Besteentzat soildutako azal intimoenak | Bizigiro | Berria\nNoiz sortua: 2019-07-03 00:30:00\nBesteentzat soildutako azal intimoenak\nGenitalak guztiz depilatzeko joera handitzen ari da, nagusiki neska gazteen artean. Higiene eta estetika kontuak argudiatuta egiten dute; alta, adituen ustez, pornografiak, sexu joerek eta modak eragin zuzena dute. Batzuek diote ondorio negatiboak dituela; tartean, hanturak eta sexu bidezko gaixotasunak kutsatzeko arriskua areagotzen dira.\nTXAKUR GORRIA Tamaina handiagoan ikusi\nIlerik gabeko genitalak modan jarri direla diote adituek; ezkutuko azalak soiltzen ditu jendeak, nagusiki neska gazteek. Argizaria, aizto txikia eta laserra astintzen dituzte, higienearen eta edertasunaren izenean. Estetika arloko langileen, ginekologoen eta genero arloko ikerlarien iritziz, gizartean hedatutako edertasun ereduak, pornografia eta sexu joerak daude depilazioaren atzean. Zenbait medikuk ohartarazi dutenez, guztiz depilatzeak ondorio negatiboak ditu: ileak genitalak babesteko daude.\nArgi azaldu du hori Carmen Sala Bartzelonako GINE-3 zentroko ginekologoak: «Depilazioak lesioak eragiten ditu: aizto txikia erabiliz gero, azaleko zauriak sortzen dira; argizariarekin, berriz, erredurak eta folikulitisa». Ileak babesteko funtzioa du: «Ilea babeserako harresi natural bat da: batetik, ile guztia kentzean mikroflora osoa kentzen dugu, eta alua erabat babesgabetuta dago. Bestetik, sexu organoen arteko igurtziak zuzenagoak dira ilerik gabe».\nSexu praktikak aldatzeak lotura zuzena du lesioekin, Salak esan duenez: «Egun, aurreprestaketa esaten dioguna laburragoa da; azkarrago heltzen gara sarketara, eta gehiago irauten du. Ile faltaren ondorioz, alua gutxiago babestuta dago. Ondorioz, ohikoak dira larrialdietako dei eta bisitak, koitoak eragindako hanturengatik».\nZenbaitek zalantzan jartzen badu ere, depilazioaren ondorio negatiboak frogatuta daudela esan du Salak: «Sexually Transmitted Infections [Sexu bidez kutsatutako gaixotasunak] aldizkarian argitaratu zutenez, guztiz depilatzearen ondorioz, sexu bidez kutsatutako gaixotasunak %80 inguru areagotzen dira».\nOndorio negatiboak dituela jakinik ere, genitalak depilatzeko joera gorantza doa; Nerea Martiarena Azpeitiko (Gipuzkoa) No+Vello estetika zentroko kideak igarri du hori: «Urtetik urtera gero eta jende gehiagok eskatzen du genitalak guztiz depilatzea». Laser bidezko depilazioa egiten diete emakumeei —gizonei ez zaie eskaintzen zerbitzu hori—. Donostiako Yale estetika zentroko Nerea Iriondo ere bat dator: «Neska gazteak dira gehienak, %80 inguru; 16 eta 30 urte artekoak dira». Argizari beroa eta laserra erabiltzen dituzte.\n«Jendeak ez du kontatzen normalean zergatik egiten duen. Batzuek higieneagatik egiten dutela esaten dute, baina, niretzako, puntu erotiko bat bilatzen dute», azaldu du Iriondok. Martiarenaren ustez, konplexuek ere eragina dute: «Askotan, konplexu bihurtzen ditugu gure ileak. Ezin dugu etxetik atera depilatu gabe; iruditzen zaigu jendea begira dugula, ilerik ba ote dugun ala ez ikusteko».\nGoiuri Mendez Otaegi Bilgune Feministako kideak azaldu duenez, gizartean zabaldutako edertasun ereduak eragin zuzena du: «Edertasunaren inguruan dugun irakurketak eragina du: zer iruditzen zaigun ederra eta zer ez. Gaztetasunak edertasuna areagotzen duela dirudi, eta horri lotuta dago guztiz depilatzearena». Iritzi berekoa da Amelia Barquin ere, Mondragon Unibertsitateko Huhezi fakultateko irakaslea: «Edertasunaren izenean, zure gorputza zaintzearen izenean eta desiragarri egoteko harreman sexual bati begira, neska bazara, depilatuta egon behar duzu».\nBarquinek hezkuntza eta generoa jorratzen ditu. Haren ustez, pornografiatik eraikitako erreferenteak dituzte gazteek: «Badakigu gazteen hezkuntza sexuala mainstream pornografiatik datorrela nagusiki. Emakumeen pubis depilatuak agertzen dira». Helburu argia du horrek, Barquinen arabera, «sarketa argiago azaltzea eta filmatzea». Eta horrek fikziotik errealitatera egiten du salto: «Mutilek, sexu harreman batean, depilatutako pubis bat aurkitzea espero dute. Bestela, atsekabea azaltzen dute. Neskek ere badakite mutilek hori espero dutela, eta horretara egokitzen dira».\nGazteek mainstream pornografiako erreferenteak dituzte, baina ez dira horretaz ohartzen. «20 urteko gazteek ez dakite hori nondik datorren; naturalizatuta daukate», adierazi du Barquinek. Uste berekoa da Mendez ere: «Gai horiek gazteekin lantzean, haien diskurtsoa da 'nik hau egiten dut nahi dudalako'. Benetan sinesten dugu denok nahi dugula? Desiran dago tranpa».\nGenital soilduen irudiak ikusteak ez ezik, sexu praktikak aldatzeak ere badu eragina, Jaione Zulueta ginekologoak azaldu duenez —Bilbon dauka ginekologia zentroa—: «Lehen,aho sexuari ez zitzaion hainbesteko garrantzirik ematen, baina, orain, praktika sexual gehiago daude, eta horrek ere eragina du».\nArrazoi ugari daude, beraz, genitalak depilatzearen atzean. Eta depilatzen ez den neskak ondorioak izango ditu, Barquinen aburuz: «Legez ez dago debekatuta, baina badago zigor sozial bat. Badakigu zerbait gertatuko zaigula inon idatzita ez dauden arau horiek apurtzen baditugu: begiradak, indiskrezioak, irainak, esaldi gordinak eta abar izan daitezke». Gehitu du askotan gertukoengandik iristen direla halakoak.\nMedikuntzan, ostera, bestelako joera bat nabari da. «OME Osasunaren Mundu Erakundeak eta SEGO Espainiako Ginekologia eta Obstetrizia Elkarteak aholkatzen digute ginekologooi bagina bidezko esku hartzeak egin behar ditugunean alua ez depilatzeko», azaldu du Salak. Erditzeak dira horren adibideetako bat, Zuluetak esan duenez: «Lehen, erditzeetarako aizto txikiarekin mozten genituen genitaletako ileak, garbiagoa zela eta infekzio gutxiago izango zirela pentsatuz. Egun, ez da egiten; ikusi da batzuetan kaltegarriagoak direla aizto txikiarekin egindako zauriak».\nHaatik, oraindik orain, adituek uste dute edertasuna osasunaren gainetik dagoela. Are gehiago, gizonen artean ere zabaltzen ari da genitalak depilatzeko joera. Barquinek azaldu duenez, arrazoi ekonomikoak daude horren atzean: «Exijentzia horiek hedatzen ari dira gizonengana ere. Oraindik ez gaude maila berean, baina edertasunaren industriari interesatzen zaio populazioaren beste erdi hori ere».\nDepilazioak bestelako industria batzuei ere ireki dizkie ateak. Honako hau azaldu du Salak: «Depilatzean, alua ikusten duzu, eta, ileekin estalita ez dagoenean, beste modu batera ikusten duzu; esaterako, batzuek ezpain bat handiagoa dute, eta ez zaie gustatzen. Ondorioz, ginekoestetika areagotzen ari da: aluko ebakuntzak asko ugaritu dira». Hori ikusirik, ilea uzteko aholkatzen du ginekologoak, eta atzera bueltarik ez duten teknikak baztertzeko; hots, laserra. Alua etengabe garbitzeko joera ere ez dela ona gogoratu du: «Lehen, dutxatzerakoan garbitzen zenuen, eta kito. Egun, emakumeek produktu asko erabiltzen dituzte: gelak, desodoranteak, paper zapi bustiak eta halakoak. Ginekologook ez erabiltzeko aholkatzen dugu».\nDepilazioa erabaki pertsonal moduan ikusten dute batzuek; tartean, Martiarenak: «Ile pixka bat uztea nahiago dut; ilea zerbaitetarako dago, babesteko, infekzioetatik eta. Baina genitalen depilazioa oso intimoa da, eta errespetatu egin behar da bezeroak eskatzen duena». Iritzi berekoa da Zulueta ere; gogoratu du garrantzitsua dela konfiantzazko zentro batera joatea.\nBeste batzuek, aldiz, guztiz depilatzearen aurkako jarrera argia dute; horietako bat da Berrizko (Bizkaia) Itziar estetika zentroko Itziar Isasi: «Duela urte dezente, medikuek hitzaldi batean azaldu ziguten ez zela ona, eta ez egitea erabaki nuen. Neska gazteak hasi ziren eskatzen, baina nik hasieratik ezetz esan nien, txarra zela».\nBilgune Feministako kideak ere depilazioarekiko intsumisioa aldarrikatzen du. Azaldu duenez, ez depilatzeko hautu politikoa egin zuen berak: «Duela urte batzuk, ez depilatzeko hautua politikoa egin nuen: zer dago horren guztiaren atzean? Nolako negozioa dago emakumeon gorputzak kontrolatzearen atzean?». Heziketan ere egin behar dira aldaketak: «Oso garrantzitsua da heziketa afektibo-sexual oso bat garatzea heziketa guneetan. Geure gorputzak ezagutzen eta maitatzen laguntzeko praktikak bultzatu behar dira, bereziki neska gazteen artean».\nBarquinen hitzetan, pornografia aldatzea litzateke metodorik azkarrena genitalen depilazioa eteteko: «Pornotik datoz fantasia eta espektatiba asko. Beraz, pubis iletsuak agertuko balira, neskek ez lukete sentituko depilatzeko presio hori, edo ez litzaieke politagoa irudituko». Eta, Mendezek nola, heziketaren beharra nabarmendu du: «Hezkuntza aztertzeko modu bat da, egiten dugunaren atzean zer egon daitekeen ohartzeko. Gero, nahi eta ahal badugu, hori kudeatzen saia gaitezke: segitu nahi dut nahi dudalako, edo erresistentziak sortuko ditut».


«Herri proiektu bat gara oraindik ere, 40 urte geroago» | Bizigiro | Berria\n«Herri proiektu bat gara oraindik ere, 40 urte geroago»\nLapurdiko Gure Irratiak 40 urte beteko ditu abenduan. Ate irekiak eta zortzi orduko saio bat egingo dituzte, urteurrena ospatzeko\nGure Irratiko lantaldea. Sei kazetari profesional ditu, eta hainbat laguntzailez osatutako sarea. GURE IRRATIA Tamaina handiagoan ikusi\nDuela 40 urte, 1981eko abenduaren 24an Milafrangako (Lapurdi) etxe batean Gure Irratia sortu zutenean, nekez pentsatuko zuten proiektu hark egungo neurria, zabalkundea eta indarra hartuko zituenik. Gure Irratiak, ordea, 40 urte beteko ditu abenduan. Albiste pozgarria da, baina, Olatz Idoate koordinatzaileak gogora ekarri duen moduan, badu ifrentzua ere: «Irratia sortu zutenean, euskarari bultzada eta arnasa ematea izan zen arrazoi nagusia; zoritxarrez, 40 urte geroago, euskarak bultzada eta arnasa horren beharra du oraindik ere».\nGure Irratiak aldaketa teknikoak egingo ditu datozen hilabeteetan. DAB+ (Digital Audio Broadcasting) teknologia digitalaren alde egin du. Ipar Euskal Herrian zenbait proba egingo dituzte teknologia berri horrekin, eta proba horietarako onartu egin dute Gure Irratiaren proiektua. Irrati analogikotik digitalera pasatzeko prozesua da, telebistan LTD lurreko telebista digitalarekin gertatutako aldaketaren parekoa. FM frekuentziak oraindik ez dira desagertuko; urte batzuetan eutsiko diete. Gure Irratiak programa bat eskaini nahi du modu digitalean urtebete barru.


Dubai-ko Burj Khalifa, munduko eraikin guztietan altuena, altua eta harro dago hiriko beste etxe orratz batzuen artean. Hiriko mugarri nagusietako bat, Burj barrualdea kanpoko altzairua bezain dotorea da. Begiratu barrutik eraikin zoragarriari VooTours-ek egindako Dubai Burj Khalifa Tour-era batuz.\nIbilbidean zehar, Dubai-ren historiari buruzko multimedia aurkezpena eta eraikinaren eraikuntza istorioa erakutsiko zaizkizu. Egitura altu honi buruzko informazioa bildu ondoren, 125ra eramango zaituth behatoki-bizkarreko (goialdean) igogailurik azkarrenean. Hemen aukera duzu 360 titulua Dubai hiriaren ikuspegi panoramikoa izateko.\nHau bisita bat da, zalantzarik gabe, ez duzula galdu Dubai. Beraz, gaur erreserbatu zure txartelak Burj Khalifa-ra bisitatu ahal izateko.\nIRAUPENA 1 Orduak edo gehiago\nPICKUP / DROP-OFF LOCATION Hartu eta utzi zure hoteleko edo egoitzako Dubai-n (transferitzeko aukera hautatuta badago)\nPICKUP TIME Hautatu Denbora Aukerak\nDROP-OFF TIME Hautatu Denbora Aukerak\nEASY CANCELLATION Behin erreserbatuta, ezin da Utzi\nBehaketarako sarrera txartela\n30 Minutuen Behaketaren Behatetik\nTransferentziarako aukerak erabilgarri egongo dira bisitaldian Erreserba egitea erabakitzen baduzu.\nTransferentziak partekatzeko ordutegiak (Goizean jasotzeko ordua - 10: 00ak eta irteteko ordua 2:00) (Arratsaldean jasotzeko ordua - 4: 00ak eta irteera ordua 9: 00ak)\n4 urtetik beherako haurrentzat doanekoak izango dira.\nAdinaren arabera 4 eta 12 bitarteko haurrentzako tarifa ordainduko da.\nEkarri txartelaren bonua zure pasaportearen kopiarekin edo Emirates IDarekin eta aurkeztu goialdean "Deituko da" leihatilan.\nErreserba baieztapena bertan ageri den data eta ordurako soilik baliozkoa da eta data eta ordu zehatz honen iraungipenean iraungiko dira.\nSarrerak behin bakarrik erabili ahal izango dira, eta ez dira inolako ordainketarik izango eta ez dute inolako truke-kopurua aldatuko.\nGaldutako, kaltetutako eta / edo lapurtutako Sarrerak ezin dira aldatu, ez itzultzeko edo inolaz ere trukatu.\nLaguntza behar al duzu Dubai Burj Khalifa Tourrean?


