Euskal herriko ingurumen babestuak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEuskal herriko ingurumen babestuak\nEuskal herriko ingurumen babestuak Euskal herrian dauden lur edo ur eremu kontrolatua da. Arrazoi anitzak izan daitezke (fauna, flora, historia...), baina gune guztiak natura babesteko dira. Adibide batzukː\nUrdaibaiko erreserba biosfera[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nUrdaibai 1984. urtean ingurumen babestu moduan sortu zen UNESCOren bidez, 220km2- ko azalera du eta bere erdigunea Oka ibaia da. Oka ibaia Oiz mendian jaiotzen da eta Mundakara heltzean itsasadar bihurtzen da eta padura zoragarriak sortzen ditu, non txori espezie asko joaten dira emigratzean eta horri esker Iberiar Penintsulan zailak ikusteko diren txori espezie asko ikusi ahal dira Urdaibain. Baina Urdaibaik padura batzuk baino askoz gehiago du, Laga eta Laida hondartzak daude hor ere, Bizkaia osoan ezagutuak, gainera alboan Mundakako hondartza geratzen da, mundu osoan ezagutua surfistengaitik bere olatu luzeei esker. Urdaibaien inguruan Euskal herriko historioan ezagututako leku garrantzitsuak aurkitu ahal dira, hala nola: San Juan de Gaztelugatxe, Ogoñoko Haitza, San Pedroko ermitak eta Omako basoa.\nUrkiola[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nUrkiolako parke naturalak 59,58km2 ditu eta 1989ko abenduaren 29 inaguratu zen ingurumen babestu moduan eta Bizkaia eta Arabaren mungaren erdian dago kokatuta. Urkiola 8 udalez osatuta dago, 7 Bizkaian kokatuta eta 1 Araban; Arabako udala [[Aramaio]a deitzen da eta Bizkaian kokatuta daudenak Abadiño, Amorebieta-Etxano, Atxondo, Dima, Durango, Izurtza eta Mañaria dira. Gainera parkeak flora zoragarria du, 700 espezie ezberdin ingurukoa. Klima freskoa eta euritsua izaten da, horri esker landare eta zuhaitz mota asko hazten dira hor. Faunaz hitz egitean 137 espezie inguru daude (txori, arrain, narrasti...), guztiak bere leku erosoa aurkitzen dute Urkiolan. Urkiolak 15 tontor ditu: Anboto, Elgoin, Orisol, Izpizte, Alluitz, Arrietabaso, Kanpantorreta, Urkiolamendi, Leungane, Mugarra, Saibigain, Untzillaitz, Tellamendi, Aitz Txiki eta Urtemondo.\nEuskal Herriko natura parkeak\nOrriaren azken aldaketa: 5 ekaina 2020, 21:57.


Aldundiak Lantegi Batuakekin batera zentro okupazionaletan garatzen dituen terapia berritzaileak eraginkorrak direla balioztatu du EHUk - Lantegi Batuak\nLantegi Batuak / Prentsa oharrak / Aldundiak Lantegi Batuakekin batera zentro okupazionaletan garatzen dituen terapia berritzaileak eraginkorrak direla balioztatu du EHUk\nAldundiak Lantegi Batuakekin batera zentro okupazionaletan garatzen dituen terapia berritzaileak eraginkorrak direla balioztatu du EHUk\nEuskal Herriko Unibertsitateko ikertzaileek lehenengo aldiz egiaztatu dute Feldenkrais metodoa eraginkorra dela ezintasun intelektuala duten pertsonen zahartzearekin lotutako arazoak prebenitzeko.\nLantegi Batuak taldeko lanbide-zerbitzuaren erabiltzaileentzako proiektu pilotu berritzaile hau finantzatu du Bizkaiko Foru Aldundiak, ezintasuna duten pertsonek lan-inguruan zahartze aktiboa izan dezaten.\nEuskal Herriko Unibertsitateko ikertzaileek frogatu dutenez, eraginkorrak dira Bizkaiko Foru Aldundiak bere erantzukizunpeko Lantegi Batuak taldearen zentroetako plaza okupazionaletan garatzen dituen terapiak; terapia horiek proiektu pilotu moduan gauzatzen ari dira. EHUko Fisiologia Zerbitzuan egin den eta Jon Irazusta doktoreak zuzendu duen ikerketa horrek egiaztatu duenez, mugimendua berriz heziz gero, ezintasun intelektuala duten pertsonen zahartzearekin lotutako arazoei aurre har dakieke. Hori horrela, Feldenkrais metodoaren eraginkortasuna frogatu dute. Metodo horrek, izan ere, mugimendu kontzientea eta arreta gidatua baliatzen ditu, mugimendu-patroi eraginkor eta sanoak bilatzeko, bai eta mugitzeko gaitasunak findu eta posturak hobetzeko ere.\nLantegi Batuak taldeak kudeatzen dituen foru zentro okupazionaletan 32 erabiltzailek (21 gizon eta 11 emakume) sei hilabetez esperimentatu duten bilakaera aztertu du ikerketa-taldeak. Azterketaren arabera, mugimenduaren jakitun izaten ikasiz gero, hobetu egiten dira ezintasun intelektuala duten pertsonen mugikortasuna eta gorputz-oreka. Ikerketa hori nazioartean eragina duen “Research in Developmental Disabilities” aldizkari zientifikoan argitaratu da.\nEzintasuna duten pertsonen zahartze aktiboa lan-arloan\nEzintasun intelektuala duten pertsonen bizi-itxaropenak gora egin du azken urteetan. Gaur egun, Lantegi Batuakeko desgaitasun intelektualdun pertsonen % 61ek 40 urte baino gehiago ditu. Orokorrean, pertsona horiek 50 urte bete ondoren hasten dira zahartze-sintomak nabaritzen, baina lehenago ere izan ditzakete narriadura-sintomak, eta aurretiaz eta zeharka landu behar dira. Bizkaiko Foru Aldundia eta Lantegi Batuak lankidetzan ari dira desgaitasun intelektuala duten pertsonen zahartze aktiboa eta lanbide-egokitzapena sustatzeko proiektu pilotu berritzaile batean. Proiektu horrek 2017an Foru Aldundiaren 140.000 euro jaso ditu, eta, horren bidez, Gizarte Ekintza Sailak honako hau lortu nahi du: narriadura- edo zahartze-sintoma goiztiarrak dituzten edo, edozein arrazoi dela kausa, babes-premia osagarriak dituzten ezintasun intelektualdun pertsonek laneko jardueretan edo jarduera okupazionaletan jarraitu ahal izatea, hala nahi badute, horretarako beharrezko babesak eta baldintzak bermatuta.\nFeldenkrais metodoaren eraginkortasuna\nEzintasun intelektualaz ari gara informazio berria edo konplexua ulertzeko eta gaitasun berriak ikasi eta aplikatzeko gaitasuna nabarmen murritza denean. Halaber, gaitasun murritz hori duten pertsonek zahartze goiztiarreko zantzuak izan ohi dituzte (besteak beste, mugikortasuna eta oreka murrizten zaizkie), eta, ondorioz, areagotu egin daitezke ezintasuna, bizi-kalitatearen galera eta gizartean baztertua izateko arriskua.\n2015eko irailaren eta 2016ko maiatzaren artean garatu zuen azterketa hau EHUko Fisiologia Saileko ikertzaile-talde batek, eta, horretarako, Feldenkrais metodoa erabili zuen, hau da, mugimenduaren gaineko arreta kontzientean oinarritutako sistema, Moshé Feldenkrais fisikako doktore eta ingeniari ukraniarrak garatua. Ikerketan parte hartu duten ezintasun intelektualdun 40 eta 60 urte bitarteko 32 pertsonak 16 pertsonako bi taldetan banatu ziren (esku-hartzeko taldea eta kontrol-taldea). 30 astez, lehenengo taldeko kideek astean talde-saio bat jaso zuten, mugimenduaren bidez beren burua ezagutzeko. Hau da, ahozko jarraibideak ematen zitzaizkien zeregin bat egin zezaten, eta partaide bakoitzak erabakitzen zuen zeregin hori nola burutu. Hala, hainbat aukera aztertzen zituen, egiteko errazena eta ahalegin gutxien eskatzen ziona zein zen erabaki arte. Kontrol-taldeak ez zuen eskolarik jaso, ez eta mugimenduan oinarritutako terapiarik egin ere.\nAzterketa amaitzean, esku-hartzeko taldean egon ziren pertsonek azkarrago egin zituzten ebaluazio funtzionaleko zereginak, eta hobetu egin zituzten mugikortasuna eta oreka neurtzeko probak, kontrol-taldearekin alderatuta. Plataforma estabilometriko baten bidez oreka aztertu zen, eta, horrez gain, honako proba funtzional hauek egin ziren: ibiltzeko abiadura, aulki bat altxatzea, eta oin-oreka. Ariketa horiek guztiak saioak hasi baino lehen eta saioak amaitu bezain pronto egin ziren.\nBeraz, ikerketa honek lehenengo aldiz frogatu du Feldenkrais metodoa eraginkorra dela ezintasun intelektuala duten adin ertaineko pertsonen gaitasun funtzionala eta egoera fisikoa hobetzeko.\nErreferentzia bibliografikoa Jon Torres-Unda, Vanesa Polo, Iratxe Dunabeitia, Iraia Bidaurrazaga-Letona, María García-Gil, Ana Rodriguez-Larrad, Jon Irazusta The Feldenkrais Method improves functioning and body balance in people with intellectual disability in supported employment: Arandomized clinical trial; Research in Developmental Disabilities. 2017ko iraila Research in Developmental Disabilities- The Feldenkreis Method


Erdi aroko azokaren aurkezpena - Ordiziako Azoka (Gipuzkoa)\nZalduntxoek, sorginek eta trobalariek hartzen dituzte Ordiziako kaleak Erdi Aroko Azokan\nOrdiziako Alde Zaharra edo gune historikoa, Erdi aroko edo Aintzinako periaren eskenatoki bihurtzen da. Ordiziako Plaza Nagusia eta bere inguruak itxuraz aldatzen dira eta Erdi-aroko kutsua duen giroa sortzen da, jolas eta kulturako kutsua duen azoka egiteko.\nAzken 21 urte hauetan, Napar Bideak-ek, Nafarroako Artisau Elikagai Elkarteak, ofizioetako artisauek, Ordiziako Udalak eta gu bisitatzera etortzen den jendeak Ordizian antolatu dugu gure “Antzinako Azoka”.\nOrdiziak 1268. urtetik eta lehenago ere mota guztietako merkatariak ikusi ditu bere bideetan barrena igarotzen... artileak, Kantauriko postuak bilatzen baserriko produktuekin batera, gaztak... horrez gain, espezien atea zabaldu zuen Andres de Urdaneta jaiotzen ikusi zuen. Baserriko produktuen asteroko azoka, Idiazabal gaztaren lehiaketa, gure Antzinako Azoka…\n“60 artisau-postutik gora, Erronkari eta Idiazabal gaztak, hestebeteak, marmeladak, txokolateak... larrua, zeramika, loreak, xaboiak, arropa, ukenduak, artilea, poltsak, urregintza, kandelak, sendabelarrak". Horrekin batera honakoak ere izaten dira: haurrentzako tailerrak, zeramika eta landaketari buruzkoak; larrua eta zilarra nola lantzen den erakusteko tailerrak, txikienentzat egurrezko jolasak,\ntxalaparta tailerra, makillajea…, falkoneria erakusketak, forja, beira puztea, ipuin-kontalariak eta kale animazioa Teatrakalacalle taldearen eskutik…)” horretaz guztiaz gozatzeko aukera izaten da asteburu guztian zehar.\nKolorea, usaina, musika, dekorazioa… asteburu horretan Ordizia Antzinako jantziaz apaintzen da eta ekoizleek eta ofizioetako artisauek herria hartzen dute beraien berrikuntza eta jaki onenak eskaintzeko, beti bezala “ekoizlearen eskutik kontsumitzailearengana iristeko".\nEuskal Herriko landa-eremuetako herri txiki eta politetan bizi diren artisauek egiten digute bisita eta maitasunez eta tradizioz egiten duten lana eskaini nahi digute.


Thin-le-Moutier - Wikipedia, entziklopedia askea.\nClavy-Warby, Dommery, Fagnon, Jandun, Launois-sur-Vence, Lépron-les-Vallées, Neufmaison, Neuville-lès-This, Signy-l'Abbaye eta Vaux-Villaine\n313 (%49.6) 310 (%49.1)\nThin-le-Moutier Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 587 biztanle zituen.\n2007an Thin-le-Moutier udalerrian erroldatutako biztanleak 579 ziren. Familiak 228 ziren, horien artean 61 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 73 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 82 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 251 etxebizitza zeuden, 231 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 245 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 231 etxebizitza nagusietatik 191 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 135 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 87 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nThin-le-Moutier udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 340 ziren, horien artean 245 aktiboak ziren eta 95 inaktiboak ziren. 245 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (134 gizon eta 87 emakume) eta 24 langabezian zeuden (7 gizon eta 17 emakume). 95 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Thin-le-Moutier udalerrian 239 unitate fiskal zeuden, 572 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.019,5 euro zen.\n2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 4 iturginak ziren, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.\n2000. urtean Thin-le-Moutier udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.442 hektarea erabiltzen.\nLépron-les-Vallées (4,5 km)\nDommery (5,2 km)\nClavy-Warby (5,5 km)\nVaux-Villaine (6,3 km)\nSigny-l'Abbaye (6,4 km)\nSaint-Marcel (6,9 km)\nGruyères (7,1 km)\nRemilly-les-Pothées (7,2 km)\nJandun (7,3 km)\nNeuville-lès-This (7,3 km)\nLaunois-sur-Vence (7,6 km)\nRouvroy-sur-Audry (7,8 km)\nBarbaise (7,9 km)


Bizikletetarako aparkalekuen sarea - Ayuntamiento de Berriozar / Berriozarko Udala\nBizikletetarako aparkalekuen sarea\nUrriaren 1etik aurrera Berriozarko aparkalekua Iruñeko aparkalekuen sarean sartuta dago. Horrek esan nahi du Berriozarren alta emandako edozein erabiltzailek bi udalerrietan erabili ahal izango dituela.\nZein da tarifa?\nBerriozarko bizikleta-aparkalekuko probaldia bukatutakoan, hau erabiltzeagatik, azaroaren 1etik aurrera, 2 euroko tasa kobratuko da hilean. Tasa honek honetarako eskubidea ematen du:\nBizikleta sareko edozein aparkalekutan aparkatzea, eguneko 24 orduetan eta asteko 7 egunetan, hilabetean zehar.\nBizikleta aparkaleku berean 48 ordu jarraian aparkatzea.\nAparkalekua, bizikleta elektrikoa doan kargatzeko entxufeak dituzten tokietan.\nNola erabili aparkalekuak?\nAurrez alta eman behar da hemen edo ‘NBici-Biziz’ aplikazioaren bidez (IPhone eta Android-erako ). Automatikoki, sarbide-kode bat emango zaizu. Alta eman ondoren, aparkalekuetara sartzeko hiru modu hauek daude:\nSarbide-kodea: sartu kodea botoietan atea irekitzeko.\nTelefono-deia: deitu doan aparkaleku bakoitzean idatzita dagoen telefono zenbakira, alta hartzerakoan eman zenuen telefono mugikorretik. Komunikatzen seinalea entzundakoan, sakatu teklatuko kanpaia eta atea irekiko da.\nOnline: sartu NBici-Biziz aplikazioan, aukeratu aparkalekua, eta sakatu “atea” dioen botoi biribila\nNon daude sareko bizikleta-aparkalekuak?\nBizikleta-aparkalekuen kokapena aparkalekuetako biniloaren QR kodean eta esteka honetan ikus daiteke: https://www.pamplona.es/nbici.\nZaintza eta mendekotasuna: Gaitasun profesionalak egiaztatzeko prozesuari buruzko informazio-hitzaldia\nOinarrizko Gizarte Zerbitzuak, Berriozarko Udalaren laguntzarekin, informazio-hitzaldi bat programat...\t2022ko urtarrilak 27 | Actualidad


