Lanak Bidaltzeko – Informática Aplicada a la Investigación\nAgo 9th, 2011\nLanak kolara bidaltzeko send_espresso tresta egin dugu. Argumenturik gabe exekutatzen badugu laguntza erakusten digu:\nsend_espresso input.in Executable Nodes Procs_per_node Time [Mem] [``Other queue options'' ]\ninput Kalkuluaren inputaren izena (extensiorik gabe)\nExecutable Erabiltzea nahi den espressoren exekutagarria:pw.x, ph.x,…\nNodes Nodo kopurua\nProzesagailu kopurua nodo bakoitzeko\nTime kolari eskatutako denbora hh:mm:ss formatuan\nMem memoria en GB-etan.\n[``Torque beste aukerak'' ] kola sistemari agindu gehiago pasatzeko modua. Ikus beheko adibideak\nsend_espresso job1 ph.x 1 4 04:00:00 1\nsend_espresso job2 cp.x 2 8 192:00:00 8 ``-W depend=afterany:1234'‘\nsend_espresso job3 pw.x 1 8 200:00:00 2 ``-m be -M mi.email@ehu.es''\nEspressoko programak /software/Espresso/bin-en instalatutak daude. Adibidez pw.x exekutatzeko kola sisteman erabili:\n-npool ncores aukeran ncores erabili behar diren core copuruagatik ordezkatu behar da, honek abiadura hobetzen du. Kore bat baino gehiago eskatzen bada automatikoki paralelon exekutatzen da.\nOrca nola bidali\nsend_orca aginduak Orca lanak modu erraz batean bidaltzen ditut ilara sistemara.\nSend_orca komandoa erabiltzea gomendatzen dugu. Komando honek TORQUE scripta prestatu eta ilarara bidaliko du. remote_molden/remote_vi (ikus behean) tresnekin jarraitu ahal izango dira kalkukluaren gorabeherak.\nErabiltzeko modua honakoa da:\nsend_orca lana kola_edo_denbora num_node num_proc [mem] [opciones de TORQUE]\nlana: Orca sarrera fitxategia inp luzapena gabe izena.\nkola edo denbora: ilara edo kalkulu denbora formatuan ( mm: ss hh) zehaztu daitezke.\nnum_node: Erabili nahi den nodo kopurua.\nnum_proc: nodo bakoitzeko erabili nahi dituzun prozesadoreak kopurua 8 edo 8 baino txikiagoa izateaz gain, 8-ren multiploa ere izan daiteke.\nmem: memoria en GB-etan.\n[beste TORQUE aukerak]: TORQUE-ren aukra aurreratuak.\nsend_orca h2o 23:00:00 1 16:xeon 4 ``-m be -M niri@ehu.es -W depend=afterany:4827''\nremote_vi eta remote_molden tresnak erabili daitezke *.out fitxategia aztertzeko. Adibidez:\nnon 2341(.arina) ilarako lanaren identifikatzailea den.\nZerbitzarian test txikiak konpilatu eta egin daitezke: ordu bete baino gehiagoko lanak automatikoki ezabatzen dira. Kalkulu handiagoak egiteko ilara-sistemaren bidez bidali behar dira. (más…)\nOhizko qsub komando\nProgramak ilaretara bidaltzeko agindu hau erabiltzen da qsub:\nModu interaktiboa: Ez bada inongo fitxeroa zehazten eta qsub soilik exekutatzen bada\nPendulora eta Arinara bidaltzeko\nArina eta Péndulo TORQUE/MAUI ilara sistema banatutak dite. Konektatuta zauden serbitzariko ilara sistemara bidaltzen da lana defektuz. Lanak bidaltzeko komandoa da:\nBeste TORQUE Agindu Interesgarriak\nInformazio eta agindu gehiago nahi badituzu, jo ezazu TORQUE eta MAUI eskuliburuetara.\nTorqueren online eskuliburua.\nMauiren online eskuliburua\nTORQUEk posta-helbide jakin batera mezua bidal diezagun agindu dezakegu, jakiteko lana noiz hazten den ibiltzen (b); lana bukatutakoan ere (e) mezua bidal diezaguke ; horretarako, scriptari hau gehitu behar diogu:\n#PBS -M nirekontua@ehu.es\nNodo mota edo arkitektura aukeratzko etiketa bat gehitu behar zaio nodes lerrora. Balio diren etiketak opteron, itanium, itanium4, itanium8 eta itaniumb. Nodoak dituzten etiketak itanium eta opteron ezaugarrietan ikusi daitezke. Jarri adibidez:\n#PBS -l nodes=1:ppn=8:itanium\nLana bidaltzeko nodoak aukera daitezke. Adibidez, scriptaren lerro honekin:\n#PBS -l nodes=cn13:ppn=4+cn14:ppn=2\nlana 4 prozesadore dituzten cn13 nodoetara eta 2 prozesadore dituen cn14 nodora bidaltzen du.\nLana kide garen beste talde batera bidali nahi badugu eta talde hori lehenetsita ez badago, erantsi sasiagindu hau:\n#PBS -W group_list=grupo\ngrupo taldearen izena da. Lan horren fakturazioa adierazitako taldeari egokitzen zaio.\nGaussian nola bidali\nG09 lanak bidaltzeko agindu hau erabiltzea gomendatzen dugu. Honek, gaussianeko *.com-ean prozesagauilu kopurua eta memoria egokitzeaz gain, torqueren kolako sarrera fitxategia ere prestatuko du.\nLana, exekuzio nodoetan egingo da eta emaitza bertan gorde. Lana jarraitu ahal izateko remote_vi eta remote_molden prestatu ditugu (ikusi beherago).\nsend_gauss erabiltzeko modua honakoa da:\nsend_gauss lana denbora proz_kop [mem] [ TORQUE beste aukerak]\nlana: gaussian inputaren izena da *.com estensiorik gabe.\ndenbora: oo:mm:ss formatoan, kakuluarentzat eskatzen den denbora.\nproz_kop: Erabiltzea nahi den prozesagailu kopurua, 8 baino txikiagoa edo 8ren multiploa izan behar du . Prozesagailu mota ere adierazi daiteke “:xeon”, “:itanium”, edo “:opteron”.\nmem: zenbat memoria eskatzen den nodo bakiotzeko\n[TORQUE Aukera Aurreratuak]: torque ilara sistemari adierazi nahi zaizkion aukera aurreratuak.\nsend_gauss h2o 400:00:00 16\nh2o lana 16 prozesagailuetara bidaliko du, 8 prozesagailu nodo bakoitzean, 400:00:00 ordutarako. Memoria defektuzkoa jarriko zaio, (nproc*900mb), 7200mb.\nsend_gauss h2o 10:00:00 8 60\nh2o 8 prozesagailuetara bidaliko du (nodo bakarrera) 60gb-etako RAM memoria eskatuz. Lanak 10 ordu iraungo ditu gehienez.\nsend_gauss h2o 23:00:00 16:itaniumb 16 ``-m be -M niri@ehu.es -W depend=afterany:4827''\nh2o en 16 itaniumb motako prozesagailuetara bidaliko du, 16gb-etako RAM memoria erreserbatuz. Eskatutako denbora 23 ordutakoa da. Torque ilara sistema, lana hasi eta bukatzean email bay bidaliko du “niri@ehu.es” helbidera. Gainera, 4827 lana bukatu harte ezingo da hasi.\nexekutatzen bada menu interaktibo bat agertuko zaigu eta honek egindako galderak erantzunez g09 bidlai hal izango da. qsub interaktiboari buruzko informazio gehiago.\nTorquerako qsub skritp bat presta daiteke zuzenean. Esteka honetan adibide batzuk daude.\nremote_vi eta remote_molden aginduek, lana exekutatzen ari den bitartean .log fitxeroa ikusteko edo Molden-ekin marrasteko aukera eskeintzen dute. Lana send_gauss edo qsub interaktiboarekin bidali behar da.\nnon 2341(.arina) lanaren identifikadorea den.\nSiesta nola bidali\nNola bidali Siesta\nKoletara bidaltzeko hiru era daude:\nsend_siesta komandoa erabiliz.\nqsub interaktiboan erabiliz.\nQsub-entzako script arrunt bat sortuz.\nsend_siesta agindua sortu dugu Siesta lanak bidaltzeko. send_siesta Arina-n egikaritzean, aginduaren sintaxia erakusten da, jarraian laburtzen dugu:\nsend_siesta JOBNAME NODES PROCS_PER_NODE[property] TIME MEM ["Other queue options"]\nJOBNAME: Extensiorik gabeko inputaren izena.\nNODES: Nodo kopurua.\nPROCS: Prozesadore kopurua.\nTIME: Eskatutako denbora hh:mm:ss formatoan.\nMEM: Memoria Gb-etan, unitatea adierazi gabe.\n["Other queue options"] Torqueri aldagai gehiago pasatzeko aukera hematen digu. Dana komatxoen artean adieraziz.\njob1 lana, nodo batean eta 4 itaniumb prozesadoretan bidalzteko:\njob2 lana 2 nodo eta bakoitzeko 4 prozesadoretan, 192 ordu eta 8gb-etako memoria eskatuz. Gainera, job2 lana dagoneko kolan dagoen 1234 lanaren odoren sartzea nahi dugu:\nsend_siesta job2 2 4 192:00:00 8 ``-W depend=afterany:1234''\njob2 lana 4 nodo 8 prozesadoretan baokitzean bidaltzeko, 200 ordu, eta 15 gb etako RAM memoria eskatuz. Gainera, lana hasi eta bukatzean email bat bidalzteko adierazten diogu esandako email helbidera.\nsend_siesta job2 4 8 200:00:00 15 ``-m be -M nire.emaila@ehu.es''\nsend_siesta aginduak, lana bidalitako katalogoaren edukia /scratch edo /gscratch -n burutuko du -azken kasua 2 edo nodo gehiago erabiliz gero-. Bukatzean, emaitza bidalitako katalogora kopiatuko du azpikatalogo batera.\neta erantzun galderei.\nSortu pbs-rentzako scrip bat, hemen adibideak daude, non siesta exekutatzeko gehitu lerro hau\nnon input fitxeroa gehitu estensio gabe.\nsend_siesta edo qsub interaktiboa erabiliz bidalitako lanen jarraipena erraztearren, hurrengo tresnak eskura ditu erabiltzaileak:\ngvim erabiliz, siesta kalkuluaren outputa *.out fitxategia irekiko digu.\nxmakemol erabiliz, siesta kalkuluaren *.ANI fitxategia irekiko digu.\nxmgrace programarekin Dinamila Molekularra egiten ari den siesta kalkulu beten, energia vs denbora irudikatuko digu.\nTresna hauen erabilera berdintsua da, agindua eta jarraian aztertzea nahi del lanaren kola identifikatzailea adierazi behar delarik. Adibideak 3465 lanarentzako:\nMacromodel Nola Bidali\nSarrera fitxategiak prestatu eta gero, kalkulua ilara sistemara bidaltzeko moduak honakoak dira:\nJOBNAME input-aren izena delarik.\nqsub interaktibo-a erabiliz.\nMacromodel-en eskuliburuak arina:/software/schrodinger/docs-en daude eskuragarri.\nNola bidali Jaguar\nJaguar lanak bidaltzeko send_jaguar agindua sortu dugu.\nJOBNAME: Jaguarren sarrera datuen fitxategia.\nPROCS: Prozesagailu kopurua.\nTIME: Kaluluaren denbora hh:mm:ss fromatuan\nMEM: memoria Gb-etan eta unitatea adierazi gabe\n[``Other queue options''] Kola sistemari pasa nahi zaizkion beste aukerak.\nAukera hauei buruzko informazio gehiago.\njob1 inputa duen kalkulua itaniumb motako nodo batera eta bertako 4 prozesagailu erabil ditzan esaten dugu. Memoria Gb batekoa eta denbora 4 ordu izanik.\nsend_jaguar job1 1 4:itaniumb 04:00:00 1\njob3 inputa duen kalkuluari, bi nodo, eta bakoitzek 4 prozesagailu erabil ditzan eskatzen dizkiogu. Memoria 8 Gb batekoa eta denbora 60 ordu izanik. Gainera 1234 lana bukatu ondoren abiatu daitekela soilik adieratzen dugu.\nsend_jaguar job3 2 4 60:00:00 8  ``-W depend=afterany:1234''>\njob3 inputa bidalzten dugu, nodo bat, eta 4 prozesagailu erabil ditzan eskatuz. Memoria 15 Gb-etakoa eta denbora 400 ordu izanik. Gainera, lana hasi eta bukatzean email bat bidaltzeko adierazten dugu nire.emaila@ehu.es helbidera.\nsend_jaguar job3 1 4 400:00:00 15 ``-m be -M nire.emaila@ehu.es''\nKalkuluak bidali daitezke ere qsub interaktiboa. komandoarekin.\nWien2k Nola Bidali\nWIEN2k programak fitxero berezia erabiltzen du lanak koletara bidaltzeko. Script hau bidaltzeko erabili\nrun_lapw programa paraleloa egikaritzen duen scriptaren plantilla\n#PBS-rekin hasten diren lerroak ilara-kudeatzailearentzako aginduak dira; hauek aukeratzen dituzte:\nnodes: [opcional] Kalkulu-nodoa aukeratzeko erabil daiteke (adibidea: [name]=cn14).\nmem: Kalkulatzeko gordetako RAM memoria, mb edo gb-tan neurtua (adibide: [val]=100mb).\nwalltime: Mikroprozesadorean erreserbatutako denbora, ordua/minutua/segundoa formatuan (adibidea: [val]=24:00:00).\n#-rekin hasten diren gainerako lerroak komentarioak dira.\nScriptean $USER aldagaiak erabiltzailearen izena bueltatzen du, $PBS_O_WORKDIR aldagaiak qsub agindua exekutatzen den lan-direktorioa eta $PBS_JOBID aldagaiak lanaren identifikazio-zenbakia.\nGamess Lanak Nola Bidali\n12 JAN 2009 (R1) bertsioa dago instalatuta.\nsend_gamess agindua erabiltzea gomendatze dugu Gamess lanak bidaltzeko. Este comando preparará script de TORQUE y lo enviará a la cola. El el *.log se mantendrá en el /scratch del nodo de remoto.\nsend_gamess nola erabili\ntrabajo: gamess programaren sarrera fitxategia da extensiorik gabe.\ncola o tiempo: Kolaren izena edo denbora adierazi daitezke atal honetan. Denboraren formatoa hh:mm:ss izan behar da.\nnum_nodos: Erabiltzea nahi den nodo kopurua.\nNola bidali NWchem\nAgo 22nd, 2010\nsend_nwchem komandoa erabili daiteke lanak kolara bidaltzeko. Usage:\nsend_nwchem JOBNAME PROCS[property] TIME MEM [“Other queue options”]\njob1 lana, itaniumb nodo batean eta 4 prozesadoretan bidalzteko:\nsend_nwchem job1 1 4:itaniumb 04:00:00 1\njob2 lana 2 nodo eta bakoitzeko 8 prozesadoretan, 192 ordu eta 8gb-etako memoria eskatuz. Gainera, job2 lana dagoneko kolan dagoen 1234 lanaren odoren sartzea nahi dugu.\njob2 lana 4 nodo 4 8 prozesadoretan baokitzean bidaltzeko, 200 ordu, eta 15 gb etako Ram memroia eskatuz. Gainera, lana hasi eta bukatzean email bat bidalzteko adierazten diogu esandako email helbidera.\nsend_nwchem job2 32 15 ``-m be -M nire.emaila@ehu.es''\nsend_nwchem aginduak, lana bidalitako katalogoaren edukia /scratch edo /gscratch -2 edo nodo gehiago erabiliz gero- kopiatuko du, kalkulua bertan burutuko da. Bukatzean, emaitza bidalitako katalogora kopiatuko du azpikatalogo batera\nqsub interaktiboan sartuko gara eta galdera batzuk egingo dizkizu\nsend_nwchem edo qsub interaktiboa erabiliz bidalitako lanen jarraipena erraztearren, hurrengo tresnak eskura ditu erabiltzaileak:¡\nremote_vi:gvim erabiliz, nwchem kalkuluaren outputa *.out fitxategia irekiko digu.\nremote_molden: moldenl erabiliz, siesta kalkuluaren *.out fitxategia irekiko digu.\nremote_xmakemol: xmakemol erabiliz, siesta kalkuluaren *.md.xyz fitxategia irekiko digu.\nremote_qmde: xmgrace programarekin dinamika molekularra egiten ari den NWchem kalkulu beten, energia vs denbora irudikatuko digu.\nTresna hauen erabilera berdintsua da, agindua eta jarraian aztertzea nahi del lanaren kola identifikatzailea adierazi behar delarik.\n(Extensible Computational Chemistry Environment) NWchem talde bera garatutako programa (ECCE Homepage). Grafikoki NWchem, Gaussian eta beste kimika kuantikako programentzako inputak sortzeko da. Erabiltzeko exekutatu:ecce &Maiz-etik erabiltzea gomendatzen dizuegu erabiliz.\nNwChem web eskuliburua.\nTurbomole nola Bidali\nAgo 8th, 2009\nTurbomole lanak bidaltzko, send_turbo tresna sortu dugu. Exekutatzean nola erabili eta aukera desberdinak erakusten du.\nsend_turbo "EXEC and Options" JOBNAME TIME[or QUEUE] PROCS[property] MEM [``Otherqueue options'' ]\nEXEC: Erabiltzea nahi den programaren izena.\nJOBNAME: input-ren izena (normalean control).\nTIME[or QUEUE]: Eskatutako denbora hh:mm:ss formatoan (edo ilararen izena).\n[“Otras opciones de Torque”] Torqueri aldagai gehiago pasatzeko aukera hematen digu. Dana komatxoen artean adieraziz.\nTurbomole bidaltzeko (jobex) control inputarekin 4 orduko walltime eskatuz, 8 core eta 1 GB RAM memoria exekutatu:\nsend_turbo jobex control 04:00:00 8 1\nTurbomole bidaltzeko (jobex -ri) control inputarekin 192 orduko walltime eskatuz, 16 core, 1 GB RAM, eta 1234 lana bukatu eta gero exekuta dadin memoria exekutatu:\nsend_turbo jobex -ri control 192:00:00 16 8 ``-W depend=afterany:1234''\nSend_turbo aginduak direktorioan dauden fitxategiak /scratch edo /gscratch katalogora kopiatu eta bertan exekutatzen du kalkulua nodo bat edo gehiago erabiltzen direnaren arabera.


