Anbulantzia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nDYAren anbulantziak Getxon\nAnbulantzia motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAnbulantziak hainbat taldetan sailka daitezke:\nLarrialdietarako anbulantzia: Anbulantzien artean arruntena da. Gaixoei eta zaurituei arreta urgentea eskaintzen diena. Furgoneta, txalupa, helikopteroa, hegazkina edota horretarako prestatutako beste edozein ibilgailu izan daiteke.\nGaixoak garraiatzeko anbulantzia: Gaixoak osasun-zentroetara garraiatzeko erabiltzen den anbulantzia, larrialdia ez denean.\nErantzun-unitatea: Arreta urgentea behar duen gaixoarengana ailegatzeko eta tokian lehen sorospenak egiteko erabilia da. Hala ere, ezin du gaixoa lekutik ospitalera eraman eta horrexegatik laguntzarako unitate higikorrarein bertaratzen dira hau da, larrialdietarako anbulantzia.\nKaritatezko anbulantzia: Ospitaleetatik edota osasun-zentroetatik urrun dauden pertsona gaixoei arreta eskaintzen die.


Erakunde Adierazpenak « Prentsa oharrak\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: Erakunde adierazpena, Pamela Palenciano — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 17 iraila 2021 15:34\nUdalak emakume trans batek jasandako erasoa gaitzesten du\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: Erakunde adierazpena — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 30 uztaila 2021 11:04\nVitoria-Gasteizko Udalak Alde Zaharrean emakume trans batek jasandako erasoa eta irainak gogor gaitzesten eta arbuiatzen ditu. Gertaera horiek LGTBI+ kolektiboaren aurkako gorroto-adierazpen argia dira, eta ez dituzte inola ere ordezkatzen udalerri honen nortasun-ezaugarriak, hau da, bizikidetza, tolerantzia eta aniztasunarekiko errespetua.\nVitoria-Gasteizko Udalak gertutasun eta babes osoa eman nahi dio biktimari.\nVitoria-Gasteizko Udalak dei egiten die herritarrei udalerriko gizarte mugimenduek deitu dituzten mobilizazioetan parte hartzeko, prebentzio-neurri sanitarioak errespetatuz.\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: Erakunde adierazpena — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 23 uztaila 2021 10:27\nAdierazpen publikoa emakume gasteiztar baten hilketa matxistaren aurrean\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: hilketa matxista — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 8 uztaila 2021 10:59\nGure udalerriko emakume baten aurkako hilketa matxista dela eta, Gasteizko Udalak gaitzespen eta arbuio irmoena adierazi nahi du hilketa horren aurrean, baita biktimaren gertukoei babesa eta hurbiltasuna adierazi ere, behar dituzten baliabide psikologiko, juridiko eta sanitarioak zein babesteko eta harrera emateko baliabideak haien esku jarriz eta haien interesei eragiten dien informazio guztia dutela bermatuz.\nAlde horretatik, Gasteizko Udalak, kasuari buruzko berri izan zuenetik, eta informazioa kontrastatu ondoren, horri buruz ahalik eta ikuspegi osoena eta zehatzena izateko, Gasteizko Udalak Indarkeria Matxistaren Aurrean Erantzuna Emateko Protokoloa aktibatu zuen, informazio guztia biltzeko eta erakundeen erantzuna eta biktimen gertukoentzako arreta koordinatzeko. Azpimarratu nahi dugu indarkeria matxista giza eskubideen urraketa larria dela —eta hilketa da matxismoaren adierazpenik larriena—, lehen mailako arazo soziala, nagusiki hura sufritzen eta aurre egiten dioten emakumeen duintasunaren eta osotasun fisiko eta moralaren aurkakoa. Indarkeria mota hori ez dute ekintza isolatuek osatzen: gure gizartea egituratzen duten jokaera esplizituen eta mezu normalizatu eta sinbolikoen sarea da, zeinak emakumeak gizonen mende edukitzeko xedea duen, baita indarrean dagoen sistema heteropatriarkalak ezartzen dituen mugak gainditzen dituen gorputzik, eredurik edota jokaerarik ez onartzeko xedea ere.\nHori dela eta, Udalak\n– Jakinarazten du erakundearen ordezkariek 5 minutuko elkarretaratzea egingo dutela uztailaren 8an, 12: 00etan, Plaza Berrian, “Gasteiz: eraso matxisten aurka” leloarekin.\n– Bat egiten du mugimendu feministak deitutako arbuio- eta gaitzespen-ekitaldiekin, eta herritar guztiak gonbidatzen ditu horietan parte hartzera eta gure babesa behar izan dezaketen gaitzespen-ekimenen berri ematera Udalari.\nErakunde-adierazpena, ageriko arrazoirik gabe desagertuen familiekiko elkartasunez\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: desagertuen familiak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 9 martxoa 2021 13:37\nDesagertuen Eguna da martxoaren 9a. Ageriko arrazoirik gabe desagertuen oroitzapenari bizirik eusten dioten familia eta elkarteen ondoan izan gara Espainia osoko entitate lokalak azken urteotan. Aurten, oraindik ere Covid-19aren pandemia bizi dugun 2021 honetan, horren inguruko elkartasun aktiboa berritu nahi dugu. Pertsonen desagerpenen errealitate gordinaren neurria gogora ekarri zigun Desagertuen Zentro Nazionalaren 2020ko txostenak: hogei milatik gora salaketa, zeinetatik 5.525 aktibo baitzeuden artean urte honen hasieran.\nFEMPen bildutako entitate lokalek bat egin nahi dugu esparru legegile nahiz betearazleko erakundeek bai Estatuan bai autonomia-erkidegoetan bideratzen dituzten ekimenekin, herritarrengandik gertuen dagoen geure eskala lokal propiotik behar diren hobekuntzak egiten laguntzeko.\nEdozein desagerpen dela ere, erantzun koordinatu eta integralaren lehen katebegi gisa jardutea da helburua —poliziaren jarduna, eragindako familientzako arreta soziala eta herritarren inplikazio solidarioa tarteko direla—. Izan ere, desagerpen gehienak argitzen badira ere, beste asko erantzunik gabe geratzen dira, eta ez dago jakiterik absente daudenek bizirik jarraitzen duten ala hilda dauden, eta sufrimendua eragiten die horrek senideei. Eta gertakariek erakutsi dute zein erabakigarria den desagerpenaren lekua, bertatik artikulatzeko alerta goiztiarrak, baita berehalako bilaketa-operatiboak —kartografia lokalaren ezagutzan oinarrituak—, informazio-ekintza bizkorra eta familientzako premiazko lehen arreta ere.\nGaixotasun mental eta neurodegeneratiboen intzidentzia gero eta handiagoak are beharrezkoago egiten du baliabide lokalak erabiltzea —zerbitzu soziosanitarioak, babes zibila eta polizia lokala—, Estatuko segurtasun indar eta kidegoekin estuki koordinatuta. Ekintza-plan batean gauzatu beharra daukagu gure konpromisoa Udalean, inplikatutako alderdi guztien eta bakoitzaren zereginak ongi definitzeko.\nHorrela beteko ditugu edukiz elkartasun-kontzeptua eta enpatia-printzipioa, maite duten pertsona bat desagertuta egotearen zorigaiztoa bizi duten herrikideen aurrean.\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak, Prentsa oharrak — Etiketak: 2021eko martxoaren 8a — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 8 martxoa 2021 12:33\nKategoriak: Erakunde Adierazpenak — Etiketak: Euskararen Nazioarteko Eguna — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 3 abendua 2020 12:06


Espainiako hiriburuko aireportuan Habanarako txartela hartzeko gaudela, bidaiari zaildua hasi zait hizketan, nola ez, aholkuzale, nazioarteko eremuan gauden guztiok gaztelania jakin behar bagenu bezala.\n— Barka, baina, nahi duzu kandado pare bat? Soberan ekarri ditut, badaezpada.\nEskua sakeletik atera eta erakutsi dizkit. Itsulapikoak lotzekoak ematen dute.\n— Ez, ez dut behar! Eskerrik asko.\n— Baina... horrela sartu behar dituzu maletak?\n— Non zoaz, Iberian edo Cubanan?\n— Ez dut Iberia inoiz hartzen! British, Savena, KLM, Euskal Air...!\nGezurretan ari naizela uste du, ez dut berehala isilaraziko. Bidaiari zaildua istripuaren zain dagoen salbatzaile frustratua bilakatu zait:\n— Jakin behar zenuke, kubatarrekin bidaiatutakoan gauzak desagertu egiten direla maletetarik!\n— Berdin zait egia izanda ere, baina ez da egia!\nEz dakit zer arraio dakarren bixar honek Kubara, nik behintzat ebatsigaia besterik ez dakart: dilistak, garbantzuak, espagetiak, xaboiak, txanpuak... eta ebats diezazkidaten dakartzat. Kainabera ez, kainabera eskuan dakart. Hau ezin dut galdu.\n— Ez dituzu kremailera horiek kandadoz lotu nahi?\n— Ez, Kubarako ez, Espainian barrena ibili behar banu bai!\nIsildu da memento bat. Baina bihozbera da, atzekoari lotu zaio nik ongi entzuteko moduan:\n— Kuban, gainera, telefono konferentzia bat eskatzen duzunean, itxaroteko esaten dizute, eta tresna belarrian zain zaudela, beraiek profitatzen dute Miamin dauzkaten lehengusu guztiekin hitz egiteko, eta zure deian kargatzen dute!\nMenturaz ez da mutil txarra, kupitu naiz. Gaizki egiten omen dut hain zamaturik bidaiatzen. Fakturatu ditugu maleta giltzatuak maleta lotugabeekin batera eta nazioarteko transitora abiatu gara.\n— Entzun duzu irratia?\n— Orduan, ez dakizu?\nOrain berriz mundu guztiak jakin beharreko sekretuen jabea bilakatu zait:\n— Fidel hil da!\nHil beharko du noizbait. Baina ez diot sinesten. Fidel inoiz hilen ez diren hiletakoa izanen dela beti, esan behar nioke.\n— Ea matxinadaren erdian erortzen garen! Zein hoteletara zoaz?\n— Jauna... Ni, Kuban, ez noa hoteletara!\nNire harrokeria salatzeko jo du alarmak. Utzi ditut giltzak apaltxoan eta berriz pasa naiz detektagailupetik. Sentibera da alarma hau.\n— Pastilarik edo? Enbase metalizatuak saltarazi egiten du.\nUtzi ditut Aneurol pilula lasaigarriak. Baina hirugarrenez saltatu du alarmak.\nEz al duk ikusten, kainabera bat. Ez dut ezkutatu gainera, eskuan nekarrela heldu naiz. Kendu dit, eta detektagailupean ipini du. Baiki, nire tresna hau zen alarma jotzen zuena. Irri egin dute orain hedexurien antzeko kapeluak daramatzaten txapelokerrek.\n— Tiburoi guti harrapatuko duzu honekin!\nIrriantza egin dut nik ere, eta kendu egin diet kainabera. Jostailu bat ematen du bere plastikozko prezintoan.\nHemingway txipi bat naiz Kubara abian.


Bizitza ezagutzen dudan onena da –\nAurten, ez dut nahi Argentinako egoera txarrari buruz hitz egin bakarrik, nire herriak gauza polit asko dituelako. Orduan, zeintzuk diren gauza horiek pentsatu nuen zuei kontatzeko. Horien artean, nire idazle gustukoenetako bat, Paco Urondo, dago. Gainera, abizena euskalduna denez, zuei aurkeztea ondo iruditzen zait.\n1930ean Santa Fen jaio zen. Fakultatetik pasa ez zen arren, denboraz, kazetaria eta idazlea bihurtu zen. Hasieratik, militantea izan zen; beraz, hark literatura arma bat bezalakoa zela ulertzen zuen. Izan ere, bere esaldi ezagun bat da honakoa: “arma bat heldu nuen hitz zehatza bilatzen dudalako ”.\nCamporak hauteskundeak irabazi aurretik, Devoton izan zuten kartzelan. Leku horretan, Trelewko sarraskitik bizirik atera zirenak ezagutu zituen. Laburbilduz, Lanussen diktaduraren bitartean, sakabanatze politika zegoenez, atxilotzen zituzten militanteak etxetik urruntzen zituzten eta, horretarako, Rawsongo kartzelara eramaten zituzten. 1972an ihes egitea asmatu zuten (ERPekoek, FARrekoek, Montonerosekoek). Batzuek lortu zuten arren, beste batzuk berriro harrapatu eta fusilatu zituzten. Hala ere, hiru bizirik atera ziren. Paco Urondo kazetaria ere bazenez, Devoton lekukotasuna hartu zien eta, Camporak irabazi ondoren (1973an), preso politikoak askatutakoan , Paco Urondok testigantza hori La patria fusilada deitutako aldizkari batean argitaratu zuen atalka (geroago liburu batean). Urte horretan, Facultad de Filosofía y Letraseko dekano aukeratu zuten.\nNire ustez, La patria fusiladaz aparte, gehien gustatzen zaidan lana bere poesia da (filmaren gidoiak, saiakerak, ipuinak, eleberri bat, poesiak eta kazetari lanak daude). Poesia onaz gain, buruargia zela ikus dezakegu. Hor, bere ustez zer edo zer egitea beharrezkoa zela agertzen da eta, gainera, bere ikuspuntu baikorra ere bai, bizitza maite zuelako (horregatik, militantea zen).\nAzken diktadura bitartean, Montonerosek Mendozara bidali zuen. Ekainean, polizia bere autoari segika ibili zen. Beraz, bere kideak babesteko zianuro zuen pilula hartua zuela esan zien haiek korrika ateratzeko. Egia esan, duela gutxi, epaiketa egin zutenean, hori gezurra zela eta poliziak hil egin zuela ondorioztatu zuten.\nHala ere, bizitza maite zuenez, ez zait gustatzen tristurarekin hitz egitea Paco Urondoz . Orduan, hark irakurritako poesia bat zabalduko dut.\nEta gehiago jakin nahi baduzu, La palabra justa dokumentala gomendatzen dizuet.\nargentina, Bizitza ezagutzen dudan onena da, diktadura, historia, paco urondo


