kritiken hemeroteka » Unearen alkimia\n« Bill Douglassen autotopografiaz | Zuloak eta orbainak »\nUnearen alkimia Hasier Rekondo / Berria, 2015-11-15\nProsa poetikoak ez du lar prentsa onik azken aldi honetan. Gure euskal idazle gorenetako batzuk ere irmo agertu dira poesiak prosari egin dakiokeen kaltearen aurka, narrazioaren zuzentasunaren kaltetan omen. Alta bada, egoki eta zentzuz erabiliz gero, prosa funtzionalaren eta estandarraren eremu agortua aberastu lezake poetikotasunak. Eta aire freskoa bezain beharrezkoa “xiringatu” prosa estandar gaixoari. Bea Salaberrik (Donamartiri, Nafarroa Beherea, 1977) prosa poetiko alkimizatua darabil egunerokoan txertatu anekdoten berri emateko. Kontu txikienetan, txikitasunaren handitasuna, oinarritu 33 narrazio ondu ditu bere estreinako liburuan, Baionak ez daki (Susa, 2015).\nSalaberriren narrazioek ez dute, beren laburrean, ipuin batek eskatu dezakeen gutxiengo bilbadura nahikorik baina oso ondo funtzionatzen dute egunerokoaren autopsia emozionalen joan-etorriak pintzelkada arinean emateko. Gehienetan unean unean sortutako transzendentzia bilatzen dute, Milan Kunderak aipatzen zuen “historiaren pisua” urtuz. Bada, arras esanguratsua da liburuko bi pasarte “historiko-politikoetan” (ETAren su-etenaren iragarpen eguna eta Ipar Euskal Herriko departamentuaren sorreraren gaineko enegarren mahai-inguru irratsaioan) txipiroi edo gasta dastaketaren alderik “askatzaileenean” murgiltzea protagonista.\nNarrazio laburrok idealismorako bideak zabaltzen dituzte. Inguratzen gaituen errealitatean aurkitzen du Salaberrik idealizaziorako parada, eta xehetasunek historia nagusia baldintzatzen dute, funtsezkoenaren bilaketa etengabean. “Horretarako da ona bixkotxaren teoria. Oroitarazteko funtsezkoa zertan den. Baliteke historian zehar, proiektu ederren eta kausituenek, beharbada bake hitzarmenek, aitzina egin izana deus gutxirengatik; agian matahami platerkada batengatik”.\nProsa poetikoa gurean nahiko gaitzetsia izan den gisara, zer esan zoriontasunaz. Euskal literaturaren arerio publikoa nagusia zoriontasuna da, alafede. Zoriontasunaren kontzepzio zabal eta sakonenenaz ari naiz, naski, ez txatxukeriaz. Salaberrik ez du arazorik aurkituko zoriontasunaren aurkako tabuak ezbaian jartzeko, liburu lar depresiboetan behin baino gehiagotan murgildutako iruzkingileak ahalegin hori eskertzea besterik ez du. “Doi-doietarik heltzen igar daitekeena da. Nihaurek ez nukeen erranen horrela zitzaidala, holako gozamen bat-batekoa eta erabatekoa”. Beren laburrean, eta sintaxi joko konplikatuenak bazter utzita, Salaberriren narrazioek barne-eztanda bilatzen dute etengabe, Marcel Prousten ukitu agerikoa nabarmenduz.\nZoriontasunaren bidean, eguneroko objektuek rol garrantzitsua jokatzen dute, berriro Proust eta haren madalena, Salaberrik maisuki erabiliko ditu objektuok eta baita izenburu bihurtu ere: Mandarinak, Txipiroiak Donostian, Garbigailu-larsen, Karpeta zaharra… Objektuok idazleari eragiten dizkioten emozio-uhinak bilakatuko dira narrazio-pilulon protagonista nagusiak. Menturaz, Salaberriren lehen liburuari jarri dakiokeen baina bakarra narratibitate faltari berari dagokio hain justu; istorioei benetako narratibitatea eranstea izango du erronka nagusia hurrengo liburuetan. Dena den, ongietorriak beti Salaberriren gisako proposamen pertsonalak, literatur joera nagusien ildo jakinetatik aldentzen direnak, su-etenak iragartzean txipiroiak mistizismoz dastatzea bezain gustagarriak.


Bizkar osasuntsua izaten laguntzeko bigarren tailerra eskainiko du Arrigorriagak | El Correo\nZurekinBizkar osasuntsua izaten laguntzeko bigarren tailerra eskainiko du Arrigorriagak\nEmakumeen Osasunaren aldeko Nazioarteko Ekintza Egunean egingo da, eta xede izango du gorputzeko zati horrekin lotura duten gaitzei aurrea hartzen laguntzea\nViernes, 18 mayo 2018, 23:10\nEzagutza txikia dago emakumeen osasunari eta gaur egun dituzten askotariko beharrei buruz. Hori dela eta, oraindik ere garrantzitsua da haien osasunarekin lotutako jarduketak egitea. Hori ikusita, Arrigorriagako Udalak, Berdintasun sailaren bidez, Emakumeen Osasunaren aldeko Ekintza Programa jarri zuen abian 2017an, maiatzaren 28aren harira.\nUrtebetez martxan egon ondoren, Programak aurrera jarraitzen du eta 2018an gai berriei helduko die, eta iaz herritarren aldetik eskari handiena izan zuten tailerrekin ere jarraituko du. Horren adibide da Bizkar osasuntsua izaten laguntzeko tailerra, 6 ordukoa.\nParte hartzeko, izena eman behar da Herritarren Arretarako Zerbitzuan, maiatzaren 18tik 25era, biak barne. Ekimenaren antolatzaileek azpimarratu dutenez, prestakuntza-saio hauen bidez Udalak erantzuna eman nahi dio herritarren eskaerari, gai hau aldian behin landuz, Berdintasun sailak antolatzen dituen beste tailer batzuekin egiten den moduan (autodefentsa feministaren tailerra edo gizarte-sustapenerako ikastaroa, kasurako).\nUribarri Konpartsak bere 40 urteurrena ospatuko du 1.000 patata errazioen banaketarekin Gasteizko Udal Musika Bandak 'Creando y recreando Peter Pan' lana aurkeztuko du Autismo Araba elkartearekin


Haritz Mujikak irabazi du IX. Erniarraitz Bertso Txapelketa - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nHaritz Mujika bertsolari asteasuarrak irabazi zuen atzo gauean Azpeitiko Gaztetxean jokatutako Erniarraitz Txapelketaren finala, 276 puntu bilduta. Haren atzetik, Aitor Bizkarra sailkatu zen, 269 punturekin. Aitor Salegi izan zen atzoko saioan kantatu zuen eskualdeko bertsolari bakarra, eta hirugarren postuan sailkatu zen zestoarra, 268 punturekin. Laugarren postuan Aratz Igartzabal sailkatu zen (266 puntu); bosgarrenean, Eneko Araiztegi (265,5 puntu); eta, seigarrenean, Joanes Illarregi (258 puntu). 250 bat lagun bildu ziren Gaztetxean. Zortziko txikian eta zortziko handian ondo aritu ziren bertsolari gehienak, baina, oro har, mailak behera egin zuen hamarreko handian. Puntu-erantzunetan ere itxura ona eman zuten, eta kartzelakoaren txanda iritsi zen segidan. Honako hau izan zen bakarkako lanerako gaia: “Zure lagun mina da, baina ezin duzu onartu egin duena”. Bikote harremanen gaia jorratu zuten gehienek, baina izan zen bide ezberdina hartu zuenik ere. Hain zuzen ere, Salegik drogen gaia landu zuen, eta oso fin aritu zen lan horretan. Saio nahikoa txukuna izan zen arren, poto batzuk ere izan ziren tartean. Epaimahaiak hartutako erabakiaren berri eman zuenean, hiru sari banatu zituzten. Aratz Igartzabalek jaso zuen Gaztetxeak emandako bertso onenaren saria, bakarkako laneko hirugarren bertsoagatik. Azpitxapeldunaren saria Azpeitiko Udalak banatu zuen, eta irabazleari Erniarraitz bertsozale elkarteko Manuel Agirretxek jantzi zion txapela. Bertso bat ere bota zuen hark. Saioaren amaieran, Mujikak nabarmendu zuen “saio erregular samarra” izan zela hasieratik. “Zortziko handian gustura aritu naiz, eta zortziko txikian ere bai. Puntu-erantzunetako bigarren bertsoan irristada txiki bat egin dut, eta pena horrexekin noa; baina bestela, ondo. Bakarkakoan, berriz, badakit zertarako gai naizen, eta egin dudana oso disdiratsua ez izanagatik, gustura nago”, adierazi zuen. Hona hemen atzoko saioan hartutako irudiak:\nErlazionatutako edukiaAitor Bizkarra: "Azpeitiko Gaztetxea plaza erakargarria da niretzat"


Irakurzaletasuna eta euskal literatura, eskutik. Noticias de Navarra\nIrakurzaletasuna eta euskal literatura, eskutik\nBihar bertan hasiko dute Beasainen ‘Irakurri, oparitu eta gozatu’ kanpaina\nM. Aranburu - 2018(e)ko otsailaren 28a, asteazkena - 06:03etan eguneratua\nMari Paz Martin, Joxe Goikoetxea, Xabier Matarranz eta Olaia Eskitxabel ekimenaren aurkezpenean.\nbeasain- Beasaingo UdalakIrakurri, oparitu eta gozatuegitasmoaren edizio berria aurkeztu zuen atzo. Iaz bezala, aurten ere helburu berdina izango du. Hala azaldu zuen Xabier Matarranz, kultura zinegotziak: “irakurzaletasuna bultzatu eta beasaindar gehiago euskal literaturara hurbildu nahi ditugu. Baina horrez gain, dagoeneko dauden irakurleak ere saritu nahi ditugu”. Aurkezpen ekitaldian, Udal bibliotekako arduraduna den Olaia Eskitxabel, Udal Euskaltegiko zuzendaria, Mari Paz Martin, eta Joxe Goikoetxea irakurle taldekoa izan ziren, izan ere, Udalak hiru elkarteko horiekin batera antolatu ditu datozen asteetako ekintzak.\nEgitarau oparoa antolatu dute martxoan hasi eta apirilera bitartean, nahiz eta beste herrietan ekaina arte luzatuko diren. Hain zuzen, ekimen hau Topaguneak bultzatua da eta Euskal Herriko 52 herritan egingo da. Bihar izango da lehen ekintza eta Igartza Jauregian, 19.00etan, XIX. Igartza Literatura Bekan saritutako liburuaren aurkezpena izango da, Ekaitz Goienetxearen Zaldi mamarroaeleberriarena. Bestalde, mahai inguruak, ipuin kontaketak, liburu aurkezpenak, idazlan lehiaketak eta sari emateak ere egingo dira.\nirakurleak sarituzUdal bibliotekatik egitasmo hau garatzeko hiru urrats eman behar izango direla jakinarazi zuen Eskitxabelek: “hasteko, bibliotekak mailegatutako euskarazko liburua hartu behar da, ondoren irakurri eta itzultzerakoan, irakurleak liburuari buruzko fitxa bete behar du. Bibliotekan erosketa bale bat emango diote Mirentxu liburu dendan gastatu ahal izateko: txartel hori erakutsita %35eko beherapena izango du”. Gainera, hilabeteko parte hartzaileen artean 30€-ko erosketa txekea zozketatuko da liburutegian. Bestalde, sei saioz osatutako irakurketa tailerra ere antolatu du Udal Euskaltegiak eta Enigma nobela beltza landuko dute.\nHerriko irakurle taldearen eskutik, euskara eta euskal literatura indar-tzeko Euskal liburua kalera herri ekimena burutuko dute bigarrengoz, apirilaren 20, 21 eta 22an. Iaz hasitakoari eutsiko diote eta Ezkiagatik Dolarea parkerainoko ibilbidea osatuko dute hiru geldialdi eginez irakurketa tarteak egiteko. Musika eta dantzaz girotuko dute ibilbide osoa eta amai-eran Joxan Artze omenduko dute.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak 1.312.000 ko laguntza baimendu du merkataritza sektorea dinamizatzeko eta indartzeko. (2013-10-16(e)ko Kontseiluan hartutako erabakia)\nEusko Jaurlaritzak 1.312.000 ko laguntza…\nEbazpena, 2013ko urriaren 17koa, zeinaren bidez jendaurrean jartzen baita Merkataritza Sustatzeko Bulegoentzako 2013ko ekitaldiko laguntzak emateko deialdia.\nErabakia, Euskadiko Merkataritza Elkarteen Konfederazioari (Euskaldendak) 2013ko ekitaldian lankidetza-ekintzak ezartzeko, sustatzeko eta garatzeko ekintzak egiteko diru-laguntza zuzena ematen duena.\nMerkataritza sektoreko laguntzak honako hauek dira:\nMerkataritza Dinamizatzeko Bulegoei laguntzak (1.232.000 )\nHitzarmena Euskaldendak erakundearekin (80.000 )\nMERKATARITZA DINAMIZATZEKO BULEGOENTZAKO LAGUNTZA PROGRAMA (1.232.000 )\nMerkataritza Dinamizatzeko Bulegoentzako laguntzen 2013ko deialdia ezagutarazten da; merkataritza garatua, eraginkorra eta lehiakorra bultzatzea dute xede.\nEAEko Merkataritza Dinamizatzeko Bulegoen Sarea merkataritza-enpresei laguntza emateko Euskal Autonomia Erkidegoko aktibo nagusietako bat da, behar besteko aholkularitza eta trebetasuna ematen baitituzte haiekin zein haien elkarteekin lotutako jarduerak eraginkortasunez egiteko. Dinamizatzeko Bulegoak, beren eginkizunetan, funtsezko osagai dira helburuak lortzeko. Besteak beste, aholkularitza espezializatua eman behar dute; berrikuntza, kalitate eta teknologia berriekin lotutako prozesuak bultzatu behar dituzte, eta elkarlanerako estrategiak sustatu behar dituzte udalerrietan edo banaketa-katean.\nLaguntzek 1.232.000 -ko aurrekontua dute; Euskal Autonomia Erkidegoan egoitza duten merkatarien edo mistoak diren elkarteek eta/edo federazioek eskatu ahal izango dituzte, betiere Euskal Autonomia Erkidegoko Merkatari Elkarteen Erroldan izena emanda badaude, bai eta Udalek edo horiek bultzatutako garapen-erakundeek ere. Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren Merkataritza Zuzendaritzan eta lurralde-ordezkaritzetan aurkeztu behar dira eskaerak, azaroaren 7a baino lehenago, eta 2013ko abenduaren 31 baino lehen ebatzi beharko dira.\nEUSKALDENDAK ELKARTEARI MERKATARITZA SEKTOREAREN LEHIAKORTASUNA ETA SALMENTAK HOBETZEKO 80.000  EMATEKO HITZARMENA\nEUSKALDENDAK EUSKADIKO MERKATARITZA ELKARTEEN KONFEDERAZIOArekin lankidetza-hitzarmen bat sinatzeko baimena eman du gobernuak; beraren bidez 80.000,00 -ko diru-laguntza ematen zaie sustapen- eta garapen-ekintzak egin ditzaten saltokien lehiakortasuna eta salmentak hobetzea lortzeko.\nEusko Jaurlaritzak, bere eskumenak erabiliz, hainbat lehentasun ezarri ditu merkataritza-jarduera bultzatzeko eta laguntzeko; ildo nagusietako bat elkarteen arteko lankidetza sustatzea da. Lankidetzaren bitartez, txikizkako merkataritzak sinergiak sor ditzan eta behar den masa kritikoa sor dezan nahi du programa horrek, lehiakortasuna eta eraginkortasuna hobetzea dakarten enpresa-ekimen berriak abiarazi ahal izateko.\nLehentasun horren bitartez lankidetza-dinamikak ezarri eta garatu nahi dira enpresa txikiek, lankidetzako elkarte-egitura batetik kanpo, bestela ere lortuko ez zuten aholkularitza profesionalizatua lortu ahal izan dezaten. Gobernua jakitun da mundu ekonomikoaren bilakaera dela-eta enpresek batera erantzun behar dietela merkatuaren etengabeko aldaketei; izan ere, banako erantzunak ez dira nahikoak, eta ezinbestekoa da lankidetza-proiektuei heltzea euskal merkataritzaren lehiakortasuna hobetzearren; dekretu honek horrelakoak babesten ditu.