Unai Elkoro: "Galdezka datoz herritarrak eta guk, askotan, ez daukagu erantzunik" - Aretxabaleta - Goiena.eus\nUnai Elkoro: "Galdezka datoz herritarrak eta guk, askotan, ez daukagu erantzunik"\nEneko Azkarate Laspiur 2020-05-08 15:00\nPandemiak diru sarreretan eta, ondorioz, udal aurrekontuan nola eragin duen kontatu du Unai Elkoro Aretxabaletako alkateak. Udako jaiez ere jardun du.\nAgintaldi honek "polita" izan behar zuen, baina koronabirusak hankaz gora jarri du guztia, 2020. urtea ez ezik, agintaldia bera ere baldintzatuaz. Zenbateraino baldintzatu du aurtengo aurrekontua?\nAurreikusten dugu %20ko doikuntza bat egin beharko dugula aurrekontuari dagokionez. Bi milioi euro inguru dira gure aurrekontuan. Gainera, hau ez da konponduko aurten. Datorren urtera begira ere aurreikusi beharko da halako edo antzeko jaitsiera bat aurrekontuan. Eta okerrera ere egin dezake egoerak. Horrek ez du esan nahi %20 gehiago zorpetuko garenik. Ezin dugu hori egin. Iazko gerakin bat dugu, 2.600.000 eurokoa.\nDagoeneko iragarri duzue hainbat obra potolo atzeratu egingo dituzuela; adibidez, Santa Kurtz kaleko berrurbanizatze lanak.\nBai, hala da. Horiek baztertu egin ditugu. Saneamendu lanak, urbanizazio lanak… bertan behera geratu dira, oraingoz. Bi milioi euro inguruko lanak ziren. Asmoa zen aurten egiten hastea, baina 2022ra arte atzeratuko dira lan horiek, seguruen.\n"Hainbat inbertsio txiki atzeratu egingo dira: txakurren gunea, bizikleten gunea, futbol zelaiko argiak…"\nBeste inbertsio batzuk ere ezingo dituzue egin. Esaterako?\nHainbat inbertsio txiki atzeratu egingo dira: txakurren gunea, bizikleten gunea, futbol zelaiko argiak… Inbertsioak, oro har, atzeratu egingo dira, lehendik abian edo abiatzear zeudenak izan ezik. Ez da momentua inbertsioetarako.\nZe beste gastu edo partidatan igarriko da?\nGizarte laguntzek ez dute murrizketarik izango; kontrakoa, premiak handiagoak izango direlako. Gastu sozialak handitu egingo dira. Hori izango da gure lehentasuna.\nKrisiak gogor jo du sektore guztietan eta gizarteko sektore ahulenei eragin die, batik bat. Igarri duzue hori?\nBai, bai, zuzen-zuzenean, gainera. Larrialdiko laguntzak eskatzera Udalera datozenen kopurua bikoiztu egin da apirilean. Guztira, 30 espediente tramitatu dira. %53, berriak. Hau da, krisi aurretik laguntzarik jasotzen ez zutenak. Eta besteei ere gehitu egin zaie laguntza.\n"Geroago eta jende gehiago dago bat batean, lan barik geratu diena eta larrialdietako laguntzak eskatzeko premian dagoena"\nZe profiletako jendea da?\nJatorriz, latinoamerikarrak –venezuelarrak, boliviarrak, kolonbiarrak…–. Paperik bakoak. Egoera normalizatu bakoak, baina gurean, Aretxabaletan, bizi eta lan egiten dutenak. Orain arte, ez dira etorri izan, lana izan dutelako. Etxeak garbitzen, tabernetan, ume-zaintzan… Baina, orain, bat batean, lan barik geratu dira eta larrialdietako laguntzak eskatzeko premian daude.\nDiru Sarrerak Bermatzeko Errentarik ere ez dagokie horiei?\nEz. Hori kobratu ahal izateko, gutxienez, hiru urtez egon behar duzu erroldatuta.\nIzan dira Hankabeltz urdaitegiak egindako ekimenen bezalakoak: oinarrizko elikagaiez osatutako poltsak egin zituen apirilean, eta lehen bi egunetan 20na lagun joan zitzaizkion horien bila. Halako oinarrizko beharra duten herritarrak asko dira?\nBai. Elikagaien Bankuaren bidez ere banatu dira elikagaiak premia gehien dutenen artean eta bai, badira horren premia dutenak. Benetan txarto pasatzen ari direnak. Horregatik, emergentzia edo larrialdi laguntzetara bideratzen den kopurua asko haziko da aurten, baina horretarako daude laguntza horiek. Honen moduko egoeretarako dira laguntza horiek, ez egoera kroniko bihurtzeko. Epe jakin baten erantzuteko dira, egoera larri eta berezi baten aurrean inor atzean ez geratzeko.\nOsasun etxe berriarekin zer gertatuko da?\nAtzeratu egingo da, baina ez da gure kontua bakarrik, Osakidetzarena ere bada. Hortaz, ezin data zehatzik esan. Hil honetan jakingo dugu zerbait.\nEta komentuko lanak?\nAurrekoarekin lotuta dago. Edozelan ere, aretoa bazegoen aurreikusita egitea eta uste dut horri heldu ahalko diogula. Proiektua eginda dago. Agintaldi honetan egin gurako genuke. 200 bat laguneko edukiera izango du eta erabat diafanoa da, erabat karratua. Oso leku aprobetxagarria hainbat kultura ekitalditarako. Gainera, lorategiarekin uztartuta beste ukitu bat ematen dio.\nSanta Kurtz kaleko bidegorriaren lanak hasita daude. Aurrera jarraituko dute?\nIaztik datoz, 2019an adjudikatuta, eta lanak hasita ditugu. Horrekin aurrera egingo dugu. Iazko gerakinetatik deskontatuta daude lan horiek. Lanak bide onetik doaz eta abuzturako amaituta edukitzea nahiko genuke. Bestalde, Andra Mari auzuneko plazan badira garaje batzuk, urte asko daroatzatenak itoginekin, eta, horiek egiten berritzen badituzte, Udalari egokituko litzaioke gaineko urbanizazioa egitea. Heldu egin beharko diogu, ezinbestean.\nKrisi-mahaia osatu zenuten Udal Gobernuko eta EH Bilduko ordezkariek koronabirusa iritsi eta lehen egunetan; bat eginda egon zarete erabakiak hartzeko orduan?\nBatez ere, hasieran izan genuen lana. Lehen erabakiak hartzeko. Emankorra izan zen egindako lana.\nNola bizi du Aretxabaletako alkateak larrialdi egoera hau eta, bereziki, egoera horren ondorioz goitik behera hartzen diren erabakiak kudeatu beharra?\nPazientzia handiarekin, nazka-nazka eginda gaudelako hainbat jokabiderekin eta horrek sortzen digun ziurgabetasunarekin, egun bat eta bestea buletin ofizialari begira. Ezin da prentsaren aurrean atera eta erabaki batzuen berri eman, oraindik erabakiak ofizialak ez direnean. Nahasmen handia sortu du horrek eta geuk ordaindu dugu zati baten, geu garelako herritarrengandik gertuen gauden agintariak. Galdera askoren erantzun bila datoz herritarrak eta guk, askotan, ez daukagu erantzunik.\n"Hilero, 10.000 euro jarriko ditu Udalak, urte amaierara arte, herriko denda eta ostalaritzan gastatzeko"\nHarremanetan zabiltzate herriko dendari txiki eta ostalariekin?\nBai, etengabe; haien elkarteen bidez, bereziki.\nZeintzuk dira haien kezka eta eskaera nagusiak?\nBatez ere, kezkak argitu nahi dituzte. Dirulaguntzen gainekoak, berriro irekitzeko baldintzen gainekoak… Esate baterako, terrazak dituen tabernari askok dauzka zalantzak eta ez daki merezi ote zaion irekitzea, hasierako baldintzetan. Baina ez irekitzea erabakitzen badu, bere erabakia izango da, ez larrialdi egoerak behartutakoa. Eta erabaki horrek negozioendako eta langileendako ze ondorio izan ditzakeen galdetzen dute. Guk ez daukagu erantzunik. Galdera asko eta erantzun ziur gutxi.\nTabernak irekitzen hasiko dira astelehenean…\nBai, baina batzuei ez die konpentsatzen edukieraren erdiarekin irekitzeak, edo terrazak bakarrik irekitzeak… Bestetik, jatetxeak manparekin… Ez dakit jendeak gogorik izango duen jatetxera joateko. Ekonomia ez da zientzia. Gizakiaren portaeretan oinarritzen da ekonomia. Ezinezkoa da jakitea aldez aurretik, pertsonok zer egingo dugun edo zela jokatuko dugun.\nAretxabaletako Udalak ze neurri zehatz hartu du herriko denda txikiei, tabernei, jatetxeei… laguntzeko?\nErosketa-bonuak jarriko ditugu salgai: 50 –10 bonu bostekoak– eta 5 eurokoak –10 bonu berrogei eta hamar zentimokoak–. Azken hauek, taberna edota litxarreria saltokietan erabiltzeko ere. Erabiltzaileak 35 ordaindu eta Udalak beste 15 jarriko ditu. %30eko deskontua egingo da herrian gastatzeko. Astelehenetik aurrera. Hilero, 10.000 euro jarriko ditu Udalak, urte amaierara arte. 80.000 euro, guztira. Epe-muga bat edukiko du: maiatzetik urte amaierara bitartean. Helburua da bertako komertzioa sustatzea, aretxabaletarrek bertan gastatzera bultzatuz.\nHemengaz! kanpaina ere egin duzue. Udala izan da bultzagilea?\nUdaletik bultzatu da, dendariekin batera. Plataforma digital bat egin da, bideo batzuk ere bai, Gabonetako kanpainan-eta egiten dugun moduan… Plataforma hori hortxe geratuko dela uste dugu. Krisi egoera baten sortu da, baina aurrerantzean ere hor egotea espero dugu, beste erabilera batzuk emateko.\nForu Aldundiarekin ere egin dituzue batzarrak. Ze mezu heldu zaizue Ogasunetik?\nMezu nagusia, Foru Funtsetik %20 edo %25 gutxiago helduko zaigula. Maiatz amaieran zehaztuko da. Baina errebisatzen joango da eta okerrera ere egin dezake aurreikuspenak. Aretxabaletako udal aurrekontuaren erdia dator Foru Funtsetik. Herri txikiagoetan, akaso, aurrekontu osoa da. Hortaz, ia milioi eta erdi euro gutxiago jasoko dugu.\nAretxabaletan eta Aretxabaletako Udalean, krisi honek 2008ko finantza krisiak baino gogorrago jo du?\nEzberdina da. Gogorrago jo du. Eta zer esanik ez, turismotik edo, batik bat, ostalaritzatik bizi diren herrietan. Oraingoan, Barne Produktu Gordina erori da hilabetean aurreko krisian urtebetean erori zena.\nBerreskurapena ere azkarragoa izango ei da…\nHasieran, hori pentsatzen zen, baina nik geroago eta zalantza handiagoak ditut. Autobidean ilarak sortzen direnean, berriro abiatzen denean ez da abiadura berean egiten, azkenekoak mantsoago edo beranduago ekiten dio.\n"Aurreikusi dugu partida bat kultura sortzaileendako edo haien emanaldietarako, baina areto itxietan baino gehiago, kaleko ekitaldiei begira"\nLangabezia tasa, Aretxabaletan, %6,61 zen urte hasieran; %6,81 martxoan; eta 7,48 apirilean. Zeintzuk dira Aretxabaletako enpresa nagusiak eta zein da haien egoera?\nCopreci, Fagor Ederlan, Mondragon Assembly, CVL… Fagor Ederlanek autogintzan dihardu eta geldi dago sektore hori. Lan gutxi dute eta orain hasi dira berriro, mantso-mantso. Kostako zaio. Coprecin ohikoa baino lan jardun txikiagoa dute. Mondragon Assembly-k eutsi dio nola edo hala, besteak beste, maskarak-eta egiteko makinengatik… CVL itxita dago… Industriaren alorrean, ehuneko ehunean lanean, gutxi daude. Dena den, aretxabaletarren %70ek baino gehiagok herritik kanpo egiten dute lan, ondoko herrietan gehienek. Duela 25 urte, askoz ere enpresa gehiago zeuden. Nahiz eta populazioak gora egin duen azkeneko urteetan.\nKultura sortzaileak ere larri dira. Ezer berezirik aurreikusi duzue?\nAurreikusi dugu partida bat kultura sortzaileendako edo haien emanaldietarako, baina areto itxietan baino gehiago, kaleko ekitaldiei begira eta udara begira: uztailetik aurrera. Abuztuan, beste urte batzuetan baino mugimendu handiagoa aurreikusten dut Aretxabaleta bezalako barruko herrietan.\nOporretara begira, krisi egoera berri honek aukera berriak sortzen dizkie barruko herriei?\nNik uste dut baietz. Uste dut, oro har, aurten gutxiago mugituko garela oporretan. Ez garela horren urruti joango, besteak beste, ezingo dugulako edo mugimendua baldintzatuta izango dugulako. Jende gehiago geratuko da hemen. Gainera, Zarautz edo Donostia bezalako guneek aurten jende gehiago izango dutela iruditzen zait. Zarautzen, uztailean, jende gehiago egoten da abuztuan baino. Bertako jendea, barrualdekoa, kostara joaten delako bereziki uztaileko asteburuetan.\nAndre Mariaren jaietan jende gehiago ibil daiteke aurten?\nIzan daiteke, bai. Gaur-gaurkoz jaiak egitearen aldeko gara eta bagabiltza antolatzen. Oso zaila da hainbat gauza orain kontratatzea, ziurgabetasun egoeran gaudelako, baina, beste modu batera bada ere, jaiak egingo ditugu. Oso jendetsuak izan ohi diren ekitaldiak, herri bazkaria-eta, akaso, ezingo ditugu egin edo beste modu batera egin beharko ditugu… Makala altxatuko den galdetzen zidan orain hurrengoan herritar batek. Ba, akaso, bai, baina ezingo da horrenbeste jende batu plazan.\nAldez aurretik gordetako diru kopurua izango duzue jaiak antolatzeko?\nEz, murritzagoa izango da. Eta ez dugu aurreikusten musika kontzertu masiborik, beste urte batzuetan erreferentzia izan direnak. Beste talde mota bat, kalerik kale ariko dena… Halakoak, bai. Oraindik ez daukagu erabat erabakita formatua, baina egoerak baldintzatuko du dena.\nKoronabirusaren pandemiarekin zalantzak agertu izan dituzu; ez dela ondo kudeatu uste duzu?\nAldrebes jokatu dugu denok: erakunde publikoek, osasun erakundeek, zientzialariek… Gauzak aldatzen doaz, bai, baina datuetan oinarrituta. Eta ez dira datu fidagarriak egon. Hartu diren neurriak gogorrak izan dira, hori bai.\nBeranduegi hartu dira?\nEzin jakin. Aste honetan jakin dugu Frantzian koronabirus kasu bat atzeman zutela abenduan; orain jakin dute edo orain eman dute aditzera… Ezjakintasuna, beldurra…\n"Zergatik jo duen koronabirusak horren gogor Aretxabaletan? Gasteiztik gertuago egotearren eta harako dugun joeragatik, seguruen"\nIrudipena duzu zerbait ezkutatu dela krisi honetan hasieratik?\nEz dakit. Txinatarrek igual bai. Ez dut sinisten 3.000 edo 4.000 lagun hil direla Txinan. Edo halako birusen aurrean immuneagoak dira edo ez dute egia osoa esan. 1918ko gripean jende asko hil zen. 50 milioi inguru. Baina Asiako eta Artikoko tribu batzuen artean, populazioaren %90 hil zen. Badirudi birus batzuek gogorrago eragiten dutela batzuengan beste batzuengan baino. Wuhamen 60 milioi bizi dira. Erresuma Batuan edo Italian beste. 3.000 heriotza ez da ezer haiendako. Eta, bestetik, ospitale bat hormigoi aurrefabrikatuzko plakekin ezin da egin astebetean.\nZergatik jo du horren gogor koronabirusak Aretxabaletan, eta Leintz aldean, oro har?\nGasteiztik gertuago egotearren eta harako dugun joeragatik, seguruen. Gainera, lurraldeko lehen kasuak ere Leintz aldean atzeman ziren. Arrasate da koronabirus kasu gehien dituen Gipuzkoako bigarren herria, Donostiaren atzetik. Eta Aretxabaletak ere asko ditu, daukan populazioarendako. Hildakoak ere asko izan dira Arrasaten; batez ere, Iturbide zaharren egoitzan. Aretxabaletan ez dira heriotza asko izan.\nAlkate moduan eta arlo pertsonalean tokatu zaizun egoera gogorrena da honako hau?\nEzintasun egoera hau gogorra da. Inpotentzia. Kasu batzuetan, nahi eta ezina… Ziurgabetasuna ere bai. Jendea beldurtuta egon da; beste batzuk ez, baina asko bai.\nKlase politikoa ondo ari da erantzuten?\nBeno… Euskadi mailan bada beste faktore bat eta da hauteskundeak hurbil ditugula. Horrek dena baldintzatzen du.\nHauteskundeak uztailean egin beharko lirateke?\nUlergarria da lehendakariak hori nahi izatea. Komeni da gobernu indartsu bat edukitzea lehenbailehen. Erabaki zail eta inportanteak hartu beharko dira hurrengo hilabeteetan eta erakunde indartsu eta egonkorrak beharko dira horiei erantzuteko.\nEta Europa nola ari da jokatzen?\nIzaeraz ezberdinak gara. Eguraldi txarra datorrenean aterkia eskatzen diogu Europari, baina eguraldi ona dugunean ez dugu zorrik murrizten. Iaz, 56 milioi amortizatu zituen Foru Aldundiak eta kritika handiak jaso zituen. 2008ko krisiak Espainia harrapatu zuen %30eko zorrarekin; oraingoak, gutxienez, %100ekoarekin. Erreakzionatzeko marjina oso txikia da. Espainian, udalek duten mozkinak erabiltzea proposatu du ministro batek, Estatuak ez duelako likideziarik. Beldurra ematen du proposatzeak bakarrik.\n"Udaletxetik hartu nuen musika ekipoa eta atera izan naiz zapatu iluntzeetan musika jartzera"\nHerritarrak ondo ari dira erantzuten konfinamendu aginduen aurrean?\nOro har, bai. Lau isun proposamen egin dituzte udaltzainek egoera honetan. Kasu gehienak ohartarazpenak izan dira.\nAZ Gaubelakoak ere hor daude. Alaitu dituzte zapatuak, herritarrak atera dira balkoietara… Nola daroazu?\nOso ondo. Nik neuk ere jarri dut musika balkoian. Udaletxetik hartu nuen musika ekipoa eta atera izan naiz zapatu iluntzeetan musika jartzera. Jendeak gustura hartzen du.\nAlkatea musika jartzaile?\nBai. Argiak-eta jarrita ditut oraindik balkoian. Laster kendu beharko ditut. Egia esan, giro ona sortu da eta jende asko batu da festara.\nGogorrena zer egin zaizu?\nGertukoak agurtu ezin izana oso gogorra da. Niri ez zait halakorik gertatu, baina hori oso gogorra da familiarren bat galdu duenarendako. Hori ez dugu ondo kudeatu. Edo jendeak ikustea kalean 94 urteko bat eta horregatik protesta egitea. Zer egingo diozu, ba? Etxean egon beharko lukeela? Bai, baina utzi bakean. 94 urte ditu!\nJendeak ez du birusaren, pandemiaren, kontu hau berdin hartzen. Batzuk beldurtiagoak dira… Zuk zeuk non kokatzen duzu zure burua?\nNik ez diot birusari beldurrik. Alde horretatik, ondo daroat. Begira, gainera, erretzailea naiz eta nonbaiten irakurri dut koronabirusarekin hil direnen %5 zirela erretzaileak. Populazio osoaren %40 inguru gara erretzaileak. Hortaz, ondorioztatu genezake erretzaileak gutxiago jotzen dituela birusak.\nNola igaro dituzu jaiegunak konfinamendutik?\nSukaldean aritzea gustuko dut, baita erosketak egitea… Sarean bilatzen ditut albisteak… Alabarekin jolasean aritzen naiz. Egia esan, azkar joaten da eguna. Kirolzalea ez naiz eta ez dut apenas kirolik egin. Kiloak hartu ditut.


