Podemos alderdia | Pablo Iglesias, Podemoseko idazkari nagusia\nAhal Dugu - Herri Asanblea\nPablo Iglesias Podemoseko lehen idazkari nagusia, babes zabala jasota\nIglesiasek prozesu eratzaile bati ekitearen alde egin du, “78ko giltzarrapoa zabaltzeko”.\nPablo Iglesias, Podemos alderdiko idazkari nagusia\nPablo Iglesias Podemos alderdiko idazkari nagusi izendatu dute, botoen % 88, 6 jasota (95.311 boz), Herri Asanbleak egindako bozketan, eta, halaber, alderdiak izango duen lehenengo Zuzendaritzako kideek ere babes zabala jaso dute alderdikideengandik.\nOn line egindako bozketan (aurreko astelehenean hasi eta bart gauerdi pasatxoan bukatuta) 107.488 lagunek parte hartu dute, Asanblean izena eman zuten 250.000etatik, Podemosek Madrilgo Nuevo Apolo antzokian egindako ekitaldian jakinarazi duenez.\nIglesiasek prozesu eratzaile bati ekitearen alde egin du, "78ko giltzarrapoa zabaltzeko" eta erabakitzeko eskubidearen alde, "herritarrei erabili behar duten hizkuntza eta sentitu behar dutena agintzen dien Espainia oldakor" baten irudia aldatzeko.\nPodemoseko buruak alderdiaren programaren ildo nagusien zertzeladak izan ditu mintzagai, egindako hitzaldian. Zorra berregituratzea eta aberatsenek gehiago ordaindu dezaten zerga sistemaren erreforma egitea dira horietako batzuk.\n"Kokoteraino nago Espainiaren irudiarekin. Herrialde erasokorra, herritarrek erabili behar duten hizkuntza eta izan beharreko sentimenduak agintzen duen herrialdearen irudia da. Espainia zenbait herrialdek osatutako herrialde bat da, zenbait nazioek osatutako herrialdea", esan du Iglesiasek. Gainera, PPri legea behar duela gogorarazi dio, Kataluniako kontsulta dela eta.\n"Haiek legea zorroztasunez betetzen dutelako izango da, bai zera", Podemosen buruaren esanetan. PPk eta CiUk "kastako alderdiak dira, elkar elikatzen dutenak", adierazi du.\n"Hauteskundeak irabazten ditugunean, datorren urteko abenduan, benetako zailtasunak izango ditugu. Badakigu zaila izango dela, baina ez daukagu beldurrik", Iglesiasen esanetan.\nBeldurra eta irria bandoz aldatzen hasi dira, esan du: "Iraintzen, oihukatzen gaituztenean, gezurra esaten dutenean, irri egin ezazue, irabaziko duzuelako", esan die militanteei.\nHalaber, ‘Noski Ahal Dugula’ deitutako taldeko kideak dira 62 hautagaietatik boto gehien jaso dituztenak eta, gaurtik aurrera, Iglesiasekin batera, Herri Kontseiluko kide ere izango dira. Bertan, erabaki garrantzitsuak hartuko dituzte, esate baterako, hauteskunde programak garatu eta beste alderdi politikoekin itunak egin.\nZuzendaritzaren kide izateko ia mila hautagai aurkeztu dira, horien artean Podemoseko sortzaileak eta Pablo Iglesiasen kolaboratzaileak: Iñigo Errejon izan da Herri Kontseiluko kide izateko boto gehien jaso duena (90.800 baino gehiago), eta horrekin batera Juan Carlos Monedero, Carolina Bescansa eta Luis Alegre (Herri Asanblea antolatu duen taldeko koordinatzailea izan da) aukeratu dituzte.\nGainera, Carlos Jimenez Ustelkeriaren aurkako fiskal ohia, Tania Gonzalez eurodiputatua, Rafa Moral Hipotekadunen Plataformako kidea eta Jaume Asens abokatu katalana ere, besteak beste, talde horretako kide izango dira.\nHorrez gain, "Noski Ahal Dugula" taldekideen artean, Berme Batzordea osatuko duten lagunak ere hautatu dizute. 248 lagun izango dira guztira, eta idazkari nagusiaren eta Herri Kontseiluko kideen jarduera aztertuko du.\nBost emakumek eta bost gizonek osatuko dute organoa, alegia, bost pertsona titular eta beste bost ordezko. Nabarmenen artean, Gloria Elizo Oleguer Pujolen kontrako kereilako sustatzaile eta Podemosen zuzenbidearen gaineko taldeko kidea, eta Manuel Maroto Zigor Arloko Zuzenbideko irakaslea daude.\nPodemos "ustelen eta lotsabakoen" babesleku ez bilakatzea izango da Berme Batzordearen egitekoa, Luis Alegreren esanetan. Alegrek eman du emaitzen berri Nuevo Apolo antzokian, eta eskerrak eman dizkie Asanblearen antolatzaileei eta bertan parte hartu duten alderdikideei.\nGaurko ekitaldian (11:30etatik aurrera) ‘Ahal dugu Herri Asanblea’ prozesu eratzailea amaitutzat emango dute, bi hilabeteren ostean. Prozesuan, alderdiaren oinarri politiko eta etikoak zehaztu dituzte, eta hemendik aurrera proiektua gidatuko duten kideak aukeratuko dira.\nUrtarrilaren 17an, Pablo Iglesiasek, eta Podemosen gainerako sortzaileek, Lavapieseko Teatro del Barrio antzokia -130 lagunentzako lekuarekin- aukeratu zuten eztabaida egiteko eta, oraingoan, Nuevo Apolon egingo dute, 1.200 pertsonarenentzako lekuarekin.\nAlderdia sortu eta hamar hilabetera, Podemosek bost eurodiputatu ditu dagoeneko, 1,2 milioi boto jaso zituen hauteskunde europarretan, eta hauteskunde orokorrak irabaztea da helburu nagusia.\n"Ez gara konformatuko honaino heltzearekin, hauteskunde orokorretan bigarrenak izatearekin. Irabazteko atera gara, eta horren beldur dira", esan zuen Iglesiasek urrian Vistalegre Jauregian, 7.000 lagun baino gehiagoren aurrean, egindako hitzaldian.


Caldereria Oria, ixteko arriskuan - Belauntza - Tolosaldeko ataria\nCaldereria Oria, ixteko arriskuan\nJosu Artutxa Dorronsoro 2020-10-29 07:58\nLanik ez dagoela argudiatuz, gerenteak eman die langileei asmoaren berri; kudeatzailearen «interes falta» eta maniobrarako «denbora-tarte txikia» izatea salatu dute langileek\n1945 urtean sortu zen Caldereria Oria enpresa, Belauntzan. 70 urtetik gora daramatza galdaragintza sektorean. Hilabete hasieran, baina, enpresa ixteko asmoa zuela jakinarazi zien bertako kudeatzaileak langileei. «Aurretik ere usaintzen genuen. Hala ere, kolpetik etorri zaigu albistea, eta hori ez genuen espero», diote.\nHaserrea, amorrua eta tristura sentitzen dute, batez ere, kudeatzaileak emandako arrazoiengatik. «Lan karga txikia dela eta egon daitekeen lan kopururako lehiakorrak ez garela dio». Langileek, baina, bestelako ikuspegi bat dute: «Interes faltagatik izan da. Bezeroekin lanak atzeratu dira, ez da eskaintza berririk egin, eta askori ez zaie erantzunik eman. Lana badago; sektoreko enpresa gehienek lanean jarraitzen dute. Enpresa utzi nahi dute, besterik gabe». Hori dela eta, enpresaren izena «toki txarrean» geratu dela nabarmendu dute langileek.\nEnpresaburuak enpresa hartu eta aurrera egiteko proposamena luzatu diete langileei. Hauek, baina, ez dute begi onez ikusten. «Egoera honetara iritsi eta zerotik hastea ez dugu bideragarri ikusten. Guzti honen berri denbora-tarte handiagoarekin izanez gero, hobeto pentsatu, hausnartu eta erabakiren bat hartzeko aukera izango genuke. Orain ez dugu maniobrarako astirik».\nHorrez gain, erabakia egun batetik bestera hartu eta jakinarazi izana leporatzen diote langileek. «Konponbide bat bilatzeko tarterik gabe utzi gaituzte». Bestetik, enpresaren bideragarritasuna bazkideen patriketara joan dela diote. «Enpresa bai ala bai itxi behar dela diote. Guk, aldiz, denbora gehiago eskatzen dugu».\nHori dela eta, sindikatuekin bilerak egiten ari dira egunotan. «Egoera aztertzen ari gara, eta zenbait ondorio atera ditugu. Enpresa ixtearen arrazoia ez da bizi duen egoera ekonomikoa, izandako galerei nahiz etorri daitezkeenei aurre egin ahal zaielako». Aurrerantzean, negoziaketetan murgilduko dira enpresako buruekin. «Akordioetara heltzen saiatuko gara, egoera konpondu ahal izateko. Horrelakorik ezean, neurri berriak hartuko genituzke».\nOndoriorik larrienean, ateak itxi ditzake enpresak. Horrek, 14 langile lanik gabe geratzea ekarriko luke. «Pena galanta litzake, enpresa txikia bada ere, guztiok ezagutzen dugu elkar, eta gure arteko harremana oso ona da. Badira bizi guztia bertan lanean daramatenak, baita enpresaren alde gogor borrokatu dutenak ere. Gure aldetik, beraz, ez dago gogo faltarik, ezta gutxiago ere».


Editorea – 64 orrialdea – Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua\nMeanwhile lets just say that we are proud Editorea contributed a whooping 4399 entries.\n15 urtarrila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\n27 urte ez dira ezer!! dokumentala Putzuzulon ikusgai Filed Under: Berriak, Hitzaldiak by arraio Urt.10, 2014 Datorren urtarrilaren 16an, ostegunean, eta Arraio Irratiak antolatuta, 27 urte ez dira ezer, Zintzilik Irratiak ekoizturiko dokumentala ikusgai izango duzue Zarauzko Putzuzulo Gaztetxean. Azala_DVD_Zintzilik2 Bertan, Oreretako Zintzilik irratiaren 27 urteko ibilibideari errepasoa egiten zaio 80 minutu luzez. Esan bezala, […]\n7 urtarrila, 2014 in Sin categoría /by Editorea\nJUEVES 19 DE DICIEMBRE- NIESSEN ARETOAN GRATIS 27 urte ez dira ezer! Zintzilik Irratia, herri baten historia (Zintzilik Irratia, 80´, 2013) Euskara/castellano (subtitulada) Zintzilik Irratia, la radio libre de Orereta, nace en los años 80 dentro del contexto y filosofia de las radios libres de Euskal Herria. Creada por personas de los movimientos sociales de […]\nBERRIA: SANFERMINAK Sexu erasoen aurkako kanpaina, hedabideen eskutik\n1 urtarrila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\nHamalau hedabidek, tartean BERRIAk, bat egin dute Iruñeko Udalak zenbait gizarte eragilerekin batera ‘Eraso sexistarik gabeko jaien alde’ lelopean abian jarritako kanpainarekin. Iragan urteko txupinazoan izan ziren emakumeen aurkako erasoen harira jarri dute abian kanpaina hori. Urtarrilean, Sanferminak Berdintasunez taldea sortu zuen Iruñeko Emakumearen Udal Kontseiluak. Lehen aldia da Iruñean sanferminetan izaten diren erasoen aurkako […]\n22 abendua, 2013 in Kategoria barik @eu /by Editorea\nESTRENO MUNDIALA LEZON!!!\n18 abendua, 2013 in Kategoria barik @eu /by Editorea\nABENDUAK 19, OSTEGUNA: TXERRIMUÑO (LEZO) JUEVES 19 DE DICIEMBRE- TXERRIMUÑO (LEZO) 27 urte ez dira ezer! Zintzilik Irratia, herri baten historia (Zintzilik Irratia, 80´, 2013) Zintzilik Irratia, la radio libre de Orereta, nace en los años 80 dentro del contexto y filosofia de las radios libres de Euskal Herria. Creada por personas de los […]\n13 abendua, 2013 in Kategoria barik @eu /by Editorea\n“GENERO ARIKETAK Feminismoaren Subjektuak” Liburuaren aurkezpena Iratxe Retolaza, Amaia Alvarez ta Kattalin Miller Abenduak 14 12.30etan Súkubon (Kubo 5) Gasteiz Genero ariketak Genero-ariketak. Feminismoaren subjektuak testu-bilduma gorputz ikusezinak ikusgarri egiteko urratsa baino ez da, isilarazitako gorputzei ahotsa emateko saio txiki bat baino ez. Horretarako, pentsamendu (trans)feministarantz hurbiltzen diren gogoetak eta ekarpenak bildu ditugu (subjektu feministak […]