Etiketaren artxiboak: hitzaldiak\nHITZALDIA : “SEXUALITATEA ETA AFEKTIBITATEA”\n16th January 2017 Admin\tUtzi iruzkin bat\nZER OTE DA EMAKUMEA AHALDUNTZEA?\n17th March 2016 Admin\tUtzi iruzkin bat\nMartxoak 15, Casa Torre Jauregian, emakumearen ahalduntzeari buruzko hitzaldi interesgarria egon zen, Emakume eta Berdintasun Zerbitzuak antolatua.\nHitzaldia martxoaren 8aren harira Berdintasunaren alde antolatutako XVII. Jardunaldietan egin zen. Bertan Miriam Herbon psikologoa, ahalduntze eta genero indarkerian aditua; Izaskun Jimenez Feekorreko psikologoa, Ahalmen urridun Federazioko Bizkaiko koordinatzailea; Carmen Azkona, ADISAko presidenteordea eta Melita Berdhi, BAOBAT kultura arteko elkarteko arduradunak, ahalduntzeaz mintzatu ziren eta besteak beste, zer den definitu eta faseak, ahalmen urritua duten emakumeen egoera, emakume inmigranteekin egiten den lana eta beste alderdi batzuk jorratu zituzten.\nAdituen mintzaldiaren ostean debate interesgarri batez eman zitzaion ekitaldiari amaiera.


Nerea Arrienen ‘Pentsatzeko txokoa’ lanak jaso du Lizardi Saria. Noticias de Gipuzkoa\nMin zaharrei, izen berriak\nNerea Arrienen ‘Pentsatzeko txokoa’ lanak jaso du Lizardi Saria\n10-13 urte bitarteko gaztetxoei zuzenduriko liburuak pentsatzeari egiten dio gorazarre, modu ironiko eta dinamikoan\nAINHOA LORES - 2016(e)ko ekainaren 15a, asteazkena - 11:30etan eguneratua\nNerea Arrienen ‘Pentsatzeko txokoa’ lanak jaso du Lizardi Saria (PAULA ARBIDE)\nIZENBURUARI jarraituz, bere protagonistaren begietatik pentsatzeari gorazarre egiten dion lana dugu Pentsatzeko txokoa (Erein). Hamaika urteko neskatila da Deba, istorio honetako protagonista. Bere begiradak erakusten digu nolakoa den eskola eta bertako giroa: nolakoak diren irakasleak eta neskatoaren lagunak, zer gertatzen den gela barruan, nolakoak diren ikasle-irakasle arteko harremanak… Ikasgelan, ingeleseko andereñoak pentsatzeko txokora bidaltzen ditu bihurrikeriatan dabiltzan ikasleak, zigortuta. Debak gogoko du zigor hori, pentsatzea oso gustuko duelako, eta arraro sentitzen da horregatik, zigorra bera gaiztakeria baino gehiago gustatzen zaiolako. Egin duenaz hausnartzeko txokoa dela azaldu dioten arren, Debaren helburua beste bat izaten da hara bidaltzen dutenean: bere barne-munduan murgiltzea. Nerea Arrien (Lekeitio, 1976) da liburu honetako protagonistaren sortzailea.\nDeba “gaur egungo edozein neskato” izan daitekeela uste du Arrienek. “Guraso esnob xelebreak ditu, irakasle moderno bezain zaharkituak, lagun erreboltariak, baina denek gordetzen dituzte gure aiton-amonek zeuzkaten min zaharrak”, dio lekeitiarrak. “Lehenago, nire ama ere Deba izango zen eta, urte batzuk barru, nire alaba izango da Deba, ziur. Izen berriek eta mozorro modernoek gauzak gutxi aldatzen dituztela azaldu nahi izan dut liburuan”, jakinarazi du egileak.\nArrien umea zeneko hormaren kontra jartzeko zigor hura pentsatzeko txokoan bihurtu da gaur egun. “Ohitura handia daukagu min zaharrei izen berriak jartzeko. Badirudi modernoago izanda osatu egiten ditugula min horiek”, iritzi dio autoreak. Lekeitiarraren ustez, pentsatzeko txokoa kontzeptuak berak badauka oinarri psikologiko bat, “baina auskalo nork ezagutzen duen”. Dena den, ezagutu gabe ere, erabili egiten dela dio. “Lehenago hormaren kontra bidali eta aspertu egiten ginen. Orduan ere egongo zen aspertzea gustuko izango zuen norbait, ziur. Aspertzen garenean, barne altxor horrek distira egin dezakeelako. Gaztetxoak garenean, barrutik aberatsak garela pentsatu beharrean, arraroak garela pentsatzen dugu. Bai lehen eta bai orain, gutxi aldatu den gauza dela susmatzen dut”, iritzi dio Arrienek. Hala, arraro izate hori lantzen da liburuan, oso modu dinamikoan, atal laburretan banatutako istorioan, esaldi labur eta zuzenekin, dinamismoa bilatuz, idazleak gustuko duen estiloan.\nESPEZIE BERRI BAT Pentsatzeko txokoa 11-12 urte bitarteko bere ikasleekin pentsatuta idatzi du Nerea Arrienek. Aurretik nerabeei Biologia irakasten aritu izan da lekeitiarra, baina alaba jaiotzean oposaketak atera eta Lehen Hezkuntzako irakasle izatera pasatu zen. “Ordurarte nerabeekin neukan eskarmentua”, kontatu du. Hala, 6. mailako gela hartan aurkitu zituen gaztetxo haiek “espezie berri bat” zirela iruditu zitzaion Arrieni. “Aldaketa handia izan zen niretzat. Konturatu nintzen badagoela adin tarte bat, 10- 13 urte artekoa, ez direnak ez haur ez nerabe, edo biak direla aldi berean. Emozio eta sentimendu anabasa itzala zeukaten, laguntza isila eskatzen zuten. Haiei laguntzeko ahalegin batean, material bila hasi nintzen. Nerabezaroa eta haurtzaroa literaturan oso deskribatuta zeudela ikusi nuen, baina erdibidean dagoen adin honentzat gauza gutxi aurkitu nituen”, kontatu du. Hala, gabezi hori ikusita hasi zen Arrien oraintsu argia ikusi duen liburua osatzen.\nIdeia horri forma emateko literatura “biderik politena” izan zitekeela iruditu zitzaion lekeitiarrari, bere esanetan, “literaturan dena delako posible, pentsamendua bera pertsonai batean bihurtzea”, adibidez. Horrela, pentsamendua elementu aktibo eta dinamiko bihurtu du Arrienek. Egilearen esanetan, “gaztetxoek barnean daukaten altxorra ikusten laguntzea” da liburuaren helburua. “Beraien emozioak, ametsak, nahiak, sentimenduak, ideiak… Horiek dira beraien altxorrak, eta hori ulertaraztea da asmoa. Barruan daukaten hori eta batzuetan ikusten eta ulertzen ez dutena, horixe dela norbere altxorra, eta altxor hori ez dela buruan bakarrik aurkitzen” helarazi nahi izan die irakurleei Arrienek. Bere esanetan, pentsamenduaren txokoa ez delako soilik burua, gorputz osoa baizik: bihotza, sabela… Baina, idazlearen aburuz, “arrazoiari eta pentsamendu arrazionalistari garrantzia larregi” ematen dio egungo gizarteak, “umeak gainditu eta ez-gaindituaren artean sailkatuz”.\nHauxe da Arrienek kaleratzen duen estreinako liburua. Lana idatzita zuen lekeitiarrak Lizardi Saria lehiaketara aurkeztea erabaki zuenerako. “Sariaren oinarrietara doitzen zen idatzitakoa, ez neukan ezer galtzeko”, kontatu du. Eta galdu baino, hamalau lanen artean Pentsatzeko txokoa suertatu zen irabazle. Ilusio handia eta batez ere poza sentitu zuen Arrienek espero ez zuen saria jasotzean. Idazten jarraitzeko bultzada eman dio sariak, baina, batez ere, “berarentzat idazten jarraitzekoa”. Arrienentzat “beharrezko ariketa” delako idaztea. “Korrika egitera joaten naizen bezala, beste zapatila mota batzuk jarri eta bestelako izerdia botatzen dut idazten dudanean”.