Azken Igurtzia – Gizapedia\nAzken Igurtzia, Vatikanoko II. Kontzlioaren aurretik, eta Gaixoen Oliadura, gaur egun, hilzorian daudenentzako sakramentua da Eliza Katolikoan eta beste kristau eliza batzuetan. Egun ordea, hilzorian egon gabe, gaixo eta adindu sinistunei ere ematen zaien sakramentua da, gaixoari Jainkoaren grazia eta bedeinkapena eskaintzen dizkona, gaixoaren kopetan eta eskuetan olioz gurutzearen seinalea eginez, otoitz batekin batera. Ez da nahastu behar biatiko edo hilzorian dauden pertsonei ematen zaien jaun hartzearen sakramentuarekin, bizitzaren azken sakramentuarekin alegia.\nBeste hizkuntzetan: gaztelaniaz, Extrema Unción.\nAzken Judizioaren argudioa\nAzken Judizioaren argudioa gizakiaren existentzia noiz arte luzatuko den ezartzen duen probabilitate-argudioa da. Horren arabera, gizakiak luzaroan irauten badu, gutako bakoitza gizaki guztien artean lehenengotarikoen artean da. Baina…


"Gauzak zergatik egiten ditugun ulertzeko gai izateko idazten dut" | Revista\n“Gauzak zergatik egiten ditugun ulertzeko gai izateko idazten dut”\nBelén Gopegui, idazlea : "Gauzak zergatik egiten ditugun ulertzeko gai izateko idazten dut"\n2001. urtea amaiturik tiradarik handieneko igandetako aldizkariek urteko eleberri onenen egileen izenak argitaratu zituztenean, publiko orokorrarentzat ia ezezaguna zen izen bat agertu zen zerrenda guztietan: Belén Gopeguirena. 1963an Madrilen jaioa, idazle honek lau obra argitaratu ditu dagoeneko. Hirugarrena, La conquista del aire, "eleberri perfektu-perfektu" gisa kalifikatu zuten, eta antzera kalifikatu da bere azken lana, Lo real (Anagrama). Zuzenbidean lizentziatua izan arren, hainbat argitalpenetarako liburuei buruzko berri laburrak eta elkarrizketak idazten lan egin zuen urte askoan, baina eginkizun horiekin nahiko etsita eta Carmen Martín Gaite idazle ospetsuak animaturik, argitaletxe batera bidali zuen bere lehen eleberria, La escala de los mapas eta horren harrera onak literatura karrera bati ekitea ekarri zion. Pertsona lotsatia eta itxuraz handikeriarik gabea da Gopegui eta bere hitzek zehaztasuna bilatzen dute, erantzunak ez baititu behar baino luzeago ematen, hala ere hizkuntza literariotik hurbilago dauden irudi metaforikoak erabiltzeari ere uko egiten ez dion arren: "nahiago dut eskuz idatzitako gutunak jasotzea, boligrafoa ezin baita ezabatu idazten den bitartean". Labur izanagatik, ez du ihesik egiten eta ez du inolako loturarik azalekotasunarekin; hitz gutxirekin bada ere, Gopeguik argi adierazten du bere inguruko gizartearekiko duen konpromiso sendoa. Gizarte horretan "jendea hain dago nekatuta ze, pentsatu eta imaginatzeko gogorik gabe iristen da etxera eta errazago zaio amodio eta desamodio istorioak sinestea arazo sindikalak sinistea baino". Herabetasuna, porrota, dirua eta ontasuna argudio errepikakorrak dira bere eleberrietan; baina zirujauaren zehaztasunez eta erdibiderik eta epelkeriarik onartzen ez duen bokazio kritikoz aztertzen ditu.\nLau eleberrirekin publikoaren babesa lortu, film baten gidoia inspiratu eta kritikaren aho bateko errekonozimendua eskuratu duzu. Nola lortu duzu hain denbora gutxian gaur egungo erreferentziazko idazleen artean zure izena idaztea?\nZentzu horretan, nahikoa uzkurtuta nago ni oraindik eta nire historiak ere halaxe daude. Pentsatu nahi nuke nire eleberrietan egiten diren galderak beren buruari ere egiten dizkioten pertsonak badaudela eta galdera horien bitartez alde guztietan begirada batean ikusten diren erantzunak auzitan jartzen jarraitzeko gonbidapena aurkituko dutela.\n“emakumezkoen literaturaren ordezkari izatera iritsi gabe ere, hein batean espazio hori betetzen duen idazle” gisa definitzen zaitu kritikak. Zure idazkerak, intimista eta sentimendu eta esperientzietatik kontatuak, protagonisten arima zulatzen du eta xumetasun formalaren itxura dauka, baina zorroztasun narratibo eta dotoretasun teknikoko bideetan zehar mugitzen da; azken batean, emakumezko idazleei egotzi ohi zaien literatura mota egiten duzu. Zer diozu hortaz?\n“Intuizioa eta ezagutza ez dira kontrajarriak” idatzi zuen Bertold Brecht-ek eta hura, bide batez esanda, gizonezkoa zen. Intuizioa jakintza bihurtzen da eta jakintza intuizio. Ametsak plan bihurtzen dira; planak amets. Nostalgia sentitzen dut eta abian jartzen naiz eta bidean noan heinean, nostalgia sentitzen dut. Sentimenduak ukitu egiten dira, sentimenduak pentsatu egiten dira. Agian aipu horrek balio izango du erantzun gisa.\nZure pertsonaien profila Milan Kundera idazle ospetsuarenekin konparatu dute. Nola sortzen dituzu, zer bilatzen duzu horren biografia egiazko eta osatua ematean eta pertsonaiek zenbateraino dute Gopeguiren izaera eta bizi izateko eraren antza?\nGauzak zergatik egiten ditugun, pertsonaiek zergatik egiten dituzten ulertzeko gai izatera iristea bilatzen dut eta, neurri horretan, bizi izateko beste era posible bat irudikatzeko gai izatea.\nNola eratzen dituzu zure eleberriak?\nNire lehen eleberrian, La escala de los mapas-en, hauxe zen galdera: Non ezkutatzen dira herabeak, lotsatiak, non gordetzen dira? Tocarnos la cara izenekoan, bigarrenean: zer gertatzen da gaizki ateratzen diren gauzekin? La conquista del aire hirugarrenean: Gurea bezalako gizarte batean, zenbateraino ari dira gezurretan edo esaten diote gezurra beren buruari “dirua da gutxienekoa” esaten dutenek? Laugarrenean, Lo real izenekoan, zergatik da hain ohikoa, ona izatea eta -nolabait esatearren- inozoa izatea identifikatzea, zergatik diogu hain beldur handia ona izateari? Galdera bat sortzen duen historia bat irudikatzen dut beti.\nAzken aldian, plagioa da idazleen buru gaineko Damoklesen ezpata; hainbeste kostatzen da argumentu berri bat egitea, gauza desberdinak kontatzea?\nNiri dagokidanez, txat batean plagioari buruz egin zidaten broma baten berri besterik ez dut. Eta, orokorrean, gauza berriak kontatzea kosta egiten dela uste dut, baina ez bururatzen ez zaizkigulako, sinesgarri ez direlako baizik. Mundu guztiak sinistuko luke amodio edo desamodioari buruzko istorio berri bat, ehun mila egon arren. Baina inork ez luke sinistuko gaur egun ez dagoen istorio horietako bat, adibidez hamar langile kanporatu nahi dituen enpresa bati bere filial guztietako langileek boikota egiten diotela Alemanian, Italian, Indonesian, Txilen, Espainian, Portugalen eta orduan langileak ez kanporatzea erabakitzen duela.\nZure hirugarren eleberria, La conquista del aire izenekoa, zinera eraman zuten; zer sentitzen du egile batek, gainera zu bezala zinema zalea izanda, bere obra beste hizkuntza batera eramana ikustean?\nEzinezko da gauza bera kontatzea bi era desberdinetan. Ez da gauza bera “oso maite zaitut” esatea eta “hainbeste maite zaitut ze, mitxoletaren hostoak bezala dardarka jartzen naiz alde egiten duzunean” esatea. Lehen kasuan “oso maite zaitut” esaten da, eta bigarrenean, berriz, seguru asko: “begira nola hitz egiten dudan”. Zinemarekin eta eleberriarekin beste horrenbeste gertatzen da. Filmeko lan-taldeak material askorekin lan egin zuen eta horietako bat nire eleberria zen. Niri gustatu zitzaidan filma egitea, baina ez zen istorio berbera.\nKazetaritza utzi egin zenuen eta zure hitzetan nolabaiteko eszeptikotasuna antzematen da hiritarren informazio eskubidea azaltzeko hedabideek duten funtzioaren aurrean. Zure azken eleberrian ustelkeria politikoa aztertzen duzu eta literaturara jotzen duzu kritika egin eta gizarte kontzientzia esnatzeko.\nEz dakit, hasieran uste nuen nobelagileok ez geundela kazetariak bezain baldintzatuta. Batzuk besteak bezain baldintzaturik gaudela pentsatzen hasita nago.\nZure eleberri eta iritziek nahiko ikuspuntu garratzetik azaltzen dute gizartea eta literaturarik konprometituenaren antzeko parametroetatik kritikatzen duzu hiritarrek hedonismoaren aurrean daukaten kultua.\nNobelagilea ez da filosofoa, baina denbora asko ematen du gauzak nola diren pentsatzen eta hitzetan pentsatzen. Seguruenik, nobelagileak bere mahaian istorioak idazten egotea baino zerbait gehiago egin behar luke. Baina erdibide bat izan behar du, zerbait gehiago egitearen eta gertatzen den guztiari buruzko iritzi emaile bihurtzearen artean. Ni horrexen bila nabil.\n2000ko uztailean Carmen Martín Gaite hil zen, kritikak eta irakurleen oso estimatu zuten egilea. Hala ere, ia ustekabean pasa zen haren heriotza. Beharbada sekula ez zaio aitortuko 50eko hamarkadako kide funtsezko gisa izan duen garrantzia. Emakumezko nobelagileak agertuko dira sekula testu liburu eta entziklopedietan?\nIndar korrelazioaren menpe egon ohi da egia. Eta orain, gaurkotasuneko gai batean sartuko naiz. Ikasle batzuek protesta ekitaldi batean XVI. mendeko ate bat hausten badute, delitua egin dutela esaten dugu. Udaletxe batek hirigintzako eragiketa batean arkitektura aztarnategiak suntsitzen baditu, interes orokorrarentzat ona dela esaten dugu. Kanon literarioarekin ere beste horrenbeste gertatzen da sarri. Emakumeek oso indar gutxi izan dute eta horrek ez die utzi kanonean izen asko jartzen.\nEspainian liburu asko argitaratu eta erosten da, baina oso hedatuta dago irakurtzen ez den ustea eta gure gizartea gizarte kultu bat ez dela dioen iritzia. Orduan, liburuak erostea izan daiteke ez irakurtzeak eragindako kontzientziako harra isiltzeko era bat, ala liburu azoken merkatuteknia edo telebistako promozio-elkarrizketei erantzuteko modu inpultsiboa?\nNire ikuspuntutik, nekeak, tentsioak eta espazio komunik ezak eta eguneroko bizitzako injustiziak eragiten dute pertsonak egunero etxera pentsatzeko gogorik gabe, irudimena erabiltzeko ere indarrik gabe iristea. Horixe da liburu interesgarri gutxi irakurtzearen arrazoietako bat. Nik uste dut erosten diren liburuak irakurtzen direla, baina liburu horietako asko telebistaren antzekoak dira: ez dute bereizten dagoenaren eta egon zitekeenaren artean, gezurrak kontatzen dituzte eta horixe da guztia.\nLiburuak cd-rometan egongo diren egunean eta eleberriak Interneten kapituluka ateratzen dituztenean, paperak kulturaren euskarri gisa duen eginkizuna arriskuan izango da ala pantailarekin batera bizi izatea beste erremediorik ez du izango. Zer iruditzen zaizu etorkizun hori?\nDagoeneko pantailarekin batera bizi da papera. Nire iritziz, arkatza eta boligrafoa desberdinak dira, arkatza borratu egin daitekeelako. Pantailak arkatzaren antz handiagoa du boligrafoarena baino, eta beno, oraingoz, nik nahiago dut boligrafoz idatzitako kartak jasotzea arkatzez idatzitakoak jasotzea baino.\nEdizio merkeak kultura demokratizatzeko formula bat dira? Eta faszikulukako liburuak biblioteka on bat lortzeko era bakarra?\nEleberrien prezioa beren erabilera-balioaren arabera ezartzea gustatuko litzaidake, baina alderantziz izaten da. Kanbio-balioa besterik ia ez dutenak, hau da, pertsona famaturen baten azken lana izan arren ezer interesgarririk kontatzen ez duten liburuak, garestiak izaten dira. Eta erabilera-balio handiko eleberriak oso merke eros daitezke bigarren eskuko liburu dendetan. Ongi dago eleberri horiek merkeak izatea; baina ez besteak garestiak izatea. Edozein kasutan ere, biblioteka on bat lortzeko, norberak liburuei zer eskatzen dien galdetzea da garrantzitsuena, zer jakiteko premia duen.