Gurasoen formaziorako 8 hitzaldi-tailer antolatu ditu Hezkuntza Mahaiak 2017-18 ikasturterako — Berbia\nGurasoen formaziorako 8 hitzaldi-tailer antolatu ditu Hezkuntza Mahaiak 2017-18 ikasturterako\nLau gai nagusiren inguruko ekintzak egingo dira adinka berezituta\nHerriko ikastetxeek, guraso elkarteek eta Udaleko Hezkuntza eta Prebentzio departamentuek osatzen dute hezkuntzako elkarlaneko mahaia. Taldearen helburu nagusienetakoa gurasoen formazioa hobetzeko eskaintza adostu eta antolatzea da. Dagoeneko 2017-2018 ikasturteko egitaraua gertu dago. Aurtengoa, halako eskaintza bateratua egiten den bosgarren ikasturtea da.\nLau gai nagusi landuko dira ikasturte honetan: teknologia berrien erabilera, dolua, sexu aniztasuna eta droga kontsumoak eta adikzio berriak. Hitzaldi edo tailer formatoak erabiliko dira eta zenbait gai hainbat saiotan jorratuko dira seme-alaben adina gogoan hartuta. Hala, guztira, zortzi saioa antolatu dira azarotik maiatzera.\nTeknologia berrien erabilera egokiari buruzko tailerrak Rakel Gamitok emango ditu. 8-12 urte arteko seme-alabak dituztenei zuzenduta azaroaren 15 eta 22an egingo da eta 13-16 urte bitarteko seme-alabak dituzten gurasoentzat, abenduaren 13 eta 20an. Otsaila eta martxoan dolua eta galerak izango da gai nagusia. Lehenik, hitzaldi orokor bat emango da eta ondoren, 0-6, 6-12 eta 13-18 urte arteko seme-alabak dituztenei zuzenduta beste hiru saio berezi programatu dira. Guztietan, Patxi Izagirre izango da hizlaria. Sexu aniztasunean hazitzen izeneko hitzaldi orokorra apirilean emango du Chrysalis taldeko ordezkari batek eta azkenik, maiatzean, droga kontsumoak eta adikzio berriak izeneko hitzaldia egingo da bereziki 12-18 urte bitarteko seme-alabak dituzten gurasoei zuzenduta. Aita Menniko psikiatra batek emango du. Hitzaldi eta tailer bakoitzaren berri zehatza ikastetxeen bitartez jasoko dute gurasoek, eta izena udal gizarte zerbitzuetan eman beharko dute, doan.\nAurtengorako propio antolatu diren hitzaldi eta tailerrez gain, modu autogestionatuan kudeatzen den Coaching-eko taldeak aurrera darrai, azken bi ikasturteetan bezala. Hilean behin, astelehenetan biltzen jarraituko dute, guraso moduan duten jakinmina asetzen jarraitzeko eta zalantzak, ezinegonak eta ondo eginak partekatzeko. Hiru saiotan Lidia Aguilera coach-aren laguntza izango dute.


Psoriasia helduak - Psorimilk\nIzan ere, gaixotasuna ezagutzen medikuntza denbora luzez, kausa zehatza ez da oraindik ezarri. Badira hainbat teoria gisa aurrebaldintzak sorrera patologia, eta horietako bakoitzak ditu, bai aldekoak eta aurkariak.\nZer psoriasia agertzen da helduentzat, eta zer teoriak daude honi buruz?\nZientzialari batzuk uste duten kausa gaixotasun hau da, herentziazko joera. Da presentzia dela eta gene mutazio ezaugarri guztiak dituzten gaixoen psoriasia. Arriskurik handiena da psoriasia erakutsiko bera erortzen 2, 5 eta 6 belaunaldi.\nArabera teoria bat, psoriasia agertzen dela urratzen prozesu metaboliko. Bereziki, hitz egiten ari gara porrotak prozesuan metabolismoa gantzak eta nitrogenoa.\nEstres kronikoa edo larriak trauma estres egoera ere eragin dezake gaixotasunaren garapena. Kasu asko daude bertan agerpena sintomak hil ondoren maite bat, bereizketa, lana galtzea, eta abar.\nHormonal aldaketak jarduteko katalizatzaile gisa, eragiten du lehen seinaleak psoriasia. Adibidez, gaixotasunaren garapena daiteke datoz haurdunaldia, erditzea, menopausia goiztiarra.\nBada pertsona bat du autoimmune nahasteak, ekar dezake gaixotasunaren garapena. Horrez gain arabera, immunitate-teoria honen sorrera gaixotasuna, psoriasia bat da, gaixotasun autoimmune.\nAzken urteotan, harreman psoriasia eta obesitatea, sindrome metabolikoa, hipertentsioa, kolesterola.\nZenbait kasutan (batez ere, lehendik dauden lokalen – zama herentzia, etab.) psoriasia has daiteke emaitza gisa honako faktore:\netengabeko marruskadura eta microtrauma azala;\naldaketa klima bero hozten;\nnoiz desnutrizio eta, Oro har, nekea, gorputza;\ngehiegikeria alkohola eta Tabakoa.\nPsoriasia helduak: sintomak eta tratamendua\nForma arabera, larritasuna eta lokalizazio gaixotasunak, sintomak psoriasia ahal izango datoz.\nNoiz vulgar (plaka) forma psoriasia gorputza agertzen bereizgarria biribildu lesioak, plaka bezala ezagutzen. Lehen, aurkeztu dute apur bat, redness, lagunduta azkura. Geroago, beren azalera estalita gris bat tinge, antza, parafina txirbilak (hau plaka deitzen da "parafina laku"). Azala horien inguruan bihurtzen gorria eta scaly, bere tokiko tenperatura igotzen. Lokalizazio vulgar, gaixotasunaren forma edozein izan daiteke: plaka psoriasia aurpegia agertzen da, burua eta gorputza.\nEzaugarri nagusia alderantzizko forma gaixotasuna datza lesio azalaren tolesturak, kanpoko izterrak, armpits, azalaren azpian bularreko guruin. Rash aurkezten du, orban gorria, lagunduta peeling.\nGuttate psoriasia da ezaugarritzen itxura gorputz txiki arrosa edo gorria lesioak antza tanta.\nSeborrheic psoriasia lokalizatuta scalp, belarri atzean, gertu ezpainak eta sudurra, eta, batzuetan, bularrean eta goiko atzealdean. Honetan azala agertzen zilarkara-grisa, lehor eskalak, antza dandruff.\nPustular psoriasia aurkezten hezkuntza on gaixoaren gorputza babak fluido betetako, azala horien inguruan gorria eta puztuta. Ondoren pustules lehertu, eta beren leku bat eratu trinko lurrazala. Kasu batzuetan, forma hau gaixotasuna oso arriskutsua izan daiteke, ez bakarrik osasun baina, era berean, giza bizitza – adibidez, denean pustular psoriasia.\nExudative psoriasia da ezaugarri itxura, azala rashes, gainezka exudate, garapen gehiago sores oozing eta horixka crusts. Rash lagunduta azkura larria da, eta horrek ekar dezake rashes eta kontaktu gehiago zauria infekzioa.\nArriskutsuena forma psoriasia da, psoriatic erythroderma. Rash normalean eragiten die eremu handi bat gorputza(90%) eta lagunduta peeling, azkura, mina, sukarra, puztuta lymph nodo, eta bereziki larria kasuetan, urruntze, azalaren geruza da.\nPsoriatic artritis manifestuak bera inplikazioa txiki eta handiak artikulazioetan. Kasu gehienetan eragiten die artikulazioetan behatzak eta behatzak. Azala baino gehiago horiek bihurtzen tentsioz, gorri eta beroa ukitu. Nagusiak ezaugarri bereizgarrietako formulario hau gaixotasuna da forma aldatzeko behatzak: bihurtu dute asimetrikoa, motz eta lodi, itxura, antza txistorra. Tratatzen ez badira, aurrera, liderra pertsona ezintasuna.\nPsoriasia iltzeak azalera loditu, bilakatu ilun, horixka, edo zuri tint. Zenbait kasutan, iltzeak ager daiteke, puntu bat edo luzetarako zirrikituak.\nBatzuetan, psoriatic nahasteak eragiten ez bakarrik azala eta artikulazioak, baina, halaber, ehunak kokatzen gehiago sakon. Kasu horietan, pertsona sentitzen mina eta ondoeza muskuluak.\nEdozein pertsona aurrean aipatutako sintomak, galdetzen ala psoriasia da curable helduak? Ai, erantzuna da. Gaixotasun hau kronikoa da eta une honetan, medikuntza ez da gai ematen duen tresna bat ezin erabat gaixoaren arintzeko, psoriatic lesioak.\nGogoratu: diagnostikoa eta tratamendu – da prerogative medikuak. Auto-medicate, emana izango da hondatzea eta trantsizio psoriasia batean forma gehiago larria da. Bat lortzeko, diagnostiko zehatzagoak eta jasotzeko gomendioak terapia, kontsultatu behar duzu dermatologoa nor izango jokabide azterketa, bildu mediku historia eta ordena laborategiko ikerketak.\nEsentzia psoriasia tratamendua da, intentsitatea murrizteko sintomak, oro har indartzeko gorputza eta luzatzeko epeak remission. Hori lortzeko, erabili ohi diren ikuspegi integral bat barne hartzen duten botika barruan, kanpoko aplikazio ukenduak eta kremak, dieta eta erregimena, erabilera physiotherapeutic metodoak, eta abar.\nDroga tratamendu psoriasia helduen erabilera dakar gaurkotasun tratamendu – hormona eta ez-hormona ukendu, gelak, kremak duten laguntza murrizteko redness, azkurak eta peeling. Izendatzea hormonal metodoak medikuak ebaluatzen ratioa onurak bere erabilera eta ahalik eta kalte. Hau da, drogak kategoria honetan eragina, ez bakarrik azala, baina, gainera, beste organo eta sistemak, eta epe luzeko irrazionala erabili ahal izango fraught osasun-arazoak. Onurak hormonal metodoak da, haien errendimendua.\nOndoren egonkortze gaixoaren egoera hormonak normalean bertan behera utzi, izendatzea, horren ordez, ez-steroidal tresnak. Izan daiteke, ukenduak eta kremak bat izatea konposizioa urki edo pinu-tar, koipea, belar laburpenak, zinka, D bitamina, olio azido salicylic. Paper garrantzitsua tratamendua psoriatic lesioak retinoids play – kanpoko sendagaiak, biltzen dituen bitamina A.\nGisa botika ahozko administrazioa, pazienteak agindutako daitezke, antihistaminikoak, hepatoprotectors, bitamina eta mineral osagarriak, sedatives, immunomodulators, chelators, antiinflamatorio botika eta antibiotikoak (bada infekzioa zauriak agertu gunean rash). Larria psoriasia da esleitutako terapia sistemikoak.\nHorrez gain, mediku-tratamendua behar duzu arreta elikadura. Eguneroko dietan izan behar aberatsa fresh fruta eta barazkiak, zuntz, lekaleak, zerealak, giharrak haragi eta hegazti, arrain eta itsaski. Menuan, behar duzu kentzeko simple karbohidrato, azukre findu, sodas, ogia, gari-irina eta gurina gozogintza, alkohola, artifiziala koloreak, kontserbatzaileak, TRANS gantzak, emultsionatzaile, zapore, erre eta elikagaien bila.\nOndo frogatua terapia fisikoa metodoak, hala nola, PUVA-terapia, elektroforesi, phonophoresis, cryotherapy, laser terapia, magnetotherapy, elektrikoa. Emaitza positiboak lortu daiteke aplikatuz terapia metodo eta hirudotherapy. Bat lortzeko nabarmenagoa efektu bat ere posible da, ondorioz, klima-aldaketa: paziente askok nabarituko sintomak murriztea psoriasia egonaldi luze baten ondoren, itsasoan.\nPsoriasia tratamendua helduak etxean\nAgindutako terapia osagarri daiteke erabilera medikuntza tradizionala. Hala eta guztiz ere, ulertu behar duzu, psoriasia larria da gaixotasun kroniko horren tratamendua ez da izango mugatuta amona metodoak. Horrez gain, erabili aurretik medikuntza tradizionala behar kontsultatu espezialista.\nGisa eraginkorra tratamendu psoriasia etxean ematea da bainu bat itsas gatza, gozogintza soda, almidoia, belar decoction edo oloa. Behar dugu, era berean, kontutan aukera auto-etxean sukaldaritza ukendu eta balms oinarritzen tar, arrautzak, landareak eta beste osagai.\nTratamendua plaka eta lesio asko erabiltzen den landare-olioak, oliba, burdock, linseed, itsasoa aladierno. Guztiek dute aberatsa bitamina konposizioa, efektu lasaigarriak, borrokan laguntzeko azkura eta flaking.\nNola zaindu zure larruazala psoriasia?\nSintomak murrizteko eta luzatzeko remission, garrantzitsua da ematen azalaren zainketa egokia:\nGarbiketa, bainu eta dutxa erabili behar duzu ur horren tenperatura da 36-38 gradu. Gehiegi ur beroa hobetu ahal azala peeling.\nSaihestu washcloths eta horien ordez biguna masailezur. Lehor ahal izanez gero, bigun bat eskuoihal.\nBada rash lokalizatuta on jasan gorputz atalak, ezinezkoa da maskara horiek makillaje, honek ekar dezake indartzea rash.\nPresentzia plaka gainean oinak komeni da higadura berezia ortopedikoak insoles hori murrizteko presio oinak.\nBeharrezkoa da alde batera utzi itxi sintetikoa eta artilezko arropa, ordezkatuz bat gehiago zabal, material natural egindako.\nBaduzu, jarraitu aholku mediku baten, jan eskubidea, eta zaindu azala, nabarmen murriztu daiteke sintomak eta luzatzeko epeak remission psoriasia jende Heldua adina.