Seiurteko demokratikoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\n2Garai iraultzaileko gatazkak\n3Amadeo Savoiakoaren erregealdia (1871-1873)\n4Lehenengo errepublika (1873-1874)\nErakutsi/ezkutatu Lehenengo errepublika (1873-1874) azpiatal\n5Seiurtekoaren Politika Ekonomikoa\nSeiurteko demokratikoa Espainiako historiaren garai bat da, 1868ko iraileko iraultzaren eta 1874an Berrezarpen Borboitarra ekarri zuen pronuntziamenduaren artekoa.\n1 1868ko iraultza\n2 Garai iraultzaileko gatazkak\n3 Amadeo Savoiakoaren erregealdia (1871-1873)\n4 Lehenengo errepublika (1873-1874)\n4.1 Errepublika federala\n4.2 Errepublika unitarioa\n5 Seiurtekoaren Politika Ekonomikoa\n1868ko iraultza[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nBehin behineko Gobernua (1869): Figuerola, Sagasta, Ruiz Zorilla, Prim, Topete, Francisco Serrano, López Ayala, Lorenzana eta Romero Ortiz\nSakontzeko, irakurri: «1868ko Iraultza»\n1868ko irailean, La Gloriosa izeneko iraultza gertatu zen, Cádizen, itsas armadako Topete amiralak zuzendutako altxamenduarekin. Horri progresistak, demokratak, errepublikanoak, unionistak eta zenbait jeneral (Prim eta Francisco Serrano) lotu zitzaizkiolarik. Bai progresistek zein demokratek batzorde iraultzaileak antolatu zituzten hirietan honako eskakizunak egiteko:\nBehin behineko gobernua Francisco Serrano unionistak zuzendu zuen, Prim izan zuelarik gerra ministro eta errepublikanoak kanpoan geratu zirelarik. Lehen hauteskundeak gizonezkoen sufragio unibertsalaren bidez egin ziren eta progresistek, unionistek eta monarkiaren aldeko demokraten sektoreek irabazi zuten. Hego Euskal Herrian kontserbadorismoaren aldeko joera areagotu egin zen hautesle karlistek gehiengoa lortu zutenean hauteskundeetan. Garai horretan karlistak printzipio iraultzaileen aurka agertu ziren eta, bereziki, iraultzaileen antiklerikalismoaren aurka eta batasun erlijiosoaren alde.\nEratu zen gobernua berriak 1869ko Konstituzioa eman zuen, subiranotasun nazionala, botereen zatiketa, biltzeko eta elkartzeko askatasuna eta gizonezkoen sufragio unibertsala bezalako printzipioak jaso zirelarik. Erregearen boterea legegilera uzten zuen mugaturik eta eskumen gutxiago eskaintzen zizkion. Gorteetako bi ganbarak sufragio unibertsalez aukeratuko zirela erabaki zen eta gobernuari betoa ezartzeko eskubidea eman zitzaien.\nGarai iraultzaileko gatazkak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLa Gloriosa iraultza bultzatu zuen egonezina ez zen baretu gobernu iraultzaileek erreformak planteatu zituztenean. Errepublikarrak boteretik kanpo geratu zirenez gero, altxamenduak burutu zituzten eta federalismoa garatu ahal izateko monarkiaren ordez errepublika ezartzea eskatzen zuten. Hauen alde Espainiako hegoaldeko eta jornalariak eta gizarte eta laneko hobekuntzak eskatzen zituzten Kataluniako langileak altxatu ziren. Hego Euskal Herriko hitzarmen federal bat sinatu zuten Eibarren eta horren bidez, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroak Espainiako mugimendu federalarekin bat egin zuten.\nKuba eta Puerto Ricoko altxamendu independentistak Carlos Manuel de Céspedes kreolak gidatu zituen, Kubaren eta errepublikaren askatasuna eskatuz esklabo beltz eta lurjabe txikien laguntzarekin. Espainiako gobernuak tropa ugari bidali behar izan zituen altxamendua zapaltzeko, baina 1878a arte ezin izan zuen menderatu, 68tik 78ra luzatu zelarik Gerra Luzea deiturikoa. Estatu Batuak Kubaren independentziaren alde agertu ziren, balio estrategiko eta ekonomiko handia baitzuen azken horrek, azukre eta tabako produkzio handiarengatik.\nIraultzaileek boterea eskuratu zutenean, karlistek gogortu zuten erregimen liberalaren aurkako eraso armatua, Hego Euskal Herrian liberal moderatu kontserbadore asko hurbiltzen hasi zirelarik karlistengana:\nUne horretan, tradizioaren, foruen eta katolizismoaren defentsa areagotu egin baitzen iraultzaileen antiklerikalismoaren aurrean.\nKarlistentzat liberalismoa eta katolizismoa bateraezinak ziren eta, horren ondorioz, beharrezkoa zen monarkia tradizionala berrezartzea.\nGobernu iraultzaileen arazo larrienetariko bat Espainiako tronua betetzeko errege bat lortzea zen. Hainbat eztabaidaren ondoren, Amadeo Savoiakoa aukeratu zuten, Viktor Emanuel II.a Italiako erregearen semea. Hala ere Amadeo Savoiakoaz gain, Espainiako tronurako aukera gehiago bazeuden. Fernando Augusto Saxonia-Coburg-Gothakoak errege izateko proposamenari ezetz esan zion; Montpensierko dukea Elisabet II.a Borboikoaren ahizparekin ezkonduta zegoen, etab. Azkenik, Prim jenerala Alfontso, Elisabeten semea, errege izendatzearen aurka zegoen eta Hohenzollerneko Leopoldo alemaniarrak ere ez zuen Napoleon III.aren laguntza izan.\nAmadeo Savoiakoaren erregealdia (1871-1873)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAmadeo Saboiakoa, Espainiako errege 1871 eta 1873 artean\n1871ko urtarrilean iritsi zen Madrila Amadeo Savoiakoa, defendatzaile nagusia izan zuen Prim jenerala atentatuan hil ondoren. Hala ere, Amadeo Savoiakoaren monarkia demokratikoak porrot egin zuen:\nEzin izan zion aurre egin erregimenaren kontrako oposizio gero eta indartsuagoari.\nEzegonkortasun politiko eta soziala izan ziren nagusi.\nGizarteko sektore gehienak kontra izan zituen.\nAlderdi batzuen barne zatiketak areagotu egin ziren:\nAlderdi progresista: Moderatuak (Práxedes Mateo Sagastarekin eta erradikalak; Ruiz Zorrillarekin. Gobernu iraultzailean bi buruzagi horiek txandakatu ziren.\nErrepublikarrak: Proiektu unitarioaren aldekoak eta federalismoaren aldekoak, Pi i Margall buru zutela. Sektore gogorrenek erregimena indarrez suntsitzea proposatu zuten; Pi i Margallek, aldiz, nahiago zuen bide politikoa.\nEgonezinak zirela eta gizarte sektoreak talde desberdinen inguruan biltzen hasi ziren:\nLur-jabe handiak: Antonio Cánovas del Castilloren zuzendaritzapean elkartu ziren alderdi alfontsinoan Elisabet II.aren semea baitzen Alfontsoren eskutik ordena eta moderantismoa berrezartzeko eskatu zuten.\nElizako hierarkiaren zati handi bat Karlisten alde jarri zen. Gurtzaren askatasuna eta eliza estatutik bereiztearen aurka borrokatu eta Karlistek, 1872an, armak hartu eta Hirugarren Gerra Karlista pitzarazi zuten\nLangileak: Ideologia sozialista eta anarkistaren (jabetza pribatuaren abolizioa) inguruan biltzen ziren, monarkista eta katolikoen aurka zeudelarik. Une honetan langileen mugimenduaren hedapenean ziharduten buru-belarri, elkartzeko askatasuna eta LNE-aren bilerei esker. Gobernu demokratikoa geroz eta kezkatuago zegoen talde hauen ekintzekin.\nLehenengo errepublika (1873-1874)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Espainiako Lehen Errepublika»\nPi i Margall (1873 - 1874\n.1873ko otsailean Amadeo Savoiakoak abdikatu egin behar izan zuen zituen arazo politiko eta sozialak eta bere erregetzak zuen oposizio gogorra zela eta.\nEspainiaren historiako lehenengo saiakera errepulikarra 1873an jarri zen abian. Errege baten faltan, botere legegilea Nazio Biltzar batean elkartu eta Erreplublika aldarrikatu zuten. Eraldaketak gauzatu ziren Errepublikaren gobernuan, aurretik zetozen zenbait prozesu historiko etetea ekarri zuena.Espartero Erregeorde izan zenetikmilitarrek boterean izan zuten presentzia izugarria izan zen. Narvaez, O'Donnell, Seiurteko sustatzeile izan ziren militarra (prim, Topete),.. denak ziren kasta militarreko kideak eta Errepublikak horrekin eten zuen. Bere presidenteak intelektualetik zetozen jendea ziren eta hurrengo hamarkadetan, bestelako sistema politikoak finkatuko baziren ere, fenomeno honek iraun zuen.\nBi aldetako oposizio boteretsuez gain, errepublikarren barne gatazkek markatu zuten garai ezegonkor hau. Lau presidente ezberdin izan zituen. Errepublika oso denbora laburrean eta krisi orokortuko giro batean amaitu zen.\nHurrengo hauteskundeetan abstentzioa izan zen nagusi, baina hala ere errepublikarrek irabazi zuten. Hala, ekainean errepublika federala aldarrikatu zen: Pi i Margall izendatu zuten lehendakari eta errepublikarrak zatitu egin ziren:\nKontserbadoreak, Castelarrek zuzenduta.\nZentristak, Pi i Margallek zuzenduta.\nSozialismotik hurbil zegoen sektorea, José María Orensek zuzenduta estatu subiranoen konfederazioa eskatzen zuena.\nPi i Margall lehendakari zela aurkeztu zen 1873ko konstituzio federalaren proiektua, honako printzipioak jasotzen zituena:\nSubiranotasunaren jatorri herrikoia.\nHala eta guztiz ere, Pi i Margallek dimititu egin behar izan zuen zeuden arazo larriak zirela eta:\nHego Euskal Herrian, Katalunian eta Castellonen Hirugarren Gerra Karlista hedatu zen.\n1873ko uztailean, Nicolás Salmerón izendatu zuten presidente. Horrek bi arazori egin behar izan zion aurre, besteak beste goardia zibila eta armadaren laguntzaz: Fronte karlistak aurrera egitea (aurre egiteko soldadu gehiago erreklutatu behar izan zituzten) eta kantonalismoaren hedapena. Ondorioz, Kantonalismoaren alde zeuden agintariak bota egin behar izan zituzten eta 1873ko uztaila eta iraila bitartean, Pavia eta Martinez Campos jeneralek Andaluzia eta Levanteko erresistentzia kantonalista zapaltzea lortu zuten, baina Cartagenako kantoiak 1874ko urtarrila arte iraun zuen.\nOrdena publikoaren berrezarpena eta gizarteko altxamenduen amaiera nahi zuten indarrak batu zituen eta politika errepresibo gogorra egin zuen. Askatasunak asko mugatu zituen.\nVatikanoranzko hurbilketa hasi zuen.\nFederalistak, kantonalistak, anarkistak, sozialistak… eskuinerako aldaketa horren aurka agertu ziren. Hori aprobetxatuz, 1874ko urtarrilean Manuel Pavía jeneralak estatu kolpea jo zuen:\nUrtarrilaren 2an kongresuak egindako bileran, Emilio Castelar gobernutik bota zuten.\nErrepublika federala ezartzea eztabaidatzen ari zirela. Pavia hainbat guardia zibilekin indarrez sartu zen eta gorteak desegin zituen.\nBien bitartean, aldeko indarrak Madril hartzen ari ziren.\nPaviaren estatu kolpearen ondoren, Francisco Serrano jenerala izan zen gobernuburu eta ezohiko botereak izan zituen. 1874 urterako:\nTeoria errepublikarrak bizirik zirauen arren, horren gainbehera begien bistakoa zen.\nErrepublikaren esperientzia okerraren ondoren gizarteko sektore asko Alfontsoren alde jarri zen.\n1874ko abenduan, Arsenio Martínez-Campos jenerala eta beste militar batzuk altxatu egin ziren, eta Alfontso Borboikoa izendatu zuten Espainiako errege. Hala:\n1868an hasi zen ziklo iraultzailea amaitu zen.\nBerrezarketaren garaia hasi zen.\nSeiurtekoaren Politika Ekonomikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAurrerakoiek eta demokratek hainbat neurri hartu zituzten ekonomia hobetzeko. Laureano Figuerolak erreforma garrantzitsuak abiatu zituen:\n1868an, moneta berria: pezeta agertu zen errealen ordez.\n1869an, Muga zergei buruzko legea, inportazioak eta esportazioak erraztuz.\n1871n, Sozietate anonimoei buruzko legea eta baita meatzei buruzko legea onartu zen.\n1872an, Hipoteken Bankua jaio zen.\nOrriaren azken aldaketa: 14 azaroa 2021, 21:36.


Milioi bat biztanleko 70,3 organo emaile daude Euskadin | El Correo\nZurekinMilioi bat biztanleko 70,3 organo emaile daude Euskadin\nMilioi bat biztanleko 70,3 organo emaile daude Euskadin\n2000tik milioi bat pertsonako 40 emailetik gorako batez besteko tasa 13 puntu hazi da azken bost urteetan, milioi bat biztanleko 53 emaile gaindituz\nELCORREO.COM Martes, 23 enero 2018, 01:08\nMilioi bat biztanleko 70,3 organo emaile izatera heldu da Euskadi 2017. urtean, Estatuko batez bestekoaren gainetik, milioi bat biztanleko 46,9 emaile baitaude, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak jakinarazitako datuen arabera.\nOsasun Sailak adierazi du tasa hori eboluzio testuinguru batean kokatu behar dela, gutxienez bost urteko aldiak kontuan hartuz joera hobeto aztertzeko. Zentzu horretan, 2000tik milioi bat pertsonako 40 emailetik gorako batez besteko tasa 13 puntu hazi da azken bost urteetan, milioi bat biztanleko 53 emaile gaindituz. Horrela, Osasunaren Mundu Erakundeak optimotzat jotako kopurua gainditzen du Euskadik eta Europan zein mundu mailan buruan kokatzen da.\n2017an erregistratutako datuak aztertuz, asistoliarekin lotutako emate programak indartu dira, eta ondorioz, mota horretako emaileen kopurua %29,2an kokatu da, Espainiako batez bestekoaren gainetik (%26) eta Holanda (%52,8), Belgika (%30,7) edo Erresuma Batua (%43) bezalako herrialdeen parean.\nEmaileen %61 istripu zerebrobaskularraren ondorioz hiltzen da, %12,3 traumatismo kraneoentzefalikoaren ondorioz (%1,3 trafiko istripuen ondorioz) eta gainerakoak beste arrazoi batzuengatik. Beste alderdi azpimarragarri bat da hamar familiatik ia bederatzi (%89) ematearen alde agertzen direla, Espainiako tasa baino bost puntu gorago eta Europako eta Amerikako kopuruen gainetik nabarmen (%70-80).\nLortutako emate tasa horiei esker, Euskadiko pazienteen transplante probabilitatea nahiko altua da, beste herrialde batzuetan lortutakoekin alderatuta nabarmen gainetik. Horrela, 2017an, Euskadin, 282 pertsonek jaso zuten organo bat. Zehazki transplante hauek egin ziren iaz: giltzurruneko 178 (haietako %10,6 bizirik zegoen emaile batena), gibeleko 75, birikako 13, bihotzeko 15 eta giltzurrun eta pankreako bat.\nHalaber, azken hamar urteotan 2.494 organo transplante egin zaizkie Euskadiko pazienteei (1.529 giltzurrunekoak, 695 gibelekoak, 149 bihotzekoak eta 121 birikakoak). Emaitzak Europako zentro aurreratuenen antzekoak edo hobeak dira, Osasun Sailaren arabera.\nPaís Vasco, Holanda\nIkerbasquek 20 zientzialari gazte kontratatzeko Research Fellow programaren deialdi berria egin du Bizkaiko Aldundiak Euskadiko hiru unibertsitateetako ehun bat ikasle hartuko ditu urtero praktiketan


arnoa esklabuendako: Baleak ikusi ditut\nEdozein modutan, denboran jauziak egiteko eta enkuadreekin jokatzeko egileak duen trebetasuna azpimarratzekoa iruditzen zaigu. Teknika hauek irakurlea istorioan barneratzea eta kontakizunari lotzea erdiesten dute.\nIstorioaren planteamendua zinez interesgarria iruditu zaigu. GALeko mertzenario ohi bat eta ETAko militante bat Proventzako kartzela batean ezagutuko dira. Aldi berean, ETAk aita hil dion eta ETAko militantearen laguna zen bertze pertsonaia bat da istorioaren hirugarren ardatza.\nKontakizunak aitzina egiten du hiru pertsonaia hauen hausnarketen bidez.\nLiburuaren ahulgunerik aipatzekotan, erran behar dugu elkarrizketa baten bat, euskal presoek ETAren borrokaren inguruan espetxean duten baten bat errate baterako, ez zaigula sinesgarria suertatu.\nBertzetik, onartu behar dugu nekatzen hasiak garela apur bat damutuen errekurtso literarioaz, hau gehienbat zinean erabili bada ere.\nJatorrizko istorioa gaztelaniaz da sortua eta itzulpena Bego Montorioren lana izan da.\nMaialen Albizuriren Estatuen gerra izeneko ipuinak ixten du liburua, eta, liburuak egiten duen moduan, hausnarketarako tartea ematen du dudarik gabe.\nEgilea: arnoa esklabuendako ordua: astelehena, irailak 29, 2014


1. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak i. antiguedad 0009\nEuskal-Kantaurialdean agertzen diren materialerik zaharrenak (Diapiroetako triasikoa eta Gernikaldeko Jurasikoa, aparte utzirik), wealdientse faziekoak dira, hau da, Neokomientsea-Barremientsea denboratartekoak (Behe-Kretazikoa).\n2. 1969-1990 euskara batua ikasliburuak gipuzkoako geografia 0002\nAralar mendien ingurua kareharri masiboek osatzen dute eta gunean Jurasikoko kareharriak agertzen ditu.\n3. 1969-1990 euskara batua saiakera-liburuak a. martinez 0159\nDinosauruak, dakigunez, Triasiko, Jurasiko eta Kretazikoko estratoetan aurkituak izan dira.\n4. 1991> euskara batua saiakera-liburuak hautaprobak 1994-96 00097\nDatazio zehatzagoa egitea ahalbidetzen duten fosilak hauek dira: 9, 7 eta 4 unitateko amoniteak eta 5 unitateko errudistak eta orbitolinak, Mesozoikokoak diren Jurasiko eta Kretazeoko sistemetako bereizgarriak.\n5. 1991> euskara batua saiakera-liburuak hautaprobak 1994-96 00097\nBeraz, material hauen segida sekuentzi trangresiboa da eta Mesozoikoan (Jurasiko edo Kretazeo) zehar gertatutako transgresio itsastar baten erregistroa osatzen du, 9 eta 7 unitateko amoniteak lekuko direlarik.\n6. 1991> euskara batua saiakera-liburuak a. aldezabal 0139\nKubeta hori, berorren hondoan dauden Jurasikoko material kalkareoen eta Triasikoko igeltsuen disoluzio zein erosio bidez eratu zen, ondorioz, motela baina jarraia zen hondoraketa probokatu zutelarik, proportzio handitako area deprimitua eratuz.\n7. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j.a. berriotxoa 0010\nJurasikoan, Bigarren aroaren estratigrafia orokorrean bigarren zorua osatzen duen aroan, hain zuzen, mendikate zaharrenak baino errespetatu ez zituen itsasoaren hausketa handia gertatu zen.\nDena den, Jurasikoko afloramenduak ez dira oso ugariak.\n9. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j.a. berriotxoa 0010\nHonela, inguruan zeuden mendikateak estaltzen zituen aintzinako Jurasikoko itsasoan, garai honen amaieran golkoko euskal-kantaurialdekoaren indibidualizazioa gertatu zen, bere urek Bizkaia osoa eta Gipuzkoako mendebaldea eta erdialdea estaltzen zutelarik.\n10. 1991> euskara batua saiakera-liburuak j.a. berriotxoa 0010\nLurraren egoera Jurasikoan izandako antzekoa bilakatu zen.