Mauletarren lehen maskarada larunbatean — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Mauletarren lehen maskarada larunbatean\n«Ez dut uste hemen izan den maskaradarik mauletarrek eginik. Lehen aldia da Maulen maskarada antolatzen dela» azaldu zuen harrotasunarekin aurtengo maskaradan Jaunaren papera eginen duen Daniel Mainhaguietek. 1974an egin zen maskaradak Zuberoako hiriburua izan zuen bilgune baina arizaleak inguruko herrietakoak izan ziren.\nUrtero legez antolatzen duen herriari buruzko berri eta kontuekin txantxak eta adarjotzeak izanen dira, baina bertako «Jaunak» ez zuen larunbateko sorpresa zapuztu nahi izan. Aldi berean Euskal Herriko biztanle guztiak harridurarekin gozatzeko xedeari jarraiki, bertaratzeko gomita egin zuen. «Gomitatzen zaituztet gure maskarada ikustera jitea. Ez da sobera salatzen ahal, baina badira aurten ere berezitasunak gure maskaradan eta balio du bai jitea ikustera» esan zuen.\nEstreinaldiko zirrara sortzaile diren sorpresak gehiegi agerrarazi gabe ere aurtengo berrikuntzen artean Xorrotxak bi neska izanen direla esan daiteke. Lehen aldia izanen da maskarada misto batean Jaunaren ezpata zorrozten duten bi Xorrotxak neskak izanen direla.\nMaskaradan arituko diren 30 «jokulari» baino gehiagoren artean ibiliko da aurtengo beste berritasuna den hartz-kumez mozorrotutako pertsonaia ere. Gazte zein zahar izanen dira arizaleen artean. «Bada adin orotarik, lan zenbaitendako behar da gazte izan, Buhame eta Jaun zenbait egiteko behar da gazte eta sendo izan» azaldu zuen Jaunaren papera eginen duen Mainhaguietek.\nGazteriari Zuberoako kulturaren helaraztea ere xede badutela nabarmendu zuen maskaradako arizaleak: «Guretako anitz inportantea da gure haurrei irakastea Zuberoako maskarada zer den eta baita gure mintzaira ere. Maleruski Zuberoan gaitz da gure kultura aintzina biziaraztea eta eguneroko bizitzan euskal mintzairan ere gaitz da, bereziki Maulen. Eta ez litzateke maskaradarik gure mintzaira uzten badugu».\nZuberoako kultura biziarazteko sortu zen Hats Berria elkarteak abiatu zuen Mauleko maskarada. «Duela bi urte emanik izan zen Antso Hadia pastorala eta hortik sortu zen Hats Berria taldea. Elkartea dantza, kanta eta kulturaren alde ari da eta deliberatu zuen maskarada bat Maulen plantatzea, mauletarrekin» esan zuen Jaunak.\nMaule-Lextarrez gain maskarada zein hamar herritan antzeztuko zuten erabakitzea lan zaila izanik denon artean egin zuten. «Ez da aise izan guretako herrien hautatzea baina jokulari bakoitzak bozkatu du eta hala egin dugu» azaldu zuen Daniel Mainhaguietek. Antzezpen horien tokiak eta datak www.suazia.com helbide elektronikoan atzeman daitezke.\nXVI-XIX mendeetako jantzien erakusketa hirian zehar\nMaskaradaren karietara, Mauleko Herriko Etxeak hiriko saltegietan jantzi zaharren erakusketa bat egitea erabaki du. Zuberoako maskaradaren ohitura bezala, aspaldikoak dira hiriko saltegietan ikusi ahal izanen diren jantziak. Maskaradako ohiko jantziekin batera garai bateko baserritarren eta nobleen jantziek osatuko dute erakusketa. Ihauterien jai izpirituarekin batera maskaradaren alderdi historikoa ere indartu nahi izan dute erakusketa honen bitartez.\nLarunbateko barrikada pasako den bideetan dauden saltokietan izanen dira ikusgai Donibane Garaziko Lagun elkarteak egin jantziak. Emakume zein gizonezkoen 30 jantziz osaturiko erakusketak Euskal Herriko jantzien historia ekarri nahi du gogora. XVI. mendetik XIX. mendera eginiko grabatuetan oinarritu dira Lagun elkarteko langileak. Jantziak egiteko orduan garaiarekiko errespetua atxiki dute bere momentuan egina izanen zen era eta oihalak ahalik eta hurbilenetik errepikatuz.\nJantziak atxikiko dituzten 30 manikiak Mauleko saltokietan izanen dira eta horien ondoan jantziari buruzko informazioa eskainiko duten testuak ere ezarriko dira.\nEuskal Herri osoko dantza taldeentzat jantziak egiten dituen elkartea da Lagun, beraz dantza jantziek ere izanen dute bere tokia Maulen. Elkarteak lana atzemateko zailtasunak dituzten emakumeak laguntzen ditu joskintza tailer baten bitartez. Erakusketa horrekin beraien lana ezagutzera eman nahi dute eta aldi berean salmenta merkatua ere zabaldu.


Barazkiak lorategian | Consumer\nItxura deigarri eta koloretsukoa, kostu txikikoa eta erresistentzia handikoa, barazkiek ia ez dute mantentze-lanik behar.\nIrudia: Caltiva Creatividad\nErresistenteak, ekonomikoak eta kolore deigarrikoak, barazki apaingarriak berezko argiarekin distiratzen dute lorategi eta parterreetan. Koloretako aza kizkurrak, eskarola gorrixkak, tipulak edo berenjenak loretan. Konposizioak askotarikoak dira, eta beste landare eta zuhaixka batzuekin konbinatzen eta tartekatzen jakin behar da.\nApaintzeko azak eta bestelako barazkiak\nKostu txikikoak eta erresistentzia handikoak, barazkiak gutxi mantendu behar dira. Garastada periodikoa eta ongarri organikoaren ekarpen ona nahikoa dira beren distira osoan luzatzeko.\nLandare apaingarriak uztailetik abuztura landatutako hazien bidez landatzen dira.\nKolore deigarriak ura kontsumitzera animatzen badu ere, kontu handiz ibili behar da landare mota horiek ez jateaz, landare apaingarri gisa hartzen dituzten tratamendu fitosanitarioek ez baitute gomendatzen horiek jatea.\nLorategietako barazkirik ohikoenetako bat, kolore eta hosto ikusgarriak dituelako, aza kizkur apaingarria da. Jatorriz Mediterraneo aldekoak eta Asia Txikikoak dira. Landarearen erdialdeko hostoek ematen dute itxura deigarria, zuritik gorrira bitarteko koloreekin, tonu horixkekin, arrosekin, purpurarekin edo berdexkekin.\nBidexkak eta bideak mugatzeko oso egokiak dira, eta neguko hotzekiko erresistentzia handia dute, garai horretan loratzen baitira eta kolore bizikoa baita.\nLandare apaingarriak uztailetik abuztura landatutako hazien bidez lantzen dira. Etxe barruan nahiz kanpoan erein daitezke, baina azken kasu horretan gela fresko batean jarri behar dira, ondo argiztatuta.\nBarazkien loreen apaingarriak\nKalabazaren lorea baratzeko ikusgarrienetako bat da. Hori kolorekoa eta ezkila-formakoa, lore bakartia eta handia da.\nBaratzeko lore ikusgarrienetako bat kalabazaren lorea da.\nOso deigarriak dira berenjenako loreak ere, bakarka edo tamaina ertaineko eta kolore moreko edo zuriko hainbat lorez osatutako mordoetan, eta lorezil hori handiak.\nJuduen, ilarren eta baben orkidea edo tximeleta formako loreak egiten dira. Azken bi kasu horietan, lorea zuria edo arrosa da, nahiz eta baben loreak hego batean orban beltz edo bioleta handi bat duen. Azkenik, juduaren lorea kolore desberdinekoa izan daiteke, baina ohikoena zuria da.\nTipulak ere oso lore originala du. Lorez jositako pilota gisa, 600 lore txiki bil ditzake, zuriak, berdexkak edo moreak.\nBeste lore deigarri bat orburuaren lore malba eta biribildua da.\nhortaliza-eu Huerto-eu Jardín-eu


Iurretako Udala - Bixente Kapanaga eta Askondo zonaldeko eraberritze proiektua\nBixente Kapanaga eta Askondo zonaldeko eraberritze proiektua\nGaur egun zonalde hori bi norabidetako kale bat da eta biribilgune baten amaitzen da, Askondo oinezkoentzat jarri ondoren.\nProiekto honek suposatzen du oinezkoentzako eremu barri baten exekutatze osoa biribilgunearen desagertze eta ustiapenarekin; horrela, Bixente Kapanaga kalea Masperuntz norabide bakarrekoan bihurtuko da.\nModu berean, proiektuaren helburua da dagoen bidegorriari jarraipena ematea; bidegorria, Maspe kaleko bidean dago, Durango udalerriko mugatik Fray Juan Askondo kaleraino eta estalki berriarekin loturaraino.\nOinezkoentzako eremu osoa tonu ilunezko cumaruzko zurezko oholtzaz estaliko da, harria eta corten altzairuarekin batera.\nErabiliko diren altzariak izango dira hiru jarleku lineal oinezkoentzako eremu berriari zerbitzua emateko; adreiluzko egitura izango dute eta lurreko oholtzako cumaruzko zur berberarekin estaliko dira.\nCorten altzairuzko aulkiak proposatzen dira; landatuko diren zuhaitzen azpian 4 jarriko dira eta corten altzairuzko xafladun jardinera batzuk jarriko dira, zola kotatik jasoak landaretzarekin.\nDokumentazio grafikoa (JPG, 797 KB)


Elisabet Bavariakoa (Frantziako erregina) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nElisabet Bavariakoa (Frantziako erregina)\nMunich, 1370eko apirilaren 28a\nParis, 1435eko irailaren 24a (65 urte)\nKarlos VI.a Frantziakoa (1385, 1385eko uztailaren 17a (egutegi gregorianoa) - 1422ko urriaren 30a (egutegi gregorianoa))\nJohann von Moosburg (en)\nElisabet Bavariakoa (c. 1370 - Paris, 1435eko irailaren 24a) Karlos VI.a Frantziakoaren emaztea eta Frantziako erregina ezkontidea izan zen.\nWittelsbacheko etxeko kidea izan zen. Esteban III.a Bavaria-Ingolstadtekoa eta Taddea Viscontiren alaba izan zen. Hamabost edo hamasei urterekin Karlos VI.a Frantziakoarekin ezkondu zen. Karlos VII.a Frantziakoaren ama izan zen.\nBere senarraren gaixotasun mentalaren ondorioz, Isabeau Frantziako erregeordea izan zen behin baino gehiagotan. Botere hutsuneak gerra zibila eragin zuen Armañarren eta Borgoñarren artean. Bere seme Karlos oinordetzarik gabe utzi zuten eta Troyesko Ituna sinatu zen, errege ingelesa Frantziako tronuaren oinordeko izendatzen zuena Karlos VI.a Frantziakoa hil ondoren. Isabeauk bere azken urteak bizi izan zuen ingelesek okupatutako Parisen.\n1370eko hamarkadako jaiotzak\nOrriaren azken aldaketa: 3 urria 2021, 20:10.


Erditzeko prestakuntza (ospitalean) – TTiKLiK!\nHasiera/Salud/Erditzeko prestakuntza (ospitalean)\n1.767 2 minutos de lectura\nErditzea nola prestatu eta ospitalera zer eraman.\nHaurdunaldi normala 37 astetik 42 astera bitarte irauten duena da, azken hilekoaren datatik kontatzen hasita.\nErditzea era naturalean hasten bada, ondorengo sintomak agertzen dira:\nBaginatik mukosazko tapoia kanporatzen da.\nUteroaren uzkurdurak hasten dira.\nUr-poltsa hausten da.\nBehin sintoma hauek agertzen direnean, oraindik orduak geratzen dira jaiotzarako, baina ospitalera joatea komeni da:\nUzkurdurak 10 minuturo gertatzen direnean.\nUr-poltsa hautsi denean.\nBaginatik odol galtzeak gertatzen badira.\nHorregatik, haurdunaldiko zortzigarren hilabetetik aurrera, klinikarako behar den guztia prestatuta izatea komeni da. Hara joan aurretik, ezinbestekoak diren hainbat tresna prestatuko ditugu.\n3-4 kamisoi. Amak haurtxoari bularra eman behar dionean botoiak aurretik askatzeko aukera izatea.\n2-3 hedozkitze bularretakoak.\nErabili eta botatzeko zelulosazko hainbat kulero, lehenengo egunetan odol galtzeak izaten baitira.\nBata eta zapatilak.\nManga luzeko bi bodyak.\nPijama pare bat.\nJantzia, susperraldia bukatzen denerako.\nOrrazea eta zepiloa.\nXaboia, kolonia eta esne hidratatzailea.\nGauza guzti hauek orientagarriak dira eta kontuan izan behar dugu ospitalean bertan egoteko arropa ematen digutela, bai amari nahiz umetxoari.\nErditzeko prestakuntza, 1\nErditzeko prestakuntza, 2\nErditu aurreko gimnasian, beti medikuaren kontrolpean, zirkulazio, perineo, pelbis eta abdomeneko ariketak egiten dira, haurdunaldian izango dituen aldaketetara emakumea hobeto egokitzeko eta erditzean gehiago laguntzeko.\nArnasa hartzeko teknikak oso garrantzitsuak dira, fetua eta emakumearen bolumena handitzeagatik normalean baino oxigeno gehiago behar izaten baita. Gainera, kontuan izan behar da haurdunaldian giharrek lan handia egin behar dutela; horregatik, aireztatze onak kontrakzioak egiten duen mina kontrolatzen eta fetua oxigenatzen lagunduko du, amarengan segurtasun, erlaxazio eta lasaitasun sentsazioa sortuz.\nOso ohikoa da haurdun dagoen emakumeak, lehenengo haurdunaldian batez ere, ezezagun baten aurrean tentsioa eta beldurra sentitzea. Horregatik komeni izaten da erlaxazio teknikak praktikatzea. Gainera, erditzean teknika horien bidez autokontrola gehitu egiten da eta mina arindu.\nESCUELA DE FAMILIAS. Y ya van 5….\n09 09UTC mayo 09UTC 2018\n05 05UTC noviembre 05UTC 2015\n¿vamos a darle forma?\n14 14UTC diciembre 14UTC 2016


