IDIAZABAL GAZTA Asteazkena, 2013ko martxoaren 27a Testuak: Janire Arrondo eta Eskeine Legorburu\nZailtasunak zailtasun, bidea egiten\ngoierriko hitza• 2013ko martxoaren 27a, asteazkena\n2 Idiazabal Gazta Teknika berriei esker, egungo artzantzak garai batekoarekin zerikusirik ez badu ere, arazo eta erronka berriak ere agertu zaizkie: salmenten beherakada eta pentsuen prezio igoerari aurre egin beharrean daude.\nSalmenta motelei aurre eginez\nurrari, naturari eta ohiturei lotutako ogibidea da artzainena. Baserria eta mendia dute bizitoki eta lantegi. Artzainak dira eta artzantzaren bueltan antolatzen dute euren bizitza. Euskal Herrian ofizio zaharra da eurena, XXI. mendean bizirik dirauena. Artzainen bizimodua batere samurra ez dela jakina den arren, aurrerapen teknologikoei esker asko aldatu da ogibidea. Lehen ez zituzten erosotasunak dituzte orain lanerako; nahiz eta aurre egin beharreko erronka berriak ere agertu zaizkien. Artzantza profesionalizaturiko lanbidea da gaur egun; formazioa jasotzen dute gazta egiteko eta ardiak zaintzeko, baina, baita bezeroengana iristeko moduak ikasteko ere, Internet tarteko. Eurena inoiz ez da diruz lepo aberasteko ofizioa izan, eta egungo krisia ez zaie batere onik egiten ari. Salmentak okorrorean jaitsi egin direla diote artzainek, eta kanpoko merkatuetara jotzea beharrezko izaten ari da. Oraingoz, ordea, aurre egiten ari dira egoerari Idiazabal gaztaren ekoizleak. Ardien lanak eta gazta egitea lan gutxi balitz bezala, eguna ikastetxeetako taldeen bisitak jasotzen, telefonoz eskariak hartzen eta etxera datozen bezeroak artatzen emanda ez dute denbora libre askorik Gabiriako Baztarrika baserrikoek. Asier Osinaldek eta Eli Elgarrestak daramate bertako ardura azken hamaika urtetan. «Apustu gogorra» izan zen baserriaren ardura hartzearena hasiera batean, baina, «gustura» ari dira orain behin eskua hartuta. Elgarrestaren amak, Amalia Jauregi artzainak, ardiak gutxitzeko asmoa agertu zuenean animatu ziren alaba eta suhia ustiategiaz arduratzera. «Hasiera zaila» izan zela dio Osinaldek; «ume txiki bat genuen eta tailerrean lau errelebotan lan egiten nuen, ezin nuen ez batarekin ez bestearekin ere». Lan merkatua egoera onean zegoen orduan, baina, Osinaldek utzi eta gutxira hasi ziren lan egiten zuen lantegian langileak kaleratzen. Salmentak motelduta Egungo egoera ekonomikoa delaeta, salmentak «moteldu» egin direla dio Osinaldek. «Denda eta harategietako salmentak asko jaitsi dira, baina, orain bezeroak etxera gehiago etortzen dira», dio berak. Handizkako merkataritzan aritzen direnenen bidez saldu beharrean, gabiriarrek zuzenean sal-\nArtaldea neguan Lazkaomendiko larreetan. IÑAKI GURRUTXAGA\ntzen dute gazta etxetik edo azoketan. «Dendetan saltzen den gazta ere guk eramaten dugu bertara», argitu du. Bere gaztak etxetik zuzenean saltzen ditu Eli Gorrotxategi artzainak ere. Hamasei urte daramatza berak ofizioan, Jose Mari Jauregi senarrarekin batera. Beasaindarra da Gorrotxategi eta lazkaotarra Jauregi, baina, Asparrenan (Araba) dute Lezea gaztandegia. Honela gogoratzen du Gorrotxategik hasiera: «Senarraren amaren baserrian ardiak zituzten eta berari beti gustatu izan zaio mundu hau; lantokiko lana utzi eta hona etortzeko apustua egin genuen. Aldaketa handia izan zen, gogorra. Fabrikak ematen zuen oreka utzi behar genuen eta guzti hori bi semerekin. Aldaketa sakona izan zen». Gaur egun, ordea, «oso pozik» dago besaindarra hartutako erabakiarekin. Lanpetuta dabil urte sasoi honetan gazta egiten. Urtarrilaren amaieran hasi zen aurtengo denboraldiko gazta egiten, eta apirilean hasiko da lehen aleak saltzen. «Momentuz ondo» doazela dio berak; «beti nabaritzen dira krisi kontu hauek, baina, guk iazko gazta guztiak ondo saldu genituen». Hala ere, Osinalderen iritzi berekoa da Gorrotxategi salmentak «moteldu» egin direla aipatzean. «Lehen jendea errazago etortzen zen, gazta osoak eramaten zituen. Orain askotan gazta erdiak eramaten dituzte, baina\nAsier Osinalde zumarragarra, Gabiriako Baztarrika baserriko artzaina. JANIRE ARRONDO\nsegidan etortzen dira gehiagoren bila. Ez diote erosteari utzi», ziurtatzen du. Gazta salmentei eutsi arren, arazoa gastuen igoeran dago artzainaren ustez. Gorrotxategiren hitzetan, «ardien janak asko igo dira eta tarte gutxiagorekin ari gara lan egiten». Prezioak, berriz, ezin dituztela igo dio; «egoera ona ez bada prezioak igota ez dugu ezer egiten».\nHirugarren saritua izan zen iaz Gorrotxategi Euskal Jaietan. ARKAITZ APALATEGI\nAzoken garrantzia Idiazabal, Legazpi eta batez ere Ordiziakoen gisako azokak garrantzitsuak dira artzainentzat. «Dinamika bat dago, hor irabazten duenak salmentak ziurtatuta\n2013ko martxoaren 27a, asteazkena• goierriko hitza\nIdiazabal Gazta 3 ditu pare bat urterako behintzat», dio Osinaldek. Baztarrika baserrikoek laugarren eta bosgarren postuak atera izan dituzte Ordizian eta Legazpin eta ondorengo salmentetan aldea nabarmena izaten dela diote. Ez da gauza bera gertatzen Euskal Herritik kanpoko azoketan eta txapelketetan lortutako sariekin. «Ez dute horrenbesteko ohiartzuna izaten hedabideetan, eta jendeak ez die horrenbeste garrantzia emtean», Osinalderen ustez. Lezeakoak ere horrelako txapelketak irabaztea «garrantzitsua» dela dio. «Artzainaren izena hor agertzean azkenean jendeak ezagutu egiten zaitu, presentzia izaten laguntzen du», dio. Gorrotxategik hirugarren saria lortu zuen iazko Ordiziako Euskal Jaietan, eta lehenbizikoa duela bi urte. Gazten arteko lehia Asier Osinalde Idiazabal gaztak beste hainbat produkturekin duen lehiak arduratzen du. Kanpotik ekarritako gaztak oso merke saltzeak kalte egiten diete. «Produktu merkeekin ezin gara lehiatu, horiek saltzen dira jendeak premia duelako».\nOrain jendeak gaztak erdika erosten ditu maiz, baina segidan etortzen dira gehiagoren bila» «Lehengo artzainek lehengo arazoak zituzten, orain espezializatu egin gara» ELI GORROTXATEGI Artzaina\n«Askori gazta garestia iruditzen bazaio, jakin dezala duen prezioa laguntza eta guzti duela» «Guk ez daukagu ekologikoaren zigilua, baina, beste muturrean ere ez gaude» ASIER OSINALDE Artzaina\nBestalde, ekologikoaren zigiluarekin saltzen diren produktuekin ere lehian aurkitzen dira. «Guk ez daukagu ekologikoaren zigilurik, baina, horrek ez du esan nahi beste muturrean gaudenik», dio berak. Gaztaren ekoizte prozesua era «natural» eta «garbian» egiten dutela dio Osinaldek. Artzainak azaldutakoaren abera, gazta era tradizionalean egin arren, ez dute pentsu transgenikorik erabiltzen eta ardiekin ere ez dute botikarik «apenas» erabiltzen. «Apenas da, ardi batek zauri handia badu edo erditzean edozer gertatu delako beharrezko denean», dio Gabiriako artzainak. Idiazabal gazta «osasuntsua da erabat» eta bere hitzetan «ezin zaigu kanpotik ekarritako edo-\nzein produkturekin zaku berean sartu». Iritzi berekoa da Eli Gorrotxategi ere: «Ni ekologikoaren alde nago, nahiz eta gu hor sartuta ez egon. Saiatzen gara prozesua gero eta garbiagoa izaten, naturalki egiten gauzak. Bai ardiei ematen diegun bazka, gure belardiak zaintzeko modua... naturalki egiten dugu», ziurtatzen du Gorrotxategik. Bere hitzetan «ezberdina da ekologikoa izatea edo Idiazabal gazta izatea, momentu honetan zigilu ezberdina dute, baina ez dira kontrakoak». Erakundeen laguntza Erakundeetatik jasotako diru laguntzei esker gaztaren azken salneurria zertxobait jaitsi ahal izaten dute artzainek. Gabiriakoak argi du diru laguntzarik gabe kiloa 2 edo 3 euro garestiago saldu beharko litztekeela: «Askori orain gazta garesti ordaintzen dela iruditzen bazaio, jakin dezala gaztak duen prezioa laguntza eta guzti duela, bestela garestiagoa izango litzatekeela». Hala ere, erakundeen aldetik diru laguntzekin batera eskakizunak ere «handiak» izaten dira artzainentzat, maiz jasanezinak egin arte. Kalitate eta garbiketa arau zorrotzak jarraitu behar izaten dituzte, ustiategiak antolatzeko eran eta gaztaren ekoizpen prozesuan arau ugari dituzte. «Lehengo artzantzak ez du oraingoarekin zerikusirik», Gorrotxategiren ustez. «Lehengo artzainek lehengo arazoak zituzten; orain espezializatu egin behar gara», dio berak. Horretarako, formazio tailer ugari egiten dituzte Artzai Gazta elkartearen bidez eta asistentzia teknikoetara jo behar izaten dute sarri. «Gure gazta esne gordinarekin egiten da, esnea beti ezberdina dago. Zuzentzeko eta esne horrekin nola lan egin behar den azaltzeko asistentzia teknikoak asko laguntzen digu», dio Gorrotxategik. «Bagara eta izango dira» Luze eta zabal hitz egiten da artzantzaren geroaz, gero eta gutxiago ote diren ofizioari eusten diotenak edo amaitzear ote dagoen. Kontuak kontu, gutxinaka bada ere, badira ofizioari heltzen dioten gazteak. Asier Osinaldek animatzen ditu ondorengoak familian dagoeneko tradizio duten lanbidearekin jarraitzera. Gorrotxategiren kasuan, bi seme ditu eta zaharrenak dagoeneko egin du artzantzarekin jarraitzeko hautua. «Arkaute Nekazaritza Eskolan eta Arantzazuko Artzai Eskolan egin zituen ikasketak seme zaharrenak, eta gazteenak ere nekazal ingenieritza ikasia du. Badirudi jarraipena ziurtatua dagoela». Orokorrean artzantzaren geroaz zer izango den esatea «zaila» dela dio beasaindarrak. «Lehen artzainak zeuden, orain bagaude eta aurrera ere izango dira, ziur izango direla».\nPablo Urrizelki q Legorretako artzaina Pilotalekuak atzean utzi eta artzantzan buru-belarri ari da lanean Pablo Urrizelki. Gazta egiten dabil egunotan Legorretako gaztandegian, baina, hilabete bada gazta berria salgai duela.\n«Naturarekin harreman estua daukat, eta gustuko lanbidea da hau niretzat» 2010ean jokatu zuen azken pelota partida Pablo Urrizelkik (Lizarra, 1985) Logroñoko Adarraga pilotalekuan, bost urte profesional gisa eman ondoren. Lesioa zuen eskuin eskuan. Mina zuen. Hainbat hilabete igaro zituen behar bezala entrenatu ezinik eta, azkenean, urte horretako urrian ebakuntza egin zioten. Birgaitze saio ugari egin zituen, baina, ez zen jokatzeko moduan errekuperatu. Orain, bi urte daramatza Legorretako Olalde baserrian Aitor Esnaolaren artegiaz eta gaztandegiaz arduratzen. Hasiberria da ofizioan, baina «gustuko» duela dio; «gogoa eta lana badago, eta bizimodua ateratzeko modua ere badago». Nola egin zenuen pilotari izatetik artzantzara saltoa? Profesionaletan nengoen, baina, eskuan nuen lesioagatik urte eta erdi neraman ezin jokatuta. Etxarri-Aranatzen bizi ginen neskalaguna eta biok, eta bertan hasi nintzen ardiekin eta ahuntzekin. Gutxi batzuekin hasi nintzen, baina gero artaldea osatu nuen eta udan Urbasara igotzen hasi nintzen. Artzantza mundua gustatzen hasi zitzaidan. Eskuko ebakuntza oso ondo atera ez zela-eta ezin nuen pilotan jarraitu. Orduan sortu zitzaizun Legorretara joateko aukera?