Lortu likidezia kreditu-lagapenaren bitartez\nKutxabankek bere bezeroei eskaintzen dien epe motzerako finantzaketa-tresna bat da, eta likidezia azkar lortzea du helburu. Horretarako, mugaeguneratu gabeko eta «agindurako» kanbio-titulu batean (ordaindukoa, truke-letra…) gehitutako kreditu komertzialak lagatzen dira, betiere hitzartutako gehieneko muga gainditu gabe.\nBezeroei geroratutako salmenten bidez likidezia erraz eta azkar lortzeko balio du, mugaegunera arte itxaron beharrik gabe.\nZirkulatzailea finantzatzeko, bihurgarria altxortegi bihurtzen duen konponbide azkar, erraz eta erosoa.\nPrezio oso lehiakorra du, epe eta bermeen arabera doitu daitekeena.\nKobrantzak kudeatzearen kostuak ezabatzen ditu.


Archive - Mai 2007 | AHT-ren Aurkako Asanblada\nAz, 30/05/2007 - 16:23 -n Eurokeria -k idatzia\nGarraiobide unibertsala eta biztanlerik gehienen premiak aseko lituzkeena al litzateke Abiadura Handiko Trena Hegoafrikan? Eta hau aitortu du aurrez aurre dudan AHTren aldeztaile suharrak: «mugikortasuna da arazoa». Salgaien garraioa etengabe ari dela hazten, hori da arazoa batetik, laurogeita hamarreko hamarkadan batez beste %28 hazi baitzen urtero EAEn; eta, bestetik, ikasketak eta lana bitarteko direlako lekualdaketen tasa gero eta handiagoak, % 2,4 urtero.\nAHT, herri kontsultaren beldur\nLa, 19/05/2007 - 17:19 -n Eurokeria -k idatzia\nGARA . Editoriala\nAramaioko herritar talde batek eskatuta maiatzaren 27an, udal eta foru hauteskundeekin batera, Udalak deitu duen Abiadura Handiko Trenaren gaineko herri kontsulta ez da Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Gobernu espainolaren ordezkariaren gustuko. Zilegi da edonork horren gaineko iritzia ematea; hala ere, erreferenduma egitea edo ez erabakitzea aramaioarren kontua da, berak baitira AHTren eragina zuzenean jasoko dutenak. Baina horrekin ere ez dator bat Paulino Luesma, eta debekatzeko prozedura abiatu zuen atzo, kautelazko suspentsioa eskatzeaz batera. Eta, bide batez, Euskal Herrian ezarritako demokraziaren kalitatea erakutsi. Kalitate falta, alegia. Ez da erraz ulertzen herri kontsultek eragiten duten beldurra.\nAramaioko AHTri buruzko galdeketa gelditu nahi du Paulino Luesmak\nLa, 19/05/2007 - 17:15 -n Eurokeria -k idatzia\nAramaioko Udalak hilaren 27an antolatu duen abiadura handiko trenari buruzko herri galdeketaren kontra jo du Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkaritzak. Espainiako ordezkari Paulino Luesmak herri galdeketa kautelaz gelditzeko eskatu du, eta Aramaioko udalbatzaren erabakiaren kontra administrazioarekiko auzi errekurtsoa aurkezteko agindu du. Luesmak hedabideen bitartez izan du galdeketaren berri.


Sistemas Essellek eta Intza Group-ek Azkoitiaren aldeko apustua egin dute Oinartxon inbertituz\nBerriak Sistemas Essellek eta Intza Group-ek Azkoitiaren aldeko apustua egin dute Oinartxon inbertituz\n2016/01/29, Ostirala - 11:58\nZiurgabetasunez beteriko testuinguru global honetan, Azkoitiko zenbait enpresa krisiari bizkarra eman eta euren negozioak handitzeko ahaleginetan dabiltza, merkatu berriak zabaldu edo behintzat dituztenak mantenduz. Horren adibide dira Sistemas Esselle edota Intza Group. Instalazioak handitzeko asmotan dira eta Azkoitiaren alde apustu egiten jarraitzen dute.\nSistemas Essellek kautxuzko piezak egiten ditu eta enpresak Oinartxon hartu duen partzela eskrituratzear du. 2.000 m²-ko lursaila, alegia. Bertara tokialdatuko dute 1999tik Juin Txikin duten aktibitate guztia. Bere aldetik, koipeztatze sistemak eta lubrifikazio soluzioak eskaintzen dituen Intza Group-ek 237 m²-ko gunea erosi du poligono bereko eraikin komertzialean bere bulego guztiak bertan zentralizatzeko asmoz.\n“Oinartxon kokatuko ditugu ekoizpen prozesuekin harreman zuzena ez duten departamentuak, hala nola, gerentzia, administrazioa edota komertzial saila”, dio Intza Group-eko Administrazio Kontseiluko lehendakari Javier Alberdik. “42 langile –gaineratu du- gara eta merkataritza edo administrazio departamenduak pisua hartzen joan dira eta txikiegi geratu zaigu orain gauden tokia. Oinartxo ondo datorkigu hurbiltasunagatik zeren lantegia Ugarten dugu eta gainera, eraikina oso egokia da eta horrek ere gure irudia hobetzen laguntzen digu”. Intza, Intza Woerner eta Anitz konpainiek osatzen dute Intza Group enpresa taldea. Guztira, 5.143.000 euroko fakturaziora iritsi ziren iaz, gero eta dibertsifikatuagoa duten negozioari esker.\nJavier Alberdik bezala, Sistemas Esselle enpresaren zuzendari gerente Jacques Garatek ondo daki fakturazioan ondo ibiltzeko inbertsioa ere ezinbestekoa dela. “Guk –dio Garatek- hemengo lantegia indartu nahi dugu makina berriak sartuz eta langile gehiago hartuz. Alfaroko fabrikan ere handitze lanetan ari gara. Errioxan 40 lagun inguru dabiltza lanean eta Azkotian 16 gara, baina zifra hori igotzea aurreikusten dugu”. Oinartxora lekualdatzeak inbertsio ahalegin handia eskatzen du. “Bai, asmo handiko inbertsioa da, lurzoruaren erosketa dela, industria-nabearen eraikuntza, makineria…”. Hurrengo urratsa proiektua garatzea izango da. Horrek sei bat hilabete eramango dizkie.\nBai Alberdik eta bai Garatek beren esker ona adierazi diete Azkoitiko Udalari Oinartxoko industrialdea kudeatzen den Urolako Industrialdea S.A. erakundearekin izandako bitartekaritzagatik eta negoziaketetan akordio batera iristen laguntzeagatik. Udala, Javier Zubizarreta buru dela, “gurekin konprometitu eta bitartekari lanetan lagundu digu”, dio Garatek. Alberdi iritzi berekoa da. “Prozesu guzti honetan lagundu egin digu eta SPRIrekin negoziaketak bide onetik eramaten lagundu digu. Ez dugu hasieran espero genuena bete baina prezioa jaistea lortu dugu eta baita ordainketarako erraztasunak ere”.


Osasun pasearen kontrako ahotsak mobilizatu dira | Euskal Herria | KAZETA\nOsasun pasearen kontrako ahotsak mobilizatu dira\nEmmanuel Macronek ostatu, jatetxe eta trenetan, baita 50 lagunetik gorako kultur ekimenetan ere osasun pasea derrigortzea erabaki duenez geroztik, kontra daudenak mobilizatu dira uztailaren 17an Baionan eta Hendaian. Urruñan, txertatze zentroa erre dute.\nUztailaren 17 eta 18 arteko gauean, Urruñako txertatze zentroan sutea izan da. © Raphaël QUESADA\n«Lotsaren paseari ez! Txertatuak, edo ez, batuak egon gaitezen!». Horrelako mezuak irakurri ahal izan dira Baionan uztailaren 17an mila lagun baino gehiago elkartu dituen mobilizazioan. Hendaian ere, 500 bat pertsona elkartu dira Emmanuel Macronek iragarri dituen azken neurriak salatzeko.\nOroitarazi behar da, uztailaren 21etik aitzina, osasun pasea beharrezkoa izanen dela ostatu, jatetxe, trenetan eta baita 50 lagunetik gorako aisialdi eta kultur ekitaldietarako ere. Hots, herritar bakoitzak frogatu beharko du pasearen bidez txertoaren bi dosiak jaso dituela, eritasuna pasa duela azken sei hilabeteetan, edo test negatibo bat duela. Halaber, orain arte Ipar Euskal Herrian urririk ziren test horiek ordainpekoak izanen dira udazkenetik aitzina.\nBaiona eta Hendaiako mobilizazioan parte hartu dutenek osasun pasearen erabilpenaren kontra agertzeaz gain, osasun langileei inposatu nahi dieten txertaketa ere gogor salatu dute. Manifestariak «askatasunen» alde mobilizatu dira, «txertoa inposatua» baita.\nBi manifestazio horiek iragan diren bitartean Jean Castex frantziar lehen Ministroak Baiona eta Angeluko txertatze zentroak bisitatu ditu uztailaren 17an. Frantziar agintariak bisita baliatu du herritarrei txertatzeko deia luzatzeko, inposizio horren kontra oldartu direnei bizkarra emanez. Ministroarengandik metro batzuetara, EH Baik deituta hainbat herritar mobilizatu dira frantziar Gobernuaren «mespretxua» salatzeko.\nEz da egun horretan gertatu den ekintza bakarra. Uztailaren 17 eta 18 arteko gauean ere, Urruñako txertatze zentroan sutea izan da, Jerome Bourrier Baionako prokuradoreak sare sozialen bidez jakinarazi duenez. «Argi eta garbi borondatezko egintza» izan dela nabarmendu du. Prokuradoreak Baionako poliziaren zerbitzu judizialarengana jo du ikerketa bat abia dezan.\nLAB neurri autoritarioen kontra\nLAB sindikatu abertzaleak ere «Birusa garaitu, liberalismoa borrokatu» lemapean agiri bat plazaratu du neurri berriaren eraginak agerian uzteko. Bere hitzetan, osasun pasea beharrezkoa bilakatzeak «agerian utzi du kontrolaren arazoa». Langileei bezeroak kontrolatzeko inposaketak «egoera latzak eta eragozpenak besterik ez ditu eragiten ahal, eta gizabanako bakoitzaren arteko desadostasunak indartu».\nHerritarrak eta langileak «banatzen» dituen neurriak «eskubide-berdintasuna zalantzan jartzen du». «Gure erakunde sindikalak langileen arteko zatiketa jasana ez du onartzen derrigorrezko txertaketaren hertsapena antolatzen denean; nahitaezko txertoaren proportzionaltasuna aintzat hartu behar da», azpimarratu du.\nSindikatuak oroitarazi du Europako Kontseiluko Parlamentuko batzarrak Europar Batasuneko kideei eskatu diena. Hots, «txertoen onarpen-maila handia bermatzeko gisan, herritarrei jakinaraztea txertoa ez dela derrigorrezkoa eta inork ez duela presio politiko, sozial edo bestelakorik jasan behar txertoa hartzeko, baldin eta berak ez badu txertoa pertsonalki nahi». Urrunago doa: Txertaketa epidemiaren kalteak mugatzeko osasun tresnetako bat baldin bada ere, Frantziar Gobernuak ezin du neurri autoritario batekin inposatu».