Eztandarako prest da Baiona | Eztandarako prest da Baiona – iparraldekohitza\nGaueko harretan botako dituzte Baionako bestei hasiera emanen dioten gakoak. Ostatu, karrika eta egitarauak prest dira jada bestazaleak hartzeko.Egunez kirol eta tortilla txapelketak eginen dituzte, bestaren atari gisa.\nAtzo eta gaur goizean egin dituzte azken muntaketa lanak Baionan./ SYLVAIN SENCRISTO\nGaur gauean emanen diote hasiera bestei Baionan. Hiriak besta kolorea hartua du jada azken egun hauetan, ordea. Ostatuek goraino bete dituzte hozkailuak, agertokiak zutik daude jada hiriko hainbat tokitan, haurrentzako jolas parkeak zabalik, eta segurtasun neurriak hartuta.\nJean Rene Etxegarai auzapezak bestak aurkezterakoan indar berezia eman zion segurtasunari, eta badirudi hitza betetzeko asmoa duela. Izan ere, nonahi ikus daitezke segurtasunari lotutako afixak. Ibaira ez salto egiteko, belardiak errespetatzeko, eta garraio publikoa erabiltzeko irakur daiteke, bertzeak bertze. Lorategi asko eta asko hesiz inguratuta daude, eta zubietako barandak indartuta.\nBestak eztanda egin dezan, herriko etxetik gakoak botatzea baizik ez da falta. Alta, jadanik hasiak dira bestei lotutako ekintzak. Joan diren egunetan, konparazio baterako, komertzioek Braderia izeneko azoka antolatu dute San Izpiritu auzoan, eta Baiona erdian. Atzo, hala nola jende andana ikus zitekeen Baionako karriketan, denda eta postu ibiltarietan arropa edo bertzelako gauzei begira. Bestalde, gaurko gaua baino lehen izanen da zerekin gozatu. Egunerako hainbat lehiaketa antolatu dituzte, hala nola saskibaloi, piragua, oinezko, pilota eta piper-tortilla txapelketak.\nBesten hasiera ekitaldia 20:00etan izanen da, eta bi orduz abesbatza, txistulari zein bertze musikariek alaituko dute Askatasunaren plaza. 22:00etan iritsiko da une nagusia. Leon erregearen agerraldiaren ondotik, gakoak balkoitik behera bota eta hasiera bertsoa botako du bertsolariak. Aurten gakoak Baionako Errugbi Taldeko neskek botako dituzte, eta bertsoa Aitor Servier azkaindar gazteak kantatuko du. Hasiera ekitaldiaren ondotik, musikak eta bestak hartuko dute hiria.\nBaionako zenbait herritarrek hasiera denboran ikurrinak eta presoen aldeko banderolak ateratzera deitu dute, Ekimen Herritara deiturikoan. Euskal presoen etxeratzea eta euskal nortasunaren aldarria dute helburu. 19:00etan jarri dute hitzordua Pyrenees ostatuan, 19:30ean herriko etxera abiatzeko gisan.\nAurten zenbait berrikuntzarekin datoz Baionako bestak. Besta Batzordeko lehendakari Henry Lauquek besten aurkezpenean azaldu zuenez, eguneko egitarauari garrantzi handiagoa emanen diote. Horretarako, Festiv’cuivres txarangak Baionako karrikak alaituko ditu eguerditan. Bestalde, Tremplin Baiona Live 2014 izeneko egitasmoa jarri dute abian aurten. Eskualdeko talde hasiberriek izan dute lehiaketara aurkezteko aukera, eta irabazleek ostegunetik larunbatera joko dute, 20:30ean hasita, Askatasunaren plazan. Talde irabazleak Magnums, Dougz eta Alchim-X dira.\nKarrikaldian, dantza eta kantua izanen dira nagusi; bertsorik ez, ordea, aurten. 16:30etik 19:00etara dantza eta kantu emanaldiak eginen dituzte, eta 19:00etatik 23:00ak arte, berriz, jendeak parte hartu ahal izanen du Dantzazazpi, Baionan Kantuz eta Karrikadantzan. Bertzeak bertze, Aire Ahizpak, Santutxuko Gaztedi dantza taldea eta Zortzi Bururekin gozatzen ahalko da.\nTxosna gunea berriz\nEgitarau ofizialean ez ezik, herri mugimenduak antolatutakoan izanen da zer erranik aurtengo bestetan. Alde batetik, gazteek txosna gunea jarriko dute Patxa plazan, azken urteetan ez bezala. Ostiraletik igandera egonen dira zabalik bi txosna handiak, eta horren inguruan egitarau bat antolatu dute. Ostiralean, pintxo lehiaketa eginen dute, Patxaranga elektrotxarangak lagunduta. Larunbatean, berriz, urteroko gazte eguna; eta igandean, preso eta iheslarien aldeko bazkaria.\nGay, Lesbiana, Transexual eta Bisexualen aldeko Les Bascos elkarteak Txapalaparta ostatua zabalpenerako baliatuko du bestetan. Ekainetik dago irekia Jacques Lafitte karrikako taberna, baina Baionako bestetan indar berezia eman nahi diote. PAF talde feministak, bere aldetik, eraso sexisten aurkako kanpaina zabalduko du hirian zehar. Genero indarkeriarekin lotutako hamar lelotik gora ezarriko dituzte banderoletan.\nHerri laborantzak ere izanen du lekua bestetan. Iazko arrakasta ikusirik, ELB Euskal Herriko Laborarien Batasunak bigarren urtez jarraian laborarien xokoa ezarriko du Xaho kaian, mota guzietako kalitatezko eta tokiko janaria eskaintzeko. Haurren eguneko bazkaria, bestalde, Idoki ekoizleen elkarteak banatuko du.\nUrtero bezala, ikastolek ere izanen dute beren tokia. Jacques Portes plazan, ostatua eta taloak eskainiko ditu Baionako ikastolak, eta Hotel des Basques eraikinean txipiroiak eta bestelakoak salduko dituzte Miarritze eta Angelukoek.\nPeñekin zer gertatuko den ikuskizun dago. Bestak aitzin, ostatuak eta udal talde berria kexatu egin dira hainbat peñaren erabileragatik, eta Cacao Club peñak ez du irekitzeko aukerarik izanen azkenean.\nErabakitzeko eskubidea Baionan ere aldarrikatuko dute 21ean


Badok | Oinazpietarainoko bizarra\n35 urte bete berri ditu Euskal Herrian Euskaraz euskaltzaleen herri-mugimenduak. Etorkizuneko erronkak identifikatu eta euskararen normalizazioan ekimen eraginkorrak iragazteko lanetan hasiko dira aurki. Azken 30 urteotan ezagutzan asko aurreratu dugun arren, ezaguna da erabilerak behera egin duela mende berria hasi genuenetik. Egun, euskara ez da euskal herritarren lehentasun. Idazle eta musikarientzat ere ez. Euskarari kantatzeko sortzen ditugun letra eta ahaireak enkarguzkoak dira, ikastolen jaien baterako edo erakunderen baten kanpaina publizitariorako. Gure hizkuntza gero eta gutxiago erabiltzen dugu eta, antza, horrek ez gaitu gehiegi larritzen.\nGure hitzak esan\nBernardo Atxaga-k Gure hitzak poema Abdelfattah Kilito idazle arabiarraren ideia baten gainean osatu zuen: “Hizkuntzaren bizitza errepika da. Hizkuntza (eta kultura) baten bihotza errepika da. Mikel Laboa-k Gernika-Zuzenean 2 diskorako grabatu zuen 1999an. Gerora kantaren aldaera bat baizen gehiago entzun ahal izan ditugu. 2005ean Neubat taldeak bere rock gogorrera eroan zuen, 2010ean Lisabö-k eromenera, askoren artean ondu zuten Txinaurriak diskoan eta oraintsuago Skakeitan-ek ska erritmoetara. Mikel Laboak Xalbador-ren lantuekin osatutako euskararen galbideari buruzko kantarik ezagunena den Herria eta Hizkuntza hartatik beste mezu bat du Atxagarenak. Xalbadorrek, Belarribegietan atal honetan aurrez nabarmendua dugun eran, hizkuntza galzorian egoteak dakarkion minari kantatu zion, amorruz, errua (Sarrionandia-k Gosariak diskoan eman dion esanahi berrian baino, fede kristauaren esangura errotuan) euskaldunei egotziz, ez zutelako hizkuntza erabiltzen. Parabola da Herria eta Hizkuntza, irakaspena, lekzioa, igandeko meza. Atxagarena erabileraren aldeko mezua da, irudi poetikoz adierazten duena, galtzeko arriskuaz ohartarazi arren errurik ez dakarrena, hain gutxi irakaspenik. Ostera, zeini oratzen gatzaizkio estuago, erabilerari edo salbazioari? Batak ezinbestean dakar bestea?\nKonparatzen baitut izaite bateri\nAnai-arrebak, entzun ene aho-hotsa\nizaite bat ez daike hezur hutsez osa\nbertzek euskera maite, herria gaitzetsi\nhizkuntza ta herria berex ez doatzi\n1918ko Alsaceko izkilak liburuan Jules Moulier Oxobi-k, alegia zale zenez, alegiaki, hizkuntzaren galerari kantatu zion Eskuara poeman.\nIratzea mertxikaz bete jarriko,\nZezen beltza zazpi txahalez erdiko\nLabettoa elur xuriz gorrituko,\nEskualdunek Eskuara dute galduko.\nUr gainean ezarri dute zubia,\nHan jin arte irin opilño xuria,\nEskuarak ez, ez du galduko mihia.\nHaatik, euskara desagertzea ezinezkotzat jo zuen Oxobik eta halaxe kantatzen zuen Anje Duhalde-k euskal kantagintzaren historian zuzeneko diskorik aipagarrienetakoan: Zuzenean. Kanta laburra, errepika bakarrekoa, amaierako “Euskarak ez du ez galduko, bere mihia”.\nHorixe bera eskatu zuen Jose Mari Iparragirre-k Ez bedi galdu euskera! poeman, hitz egiteko, nahinon, noiznahi.\nGure Euskera eder maitea\ngaltzen gaur degu ikusten,\neuskaldun onak harritzeko da\nnola ez diran lotsatzen!\nez da gehiago aipatzen…\nEz da hutsegin haundiagorik\nondo badegu pentsatzen.\nGure Euskera… ai! galtzen bada\ngu… euskaldunak ez gera!\nArren, ez bada galdu euskera,\nnere anaia maiteak!\nGaltzen badegu… galduak gera\ngu eta gure semeak.\nBeti euskaraz hitz egin, bada,\noro zahar eta gazteak,\nesan ez dedin denok gerala\nGontzal Mendibil-ek egin zituen ezagun hitzok Iparragirre hegalaria herri-antzerkirako sortutako kantekin argitaratutako diskoan. Aspalditik ari gara euskaldunok gure hizkuntzaren, gure herriaren galerari buruz kantari, negarrez askotan, erreguan gehienetan. Ez bedi galdu zioen Iparragirrek, bizi bedi, aldarrikatuko du Gabriel Aresti-k, hizkuntzari gehien kantatu dion poetak, Oskorri-k batez ere, Urko-k, Mikel Laboak eta oraintsuen, Rafa Rueda-k ahairetuak.\neuskara da kanpora eta goazen denok dantzara\nbenetan egun samina\nmilagro baten zain,\negunero bizarra kentzeari uzteko\nez bait dut\nTelesforo Monzon-ek Xalbadorren binomioari eutsi zion Bai euskarari! aldarrian:\ndantzan dabil suaren gain…\n1978an Euskaltzaindiak euskararen aldeko kanpaina erraldoia antolatu zuen eta 1980an argitaratu zuten Pantxoa eta Peio-k izen bereko diskoa: Bai Euskarari. Idazleen hitzak, musikarien doinuak ziren herri oso baten engaiamendua eskatzeko bitartekorik eraginkorrenak. Berba haien, ahaire haien abarora elkartu ziren milaka euskal herritar beraien hizkuntzari atxikitzeko. Kantagintzak jendartea eraldatu zezakeela sinesten zueneko sasoiaz ari gara. Gaurko kantagintzak, zertan sinesten du? Zein egiteko du gure jendartean? Edo ez dago ezer aldatzeko?\nlarrian edo gezurrean etortzen banaiz\nbera dut gerizpea\nburua neke mututu banaiz\nbera dut askatu nauen berba\ngozo zoro maitasoro\nezpain erreok hezetu dituen iruntza\nzakurraren salara bidali izan dudan arren\npazientziaz milikatu ditu\nezagutzen ez nituen neure bazterñoak\nxuxurlaz eta txilioz egina da\nlotzen gaituen estekaren zuntza\natsegintasunik eman ez diodanean ere\nlarrutan besterik egin ez diodanean ere\nordainik gabe eskaini izan dit\nhil ala biziko jokoan\nbere biluzi beroaren oturuntza\njelostu plantak egin izan dizkit\nberba hezeak asmatuz esaldi zentzubeteak\nhanpatu egiten nau\nniretzat hiltzen eta pizten da guztiz\naldiari leialeko huntza\noinarrizko legeak zehartuz\nzorrotzeneko arauak apurtuz\nohikotasun jatorrak baztertuz\nbihurtu izan du bide\ntrabatzen ninduen iluntza\njakinaren gainean ez banengo bezala\neman izan didate beraren berri\npatux arlote motz axola zait bost\nhazi egiten nau gainez eragiten\nzenbatenaz lokatzago dut hanbatenaz aratzago\nbere kausaren gerlaria naiz bera da\neraiki nauen ororen funtsa\nmaitemindua bi mila urte\nhiru mila urte eduki dut maitemindua\narte guztiak ikasten sortuko nintzenerako\nlimurtasun guztiak nire egarrira isurtzeko irritsean\niraun du bost mila urte zain\nharagian haragi odolean odol da\ngogait eragiteraino neure\nParisen bizi naiz, Koldo Izagirre. Susa 2013\nETIKETAK:Anje DuhaldeGontzal MendibilLisaböMikel LaboaNeubatOskorriPantxoa eta PeioRafa RuedaSkakeitanUrko