\nOlalden artzain hasteko aukera nuen eta hala hasi nintzen. Aurtengo negua bigarren kanpaina izan da eta udan hirugarren aldiz igoko naiz mendira ardiekin. Bostpasei urte neramatzan ardiekin aurretik, baina, artalde txikia zen eta gaztarik ez nuen egiten. Berrogeita hamar edo hirurogei ardi nituen, gehienbat larreak garbitzearrean eta udan Urbasara igotzearren. Orain ia 400 buruko artaldea daukagu. Eta artzainak ardi bakoitza ezagutzen omen du... Nik uste uda bat baino gehiago beharko dudala guztiak ezagutzeko. Hasi berria naiz eta bat batean asko izan dira. Zeintzuk dira ofizio honen alde onak? Alde ona da, batetik, gustuko nuen lanbidean nagoela; orduan, beti gustura nago. Animaliekin eta naturarekin, mendiarekin harreman zuzena eta estua daukat. Beste lanbideetan baino ordu gehiago sartu behar dira, animaliek edo lanak berak jartzen dute erritmoa. Nahiz eta lan ordu asko izan, errutina eta ordutegia oso eramangarriak dira. Eta alde txarrik ba al du? Alde txarra da egunero egon behar dugula lanean. Orain udaberria eta eguraldi onak datozela, egunero aritu behar dugu neguan\nbezala. Igandea izan, Urteberri eguna, aitaren urtebetetzea... hemen ez dago oporrik. Hasi berria zaren arren, nola ikusten duzu artzantzaren egoera? Krisi orokorrak asko eragin digu artzainoi. Gehienbat ardientzako pentsuen prezio igoera ari zaigu kalte egiten. Asko igo dira ardientzako elikagaien salneurriak eta gure produktuenak ez. Bestalde, jendeari ere kostatzen ari zaio gazta erostea, nahiz eta alde honetatik, ez gauden kexatzeko moduan. Lehen gazta ale osoa eramaten zuenak orain erdia eramaten du. Egia da gaztaren salneurria zertxobait igo dela, baina arkumea, ardi zaharrak eta artzainak dituen beste generoak, arkumea, esaterako, jaitsi egin da salneurriz. Lehengaia garestitu zaigu eta gure generoagatik ez da balio duena ordaintzen. Eta gerora begira, nola ikusten duzu sektorearen etorkizuna? Gazte batentzat eta hasiberri batentzat zaila ikusten dut, egin beharreko inbertsioa diru asko delako. Guk zortea izan dugu Olalden ia artegia martxan zegoelako, guk jarraipena eman diogu. Salmentak ondo joanez gero eta artalde batekin aritzeko gogoa eta lana edukiz gero, bizimodua ateratzeko modua ere badago.\n4 Idiazabal Gazta Publierreportajea Idiazabal gazta nazioarteko merkatuetan zabaldu asmoz dabil lanean Artzai-Gazta elkartea. Artzainei aholkularitza teknikoa eta prestakuntza ere ematen die.\nArtzainen babeserako, Artzai-Gazta\nartzainek artzainentzat sorturiko elkartea da Artzai-Gazta. Hain justu ere, 80ko hamarkada erdialdean jaio zen, artzainei laguntza eman eta latxa ardien esne gordinez egindako gaztaren kalitatea hobetzeko asmoz. Gaur egun, Araba, Gipuzkoa, Bizkaia eta Nafarroako 112 artzain eta gaztagilek osatzen dute elkartea. Guztiak Idiazabal Jatorri Izendapenaren ingurukoak dira. Gaztaren salmenta indartu eta haren nortasunaren alde ari dira lanean. Iazko ekainetik elkarteko lehendakari lanetan dabil Pablo Basterra artzain arabarra. Elkartearen sorrera lehen lerroan bizi izan ez bazuen ere, «behar askok bultzatuta» sortu zela ziurtatzen du berak. Hiru dira egiteko nagusiak: bazkideei aholkularitza teknikoa eta prestakuntza ematea; artzai gazta sustatzea, gaztak saldu eta erostea; eta bazkideen Idiazabal gazta merkaturatzea. Urtean behin behintzat, gaztandegi guztietan Artzai-Gaztako teknikoen bisita izaten dute; eta eskatzen duten guztietarako laguntza ere badute. Basterrak dioenez «bakoitzak bere eran egiten du lan, bere sekretuekin, eta teknikoki ere emaitzak ezberdinak dira». Hala ere, bete beharreko osasun baldintzetara egokitzeko laguntza teknikoa beharrezkoa izan zen. «Egunero ekoizpen prozesuan datuak jasotzen ditugu eta kalitate eta osasunaren kontu hori gaindituta dugu, guztiz betetzen dugu», dio Basterrak.\nArtzainak formatzea ArtzaiGaztaren helbururik garrantzitsuenen artean dago. Hala, urtero hainbat jarduera antoaltzen dituzte «gaztagileen gabeziei eta beharrei erantzute aldera». Instalazioen garbiketa, makinen erabilera eta mantenua, gazta ekologikoa, daztatze metodologia, salmenta teknikak edo lan arriskuen prebentzioa dira landu izan dituzten gaietako batzuk. Salmenta sustatuz Euskal Herritar bakoitzeko Idiazabal gazta bat egiten da urtean. Hasiera batean neurri polita dirudien arren, ezin salduta ibiltzen direla dio Artzai-Gaztako lehendakariak. Idiazabal gazta goi mailako sukaldariek jaki preziatutzat dute, eta munduko lehiaketetan ere errekonozimendu nabarmena du. «Baina, ez dugu kontsumitzen —dio Basterrak—, zerbait gaizki egiten ari gara». Artzainek euren aleak zuzenean saldu nahi arren, denbora asko eskatzen die azokaz azoka ibiltzeak. Hala, askotan, elkartea arduratzen da artzainen gaztak hara eta hona eramateaz. Lehiaketa, dastatze, azoka eta aurkezpen ugaritan artzen dute parte, baita antolatu ere Idiazabalgo Jatorri Deituraren Kontseilu Arautzailearekin elkarlanean. Kanpoko merkatuetara begira Duela lauzpabost urte hasi ziren Artzai-Gazta elkartean salmentak indartu nahian. Talde berri bat osatu zuten lan horretarako. «Garrantzitsua da teknikoki ho-\nArtzai-Gaztaren irudiarekin gazta kaxak. HITZA\n112 pArtzain eta gaztagile. ArtzaiGazta elkartea osatzen duten artzai eta gaztagile kopurua.\nbetzen joatea eta laguntza ematea artzainari esne on bat lortu eta gazta egiteko. Behin kalitatezko produktua izanda, Artza-Gazta hasi zen azoketara artzainen gazta eramaten», azaldu du Basterrak.\nEuskal Herrian salmenta «kostata» egiten ari dela-eta, gazta nazioarteko merkatuetara eramateko ahalegina egiten ari dira Artzai-Gazta elkartekoak. Kanpoan saltzea «oso zaila» dela jakitun badira ere, ahalegin hori egiten ari dira sektorearen geroa bermatu asmoz. «Merkatuak osatuta daude, hor sartzeko ordaindu egin behar dugu eta zenbat salduko dugu?», galdetzen du. Kanpora begira jarri arren, Artzai-Gaztak ez dio utzi Euskal Herrian gazta sustatzeari. Idiazabalen bertan Gaztaren Interpretazio Zentroa dute. Idiazabal herriari eta Goierriri buruzko in-\nformazioa jasotzeaz gain, bisita gidatuak antolatzen dituzte herriko artzandegietara. Artzantza gertutik ezagutzeko, hainbat ibilbide dituzte. Tartean Mendiko Ibilbidea, Berastegitik Arantzazura doana, Goierrin barrena. Legazpiko Erraizabal eta Makatza baserriak, Gabiriako Baztarrika eta Olaberriako Aizpea ere ezagutu daitezke.\nInformazio gehiago nahi izanez gero, bisitatu webgune hau: www.artzai-gazta.net\n2013ko martxoaren 27a, asteazkenaâ€˘ goierriko hitza\nPublizitatea Idiazabal Gazta 5\ngoierriko hitzaâ€˘ 2013ko martxoaren 27a, asteazkena\n6 Idiazabal Gazta Festak\nOrdiziatik Idiazabalera, gazta festaz festa ibiliko da Ordiziako Artzain Egunarekin emango zaio hasiera aurtengo gaztaren denboraldi berriari. Datorren asteazkenean da. 2000 ardik baino gehiagok zeharkatuko dute herria goiko larretara bidea irudikatuz. Abenduan hasi ohi dira artzainak eskuz zein makinaz gazta egiten. Ondoren, hiru hilabete behar ditu ontzen, gutxienez, sukar edo infekzioak ekiditeko. Ordizian apirilaren 3an egingo den Artzain Egunean emango zaio hasiera gazta berriaren denboraldiari. 1995ean egin zen lehenengoz gazta jaio berriari ongietorria emateko festa, Idiazabal gazta sustatzeko eta indartzeko asmoz. Komunikabideetan ohiartzun nabarmena duen azoka da Ordiziakoa. Aurten, Ana LarraĂąagak, FITUR Nazioarteko Turismo Azokako zuzendariak, ebakiko du gazta berria denboraldiari hasiera emanez, eta omendu berezia Nestor Basterretxea artista izango da. Bestalde, erregulartasunkalitate sariak Joseba Intsaustik (Ordizia) eta SAT Gorramendi Gaztandegiak (Arizkun, Nafarroa) jasoko dituzte. Goizean goiz ekingo zaio festa egunari. Plaza Nagusian ez dira faltako, asteazkenero bezala, euren produktuak saltzen dituzten baserritarrak. Edonola ere, urteroko ohiturari eutsiz, eguneko protagonistak artzainak eta gazta izango dira. Artzantza ogibidera gerturatzeko aukera izango da goiz osoan zehar Garagartza plazan. Gazta egingo dute eta baita ardi mozketa ere, makinaz zein eskuz. Hala\nere, aurtengoan berrikuntza mamai daztaketa izango da. Bertan egindako mamia probatu ahal izango dute gerturatzen direnek, eguerdian. Plaza berean latxa arrazako 50 bat aharien erakusketa-lehiaketa egingo da, eta beste 200 bat abelburu ere egongo dira ikusgai; latxa mutur-gorriak eta latxa mutur-beltzak.\nBertan egindako mamia dastatu ahal izango da Garagartza plazan 50 ahari eta 200 ardi latxa mutur-gorri zein mutur-beltz jarriko dituzte ikusgai Negua pasata, artzainak goiko larreetara joango direla irudikatzeko, gara batean bezala, artaldeek Ordiziako kaleak zeharkatuko dituzte. 2000 ardi baino gehiago pasako dira erdiko kaleetatik.\nGarai batean ardiak goiko larretara nola eramaten dituzten gogoraraziko dute Ordizian. ANE ARRIETA\nIdiazabalen Gazta Eguna Ordiziako Artzai Eguna ospatuta, azoka berezien egutegian ere beste hainbat herritako azokak iritsiko dira. Tartean Idiazabalgo Gazta Eguna, maiatzaren 5ean.\nHerriaren izena daraman gazta daztatzeko aukera paregabea izaten da egun honetan; garaiak agintzen duen eran gazta aurtengo denboraldikoa izango da. Betiko eran zein teknika berriekin\ngazta nola egiten den ikusteko aukera egongo da, bertatik bertara. Gainera, Idiazabalgo beste artzain batek gazta ketzeko erabiltzen den teknika erakutsiko du jendaurrean. Horrez gain, ar-\ntzain txakurrak, mastinak edo ardi mozketak ikusi ahal izango dira. Ezti, kontserba, txokolate, ogi edo bestelako artisau produktuen salmenta postuak ere jarriko dira Idiazabalen.\np11:30. Gazta egitea eta mami daztaketa, Garagartza plazan . p11:30. Burruntzian erretako bildotsen dastatzea, Garagartza Plazan. ASPANOGI Gipuzkoako Haur Minbizidunen Gurasoen Elkartearen alde. p12:15. Ile-mozte erakustaldia, Garagartza plazan. p13.00: Lehiaketen garaikur banaketa, Garagartza plazan. p18.00: Arabar Errioxaako ardoak eta Getaria, Bizkaia eta\nArabako Jatorri Izendapeneko txakolinen daztaketa Idiazabal gaztaz lagunduta. Hazi Fundazioaren eskutik, Mikel Garaizabal enologoak gidaturik. Izena Dâ€™elikatuz Zentroan eman behar da. pGoizean zehar. Asteroko ohiko barazki eta fruta feria, gazta eta Goierriko artisautza salmenta. Trikitilariek eta dultzaina-joleak arduratuko dira kalea girotzeaz.\nXVI. GAZTA EGUNA. IDIAZABAL\nudaletxeko areto nagusian. MAIATZAK 5, IGANDEA p10:00. Postuen irekiera. p11:00. Herriko artzainak gazta egiten hasiko dira. p11:00. Artaldeen zeharkaldia. p11:30. Gazta ketze eta ardi mozte erakusketa. p13:30. Postu dotoreenaren eta gazta onenaren sari banaketak. Jendeak iritzia eman ahal izango du. p14:30. Herri bazkaria.\nG Egitarauak ARTZIN EGUNA. ORDIZIA APIRILAK 3, ASTEAZKENA p09:00. Ahari eta ardien erakusketa-lehiaketa. Esne bildotsak burruntzian erretzea. Garagartza plazan. p11:00. Artaldeen pasarea, herriko kaleetan. p11:15. Idiazabal gaztaren denboraldi berriaren aurkezpena, gazta moztea, sariketak eta omenaldiak, batzar aretoan.