Ahutsaren hurrengoa –\nApirilaren 21ean eta 22an, gaur eta bihar, greba digitala egiteko deia zabaldu dute 1000 kulturgile inguruk. Egun hauetan ez dute kultur edukirik partekatuko sarean, eta 2008ko krisia oraindik ere bizkarrean daraman sektorearentzako beharrezkoak diren neurriak eskatzen dituzte.\nArg: StockSnap (Pixabay)\nOskorrik badauka online entzungai ez dagoen kantu bat, “Oskorria”, eta bertan Gabriel Arestik abesten du Nacho de Feliperen eztarritik, esateko egun zoriontsuren batean langileek fabrikek ematen dutena izango dutela, nekazari eta abeltzainek lurretik eta animaliengandik jasotakoa, marinelek itsaso zabala, eta poeta sozialek euskararen harmonia (sozializatzen zailena izan daitekeena, agian). Fabrikak deslokalizatzen dituzte eta baldintzak okertu, kanpotik ekarritako jakiek bertako ekoizlea galdu, eta geroz eta gehiago dira lurrean zorabiatzen diren arrantzaleak (arrantzatu dutenak portuan ze prezio daukan ikustean); eta poeta sozialak, kultur sortzaileak… haien lana ez da aski baloratua, eta maiz debalde egiteko eskatzen zaie.\nKultura greba bat. Kulturgileak greban… eta irudimena hegan hasi zait.\nPiketeak irudikatu ditut, goizeko 5etan elkartu eta Amazoneko banaketa egoitzak ixten. Auzoko liburudendakoa banaketa furgoneten gurpilak zulatzen ari da bihurkin batekin, eta Ainara Azpiazu Axpi-k su-itzalgailu bat pinturaz bete eta berarengana hurbiltzen den edonor gozoa uzten du amen batean. Eñaut Aiartzaguena eta Otso elkarrekin dabiltza inoiz greba baterako erabili diren kartel ederrenak kolaz itsasten, eta Iker Laurobak lelo originalenak oihukatzen ditu gitarra lagun duela.\nOreka TX-koei errekisatutako nunchakuak\nEguerdiko manifestazioan istilu gogorrak izan dira. Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, ninja talde bat agertu da bat-batean: Oreka TX-ko Harkaitzek eta Mikelek nunchakuak egin dituzte txalaparta jotzeko makilekin, Eneritz Furyak eta Miren Narbaiza disko zorrotzak jaurtitzen aritu dira ezker-eskuin, aztiek kea bota dute polizia itsutzeko, eta Ximun Fuchsek agenteak antzerki batekin distraitzen dituen bitartean Lide Hernando eta Jurgi Ekiza antidisturbioen furgona gainera igo dira kontzertu bat eskaintzera. Grebalariek bidea moztu dute barrikada batekin, eta barrikada debalde (gogoz kontra) edo baldintza prekarioetan egindako lanekin osatu dute. Anarik gasolinaz blaitu du dena. Ines Osinagak zigarroari azken zupada eman eta barrikadara bota du.\nGrebalariek antolatu duten prentsa gunean, Mursego aldi berean ari da bideoa muntatzen, podcast bat egiten eta prentsa oharra idazten, “zuek zarete za za za!” abesten duen bitartean.\nEsnezaleek protesta gisa esnea botatzen duten bezala, euren modura ari dira protestan idazleak: Eider Rodriguez, Beñat Sarasola, Kattalin Miner, Mikel Antza, Uxue Alberdi eta beste hamaika kaleetan dabiltz, beraien liburueetako orrialdeak erauzi, bolak egin eta kultura zein sortzaileak gutxiesten dituen bakoitzari pare bat irentsiaraziz.\nAktoreen piketeak bi taldetan banatu dira. Batzuk zinema aretoetan daude sarrerak oztopatzen, eta Itziar Ituño builaka ari da bozgoragailu batetik sarrera bat erosi nahi duten herritarrei haien egoeraren berri ematen: guztiak konbentzitu ditu eta herri harresi bat osatu dute zinemako atean. Beste taldeko aktoreek hainbat online plataforma hackeatu dituzte (Mr. Robot Eneko Sagardoy da).\nHankak lurrean. Esnatu. Konfinatuta gaude. Kultur sortzaileek itzalaldi digital bat egin dute: “Ikusi gaitzazuen desagertuko gara, entzun gaitzazuen isilduko gara”. Itzalaldia digitala denez, apalei begira jarri naiz. Liburuak, margolanak eta diskoak ez baleude, zer legoke bertan? Hutsa? Ahutsa? Ahutsaren hurrengoa?


Orrialde:Abarrak - Evaristo Bustintza - Kirikiño.pdf/14 — Wikiteka\nOrrialde:Abarrak - Evaristo Bustintza - Kirikiño.pdf/14\nbeti nagi aurkitxen diranak, beste gauzetarako bizkorrak ixaten dozak baña.\n— Enaz ni ba arretarikua. A zan atsegiña nik euki nebana igandian! Eta, jente nagija dagola ain gauza ederrerako diñozu? Ziñestu be ezin leiteke.\n— Mutil! ori dok, ori, kristiñautasuna: ua, ua, bide orretatik, eta neuk dinokat deun andi bat ixatera elduko azala.\nLarunbata gabean, amesetan egin eban mutillak, okela-zati, bixigu-erre, ogi-zuri, gaztae, pitxerkada ardao ta beste onelango gauzakaz. Itzartu zaneko urten arin ogetik, arrapataka jantzi ta bizkor kalerantz, abo gustija gozotuta, gora-goraka atsegiñan atsegiñez.\nKalera eldu zanian, entzun zan Mezatarako azkenengo txillin-otsa, ta agaitik ikusi eban jentia arin elexerantz; berau be arin-arin juan da sartu zan erdi ingururaño. An gelditu zan begira alde gustijetara, ta ikusi ebanian etorten ziran gustijak ur bedinkatu-ontzijan sartzen ebezala euren eskuak eta gero arpegira edo (berentzat) abora eruan, ariñeketa baten juan zan bera be, ta beso gustija sartuta ibili zan la zatijen bat aurkitxeban, baña alperrik, an saldea baño besterik ezegualako.\n— Ederra jokatu yaustiek! esan eban agin-artian.\nGeratu zan gero baster baten ixillik eta adi; ta izkaldija asi zanian alde-egin eban gogait eginda.\nEtxeratu zanian, bai-diñotso ugazabak:\nOrrialdearen azken aldaketa: 31 urtarrila 2019, 18:42.