Santa Barbarako zapoen kalbarioa - - Kronika.eus\nSanta Barbarako zapoen kalbarioa\nIñaki Sanz Azkue 2021-02-06 00:00\nAurrean, bi zapo hilda eta zanpatuta, Santa Barbarako lakuaren ondoko errepidean. Atzean, hiru herritar oinez.\nAste honetan hasi dute ugaltzeko migrazioa zapoek. Eta ikusi ditugu, urtero bezala, Santa Barbarako lakuaren ondoko asfaltoan hilda. Baina errepidea gurutzatuta ere, ez da bukatzen zapoen kalbarioa; lakua ez baita ugaltzeko toki ona.\nJoan ziren urte hasierako hotzak, eta etorri, ezustean, urtarril amaierako tenperatura epelak. Eta hala, ohi baino goizago, baina urteroko legez, zapoak hasi dira euren mugimenduak egiten: basotik atera, eta errio, erreka eta putzu inguruetara doaz ugaltzera. Umatzera.\nSanta Barbaran ere gauza bera egin ohi dute. Hemen ere, urtero, beste lekuetan bezala. Otsail-martxo ingurua izaten da gehien mugitzen diren garaia, eta egitekotan, taldean egiten dute, gainera. Izaten dira gau onak, tenperatura eta hezetasun egokiak bat egiten dutenak, eta orduan hasten da zapoen momentua. Zapo-festa! Dozenaka ikusiko ditugu uretara bidean, guztiak noranzko berean.\nAurtengoan ere ez dute hutsik egin Santa Barbarako zapoek. Data esanguratsua aukeratu dute, gainera, euren ugaltzerako migrazioa hasteko. Izan ere, aste honetan bertan igaro da Nazioarteko Hezeguneen Eguna. Alegia, putzuen, urmaelen, lakuen eta aintziren garrantzia gogorarazten digun eguna. Azken finean, horiek guztiak ekosistema bereziak direlako, eta horiei esker, bertako faunak eta florak ez ezik, gizakiak ere eskuratzen dituelako bere ongizaterako horren beharrezkoak diren hainbat zerbitzu. Zerbitzu ekosistemikoak deritzagunak, hain zuzen ere.\nGau heze eta epeletan, egunean zehar beroturiko errepidea leku goxoa da zapoek atseden hartzeko. Eta horrela agertzen dira hainbat anfibio hilda, egun batetik bestera.\nEta hala, Nazioarteko Hezeguneen Egunak eta apoen aurtengo migrazioak bat egin dute. Non eta hernaniarrontzat horren esanguratsua den leku batean: Santa Barbarako putzuan edo lakuan.\nEta ikusi ditugu, gizakiak autoa ezinbesteko ibilgailutzat hartu duenetik bezala, zapoak Santa Barbarako (eta Hernaniko beste eremuetako) asfaltoan hilda. Gau heze eta epeletan, egunean zehar beroturiko errepidea leku goxoa baita apoak atseden unetxoa hartzeko. Eta hor gertatzen da horrenbeste jenderi arreta deitzen dion gertakizuna: hainbat anfibio hilda agertzen dira asfaltoan egun batetik bestera. Autoek zapalduta. Tripak kanpoan dituztela.\nEta hasi gintezke kontu horiei buruz luze hitz egiten, eta inguruan egin ditugun ikerketei buruz berriketan. Zenbat hiltzen diren urtero azaltzen, eta aurten, bi egunetan, jada 250 metrotan 23 hildako azaldu direla Santa Barbaran esaten. Eta horietako bi, gainera, zapalduak izan zirenean, dagoeneko ugaltzen hasiak zirela adierazten. Edota Europako beste herrialdeetan, garai honetan, herri ezberdinek hartzen dituzten neurriei buruzko gaia mahai gainean jartzen. Eta ez litzateke agian alferrikako hausnarketa egitea izango, baina gaur beste kontu bati eman nahi diogu arreta. Santa Barbarako zapoen kalbarioa ez baita errepidea gurutzatzearekin amaitzen. Duela urte batzuk hasi zen kalbarioa, urtero errepikatzen baita.\nSanta Barbarako lakua ez da ugaltzeko leku ona, zapoarentzat tranpa bihurtu delako: gizakiak bertan askaturiko hainbat espezie kanpotarren bizilekua da egun.\nErrepidea igarotzea eta tartean autoren batek ez harrapatzea baita aurreneko pausua. Santa Barbarako zapoek ia alferrik egiten duten ibilbidearen zati bat, zoritxarrez. Gero joango baitira Santa Barbarako harrobi azpian dagoen Santa Barbarako lakura, eta han arrautzak errun eta alde egingo baitute berriz ere euren gordelekuetara, bidea gurutzatzean, berriro ere, ezer gertatzen ez bazaie…\nSanta Barbarako lakuaren egoera\nIa alferrikako bideaz hitz egin dugu arestian, halaxe delako Santa Barbarako zapoek egiten duten migrazioa. Arrazoia nahiko sinplea da: Santa Barbarako lakua ez delako ugaltzeko leku ona. Tranpa bat bihurtu delako, edota hobe esanda, hernaniarrok bihurtu dugulako bertako faunarentzako tranpa.\nKarpak, ameriketako apoarmatuak edo dortokak, ibai karramarro gorriak, black bassak… Santa Barbarako lakua gizakiak askaturiko hainbat espezie kanpotarren bizilekua da egun. Eremuan funtzio bikaina egin zezakeen ekosistema, ia guztiz degradatu dugulako urtetan hernaniarrok. Etxerako erosi ditugun dortoka txikiak handitu eta haiekin nazkatu garenean, bertan askatu ditugulako, edota arrain gorriak edo karpinak etxean soberan daudelako eta naturan uztea nahiago izan dugulako. Ez gara konturatu, kanpoko espezie horiek naturan uztean, bertako espezieei izugarrizko kaltea egiten diegula, eta aberatsa izan zitekeen eremu bat, ekosistema are eta pobreagoa bihurtu dugula guztion artean.\nLakua berreskuratzeko aukera bat izan daiteke, hustu, bertan dauden espezie kanpotar guztiak kendu, urteetan pilatutako zaborra atera, eta euriari, berriz ere, urez betetzen uztea.\nDortoka horiek, arrain gorriak, edota arrantzarako auskalo nork askaturiko black bass horiek baino harrapakari handiagoak gutxi ditugulako gure hezeguneetan. Eta hala, zapoaren alferrikako bidaia han bertan bukatzen delako urtero. Zapoak arrautzak jarriko dituelako, eta agian, zapaburu bihurtuko direlako batzuk, baina horiek ez direlako aurrera aterako. Gizakiak bertan askaturiko espezie kanpotarren elikagai bihurtuko baitira.\nZapoarena, ordea, adibide bat baino ez da. Ekosistema eder bat izan zitekeena, nola suntsitu dezakegun erakusten diguna baino ez. Izan ere, zapoari bezala gertatuko zaio lauhankekoari (uhandre palmatua), zapottikiari (txantxiku arrunta), igel berdiari (ur-igel arrunta) eta egon zitezkeen beste hainbat espezieri.\nSanta Barbarako lakuari soluzioa eman nahian\nIzan ziren urteak, Santa Barbarako harrobia utzita egon zena. Izan ziren urteak, harrobiko zuloan bertan eremu natural bat sortzen hasi zena bere kasa, eta putzu eta urmael ezberdinak sortu zirena, euren sahats, haltza, ihi eta abarrekin. Izan ziren urte batzuk, non Europa mailan babestua dagoen zapottikiak ehundaka zapaburu ateratzen zituena bertan, eta lauhankekoak bazuena non ugaldu. Gizakiaren begiradatik urruti, naturak bere bidea hartu zuen, eta espezie horientzat erabilgarriak ziren ekosistema berriak sortu zituen. Santa Barbarako harrobiko betelanak hastean, ordea, haiek ere desagertu ziren, eta orain, inguruko esperantza bakarra horixe da: espezie kanpotarrez beteriko Santa Barbarako lakua.\nData esanguratsua aukeratu dute zapoek, euren ugaltzerako migrazioa hasteko: aste honetan bertan igaro da Nazioarteko Hezeguneen Eguna; putzuen, urmaelen, lakuen eta aintziren garrantzia gogorarazten diguna.\nArazoa ez baitago lakuaren inguruan. Badirelako hainbat espezierentzat onak diren bizitokiak. Ikusi dugu martin arrantzalea bertan, bai eta muskerrak, edota Natrix generoko sugeak ere. Arazoa, ordea, ur barnean dago. Gizakiak kudeatu ezean, inoiz berreskuratuko ez den horretan.\nHargatik, eta Nazioarteko Hezeguneen Egunaren gertutasunak ematen digun aukera baliatuta, eta zapoaren adibide deigarria eta ikusgarria hari moduan hartuta, hausnarketarako bide hartu dezakegu gaurkoan. Covid-19ak zerbait erakutsi badigu, biodibertsitatean egiten ditugun kalteak bueltan etorriko zaizkigula delako, eta nazioarteko ikerlariek eta ikerketek garbi adierazten dutelako, etorkizuneko pandemia berriei begira, biodibertsitatea zaintzen hasi behar dugula, hori delako hartu daitekeen neurri onena. Beraz, Amazonasera joan gabe, jarri diezaiegun arreta pixka bat herrian ditugun egoera ezberdinei, eta zergatik ez, hezkuntza arloan landu edota etxean aipatu, betiere galdera eragile bat botaz airera: etorkizunera begira, nolako Hernani nahiko genuke? Zer egin dezakegu Santa Barbarako lakuko biodibertsitatea berreskuratzeko?\nAurretik egindako galderaren atzean asko izango dira erantzunak. Izango dira, esaterako, irizpide estetikoen alde egingo dutenak, eta dortokak ikustea polita dela diotenak; baina izango dira, baita ere, gizarte mailan pentsatzen dutenak, eta bertako espezieak ere estetikoki ederrak izan daitezkeela pentsatzeaz gain, lakuak ekosistema oso bat izan beharko lukeela uste dutenak. Eta hala, iritzi asko pila daitezke.\nKontua da, ordea, Santa Barbarako lakua Hezeguneen Lurraldearen Arloko Planean sartzen den gunea dela. Eusko Jaurlaritzak dibertsitate biologiko eta geologikoaren atalean sartzen duena. Hala, gutxienez, begirunez begiratu beharreko lekuaz ari gara hitz egiten, eta planteamendu ezberdinak egin beharko lirateke etorkizunera begira. Hasteko, hori berreskuratzeko aukera izan daiteke bat. Alegia, hustu, bertan dauden espezie kanpotar guztiak kendu, urteetan pilaturiko zaborra atera (bide batez), eta euriari, berriz ere, urez betetzen uztea. Dudarik gabe, proiektu ikusgarria izango litzateke, eta agian, eskolekin edo herritarrekin batera lantzeko aukera bikaina emango lukeena.\nDudarik ez da, ordea, ezingo lukeela lanak bere horretan gelditu. Ondoren etorri beharko litzatekeelako herritarrak informatzeko kanpaina, Santa Barbarako lakua ekosistema moduan balioan jartzea, eta kanpoko espezieak naturan askatzeak dituen arriskuez ohartaraztea herritarrak.\nBestetik, alabaina, aukera sinpleagoa ere badago, gizakiak erremediorik ez duela eta lakua beti egongo dela gaizki pentsatzen dutenentzat: inguruan urmael egonkor bat sortzea, aurretik harrobiko zuloan izan zen bezala.\nHorrek, agian, lagunduko du hernaniarrontzat horren gune esanguratsua denari beharko lukeen balioa ematen, eta, benetan, inguruko espezieentzat baliagarria den ekosistema eder bat sortzen bertan. Kontrakoan, Santa Barbarako ermitara doan gurutze-bidean ez ezik, putzuan ere kalbario ederra izango du urtero Hernaniko biodibertsitateak.


18 Exposicion El Cristo Crucificado de José de Ribera eu - arteederrenmuseoa - web.araba.eus\n18 Exposicion El Cristo Crucificado de José de Ribera eu - arteederrenmuseoa\nJosé de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako Ondarean\nAKleroaren ondasunak desamortizatzeko errege dekretua, 1836ko otsailaren 19koa, Mendizabalen desamortizazio dekretu modura ezaguna, garatzeak ekarri zuen XIX. mendean José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua margolan ederra jabetza pribatu eta komentukotik Arabako Foru Aldundiaren eskuetara pasatzea eta probintziako ondasunen inbentarioetan sartzea jabari publikoko ondasun gisa.\nargolan hura, Arabara heldu eta Santo Domingo komentuan kokatu zenetik bertatik, nabarmendu zen Arabako Lurralde Historikoko lanetatik garrantzitsuenetako bat zelako, inoiz ere ez baita zalantzan jarri nor den bere egilea, izenpetuta dagoelako eta jakina delako Pedro de Oreitia y Vergarak eman zuela dohaintzan 1694an, Lorenzo del Prestameroren «Guía de forasteros en Vitoria» liburuan azaldu eta jasotzen denez.\nAzken aldiotan, eta ez zegoenez oso egoera onean kontserbatuta, zalantzan jarria zen lanaren kalitatea eta bideragarritasuna. Ondorioz, ez zegoen Artearen Historia modernoak aztertua; izan ere, harentzat ia lan ezezaguna zen eta aurreiritziak zeuzkan XIX. mendean egin zitzaion zaharberritze gorabeheratsuagatik. Aurreiritzi horien ondorioz, beldur pixka bat sortu zen berreskuratze materialari ekiteko orduan, ez zekitelako zer aurkituko zuten eta agertu behar zena errekuperagarria ote zen.\nHorregatik, Arabako Foru Aldundiko Euskara, Kultura eta Kirol Sailak, Arabako Lurralde Historikoko kultura ondarea onik zaindu eta zaharberritzean dituen eskumen eta erantzukizunaren arloan, eta Museo eta Arkeologia Zerbitzuaren eta Zaharberrikuntza Zerbitzuaren aholkuak medio, erabaki zuen lana zaharberritzeari oraintsu.\nZaharberritze lan horri esker, José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua berriro jarri da Arabako Lurralde Historikoan ditugun artelan nagusien artean, berez dituen balioengatik eta egilearengatik.\nLiburuxka. "José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako Ondarean" [pdf](184Kb)\n2018/04/25 - 2019/01/31\nFray Francisco ibilbidea, 8\n10:00 - 14:00 eta 16:00 - 18:30


Jainkoak lurrera jeitsi zirenekoa! • ZUZEU\nEsaten da distantziak baretasuna eta pausa ematen duela hainbat kontuz sakon hausnartzeko. Auziak eta arazoak aztertzeko nolabaiteko argitasuna eman ei du liskarraren erdigunetik urrun mantentzeak. Hori dela eta, liskarrean eta auziaren erdigunean kokaturik dagoenak baino gogoetarako egokiera sanoagoa dauka kanpoan atxikitzen den orok.\nIzan ere, gertakizunaren baitan jira-bueltaka dabilena berehalako eta bapateko erantzunez baliatzen da irtenbideak bilatzeko. Ezbaiari definizio bat emateko, eta, bidenabar; bere burua kokatzeko. Kalapitaren barruan egoteak supituki eskatzen ditu erreakzioak, alde batera zein bestera; baina bote prontoan hartuz harat edo hunat bidea segitzeko ebatzia.\nBehinola, kanpoan urduri eta artega zegoen horietako batek, distantzia batera egote hutsagatik jakinduria gehiago pilatua zuen horietako batek, matrakaren zentroan zeudenak paparretik heldu, zeharo haserre, gainera -gizonkeria hutsez, nola ez- eta egiten ari zirena utzi eta berak eskeinitako metodoa jarraitzera derrigortu zituen. Beste ezertarako abagunerik gabe. Ziztu batean ezarri zuen sententzia. Hara! Zuek egin ezazue hau, eta ez beste ezer, ez zarete gai zuek zuen kabuz erabaki egokirik hartzeko eta. Beti baten bat atzetik ibili beharra ere!\nTankerako joera, batez ere, intelektualei eta sasi ideologoei leporatu izan zaie. Hau da, zezenak hesiaren beste aldetik garrasika ikustera ohituegi dauden horiei. Sekula ezertan busti ez, inon aurpegirik eman ez, eta denei zer egin behar duten agintzera atrebitzen den horiei beroriei.\nAlabaina, bakoitza bere baitan pentsatzen hasita seguru izen bat baino gehiagoko zerrenda osatzeko gai izango ginatekeela hemengo edo hango izenak bilduz balizko jainkoen xerka: gure sindikatuko arduradun hura, lantegiko sekzio buru den bestea, militatzen dugun alderdi politikoko idazkari sasi-jakintsu hori, lagun taldean hizketan sekula nekatzen ez den tontolapiko aguantaezina. Eta nola ez, koinatu famatua! Nola ba aipatu gabe miserian laga. Koinatua da listo plantetan nagusi.\nBaina, edonola ere, lurrera jeistera ausartu ziren jainkoak ez dira beti gugandik biziki aparte bizi izan. Ez dira beti distantzia urrun batean denbora luzez irauteko gai izan. Auzi batean edo bestean agertu izan direnean ez dira gugandik ihesean ibili izuak jota. Kontrakoa esango nuke. Behin edo behin jainko horietako bat, kanpotik, distantziatik, liskarra zuzentzeko gai zena gureganatu izan dugu situazio batean edo bestean jakintsu trazak hartzeko.\nHartara, inguru handietan zein txikietan, jende askoko eztabaidetan zein apenas bi pertsonen arteko ika-miketan, orobat, denok gara noiz edo noiz jainko izatera jolastu. Denok agintzera gara oldartu zerbaitetaz pitorik ez genekienean ere. Neroni bai, bederen. Bateren batean azaldu izan zait, urrunetik, distantziatik, dena zekien jainko orojakile madarikatu hori. Kalapitaren itzulinguruetan sekula zipriztindu ez, baina iritzia besteen gainetik nabarmentzera nehoiz kemendu dena. Horixe naiz ni, behin lurra ukitzera ausartu zen jainkoa! Beste gauza batzuen artean.\nJainkoak lurrera jeitsi zirenekoa


02:53, 31 abendua 2011ko berrikusketa\n14:28, 19 abuztua 2009ko berrikusketa (aldatu)\n02:53, 31 abendua 2011ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\nJauregia, jatorrian, "[[Aton]]en dizdiraren jauregia" bezala ezagutzen zen, eta [[adobe]]z eraikia izan zen; jauregi hau, Amenofisen bizilekua izan zen bere erregealdiaren azken garaian. Bere erregealdiaren 11. urtean hasia, eraikuntza lanek jarraitu egin zuten, erregea, bertan lurperatua izan zen arte, bere erregealdiaren 29. urtean; behin amaitu ondoren, [[Egipto]]ko errege bizilekurik handiena izan zen.\nJauregiaren ekialdean, laku zeremonial handi bat zulatua izan zen. Jauregi ingurua, Nilorekin, kai handi batetanbatean amaitzen zen kanal sistema baten bidez lotuta zegoen, orain ''Birket Habu'' deitua.\n== Indusketa arkeologikoak ==


Irakurketa klubetan parte hartzeko izen-ematea zabalik — Kultura — Eibarko Udala\nIrakurketa klubetan parte hartzeko izen-ematea zabalik\nIrakurle taldeetan parte hartu nahi izatekotan, izen-ematea zabalik egongo da Liburutegian, irailaren 1etik 11ra bitartean.\nLiburutegiak hiru irakurle talde ditu martxan:\nHarixa emoten: euskarazko irakurketa kluba\nJarduera honetan, idazleak bere liburua irakurri duten irakurleei haren gaineko ideiak, esperientziak eta bizipenak elkartrukatzeko aukera eskainiko die, aurrez aurreko solasaldien bitartez.\nAntxon Narbaizaren laguntza izango dugu ere liburuaren mamia ateratzeko. ...eta kitto! Euskara Elkartearekin elkarlanean egingo dira saioak.\nSolasaldian parte hartuko duen bakoitzari liburua lortzeko konpromesua hartzen du Liburutegiak. Horretarako, aldez aurretik izena eman behar da.\nIzen-ematea: Irailaren 1etik 11ra, Liburutegian bertan, telefonoz (943 70 84 37) edo emailez (liburutegia@eibar.eus). Gehien jota 20 pertsona onartuko dira taldean.\nNoiz eta non: Taldea hilero biltzen da Portalean (urritik maiatzera) eta urriaren 6an hasiko gara, Koldo Izagirreren “Dumitru” nobela aztertuko dela egun horretan. Arratsaldeko 7etatik 8etara izaten da bilera.\nGaztelerazko irakurketa kluba (2 talde)\nAldez aurretik aukeratutako liburuez jarduteko saioak izango ditugu hilero. Saioak Peru Magdalenak koordinatu eta dinamizatuko ditu, eta partehartzaileei liburuak irakurtzeko aholku eta jarraibideak emango dizkie.\nSolasaldian parte hartuko duen bakoitzari liburua lortzeko konpromesua hartzen du Liburutegiak. Horretarako, komeni da aldez aurretik izena ematea.\nIzen-ematea: Irailaren 1etik 11ra, Liburutegian bertan, telefonoz (943 70 84 37) edo emailez (liburutegia@eibar.eus). Gehien jota 20 pertsona onartuko dira talde bakoitzean eta bi talde egiteko aukera izango dugu.\nNon eta noiz: Taldeak hilero biltzen dira Portalean (urritik maiatzera) eta urriaren 13an hasiko gara, Muriel Barbery-ren “La elegancia del erizo” nobelarekin. Bigarren talde bat sortzen bada, hau urriaren 19an hasiko da Luis Sepúlveda-ren "Un viejo que leía novelas de amor" nobela komentatzeko. Arratsaldeko 7etatik 8etara izaten da bilera.