\nAPIRILAK 30, ASTEARTEA p19:00. Gazta eta ardo maridaje saioa, Gaztaren Interpretazio Zentroan. MAIATZAK 2, OSTEGUNA p19:00. Herriko artzantza errealitatearen gaineko hitzaldia udaletxeko areto nagusian. MAIATZAK 3, OSTIRALA p18:00. XIV. Mami Txapelketa,\nIdiazabal Gazta 7\nJose Mari Aizega BCC Basque Culinary Centerreko zuzendaria gazta berria ebakitzen, iaz. IÑAKI GURRUTXAGA\nAna Larrañaga Fiturreko zuzendaria arduratuko da gazta gaztea ebakitzeaz Bere lanarekin Idiazabal gazta defendatu eta sustatzearren Nestor Basterretxea artista omenduko dute. Idiazabal Jatorri Izendapeneko gaztaren denboraldi berriaren aurkezpen ofiziala egingo da Ordiziako Artzain Egunean, apirilaren 3an. Urtero ospatzen den ekitaldi honetan, gaztaren ebakitzearekin irudikatzen da denboraldiaren hasiera, eta urtero gastronomia gaietan ospe handiko pertsonaiaren bat izaten da ohorezko moztea egiten duena. Aurten Fitur Nazioarteko Turismo Azokako zuzendari Ana Larrañagari egokitu zaio ale berria mozteko ardura. Munduko turismoari begira, Idiazabal gaz-\nDLaburrak Lactium saria irabazi du Lezea gaztandegiak ARABA › Eli Gorrotxategi eta Jose Mari Jauregi artzain goierritarrek kudeatzen duten Lezea gaztandegiak Lactium sarikietan aipamen berezia eskuratu du asteburuan Vic-en (Herrialde Katalanak). Araban dute gaztandegia eta aurkeztutako gaztaren kalitate ona nabarmendu lehiaketako epaimahaiak. Hirugarren saria Felix Etxezarreta arabarrak jaso du.\nBasterretxea, omendua Ekitaldi berean, gainera, Idiazabal gazta «defendatu eta sustatzeko lanetan trebea» izan den pertsona omentzen da, baita denboraldi osoan produktu horren kalitatea egiaztatu duten artzainak ere. Nestor Basterretxea (Bermeo, 1924) artistari eskainiko zaio omenaldia «artzain mundua gizarteratzen egin duen lanagatik». Ur-\ntero, bere lanarekin artzantzaren eta gaztaren izena indartu eta sustatzen duen pertsonai ezagunen bat omentzen dute egun honetan. Hain zuzen ere, Basterretxeak Renon (Idaho, EEBB) eta Oñatin euskal artzainaren omenez eskultura bana jarri zituen. Gaztaren erregulartasun-kalitate sariak ere banatuko zaizkie Ordiziako Joseba Instsausti artzainari eta Arizkungo SAT Gorramendi gaztandegikoei. 1995ean egin zen lehenbizikoz azoka berezia eta orduan aski ezaguna den Juan Mari Arzak sukaldariak ebaki zuen gazta berria. Haren ondoren, urtez urte, Pedro Subijana, Hilario Arbelaitz, Karlos Argiñano, Martin Berasategi, Elena Arzak edo Eneko Atxa bezalako sukaldariak pasatu dira Ordiziatik, baita ardandegi jabeak edo hostalariak ere.\nD’elikatuz zentroak Aste Santurako eskaintza\nArtzain goierritarrak omendu dituzte Arantzazun\nORDIZIA › Artzain Eguna delaeta D’elikatuz Ordiziako gastronomia zentrotik eskaintza berezia egin dute: Idiazabal Paketea. D’elikatuz Elikadura eta Gastronomia Gunera bisita eta Ordiziako jatetxe batean Idiazabal menua bazkaltzeko aukera eskaintzen dute, 23 euroan. Altamira, Martinez, Tximista, Txindoki eta Zubibi jatetxeek hartuko dute parte ekimenean. Horrez gain, Aste Santuan zehar D’elikatuz Zentroa eta Idiazabalgo Gaztaren Interpretazio Zentroa bisitatzeko tarifa murriztua jarri dute.\nOÑATI › Martxoaren 14an egin zen Arantzazun (Oñati, Gipuzkoa) Artzai Eskolaren XVI. Ikastaroaren amaiera ekitaldia. Juana Irastortza idiazabaldarra eta Felix Goiburu eta Karmele Murua segurarrak omendu zituzten, «Idiazabal gaztaren promozioan eta balio erantsiaren inguruko lanagatik». Artzain Eskolak 16 urte daramatza artzainei heziketa eskaintzen, tokiko ardi arrazaren defentsa egiten eta ingurumenarekiko errespetua bultzatzen. Aurtengo ikasturtean, zortzi ikaslek amaitu dute heziketa zikloa.\nta Euskal Herriko erakargarri gisa agertu dute aurtengo azokan ere. Zehazki, urtarrila amaieran eta otsailaren hasieran egin zen 2013ko Fitur azoka. Bertan, 200.000 bisita baino gehiago izan dituzte, horietatik 116.000 profesionalak.Goizeko hamaiketatik aurrera, udaletxeko batzar aretoan egingo da gazta moztearen ekitaldi berezia.\n8 Idiazabal Gazta Publierreportajea Ordiziako Udalak eta D’elikatuz Interpretazio Zentroak lan berezia egiten dute Goierriko artzantza bultzatzeko, besteak beste asteroko azokan leku berezia emanez gaztari eta Artzain Eguna eta Euskal Jaietako gazta lehiaketa antolatuz.\nAzokarekin ere artzantza bultzatuz\naztelako Juana Eroak 1512an Ordiziako azoka egiteko errege baimena izan zen hasiera, eta 1860an trena herrira iristeak ere lagundu zuen Ordiziako azoka inguruetara zabaltzen. Bost menderen ondoren, Ordiziako Udalak ere horretan hainbat pauso eman ditu, herriko azokak Goierrin eta Goierritik kanpo duen oihartzuna areagotuz. Urtetan egindako lanari esker, nekazal munduko eta lehen sektoreko produktuen erreferentea bihurtu da Ordiziako azoka, eta egun ere hala izaten jarraitzen du, baserriko fruta eta barazkiei dagokionez eta baita Idiazabal Gaztaren eta arkumeen inguruan ere. 2005etik D’elikatuz Zentroak bide horretan lan egin du, Ordiziako Udalarekin batera. Ordiziako azoka sustatzeko ekintzez gain, azokan artzantzaren inguruan lan berezia egin da, besteak beste, Artzain Eguna antolatuz eta Idiazabal Gaztaren inguruan erreferentea den Euskal Jaietako azoka berezian egiten den gazta lehiaketarekin. Lan horretan harreman zuzena dute Ordiziako Idiazabal Gaztaren kofradiarekin, Idiazabal Jatorri Izendapenarekin eta Artzai Gazta elkartearekin. Azoka dinamizatzeko lanetik abiatuta, artzantza bultzatzeko helburua ere badu D’elikatuz zentroak. Izan ere, artzantzaren inguruko elementuak gazta baino gehiago dira. Artzainek lehen sektorearen alde egiten duten lana azpimarratzeko eta ezagutzera emateko asmoak bultzatuta, gaztak eta arkumeak azokarekin duten loturatik hasi eta paisaiara arte harreman estua du artzantzak lehen sektoreakin. Izan ere, mendeetan zehar artzainek egin duten lanari esker Goierrin horren bereziak diren paisaiak sortu dituzte, eta goierritar ugariren ogibidea da gaur egun ere artzantza, eskualdearen garapen ekonomikora euren ekarpena eginez. Hori guztia ezagutzera emateko sortu zuten Gaztaren ibilbidea\nOrdizia eta Idiazabal artean; gaztarekin lotura zuzena duten bi herrien arteko ibilbide honekin artzantzaren mundua gertuagotik ezagutzeko aukera dago, eta berdin D’elizatuz gastronomiaren eta elikaduraren zentroan ere. Bi arlo horietan egindako lanketa heziketaren alorrera bideratu dute gainera, elikadurak duen garrantzia zabaltzeko eta bertan azokako eta lehen sektoreko produktuek duten pisua azpimarratzeko. Lanketa hori guztia ikastetxeetara ere zabaldu dute azken urte hauetan, txikienekin lanketa bereziak eginez. Ekoizleak bezeroen eskura Ordiziako azokak urtetan hartu duen garrantzia handituz doala ikusita, azokan salgaiak izaten dituzten ekoizleen zerrenda osatu, eta haien inguruko datuak bilduta erosleen eta bezeroen eskura jarri ditu Ordiziako Udalak. www.ordiziakoazoka.com helbidean jarri dituzte eskuragarri, eta\nD’elikatuz interpretazio zentroak Ordiziako azoka du oinarri bere lana garatzeko. MIKEL ALBISU\nLehen sektoreko produktuetan azoka erreferentea da Ordiziakoa Artzantza gazta baino gehiago dela erakusten du D’elikatuzek webgune berean eskuratu daiteke azokarekin lotutako informazio gehiago ere. D’elikatuz zentroaren orrian (www.delikatuz.com) gastronomiari eta Ordiziako turismoari lotutako informazioa dago. Bertan daude kokatuta, bestalde, Ordiziako Turismo Bulegoa eta Goierriko Interpretazio Zentroa. Turismoa ere elkarlanean Urtetan zehar egindako lanari esker, Ordiziak eta Goierrik hainbat eskaintza egiteko aukera izan du, bai goierritarrei eta bai eskualdera kanpotik datozenei ere. Hala, azokaren inguruko turismo\nAbeltzaintzak ere garrantzia berezia izan du Ordiziako azokan, tartean behi aziendek eta artzantzak. ORDIZIAKO UDALA\nTradizioa eta gaurkotasuna uztartzeko teknologia berrietara egin dute saltoa Mendetan atzera eginda ere artzantzak Goierrirekin duen lotura tradizionala dela esaterik badago. Baina tradizio hori kontserbatzeko egiten den lana gaurkotasunarekin uztartzeko beharra ere aztertu du Ordiziako Udalak, eta azterketa horrek utzi dituen emaitzen artean dago Ordiziako azoka sakelakora eramateko egindako ahalegina. Tradizioa eta modartenitatea uztartuz, azokan postua duten ekoizleen datuak sakelakoan kontsulta daitezke orain, horretarako sortu duten QR kodeari esker –irudian–. Azokarekin lotutako informazioa jasotzeko nahikoa da aplikazioa sakelakora jaistea.\neskaintzaz gain, gaztarekin lotutako eskaintza ere gero eta ugariagoa da Goierrin. D’elikatuz zentroan, esaterako, txoko berezia dute prestatuta gastronomiaren alorrera bideratuta, eta bertatik abiatuta azoka eta azokako produktuak ezagutzeko bisitak antolatzen dituzte; berdin gaztaren ibilbidea egiteko ere. Bi ibilbide daude aukeran gaztaren inguruan: Idiazabal Gaztaren ibilbidea eta Sagardoa eta Idiazabal Gaztaren ibilbidea uztartzen dituena. Bi hauei Ibilbide Gastronomikoa gehitu behar zaie.\nD’elikatuz zentroa Santa Maria kalea 20240 Ordizia 943 88 22 90 www.delikatuz.com\nArtzainak dagoeneko hasiak dira Idiazabal jatorri izendapeneko ardi gazta egiten. Aurten salmenten beherakadari eta pentsuen prezioen igoera...


::: Euskonews & Media ::: Gaiak ::: Orozkoko Museoa\n“Orozkoko Museoa” hiru solairuko eraikina da eta bakoitza gai bat islatzeko erabiltzen da: Orozkoko Bailarako Ondare Historikoa; Bizimodu Tradizionala Bailaran; eta Gorbeiako Lurralde Garaietako Biztanleak.\nLino-beharrak erakusketa Superlaur kultur taldeak antolaturik.\nAlex Zalduaren grabatu erakusketa.\nAutonomia baten zatiak argazki erakusketa Supelaur kultur taldeak antolaturik.\nOinarrizko eskaintzatik kanpora prestatzen ditugun ekintza kulturalen programa eta behin behineko erakusketa berriak prestatu.\nOstegun eta ostiraletan: 10:00etatik 14.00etara.\nLarunbatetan: 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 14:00etara.\nTaldeen bisitak, asteazken, ostegun eta ostiraletan 10:00etatik 14:00etara. Bai euskaraz zein gaztelaniaz. Zita aldez aurretik eskatu beharko da.\nZubiaur herriko plaza


Polizia autonomikoaren bortizkeria San Bizenten\nSan Bizenteko auzokide batek herriKoloreri pasaturiko bideoei esker ikus dezakegu zer nolako jarrera oldakorra mantendu zuen asteartean polizia autonomikoak atxilotuei babesa adierazteko bildutakoekin.\nEgun horretako zenbait argazki ikusteko hemen: gure galerian\nLa policia española detiene al ex preso Fernando Etxegarai\nFernando Etxegarai ha sido detenido esta misma mañana por la Policia Nacional para ser embiado a prisión en aplicación de la llamada "Doctrina Parot", ya que el Tribunal Superior Español le impone el cumplimiento de otros 10 años de pena.\n3 gazte libre utzi eta beste biak gartzelaratu ditu epaileak\nGorka Serna, Hektor Franco eta Mikel Petuya ASKE geratu dira, astero epaitegi batean azaldu beharko direlarik. Sendoa Jurado eta Unai Frias gazteak ordea, gartzelara bidali ditu epaile espainiarrak.\n18:00etan deklaratzen hasi dira gazteak. Unai eta Sendoa izan dira lehenengoak eta abokatuek diotenaren arabera, litekeena da gainerakoak ordu erdiro pasatzen joatea.\nGaur ostiralean arratseko 7:30etan Bide onera plazan\nCharla en Arrano Elkartea\nSare Antifaxista elkarteak Arrano Beltza Kultur Elkartean, "Bahia de Pasaia, emboscada criminal" izeneko hitzaldia antolatu du. Aipatutako ekitaldia maiatzaren 15ean, arratsaldeko 19:30etan burutzeko asmoa dute.\nExigen la amnistia en las calles de Barakaldo\nBarakaldoko Amnistiaren Aldeko Mugimenduak prentsa oharra helarazi digu Gestoras pro amnistia eta Askatasunaren kontrako epaiketaren aurrean mobilizatzeko zenbait deialdi jakinaraziz eta aipatutako epaiketaren irakurketa politikoa eginez.