Kultura | Turismoa Euskadi, Helmugak Euskadin - Page 3\nWorld Press Photo, Gasteizen berriro\nUdazkenarekin batera, urtero iristen da Gasteizera World Press Photo, prentsa-argazkilaritzaren arloko nazioarteko lehiaketarik garrantzitsuena. Kazetari gailenak eta nazioarteko agentzia onenak hartzen dute parte lehiaketan. Azaroaren 15era arte Montehermoso kulturuneko ur-biltegian bisitatu ahal da astelehenetik igandera, …\n‘Diamante inquieto’ erakusketa Irunen\ndestinos octubre 29, 2020\nMenchu Gal aretoko (Irun) denboraldi berriari hasiera emango dio María Paz Jiménezen pinturak. XX. mendeko artearen aitzindari eta sortzaileak Gipuzkoan izan zen bitartean egindako 30 margolanek osatzen dute erakusketa. Erakusketa azaroaren 22ra arte bisitatu …\nPintxorik onenak Gasteizen izango dira\ndestinos octubre 15, 2020\nUrriaren 21etik 29ra Miniature Pintxos Congress 2020 izango da Gasteizen. Aurreko urteetan bezala, ekitaldiak sektore profesionalari zein publiko orokorrari zuzendutako ekintzak hartuko ditu barne. Helburua pintxoaren kultura sustatzea da, erakusketa teknikoen bidez, zuzeneko tailerrekin …\nAurten ere badator magia Gasteizera\nMagialdia nazioarteko magia jaialdiari esker, Gasteiz magiaren hiriburua izango da irailaren 14tik 20ra bitartean. Arabako Ilusionisten Elkarteak antolatzen du ekitaldia, zeina, osasun-krisia dela eta, egokitu egin baita parte-hartzaileen segurtasuna bermatzeko. Ikuskizun eta galak izango …


Mahaia Kolektiboa – Mantala\nMahaia Kolektiboa hamasei sukaldarik osatzen dute, belaunaldi hibrido bateko seme-alabak eta dagoeneko Euskadin zein kanpoan aintzatespen nabarmena duteak denak. Aurrerapauso bat eman nahi izan duten sukaldarien belaunaldi baten parte dira, elkarlanean, lagunduz eta guztien onaren zerbitzura aritzeko.\nAitor Arregi Elkano jatetxeako sukaldaria da. Bere aita Pedrori “errebolloaren errege” deitzen zioten, eta semeak indarrez heldu dio oinordekoaren lekukoari. Familia taberna batean hasi zena, azkar bilakatu zen arrainen erretegi entzutetsua, teknika berriak erabiliz. Gaur egun Michelin izar bat dauka, eta Getariako jatetxe ezagunenetakoa da.\nJon Ayala Hondarribiko Laia erretegiko jabea da Arantza arrebarekin batera. Parrillan maisua eta haragi heltzen prozesuan espezialista da (Dry Age Beef). Erretegiko sukaldea gidatzen du eta 2015ean San Sebastián Gastronomikako Parrilla txapelketa irabazi zuen.\nBailaran Enrique Fleischmanek su artean izandako ibilbidearen eta gastronomiarekiko pasioaren emaitza da. Euskal lurrarekin maitemindu zen sukaldari mexikar honen historia islatzen duen sukaldaritza, bere bizipenetan oinarritua. Plateretan ezin hobeto uztartzen ditu tradizioa eta abangoardia.\nAnder Gonzalez txikitatik ibili da marmiten artean. Konstituzio plazako Astelena taberna zaharrekoak izan ziren lehenak. Luis Irizar sukaldaritza eskolan ikasi ondoren, 1997. urtetik jatetxeko lana bateratzen du telebista aurkezle, Basque Culinary Centerreko irakasle eta Lasala Plaza Hoteleko aholkulari gastronomiko zereginekin.\n1950eko hamarkadan ateak zabaldu zituen Casa Julián erretegi ezagunak, parrillan egindako haragiaren mundu mailako erreferenteetako bat da. Matias Gorrotxategi aitak erretiroa hartu ondoren, haren ardura hartu zuen Xabi Gorrotxategik. Aitarengandik ikasi zuen parrillaren teknika eta 60 urtetik gora dituen batean egiten ditu piperrak eta txuletak.\nLuis Irizar sukaldaritza eskolan ikasi zuen eta hori Donostiako sukalde onenetako batzuetan sartzeko oinarri izan zen: Urepel, Narru eta Astelehena 1997, besteak beste. Lau urtez Kata-4 jatetxeko sukaldeburu izan ondoren, bere jatetxe propio ireki zuen 2017an: Rita. Berak bezala Gaztelako ukituak eta bihotz donostiarra duen tokia.\nDaniel Lopezek 17 urterekin ekin zion bere ibilbideari Luiz Irizar sukaldaritza eskola ospetsuan. Lehen urte haietan Donostiako jatetxe onenetan lan egin zuen, hala nola, Arzak, Akelarre, Panier Fleury edo Casa Nicolasa. Ondoren etorri ziren Benalmadenako Alay, Ignacio Muguruzaren Mar de Alborán eta Marbellako Santiago eta El Portalón. 2002an etxera bueltatu eta Kokotxa izeneko jatetxea irekitzea erabaki zuen, bost urteren buruan Michelin izar bat eman zioten.\nSukaldaritza du pasio Iñigo Lavadok, erronkek hunkitu egiten dute eta zenbait proiektutan murgilduta bizi da. Martin Berasategi, Ferrán Adriá, Pedro Subijana, Alain Ducasse eta Luis Irizar sukaldari handiekin sutautsak partekatu ditu eta 2000. urteaz geroztik, Irungo Ficoba erakustazokan bere jatetxea zuzentzen du. Proposamen gastronomiko harrigarria eskaintzen du espazio bero eta original batean.\nOstalari tradizioko sukaldaria, bere aitonak sortu eta gurasoek zuzendutako Donostiarra jatetxean hasi zen lanean. Geroago, Branka jatetxeko sukaldearen ardura hartu zuen eta Donostiako gastronomiaren erreferente bihurtu zen. Jatetxe propioa zuzendu eta euskal sukaldaritza tradizionalaren ikuspegia garatzeko kezkak bultzatuta, 2012an Urola hartu zuen. 2019an Jatetxe jabe onenari Euskadi Gastronomia Saria jaso zuen.\nIribar jatetxea Getariako portu ondoan dago. Pili Manterola sukaldariak negozioa abiatu zuen bere aitonaren lanarekin jarraitu du eta euskal sukaldaritza tradizionaleko platerak eskaintzen ditu. Aitonak eta aitak bezala, sua DNAn darama Manterolak eta parrillan egindako arrainak nabarmentzen dira itsasoko jakiak nagusi diren kartan.\nDonostiako Sukaldaritza Eskolan ikasketak amaitu ondoren, nazioarteko sukaldari handiekin trebatu zen: Juan Mari Arzak, Martín Berasategui, Santi Santamaria edo Michel Bras. Xabier Diezekin batera, ospe handiko hainbat jatetxetako sukaldeak zuzendu ditu, hala nola, Monasterio Rocamador, Michelin izar bat lortu zuen bertan. 2008an Xarma jatetxea ireki zuten. Hamarkada luzeko ibilbidearen ondoren hura itxi eta Xama Cook & Culture zabaldu zuten.\nOñatiko Sukaldaritza Eskolan ikasketak bukatuta, Bodegon Alejandro, Iturritxo edota Arzaken hasi zuen bere ibilbidea. Aizpea Oihanederrekin batera, hainbat jatetxe ezagunetako sukaldeen ardura izan du, besteak beste, Monasterio Rocamador, Michelin izar bat lortu zuten bertan.2008an Xarma jatetxea ireki zuten. Hamarkada luzeko ibilbidearen ondoren hura itxi eta Xama Cook & Culture zabaldu zuten.\nRoberto Ruiz sukaldari ezaguna da euskal sukaldaritzaren kulturan. Tolosako Frontón jatetxean egindako ibilbide luzearen ondoren, Hika bodegan sartu da bere taldearekin batera gastronomiko proiektua gidatzeko. Ernio mendira ikuspegi zoragarriak dituen gunea da, sukaldaritza eta tratu atseginekoa.\nSukaldari artean hazteak markatu du Ruben Trincadoren sukaldaritzarekiko zaletasuna. Amona Faustina Zalduak eta Mitxel eta Mari Carmen gurasoek gastronomiarekiko grina eta jakin-mina piztu zioten. Mirador de Ulia zuzentzen duen hirugarren belaunaldia da. Ibilbidean, ordea, Kokotxa, Bodegon Alejandro eta Abarkatik pasatu da, eta ikasten jarraitu zuen Parisko La Perousen edo Ginebrako Labotan. Martin Berasategi-Alcorta saria irabazi zuen 2006an, bi Repsol eguzki eta Michelin izar bat du.\nIgor Arregi Kaia-Kaipe jatetxeko jangela zuzendaria eta sommelierra da, haren ardura duen hirugarren belaunaldia da. Luis Irizarren eskolan eta Kaia-Kaipeko su artean ikasi zuen ogibidea, bertan lan egiten baitu 14 urte zituenetik. 2013an jangela zuzendari onenari Euskadi Gastronomia Saria irabazi zuen.\nLapiko artean hazi zen Gorka Txapartegi eta horrek sukaldaritzarekiko gogoa eta errezetekiko jakin-mina piztu zion. Azken 70 urtetan Hondaribiko Alameda jatetxea zuzendu duen familiaren hirugarren belaunaldia da. 1997an Michelin izar bat lortu zuen, hainbat lekutan izan ondoren, Osakatik Portora, New Yorketik igaroz.\nMaite Mujikarekin batera, Paul Arrillagak zuzentzen du Donostiako San Telmo Museoaren egoitzan dagoen Zazpi jatetxea. San Martzial kalean 7 urte igaro ostean, 2021ean jauzi bat ematea erabaki zuten, taberna zaharraren izpiritua mantenduz eta eskaintza gastronomikoa berrituz. Izena eman zieten pintxoez gain, jatetxe zerbitzua eta ardo-karta bikaina eskaintzen dute egun.