WINN: “Aldaketaren eragile izatera bideratuak” - SPRI\n28 maiatza, 2016\nWINN: “Aldaketaren eragile izatera bideratuak”\n2007an Mondragon Unibertsitateko Enpresa fakultatean sortutako ikasle eta ekintzaile komunitateek osatzen dute MTA erakundea. Erakunde horrek Team Academyren metodologia darabil, eta Team Academy Jyvaskylako (Finlandia) Zientzia Aplikatuen Unibertsitatean diharduen eta taldeko ekintzailetza irakasten duen komunitate bat da.\nMTAren helburua da ingurunea eraldatzea taldeko ekintzailetzaren bidez, betiere balore kooperatiboetan eta ikaskuntza aktiboan oinarrituta. Gaur egun, ia 300 laguneko komunitate bat da, eta erreferentziazko komunitate bihurtu nahi du nazioartean taldeko ekintzailetzaren eta ikaskuntzaren eremuan. Gainera, zerbitzu akademikoak eskaintzen ditu, eta (taldeko) ekintzailetzarekin lotutako proiektuak sustatzen ditu.\nWINN talde-ikaskuntzako ingurune horretan sortu zen, diziplina anitzeko hamar ekintzailek osaturik, zeintzuek irabazi asmorik gabe eta modu koordinatu, profesional eta dinamikoan lan egiten baitute beren bezeroekin.\nDeigarria da nola erabaki duzuen enpresaren irabaziak berrinbertitzea, proiektu berritzaileak sortzen jarraitzeko.\nBai, ikasten ari gara oraindik, eta benetako enpresa bat sortu nahi dugun arren, mozkinak proiektuan bertan berrinbertitzea da gure irabazi asmo bakarra.\nHutsetik hasten gara, ahal dugun moduan lortzen ditugu baliabideak, eta interesatzen zaiguna garatzen dugu irabazten dugun diruarekin.\nBeste herrialde batzuetan egiten ditugun bidaia, egonaldi, otordu eta gastu gehienak gure zerbitzuekin ordaintzen ditugu, hau da, martxan jartzen ditugun ideiekin eta bezeroei ematen diegun balioarekin.\nOndotxo dakigu zer den hilaren amaierara ez iristea eta une zail horietan inoiz baino gehiago elkartzen gara; buru belarri aritzen gara hausnartzen eta planifikatzen, ekintzara igarotzeko eta zulotik ateratzeko. Horixe da ikasi dugun gauzetako bat: gauza gutxi direla ezinezkoak lantaldea elkarturik ari bada lanean.\nEta berdin dio zertarako batzen garen. Finlandian pintxoak eta bokatak salduz lortu genituen gure lehen diru-sarrerak, gero saskibaloi txapelketa bat antolatu genuen, enpresentzako kontaktuak eta bilerak lotu genituen… Taldea beti ateratzen da irabazten, baita galtzen duenean ere.\nOinarri ideologiko horren gainean jartzen duzue burua lanean, gizartearentzat baliagarri izan nahian.\nGustatzen zaizkigun gauzak egiten saiatzen gara, baina ongi jakinik merkatuko erronkei erantzun behar diegula.\nGure gaitasunak eta trebetasunak konbinatzen ditugu kaleko errealitatearekin konektatzeko.\nAdibidez, gure lankide batek izugarri atsegin du weben diseinua eta programazioa. Hala, gure inguruan zein premia ase genitzakeen identifikatzen hasi ginen; ohartu ginen saltoki txikiek ez daukatela baliabide askorik web orri on bat izateko, eta horregatik jarri genuen martxan “Chameleon Studios“, itxura eta funtzionaltasun profesionalak dituzten webguneak eskaintzeko.\nChameleon Studios proiektuaz gain, badituzue beste batzuk ere eskuartean: Padel Expression, Jailbreak, Welcome Ideas, Trocasol, Kirk drone, Internacionalization…\n“Trocasol” proiektua ere lantaldeko beste kide baten jakin-minaren emaitza da, ikusi baitzuen familiek diru mordoa xahutzen dutela seme-alabentzako musika instrumentuak erosten. Ez dira merkeak, eta askotan oso erabilpen mugatua izaten dute, umeek erraz baztertzen baitituzte; azkenean, trastelekuetan bukatzen dute askok. Lantaldea horretan pentsatzen jarri zen, eta orain web zerbitzu bat martxan jartzen ari gara, instrumentuak alokatu, trukatu eta maileguan utzi ahal izateko. Erabiltzaileak eskaintza zabala aurkituko du, herriko Musika Eskola eta Kontserbatorioetako iragarki tauletakoa baino handiagoa.\n“Jailbreak Bilbao” proiektuaren jatorria Erresuma Batuko unibertsitate batzuetan dago, eta aitzindaria da Espainian; parte-hartzaileek ahalik eta urrunen bidaiatu behar dute 36 ordutan, patrikan dituzten sosak gastatu gabe. Eginiko kilometro bakoitzak dirua ematen du, babesle eta laguntzaileen bidez, eta kausa sozialen batera bideratzen da. Horrelako ekimenak egiteko ezinbestekoa da erakunde publikoen, pribatuen eta kausa sozialen batekiko interesa duten gazte proaktiboen inplikazioa. Hala, hizketan hasi gara Bilbao Ekintza eta Bizkaia talent erakundeekin eta Foru Aldundiarekin.\nPadel proiektuaren kasuan ere, proiektua garatzen hasi ginen taldeko kide bati padela gustatzen zaiolako. “Padel Expression” txapelketa antolatu dugu, zeinaren helburu bakarra ez baita lehia sanoa, baita ere komunitate txikiak sortzea praktikatzen den kirolaren inguruan. Etxebarriko “Padelia” ekimenaren laguntzarekin hasi ginen, eta orain bigarren edizioa antolatuko dugu. Gainera, lortutako arrakasta txikiekin animatuta, eredua erreplikatzen hasi gara Gasteizen, eta Donostia eta Santanderrera ere iritsi nahi dugu.\n“Welcome Ideas” gure “birth giving” saioetan oinarrituta dago. “Brainstorming” moduko lan-formatu bat da, hots, enpresa batek erronka bat aurkezten digu, dela arazo bat konpontzeko, berritzeko edo dela beste edozein kontu lantzeko, eta gu arazo horiek konpontzen saiatzen gara ideiak bateratuz. Ikusirik nahiko ondo moldatzen ginela horrelako jardueretan, erabaki genuen berrikuntzarako aholkularitza-zerbitzu bihurtzea. Arazoak kanpoko ikuspegiarekin aztertzen ditugu, eta enpresa barruan aurkitu ezin diren proposamenak eskaintzen ditugu. Orain Pirotecnia Astondoa, Café Baqué eta Etxebarriko udalak aurkeztutako erronkak dauzkagu mahai gainean, besteak beste.\n“’KIRK” proiektua IGLOO BILBAO enpresarekin egindako lankidetza baten emaitza da, eta bere helburua da dron modularrak diseinatu eta prototipatzea. Kontua da merkatuan dauden dronak elementu bakar gisa fabrikatzen direla normalean, eta, hondatzen badira, ez direla ez errazak, ezta ere merkeak konpontzeko. Sistema modular batekin eginiko aire-ontziak eraikiz gero, posible izango da dronak sortzea bezero bakoitzaren premietara egokitzen diren ezaugarri desberdinetako piezak uztartuz, eta, era berean, hondatzen direnean posible izango da moduluak bakarrik aldatzea.\nMapocket” proiektua sortu zen ohartu ginelako Bilboko bisitariek mapa on bat behar dutela, balio erantsiduna, hiriaren ohiko baliabide turistikoak eskainiko dizkiena, baina bitxikeriekin eta puntu interesgarriekin osatua. Mapa hori garatzeko, Zubiarte Merkataritza Zentroarekin eta ”Mad Mansion” ihes-joko espazioarekin ari gara lanean, Bilbon erreferentzia turistiko bihurtzeko. Datorren udan kaleratuko dugu.\nAzkenik, enpresentzat oso interesgarriak izan daitezkeen tokietara bidaiatzen ari garenez, “Nazioartekotzearen” inguruko zerbitzuak ere eskaintzen ditugu: merkatuak aztertzea, enpresa bakoitzarentzat izan dezaketen potentziala diagnostikatzea, kontaktu agendak planifikatzea, ekintza komertzialak garatzea, e.a. Gure prestakuntza saioan, Finlandia, AEB, India eta Txinako merkatuak aztertzen ditugu, azken bi horiek urtarrilean eta martxoan, hurrenez hurren; beraz, enpresaren batek merkatu horiei buruzko informazioa behar badu, atsegin handiz lagunduko diogu.\nZalantzarik gabe, asko ikasiko zenuten jomuga horietan, metodologia berriak, eta esperientzia pertsonal eta profesional izugarriak\nFinlandiara joan ginen lehenbizi. Iparraldean, Laponian, Artikoko Zirkulu Polarraren mugan egon ginen, eta gau batean sekulako zortea izan genuen; baso baten ondoko etxe batean, 10 gradu zeropetik geundela, Aurora Boreala ikusteko aukera izan genuen. Izugarria izan zen!\nGure ikasturteko bi taldeak Salo hirian egon ginen elkarrekin hainbat astez; 30 lagun etxetik urrun. Bizikidetza horrek une paregabeak eskaini zizkigun, eta gauza asko ezagutu genituen, hala nola, Timi Akatemia kultura, hango hezkuntza sistema… izugarria da dena.\nSan Frantziskon hasi ginen benetan geure kabuz moldatzen. Etxe bat alokatu genuen giro bitxi eta dibertigarria dagoen auzo batean, Haight Street-en, alegia “hippie” auzoan. Gure egoitza nagusi hartatik, ekintzailetzaren munduko sehaskak bisitatu genituen, eta enpresa erreferenteak ezagutu genituen, adibidez, Google, Apple, Airbnb edo KIVA, baliabiderik ez duten pertsonei proiektuak garatzeko mikro-kredituak ematen dizkien enpresa soziala. Han lan egiten duten euskal ekintzaileak ere ezagutu genituen, esaterako, Eneko Knörr edo Felipe de la Fuente.\nAisialdirako denbora ere izan genuen. Yosemite eta Los Angeles bisitatu genituen, eta Stanford eta California unibertsitateen arteko futbol amerikarreko partidu batean ere izan ginen. Dokumentu izugarria, ikuskizuna kirola baino gehiago!\nBaina, elkarrizketa hau irakurtzen dutenek ez dezatela pentsatu bidai horiek ondo pasatzeko direnik; ikaskuntza bidaia horietako bakoitzean hainbat proiektu garatzen ditugu, batez ere enpresak nazioartekotzeko proiektuak. Etxean gaudenean bezalaxe, denbora asko igaro behar izaten dugu irakurtzen, gure ardura baita teoria ikastea; irakasleek arlo praktikoan laguntzen digute, sistema benetan “Learning By Doing” izan dadin (ekintzara bideratutako irakaskuntza).\nBilbao Berrikuntza Faktorian (BBF) zaudete, berrikuntza eta ekintzailetzarako lehen ekosistema urbanoan; ez da sinergiarik faltako han!\nHainbat ikasle talderekin kolaboratzen dugu, eta baita ere ekosisteman dauden startUp-ekin. Esaterako, INIT enpresarekin dihardugu diseinuaren eta komunikazioaren arloan. Bestalde, LUCA enpresarekin ari gara lanean nazioartekotze prozesu bat garatzeko, eta landareetatik energia lortzeko moduak ikertzen dituen enpresa bat hona ekartzen saiatzeko…\nEraikinean dago baita ere DOCK kafetegia, eta kolaborazio asko egiten ditugu harekin, bereziki “win-win” giroak sortzen dituzten ekitaldietan, hau da, irabazten ateratzen da negozioa eta baita ere gure taldea!\nGure coach-ak, LEINNeko lehen promozioan ikasi zuenak (gurea seigarrena da), TZBZ enpresa dauka zentroan, ikasten ari zen bitartean sortua. Berarekin gabiltza lanean dron modularren proiektuan. Horrez gain, geure ekarpentxoa egin dugu ORIGAMIAK programan, zeinaren bidez ikus-entzunezko materialak eta hezkuntza tailerrak egiten baitira Hiroshima eta Gernikako bonbardaketen ondorioen inguruan sentsibilizatzeko.\nBai, ingurunea oso garrantzitsua da, eta sinergiak ere bai. Aukera ematen du baliagarriak edo erreferentziazkoak izan dakizkizukeen pertsona eta negozio oso bereziak ezagutzeko; esaterako, tabernan TicketBis enpresaren fundatzaileak ezagutu ditugu, zeintzuek eBay erraldoiari saldu baitiote beren negozioa 165 milioiren truke.\nBukatzeko. Zuen esperientziatik, zein aholku emango zenizkiekete ekintzaile izateko, asmatzeko, ko-sortzeko, berritzeko, garatzeko edo beren talentua beste herrialde batera eramateko gogoa dutenei?\nIkasten ari direnei eta ekintzaile izan nahi dutenei, bizi dezatela gure prestakuntza esperientzia. Parte har dezatela gure Training Session batean, gonbidatuta daude. Lehen eskutik ikasiko dute zein garrantzitsua den “eginaz ikastea”. Bizitzan bezala, hemen ere inork ez du ezer doan ematen; zuk zeuk moldatu behar duzu edozertarako, eta ikusiko duzu nola nahi duzuna lortzeko ezinbestekoa den gogotik nahi izatea, gogor borrokatzea eta probatu eta huts egitea. Gainera, badakizu segurtasun-sare bat duzula, eta bigarren aukera bat izango duzula berriro saiatzeko. Hori bai, gogoan izan errepide honetan “ez dagoela oporrik”, eta oso sakrifikatua dela.\nZuzenean ekintzaile izan nahi dutenei esango nieke badaramatzagula bi urte borrokan, eta honezkero badugula bildua esperientziatxo handi bat: EZ izan aldatzeko beldurrik, eragin ezazu aldaketa, beste inork ez baitu egingo zugatik. Moldatu zaitez aurrera egiteko, partekatu zure ideiak beste pertsona batzuekin… San Frantziskon ikasi genuen ideia batek ez duela ezertarako balio, beste batzuekin partekatzen eta aberasten duzun arte; ez pentsatu inork lapurtuko dizunik, garrantzitsuena da lantzen hastea eta garatzea, harik eta egia bihurtzen den arte. Eta orobat garrantzitsua da jakitea inoiz ez dela berandu hasteko.\nOro har mundu guztiari esaten diogu ez dezatela izan porrot egiteko beldurrik, eta erakuts dezatela beren potentziala EKINTZEKIN. San Frantziskon, enpresak bisitatzera joan ginenean, inork ez zigun galdetu zer ikasi genuen, nortzuk ginen edo nondik gentozen; gure lorpenez bakarrik galdetu ziguten, gure ekintzez, lortutakoez eta bidean izandako porrotez…\nWINN taldean daude: Iñigo Iturrioz, Nerea García, Karla Imbert, Leire Anguita, Iñigo Díez, Beñat Isunza, Irati Arrien, Xabier Aboitiz, Lucía Crespo eta Asier Ojembarrena.