Ilustrazioa: Argien mendea – Irakasle Ikasle\nIlustrazioak erabateko konfiantza du gizakiarengan, Erdi Aroko iluntasunetik eta haren mendekotasunetatik askatu ondoren. Ilustratuak ziur zeuden gizakiak lanean jarri ahal izango zuela, inolako trabarik gabe, izatezkoa, berezkoa duen tresna: arrazoimena. Ziur zeuden arrazoimena behar bezala erabiliz gero, naturaren kontrola eta erabilera teknikoa, eta gizakiaren eta gizartearen hobekuntza morala eta politikoa eskuratuko zuela.\nIkuspegi honen oinarrizko ideiak hauexek izango dira:\nJakintzaren aldetik, berpizkundean hasitako unibertsoaren paradigma aldaketa, enpirismoa eta Newtonen mekanizismoa naturaren eta zientziaren ikuspegi berri bat ekarriko dute, metodo filosofikoaren azterketa sakona beharrezkoa dela agerian jarriz.\nBurgesiaren ideologiaren araberako gizakiaren kontzeptu berria sortuko da: Gizakia arrazoiak gidaturik zoriontasuna bilatzen duen izakia da eta zoriontasuna aberastasun kopuruaren arabera neurtu ahal den ongizate materialean datza. (Calvino-ren eragina). Bakoitzak arrazoia ondo erabiliz bere ongizatea bilatzen badu, gizartearen aurrerapena gertatuko da.\nKritika gupidagabea eginez tradizioak utzitako kontzeptu eta balore guztiak berrikusiko dira arlo eta eremu guztiak kolokan jarriz: erlijioa, gizarte antolaketa, politika eta ekonomia. Ikuspegi modernoa eraikitzea izan zen ilustratuen lana. Ikuskera honek gure garairaino indarrean jarraituko du, ezbairik gabe Ilustrazioaren oinordeko zuzenak baikara.\nArrazoimenaren kontzepzio berria\nIlustratuek ez zuten ontzat ematen arrazionalisten ezagutza-metodoa, metodo matematikoaren eredua (arrazoimen deduktiboa, jatorrizko ideietan oinarrituta). Ilustratuen ustez, zentzumenetako esperientzia ere kontuan hartu behar da. Arrazoimena bai, baina arrazoimen enpirikoa. Ordutik aurrera, zientziaren norabide berria gero eta izaera deskriptiboagoa izan zen, eta gero eta gutxiago esplikatzailea.\nArrazoimena kritikoa da\nEz du ezer ontzat emango aldez aurreko azterketa edo analisi egokia egin gabe. Hori ez da filosofia edota zientziaren esparrura mugatzen; politikari eta erlijioari ere kritika arrazionala egiteko aukera aldarrikatu zuten (Kantek, esaterako, garbi utzi zuen gai erlijiosoak eta politikoak publikoki kritikatzeko askatasuna aurrerapenerako ezinbesteko baldintza dela). Baina arrazoimenaren kritika horrek bere buruarekin hasi behar zuen.\nLehendabizi, arrazoimenak bere ahalmenak aztertu behar ditu: bere mugak bilatu eta zehaztu. Arrazoimena ez da ahalguztiduna, arrazionalistek zioten bezala; mugatua da, eta ez dezake bere mugaz harantzago dagoena jaso. Arazo guztiak giza-arrazoiaren epaimahaian jarri behar dira. Beraz, arrazoiak jite kritikoa hartzen du batik bat. Ezagupen orok arrazoiaren argiarekin aztertu behar dira. Baita arrazoia bera ere aztertu behar da, bere metodoa, oinarriak eta mugak jakin ahal izateko (Kant).\nArrazoimen ilustratua autonomoa da\nErdi Aroan Filosofia Teologiaren pean dago. Mende askotan zehar arrazoia gizakiarengan dagoen Jainkoaren “marka” da, honi esker ezagutzeko eta arrazoitzeko kapaza den izaki berezia izanik.\nBerpizkundean arrazoia eta boterearen, zientzia eta fedearen arteko borrokalekuan agertu zen (Galileo).\nXVII. mendean (Descartes) errealitatea aztertzeko printzipio edo jatorrizko ideietan abiapuntua hartuz egia berregiteko gai da gizakia. Baina printzipio hauek Jainkoak emandakoak dira.\nXVIII. mendean giza ezaugarria eta ahalmena da, hezkuntzaren bitartez garatu eta osatu behar dena. Gizakiaren gida bakartzat hartuko da arrazoia. Gizadia heldutasunera ailegatu da eta bere arrazoia erabiltzeko ez du tutoretzarik behar. Ilustrazioaren asmoa arrazoi autonomoa, burujabea, buruaskia lortzea da. Arrazoia argia bilakatzen da; ezjakintasunari, dogmatismoari eta tradizioan sinismen itsuari aurre egingo dion argitasuna. Horrela, aurreiritzi moralak gaindituko zirelakoan zeuden, eta gizakiaren espiritua menderatzen duten superstizio eta oztopo ideologikoak baztertuko zituzten. Une horretan, pentsalari batzuentzat gizaki guztion berdintasuna arrazoimenean oinarrituta zegoen: denak berdinak gara, denek arrazoimena (gauzak aztertu, eztabaidatu, eta ondorioak ateratzeko ahalmena) dugulako, eta hori da gizakiarengan garrantzitsuena.\nIlustratuen arrazoimena ez zen arrazionalistena bezalakoa, teorikoa edo espekulatiboa; arrazoimen praktikoa baizik. Eginkizun bakarra ez da esplikatzea: gizakiaren bizitza moldatu, natura menderatu, eta arazoak —pertsonalak, politikoak edo gizartearenak— gainditzeko gai ere izan behar du; arrazoia gizakien bizitza soziala, politikoa eta morala giza-arrazoiaren printzipioekin egokitzeko ezinbesteko baliabidea baita.\nNaturaren kontzepzio berria\nIlustratuentzat, natura erreferentzia nagusia da. Zentzu fisikoari dagokionez, Newtonen ikuspegian Natura fenomenoak zuzentzen dituzten lege naturalen multzoa da. Lege hauek ezagutuz gero munduaren ordena aurresan dezakegu. Gizakia ere lege horien mende dago, ezin die ihes egin; eta lege horiek ikerketa zientifikoaren bidez ezagutzea berari dagokio, gero, bai gizakia eta baita gizartea ere, naturaren arabera antolatzeko.\nDena aipatutako legeen mende badago, natura beharrezkotasunaren (determinatuaren) erreinua bihurtzen da (determinismoa); eta, lege horiek ezagutuz eta haietara moldatuz gizakiak natura bere onerako erabil ahal izango du. Beraz, ez dugu Jainkoaren ideiarik behar, Laplacek Napoleoni bere “Traité de Mécanique céleste” liburua aurkezterakoan erantzun zion modura: “Ez dut hipotesi horren beharrik” (Napoleonek Unibertsoaren sistema azaltzeko Jainkoa behin ere ez zuela aipatu komentatu omen zionean). Azalpen naturalek (arrazionalek) azalpen erlijiosoak edo naturaz gaindikoak ordezkatu behar dituzte. Naturala denaren arabera bideratu behar dira bizitzaren aspektu guztiak. Une horretan hasiko da eskubide naturalak, erlijio naturala, hezkuntza naturala eta antzeko kontzeptuez hitz egiten.\nSinesmen erlijioso tradizionala nagusia zen oraindik arlo sozial gehienetan. Baina, intelektualen artean, sinesmen hori zalantzan jartzen zuten teoriak eta sinesmenak sortzen hasi ziren. Horien arteko nagusiak materialismo ilustratua eta deismoa dira.\nMaterialismoak Frantzian izan zuen eragin handiena, La Mettrie-k idatzitako Gizon makina liburuaren eraginez. Haren ustez, materia baino ez dago; beraz, materian gertatzen diren mugimenduak eta aldaketak ez dira kanpoko eragileek sortuak, betiereko legeen ondorioz sortuak baizik. Ez dago, beraz, ez jainkorik, ezta arima espiritualik ere.\nIlustratuen artean ba daude ere erlijioa bera desegin nahi ez dutenak. Arrazoiaren printzipioekin egokitzen den dogmarik gabeko erlijioa eraikitzeko funtsezko osagarriak aurkitzen saiatzen dira. Hori egiteko erlijio guztiak, kristautasuna eta erlijio aurkitu berriak kontutan hartzen dira. Bere emaitza “erlijio arrazionala” izango da: benetako erlijioa, partikularrak baino lehenagoa “Deismoa”\nNatura jainkoa azaltzen den tokia da, eta aldi berean natura arrazionala da. Beraz, erlijioa arrazionalki interpreta daiteke: Jainkoa munduaren kausa eta ordenatzailea da. Jainkoak, behin munduari legeak ipinita, Mundua uzten du eta ez du historian parte hartzen.\nErlijio guztien Jainkoa bera da, baina ez dago liburu sakraturik, errebelaziorik edota mirakulurik.\nGizakiak bere kontzientziaren arabera hartzen ditu erabaki etikoak, erlijio-autoritateek diotenari obeditu beharrean. Modu berdinean, askea da bere bizitza espiritualean, haren heziketarik ez baitago\nEstatua eta erlijioaren arteko banaketa defendatzen dute\nJarrera honen ondorioz tenplu laikoak eraiki ziren (“Arrazoi Jainkosari” eskainitako tenplua esate baterako), apaiz eta erritu berriak agertu ziren Masoneria kasurik aipagarriena izanik. Jainkoa da Munduaren Arkitektoa (Macon=eraikitzailea frantsesez). XVIII. mendearen amaieran Masoneriak 70.000 jarraitzaile eta 700 logia zituen Frantzian. Haren bidez liberalismoa zabaldu egin zen. Munduaren zehar eragin nabarmena izan zuen bai Estatu Batuetako Independentzian, Bai Frantziako Iraultzan (bere lema masonikoa izanik) bai Giza Eskubideen Adierazpenean.\nErlijioak betetako kohesio sozialaren rola desegitearekin batera erreferentzi sistema ideologiko baten eraikuntza behar-beharrezkoa suertatzen da; ordura arte erlijioak eskainitako baloreen ordez beste berriak sortzeko beharrean aurkitzen dira.\nBurgesiaren balio-eskema berria\nBurgesia erdi aroko burguetako merkatari, bankero eta eskulangileak ziren. Pribilegiorik gabe jaioak, dirua eta ondasunak lortu zituzten ahalegin eta lanaren bidez. Nolabaiteko indarra lortu zutenean, feudalismoaren kontrako borrokari ekin zioten, gizartearen baitan bere lekua lortu nahian. Lana, heziketa eta kapitalaren bidez eskuratu zuten botere sozial eta ekonomikoa, eta haien ikuspegia eta balioak XVIII mendeko Europa definitu zuten eta indarrean daude oraindik.\nPertsonaren meritua, jabetza pribatua eta gizabanakoaren duintasuna agintearen gainetik defendatuko dute\nLana garapen pertsonalerako giltza da, kapitala duen gizarte-klasea da\nArrazoi esperimentala eta industrian aplikatzeko jakintza erabilgarriak bultzatuko dituzte tradizioaren morrontza feudala gainetik.\nAurrerakuntzaren ideia Ilustrazioan zehar ageri agerian dauden ideietariko bat da, gaur egunean indarrean jarraitzen duena. Denbora aurrera doan heinean, gizakiaren bizi-baldintzak hobetuz doazela dioen sinesmena: belaunaldi bakoitzak hainbat lorpen eskuratu, eta horiek hurrengo belaunaldietan metatuko direla, horrela garai bakoitzak aurreko garaia gaindituz, giza-aurrerakuntza arrazionalizazio prozesuan sakonagoa, etengabea eta mugagabea izango da gizakiak eta gizarteak arrazoiaren printzipioekin euren jarduera egokitu arte.\nAntzinako denboraren kontzepzioa zirkularra edo ziklikoa zen. Erdi Aroan ikuspegi lineala hartuz joan zen, eta ilustratuek linealtasun horretan mundua hobetu ahal dela eta behar dela pentsatzen dute; gizarte perfektua, posible guztietatik onena, etorkizunean lortuko dena da, eta aurrerabidea mundu hori lortzeko ematen diren pauso guztiak dira. Ilustratuek beren garaia bide horren hasiera zela pentsatzen zuten.\nAurrerakuntzaren ideiak Historiaren zentzu baikorra dakar: nahiz eta garai ilunak pasa dituen, gizarteak perfekziorantz jotzen duen bideari jarraitzen dio. Bakoitzaren lanak guztien aurrerakuntzan eragin zuzena izango du. Beraz, aurrerabidea, gizarte osoari dagokion prozesua izateaz gain, gizaki bakoitzari ere badagokio, eta bizitzaren arlo guztietara zabaldu behar da, superstizioaz, gobernu irrazionalez eta kultura usteltzaileaz libratzeko.\nAurrerakuntzari uko egitera ausartuko den bakarra Rousseau izango da, aurrerakuntza moralik eza salatuz. Baina gaur egun etengabeko eta mugagabeko aurrerakuntzaren ideia zalantzan dago errekurtsoak ez baitira mugagabekoak. Adibidez, Desazkundea deritzon pentsamendu politiko, ekonomiko eta sozialaren joerak, ekoizpen ekonomikoa gutxitzearen alde agertzen da gizakia eta naturaren artean oreka berri bat, eta aldi berean, gizakien arteko erlazio berri bat ezartzeko asmoarekin.\nIlustrazioan garrantzi berezia hartu zuen askatasunak. Tolerantzia aldarrikatu zen arlo guztietan. Baina askatasun eskaera horrek ekonomia-arloan hartu zuen indarrik handiena: merkantilismoak ezarritako mugaz eta arautegiaz libratzeko beharra sentitu zuen burgesiak, saleroste-askatasun handiagoa exijitu zuten, aristokraziaren pribilegioak ezabatu eta burgesia bera aberasteko. Ilustrazioak erreforma eta tolerantziaren alde jokatu bazuen, politikoki kontserbadorea zen gehienbat. Burgesiaren mugak aski ondo suma daitezke: ausartak erlijioari dagokionez, baina zurrunak politikan. Hitzarmen sozialaren teoriak zabaldu ziren, baina bakar batzuek defendatu zituzten ideia demokratiko eta berdinzaleak (Rousseau).\nArlo politikoan, pentsalari isolatu eta burujabe batzuk (utopikoak, iraultzaileak, komunistak edo bakezaleak) bakarrik iritsi ziren gizaki guztien arteko askatasun-eskubidea aldarrikatzera. Rousseau eta, geroago, Kant izan ziren garrantzitsuenak. Kantek norberaren adimenaz baliatzeko eskaera luzatu zuen; eta, horretarako, hori galarazten zuen guztia (tutoregoak) salatu zuen.\n< Ilustrazioaren ezaugarri nagusiak\nKontratu Soziala >\n2016-03-07 2016-04-02 amaiafiloaurrerapena,deismoa,Ilustrazioa,kant\nAurrekoa Previous post: Ilustrazioa: aldaketa filosofiko-kulturala\nHurrengoa Next post: Kant eta Ilustrazioa: Sapere Aude


20 urteko fideltasuna HPBA azoka amerikarrari — TUlankide MONDRAGON\nCopreciren 20 urteko fideltasuna aintzat hartu dute HPBA azokako antolatzaileek. Hala, Mr. Jack Goldman, HPBAko lehendakariak, oroigarri bat eman zion Copreci ordezkatzen zuen Jokin Antxiari, azken 20 urteetan hutsik egin gabe urteroko hitzordu honetan parte hartu duelako.\nTU lankidek Copreciko lankideek Jokin Antxiari eginiko elkarrizketa ekarri nahi izan du.\nZein garrantzi izan du azoka honek Copreciren historian?\nDuela 20 urte baino gehiago bisitari gisa parte hartzen hasi ginen arren, aurten beteko dira 20 urte stand propioarekin parte hartzen hasi ginenetik. Garai hartan, azoka hau Coprecirentzat oso garrantzitsua izan zen, izan ere, estufa eta BBQen amerikar merkaturako atea zabaltzea suposatu zuen: mapa hartan gure lekua egin genuen eta merkatuan ezagutarazi gintuen.\nZein izan da sektore honen eboluzioa?\nHasieran, fabrikatzaile guztiak Estatu Batuarrak ziren, beraz, azoka nazionala zela esan daiteke. Gerora, fabrikatzaile askok Txinara migratu zutenez, azokaren tamaina apur bat txikitu zen, egungo dimentsiora heldu arte, non bezero asko berriz ere Ipar Amerikan fabrikatzera bueltatu diren.\nUrte guzti hauen ondorioz, bezeroekin dagoen harremana berezia izango da, ezta?\nEstatu Batuetan, mota honetako ekitaldietako harremanak bereziak izaten dira: kontratuak edo produktu baten ezaugarri teknikoak negoziatzen egon garen pertsona berbera, bi ordu beranduago mozorrotuta agertu daiteke azokak antolatutako jai batean. Gogoan dut, duela bi urte, Jack Goldman bera Elvisen mozorroarekin jantzita ikusi nuela.\nEta hobetzeko esperientziarik?\nAsko. Azoka hauetan jatorri eta kultura askotako pertsonekin egoteko aukera izan dugu. Gainera, euskal diasporarekin ere egin dugu topo, izan ere, azokak, euskal komunitate garrantzitsuak dauden lekuetan ere egin baitira, Renon adibidez. Baditugu euskal-amerikarrak diren bezeroak, Aupa Plancha esaterako, beraien produktuetan euskal sinboloak jartzen dituztenak. Bizipen bereziak dira, errepika ezinak.