2019ko ekainaren 18a, asteartea | Ordua Euskal Herrian 19:13:22\nEuskaltzaindiak Gipuzkoako Diputazioan izan zuen bulegoan jardun zuen urte askoan inurri lanean. Lupa hartu, ordea, eta txikitasunaren handitasuna ageri dute Maria Pilar Lasarteren kanpo eta barruko biziek.\nMaria Pilar LasarteDani Blanco\n[Galdezka hasi baino lehen esan digu, apal]\nElkarrizketak egin izan dizkidate orain baino lehen, eta neure buruari esaten diot: “Baina zer zentzu du niri elkarrizketa egiteak?”. Eta hasten zaizkit handik eta hemendik: “Eta zergatik ez?”. Gero, baietz esaten dut, baina ez dut oso atsegin… Ez naiz “pertsonaia”. Bestetik, pentsatzen dut pertsona guztiok ere hor dugula egoa, eta horretarako balio dutela elkarrizketa eta kontu hauek, egoa pixka bat paseatzeko. Baina bada gauza sakonagorik…\nZalantzarik gabe! Kontua da erlijioari buruz esan digutena oso gauza arina dela. Erlijioak formak dira: budismoa dela, islama, kristautasuna… Formak baizik ez. Forma horien azpian zerbait sakonagoa dago. Horra erlijioen arteko elkarrizketa, forma huts horien azpian dagoen espiritualitate sakona agerira ekartzeko, alegia.\nZer ziren aramiak (Arantzazuko Amaren Misiolari Irugarrendarrak)?\nZer esanen dizut? 60ko hamarkadan erlijioak zabaltzen zuen irudi bera zabaltzen zuten aramiek. Ez zen berrikuntzarik. Tira, kristautasuna eta Euskal Herria bateratu nahi zituzten, eta, horri dagokionez, ikuspegia aski berritzailea zen. Baina erlijio ikuspegitik ez zuen aparteko sakontasunik. Ni sakon astindu ninduena Antonio Blay katalana izan zen. 1978an izan zen. Blayri entzun arte ez nintzen jabetu txikitandik sartu zizkiguten ideiek zer eragin zuten gure inkontzientean, barne-barnean, aske izateko zer lan egin behar genuen, geure buruari begira jarrita. Blayk pertsonaren ikuspegi psikologikoa eta espiritualitatea sakondu eta uztartu zituen. 1978an hasi eta 85ean hil zen arte jarraitu nizkion eman izan zituen kurtsoak, bai udako oporretan Bartzelonara joanez, eta bai Donostiara etortzen zenean ere. Arami taldea hor zegoen, bai, hilero biltzen ginen, baina nik ez nuen taldeak bezala ikusten ez taldea, ez kristautasuna. Eta horixe adierazten nuen bilera haietan. Taldean lagunak ditut, eta horrek zuen garrantzia. Norberak ahal zuen moduan ateratzen zuen bizia, eta gaiak sakontzeko biltzen ginen hilero. Lehenengo kurtsoaren bukaeran hileroko bilerak utziko nituela esan nuen, taldea utzi bai, baina ez hor ditudan lagunak.\n1937an Leitzan jaioa, batzokian.\nBaina hilabeteetara Lasartenea tabernan ginen. Amak esanda dakit, batzokian jaio nintzela, baina besterik ez. Gerra urtea zen 1937. Eskasia bazen, eta errazionamendua, baina etxean taberna eta ez ginen gose izan. Hala ere, txikia nintzen ezertaz jabetzeko… Sei urte nituela hil zitzaidan aita. Gero, berriz ezkondu zen ama. Bigarren aita hura ere gerran ibilia zen, eta bazituen kontatzekoak. Amak ere bai. Kontatzen zuen, esaterako, Leitzako kuartelean bazela kabo bat, oso berezia, eta gure etxeko balkoian, nonbait, Espainiako bandera jarria, baina haizeak edo astindu eta bandera hura ez zegoela behar zen bezala. Eta kaboak gure amari zakar esan ziola: “Maria, behar baldin bada eutsi harriarekin banderari!”. Leitzan, jakina, jende ezberdina zegoen, batzuk oso euskaldunak, beste batzuk oso espainolak. Tabernan sartuta ezagutu nituen botikaria eta albaitaria. Oso euskaldunak ziren biak. Etxean Radio Paris entzuten genuen –Alberto Onaindia Aita Olaso abadeak esaten zituenak, besteak beste–, eta botikariak eta albaitariak beren komentarioak egiten zituzten. Aberri eguna ez zen ospatzen gerra ondo hartan, baina bi haiek oso barrutik bizi zuten hura… Ni oso-oso adi egoten nintzen, haiek zer esaten ote zuten. Bestalde, Karlos Santamariak ere La Voz de Españan idazten zuen, eta haien berri ere heltzen zitzaidan. 13 urteko neska kozkorra nintzen, etxeko tabernan lagundu eta amari senide txikiagoak hazten laguntzeagatik eskolara joateari utzitakoa, eta gauza asko entzuten nituen…\nTabernan hazia izateak ezer diferente dakar?\nHorixe baietz! Kristau giro itxian bizi ginen, apaizak agintzen zuen. Tabernan berriz, gazteak edanean ikusten nituen, batzuk mozkortuta ere bai… Neska-laguntzea ere izaten zen. Neska-laguntzen alderdi batean ibilitakoek, oinetakoak beltz zekartzaten; beste aldean jardundakoek, lur gorriz. Nor non ibilia zen jakiten zen orduan. Edo neska-laguntzera kanpotarrak etorri eta harrika eraso zietela… Etxean jakiten ez zirenak jakiten ziren tabernan bizituta. Gauza asko, eta jende asko.\n18 urte zenituela, paper-fabrikan hasi zinen lanean, Leitzatik hur, Berrobin.\nBai. Taberna errentan jarri eta libre geratu nintzen. Leitzan, artean, paper-fabrika egiten ari ziren eta hura martxan jartzen zen egunerako zerbait ikastea zen helburua. Talde handi xamarra joaten ginen, egunero. Goizeko zazpietan joan, hamar ordu lan egin eta buelta berriz ere. Ez genuen Berrobin apopilo jartzeko behar beste irabazten. Autobusean, Leitzatik Berastegira arrosarioa errezatzen joaten ginen. Txoferrak, Etxabek, eranzten zuen txapela eta gurekin batera, errezoan. Berastegitik Berrobira, kantu eta kantu! Mexikarrak, euskarazkoak… Sekulako festa egiten genuen!\nLeitzako kaletik Berrobiko fabrikara, aldaketa handia izango zen, ala?\nIkaragarria! Bizimodu ezberdina. Diru berria sartzen hasi zen herrian. Aurretik, jendea mendira joaten zen, bateko baserri eta besteko azienda, han ateratzen zuen bizia, hemengo oiloak eta hango arrautzak, miseriarik gabe. Fabrika beste mundu bat zen, zeharo ezberdina. Guk ez genekien hura zer zen ere! Lehenbiziko huelga egin zenean, guk ez genekien huelga zenik ere. Bilerak eginak izanen zituzten, baina guk jakin ez! Inozenteak ginen. Sartu autobusean eta joan ginen Berrobira. Fabrikan huelga, ezin zitekeela sartu eta Tolosara joan ginen. Hantxe ibili ginen gora eta behera. Nahikoa egin genuenean, fabrikara joan ginen, Leitzara joateko guri autobusa jartzeko esanez. Huelgan ginen, baina etxera joateko autobus eske. Gure inozentzia noraino! Ez ziguten kasurik egin, jakina. Hartu genuen lineako autobusa Berastegiraino, eta handik Leitzara oinez.\nInozentziatik kontzientziara igaro zineten…\nNoizbait. Nagusi antzeko katalan batzuek langileok nola hartzen gintuzten ikusita. Oroitzen naiz fabrika lanean hasi eta gaizki ibili zela, papera puskatu eta puskatu egiten zen pintatzeko sailean, ni nengoenean. Don Pepe izenekoa etorri zen Berastegiko Arrosi fabrikatik. Errepublikarra zen, gizon fina. Errepublikako kontuak-eta ibiltzen zituen eta ni adi-adi egoten nintzaion. Papera puskatzen zenean han hasten zen jendea biraoka, maldizioa han eta hemen, eta behin esan zion Don Pepek biraolari haietako bati: “Hik mezatara joateko ohiturarik baduk?!”. “Bai”. “Bada, hura Jainkoaren tenplua duk, eta hau, lanaren tenplua!”. Eta isilarazi zuen. Nik, berriz, dena jasotzen nuen, dena.\nIkasketak ere egin zenituen, aldi berean.\nBulegoan lan egiteko nahi ninduten-eta. Posta bidezko zenbait ikastaro eginak nituen Leitzako tabernan bizi nintzen garaian. Gero, fabrikan bulegora hots egin zidatenean, idazmakina bat ere alokatu nuen Donostian. Etxera eraman nuenean amak ez zuen ulertzen ni zertan ari nintzen makina hartan ikasten, haren alokairua ordainduz, alegia! Gu neskak ginen, eta neskak ez zuen ikasteko premiarik, nonbait. Ikastea mutilei zegokien! Horrela ikusten zuen amak, hala zen-eta giroa.\nFabrikako lana utzi zenuen halako batean, eta euskararen bidean barna abiatu zinen…\nJustiziaren kontzientzia handia nuen. Ikusten nuen euskaldunak justizia behar zuela. Kristau kutsua, berriz, hainbesteraino genuen! Pacem in Terris entziklikaren garaia zen eta, behin, Eugenio Agirretxe frantziskotarrak hitzaldiak egin zituen Tolosan. Zenbait lagunek, hartu taxia Leitzan eta Tolosara. Herrien eskubideen alde egiten zuen entziklikak eta horretaz jardun zuen Agirretxek. Bestalde, Leitzan baziren San Frantziskoren Hirugarren ordenakoak, eta giro hartan murgilduta bizi ginen. Arami taldea osatuta zegoen ordurako. Etxea zuten Ikaztegietan. Pixkana-pixkana bide horretatik jo nuen: justizia, Euskal Herria eta kristau kutsua, hirurak biltzen ziren aramien artean, eta bat egin nuen etxe hartan bizi zirenekin, lanean urtebeteko eszedentzia hartuta. Jakina, ez nintzen sekula fabrikara itzuli. Jertseak-eta josiz ateratzen genuen bizia. Lan egin behar zela esaten ziguten, eta Donibane Lohizunen ere izan nintzen, 1965eko udan, hotel bateko lanean. Kurtsoa hasi zenean Elgetan nintzen, eskolan, haur ttikiei erakusten.\nJoannes Etxeberri andereño eskolan ere izan zinen, Donostian.\n“Andereñoen erresidentzia” esaten zitzaion, izen horrekin zen ezaguna. Bertako zuzendaria gaixotu egin zen, Pakita Arregi. Orduan, Katalina Irureta eta biok hara joan behar genuela esan ziguten. Eta joan ginen, bizia atera behar zen-eta, nolabait. Antiguako Matia kalean izan ginen, Villa Blanca izenekoan. Bota zuten… Irakasle izateko ikasten ari zen jendea zegoen erresidentzia hartan. Oroitzen naiz Joan Mari Lekuona, Joxemiel Barandiaran… izan zirela hitzaldiak ematen. Barandiaranen bila Atauneraino joan nintzen, gida-baimena atera berria ni! Elurra ari zuen, baina gizonak baietz, joango ginela Donostiara... Andereño haiek irakasle-eskolan egiten zituzten ikasketa formalak. Andereñoen erresidentzian euskal kulturari buruzko hitzaldiak izaten zituzten. Han ibiltzen ziren gaur aski ezagunak diren mutil gazte zenbait. Andereño haiek neska gazte politak izan! Eta euskaldunak! Dena dela, andereño haietako batzuek erdaraz hitz egiten zuten igual. Gaztelaniaz hitz egiten zuenak pezeta pagatu beharko zuela ezarri genuen araua. Eta, hala ere, beti borrokan. kontzientzia bazuten, baina baziren euskal girorik bizi ez zutenak, gaztelaniaz mintzo zirenak. Oroitzen naiz, behin, nola jarri nuen bertso bat iragarki taulan: “Euskaraz egiten da peztaren beldurrez / Honek betetzen digu bihotza arantzez / Holako andereñoak begien aurrean ez / Hobe eginen luke Kongora joanez!”. Behin, etorri da Joan Mari [Lekuona], eta han non hasten den bertso hori nola edo hala zortziko txikian jarri eta kantatzen! Lotsatu nintzen, inork ez baitzekien nork jarri zuen delako bertsoa.\n1967an andereñoen erresidentzian zinen, eta ondoko urtean Euskaltzaindian lanean.\n68an Arantzazuko biltzarra, eta norbait behar zutela esan zidaten. Pakita Arregik berak esan zidala uste dut. Pedro Berrondorekin mintzatu nintzen. Bestalde, Euskaltzaindiaren asmoa zen Gipuzkoako Diputazioan zabaltzea bulegoa, eta hantxe hasi nintzen lanean. Batere uste gabe hasi nintzen Euskaltzaindian eta bertan aritu nintzen 2000. urtera arte. Ez nintzen Arantzazun izan, saltsa izan zela banekien, baina ez nintzen hura neurtzeko gauza. Ez nekien. Tartean euskara bazen, bost axola zitzaizun gainerakoa, gizarte segurantza eta soldatak. Bizitzeko lain ateraz gero, berdin zitzaion. Idealismo hutsa zen hura.\nHogeita hamar urte baino gehiago egin dituzu Euskaltzaindian. Hamaika ikusiko zenuen…\nBada, bai. Zortzi urte arteko ikastola hiztegia egin zen ni sartu berritan. 1973an argitaratu zen. Astero biltzen ginen Karlos Santamaria, Joxemiel Zumalabe, Xalbador Garmendia, Irigarai eta bostok. Jakina, haiek ziren jakitunak. Karlos Santamaria kezkatan zen ikastolako hiztegirik ez zelako. Zerbait egin nahi zuen eta hortik etorri zen hiztegi hura egitea. Handik hona egin diren hiztegiak kontuan hartu eta deus ez zen hura, baina orduan gauza handia izan zen. Talde hartako idazkari lanak egin nituen. Oso garai interesgarria izan zen. Diputazioan zegoen Euskaltzaindiaren egoitza, Aldundian batere euskal girorik ez zenean. Karlos Santamaria eta Joxemiel Zumalabe prestigiodun pertsonak ziren, eta uste dut horri esker ginela gu Diputazioan. Baina euskal girorik batere ez han. Oroitzen naiz, fotokopiagailuan, ilaran, jendea ere esperoan eta baten batek esan zidala: “Zu ez zara Diputaziokoa!”. Nik: “Euskaltzaindiarentzat ari naiz lanean, Diputazio honek beste diputazioekin batera 1918an sortutako erakundean”. Kezkarik gabe egiten nuen haren defentsa, inozentzia guztiarekin. “Zer esaten ari da hau, baina?”. Gerora bai, sumatu nuen zer edo zer, Diputazioan bertan alde batetik bestera mugitu behar izan genuenean. Ez dakit nik zenbat bulego diferente pasatu genituen! Katakumeak nola erabiltzen dituzten batetik bestera, halaxe erabili gintuzten gu. Eta hartu paperak eta liburuak, ongi antolatu eta segi beti beste bulego batera. Halakoa zen giroa.\nHori ere etorri zen bere onera halako batean…\nPixka bat bai, etorri zen… Euskarazko eskolak ere eman nituen Diputazioan bertan. Beste giro bat nagusitu zen.\nMaria Pilar Lasarte Zubitur (Leitza, 1937). Euskaltzaindiaren Gipuzkoako ordezkaritzan jardun zuen lanean 1968tik 2000n erretiratu arte. Etxeko tabernan hazi zen eta bertan lan egin. Paper-fabrikan ere lan egin zuen. 60ko hamarkadan, aramien kristau taldeak zuzendu zuen haren bizitza. 1978an, Antonio Blayk sakonago jo zuen bide horretan. Euskaltzaindian lanean hasi eta ikasketak egiteko denbora hartu zuen, Filologia Hispanikoa. Ondoren, bizi osoan lagundu dioten bestelako ikasketak hasi zituen, sekula utzi ez dituenak: pertsona norberaren baitara begira jartzen duten zientziaren bidean barna sartu zen. 2008an Lao Zi-ren Dao De Jing, taoismoaren biblia, euskaratu zuen Joxe Arregiren eskariz eta laguntzaz.\n“Elgetan egon nintzenean, hiru ginen andereñoak. Bi irakasle tituludunak ziren. Nik ez nuen halakorik, eta ez zitzaidan batere egokia iruditzen. Eta Batxilergoa egiten hasi nintzen, orduantxe. Batxilergoa zientzia adarretik egin eta Filologia Hispanikoa ikasi nuen, unibertsitatean sartzeko 25 urtetik gorakoentzako azterketa eginda. Egunez Euskaltzaindian lanean eta arratsalde-iluntzean EUTGn, unibertsitatean. Dezente kostatu zitzaidan baina! Eta arraro egiten zitzaidan hainbeste apunte hartu behar izatea!”.\n“Filologian ikasten ari nintzela, asko zekien jendea nuen ondoan. Jose Antonio Azpiroz bat, esate baterako. Aurrezki kutxan lan egiten zuen. Hark, ingelesa, frantsesa, alemana… Hau eta hura zekien. Ni aldiz, hantxe, inurri lanean, juxtu-juxtuan, baina aurrera. Jose Antonio Azpiroz hura oso zen euskal kutsukoa. Denak ez ziren horrelakoak baina. Ni fabrikan lan egindakoa nintzen eta, nire ikuspegian, jende ikasia (izan ingeniari, kimikari, botikari edo albaitari), zerbait baino gehiago zen. Tituluari garrantzia ematen nion, nik ez nuen garaian. Gerora ikusi dut tituluak ez duela orduan ematen nion balioa, benetako pertsona izateak eta nor garen sakontzeak duela garrantzia”.\nLeitzako andere langilea\nbeti mirabe leiala;\ngure hizkuntzaren biztualdia\nmunduan goza dezala.\nArrosa bezain dotore,\nLeitzako andere langileari\ntxaloak eta ohore.\n(Joan Mari Lekuonak Maria Pilar Lasarteri, erretiroa hartu eta honen agur-bazkarian)\n“1978an, ikasketak bukatu eta bestelako ikastaro bat egin nuen, Antonio Blayrekin. ‘Karrerako bost urtean baino gehiago ikasi dut hemen’, esan nuen. Yoga egina nintzen ordurako, eta beti izan nuen pertsonaren barrua sakontzeko gogoa. Arami taldeak ez ninduen asebetetzen. Blayren ikuspegia askoz ere sakonagoa zitzaidan, bai pertsonaren barruan sakontzeko, bai espiritualitatea lantzeko ere. Zalantzarik gabe, askoz ere egokiagoa nuen nik Blay. Hemengo zerua eta hango infernua, ez nituen kontu horiek batere argi ikusten, eta hori alde batera utzi eta beste bide batetik abiatu nintzen”.