Imagina28bz – REAS Navarra-Nafarroa\nAhots askok proposatzen dute merkataritza elektronikoan ari den transnazional erraldoi nagusiari boikota egitea. Kontua da Amazonek %70 diru-sarrera gehiago izan dituela azken urte honetan. Oraindik ere ez dago kalkulu ofizialik merkataritza elektronikoaren inpaktuaz, baina argi dago, dinamika horren eraginez eta egungo mugikortasun-murrizketen ondorioz, kaltetu nagusiak tokiko saltokiak direla. Horrez gain, Read more…\nBy REAS Navarra, 1 year 12 months ago\nZer gertatuko litzateke, Ekonomia Solidarioak Ekonomia Solidarioaren barnean kontsumituko balu ahalik eta gehien? Barne kontsumoak Ekonomia Sozial eta Solidarioaren baitan duen indar eraldatzailea agertzea da kanpainaren helburua, kontuan harturik gaur egun sekulan baino garrantzitsuagoa dela bai elkarrekiko laguntza, bai sareak indartzea. Horrenbestez, gure ohiko kontsumoak mantentzen jarraitzea da kide gaituen Read more…\nMerkatu Soziala. On Line Azoka.\nAurten, REAS Nafarroako Ekonomia Solidarioaren VIII. Azoka online soilik izan da ezinbestean, indarrean zeuden neurrien ondorioz. Izan ere, oso mugatuak zeuden aurrez aurreko topaketak eta, horren eraginez, oso zaila zen ohiko azoka egitea; gainera, entitateek sekulako ahalegina egin beharko zuten azokan izateko eta, neurriak zirela-eta, ahalegin horrek nekez jasoko zuen Read more…\nDiru Sozialak eta eragina lurraldean.\nDiru sozialak ez du diru ofiziala ordeztu edo ezabatu nahi (euroa, guri dagokigunez), baizik eta alderdi sozial onuragarri batzuk garatu, tokiko ekonomiaren bidez: lokarri sendoak sustatzen ditu ekoizleen, saltokien eta kontsumitzaileen artean; hainbat gizarte eragile engaiatzen ditu tokiko garapenean, zeren, bati onura dakarkion gauza onuragarria ere baita gainerakoentzat. Horrez gain, Read more…\nZertaz ari gara jasangarritasunaz mintzo garenean: greenwashing kapitalistatik benetako alternatibetara.\nElkartasunezko Ekonomiak abiaburu dauka giza jarduera orok naturarekin duela lotura, baita ekoizpenak eta ekonomiak ere. Beraz, funtsezkoa da naturak dituen eskubideak aintzat hartzea, abiapuntu gisa, eta funtsezkoa ere, jasangarritasuna gure ekintza guztietan txertatzea, gure eragina ebaluatuta eta murriztuta, eta zainketaren eta nahikotasunaren etika sustatuta. Ekonomia Ekologistek zer esan handia dute Read more…\nKomunaren defentsan, sare kolektiboak eta elkarrekiko laguntza.\nHainbat saretan, lanean ari dira bizitza erdigunean kokatzeko, bai eta bizitza jasangarria ahalbidetzen duten prozesu guztiak ere, bi helburu gogoan: batetik, ez dadila kapitala izan antolamendu sozioekonomikoaren erdigunea, eta bestetik, antolamendu mota horrek dakartzan bazterketak eta esplotazioa desagerraraztea. Kooperatibismoa, sindikalismoa, militantzia, zainketak, gizarte bazterkeriaren aurkako eta Eskubide Sozialen aldeko borroka. Read more…\nEkonomia Eraldatzaileen Munduko Foro Soziala.\nEkonomia Eraldatzaileak kontzeptuan gizartea eta ekonomia eraldatzeko proposamenak biltzen dira, guztiak ere globalizazioaren aurkako mugimenduei eta aldarrikapen altermundistei oso lotuak, eta bestelako bizimoldeak dakartza berarekin, bai eta bestelako lan moldeak eta kontsumo moldeak ere, eta ekonomia egiteko beste molde batzuk ere bai. Tradizionalki lau talde handi dira: Ekonomia Solidarioa, Ekonomia Read more…\nSarrera: borroka sozialak, mugarri 2020an Ekonomia Solidarioa / Ekonomia Eraldatzailea\n2020. urtea mugarri izan da benetan. Ekonomia Solidarioan ari garenok egungo ekonomia-eredua aldatu beharra aldarrikatzen dugu, haren oinarriak kaltegarriak baitira, hots, erauzketa hutsa, natur ondasunak neurri gabe eta gaizki erabiltzea, jendearen esplotazioa, eta hainbat arlotan eragiten den zapalketa, hala nola generoan, klasean eta arrazan. Horrez gain, aldaketa sozial eta politikoaren Read more…


Garraio eta mugikortasun integratuko sare intermodalak - Ingartek\nPosted at 13:57h idatzi du Udane Ansa | Bide, ubide eta portuetako ingeniaria | LinkedIn | 2019-06-28\nA ze gogaigarria den gura autoaren aurrean errepidera itzultzen denean garraio publikoko autobusa. Are gehiago oinezkoen pasabide baten ertzean gaudenean, semaforoek beti egiten dutelako gidariaren alde. Bizikletak erabiltzea sustatu? Ezinezkoa da pedalei eragitea horrenbeste oinezkorekin! Beti ematen diogu lehentasuna beste bidaiariek… Ez al da egia?\nAskotan, gainerakoak lehenago iristen direla iruditzen zaigu. Berdin dio zein garraio erabili. Supermerkatuan erosketa ordaintzeko kutxarekin bezala gertatzen da. Baina… horrela gertatzen al da benetan?\nBidaia bat egiteko garraiobidea aukeratzen dugunean, hainbat faktore sartzen dira erabakitzeko orduan, besteak beste ibilbidearen denbora osoa, itxaron-denbora, kostua, erosotasuna, jatorrian/jomugan aparkatzeko erraztasun… Bakoitzak alderdi horiei ematen dien garrantzia desberdina izan daiteke, aldiz eta, horregatik, erabiltzaileen jarrera simulatzea zaila dirudi gainetik.\nSimulazio ereduei esker, lurralde bakoitzeko ezaugarriei eta erabiltzaileen benetako jarrerei egokitzen zaizkien garraio-ereduak sor ditzakegu. Helburua erabakiak hartzea erraztuko duen erreminta sortzea da, zeinak gizartearentzat garraio sare optimoa, efikaza eta jasangarria planifikatzen lagunduko duen.\nEreduak sortzeko orduan hurrengoak dira jarraitu beharko diren urrats nagusiak:\nSarea eratzea: Nodoen eta arkuen bitartez errepideen, trenbideen, bidegorrien, oinezkoentzako bideen eta abarren egungo sarea simulatzen da… besteak beste, bakoitza bere mugitzeko abiadurarekin, distantziarekin, bide kopuruarekin edo edukierarekin.\nLurraldea eremutan banatzea: Lurraldea erabiltzaileetan jarrera homogeneoko ezaugarrien, orografiaren, sarerako sarbide bereko mailen edo zonaren tipologiaren arabera (bizilekuak / garapen ekonomikoa) banatzen da).\nEskaeraren datu-bilketa: Inkestak, monetika-datuak, tokia, SAEen informazioa, telefono mugikor bidez geokokapeneko datuak… 4 etapako eredu bat sortzeko datuak lortzeko hainbat metodo erabiltzeak (Sortzea – Erakartzea) kalitate handiagoko OD matrizeak sortzea ahalbidetuko du.\nTP eskaintzaren definizioa: Garraio publikoen kasuan, xehetasun osoz deskribatu beharko da lurraldearen eskaintza: ibilbidea, maiztasuna, geldialdiak… Prozesu hori operadora bakoitzaren GTFS fitxategien bitartez egiten dugu. Ondorioz, eredua erreminta bizia bihurtzen da, etengabe eguneratzen doana.\nKalibrazioa: Eredua lurraldearen benetako ezaugarriei egokitzea ezinbestekoa da. Horretarako, adierazleen multzo bat sortuko da ereduaren zehaztasuna adierazteko eta errealitatearekin duen antzekotasuna egiaztatzeko.\nEsleipena: Eskaeraren desplazamenduak lurraldeko garraio-sare osoan zehar banatzean datza.\nAgertokien analisia eta etorkizunari begirako balioespenak: Behin aurreko urratsetan eredua sortuta, esaterako, azpiegitura berri baten, garraio zerbitzuen aldaketa baten edo etorkizuneko une zehatz batean garraio/ordainsariaren aldaketak aldatzeak izan dezakeen eragina aztertzen da. Pertsonen jarrera, hark izan zezakeen modu aldaketa edo sisteman eragin zitzakeen pilatze arazoak balioesten ditugu.\nGarraio sarearen optimizazioa\nHortaz, erabiltzaileen erantzuna garraio sarean aldaketak egin aurretik ezagutzeaz gain, sare intermodalak modu efizientean planifika ditzakegu, beharrezkoak ez diren inbertsio handiak aurreztuz eta aurrekontu erabilgarria optimizatuz.\nBaina, nola bultzatzen dugu eraginkortasun efizientea? INGARTEK-ek intermodalitatea bultzatzen du garraiobide desberdinetan, eta sareak ikuspuntu integral eta objektibo batetik abiatuta lantzen ditu. Sareko garraiobide desberdinen arteko loturak, disuasio-aparkalekuak edo geltoki intermodalak, esaterako, xehetasun osoz aztertu behar dira.\nIbilgailu pribatu guztiak kendu behar al ditugu errepideetatik? Beti joan behar dugu oinez edo bizikletaz? Noiz erabili igogailua orografia zail bati konponbidea emateko, edo noiz da jasangarriagoa garraiobide publikoaren egungo linea luzatzea zona horri zerbitzua emateko?\nMugikortasuna planifikatzen duten pertsonen egunerokotasunean sortzen diren arazoak dira, eta haien konponbidea kasu bakoitzerako dauden baldintzen araberakoa izango da.\nBalioztatze eta irtenbideen bilaketa prozesu honetan, simulazio-ereduak mugikortasuna planifikatzeko orduan erabakiak hartzen eta zehaztutako helburuak lortzen laguntzen duten erremintak dira.\nAzken xedea da erabiltzailea harro sentitzea aukeratutako moduaz, bidaia ahalik eta modu seguruenean eta erosoenean egitea, eta bere benetako beharrei dagokien garraio sare bat izatea, ingurumenari begira eta ekonomikoki jasangarria.\nErabiltzaileek sarea hobeto ulertzeak beste bidaiariekiko dugun jarrera hobetuko du.\nBidaiarien ikuspegia hobetuko dugu, bideaz gozatzeko garaia da.\nEstudios de movilidad y tráfico, garraio publikoa, Ingartek, Ingartek Consulting, movilidad eficiente, movilidad sostenible, movilidad y transporte, planificación urbana, Udane Ansa