Erizaina | Irati Irratia Erizaina – Irati Irratia\nEgun On, Auñamendi! Zonaldeko osasun zentroetako arazoa eta Aralar irratia\n27 uztaila, 2021 27 uztaila, 2021 Irati Irratia\tEgun on, Auñamendi!\tAngelines Munarriz, aralar irratia, auñamendi, Auritzeko osasun etxea, Egun on Auñamendi, Erizaina, Jokin, Larraun Lekunberri\tLeave a comment\nGaurko saioa Auritzeko Osasun Etxeko arazoen inguruan hitz egiten hasi dugu. Pasa den astelehenean arazo hauek zirela eta Angelines Munarriz erizain buruak dimisioa aurkeztu zuen eta gaurkoan izan dugu arazo horietaz solasten. Ondoren,Aralar irratia bisitatzen jarraitu dugu, bertako esataria den Jokinen ahotik kronika jasotzeko. Izenburua: Uztailaren 27ko saioa Iraupena: 2:35 ordu Klikatu hemen saioa jaisteko


uztaila | 2012 | PREST! aldizkaria\nArchive for 2012(e)ko uztaila|Monthly archive page\nartiach, deustuibarra, open your ganbara\nOpen Your Ganbara 2. eskuko azoka igande honetan Deustuibarrean\nIn Uncategorized on uztaila 27, 2012 at 9:32 am\nHileko azken domeketan egin ohi duten bezala, uztailaren 29an ere, ganbaran gordetako jeneroa atera eta prezio onean salgai izango da Open Your Ganbara azokan. Arropa, liburuak… ondo gordetako altxor txiki eta handiak topa daitezke bertan. Musika eta jan-edana ere izango da Deustuibarreko Artiach gaileten lantegi zaharrean (Deustuibarra, 70B). Post osoa irakurri »\nSan Inazioko jaietan gaur eta asteburuan… denetik ondo baino hobeto pasatzeko!\nIn Uncategorized on uztaila 27, 2012 at 9:14 am\nGaur Gazte Eguna da San Inazioko jaietan eta, besteak beste, bertso-saio mundiala antolatu du Jai Batzordeak Jon Maia, Amets Arzallus eta Onintza Enbeitarekin. Gai-jartzaile lanetan Arkaitz Estiballes ariko da. Ondoren, koadrila eta konpartsen arteko “Gu ere bertsolari!” lehiaketan erakusti dute auzotarrek inprobisazioarako duten gaitasuna. Post osoa irakurri »\nelordui, filmin, gartxot, urmeneta\n‘Gartxot’ filma sarean ikusgai 2,95 euroren truk\nIn Uncategorized on uztaila 25, 2012 at 6:46 am\nJoan den azaroan estreinatu zen ‘Gartxot’ filma eta ikusteko aukerarik izan ez zenutenek oraintxe duzue abagunea Interneten. Horretarako izena eman beharra dago Filmin izeneko atarian eta 2,95 euroren truke 72 ordu izango dituzue Asisko Urmenetak eta Juanjo Elorduik zuzendariko animazio pelikula ikusteko. Post osoa irakurri »\nGaur, 2. eguna, San Inazioko jaietan… Umeen Eguna!\nIn Uncategorized on uztaila 25, 2012 at 6:35 am\nAtzo hasi ziren bero-bero San Inazioko jaiak. Lepo bete zuten auzotarrek eta koadrilek Levante plaza. Eskerrak karpak eskainitako gerizpeari! Gaur etxeko txikienek ondo baino hobeto pasatzeko hainbat aukera izango dituzte. Erdu San Inaziora! Post osoa irakurri »\nSan Inazioko jaiak: txupinazoa eta pregoia 19:30etan Aoiz plazan\nIn Uncategorized on uztaila 24, 2012 at 6:47 am\nBerrikuntza handiak izango dira aurtengo San Inazioko jaietan; txosnaguneak bere formatua aldatuko du auzora zabaltzeko. Gainera, bi koadrila berri sortu dira parrandarako eta lanerako prest. Erdu uztailaren 24tik 31ra. Post osoa irakurri »\nbanaketa zerbitzua, blas de otero, eroski, zama-lanak\nBlas de Otero kaleko Eroski parean probak egin dira banaketa zerbitzua hobetzeko\nIn Uncategorized on uztaila 24, 2012 at 6:36 am\nGaur, goizaldean, zama-lanak egin dira Blas de Otero kaleko 54an dagoen Eroski establezimenduaren aurrean. Banatze-lanak 06:00etatik 08:00etara bitartean egin dira. Horretarako, ordu horretan, ibilgailuen zirkulaziorako errei bat okupatu da. Banaketa zerbitzua, protokolo zorrotz bat segituta egin da, zonaldeko auzokideei endredorik ez eragiteko. Post osoa irakurri »\nberbaizu, CC, dantza afrikar ikastaroa, dogon, mali, ONG\nDeustuko sosak Malira bidali eta bertako berri jaso du Berbaizuk\nIn Uncategorized on uztaila 24, 2012 at 6:27 am\nDantza afrikar ikastaroko matrikulazioan jasotako dirua Maliko Dogon Herrialdera bidali du oraingoan Berbaizu Euskara Elkarteak. Gaur egun hain egoera korapilatsua bizi duen Malira hain zuzen. Bertan CC ONG izeneko erakunde katalanak hainbat proiektu eramaten ditu aurrera. Post osoa irakurri »\n‘La II República y la Guerra Civil en Deustu’, Borja Sarrionandia-Ibarra, branka\nBorja Sarrionandia-Ibarrari elkarrizketa Brankan\nIn Uncategorized on uztaila 24, 2012 at 6:15 am\n“Gerra garaian deustuarrak erabat inplikatu ziren demokrazia eta askatasunaren alde”. Hori dio ‘La II República y la Guerra Civil en Deustu’ liburuaren egileak Branka agerkari digitalari eskainitako elkarrizketan. Post osoa irakurri »\n127 zenbakia, prest! aldizkaria\nPREST! 127 kalean gaurtik aurrera\nIn Uncategorized on uztaila 23, 2012 at 7:18 am\nPrestatu zaitezte, PREST! 127. zenbakia gaurtik aurrera banatuko baita harpidedunen artean. Deustualdeko taberna, denda, liburutegi eta bestelako txokoetan ere topatuko duzue. Eduki nagusiak ezagutu nahi? Post osoa irakurri »\n2012, jaiak, San Inazio\nBihar, asteartea, hasiko dira San Inazioko jaiak\nIn Uncategorized on uztaila 23, 2012 at 7:07 am


Araba Euskarazaren abestien diskoa aurkeztu dute - Laudio - Aiaraldea.eus\nAraba Euskarazaren abestien diskoa aurkeztu dute\nTxabi Alvarado Bañares 2011-05-24 15:38\nEkainaren 19an Laudion ospatuko den Araba Euskarazaren abestien diskoa aurkeztu zuten pasa den astean. Aurkezpenean Juankar Bermejo Laudio Ikastolako zuzendariak hartu zuen parte, Sokaide taldeko kideekin eta Antton Aranburu musikariarekin batera. Azken horiek abesti bana grabatu dute, aurkeztutako diskoaren parte direnak.\nEkainaren 19an Laudion ospatuko den Araba Euskarazaren abestien diskoa aurkeztu zuten pasaden astean. Aurkezpenean Juankar Bermejo Laudio Ikastolako zuzendariak hartu zuen parte, Sokaide taldeko kideekin eta Antton Aranburu musikariarekin batera. Azken horiek abesti bana grabatu dute, aurkeztutako diskoaren parte direnak.\nBaina horiek ez dira Gontzal Mendibilen Bagare abestiaren bertsioa egitera ausartu diren talde bakarrak. The Sparteens, Esne Beltza, Kerobia, Koma, Mielotxin, Jose Luis no me mires con el ojo de cristal, Los Arlotes, Nahixan eta Gontzal Mendibil berak jarri dizkiete diskoari gainontzeko doinuak. Guztira 12 dira albumak dituen abestiak, Maldan Behera taldearena epez kanpo iritsi zelako eta, horren ondorioz, ezin izan zutelako bilduman sartu. Hala ere, Bermejok adierazi zuenez, abesti hori Araba Euskarazaren webgunean dago entzungai.\nAraba Euskarazaren ibilbide eta programazio definitiboak ekainaren hasiera partean jakinaraziko dira, antolatzaileen arabera.


Alberto Barandiaran kazetari jaunari, Hernanitik - Diario de Noticias de Navarra\nbeñi agirre oiartzabal, eñaut agirre goia, jexux eizagirre portillo, tomas elorza ugarte, juanjo uria zubiarrain 08.02.2020 | 17:44\nIruña Veleia gaia dela eta, El Salto hedabidearen arabera, zuk zeuk esana da: "No se puede tirar adelante cuando 26 expertos de primer nivel defienden la falsedad o imposibilidad de la verificación? La única oportunidad es que el conjunto epigráfico se archive, de alguna manera se olvide y que se excave el yacimiento en profundidad, al lado de donde salieron los restos, a ver que sale".\nBa, badago beste aukera bat (gutxienez) grafitoak benetakoak diren frogatzeko, eta da, EHB, EAJ eta PSOEren botoekin, Hernaniko Udalak erabaki duena (Bergara eta Eskoriatzako udalei jarraiki): zien-tzia izan dadila epaile. Zientziak badu tresnarik, grafito baten an-tzinatasuna zehazteko. Horixe baita zientziaren ezaugarrietako bat: gauzak zehazki neurtzeko tresnak edukitzea, iritzi guztien gainetik. Sendagileari irudi lekioke norbaitek sukarra izatea.Baina, termometroa da sukarra zehazki neur-tzen duena. Kasu honetan, badira laborategiak grafitoen antzinatasuna neurtu dezaketenak. Kapaz dira, Zumaiako haitzen antzinatasuna neurtzeko: milioika urteko antzinatasuna. Nola, ba, ez dute neurtuko Iruña-Veleiako grafitoen antzinatasuna!\nBeraz, ezin da kasua artxibatu, eta are gutxiago ahaztu, froga zientifikorik egin gabe, espertoak esperto. Bestela, gerta dakiguke Altamirakoa. Alegia, Europako esperto guztiek faltsutzat jo zituztela hango pinturak; eta, "faltsifikatzailea" hil eta gero, esperien-tziak frogatu zuela benetakoak zirela. Halakorik gertatu ezkero, egingo genukeen ridikulua sekulakoa litzateke. Bataz, esperto guztiek ez dutelako faltsutzat jo; besteaz, zientziak tresna gehiago dituelako, Altamirakoa gertatu zenekoa baino; eta azkenik, akatsa errepikatzea litzatekeelako. Esango genuke, ridikulua egiten hasiak garela: espertoek zioten ez zela posible egiptoar hieroglifikoa agertzea. Eta gerora, Castejonen ere agertu dira.\nIndusketa berri bat egitearekin ados, baldin eta arkeologoak, independienteak badira.