Eguraldiaz txioka: meteorologiaren oinarrizko kontzeptuak labur-labur - Zientzia Kaiera\nEuskalmet, Maialen Martija eta Onintze Salazar\nEguraldia egunerokotasunean elkarrizketa askoren gaia izaten da. Beroa, hotza, euria, haizea, elurra, itsasoaren egoera eta abar bor-bor egoten dira gure ahotan. Meteorologiak fenomeno hauek eta beste batzuk zer diren eta noiz gertatuko diren aurresateko balio digun zientzia da. Imajinatuko duzuen moduan, fenomeno hauek guztiak konplexuak dira eta kontzeptu eta tresneria propioak garatu dira hauek azaltzeko. Kontzeptu hauetako batzuk #KZJaian sareratu ditugu, Twitterreko txioen moduan. Oraingo honetan, #KZJaiaren hasieratik sareratutako mezu guztien bilduma dakarkizuegu, kaleratutako ordenean (zaharrenetik berrienera, alegia). Besterik gabe, mezuekin gelditzen zarete.\nOlatuak, bigarren ortzadarra, enbatak, ziklogenesi leherkorra… nola eta zergaitik sortzen dira? Bihartik aurrera #KZJaia.Zientzia euskaraz!\nOLATUAK #KZJaia Haizearen indarrak gainazal likido baten aurka jotzean sortzen dituen uhinak dira. Bi mota: hondoko itsasoa, haize-itsasoa.\nOLATUAK #KZJaia Bertako haizeak sortzen dituenei haize-itsasoa deritze Urrutiko haizeak sortu eta bide luzea egiten dutenei, hondoko itsasoa\nOLATUAK #KZJaia Hondoko itsasoa: ozeano edota itsaso erdian sortu eta kostalderaino ordenaturik heltzen diren olatuak. Surf egiteko egokiak!\nOLATUAK #KZJaia Olatuen periodoa handitu ahala daramaten energia ere handitzen doa. Periodoa, ondoz ondoko olatuen arteko denbora tartea da.\nOLATUAK #KZJaia Ozeano erdian sortzen diren olatuak 22.000 km bidaiatzeko gai dira, baina ez dute ura desplazatzen, soilik energia!\nOLATUAK #KZJaia Tsunamiak olatu ezberdinak dira Ozeanoan ematen diren lurrikarek sortuak, hondotik bat-batean ur asko azaleratzearen ondorio\nEuria bueltatu egin da. Denontzako ezaguna. Baina badakizu zer den virga, euri izozkorra, gandua edo elur-birrina? Jarraitu #KZJaia\nEURIA Hodeia osatzen duten ur tanta txikiak elkartu eta handitzean grabitatearen ondorioz lurrera erortzen dira. Tantaren d>0,5 mm. #KZJaia\nEURI IZOZKORRA #KZJaia Lurrera euri moduan iristen da baina lurrazalaren T<0ºC baldin bada euria izoztu eta izotz geruza fin-fina eratzen da\nEURI IZOZKORRA #KZJaia Euria da baina lurrazala jotzean izozten da izotz geruza eratuz Ur tantak superhoztuta daude: likido eran baina T<0º\nVIRGA Lurrera heldu aurretik lurruntzen den euria da. Prozesuan hegazkinentzat arriskutsuak diren mikroturbulentziak sortzen dira. #KZJaia\nVIRGA Batzuetan ia lurrera heldu eta bustitzen du. Ez nahastu behe-lainoarekin: busti egiten du baina lainoaren barruan gaudelako! #KZJaia\n#KZJaia HOTZ HANDIA ELUR ASKO? EZ Elurte handienak T~0ºCkin ematen dira Airearen T oso baxua denean bere baitan ur-lurrun gutxi izan dezake\n#KZJaia TXINGORRA Izotza udan? Hodei lodietako korronte indartsuen eraginez izotz-nukleoak gora eta behera doaz handituz lurrera jausi arte.\n#KZJaia GANDUA Airean azaltzen diren hauts partikula ugariak ikuspena murrizten dute. Kanarietan haizea Saharatik datorrenean gertatu ohi da\n#KZJaia GANDUA Gandupean gaudela esaten dugu, hodeiak lurreraino heltzen direnean eta busti egiten duenean. Londreseko filmetan bezala!\n#KZJaia ANTZIGARRA Behe-lainoa eta zeroz azpiko tenperatura. Airean dauden ur-tanta superhoztuak objektuekin bat egitean izoztu egiten dira.\nANTZIGARRA Ez da elurra. Nahiz eta askotan horixe ematen duen. Gorbeako gurutzea @makis6492 –ren eskutik. #KZJaia pic.twitter.com/Z9BNCMezQm\nArgi dago: hodeiek kolorea dute. Zuria, beltza, gorria. Baina ez dira ur-tanta txikien multzo bat? Eta ura ez da gardena? Jarraitu #KZJaia\nHODEIAK: NOLA SORTZEN DIRA? T jaistean, airearen ur-lurruna kondentsatu (likido) edo sublimatu (solido) egiten da, hodeiak sortuz. #KZJaia\nHODEI GORRIAK Egunsenti/ilunabarrean eguzki izpiek bide luzeagoa egin behar dute, bidean urdina galduz eta hodeietara gorria iritsiz #KZJaia\nHODEI ZURIAK Zergatik? Hodeietako ur-tantek eta izotz-kristalek eguzki-izpien kolore (uhin-luzera) guztiak sakabanatzen dituztelako. #KZJaia\nHODEI BELTZAK Oso potoloak dira, ur-tanta askorekin. Ondorioz, eguzki izpiak ez dira hodeia zeharkatzeko gai eta beltza ikusten dugu #KZJaia\n#KZJaia Hodei beltzen adibide polita atzo Zarautzen @Andonidf lagunak ataratako argazkia pic.twitter.com/vEmS5kMuHy\nHODEI BELTZAK Beltza soilik oinarria da. 20 km-ko lodiera izan dezakete! Maiz txingorra uzten dute. #KZJaia @KikeMET pic.twitter.com/4o1LMl9wbV\nHODEI LENTIKULARRAK Objektu Hegalari Ezezagunak? Ez, mendien gainean sortzen diren hodeiak #KZJaia Argazk: @PedroAzpi pic.twitter.com/PkWN9msiBp\nHODEIAK: MAMMATUS Beheranzko korronteek, edozein hodei motan, sortzen duten berezitasuna #KZJaia Adib:Zarautz @Pedrua pic.twitter.com/4tiTVlV86U\nBEHE-HODEIAK Oinarria lurrazalean izan dezakete. Pagasarritik (671m) @GenioBe ek horrela “ikusi” zuen Bilbo #KZJaia pic.twitter.com/xXFQ4cCX7W\nHaizea ibili, badabil, baina…zergatik? Haize-boladak, kostako brisa, enbatak, Föhn efektua… Nola sortzen diren jakin nahi? Jarraitu #KZJaia\nHAIZEA Atmosferako bi eremuen arteko presio-ezberdintasunak orekatzeko, airea mugitu egiten da presio altuenetik baxuena duen tokira #KZJaia\nHAIZEA Eguzkiak ezberdin berotzen ditu Lurreko eremuak. T diferentziak presio diferentziak sortu ta horrek airearen mugimendua dakar #KZJaia\nHAIZE-BOLADAK Gurean, bataz besteko haizearen eta haize-boladen arteko diferentzia handiagoa da hego-haizearekin iparrarekin baino. #KZJaia\nBRISA Egunez, itsaso gaineko airearen tenperatura lurrekoa baino mantsoago berotzen denez, brisa itsasotik sartzen da (orekatzeko). #KZJaia\nGAUEKO BRISA Gauez, lurra itsasoa baino gehiago hozten da. Ondorioz, ezezagunagoa den brisa sortzen da: lurretik itsasora doana. #KZJaia\nENBATA Gure kostan gertatzen da soilik. Haizea hegoaldetik mendebal/ipar-mendebaldera aldatzen da bat-batean, bolada zakarrekin. #KZJaia\nENBATA Haizearen bat-bateko aldaketaz gain, tenperatura ere bat-batean asko jaisten da eta hezetasuna eta presioa igo egiten dira. #KZJaia\nENBATA Gure T Galiziakoa baino altuagoa denean eta presioa baxuagoa, hasieran haize aldaketa arrunt bat zena bortitza bihurtzen da #KZJaia\nSENTSAZIO-TERMIKOA Haize zakarraren eraginez edota hezetasun handiagatik nabaritzen dugun benetako T. Haizeak hotza areagotzen du. #KZJaia\nSENTSAZIO-TERMIKOA Adibidez, egun haizetsu batean, haizearen batez besteko abiadura 40 km/h-koa denean. #KZJaia pic.twitter.com/Z2jwhbokrk\nFÖHN EFEKTUA Mendian gora airea hozten da, jaistean berdin berotu. Baina goranzkoan euria egiten badu, jaistean gehiago berotzen da. #KZJaia\nGUREAN “FÖHN EFEKTUA” Hego haizeak bultzatuta airea berotzen da kostaldera jaistean. Normalean euririk ez, beraz ez da Föhn zehatza #KZJaia\nNOLAKO HAIZEA HALAKO EGURALDIA Iparra: euria, hotza Ekia: eguzkia, egonkorra Hegoa: euri gutxi, beroa Mendebala: aldakorra, epela #KZJaia\nMeteorologoaren lagun minak: termometroa, plubiometroa, anemometroa, radar meteorologikoa, satelitea. Gehiago ezagutu nahi? Jarraitu #KZJaia\nTERMOMETROA Airearen T neurtzen du. Baldintza egokietan: ondo aireztatuta eta eguzkitik babestuta. Kalekoak gehiegi berotzen dira. #KZJaia\nPLUBIOMETROA Euri eta elur kantitatea neurtzen du. Jasotzen den elurra berogailu batekin urtzen da neurtzeko. #KZJaia pic.twitter.com/PzUCMvJ7kL\nANEMOMETROA Bira kopuruak ematen digu haizearen abiadura. HAIZE-ORRATZA Norabide eta noranzkoa neurtzeko. #KZJaia pic.twitter.com/40XWh9GMFw\nITSAS ZABALEKO BUIAK Donostiakoa 16 milietara dago. Uraren gazitasuna eta olatuen altuera neurtzen dituzte. #KZJaia pic.twitter.com/5fOp2cl3jX\nBAROMETROA Hodian dagoen merkurioaren maila igotzen/jaisten da, presio atmosferikoa igotzen/jaisten denean. #KZJaia pic.twitter.com/BKVwiZzx82\nBAROMETROA Torricellik 1643an atmosferaren presioa neurtzeko merkuriozko barometroa asmatu zuen. #KZJaia pic.twitter.com/4Opf4QWNJN\nMETEOSAT Satelite geoegonkorra da. 36.000 km-ko altueratik ordu-laurdenero Lurreko toki bera erakusten digu. #KZJaia pic.twitter.com/52cV5atHdL\nRADAR METEOROLOGIKOA Ura, elurra edota txingorrean islatzen diren pultsu elektromagnetikoak bidaltzen ditu. #KZJaia pic.twitter.com/yt0wsetRbs\nZenbat aldiz entzun duzu fronte hotza, antizikloia, edota goi-geruzetako aire-masa hotza? Baina…ba al dakizu zer diren? Jarraitu #KZJaia\nFRONTEA Ezaugarri ezberdinetako aire-masen arteko irudizko lerroa da. Ezberdintasun horien arabera: HOTZA, BEROA edo OKLUDITUA. #KZJaia\nFRONTE HOTZA Dakarren aire-masa hotzagoa bertan dagoenaren azpitik sartzen da. Euria bat-batean hasten da. #KZJaia pic.twitter.com/n3Nz2Xmmsx\nFRONTE BEROA Dakarren aire-masa beroagoa bertan dagoenaren gainetik mugitzen da. Euria luzaroan egiten du #KZJaia pic.twitter.com/Za3BfbRS3B\nEgileaz: Maialen Martija (@MartijaMaialen) eta Onintze Salazar (@onintzesalazar), Euskalmeteko (@Euskalmet) meteorologoak.\nArgitalpen-data: 2014/02/25 · Atala: #KZJaia, Dibulgazioa\nZiklogenesi Leherkorra: izen berria, fenomeno zaharra.\nEuskalmet, Onintze Salazar Azken urteetan gure panorama meteorologikoa nahastera fenomeno “berri” bat etorri da. Ezagutu genuen lehenari Klaus izena jarri […]\nMaialen Martija Jupiter gure eguzki sistemako planetarik handiena da. Barne planetak eta kanpo planetak banatzen dituen asteroideen gerrikotik gertuen dagoen […]\n#KZJaia: 4. Laburpena\nAurreko Urtarrilaren 7an abiatu zen #KulturaZientifikoa 1. Jaialdia (#KZJaia). Dakizuenez, bi astero, ekarpenen bildumak egiten aritu gara. Otsailaren 16a bitartean […]\nOso informazio argia, oso didaktikoa eta erabilgarria\nLan bikaina!! Oso ondo azalduta eta zorionez eukeraz. Informazio gutxi aurki daiteke euskaraz. Eskerrik asko!!


Zarautz Historikoa ~ Torre Luzea [Dorretxea] | Zarautz - Gipuzkoa\nHasiera → Kultura eta Natura → Zarautz Historikoa → Torre Luzea\nMonumetua 10 / 68\nBeheko solairuan, ukuiluak eta upategiak zeuden lekuan, dobelaz eginiko arku zorrozdun sarrera dago oraindik ere fatxada nagusian, eta ogiba-atexka bat atzeko fatxadan. Halere, jatorriz, itxitako planta omen zen; sarrera nagusia lehenengo solairukoa izanik, hormari itsatsitako eskailera batetik igotzen zen. Iparraldeko fatxadako lehen solairuan, jasotako atexka bat dago, eta bertara egurrezko eskailera batetik heltzen da. Solairu nagusian, sukaldea zegoen, eta sutondoaren hondarrak ikus daitezke bazter batean. Halaber, hormaren lodieran txertatuta, Erdi Aroko komun bitxi bat dago.\nBigarren solairuan, ugazaben logela pribatuak egongo ziren, eta, azkeneko pisuan, zerbitzarienak. Solairu batetik bestera, barruko eskailera baten bidez igaroko ziren.\nLuzea dorrea babeserako euskal arkitekturaren adibide garbia da, eta gotiko zibileko onenetariko bat. Lodiera handiko hormetan, zenbait gezileiho egin zituzten, eraikin barrura argia sartzeko. Goiko aldean, bi ezproi (alboko kontrahormak) ikus daitezke, kadalsoak (egurrezko bastioi edo gotorlekua) edo egurrezko egiturak eusteko izango zirenak. Mentsuloiek (hegalen pisua eusteko piezak) lau fatxadak errematatzen dituzte.\nBigarren solairuan, bai fatxada nagusian, bai atzekoan, bi ogiba-atexka daude, gotorlekura dorre barrutik sartzeko.\nZarautzek ez zuen harresirik izan, baina zenbait dorretxek babestuta egon zen. Esaterako, Luzea dorreak eta Laburra dorreak hiriaren ekialdeko sarrera defendatu zuten inguruan eraikinik ez zegoen une batean. Bi dorretxe horien artean zegoen Orioko eta Donostiako bideekin bat egiten zuen irteera. Halere, babeserako eginiko eraikina izan arren, haren funtzio estetikoa ez zen baztertu, eta leiho handi bikiak ireki ziren, arku trilobulatuez eta mainelez apaindurik. XV. mendearen erdialdean, Enrique IV.ak dorretxea babesteko elementuak ezabatzeko agindua eman zuen. Ziur asko, jauregi-itxura izateari esker ez zuten bota Luzea dorrearen goiko aldea.\nGoiko sarrerako ate gainean, Zarauz familiarena izan zitekeen armarria ikus daiteke. Gaur egun ez da ia ezer irakurtzen, baina Yrizarrek zaharberritze-lanak egin zituen 1923an, eta gaztelu bat, lehoi bat, hiruki forman jarritako hiru panela (oraindik ikusgai daudenak) eta zuhaitz bat basurde batekin deskribatu zituen armarrian.