Pribatutasun politika | UIK\nUztailaren 11ko 34/2002 Legearen (Informazioaren Gizartearen eta Merkataritza Elektronikoaren Zerbitzuei buruzkoa) 10. artikulua betez, jarraian adierazten dira wwwuik.eus webgunearen erakunde arduradunaren identifikazio datuak.\nIzen soziala: UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOA IFK/IFZ: G20448056\nHelbide soziala: Miramar Jauregia. Mirakontxa 48, 20007 Donostia (Gipuzkoa)\nFundazioen Erregistroan inskribatua: GIP-49 zk.\nJabetza intelektual eta industrialaren eskubideei buruzko Espainiako legeriak babesten ditu webgune honetako iturburu kodea, diseinu grafikoak, irudiak, argazkiak, soinuak, animazioak, softwarea, testuak, informazioa eta edukiak, UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN alde. Ezin da webgunea, osorik edo zati batez, kopiatu edota argitaratu, ezta webgunearen tratamendu informatikoa, banaketa, hedapena, aldaketa, eraldaketa edo deskonpilatzea egin eta titularrari legez aitortutako beste eskubideak erabili ere, UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK aurretik idatzizko baimena eman gabe.\nErabiltzaileak ez beste inork webgune honetan agertzen den materiala erabili dezake bere erabilera pertsonal eta pribaturako denean, eta debekatuta dago materiala merkataritza xedeetarako edo legez kontrako ekintzetarako erabiltzea. Jabetza intelektualetik eratorritako eskubide guztiak UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK dauzka.\nUPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOA aurreko baldintzak betearazteaz eta bere web orrietan agertzen diren edukiak behar bezala erabiltzeaz arduratuko da; horrenbestez, erabiltzaileak eskubide horiek urratuz gero edo bete ezean dagozkion akzio zibilak eta penalak hasiko ditu.\nUPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN pribatutasun politika\nWebgune hau erabiltzen den bakoitzean, une bakoitzean indarrean dagoen pribatutasun politika aplikatuko da, eta testu hori irakurri beharko da harekin ados gaudela egiaztatzeko. 679/2016 EB Erregelamenduan eta 3/2018 Lege Organikoan (Datu Pertsonalak Babestekoa eta Eskubide Digitalak Bermatzekoa) ezarritakoa betez, jakinarazi nahi dizugu helaraziko dizkiguzun eta gurekin duzun harremanak iraun bitartean sortzen diren datuak tratatu egiten direla eta UPV/EHUko Uda Ikastaroak Fundazioaren erantzukizunpeko fitxategietan sartzen direla, helburu hauekin, hain zuzen:\nIrakaskuntzako eta unibertsitate hedakuntzako jarduerak antolatzea,\nAdministrazio kudeaketa egitea eta erlazioari eustea\nEgingo dizkiguzun eskaerei erantzutea, eta edozein bitartekotatik jakinarazpenak bidaltzea Fundazioaren jarduerekin lotuta.\na.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK aurrez ohartarazi gabe webgunean dagoen informazioa eta haren konfigurazioa zein aurkezpena aldatzeko ahalmena dauka.\nb.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK bitarteko honen bidez hitzematen du IRUZURREZKO PUBLIZITATERIK EZ DUELA EGINGO. Ondorio hauetarako, hortaz, ez dira iruzurrezko publizitatetzat hartuko UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN webgunearen ataletan aurkitu daitezkeen formazko edo zenbakizko akatsak, atal horietan agertzen den informazioa mantentzea edota eguneratzea osorik ez egitearen edo akatsez egitearen ondorioz sortu direnak. UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK, atal honetan xedatutakoaren ondorioz, akatsak ahalik eta azkarren zuzenduko dituela hitzematen du.\nc.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK hitzematen du EZ DUELA KOMUNIKAZIO KOMERTZIALIK IGORRIKO HALAKOAK DIRELA ESAN GABE, Informazioaren gizartearen zerbitzuei eta merkataritza elektronikoari buruzko uztailaren 11ko 34/2002 Legean xedatutakoa aintzat hartuta. Ondorio horietarako, ez da komunikazio komertzialtzat hartuko UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN bezeroei edo jardueretara bertaratutakoei bidalitako informazio oro, baldin eta helburua interesatuaren eta UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN arteko kontratu-lotura mantentzea eta fundazioaren informazio zein prestakuntza-lanak eta beste berezko jarduera batzuk gauzatzea bada.\nd.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK ez du inolako erantzukizunik, erabiltzaileak webgune honetara sartzerakoan edota webgunean agertzen diren informazioak erabiltzerakoan arau aplikagarriren bat betetzen ez badu.\ne.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK ez du inolako erantzukizunik izango webgune honetako informazioa, gaiak eta programak erabiltzearen ondorioz sorturiko edo sor litezkeen edozein motatako kalte-galeren gainean. Webgune honen bitartez erabiltzaileari hirugarrenek eskainitako prestazioak eta zerbitzuak atzitzeko aukera ematen dioten estekak (linkak) eta hipertestua ez dira UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOARENAK eta ez daude haren kontrolpean; erakunde honek ez du inolako erantzukizunik horietan agertzen den informazioaren gainean ezta informazio horretatik erator litezkeen ondorioen gainean ere.\nf.- UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAK ez du inolako erantzukizunik hirugarrenek fundazioarenak izan ez arren webgune honetan agertzen diren marka izen, produktu izen eta marka komertzialak legez kontra erabiltzearen gainean. Era berean, ez du bere gain hartzen webgune honetan beste webgune batzuekin egindako estekaduren edukiaren osotasun, egiazkotasun eta zilegitasunetik sortu daitekeen inolako erantzukizunik.\ng.- Azken batez, erabiltzailea da UPV/EHUko UDA IKASTAROAK FUNDAZIOAREN webgune honetako zerbitzu, eduki, esteka (linka) eta hipertestuaz egiten duen erabileraren erantzule bakarra.


Zer berri? :: "Eneko Irigaray. Aljeriar konexioa", Joxean Agirreren azken liburua - leihoa.info\nZer berri? :: “Eneko Irigaray. Aljeriar konexioa”, Joxean Agirreren azken liburua\n2018 May 18, Friday adminKultura, Sarrera, Uncategorized\nJoxean Agirre (Azpeitia, 1949) kazetari eta idazlearen azken liburua ETAren sortzaile baten ibilerak kontatzen ditu, Eneko Irigaray-renak hain juxtu.\n1936an jaio zen Eneko Irigaray, ETAko sortzaileen taldean gazteena eta atipikoena ere bai seguru asko. Iniziatiba handikoa, marxista goiztiarra eta heterodoxo samarra, ez zuten inoiz atxilotu, ez zuen espetxerik zapaldu eta 1961ean falangistaz beteta Donostiara zihoan trenaren kontra burutu zuten atentatuaren ondoren atxiloketak hasi zirenean muga pasatzea erabaki zuen, baina Ipar Euskal Herrian ere ez zuen errefuxiatu paperik eskatu eta espainiar pasaportearekin jarraitu zuen eta jarraitu du geroztik ere bizitzen egon den lekuetan egoiliar gisa lan eginez.\n1965eko martxoan iritsi ziren Argelera Eneko Irigaray eta Julen Madariaga, lehenik Estatu frantsesetik kanporatuak izan eta sei hilabeteko espetxe zigorra jaso ondoren ihesi. Aljeria independentzia lortu berria zen eta mundu osoko liberazio mugimenduek ordezkaritzak zituzten. Eneko Irigarayk bertan emango zituen ondorengo hamaika urteak, ETAren ordezkaritzaren kargu. Hala, bada, donostiarrak ez du beharbada eragin funtsezkorik izan ETAren bilakabide estrategikoan, erabakiak hartzeko orduan beti minorian egotea egokitu baitzitzaion, baina bere lana ezinbestekoa izan zen nazioartean erakundeak izan zuen proiekzioan.\nJoxean Agirre Odriozola (Azpeitia, 1949) euskal idazle eta kazetaria da. Soziologia ikasi zuen, Parisen, eta kazetari aritu da Egin eta Gara egunkarietan. Zenbait nobela idatzi ditu: Romain zen bere izena, La lutte finale, Zwei Frauen, Adiskide bat nuen, Gizajoen katalogoa eta Goldsmithen ikaslea. Eleberri horiez gain, Hitza hitz: Txillardegirekin solasean liburua ere argitaratu zuen, Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegiri egindako elkarrizketa luzea; hau du bere bigarren elkarrizketa liburua.\nEgilea Joxean Agirre\nZenbatekoa 13,00 €\nEneko Irigaray, Joxean Agirre, Liburua, Zer berri?\nZer berri? :: “Txertaketa”, Broken Brothers Brass Banden disko berria\nWaterpolo: Ligas de Euskal Herria: el senior femenino ‘B’ busca certificar la tercera plaza en Eibar\nEH Bildu pide rebajar el 50% el transporte público y que sea gratuito para los menores de 12 años\nEuskal selekzioen aldeko mendi-martxaren aurtengo edizioak Ajanziz eta Getaria arteko ibilbidea egingo du\nViaje a la montaña asturleonesa de la mano del Leioa Mendi Taldea


Nafarroan 16 positibo atzeman zituzten atzo, bakar bat ere ez gure lurraldean - Mendialdea - Erran.eus\nNafarroan 16 positibo atzeman zituzten atzo, bakar bat ere ez gure lurraldean\nTtipi-Ttapa 2021-09-26 06:33\nNafarroan, alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 39 daude ospitalean, horietatik 13 ZIUan.\nAtzo ez zuten positiborik atzeman gure lurraldean. Nafarroa osoko behin-behineko datuei erreparatuta, atzo 16 positibo atzeman zituzten. Atzo, irailak 25, pertsona bat ospitaleratu zuten, ez zuten inor ZIUan sartu eta ez zen inor hil.\nNafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, irailak 25, 877 proba egin zituzten eta horietatik 16k positibo eman zuten (% 1,8)\nCOVID-19ak jota, atzo, irailak 25, pertsona bat ospitaleratu zuten, ez zuten inor ZIUan sartu eta ez zen inor hil. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 39 daude ospitalean, horietatik 13 ZIUan.\nBirusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, herenegungo kasuak kontatuta 82.525 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.243koa.\nNafarroan 976.602 txerto eman dituzte oraingoz. Atzo, irailak 25, 856 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 512.486 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.


