatuen txaleta, Jemet Pioneer Avenue, 88V\n"Chale de Provence" - 2014an 12 zenbaki desberdinetako hotel eroso bat ireki da, Moskuko tren geltokitik gertu. Urrundu mini hotel batetik artea. m. Ligovsky etorbidea posible da 4 minututan, Vladimir eta Dostoievskaya-ra - 10.\nGonbidatu guztiak ostatu-aukera ematen dira Buffet Gosarian," Fibebet "jatetxeko mini hoteletako lehen solairuan zerbitzatzen da, gainontzeko denborak menuan bisitariak eskaintzen dituena Sukaldaritza frankistako espirituan.\nHarrera erlojuaren inguruan irekita dago. Gonbidatu guztiek doako Wi-Fi dute, bideo-zaintzapean aparkalekua dago. Harreran, gonbidatuek kutxa segurua, ekipajearen konpartsa erabil dezakete eta taxi eta txangoak ere ordenatu ditzakete.\nHitzezko hotel ugarien artean, leku berezi bat da CHALET Dent Blanche egoitza pribatuan, mendiko paisaia bitxien artean kokatuta. Bost solairuetako eraikina da, taberna batetik tolestuta, diseinu erosoa eta barruko alpino dotorea.\nMini-hotela 14 gonbidatuentzako diseinatuta dago, horietatik lau haurrak izan daitezkeenak. Bisitari gazteentzat, zirkuitu bikoitzeko bi gela bikain daude. Horietako bat hirugarren solairuan dago eta bainugela du. Beste gela bat beheko solairuan antolatuta dago eta ez da 2 diseinatuta Aurrekoa bezalako pertsona batek eta 4. hemen ere dutxa eta komuna ere baditu.\nSarrera nagusia bigarren solairuaren mailan dago. Gonbidatuek egongela erosoa jasotzen dute sofa leunekin, burkoak eta tximinia bikaina, eta horretan dekorazio harrigarria ispilu-eguzkia da. <:\nJantokitik gertu eskandinaviako estilo tradizio onenetan. Aulki masiboko egurrezko mahai handi bat vintage buffet batekin osatzen da. Leiho handien bidez, edertasun naturalaren panorama harrigarria pozten da eta kristalezko kandelari masiboa mahai gainean ari da. Maila honen sakonean gonbidatuentzako sukaldea eta komuna dago.\n> Hirugarren solairuan egur maisua dago, egur mendigunea duen ohe handi batekin, buruko artifizialez estalita buruko bigunak dituena. Gortina astunen atzean, baso zoragarria irekitzen da, leiho panoramikoen bidez soilik onar daitekeena, baina baita balkoi txiki batera iristeko.\nBeheko solairuan komunak dituzten bi logela daude komun pribatuekin eta bi gela gehiago ohe bereiziekin eta haren dutxa batekin.\nErosotasun handiko mailak horrelako egitura bat behar du bere multimedia zentro propioa izateko, bainuetxea igerilekuarekin eta simuladore gela batekin. Maitaleentzat, sauna eta bainu turkiarra daude. Igerileku erlaxatua gela taberna bihurtu zen.\nzerbitzuko langileentzat gela txiki bat dago bainugela eta estudioko apartamentuak, sarrera bereizi bat duten bi pertsonetan.\nBarrualde guztiak larru, egur eta ehun natural askorekin egiten dira. Igerilekuko hormen behealdea eta haren behealdea harri naturalez estalita dago, eta oporretako horma urrunetik, harrizko estatua bikaina da.\nAdministrazioak zerbitzu osagarriak eskaintzen ditu kuota baterako. Txangoa egin dezakezu autoz, entrenatzailea mendiko eskian gonbidatu edo masaje terapeuta bat erreserbatzeko. Oinarrizko balioak atezainak, gidariak, sukaldariak, baita gelak garbitzeko eta lo egiteko prestaketa beltza ere biltzen ditu.