Moda - Wikipedia, entziklopedia askea.\n2Janzkeraren eragina: Espainian eta Euskal Herrian\n3Euskal Herriko janzkera XIX eta XX. mendeetan\n4Euskal modan erreferentziak\nErakutsi/ezkutatu Euskal modan erreferentziak azpiatal\n4.1Cristobal Balenciaga Eizagirre (1895-1972)\nArtikulu hau gizarte joerari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Moda (argipena)».\nModa hedabideen bitartez zabaltzen da bereziki.\nModa gizarte batean jantzi, osagarri, orrazkera eta orohar norberaren buruaren apainketarako dagoen aldi baterako joera eta ohitura zabala da, hedapenez norberaren jokabidera ere aplikatzen dena. Bereziki marketin-tekniken bitartez sortu eta hedabideen bitartez zabaltzen da.\n1 Modaren testuingurua\n2 Janzkeraren eragina: Espainian eta Euskal Herrian\n3 Euskal Herriko janzkera XIX eta XX. mendeetan\n4 Euskal modan erreferentziak\n4.1 Cristobal Balenciaga Eizagirre (1895-1972)\nModaren testuingurua[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nModa gizarte guztietan existitu den alorra izan da eta horri esker, gure ohituren identifikazioa zehaztu ahal izateaz gain, gure aitzindarien ohituren berri izaten ere lagundu digu, esaterako, paleolitikoko, aintzinako Grezia edo Erroma klasikoa… gaur egunera heldu arte. Baina, moda gure gorputzak estaltzeko oihal bakan bat izatetik, identitate norbanako eta kolektiboaren adierazgarri izateko, XIX. menderaino itxaron behar dugu, izan ere, garai horretan ditu hastapenak Historiako lehen diseinatzaile kontsideratzen denak, Charles Frederick Worth ingelesak.\nGarai horretaraino moda artisauek eta maisuek sortzen zuten, horiek ez zuten prestegiorik, baina C.F Worth ondoren modaren historia aldatzen hasi zen. Miren Arzallusek egindako lanean azaltzen du, ingeles horrek urte luzeetako formakuntza izan zuela, eta Parisera joan zela bere lehen joskintza tailerrari hasiera emateko. Bertan berak ekoitzitako janzki bakoitzak bere sinadura eramango zuen, hau da, garai hartatik aurrera janzki bakoitzak bere sortzailea izango zuen, bere diseinatzailea. Horren eraginez, moda margogintza, musika edo eskulturaren maila berdinean kokatuko zen. Esate baterako, Worthen bezerorik esanguratsuenen artean dago Eugenia de Montijo, Napoleon III.aren emaztea, beste batzuen artean berarentzat ere ekoitzi baitzituen goi-mailako joskintza bezala ezaguna diren jantzi batzuk. Hark, moda-erakusleiho esklusiboena bilakatu zuen Miarritze.\n1857tik geroztik modak ez zuen janzkerarekin lotura soilik izango, baizik eta egun ohikoak zaizkigun elementuekin lotura izango zuen, etxeetako altzairuen dekorazioa, etxeko hornidura, izarak... Hortik aurrera beraz, janzkerak eta oihalek berezko zentzu hartuko zuten, identitatea sortzeko elementuak izango dira. Eta bukatzeko, modan diseinatzaileen sorrerak moda kulturaren parte izatea eragin zuen. Diseinatzaileek eta jostunek berebiziko garrantzia zuten garai hartan, geroago eratuko baitzen oihalgintzaren industria.\nJanzkeraren eragina: Espainian eta Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nJanzkeraren garrantzia gure gizartera heldu zen, nahiz eta Independentziako Gerrak XIX.mendean abiatutako ehungintzarengan atzerakada eragin Espainian. Jakina da, 30 hamarkadan jada moda aldizkarien aurrekariak izango ziren figurinak agertu zirela; publikazio horiek modaren zabalkundea bultzatzen zuten laminen bidez. Moda aldizkariek emakumearen rol berrian paper garrantzitsua jokatu zuten, eta modaren bidea baldintzatu zuten modu erabakigarrian. Hasieran, Pariseko moda zen nabarmena zena, ondoren Londres, Milan eta New York bezalako herrialdeek ere indarra hartu zuten. Dena dela, bertako pentsamenduan tradizio neo-katolikoak berebiziko indarra zuen emakumeen mundu ikuskeran eta nahiz eta aldaketak egin, pentsamendu horrek emakumearen rola markatzen zuen.\nJanzkera Espainian eta Euskal Herrian\nLehen mundu gerra izan zen mundu mailan emakumearen rola aldatu zuena, baina Euskal Herrian apenas nabaritu zen eraginik, Ipar Euskal Herrian aldaketak eman ziren, baina Hego Euskal Herrian apenas izan zuen eraginik. Izan ere, Lehen mundu gerraz ari garela aipatu beharra dago, gizonezkoek gerrara joan zirenez emakumeek hartu zituztela gizonezkoei zegozkien lanpostuak lantegietan, eta familia buru bilakatu zirela. Esan bezala Hego Euskal Herrian gutxi nabaritu zen Lehen Mundu Gerran gertatutakoa, baina emakumeen errekonozimendua ekarriko zuen mugimendu feministan aldaketak eman ziren. Horrela, janzkera alderdi kulturalaren parte bihurtu zen, eta janzkeraren helburu sinbolikoa boterearen adierazlea izatea bazen ere, moda garai hartako kultura eta ohituren isla bihurtu zen, modu horretan, zeharka bazen ere, garai hartako pentsamendura heltzeko bide zirelarik. XIX. mendearen lehen hamarkadan emakumeen janzkera neoklasizismoari hertsiki loturik ageri zitzaion, gero mendearen erdialdera ere erromantizismoaren garaia izan zen irizpide nagusi, eta azkenik hamarkada horren bukaeran modernismoak hartu zuen indarra. Prentsaren bidez inprentak erretratu eta eta estanpak zabaltzen zituen, nahiz eta benetan moda aldizkarien oinarri eta jatorria margogintzan egon, bereziki erretratuetan.\nOndoren, modan mekanizazioaren prozesua ezarri zen, hori zela eta, hasieran goi mailakoentzat soilik eskuragarriak ziren diseinuak gero eta emakume gehiagorentzat izan ziren eskuragarri; horrela, emakumeen janzkera, irakurtzeko erabiltzen zituzten lekuak emakumeei gizartean garatzeko zuten gaitasunaz jabetu eta hiriak beren burua erakusteko erakusleiho bihurtu ziren. Azkenik, emakumeek eure burua gizartearen aurrean erakusteko gaitasunak modaren industria goitik behera aldatu zuen.\nBelvontek bere lanean deskribatzen du zein motatako janzkera zen garai hartan indarrean zegoena. XIX. mendean barruko arropa ezinbestekoa zen goitik jantzitako arropak benetako itxura polita izateko, emakumea barrutik kanpora janzten zen eta ordena zehatz batean egin beharra zegoen prozesua. Lehenik Brassierea jantzi behar zuen, gaur egun bularretakoa izango zenaren funtzioa betetzen zuen jantzia zen. Horren gainean, tirantedun kamisola lasaia jantzi beharra zegoen, kortseak azalarekin kontaktu zuzena izan ez zezan. Kortseak bereziki estutzen zuen emakumearen gorputza, baina garai hartan jantzi erabilia zen emakumeen modan. Ondorean, belaunak arte estaltzen zuen pololoa janzten zuten, tiro zabalekoa eta irekia, -mediak eta zapatak, kortsea baino lehen jantzi behar ziren-. Jantzi guzti horiek batista, kotoi, liho eta setazko oihalekin egiten ziren orokorrean zuriak edo kolore gordinekoak ziren. Gonak astiro astiro aldaketara itsasten joan ziren eta bueloa gerriaren tamainari egokitu zitzaion, horrela bi modelo eraikiz, zirkulu egitura zuena eta tronpeta egitura zuena. Bolumena, gerri aldean egiten ziren tablei esker edo oihalak biesera- oihala modu diagonalean jartzeko teknika- jarrita lortzen ziren . Horrez gain, mendearen hasieran eskumuturreraino itsasten ziren mahukak bolumen handiagoa hartu zuten eta moztu ere egin ziren, harik eta ukondoraino heldu eta sorbaldan bolumen gehiago hartu arte. Soinekoak ez ziren hain estuak goiko partean eta enkajeak, galoiak, tula, soutachea, tertziopelozko zintak, botoiak… bezalako elementuek indarra hartu zuten. Horrez gain, berokiak ere eramaten ziren, luzeak edo aldaketara heltzen zirenak, detaileak zituzten larruz edo terziopelozkoak eta orokorrean bolumen zabaleko janzkiak ziren. Jantzi guztien arteko oreka eta simetria bilatzen saiatzen zen eta janzkeraren atalik garrantzitsuenak gerriz aldetik gorakoak ziren.\nOsagarriek ere berezitasuna ematen zioten emakumeari eta kapela zein eskularruak ezinbesteko elementuak ziren. Hainbat motatako kapelak erabiltzen ziren, eta modu desberdinez dekoratuak. Zapatei dagokionez, takoi gutxikoak eta oina nahikotxo erakusten zutenaz, punta laukizuzena zutenak ziren. Orrazkera ere garrantzitsua zen, eta ile-artesia erdian eramaten zen, gainera ilea normalean jasota eramaten zen moño batekin. Eskularruak osagarri erromantikotik zetozen, zuriak izan behar zuten eta luzeak zein laburrak eraman zitezkeen, abanikoarekin batera sedukzioan erabiltzen ziren elementuak ziren. Polisoia ere heldu zen Euskal Herrira eta gonaren atzeko partea nabarmentzeko erabiltzen zen, horrela emakumearen itxura sexualizatuago erakuts zitekeen. Makilatu ere egiten ziren emakumeak, baina goi mailakoek oso gainetik makilatzen zuten euren burua, makillajea prostituzioari eta aktoresei lotzen baitzitzaien. Makillajea emakumearen asaldura eta burujabetzearen ikurra zen, hori dela eta oso gainetik makilatzen ziren oraindik. Horrez gain, heziketa ona izatea eta leku publikoetan neurritasuna mantentzen jakitea oso garrantzitsua zen, goi mailako emakumeak grazia, elegantzia eta duintasuna mantendu beharra zuen, bere janzkeran eta bere mugimenduetan. Gainera, mantilazko mantoia oso garrantzitsua izan zen emakumearen garai hartako janzkeran, oso modan jarri baitzen eta emakumeek erabilera handia eman zioten eta urte luzeetan zehar. Azkenik, XIX. mendearen erdialdean Europako moden tono gris eta opakoak atxiki zitzaizkion emakumaren janzkerari.\nEuskal Herriko janzkera XIX eta XX. mendeetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEuskal Herriko janzkeraren bilakaerari dagokionez ez da bilakaera orokor eta lineala egon, izan ere, gizarte-talde bakoitzak bere garapena izan du, eta gizarte-talde horien arteko desberdintasunak nabarmenak izan dira, oro har, garai historiko bakoitzean nagusitzen diren ezaugarriak zehaztu baitira. Moda klase boteretsu edo dirudunekin lotu ohi da, gosea eta oinarrizkoak diren beharrizanak herri xumearen eguneroko bihurtzen direnean, herritar arruntek ez baitute astirik modaz kezkatzeko. Dena dela, herri xumeak moda hori urrunetik jarraitu arren, antzinako eta egungo berezitasunak moldatuz berezko estetika eraikitzen du, iraunkortasun luzeko ehundura eta jantzi soilekin, berezkotzat hartzen diren janzkera zibilei eta estetika horrek janzkeraren historian egin ditzakeen ekarpenei arreta berezita eskainiz.\nFrantziako Iraultza ondoren, burgesia areagotzean eta gizarte-berdintasunaren balioa zabaltzean norbanakoak libreki janzteko printzipio unibertsala ezarri zen (1793/10/29ko deklarazioa), hortik aurrera industria ekoizpenak bultzatuta janzkeraren inguruko homegeneotasuna finkatu zen. Paris eta Londresen finkatutako moda nazioartekotu zen eta itxura eroso eta higienekoak lehenetsi ziren, bizi usadio berriak zabaltzen ari ziren gizarte berria eratzen zebilen eta-. Hala ere, 1858tik aurrera F.C. Worthek izan zen Goi-mailako joskintza finkatu zuena, izan ere, aristokraziarentzat diseinu pertsonal eta dotoreak sortzen hasi zen eta gertakari horrek modaren kontzeptua modernizatu zuen, itxura agurgarri eta dotorea atxikiz.\nXIX. mendean zehar ontzien eta industriaren merkataritzara bideratu zen merkatari-burgesia. Klase horretako gizonak Ingalaterrako joskintzaren sinpletasuna eta erosotasuna zuten jomuga, neurrira egindakoa. Gizonezko jarduera profesionalaren aurrean, emakume dotorearen gizarte mailak moda-jantzitegi zabal eta anitza eskatzen zion. 1800an esaterako, Bilbo eta Gasteizeko frantsestuen artean harrena ona izan zuen kamisa erako soineko arinen estilo neoklasikoak gorputz libreen gainetik, spencer, xal eta kapotaz horniturik.. Estilo horrek berezko adiera hartu zuen Zuberoako janzkera herrikoian. 1830tik aurrera, janzkera erromantikoak kortsea berreskuratu zuen, gerruntzea nabarmenduz eta mahuka eta gonetan bolumena zen nagusi. Jantzi horren azpitik barruko arropa gainjartzen zen: kamisa eta erditik irekitzen zen zuri galtza, gainekoa eta gorontza, gonazpikoa, eta armazoiak. Mendearen gainerako urteetan janzkera, gerritik moztuta, pinpirindu egin zen "dotoretasuna oparotasun oso zen; jauskerak eta bildu edo oratuak.\nGonei dagokionez bilakaera nabarmena eman zen, merinakearen zabaltasunetik atzealdera nabarmendutako polizoia erabiltzera pasa ziren emakumeak, eta horiekin batera xalak, larruak, jansurtuak eta sasoiaren arabera zegozkion osagarriak: kaperak, lumak, eguzkitakoak, euritakoak, eskularruak, haizemaileak, eskuzapiak, takoidun zapatak…. Horrez gain, erlijioari zegozkion ospakizunetan ostera, Espainiar erara, mantelina goranzko orrazkeraren gainetik eta zaiapeko beltza zabaldu ziren. Gainera 1890 eta 1914. urte bitartean La Belle Époque izenez ezaguna den garaian silueta bihurriak sustatu ziren eta, bularrak aurrera eta aldakak atzera eramaten ziren kortseen bidez. Gonak gerri eta aldakei estututa eramaten ziren eta behetik kanpai formakoak ziren ia-ia lurrera heltzen zirelarik. Berrikuntza jostun-trajea izan zen, gizonezkoen trajetik eratorria, hiru laurdeneko txaketa, parpailadun blusa eta gona luze ez zuzen batez osatzen zen. Garai horretan Maria Cristina erreginak Euskal Herrian igarotzen zuen udan, Donostian. Hori dela eta, Miarritzerekin batera luxuaren eta dotoreziaren ikur bilakatu ziren kostaldeko herri horiek, euskal oligarkiarekin bat eginik. Bezero horiek janzteko asmoz sukurtsalak ireki zituzten Londres eta Pariseko moda etxe handiek (Poiret, Patou, Chanel) Donostian eta Miarritzen eta Cristobal Balenciaga diseinatzaile getariarrak ere 1918an ireki zuen bere lehen moda-etxea. Hala, mundu-gerren arteko garaietan emakumeak gero eta garrantzia handiagoa hartzen joan zen gizartean, eta hori janzkera funtzionalaren erakusgarri izan zen. 30eko hamarkadan trajea sinplifikatu zen, gerria bere tokira itzuli zen eta lentzeria berritzailea sartu zen, bularretako, kulero, gerriko, konbinazio eta galtzari-mediaz osatua, zeta erabiliz, eta gorputzari forma naturala emanez.\nEspainiako gerra zibilaren ondorioz, bizitza eten egin zen aspektu guztietan, heriotza eta erbestea izan ziren ondorio nagusiak, eta hemen geratzen zirenek aski zuten bizirautearekin. Iparraldea askoren gotorleku izan zen baina bigarren mundu-gerrak hango bakea ere lehertu zuen. Beltzak dena hartu zuen, baita nagusienei zegokien traje herrikoia ere. Emakumeek buruan zapia, gonarekin bat zetorren marinera, amantala eta elizarako mantelina zeramaten. Hiri-giroan egoerak agindutako moda zen nagusi, joskintzako arropekin, sasoi bakoitzean kolekzio eta osagarriak osatzearen ondorioz. Integrismo katolikoa zen nagusi eta emakumeek testuinguru horretan oso eskote gutxi erabiltzen zuten, erlijio kutsuko medailaz, perlazko lepokoz eta zapiz apainduta. Klase dirudunek neurrira egindako joskintzara jotzen zuten. Hala, oihal oneko trajeak janzten zituzten eta haien emazteek Goi-mailako joskintzako modeloak janzten zituzten, Balenciagak edo Pedro Rodriguezek Donostian, Madrilen edo atzerrian egindakoak. XX.mendearen amaieran, ehun-industria finkatu ondoren, trajearen barnean janzki kopuru eta koloreak areagotu ziren, guztia, kolore beltz dotorearekin konbinatuz.\nEuskal modan erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nCristobal Balenciaga Eizagirre (1895-1972)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGetarian, 1895ko urtarrilean jaio zen izenez hain ezaguna den Balentziaga, jatorrizko izena Cristobal Balenciaga Eizagirre zuen eta Prestigio handiko euskal disenatzailea izan zen. Goi-mailako joskintzan sortzailerik garrantzitsuenetarikoa izan zen eta bere lanik esanguratsuenak batez ere Parisen garatu zituen sortzailea izan zen. Sortzaile izan baino lehen jostun moduan jardun zuen zenbait marka ezagunetarako, Coco Chanel eta Christian Dior kasu, eta Espainia mailan sortzaile esanguratsuenetako bat izan zen.\nFamilia xume eta katolikoan jaio sen Balentziaga, aita arrantzalea zen eta ama jostuna. Txikitatik jostuna izatearekin amets egiten zuen eta bere aisialdian ikusten zituen diseinuak marrazten zituen. Bere ama goi-mailako burgesiaren jostuna zenez goi-mailako gizarte klaseko jendartea eskura izan zuen eta horrek animatu zuen joskintzaren arloan murgiltzera. 13 urterekin Getariako udatiarra zen Casa Torres-eko markesak erronka eskaini zion Balentziagari, emaitzaren bikaintasuna ikusita bere mezenasa bihurtu zen. 1918-1924 urteren bitartean Lizasoko ahizpekin batera Balenciaga Etxea sortu zuten baina ez zuten luzaro iraun elkarrekin. Donostian ireki zuten Eisa izeneko etxea (amaren Eizagirre abizenari omenaldia egiteko) 1919an eta Espainiako Errege familia eta aristokrazia ziren bere bezeroak. Espainiako Gerra Zibila piztu zenean dendak ixtera behartuta ikusi zuen beren burua eta Parisen finkatu eta berton ireki zuen izugarrizko ospea emango zion hurrengo denda. Casa Torres familiarekin izandako harremanek eragin zuten Balenciagak artearekin zuen lotura sustatzea, Goya, Velazquez eta Zurbaran bezalako artisten obrak inspirazio iturri izan ziren ikasle gaztearentzat. Horietan oinarritu zen bere lehen janzkiak diseinatzerako orduan, bere inspirazio iturria egia bilakatu zuen bere sorkuntzaren bidez.\nJende aberats eta gustu kosmopolitak zituztenak izan ziren bere bezeroa nagusiak, burgesia eta aristokraziarentzat diseinatzen baitzuen. Hori dela eta, bere diseinuetako batzuk kutsu kontserbadorea erakusten zuten. Horrez gain Balenciagari aitortu beharreko ezaugarri esanguratsuenetakoa bere talentua izan zen, izan ere, ospe handia izan zuen jantzi oso bat diseinatu, moztu, muntatu eta josteko gai zelako.\nCristobal Balenciagari emakumeen janzkera dagokionez emakume berri bat irudikatu izana da egozten zaion lorpenik handieneko bat, horren harira, historiari egindako ekarpenik nagusiena emakumeari silueta berria eratzea izan zen: estilo arin eta erraz, kurbatu, eta bolumenek ezarritakoarekin apurtzen baitzuten erabat. Balenciagak polita zena maite zuena eta emakumearen gorputzaren “okerrak” disimulatzea zuen helburu, batzuetan zama luze edo labur batek izan zitzakeen aldaerekin jolastuz, eskumutur lodi edo mehea izateagatik mahuka mota desberdinak eratuz… adituek diotenez, silueta inperfektuarentzako estutxe perfektua zen. Hirukoiztasun kanonikoari - bular, gerri-aldaka- ihes egin zion, silueta berriak eratu zituen eta janzkera tradizional eta historikoa modernizatzeko gai izan zen jantzien berrinterpretatu bultzatuz. Jantzirik esanguratsuenak, beltz koloreko jantziak, botoirik gabeko jakak, japoniar mahuka eta tunika jantzia bezalakoak izan ziren.\nBere amari esker aukera zuen janzki bikain eta ospe handikoak eskura izateko, marka honek modu erabakigarrian eragin zuen modistaren garapenean. Worth-ek zehaztutako kola luzeak, pisu handiko satinak, loredun bordatuak.. erabili zituen. Emakumea estutzen zuten korse, polisoi eta almohadillak alde batera utzi zituen eta moda ingeles eta parisinotik eratorritako ereduak hartu zituen oinarri. Donostiako Au louvre agentzian jostun eta tailerreko nagusi funtzioetan arituta benetako beharrak eta emakumeen beharrizanak identifikatzen ikasi zuen, horrela, joskintzaren negozioa bere osotasunean ezagutu ahal izan zuen. Horrela bere talentuagatik apustu finkoa egin zuen Burdeosetik pasa ostean.\nBalentziagak emakumearen janzkeraren ereduan aldaketak eragina zituen, baina batez ere burgesian, hori baitzen bere publiko nagusia. Berak Goi-mailako joskintzari ekin zion eta egia esan publiko honek bizi zuen errealitatea herri xumearekin alderatuta oso bestelakoa zen. Hori dela eta, emakume-eredua aldatu zuela esaten denean, emakume burgesez ari gara, Balentziagaren diseinuak ez baitzeuden edonoren eskura.\nArzallus Loroño, Miren (2010). Cristobal Balenciaga: La forja del maestro ( 1895-1936)\nBelvonte Rives, Paloma (2017). Sobre la situación de las mujeres en España: 1800-1930. Un ejercicio de micro historia. Universidad Miguel Hernandez.\nDe la Granja, Jose Luis (2010). Laurak bat: Euskadi eta Nafarroa XX. mendean. Euskal Herriko Unibertsitatea\nMujica Goñi, A. & Estornes Lasa, B. (2018). Janzkera Euskal Herrian. Auñamendi Eusko Entziklopedia. Kontsultatuta in: http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/janzkera-euskal-herrian/ar-74070-123015/\nPasalodos Salgado, Mercedes (2000). Un traje como reflejo de lo femenino. Evolución y significado: Madrid 1899-1915. Universidad Complutense de Madrid\nOrriaren azken aldaketa: 8 abendua 2020, 14:41.