Bralia eta buhameak Barkoxen — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Bralia eta buhameak Barkoxen\n"Ohidüra eta sorkuntza Zuberoan" jardunaldia burutu da Barkoxen azaroaren 8an Eusko Ikaskuntzak antolatuta. Buhameak, bralia eta soinulariak izan ditu mintzagai Jean Mixel Bedaxagar-ek, Nicole Lougarot Buhameetaz aritu da, Patrick Queheillek Zuberoako dantza sorkuntzaren errepasoa egin du eta Mixel Etxekopar-ek Etxebarre filma aurkeztu du.\nJean Mixel Bedaxagar kantari bezala ezagutzera eman da batez ere hegoaldean, baina dantzaria eta txirularia da ere bada, eta Zuberoako dantza eta musikaren ezagutzaile fina. Hiru gai jorratu ditu bere hitzaldian: Maskaradetako bralea, buhameak eta soinulariak.\nBralia biribilean egiten den dantza da, bi zirkulu, dantzariena ikusleen biribilaren barruan. Bedaxagarren iritziz, elkarri eskua emanik, neska-mutilen arteko harremanak sortzeko aukera ematen zuen dantza zen bralea eta hori istilu iturri izan zen XX. mende hasierako Zuberoan. 1904an\nAltzürüküko gazteek maskarada Zihigara eraman zutenean gertatu ziren liskarrak gogoratu ditu. Zamalzainari zaldi apurtu zioten: "zer behar duk, gure neskak hartu??". Hamar urteren buruan, altzürükütarrek ordaina eman zieten zihigarrei, maskarada Altzürüküra eraman zutenean.\nOrain 100 urteko Zuberoan, herritarrak nagusiki herrikideekin ezkontzen zirela gogorarazi du Bedaxagarrek, eta herrien arteko bikotea osatzen laguntzeko funtzioa jokatzen zuela maiz maskaradetako braleak. "Braulia niretzat Euskal Herriko dantza ederrenetakoa da" dio Urdiñarbeko kantariak.\nAgur agur herri hontako jentiak!!\nBuhameen pherediku bat irakurrita sartu zaigu Bedaxagar ijito maskaradiei buruz hitzegiten. Testu horietan dauden gauza ederrak azpimarratu nahi ditu, "izenetan, emazteen izenetan partikularki".\nBuhameek kaosa dakarte, sexu griña ere bai, eta behorraren aipamena garrantzitsu iruditzen zaio Jean Mixeli. Garai bateko ijitoek behor esnea edatzen zutela eta horren arrastoa egon daitekeela pheredikuan. Baita txerriki zaletasuna ere, "xerrikia janari basikoa da izan da, orain ere, nahiz eta gauzak aldatzen diren. Orduan erraten dugu xerrikia jaten diala inauterian eta barau eta bigilia egiten garizuma guztian.\nMaskaradetako soinulariak dira txirularia eta atabalaria dira, eta Bedaxagarren iritzi "Txulularia ttun-ttunarekin bada hainbat hobe". Ttun-ttun zerabilten txirulariak XIX. mende bukaera eta XX. mende hasieran desagertzekotan egon zirela aipatu du. XX. mende hasieran, dantza bihotza Barkoxe eta Atharratzen baziren, soinuaren eremua Basaburua zela dio. Eta hor, musikari handi bat nabarmentzen zen: Lexerduat Lakarri. Etxahun Irurik arazoa omen zuen beso batean eta ez zen gai ttun-ttuna jotzeko. 30-40 urtez txirulariak ttun-ttun gabe ikusi dira Zuberoan, baina gaur egun berriz ere ari dira ttun-ttuna jotzen txirulariak eta "gauza horiek behar dira zaindu".\nBuhameak Euskal Herrian\nNicole Lougarot-ek maskaradetako buhameen nondik norakoak aztertu nahirik Euskal Herriko ijitoen\nhistoria bilketa egin du. Bere lana laster argitaratuko da liburu batean eta horren aurrerapena egin digu. Europara XV. mendean sartu eta han eta hemen haien kontra agertuko diren lege, debeku eta epaiak jaso ditu: Baionan, Donapaulen, Tuteran, Bizkaian, Oiartzunen...\nMaskaradetan XIX. mendetik izan diren zenbait aldaketa aipatu ditu Lougarot-ek. Garai batekoak benetako barrikadak omen ziren. Gorri eta beltzen arteko banaketa aldaketak izan direla. Kantiniersa berria da eta lehen buhame bat zen, zamaltzainaren ondoan izaten zena. Gathuzaina eta txerreroa ere basatiagoak omen ziren lehen orain baino.\nBuhameak gara gu\nEuropako beste hainbat maskaradetan buhameak ere ageri direla dio Nicolek: Moldavian, Grezian, Polonian, Espainian,... Nicole Lougarot-en ustez maskarada jai ijito bat da, han eta hemen ritualizatu dena. Horregatik beraien ofizioak eta egiten dakizkiten gauzak agertzen dira.\nMaskaradetan beltzen taldea deskribatzeko erabiltzen diren hitzak: inmoral, basati, kanportar,.. ijitoen aurkako idatzietan ageri diren hitz berberak dira. Gizartean integratu nahi zuen buhameak aldatu beharra zuela dio, eta ijito asko gure artean integratu dela dio, hainbat belaunaldi ondoren ez dakigula ijitoak direnik ere: "euskaldun bihurtu dira". Bukatzeko argi utzi nahi du Nicolek, Euskal Herrian, Beljikan, Alsazian, Espainian, Errumanian,... "ijitoak gure artean integratu dira, eta nire arbaso batzuk ere buhamiak izango dira".\nXiberuko dantza sorkuntzen loraldia\nAmaren Alabak taldearen bi kantu entzun, ondo gosaldu eta Kanpok hartu du hitza. Azken 30 urteotan Zuberoan egin diren dantza sorkuntzen errepasoa egin du Patrick Queheille "Kanpo"k. Maskaradetan ez dira danza sorkuntza asko eman, hor ohiko dantzak eman dira batipat. Zenbait dantzaren koreografia aldatu da, lagabota eta godaleta adibidez, baina maskarada prestatu duen herriaren ohiturak agertzen dira hor. Lagabota zaharra berreskuratu da eta beraz orain, zaharra eta berria, biak daude. Horrez gain, iaz Atharratzeko maskaradetan "Atharratzeko bralea" sortu zen. Altzaiko maskaradetan Goretsi dantza sortu zuten. Larraburu jauzian adibidez koreografia berri batekin osatu zuen Jean Pierra Errekalt-ek. Doinu sorkuntzak ere egin dira maskaradetan. Maritxalen dantza Mixel Etxekoparrek sortu zuen 1995eko maskaradetarako.\nMaskaradetan baina ez da dantza sorkuntza askorik izan azken 30 urteotan. Kanpo-ren iritziz hori da maskarada xiberotarrentzat "dantzen bihotza edo erroa" delako. "Xiberotarrek ez ditue usatu dantzak nahi izan kanbiatu, plazer handia hartzen baitute horien ematen eta zaintzez. Bigarrenik xiberutarrek nahi dutelako ohidura hori azkar atxiki, iraktsi zaien bezala. Horrek indar handia du gazteen biltzeko. Eta bai kargu sozial handia baitu, jendeen arteko harremanen sortzeko, bai gazteen eta zaharren, eta bai harremenan sortzeko maskadak antolatzen diren herriekin eta beste herriekin."\nSorkuntzak hazten du ohidüra\nSorkuntza beste gune batzuetan agertu da. Zuberoako dantzetan oinarritutako hainbat ikusgarri berri egin dira azken 20 urtetan. 1986an Uhaitza kulture etxearen inguruan talde batek sortu zuen "Gaüaldia" izeneko ikusgarria. Emanaldi horretarako "Abiatze" eta "Arinki" sorkuntza berriak prestatu ziren, Mixel Etxoparren lehen musika-sorkuntzak izan ziren gainera. Dantzen koreografia egiten orduko dantzari zenbait aritu ziren: Jean Mixel boudin, Bordagarai, Daniel Mainaganet, Joxe Goienetxe eta Parick Queheille bera. Bi sorkuntza horiek bidea egin dute, Abiatze maskaradetan eman izan da, Aitzina Pika ikusgarrian ere eman zen, eta Arinki pastorelatan eman izan da.\nKanpok gogoratzen duenez Gaüaldi-ren ondotik hainbat ikuskizun sortu dira Zuberoan: Allande Oihenart, Elkanoren semeak, Mustraka, Zamaltzain, Orreaga, Aidez-aire, Aitzina pika... 12 ikusgarri berri kontatu ditu Patrick-ek, eta guztira 30-40 dantza berri kontatu ditu. Horrez gain, azken 10 pastoraletan dantza sorkuntza izan dela dio kanpok, eta aurretik ere izan direla batzuk. "Hartzen badira, jai berrietako dantzak eta pastoralako sorkuntzak, egiten du 60 dantza sorkuntza azken 20 urteotan".\nMaskaradetan sorkuntzarik ez da egin, eta sorkuntzak beste emankizunetara bideratu dira. Patrick Queheillek ondorioztatu du: "ohidürak hazten du sorkuntza, sorkuntzak hazten du ohidüra".\nEtxebarre hankaz gora\nMauleko ostatuan bazkaldu eta bazkalostean, xibandriarrak eta aitzina pika dantzatuko ditugu plazan. Segidan, Etxebarre filmea ikusi dugu. Zuberoako herri txikiena da Etxebarre, eta bertan, Hebentik elkartak kultur dinamika indartsua paratu du asteburu baterako: antzerkia, arte plastikoak, argazkia, musika, kantagintza, dantza... Etxebarre herria hankaz gora jarri dute handik eta hemendik etorritako artistek. Prozesu guztia eta herritarren erreakzioak biltzen ditu Etxebarre filmak. "Maite dugu herria eta horregatik egin dugu hori" esan digu Mixel Etxekoparrek, "Lihi herria ez dadin hil-erri bilakatu. Behar genuelako egin dugu. Inongo dispotif edo egiturarik gabe, gure sabeleko beharra. Euskararekin harremana, maitasuna eta mina. (...) Zer den herria, nik ez dakit, zer den kultura, zer den sorkuntza, nik ez dakit. Amets egiteko eskubidea badugu, eta horrek ere badu dudatzeko eskubidea."\nJean Michel Larrasquetek galdetu dio Etxekoparri, "Zer da tradizioa eta zer sorkuntza, nola lotzen dira?", eta Etxekoparrek erantzun, "Ez dugu sorkuntza egiten, birziklatzea egiten dugu.. sorkuntza Picasso, Da Vinci... guk maite dugu, eta gure sabeletik adierazten dugu."\nAmaren Alaben kantuekin eta Mixel Etxekoparren bertsoekin (Ernest Alkat bertsolari zendu berria gogoan izan du) borobildu dira Ohidüra eta Sorkuntza jardunaldiak Barkoxen.


"Lehen elizak liburutegiak erretzen zituen, gaur botereak gaztetxeak eraisten ditu"\nDesertorea, banku-atrakatzailea, diru-faltsutzailea… Baina gizon ona.\nXXI. mendean anarkista?! Mesedez...\nZer nahiago duzu, bakea predikatu eta gerra praktikatzea? Hori elizak egiten du. Nigatik sermoi gutxiago eta ekintza gehiago. Anarkista izatea arduratsua izatea da, errespeturik merezi ez duen orori errespetua galtzea.\nEne jainko potoloa!\nAnarkia putetxe handi bat dela uste duzu, ala? Anarkia sormena da, lana, maitasuna. Maitasunak egiten gaitu langile, sortzaile, eta orduan hasten gara borrokatzen. Nola ez zara borrokatuko zinez maite duzunaren alde?\nHori da munduko unibertsitateetan kontatzen duzuna?\nUlertezina da. 80 urtez, ezta igeltsero gisa ere, ez zidaten unibertsitatean sartzen uzten eta orain mundu osotik deitzen didate. Ekintzaile zintzo baten bizitzak burokrata baten txosten teorikoak baino gehiago balio duela sinisten hasi beharko dugu.\n“Ekintzaile zintzo”-arena metafora da, noski.\nKausa ona bada ohorea da gaizkilea izatea. Ez dakizu zer plazer den bankuak lapurtzea, inprenta klandestinoak martxan jartzea, estatuak izorratzea... Normala iruditzen zaizu inoiz kolpe zorririk jo ez dutenak izatea aberatsenak?\nKapitalismoa, my friend.\nJende batek kalean lo egiten duen bitartean Cristiano Ronaldok bizkartzain ejertzito bat dauka. Unibertsitateak langabetu fabrikak diren bitartean, telebistan ipurdia erakutsiz desafinatzen dutenak milionarioak dira... Jarraitzea nahi duzu?\nSegi, segi, lagunak egiten.\nNi ez nago aberastasunaren aurka, aberastasunaren erabilera ankerraren kontra baizik. Munduan ez dago nahiko diru denak duin bizi ahal izateko? Gauzak garbi: dirua ez da papera besterik, eta bankuak gangsterrak dira.\nDenborak arrazoia emango dizu, gainera!\nZer egin zuten orain urte bi Estatu Batuek dolarrak behar zituztenean? 60 tona billete ekoitzi eta zirkulazioan jarri! Hori guk aspalditik egiten genuen. Hori bai, ez dut uste Obama kartzelan sartu nahi dutenik...\nZu presidente izan bazina ez zintuzten sartuko.\nBizitza kontraesan handia da. Gutxien merezi duenak dauka boterea. Ez da besteak baino hobea, baina bizitza guztia darama helburu horren atzetik. Boteretsua izatearekin egiten du amets, nik lanera joan eta mundua aldatzearekin.\nRokero zaharrak ez dira inoiz hiltzen, baina anarkista zaharrak ere...\n20 urte banitu, okupen mugimenduan, gaztetxeetan, tailer libertarioetan... ibiliko nintzateke. Ikusi besterik ez dago. Lehen elizak liburutegiak erretzen zituen, gaur botereak gaztetxeak eraisten ditu.


Baliabideen agortze - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBaliabideen agortzea edo eskasia, baliabide basikoen faltari deritzo; ura, janaria, energia, etxebizitza... beharrezkoak aitortzen direnak gure gizartean ondo bizi ahal izateko eta gure behar minimoak asetzeko.\nGehienetan, gizarte bakar batek ez ditu bere eskuan bere biztanleak asetzeko bezain beste baliabide, eta horregatik aldaketak eta ongizate materialen eta zerbitzuen merkatua beharrekoak dira. Eskasia horrek, gizartearen beharrak zein helburuak priorizatzera bultzatzen gaitu.\n1 Ekonomian eskasia\n1.1 Metaketaren ondorioz eskasia\n1.2 Eskaintza eta eskariarengatik eskasia\n2 Biologian eskasia\n3 Natura baliabideak\n3.1 Baliabide berriztagarriak\n3.2 Baliabide ez berriztagarriak\n4 Botere ekonomikoarengatik eskasiaren promozioa\nHonen definizioa da ez dela existitzen produktu baten beharrezko kantitatea nahi duten guztien beharrak asetzen dituena. Eskasia horren barnean dagoen edoizein behar zein produktuak prezio jakin bat dauka; bestela, doainekoa izango balitz, horren edozein kantitate lortu ahal izango zenuke.\nMetaketaren ondorioz eskasiaAldatu\nProduktuen eskasia dagoenean, eskasia general bat sor daiteke edo bestela, gizartearen alor batean bakarrik. Aldi berean, produktu baten kantitate handiak eman daitezke pertsona zehatz batzuen eskuetan, gizarte batean, talde zein herri batean beste pertsona, gizarte, talde zein herri batzuen eskasiaren ondorioz.\nEskaintza eta eskariarengatik eskasiaAldatu\nEkonomia alorrean, eskasia faktore batzuengatik ematen da, bi taldetan banatzen direnak: - Eskariaren gorakadarengatik - Baliabideen beherakada edo agortzearengatik Baliabideen agortzearen artean natura hondamendiak, edo gizaki bizidunek sortaraziko hondamendiak eta gastua eta kontsumoa aztoratzen dituen aldaketa ekonomikoak daude.\nBiologia arloan, eskasia edo agortze hitzak, zenbait espezien faltari edo eskasiari deitu daiteke. Espezie horiek, gehienetan egongo dira lege lokalen, nazionalen zein internazionalen babes pean.\nNatur baliabide batzuk ezaugarri sakon batzuk erakusten dute. Aldiz, beste batzuk kontsideratzen dira jario bezala. Lehenengoak agortezinak dira. Lehenengoak, agortezinak dira, bigarrenak aldiz, bakarrik agortuko dira erauzten badira eta daudenak baino gehiago erabiltzen badira. Naturak hornitzen dituen hondoak, baliabide mineralak bezala, agortu daitezke azkar edo aurreztu daitezke erabilera luzatzeko. Denboraren baliagarritasunaz ados egonez, generazio tasaz (edo birsortze) eta erabilgarritasun erritmoa edo kontsumoa berriztagarrietan edo ez berriztagarrietan sailkatzen dira. Baliabide natural berriztagarriak hondakin biotikoei erreferentzia egiten dute, hauek atera ostean birsortu egiten dira. Gehiegi erabiltzeagatik baliabidea iraungi batean bihurtu dezake (basoak bezala adibidez) edo mugagabekoak (eguzki argia, haizea, marea etab). Aldiz, baliabide ez berriztagarriak gehienetan birsortze zikloa erritmoaren azpitik dago. Batzuetan, gehiegikeria eta kontrolgabea dira agorkorrak bihurtzen dutena, adibidez espezien galtzea. Beste fenomeno bat izan daiteke baliabidea egotean baina ezin erabiltzea, ur kontaminatuarekin gertatzen den bezala. Baliabideen kontsumoa elkartuta dago hondakinaren produkzioarekin: gero eta gehiago kontsumitu hondakin gehiago egongo dira.\nBaliabide berriztagarriak erabiltzeagatik agortzen ez direnak dira berriro agertzen direlako neurri berdinean. Hau esan nahi du gehiegi erabiltzen baditugu, ateratzeko neurriaren gainetik erabiltzen baditugu, berriztagarriak izateari utziko diola. Kategoria honen barruan ura eta biomasa daude. Baliabide batzuk baliabide etengabekoetan sailkatzen dira asko erabiltzen badira ez direlako agortuko. Baita ere aurkitu ditzakegu energi iturriak, naturako fenomeno batzuk gai direnak energia emateko edozein modura. Baliabide energetikoak ere deitzen zaie.\nBaliabide ez berriztagarriakAldatu\nBaliabide ez berriztagarriak erabiltzeagatik agortzen direnak dira berriro ez direlako ateratzen, ez direlako birsortzen. Baliabide hauek bakarrik kantitate zehatzetan existitzen dira. Baliabide hauen adibiderik nagusiena erregai fosilak (petrolioa, ikatza) dira. Hala ere, berriztaezineko “etiketa” dute zeren eta haien birsortze prozesua oso luzea eta motela da. Hauek dira gure etorkizunean faltan botako ditugunak.\nBotere ekonomikoarengatik eskasiaren promozioaAldatu\nBere liburuan, Eskasiaren sortzaileak. Ongizatetik beldurrera, David Anisik, botere ekonomikoaren dominiak beste botere batzuen gainean erregulatzearen beharra ikusten du, eta horrek, eskasiaren merkatu berrien sorrera suposatzen du: lanetik kanporaketak, desenplegua galarazten dituen salarioak deusezteko, hezkuntza, sanitatea eta seguritatea moduko ongizate publikoen merkatalizazioa, sarrera ezonezkoetan eta oso kostutzuetan bihurtzen ari direlarik.\n1. Boyes, William, Melvin, Michael (2011), Economics, South-Western Cengage Learning 2. David Anisi, Creadores de escasez. Del bienestar al miedo (1995)\nAzken aldaketa 7 urria 2020(e)an, 18:51(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 7 urria 2020, 18:51.