Asteasuko gertaerak eta apustuen saltsa - - Tolosaldeko ataria\nAsteasuko gertaerak eta apustuen saltsa\nJoxe Anjel Sarasola 2019-01-10 12:51\nUrte amaieran zeresana eman zuten bi herri kirol jaialdi izan ziren Asteasun. Urte hasieran, berriz, bi izan direnak apustu kontuak izan dira.\nAsteasun, Euskal Herriko Harri Handien Txapelketak hamaika kontuko soka ekarri du. Aurrena, txapelketan gertatua esan behar da. Aimar Irigoienen hutsunea, lesioa tarteko, Jokin Eizmendi zarauztarrak bete zuen, 7.150 kilorekin txapela jantziz. 2.000 kilora Goienatxo III.a geratu zen, Kortaberrirekin lehia polita izan ondoren. 25 kilo gutxiagorekin geratu zen azken hau hirugarren postuan, baina esan bezala, ikuskizun ederra eskaini zuten. Aimar Galarraga izan zen laugarrena, eta bosgarrena Iban Ugartemendia. Hernialdeko harri-jasotzailea ez zen fin ibili, jakina baita gorago ibiltzeko gaitasuna duela. Seigarren, Julen Diaz geratu zen, bere lehen parte hartzean. Euskal Telebistak zuzenean bota zuen txapelketa. Horrek zeresana eman du. Harri-jasotzaileak gauza batzuekin gustura geratu ziren, besteekin ez horrenbeste. Leku aldetik nahiko justu ibili ziren. Harri-jasotzailea, laguntzaileak, epailea eta kamara; guztira bost lagun alde batean eta bestean. Hor tarte handiagoa beharko litzateke, baina telebistako argientzat eta abar horrela komeni omen zen. Bestetik, 15 minutuko atsedenaldia beharrean 12koa izan zuten. Boxeoko ring moduko bat egin zuten, eta aurkezlea pajaritarekin eta abar jantzita ibili zuten. Nire iritzian, tarteko zerbait bilatzea badago. Harri-jasotzaileek ikuskizun handi bat emateko osagaiak badituzte urrutiegira joan gabe. Bestalde, egia da telebistak merezi duten protagonismoa eman diela txapelketaren aurretik eta ondoren harri-jasotzaileei. Hori ere kontuan hartu behar da. Epaileak, federazioak, antolatzaileak, harri-jasotzaileak eta telebista, bada denen artean elkartu eta hobetzeko aukera.\nUrte Zahar egunean, berriz, Egur Sport-ek antolatzen duen txapelketaren finalak jokatu ziren Asteasun: aizkoran, harri-jasotzen eta ingudearekin. Ikuskizuna benetan polita izan zen, eta jendearen erantzuna txapela kentzeko modukoa. 600 bat lagun elkartu ziren Usarrabiko harmailetan, eta sarrera 25 eurotan zela kontuan hartuta, bada zerbait.\nAizkoran 16 kanaerdiko lana zuten aurretik hiru finalistek. Iaz bezala, txapela Mikel Larrañagak jantzi zuen. Xabier Orbegozo 'Arria V.a' ordea, ez zen urruti ibili. Bien arteko lehia oso polita izan zen eta 'Arria V.ak' estu hartu zuen txapelduna. Iñaki Azurmendi izan zen pixka bat atzera geratu zena.\nHarri-jasotzaileen arteko lehian hirurak ibili ziren puntan. Benetan ikuskizun handia eskaini zuten 100 kiloko hiru harrirekin. Zilindroa, kubikoa eta bolarekin 3 minutuko txanda bana egin behar zuten. Inhar Urruzuno izan zen jasoaldi gehien lortu zituena, 90ekin. Xabier Peñagarikano bigarren geratu zen 87rekin eta Goikoetxe hirugarren, 82rekin. Ikuskizun ikusgarria harri-jasotzaileena.\nIngude txapelketa ez zen gutxiagorako izan. Virginia Finolek handia egin zuen. Herri kirol munduan ez da oso ezaguna iruindarra, baina minutu t'erdian 95 jasoaldi eman zizkion 10 kiloko ingudeari, marka jarriz. Federazioko marka 94 jasoalditan dago, eta horrela jarraituko du, Egur Sport-ek antolatzen zuenez Asteasun ospatu zen txapelketa federazioko epailerik gabe jokatu zelako. Bigarren Maika Ariztegi geratu zen, 93 jasoaldirekin. Hirugarren, Karmele Gisasola, 89rekin.\nIker Vicentek bota zion desafioa Aitzol Atutxari, 20 enbor 60 ontzako. Tolosako Kantabrikora joan zen nafarra, baina bizkaitarra ez zen azaldu. Herri kirol munduan gaudenok pentsatzen genuen hori gertatuko zela, baina jendeak buruan aurkakoa zuen: "Hauek dena lotuta dute eta apustua jokatuko da". Aitzol Atutxa aizkolaria izateaz gain beste hainbat gauza da, eta ardura bat baino gehiago dauzka. Lan horiek atzeraturik zituela esana zuen, eta garai hauetan bere buruan apusturako ez dago tarterik. Horrek ez du esan nahi aurten jokatuko ez denik denok espero dugun apustu hori, baina oraingoz, zain egotea tokatzen zaigu.\nSaltsa batetik beste batera, eta gustukoa gainera. Harri-jasotzaileak ez dute atzean geratu nahi izan eta Imanol Albizu Goikoetxe-k apustua bota dio Hodei Iruretagoiena Izeta IV.ari. Larunbatean, urtarrilak 12, Azpeitiko Mendizabalen egongo da 19:00etan. Lana, lan serioa izango da: 10 minutuko hiru txanda 125 kiloko kubikoarekin. Izeta IV.a azalduko da eta nire ustez, apustua ixtea lortuko dute.


Kilometroak 2014 ale berezia - Orio - Karkara.eus\nKilometroak 2014 ale berezia\nKarkara 2014-10-10 14:17\nOrioko Herri Ikastolak eta Karkara taldeak Kilometroen inguruko ale berezia atera dute elkarlanean\nAuzolana izan da behin eta berriz errepikatu den hitza Kilometroak jaiari buruz, izan ere, auzolana izan da festa burutzeko giltza. Karkara taldeak eta Orioko Herrik ikastolak ere auzolana praktikara eraman dute eta elkarlanean egindako ale berezi bat argitaratu dute, Kilometroen inguruko aldizkaria kaleratu dute.\nUrriaren 5ean egin zen Ikastolen aldeko jaian grabatutako irudiak, elkarrizketak eta testigantzak biltzen dituen ale berezia argitaratu dugu Ikastolak eta Karkarak elkarlanean.\nQR kodeak bideoak ikusteko\nAldizkarian zehar QR kodeak egongo dira, horien atzean bideo bat ezkutatzen da. Ikusi ahal izateko mugikorretan QR kodeak irakurtzeko aplikazioa jaitsi, irudiaren gainean jarri eta bideoren webgunera eramango zaitu.\nBatzorde bakoitzeko bideo bana egongo da ikusgai, urtean zehar nahiz urriaren 5ean lana nola egin zuten azaltzen duena.


azaroa | 2014 | Hitzen uberan | Page 2\n‘Zorion handiegia’ liburuaz solasean\nAlice Munroren Zorion handiegia (Meettok, 2012) liburua aztertuko dute. Albiste honen uberan: IKUSI aurkezpenaren bideoa IRAKURRI Nagore Tolosari egindako elkarrizketa\nAsier Serranoren “Abisalia” mintzagai\nPosted in ag-Irakurle taldeak eta klubak, ag-Liburu-aurkezpenak, Agenda\t| Leave a comment\nHiru lan berri Ataramiñeren eskutik\nOstiralean (azaroak 28) 11:00etan Bilboko Errondabide kultur elkartean (Erronda kalea 20. zenbakia) aurkeztuko dituzte Ataramiñe: Euskal Errepresaliatu Politikoen Literatura Koadernoak proiektuaren barruan kaleratuko diren lan berriak. Antolatzaileek zabaldu dutenez, bi ardatz izango ditu aurkezpenak: “Batetik, liburuon sorkuntza prozesuaz hitz egingo … Continue reading →\nMolloy eleberriaren aurkezpena. Samuel Beckett/Gerardo Markuleta\nSamuel Beckett idazle irlandarraren Molloy eleberria aurkeztu dute gaur. Gerardo Markuletak ekarri du euskarara, Meettok argitaletxearen eskutik. Aurkezpenean, itzultzaileak hainbat zertzelada eman ditu eleberriaren nondik norakoez: Molloy hau trilogia baten lehen partea da, ondotik datozkio Malone Meurt eta L’Innomable. Hiruetan … Continue reading →\nBecketten “Molloy” euskaraz\nGerardo Markuletak Samuel Beckett-en Molloy nobelaren itzulpena aurkeztuko du Meettok argitaletxearen eskutik. IRAKURRI Molloy Amuak atalean\nArantxa Urretabizkaiak liburu berria aurkeztu du\nEz da memoria-liburua, baina bada garai baten marrazkia. Argazkiak daude, baina hitzez daude osatuta. Autobiografiatik edaten du, baina intimitateak ez dira haizatzen. Oreka horiexetan dabil Arantxa Urretabizkaiaren azken liburua, “Zuri-beltzeko argazkiak”, Pamiela etxearen eskutik argitaratua. Haurtzaroko kontuak aletzen ditu bertan … Continue reading →\nEuria esan eta euria erortzea antzezlana sortu zuen Kabia Teatroak 2010ean, Joseba Sarrionandiaren testuetatik abiatuta. Antzezlan handia zen hura, aktore asko, proposamen tekniko ugari oholtza gainean… irudi poetikoen bonbardaketa zen antzezlana. Eskaintza anitz hartan baziren nolabaiteko haria eramaten zuten bi … Continue reading →\nIbon Egaña, Literatura Eskolan\nUrriaren 25ean abiatu zen Literatura Eskolaren ikasturte berria. Martin Ugalde. Deserriaren kartografia gaia hartu zuen hizpide Larraitz Ariznabarretak. Elearazi web orrian topatuko duzue saio haren kronika. Martin Ugalderen inguruan jardun zuten lehen eskolan. Bigarrenean, kritika izango dute hizpide. Larunbat honetan, azaroak … Continue reading →\nZaurgarriak, zaurkorrak Zaurtzaileak Zaurgarritu. Zauritu, kolpatu, hondatu Urratu. Zartatu, tarratatu. Apurtu. Zabaldu (Barrez) lehertu Arrakala. Arteka, pitzadura Arrakalatu. Printzatu, pitzatu Ireki ARRAKALATUTA Olerki txiki horrekin esplikatu nahi izan dute ARRAKALATUTA programaren antolatzaileek, topaketek zertan datzaten. Beherago, hitz gako gehiago … Continue reading →\n“Miguel Hernandez kantuz” errezitaldia\nMunduko Poesia Kaierak bilduman argitaratutako “Miguel Hernandez kantuz” errezitaldia eskainiko du Josu Landak.


Epistolario de Pilar de Zubiaurre (1906-1970) Edizioa, hitzaurrea eta oharrak: Iker González-Allende. Woodbridge: Tamesis, 2014. xxvi + 414 or. ISBN 9781855662766. Liburu berri honetan 1906tik 1970arte intelektual bizkaitar honek idatzitako 188 gutun bildu dira. Pilar Zubiaurre (Garai, Bizkaia, 1884 – Mexiko hiria, 1970) intelektualak, Zubiaurre anaien ahizpa, bizitza osoan hispaniar munduko pertsonalitate ospetsu askori idatzi […]\n“Nortasuna eta integrazioa. Euskal erbesteko ahotsak”\nBy\tHamaikabide Elkartea\ton\t2014/07/08\tin\tLiburuak\nElkartearen liburu berri honetan erbestean bizi izan diren edo jaio diren hamabost intelektualekin izandako elkarrizketak jaso dira. Hauek dira elkarrizketatuak: * Carlos Blanco Aguinaga * Julio Jáuregui * Julio Larrondo Izaguirre * Marina Ruiz García * Nestor Basterretxea Arzadun * Arantza Amezaga * José Martín Elizondo * José Luis Ulibarrena Arellano * Federico Álvarez Arregi […]\n“Exilio e identidad”, elkartearen liburu berria\nMertxe Acillonaren koordinaziopean gure liburutegiaren ale berri honek, neurri handi batez, Donostian, 2010ean izenburu berarekin egin genuen batzarraren komunikazioak jaso ditu. Liburuak, ia osoa gaztelaniaz idatzita, hiru ataletan dago antolatura. Lehenengoan erbesteratuen identitatea aztertu egiten da. Bigarrenean, ordea, historia eta oroimena lantzen dira. Azkenik, hirugarrenean, erbesteak herri nortasunerako izan duen garrantzia aztertu egiten da. Liburuan […]


Donostiako Triatloiari buruz - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nDonostiako Triatloiari buruz\nJon Marquet, GTF presidentea\nSan Joan sua usaintzen dugularik, triatletak badakigu “gure” urteroko hitzordua iritsi dela. Baina, aurten ere, su eman diote gure triatloi kuttunari, Donostiakoaz ari naiz, 35 aldiz ospatu dena. Zeren eta iaz ez zen egin, baina zenbaitek osatu genuen. Donostian futbola noski, arraunketa nola ez, ziklismo-txirrindularitza ezin falta eta kirol ia denak birpasatzen baditugu topatuko dugu ekitaldiren bat. Baina abdea jarraituaz egiten badugu, surfa pasa ondoren adibidez, trabatu egingo gara, ezin triatloia antolatu. Donostiako Udalak dioenez, Hondartza sailak ez du horrelako ekitaldirik baimenduko Donostiako hondartzetan. Triatloia da baimentzen ez den bakarra? Denak lehiatzen, gu zergatik ez? sutan gaude. Zein da errezeta? Guri plazebo-zaplastekoa eman digute.


Autoa Herbeheretatik Erresuma Batura inportatzea | Nire autoaren inportazioa\nEsku bat behar al duzu zure ibilgailua Herbehereetatik Erresuma Batura inportatzeko?\nAutoa Herbeheretatik Erresuma Batura inportatzea\nMy Car Import-ek esperientzia handia du autoak Erresuma Batura importatzen\nGure aurrekontuak guztiz inklusiboak dira eta zure eskakizunetan oinarritzen dira. Zure ibilgailuaren inportazio prozesuari buruzko informazio gehiago aurki dezakezu orrialde honen bidez, baina ez izan zalantzarik eta jarri harremanetan eta hitz egin langile batekin.\nHerbeheretatik erregistratzen ditugun auto gehienak Erresuma Batura eramaten dituzte jabeek eta dagoeneko hemen daude, inportazio erregistroa DVLA. Hala ere, autoa EBko edozein estatuetatik Erresuma Batura eramateko prozesu guztia kudeatu dezakegu.\nAutoak errepidean garraiatzen ditugu batez ere guztiz aseguratutako garraiatzaileen ibilgailuetan, baina roll on roll off ere eskaintzen dugu bidalketa urruneko guneetatik datozen zerbitzuak.\nAutoa Herbehereetatik Erresuma Batura inportatzean, zergarik gabe egin dezakezu, baldin eta ibilgailuak 6 hilabete baino gehiago baditu eta 6000 km baino gehiago ditu.\nIbilgailu berri edo ia berria inportatzean, BEZa Erresuma Batuan ordaindu behar da. Beraz, ez izan zalantzarik eta egin ezazu zure kontsulta zure plangintza egiteko. inportazio zergak erosi aurretik.\nAurrematrikulazio motaren onespena eta aldaketak\n10 urtetik beherako ibilgailuak\nErresuma Batura iristean, zure ibilgailuak Erresuma Batuko motako homologazioa bete beharko du. Hori bai egin dezakegu elkarren aitortza izeneko prozesuarekin edo bidez IVA probak.\nProzesu osoa zure izenean kudeatzen dugu, dela zure ibilgailuaren fabrikatzailearen homologazio taldearekin edo Garraio Sailarekin harremanetan jartzeko, horrela erlaxatu ahal izango zara DVLA ahalik eta denbora laburrenean.\nHerbehereetako ezkerreko gidatzeko autoek aldaketa batzuk beharko dituzte, besteak beste, faroaren eredua, zirkulazioari begira distira ekiditeko, orduko kilometroak irakurtzeko abiadura eta atzeko lainoaren argia unibertsalki betetzen ez badira.\nInportatu ditugun ibilgailuen marka eta modeloen katalogo zabala eraiki dugu, zure autoak eskatuko duenaren kostuen estimazio azkarra eman ahal izateko.\n10 urtetik gorako ibilgailuak eta auto klasikoak\nArrakastaz egin genuen presioa gure bezeroek sarbidea izan zezaten gure Autoaren inportaziora DVLA Kontu kudeatzailea, proba fasea gainditzean, erregistroa metodo alternatiboak baino askoz azkarrago onar daiteke.\nUrte askotan zehar egokitutako prozesu arrazional eta erosoa ezin da errazagoa izan Herbeheretatik Erresuma Batura inportatzea. Zure eskakizunak bete eta gehiago jakiteko, jarri gurekin harremanetan gaur +44 (0) 1332 81 0442 telefonoan.\nHerbehereetako ibilgailuen inportazio zerbitzu osoa eskaintzen dugu\nHERBEHEREETAKO IBILGAILU MOTAK