Zehazki, el Sitio Web www.berango.net webguneak erabilerraztasuna betetzen du, Web 1.0 Eduki erabilerrazen Jarraibideen (A Bikoitza maila) eta XHTML 1.0ren gomendioen arabera, eta bereziki azpimarratzen da egitura, aurkezpena, edukia eta funtzionaltasuna bereiztea.\nwww.berango.net webgunearen pean dauden orriei aplika dakieke erabilerraztasuna betetze hori, leiho berrian irekitzen diren esteketara garamatzaten orriei izan ezik.\n2020/02/04k hona garaturiko www.berango.net helbideko orri guztiek A eta A Bikoitza mailak igaro dituzte, eta artxiboek, euskarriaren arabera, erabilerraztasun ezaugarriak dituzte, haien teknologiak ahalbidetzen duenaren arabera.\nPDF formatuko dokumentuak. Adobe Reader doako aplikazioa erabiliz ikus daitezke dokumentu horiek. PDF formatuko dokumentu gehienak ez dira erabilerrazak www.berango.net webgunean, baina webeko erabilerraztasuna betetzeko ahalegin handiak egiten ari dira gaur egun.


Inkontzientzia – Gizapedia\nAgian, inkontziente bilatzen ari zinen, gogamenaren atalari buruz alegia.\nInkontzientzia edo inkonzientzia adiera desberdinetan erabiltzen diren terminoak:\ninkontzientzia, kontzientzia moral, politiko edo sozial eza (ikus, adibidez, kontzientzia faltsua), oharkabetasuna;\ninkontzientzia, arduragabetasuna (edo arduragabekeria) edo axolagabekaria;\ninkontzientzia fisiologikoa, konorterik eza, korderik eza, estimuluei erantzuteko ezintasun egoera; ikus, kontzientzia (fisiologia) artikulua.\nKontzientzia (fisiologia, psikologia)\nPsikologian eta fisiologian, kontzientzia subjektuak une jakin batean duen arreta da, estimuluei erantzunez, bere buruaren jabe eta ingurunean gertatzen denaren jakitun. Definizio horri jarraiki, lau inkontzientzia edo kontzientzia…


Jean Fernel - Wikipedia, entziklopedia askea.\nParis, 1558ko apirilaren 26a (51/52 urte)\nastronomoa, matematikaria, medikua eta anatomista\nJean François Fernelen erretratua.\nJean François Fernel (Montdidier, Somme, Frantzia, 1497 - Paris, Frantzia, 1558ko apirilaren 26a) frantses astronomo, matematikari eta sendagilea izan zen.\nAntzinakoen (Eratostenes) metodoak erabiliz, meridianoaren graduaren luzera zehaztu nahi izan zuen, Eguzkiaren eguerdiko garaiera neurtuz eta Paris-Amiens arteko distantzia kalkulatuz.\nBere mendeko sendagile garrantzitsuenetako bat izan zen; fisiologiari buruzko lehen monografia modernoa egin zuen (De naturali parte medicinae, 1542). Poitiersko Diana sendatu ondoren, Henrike II.aren mediku izendatu zuten.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jean Fernel


Biomedikuntzaren iraultza ahalbidetzeagatik saritu dituzte\nSuediako Zientzien Errege Akademiako ordezkariak, sarituen berri emateko ekitaldian. BERTIL ERICSON / EFE\nIkerlarien begirada mikrotik nanora eramatea ahalbidetu duten hiru ikerlarik jaso dute 2014ko Kimikako Nobel saria. Eric Betzig, Stefan W. Hell eta William E. Moerner zientzialariek eginiko lanari esker mikrobiologiatik nanobiologiarako jauzia egin da azken hamarkadan. Milimetro baten milarenetik, milimetro baten milioienera. Hau da, zelula bizidunen barruko molekulen arteko elkarreraginak ikustea ahalbidetu dute, eta, horrekin, biomedikuntzari hamaika ate ireki.\nIzan ere, hiru ikerlari horien lanari esker, zelula bizidunen barruan molekula zehatzek egiten duten bidea jarrai daiteke, edota molekulek neuronen artean sortzen dituzten loturak ikus daitezke. Suediako Zientzien Errege Akademiako ordezkariek nabarmendu dute nanoskopiak hainbat erabilera dituela. Horien artean, gaixotasunen ikerketan ahalbidetu dituzten bide berriak gogorarazi dituzte. «Parkinsonen, Alzheimerraren eta Huntingtonen eritasunetan zerikusia duten proteinak azter ditzakete zientzialariek».\nXIX. mendearen bukaeran Ernst Abbek eta Lord Rayleighek mikroskopio optikoen muga zehaztu zuten. Ezinezkoa zen erabilitako argiaren uhin luzeraren erdia baino txikiagoak ziren xehetasunik lortzea; kasurik onenean ere, 0,2 mikrometroko xehetasunak ziren muga. Muga hori «argitasunez saihestu» izana eskertu die Suediako Zientzien Errege Akademiak 2014ko Kimikako Nobel saridunei.\nHiru saridunak ez dira izan mikroskopio optikoen mugak gainditzen ahalegindu eta lortu zuten lehenak. Ordea, beste saio horiek —mikroskopio elektronikoa kasu— hainbat muga zituzten organismo bizidunekin erabili ahal izateko. Eric Betzig, Stefan W. Hell eta William E. Moerner zientzialariek abiarazitako ikerketa ildoek muga horiek gainditu zituzten.\nBi lan ildo jarraitu dituzte sarituek, baina biek dute oinarrian molekulen fluoreszentzia. Stefan W. Hellek (Errumania, 1962) Sted mikroskopioaren teoria egin zuen 1994an, eta 2000. urtean egiaztatu. Sistema horretan bi laser izpi erabili zituen; laser batekin molekula fluoreszenteen distira eragiten den bitartean, beste laser izpiak fluoreszentzia apaltzen du, bolumena izan ezik. Lagina nanometroz nanometro eskaneatuta, kalitate handiko irudia ateratzen da, eta hala, Abberen mugak gainditu.\nBigarren teknika Eric Betzigek (AEB, 1960) eta William E. Moernerek (AEB, 1953) landu zuten, lan bereizietan. Molekula bakarreko mikroskopia izeneko metodoa jorratu zuten biek. Moernerek 1989. urtean lortu zuen lehen aldiz behatzea molekula baten zati fluoreszentea, fluoroforoa, alegia. Hortik aurrera, beste hainbat zientzialarik fluoroforo gehiago antzeman dituzte.\nDatu horiekin, Eric Betzigek ideia garatu zuen, 1995. urtean. Eremu baten hainbat irudi hartuz gero, eta horietako bakoitzean molekula jakin batzuen zati fluoreszenteak ateraz gero, horiek guztiek gainjarrita bereizmen handiko irudia lortuko luke: maila nanometrikoko bereizmen handiko irudia. 2006an praktikara eraman zuen teoria, eta gaur egun, biologo askok erabiltzen dute teknika hori.\nHiru ikerlarien artean banatuko dute akademiak emandako saria: 879.000 euro.


EHNE, Egilea hemen ZUZEU\nEkiteko prest gaude!\nEkiteko prest gaude! - Klima aldaketa hitzetik hortzera dabil… Bonbardeo desinformatibo baten aurrean gaude, baina lurra larrialdi ekologikoaren aurrean dagoenik ezin uka daiteke. Baserritarrok lar...\nTrukerako erabiltzen gaituzte!\nTrukerako erabiltzen gaituzte! - Pasa den ostiralean Donald Trump AEBko presidenteak jakitera eman zuen Europako Batasunarekin haragi sektorearen inguruko akordioa lortu zutela. Hau da, AEBtan ekoizt...\nBertakoa ezagutu, bertakoa kontsumitu - Poloniatik etorritako haragia merkatutik ateratzeko agindua eman du Europako Batzordeak, Poloniako Albaitaritza Ikuskaritzak haragi horrek beharrezko inspekzio...


Sexu erasoen kontrako festetako protokoloan aurrerapausoa eman da - Altsasu - Guaixe.eus\nSexu erasoen kontrako festetako protokoloan aurrerapausoa eman da\nGuaixe 2018-10-07 13:22\nGure Etxea eraikinean festetan jarritako informazio puntu moreab boluntarioak txandaka aritu ziren.\nAltsasuko mugimendu feministak balorazio hori egin du salaketa telefonoaz eta zabaldu zuten informazio puntu moreaz\nAltsasuko festetako sexu erasoen kontrako protokoloko aurtengo berritasuna Gure Etxea eraikineko beheko partean egon zen informazio puntu morea izan zen. Horrekin batera, festetan egunero 24 orduz martxan izan zen salaketa telefonoa. Hori guztia Altsasuko mugimendu feministaren ekimenez egin zen, Altsasuko festa eremua “emakumeendako seguruagoa izanen dela bermatzeko”. Festak pasata, baloraziorako txanda iritsi da.\nMugimendu feministako kideek, lehenengo eta behin gogorarazi dute festen aurretik sexu erasoen kontrako prebentzio lana egin zela. Bi prestakuntza saio izan ziren: maskulinitate eta autodefentsa tailerrak. Azken horretan, “neska talde polita elkartu zen, autodefentsa feministan lan egiten jarraitzeko gogoz”. Bi tailerretan izandako parte-hartzearekin “pozik daudela gaztigatu dute mugimendutik.\nSexu erasoak pairatu zutenei, edo ikusi zutenei, horren berri emateko bi bide eskaini zizkieten festetan mugimendu feministatik. Gertatzen denaren berri jaso nahi izan zuten, beharrezko salaketa publikoa egin eta erantzun soziala eta politikoa” eman asmoz. Festetan, 20:00etatik aurrera, Gure Etxea eraikineko beheko aldean gune morea zabaldu zuten. Ordu asko zirenez, mugimendu feministaren inguruan dabiltzan nesken artean deialdia egin eta “sekulako erantzuna” jaso zuten, “jende pila hurbildu zen eta boluntario horiekin guztiekin oso eskertuta gaude”. Puntu morera jende askok jo zuela azaldu dute mugimendutik, “nahiz eta askok salmenta puntua zela pentsatu. Hala ere, plazan egotearekin, prebentzioa lantzen ari zen, ikusgarritasuna bultzatu genuen”.\nTelefonoari dagokionez, “kanpaina handia egin genuen eta erasoak salatzeko erabili bazen ere, lehen urtea da martxan dagoela eta badakigu oraindik lana dugula aurretik, oraindik ez baitira eraso guztiak salatzen, oraindik ere jasaten ditugu… Baina ez ditugu publikoki salatzen edo erantzuten, ez dugu erantzuteko ohitura hori bereganatu oraindik. Baina bidean gaude! Eta espero dugu salaketa publiko hori eta erantzun hori normalizatzen joatea”.\nHorretaz guztiaz hausnartzeko eta gune morean egondako boluntarioen esperientziak, ideiak, hobekuntzak, aldatu beharrekoak, eta bestelakoez hizketatzeko, mugimendu feministako kideek boluntarioekin bilera eginen dute lastailean.\nGuaixe 2018 ira 12 Altsasu\n“Festa eremua emakumeendako segurua dela bermatzeko”, Altsasuko mugimendu feministak 602 457 947 salaketa telefonoa 24 orduz martxan iz...


Martxelo Otamendi kazetari tolosarra, Berria egunkariko zuzendaria\nHala esan zuten duela egun batzuk: Egunkariko zuzendari ohia eta egun Berriako zuzendaria den Martxelo Otamendi kazetariak ezingo zuen Idahoko Jaialdin egon, AEBetan sartzeko baimena bertako gobernuak ukatuta. Geroztik, Idahoko euskal komunitateko kide eta buruzagi ezagun diren Dave Bieter, Boiseko alkatea, eta Pete Cenarrusa, estatu-idazkari ohia, Otamendiren alde mintzatu zaizkio gutun batean AEBetako Espainiako enbaxadariari. Boiseko hiriari eta bertako euskaldunei lotutako ibilbidea daukan Otamendi duela gutxi errugabetu zuen Espainiako justiziak bere kazetari lanari loturik leporatzen zitzaizkion ETAko kide izateko karguetatik, Euskal Herri barne zein kanpoko hainbat kazetari-elkarteek eta giza eskubideen eta bestelako taldeek erabat zentzugabe eta oinarribakotzat jo zuten 'Egunkaria auzia' izena hartu zuen prozesuaren baitan.\nBoise, Idaho, Estatu Batuak. Ia segurutzat jotzen da Martxelo Otamendik ezin izango duela Jaialdi 2010ean parte hartu, Jaialdiko lehenengo ekitaldiak dagoeneko hasita zaila baita Estatu Batuetan sartzeko bisatua garaiz iristea. Herrialde honetan sartzeko ezinbestekoa den ESTA (Electronic System for Travel Authorization) papera, internet bidez lortu behar dena Estatu Batuetara bidaiatu aurretik, ukatu egin zioten Martxelo Otamendiri, eta honek orduan, bisatu profesionala eskatzea erabaki zuten, Boisetik Jaialdiko kronikak bidali eta blog bat osatzeko asmoa zuenez. Bisatuari buruzko erantzuna jasotzeak, ordea, aste batzuk har ditzakeela erantzun zioten Otamendiri.\nEuskalKultura.com Eusko Jaurlaritzako Kanpo Harremanetarako Idazkaritza Nagusiarekin mintzatu zen atzo, bulego horretako arduraduna, Guillermo Echenique idazkari nagusia, Lopez lehendakariarekin San Frantziskon dagoenez, eta honek baieztatu zuen Berriako zuzendaria harremanetan jarri zela eurekin joan den asteko asteazkenean, administrazio estatubatuarraren aurrean ezer egiterik bazuten-edo, eta bere bulegoak hala egin zuela, esan zuen Echeniquek, Jaurlaritzatik "euren eskuetan zegoen guztia egin" zutelarik egoera irtenbidetze aldera, nahiz eta "hau guztia joan den asteazkenean gertatu zen, Jaialdi hasteko astebete baino gutxiago geratzen zela", esan zion atzo asteartea Echeniquek buletin honi, Kaliforniako iluntzeko bederatzi zirela, asteazkeneko seiak Euskal Herriko orduan.\n[Gaiari buruzko bideoa, Idahoko 7. kanalak osatua. Irudian, Dave Bieter alkate boisetarra]\nKazetari tolosarrak Dave Bieter Boiseko alkatearen eta Idahoko estatu-idazkari ohi Pete Cenarrusaren sostengua jaso du, Boiseko euskal komunitateko buruzagi diren bi euskal-amerikarrok gutuna bidali diotelarik Estatu Batuetako Madrilgo enbaxadariari Martxelo Otamendiren eskakizuna sostengatuz, eta bere alde hitz eginez arazo honen aurrean. Beste jende talde bat ere mugitzen hasi da Boisen norabide berean, elkartasuna adieraziz kazetariari.\nMartxelo Otamendik zalantzarik ez du izan arrazoi politikoak ikusterakoan jarrera honen atzetik.