Inprimatzeko makina - Wikipedia, entziklopedia askea.\n2Inprimatzeko makina Euskal Herrian\nXV. mendeko inprimatzeko makina.\nInprimatzeko makina testu eta irudiak paperaren gainean birsortzeko erabiltzen den makina da. Tinta jartzen da tipo izeneko metal zatien gainean, eta tinta hori paperera igarotzen da presioaren bidez.\nLehen inprimatzeko makina Bi Shengek asmatu zuen, 1040 aldean, Txinan. Europan halako makina bat egiterik ez izateko arazoa ez zen teknikoa; izan ere, Antzinako Erroman bazekiten tinta zigiluen bitartez inprimatzen, baina ez zegoen papera egiteko modu merkerik. Txinatarrek arroz-papera erabiltzen zuten, eta inprimatzeko portzelanazko oinarria. Europan ez dago argi nork asmatu zuen. Gehienen iritzia Johannes Gutenbergek asmatu zuela da, nahiz eta haren izena ez dagoen jasota inongo testu idatzitan. Johannes Mentelinek Estrasburgon (1458-1478), Panfilo Castaldik Italian (1470) eta Laurens Costerrek Haarlemen (1430) inprimatzeko makinaren asmatzaile direla esan ohi da, eta bakoitzari bere herrian monumentua ezarri zaio horren omenez.\n1 Inprimatzearen historia\n2 Inprimatzeko makina Euskal Herrian\nInprimatzearen historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTxinan, K. a. 2000. urte inguruan, inprimatzeko ezinbesteko diren hiru gaiak ezagutu eta erabiltzen zituzten jadanik: papera, tinta eta harrizko, zurezko edo metalezko moldeak. Horixe izan zen, beraz, inprimeriaren hastapen enpirikoa. XI. mendean, Bi Sheng txinar alkimistak erabili zituen, lehenbiziko aldiz, tipo mugikorrak, zurezkoak (xilografia), baina txinatar alfabetoak dituen ideogramak ugari zirenez gero, ez zen teknika hura zabaldu.\nPapera XII. mendean iritsi zen Europara, arabiarrek ekarria, eta, XIII. mendean, italiarrak eta frantziarrak hasi ziren papera egiten. Europan, xilografiaz (baina tipo mugikorrak erabili beharrean, zurezko xaflez baliatuz) inprimatutako lehenbiziko liburuak XV. mendean agertu ziren. Geroxeago, metalezko xaflak hasi ziren erabiltzen (metalografia), zurezkoen ordez. Tipo mugikorrak eta behin baino gehiagotan erabiltzeko modukoak lortzea zen hurrengo urratsa, eta grekozko eta latinezko alfabetoak, letra gutxi dituztelako, guztiz egokiak ziren horretarako. Laurens Coster herbeheretarrari egozten zaio horiek sortu izana.\nInprimatzeko makinaren hedapena XV. mendean\nInprimaturiko liburuen ekoizpena Europan 1450–1800 bitartean\nJohannes Gutenberg alemaniarra izan zen, dena den, inprimeria modernoaren lehenbiziko teknikak gauzatu zituena, XV. mendearen erdialdean. Gutenberg metalezko tipo mugikorrez eta behin baino gehiagotan erabiltzeko modukoez baliatzen zen. Tipoak –hitzak, tarte hutsak eta lerroak osatuz– zurezko kaxa batean jartzen ziren eta, tintaz busti ondoren, papera jartzen zen haien gainean. Torloju baten bidez, xafla bat jaitsarazten zen papereraino eta, xafla hura paperaren kontra zapatuz, tipoak paperean inprimatzen ziren. Xilografiaren aldean, hiru abantaila nagusi zituen Gutenbergen teknikak: askoz azkarrago osatzen ziren inprimatu beharreko testuak, kalitate hobea zuten inprimatutakoak, eta paper orri baten bi aldeetan inprima zitekeen. Estrasburgon egin zituen Gutenbergek bere teknikaren lehenbiziko saioak, 1434-1439 bitartean.\n1450ean, Gutenbergek elkarte bat eratu zuen, Mainzen, Johann Fust zilargin aberatsarekin eta, geroxeago, Peter Schöffer metal irartzailearekin. Elkartea 1455ean hautsi zen. Lankidetza horren emaitza da Gutenbergen teknikak sortutako lehenengo maisu lana: Mazarinoren Biblia (Berrogeita bi lerroko Biblia izenaz ere ezaguna; 1455). Gutenbergen teknikari zor zaizkion lehenbiziko liburuetan, hauek dira nagusietakoak: Latinezko gramatika (Aelius Donatusek idatzia; 1445), Astronomia egutegia (1447), Konstantzako mezaliburua (1450), Barkamenen buldak (1454), Turkiarren aurkako Gurutzadak (1454), Mainzeko salmotegia (1457), Hogeita hamasei lerroko Biblia (1458), Catholicon (1460), etab.\nXVI. eta XVII. mendeetan, tipoak hobetu ziren: Aldo Manuzio veneziarrak, 1501ean, hizki kurtsiboak (aldini eta italiarrak ere deituak) sortu zituen, eta Claude Garamond frantziarrak (1499-1561) garamond hizkiak. XVIII. mendean aurrerapauso handiak eman zituen inprimeriaren teknologiak: François-Ambroise Didot frantsesak asmatu zuen burdinazko prentsa (1777), prentsaren xafla eta zeinuen kaxa neurri berekoak zituelako kolpe bakar batez (lehenago bi behar ziren) inprimatzen zuena. Prentsa hori Charles Stanhope britainiarrak hobetu zuen (1795). Garai bertsuan agertu ziren, Frantzian, berunezko xafla erliebedunen bidez inprimatzeko teknikak.\nUne horretatik aurrera, mekanizazioa nagusitu zen inprimerian. Urrats garrantzitsuena izan zen papera zanpatzen zuen xaflaren ordez zilindro bat erabiltzea, kalitate handiagoa lortzen baita zilindroaren bidez zanpatuz gero, presioa hobeki erregulatzen duelako. XIX. mendean, tresna eta teknika berriak agertu ziren, mekanizazioaren ildo beretik: linotipia, monotipia, errotatiba, etab. Ottmar Mergenthaler alemaniarrak asmatu zuen, 1880an, Estatu Batuetan, linotipia (zeinuak banaka ezarri beharrean, lerro osoak ezartzen zituen tresna). Testuak osatzeko denbora ikaragarri laburtu zuen linotipiak, eta denbora luzean izan da inprimatzeko teknikarik erabiliena, XX. mende erdialdera arte. Tolbert Lanstonek monotipia asmatu zuen 1885ean, Estatu Batuetan. Teknika haren bidez, banaka konposatzen ziren tipoak. Lehenbiziko errotatiba 1855ean patentatu zen. Errotatibak lastertu egin zuen inprimatze prozesua, inprimagailura sartzen den papera, orriz orri igaroarazi beharrean, biribil batean bilduta baitago eta etengabean automatikoki sartzen da.\nXIX. mendearen bukaerakoak dira, baita ere, fotograbatu eta offset teknikak, metalezko tipoak baztertu zituztenak. Sistema haietan oinarritutako zenbait teknikaren bidez, testuak paperean zuzenean osatzera iritsi zen, idazmakina bereziak erabiliz. Paperean osatutako testuak, fotografia sistemaren bidez tratatzen ziren, inprimatu nahi zen testuaren oinarria sortzeko. 1950etik aurrera hasi ziren agertzen testuak fotografia bidez eratzen dituzten tresnak, eta informatikarekin batera garatu dira, gaur egun ezagutzen diren teknologietaraino.\nInprimatzeko makina Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nArnoldo Guillermo Brocariok (frantziarra, alemaniarra edo espainiarra ote zen argi ez dagoen arren, badakigu Mainzen ikasi zuela inprimatzeko artea) jarri zuen, Iruñean, Euskal Herriko lehenbiziko inprimatzeko makina, eta 1489an eman zuen argitara lehen liburua: Manuale secundum consuetudinem ecclesiaæ pampilonensis. Orobat Iruñean inprimatu zituen, besteak beste, Regulas liburua (1492koa, Esteban Masparrauthek idatzia. Ale bakar bat geratzen da, Savonako udal liburutegian dagoena, Italian) eta Epílogo en medicina y cirugía conveniente a la salud (1495ekoa). Iruñeko inprimategian hogeita bosten bat liburu argitara eman ondoren, Logroñora joan zen Brocario, agramontarren eta beaumontarren arteko gerra hasi zenean (1503), eta bertan jarraitu zuen inprimatze lanetan. Beste zenbait hiritan ere inprimatu zuen, 1523an hil zen arte: Alcala de Henaresen (han inprimatu zuen, Cisneros kardinalaren aginduz, Biblia poliglota complutensis liburua, 1514-1517an inprimatua eta 1522an argitaratua), Valladoliden eta Toledon.\nMigel Egia (Brocarioren suhia) izan zen Euskal Herriko bigarren inprimatzeko makina jarri zuena, Lizarran, 1546an. Liburu gutxi inprimatu zituen Egiak Lizarran; lehenbizikoa Vocabularium ecclesiasticum (Rodrigo Fernándezek idatzia) izan zen. Egiaren inprimatzeko makinan, Adrian Anbereskoak jarraitu zuen inprimatze lanetan, 1567 arte. Hauek dira garai hartan Lizarran inprimatutako liburu nagusiak: Manual de confesores y penitentes (1556koa, Martin Azpilikuetak idatzia), Amadís de Gaularen zazpigarren liburua, Cuadernos de Cortes, Recopilaciones de Leyes y Ordenanzas eta Elio Antonio de Nebrijak prestatutako latin-gaztelania hiztegia (Lexicon eta Dictionarium izenez ezagutzen dena).\n1568an Iruñera joan zen Adrian Anbereskoa, eta 1569an, Iruñean, Tomas Porralis Savoiakoak inprimatu zuen De Institutione Gramaticæ (Nebrijak idatzia), eta Porralisek berak liburu batzuk inprimatu zituen Tuteran 1572 eta 1573an, Juan Huarte San Juanen Examen de ingenios liburuaren bigarren argitalpena, besteak beste. Porralisek Iruñean jarraitu zuen, inprimatzaile bakarra zela, 1591 arte. Urte hartatik aurrera, haren seme Pedrok jarraitu zuen inprimatze lanetan, Iruñean bertan. Pedro Porralisen lehenbiziko lana izan zen Crónica del Sereníssimo Rey Don Pedro, hijo del Rey don Alonso de Castilla.\nMatias Maresek jarri zuen, Bilbon, Bizkaiko lehen inprimatzeko makina, 1578an. Han jarraitu zuen Maresek inprimatze lanetan 1587 arte, eta 1592tik aurrera Iruñean eta Iratxen lan egin zuen. Pedro Cole Ibarrak jarraitu zuen, Bilbon, Maresen lana, eta hark inprimatua da, besteak beste, 1596an argitaratutako Joan Perez de Betolatzaren Doctrina Christiana en Romance y Bascuence.\nBaionako lehen inprimatzeko makina 1642an jarri zen; Gipuzkoakoa 1668an, Donostian; eta, azkenik, Arabakoa 1722an, Gasteizen.\nOrriaren azken aldaketa: 27 azaroa 2019, 15:24.


Bizitza Erlijiosoaren Teologia | José Cristo Rey García Paredes\nJosé Cristo Rey García Paredes misiolari klaretarra da, Bizitza Erlijiosoaren Institutu Teologikoan (Salamancako Unibertsitate Pontifizioan) Bizitza Erlijiosoaren Teologiako katedraduna. Beraren obren artean hauek nabarmentzen dira: Teología de las formas de vida cristiana, 2 liburuki (PCI, Madril 1996, 1999) eta Mariología (BAC, Madrid 1999). Milaka pertsona liluratzen du monastiko, erlijioso edo sagaratu deritzon bizimolde honek. Aldaera asko ditu eta kristautasuna baino lehenagokoa da. Fenomeno hori ?gure egunotan? deigarri gertatzen da, eta nahasgarri ere bai. Liburu honetan bizimolde horrekiko gogoeta dakargu eta bide eginez doan ikuspegi teologikoa, aldaketa sakonak bizi dituen aro baten testuingururako, postmoderno, neoliberal, planetario eta globaltzat ematen den arorako. Hauek dira obra honen hartzaile: kristau-bizitzaren molde guztietara irekia dagoen eklesiologia existentziala axola zaien guztiak; kristau-existentziaren alderdi garrantzizko utopiko, karismatiko eta sortzailea aurkitu nahi duten guztiak; bizimolde honi ekin nahi dioten eta gure garairako erantzun egokiak jaso nahi dituztenak; bizimolde hau birpentsatu eta oinarri berrien gain errotu nahi dutenak; eta, halaber, Elizaren giza ekologiaz interesaturik izanik, Elizaren zonalde misteriotsuenetako bat aurkitu nahi dutenak.