Urtea agurtu dute lasarteoriatarrek, mozorrotuta eta giro onean - Lasarte-oria - Txintxarri.eus\nUrtea agurtu dute lasarteoriatarrek, mozorrotuta eta giro onean\nTxintxarri Aldizkaria 2018-12-31 18:15\nSan Silvestre lasterketak 400 parte hartzaile baino gehiago bildu ditu. TXINTXARRI-ri omenalditxoa egin diote, aldizkariaren 25. urteurrena ospatzeko\nGiro freskoa egin du Lasarte-Orian urteko azken egunean. Baina azkar berotu dituzte kaleak herritarrek. Ez bakarrik San Silvestre lasterketan parte hartu duten 400 pertsonak baino gehiagok; ekitaldiak jende mordoa atera du kalera, giro onean urtea agurtzera. Argazki galeria ikus daiteke hemen.\n15:00etan hasi dituzte beroketa ariketak, musika eta gimnasia uztartzen. Minutuak pasa ahala joan da plaza mozorroz betetzen. Prozesioan zihoazen San Silbester Staloneren jarraitzaileak; zakurtxoek zaindutako artaldea; Txema Valles eta Isaac Farre argazkilariak; herriko pilotariak eta futbolariak; Gabonetako pinuko bolatxoak... Patinatzaileak atera dira hasieran, eta ondoren lasterkariak. Ipar martxakoek itxi dute lasterketa. Halere, aurretik omenalditxoa egin dute; 1 dortsala eman diete TXINTXARRI aldizkariko langileei, 25. urteurrena ospatzeko. Urte horietan guztietan aldizkarian lan egin duten eta lagundu duten guztiak izan dituzte gogoan.\nBaina egun osoko egitaraua prestatu dute San Silvestreko antolatzaileek. Goizean pintxo-pote solidarioa egin dute. Aurten Jalgune elkartekoentzat izan da jendeak utzitako dirua. Txistorra, garagardoa eta salda beroa eskaini diete Okendora hurbildu direnei.\nHotza egin arren, eguraldiak lagundu du aurten, euririk ez baitu egin. Ez da aparteko arazorik izan lasterketan. Ibilbidean zehar herritar asko gerturatu dira lasterkariak animatzera. Antolatzaileek kirol proba desberdina izatea nahi dute, eta, horregatik, ez da lasterketa lehiakorra. Alegia, ez dute kronometroa martxan jarri. Mozorroak sustatzeko, ordea, originalenei saria eman diete. Aurten lehia estua izan da. Kuadrillako lehen saria ipar martxako artaldeak eraman du. Binakakoena, berriz, ibiltzeko makuluekin korri egin dute aiton-amonak. Eta, azkenik, norbanakoetan komunez jantzitakoak irabazi du. Edonola ere, sariak gorabehera, jai giroan lasterketa jendetsua egitea lortu dute antolatzaileek. Gabon zaharreko afariari lekua egiteko modu ezinhobea.


Blockchain eta Kriptoekonomiako berezko masterrerako beka emango du Kutxabankek - Deia\nBlockchain eta Kriptoekonomiako berezko masterrerako beka emango du Kutxabankek\ndeia.eus 25.05.2021 | 17:01\nBILBO. Hilabete gutxi barru, urrian konkretuki, Blockchain Teknologia eta Kriptoekonomiako berezko masterraren bigarren edizioa hasiko du Euskal Herriko Unibertsitateak. Bada, oraingo honetan, Kutxabankek beka berri bat eskainiko du ikasketa hauek garatzen dituzten ikasleentzat.\nUrtebeteko iraupena izango du eta 60 ECTS kreditu emango ditu. Matematikan, Fisikan, ingeniaritzan, Ekonomian eta antzeko espezialitateetan prestaketa sendoa duten lagunei zuzendua izango da. Aurrez-aurreko ikasketak Zientzia eta Teknologiako Fakultatean (Leioa-Erandion) ematen dira, astelehenetik ostiralera, 15:00etatik 19:00etara.\n2020/2021 ikasturtean berezko master honen lehen edizioa egin da, 'blockchain' teknologiaren oinarriak zabaltzeko eta espezialitate honek gizartean eta industrian dituen erabilerak sakontzeko helburuekin.\nGraduondoko honetan parte-hartu dutenek enpresetan praktikak egin ahal izan dituzte, eta hauetan beren master amaierako lanak ere burutu ahal izango dituzte.\n'Blockchain' disziplina eta ezagutza-esparru ugari batzen dituen teknologia da, kriptografia, sistema distributiboak, jokoen teoria, moneta-ekonomia, informatika hizkuntzak edo sistemak, eta segurtasun informatikoa, besteak beste. Horregatik, masterraren helburu nagusia metodologia ugariko ikuspegia duen egitaraua prestatzea izan da.\nHorretarako, UPV/EHU bertako irakasleek eta ikertzaileek parte hartu dute, kualifikazio handia duten kanpoko profesional espezialisten laguntzarekin. Hain zuzen ere, masterreko irakasleen erdia baino gehiago Unibertsitatetik kanpokoak dira, tartean Kutxabankeko adituak.\nMugikortasunarekin, analitika aurreratuarekin, biometriarekin, inteligentzia artifizialarekin eta 'blockchain'ekin duten esperientzia aintzat izanik, datorren ikasturtean beren ezagutza azaltzen jarraituko dute Kutxabankeko profesionalek, geroz eta teknologo gehiago erabiltzen ari den negozio-esparrua baita banka.\nGainera, eta bertako talentua atxikitzeko abian jarri duen apustuarekin bat eginez, bankuko profesional hauek beren hitzaldietan sortutako baliabide ekonomikoak Kutxabankek emango duen beka hornitzeko erabiliko dira.


Segurtasun arloko terminoen glosarioa | Caja Rural de Navarra\nSegurtasun arloko terminoen glosarioa\nSegurtasun arloko neurri eta gomendioak hobeki ulertze aldera, arlo horri lotutako termino batzuen esanahia jakin behar duzu.\nEntitate independente batek egindako agiri digitala da, sistemen eta pertsonen nortasuna interneten bermatzeko.\nHirugarrenen aurrean, erabiltzailearen nortasuna elektronikoki kautotzeko.\nElektronikoki sinatzeko, transmititzen diren datuen osotasuna eta haien jatorria bermatze aldera.\nDatuak zifratzeko, agiriaren hartzailea bakarrik sartu ahal izan dadin edukian\nZifratua metodo bat da eta mezu edo artxibo baten segurtasuna handitzen du haren edukia kodetuz; hau da, huraxe deskodetzeko zifratze-kodea duen pertsonak baizik ez du irakurri ahal izango.\nMalwarea (ingelesetik: malicious software), eta badwarea, kode gaiztoa, software maleziatsua edo asmo gaiztoko softwarea ere esaten zaio, software mota bat da eta helburu du ordenagailu edo informazio-sistema batean jabearen baimenik gabe sartu edo huraxe kaltetzea.\nBarne daude birusak, harrak, troiarrak eta atzeko ateak. Malwareak, maiz, oso zabalduak dauden komunikazio tresnak erabiltzen ditu hara eta hona hedatzeko, hala nola posta elektronikoa eta berehalako mezularitza, bai eta bitarteko magnetiko aldagarriak ere, hala nola USBak. Halaber, oharkabeko deskargen bitartez zabaltzen dira eta segurtasun arloko ahultasunen kontrako erasoen bidez softwarean.\nKautotze forma bat da eta informazio sekretua erabiltzen du, baliabide baterako sarrera kontrolatzeko. Pasahitza sekretupean mantendu behar da, sarrera debekatua dutenek haren berri izan ez dezaten. Pasahitzen erabilera eraginkorra izan dadin, ongi aukeratu behar dira, erasotzailerentzat zaila izan dadin pasahitza aurkitzea.\nWebgune batek bidali eta erabiltzailearen nabigatzailean biltegiratzen den informazioa da, webguneak erabiltzailearen aurreko jarduera kontsultatu dezan.\nPosta elektronikoz bidaltzen diren mezuak dira, eta haietan eskatzen da mezua jende gehiagori igortzeko, beste horiek ere birbidal ditzaten. Maiz, albiste faltsuak daramatzate berekin, edo birus eramaileak izan daitezke, etab.\nSUEBAKIA EDO FIREWALL\nTresna informatiko bat da, eta blokeatzen du sare baten barnean baimendu ez den sarbidea.\nSistema espezializatu bat izan daiteke edo instalatutako programa bat (firewall pertsonala). Firewall pertsonala programa bat da eta zure ordenagailuan etengabe funtzionatu, ordenagailuan sartu eta ateratzen diren konexioak monitorizatzen ditu, eta gauza da bereizteko zer konexio diren zilegiak, eta zein, sarkinek egindakoak. Bigarren kasu horretan, konexio horiek blokeatu, eta ordenagailuaren erabiltzaileari horren berri ematen dio.\nProtokolo eta sistema horiek erabiltzen dira informazioa babesteko, eta komunikazioei nahiz elkar komunikatzen duten entitateei segurtasuna emateko.\nPrograma bat da eta diseinatua dago zer eduki erakuts daitekeen kontrolatzeko; bereziki, webaren zenbait materialetara sarbidea murrizteko. Eduki iragazkiak eraginik, eduki jakin bat eskura egongo da makina batean edo sare partikular batean. Edukiak iragaztea erabiltzen da, posta elektronikoz bidaltzen diren birusak blokeatzeko, adingabeak Interneten sartzea kontrolatzeko, etab.\nEragiketa partikular bati loturiko informazio digitala da, eta ziurtagiriekin batera, aukera ematen du eragiketa bateko parte-hartzaileen nortasuna bermatzeko.\nHarrak programa maleziatsuak dira eta sistema batetik bestera erreproduzitzen dira artxibo anfitrioirik erabili gabe. Birusek, ordea, artxibo anfitrioi kutsatu baten hedapena behar dute.\nErasotzaileek erabiltzen duten metodo bat da, informatikaren erabiltzaileak engainatzeko, ondorio kaltegarriak eragingo dituen ekintza bat egin dezaten, hala nola malwarea deskargatzea edo informazio pertsonala zabaltzea.\nPROXY EDO ZERBITZARI BITARTEKARIA\nInformatika sistema honen helburua da bi sistemaren artean bitartekaria izatea internet bidez. Eginkizun hauek ditu, besteak beste: interneten lasterrago sartzea, eskuratu dituen edukiak iragaztea, eta sistemak babestea, haien zuzeneko komunikazioa eragotziz.\nSmishing, zehazki, phishing tradizionalaren aldaera bat da, eta posta elektronikoak bidali ordez, SMS mezuak erabiltzen ditu.\nZabor-posta ere baderitzo, eta hartzaile askori bidaltzen zaizkion mezu ia berdin-berdinak diras.\nAplikazio maleziatsua edo engainagarria da; erabiltzaileak jaisten dituen beste programa batzuekin batera instalatzen dira era ezkutuan.\nSoftware pakete bat da, jarraipen bat egiten du, eta pertsonen nortasun informazioa edo informazio konfidentziala beste pertsona batzuei bidaltzen die. Pertsonen nortasun identifikazioa da, pertsona zehatz baten informazioa, hala nola izen oso bat. Informazio konfidentzialean sartuta daude jende gehienak inorekin partekatu nahi ez dituen datuak, hala nola bankuko datuak, kreditu txartelen zenbakiak eta pasahitzak. Informazio horien hartzaileak sistemak izan daitezke edo tokiko sarbidea duten urruneko parteak.\nKode maleziatsua da, eta itxuraz programa legitimo eta kaltegabe baten gisara agertzen zaizkio erabiltzaileari, baina huraxe exekutatzean urruneko sarbide bat ematen dio erasotzaileari ekipo kutsatuan sartzeko.\nTroiarrek ez dituzte beste artxibo batzuk kutsatzen eta ez dira automatikoki zabaltzen. Troiako zaldiek kode maleziatsuak dituzte eta, aktibatzen direnean, datu galera eragiten dute, eta datu lapurreta ere bai. Oro har, atzeko atearen osagai bat ere badute, eta horri esker, erasotzaileak bestelako mehatxuak deskargatzen ditu ekipo kutsatuan. Gehienetan, oharkabeko deskargen bidez zabaltzen dira, edo posta elektronikoek erantsita dakartzaten artxiboen bidez, edota erabiltzaileak bere borondatez jaitsi edo exekutatzen duenean Interneteko artxibo bat, gehienetan erasotzaileak gizarte ingeniaritza erabili ondoren erabiltzailea deskarga hori egin dezan konbentzitu duena.\nBirus informatikoak programak dira eta ordenagailuan instalatzen dira, gehienetan jabeak deus jakin gabe, eta xede maleziatsuak dituzte. Adibidez, artxiboak edo diskoa suntsitzea, beste ordenagailu batzuetara zabaltzea edota ordenagailuaren funtzionamendu txarra eragitea.