Proiektuaren deskripzioa :: NORANTZ egitasmoa\nHizkuntzak: eu | en\nEgileak eta laguntzaileak\nNORANTZ proiektuaren helburua da gaur egungo Iparraldeko euskaldunen gramatika oinarriak, joera handienetan, zer bidetarik doazen ikustea, eta datu-base batean bildurik erakustea, gisa horretan euskal hizkeren gramatikaren bilakaeraren behagune baten zimenduak finkatuz.\nAzken hiruzpalau hamarkadetan, euskarak gizarte egoera guziz berria, guziz larria ere transmisioaren eta gizarteko erabilpenaren aldetik, bizi izana du Iparraldean. Duda guti da, bestalde, ondoko hamarkadetan ere gauzak bide beretik joanen direla. Ez da argi, ordea, zer ondorio ekar dezakeen ingurumen horrek euskal hiztunen gramatikan: ondorio batzuk, gutiago edo gehiago finkatuak, ager daitezkeela suma daiteke, baina ikerketa berezirik egin gabe, zail da deus zehatzik horretaz aitzinatzea. Hain zuzen, sumatzen diren, baina guziz ilunean gelditzen diren fenomeno horiek bildu nahi lituzke NORANTZek.\nGaur egungo hiztunen gramatiketan ager daitezkeen fenomeno berrien berri izateko, soziolinguistikoki ezaugarri desberdinak dituzten hiztun motak kontuan hartu behar dira. Desberdintasun horretako eragilerik handienak hiru hauek dira: adina, bizitokiaren ingurumena (euskararen gizarte presentzia, Baiona-Angelu-Miarritze hirigunetik kanpo, hiri ttipiagoetan eta baserrialdean handiagoa izanez), eta euskarak eskolatzean izan duen tokia (murgiltze sistema edo ez, Iparraldean). Xede horretan, datu-basearen hornitzeko, 59 hiztun aukeratu dira, irizpide hauen arabera 10 azpimultzotan banatuak. Garrantzizkoa da gogoan izatea ez direla hiztun ‘onak’ bereziki xerkatu, baina, irizpide soziologikoei jarraikiz, hiztun arruntak, hots euskaraz komunikatzeko oinarrizko gaitasuna zutenak. Ikus hiztunen taula (kontuan izan, 40z goitiko hiztunik ez dela murgiltze sistemako eskoletan ibili denik):\nadina hirialdea hirixkak eta baserrialdea\n+murgiltze -murgiltze +murgiltze -murgiltze\n+ 70 - 8 - 7\n40-60 - 5 - 7\n-35 8 2 11 11\nHiztun horien gramatika ezagutzen biltzeko, eta haien artean aldaeren agerian emateko, elizitazio molde berak erabili behar dira. Horregatik, galdera berak egin zaizkie hiztunei, ahoz, galdera guztiei bederazka erantzutea eskatuz, eta haien erantzuna grabatuz.\nGaldetegiak gramatikako atal handienak estaltzen dituzten perpausak biltzen ditu, galdera bakoitzak datu zehatz bat bilatzen duelarik.\nDatuen erdiesteko, itzulpena baliatu da, hots perpausak euskarara itzul zitzaten eskatu zaie hiztunei. Elizitabide horrek, tradizio luze-luzea du hizkuntzalaritzako lanetan, baina dakigun bezala, ez ditu alde onak bakarrik, eta datuak zer gisatan bilduak izan diren gogoan izan behar du ikertzaileak, itzulpena desegokia izan daitekeen gai batzuetan bereziki (erlatiboak adibidez). Horiek hola, oro har uste dugu datu fidagarriak eskaintzen dituela NORANTZek, eta iduritzen zaigu Iparraldeko euskaldunen gramatika gaitasunaren argazki franko leiala aurkitzen dela datu-basean, hiztunen artean izan daitezkeen aldaera joera nagusiak ere nolabait bilduak direlarik. Perpaus menderakuntzari datxizkion gai batzuetan, ezagutza galderak ere egin dira (E atala), hiztunek, beren erantzunetan erabili ez zuten forma edo egitura baten berri bazutenetz jakiteko.\nGaldetegiak 568 galdera ditu morfosintaxiari dagozkionak, eta 178, fonologiari dagozkionak. Lehenbiziko sailean gramatika arrunteko gai nagusietako oinarrizko datuak biltzen dira, eta bigarrenean, berriz, euskarak ez dituen frantses fonemen trataerari buruzkoak (maileguetan), baita, euskarak bai, baina frantsesak ez dituen zenbait fonema edo oposaketari buruzkoak (dardarkari edo xistukarietan) ere.\nMorfosintaxizko galdetegiak morfologia funtzionaleko datuak bilatzen ditu oroz gainetik (hondarkiei eta adizkera jokatuei buruzkoa bereziki). Hemen eskema aurkezten dugu; ikus galdetegiaren liburuxka ‘galdetegia’ erlaitzean.\nA. IZENAREN MORFOLOGIA\nA.1. Hondarkiak 74 galdera\nA.2. Erakusleak 7 galdera\nB. ADITZAREN MORFOLOGIA\nB.1. Solaskiderik gabekoak 56 galdera\nB.2. Solaskideen artekoak 32 galdera\nB.3. Ahalera 29 galdera\nB.4. Irrealisekoak 18 galdera\nB.5. Trinkoak 5 galdera\nB.6. Aspektu marka 8 galdera\nB.7. Alokutiboa 11 galdera\nC.1. Izenordainen gauzatzea 54 galdera\nC.2. Determinatzailearen gauzatzea 17 galdera\nC.3. Mailakatzaileak 7 galdera\nC.4. Kuantifikatzaileen numero aditz-komunztadura 20 galdera\nC.5. Banaketariak 4 galdera\nC.6. Galdegaia 16 galdera\nC.7. Galdera perpausak 11 galdera\nC.8. Harridura perpausak 4 galdera\nC.9. Aditzaren numero komunztadura 8 galdera\nC.10. Mendeko perpausak 173 galdera\nC.11. Inpertsonalak 9 galdera\nD. MORFOFONOLOGIA 5 galdera\nF.1. Frantsesetikako maileguak > euskarak ez dituen fonemak 79 galdera\nF.2. Frantsesaren eraginez gal daitezkeen oposaketak 99 galdera\nDatu-basea nola erabil\nNORANTZ proiektuaren emaitza datu-basea da, erran nahi baitu, 59 hiztunenganik bildu izan diren erantzunen eskaintzea, hots, orotara 45.000 erantzun baino gehixeago (782 x 59 = 46.138). Erantzun bakoitzean bost informazio mota aurki daitezke:\nbilatua den datuaren zehaztapena\nemanikako erantzuna, entzuteko gisan\nbatzuetan erantzun horri dagokion ohar bat\nerantzun emailearen ezaugarri soziolinguistikoak\nDatu-basean dauden datuetara joateko, lehen orriko Galdetegia edo Hiztunak erlaitzetarik joan daiteke, edo, noski, gaien arabera, orduan Bilaketa erlaitza erabiliz.\nBilagailuak erantzunak gaika eta hiztun moten arabera eskatzeko bide ematen du. Eskatzeko bidea franko modu lañoan egituratua da, eta hartara joanez gero aise ikusten da nola dabilen.\nGaien aukeraketa, haatik, galderen definizioetan agertzen diren ezaugarri batzuen bidez egiten baita, ez da hain erraz jakitea zein diren ezaugarri horiek, eta bakoitzaren kasuan zer datu motari zuzen dagokion; ezaugarri horien laburdurak ere batzuetan ilun gerta dakizkioke erabiltzaileari (nahiz beti laburdura aski gardenak erabiltzera entseiatu garen). Zailtasun horien gainditzera laguntzeko, bi fitxategi sartu dira BILAKETA erlaitzean: gainaldean agertzen dira, alde batetik Laburduren azalpenak, eta beste aldetik Ezaugarrien edukia. Lehenbizikoan klikatuz gero, laburduren esanahiak argitzen dira, eta bigarrenean klikatuz, ezaugarrien bidez zer datu mota bildu nahi izan den jakin daiteke. Dena den, aholkatzen diogu ikerketa bereziak egin behar dituen erabiltzaile berriari, lehenik galdetegiari behako bat eman diezaion, galderen definizioetan agertzen diren ezaugarri horiek nolakoak diren jakiteko. Galderen liburuxka Galdetegia deitu erlaitzean den PDF dokumentu batean emana da; han ireki eta eskura daiteke.\nEskabidea Bilaketa erlaitzean egin ondoan, erantzunak zuzenean agertzen dira pantailan, zenbat erantzun dauden ere errana delarik. Erantzunak galderaka emanak dira, eta galdera bakoitzean, erantzunak bistaratu eskuineko aldean agertzen baita, aski da gune hartan klikatzea, galdera hari dagozkion erantzun guzien bistaratzeko. Erantzun bakoitzak hiztunaren deitura anonimizatua ematen du, eta ondoan dagoen ‘i’ ikonoak berriz, ezaugarri soziolinguistiko nagusiak (komeni da gezia segundo bat edo ikonoaren gainean uztea, informazioa ager dadin).\nErantzunak hiztunen adinaren arabera zerrendatuak dira (Bilaketa erlaitzean alfabetikoki egitea eskatu ez bada, behintzat). Hiztunen deitura anonimizatuak agertzen diren guneetako grisaren iluntasunak hiru multzo egiten du hiztunetan: goiko aldean +70 urte dutenak, beheko aldean -30 urte dutenak, eta artean 40-60 urte dituztenak. Aldi bakoitzean, erantzunaren transkripzioa eta entzuteko ikonoa agertzen da. Batzuetan erantzun batek oharra baitu, hura ere agertzen da (soinuzko dokumentua ere izan daiteke barnean). Berriz ere, erabiltzaileak aski du zuzenean saiatzea, eta ikusiko du biziki aise eskuratzen ahalko dituela datuak.\nErabiltzaileak eskatu dituen erantzunak izkirioz bildu nahi baditu, eskabidea egin eta, aski du orriaren gainaldean agertzen den Excel edo PDF ikonoetan klikatzea, dokumentu horien sortzeko.\n© 2009 IKER - UMR 5478\nCNRS - Université Michel de Montaigne Bordeaux 3 - Université de Pau et des Pays de l'Adour