Biziarentzat CO2-a baino larriagoa oihanen suntsitzea dela erakutsi duena\n2020ko otsailaren 21a, ostirala | Ordua Euskal Herrian 10:11:44\nMaiatzaren 10ean 84 urterekin hil da Viktor Georgievitx Gorxkov fisikaria, euria eta oro har klima esplikatzeko Punpa Biotikoaren teoria sortu zuena. Bere hurbileko laguntzaile Anastassia Makarieva irakasleak idatzi du: “Biosfera umezurtz geratu da”. Eta klima aferetan aditua den Ugo Bardik: “Punpa biotikoa ez da orain arte klimaz dakiguna osatzen duen xehetasun bat gehiago, ekosistemaren lan egiteko moduari begiratzeko modu iraultzaile bat da”.\nVictor Gorxkov eta Anastassia Makarieva ikerlariak elkarrekin aritu dira San Petersburgoko Fisika Nuklearreko Institutuan.\nSan Petertersburgeko Fisika Nuklearrerako Institutuan aritu da lanean Viktor Gorxkov hil arte, Fisika Teorikoko ikerketa-buru. Institutuak bere hil-oharrean azaldu duenez, mundu mailako fama lortu zuen kuantuen teoriaren alorrean. Baina historian aipatua izango da Punpa Biotikoaren teoriagatik. Azken urteotan Gorxkovek Anastassia Makarieva irakaslearekin batera zabaldu duen teoria oso eztabaidatua da eta zientzialarien gehiengoak onartu gabea, baina Ugo Bardiren hitzetan “arrazoia baldin badaukate, zirrara eragiteko modukoa da. Zeren eta esan nahiko baitu ekosistemak Lurraren klima kontrolatzen duela orain arte uste izan dena baina askoz hein handi eta sakonagoan”.\nPunpa Biotikoaren teoriaren arabera, basoak dira ura itsasoetatik lehorrerantz punpatzeko makina izugarri indartsuak. Oihanak, ez soilik zuhaitzak edo belazeak edo soroak: ondo osatutako benetako basoak behar dituzu makina abian atxiki eta biosfera behar duen adina urez asetzeko. “Eta gizakiok –laburbiltzen du aspalditik datorren hondamendia Bardik– bizia ematen diguten oihanak suntsitzen ari gara”.\nGorxkoven teoriaren xehetasunak nahi dituenak internetez eskura ditzakete Anastassia Makarievarekin batera egindako bi elkarrizketa, bata 2010ekoa gaztelaniaz El Tiempo meteorologiazko weberako eta ingelesez bestea, 2012koa, Mongobay hedabide ekologistarentzat. Plazaratutako lanak, hitzaldietan eskainitako materialak eta beste, egileek jarrita dauzkate Bioticregulation gunean.\nPunpa biotikoaren teoriak dauzka osagai fisiko eta ekologikoak. Fisikoak: haizeek jotzen dutela ur lurrinaren kondentsazio apaleko eremuetatik kondentsazio altuko eremuetara. Ekologikoak: hosto berdeen ebaporazio ahalmenagatik, lurrunaren kondentsazioa handiagoa dela oihanen gainean ozeanoen gainean baino.\nUraren zikloa martxan atxikitzeko garraiabide bat behar da hezetasuna itsasotik lehorrerantz eraman dezan eta horixe eragiten du punpa biotikoak. Haizeak itsasotik lehorrerantz jotzen du baldin eta hemen oihanak badaude, kontinente barruan euriak eraginez. Euriok berdinduko dute mendietatik itsasorantz grabitatearen poderioz errekek eramandako uraren galera.\nMekanismoari deitu diote biotikoa mugiarazten duena ez izaki bizidun bakar bat baizik eta gune bateko biota natural osoa delako, eremu horretako bizi konplexu guztia. Punpa biotikoak osotasunean funtziona dezan, eremu batek bere ekosistema osoa bizirik eduki behar du, izan zuhaitz, belar, sasi, bakterio, onddo eta animalia.\nGorxkoven teoriak meteorologian nagusi diren ideiekiko paradigma aldaketa proposatzen du, planetako haize, euri, urakan eta abar deskribatu eta arrazoitzeko modu berria. Garaiotan hainbeste eztabaidatzen den klimaren aldaketaren inguruan ere azalpen eta pronostiko ezberdinak eskaintzen ditu.\nZientzialarien iritzi nagusia da klimaren aldaketa eragiten duela zibilizazio industrialak isuritako karbono dioxidoak, erregai fosilak kiskaltzean aireratutako CO2ak. Ondorioz, klimaren aldaketari aurre egiteko proposatzen den estrategia nagusia da karbono isuriak murriztea. Ez da berdin ikusten Punpa Biotikoaren teoriatik begiratuta.\nKlimaren berotzea ez, desegonkortzea\nGorxkov eta Makarievaren ustean, klimaren modelizazioak egin dituzten zientzialariek formazio teknologiko handia bai baina ekosistemen funtzionatzeko eraz ezagutza gutxi daukate. Punpa biotikoaren arabera, Lurrak nozitzen duen negutegi eragina nagusiki ur lurrinak, hodeiek eta abarrek baldintzatzen dute, atmosferaren hezetasuna, hori da negutegi substantzia garrantzitsuena. Eta oihanak dira hezetasunaren arduradun nagusiak. Ondorioz, oihanek osorik eta bizirik irautea izan behar du estrategia nagusia. Batetik, basoek badutelako CO2 gehiago irensteko ahalmena. Bestetik, oihanen suntsiketak aurrera jarraitzen baldin badu, CO2a murrizteak ez duelako klimaren zoratzea konponduko.\nAmazonia da planetako punpa biotiko indartsuena, Atlantikotik ur masa izugarriak barneratzen ditu lehorrean kilometro askotan barrena. Zer gertatuko da Amazoniako oihana suntsitzen baldin badute? Klimatologoen gehiengoak aurreikusten du eskualde hartan euri-urak %20-30 murriztea. Aldiz, Makarieva eta Gorxkovek diote balitekeela galera %95eraino iristea. Hori gertatu omen zen Australian, duela 50.000 urte gizakiak iritsi eta bertako basoak desagerrarazita basamortua eragin zuenean.\nEta klimaren krisiari aurre egingo bagenio zuhaitz landaketa masiboak eginez? “Zuhaitz espezie gutxi batzuekin egindako baso-berritzeek ez dauzkate punpa biotikoa abiarazteko ezaugarriak. Bi adibide oso sinplifikatu jartzeko: kaktusak aldatzen baldin badituzu, ur oso gutxi ebaporatuko dute eta ez dute lortuko atmosfera heze atxikitzerik; eukaliptuak landatzen badituzu, arin hasiko dira ebaporatzen baina ez dira gai izango lurra heze atxikitzeko. Batean bezala bestean, punpa biotikoak ez du funtzionatuko. Txinako landaketa masiboetan funtzionatuko ez duen moduan”.\nOihanen suntsitzeak berehala dakartza eurien bakantzea eta erreken idortzea, azken mendeetan ikusi denez Errusian, Kolonbian eta abarretan. Baso-berritze ahaleginek klimaren gain eragina izateko urteak ez, hamarkadak behar dira, gune zabal batean biota oso bat antolatzeko denbora. Horregatik ikerlariok lehentasuna ematen diote aspaldiko oihanei zutik eta osorik eusteari.\n“Klimaren edozein aldaketa ‘planetaren berotzeari’ egotzi ohi zaio, baina desertifikatzea oso bestelako zerbaiti zor zaio: atmosferako hezetasunaren punpa biotikoaren hondatzea da arrazoia. Hau da Punpa Biotikoaren teoriaren mezu nagusia: lur gaineko uraren zikloaren osasun ona lotuta dago nagusiki landarezko estalkiaren egoerari eta ez hainbeste baldintza geofisikoei. Ohartarazi nahi dugu ekosistema naturalen mundu mailako suntsiketak klimaren desegonkortzea dakarrela, eta horrek ez du esan nahi derrigor berotzea. Ezegonkortzeak ekarri dezake Lurra ‘elur bola’ bihurtzea edo negutegi eragina izugarri handitzea, baina biak ere biziarekin batera ezinezko egoerak. Klimaren aldaketa ez da beroketa globala, baizik eta klimaren egonkortasunaren galera.\nBaso naturalak berreskuratzen urte asko behar dira, punpa biotikoa osoki lanean eduki arte. Askoz errazagoa da lehengo oihanak babestea berriak haztea baino. Oraindik ez dugu garatu ekosistemaren osasuna zaintzeko medikuntzaren zientzia. Bitarte horretan, premiazkoa dugu daukagunari bizirik eustea”.\nKanal hauetan artxibatua: Natura | Larrialdi klimatikoa


Intoxikazioak saihesteko sukaldeko tresnak nola erabili | Consumer\nIntoxikazioak saihesteko sukaldeko tresnak nola erabili\nSukaldeko tresnak ongi zainduz gero, elikagaiak hobeto eta seguruago manipulatzen dira\nElikagaien toxikazioak saihesteko elikagaiak modu higienikoan nola manipulatzen diren jakiteaz gain, produktuak maneiatzeko erabiltzen diren tresnak nola erabili behar diren ere jakin behar da. Garbi egon behar dute objektu guztiek, ganibetak, elikagaiak prestatzeko erabiltzen diren zapiak edo ebakitzeko taulak erabiliz. Beste objektu batzuei ere erreparatu behar zaie, adibidez, elikagaiak biltegiratzen diren ontziei eta flaskoei, adibidez, gatza edo azukrea, zeinak aldian-aldian garbitu behar baitira. Sukaldeko tresnak ongi zainduz gero, elikagaiak hobeto eta seguruago manipulatzen dira. Artikuluak azaltzen du zein diren tresnarik egokienak tresnak garbitzeari dagokionez eta zein diren elikagai eta patogeno ohikoenak.\nBakterio patogenoak sukaldeko edozein lekutan egon daitezke: gainazalak, tresnak, belakiak, ebakitzeko taulak eta baita eskuak ere. Denak dira bakterietarako “etxe” bikainak. Kontuan izan behar da gainazal poluitu batek beste gainazal bat edo objektu bat kutsa dezakeela kontaktuan jartzen bada. Mikroorganismoak sukaldean mugi daitezen, eskuak dira egokienak, elikagaietatik tresnetara iristea ahalbidetzen baitute. Giro-tenperaturan eta ura eta mantenugaiak daudenean, bakterio-zelula bat beste zelula batzuetan bereiz daiteke 20 minutuan, eta zelula berrien kantitate handiak sortu. Hozkailuan, berriz, tenperatura 4 ºc ingurukoa da, eta bakterio gehienak abiadura motelagoan hazten dira.\nHorregatik guztiagatik, oso garrantzitsua da oso garbi mantentzea, batez ere elikagai gordinak manipulatu ondoren, poluzio-iturri nagusietako bat. Gainera, elikagaiek transmititutako gaixotasunei aurrea hartzeko, garrantzitsua da jakitea nola garbitu behar diren objektuak, bai aiztoak, bai guraizeak edo elikagaiak gordetzen dituzten ontziak.\nEtxeko sukaldeetako mikrobio-arrisku nagusien prebentzioa eta kontrola, elikagaiak prestatzeko eta kontrol-neurri espezifikoak (egostea, hoztea eta izoztea) prestatzeko ingurune garbi eta desinfektatua mantentzea da.\nElikagaiak manipulatu aurretik eta ondoren, garbitu eskuak ur beroarekin eta xaboiarekin, komunera joan edo animalia bat ukitu ondoren. Ondo lehortu behar dira, ahal dela erabili eta botatzeko paperarekin.\nEbakitzeko oholak, platerak eta tresnak ere ur beroz eta xaboiz garbitu behar dira elikagaiak prestatu ondoren.\nHobe da erabili eta botatzeko papera erabiltzea; trapuak erabiltzen badira, maiz garbitu behar dira ur beroarekin.\nTrapu zikinak zikindu eta bustita utzi sukaldeko gainazaletan edo esekita, horri esker bakterioek elkar ukitzen baitute, eta harremanetan sartzen den guztiari transmititzen zaizkio.\nGainazal porotsuek errazago hazten laguntzen dute\nbakterioak direnez, komeni da porotsuak ez diren ebakitzeko taulak erabiltzea.\nGarbitu ondoren, gainazalak eta tresnak zapi garbi batekin edo erabili eta botatzeko paper xurgatzailearekin lehortu behar dira.\nElikagaiak ez dira azal busti baten gainean jarri behar.\nZoruak, harraskak, armairuak, baldosak edo sutegiak, bai eta arropa ere, sukalde ororen zati garrantzitsua dira. Elikagaien segurtasunean ere parte hartu behar dute; izan ere, elikagaiak behar bezala ez kaltetzeko, behar bezala erabili eta garbitu behar dira, baita diseinua eta materialak ere. Kontuan izan behar da poluzio-iturri ere izan daitezkeela. Azukrea eta gatza biltzen diren flaskoak ere kutsadura-puntu izan daitezke; horregatik, garrantzitsua da aldian behin hustea eta garbitzea, hondakinik pilatu ez dadin eta, horiekin, patogenoak izan ez daitezen.\nPatogenoa, elikagaia eta prebentzioa\nHauek dira etxeko sukaldeetan aurki daitezkeen patogeno nagusiak, gehien eragiten duten elikagaiak eta prebenitzeko neurriak:\nBacillus cereeus: batez ere zopak, pureak, pasta edo arroza egosi ondoren kontserbatutako plater eta jaki deshidratatuei eragiten die. Ez agertzeko, azkar hoztu behar dira.\nCampylobacter spp. : hegazti gordinez, barazkiz eta esne gordinez egina. 65 ºc-tik gorako tenperaturan prestatu behar dira. Jaki horiek manipulatzeko erabili diren platerak eta tresnak garbitu egin behar dira, haragi prestatua jarri aurretik.\nE. coli: haragi xehatu gordina, barazki kurbatuak, adibidez, espinakak edo aza edo ur kutsatua. Barazkiak ongi garbitu behar dira, eta ez da esne gordinik edo haragi gordinik kontsumitu behar.\nListeria monocytogenes: gehien kutsatzen duten elikagaiak gazta, arrain ketua, haragia eta barazki gordinak dira. Hori saihesteko, garrantzitsua da hotzaren katea errespetatzea.\nSalmonella: arrautzei, esnekiei, haragiei eta itsaskiei eragiten die. Behar bezala egosita eta arrautzak behar bezala gordeta saihestu daiteke.\nStaphylococcus aureus: entsaladak, haragia, urdaiazpiko egosia, gaztak? zenbat eta gehiago manipulatu, orduan eta arrisku handiagoa. Elikagaiak manipulatzean eta prestatzean higiene-ohitura onak izatea funtsezkoa da, bai eta prestatutako elikagaiak azkar hoztea eta hozte azkarra ere.\nVibrio hayticyticuserako: arraina eta itsaski gordinak edo gutxi prestatuak. Kutsadura saihesteko, hotzaren katea errespetatu eta bi ordu barru hozkailutik atera.\nYersinia enterala: esne gordina, barazkiak eta txerrikia. Barazkiak modu zehatzean garbitu eta txerrikia ondo prestatu.\ndesinfekzio sukaldea tresnak


Adierazleak – Gizapedia\nAdierazleak edo indikadoreak zerbaiten egoera eta bilakaera zehazteko eratu eta jasotzen den informazioa da, gehienetan aldagai kuantitatibo moduan. Bereziki egoera bati buruz erabaki bat hartu edota aurrez jarritako helburu jakin bat zenbateraino lortzen ari den balioztatzeko erabiltzen dira. Adibidez, inflazioa neurtzeko Kontsumorako Prezioen Indizea deitzen den adierazlea erabiltzen da, eta saltzaile baten produktibitatea eta lorpen-maila neurtzeko bezeroek betetako galdetegietako batez besteko puntuazioa erabil daiteke adierazle gisa.\nAdierazle egokiak baldintza zenbait bete behar ditu; bereziki, erraz eta azkar jaso behar da, denbora elementu kritikoa baita erabakiak hartzeko, aise ulertu behar da, gardentasunez, eta kontsensuz eta eratu behar da, adierazten den horrekin zerikusirik duten agenteen artean. Gainera egoera desberdinetara moldagarria izan behar da eta konparazioak egiteko balio bdhar du. Garrantzitsua da halaber, bereziki fenomeno konplexuen kasuan, adierazle sintetikoak eta adierazle sistemak eratzea, eta ez neurri partikular batean oinarritzea.\nNeurtu daitekeen hura bakarrik hobetu daiteke.\nNeurri gehiegi badituzu, neurririk ez bazenu bezala da.\nBeste hizkuntzetan: gaztelaniaz, indicadores.