BIGARREN HEZKUNTZAKO HEZKUNTZA-PROIEKTUA – Colegio La Anunciata Ikastetxea\nBIGARREN HEZKUNTZAKO HEZKUNTZA-PROIEKTUA\nDerrigorrezko Bigarren Hezkuntza lau ikasturtek osatzen dute, 12 eta 16 urte bitartekoak. 8:00etatik 12:10etara, eta 13:20etatik 15:10etara astelehen, astearte eta asteazkenetan; eta 8:00etatik 14:00etara asteazken eta ostiraletan.\nLehen Hezkuntzaren jarraipena den aldi honek helburu hauek ditu: gure ikasleek kulturaren oinarrizko ezagutzak bereganatzea, bereziki alderdi humanistiko, artistiko, zientifiko eta teknologikoei dagokienez; ikasketa-ohiturak eta lan-ohiturak garatzea eta finkatzea; goi mailako ikasketetan sartzeko eta lan-munduan txertatzeko prestatzea, eta gizartean herritar gisa dituzten eskubideak erabili eta betebeharrak betetzeko prestatzea.\nOinarrizko gaitasunen erabilera egokia funtsezkoa da askotariko gaitasunak garatu behar dituzten garai honetan, hala nola, gaitasun kognitiboa eta motorra, pertsonen arteko harremanak, gizarteratze gaitasuna eta izaera moral eta kritikoko gaitasunak. Hezkuntzari aplikatutako berrikuntzak, ikaskuntzarako tresna gisa, eginkizun nabarmena du gure ikasleen hezkuntzan.\nIzan ere, Bigarren Hezkuntzako garaia erabakigarria da gure ikasleak etorkizuneko profesional moduan prestatzeko. Nerabezaroan aldaketa handiak gertatzen dira norbere buruarekin eta gizartearekin dugun harremanean. Horregatik, tutore taldearen konpromisoak, betiere Orientazio Departamentuaren aholkuak jarraituz, ikasleak ziklo berri horretara egokitzea bermatzen du, bai alderdi pertsonalari dagokionez, bizitzako galderei erantzunez eta izan nahi duten heldu bihurtzeko bidean lagunduz, bai hezkuntzari dagokionez, ingurune kontrolatu eta osasuntsu batean heziz. Ikasleen prestakuntza integralak garrantzi berezia hartzen du aldi honetan, eta horregatik dira gure hezkuntza-metodologiaren oinarriak, hain zuzen, eskolak berezkotzat hartu dituen balioetan oinarritutako prestakuntza eta bikaintasun akademikoa.\nEzagutza zientifikoa garatzea eta IKTak ikaskuntza prozesuan integratzea ikastetxeak bereziki zaintzen dituen oinarrizko premiak dira. Era berean, apustu argia egin dugu atzerriko hizkuntzak ikastearen alde (ingelesa, frantsesa) eta LHtik DBHra arte elebitasuna ikastegiaren barruan nahiz kanpoan bultzatzearen alde.


Nanomaterialen ebaluazio toxikologikoa - Zientzia Kaiera\n“Nanoekotoxikotasun saiakuntzak estandarizatzeko ingurumenaren aldetik adierazgarriak diren metodoak hautatzea” ikerlana burutu du Cristina Cerrillo kimikariak. Ikerketa honen bidez, industrian eta ur ekosistemetan gero eta ugariagoak diren nanomaterialen ebaluazio toxikologikorako saiakuntza metodoak ezartzen ditu.\nIrudia: Nanomateriala oso material txikia da, 1 eta 100 nanometro artekoa eta honen portaera, segurtasunari dagokionez, ezin da osagai kimiko bera duen tamaina handiagoko materialaren portaeratik estrapolatu.\n“Ebaluazio toxikologikorako saiakuntza metodoak nanomaterialak (material oso txikiak, 1 eta 100 nanometro artekoak (1 nm = 1.10-9 m) elika-kateetan sartzeko eta transferitzeko bide garrantzitsuenetako bat dira, baina horien segurtasuna ebaluatzeko protokolo estandarizaturik ez dagoenez, ziurgabetasunak sortu dira, eta emaitza kontraesankorrak haien toxikotasunari buruz”, azaldu du Cerrillok. Kontuan izanik “nanoteknologia zelako iraultza teknologikoa den” industriarentzat, eta aldi berean baliabide naturalak eta biodibertsitatea “funtsezko ondasunak direla bizitzak planetan irauteko”, tesiak gero eta garrantzi handiagoa duen gai bati egiten dio aurre.\nUPV/EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Gotzone Barandika irakasleak eta IK4-Teknikerreko Amaya Igartua ikertzaileak zuzendu duten tesi hau, Europako NANoREG proiektuaren barruan (Europar Batasuneko ikerketa eta garapen teknologikoko programa batean) garatu da, non IK4-Tekniker partaide den. “Nazioarteko mailan zenbait ekimen daude nanomaterialen ebaluazio toxikologikoa arautzeko edo horri buruzko legeak egiteko; eta proiektu honen helburua izan da legegileei erantzunak ematea nanomaterialen ingurumen eta segurtasun eta osasun alderdiei buruz, arautze premiak datuen eta saiakuntza metodoen ebaluazio zientifiko batekin lotuta”, azaldu du Cristina Cerrillo ikertzaileak.\nTesia prestatzean hiru Q1 artikulu sortu dira, hau da, aldizkari zientifiko garrantzitsuenetan —Science of The Total Environment eta Environmental Toxicology and Chemistry— bere tesiaren emaitzekin eta ondorioekin lotutako ikerketak argitaratzea lortu du. Cristina Cerrillok Zabalduz programaren barruan egin du bere ikerlana.\nUPV/EHUko komunikazio bulegoa: Probak nanomaterialen ebaluazio toxikologikoa egiteko.\nArgitalpen-data: 2016/05/09 · Atala: Dibulgazioa, EHUko ikerketa\nZientzialari 27 – Estibaliz Apellaniz from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo. Flyscha gure kostaldeko irudirik ezagunenetakoa da. Bertan gordetzen diren […]


Geotermikoa: Lurpeko elektrizitatea eta berokuntza | Consumer\nGeotermikoa: Lurpeko elektrizitatea eta berokuntza\nEspainiak ez du energia garbi horren potentzial guztia aprobetxatzen, zenbait proiektu iragarri diren arren\nGaur egun, Lurraren barneko berotik sortutako energia geotermikoaren garapenak hainbat zentral mota sortu ditu, lurpeko erreserben, geyserren edo arrailen tenperaturak eta presioak hobeto aprobetxatzeko. Nolanahi ere, oinarrizko ideia da lur azpian zulatzea eta tenperatura eta presio handian dauden ura eta lurruna bideratzea. Sorgailu bati konektatutako turbina batetik pasatzean, energia sortzen da azkenean.\nEspainiako ahalmen geotermikoa urtean 600 kilotonelatu baliokide petrolio da (Ktep), Espainiako Geominero Institutuak egindako kalkulu baten arabera. Aditu batzuek diote oso kontserbadorea dela. 2010erako, 150 Ktep-era iritsi nahi da, hasiera batean berokuntzarako, ur bero sanitariorako eta berotegietarako, eta ez da aurreikusten zentral geotermikoak eraikitzea, nahiz eta zenbait proiektu garatu diren zenbait eremutan, hala nola Lleidan, Ourensen, edo Manzanaresen arroan, Madrilen. Era berean, Almeriak eremu egoki ugari ditu instalazio geotermikoak jartzeko, nahiz eta bainuetxeetarako ur termal gisa baino ez den aprobetxatzen.\nLa Palman, uharteko elektrizitate-eskariaren% 15 bete dezakeen instalazio bat instalatzeko azterketak egin dira.Kanariar Uharteek ere aukera handiak dituzte, batez ere kanpoko energia-mendekotasun handia duten lekuetan. La Palman, uharteko elektrizitate-eskariaren% 15 bete dezakeen instalazio bat instalatzeko azterketak egin dira. Hala ere, kostua 16 eta 19 milioi euro bitartekoa dela kalkulatzen da, eta hori da balaztaren arrazoi nagusietako bat.\nEra berean, Teknologia eta Energia Berriztagarrien Institutuak (ITER), Kabildoaren mendeko erakundeak, egin berri dituen kalkulu batzuen arabera, Teidek 100 megawatt-eko (MW) energia termikoa askatzen du eguneko, Teneriferako energia garbiaren berezko potentzial handia, eta, institutu horren arabera, energia hori aprobetxatu egin daiteke.\nBestalde, Hunosa enpresa-talde publikoak berriki jakinarazi du energia mota hori hainbat ustiategitan erabiltzeko interesa duela, besteak beste, Fondon, Barredo, Samuño eta Candínen.\n“Eguzki-geotermiak” Eguzkitik datorren lurzoruan metatutako beroa aprobetxatzen du. Espainian, 5 metrotik gorako sakoneran, lurzoruaren tenperatura 15°-koa da gutxi gorabehera, eta 2° igotzen da 10 metro gehiago eginez gero. “Bero-ponpa geotermikoek” (GHP sigla ingelesetan) bero hori baliatzen dute etxebizitza bat neguan berotzeko, udan hozteko eta ur bero sanitarioa hornitzeko.\n1950ean, Estatu Batuek patentatu egin zuten sistema hori, eta ordutik erabiltzen da sistema hori herrialde horretan eta beste batzuetan, hala nola Japonian, Suitzan, Alemanian eta Suedian. Espainian dagoeneko GHPak daude mota guztietako etxebizitza, bulego, granja edo industria-nabeetan. Estatu Batuetako Ingurumena Babesteko Agentziaren arabera, berokuntza- eta hozte-teknologien artean eraginkorrenak dira.\nSistema konbentzionalak baino garestiagoak diren arren, GHP batean egindako inbertsioa bi urtetik bost urtera bitartean amortizatzen da, energia asko aurrezten delako, adituen arabera, eta, gainera, mantentze-lan gutxi eta balio-bizitza luzea nabarmentzen dira. Halaber, hozte-dorreen legionelosi-arriskua saihesten da, haizagailuen zarata eta fatxadako elementuen ingurumen-inpaktua desagertzen dira.\nBestalde, “barruti geotermikoen berokuntza-sistemei” esker, lur azpiko ur beroa hodiek eramaten dute eremu edo hiri bateko eraikinetara. Estatu Batuetako mendebaldean 200 komunitatek baino gehiagok erabiltzen dute sistema hori, baita beste herrialde batzuetan ere, hala nola Errusia, Txina, Frantzia, Suedia, Hungaria, Errumania edo Japonian. Islandiako Reykjavik hiriak munduko sistemarik handiena du.\nGainera, ur termalak, zorupetik zuzenean ateratakoak, erabilera terapeutikoetarako, garai hotzetako laboreetarako, arrainen, krustazeoen eta abarren hazkuntza-denbora murrizteko edo industrian erabiltzeko erabiltzen dira, hala nola esnearen pasteurizaziorako. Halaber, 2001ean, Douglas Firestone enpresak frogatu zuen ur geotermala ekonomikoki erabil daitekeela ur gatzgabea ekoizteko.\nGeotermikoaren abantailak eragozpenetan\nEnergia geotermikoak hainbat abantaila ditu, eta erregai fosilen alternatiba garbia da: Energia-fluxu konstantea eskaintzen du; instalazio hidroelektrikoetarako osagarri bikaina da; ez du gas kutsatzailerik igortzen; eta beste energia-estazio batzuek baino leku gutxiago behar du.\nHala ere, eragozpen batzuk ere badituzte, batez ere hasierako inbertsioaren kostu handia. Adibidez, 100 mw-eko instalazio bat martxan jartzea 216 milioi euro inguru kostatuko da. Halaber, ez da lortu 3.000 metroko sakonerako muga gainditzea, baliabide horiek dauden lekuaren arabera.\nBestalde, zentral horiek kalteak eragin ditzakete ingurumenean. Ur beroa askatzen bada, ekosistemak termikoki kutsa ditzake tenperatura naturala igotzean, nahiz eta erabilitako ura berriz injektatzeak arriskuak minimizatzen dituen. Era berean, erauzitako ura gatzekin eta atmosfera kutsatzen duten beste elementu disolbatu batzuekin igotzen da, garbitzen ez badira. Erreserbei dagokienez, leku batzuek hamarkada askoan beroa eman badezakete ere, agortu eta hoztu egin daitezke. Izan ere, Islandiako gobernuak ez du energia berriztagarritzat hartzen.\nZentral geotermikoak munduan\nLurrazpiko beroa energia-iturri gisa aprobetxatzeko ideia XX. mendearen hasieran gauzatu zen Lardarellon (Italia). Han eraiki zen 1913an lehen zentral geotermikoa, eta gaur egun dozena bat zentral baino gehiago ditu. Gaur egun, munduan 20 herrialdek baino gehiagok instalatu dituzte horrelako zentralak. Zentralen potentziaren laurdena baino gehiago Estatu Batuetan dago, 3.000 MW inguruko potentziarekin; elektrizitate hori, urtean 60 milioi petrolio-upel baino gehiago erretzean sortutakoarekin konpara daiteke.\nBeste kasu batzuk Filipinak dira (energia horrekin sortzen du elektrizitatearen %27), edo Islandia (bere beharren %17 sortzen du); Zeelanda Berria, berriz, energia horren garapen teknologikoaren aldeko apustu handiena egiten duen herrialdeetako bat da, topografia bolkaniko berezia duelako. Era berean, Kanadak, etxeko berokuntzarako energia geotermaleko 30.000 instalazio dituenez, instalazio esperimental bat eraiki berri du.\nBestalde, adituek diote energia hori oso garrantzitsua izan daitekeela garapen-bidean dauden herrialdeentzat. Adibidez, kalkulatzen da Afrikako ekialdean 6,5 Gigawatt (GW) elektrizitate sor daitezkeela. Oraingoz, Kenyak bakarrik du horrelako zentral bat. Ildo horretatik, Munduko Bankuak berriki iragarri du datozen hilabeteetan mota horretako energiak bultzatzeko asmoa duela, diru-laguntzen bidez edo karbono-emisioak finantzatuz.\nNolanahi ere, teknologiaren garapena ere funtsezkoa da erabilera areagotzeko. Gaur egun, bero-ponpa eta arroka lehorra dira ikerketa-ildo nagusiak, eta, duela hilabete batzuk, fluidoen egoera berezi bat aprobetxatzeko sistema berri baten berri eman zen. Sistema horri superkritiko deritzo, oso presio eta tenperatura altuak jasaten baititu.\nbero berokuntza energia ura zentralak