Inspiraekintzaileak, pertsonen eta enpresen ekintzailetza bultzatzeko : Oarsoaldeko Hitza\nInspiraekintzaileak, pertsonen eta enpresen ekintzailetza bultzatzeko\nInspiraekintzaileak egitasmoaren bigarren saioa Lezon egingo dute, urtarrilaren 15aren eta 22aren artean banatuta. Beste bi saio egingo dituzte.\nEgitasmoaren hurrengo saioan ekonomia zirkularra landuko dute.\nOarsoaldea Garapen Agentziak, Gipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapena, Landa Ingurunea eta Lurralde Orekako sailaren laguntzarekin, Inspiraekintzaileak izeneko programa abian du. Doakoa da, eta jardunaldi eta tailer praktikoen bitartez pertsonei ekintzailetzarako pentsamendua inspiratzea, eta enpresetan barnekintzailetza bultzatzea dira. Garapen agentziak esan duenez, metodologia berritzailea erabiliko dute egitasmoa garatzeko. Zerbitzu aurreratuetan (egina dago horri dagokion saioa), ekonomia berde eta zirkularrean, industria sortzaileetan eta pertsonen zerbitzurako egitasmoetan sakonduko dute.\nPertsonen eta enpresen “txinparta piztea” da egitasmoaren xedea, espiritu berri bat sortzea, pertsonek bultzatzen dituzten enpresa aurrerapenak eta aukera berriak baliatuz, “ekimenak eta ideiak dituzten pertsonei eta enpresei Inspiraekintzaileak-ek azken bultzada eman nahi die, ideia garatzera ausar daitezen”.\nLehen saioa abenduaren egin zuten, Iker Izulainek zuzenduta, Oarsoaldeko Skura eta K35 enpresekin batera, esperientziak partekatuz. Don Boscon izan zen lehen saio hori. Lehen jardunaldi batean alde teorikoa landu zuten. Astebetera, inspiraziotik ekintzara pasatu ziren, tailer praktiko baten bidez.\nHurrengo saioan, ekonomia zirkularra\nEkonomia zirkularra baliabideak aprobetxatzeko sistema da eta abiapuntu horretatik, nagusi dira elementuak murriztu, berrerabili eta birziklatzea. Urtarrilaren 15ean (asteartea da) Lezoko Kultura aretoan egingo dute saio honen lehen zatia, 09:00etatik 11:00etara, eta 22an bigarrena. Bertan, Iker Izulainen azalpenez gain, Circular Hub eta Ekonek enpresek euren esperientziaren berri emango dute (gaztelaniaz da).\n“Ekoitzi, erabili eta botatzea? Ez; murriztu, berrerabili eta birziklatzea, bai. Egungo eredu ekonomiko linealaren paradigma baliteke amaitzear egotea eta bere tokia ekonomia zirkularrak hartuko du”, adierazi dute hurrengo saioaren aurkezpeneko testuan Oarsoaldea Garapen Agentziako kideek.\nBeste bi saio, hirugarrena eta laugarrena, izango ditu Inspiraekintzaileak egitasmoak. Hirugarrena Oiartzunen egingo dute martxoaren 14an, eta industria sortzaileen gaia landuko dute. Laugarren eta azkenaren gaia Silver Economy da, Pasaian egingo dena maiatzaren 14an; adinekoen aukeren eta beharren gaineko saioa da.\nDeenetan izena emateko aukera dago, Inspiraekintzaileak egitasmo aren webgunearen bitartez. Bertan informazio zehatza dago aldi berean.


Gobernu Kontseiluak gaur onartu du 2022ko Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrekontu Orokorren Proiektua, 13.107,8 milioi eurokoa\n26 Urria 2021 | EBB\nAurrekontu operatiboa — politika publikoetako gasturako eskuragarri, amortizazioak, Euskal Y-a eta Hegoaldeko Saihesbidea kenduta (gastu erreala)— 694 milioi eurotan gehituko da, hau da, iaz baino % 6 gehiago. Zenbateko horrek azalpen zabalagoa eskatzen du, kontuan hartu behar baita 2021eko aurrekontuan sartutako Covid Funtsaren 543 milioi euroak barnean hartu direla. Hartara, 2022an, Covid Programa 349 milioi eurokoa izango da (Hezkuntzan eta Osasunean % 100 mantenduko da), eta 194 milioi euro jarriko dira sailen gastu-ahalmena handitzeko. Horrenbestez, politika publikoetarako igoera 888 milioi eurokoa izango da (2021ean baino % 7,6 gehiago). Aurrekontu honen erronka Euskal Autonomia Erkidegoaren susperraldi ekonomikoa izango da, inbertsio publikoaren ildotik. Hala, 2022an, Eusko Jaurlaritzak 1.605 miloi euroko inbertsioa aurreikusten du, hau da, 2021. urtean baino % 50 gehiago. Zenbateko horretatik, 165 milioi euro jarriko dira Foru-Aldundiekin batera egingo den erakunde arteko inbertsio-plan baterako. “Inbertsio publikoa da 2022ko aurrekontuaren ezaugarri nagusia”, aditzera eman du Azpiazu sailburuak.\n1. Inbertsio publikoa % 50 gehitzea —1.600 milioi eurotik gora—.\n2. I+G arloko konpromiso irmoa (+% 10), 588 milioi eurorekin (2021ean baino 52 milioi euro gehiago)\n3. 10 eurotik ia 8 euro jarriko dira GASTU SOZIALETARAKO.\n4. Covid-programa, 349 milioi eurorekin —% 100 mantenduko da Hezkuntzan (95,6 milioi euro) eta Osasunean (185,4 milioi euro)—.\n1. Ekonomiaren arloko baikortasun zuhurra\n2. Esparru ekonomiko eta finantzarioa\n3. I+Gko inbertsioa\n4. Sailen araberako banaketa:\n5. Inbertsio publikoa Sailen arabera


Haurreskolak partzuergoko langileek deituta elkarretaratzeak egingo dituzte Abadiñon, Iurretan eta Zaldibarren - Durangaldea - Anboto.org\nHaurreskolak partzuergoko langileek deituta elkarretaratzeak egingo dituzte Abadiñon, Iurretan eta Zaldibarren\nAnboto 2021-02-22 12:30\nHaurreskolak Partzuergoko langileek iazko abenduan Durangon egindako elkarretaratzeko irudi bat\nLAB, ELA eta Steilas sindikatuek deituta, Haurreskolak Partzuergoko langileek elkarretaratzeak egingo dituzte, bihar, Bizkaiko, Arabako eta Gipuzkoako hainbat herritan. Durangaldean, Iurretan, Abadiñon eta Zaldibarren deitu dituzte elkarretaratzeak. Iurretan Frai Juan Askondo parkean elkartuko dira, 15:30ean. Abadiñon, San Trokaz plazan elkartuko dira, 16:45ean eta 17:30ean Zaldibarren, udaletxeko plazan. Iurretako EH Bilduk langileen aldarrikapenekin bat egiten duela azaldu du ohar baten bitartez, eta, "berandu baino lehen negoziazioa abiatzea" eskatu du.\nIurretako EH Bilduk "hezkuntza zerbitzu unibertsala eta familia guztientzako eskuragarria" izango den zerbitzua aldarrikatu du. Horregatik eskatzen diote Eusko Jaurlaritzari, "doakotasuna helburu duten urratsak" ematea, "2018an EAEko legebiltzarrak onartu zuen moduan". Gaur egun, 0-2 urte bitartean egiten den eskaintza publikoa Haurreskolak Partzuergoaren bitartez ematen da, eta, koalizio abertzalearen ustez, "bada momentua Haur Hezkuntzako 2. zikloagaz batera, umeen beharrak erdigunean kokatuko dituen eskaintza publiko integral bat emateko". Horregatik, "ezinbestekoa" deritzote Haurreskolak Partzuergoa Hezkuntza sailean integratzea.\nIurretako EH Bilduk aldarrikatu du indarrean dauden akordioak eta lan hitzarmena errespetatzea eta betetzea. Era berean, lan hitzarmen berria negoziatzeko bidea zabaltzea eskatzen dute, "hezkuntza publikoaren gainontzeko sektoreetan bezala". Izan ere, gaineratu dutenez, "langileen egonkortasuna ezinbestekoa da kalitatezko zerbitzua bermatzeko". Azaldu dutenez, "langileen behin behineko tasagaz eta hezitzaileen desplazamenduagaz bukatu" beharra dago eta "kontsolidazio prozesuak" martxan jartzea eskatu dute.\n"Gure haurreskoletara iritsiko diren haur eta familien ongizatea eta jaiotzetik hezkuntza-eskubideak bermatuko dituzten onurak dira greba dinamika honekin bat egitera bultzatu gaituztenak", nabarmendu du Iurretako EH Bildu helarazitako oharrean.


Unibertsoaren ikuspegi osatuena eman dute argitara - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Albisteak » Unibertsoaren ikuspegi osatuena eman dute argitara\nIrudian hondoko mikrouhin-erradiazioa aztertzeko erabili dituzten sei eremuak azaltzen dira nabarmenduta. Seiak latitude galaktiko altuetan daude, han txikiagoa baita Esne Bideak sortzen duen poluzioaren eragina. Arg.: ESA/Planck Collaboration.\nPlanck misioaren emaitzak aurkeztu ditu ESAk\nPlanck satelitea 2009an bidali zuten espaziora, unibertsoa arakatzeko uhin-luzera milimetrikoetan eta milimetroa baino txikiagoetan, hau da, infragorriaren eta irrati-uhinen artekoetan. Iaz teleskopioak harrapatzen duen eremu osoaren irudia aurkeztu zuten astronomoek, eta, orain, datuen lehen azterketen berri eman dute.\nESAkoen hitzetan, Shakespeare gaur egun bizirik balego eta astronomoa balitz, halako zerbait esan zezakeen: "Unibertso osoa antzezleku bat da, eta galaxiak, aktoreak baino ez". Izan ere, argi ikusgaian galaxiak ikusten dira, baina unibertsoaren bizialdia antzezlan bat balitz, haiek azkeneko ekinaldian azalduko lirateke. Antzezlana hasieratik ezagutzea ahalbidetu du Planckek. Hain zuzen, unibertsoaren eboluzioa ulertzeko datu baliotsuak bildu ditu.\nGalaxia-populazio aurkitu berri bat. Planck teleskopioari esker detektatu dute, eta Newton teleskopioarekin berretsi dute. Arg.: ESA/Planck Collaboration; XMM-Newton image: ESA.\nDatu garrantzitsuenen artean igorpen goiztiarreko iturri trinkoen katalogoa dago (Early Release Compact Source Catalogue edo ERCSC). Katalogoak milaka erradiazio-iturri biltzen ditu, eta orain astronomo guztien eskura dago. Hala, ikertzaileak emaitzak lortzen hasiak dira.\nEsate baterako, argi ikusgaian ikusezinak diren galaxia-populazioak hauteman dituzte, hauts-hodeietan bilduta. Big Bangaren ondorengo lehen 2.000 milioi urteetan eratu ziren, eta, haietan, gaur egun baino askoz ere abiadura handiagoan sortzen ziren izarrak, 10-1.000 aldiz azkarrago --Esne Bidean urtean izar bat sortzen da, gutxi gorabehera--. Galaxia horien azterketa oso baliagarria izango da sare kosmikoaren eraketa ulertzeko.\nGalaxiaren gas ilunari buruzko emaitzak ere eman dituzte. Gas ilunak ez du zerikusirik materia ilunarekin edo energia ilunarekin. Mikrouhin-erradiazioa igortzen duten iturriak dira, eta, ondorioztatu dutenez, hauts-hodei birakariak izan daitezke.\nHorrez gain, Planckek agerian jarri ditu unibertsoaren hastapenak; zehazki, eskala handiko lehen egituren arrastoak eman ditu. Big Banga gertatu eta 380.000 urte geroago askatu zen hondoko mikrouhin-erradiazioaren bitartez antzeman ditu Planckek; hain juxtu, egitura haietatik sortu ziren gerora galaxiak.\nPlanck teleskopioaren irudi artistikoa. Arg.: ESA.\nDena dela, astronomoek lan handia dute egiteko oraindik. Besteak beste, hondoko mikrouhin-erradiazioa (CMB) aztertu nahi dute, inflazioa ulertzeko. Unibertsoa izugarri azkar hedatu zen garaiari deitzen zaio inflazioa, eta, hura ezagututa, materia noiz sortu zen eta nola banatu zen jakitea espero dute.\nAstronomoek adierazi dutenez, hondoko mikrouhin-erradiazioaren ikuspuntutik, orain arte aurkeztu dituzten emaitzak "zarata" dira berez, baina orain badute aukera haiek baztertzeko eta benetan interesatzen zaiena aztertzeko. Hondoko mikrouhin-erradiazioaren mapa osoa 2013ko urtarrilerako izatea aurrikusten dute.