LABek alarde ez baztertzailearekin bat egitera deitu du : Bidasoko Hitza\nLABek alarde ez baztertzailearekin bat egitera deitu du\nOrain dela hogei urte Irungo emakumeek abiatu zuten borrokak Euskal Herriko emakumeak libreago izatea suposatu duela ziurtatu dute\nAlarde barrutik edo espaloitik parte hartzeko deia egin du LABek.\nBihar beteko dira hogei urte Irungo hainbat emakume alardean sartzen saiatu zirenetik. Horren harira, LAB sindikatuak deialdia egin du alarde publikoa babestera joateko. 1998ko ekintza hark emakumeen eskubideen aldeko borroka feministan pauso bat gehiago suposatu zuela esan du LABek. “Orain hogei urte Irungo emakumeek sinbolikoak duen garrantzia argi ikusi zuten, argi izan zuten emakumeon parte hartze librerik gabe jaiak ez direla ez parekideak ezta askeak ere. Argi izan zuten kaleak ere emakumeonak ere badirela”. Parte hartze saiakera hark izan zuen erantzuna ere gogorarazi dute. “Hogei urtez ukazioa, gatazka, biolentzia, irain eta ezegite politikoa ezagutu ditugu, baita gure alkate [Jose Antonio] Santano jaunaren eskutik ere, herria zatitzen duen gatazkari irtenbidea emateaz baino, hauteskunde kalkuluekin kezkatuago”, gaineratu dute. Mugimendu feminista, ikono Gatazka gainditu ez dela berretsi du LABek, eta oraindik sistema kapitalista heteropatriarkala indarrean dagoela gaineratu dute. Alarde parekidearen zein emakume langileen eskubideen alde aritu direnen borroka txalotu dute, eta eskerrak eman dizkiete. “Mugimendu feminista eraldaketaren ikono bihurtu da”, ziurtatu dute. Martxoaren 8an hori argi geratu zela nabarmendu dute. Horregatik, langile klasea alarde publikoko emakumeak txalotzera deitu dute. “Desfilean nahiz espaloian txaloka, langile klasea atera dadila kalera alarde publikoarekin”.


‘Zura eta Ura’ erakusketa ikusgai egongo da Lekeitio Eskolape aretoan - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\n‘Zura eta Ura’ erakusketa ikusgai egongo da Lekeitio Eskolape aretoan\nAtabaka kultur elkarteak antolatutako ekimenak argazkigintza eta literatura uztartzen ditu.\nMikel Reina Barros\nEkainaren 24tik uztailaren 6ra ‘Zura eta Ura’ erakusketa antolatu du Atabaka kultur elkarteak Lekeitioko Eskolape aretoan. Aste egunetan 18:00etatik 21:00etara egongo da zabalik eta asteburu eta jai egunetan 12:00etatik 14:00etara eta 18:00etatik 21:00etara. Konrado Mugertza getxoztarrak sortutako erakusketak itsas portuen nortasunari buruz mintzo da argazki eta testu literarioen bidez.\n“Gure arrantza portuek eraikuntzan zura material sintetikoekin ordezkatzearen ondorioz izan duten nortasun galerari buruz hausnartzera gonbidatzen du ikuslea”, adierazi dute. Testuak Miren Agur Meabek, Leire Bilbaok, Unai Elorriagak, Itxaro Bordak, Kirmen Uribek, Anjel Lertxundik, Arantxa Urretabizkaiak, Jokin de Pedrok, bai eta Jesus Mari Lazkano artista plastikoak, Humberto Astibia irakasleak eta Julian Murelaga Lekeitioko erriberako arotz eta irakasleak idatzi dituzte. Proiektu hau Lekeitioko Udalak, Bilboko Itsasmuseumek, Donostiako Aquariumak, Eikak eta Danobat kooperatibak babestu dute.\nEra berean, proiektuak Bizkaiko Erriberako azken arotzak ere omendu nahi ditu. Erakusketa Bilboko Itsasmuseum eta Donostiako Aquariumen arteko ekoizpena da, bertan egon da lehendabizi, gero Bermeon eta orain Lekeitiora arte helduko da. “Momentu bereziki egokian helduko da herrira, itsas portuaren esteka eta erabileraren eraldaketa handia lekeitiarren ahotan bolo bolo dagoen bitartean”.\nBarikuan, ekainaren 24ean, 18:00etan egingo dute erakusketaren zabalera-ekitaldia. Zapatuan, ekainaren 25ean,19:30ean Azkue Aretoan “Portuen deforestazioa eta itsas kontuak” solasaldia emango dute Konrado Mugertza, Miren Agur Meabe eta Leire Bilbao sortzaileek. Domekan, ekainaren 26an, 13:30ean, bisitaldi gidatua egongo da Konrado Mugertzaren eskutik. Azkenik, uztailaren 3an 19:30ean Konrado Mugertza eta Julian Murelaga erriberako arotza izango dira bisita gidatua emateko arduradunak.


"Uda birziklatuz" datorren astean Euskadiko Biodibertsitate Zentroan - TheyAreNews.com\n"Uda birziklatuz" datorren astean Euskadiko Biodibertsitate Zentroan\nEuskadiko Biodibertsitate Zentroak uztailaren 17tik 20ra doan asterako "Uda birziklatuz" antzerki eta tailer saioak antolatu ditu. Ampliar Foto\nOstirala, 2013ko uztailak 13\nUdan hobeto eta gehiago birziklatzeko antzerki eta tailer saioak\nEuskadiko Biodibertsitate Zentroak uztailaren 17tik 20ra doan asterako "Uda birziklatuz" antzerki eta tailer saioak antolatu ditu. Saio hauek material ezberdinak izango dituzte buru: kartoia, beira, plastikoa eta papera. 6 urtetik gorako gazteei zuzenduta daude eta bestela zaborran bukatzen dutenmaterial ezberdinak berrerabiltzea sustatu nahi dute.\nSaioek egunero tarte bi izango dituzte; una obra de teatro a cargo de "Teatro Mutante"k eskeinitako teatroa eta materialak birziklatzen ikasteko tailerra. Horrela, uztailaren 17an kartoiari zuzenduta egongo da saioa, 18an beirari, 19an plastikoari eta, azkenik, 20an paperari.\nHoien bidez, hondakinak nola murriztu erakutsiko da, eta era berean, sortzen duten kutsadura gutzitzen (material batzuk hamarkadak edota mende osoak hondatzeko behar dituzte), baliabide naturalak zaintzen (material birziklatuak berrerabiltzen direlako), eta ondasun berrien produkzioari lotutako gastuak urritzen (askotan, material birziklatuak barriak baino merkeagoak dira).\nSaio bakoitzan parte hartzeak 2� kostatzen da eta 946 870 402 telefonora deituz aurretik izena eman behar da.


Elena Irureta: «'Patria' errelato bat da, baina beste asko behar dira» | Bizigiro | Berria\nElena Irureta. Aktorea\n«'Patria' errelato bat da, baina beste asko behar dira»\nHBOko 'Patria' telesailean egindako lanagatik, Forque, MIM Series —Ane Gabarainekin batera— eta Feroz sariak jaso ditu Iruretak. Aktoreak dio 'Patria' ikuspuntu bat dela, «baina ez da dena».\nMARISCAL / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nPatria-ko aktore batek esan zuen telesail batek ezin duela euskal gatazka laburbildu. Gatazkaren ertz guztiak askatasunez jorra daitezke?\nPatria errelato bat da, baina errelato asko daude. Uste dut beste errelato asko egin behar direla ikus-entzunezkoetan, eta ikuspuntu desberdinak ikusi. Patria ikuspuntu bat da, baina hori ez da dena. Espero dut beste ikuspuntu batzuk ere ematea.\nNetflix plataformaren Alma telesailean parte hartu duzu. Nola izan zen lan hori?\nNetflixentzat aurretik Los favoritos de Midas-en aritu nintzen. Alma-ren kasuan, pertsonaia Geraldine Chaplinek egin behar zuen, baina ezin izan zuen grabaketara joan, eta egun batetik bestera deitu ninduten. Larri ibili nintzen: hiru egun, topera. Sorgin berezi baten rola egingo dut hor.\nJoan den larunbatean Goya sarien ekitaldian parte hartu zenuen. Bi emakumezko aktore euskaldunek Goya bana eraman zuten. Zeren seinale da?\nEuskal Herrian beti izan dugu harrobia. Oso aktore onak dauzkagu. Eta ez bakarrik aktoreak: Euskal Herriko teknikari asko daude, eta oso onak.\nEuskaltzale talde bat sinadurak biltzen ari da Netflixi eskatzeko edukiak euskaraz egon daitezen. Zer iruditzen zaizkizu halako herri mugimenduak?\nOso interesgarriak dira horrelako mugimenduak. Bultzada bat badago; izan ere, hemen euskaraz egin behar dira lanak. Eta gure artean horrelako mugimenduak bultzatu egin behar ditugu, bai ala bai.\nKoronabirusaren gaitza pasatu zenuen, larri. Aktore batek esan du gaitza ez dela hainbesterako.\nAmorrua ematen didate halakoek. Nik gaizki pasatu nuen, nire familiak eta inguruko batzuek ere bai. Hainbestek galdu dituzte euren senideak... eta egun, gaizki pasatzen ari dira herritar ugari. Nola esan daitezke halako txorakeriak?\nZumaiako landetxean lasai antzean egoteko gogoz?\nBai, etxean lasai egoteko gogoa badut. Gertatzen dena da landetxea itxia dugula: azken urtebetean soilik bi hilabete eta erdiz izan dugu zabalik. Antzerkian aritzea egun ere gogorra da: batera eta bestera, funtzio bat egiteko makina bat lan hartu behar izaten da. Gogorra da egoera denontzat. Ea hobetzen den.


Komeni erara | Politika | Berria\n2016ko maiatzak 15\nKartzelatik irten ondoren mezu kritiko bat eman du Arnaldo Otegik hondakinekin eginiko kudeaketaren harira. Haren iritziz, EH Bilduk herri galdeketak antolatu behar zituen hondakinak biltzeko sistemaz, herritarrei galdetzea berez irabaztea delakoan. Europako Parlamentuko agerraldian, behintzat, Otegik ez zituen aipatu gaia ulertzen lagun dezaketen gako batzuk.\nBatetik, EH Bilduko alderdien oniritziarekin galdeketak egin ziren gai horretaz Deban, Mutrikun, Elgetan eta Azkoitian, Usurbilen duela bi agintaldi bezala. Bestetik, herritarrek antolatu zituzten beste batzuetan —esate baterako, Legazpin eta Ormaiztegin— udalek bide eman zioten galdeketan nagusitu zen edukiontzien sistemari. Garai hartako sakoneko eztabaida ez zen hainbeste sistema bera, baizik eta hondakinak gaika biltzeko derrigortasuna —kutsatzeko eskubidea galaraztea— nola bermatu. Hori bideratuta errazagoa da galdeketak egitea, azkenaldian hainbat herritan, besteak beste EH Bildu agintean den batzuetan —Legorretan, kasurako—, gertatzen ari den moduan.\nBide batez, ez zen sobera egongo errauste planta aipatzea, egitasmo horrek eragin baitu, eta ez bilketa moduak, Gipuzkoako hondakinen inguruko gatazka. Zergatik? Inork ez duelako nahi minbizia eragin dezakeen tximinia bat bere herri ondoan. Galdetu dezatela, bestela, Zubieta inguruan.\n2007ko udaberria zen. Ezker abertzalea legez kanporatuta, PSE-EE eta EAJ ziren Gipuzkoako diputazioa zuzentzeko arerio nagusiak. Errauste plantaren proiektuaz galdeketa egitea proposatu zuen Miguel Buen PSE-EEko hautagaiak, Ezker Batuko batzarkideen babesa lortzeko asmoz. Hala erantzun zion Markel Olanok: «Ez diot zentzurik ikusten errausketaz kontsulta egiteari».\nAzpiegitura handien inguruan herritarrei galdetzeko aukeraz EAJk zuen jarrerarekin bat zetorren Olanoren adierazpena. Izan ere, hamaika bider egin dio uko, esaterako, AHT abiadura handiko trenaren proiektuaz galdetzeari. Hauxe adierazi zuen Nuria Lopez de Gereñu Jaurlaritzako Garraio sailburuak, 2008an: «Legebiltzarreko ordezkarien %85ek bozkatu zuten AHTaren alde. Gure sistema instituzionala onartzen badugu, onartu beharko dugu herritar gehienak alde daudela».\n2002an, galdeketa egin zuten Zornotzan Boroako zentral termikoaz. Herritarren ia erdiek bozkatu zuten, %98k egitasmoaren aurka. Erantzun hau eman zien Josu Jon Imaz Industria sailburuak: «Herritarren iritzia errespetatzen dugu, baina Euskadirentzat proiektu estrategikoa da, eta, beraz, aurrera egingo du».\nAramaion, herritar talde batek kontsulta bat antolatu zuen 2007an AHTari buruz. Asier Agirre ezker abertzaleko alkatea zazpi urterako kargugabetu zuten, antolatzaileei udal bitartekoak uzteagatik. Ondoren, hura kargutik kendu izana baliogabetu zuen auzitegi batek, baina EAJk inoiz ez zion babesik azaldu Agirreri.\n2013an Gipuzkoako aldundiak antolatutako Igeldoren desanexioaren galdeketari ere —herritarrak Donostiatik bereiztearen alde azaldu ziren— zilegitasuna kendu zion EAJk, eta EH Bilduri egotzi zion «galdeketak bere interesetarako» erabiltzea. Aste honetan bertan, Manu Aierdi Nafarroako Gobernuko lehendakariorde jeltzalea Baztango Aroztegiko hirigintza proiektuaz herritarrei galdetzearen aurka azaldu da, beranduegi delakoan. Antzeko iritzia azaldu du Eneko Goia Donostiako alkateak ere Ulia mendiko hirigintza proiektuaz, haren ustez, ezin delako denari buruz galdetu, eta aurrekari bat sortuko litzatekeelako.\nAldiz, atez ateko bilketaz kontsultak sustatu ditu EAJk. Jakinik haizeak alde jotzen ziola, eta Bilduren gobernuak ahultzeko aukera zuela, ildo horri ekin zion. Plataformen bidez antolatu zituen kontsultak lehenengo, eta udalen bidez alkatetzak eskuratu ostean. Erraustegiaz galdetzea, ordea, ez dute berdin ikusten. Markel Olanok irrati bati esan zion gai hori plebiszitu gisa planteatu zela eta irabazi egin zutela. Orain Madrilek debekatu ere egin dio Usurbili.\nBeraz, zergatik da posible kasu batzuetan eta ez besteetan? Proiektu estrategikoen kontu hori izango da —hots, sektore pribatuarentzako mozkin handiak ekartzen dizkieten horiexek— baina erakusten du galdeketak ere erabil daitezkeela, herritarren iritzia ezagutzeko baino gehiago, alderdien interesak ezartzeko.