Logoak eta kartelak ikusgai Alondegian | El Diario Vasco\nLogoak eta kartelak ikusgai Alondegian\nEskola bideen proiekturako logoak.\nZumaiako Eskola Bideen proiektura eta inauterietako kartel lehiaketa aurkeztutako lanen erakusketak prestatu dira\nHerriko LH3 eta LH6 bitarteko ikasleek Zumaiako Eskola Bideak proiektuarentzat egindako logo eta lelo proposamenekin erakusketa egingo da Alondegiko Oxford aretoan otsailaren 23ra bitartean.\n2015-16 ikasturtean hasi ziren Zumaiako ikastetxeak, Guraso elkarteak eta Udala ikasleen mugikortasun aktiboa eta segurua sustatzeko elkarlanean, osasun sailak helburu horrekin ematen dituen diru lagun-tzei esker.\nProiekturako irudi bat sortzeko asmoz, herriko LH3 eta LH6 arteko ikasleei zuzendutako logo eta lelo lehiaketa bat egin da. Ikasleek urtarrilean ikastetxeetan egindako lanekin osatu da erakusketa. Lehiaketa izanik, guraso eta adituez osatutako epaimahai batek aukeratu ditu logo eta lelo irabazleak. Gaur, 19:00etan, emango da horien berri Alondegian bertan.\nErakusketan, haurren lanez gain, proiektuaren inguruko hainbat informazioa jasoko da, Oxforden bertan egongo diren horma-irudi eta bideoen bidez. Eskola Bideen trazaketa proposamen bat ere egongo da eta bertaratuek proposamenari euren ekarpenak egiteko aukera izango dute. Antolatzaileek herritar guztiak gonbidatzen dituzte denon artean eskola bidea egitera.\nBestetik, inauterietako kartel lehiaketako parte hartzaileen lanak dagoeneko ikusgai daude Alondegiko sarreran. Lehiaketako irabazlea Irrimarra Diseinuak egindakoa suertatu zen, baina orain herritarren txanda da gustukoen kartela aukeratzeko. Pertsonako boto bat eman daiteke horretarako prest dauden papertxoak erabiliz.\nBozketan parte hartzen dutenen artean liburu bildumatxoak zozketatuko da eta herritarrek hautatutako kartelaren irabazlearentzat saria berriz, Zumaia Elkarteko jatetxeetako batean otordua izango da.\n'Paterson', esta noche en sesión de cinefórum Los zumaiarras podrán alquilar Aitzuri


Deliplus Makillaje Master Kit Paleta - Mercadona\nEzpainetarako paleta: Paleta honek baditu kolore ezberdinetako 8 ezpainetarako –goialdean jarriak– eta gloss akaberako 8 distira, bakarrik edo ezpainetarako beste edozein tonurekin konbinaturik erabiltzeko modukoak. Esnatu zure ahalmen sortzailea, eta askotariko konbinazioak asma itzazu.\nBegietarako paleta: Hauts testurako eta lehorrean erabiltzeko 18 itzal-tonu ditu, akabera ezberdinetakoak –matea, satinatua eta perla-kolorekoa–; gainera, aplikagailu bikoitzeko belaki-pintzela ere badakar.\nZuzengarrien paleta: 4 zuzengarri-tonu, eta beren pintzel-aplikagailua.\nZuzengarriak erabiltzen badakizu?\nBerdeak gorritasunak estaltzen ditu, hala nola pikortxoak edo kapilarrak; horia argia emateko zuzengarri modura erabiltzen da, eta beixak betzuloak estaltzen ditu, eta aurpegia argiztatu.\nDeliplus Makillaje Master Kit paleta eskuratu, eta askotariko kolore-konbinazioak sortu. Edizio mugatua da.\nZure makillajea hobeto definitzeko, Deliplus pintzel-lerroa erabil ezazu, profesional baten akabera lortuko duzu eta. Azkenik, ez ahaztu Deliplus Betile Maskarak baliatzea zure begiradari glamour ukitu bat emateko.


Ermuko Udal Liburutegia - Zerbitzuak - Interesguneak\nGai ezberdinei buruzko liburuak denboraldi baterako apalategietatik atera eta liburutegiko toki berezietan kokatzen dira. Helburua bilaketak erraztea da. Liburu hauek jorratzen dituzten gaiak liburutegiko erabiltzaileen informazio eskaerei erantzuten diete.\nERAKUSKETA "POLTSIKO LIBURUAK"\nGune berri horri ‘poltsiko-liburuak’ titulua jarri zaio. Horretan, liburutegiko bazkide eta erabiltzaileek aukeratutako bilduma eskura dute, zeintzuek maileguan eskatu eta etxera eraman ahal izango dituzten irakurtzeko.\n"Gure seme-alabeen heziketaren inguruko kezkak eta gaiari buruzko egiten dizkiguten kontsultek interesgune hau eratzeko ideia eman digute. Elikadura, ohiturak, menpekotasun, diziplina eta 0 eta 16 urte bitartekoen heziketari buruzko liburu eta aldizkariak aurki daitezke".


Ramos Azkarate: Galtzaundi eta beste bertso asko\nRAMOS AZKARATE OTAEGUI\nGALTZAUNDI TA BESTE BERTSO ASKO\nBERTSO BERRIAKTOLOSA-KO GALTZAUNDIK\nBERE BURUARI JARRIAK\nTOLOSAKO OGI-GILLEAREN JUANERA\nHIMNUA TOLOSAKO ZORTZIKUA\nERROMARA JOAN ZIRANEKO KONDIZIYUAK\nLARTAUNEN ETA ERROMATARREN BAINANDIAK\nAUXEN DA LANA\nSAN INAZIORI BERE MARTXA EDO JOAIRA EDERREAN AZPEITIYARI DONKITUA\nO EGIPUTZUA GLORIOSOA!\nGIPUZKOAK IZAN DITUN SEMERIK ONENAK\n1886'GARREN URTEKO ERROMERIYAN\nJUAN SEBASTIAN DE ELKANO\nAITA JULIAN LIZARDIKOAREN BIZITZA ETA HERIOTZA\nTOLOSAKO MISIYO SANTUAREN\nOROIPENA 1886 URTEAN\nDONE FRANTZISKOREN AITA BAERTEL'I\nAITA JOSE MARI LASKIBAR'KOARI\nGURUZ-BIDE EDO KALBARIYUAK\nIturria: Galtzaundi ta beste bertso asko, Ramos Azkarate (Antonio Zavalaren edizioa). Auspoa, 1962\nTolosa'n jayo zan, 1847'garren urteko Martxuaren 28'an.\nAin zuzen ere, egun ori Erramu-eguna zan urte artan. Orregatik jarriko zioten Ramos izena. Elizako paper-agerietan Ramon ipintzen du, bañan kopiatzallearen okerren bat izango da dudarik gabe. Berak beti Ramos firmatu baitzun eta danak ere ez baitzioten Ramos (edo obeto esateko) Ramox beste izenik eman. Gaur ere Ramox esaten dute Tolosako zarrak artaz oroitzean.\nBere aita, Meltxor, Arabako Villarreal'goa zan, eta ama, Joakina, Villabona'koa. Zapataria zan. Bere lan-tokia izan zun euskeraz «Plazatxoa» ta erderaz «Plaza de la Verdura» esaten zayonean, «N. I» jartzen dun arkupean.\nNorbaitek esan digu denda txiki bat ere jarri zula azkenean, bañan ez dakigu zein tokitan.\nBere emaztea Isabel Barrena izan zan, Urrestildarra. Seme alabarik izan ote zuten ez dakigu.\nGaztetan liberala izan zan, bañan gero «konbertitu» ta karlista purrukatua biurtu zan. Orra nola dion berak:\n...ni nere Erregien\nnebillen Eliza ta\nikasi nuben zerbait\nmaitatzen euskera ta\nLiburu ontako lenengo ta bigarrengo zatia «Tolosako Iñauteriak» ta «Kezketan» izendatu ditugu. Seguru asko, oyetan egongo dira guganaño eldu diran Ramos'en bertsorik zarrenak. Etorri ugarikoa izan zan beti.\nBi komeri ere asmatu zitun. Bata, «Ijituen kontratuba eta ezkontza» deritzana. Tolosako Plaza Zarrean zurezko agertoki bat altxa ta antxen aurkeztatu omen zan estrañako aldiz, Iñauteri egun batean.\nKomeria eman da gero, bazijoan bein Ramos, oitura zun bezela, Ibarre errira pasiatzen. Bañan Zumardi-Aundi'tik barrena igarotzean, ijitu mordo bat arkitu zun. Ayetako bat asi omen zan: «Auxe da, auxe da gure kontra komeriya egin duna». Danak Ramosengana bildu ziran. Ez omen zuten jo, bañan oso larri ibilli omen zan.\nOri zan 1885-garren urtean. Urte artantxe frantzes batzuk Tolosara etorriak ziran elizan organua jartzera. Bolaratxo bat egin zuten lanean. Apirillaren 12-an estrañatu zan organua. Aurreko eguneta-n frantzesak organua afinatzen asi omen ziran ta bitartean arotzak Ostegun Santurako monumentoa jartzen. Polita omen zan: frantzesak atzean fiii..: fiii... organuakin ta Tolosako arotzak aurrean pim pam pum malluakin. Frantzesak amorru bizian jarri ziran, orrela ezin zitekeala organorik afinatu.\nKomeria bota zan egunean ikasi zuten frantzes oyek jendea bazijoala norabait eta zerbait izango zala pentsatuz segi egin zioten jendeari. Sartu ziran Plaza Zarrera, asi ziran ijituak eta eskribaua bere lanean, jendea berriz parrez lertu bearrean eta bitartean frantzesak arrituta ta oso seriyo nola ote zitekean jendea orrela parrez ta berak ezer konprenditu gabe.\nBeste komeria, «Beotibar'ko Jazarra». Ontan azaltzen dira orduko Tolosarren larriak, Gaon judua, Ama Euskeraren kezkak, ta beste gauza asko. Au ere Iñauterietan aurkeztatzeko egiña.\n1893 urtean Tolosako karlistak aldizkari edo rebista bat agertzen asi ziran: El Cántabro. Donostiko integristak beste bat zuten: El Fuerista. Mutur joka ibiltzen ziran beti alkarrekin.\nEl Cántabro aldizkarian lan asko egin zun Ramosek. Geyen geyenetan, euskerazko zatia bere kontu egoten zan. Askotan etzun bere izena jartzen, izengoitiren bat baizik: Urrengo arte, R. Arranz-illun, Ur-zale batec, Gaiñchurisquetac, J. Zabalbidecuac, Iruretan-goyenac, ta abar. Bertsoak eunka ta eunka atera zitun. Noizean bein ipuiren bat ere bai.\nBere lan auetan denbora artako politika guztia ageri da. Politak esaten dizkie Sagasta'ri, Gamazo'ri, Nocedal ta integrista guztiai, El Fuerista aldizkariari, Cánovas'i ta bere etsai guztiai.\nAldizkari orrek bazun beste saill bat: Arponazos deitzen zana. Onen oñean ez da iñoren izenik agertzen, bañan, batzuetan beintzat, Ramosen kontu egon oi zan. An azaldutako ziriengatik Ramosi eskatu oi zizkaten kontuak ta ez dago ortan dudarik. Izan ere, arpoya dantzatzeko etzan gizon makala.\nAldizkariaren zuzendaria Franzisko Zeverio jauna zan. Bein edo bitan, aldizkariaren esanak zirala ta jaun ori auzitegira salatu ta deitua izan zan. Istillua konpondu artean, Ramos jartzen zuten aren ordez zuzendari.\nBeraz, aldizkari ontan «jauntxo» xamarra zan. Aldizkariak bost urteko bizitza izan zun (1893-1897) ta noizean bein Ramosen berriren batzuk ematen dizkigu. Orregatik, Ramosen urte oyetako goraberak, gañerako urteetakoak bañon askoz obeto ageri zaizkigu.\n1894 urtean, Otsaillan, Juzgadura edo auzitegira salatua izan zan. Salatariak etziran nornai: Patrizio Orcaiztegui jauna, Tolosako bikarioa, Pedro Aldalur jauna, Azkoitiko bikarioa, Juan Bautista Pagadizabal jauna, Errezilko bikarioa ta Franzisko Felipe jauna, Amezketako bikarioa.\nAra zer zan beren arteko istillua: urtebete lenago Ramosek bertso batzuk atera zitula, bañan legeak agintzen zuna bete gabe, au da, bertsoak alkatearengana ekarri gabe. Artean El Cántabro jayotzeko zegon, ta nun edo nola argitara zitun ta zer bertso ziran ez dakigu, zoritxarrez.\nTa, noski: El Fuerista, pozik ta iseka, ta El Cántabro Ramosen alde.\nAlaxe zion onek: Ramosek bertso ayekin iñori faltatu bazion ere, zor zitzayen onra atzera bueltatzeko eskatu zezatela; bañan bertsoak legearen zeatasun ura bete gabe ateriak zirala ta kondenatzen bazuten, etzala orregatik iñoren izenikan zurituko.\nAuek dira El Cántabro'k dakarzkin arrazoibideak; apaizenak ez ditugu iñun ikusi. Auzia ere zertan gelditu zan, ez dakigu.\n1895 urtean Iñauterietako igandean, Otsaillaren 24'an, Tolosako Círculo Carlista'n Soroa'ren komeri bat aurkeztatu zan. «Alkate berriya» deritzana. Ramosek Lorentxo egur saltzallia'ren papera egin zun. Oso ederki aritu omen zan.\nFestaren bukaeran, Nocedal'en kontrako Ramosen zortziko bat kantatu zan. Jendeak txalo ta txalo, ta berriro kantatu bear izan zan. Festa dana asteartean berritu zan.\n1895 urteko Pazko egunean, Apirillaren 14'an, Ramosen «Ijituen kontratuba eta ezkontza» aurkeztatu zuten. Círculo'an au ere.\nAritu ziran lagunak auek ziran: Antonio Antia, Teodoro Amonarriz, Joakin Arrese-Igor, Pedro Elosegui, Bitorio Iribarren, Inazio San Sebastian, Lorenzo Pujana, Joakin Alargunsoro, Jose Muñoa, Baleriano Mocoroa, Jose Azurza, Santiago Caballero ta Ramos Azkarate.\nFesta ederra izan zan. Tokia txikitxoa ainbeste jenderentzat. Komeria bukatuta jende dana txaloka gogotik ta Ramos agertokira azaldu bear.\nUrrengo igandean, Círculo'ko buruzagiak bazkaria eman zieten Izaskun'en komerian sayatutako lagunei.\nOrdu batean bildu ziran. Ogei ta bost bazkaldar ziran. Ayetako bat, Ramos.\nLendabizi, responsua errezatu zuten ildako karlistengatik.\nBazkal ondoan, Ramosen kanta batzuk kantatu ziran. Gero, Baleriano Mokoroa'k jai artarako antolatutako bertso batzuk esan ta txalo asko bildu zitun. Urrena, Bitorio Iribarren'ek jai artarako gertutako kanta batzuk kantatu. Onek ere txalo asko bildu zitun.\nArratsaldean bertsolariak. Geyena gustatu ziranak, Inazio San Sebastian ta Lorenzo Pujana izan ziran. Komerian lan egindako bi lagun ziran auek. Beraz, etzuten beste iñoren bearrik izan bertso-sayoa jartzeko.\nTa eguna bukatzeko, dantza-soka atera zuten.\n«Ijituen kontratuba eta ezkontza» inprentatu ta salgai jarri zuten. Errial bana kostatzen zan. Saltzeko tokiak, Círculo ori ta Franzisko Muguerza'ren moldiztegia, Rondilla 8. Korreoz ere banatzen zan. Artarako, aitatutako moldiztegira amabost xentimoko bi sello bialdu ta kito.\nKomeri au bi aldiz antolatu omen zun Ramosek. Orain ez dezakegu besterik esan, bañan, komeria argitaratzean, Auspoa aleginduko da bi antolapen oyen kontua argitzen.\n1896 urtean, Iñauteriko igandean, Otsaillaren 16'an, Soroa'ren beste komeri au aurkeztatu zuten Círculo ortan «Lapurrak» deritzana. Ramosek Migel Martin'en papera egin zun.\n1896 urteko Martxuan, gogorra gertatu zitzayon. Istillu guzia kontatuko degu.\nAma Doloretako kofradiko diru biltzallea integrista bat zan, Ruperto Rezola. Bañan kofradiko zuzendariak ori kendu ta beste bat artu zuten.\nEl Fuerista gaizki esaka asi zan: kofradi ortako zuzendariak karlista zirala geyenak, ta diru biltzallea berriz integrista, ta orregatik kendu egin zutela, ori Elizako gauzekin politika egitea zala, ta orrela.\nEl Cántabro'k erantzun zion etzala ori egia, lengo diru-biltzallea integrista baldin bazan ere, berria ere alaxe zala, Círculo Integrista'ko konserje berbera gañera; ori garbi jokatzea zala, integristak berriz aspaldi ari zirala bidegabeko lanetan; Rezola'k bere egitekoa betetzeko astirik etzula ta konserje orrek laguntzen ziola diru-biltze ortan, ta gero soldata erdibana izaten zutela; ayen Círculo'ra iñortxo ere etzala joaten ta, bestela ezin, ta orrela, kofradiko diruekin, osatzen ziotela bizimodua beren konserjeari; ori, ori zala Elizako gauzakin politika egitea.\nTa bukatzeko, orrela zion: «...resulta ser un hecho el que de antes sacaban de ella (kofraditik) los nocedalinos siquiera para potaje, como suele decirse, del conserge de su círculo.»\nItz oyek piper-miñ aundia zuten. Konserje orri Pottaje esaten baitzioten gaitzizenez. Arrazoi oyek danak iñoren izenik gabe agertu ziran, bañan ezagun zuten nunbait etzutela Ramos beste jaberik.\nOri igandeko zenbakian agertu zan, Mar txuaren 25'an. Urrengo asteazkenean, 28'an, Ramos pasieran zijoan, arratsaldero bezela, Ibarre'ko erria pasa ta Berastegi'ko kamiyotik Belaunza aldera.\nPottaje orrek oitura orren berri bazekin ta zai zegon, izkutuan jarrita. Ramos gizajoa periodikua irakurtzen zetorren, lasai asko.\nParean pasatzean ta ustez-ustegabean, Pottaje'k, zapla! sekulako ukabilkada eman zion arpegian. Ramos lurrera erori egin zan erdi kordegabetuta. Ala ere Pottaje jo ta jo aretu omen zitzayon.\nInguru artan zebillen emakume bat ori ikusi ta karraxika asi zan. Ordun Pottaje'k alde egin zun Tolosa aldera.\nGero jakin zanez, Pottaje'k ordubete pasea egin zun Ramos'en zai. Biaramonean alaxe zion El Cántabro'k : «De manera que el acto se ha realizado con premeditación, alevosía y ensañamiento.»\nIrazusta mediku jaunak egin zion lenengo senda-aldia. Baita ere Ibarre'ko juezari parte eman. Bañan, zoritxarrez, ez degu iñun ikusi Juez onek zer erabaki zun.\n1896 urtean, Uztaillaren lenengo egunean, Ramos Donostira bere arrebaren etxera bisitaz joan ta ataque bat izan zun.\nMedikua etorri, ikusi ta bildurtu egin zan. Elizakoak emateko. Gabeko amarretan ekarri zizkioten. Bañan pasa zitzayon ta, andik bost bat egunera, Tolosara itzuli zan.\nEl Cántabro'k, berri au ematean, ataque au len izan zuana bezelakoxea zala esaten du. Lenengo ori noiz edo nola izan zun, ez degu iñun arkitu.\n1897 urtean, Ramos auzitegira salatua izan zan. Salataria nor ote zan, ez dakigu. Aitzekia: Ilbeltzan El Cántabro'n agertutako idazkiren bat. Apirillan, Donostiko auzitegian auzia Ramosen alde erabaki zuten. El Cántabro'k alaxe zion : «Estamos de enhorabuena nosotros y la justicia...».\n1897 urteko Urrillan, beste ataque bat izan zun. Lengo biak bezelakoxea au ere. Egun batzuk oyean egin ta atzera ondo jarri zan. Aldizkariak zionez, urte batzuk baziran gaitz ori barrenean zula.\nLen esan degun bezela, El Cántabro 1897 urtean bukatu zan, Abenduarean 29'an. Ramosek ala izendatu zitun bere aldizkari ortako azkeneko bertsoak : «Cantabro edo Cantauritarraren irakurlariyai agur bat despedidacua». Ta ala asten zan:\n«Buruzariyen erabakiak — benaz errespetaturik...».\nBuruzarien erabakia auxe zan: El Cántabro kendu ta onen ordaña eguneroko bat (El Correo de Guipúzcoa) ateratzen astea. Urte berean asi zan au.\nEl Cántabro itzali ta illun xamar gelditzen zaigu ostera ere Ramosen bizitza.\nEtzitzayon denbora luzerik gelditzen: zazpi urte eskax. Azkeneko urteak Tolosako Erruki-etxean egin zitun.\nEuskeraren gramatika bat ere antolatu omen zun. Bere oroipengarritzat Erruki-etxeko moja Tolosar bati eman zion. Erruki-etxeko garai artako kapillauak (Don Miguel) ori jakin ta mojari eskatu zion. Eman bai ta atzera bueltatu ez, orrela galdua da gramatika ori.\nElizakoak artu ta gauza guziak eginda, biotzetik il zan, 1904 urteko Martxuaren 26'an, 56 urte egiteko bi egun falta zituanean.\nAndik bi egunera El Correo de Guipúzcoa-k Ramosen bertso batzuk zekarzkin. Etzekin oraindik Ramos illa zala. Ala zion: «Elosegui-ko On Jose Jaunari bere santuaren egunean». Laugarren bertsoa ala da:\nBizitu zaite urte askotan\neuskaldunaren izen ederra\nEgia esateko, ori zan dirurik ez euki ta balio aundiko testamentua egitea.\nBiaramonean periodiku onek berak eriotzako berria ematen zun. Esaten zun illa zala euskal lurreko gizonik famatuenetako bat, ondasunengatik eta biyarko egunarengatik kezkarik gabeko gizon arlote bat; edozein billera edo festara agertu ta danak, naiz pobre ta naiz aberats, naiz zar ta naiz gazte, pozik jarri ta gustora aditzen zutena; kasino batetik ala taberna bateko maitik berdin-berdin bertso-kantari aritzen zana jendea txaloka erotuta bezela jarri artean...\nOraindik ere badaude Tolosan Ramos ezagutu zuten batzuk.\nBerai zor dizkiegu emengo berri asko.\nTxikia omen zan, errena, bizarra ta txapel aundi batekin ibiltzen zana.\nLau gauza zitun biotzean: Euskera, Fueroak, Tolosa ta Probintziya.\nMunduan bizi zala, ala esaten omen zun «Zeruan, jai aundiren bat danean, euskeraz itzegiten dute». Beraz, Ramosentzat beti jai aundia izango da an goyen.