Igande eguerdian esnatu zenean Xepe ez zen bezperako ezertaz ere gogoratzen. Zerbait berezia gertatu ote zeneko susmoa bazuen baina ezta arrastorik ere zerbait hori zer izan ote zitekeen. Esnatu orduko burua iltzez betea, birikak kez gainezka, ahoa lehor-lehor eta zangoak zama-zama eginda sentitu zituen. Soinean zuen elastiko lohituari, berriz, kearen, izerdiaren eta batez ere garagardo lehortuaren aztarnak nahasten zituen kirats narratsa zerion. Bezpera gauean esku ahurrean egindako ebakitik ateratako odol arrasto mehea gogortua zuen ordurako, maindire nahasietan makula txiki batzuk utzi ondoren.\nKoltxoi gainetik jaikitzen hasi zenean eskuekin buruari heldu behar izan zion, burmuinak zulatzen zizkioten iltze zorrotzei geldirik eusteko ahaleginean. Eztulka hasi zen ordea eta orduan ezinezkoa izan zitzaion iltzeen zaztada eragoztea.\nEskuarekin haztaka, koltxoiaren ondoan kokaturik zuen gaumahai korrokoilaren kaxoian aspirina kaxaren bila hasi zen. Kostata lortu zuen aspirina kaxa aurkitzea, kaxoi txiki hartan baitzeuzkan, anabasa batean, garai hartan eskueran zituen bere ondasun guztiak: kaset-zintak, latorrizko txapak, pizkailua, erretzeko papera, tabako paketea, giltzatakoa, gomazko sugandila eta ziraunak, erremota, labana, antxoa eta sardina latak, pipermin potea, bizpahiru laranja...\nJaiki, logelatik irten eta gaztetxeko areto nagusirantz abiatu zen, aspirina irensten eta ondoa apur bat baretzen lagunduko zion Coca-Cola baten egarriz. Gelatik irten orduko aditu zuen pixaren eta garagardo lehortuaren kiratsa. Ateraino heldu eta aretoa ikustean bat-batean etorri zitzaion gogora bezpera gaueko abentura osoa. Horrekin bat, komunera larri-larri behartu zuen goragale ezin eutsizkoa sentitu zuen.\nBotaka egin ondoren, barrenak pixka bat garbi eta lasaiago zituela, aretora sartu zen berriro Xepe, bezperako txikizioaren arrastoei begira. Barra barruko hozkailutik hartutako Coca-Cola baten laguntzaz aspirina irensten zuen bitartean, barraren aldameneko leihoa zabaldu zuen, kiratsari irtenbidea emateko.\nDiskogailuan My way kantaren Sid Viciousen bertsioa jarrita, aretoan zehar bueltaka ibili zen, begi aurrean zituenei bideo-klip bateko irudiak izango balira bezala begiratuz. Nik uste dut irudi haiek ordura artean inoiz ezin adierazi izan zuena adierazteko ezin egokiagoak iruditu zitzaizkiola Xeperi. Harentzat ekimen ezin ederragoa zen bezperako triskantza, hitzez ezin esan zuena esaten, oihukatzen, aldarrikatzen laguntzen ziolako. Zer aldarrikatzen? Ez dakit. Hitzez ezin esan daitekeen hori, ulertu, nik uste dut batzuek ulertu genuela, nola edo hala, nork bere erara. Nahiz eta ulertu dugun hori Interviú-koei azaltzea guztiz ezinezkoa zaigun, jakina. Bai, Xeperentzat bezperako basakeriaren gomuta zinez gauza ederra zen. Liluragarria iruditzen zitzaion basakeria hark utzitako ondorio narratsei begiratzea. Eta lilura hura komunikatu eta transmititzeko premia zuen barru-barruan.\n— Oso garbi izan nian ez nuela ezer jasoko, dena zegoen bezalaxe laga behar nuela. Gaztetxeko jendeak hura nola gelditu zen ikus zezan nahi nian.\nBesterik gabe, zain geratu zen, Coca-Cola edaten, hantxe aurkitu zuen Ajoblanco aldizkariaren zenbaki atzeratua esku artean hartuta. Heroinari buruzko erreportaia luze-sakon baten irakurketan murgildu zen.\nEz zuen irakurketarako beta handirik izan ordea. Ordu bata eta erdi inguruan, disko batzuk hartzeko asmoz, Antijos eta Pipi sartu ziren gaztetxean, begi aurrean zutena sinetsi ezinda.\n— Zer hostia gertatu da hemen? —galdetu zuen haserre Antijosek.\n— Bart gauean dena txukun-txukun laga diagu barren! —komentatu zuen harriduraz Pipik.\nOrdura artean bere buruaz ziur sentitu bazen ere, Xepe larritu egin zen bat-batean. Bezperakoaz damurik batere ez zuen baina bazekien zaila izango zela Antijosen aurrean bere arrazoiak argitzea, ezinezkoa Xepe bezalako hizlari motz, trakets eta inseguru batentzat. Hitzez ezer ganoraz azalduko bazuen, Atraskuko aitorlekua eta Atraskuko apeza behar zituen hark ondoan, On Nikolas apal hau, eta Antijos aurrean izatea oso bestelako kontua zen, dudarik gabe, are zailago hark gaztetxearen egoera ikusi ondoren ageri zuen begitarte asaldatua kontuan harturik.\n— Zer hostiatan ibili zarete? —galdetu zion, jenio txarrez, Antijosek Xeperi, areto nagusiaren egoera tamalgarriaz jabetzeko behar izan zuen tarte laburraren ondoren—. Zer kristo da hau?\nBarra atzean babestuta zegoen ordurako Xepe. Harengana jo zuen Antijosek bat-batean, besoak astinduz, amorru bizian.\n— Esplikatuko al didak? Ala hostiaka hasi behar dugu hementxe bertan?\n— Ez duk ezer, Anti, ezer ez... —dardara egin zuten, trakets, Xeperen ezpainek—. Ez hadi horrela jarri. Hi ez al haiz sekula mozkortu?\n— Ni mozkortzen naizenean kotxe gainetara igotzen nauk edo telefono kabinak txikitzen ditiat, baina gaztetxea bakean uzten diat. Hik zer uste duk, hau hirea bakarrik dela ala? Hostiaka aterako haut hemendik, mekaguen Dios!\nBero-bero eginda, paparretik heldu zion Antijosek Xeperi baina, barra tarteko zela, ezin izan zion nikia ganoraz oratu eta, atzera eginez, Antijosen atzamarretatik askatzea lortu zuen Xepek, ez ordea berriro buru barruko iltzeen zaztada zorrotzak pairatu gabe. Goragalea sentitu zuen berriz, baina eusteko modukoa oraingoan hala ere.\n— Lasai, Anti, lasai... —besoetatik heldu zion Pipik Antijosi, Xepe jotzen hasiko ote zen beldur—. Ostiraleko asanblean lasaiago hitz egingo diagu, eta denon artean erabaki zer egin. Orain alferrik duk...\nAntijos pixka bat baretu zela ikusirik, hitz egiten ausartu zen Xepe, barrara asko hurbildu gabe badaezpada ere, gorputz kaskar, unatu eta birrindua iheserako prest.\n— Bazakiat bart gauekoa gogor samarra izan dela baina batzuetan... badakik... Behar genian...\nHaserre jarraitzen zuen arren, eskuak geldiago zituen sikiera Antijosek.\n— Ba hurrengoan batzokira joan zaitezte horrelakoak egitera.\nIltzeen zaztaden mina gainditu eta buru barruan zituen indarrak biltzeko ahalegin berezia egin zuen Xepek. Ez zitzaion zeharo gaizki ere atera.\n— Hori erraz esaten duk baina hik badakik beste inon ezin dugula horrelakorik egin. Horrelakoak ez dituk aldez aurretik planeatzen, sortu egiten dituk, berez, eta ez noiznahi, ez edozein lekutan... Ez zagok kontrolatzerik. Gaztetxea duk gure aukera bakarra, beste gauza askotarako bezala baita horretarako ere.\nPipik baiezkoa egin zuen buruaz, Xeperi arrazoi emanez bezala, baina zalantza ere adieraziz.\n— Bueno, bai, baina...\nAntijosek ez zion, ordea, bere zalantzak planteatzeko aukerarik utzi Pipiri. Ez zegoen Xeperen arrazoi ahulen aurrean amore emateko prest.\n— Ba horretarako bakarrik behar baduzue gaztetxea, hobe duzue hik eta hire lagunek beste gaztetxe baten bila hastea. Ostiraleko asanblean hitz egingo diagu horretaz. Argi eta garbi! Beraz, zeuek ikusi!\nBere ezkerraldera jo eta han horretarako propio zegoen hutsunetik barra barrura sartu zen orduan Antijos. Larriturik, Xepe barra gainetik jauzi eginez pasatu zen bestaldera, kanpoaldera, ihesi.\n— Lasai, motel, ez haut ikutuko —mesprezuz mintzatu zitzaion Antijos—. Disko batzuk hartzera sartu nauk.\nThe Doors eta The Pentangleren disko bana harturik kalerantz irten zen Antijos, Pipirekin batera.\nHurrengo bisita askoz ere gozoagoa izan zen Xeperentzat: Txus, Periskopio eta Mirari sartu ziren gaztetxean arratsaldeko hirurak inguruan. Mirarik, gainera, otartekoa eraman zion Xeperi.\n— On egingo dik pixka bat jateak. Solomoarena duk, piperrekin. Telefonoz hots egin eta zerena nahi huen galdetzea ere pasatu zaidak burutik baina...\n— Alfer samarrik hots egingo huen, bai... Dena dela, portatu haiz, Mirari... Baina hurrengoan saltxitxena ekartzen badun hobe.\n— Hi eta hire saltxitxak! Niri nazka ematen zidatek.\n— Bokadiloa niretzat bada, zer axola zaio hiri nazka ematen badin?\n— Egon hadi isilik. Solomoak saltxitxek baino mesede handiagoa egingo dik eta jan ezak behingoz, esplikazio lehorrak lagata. Ez al da inor etorri gaur?\n— Antijos eta Pipi izan ditun eguerdian —erantzun zion Xepek, hortzekin otartekoari kendutako lehen zatia artean ere ahoan zuela.\n— Antijos? Gozoa jarriko zuan!\n— Ba ez zaion batere gustatu, ez, hemengo panorama. Haserre zegonan. Pasatuko zaion... Eta bestela berarentzat kalte, ezta?\n— Atzokoa azkenean gehiegizkoa izan zuan —esan zuen kezkati, ajeak lakartutako ahots ilunez, taburete gainean eserita eta burua barra aldera makurtuta, Txusek—. Gaztetxea denona duk eta... Txorakeriak egin aurretik gauzak pixka bat pentsatzea ez duk txarra izaten.\n— Bai, Txus, atzokoa gogor samarra izan zuan —egin zion errieta Mirarik—, hori nahiko garbi zagok. Baina horrek ez zaukak bueltarik. Orain bazterrak pixka bat txukundu, horixe duk egin behar duguna. Buzoiarena eta telefonoarena ez diagu konponduko baina gutxienez narraskeria hau pixka bat jasotzen badugu zeozer aurreratuko diagu.\n— Bai? Benetan? —galdetu zion irribarre herabe baina aldi berean ironikoz Xepek—. Pena ematen zidan. Ez al dago ederra horrela? Niri gustatzen zaidan. Gero ere izango dun bazterrak txukuntzeko denbora.\n— Hi burutik eginda hago! —harritu zen Mirari.\n— Nik jendeak gaztetxea honela ikustea nahi ninan. Bazakinat txorrada bat dela, baina kapritxo hori ninan, eta horrexegatik ez dinat ezer txukundu. Dena dela, bueno, bestela haserretu egin behar baduzue, txukunduko dinagu hau pixka bat. Baina baldintza batekin: lehenengo bokadiloa lasai jaten lagako didazue eta gero txiki pare bat erreko dinagu. Bale?\n— Oso ondo —erantzun zion Periskopiok, eta patrikatik haxix puskatxoa atera eta hortzekin bereizi zuen txina bat—. Oraintxe bertan hasiko nauk lanean. —Barra ondoan burumakur eserita jarraitzen zuen Txusi astindu bat eman zion—. Zeozeren premia izango diagu ondoa pasatzeko, ez al da hala, Txus?\n— Ekarri hona kostoa. Neuk egingo diat peta bat —esan zuen Txusek burua pixka bat altxatuz.\nGertakari latza izan zen gaztetxeko txikizio hura, eta eman zuen, bai, zer esanik. Ez dakit gaztetxeari mesede ala kalte egin zion Xepe eta bere adiskideen jokabideak, baina gure artean debate bizi eta interesgarria pizteko balio izan zuen behintzat. Gogoan dut igande arratsalde hartan bertan Dean tabernaren atariko arkuaren azpiko sakakuloan —hortxe sortutako txikitako jolas baten izena gogoratuz deitzen diegu horrela arkupe horretako bizkarralderik gabeko jesarlekuei— eserita geundela izan genuen tertulia, eztabaida, debate edo dena delako hura.\nHasieran Leon, Urrategi eta hirurok bakarrik geunden han, herriko enparantza zabalari begira, seiak edo zazpiak inguruan, arratsaldeko eguzkipean porroak erretzen eta pipak jaten, garai hartan askotan egoten ginen bezala, sakakuloak —eta Dean tabernaren aurrekoa bereziki— beti izan baitziren gure topaleku nagusietako bat, gaztetxearen eta Atraskuaren ondoren garrantzitsuena. Leonek bezpera gaueko txikizioaren jakinaren gainean jarri gintuen Urrategi eta biok. Urrategiri ez zitzaion batere atsegin izan albistea. Niri, berriz, miresmenetik ere zerbait bazuen zirrara berezia eragin zidan Xepe telefonoa txikitzen imajinatzeak.\nGure ikuspuntuak trukatzen ari ginela, Xingular eta Esther guregana hurreratzen ikusi genituen.\n— Hik daukak azala, hik! Gaztetxea garbitzera joatea burutik pasatu ere ez zaik egin hiri, ezta? —bota zion errieta doinuz baina irribarrez Estherrek Leoni, gureganaino heldu eta gurekin batera sakakuloan esertzen zen bitartean. Xingular zutik geratu zen, gainerako lauron aurrean.\n— Poliki, neska, poliki... Nik ez ninan ez pixa egin eta ez ezer puskatu —desenkusatu zen berehala Leon bere betiko doinu afektatuan—. Bueno, buzoiari ostiko batzuk eman bai, baina ordurako lurrean zagonan ja, beraz...\n— Bejondeiola gure markesari! Hi ez haiz alferrik galduko horratik!\n— Izan al zarete zuek gaztetxean? —galdetu zien Urrategik heldu berriei.\n— Handixe etorri gaitun oraintxe —erantzun zion Xingularrek—. Mirari, Xepe, Periskopio eta Txusi lagundu zienagu garbiketa lanetan.\n— Bueno, Txusek, egia esanda, ez zinan ezer egiteko ganora handirik —ñabartu zuen Estherrek—, baina han zebilenan bueltaka, penitentzia egiteko besterik ez bada ere.\n— Eta zer moduz paretetako pinturak?\n— Pixka bat hondatuta, baina azken batean orain benetakoagoak ditun horrela —bere betiko umorea erakusten zuen Xingularren erantzunak—. Gaztetxea gaztetxea dun eta bere estetika berezia ere izan behar din, ezta?\n— Eta telefonoa, zer moduz? —galdetu nuen nik burlaizean—. Horrek ere estetika berezia omen dik orain, ezta?\nXingularrek umore onari eutsi zion, gertakariak desdramatizatu nahian edo.\n— Bakea emango dik orain... Gurekin harremanik nahi duenak gureganaino etorri beharko dik. Beraz, lasaiago egongo gaituk horrela. Ez duk ezer gertatzen. Dena ondo zagok. Dena bere tokian.\nBarru-barruan sartutako arantza zuen, ordea, Urrategik telefonoarena.\n— Ba guri, emakumeoi, aukera asko moztuko zizkiguk, ez pentsa.\n— Bazagon berriz jartzea ere —proposatu zuen Estherrek.\n— Bai, ez alferrik! Ederki jaioa hago hi berriro ere telefonoa jartzen badun!\n— Nire ustez, telefonorik gabe hobe —esan zuen Leonek—. Niri traste horrek ez zidanan batere susmo onik ematen. Eta ondo iruditzen zaidan Xepek egin zuena, zer hostia! Porkulo hartzera telefonoa eta horrelako hostiakeria denak!\nUrrategi bere onetik ateratzen zuen Leonen zabarkeriak.\n— Hik oso erraz ikusten dituk gauzak, Leon, baina horrela ez gaituk inora ere ailegatuko.\n— Ailegatu? Nora ailegatu nahi dun? Gaztetxea hortxe zagon, geurea dun eta hor nahi duguna egiteko aukera zaukanagu. Zer gehiago nahi dun ba?\nArmonia bila egindako saioa izan zen Xingularren azalpena orduan, serioa ordura arteko bere jardun arinaren aldean.\n— Ez dinat uste telefonorik gabe benetan asko galduko dugunik. Lan egitea nahi badugu, feminismoan, antimilitarismoan edo edozein gairen inguruan, aukera bazaukanagu, Urra, eta horretan saiatu behar dinagu, besterik gabe, telefonoaren kontua ahaztuta.\n— Bai, baina bart gauekoa atzera emandako pausoa iruditzen zaidak, eta konturatu baino lehen oso bide peligrosoan sar gaitezkek horrela segituz gero.\n— Neska, politikoa ematen dun oraintxe! —umorearen bidetik hurbil berriro ere Xingular.\nOrdura artean dena isil-isilik entzuten egon banintzen ere, neuk ere zerbait esan behar nuela iritzi nion une hartan.\n— Azken batean, gu askatasunaren alde gauden, ezta? Eta zerk ukatzen dio Xeperi gaztetxeko telefonoa puskatzeko askatasuna? Denetarako askatasuna eskatzen ari gaitun eta gero mugak jartzen zizkionagu askatasunari. Horretarako ez al dugu hobe denok Jarrain edo EGIn sartu eta kito?\n— Ez ezak demagogia merkerik egin, Niko —bota zidan Urrategik serio-serio—. Zer irudituko litzaiake nik Atraskuko telefonoa txikituko banu?\n— Egin ezan aproba. Ez dun hain erraza izango. Nik ez dinat ezer esango, baina argi ibili Paulorekin, ez dun gozoa jarriko eta!\nNire txantxa ergelari jaramonik egin gabe, bere jarrera azaltzeko beste ahalegin bat egin nahi izan zuen Urrategik.\n— Aizue, niri ere gustatzen zaidak parranda ederrak botatzea, zoroarena egitea, deskontrolatzea, baina gaztetxea denona duk eta zaindu egin behar diagu. Gurea dela konturatu behar diagu.\nXingularrek umorearen bidetik hautsi zion berriro ere argudioa Urrategiri.\n— Gurea? Ez al gaude propietate pribatuaren aurka ala?\n— Zuekin alfer-alferrik duk —etsi zuen azkenik Urrategik, saiatu arren ezin eragotzi izan zuen irribarrea ezpainetan, zangoa aurrerantz luzatuz Xingularri ostikoa emateko keinua egiteko.\nIgande hura oso-osorik gaztetxetik irten gabe pasatu zuen Xepek. Inorekin egon edo hitz egiteko gogorik gabe, gauean gaztetxea nahiko goiz itxi eta bakar-bakarrik geratu zen edifizio handi eta zahar haren barruan, fantasma bakarti baten antzera. Egunean zehar kemena agertu bazuen ere, gauean abailduta sentitu zen. Ez zen damua estutzen zuena, azken muturreraino eramana zuen bere bakardade mugagabe eta inkomunikatuaren zama astuna baizik. Barruak edertasunaren bila erabat hustu ondoren bere obraren inguruan ezjakintasuna eta ezaxolakeria baino aurkitzen ez duen artistaren antzera.\n— Huts-hutsik nian barrena, dena eman banu bezala, ezer ez banintz bezala, mundua ni gabe geratu balitz bezala, hila banengo bezala.\nHustasuna, etsipena, ezinegona, desosegua, itomena... Ohean loak ezin harturik, jaiki eta areto nagusira jo zuen. Bap!! taldearen Azkeneko anarkista entzun zuen behin eta berriz, modu obsesiboan, musikaren erritmoan dantza egin eta hitzak Eneko kantariarekin batera oihukatuz: «Zertarako bizi ote gara?, galdetzen diot neure buruari...»\nMusikaz nazkatu zenean barra ondoko leihotik zehar kanpoaldera begira geratu zen. Ez zebilen inor herriko kale ilunetan. Ikuspegi lasaigarri hark gaztetxetik irtetera bultzatu zuen. Gau giro ederra sentitu zuen atarira heltzean. Ezerezaren ilunbeetatik sortutako fantasma baten antzera, Tras agertu zitzaion bat-batean aurrean, begi ezin triste eta errukarriagoz begira.\n— Zer duk, Tras? Non dabil Beltza? —xuxurlatu zion Xepek, makurtu eta buru-bizkarrak laztantzen zizkion bitartean—. Munduan bakar-bakarrik hago hi ere, ezta?\nIa-ia oharkabean —txakur herrena, ahal zuen bezala, atzetik zuela—, Baldatxoko hilerriraino eraman zuten bere oinen urratsek Xepe, paseo lasai hark beste jomugarik izaterik ez balu bezala. Tras aldamenean zuela, hilerriaren goiko aldetik behekora jaisteko dauden eskaileren goreneko muturrean eseri, zigarroa piztu eta ilargiari begira geratu zen minutu batzuetan. Gero, txakurrarekin batera, gaztetxera itzultzeko bideari ekin zion atzera, lehen baino lasaiago, sosegatuago.\n— Ez zagok kanposantua baino toki lasaiagorik, Niko. Ikaragarria duk! Han ez zagok problemarik. Dena bere tokian zagok, dena ondo. Inork ez hau gaizki begiratzen. Han dena libre duk!