Iritzia: Rikardo, berezia nahi izan zuen laguna - euskalerriairratia.eus\nIritzia: Rikardo, berezia nahi izan zuen laguna\nEuskalerria Irratia 2010-03-23 19:46\nKaixo! Berezitasunak berezitasun, ez nuke inpresio okerra eman nahi: ez ditut lagunak honengatik aukeratzen. Lagunak ditut, besterik gabe, eta horiek ezagutzen joan naizen neurrian deigarri egiten zaizkidan gauzekin topo egiten dut. Pertsonak bere osotasunean konsideratu behar direla uste dut, pertsona baten identitatea alderdi askotako bilduma da, eta hemen, hilabetez hilabete, horietako batzuetan sakontzea ez da haiengandik ikasteko aitzaki bat besterik ez. Eta hau komentatu nahi nuen, ez bakarrik nire burua susmopetik ateratzeko, baita gaur aurkeztu nahi dizuedan pertsonaren kasuak honekin zerikusia handia duelako ere.\nNik neu ere “berezi” edo “bitxi”aren etiketa eraman edo eramaten dut, eta ez dit min ematen, bai, ordea, behin nire lagun batek esan zidana, nire beste lagun batetaz ohartu zidanean: arraroa zarelako hurbiltzen zaizu hori... Ez zen egia, bera zen aurreritziak zituen bakarra, baina hori beste istorio bat da, beste egun baterako utziko dut, lagun posesiboen atala landuko dudanean, noizbait.\nKontua da berezia izatearen erakargarritasuna. Nire lagun honek gaizkia ikusten zuen hortan. Nik ez: oso naturala iruditzen zait berezitasunak sortzen digun erakargarritasuna: edertasunak, trebetasun apartek, edo, zergatik ez, guztiz kontrakoak direnek ere: itsustasunak edo era guztietako ezintasunek; kasu hauetan morboa deitzen diogu peioratiboki, baina, azken finean, gu garena eta ez garena neurtzeko baliogarriak zaizkigu hauek eta besteak, horregatik pizten digute kuxkuxeatzeko grina.\nBaina bada garaia nire gaurko laguna aurkezteko: Rikardo. Rikardok arazo bat du honen guztiaren inguruan, nire ustez. Rikardok berezi izan nahi du, eta nik ez dut horren aurka ezer, garbi gera dadila. Baina arazoa, berak duen arazoa, aukeratutako bidea da. Nire inpresioa izan daiteke, zuek baloratu:\nIdazle talde batean ezagutu nuen, eta berehala hasi ziren nire susmoak. Idatzi baino gehiago poeta izan nahi zuen, hau da, zaletasuna haratago eramaten zuen, bizimodua bihurtuz. Ez zen idaztearekin konformatzen, poeta izan behar zuen. Horretarako lepokoa jantzi eta absenta edaten zuen, adibidez. Gutxienekoa izan daiteke hori, baina bere idatziei erreparatuz, beldurgarria iruditu zitzaidan erabiltzen zuen metodoa: besteek idatzitakoa lotsarik gabe erabiltzen zuen bere poematan, gustokoena zuena nahastuz, kopiatzen azken finean. Batzuetan ideiak besterik ez ziren: gaiak, egiturak...; besteetan, hitzak beraiek. Haserretu ere egingo nintzen emaitza hain pobrea izango ez balitz. Kaltetu bakarra, azken finean, bera zen. Nik beti esaten nion: hitz egin ezazu benetan kezkatzen zaituen zerbaitetaz. Esateko duzuna idatzi, zertarako bestela idazlea izan? Baina ez zidan inoiz kasurik egin. Nahiago zuen liburuak pilaka bildu, irakurri, eta entresaka egin.\nUrte batzuk horrela pasatu eta gero, lagun berriak egin eta disko bildumazale bihurtu zen. Beste bildumazaleekin elkartu, haiekin diskak trukatu eta haien gustoak goitik behera zurrupatu zituen. Denbora gutxian, bere lagun berriek urteetan osatutako bildumen tamainakoa egin nahi zuen berea. Jazteko era aldatu, garagardoak pilaka edan eta orduak bigarren eskuko disko dendetan ematen zituen. Ezin zitzaion gustoko musika talde bat aipatu bere jakinduri berriaren jarioa jasan gabe.\nOrain rok banda batean jotzen du. Baxua jotzen ikasi berri du. Pista galdu diot baina, diotenez, ez du entsagu geletan behar bezainbeste ordu sartzen...\nNon da, orduan, benetako motibazioa? Nor da Rikardo? Poeta? Musikaria? Zaletasun askotxo eta aldakorren pertsona? Poesia idazten zuenean bezala, ez dut bera ikusten. Besteengandik erakartzen duena bere egiten du, egun batetik bestera rok star baten janzkera eta hizkera hartzen ditu. Baina zein da zurea, Rikardo? Nor zara?\nBerataz dakidan bakarra bere gustoak dira, bereziak bai, horrek egiten al du berezia pertsona bat? Betiereko nerabea iruditzen zait, beti erreferente bila, beti eraikitzen. Baina nire ustez ez du leku inportanteenean bilatu: bere baitan. Ez al da konturatzen ez dagoela bera bezalako pertsonarik eta desiatzen gaudela ezagutzeko?\nBadirudi berak ez duela bere burua ezagutzeko gogo handirik. Bere izaera propioa eta orijinala ez omen zaio erakargarria iruditzen... eta hain da inportantea erakargarria izatea, ezta?


Txekiar antzara – Txekiar antzara\nTxekiar antzara Txekiako bertako arraza bakarra da. Mendetan zehar bertan mantendu den barietate autoktono bat da.\nBeste antzara arrazekin konparatuta, txekiar antzara txiki samarra da, baina sendoa, gogorra eta erraz elikatzen eta ugaltzen dena. Antzara hauek ama sen oso ona dute arrautzak inkubatzeko eta antzarakumeak hazteko.\nTxekiar antzararen luma kalitate handikoa da, beste motako lumekin konparatuz oso aldeko erortze ratioa du. Mendeetan zehar burkoak betetzeko material baliotsua izan zen.\nTxekiar antzara arraza egoki bat da eskala txikiko abeltzaintza estentsiborako edota baserri zaleentzat, larratzerako ona baita. Gorputz txikia duenez, erabateko haragi ekoizpena txikiagoa da. Hau dela eta, txekiar antzarak ezin du gizentzeko antzara hibrido handiekin lehiatu. Bere abantaila, sarraski produkzio garbi handiagoan, eta gozoago eta zaporetsuago den kalitate altuagoko haragian dago.\nTxekiar antzarak hainbesteko elikadura eskaerarik ez duenez gero, abeltzain txikientzat, antzara mota honen hazkuntza, arraza astunagoen edota gizentzeko antzara hibridoen hazkuntza baino errentagarriagoa da.\nAntzina, Txekiar antzara ohikoa zen txekiar landazabalean. Hegoaldeko eta mendebaldeko Bohemian batez ere, antzara hazkuntza diru iturri garrantzitsu bat zen abeltzain txikientzat. XIX mendearen erdialdera arte urtero, 50.000 antzara baino gehiago esportatzen ziren Bavariara (Alemania), 1.000 luma tona baino gehiago Alemaniara, Frantziara, Suitzara eta Holandara, eta 100 arrautza tona Alemaniara, Belgikara eta bai Ingalaterrara ere.\nantzara arra 5,5-6,6 kg\nantzara 3,5-5,6 kg\nArrautza produkzioa 10-20 arrautzak\nArrautzaren pisua 120 g\nErabilera haragia, luma, (arrautzak)\nantzara arra 24 mm\nantzara 24 mm


La Tartana de Can Bofill: espekulazioaren aurrean, kolektibitatea! - 97.0 Irrati Librea\nAsteazkena otsaila 27, 2019 Lur eta Murmur Elkarrizketak, Irratsaioak 0\nCan Bofill izeneko masia erresistentzia da, Bartzelonatik oso gertu dagoen Colserolla Natura Parkeak jasotzen duen etxegintza-sektoreko presioaren aurrean. 15 urtez ekoizpen eta baso-kudeaketarako proiektu kolektibo baten bihotza izan da Masia hau. Orain, urrats bat haratago eman nahi dute eta 50 hektarea hauek erosi nahi dituzte, merkatutik kanpo izan daitezen eta daukaten ekoizpen-funtzioa bermatzeko. Gaurko Lur eta Murmur irratsaioan Arnau Andrek, Tartana elkarteko kideak, hau lortzeko eman behar dituzten pausuak azaldu dizkigu.


Egile nagusiak fundamentalismo islamiarraren aurka "fronte guztiei erasotzea" eskatzen du - EBko berriemaileak\nKarima Bennoune zuzenbide irakasle nagusia (argazkian, ezker-erdian) dio herrialde eta testuinguru musulmanetako muturreko erlijioak "giza eskubideak" kaltetzen dituela, jendeari beren erlijio sinesmenak praktikatzeko askatasuna ukatuz.\nesklusiboki Mintzamena den EU Reporter, gainera, fundamentalismo islamikoaren eta muturrekoen aurka "fronte guztiei eraso" egiteko eskatu du, eta horrek zibilizaziorako "arrisku larria" dakarrela dio.\nSaritutako egileak Bruselan izan zen Demokraziarako Europako Fundazioak (EFD), Bruselan oinarritutako politika institutuak eta Julie Ward europarlamentari sozialista britainiarrak antolatutako politikari buruzko hitzaldian.\nGaurkotasun handiko gertaera asteazkenean (martxoak 25) gehitzen du gaur egungo eztabaidari terrorismo islamiarrari aurre egiteko eta mundu osoko gazte musulmanentzat hain erakargarriak bihurtu diren kontakizun islamista erradikalak nola eraiki.\nBelgikara egindako bisitak Bennouneri bere liburu txalotuaz hitz egiteko aukera ere eman zion. Zure Fatwa ez da hemen aplikatzen, fundamentalismoaren aurkari demokratikoen istorioak eta borrokak aztertzen dituena.\nLibururako, Bennoune-k ia 300 pertsona elkarrizketatu ditu 30 herrialde musulmanetan, horietako asko IS eta beste muturreko batzuen eskutik giza eskubideen urraketak jasan dituztenak.\nSortu ziren gai arruntei buruz hitz egin zuen, mundu osoan laguntza desegokia jaso duten lehen lerroan daudenen artean "zentzu partekatua" barne.\nJakintsu ospetsuak bere aita, Mahfoud, nekazari baten semea irakasle bihurtu zuen esperientzia ere baliatu zuen, Aljeriako Aljeriako hiriburutik ihes egin behar izan zuena, bere izena muturreko zerrendan argitaratutako "hilketa zerrendan" gehitu ondoren. meskita kontrolatuak.\nBere liburuan, Bennoune, Aljerian eta AEBetan hazi zen eta islamismoaren kritika sutsua da, Aljeria, Afganistan, Niger, esaterako, fundamentalismoaren aurka borrokan ari zirenen "ahotsak harrapatzea" dela esan zuen. Errusia eta Pakistan.\nBennoune-k 286 pertsona elkarrizketatu zituen eta Aljeria, Pakistan, Niger, Afganistan, Mali eta beste herrialde batzuetara bidaiatu zuen. Bere subjektuek, bere ustez, "Islam politikoa" arriskutsua dela uste dute.\nBennoune-k solaskideei zer pentsatu beharko luketen haiei laguntzeko galdetu zienean, haien erantzunak honakoak zirela esan zuen: talde feminista laikoak eta eskubide unibertsalen printzipioa argi eta garbi eta erlijioaren eta politikaren bereizketa defendatzen dutenak argi eta garbi onartzen dituztela.\nJoan den udan Estatu Islamikoak Sirian eta Iraken zehar egin zuen botak mundu osoko kontratatuak erakarri zituen. AEBetako inteligentziaren kalkuluen arabera, ISek 20,000 atzerritar ditu 90 herrialde inguru ordezkatzen dituztenak, 18,000 siriar eta irakiar ingururekin batera, talde jihadista arabiarrik handiena bihurtuz.\nAzken gudu zelaian izandako atzerapenek talde ikaragarria hauskorragoa bihurtu dute eta AEBek zuzendutako aire erasoek baliabideak gutxitu dituzte, Bennounek Mendebaldeak "bihotza hartu beharko lukeela" dioen zerbait.\nBaina, halaber, ohartarazi du terrorismoaren aurkako gerra deiturikoak belaunaldi bat irabaz dezakeela, eta esan du: "Ez da Islamaren eta Mendebaldearen arteko gerra, imajina daitekeen giza mugimendu odoltsuenaren eta aurkakoen aurkako borroka globala baizik.\n"Irudikatzen duena muturreko mehatxua da mundu arabiarreko eta beste leku batzuetako bizimodu eta kultura modu batentzat. Zibilizazioak gaur egun dituen giza eskubideen mehatxu nagusienetako bat da".\n"Horregatik, oso garrantzitsua da gazteak ISren erakargarritasunetik babesteko egin behar izatea. Borroka luzea izango da eta ez da IS garaitzea soilik haien ideologia okerra garaitzea".\nBere esanetan, ISren eta egungo islamiar muturreko taldeen biktimen "gehiengo zabala" musulmanak ziren, horietako asko emakumeak, beren herrialdeetan EIren aurka daudenak.\n"Jakina zait biktima guztiak zaintzea, baina hori gogoratu beharko genuke. ISren krimenak agerian utzi behar ditugu mendebaldekoen aurka ez ezik, herrialde musulmanetako bertako biztanleriaren aurka ere.\n"Talde hauen argudioei aurre egin behar diegu, nolabait musulmanen defentsan jarduten baitute. Ez dute egiten. Musulmanak biktimatzen dituzte modu beldurgarrienean. Gelditu egin behar dira eta horretan zentratu beharko genuke".\nSoluzio bakarra, esan zuen, estrategia "integrala" da, militarra baina hezitzailea eta politikoa ere bada. "Ezin dugu indarrez bakarrik irabazi", esan zuen.\nEstrategiak ziberespazioak eskaintzen duen "oso eremu garrantzitsua" ere barne hartu beharko luke, horrek dioenez, ISk eta beste batzuek "gorroto mezua" hain arrakastaz zabaltzea ahalbidetzen du.\n"Gaur egun erabiltzen dituzten kontu horietako asko itxi behar ditugu".\nBere liburuan ISek eta beste batzuek beren herrialdeetan egindako mehatxuei "aurre egin" dieten musulmanen istorioak kontatzen ditu.\nAzken batean, fundamentalismo musulmana ez da mendebaldekoen segurtasun kontua, dio Bennounek, baina gehiengo musulmaneko herrialdeetan bizi diren ehunka milioi pertsonen giza eskubideen inguruko galdera oinarrizkoagoa da. Eta pazientzia gutxi du giza eskubideak herrialde musulmanei aplikatu behar ez zaien mendebaldeko kontzeptua dela dioen argudioarekin.\nEta, bere mezua?\n"Islama jendearen bizitzan dago, baina ez dago politikan", esan zuen.\nBere iruzkinak John Duhig-ek, European Foundation for Democracy-n, informazio-bilera egin zuen politika institutuko aholkulari nagusiak, jasotzen ditu neurri handi batean.\nDuhigek gaineratu du: "Karimak bere liburua osatzerakoan ahotsak areagotu behar ditugu, entzuteko ahaleginak egiten dituztelako. Sare sozialek -batez ere Twitterrek- arduratsua izan behar dute IS bezalako erakunde terroristak ukatzean. publizitatearen eta boterearen oxigenoa gazte musulman ahulak kontratatzeko ".\nInstitutuak Europa osoko oinarrizko ekintzaileekin, komunikabideekin, politiketan adituekin eta gobernuko funtzionarioekin lan egiten du. Helburua da pluraltasun politikoaren, banakako askatasunaren, demokraziaren bidezko gobernuak eta tolerantzia erlijiosoaren balio unibertsalak Europako oparotasunaren eta ongizatearen oinarrizko oinarriak izaten jarraitzea eta kultura eta iritzi anitzek bakean elkarreragin dezaketen oinarria bermatzea.\nGai erlazionatuak:DOBEuropean Foundation for Democracyezaugarrifull-imageJulie WardKarima BennouneZure Fatwa ez da hemen aplikatzen