Bezeroen babesa ere izan du Berriak Supermerkatuetako lanuzteak - Aiaraldea - Aiaraldea.eus\nBezeroen babesa ere izan du Berriak Supermerkatuetako lanuzteak\nAitor Aspuru Saez 2019-10-22 10:05\nUrriaren 19an lanuztea egin zuten Berriak Supermerkatuetako beharginek Laudion zein Amurrion. Zehazki, 12:00etatik 13:00ak arte eten zuten lanaldia eta denden atean elkartu ziren langileak. Hainbat bezero ere batu ziren protestara eta hurrengo larunbatean, 26an, hain zuzen, deialdi berria egongo da ordu berean.\nBeharginek salatu dute “izugarrizko lan karga” pairatzen ari direla eta zuzendaritzak langile bat kaleratu duela. “Horrez gain, behin behineko langileei ez diete kontratua berritzen”, gaineratu dute.\nEkainean hainbat lanuzte egin zuten saltoki katean kontratua dutenek, hurrengoa eskatzeko: urtero bost larunbat libre izatea eta zubi bat, gutxienez, eta lan hitzarmenak jasotzen dituen lan orduak soilik egitea, ez gehiago. Ondorengo onurak eskuratu zituzten horrela: urtero 5 larunbat libre, baita zubi bat ere eta norberak hartzeko bi egun libre. Sartutako aparteko ordu guztiak aintzat hartzea ere lortu zuten beharginek.


MIGUEL LEONIS XIX mende hondarrean AEBetako Los Angeles eta Santa Barbara artean bizi izan zen Miguel Leonis lapurtarra mito eta legenda bilakatu da Kalifornia hegoaldeko partean. Buruzagi indio baten alabarekin ezkondua, Leonis kanboarra zaldi gaineko gizon-talde armatu bateko buru bilakatu eta bere legea ezarri zuen hainbat urtez Santa Barbara hegoaldeko arrantxu-eremuetan. Gaur egun Leonis izena daraman fundazioak haren arrantxu-etxea eraberritu eta museo gisa zabaldu du eskualdeko ondarean interesatutako bisitarientzat. — Euskal Kultura\nHemen zaude: Hasiera → Albisteak → MIGUEL LEONIS XIX mende hondarrean AEBetako Los Angeles eta Santa Barbara artean bizi izan zen Miguel Leonis lapurtarra mito eta legenda bilakatu da Kalifornia hegoaldeko partean. Buruzagi indio baten alabarekin ezkondua, Leonis kanboarra zaldi gaineko gizon-talde armatu bateko buru bilakatu eta bere legea ezarri zuen hainbat urtez Santa Barbara hegoaldeko arrantxu-eremuetan. Gaur egun Leonis izena daraman fundazioak haren arrantxu-etxea eraberritu eta museo gisa zabaldu du eskualdeko ondarean interesatutako bisitarientzat.\nXIX mende hondarrean AEBetako Los Angeles eta Santa Barbara artean bizi izan zen Miguel Leonis lapurtarra mito eta legenda bilakatu da Kalifornia hegoaldeko partean. Buruzagi indio baten alabarekin ezkondua, Leonis kanboarra zaldi gaineko gizon-talde armatu bateko buru bilakatu eta bere legea ezarri zuen hainbat urtez Santa Barbara hegoaldeko arrantxu-eremuetan. Gaur egun Leonis izena daraman fundazioak haren arrantxu-etxea eraberritu eta museo gisa zabaldu du eskualdeko ondarean interesatutako bisitarientzat.


1980ko Udako Olinpiar Jokoak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n1980ko Udako Olinpiar Jokoak Moskun ospatu ziren. Hau, Udako Olinpiar Jokoen XXII. edizioa izan zen. Hautagaitza, azken orduan aurkeztua izan zen, eta hautaketa irabazi zuen, aldeko 39 boto jasoz, Los Angelesenak, hurrengo Olinpiar Jokoak antolatuko zituenak, 20 bakarrik jaso zituen bitartean.\n1980ko uztailaren 19a - 1980ko abuztuaren 3a\nVladimir Milić (en)\nKirol proba olinpiko 203\nwrestling at the 1980 Summer Olympics../... 23+\nMoskuko Olinpiar Jokoak, olinpiar munduaren zatiketa negargarriagatik gogoratzen dira. 5217 kirolarik parte hartu zuten, 81 herrialde, 21 kirol eta 204 probatan ordezkatuz.\n1 Jokoen finantzaketa\n2 AEBen boikota\n5 Kirolari nabarmenak\nNazioarteko Batzorde Olinpikoak aurkeztutako gastu eta sarreren txostenaren arabera, Olinpiar Jokoen antolakuntza eta prestaketa gastuak, 862,7 milioi errublokoak izan ziren. Sarrerak, berriz, 744,8 milioikoak, honela, 117,9 milioi errubloko gabezia utziz. Baina, aditu batzuen arabera, historiako olinpiar jokorik errentagarrienetako batzuk izan ziren.\nJoko hauetan, eragin handia izan zuen une hartako egoera politikoak. Mosku, SESBeko hiriburua zen, munduko herrialderik handienarena, eta munduko potentzia handienetako bat, bai ekonomikoki, baita politiko eta militarki ere. Sozialismoa, kapitalismoaren aurkakoa zen, eta estatu sozialista eta kapitalistak, zenbait hamarkadaz elkarren lehian zebiltzan, Gerra Hotza zeritzonean.\nAEBek, sobietarren Afganistango parte hartzea (1979-1989) inbasio bat zela eta nazioarteko zuzenbidearen aurka zihoala argudiatuz, jokoetara ez joatea erabaki zuten, ospatu baino sei hilabete lehenago. Garai hartan AEBetako presidente zen Jimmy Carterrek, estatubatuar pasaportea kentzeaz mehatxatu zuen, jokoetara joaten saiatzen zen kirolari oro.\nErabaki honekin bat etorri ziren beste herrialde batzuk, bere aliatuetako batzuk ziren, Mendebaldeko Alemania, Kanada, Argentina, Japonia, Turkia edo Norvegia kasu. Estatu batuen aliatuak ziren estatu batzuk, Erresuma Batua eta Australia kasu, euren kirolariei utzi zien, jokoetan parte hartu ala ez parte hartzeko erabakia, nortzuk bandera olinpikopean parte hartu zuten. Txina ere, Sobietar Batasunaren etsaia zen, ez zen jokoetara joan. Ez joatea erabaki zuten 65 estatuetatik, Nazioarteko Batzorde Olinpikoak, 45 edo 50, estatubatuarren ekimenarekin zuten adostasunagatik izan zela uste du.\nOrotara, 80 herrialdek parte hartu zuten Jokoetan, herrialde parte-hartzaile kopururik txikiena, Melbourneko 1956ko Olinpiar Jokoetatik, baina honek ez zuen errekor ugari haustea eragotzi, are, aurreko Montrealeko Jokoetan baino errekor gehiago hautsi ziren.\nSobietar Batasuna 80 69 46 195\nAlemaniako Errepublika Demokratikoa 47 37 42 126\nErrumania 6 6 13 25\nFrantzia 6 5 3 14\nErresuma Batua 5 7 9 21\nMisha hartza izan zen joko hauetako maskota\nJokoen logotipoak, Moskuko Estatu Unibertsitatea gogorarazten du.\n1976ko Montrealeko Udako Olinpiar Jokoak Aro Modernoko Udako XXII. Olinpiar Jokoak\n1984ko Los Angeleseko Udako Olinpiar Jokoak


Bigarren Mundu Gerraz geroztik izandako emaitza txarrena bildu du Merkelen alderdiak atzoko bozetan | Mundua | Berria.info\nOsteguna, 2013ko maiatzak 23 - 06:19\nBigarren Mundu Gerraz geroztik izandako emaitza txarrena bildu du Merkelen alderdiak atzoko bozetan\nCDU alderdiak botoen %26,3 jaso ditu Ipar Renania-Westfalian. SPD Alderdi Sozialdemokratak irabazi ditu hauteskundeak, botoen %39,1 bilduta.\nBerria.info 2012-05-14 - 16:24:27\nAngela Merkel Alemaniako kantzillerraren alderdiak Bigarren Mundu Gerraz geroztik izandako emaitza txarrena jaso zuen atzo Ipar Renania-Westfalia landerreko bozetan. Orain dela bi urte, botoen %34,6 bildu zituen lander horretan, baina atzo %26,3ra jaitsi zen.\nHauteskundeak sozialdemokratek irabazi zituzten, SPDk, orain dela bi urteko bozetan baino lau puntu gehiagorekin, %39,1. Berdeek %11,3 jaso zituzten, eta liberalek (FDP), %8,6. Piraten Alderdiak botoen %7,8 ditu, eta, laugarrenez, lander bateko legebiltzarrean sartu da. Ezkerra alderdiak botoen %2,5 bildu ditu, eta landerreko legebiltzarrean zuen ordezkaritza galdu du.\nSPDko landerreko buru Hannelore Kraftek, emaitza horiekin, eroso gobernatu ahal izango du Berdeen babesarekin; izan ere, orain arte gutxiengoan gobernatu baitu. Aurrekontua onartzeko babesik lortzen ez zuelako aurreratu zituen bozak. CDUko hautagaiak, Norbert Rottgenek, dimisioa eman du.