Barajasko aireportuak bioerregaiekin egindako lehen hegaldi komertziala jaso du. | Consumer\nBarajasko aireportuak bioerregaiekin egindako lehen hegaldi komertziala jaso du.\nErregai hori petroliotik eratorritako turbosina-nahasketa batek eta Jatropha Curcas landare oleaginosotik lortutako hidrokarburoek osatzen dute.\narabera: Asteazkena, 2011ko abuztuaren 03a\nBioerregaiekin lan egiten duen lehen hegaldi transozeaniko komertzialak Mexiko Hiritik datorren Madril-Barajasen lurreratu zen abuztuaren 2an. Hegaldi hori Espainiak eta Mexikok 2010eko azaroaren 2an sinatutako lankidetza-hitzarmen espezifiko baten parte da, bioerregaiak garatzen eta hegazkinetan erabiltzen laguntzeko. Sustapen Ministerioak jakinarazi duenez, Mexikoko, Estatu Batuetako eta Espainiako aeronautika-agintariek eta General Electric eta Boeing hegazkinaren motorren fabrikatzaileek hartu dute parte operazioan.\nSustapen Ministerioak adierazi zuenez, hegazkinak, Aeromexiko konpainiako Boeing 777 batek, petroliotik eratorritako turbosina-nahasketa batek eta Jatropha Curcas landare oleaginosotik lortutako hidrokarburoek osatutako erregaia erabiltzen du. Erregai hori munduko hainbat eskualdetan lantzen da, eta “herrialde horietako abiazio zibileko agintariek eskatzen dituzten baldintza guztiak betetzen ditu”. Datorren urterako, aireko lineen eragiketak kontinentearteko mailan eta mota horretako erregaiekin egitea aurreikusten da, eta erabilitako ehunekoa %30etik %50era igotzea, araudiak gaur egun onartzen duen nahaste-balio maximora.\nAireko Nabigaziorako eta Aeronautikako Segurtasunerako Zerbitzu eta Azterlanetako buruak (SENASA), Sustapenaren mendeko erakundeak eta hitzarmenaren sinatzaileetako batek, Eugenia Llorénsek, adierazi zuen “Espainiako aire-sektorea garatzeko eta hazteko, beharrezkoa da abiazioan aplikatu beharreko energia-iturriak dibertsifikatuko dituzten ekimen berritzaile eta iraunkorren alde egitea”.\nSustapen Ministerioak gogorarazi zuenez, hegazkinetako bioerregaiek “karbono-emisioen areagotzea geldiarazteko aukera ematen dute”. Mundu osoan eskuragarri dagoen energia-iturri garbia izatea dute helburu, eta, hala, 2020. urtean karbonoan hazkunde neutroa lortzeko aire-sektoreak hartutako konpromisoari erantzutea.\nSENASAk eta Espainiako Aire Segurtasunaren Estatuko Agentziak (AESA), Ingurumen eta Landa eta Itsas Inguruneko Ministerioekin (MARM) eta Industria Ministerioarekin (Dibertsifikaziorako eta Energia Aurrezteko Institutuaren bidez) lankidetza estuan, abiaziorako bioerregaien ekoizpen-kate oso bat garatzea sustatzen dute, “erabilera bermatuko duten” baliabideetatik Espainian.\nerregai erregaiak hidrocarburos-eu Jatropha-eu karbono-emisioak


A:DIMEN EMOZIONALA: 2014.11.13\nGaurko klase teorikoan ikaskideen hainbat aurkezpen entzun ditugu. Aurkezpenak ikaskuntza gurpila lanei buruzkoak izan dira. Talde bakoitzak gai desberdinetan oinarritutako testuak irakurri eta aztertu ondoren, klasearen aurrean egindakoa aurkeztu behar du.\nTaldeka burutzen diren lanak eta gero klaseen aurrean aurkeztu behar direnak izaten dira zailenak. Izan ere, gehienak ez gaude ohituta jende askoren aurrean hitz egitera eta gutxiago euskara egoki eta landu batean. Gainera, kontuan hartzen bada klase teorikoan edo magistralean egin beharreko aurkezpena dela, eta ez saio praktikoetan, lana zailagoa bihurtzen da. Norberak aurkezterako momentuan sentitzen duen urduritasunaren ondorioz, askotan bakoitzak eskaini dezakeena urduritasunaren menpe gelditzen da eta ez da pertsonaren gaitasuna eta potentzialitatea nabaritzen.\nTaldeen aurkezpenak amaitu ondoren, taldean bildu gara bakoitzaren testuen sintesiak amankomunean jartzeko, azkenik sintesi bakar bat bihurtuz. Ondoren, bost hitz gako aukeratu, bi erronka sortu eta irudi bat aukeratu dugu lana blogean igotzeko asmoarekin.\nEgilea: Unknown ordua: 22:06


Parte Zaharrean eta Alderdi Ederren sartzeko murrizketak izango dira asteazkenean eta ostegunean Kontxako Bandera dela eta - Noticias de Gipuzkoa\nn.g. 01.09.2020 | 19:33\nDONOSTIA - Kontxako Banderako estropada sailkatzeko proba dela eta, asteazken eta ostegun honetan Parte Zaharrean, Alderdi Ederren eta Kontxan sartzeko murrizketak izango dira, 19. cobidak eragindako osasun-egoera dela eta.\nJakinarazpen batean, Donostiako Udalak gogorarazi du aurten estropadak jenderik gabe egingo direla eta, beraz, Pasealeku Berria erabat itxiko dela, baimendutako pertsona eta ibilgailuei izan ezik, astearte honetako 22:00etatik osteguneko ordu berera arte.\nUrgull mendia egun osoan itxiko da, astearteko 22:00etatik osteguneko 22:00ak arte baimendutako pertsona eta ibilgailuak izan ezik. Portuko sarbideak ere itxita egongo dira, salbu eta baimendutako pertsona eta ibilgailuentzat (bizilagunak, portuko erabiltzaileak edo langileak), irailaren 2an eta 3an, asteazkenean eta ostegunean.\n750 laguneko edukiera aldakorra egongo da jatetxe eta dendetara, Aquariumera edo Donostia Hiriko erabiltzaileendako.


Gobernuak 233.000 euroko diru-laguntzak eman dizkie Nafarroa Ezagutu Sarea kudeatzen duten erakunde eta elkarteei - Red Explora Navarra - Nafarroa Ezagutu Sarea\nGobernuak 233.000 euroko diru-laguntzak eman dizkie Nafarroa Ezagutu Sarea kudeatzen duten erakunde eta elkarteei\nNafarroako Gobernuak 233.018 euroko diru-laguntzak eman dizkie Nafarroa Ezagutu Sarea osatzen duten erakundeei. Sare hori Nafarroako naturagune babestuak, gune bereziak eta ibilbideak kudeatzen dituzten erakundeek osatzen dute. Diru-laguntza bi deialdiren bidez eman da. Bi deialdi horiek Antolamendu, Etxebizitza, Paisaia eta Proiektu Estrategikoen Departamentuak bultzatu ditu, toki-erakundeei eta lurralde-garapen iraunkorreko proiektuetarako elkarteei zuzenduak eta jasangarritasun-programetan langileak izateko.\nLehenengo deialdian 15 proiektuek jaso dute diru-laguntza, 12 toki-erakundek eta 3 irabazi-asmorik gabeko erakundek. Proiektuek inbertsio-izaera izan behar zuten, eta balio erantsia eman behar zioten, lurralde-jasangarritasunaren ikuspegitik, inbertsioaren xede den baliabideari edo haren eragin-eremuari. Organoak onartutako aurrekontuaren % 80 diruz lagundu da.\nDiruz lagundutako proiektuen artean, honako hauek nabarmentzen dira: Burgiko ibai-igerilekua handitzea, harrera-gune gisa balioko duen etxola bat eraikitzea, Irati-Abodi guneko bide-zidorren sarea egokitzea eta handitzea, Iruñerriko Ibai Parkean Itaroa eta Huarte lotzen dituen Berroako bidea argiztatzea, Zugarramurdiko pasabidearen ibilbidea handitzea Akelarre Soroa eta Inpernuko zubiarekin lotuz, eta Zubietako Errotako Eko-museoara sartzeko pasabidea hobetzea.\nLehen deialdi honen helburua da Nafarroa Ezagutu Sarea lotutako espazioen lurralde-garapen jasangarrian laguntzea, Nafarroako lurralde-oreka eta iraunkortasun-printzipioak (ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa) sustatuz; ekintzailetza, enplegu berdea eta gizarte-ekonomia bultzatuz espazio eta ibilbide horien inguruan; eta natura-, ekonomia-, gizarte-, kultura- edo osasun-ondarea balioetsiz.\nBigarren deialdia jasangarritasunaren hiru ardatzei (ekonomikoa, ingurumenekoa eta kulturala) lotutako proiektuak edo jarduera-programak diruz laguntzera bideratuta egon da, horiek gauzatzen duten langileen gastua barne har baitezakete, gehienez 12.000 euro proiektuko. Aezkoa Ibarreko Batzar Orokorra izan da onuradun bakarra, eta proiektu bat aurkeztu du udan Orbaizetako Kultur Ola Harrera Zentroa ireki ahal izateko, hiru pertsona kontratatuta.\nNafarroa Ezagutu Sarea naturgune babestuak, espazio bereziak eta erabilera publikoko ibilbideak kudeatzen dituzten erakundeek osatutako elkarte bat da, Nafarroako Gobernuko Proiektu Estrategikoen Zuzendaritza Nagusia buru duena.


19 positibo gehiago atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 280,26koa da - etakitto.eus\n19 positibo gehiago atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 280,26koa da\nAzken hiru egunetan 19 koronabirus kasu positibo berri atzeman dituzte Eibarren eta intzidentzia-tasa 280,26koa da.\nDebabarreneko beste herriei begira Ermuan (262,19) eta Elgoibarren 9 (415,94) kasu berri atzeman dituzte, Mendaron 3 (189,13), Soraluzen 2 (301,96), eta Mallabian (168,07) eta Deban (73,35) kasu bana. Mutrikun (188,18), ostera, ez dute kasu berririk atzeman. Beraz, azken hiru egunetan 44 kasu berri atzeman dituzte eskualdean.\nEuskadi mailan, azken astean 5.557 koronabirus kasu berri atzeman dituzte, 14 eguneko intzidentzia metatuaren tasa 496,97koa da eta oinarrizko birsorkuntza tasa 1,02ekoa. Bestalde, 156 lagun ospitaleratu dituzte eta 20 daude ZIUn.\n« Gaur aurkeztuko ditu …eta kitto! Euskara Elkarteak irudi korporatibo berria eta astekariaren itxura aldaketa Primoz Roglicek iaz lortutako garaipena berretsi nahi du Arraten »


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Eraztun Berdea - Ibilbide berdeak\nHainbat ibilbide daude, Eraztun Berdean eta hiriaren inguruko esparruan, gugandik hain hurbil daukagun natur eta kultur aberastasuna ezagutzea ahalbidetuko digutenak.\nIbai eta errekak, hezeguneak, labore lurretan txertatutako basotxoak eta Arabako Lautadako herrixkak bisita daitezke Eraztun Berdean ibiltzean.\n10 ibilbide Eraztun Berdeko parkeetatik eta inguruko landa- eta natura-eremuetatik; bi ordu baino gutxiago behar da oinez lasai-lasai egiteko.\n30,8 kilometroko ibilbide biribila, ezin hobea bizikletaz egiteko; ibilbide hori, hiriaren inguruko Bira handi bat da, eta Eraztun Berdeko parkeak lotzen ditu.\nEraztun Berdetik haratago, Birak lotura du Arabako Ibilbide Berdeen Sareko(Beste leiho batean irekiko da) beste ibilbide batzuekin; hortaz, Arabako natura-eremu garrantzitsuenetara joateko aukera emango dizu.\n10 IBILBIDE bikain + BIRA BAT Vitoria-Gasteizko Eraztun Berdean\nSalburua, Betoñuko urmaela\nSalburua, Arkautiko urmaela\nZadorra ibaia, Gamarran\nZadorra ibaia, Gamarratik Abetxukura\nZadorra ibaia, Ibaiondo eta Gobeu artean\nArmentia, basotik paseatzen\nHegoaldeko ibilbidea, Armentiatik Olarizura\nErrekaleor eta Las Neveras muinoa\nHemen zaude Herritarren postontzia › Gai-arloak › Ingurumena eta iraunkortasuna ›\tIngurumen hezkuntza › Página web: Anillo Verde - Itinerarios verdes


Egiturazko indarkeria jendartea osatzen duten erakunde guztietan aurkitzen dugu. Erakunde-multzo horrek, kultura-sistemaren bidez, pertsona guztiei eragiten dieten erabakiak hartzeko neurri gisa kokatzen du "maskulinoa". Gezurrezko neutraltasun horrek ez ditu kontuan hartzen emakumeek eta gizonek gizartean betetzen dituzten posizioak, eta horrek eragiten du dauden desberdintasunak mantentzen jarraitzea. Askotan ikusezinak gehienen begietara. Egiturazko indarkeria, kontzeptuak berak jasotzen duen bezala, gizartearen egituraren funtzionamendu orokorra da, genero-rol eta -estereotipoetan oinarritutako sinesmen zehatzetan oinarritzen dena.


Radio caracas televisión • ZUZEU\nGaur egungo demokrata eta sasi-demokratak erraz egiten diote aurre Chavezi. Eta Chavez, beste sasi-demokrata bat, hor dabil defendatu nahian. Egungo gizartean garbi dago gehiago balio duela dirua edukitzeak. Dirua duenak inmunitatea lortzen du. Dudarik gabe. Dudarik gabe, diruaren ezkutuak zilegitasuna ematen du nahi duzuna egiteko.\nChavez kapullo bat dela, dudarik ez dut. Baina Chavez beste kapullo bat da, kapullolandian. Eta kapullo handienaren irudia eman diote, telebistaren informazio partziala, okzidentalon salaketak eta beste hainbat gauza direla eta.\nChavezek RCT itxi du. Ez nago ados erabakiarekin eta salatu egiten dut. Baina hori salatzen dut, Egunkariaren itxiera salatu nuen bezala, edo Iraken gertatutako genozidioa salatzen dudan bezala, edo Kubako blokeoa salatzen dudan bezala, edo Afrikan gertatzen diren hamaika injustizia bezala. Erraza da gaiztoei seinalatzea, errazagoa gaizto batzuei seinalatzea, gaiztotutako gizarte hontan.\n-Bush, gaur egungo Hitler, nahi duena egiten ari da bere etikaren ikuspegitik. Jendea hiltzen, gobernuak bereganatzen, presoak kartzelatan juiziorik gabe sartzen… eta dena, botereak ematen dion ezkutuak babestuta. Norbaitek zerbait egin du? EZ.\n-Aznarrek Euskaldunon Egunkaria itxi zuen, Alderdi sozialistaren kontsentimenduan. Norbaitek zerbait egin zuen? EZ.\n-Egunero, afrikan 3000 ume hiltzen dira gosez. Guk okzidentalok, ahaztutako garai batean, egin genuenagatik eta oraindik egiten dugunagatik. Inmigrazioa ekidin nahi dugu gainera. Norbaitek zerbait egin du? EZ.\nBeraz, orain, venezuelarren adierazpen askatasunagatik Chavezi kritikatzen dioten horien hitzak niretzat ez dute piperrik balio.