txurreroen enparantza: KULTURA GIZENA IZAN BEHAR DU\nKULTURA GIZENA IZAN BEHAR DU\nBOSTGARREN ATALAREN HASIERA\nIepa lagun !!\nBatzutan pentsatzen dut ezagutzen zaitudala eta beste batzutan ordea, pentsatzen dut ezagutuko garela. Agian ez, auskalo !\nDena den hitz horiek, lagun, ezagun, adiskide, oso korapilatsoak dira eta neri nahastu egiten naute. Beno, nahastu egiten zidaten, zeren duela urte batzuk, esaldi hau ezabatu nuen nere burutik.\n"Sugeak eguzkitan ikusten dira\nEsaldi hau Altzako korrikalari handi batek idatzi zuen, 1.879 garren urtean, eta nere iritsiz radikal xamarra da. Horregatik gaur ez dut oso gustoko.\nBidean, pertsonen pausoak, metro zabalarekin neurtu behar dira , horrela bidea zabaldu egiten da eta bizia ere.\nZutaz pentsatzen egoten naizenean, gauza pila bururatzen zaizkit, adibidez nongoa zaren, Altzakoa ? Zergatik ez, Endaiakoa ?\nEdo Azkoitiarra! Zaharra edo gaztea, neska ala mutila, igeltseroa edo pelotaria, andereño agian ?\nBerdin da. Pertsona izaten saiatzen zareten guzti guztiak, Ongi Etorriak, Txurreroen Enparantzara.\nEta zurekin jarraituz, galdera bat etortzen zait beti burura, gustatzen zaizu nere Euskera, ez ? Ba sentitzen dut, ez dut besterik.\nOrain beste galdera egingo dizut: gustatzen zaizu kakalitea ? Ez ? Piskat agian?\nEz dakit zenbat aldiz saiatu naizen alfabetatzen, pila bat .Orain berriro hiru urte egin ditut AEKan, dena alferrik. Ez dut inoiz izango, neri hainbeste gustatzen zaidan Euskera dotorea, sukaldekoarekin jarraitu beharko dut ahal dudana egiten.\nSeguraski Patrixik, beste arrazoi askoren artean, horregatik esan zidan, nik ez dudala kalitatea egiten, kakalitea baizik.\nBadakit kalitatea dela egin behar dena, hori nahiko genduke denak egitea, baina ez da batere erreza, neretzat adibidez oso zaila, nik hirugarren mailan idazten dut eta nere erronka, hirugarren mailan ondo idaztea da.\nKultura, nahiz eta herrikoia izan, txukuna egin behar da, ederra eta mamitsua :ahal den koipetsuena. Kultura gizena izan behar du, pisutxua, bestela haizeak errez eramaten du.\nOrain sekretu bat kontatuko dizut: badakizu zerrekin sartzen den ondo kakalitea? Mayonesarekin. Mayonesa ona egin, lodia; hasteko bi arraultz bota, gero olioa gehitu beldurrik gabe , ozpina ere, gatzarekin kontuz ibili; gatza arrisku bezela neurtzen da, hartu behar dena bakarrik.\nDena ontzian dagoenean, gozo gozo, poliki poliki nahastu. Ederra benetan !!\nMayonesa ez bazaizu gustatzen, Agur Lagun eta eskerrik asko Enparantzari bisita egiteagatik. Gustatzen bazaizu, ez dena jan, neretzat piska bat gorde. Laister naiz zurekin.\nhurrengo kapitulua : MESEDEA NON EGIN ?


Barton - 09/12/02 'DRAGOI EHIZTARIA' FILMAREN ERRODAIA KUBAN JARRAITZEN DU\n09/12/02 'DRAGOI EHIZTARIA' FILMAREN ERRODAIA KUBAN JARRAITZEN DU\nDRAGOI EHIZTARIA filmaren errodaia martxan jarri zen berriz azaroaren 16an; oraingo honetan Euskal Herritik oso urrun:Kuban. Zurriola Group Entertainmentek ekoiztutako filmak pasa den urriaren 20an hasi zuen errodaia. Aste bete gure lurraldean filmatu eta gero, lantalde osoak Kubara bidaiatu zuen 5 asteko errodaia jarraitzeko asmoz.\nKubako ICAICek parte hartuko du eta baita ETB eta TVE-ak ere. 2 milioi eta erdiko aurrekontuarekin errodaia euskaraz burutuko da, nahiz eta gero merkatura euskara eta gazteleraz aterako den. BARTON FILMSek banatuko du DRAGOI EHIZTARIA.\nPatxi Barkok zuzendutatko film honetan, Asier Hormaza eta Itziar Ituño dira protagonista nagusiak. Jorge Perugorria kubatarrak ere parte hartuko du filmaren grabaketan.\nInformazio gehiago filmaren fitxan\nEspainia - Kuba 2010, Drama\nGorkak denbora darama Aitor bere semearen galderen aurrean ezentzunarena eginez. Aitaren iraganari buruz jakin nahi omen du. Baina, nola azaldu ume bati bere aitak elkartasunagatik hiltzen zuela? Gorka ETAko militante politiko militarra izana da, laurogeigarren hamarkadan taldea desegin zen arte eta beste internazionalista asko bezala, garai hartan...


Eguaztenean aurkeztuko dute gazteendako Udaixe programa - Arrasate - Goiena.eus\nEguaztenean aurkeztuko dute gazteendako Udaixe programa\nUbane Madera 2007-06-26 10:38\nArrasateko gazteek, uztaileko oporretan, ez dute aspertzeko aitzakiarik izango, beste urtebetez Txatxilipurdi elkarteak Udaixe programa antolatu du-eta: "Uztailean gazteak oporretan daudela eta eguraldi ona egingo duela aprobetxatuz, gazte txokoak itxi eta denetariko ekintza izango dituzte Udaixe programa barruan. Ekintza batzuetan, izena eman eta ordaindu egin beharko da, eta beste batzuetan, esandako ordu eta lekuan agertuta nahikoa izango da". Hala esplikatu du, labur, programaren ildoa Idurre Amozarrain Udaixeren arduradunak.\nPrograma hori 12 eta 16 urte bitarteko gazteendako dago pentsatuta.\nAurtengo Udaixe programari dagokionez, bihar, eguaztena, aurkeztuko dute, 18:00etan, Txatxilipurdiren egoitzan, Pablo Uranga kalean. "Ikasturtean, gazte txokoetan egindako ekitaldien argazkien emanaldia egingo dugu, baita iazko Udaixen ateratakoak ere. Eta gero, merendola egingo dugu", kontatu du Amozarrainek.\nGero, hurrengo ekitaldia egubakoitzean egingo dute, ekainaren 29an. Hain zuzen ere, iaz horrenbeste arrakasta izan zuten Gazte Olinpiadak jokatuko dituzte, 17:00etan hasita, Zaldibarren. "Komeni da aldez aurretik izena ematea, baina egunean bertan Zaldibarren agertuta ere nahikoa da", diote Txatxilipurdikoek.\nPare bat orduan jardungo dute lehian; sariak ere izango dituzte irabazleendako eta, ostean, afari-merienda emango diete Txatxilipurdi elkartean.\nSurf ikastarorako izenematea\nBestalde, hurrengo asterako, astelehena, surf ikastaroa iragarri dute. Uztailaren 2an, 10:30ean, egin dute hitzordua, Zarautzerako bidea hartzeko. Han pare bat orduko ikastaroa egingo dute, irakasle batek lagunduta. Eta bukatutakoan, egun pasa geratuko dira Zarautzen. 18:00etan bueltatuko dira Arrasatera.\nIkastaro horretarako izena lehenbailehen ematea komeni dela nabarmendu du Idurre Amozarrainek. 10 euro ordaindu eta Arrasateko Gazte Bulegoan edo Txatxilipurdin bertan egin daiteke. Asko jota 23 lagunendako lekua izango dute.\nDatorren asteko ekitaldiekin bukatzeko, batetik, eguaztenean, uztailaren 4an mural bat margotzera joateko dei egin dute Txatxilipurditik: "Elkartearen kanpoko aldean dagoen horma margotuko dugu. Orain urte batzuk margotu zuten gazteek, eta orain berritu egin gura dugu", azaldu du Amozarrainek. Gaineratu du oraindik ez dutela erabaki zein marrazki egingo duten, baina dagoeneko pareta zurituta dutela. Margotzen hasiko dira 16:00etatik aurrera eta, parte hartzeko, ez da marrazkirako dohai berezirik behar, "gogoak ekartzearekin nahikoa izango dute".\nEta bestetik, egubakoitzean, hilaren 6an, Landara joateko hitzordua egin dute, "arratsalde pasa, uretan-eta ibiliko gara", Txatxilikoen esanetan. 15:00etan irtengo dira, Garibaitik, eta ez dago aurrez izena eman beharrik, joan-etorria autobus urbanoan egingo dute-eta.