Urtarrilaren 20an Zodiac - Astrology Zodiac Signs - Kaprikornioa\nUrtarrilaren 20an Zodiac\n01/20 urtebetetzea - Zodiako informazioa x\nUrtarrilaren 20a da Eguzkiak Capricornian zehar egiten duen bidaia amaitzen duen eguna. Nahiz eta posible den Eguzkia pertsona bat jaiotzerakoan Aquarius-en ikurrean egotea, data osoko energiak Capricornian zehar distira egingo du, azkenean Jupiterren eta Ilargiaren rolak hartzen baititu bidearen amaieran.\nILARGIA - PLUTO - (Pluton) - EGUZKIA\nUrtarrilaren 20a izaten da Eguzkia Capricornioren ikurretik Aquarius askatzera igarotzen den eguna. Capricornio bakoitzaren eginkizuna Ilargiak gobernatutako Minbiziaren aurkako zeinua bereganatzea da, Aquarius guztiek Leotik Eguzkia besarkatzeko zeregina duten bezala. Plutonen bi aldetan analisi zenbaki honetan bi argi hauek edukita, haien garrantzia aitortu behar dugu irudi handiagoetarako. Hau da beti ikuspegi sakonaz, barne argiaz eta egoera emozionalaz hitz egiten duen data. Emozionaletik arrazionalera, inkontzientetik, inkontzientetik kontzientera pasatzea. Zerbait berriro azaleratu, aurkitu, zulatu edo aurkitu behar den lekua da. Jende masen artean errege bakarra sortuko da, eta pertsona horien esku dago bikaintasuna eta erregetasuna aurkitzea, familia loturak, ereduak eta lotura emozionaletatik bereiziz, lider bihurtzea.\nUrtarrilaren 20an jaiotako Kaprikornioentzako Sabian ikurra:\nMunduko Gaietan Exekutiboaren Erabakiez arduratzen diren Gizonen Bilera Sekretua\nData hau garrantzitsuak direnen topaketarako lekua da, eta Ilargia Eguzkiarekin batera irudi hori gehitzen da. Sinbolo honek pertsona garrantzitsuei buruz hitz egiten du, gizonezkoen printzipio garbienean gizonezkoei buruz, eta itzaletik munduan eragiteko duten ahalmenaz, eraginaz eta gaitasunaz, gauzak besteentzat konspiratuz edo antolatuz.\nUrtarrilaren 20ko zenbaki balioa 3 zenbakira eta Jupiterren araura jaisten dela ikus dezakegu. Erraza da maitasunaren, familiaren eta harremanen bidez desberdintasunak eta aurrerapenak bateratzeko maitasunaren, familiaren eta harremanen bidez agerian uzteko premia, norberaren aurkikuntza eta betetze aldera, baina argi dago pertsona hori pentsatzeko, bidaiatzeko, ikasteko, zabaltzeko eta irakasteko jaio dela. Seinale baten amaieran dagoen filosofoa, hau da Capricornioren azken sintesia egin eta zein zor ordaindu diren eta zein ez ikusi behar duen norbait. Beraien sinismenak hobera aldatzen eta zentzuzko baikortasuna sortzen hasten direnean, bide onetik doazela jakingo dute.\nUrtarrilaren 20an jaiotako pertsonen bizitza emozionala nahiko mendiz aldatzea da, izan ere, sentimendu multzo biziekin jaiotzen dira eta bizitza osoan zehar alfonbraren azpian sartu nahian dabiltza. Haientzat ohikoa da nolabait min egingo dieten bikoteak erakartzea eta aukeratzea, urtez urte arrazionalizatu eta aurrera jarrai dezaten. Haurra barnean zaintzeari uzten badiote, urrun eta itxita bihur litezke, munduko gainerako lekuetatik aldenduta eta bakartiak beren barruko sentikorrak babesteko ahaleginean.\nSinesmenen eta haien betaurreko arrosen sistema da bere maitasun bizitza zein norabidetan mugituko den zehazten duena. Bizitza beste gizaki batekin igaro nahi badute, jasateko fedea dutela ziurtatu behar dute, eta ez dituzte erabakiak zalantzan oinarritutako itxaropenean oinarritu behar. Data honetan jaiotakoek asmatu beharrean jakin behar dute, eta beren izatearen zuntz guztiekin sentitu behar dute pertsona egokiarekin topatu dutela nahi duten kide sentimendua sortu ahal izateko.\nUrtarrilaren 20an jaiotakoak bitartekari bikainak izaten dira, parekideak edo bakegileak. Mundu emozionalaren egoeraren eta jaio ziren familiako harremanen arabera, norabide esanguratsuan aurrera egiteko behar den potentziala izango dute. Edo haurren segurtasun sentimendua haiekin egongo da denbora luzez, edo goizegi utziko die bizitzan etorkizun ikusgarria izan dezaten.\nUrtarrilaren 20ko nortasun baten beharretara egokitzeko oso kristal ona malakita da. Bere babes propietateek pertsonari gela ematen diote kanpoko mundurako oztopo bat sortzeko, denbora eta energia nahikoa uzten baitute barnean gertatzen den guztiari aurre egiteko. Bihotza besteei irekitzea eta harreman mota guztiei energia harmoniatsua ematea lagunduko du.\nUrtarrilaren 20an urtebetetzea oparia\nUrtarrilaren 20an jaiotako pertsona bat pozik egoteko, konturatu behar da nortasun zatitua bezalako zerbait duela barruan. Opari asebetegarria aukeratzeko modu bakarra beraien muin emozionalarekin joatea da, baina iristeko zailegia izaten da eta ez du arrastorik uzten aztarna uzten duen sormen adierazgarrirako. Seguru egoteko, beti da aukera ona ikasteko edo bidaiatzeko duten beharrera jotzea eta beti bisitatu nahi zuten helmugara joateko hegazkin txartela edo irakurri nahi duten filosofiari buruzko liburua. Aukeratu irudi indartsua etxerako edo terapeuta batekin saioa nahikoa irekita badago, baina kontuz ibili norberaren irudiaren eta egoaren aurka ez joateko.\nEzaugarri positiboak urtarrilaren 20rako Born\nErrukitsua, solidarioa, sentikorra eta talentu handikoa, pertsona egokiek emozionalki onartzen badute gauza izugarriak sor ditzakeen norbait da. Haur barneko haurra elikatzen du eta besteengandik asko zaintzen du nahiz eta bere maitasuna erakutsi ordez eutsi.\nEzaugarri negatiboak urtarrilaren 20an Born\nMundu osorako itxita, iraganeko esperientzia mingarrietan zentzurik aurkitu ezinik eta eguneroko ikuspegia zalantzan jarriz, pertsona horiek joera suntsitzaileetara erraz joaten dira.\nUrtarrilaren 20an urtebetetze ospetsuak\n1920an Federico Fellini jaio zen, zuzendari eta gidoilari italiarra, fantasia eta irudi barrokoak lurrekoarekin nahasten dituen estilo bereziagatik ezaguna. Memoria ez dela bere filmetan nagusi esan zuen eta ia dena asmatu zuela, haurtzaroan eta pertsonaian hasi eta oroitzapen eta amets guztietara arte, kontatu ahal izatearen plazeragatik.\n1971an Gary Barlow jaio zen, abeslari eta konpositore ingelesa, Take That-eko frontman eta ahots nagusia bezala ezaguna. Hazkundearen bidea erakusteko talde baten buru gisa hasi zela ikusi ahal izango dugu gero bakarkako karrera jarraitzeko.\n1979an jaio zen Will Young, ingeles kantautore eta aktorea, mundu osoko Idol frankiziaren lehen irabazlea. Aitaren arbasoak zituen gobernuaren eta egoera militarrekin loturiko gazte baten istorio arketipikoa darama, 2002an gay gisa atera zen bitartean.\nGertakari historiko garrantzitsuak urtarrilaren 20an\n250 - Erroman kristauen aurkako jazarpen zabala hasi zen Decio enperadoreak eta Fabiano Aita Santua martirizatua izan zen.\n1356 - Eskoziako tronurako erreklamazioak Edward Balliolek entregatu zizkion Edward III.ari (azaroaren 13an jaioa) ingelesezko pentsioaren truke.\n1921 - Turkiako lehen Konstituzioa onartu zen.\n1929 - Kanpoan filmatutako film luze luzeko lehenengo filma estreinatu zen Arizona zaharrean.\n1953 - Urtarrilaren 20an bere presidentetza hasi zuen lehen presidentea, Dwight D. Eisenhower (urriaren 14an jaioa) AEBetako 34. presidente izendatu zuten.\n2009 - Barack Obama lehen presidente afroamerikarra izan zen Amerikako Estatu Batuetako 44. presidente izendatu zuten.\nKaprikornioa Bitxiak Helenistikoa Sagitarioa Akuarioa\nsagitario gizona eta sagitario emakumea\npiscis eta taurus dira partida ona


Leticia Gaspar, Aire Zabaleko Pintura Lehiaketaren XX. edizioko irabazlea | Mancomunidad de la Comarca de Pamplona\nLeticia Gaspar, Aire Zabaleko Pintura Lehiaketaren XX. edizioko irabazlea\nIrabazle izan diren eta hautatu diren lanen erakusketa San Andres Errotan egingo da, ekainaren 6a eta uztailaren 4a artean\nLeticia Gaspar García, 34 urtekoa eta Plentziakoa (Bizkaia), izan da Aire Zabaleko Pintura Lehiaketaren XX. edizioko irabazlea. Iruñerriko Mankomunitateak antolatuta, gaur egin da lehiaketa, Atarrabiako San Andres Errotaren inguruetan, eta 204 pertsona izan dira izena emandakoak. Epaimahaiak lehen saria eman dio, 2.000 euro, margo akrilikoarekin egin duen margolan bati. Horrez gain, akzesitak eman dizkie, bakoitza 1.000 eurokoa, María Azcona Reta eta Ricardo Armendáriz Mirandaren margolanei. Azcona 25 urtekoa da eta Iruñekoa, eta Armendáriz, 54 urtekoa eta Iruñekoa. Azken horrek, gainera, lehiaketa irabazi du bi bider, 2004ko eta 2015eko ekitaldietan.\nGaur egin den lehiaketa euriak baldintzatu du, egunaren zati handienean egin baitu eta artista asko kokalekuak bilatzera behartu baititu, euri jasetatik babestuta lan egin ahal izateko. Lehiaketan parte hartu duten artistak 10:00etatik 16:00ak arte aritu dira lanean, eta ordu horretan hasi dira epaimahaikideak erabakiak hartzen. Aurten, hain zuzen, hauek eratu dute epaimahaia: Aritz Ayesa Iruñerriko Mankomunitateko lehendakariak, Itziar Gómez Iruñerriko Mankomunitateko Batzorde Iraunkorreko kideak, Javier Manzanos arte plastikoetan adituak, Virginia Santos artista gonbidatuak eta Uxua Vides aurreko urteko edizioko irabazleak. Epaimahaiaren gogoetak ere eguraldiak baldintzatuta egon dira eta ezin izan dira egin ibai pasealekuan, beste urte batzuetan bezala; hori dela-eta, hautatutako eta saritutako lanak aukeratzea San Andres Errotako lehen solairuan egin du.\nLeticia Gaspar margolari profesionala da, eta Mankomunitateak antolatutako Aire Zabaleko Pintura Lehiaketan parte hartu duen hirugarren aldia izan da. 2015eko edizioan, hain zuzen, akzesit bat eskuratu zuen. Gaur saritu den margolanak argazki batean hartu du ideia: paisaia organiko eta heze bat erakusten du, eta zuhaitz bat eta uholdeak herrestan eraman dituen adarrak dira protagonistak. Margolanean tonu berdeak eta urdinak nagusitzen dira, ez oso aseak, eta kontrapuntua marra txiki batzuek ematen dute, arrosa eta laranja koloreetan. Leticiak jada zenbait lehiaketa irabazi ditu, eta haien artean Medina de Pomarren egindakoa nabarmendu behar da (Burgos). Duela bi aste, Burgosko Diputazioaren azken Bienalean ere bere margolan bat eskuratu zuten.\nErakusketa, hautatutako margolanekin, eta beste bat, 20 edizioetako lan irabazleekin\nSaria eskuratu duten hiru lanek, gehi epaimahaiak hautatutako beste 31 margolanek, Atarrabiako San Andres Errotan egingo den erakusketa bat eratuko dute, ekainaren 6a eta uztailaren 4a artean.\nGainera, lehiaketaren XX. urteurrena dela-eta, uztailaren 5a eta abuztuaren 15a artean, beste erakusketa bat egingo da Errotan, lehiaketak orain arte izan dituen 20 edizioetan irabazle izan diren lanak erakusteko. Lan horien egileak hauek dira: José Miguel Corral (1998), Patxi Idoate (1999), José Zubiaurre (2000), Carlos Puig (2001), Eduardo Izcue (2002), Cristina Caballero, María Ángeles Arranz, Mª Antonia Auzmendi eta Maite Barragán (2003), Ricardo Armendáriz (2004), Jesús Rivero (2005), Manuel Bermejo (2006), David Bermúdez (2007), Juan José Lazcano (2008), Juan José Altuna (2009), José Miguel Arranz (2010), David Anocíbar (2011), Fermín Lizarraga (2012), Jesús Arguiñáriz (2013), María Goñi (2014), Ricardo Armendáriz (2015), Uxua Vides (2016) eta Leticia Gaspar (2017).


Izaskun Arriaran: "Eman nahi dugun laguntza erabaki politiko baten menpe dago" - Debagoiena - Goiena.eus\nIzaskun Arriaran: "Eman nahi dugun laguntza erabaki politiko baten menpe dago"\nJokin Etxebarria 2019-02-01 11:16\nIzaskun Arriaran, kameren aurrean, Aita Mari ontziarekin bizi duten egoera kontatzen\nIzaskun Arriaran aramaioarra Itsas Laguntza Humanitarioa elkartearekin boluntario lanetan dabil; hain zuzen ere, 'Aita Mari' ontzia erreskaterako prestaturik daukate, baina Gobernuak ez die itsasoratzeko baimenik ematen\nZumaian jaio zen Jose Maria Zubia, Aita Mari ezizenez ezaguna zena. Txalupa bateko patroi, famatu egin zen Donostian, arazotan zeuden arrantzaleei ematen zien laguntzagatik. Haren omenez, Itsas Laguntza Humanitarioa elkarteko kideek Mediterraneo itsasoan arazoekin dabiltzan etorkinei laguntzeko espresuki antolatutako ontziari Aita Mari izena jarri zioten.\nOntzia prest dago lanerako, baina itsasoratzeko baimenik ez diote ematen. Aita Mari-rekin boluntario lanean dabilenetako bat da Izaskun Aranbarri aramaioarra, eta inpotentzia galanta daukatela dio: "Arazoa zernolako larritasunera iristen dabilen ikusita, izugarrizko lana egin dugu ontzia ondo prestatzen, eta, azken finean, eman nahi dugun laguntza erabaki politiko baten menpe dagoela ikusita, ezintasun galanta daukagu gainean. Gainera, ez da ulertzen erraza Aquarius ontziari baimena eman eta bai Open Arms-i eta baita guri ere ukatzea. Jarri dizkiguten argudioek, gainera, ez dute ez hankarik ez bururik".\nItsasoko legeak dio naufrago bat erreskatatuz gero, itsas mila gutxien ibiliaz portu seguru batera eraman behar dela. "Hori da beraien eskubidea, etorkina izan edo ez, eta ez dabiltza legea betetzen. Guk arazo hau nolabait ikusarazi nahi genuen. Egoera oso larria da, jendea itsasoan hiltzen ari da eta, azken egun hauetan, jendea Libiara berriz bueltan nola bidaltzen duten ikusi dugu".\nEzin itsasoratu, baina aldeko erabaki bat etorri zain, Mediterraneotik gertuago egon nahian, Pasaiatik atera da Aita Mari; oraingoz, Mallorcara bidean.\n'Aita Mari'-tik, Kios-era\nIzaskun Arriaranek bere oporrak baliatzen ditu boluntario lanak egiteko, eta, Aita Mari-rekin ezin itsasoratu dela ikusita, Kiosko –Grezia– errefuxiatu kanpamentura joatea erabaki du. Han, 2015etik garatzen ari diren proiektuaren arduraduna da.\n1.500 errefuxiatutik gora daude irla greziarreko kanpamentuan eta bertan bizi duten egoera larria da: "Guk gaixo dauden errefuxiatuak artatzen ditugu, baina bertan bizi dena oso gogorra da. Ur edangarririk ez dago, janari eskasia ikaragarria da eta gaixotasunak eguneroko kontu dira. Bost graduko tenperaturarekin egin dugu lo azken egunetan kanpin dendetan... Euskal Herritik laguntza iristen zaigu, baina, hau zuzenean ikusi arte, ezin da benetan ulertu zer gertatzen den hemen".