Autogobernua. Letra txikia ezin gobernatu | Politika | Berria\nAutogobernua. Letra txikia ezin gobernatu\nAzken bi urteetan suspertu egin da estatus politiko berriari buruzko eztabaida Eusko Legebiltzarrean, baina testu bat onartzeko legealdia izan behar zuena amaitu da, tramitazioa bera abiatu gabe. Ezarri dira zume batzuk, edonola ere.\nAutogobernu Lantaldea. Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldearen bilera, urtarrilean. JUANAN RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nImpasse legealdia: hitz horrekin defini liteke Euskal Autonomia Erkidegoaren estatus politikoa eguneratzeko eta haren autogobernu maila zehazteko arloan azken lau urteetan gertatutakoa. Impasse-a joera orokorra izan da hamarkada osoan, gutxienez azken hamazazpi urteetan zabalik dagoen eztabaida batek ez baitu irtenbiderik aurkitu 2016-2020 legealdian ere, eta estatus politiko berria zedarritzeko eztabaidak oso kontuan hartu behar izan baitu ez soilik barneko testuinguru politikoa, baita ingurukoa ere. Segidan aipatutakoak dira batzuk. Edonola ere, eman dira pausoak azken lau urteetan, eta indar politikoek beren programetan daramatzate autogobernua eguneratzeko asmoak. Gehiengoak josteko legealdia izango da datorrena, beraz.\nIldo horretan,amaitutako legealdiari segida emango diote taldeek euren egitasmoen bidez, hauteskunde programetan idatzi dutenez: EAJk konpromisoa hartu du estatus berriaren testu artikulatuak nazio aitortza, erabakitzeko eskubidea eta Espainiako Estatuarekiko aldebiko harremana jaso ditzan, eta EH Bilduk lege proposamen gisa erregistratuko du Autogobernu Lantaldean aurkeztutako testu artikulatua. Elkarrekin Podemosek, berriz, «argitasun lege» bat sustatuko du.\nJoko zelaia, zabalik\nAraba, Bizkai eta Gipuzkoaren autogobernu maila baldintzatu duten edo baldintzatu dezaketen gauza asko gertatu dira Espainiako sistema politikoan azken lau urteetan. Batetik, Mariano Rajoyren gobernuaren pultsio birzentralizatzailea: PPk, Espainiako Gobernua eta gehiengo absolutua eskuratu zituenetik (2011), eskumenak Madrilen pilatzeko prozesu bat jarri zuen martxan, fronte ugaritan: batetik, gobernuak esku hartuta erkidegoen eskumenekoak ziren gaien inguruan, eta, bestetik, Espainiako Auzitegi Konstituzionalera eramanda Eusko Legebiltzarrean onartutako zenbait arau.\nPPren joera horri erantsi behar zaio Kataluniako prozesu subiranistak zabaldutako abagunea eta horri Madrilek emandako erantzuna; 2016an Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak egin zirenetik, Katalunian autodeterminazio erreferendum bat egin zuten; parlamentuak independentzia deklarazio bat onartu zuen; buruzagi politiko eta sozial independentistak espetxeratu zituzten; ehun urteko zigorra ezarri zieten; eta Madrilek Espainiako Konstituzioaren 155. artikulua ezarri zuen, Kataluniako autogobernua bertan behera utzita.\nHorrek guztiak testuinguru bat sortu du, zeinak hiru diagnostiko nagusi sorrarazi baititu euskal politikagintzan. Bat, EAJrena; atertu arte itxaron. Ikusi nola argitzen den estatuaren egituraketari buruz zabalik dagoen eztabaida, argitu zein abagune eskaintzen dituen, eta, erantzuna autoritarioa den bitartean, dagoenari eutsi. Beste bat, EH Bildurena: estatuari bigarren fronte subiranista zabaldu, negoziatzera behartzeko. Azkenik, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek izan dezaketena: lehentasunezkoa da PP Espainiako Gobernutik kentzea, lurraldetasunaz beste parametro batzuetan hitz egin ahal izateko.\nEstatutua betetzea xede\n2018ko ekainean gauzatu zen Rajoyren aurkako zentsura mozioa, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentetzara eraman zuena. Hori horrela, eta EAJ izanik jokaldi horren pieza ezinbestekoetako bat, Gernikako estatutua betetzeko elkarrizketak hasi ziren; 1979ko arauak 40 urte bete zituen iaz, eta Sanchezen gobernuak 2019ko urtarrilerako aurkeztu zuen Jaurlaritzaren esku uzteke falta zitzaizkion 37 eskumenetatik ia guztiak eskualdatzeko egutegi bat. Espainiako Gorteetarako bi hauteskundeek eta COVID-19aren izurriak atzeratu egin dute prozesu hori. EAJk eta PSE-EEk 2016an Jaurlaritzaren gobernu programan berariaz jaso zuten espetxe eskumena eta Gizarte Segurantzaren Araubide Ekonomikoari buruzkoen transferentzia, eta, alde horretatik, ez dute gobernu programan jasotakoa bete, baina gobernuko bazkideek mahai gainean dute transferentzia horiek lantzeko egutegia.\nErabaki eskubidea, gako\nAldagai horiek guztiak mahai gainean zeudela garatu da estatus politiko berriari buruzko eztabaida Eusko Legebiltzarrean. 2001. urtetik dago sortuta legebiltzarrean autogobernu ponentzia bat, baina harrezkero bost legealdi igaro dira talde politikoek Gernikako estatutua eguneratu ezinik. 2012-2016 legealdian zehar hainbat aditu igaro ziren lantaldetik, eta, Elkarrekin Podemos 2016an legebiltzarrera sartu berritan, hark ere beste aditu batzuen agerraldiak proposatzeko aukera izan zuen. Horiek amaituta, edukietan sartzeko tenorea heldu zitzaien talde politikoei.\n2018ko udaberrian mamitu zituzten estatus berriaren oinarri eta printzipioak. EAJren eta EH Bilduren babesarekin, lantaldeak adostu zuen Espainiarekiko harremana aldebikoa, berdinen artekoa, elkarrekiko errespetuzkoa eta aitortzazkoa, izaera konfederalekoa» izatea, eta euskal erakundeek gaitasuna izatea «herri galdeketak eta erreferendumak arautzeko eta kudeatzeko, beren eskumenekoak diren gai politiko eta sozialei dagokienez nahiz Euskal Herriko beste herrialde batzuekin, Espainiako Estatuarekin eta Europako eta nazioarteko beste lurralde politiko batzuekin izan nahi duen harremanaz».\nGarai berean, erabakitzeko eskubidearen aldeko egitasmo herritarra artikulatu zuen Gure Esku Dago-k; 2016tik herri galdeketak sustatu eta gero —2014tik 2018ko azarora 209 bultzatu zituen—, 175.000 pertsonak 201 kilometroko giza kate bat osatu zuten, Eusko Legebiltzarrera eramateko «erabakitzeko eskubidea erakundetzeko» aldarrikapena. Mezu hori gogorarazi du asteon: «Erabaki eskubidea modu eraginkorrean legeztatzeko legealdia izan behar da datorrena». Zehatzago, «estatus juridiko-politikoa erreferendum bidez erabakitzeko aukera» izatea nahi du.\n2018ko urritik aurrera, legebiltzarrak aditu talde baten esku utzi zuen oinarri eta printzipioetan oinarritutako testu artikulatu bat prestatzea. Eztabaida iazko abenduan amaitu zen, adostasunak eta edukiak aldatuta; adituek aurkeztutako testu artikulatu nagusiak EAJk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek proposatutako adituek hitzartutakoa du oinarri, eta erabakitzeko eskubidearen hiru formulazio erregistratu zituzten, bakarrean ados jarri ezinda. Eztabaidak zume horiek izango ditu hurrengo legealdirako.


Eraginkortasunak erabakitzen du - Real Sociedad de Futbol, SAD\nFundazioa RS Shop Realzale Sarrerak\nNire Reala Saioa hasi\nOts. 03 | 20:00\nREAL SOCIEDAD 0-2 REAL MADRID\nEraginkortasunak erabakitzen du\nRealak huts eta bi galdu du Real Madriden aurka gaur gauean Reale Arenan jokatutako partidan. Kanpkoen eraginkortasun izugarriak balantza erabaki du, eta Realak, lehen zati bikaina sinatu arren, ezin izan du bigarrenean liderra gainditu.\nRealak ondo ekin dio partidari, intentsitatez eta erritmoz. Lehen aukera berea izan da, Isaken burukada batek Militao ondo itxi baitu. Koadro zuriak Viniciusen banakotasunekin mehatxatu du, are gehiago Benzemaren lesioaren ondoren. Imanolen taldeak ondo jokatzen eta aurkaria estutzen jarraitu du. Oyarzabalen erdiraketa batek, errematerako aukera ugari zituen jokaldi baten ondoren, ez du errematatzailerik aurkitu paseak gol usaina zuenean. Kanpokoek ez zuten erasoan minik egiten, atzealde oso kontzentratu bati esker. Erasoan ondo moldatu dira txuri-urdinak, atsedenaldia baino lehen aukera argia izan baitute Oyarzabalek, Carvajalek trabatuta, kanpora bidali duen jokaldi batean.\nBigarren zatia Ancelottiren taldeak izan duen abagunearekin hasi da. Remirok ondo salbatu du Rodrygoren jaurtiketa. Abisua izan da, hurrengo minutuan Viniciusek kanpokoak aurreratu baititu. Madrildarren joaldiak aldea ezarri du handik gutxira, Jovicek bigarrena sartu baitu korner baten irteeran. Gol horrek min handia egin die txuri-urdinei. Azken ordu erdia jokoa baino borondate gehiagokoa izan da eta donostiarrek ez dute asmatu.\nEz da Realaren unerik onena, azken neurketetan ez baitute emaitza onik lortu ligako azken jardunaldietan. Bolada txarrak iritsi behar zuen, baina aldatu egingo da. Ostegunean, PSVren bila. Aupa Real!\nReal Sociedad: Remiro, Gorosabel (Zaldua, min.68), Zubeldia, Le Normand, Rico (Aihen, min.86), Guevara (Turrientes, min.61), Zubimendi, Oyarzabal (kap), Januzaj (Portu, min.68), Isak eta Sorloth (Barrenetxea, min.61).\nReal Madrid: Courtois, Carvajal, Militao, Alaba, Mendy, Casemiro (Camavinga, min.65), Kroos (Valverde, min.81), Modric, Rodrygo (Asensio, min.81), Vinicius eta Benzema (Jovic, min.17).\nGolak: 0-1: Vinicius, min.47. 0-2: Jovic, min.57.\nEpailea: Gil Manzano. Txartel horia erakutsi die etxeko Zubeldia eta Januzaji.\nAsistentzia: 35.765 ikusle.\n"Gauzak ondo eginda, lortuko dugu"\nBazkideentzako izen ematea aktibatuta\nAtsedena? Zubietan ez\nReal Madriden aurkako partidara joateko aurretiko izen-ematea\nSanseren partidarako informazioa\nEz da nahikoa izan\n“Era guztietan saiatu gara”\n“Ez gara fin ibili”\nErregistratutako erabiltzaileentzat bakarrik!\nEduki hau gure web orrialdean erregistratu diren erabiltzaileentzat da bakarrik.\nLogin aukeran klik eginez erregistratu zaitez eta eduki esklusiboaz disfrutatu ezazu!\nOngi etorri Real Sociedadeko eremu pribatura.\nZuretzat bakarrik prestatu ditugun edukietaz gozatzera gonbidatzen zaitugu.\nZure informazioa eta datuak konsultatu edo aldatu\nZuretzat bakarrik ekintza eta promozio bereziak\nZozketak, sariak, 360 bideoak, etabar\nGure taldeen eta jokalarien estatistikak\nGure artxibo historikoa kontsulta egin\nAudioak, postalak, posterrak eta aldizkariak jeisteko prest.\nZure argazkia taldearekin\nEta,laister, askoz gehiago\nHau dena galdu behar al duzu? Sartu eta gozatu zure klubaz.\nTelefonoa 943 46 28 33\nEskubide guztiak erreserbatuta. Realak ez du bere gain hartzen erabiltzaileek sartutako edukia.