Petrolioaren itsas garraioa: Erraldoi kezkagarriak - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Petrolioaren itsas garraioa: Erraldoi kezkagarriak\n1967ko martxoan, orain 26 urte, Liberiako bandera eta tripulazio italiarra zituen eta bermudatar konpainia batena izanik, britainiar baten enkarguz nabigatzen ari zen Torrey Canyon izeneko petroliuntziak arrezife bat jo zuen Ingalaterrako hegomendebaldean. Petrolio gordina zeraman eta super aurrizkia ipintzen dioteneko petroliuntzi-kasta berezi horretakoa zen. Eginahal guztiak eginda gero ere, 120.000 tona petrolio galdu ziren, inguruetako hondartzak hondatu eta milaka itsas hegaztiren heriotza eraginez. Petroliuntzi erraldoien istripuengatiko isurketa-aroa heldua zen.\nBi untzi isuritako petrolioa biltzeko ahaleginetan. Horrelako hesi flotatzaileak erabiltzen dira marea beltzari mugak jartzeko.\nTorrey Canyon untziaren istripua ordurarte gertatutakoetan handiena zen, baina gerora izan da handiagorik, isuritako petrolioaren ikuspuntutik behintzat. 1978an Amoco Cadiz untziak 220.000 tona petrolio isuri zituen Bretainiatik iparraldera Mantxako kanalean. Bertakoek marée noire izena eman zioten, hau da, egun hizkuntza guztietan erabiltzen dugun “marea beltza” hitz-bikoteak osatutako izena.\nUrtebete geroago, 1979ko uztailean Atlantic Empress eta Aegean Captain untziek talka egin zuten Karibe Itsasoan Trinidad-eko itsasertzaren parean. 270.000 tona petrolio isuri ziren itsasora.\nTartean eta ondoren, marka berririk ezarri gabeko beste hainbat petrolio-isurketa izan zen. 1976an adibidez, Urquiola petroliuntziak 100.000 tona galdu zituen. Istripu hark, iazko abenduan Galizian gertatutakoak eragindako kostalde bera zigortu zuen. Pixka bat hegoalderago, baina A Coruñako kostaren aurrean hau ere, Andros Patria -k 50.000 tona petrolio galdu zituen 1978an. 1993. urtea hasi besterik ez eta Braer izan da Eskoziako iparraldean galdu dena. 80.000 tona petrolio zeramatzan eta itsasora isuri dira.\nSortutako hondamendia izugarria izanagatik ere, komunikabideek ez zieten arreta berezirik eskaini hasieran. Exxon Valdez untziaren istripua izan zen iritzi publikoaren aldetik eta eman zitzaion tratamenduagatik aldaketa nabarmenak ekarri zituena. 1988.ean jazotako gertakari hartan, 36.000 tona petrolio isuri ziren Alaska inguruetan. Ordurarte gertatutakoen artean 28. postua besterik ez zuen isuritako petrolio-kantitateari begira. Baina Estatu Batuetako komunikabideek ekologikoki ingurune berezitzat jo zuten eragindako kostaldea eta iritzi publikoa hunkitu eta mobilizatzea lortu zuten.\nGolkoko Gerran, petrolio-isurketa arma gisa erabili zen.\nExxon Valdez en kasuaren ondorengo protestek Estatu Batuetako administrazioak petrolioaren itsas garraiorako arau berriak ezartzea lortu zuten. Horregatik, 1990eko US Oil Pollution Acte an ezartzen denez, kasko edo krosko bikoitza beharko dute petroliuntziek Estatu Batuetako uretan nabigatzeko.\nUntziaren diseinuko aldaketa txikiek ere, eragin handia izan dezakete istripuak eragindako kalteetan. Esate baterako, eta adituen esanetan, petrolio-isurketa erdira ekar dezakeen untzi-diseinuak 10 eta 15 aldiz txikiago bihur dezake eragindako kostaren luzera. Arazoa, diseinu-aldaketa onuragarri horiek zeintzuk diren zehaztean sortzen da.\nPetrolioaren itsas garraioak berebiziko garrantzia du munduko ekonomian eta itsas garraio osoaren % 40 hartzen du. 6.000 petroliuntzi ari dira lanean mundu osoan. Gehienak komenentziazko banderapean, hau da, herri garatuetan baino baldintza errazagoak ezartzen dituzten estatuetako banderapean. Bostetik batek Liberiako bandera eta hamarretik batek Panamakoa darama, esate baterako. Norvegia, Grezia, Bahamak, Estatu Batuak eta Japonia datoz ondoren. Itsasorik ez duen Txekoslovakia ohiak 6 milioi tonara heltzen den petroliuntzi-flota du bere banderapean.\nPetroliuntziak dira gizakiak sortutako autopropultsiozko makinarik handienak. Tamainaren gorakada izugarria eta bapatekoa izan da gainera. II. Mundu Gerraren amaieran oso gutxi ziren 16.500 tonatik gora garraiatzeko moduko petroliuntziak. 55 urte geroago, handienak milioi-erdi bat tona garraia dezake.\nTamaina haztea, teknologia berrien eskutik adina etorri da beharraren eskutik. II. Mundu Gerran aliatuek Atlantikoa zeharkatzeko ahal bezain kargauntzi handiak behar zituzten. Gerra amaitutakoan, japoniarrek hartu zuten txanda eta inork baino azkarrago eta merkeago ekin zioten untzigintzari.\nExxon Valdez-en kasuan, komunikabideek Alaskako paisaje eder eta bakartietan eragindako kalteak azpimarratu zituzten.\nInformatikaren garapenak ere bere ekarpena egin du prozesu honetan. Aurrez diseinua esperientzia hutsean oinarritu behar bazen orain, karga era batera edo bestera jarriz gero untziak nola erantzungo duen jakiteko simulazioak egin daitezke. Petroliuntziak 200.000 tonatik 300.000 eta 400.000 tonakoak izatera pasatu ziren.\nHandiena 1980an eraiki zen; Seawise Giant du izena eta 565.000 tona eraman ditzake bere tangetan. Oraingoz ez da handiagorik egin, baina ez untzigintzaren mugak tartean direlako; baizik eta itsas hondoak bere legea ezartzen duelako. Petroliuntzi erraldoi hori Japoniako NKK enpresaren untzioletan egina da eta bertako injineruek diotenez, inork enkargatuz gero, prest leudeke handiagorik ere egiteko. Ez dirudi, ordea, inork eskabide hori luzatuko dienik; itsas hondoa jotzeko arrisku handiegia bailuke. Egun, petroliuntzi gehientsuenak 250.000 eta 280.000 tona bitartekoak dira.\nLorpenak eta puntu beltzak\nEgungo petroliuntzigintzaren beste joera bat, material arinagoak erabiltzea da. Horretarako altzairu gozoaren ordez erresistentzia handiko altzairua erabiltzen da, zeina % 15 arinagoa baita. Material arinagoak erabiltzeak eraikuntza-kostuak jaistea du berekin. Baina nekearekiko, hau da, tentsio txiki baina errepikatuekiko erresistentzia txikiagoa dute altzairu hauek. Untzien petrolio-tangak ere, gaur egun Japoniako untzioletan ez dira altzairu gozoz egiten; hauek ere 80.eko hamarkadaz geroztik erresistentzia handiko altzairuz egiten baitira.\nEsan bezala, erresistentzia handiko altzairuak neke-arazoak ditu eta hori dela eta tripularientzat superpetroliuntziek nahikoa fama txarra dute.\nItsasoan badute beste ezaugarri kezkagarri bat. 15 korapiloko abiaduraz lerro zuzenean nabigatzeaz aparte, beste edonolako maniobrak egiteko edo gelditzeko zailtasunak dituzte. Hain tronpoiloak direnez, ahalik eta maniobra gutxien egiten dira eta tripulariek beste untzietan ohizkoak diren maniobretarako trebezia galdu egiten dute. Torrey Canyon eta Exxon Valdez en istripuetan adibidez, zerikusi handia izan zuten nabigazio-hutsek.\nTorrey Canyon-ek 1967an eman zion hasiera petroliuntzien istripuen historia beltzari.\nTorrey Canyonen istripua gertatu zenean, kapitaina gaixorik zegoen tuberkulosiak jota. Galeserako bidean, Seven Stones izeneko arrezifearen kontra egiteko norabidea zeramaten eta maniobratu nahi izan zutenerako beranduegi zen. Ez zuten untzia gelditzerik lortu.\nAmoco Cadiz en kasuan, giza hutsak eta huts mekanikoek bat egin zuten. Untziak, arazo txiki baten ondorioz, gobernatu ezinik geratu zen. Atoiuntzia agertu zen, baina kapitaina ez zegoen ados salbamendua egiteko moduarekin. Untzia kostara hurbilduz zihoan eta eguraldiak txarrera egin zuen. Erremediorik gabe, salbamenduari buruz ados jarri zirenean, atoian eramateko soka hautsi egin zen. Azken aukera aingura botatzea zen, baina segurtasun-tradizio guztien kontra, geldirik daudenean bakarrik balio dute aingurek petroliuntzietan. Amoco Cadiz ek aingura galdu eta Bretainiako itsasertzean utzi zituen barnean zeramatzan 220.000 tona petrolio.\nBeste istripu-mota bat, itsas hondoa jotzea da. Horixe gertatu zitzaion Exxon Valdez i eta baita Urquiola ri ere. Azken honek, nabigazio-kartan agertzen ez zen hondoko haitz bat jo zuen, eta ondorioz, Estatu Espainolari egotzi zitzaion istripuaren ardura; baita kalte-ordainak ere. Indemizazioak 5.500 milioi pezetakoak izan ziren guztira eta 92ko abenduan ordaindu ziren azkenak (istripua gertatu eta 16 urte geroago); Aegean Sea petroliuntziarena gertatu baino hilabete lehenago.\nUrquiola k haitz hori aurkitzeko ohorea izan zuenez geroztik petroliuntziek ez dute Seixo Blanco izeneko kanala erabiltzen. Harez gero, ekialdeko kanala, edo Punta Herminiakoa erabiltzera behartzen dituzte portutik. Kanal hori hartzeko maniobratzen ari zela jazo zitzaion istripua Aegean Sea ri kostaldeko hondoan trabatu eta ondoren, kolpeen ondorioz, hautsi egin zelarik.\nKrosko bikoitzaren irtenbidea\nHondoa jotzea da Estatu Batuetan gertatu ohi den istripurik arruntena. Exxon Valdez en kasuak izan zuen oihartzunaren ondorio den US Oil Pollution Act-ek beraz, horixe du nagusiki gogoan. Aktan, horrelako istripuak saihesteko diseinu-arauak ezartzen dira, untziaren luzeraren araberako tarte bat duten bi kroskoen eredua ezarriz. Normalean, 3 m-ko tartea egokituko zaie petroliuntzi gehienei. Tarte hori kanpoko kroskoaren eta tangak mugatzen dituenaren artean egongo da. Arau hau mailaka ezarriz joango dira eta horretarako untziaren eraikuntza-urtea kontutan hartuko da.\nKonpainia estatubatuarrek bertako uretan ibiltzeko arau hori bete beharrekoa dutenez, mundu osorako nahitaezko bihurtzea nahi dute. Nolanahi ere, konpainia guztiek astiro pentsatu beharra dute petroliuntzi berriak eraiki aurretik: kroskobakarra eratzea merkeagoa da, baina gero Estatu Batuetako uretan sartzerik ez dute izango.\nBadira bestalde, nazioarteko zenbait erakundek petrolioaren itsas garraiorako emandako hainbat arau. Gehienak ez dira istripuetarako aurrikuspenak; ohizko ihardueretan poluzioa txikiagotzeko pentsatutakoak baizik. Kontutan hartu behar da istripuen ondorioz itsasora isurtzen den petrolioa, guztira isurtzen denaren zati bat besterik ez dela. Lastaketaren inguruko iharduerak eta tanga-garbiketa daude petrolioz itsasoa poluitzearen lehen postuetan.\nPetroliuntzirik ikusiz gero, erraz antzematen zaio zein motatako kargauntzia den: bizkarra guztiz libre izaten dute, petrolio-tutuen sistema besterik ikusten ez delarik.\nPetroliuntziek ezin dute tangak hutsik dituztela nabigatu. Hori dela eta, lastatu egin behar izaten dira tangetara ura sartuz. Ur hori berriro ere itsasoratzen denean, petrolio-hondakinak eramaten ditu eta poluzio kronikoa sortzen du. Hori saihesteko ezarria dago lasterako aparteko tangak erabiltzea, adibidez.\nKroskobiko untzietara itzuliz, neurriaren egokitasunaz guztiak ez datozela bat esan dugu. Kontrako iritzia dutenek honakoa diote: 3 m-ko tartea 4 korapiloko abiaduran bakarrik dela eraginkorra. 7,3 korapiloko abiaduran adibidez, 6 m-ko tartea beharko litzateke lehengo kroskoaren eta tangak babesten dituenaren artean, istripuaren ondorioz tangarik ez zulatzeko.\nEta, bestalde, kostua ere hor dago. Krosko bikoitzak % 20-% 30 garestitu dezake untziaren prezioa (prezioa 125 milioi dolar ingurukoa izaten da). Tangak berritzeak aldiz, 30 milioi dolarreko kostua izango luke. Konpainia txikiek diotenez, ezinezkoa da kostu horiek beren gain hartzea, eta araua orokortuko balitz, porrot egingo lukete. Hala ere, kostu hori orain onargarriagoa da; petrolioaren prezioak asko jaitsi baitira, 1974 eta 1979an gertatu ziren igoerekin alderatuz behintzat.\nKrosko bikoitzaren kontrako arrazoien artean, argudio teknikoak ere badira. Mantenimendua da hauetan nagusi. Superpetroliuntzietan herdoil-ikuskapenak egin behar izaten dira eta duten tamaina medio lan erraldoia izaten da hau ere. Gora eta behera gainazal bertikaletan ibili behar izaten da gutxi gorabehera 10.000 km eginez eta 12.000 km soldadura berrikusi behar izaten dira. Krosko bikoitzak areagotu egingo luke lan hau.\nBatetik, kroskoen arteko tartean lan egitea oso zaila izan daiteke eta gainera proposatutako diseinuaren arabera tarte hori lastarako erabiliko balitz, are errazago herdoilduko litzateke. Petrolio-tanga hutsa, petrolioak berak utzitako arrastoek babesten dute herdoiletik, baina urez beteta egondakoetan ur-arrastoak herdoil-gune erraz bihur daitezke. Herdoila agertuz gero, pintatzeari ekin beharko zaio eta hori ere zaila izango da espazio itxiak sortu dituen kroskobiko diseinuan.\nBide batez esan dezagun, Shell konpainiak dioenez, superpetroliuntziak 20 urterako diseinaturik daudela eta flota osoaren batezbesteko adina 15 urte ingurukoa dela. Abenduko istripuko Aegean Seak 19 urte beteak zituen eta urtarrileko Braere k 17 urte.\nHonelako petroliuntzi erraldoiak eraikitzen dituzten estatuetan (Japonian, Hego Korean eta Danimarkan bereziki) arauak zertan geratuko diren eta zein irtenbide hobetsiko den ezagutzeko gogo handia dute; flota berritu eta egokitu beharra baitago.\nHidrostatika ere jokoan\nKroskobiko diseinuaren alternatibak balantze hidrostatikoaren fenomenoan oinarritzen dira. Honek nola jokatzen duen ulertzeko zulatutako tangatik petrolioa nola isurtzen den ulertu behar da.\nHondoko haitzak zulatutako tangatik petrolioa isurtzeko bi eratako indar fisikok eragin dezakete. Lehenegoa eta garrantzitsuena, tanga barruko fluidoaren presio hidrostatikoa da. Presio hidrostatiko hau fluidoaren dentsitatearen eta petrolioaren eta itsas mailaren arteko tartearen araberakoa da. Tanga barruko presioa inguruko itsas urarena baino handiagoa bada, petrolioa kanporatu egingo da. Kanpoko eta barruko presioak berdintzera heltzen direnean, petrolioaren isurketa hidrostatikoa eten egiten da eta bigarren indarra hasten da lanean. Hau, petrolioaren dentsitatea itsas urarena baino txikiagoa izanik, azaleratzeko duen joeran datza. Prozesu hau aurrekoa baino motelagoa da; urak, galdutako petrolioaren lekua hartu behar baitu.\nBenetako istripuetan beste faktore batzuk ere agertzen dira, egoera gehiago konplikatuz. Itsasoak bere baldintzak ere alda ditzake, marea igo edo jaitsi egin delako oreka hidrostatikoa aldaraziz, adibidez.\nIsurketak ahalik eta txikien izan daitezen, balantze hidrostatikoa kontutan hartuz lan egitea da biderik sinpleena. Tangatako petrolioaren presioa eta inguruko urarena berdindu arte besterik ez zamatzean egongo litzateke gakoa. Zamaketa hidrostatikoa deritzo honi eta ez du untziaren diseinu-aldaketarik eskatzen. Beraz, berehala aplikatzekoa izango litzateke.\nBaina irtenbide hau ere ez da biribila, noski. Lehenengo traba, eta bistakoa, isurketa neurri batean besterik ez saihestea da. Gainera istripu handitan, hau da, untzia zatituta geratzen denetan, ez du inongo abantailarik. Bigarrena, benetan horrela zamatu dela ikuskatzeak dituen zailtasunak izango lirateke. Eta hori horrela izanik, konpainiek gehiago zamatzeko tentazioa izan dezakete, ahalik eta onura ekonomiko handiena lortzeko asmoz. Azkenik, esan dezagun tangak erdizka beterik dituen petroliuntziak nabigatzeko zailtasunak izan ditzakeela. Itsaso zakarra dagoenean, petrolioa tanga barruan dinbili-danbala ibil daiteke, tentsioak eta, ondorioz, istripuak ere eraginez.\nHidrostatika baino gehiago\nSuedian zamaketa hidrostatikoa hobetzeko ideia bat sortu dute: zulaketa gertatutakoan huts-ponpa batzuk lanean hastea. Baina itxuraz ponpa hauek berak izan daitezke leherketa-sortzaile eta gainera erauzitako gasekin zer egin asmatzea ez da erraza.\nJaponiarrek beste bide bat proposatu dute balantze hidrostatikoa hobetzeko: tangak horizontalki zatituz balantze hidrostatikoa optimizatzea da diseinu honen helburua. Mitsubishi-ren “Astunen Dibisio”ko injinerutza-enpresak egin duen proposamenean petrolio-tangak itsas mailan horizontalki zatitzen dira “tarteko bizkar” izendatu dena osatuz. Horrela, tangak zulatuz gero petrolioak goiko partera pasatzeko joera izango du. Tarteko bizkarraren irtenbidea krosko bikoitzarena baino merkeagoa da, baina antzeko arazoak dituzte; bi kasuetan ikuskatu eta mantentzeko espazio itxiak sortzen baitira.\nBada oraindik ere beste irtenbide bat; Philip Embiricos, Intertanko erakundearen Segurtasun Batzorde Teknikoaren lehendakariak defendatzen duena, hain zuzen (Intertanko mundu osoko petroliuntzien jabe independenteen erakundea da eta bertan biltzen dira petroliuntzi guztien % 70). Irtenbide honek aurrekoak elkartzen ditu eta erreskate-tangaren irtenbidea dela esango dugu. Tarteko bizkarraz gain, balbula eta tutu bidez konektatzen dira petrolio-tangak eta lasta-tangak. Zulaketa gertatuz gero, petrolio-tangetara presio hidrostatikoaren ondorioz ura sartzen hasiko litzateke eta untziaren baitan gorantz egingo lukeen petrolioa lasta-tangetaraino eramango litzateke balbula eta tutu bidez.\nUntziak hondoa jo eta tangak zulatuz gero, urak tangetara sartzeko joera izango du inguruko presioa tanga barrukoa baino altuagoa bada. Tutu-sistema egokien bidez, gorantz doan petrolioa lasta-tangetara eraman daiteke isurketa saihestuz.\nIrtenbide hau litzateke osatuena, istripu larrietarako ere aukerak ematen dituelako, baina bere alderdirik ahulena balbula- eta tutu-sistema konplikatu horren mantenimendua litzateke.\nAzkenik, aipa dezagun arlo honetan hobekuntzarik sor dezakeen bestelako teknologiarik ere badela. Horietako bat tangak mintz malguz eraikitzean oinarritzen da. Baina aukera hau, oraindik behintzat, urrun dago. Material berri horrek suarekiko eta kolpeekiko erresistentzia handikoa izan beharko luke eta oraingoz ezagutzen diren kautxu eta polimeroek ez dituzte ezaugarri horiek behar bezala betetzen. Horretaz gain, ponpatzeko eta garbiketetarako makineriari doitzeko modukoa beharko luke eta hori ere ez da erraza izango.\nBaina teknologia berri guztiak, beren intentzio onenarekin ere, erantzunaren parte bat besterik ez dira. Orain dela 26 urte Torrey Canyon en istripua gertatu zenean ekin zitzaion bilaketa horri eta orain askoz ere teknologia finagoa erabil daiteke, bai petrolio-erauzketan eta bai -garraioan. Baina arazoak bata bestearen ondoren sortzen ari gara. Irtenbidea bilatu nahian, petroliuntzi bakoitzak petrolio-kantitate txikiagoa garraiatuko du, baina horrela petroliuntzi gehiago beharko dira itsasoetan gora eta behera, kontsumo-maila mantentzen bada. Horrek istripuetarako probabilitatea igotzea dakar dudarik gabe. Bilaketak beraz, aurrera segituko du segurtasun bila.\nMAREA BELTZEN ERAGINA BIZIDUN ITSASTARRENGAN\nPetrolio-isurketak gertatzen direnean, petrolioa urarekin nahasi eta ur-azalean barreiatzen da, marea beltzak eratuz. Marea beltz hauek mota askotako eragina izaten dute ingurunean:\nAlde batetik, petrolioaren azalera asko handitzen denez, bertan dauden hidrokarburo arinak errazago lurrintzen dira, horrela, petrolioaren kalitatearen arabera eta baldintza meteorologikoak lagun, hidrokarburoen % 10etik % 70eraino lurrin daitekeelarik. Honek poluzio atmosferiko latza sor dezake; isuritako petrolioaren osagaien artean oso toxiko diren hidrokarburo aromatiko ugari dagoenean bereziki.\nPetrolioa erretzeak ez du poluzio atmosferikoa arintzen erreketaren ondorioz errautsez, nitrogeno oxidoz, sufre dioxidoz, karbono monoxidoz eta sarritan kantzerigeno den beste hainbat substantziaz osatutako hodei toxikoak sor baitaitezke. Hodei hauetako oxidoek euri azidoa sortzen parte hartzen dute, jadanik kezkagarria den fenomeno honen eragina areagotuz.\nBestetik, petrolio-geruzak fotosintesirako ezinbestekoa den argiari igarotzen ez dio uzten. Ondorioz, alga makroskopikoak zein mikroskopikoak hil egiten dira eta algak itsasoko ekoizle primarioak eta elika-kateako lehen urratsa direnez, hauekin batera ekosistema itsastarreko beste izaki guztien energi iturria ere desagertu egiten da.\nPetrolioaren hainbat osagai oso toxikoak da eta gaixotasun larriak, eta sarritan heriotza ere bai, eragiten dituzte itsasoko bizidunengan. Efektu hauek ez dira berdinak izaki guztiengan; batzuk, krustazeoak kasu, oso erresistenteak eta beste batzuk, arrainak adibidez, ihes egiteko gai baitira. Dena dela, espezie guztietako ale asko hiltzen da eta oso ugari dira bizirik egonik ere mota guztietako kalteak ageri dituztenak.\nBestalde, petrolioa oso liskatsua denez hainbat animalia eta landare zikindu egiten du, higitzea oztopatuz eta ingurunearekin burutu behar dituzten substantzi elkartrukeak alboratuz.\nEfektu honek eragin berezia du itsas hegaztiengan. Hauek uretan murgiltzen edo pausatzen direnean, petrolioz zikindu egiten dira. Ondorioz, ezin dute hegan egin, eta gainera hidrokarburoek lumak babesten dituen olioa disolbatu egiten dutenez, hegaztia babesik gabe gelditu eta hotzez hiltzen da. Hegaztia lumak garbitzen saiatzen bada, sarritan petrolio gehiegi irensten du eta pozoituta hil egiten da.\nPetrolioaren eragina ez da toki guztietan berdina izaten. Itsas ertzak (bereziki badia eta padurak, itsaso zabala baino aberatsagoak izaki) jotzen dituzten marea beltzek, itsaso zabalean gelditzen direnek baino eragin handiagoa dute, baina nolanahi ere, petrolioaren eragina jasan duten komunitateen dibertsitatea eta ekoizpen-maila nabariki jaisten dira eta urte asko behar izaten dira jatorrizko oreka berreskuratzeko.