Peñakulu - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPeñakulu Eskoriatzako Mendiola elizatean dagoen baserri bat da, 570 metro inguruko garaieran, Aranguren, Elorretako Haitza, Kurtzebarri eta inguruko beste mendi batzuetara joaten diren askok igarotzen dutena.\n2 Inguruko tokiak\n4 Inguruko paisaiak\nBaserri honen benetako izena, berez, Uriaga da.\nBaserri honetatik gertu, eskuinetara, pinudi bat zabaltzen da, mendiranzko bidearen ondoan dagoena.\nBaserri honen ingurura heltzeko biderik errazena, Mendiolako monumentuaren parean dagoen bidetik joatea da. Goraxeago, bidegurutze bat dago. Bide horietako bat, ezkerrera doa, bestea, berriz, eskuinera. Bi bide hauek, goraxeago bat egiten dute, baserria dagoen tokia baino gorago. Zuzenena, baina, bidegurutze hortan, ezkerrerantz doan bidea da. Gorantz jarraitu behar da denbora guztian. Azkenik, baserria bera, lautada labur baten amaieran dago. Askoz gorago aurkitzen diren mendietarantz jarraitu nahi duenak, baserri honen eskuinetara dagoen pinudia igaro behar du, egurrez eginiko pasabide estu batetatik.\nInguruko paisaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAipaturiko bidegurutze hortan, ezkerreko bidean gorantz joan ahala, ezkerretara, Urkuluko urtegia ikus daiteke, garbi-garbi.


Isuria odoluste bihur ez dadin | Gizartea | Berria\nKlima aldaketa. Adituen txostena\nIsuria odoluste bihur ez dadin\nIPCC Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldeak txosten bat argitaratu du. «Aldaketa azkarrak eta sakonak» eskatu dituzte, berotze globala 1,5 gradura mugatzeko\nEnergia ekoizteko planta bat, New York hirian (AEB). JUSTIN LANE / EFE\nAtzera-bueltarik ba ote dagoen. Hori izan du aztergai IPCC Nazio Batuen Erakundeko adituen taldeak klima aldaketari buruzko azken txostenean. Ondorio nagusia argia da: berotze globala itzuri ezina da —eta gero eta nabariagoa izanen da datozen urteetan—, baina badaude fenomeno horren ondorioak arintzeko moduak. Horretarako, ordea, ezinbestekoak izanen dira aldaketa «azkar eta sakonak», orain artekoak baino askoz ere «drastikoagoak».\nAtzo goizaldean aurkeztu zuten txostena, Itxeong hirian (Hego Korea) eginiko goi bileran.\nKlima aldaketari buruzko 2015eko Parisko Akordioaren helburuak betetzeko zer aukera dagoen aztertu dute IPCCko adituek. 2100. urterako lurrazaleko tenperatura orokorra 2 gradu ez igotzea jarri zuten gutxieneko helburu gisa goi bilera hartan, eta, ahal dela, 1,5 gradura ez iristea. Bigarren aukera hori da IPCCk hobetsi duena, klima aldaketaren ondorioak «nabarmen» arinduko dituela iritzita. Txostenak, baina, zalantzan jarri du helburu hori lortzeko beranduegi ez ote den. «Berotze globala 1,5 gradura mugatzea posible da kimikaren eta fisikaren legeak aintzat hartuta, baina, hori egiteko, inoiz ez bezalako aldaketa zorrotzak egin beharko dira mundu osoan. Ez da ezinezkoa, baina bai oso zaila», laburbildu zuen atzo IPCC taldeko ordezkari Jim Skeak.\nASKO FALTA DA TENPERATURA 1,5 GRADU IGOTZEKO?\nEz asko. Espero zen baino bizkorrago ari da igotzen tenperatura: berotegi gasen isurien eta energia ekoizpenaren eta kontsumoaren erritmoari eutsiz gero, lurrazaleko tenperaturak 2030. eta 2052. urteen artean gaindituko luke 1,5 graduen langa. Horrek esan nahi du hamabi urte eskasen buruan ezinezko bihurtuko dela Parisko Akordioan 2100. urterako jasota zegoen helburu nagusia. Are: gas isuriak eten eta CO2-a ezabatzeko neurriak hartzen ez badira, eta egungo kontsumo erritmoan jarraitzen bada, berotze globala 3 gradukoa izanen da XXI. mendearen bukaerarako. Horrek «ondorio katastrofikoak» izanen lituzke, IPCCko adituen arabera.\nEgiazki, dagoeneko nabari dira klima aldaketaren ondorioak. Beroketa globala neurtzeko, NBEko zientzialariek erreferentzia gisa hartu dute Lurraren industrializazioari ekin aurreko tenperatura: XIX. mendearen erdialdeko batezbestekoak, alegia. Eta, datu horrekin alderatuta, planetaren tenperatura gradu bat berotu dela ondorioztatu du IPCCk. Estatistikei erreparatuta, azpimarratu dute berotze hori bizkortu egin dela 1950eko hamarkadatik aurrera, petroleoaren eta gasaren ustiatzea orokortu izanaren ondorioz. Zehazki, 0,17 gradu hazi da batez besteko tenperatura hamarkadako. Gorabeherekin, baina berotze orokorra esponentziala eta jarraitua da. Etenik gabekoa.\nHorrez gainera, batez besteko tenperatura horien gainetik dauden tokietan bizi dira, dagoeneko, Lurreko biztanleen %25 inguru. Planetaren ipar partean eta latitude altuetan bereziki, urtean behin baino gehiagotan gainditzen dute 1,5 graduko muga.\nALDE HANDIA DAGO 1,5 ETA 2 GRADUKO IGOEREN ARTEAN?\nLehen begi kolpean, ez dirudi ondorio handirik izanen duenik berotze orokorra 2 gradura mugatzeko helburutik 1,5eko langara jaisteak, baina, IPCCko adituen arabera, badago aldea. Eta milioika pertsonari eraginen lioke helburu bat ala bestea ezartzeak.\nAlde batetik, itsasoaren maila 10 zentimetro igoko litzateke, batez besteko tenperatura 1,5etik 2 gradura haziz gero, eta horrek uholde bortitzak pairatzeko arriskuan jarriko lituzke 10 milioi pertsona gehiago. Horrez gainera, NBEko zientzialarien arabera, berotze globalak eragindako kalteak «larriagoak izanen lirateke osasunaren, lehengaien, elikagai segurtasunaren, ur emariaren, segurtasunaren eta hazkunde ekonomikoaren esparruetan».\nUholdeez gainera, bero sasoiak ugaritzeko arriskua ere handiagoa izanen litzateke; bero egun gehiago izanen lirateke tropikoetan; ur eskasia handituko litzateke —Europa hegoaldean eta Mediterraneo inguruan, batez ere—; lehorte sasoiak ugarituko lirateke hainbat lekutan; zikloi tropikalak bortitzagoak izanen lirateke...\nGroenlandiako eta Artikoko izotzaren galera ez da etengo tenperatura 1,5 edo 2 gradu igota ere, baina helburua 2 graduan mantentzeak kalteak «anplifikatu» eginen dituela uste dute zientzialariek: «Artikoan, izotzik gabeko udak hamar bider ugariagoak izanen dira Lurraren tenperatura 2 gradu haziz gero».\nBadira diferentzia gehiago ere: animalia eta landare espezieen galera geldiezina izan arren, kaltea handiagoa izanen da tenperatura igoera zenbat eta handiagoa izan: landareei, ornodunei eta zomorroei, guztiei eraginen die, eta, tenperatura 2 gradu igotzen bada, espezieak galtzeko arriskua %50 handiagoa izanen da. Itsaspeko koralak ere erritmo bizian ari dira galtzen, baina hondamendia zertxobait mantsotzeko aukera azpimarratu du IPCCk: «Beroketa globala 1,5 gradura mugatuta, koralen %70-90 desagertuko dira; 2 graduko igoerarekin, ordea, ez da arrastorik ere geldituko».\nETA HORREK NOLA ERAGINEN DIE GIZAKIEI?\nBerotze globalak ez die eraginen ingurugiroari eta ekosistemei soilik. Baita mundu osoko gizarteei ere. Ekoizpen eta kontsumo moduei ere bai, nekazaritzaren eta abeltzaintzaren sektorean batez ere.\nPobretuta edo baztertuta bizi direnek hartuko dute kolperik latzena, eta, horiekin batera, baita irla txikietan edota nekazaritza jardueren menpe bizi direnek ere. Klimari eta eguraldiari lotutako hondamendiei lotutako giza desplazamenduak %90 ugarituko dira XXI. mendean, azken hamabost urteko datuekin alderatuta, eta malariaren eta dengearen gisako infekzio gaixotasunak zabaltzeko arriskua «era esponentzialean» handituko da.\nZER PROPOSATZEN DUTE?\n«Badugu albiste on bat: berotze globala 1,5 gradura mugatzeko beharrezkoak diren neurrietako batzuk abian dira jada mundu osoan. Arazoa da gobernuak mantsoegi doazela, eta prozesua bizkortu beharko dutela, nola edo hala». Horrela laburbildu du auzia IPCC taldeko ordezkari Valerie Masson-Delmottek. «Gehiago egin behar da, eta azkarrago, beranduegi izan baino lehen».\nKlima aldaketari aurre egiteko neurriek «zorrotzak, drastikoak eta berehalakoak» izan beharko dutela ondorioztatu dute zientzialariek. CO2 isuriak, esate baterako, erdira murriztu beharko lirateke 2030erako, eta XXI. mendearen erdialderako, berriz, zerotik hurbil egon beharko lukete. «Energia sistemen, sistema urbanoen eta lurralde antolaketaren trantsizio azkar eta zorrotza» beharko dela azpimarratu du IPCCk.\nEnergia trantsizioa ere giltzarri izanen da datozen hamarkadetan, NBEko adituen arabera. Energia kontsumo handiko industrian eta garraio sistemetan «erroko aldaketak» egin beharko direla uste dute, «gaur egun berotegi gas asko isurtzen baitute». Bestalde, txostenak propio aipatzen ditu zero zabor politikak eta ekonomia zirkularra, jarraitu beharreko adibide gisa.\nErregai fosilen murrizketari dagokionez, helburu argiak ezarri ditu IPCCk. Besteak beste, aipatzen du elektrizitatea sortzeko ikatza erabiltzeari utzi beharko litzaiokeela 2050eko hamarkadan. Urte horretan, mundu osoan ekoitzitako elektrizitatearen %70-85ek berriztagarria izan beharko luke. Energia nuklearra ere aipatzen dute adituek, baina kopuru zehatzik eta kuotarik ezarri gabe. Energiaren sektoreko helburuak bete ahal izateko, Nazio Batuen Erakundeko kideek 900.000 milioi dolarreko inbertsioa (783.563 milioi euro) egin beharko dutela kalkulatu dute.\nZER DIOTE GOBERNUEK?\nNBEko kide diren estatuetako gobernuen artean ez dago adostasunik. Teorian, bat datoz gas isuriak murrizteko eta energia-kontsumo ereduak aldatzeko helburuekin, baina, orain arte, ika-mikak azaleratu dira neurri zehatzak bozkatzeko garaian. IPCCren txostena egitea ere eztabaidagai izan zen, 2015eko Parisko Akordioaren ostean. Katowicen (Polonia) heldu den abenduan egitekoa den klimari buruzko goi bileran aztertuko dute auzia. Hori heldu baino lehen, ordea, klima aldaketa mintzagai izanen dute Europako Batasuneko Ingurumen ministroek, bilkura eginen baitute gaur Bruselan, autogintza industriako ordezkariekin. 2030etik aurrera ezarriko dituzten CO2 murrizketez eztabaidatuko dute. Eta han ere, zatiketa: murrizketa apala eskatu du Alemaniak. Frantziak, berriz, «ausartagoa».


Mankomunitateak Aralarren azienda murrizteko duen helburua salatu nahi dute - Tolosaldea - Tolosaldeko ataria\nMankomunitateak Aralarren azienda murrizteko duen helburua salatu nahi dute\nTolosaldeko Ataria 2021-02-01 16:56\nAzken egunetan abeltzainek Enirio-Aralar Mankomunitatearen izenean jaso duten gutunak "ezinegona" sortu du, eta Aralarko Baserritarren Elkarteak eta ENHE eta Enba sindikatuek bilera deitu dute biharko; Enirio-Aralar Mankomunitateko udal ordezkariak eta foru aldundia gonbidatu dituzte bertara.\nAralarko Baserritarren Elkartea, eta EHNE eta Enba nekazari sindikatuek beraien «desadostasuna eta haserrea» azaldu dituzte, azken egunetan abeltzainek Enirio-Aralar Mankomunitatearen izenean jaso duten gutunaren harira: «Arrazoi ezberdinak tarteko, beren helburua azienda murriztea dute».\nEnirio-Aralar Mankomunitateak beren ordenantzak berritzeko beharra mahaigainean jarri eta elkarlanerako deia egin zuela adierazi dute hiru eragileek, baina «abeltzainen ordezkariekin hitz egin gabe, aziendak murrizteko eskatuz bidali ditu eskutitzak», salatu dute.\nGutunak sortutako "ezinegona" dela eta, hiru eragileek batzarra deitu dute biharko, eta bertara joateko gonbita egin diete Enirio-Aralar Mankomunitateko udal ordezkariei eta baita Gipuzkoako Foru Aldundiko ordezkariei ere. Zaldibian dagoen Goizane zentroan elkartuko dira, 15:00etan.\nAzienda murrizteko beharra justifikatuko lukeen «balizko gainkarga ziurtatzen duen txosten teknikorik» ez dagoela esan dute, eta «ezta eskutitzak nori bidali justifikatuko duen txosten teknikorik ere». Abeltzainen ordezkarien ustez, eskutitzak bidaltzeko erabakia «bidegabekeria eta arbitrariotasunaren eredu ezin hobeak» dira.\nEH Bilduk «emandako hitza jan du»\nAralarko Baserritarren Elkartea eta EHNE eta Enba nekazari sindikatuek «mankomunitatean udaletxeen gehiengoa sostengatzen duen EH Bildu alderdi politikoaren jokabidea salatu nahi dugu», esan dute. 2019an mahai gainean jarri zuen helburuarekin jarraitzen duela EH Bilduk adierazi dute, hau da, mankomunitateko mendian dauden abelburu kopurua murriztearekin.\nGainera, EH Bilduk «abeltzainoi emandako hitza jan egin du» salatu dute, eta «zakarrontzira bota beharreko planak berreskuratu ditu», azpimarratu dute. Beste behin, «abelburuak murrizteko helburua jarri du bere lehentasunen artean, eta horren harira ulertzen dira egunotan jasotako eskutitzak».