Laktozumoak: ez esne askorik, ez zukurik | Consumer\nEdari horiek oso proportzio txikian dauden osagaiak dituzte. Erakutsiko dizugu zertan diren eginak eta zergatik ez diren aukera osasungarria\nEgilea: EROSKI Consumer 2021-ko ekainak 2\nEsnea eta zukua nahastea beti izan da tabu modukoa gure gastronomian. Ez hori lortzeko zailtasun teknikoagatik bakarrik, horrek esnea ebakitzea eragiten baitu, baita iruditeria kolektiboan osasunerako balizko arriskuekin lotutako praktika delako ere. Horregatik, 1997an laktozumoak merkatuan sartu izanak harridura sortu zuen jende askoren artean. Denboraren poderioz, haien presentzia eta kontsumoa normalizatu egin dira. Adibidez, produktu hau ordu arteko freskagarri gisa erabiltzen dugu, baita haurrentzako gosari eta askaritarako osagarri gisa ere, edari elikagarri eta osasungarri gisa hartzen baita. Baina, hala da? Zein elementu hartu behar ditugu kontuan hautaketa egokia egiteko?\nLaktozumoa, zer da?\nProduktu horien ezaugarriak ezagutzeko, garrantzitsua da etiketa irakurtzea, eta, zehazki, salmenta-izena, osagaien zerrendaren ondoan dagoena. Legeriak ez du edari-mota horretarako izen edo definizio berezirik jasotzen; beraz, salmenta-izendapen gisa erabiltzen dena produktuaren deskribapen ahalik eta zehatzena da.\nEkaineko Erosketa Gidaren arabera (10 edari alderatu ditugu), Pascual markako edarietan ez da hori adierazten; beraz, legeria urratzen du, baina bai Don Simónekoetan (adibidez, “fruta- eta esne-zukuzko edari freskagarri mistoa”). Gozagarriarekin”) eta, batez ere, Eroskin, non deskribapena oso zehatza baita (adibidez, “fruta-zukuz eta oloz pasteurizatutako edari freskagarri mistoa, gozagarriarekin, A, C eta E bitaminekin. % 33 zukua”).\nSalmenta-izendapena irakurri ondoren, badirudi edari horiek ia erabat esnea eta zukua direla. Baina konposizioa arretaz irakurtzen badugu, ikusiko dugu osagai nagusia ura dela, eta bai zukua bai esnea nahiko urriak direla.\nZenbat zuku dute edari horiek?\nZuku gehien duten produktuak Don Simón Zero Multifruta (%35) eta Eroski Avena Mediterraneo (%33) dira; edukirik txikienak, berriz, Pascual Tropical eta Pascual Zero Tropical dira, %7 besterik ez baitute. Kasu guztietan, gainera, kontzentratutik abiatutako zukua da, zuku zukutua baino kategoria komertzial apalagoa duena, batez ere, zukua egiteko prozesuan galdu egiten direlako zapore-ñabardurak dituzten konposatu batzuk.\nZuku mota hori lortzeko, fruta-zuku kontzentratu bat berregin behar da urarekin, hau da, ura kentzeko ebakuntza egin behar izan zaio (normalean, beroketa aplikatzen zaio). Elikagai askotan, kontzentratutik ateratako zukuak erabiltzen dira zuku “freskoen” ordez; izan ere, merkeagoa izateaz gain, hobeto eta luzaroago gorde daitezke, produktua egin arte.\nAztertutako produktuetan, zukuak hainbat frutaren nahastez osatuta daude. Adibidez, Pascual Tropicalen anana eta mangoa elkartzen dira, eta Eroski Avena Mediterraneoan zazpi begetal aurki ditzakegu: mahatsa, laranja, anana, sagarra, azenarioa, mangoa eta melokotoia. Horietako asko irudi bidez nabarmentzen dira ontziaren aurrealdean. Zukua kontzentratutik abiatuta egiten denez, eta zenbait landare-kantitate txikiz osatuta dagoenez proportzio aldakorrean, ez da beharrezkoa horietako bakoitzaren ehuneko zehatza zehaztea.\nEsnea ala oloa?\nEsnea duten produktuetan ere (denak bi izan ezik) osagai hori oso proportzio txikian dago, %10ekoa hain zuzen ere. Kasu guztietan, gainera, esne gaingabetua da. Horrela, produktuak koiperik ez izatea lortzen da, ontzien aurrealdean nabarmentzen den bezala, bai “zero materia koipetsua” mezuarekin, bai Pascualen eta Don Simónen bezala, bai “materia koipetsuaren %0” adierazpenarekin, Eroskin bezala.\nGaur egun koipe eta hori duten produktuek, hala nola esne osoak, ospe txarra duten arren, argitu behar da mantenugai hori beharrezkoa dela gure organismoak ongi funtziona dezan, eta, batez ere, koipe guztiak ez direla berdinak (adibidez, ez dira gauza bera palma-olioa eta oliba-olioa). Esnearen kasuan, ez genuke koipedun bertsioa aukeratzeaz arduratu behar, ez baita uste ondorio negatiborik duenik osasunean. Etiketa askotan, aldiz, “light”, “koipe gutxi” edo “koiperik gabe” bezalako adierazpenek pentsaraz diezagukete produktu osasungarriak direla, askotan hala ez bada ere.\nEsnerik ez duten bi produktuak Eroski Avena Mediterráneo eta Eroski Avena Tropical dira. Osagai hori izan beharrean, olo-edariz osatuta daude, %10eko proportzioan, baina kontuan hartu behar da edari hori urez eta zereal horren %1,4 baino ez dela.\nLaktozumoak, azukrearekin ala gozagarriekin?\nProduktu gehienen aurreko aldean, koiperik ezari buruzko oharrekin batera, azukre erantsirik ez dagoela adierazten duten beste batzuk daude. Horrek erakusten digu produktuak gozagarriak dituela, osagaien zerrendan egiazta dezakegun bezala. Aztertutako produktu guztiek —azukrea duen Pascual Tropical izan ezik— sukralosa dute, sakarosatik lortzen den gozagarria, hau da, mahaiko azukreetik lortzen dena, eta gero eta produktu gehiagotan erabiltzen dena, dituen abantailengatik:\nZaporea. Azukrearen antzekoa da, eta ez du erregustu arrotzik uzten, aspartamoarekin edo estebiol-glukosidoekin gertatzen den bezala (“estevia” deitzen zaie).\nAhalmen gozagarria. Azukrea baino 600 aldiz handiagoa denez, nahikoa da kantitate txiki bat erabiltzea zapore gozoa emateko.\nOndo jasaten ditu beroa eta pH-aldakuntzak, baina ez aspartamoa bezalako gozagarri batzuekin. Hori abantaila bat da zukuak bezalako produktuetan, pH txikia dutelako eta pasteurizazio-prozesuan berotzen direlako.\nAbantaila batzuk dituzte beste gozagarri batzuekin: ez du kaloriarik ematen, ez da kariogenikoa (ez du txantxarrik sortzen) eta egokia da diabetea dutenentzat.\nHori bai, dena ez da abantaila. Gozagarriak ez dira eraginkorrak gehiegizko pisuari eta obesitateari aurre egiteko, eta, nahiz eta seguru kontsumitu, hesteetako mikrobiotaren balizko aldaketekin lotu izan dira. Produktu horien bertsio azukreduna eta gozagarririk gabea hautatu beharko genuke orduan? Kasu honetan, aztertutako edarietako batek bakarrik betetzen ditu ezaugarri horiek. Pascual Tropical da, eta gutxi gorabehera 3 gramo azukre erantsi ditu 100 ml bakoitzeko, azukre erantsirik gabeko Pascual Zero Tropical bertsioaren arabera. Bi bertsioetako bat ere ez da osasungarria, ez eta azukre erantsirik gabea ere.\nKontuan izan behar dugu produktu guztiek dituztela esnetik nahiz zukutik datozen azukreak. Horregatik, Simón Zero Multifrutak eta Eroski Avena Mediterraneo jaunak dute azukre kopururik handiena (%4,8 eta %4,5, hurrenez hurren), horiek ere baitute zuku gehien (%35 eta %33, hurrenez hurren). Horiekin batera, azukre gehien duen beste produktua Pascual Tropical da (%4,8); izan ere, esneak eta zukuak berez dituzten azukreez gain, azukre erantsiak ditu.\nKasu horietan guztietan, azukreak modu askean egoten dira, ez baitaude elikagai-matrizean sartuta, fruta osoan gertatzen den bezala. Horrek esan nahi du, kontsumitzen ditugunean, gure organismoak oso azkar xurgatzen eta metabolizatzen dituela, eta horrek ondorio negatiboak izan ditzake osasunean, normalean edo gehiegi hartuz gero, obesitatearekin, 2 motako diabetesarekin eta zerikusia duten beste arazo batzuekin lotzen baita.\nPrintzipioz, produktu horietako azukre-kopuruak ez dirudi oso handia denik (%4,8, kasurik okerrenean), baina kontuan hartu behar dugu horrek esan nahi duela 330 ml-ko ontzi bakoitzeko ia 16 gramo azukre libre ematen dituela, hau da, lau koilarakadatxo azukre, eta hori esanguratsua izan daiteke, batez ere produktu horiek maiz kontsumitzen baditugu edo beste produktu batzuk ere jaten baditugu, azukre askoko galletak dituztenak (esnekiak).\nProduktu guztiek A, C eta E bitaminak dituzte. Don Simón eta Pascual laktosumoek, zehazki, mantenugai horien erreferentziazko balioaren %49,5 ematen dute heldu batentzat; Eroski laktozumoek, berriz, %25. Ideia bat izateko, baso bat esne (250 ml) A bitaminaren 110 mikrogramo inguru ematen ditu, hau da, %14.\nGure organismoak bitaminak behar ditu ondo funtzionatzeko, baina horrek ez du esan nahi elikagai aberastuak kontsumitu behar ditugunik. Gure inguruan, dieta orekatu batek behar adina A, C eta E bitamina ematen ditu; beraz, normalean, ez dugu elikagai horien defizitik izaten. Defizita izanez gero, osasun-profesional batengana jo beharko genuke (medikuarengana edo dietista-nutrizionistarengana) diagnostiko bat jasotzeko, eta, behar izanez gero, osagarri dietetiko egoki bat emango liguke, behar ditugun mantenugaien kantitate nahikoarekin (normalean, elikagai batean baino askoz handiagoa).\nOsasungarriak dira laktozumoak?\nProduktu horietako gehienek oso antzeko osagaiak dituzte, eta, salbuespenak salbuespen, hauek dira: ura, fruta-zukua, esne gaingabetua eta gozagarri bat. Horrek azaltzen du haien nutrizio-osaera ere oso antzekoa dela, baita Nutrizio-Score sistemako puntuazioak ere.\nOso esne gutxi dutenez, proteina-ekarpena ere oso txikia da (%0,5 baino ez, hau da, 1,7 gramo inguru 330 ml-ko ontzi bakoitzeko). Eta hau gaingabetua denez, produktuak ez du koiperik. Gainera, zuku gutxi dago; beraz, fruta- eta zuntz-kopurua oso txikia da, eta ez dute laguntzen Nutrizio-Score sistemaren puntuazioa hobetzen. Hala ere, azukre kopuru jakin bat ematen dute, eta horregatik, produktu horien puntuazio txarra ez ezik, batzuen eta besteen arteko desberdintasunak ere badaude: gehienek C lortzen dute, Pascual Tropical, Simón Zero Multifruta eta Eroski Avena Mediterraneo izan ezik, horiek azukre gehiago dituztenez, D lortzen baitute.\nAzken finean, irtenbidea produktu horien kontsumoa ahal den neurrian murriztea edo saihestea da, eta osasungarriak diren beste batzuk aukeratzea, hala nola ura, esnea edo fruta osoa.\nedari azukretsuak leche-eu zuku