Ilargi beteko gau baten | AMURRIOKO ESPELEOLOGIA TALDEA\n« Beste mundu baterako sarrera\nBenetako espeleologoak »\nIlargi beteko gau baten\n27 julio 2010 por Garikoitz Garcia\nOstiralean ez geneukan oso garbi zer egin behar genuen, printzipioz kobazulo batera joan behar ginen baina ordurik eta nora joan behar ginen ez geneukan zehaztuta.\nOrdua lau t’erditan jarri genuen eta bidean Calleja del Valle III Leizera edo Cerroko leizera joatea proposatu genuen. Azkenengo honetara joan ginen azkenean.\nSalbada gainean fresko egiten zuen eta lainotzen hazi ziren Gorobeleko tontorrak, guraino helduko zenaren seinale.\nRapela prestatzen ari ginen bitartean ur tanta batzuen aztarna ere izan genuen baina bere horretan geratu ziren.\nLeizearen barrenean ipar-beleen urubiak apurtxu bet larritzen gintuen. Alde batetik, ez genikielako eraso egin behar zigutenik jeitsiko ginean eta beste alde batetik, ez genitueko molestatu nahi kabiak bertan izango bazituzten.\nRapela ez zen oso garbia baina ez genituen bide erdian spitik ikusi txaparen bat jartzeko eta zatikapen bat egiteko, egia esan nik ez nintzen ezertan fijatu nahikotxo akojonaturik jeitsi nintzelako jeje.\nGoian bi txapa erabili genituen jeitsierarako eta beste bat badaezpadakoa. Argi ikusten dira baina gorago badago beste bat ez dakiguna zertarako erabiliko zutena.\nAhal genuen guztia jeitsi ginen, leku pare batean giza-zatikapenak (zatika-Jose eta zatika-Maren) erabili genituen bidean aurrera egiteko.\nKrokisa ez genuekan, eta ez geneukan oso garbi bidea nondik-nora joaten zen, genekien bakarra zen 2-3 rapel gehiago geratzen zirela eta 400 metrotako luzaera zekala.\n400 metroak ez genituen egindak, hori argi zegoen baina aurrean geneukan zulo txikiak ez zuen aurrera egiteko gonbiterik egiten. Alere, Maren, aintzinako gizkien moduan jeje, harri eta makil eskuan hartuta, zulotxoa apurtxu bet ireki, eta bertatik desagertu zen ezezagunaren bila.\nZuloak, beste gela zabalago batera eramanten gintuen baina hori ez zen aurrera egiteko bidea. Uraren aztarnak zeuden lokatzean eta igeltsuzko loretxak uste genuena, hori dena Marenek esanda, besteok ez ginelako pasa.\nGero, liburuan ikusiko genuenez, argazkian agertzen den zulo horretatik jarraitzen zuen kobazuloak. Maren be, bertatik abiatu zen metro batzuetan baina bidea ez zegoen oso argi eta erortzeen ondorioz arriskutsu. Orduan bertan behera uzti genuen ikerketa, gainera berandu zen eta ez genituen gurasoak larritu nahi.\nJoseba gorantza egiten zuen bitartean, sagutxu kolonia baten joan eta etorriaz, saltoaz, jakinguraz, gozatu ahal izan genuen\nBehin goian, beste sagu handiago baten ikuskizuna izan genuen argazki kamera hartu zuenean, ….madarikatua argazki kameraren rafaga modua erakutzi nionean jeje.\nHori eta egiten zuen hotza kenduta, ilargi betea behe-lainoarekin zelan zebilen jolasean ikustekoa zen.\nKotxean, arropak aldatu, fruitu idorrak hartu eta koka-kolak edan eta medilerrotik buelta bat ematera joan ginen, ea animaliren ikusten genuen…..otsoa beharbada, aurreko gabian eraso egin zuela esan ziotelako Mareni\nEz genuen ezer ikusi eta etxera bueltatu ginen deskantsatzera urrengo eguna gogorra izango zelako, parrillada, Aretako jaiak, Otxaran Zallako jaiak,……espero Mikeli bronka handi erori ez izana…


Zergatik komeni da pertsona jantzia izatea? | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nOhituraz, goi mailako ikasketak izateaz gain asko irakurtzen duten pertsonei ematen diegu "pertsona jantziaren" kategoria preziatua. Edo gure artean eta mundu guztian zehar geratzen denaren jakitun daudenei bestela. Eta baita historian, zientzian, filosofian, ekonomian edo literaturan eta gainerako adierazpen artistikoetan nolabaiteko erraztasunez mugitzen direnei ere. Ez da, beraz, gauza erraza pertsona jantzia izatea. Baina, ez ote dago "kultura" termino horrentzat beste adierarik? Maslow-k, psikologiaren arloko zientzilari eta giza-jokaeraren ikertzaile adituak, duela hamarkada batzuk deskribatu eta sailkatu zituen gizakiaren beharrak eta "oinarrizkoak" eta "hazkundekoak" bereiztu zituen. Oinarrizko beharren artean, (gizaki moduan gutxieneko garapen maila bat eta nolabaiteko oreka pertsonala lortzeko bete beharreko horien artean) pertsona kultua edo jantzia izatea aipatzen zuen. Baina ez zuen zehazten zein kultura maila jotzen zuen oinarrizkotzat. Hala ere, ez zituen inola ere pertsonak unibertsitate ikasketak pilatzera edo (herrialde pobreetan) herrialde ekonomikoki pribilegiatuetako kultur ereduak imitatzera bultzatzen. Zentzu abstraktu batean, esan dezakegu pertsonen garapen kulturala euren ingurunera ongi egokitzeko duten gaitasuna dela, horrela ingurunea euren beharren eta nahien arabera interpretatu eta eraldatu ahal izateko. Baina prozesu hori ezin da indibidualki gauzatu: pertsonen eta taldeen arteko komunikazioa beharrezkoa da, jakinduria, jarrerak, esperientziak, emozioak, ... konpartitzea. Berez dinamikoa den prozesu horretan parte hartzeko, pertsona bakoitzak komunikatzen jakin behar du eta besteen pentsamendua, bizipenak eta "aurkikuntzak" interpretatzeko beharrezko diren kodeak eduki. Horregatik, lengoaia horiek etengabe ikasi eta hobetu beharra dugu, horretarako irakurketa, elkarrizketa, arte ederren eta ikusentzuteko irudien interpretazioa, Internet... erabiliz.\nKultura eskuratzea barne eraldakuntzako prozesu pertsonala da. Gure hasierako kultura indibiduala bizitzak berak ematen digu, bizi izandako esperientziek. Zalantzarik gabe, egia zati handi bat dio "unibertsitaterik onena bizitza" dela esaten duen esaerak. Baina badakigu hori ez dela aski. Bizitzak esperientzia eta ezagupen ordezkaezinak ematen badizkigu ere, bizitza orekatu eta betea izateko helburuak beste batzuen bizitzak, -gurearengandik ezberdinak- beste kultura-, ekonomia- eta geografia- testuinguru batzuetara bultzatzen gaitu. Ez gaude bakarrik; bizitza abentura zoragarria da, mundu guztiko milaka milioi pertsonak batera bizi duguna. Eta gure inguruan gertatzen dena ulertzeko, besteek pentsatzen, sentitzen eta egiten dutenera hurbildu behar dugu, eta ez gure hurbilenekoengana bakarrik.\nKultura intelektual eta artistikoa: gure herrian eta munduan zer gertatzen den eta zergatik gertatzen den jakiteko gogoa: irrati, telebista, prentsa, liburu, hitzaldi, kultur jardunaldi eta abarren bidez gertaerarik aipagarrienen jakitun egotea. Irakurketa, ikuskizunak (zinea, antzerkia, musika, dantza, ...), museoak eta arte erakusketak ere sar ditzakegu gure gizarte-ohituretan. Eta memoria lantzeko eta bizkor edukitzeko ariketak egin. Edo joko intelektualak praktikatu, xakea, trivial-a eta antzekoak.\nKultura fisikoa: gure adinerako eta ezaugarri pertsonaletarako koherente eta osasungarri diren elikadura-ohituren bidez gorputza sano eduki. Ariketa fisikoa egin, arin eta forma onean sentitzeko. Erlaxazioa praktikatu eta behar adina atseden hartu. Gorputza zaindu, gure "ontzia" dela eta pertsona bagara, gorputzaren bitartez garela ahaztu gabe.