Chillida Leku - Bertsoa Sutan\nSukaldaritza bertsoen bitartez Chillida Lekun\nJardueraren helburua bertsolaritzaren kultura eta sukaldaritza urtatzea da, bi prozesu aldi berean erakutsiko dituen ikuskizun batean.\nEkitaldian, Berstozaleen Elkartearekin batera antotaluta, Sukaldariak bere teknikak eta plater bat prestatzeko egiten dituen urratsak azalduko ditu. Gai jartzailea, bestalde, alderdi gastronomikoa bertsolaritzaren mundura hurbiltzen saiatuko da, hain ezberdinak diren bi disziplinen artean zenbat antzerako kontzeptu lantzen ditugun ikusarazteko asmoarekin.\nParte hartzaileei bereziki prestatutako pintxo bat emango zaie sarreran, saioaren hasieran sukaldariak gidatuta dastatu ahal izateko. Parte hartzaileek sukaldariaren prozesua streaming bitartez ikusi ahal izango dute mugikorrak erabiliz.\nEkitaldia parte hartuko dute:\n- Sukaldariak: Aitzol Zugasti eta Maialen Cano\n- Gai jartzailea: Maite Berriozabal\n- Bertsolariak: Andoni Egaña, Oihana Iguaran\nEkitaldia 17:00etan hasiko da eta ordu eta erdi inguru iraungo du, 15 euroko sarrerarekin museoa ere bisitatzeko aukera izango dute jardueran parte hartzen dutenek. Bertso saioaren ondoren Chillida Lekuko Lurra Café jatetxeak egun honetarako bereziki diseinatutako afari bat eskainiko du jende kopuru mugatu batentzat. Ekitaldi eta afarirako sarrerak www.museochillidaleku.com web gunean eros daitezke.\nBertsozale Elkartea-k, Covid-19ak plazan izan duen eraginaren aurrean, Plaza Biziberritzeko antolatutako egitasmoen baitan kokatutako saioa da. Ekitaldia osasun neurri guztiekin gauzatuko da, kultur ekitaldiak antolatzea segurua baita.\nJauregi Bailara, 66\nSarrera + afaria: 55€\nSarrerak erosi Sarrerak erosi\nAstelehena 10:00 17:00\nOsteguna 10:00 17:00\nOstirala 10:00 17:00\nLarunbata 10:00 17:00\nIgandea 10:00 17:00


barren.eus - Neska edo mutila izatea barne sentipen intimoekin lotua dagoela nabarmendu du Naizen elkarteko Bea Severrek eta ez genitalekin\nSexologiaren ikuspuntutik marko orokorra zein den azaldu zuen Naizen elkarteko Bea Severrek, neska edo mutila izatea autopertzepzioarekin eta barne sentipen intimoekin dagoela lotua, eta beraz, ez dagoela genitalei lotua. Alegia, identitate sexualak ez duela zertan bat etorri jaiotzen garenean gure genitalen arabera esleitu zaigun sexuarekin, edo esleitu zaigun sexuaren arabera, gizarteak gugandik espero duenarekin.\nOker ulertu diren gauza asko daude transexualitatearen inguruan eta ezjakintasun horixe da hain justu ere haur eta nerabe transexualentzat etsairik handiena. Beraz, Severren arabera ondokoa zer den jakitzeko bide zuzenena, beste kontu askotan bezala, galdetzea da, berari galdetzea. Martitzeneko hitzaldian 30 lagun elkartu ziren guztira, eta Bea Severrekin batera, Begoña Rey eta Ainara Garcia amek -mendaroarra azken hau- ere parte hartu zuten. Euren bizipenak kontatu zituzten Reyk eta Garciak.\nHitzaldia Mikele Grande gazte transexual nafarraren testigantzarekin bukatu zuten.


Umeen begiradatik sortutako "Bañolet" telesailak irabazi du Durangoko Azokako hirugarren sormen beka\nUmeen begiradatik sortutako "Bañolet" telesail partehartzaileak irabazi du Durangoko Azokako hirugarren sormen beka. Maia Iribarnek (Lasa, 1995) eta Paxkal Irigoyenek (Ainhize-Monjolose, 1988) lau kapitulu izango dituen telesaila sortuko dute, Nafarroa Behereako hainbat familiaren parte-hartzearekin. Euskarazko telesail horren osagai nagusiak umorea, absurdoa eta poesia izango dira, eta bere helburua identitateari buruzko gogoeta egitea izango da.\nGaur egin da sormen bekaren irabazleak iragartzeko prentsaurrekoa, Durangoko Zugaza Zinemetan. Bertan egon dira Gerediaga elkarteko presidente Nerea Mujika, Durangoko alkate Ima Garrastatxu eta epaimahaiaren izenean Amancay Gaztañaga. Bekaren zenbatekoa 15.000 eurokoa izango da (Durangoko Udalak diruz lagundutakoa) eta sortzaileek urtebete izango dute euren telesaila sortzeko, hau da, 2021. urteko Durangoko Azokan aurkeztu beharko dute. Nerea Mujikaren hitzetan, "datorren urteko Durangoko Azokara arte itxaron beharko dugu sormen bekaren emaitzaz, bere osotasunean, gozatu ahal izateko.”\nGaztañagak azaldu duenez, beka "Bañolet" proiektuari ematea erabaki dute "planteamendu berritzaile honek eragina izango duelako herri oso baten dinamika". Epaimahaiak ere kontuan hartu du telesailak haurren gogoetak izango dituela ardatz: jokoa, ilusioa, inozentzia... Halaber, formatuari ere erreparatu diote, "gaur egungo joeretan uztartzen delako".\nMaia Iribarne eta Paxkal Irigoyen oso pozik agertu dira beka jasotzeko aukerarekin. Azaldu dutenez, Bañolet telesaila "Nafarroa Behereako adin ezberdinetako biztanleekin eraman nahi dugun ikus-entzunezko proiektu parte-hartzailea da". Umorea, absurdoa eta poesia nahastuko dituzte telesailean. "Identitatearekiko gogoeta bat proposatu nahi dugu: gizarte antolaketa berriak, hizkuntza eta nazio identitatea...". Protagonista nagusiak haurrak izango dira, eta euren begirada izango da ikus-entzunezko lan honen oinarria.\nMusika ere telesail berri honen osagarri garrantzitsua izango da: "Kapitulu bakoitzean musikak gidatuko duen zati bat egongo da (kantuak, batukada erritmoak, herio-orkestrak...). Musika guk sortuko dugu, eta ekintza eta gertakariak, koreografia bat bezala, erritmo berezi baten bidez lotuko dira, eguneroko gizarte koreografien gisara".\nEstetikari dagokionez, Bañolet "atlantiko kostaldeko itsas giro hotzean" grabatuko dute, irudi gordin eta kolorimetria berezi batekin. Lehenengo irudiak Eiheralarren (Nafarroa Beherea) grabatu dituzte.


Sopelako Udala - Sopelako saltoki eta ostalaritza lokalek Aimar del Pozo laguntzen jarrai dezakete\nZu hemen zaude: Hasiera Albisteak Sopelako saltoki eta ostalaritza lokalek Aimar del Pozo laguntzen jarrai dezakete\nSopelako saltoki eta ostalaritza lokalek Aimar del Pozo laguntzen jarrai dezakete\nBestelako herritar guztiak bezala, Sopelako saltoki eta ostalaritza lokalek ere Aimar del Pozo sopeloztar gaztearen ekimen solidarioarekin bat egiten jarrai dezakete. Horretarako, dirua ES 36 2100 4952 1521 0014 5847 kontu korrontean sartu beharko dute, komertzio edo lokalaren izena zehaztuz.\nBildutako diru guztia Aimarren gaixotasuna ikertzera edota tratatzera bideratuko da. Aimarrek tetraparexia du, elbarritasun zerebralak sorrarazten duen gaixotasuna da eta errehabilitazio prozesua oso garestia da.\nKanpainarekin bat egin eta diruz laguntzen duten establezimenduei aipamen berezia egingo zaie euskarri desberdinen bitartez, euren ekarpena eta elkartasuna eskertuz. Establezimenduen izenak "Bizi Gabonak Sopelan" kanpainaren amaieran emango dira aditzera, unera arte bildutako dirua ezagutaraziko den data berean, hain zuzen ere.


semantikagabe / semantikoki\nsemantiko 1 izond semantikari dagokiona; esanahiari dagokiona. ik semantika 2.\nFrantziskoren garaian diligenter adberbioak galdua zuen bere jatorrizko balio semantikoa (diligere=maitatu) eta "arretaz, arduraz" esan nahi zuen. Askoren artean «Asisko Frantzizko, Asisko Klara» - 59. orr.\nIzan ere, alor semantiko zabal-zabala du "errepikapen" hitzak. Iñaki Arranz «Hitza azti» - 23. orr.\nLokalismoa, kosmopolitismoa, sustraiak, aberria eta arlo semantiko bereko hainbat kontzeptu izango dituzte aztergaieta eztabaidagai Bernardo Atxagak [...] eta beste hainbat idazlek. Berria - Kultura 2004-06-02\nSarrerarekin batera kategoria gramatikala eta ohar semantikoak sartu ditugu. Berria - Euskal Herria 2004-04-30\nGaur egunean, hats hitza, espainoleko aliento esateko besterik baliatzen ez badugu ere kasik, harrigarria baita behialako euskara bizian erakutsi duen ugaritasun semantikoa. Patziku Perurena «Harrizko pareta erdiurratuak» - 108. orr.\nEsaldiek eduki semantikoa dute. Askoren artean «Filosofiako gida» - 176. orr.\nHitz horren eremu semantikoaren zehazgabetasuna. Josu Zabaleta «Irudia» - Jacques Aumont - 54. orr.\nIkusten da enuntziazio-maila honetako deskribapena ezin dela egin ez azterketa formal baten bidez, ez ikerketa semantiko baten bidez. Xabier Arregi «Jakitearen arkeologia» - Michel Foucault - 107. orr.\nFroga honek ez luke inolako kutsu semantikorik. Itziar Laka «Egitura sintaktikoak» - Noam Chomsky - 136. orr.\nArgi dirudi, beraz, hizkuntzaren ezaugarri formalen eta semantikoen artean badela lotura ukaezina, perfektoa ez den arren. Itziar Laka «Egitura sintaktikoak» - Noam Chomsky - 138. orr.\nEztabaida semantikoekin geratzea zinismo ariketa bat iruditzen zait. Berria - Harian 2006-03-24\nGatazka guztiek bere fase semantikoa ere badutela erakutsi du. Txema Ramirez de la Piscina «Ikus gaitzazuen» - 105. orr.\nDoris Allen psikologoak "defizit semantiko-pragmatiko"tzat deskribatzen du autismoaren alderdi hori. Xabier Olarra «Antropologo bat Marten» - Oliver Sacks - 240. orr.\n-Irudi autonomoa vs. sekuentziako irudia: oraingo honetan semantikoa da, batez ere, irizpidea, sekuentzia beren esanahiak lotzen dituen irudi sail bat baita izatez. Josu Zabaleta «Irudia» - Jacques Aumont - 153. orr.\nGertaera bat "une" baten bitartez irudikatzea keinuen, jarreren, eszena-antolamenduaren kodeketa semantikoetan oinarrituta baizik ezin daiteke egin. Josu Zabaleta «Irudia» - Jacques Aumont - 217. orr.\nParadoxa badirudi ere, ordea, esango litzateke ustez "iruditsuagoa" den prozesu semantiko hori, "ikusmenezko pentsamenduari" atxikiago behar lukeen prozesu semantiko hori, hitzari ez ezik literaturari zehazki atxikirik ez bada ezin uler daitekeela. Josu Zabaleta «Irudia» - Jacques Aumont - 237. orr.\nSemantikaren arloan bagaude, aldiz, aztertzen direnen artean honako hauek lirateke: asegarritasuna, egia, eredua, baliozkotasun logikoa, ondoriotasun semantikoa, baliokidetza semantikoa, etab. Askoren artean «Filosofiako gida» - 142. orr.\nTarskiren "Egiaren kontzepzio semantikoa". Askoren artean «Filosofiako gida» - 133. orr.\nMetahizkuntzaren eremuan oso erraza da "egia" "asegarritasun" bezalako kontzeptu semantikoetara laburtzea. Askoren artean «Filosofiako gida» - 133. orr.\nB A-ren ondorio semantikoa bada, sinboloetan honela idatziko dugu: A•=B. Logika bati eska diezazkiokegun propietate metalogiko garrantzitsuenen artean bi aipatuko ditugu hemen: zuzentasuna eta osotasun semantikoa. Askoren artean «Filosofiako gida» - 151. orr.\nLogika bat proposatzen denean, logika horrek dituen propietate sintaktiko eta semantikoak aztertzea da logikarien zeregin nagusietariko bat -edota propietate sintaktiko eta semantikoen artean korrespondentziarik edo loturarik ote dagoen-. Askoren artean «Filosofiako gida» - 142. orr.\neremu semantiko (3)\neduki semantikoa (5); egiaren kontzepzio semantikoa (5); eremu semantikoa (4); kontzepzio semantikoa (5); ondorio semantikoa (6); perpausen eduki semantikoa (3)\negiaren kontzepzio semantikoaren (3)


Kaixo lagun, URRETXUBIZIZ Parte Hartze Prozesuaren baitan 2013. urtean zehar martxan jarri nahidugun egitasmo berri baten berri ematera natorkizu. Urretxuko IRIMO lurzoruan birsortze proiektu bat martxan jartzera goaz. Azkenurteotan Urretxuko arau berriak idatzi diren heinean, Irimoko guneak jaso ditu beharbada iritzikontrajarri konplexuenak. Jakin badakigu gaur egun bizi den egoera sozio-ekonomikoak guztionikuspegia aldatzeko bidean jarri duela. Azken 30 urteotan hiriak garatzeko erabili direnhirigintza tresnek ez dute gaur egun eraginkortasun edota legitimazio handirik. Iraunkortasunaren inguruan hitz jario ugari jasan dugu azken aldian. Hirigintzaz aribagara, teknologiak eta ekologiaren merkadoteknia alde batera utziz, printzipio orokor bateksailka ditzake hiriaren jasangarritasuna: Moldakortasuna. Moldakurtasunaz aritzen garenean aukera irekiak uzten dituen hirigintza bati buruz arigara. Eremuetan hartzen diren erabakiak denboraren eta egoera ezberdinen kontinjentziakkontuan hartuko dituen estrategiak garatzea alegia. Helburu hauek lortzeko ezinbestekoa da bertako egitura, memoria eta aukerak aztertzea.Eta are garrantzitsuago jendearen eta eragile ezberdinen partaidetza ikuspegi eta aukeraezberdin eta kontrajarri gehienak mapeatu ahal izateko. Hori horrela izanik, EUROPAN izeneko lehiaketa suertatu zaigu parez-pare eta bertakoantolatzaileekin izandako hartuemanek interes berezia piztu dute Europa mailako aditudesberdinen artetik. Aukera hori aintzat harturik, gure eskualdean aintzindari izango den proiektu parte-hartzailean bidelagun izan zaitzagun gonbitea helarazten dizut gutun honen bidez. Abenduaren 17 eta 18 jarri ditugu aurrez-aurre eragile desberdinekin honetan adituakdiren TOKI ARKITEKTURAko kideekin elkarrizketa saio txiki bat izan eta norberaren behar etairitziak aintzat hartzeko. (ordutegia zehazteko zurekin kontaktuan jarriko gara). Ondoren, abenduaren 18an , aurkezpen eta hitzaldi saio bat ospatuko da lehen ideia etabegirada ezberdinak mahai gainean jartzeko asmoz. 2.\nSaio honetarako metodologien aurkezpenez gain, honako gonbidatuak izango ditugu: 18:00 Sarrera, aurkezpena eta helburuak: Alkatetza, MonoD eta TOKI 18:30 Iñaki Begiristain Mitxelena (arkitektoa, EHUn irakasle) "Industri eraikinak alturean eta erabilera anitztasuna" ikerketako arduraduna 19:00 Fernando Díaz Orueta (Madrid, 1964) "La construcción social de la ciudad y los movimientos urbanos". 19:30 Manu Fernández (Portugalete, 1977) “Urbanismo adaptativo. Usos temporales y transitorios en un mientras tanto permanente”. 20:00 Octavio Oruezabal Diputazioko Ingurugiro Teknikaria “ Gaurko marko legala eta etorkizunerako erabilera posibleak” Eta horrez gain, orain arte bildu dugun informazio guztia blog honetan izango duzuikusgai, zure partehartzea zehazteko linkaz gain. www.irimoph.blogspot.com.es Zurekin harremanetan laster batean jarriko garelakoan, jaso ezazu nire agurrik beroena. Oihane Zabaleta Mujika -Alkatea- Urretxun, 2102ko abenduaren 10ean Recommended