OTSAILAK 22 // SKABIDEAN\nSkabidean ska, reggae eta rocksteady talde iruindarra da. Talde gazte honek 2016an grabaturiko maketa bat, 2017an grabaturiko izen bereko lehenengo diska bat eta 2018an grabaturiko bigarren bat (Bideak Darrai) ditu. Hirugarren diska 2020ko otsailean argitaratuko du taldeak. 2019an taldeak Skabidean & The Blackbirds izenpean eskaini zituen kontzertu guztiak, izan ere 3 emakumezko abeslari berrirekin indartu zen behin-behineko 11ko egitura. 2020rako, ordea, taldeak hiru abeslariak behin betiko barneratu eta jatorrizko Skabidean izena berreskuratuko du, egitura berrindarturik. Ezin duzu galdu!\nPirat’s Sound Sistema Kataluniako reggae, raga eta dancehall estiloko sound systema garrantzitsuenetarikoa da: 20 urteko ibilbidea, 4 disks, 700 kontzertu inguru. Bere azken lanaren ondoren (“Remena” 2018) bere azken single-a (Octubre) aurkeztu dute 2019an.\nBAIZERA! Iruñerrian finkatuta dagoen Funky-Ska helburu duen musika taldea da. Duela urte batzuk beste izen eta estilo baten gainean elkartuta eta kontzertu asko eman ondoren, taldekideek aldaketa bat beharrezkoa zelaz ohartu ondoren, reflexio denbora bat hartu eta BAIZERA! sortu zuten, 2018an hain zuzen. 2019ko apirilean beraien lehendabiziko diska “Azkenik Lehena” grabatu zuten, eta ordutik kontzertuak ematen ari dira. “Azkenik Lehena” diskoak hainbat musika estilo hartzen dituen bilduma bat da, baina pixkanaka estilo propio baten bila bideratzen ari dira. Duela urte batzuk lagunarte gisako taldea zenak, formalizatzea eta haien estiloarengatik apostua egitea erabaki du, beharbada zonaldean hain entzunda ez dagoen musika estilo bat eginez.


Irailaren 20an amaituko da Emakumeen Etxeko jardueretan izena emateko epea : Irutxuloko Hitza\nUdako oporraldiaren ostean, Emakumeen Etxea zabalik da berriz ohiko ordutegiarekin: 10:00etatik 21:00etara. Halaber, urritik abendura bitarteko jarduera eta ikastaroen programa prest dute Emakumeen Etxekoek, eta horietan izena emateko epea zabalik da; irailaren 20an amaituko da. Hala ere, betetzen ez diren ikastaroen izen emate epea, ikastaroa hasi arte luzatuko dela azaldu dute.\nIzen ematea Internet bidez egin beharko da honako web orrialdeetan: www.donostiakoemakumeenetxea.com eta www.donostia.eus/berdintasuna. Norbaitek izena emateko laguntza beharko balu, Emakumeen Etxera joan eta han egiteko aukera dagoela jakinarazi dute. Ikastaro eta zerbitzu guztiak doakoak dira, eta pertsona bakoitzak gehienez hiru ikastarotan eman ahal izango du izena.\nEmakumeen Etxeak eskaintzen dituen jarduerak hiru multzotan daude banatuta: Elkarguneak, Matrakaguneak eta Formakuntzarako guneak. Elkarguneak ikasturte osoan zehar elkartzen diren taldeak dira, eta gehienak irekiak mantentzen dira parte hartzaile berrientzat. Bestalde, Matrakaguneak irailean irekitzen dituzte, eta batzuetan, toki libreak geldituz gero, urtarrilean ere bai; horietan ikasturte osoko lanketa feminista bat egiten da eta Emakumeen Etxetik kanpoko proiekzioa duen talde bat sortzen da.\nAzkenik, Formakuntzarako guneak, gai zehatzak lantzeko gune trinkoak dira, non diskurtsoak sortzen dituzten eta elkar hartzen duten parte hartzaileek, formakuntzen bitartez elkar ahalduntzeko xedearekin.\nHonako estekan ikusi daitezke urritik abendura bitarteko jarduera guztiak.


Nuarbeko sokari tiraka - Azkoitia - Maxixatzen.eus\nNuarbeko sokari tiraka\nMaxixatzen.eus 2019-06-09 09:22\nJoxin Etxezarreta, Aitor Azkoitia eta Jose Luis Garate, Nuarbeko tiratzaile ohiak.\nLaxaro Azkunek 'Nuarbe, 29 urteko soka' liburua idatzi berri du, eta, aitzakia hori baliatuta, Nuarbe Sokatira Taldeko hiru tiratzailerekin bildu da Maxixatzen: Joxin Etxezarreta Olaizola Azkoitiko bizilaguna (Nuarbe, 1960), Jose Luis Garate Arrieta (Azkoitia, 1966) eta Aitor Azkoitia Alberdi (Azkoitia, 1971). Atzera begiratu, eta gehien maite duten kirola nola bizi izan zuten kontatu digute pasioz.\n1977tik 2005era hamaika garaipen irabazitakoa da Nuarbe Sokatira Taldea, mundu mailako talde erreferente bihurtzeraino. Azpeitiko Nuarbe auzoan jolas moduan hasi zen gazte kuadrilla batetik abiatu zen dena. Gazte horietako bat zen Joxin Etxezarreta: Nuarberen lehen taldean hasi zen, eta Getxoko Munduko Txapelketaren ondoren utzi zuen, 1991n. Jose Luis Garate 1992an hasi zen eta 2002an utzi zuen, eta Aitor Azkoitia 1996tik 1999ra aritu zen.\nNuarbe auzoan, hasiera hartan, gazte kuadrilla bat zegoen antzeko adinekoa, eta herri kiroletan ibiltzen ziren harri jasotzen nahiz aizkoran. Handik bueltan lagun talde bat elkartu, eta sokatiran egingo zutela esanez hasi ziren. Auzoan, jolasean bezala, zortzi laguneko taldea osatu eta sokatiran hasi ziren. «Horrek du meritua, horrelako auzo txiki batean hain lagun gutxi elkartuta denok asmo berak izatea. Jolas batetik hainbesterainoko lorpenak eskuratu izana sekulakoa da», dio Etxezarretak. Nuarbe hastearekin batera, hainbat auzo eta herri txikitan sortu ziren sokatirako taldeak.\n«Nuarberen gakoa izan da jartzen zitzaizkion oztopoetara egokitzeko zuen gaitasuna»\nSokatirako txapelketak existitzen ziren ordurako. Hemengoak ezagutzen zituztenez, kanpora joatea erabaki zuten besteek nola tiratzen zuten ikusteko. Hasieran, ez zieten uzten kanpoan jokatzen nuarbetarrei, ez zituztelako betetzen zenbait baldintza: oinetakoak, pisua… Ingelesak izan ziren lehen aldiz sokatiran egiteko neurriak arautu zituztenak. Izan ere, hasieran, frontoietako zoru gainean eta hormigoizko plazetan tiratzen zen, abarkak jantzita.\nGerora, kategoria ezberdinetan lehiatzen hasi ziren; beti zortzi laguneko taldeak osatuz, baina pisuaren arabera sailkatuta. Hor egon zen arazoa: zortzi lagun kategoria baterako oso onak izan arren, agian beste kategoria batean ez ziren arautegian sartzen. Izan ere, orduan uste zen zenbat eta kilo gehiagoko gizona izan orduan eta gehiago tiratuko zuela. Baina kanpoko esperientzia horrek erakutsi zien kategoriak zeudela eta agian eusteko indar handiagoa eta erresistentzia hobea zuela fisikoki prestatuta zegoen batek, kilo gutxiago izan arren. 20-21 kidek osatu zuten Nuarbe urterik jendetsuenetan. Izan ere, taldea zortzirekin osatu arren, mailaren arabera pisu ezberdineko jendea behar izaten zen.\nBehar berrietara egokitzen\nHorrela, pixkanaka profesionalizatzen joan ziren: abarkak utzi eta zapata berezi batzuk egin zituzten. Bakoitzak bere zapatak erosi zituen, eta bi zapatagileren artean, larru berezi bat eta azpiko txapa erantsita, bota bereziak egin zizkieten sokatiran egiteko. Nuarbeko museoan daude bota horiek oraindik ikusgai. Gerora, suitzarrei bota onak ikusi zizkieten, «kategorikoak». Orduan, bakoitzak bere poltsikotik botak erosi zituen, entrenamenduetan eta txapelketetan tiratzeko. «Gerrirako babesak ere gerora ipini genituen; hasieran, azala dena urratua izaten genuen. Entrenatzailea zapatagilea eta gehiago zen, eta zortea izan genuen hainbat ideia ematen zizkigulako hark. Tela bakeroarekin, gogorra delako, buzo moduko bat egin genuen, eta gero hari larru zati bat erantsi genion gerri parean; hori dena bakoitzak bere etxean», azaldu du Garatek. «Nuarberen gakoa izan da jartzen zitzaizkion oztopoetara egokitzeko zuen gaitasuna; beti ikasten», diote.\n1996. urterako, taldeak bazuen nolabaiteko izena, eta Nuarbeko taldekide izan nahi zuten gazte asko hurbiltzen ziren. Inori ez zitzaion aterik ixten: guztiei baiezkoa ematen zitzaien, gutxienez probatzeko. Dirurik ez zen irabazten Nuarben, zaletasun hutsa zen dena. Bidaiak ere bigarren urtetik aurrera ordaintzen ziren; bestela, dena bakoitzaren poltsikotik.\nTaldearen lorpenik handiena nazio mailan 560 kilotan lortutakoa dela uste dute: «Beste selekzioek egin gabeko marka egin zuen Nuarbek: zortzi urtez jarraian irabazi zituen Munduko eta Europako Txapelketak, 1991tik 1998ra, txandaka. Maila internazionalean txapelketa guztiak irabazi zituen urte horietan Nuarbek. Klub mailan, berriz, emaitzak beti nahiko onak izaten ziren. Euskadiko Txapelketan parte hartzen genuen pisu denetan irabazten genuen», diote. «Ez genuen berehala imajinatzen hasiera haietan maila horretara iritsiko ginenik. Pixkanaka berotzen joan zen dena. Gerora, irabaztera ateratzen ginen ia», dio Etxezarretak. «Formula topatuta zegoen irabazten hasi ginenean», gaineratu du Garatek. Ez dute uste emaitza horiek beste inork gailenduko dituenik aurrerantzean ere.\nTaldeko giroa, bikaina\nUste osoa dute taldeak lortutako emaitzak lagunarteko giro onari esker izan zirela. «Horrek indartzen zuen taldea. Oso integratuta egoten ginen taldean. Kanpoko bidaietan ere egundoko giro ona izaten zen. Askotan, joandako lekuetan beste astebete luzatzen genuen egonaldia, geure poltsikotik ordainduta. Estatu Batuetara eta Hegoafrikara joandakoak gara, eta Europan ere hainbat lekutan izan ginen: Italia, Alemania, Gales, Eskozia, Suitza, Irlanda, Paris, Munich… Kanpoko giroa ezberdina izaten da; han egun osoko festa egoten da sokatiraren bueltan. Ez da hemen bezala; hemen, txapelketa bat dagoenean orduetako kontua izaten da», azaldu dute. «Mutrikuri irabaztea zen ametsa hasierako urteetan, hura baitzen onena orduan. Gerora, berriz, ingelesei eta suitzarrei: denbora asko egoten ginen haiei begira, nola irabazi pentsatzen». Urteak pasatu ahala, Nuarberen aurkari zuzena Gaztedi zen Euskal Herrian, eta mundu mailan, berriz, irlandarrak. «Egundoko gogorrak ziren», gaineratu dute.\nTxapelketak bukatutakoan, Nuarbe auzoan festa antolatzen zieten gertukoek. «Herri osoa egoten zen inplikatuta. Familiak alde guztietara etortzen ziren gurekin, babesa ematera. Kanpotik emaitzak etortzen zirenean ere ongietorri festa antolatzen ziguten. Denok Nuarben elkartzen ginen beti. Oso ondo uztartu ginen taldekideok, eta gaur egun ere harremana mantentzen dugu, urtean behingo jatorduak eginez gutxienez. Haserreak ere oso gutxi izaten ziren entrenamenduetan. Gainera, entrenamenduak ez genituen galdu nahi izaten inork. Elkarrekin hartutako konpromiso handia zegoen. Urte hasieran hitza ematen zuenak ez zuen kale egiten, begirasun txarrak ikusi behar izaten baitziren bestela [barrez]. Beti maila hobetzeko ilusioarekin lan egiten genuen. Lanagatik-edo ezin baginen entrenatu, poleak muntatu eta egunero entrenatzen jarraitzen genuen, ahal genuen lekuan. Aitzakiarik ez zen egoten, gaixotzen ez bazinen behintzat. Lanera joanez, sakrifizio handia eskatzen zuen sokatirarako entrenatzeak. Sokarekin hasi aurretik, gimnasioan ere asko entrenatzen ginen. Kirol zozoa zela esaten ziguten askok. Hori bakoitzak nola bizi duen da; guretzat, behintzat, eder askoa da sokatira!», diote.


Gora begira jarri nahian | Kirola | Berria\nGora begira jarri nahian\nAthleticek eta Realak San Mamesen jokatuko dute gaur. Ez batak ez besteak ez du sasoia nahi bezala hasi\nMugarri baten itxura du gaur gauean jokatuko den euskal derbiak. Orain arte egindakoak ahaztu, eta gorantz begira jartzeko asmoa dute Athleticek eta Realak. Horretarako aukera ezin hobea da San Mameseko neurketa. Oraingoz, bi taldeak ez dira espero bezala aritu, eta bistan da hori sailkapenean. Donostiarrak aurretik dira; 13. postuan daude, baina bilbotarrekin puntu baten aldea besterik ez dute. 15. dago Eduardo Berizzoren taldea. Alabaina, azken partidan emaitza hobea lortu zuten zuri-gorriek; Bartzelona ahalguztidunaren etxean puntu bat urratzea lortu zuten. Realak, berriz, galdu egin zuen Valentziaren aurka, Anoetan. Orain arteko bideari erreparatuta, partida lehiatua aurreikusten da.\nAste osoan kolokan izan dituen jokalariak jokatzeko moduan ditu Berizzok. Deialdian sartu ditu Iñigo Martinez eta Aritz Aduriz, eta ohiko hamaikakoarekin aritzeko moduan dira bilbotarrak. Bestelako egoeran dago Reala; jokalari asko min hartuta dauzka Asier Garitanok, eta lanak ditu deialdia osatzeko. Gaur emango du haren berri, eta ikusi beharko da harrobiko zenbat jokalariri deitzen dien. Lehen taldeko jokalarien araberakoa izango da hori.\nBi entrenatzaileek azaldu dute partida berezia dela gaurkoa. Berizzok hala esan du «Derbiak ezin dira alderatu ezerekin, oso garrantzitsuak baitira zaleentzat». Antzera hitz egin du Garitanok ere: «Derbi berezia da. Badakigu partidako une guztietan guztia emateko eskatuko digutela, eta itxura indartsua eta trinkoa emateko asmoarekin goaz». Halaber, Bergarako entrenatzaileak aitortu du berarentzat ere ezberdina izango dela Athleticen aurkako partida hau: «Leganesekin hiru aldiz egon naiz, baina Realarekin berezia eta polita izango da. Bizitza guztian oroituko dut».\nBerizzok eta Garitanok gertutik erreparatu diote aurkariaren ibilbideari. Prestatzaile argentinarrak zehaztu du Reala talde «arriskutsua» dela, eta txuri-urdinen erasoko jokalariengan arreta jartzearen garrantziaz mintzatu da: «Gol asko sartzen dituzten aurrelariak ditu. Haiei ondo eutsi behar zaie».Garitanok, berriz, azpimarratu du intentsitate handiko partida espero duela: «Athletic indartsua eta goian presio egiten duena izango da». Halere, bergararrak argi utzi du zein asmo duen taldeak: «Emaitza on baten bila goaz».