Oraingo nerabe ardurabakoak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Oraingo nerabe ardurabakoak\nOraingo nerabe ardurabakoak\nMarkos Zapiain 2009/01/20 18:39\nDiotenez, oraingo gazteek sexua ez dute arduraz erabiltzen. Ordea, ez ote dira sexu harreman guztiak hein batean arduragabeak? Sexu harremana eta ardura beti eta nonahi uztartu beharrak berehala dakar frigidotasuna. Rotterdamgo Erasmoren ustez, bizi ahal izateko arduragabetu beharra dago, erotu. Ezkondu, seme-alabak ekarri… pitzatuta ez bageunde, ez genuke halakoetan amiltzeko ausardiarik.\nArdura muturrera eramanez gero, politikoki zuzena sexu harreman fisikoan bertan txertatzea dugu. Amerikako Estatu Batuetako Ipar Mendebaldea omen da politikoki polita ezarri nahian amorratuen dabilen eskualdea. Bertako College batean sedukzio-prozesua bera ere arautu dute. Bikotekide bakoitzak, ezer egin baino lehen, hitzez baimena eskatu behar dio besteari, eta soilik mintzozko onarpena jaso ondoren egin ahalko ditu egin beharrekoak. “Sar diezazuket atzamarra belarri-zuloan?” “Bai, sartu”. Orduan bai, sar diezaiokezu, bestela bortxakeria genuke. “Jar diezazuket eskua ezkerreko titian?” “Aurrera, tigre”, eta abar. Dirudienez, ondo funtzionatzen du, ikasleek erabiltzen dute. Noski, serio hartzen ez dutelako dabil ondo. Galderak eta erantzunak berak erotizatzen dituzte eta jolas bihurtzen, ironia lizun batez apaintzen dituzte. Ez dakit gustatuko litzaidakeen horrela seduzi nazaten. Aukeran nahiago ohiko ekimen isila, betiko berotasun itsu eta mutua, eta ardura auzoan.\nBestalde, mintzamolde etsi hori, belaunaldi berriak ardura galtzen ari direla errepikatzen duena… Gaur egun ezagutzen ditugun izkribu politikorik zaharrenek honelakoak adierazten dituzte: “Gazteak begirunea galtzen ari dira, betiko balioez trufatzen dira, ohitura txukunak galbidean daude, ez dago helduenganako errespeturik, gero eta arduragabeagoak dira...” Antzinako Egipton etengabe salatzen zuten morala usteltzen ari zela, orobat mintzatzeko modu jatorra eta oro har hizkuntza. Era berean, hasierako taoismoaren hainbat testuk degradazioaren historia unibertsala dute hizpide. Juduen testu profetiko zahar askok ere gero eta okerrago gabiltzala gaztigatzen dute, eta endekatze honek ez duela irtenbiderik. Platon berdintsu. Dirudienez, aldatzen ez dena sentsazio horixe da, gazteak lotsagabeagoak direla eta pikutara garamatzatela, baina beti izan da horrela eta hementxe gaude ta poztutzen naiz.\nHorixe baietz, gazteak beti dira nekagarriak, arduragabeak, gogaikarriak nagusientzat. Neuk ere nagusitzen naizen heinean holakoak esaten harrapatzen dut neure burua, eta orduan argi gorri(beltz) guztiak piztu. Uste dut bidali dizudan liburuak "gure moral zintzoa" galbidera eramteari buruzko ideia batzuk emago dizkizula, kar, kar, kar. besarkada Bs As-etik! (ea zure mezuren bat jasotzen dudan :-P).


Damparis - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMichel GINIES (2014-2020)\n47° 04′ 27″ N, 5° 24′ 47″ E / 47.074166666667°N,5.4130555555556°E / 47.074166666667; 5.4130555555556Koordenatuak: 47° 04′ 27″ N, 5° 24′ 47″ E / 47.074166666667°N,5.4130555555556°E / 47.074166666667; 5.4130555555556\nSamerey, Abergement-la-Ronce, Champvans, Choisey, Foucherans, Gevry eta Tavaux\nDamparis Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 2.849 biztanle zituen.\n2007an Damparis udalerrian erroldatutako biztanleak 2.849 ziren. Familiak 1.174 ziren, horien artean 321 pertsona bakarrekoak ziren (150 bakarrik bizi ziren gizonak eta 171 bakarrik bizi ziren emakumeak), 374 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 361 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 118 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 1.260 etxebizitza zeuden, 1.193 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 60 hutsik zeuden. 984 etxeak ziren eta 262 apartamentuak ziren. 1.193 etxebizitza nagusietatik 801 bere jabearen bizilekua ziren, 378 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 138 etxek hiru zituzten, 422 etxek lau zituzten eta 548 etxek bost zituzten. 803 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 528 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 503 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nDamparis udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.747 ziren, horien artean 1.324 aktiboak ziren eta 423 inaktiboak ziren. 1.324 pertsona aktiboetatik 1.162 lanean zeuden (613 gizon eta 549 emakume) eta 161 langabezian zeuden (71 gizon eta 90 emakume). 423 pertsona inaktiboetatik 144 erretiraturik zeuden, 143 ikasten zeuden eta 136 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Damparis udalerrian 1.161 unitate fiskal zeuden, 2.845 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.555 euro zen.\n2007an zeuden 72 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.\n2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 okindegiak eta 2 lore-dendak ziren.\n2000. urtean Damparis udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.\n2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Damparis udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 242 ikaslekin.\nFoucherans (3,0 km)\nAbergement-la-Ronce (3,9 km)\nChoisey (3,9 km)\nSamerey (4,3 km)\nGevry (4,7 km)\nTavaux (4,8 km)\nMonnières (5,4 km)\nCrissey (5,4 km)\nAumur (5,5 km)\nSaint-Seine-en-Bache (5,8 km)\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Damparis\nOrriaren azken aldaketa: 16 otsaila 2019, 17:39.


Litekeena da Konstituzionalak gaur uztea bertan behera galdeketa, behin-behinean - Mundua - Berria\nLitekeena da Konstituzionalak gaur uztea bertan behera galdeketa, behin-behinean\nHelegitea aurkeztu du Espainiako Gobernuak. Antidemokratikotzat jo du Rajoyk. Masek azaldu du Kataluniako alderdiekin adostuko duela balizko debekuari nola erantzun.\nMariano Rajoy, Ministroen Kontseilu osteko adierazpen instituzionalean. Ballesteros / EFE\nJon Olano - Jon Ordoñez -\nEspainiako Auzitegi Konstituzionalak ezohiko bilera egingo du gaur arratsaldeko zazpietan. Espainiako Gobernuak goizean aurkeztu duen helegitea tramitera onartuz gero, une horretan bertan geratuko da bertan behera Artur Masek larunbatean galdeketara deitzeko sinatu zuen dekretua, baita Kontsulta Legea bera ere, behin-behinean. Ordu berean agerraldia du Masek, Kataluniako Trantsizio Nazionalaren Liburu Zuria aurkezteko.\nEspainiako Ministroen Kontseilua 10:00etan bildu da, Mariano Rajoy presidentea buru duela, aurkeztu beharreko helegiteak adosteko. Onartu egin dituzte helegiteak, eta adierazpen instituzional bat egin du Rajoyk. Galdeketaren legezkotasuna izan du hizpide, batez ere. Haren esanetan, kontsulta "ez da bateragarria Espainiako Konstituzioarekin", eta arau horren kontrako "erasotzat" jo du ekimena.\nAntidemokratikotzat jo du Rajoyk\nRajoyk gogorarazi du Espainiako Konstituzioaren arabera subiranotasuna "Espainiako herri osoarena" dela eta "zati batek" ezin duela erabaki espainiar guztiei eragiten dienari buruz. Hori horrela, galdeketa "antidemokratikotzat" jo du: "Ez dago inor subiranotasun printzipioa hauts dezakeenik".\nGainera, Kataluniako Gobernuak izandako jarrera kritikatu du: "Aldebakarreko erabakiak hartu dira, gainontzekoek besterik gabe onartzea nahi izanda". Zentzu horretan, Artur Masi "lege barruan elkarrizketa osoa" eskaini dio, baina "batere ez lege kanpoan".\nEspainiako Estatu Kontseiluak atzo babesa eman zion Espainiako Gobernuak Kataluniako Kontsulten Legearen eta galdeketara deitzeko dekretuaren kontra helegiteak aurkezteari. Espainiako Gobernuak eskatu zion kontseiluari iritzia larunbatean, eta bi eguneko epea eman zion erantzuteko.\nArtur Masi elkarrizketa\nLarunbatean onartu zuen Artur Mas Kataluniako Gobernuko presidenteak independentziari buruzko galdeketara deitzeko dekretua. La Sexta Espainiako telebista katean elkarrizketa egin diote; azaldu duenez, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak galdeketa bertan behera uzten badu gainerako alderdiekin adostuko du debekuari nola erantzun.\nDesobedientziaren bidea baztertu du, baina eskatu du "ez gaitzesteko" desobedientzia zibila, argudiatuz hari esker lortu izan direla eskubide ugari. Halaber, Madrili ohartarazi dio Katalunian "arazo bat" duela, eta Kataluniako Gobernuak deitutako galdeketa legez kanpokoa bada, eskatu dio Espainiako Gobernuak berak antola dezala galdeketa bat kataluniarren iritzia jakiteko.\nJon Olano - Jon Ordoñez\n10.800 hautetsontzi 5,4 milioi katalanentzat


Lehen urratsa izan dadila\nLehen urratsa izan dadila –\nArkaitz Zarraga Azumendik Argia aldizkarian.\nSei Argazkitan saioan Joseba Arregik horrela azaldu zion Pedro Mari Goikoetxeari HABEren euskaltegiak sortu eta gutxira udalen menpe utzi izana: “Oso ondo asmatu genuen. Euskaltegi munizipalak inportanteak izandu dira gauzak bere onera eramateko, eta HBren eta AEKren monopolioa beren eskuetatik kentzeko…”. Ricardo anaiak Euskaltzaindiari igorritako gutun famatu haren aurkako izpirituz, zalantzarik gabe.\nEuskaltegiak beti egon dira gatazka haien ondorioak ordaintzen, eta jakina, euskalgintza eta euskalduntze prozesua ere bai. Garai haietako giroak eragina izan zuen euskaltegietako ekonomian, baina baita jarduera akademikoan ere; izan ere, euskalduntzea norbanakoen lepo utzi zen, lan mundurako Hizkuntza Eskakizunak ezarrita, erabilera hortik helduko zelakoan. Euskaltegiak, neurri handi batean, biziberritze prozesuko motor izaera galduz joan ziren. Kaleetatik desagertzen. Egungo euskaltegien “panorama” orduko politiken ondorio zuzena dugu.\n“‘Herri ekimeneko euskaltegiekin’ akordioa egin du Eusko Jaurlaritzak, hainbat langile prekarietatetik ateratzeko. Berandu bada ere, ongi etorria”\nBaina, badirudi gauzak aldatuz doazela. 2021eko apirilean “Herri ekimeneko euskaltegiekin” akordioa egin du Eusko Jaurlaritzak, hainbat langile prekarietatetik ateratzeko. Berandu bada ere, ongi etorria. Benetan penagarriak dira hainbat kolegaren lan-baldintzak. Beraz, esan daiteke tunelaren amaieran argia badela, eta oraingoan, antza, ez da kontrara datorren trena.\nSinatzaileetako batzuei entzun diet hau hasiera baino ez dela, erronka handiak ditugula. Eta ados nago. Irakaskuntza arautuan ez bezala, gurean ez daude ondo definituta sare publikoa eta pribatua. Egia esateko, ez dago sare publikorik. Udalen menpe egonik, ez dago bateratasunik lan baldintzetan, baliabideetan, lan-poltsetan… Azken lan eskaintza (erretiroren bat salbu) 90eko hamarkadan egin zen. Bestelakoen artean ere anabasa handia da. Hezkuntzan ez bezala, badira, adibidez, mozkin banaketak dituzten euskaltegi pribatuak. Ez dakit oso ondo zelan uztartuko diren mozkinak eta diru-laguntzak. Eta ez dezagun ahaztu EAEtik haratago ere badirela euskaltegiak.\nEta HABE? Zein izan beharko litzateke HABEren egitekoa? Nolako loturak beharko lituzke Hezkuntzarekin, euskalgintzarekin, plangintzekin, Nafarroa eta Iparraldeko erakundeekin…\nErronka erakargarriak ditugu aurrean: doakotasuna, ahozkotasuna, erabilera, ebaluazio sistema doitzea, euskaltegiak plangintzetan txertatzea, etorkizuneko irakasleak prestatzea, unibertsitatea guri begira jartzea… Baina biziberritze prozesuak abiada har dezan, ez dira nahikoa partxeak, motor zaharra goitik behera egokitu behar dugu.\nArgiñano Late Motiv saioan?\nMarcelo Siqueira irakaslearen Volkswagena