«Ongi etorri Tripoli askera» | Mundua | Berria\n«Ongi etorri Tripoli askera»\n«Atera nahi beste argazki, Tripoli askean zaudete eta!». Harrera beroa egiten dute Libiako hiriburu sarrerako kontrol postuetan. Itxura batean, Tripoli ez da Bagdad edo Kabul bihurtu oraingoz.\nGaddafiren kontra altxatu diren matxinoen kontrol postu bat, Tripoliko sarreran. KARLOS ZURUTUZA\n2011ko abuztuak 30 - Tripoli\nTripoli sarrerako kontrol postuetan harrera egiten diete nazioarteko kazetariei Muammar Gaddafiren kontra altxatu diren gerlariek. «Tripoli askera» ongietorria, eta argazkiak ateratzeko gonbita. «Uste baino askoz ere erresistentzia txikiagoa topatu dugu. Askatasunaren zain zegoen jendea, gure zain, hain juxtu», dio Nashidek. Gerlari horrek, baina, aitortu digu hainbat erresistentzia aztarna badirela oraindik: «Frankotiratzaile ugari harrapatu ditugu Tripolin, baita autoetatik tiroka hasi diren batzuk ere».\nEdonola ere, duela hamar egun pentsaezina zen Zintandik Tripolitik 160 kilometrora hegoaldean horrelako txangoari ekitea autoz. Atzo, Az Zauija hiria gurutzatzen duen errepidean normaltasuna zen nagusi, eta, Tripolirako bidean, kontrol postuetan nekez ikusten zen auto miaketarik ezta dokumentuen kontrol zorrotzik ere. Matxinoen eta NATOren arteko eraso konbinatua ekuazio askaezina bilakatu da Gaddafiren soldaduentzat.\nAskok diote mendebaldeko mendikateko matxinoek eman diotela buelta gerra zibilari. Misrata eta Bregako fronteak, hain zuzen, bi hilabete zeramatzaten izozturik. Nafusari ahaztutako frontea ere deitu ohi zaio; apenas bereganatu duen medioen atentziorik, baina hura izan da garaipenerako giltza. Asteotan, mendietatik basamorturako bide azkarrari ekin diote hango matxinoek. Bir Ganam, Gezaia eta Takut, esaterako, erreboltarien mendean dira, orain herri huts eta suntsituak besterik ez badira ere.\n«Gezaiako herritar gehienak joanak ziren gu sartu orduko. Arabiarrak ziren denak», jaso zuen BERRIAk Nalut herrian. Antza, arabiar eta amazigen arteko antzinako ondoeza ere tartean izan da azken sei hilabeteotako gerran. Matxinoek askatutako hainbat herriren egoera da, hain justu, oraindik kontatzeke dagoen beste istorioetako bat.\nGezaiako biztanleek egin legez, badirudi tripoliar ugarik ere ihes egitea erabaki dutela. Xehetasun bat oso esanguratsua da: ez dugu ikusi auto pilaketarik Tripolirainoko bidean; bai, ordea, errepidearen beste aldean.\nHartuko al dituzte Gaddafiren jarraitzaileek dagoeneko hutsik dauden Tunisiako errefuxiatu guneak? Aurki jakingo dugu. «Egia da, jende asko joan da errepresalien beldur, edo, besterik gabe, oso egoera zaila daukagulako orain Tripolin», dio Akram izeneko tripoliar batek, hiriburuko medinan.\nLeialtasun politikoak baino gehiago, ziurrenik Tripoliko bizi baldintza eskasek uxatuko zuen hiritarren multzo handi bat. Hiriburuko alde zaharreko hainbat denda eta okindegi irekita izan arren, janari eskasiak eta, batez ere, urik ezak, ez dute, inondik ere, normaltasunerako bidea errazten.\nAzkeneko lau egunotan tripoliarren %70ek ez dute urik izan etxean. Ur kamioiak arduratzen dira ura hirian zehar garraiatzeaz. Aldi berean, urria da oso gasolina nahiz gasaren horniketa. Ez da harritzekoa, beraz, autoaren depositua betetzea hamazortzi aldiz garestiagoa izatea gerra otsailean piztu zenetik.\nGerraz besteko kezkak\n«Gogor ari gara krisi honi aurre egin ahal izateko; aurki konponduko da dena», esan zuen atzo Libiako de facto-ko Osasun ministro Barakat jaunak, Corintia hotelean emandako prentsaurrekoan. Bengaziko ofizialak «sabotajeei nahiz langilerik ezari» leporatzen zieten oinarrizko horniketaren arazoa. Bitartean, ura, gasa eta bestelako horniketak dakartzaten itsasontzien zain dira gehienak.\nZailtasunak zailtasun, berehala iristen dira albisteak Libiako beste puntu beroetatik. Surten, Tripoli ekialdean, matxinoek hamar eguneko epea eman diete hangoei errenditzeko. Hala ez egitekotan, Gaddafiren jaioterria «beste Misrata bat» bilakatuko litzateke; erabat isolatuta gelditu liteke hiria arerioaren setiopean.\nEta Misratatik ere iristen dira albisteak: «Ba al zenekien jendea protestan ari dela Misratan gaur? Ez dute nahi Bengaziko jendeak Tripoliko boterea hartzerik», dio Abdulaziz tripoliarrak. «Misratarrek Bengaziko jendea gorroto dute, eta alderantziz, betidanik. Batzuk gerra bukatzear dagoelakoan daude, baina hasi besterik ez da egin», gaineratu du bere hiritik oraindik alde egin ez duen gizon horrek.\nGauero bezala, armatutako matxino ugari bildu dira plaza berdean, hiri erdigunean. Gaddafiren emaztea eta bere semeetako hiru Aljerian daudela baieztatu du gaur hango Atzerri ministroak. Gerlariak aireari tiroka ari dira, etengabe, garaipena ospatzeko. Esperokoa zen, bikoitza baita gaurkoa: garaipena batetik, eta, bestetik, Ramadanaren bukaera. Bost axola denei han herenegun paratu zen kartel handia: Ez egin tiro aireari, arriskutsua da eta.\nOharrari kasu egin ez, eta hegazkinen kontrako metrailadoreak ere erabiltzen dituzte matxinoek, hilabeteotako tentsioa askatzearren. «Gure su festak dira hauek, ez besterik», dio Hafiz zintandarrak, bala marrazleen izpi gorriei so. Zeru beltzean.


Eta Jaionek gizon egin ninduen — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Eta Jaionek gizon egin ninduen\nEta Jaionek gizon egin ninduen\nAmatiño 2008/01/31 23:59\nHamazazpi urte besterik ez nituen Jaione ezagutu nuenean. “Ezagutu” diot, elkarrekin ordu erdi eskas baino egon ez baginen ere. Aldez aurretik egindako zita zen, harreman profesional hutsa, ordaindu beharrekoak ordaindu eta kitto.\nHarrez gero ez natzaio gehiago itzuli, geroztik ez dut berriro ikusi, kalean elkarrekin topo egingo bagenu ere, ez nuke nik neuk ezagutuko eta, segurutik, ezta berak ni ere. Izan ere, niretzat Jaione lehena –eta nolabait azkena— izan zen arren, zenbat nilako izan ote ziren berarekin nire aurretik eta, zer esanik ez, zenbat ote ondoren, ez baitira ordutik hona berrogeita bost urte luze alferrik pasatu.\nEzin gero asmatu nondik nora ibili ote den Jaione azken berrogeitaka urteotan. Bizi bada behintzat, honez gero hirurogeita hamar onak izango ditu-eta. Ez du, jakina, orduan bezain trinko eta lerden jarraituko baina, behar bada, heldutasunari esperientzia darionez, erakutsi zizkidan abileziak igarriko zaizkio oraindik ere.\nZenbaitek besterik pentsa lezakeen arren, Jaionez geratu zaizkidan oroitzapenak sentsukoiak dira gehienbat. Bere eskuak ditut batez ere gogoan. Atzamar arinak zituen oso, eta azal finekoak. Bekokitik hasi eta kokoteraino, inondik ere itxaro ez nituen fereka goxoak egin zizkidan eta emakumetara batere ohiturik ez zegoen nire gorputz gazte harek izugarrizko hotzikarak sentitu zituen bizkarrezurrean zehar.\nZita hartarako erabakia ez zen berehalakoa izan. Aspaldi samarretik ari nintzen joateko irrikaz, nire nahi eta ezinak argitu nahian, nire malurak lehertu gurarik, nire obsesioak zuritzeko asmotan, nire konplexu hasiberriak uxatzeko ahaleginetan, nire ezkutuko grinak plazaratzeko desiotan, deskubritu beharrekoak deskubritzekotan. Lagunminak eman zidan Jaioneren berri: “emakume horrek bajakik kontu horretan, bidia erreztuko deuk eta ez dok bape garestixa. Gainera, ez jok inork jakingo”.\nEta joan nintzen joan, arratsaldeko hirurak inguruan, ezohiko orduan, lotsaren lotsaz erdi ezkutuan, praka luzeak estreinatu berriak zituen gazteak sekula igaro behar ez zukeen atari hartara ate joka. Jaionek berak panpoxa asko ireki zidan atea eta, zuzen zuzenean, erreserbatura eraman ninduen, “beste gela horretan emakume asko dago-ta”. Bost minutu besterik ez zuen behar izan, egin beharrekoak egin eta lehen diagnostikoa adierazteko: “Seborrea¡” Ay ama, zer ote?\nJaioneren ustetan bi aukera baino ez nituen: ala etenbako sufrezko tratamendu lokala, burua urez ahalik eta gutxien garbitu eta bizi guztirako txerrikiak jateari agur esan... ala arazoaz ahaztu, egunero dutxatu eta jan-edanari normal eutsi. Lehenengo erabakiaren ondorioz, aitondu ere aitonduko omen nintzen ile dezente eta guzti; bigarren bidetik, ostera, hogeita hamar urte kunplitu aurretik erabat burusoilduko nintzela segurtatu zidan. Lehenak konplexuz beteriko ilearen morroi egingo ninduen. Bigarrenak, berriz, denbora baino lehen gizonduko, agian.\nHura izan zen emakume-ileapaindegira joan nintzen lehen eta azken aldia. Seguru asko sekula egin dudan kontsultarik errentagarriena. Geroztik ez dut gizonezkoenetara ere joateko premia handiegirik izan.\nOharra: 1997ko abenduaren 14an, Errioxako Laguardian, Euskadiko Burusoil Umoredun Elkarteak bazkide egin ninduen eta “Lehen mailako busoila” domina eman, Jose Antonio Bastegieta “Marko” lehendakariaren eskutik. Jaione ere bertan izan zen, bihotzondoan bederen.\nEz ba. Ez juat ikusi. Baiña, hik diñuanez, ikusiko biharko najeukek. Ia nun topatzen doten...\nAaaaaaa... Ikusiko zenuen Le Mari de la coiffeuse, film frantses polita, eta egoki dagokiona zure mezuari. Hemen irudi bazukt filmarekin zerikusia ez duen musikarekin badoaz ere.


Turtziozko manifestua - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJose Antonio Agirre lehendakariak Turtzioz (Bizkaia) herrian irakurri zuen manifestua\nTurtziozko manifestua Jose Antonio Agirre Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakari jaunak euskal lurretan idatzi zuen azken manifestua izan zen. Manifestua 1937ko ekainaren 30ean idatzi zen, Eusko Jaurlaritzak euskal lurretan egin zuen azken bilera amaitu ondoren, Turtzioz udalerrian. Manifestuan Agirre lehendakaria euskaldun guztiei zuzendu zitzaien eta Eusko Gudarosteak zein Euskal Herriaren askatasunaren aldeko indarrek estatu kolpea jo zutenen aurka egin zuten lana eskertu zien, besteak beste.\nAgirre lehendakariak Turtziozko La Puente jauregian irakurri zuen manifestua, euskal lurretatik irten aurretik. Manifestuan argi uzten du tropa frankistek ez dutela inoiz euskal lurraldearen arima menderatuko eta haiek izan zirela gudua hastearen erantzule bakarrak. Manifestua, orokorrean, goibela da, izan ere, garai horietan Bilbo eroria zen eta Eusko Jaurlaritzaren esanetara Enkarterrietako zenbait herri baino ez zauden, gainerakoak tropa konkistatzaileek menderatu zituzten eta. Hala ere, Agirre lehendakariak itxaropenezko azken mezu bat eskaintzen die euskaldunei: "Bera da [Eusko Jaurlaritza] euskaldunen Jaurlaritza zilegia, arraza baten sentimenduak eta izatea interpretatzen baititu, ez garaitua izan den arraza batena, behin-behinean menderatua eta laidotua izan den batena baizik. Eta gure aberkideen adiskidetasunak garaipenaren egunera arte lagunduko zaituztete.\nUrkullu lehendakariak, laurogei urte beranduago, omenaldi bat egin zion Agirre lehendakariari manifestua idatzi zuen herri berean, urteurrena ospatu eta garai berrien inguruko balorazioa egiteko.\nEuskal tropekin Euzkadiren muga arte iritsi naiz. Beraiekin mantendu naiz gure herriaren tenorea miretsiz, euren izpiritua ez da inoiz menperatua izango. Eta Euzkaditik atera aurretik, bere izenean munduaren aurrean kexatzen naiz, XX. mendearen erdi-erdian euskaldunekin gertatu denez, gure Aberria kendu digute, gurea delako eta izugarri maite dugulako eskubidez guri dagokigu. Eta bi aldiz kexatzen gara, zeren kenketa egiteko espainiako fazismoak indar mertzenarioak, atzerrikoak eta alemania eta italiako gerra elementuak behar izan ditu. Erabateko lotsagabekeriaz gure etsaiak konkistaren eskubidea aipatzen dute. Betirako ukatzen dugu. Lurraldea menperatua izango zen. Euskal Herriaren arima ez, inoiz ez.\nZintzo jokatu dugu, gure jokabidea ez da ezta azken orduan aldatu. Bilbao eta bere ekoizleak bere osotasunean utzi ditugu. Presoei askatasuna zintzotasunez eman diegu eta etsaiak hau jazarpenez eta fusilamenduz ordaintzen digu. Euskal gudarosteari ezin zaio inolako kenketarik leporatu.\nEuskal Herriak geroa ilusioz begiratzen du, bere arima gurea da. Gure gurasoen lurra berriz gureganatuko dugu iraindutako hizkuntza berrezartzeko, iraindutako legea, harrapatutako askatasuna. Zer eskaini zion inoiz Euzkadiri fazismoak? Ezer, zeren Bilbaon bere oina ezarri ondoren ez du bakarrik konkistatutako autonomia indargabetu, baita Kontzertu Ekonomikoa ere, antzinako askatasun historikoen azken aztarna Monarkiaren garaian ere errespetatua izan zena. Azken kenketa honegatik ere kaxatzen naiz, hitzegiten utzi ez eta zapalduta dagoen herri honen sentimendu isila interpretatuz.\nErbesteratutako nire herri honek itsasoarekin estropezu egiten du, bikoiztutako arrisku batekin aurkituz. Herri lagun edo etsaiak isiltasunean egon behar dutenik ez dut pentsatu nahi. Herri batek bere askatasuna defenditzea hain larria da!\nDefenditzeagatik, Aberriaren duinekoak izateagatik milaka euskaldun estuasun eta gabezian ari dira une hauetan. Ez dut mundutik sentsibilitatea desagertu dela sinistu nahi.\nEusko Jaurlaritzak bere tokian jarraitzen du, bai Euzkadin bai aurkitzen den beste tokietan. Bera da euskaldunen Jaurlaritza zilegia, arraza baten sentimenduak eta izatea interpretatzen baititu, ez garaitua izan den arraza batena, behin-behinean menderatua eta laidotua izan den batena baizik. Eta gure aberkideen adiskidetasunak garaipenaren egunera arte lagunduko zaituztete.\n—Jose Antonio Agirre, lehendakaria.\n↑ a b «Akordio integratzaileak defendatu ditu Urkulluk, elkarrekin aurrera egiteko» www.eitb.eus . Noiz kontsultatua: 2019-08-16.\n↑ a b «Turtzioz 1937-2017» (PDF) Eusko Jaurlaritza . Noiz kontsultatua: 2019-08-16.\nAzken aldaketa 12 martxoa 2020(e)an, 09:55(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 12 martxoa 2020, 09:55.


Abastos Merkatua - Mercado de Abastos Merkatua\nNahi dugun tokira eta nahi dugun moduan bidaiatu gaitezke, baina noizbait jateko eta edateko gelditu beharko dugu. Gainera, geldialdi horretan inguruneak laguntzen bagaitu, momentuaz gehiago gozatzeko gai izango gara.\nGasteiz, hiri adeitsu eta familiarra da, Europako Hiriburu Berdea (2012an) eta Espainiako Hiriburu Gastronomikoa (2014an) izan zena. Bestalde, monumentu-multzo gisa deklaratu egin den Erdi Aroko alde zaharra barne hartzen du, eta aukera turistiko ugari eskaintzen ditu.\nHorrelakoa da Gasteiz!\nHiri bikaina, enogastronomia bazter guztietan erakusten duena; batez ere, hirigunean kalitatezko produktu freskoei esker pilpiratzen duen Abastos Merkatu tradizionalean. Hemen, tokiko baratzetatik, landetatik eta abeltzaintzatik datozen gai hoberenak aurkituko dituzu.\nMugi zaitez sentsazioen bidez eta haragi, fruta eta barazki onenak dasta itzazu.\nKantauri Itsasoko arrainak eta itsaskiak preziatu.\nEzin besteko bisita da hau hiriko esentzia kalean bertan esperimentatu nahi dutenentzat, estereotipoetatik aldendu nahi direnentzat; eta hau dena, beirazko egitura harrigarri batez estalitako eraikin bitxi baten barnean.\nAGainera, aintzinean hiriko garbilekua izan zen eremu zabalean kokaturik, taberna gastronomikoak aurki ditzakegu, aisiaz eta ostalaritzaz gozatzeko eskaintza handia erakusten dutenak. Pintxoak, janari tradizionala, hanburgesak, sukaldaritza internazionala... ardo eta garagardo hoberenekin dasta ditzakezu hemen.\nEz ahaztu erabat berritua eta egokitua izan den terraza panoramikoak eskaintzen duen ikustea bisitatzeaz, eta aprobetxatu ospatuko diren ekintza enogastronomikoren batean izena emateko. Han aurkitzen da Fundación Abastos Fundazioaren egoitza.\nEtor zaitez Gasteizera eta esperientzia paregabea bizi!


Nola jokatu bizitzan, nola larri bihurtu, nola lasaitu\nGutako bakoitzak bizimodu erabat desberdina du. Batzuetan, arazo larriak eta lasaiak behar dira. Baina, nola larria eta lasai egon behar duzu une egokian, pertsonaia kolerala zara eta ez dakizu zeure burua geldiarazteko. Izan ere, ez zara norberaren bizitzan nola jokatzen pentsatzen duen bakarra, nola larri bihurtzen da, nola lasaitu? Neska askok ez dute lasai eta lasai sentitzen.\nHorregatik, gaur egun, bizitza nola jokatu, nola larri bihurtzen da, nola lasaitu. Beraz, lehenik eta behin, zehaztu zein egoeratan ezin duzu lasaitu. Gehienetan, lasaitasunez jokatzeko errezeloa zerbait gertatzen ez denean gertatzen den egoerek eragiten dute, norbaitek gaizki jokatzen du edo ez du errespetatzen tratatzen. Jakina, hau oso desatsegina da eta nahi duzuna, zure bizimodua defendatzeko. Baina, azken finean, ez da egoera guztietan, hain zuzen ere, lehen begiratuan uste duzuen moduan.\nEsate baterako, ezin duzu lasaitu norbait gaizki dagoelako eta ezin dutela akatsik onartu. Lehenik eta behin, ikus dezagun norberaren portaera zure bizitzari buruzkoa dela, edo ez duzu haren iritzirik gustatzen. Pertsona batek, besterik gabe, nahi duen moduan jokatzea nahi badu, orduan eskubidea du. Eta, nahiz eta bere iritzia oker dago. Jakina, berarekin konbentzitzea ahalbidetu dezakezu, baina ez zenuke oihuka eta salaketak egin behar. Hau ez duzu ezer lortuko. Batez ere, gizon batekin hitz egiten baduzu. Guysek argudioak behar ditu, ez histeriatan. Ikasi zeure burua geldiarazteko. Garrasi gelditzeko, lasai eta lasai bihurtzeko, zure metodo propioa sortu behar duzu. Askok aholkatzen dute hamar arte kontatuta, baina ez da guztiontzat laguntzen. Batzuentzat, kontu hori gogaikarria da, eta lasaitu beharrean, pertsona bat are okerrago jokatzen hasten da. Hori dela eta, lasaitu egiten zaizun zerbait pentsatzen duzu. Adibidez, itsasoa irudikatu edo haurtzarotik zerbait gogoratu dezakezu. Izan ere, pertsona bakoitzak bere arima lasaitu eta lasaitzeko oroitzapenak ditu. Zehaztu zer egiten duzun eta zer erabili. Jakina, hasieran ez da erraza izango, baina pertsona bat zara, eta pertsona batek bere emozioak nola kudeatu zituen jakin behar zuen beti. Nahiz eta badirudi hori ez dela, aitzakiak bilatzen ari zara. Badira adibide batzuk benetako pertsona kolektiboak, bere buruarekin lan egiteak, ustelkeria filosofiko bihurtuta. Horrelako "eraldaketa" baten ondoren ezagutu zuten jendea ezin izan zen imajinatu gizon hori fakturazioaren erdia baino lehen hasi zen. Izan ere, dena posiblea da, benetan nahi duzula.\nPertsona baten portaera eta iritziak gustatzen ez badizkizue ere, kalte egiten diozu, eta zuk baloratzen duzu, edo zuk zeuk lasaitzeko modu bat dago oraindik eta ez da erreakzionatzen. Lehenik eta behin jakintsu eta larri jakiteko. Maite bat konbentzitzeko, ez duzu okerra dela. Izan ere, gertaerak eta argudioak aurkeztu behar dira. Nahiz eta delirio bistaz hitz egiten duen, ez eten edo oihukatzen. Demagun nahi duen guztia adierazteko, eta, ondoren, lasai esatea zure iritzia. Jendea eten dugunean, haiek ez dituzten hausnarketarik eta hausnarketarik emanen dute. Hori dela eta, nahiz eta zaletasun handiak bere kasua frogatzen saiatu. Entzuten badituzu, badirudi haiekin zerbait ados dagoela. Hori dela eta, zure iritzia adierazi ondoren, aukera gehiago egongo dira entzuteko, aurkariaren ustez ere badira pentsamenduak zure hitzetan.\nNoiz ohitu eta gezurretan ari garenean, beti gogoan eta defendatu nahi dugu. Baina, ez dugu ulertzen tonu hotz bat eta erantzun pentsakor bat izan dezaketela, orduan nahi dugun pertsonan eragina izan dezakegu. Norbaitek isiltzea, pertsona bat helburu gisa, aurkariak beldurtu, malkoak eta erresuminak jartzen ditu. Ez baduzu eman hau, haserretzen da. Hori dela eta, delituarengan eragina izateko, ez du erreakzionatu nahi duen moduan. Mantendu lasai eta orekatua. Erakutsi zure itxura osoa ez duzula kontuan hartu bere hitzak zeuk erabakitzen duen zerbait. Eta, literalki, "aparra hasten den bitartean" izenen etenaldia eta deia ordez, erantzun duina hobeto pentsatzen du, eta kontatu egiten du delituaren isiltasuna denean, goiko aldetik hartu zuen erabakitzea.\nBeste norbaiten haserrea eta erreklamazioak lasaitzeko, pertsona horri abstraktu egin behar diozu eta ez daukazu bere hitzak arretaz erantzun. Ez dute zure bihotz eta arimari atxikiko. Pentsatu zeure burua, zergatik zure nerbioak hondatu gaiztoak nahi dituzunentzat. Eta nahi ez badituzu ere, baina ez duzu nahi duzun moduan jokatzen, zergatik kezkatu eta harremana hondatu.\nHorregatik ez duzu zure bihotza desatsegina den zerbait onartuko. Beste norbaiten galderek garuna bakarrik digeritzen dute eta erantzun duina aurkitu. Jakina, hasiera batean oso zaila da hori egitea. Baina, noski, bidexka bat dago. Bakarrik beharrezkoa da auto-prestakuntza mota bat burutzea eta zeuk kontrolatzea. Pertsona bat esaten ari den egoera batean ez dela ulertzen duzun unean, baina oihukatu eta barre egin nahi baduzu, tira ezazu zeure burua elkarrekin. Hasi zeure buruari konbentzitzeko, bere iritzia emateko eskubidea ez duzula gaizki egiten zaituen pertsonaren iritziz kaltetuta dagoenik, nahiz eta pertsona batek gaizki jokatzen duen, hau da bere bizitza eta berak zuzentzeko eskubidea du. Egoera bakoitzean, beste azalpen bat eman dezakezu, zuretzako gauzarik onena da. Ez utzi erlaxatu eta zeure burua konbentzitu lasaitu duzula sentitzen duzun arte. Denborarekin, nabarituko duzu ez duzula gehiago oihukatu eta hitz egiteko gai. Zentzuzkoa denean bakarrik hitz egiten ikasiko duzu, eta estimulu zentzugabeetan ez duzu erreakzionatuko. Eta horrek ez du esan nahi beste pertsonen iritzi eta arazoei buruz ez zaigun axolarik. Besterik gabe, arazo hauek zeure kabuz bihurtzea ikasiko duzu.\nEtxeko beroa nola mantendu\nAluminiozko zartaginak eta kazolak: nola garbitu eta erre?\nDirua aurrezteko aholkuak\nInterneten maitea den gizon baten traizioa\nLaranja smoothie koktela\nNola eragiten du sexu-sexuak emakumeen osasunean?\nNola behar bezala garbitu granada\nAloha, Hawaii: Christian Louboutin-en oinetako eta osagarrien bilduma\nKafea etxean zurituta\nUrteberriko entsalada "Jade eskumuturrekoa"\nAngelina Jolieren biografia\nGimnasia erritmikoaren oinarrizko arauak\nGaldu pisua modu eraginkorrean oatmeal dieta batekin\nMimish cat, esan duzu? Cute kitten honen aurrean deseroso sentitzen zara (bideoa)\nNola kontraste dutxa hartu eta nola erabilgarria den\nMuturreko Shurpa - sukaldaritza orientabidearen connoisseurs-eko plater bikainak