Oraindik orain goiza gendun ta,\nhona berriro arratsa.\nEz da luzaro mugitu zela\nEta berriro gañean degu\nOraindik atzo giñen zu ta ni ezagunak.\nBikote umo biurtu gaitu maitasunak.\nBañan laburtzen dijoazkigu udazken egunak.\nOraindik orain jolasten giñen\nLaister, ordea, behar gera gu\narbaso zaharren ondoan,\nama-lur pake gozoan.\nHorrela da gure bizitza:\nur-gañean dagin itzala bezala…\nBiziaren biziz aitortzen dedala\nispilu gaiñeko hatsa naizela;


balbula: January 2015\nostirala, urtarrila 30, 2015\nInglesean "-s" pospositivo zaharra eta "of" prepositivo ez-hain-zaharra ederki konpontzen dira\nErantzunez ki Txopi:\nVistan da ze inglesean ondo funtzionatzen dula erabiltzea bai "of" prepositivoa eta bai "-s" pospositivoa. Frantsesean edo gaztelanian ere ondo funtzionatzen du erabiltzea soilik "de" prepositivoa. Arazoa dago an hizkuntzak ze soilik erabiltzen dute estruktura pospositivoak (genitivoak edo bestelakoak ere) nola japoniera edo euskara altubearra. Hórtxe daude arazoak, eta ez dira arazo superfizialak, baizik dirala arazoak ze baldintzatzen dute kalitate komunikativoa hon erabiltzaileak hon hizkuntza horiek.\nNire proposamenak dira proposamen guztiz irekiak, non dan kabitzen bai ez erabiltzea batere valiabide prepositivorik (nola dun egiten japonierak), bai erabiltzea oso valiabide prepositivo gutxi juntu kin anitz valiabide pospositivo (nola dun egiten gaur egungo euskara batuak), edota erabiltzea anitz valiabide prepositvo juntu kin zenbait valiabide pospositivo (nola dun egiten inglesak). Eta esan gabe doa, baita kabitzen da beste edozein konbinazio ere.\nBáda aukera ere te erabili soilik "hon", edo soilik "e" (jakina), edo beste edozein valiabide ze azaleratu liteke.\nposted by Jesus Rubio at ostirala, urtarrila 30, 2015 2 comments\nigandea, urtarrila 25, 2015\nBuruz "hon" genitivo orokorra eta "e" genitivo optativoa an kateak\nIrakurle estimatu horrek ikusi duenez, azken postetan, zenbait kasutan, agertu da "e" valiabide prepositivoa an erabilera genitivoa. Mezu honetan argitu nahi nuke erabilera hori.\nDudarik gabe, euskararen valiabide prepositivoak azaleratzerakoan, kasu arazotsuena da genitivoa. Ez dirudi erraza desdoblatzea estruktura genitivoa, baina halere, bilatu behar dira modu naturalenak eta egokienak te azaleratu halako valiabide prepositivo genitivoak, zein diran krutzialak an garapena e hizkuntza bat.\nAzaleratze horretan, bádira bi kandidatu ze ematen dute aski naturalak:\n1.: "hon", zein dator ti "ho + n", non:\na) "o" da morfema bat ze egiten du referentzia ki zerbait proximoa (agertzen da an "ho-ri" eta "ho-riek" eta an aditzak nola "dio" [edo "deutso" an kontraposizioa kin "deutsa" eta deutse"]), esan nahi baita ze da nola hurbiltasunezko erakusle bat; eta\nb) "-n", zein dan berezko referentzia genitivoa.\nModu horretan "hon" litzake nola esatea "honena:..." (edo "honena:..."), baina an forma laburtua, nola dagokion ki valiabide bat ze erabiliko da kin nolabaiteko maiztasuna, eta zein dan izanen atonoa (ikus ere post hau).\n2.: "e", zein da euskal genitivo zaharra: "nire", "zure", " hare", "ene"... (azken horretan akaso ikus liteke "e-" prepositivo genitivo bat ere: "ene"). Bestalde "e-" da morfema prepositivo historiko bat an euskara, zein dan agertzen an aditzak nola "e-tor -ri", "e-gi-n"...\n"Hon" da genitivo potente bat, bai adieratzen ideia genitivoa (kontzeptualki gardena), bai eta lotzen izenak eta euren sintagma genitivoak (diralarik luze edo labur). Hori dala-ta, "hon" da oso aukera egokia te izan oinarrizko genitivo prepositivo orokorra.\nBatzutan, ordea, izan daiteke interesgarria izatea beste aukera genitivo bat, zein, akaso ez izanik hain potentea nola "hon" (ez du ber presentzia fonetikoa nola "hon"), izan ahal da valiagarria te egin alternantziak an kateak hon genitivoak (edo an kateak hon beste valiabide prepositivoak). Adibidez, ordez-ta esan:\nHori da burua hon departamentua hon finantzak.\nzein egokia baita, aukera liteke honako hau ere:\nHori da burua hon departamentua e finantzak\nEsan nahi baita ze "hon" izan daiteke aukera genitivo orokorra (zein, jakina, erabil daiteke beti, hala nahi izanez gero), baina, batzutan, hala nahiko balitz, aukera litekela "e" an kateak hon genitivoak (edo an kateak hon inesivo-genitivoa nola aurreko hori). Beraz, "e" izan liteke valiabide genitivo optativo bat an kateak.\nposted by Jesus Rubio at igandea, urtarrila 25, 2015 2 comments\nosteguna, urtarrila 15, 2015\nAurrena, irakur mesedez, irakurle estimatu horrek, nire mezu ""Zein" erlatiboa: zer hintzen eta non hago!".\nHan agertzen zan honako erlativo hau:\nEta hurrengo komentarioa ti Mitxelena:\n"Çein" hori, aparte izan erlativo murriztaile peto-petoa, erabiltzen ari zan ondo lehenago ze argitara zedin aurreneko euskal liburua, eta erabilera hori zan kantatua, hau da: ahoz ("Cantares de la quema de Mondragon").\nNire aburuz, goiko adibide hori egon beharko litzake enmarkatua an gela nagusia e Euskaltzaindia, distiratsu, nola harribitxiak. Baina, ez gaitezen desbideratu. Ikus hurrengo adibidea, nik moldatua:\nGanboarroc su emaytean asi dira, ta onegaz urten daude beralan Oñeztar barruangoac; çéin erre ez citeçan, eta órrek (urten daude).\nAzken bi perpaus horiek, alegia "...; çéin erre ez citeçan, eta órrek (urten daude)", dirá bi perpaus korrelativo ze, bien artean, osatzen dutén eraikuntza erlativo bat. Eta gauza da ze bigarren perpausean zehaztu egiten da ze justuki "órrek", alegia "órrek çein erre ez çiteçan", justuki "órrek urten daude", ez besteak ["(solamente) los que no se quemaron"].\nBilakabidean, estruktura korrelativoaren "çéin" tonikoa (ez baita oraindik izenorde erlativo tipiko berezitua) dá bihurtuko "çein" atonoa (jada bilakatua izenorde erlativo sinplea: "...urten daude beralan Oñeztar barruangoac çein erre ez citeçan").\nAzken buruan, urrasño bat baino ez dago arten zeharkako galdera moduko hori eta gure goiko perpaus erlativoa, eta, baldintza egokietan, erraz antzean egin liteke bidea arten bata eta bestea.\nAzkenik esan ze valiabide erlativo berezituak nola "zein" edo "ze", duté erakusten abantaila handia gain erlativo korrelativoak: ahal dira aiseki metatu, rekursivoki, emanez potentzia komunikativo handia ki hiztuna.\nposted by Jesus Rubio at osteguna, urtarrila 15, 2015 0 comments\nostirala, urtarrila 09, 2015\nZenbat-eta karga informativo pisuagoa eta exigenteagoa, estruktura sendoagoa behar da\nEsaldiak dira nola etxeak zein eraikitzen dirén an gure hiriak, dira eraikuntzak zein izan ahal dirén altuagoak edo bajuagoak, exigenteagoak edo gutxiago exigenteak. Eta zenbat-eta altuagoa eta exigenteagoa izan etxe bat, orduan-eta estruktura sendoagoa beharko du, orduan-eta estruktura refortzatuagoa.\nEtxeak hasi ohi dira eraikitzen ti basamendua, gero zutabeak, eta azkenik teilatua. Hori litzake koherentzia an ordena konstruktivoa. Zentzu horretan, inkoherentea litzake hastea eraikitzen etxe bat ti teilatua. Hobe hastea ti basamendua.\nBaina, nahiz eraiki aurrena basamendua, gero zutabeak, eta azkenik teilatua, etxea (esaldia) eroriko da baldin zutabeak ez badira aski sendoak afin sostengatu pisua e eraikuntza (hots, karga informativoa e esaldia), zein izan ahal da aski handia. Esan nahi baita ze, nahiz estruktura, printzipioz koherentea izan an bere ordena konstruktivoa; hori ez dala aski, behar dirala zutabe egokiak respektu pisua zein sostengatu behar duten.\nEta, horixe arazoa gertatzen da an hurrengo esaldia, zein Erramunek proposatu an bere bloga:\nEsaldia informazioz gainezka datorkigu, informazio-piloa dakar, eta informazio hori eman nahi da an estruktura ondo zehatza eta exigentea, non marko tematikoa (La «polémica» creada en torno al proceso de desarme de ETA) izugarri puzten da afin gogoratu ki irakurlea zértan dan a polemika ze aipatzen dén an hasiera e esaldia. Emaitza ez da zorionekoa, vistan da. Eta horren arrazoia ez da esaldiaren estruktura globala, zein hasi da ti basamendua eta bukatu an teilatua, pasatuz ti zutabeak. Arazoa da ze zutabe horiek ez dira aski sendoak ki sostegatu horrenbesteko informaziorik an modu hain exigentea, eta izanik horrenbeste tarteki eta parentesi ondo luzeak.\nAdos nago kin Gilen noiz, komentatuz goiko esaldia an bloga e Erramun, dioen ze:\n... ailegatzen garenerako aditz nagusira galdu samartuak gara. Niri behintzat hala gertatu zait, eta behin baino gehiagotan irakurri behar izan dut, ulertu beharrez.\nKontua da ze erabili nahi da estruktura informativo bat oso-oso exigentea, zein den berez problematikoa (ez da berdin eraikitzea etxola bat edo 100 pisuko etxeorratza kin estruktura atxikiak).\nEraikuntza hori egiteko, behar dirá, aparte estruktura global egokia, baita ere materiale eta zutabe sendoak eta ondo refortzatuak afin irakurleak edo entzuleak arian ondo uler dezan zéin den elementu (adreilu) informativo bakoitzaren nondik norakoa, eta horrela, ez dezan galdu haria (zein, goiko materialeekin, galdu egiten baita).\nIkus adibidez saio hau, non sendotu dut estruktura e esaldia, nahiz izan estruktura bera:\nLa «polémica» creada en torno al proceso de desarme de ETA, (polémica que comenzó) con la buena noticia de que (el proceso) avanza –lentamente y con problemas evidentes, pero avalado por la Comisión Internacional de Verificación (CIV)-, y (que continuó con) la sorprendente reacción del Gobierno de Iñigo Urkullu, (que hizo) pública una propuesta no comunicada ni contrastada con las partes implicadas (en el proceso) – (propuesta) sin visos de viabilidad (que fue) utilizada como maniobra neutralizadora de (los) avances (en dicho proceso)-, (es una polémica que) ha vuelto a mostrar bastantes de las miserias a las que se enfrenta la sociedad vasca en esta fase política.\nEz da berdin estruktura izatea inkoherentea zatio hasi eraikitzen etxea ti teilatua, edo estruktura izatea koherentea an eraikuntza baina ahula afin sostengatu estruktura eta pisu informativo ikaragarria.\nposted by Jesus Rubio at ostirala, urtarrila 09, 2015 2 comments


SEDCAk gogoratu du garrantzitsua dela elikadura zaintzea eta hidratazio egokia izatea | Consumer\nSEDCAk gogoratu du garrantzitsua dela elikadura zaintzea eta hidratazio egokia izatea\nBizimodu osasungarria izateko, dieta askotarikoa egin behar da, likidoak edan eta frutak eta barazkiak jan.\narabera: Osteguna, 2009ko azaroaren 12a\nBizimodu osasungarria izateko, elikadura zaindu eta hidratazio egokia egin behar da. Hala gomendatzen du Espainiako Dietetika eta Elikadura Zientzietako Elkarteko Batzorde Zientifikoko lehendakari Jesús Román Martínezek. Elikadurari buruzko hitzaldia eman zien Santanderren Kantabriako Etxekoandreen, Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Eskualdeko Elkarteko (ARACCUA) kideei.\nElikadura askotarikoa eta orekatua egiteak, egunean 400 g fruta eta barazki edo egunean bost pieza jateak eta hidratazioa bermatzeak duten garrantzia azpimarratu zuen Martinezek, “Elikadura, hidratazioa eta elikagaien eta edarien etiketatzea, eta osasuna” jardunaldian. Gizarte zientifiko horretan, elikaduraren eta elikadura-zientzien munduko profesionalak biltzen dira. SEDCAko ordezkariak esan zuen jardunaldia Osasun eta Kontsumo Ministerioaren NAOS Estrategiaren (Elikadurarako, Jarduera Fisikorako eta Obesitatearen Prebentziorako Estrategia) helburuen barruan dagoela. Horrelako topaketek saio teoriko-praktikoak izan nahi dute, kontsumitzaileei aholku erraz eta ulerterrazen bidez bizimodu osasungarria izaten laguntzeko.\nMartinezek adierazi zuenez, bizimodu osasungarria izateko dieta orekatua egin behar da, baldintza pertsonalen arabera (adina, sexua, jarduera fisikoa, haurdunaldia, etab.) beharrezkoak diren energia eta elikagaiak hartzeko. eta, horrez gain, garrantzitsua da egunean bost fruta- eta barazki-anoa hartzea. Horri dagokionez, gogorarazi zuen landareek ematen dituzten konposatu nutrizionalen eta ez-nutrizionalen kopuru handia “osasuna mantentzeko eta zenbait gaixotasun prebenitzeko aliatu bikainak” direla. Ikerketa zientifiko ugarik frogatu dute, beraz, fruta-berdura binomioa dela sendotasun handiena gaixotasun kroniko-degeneratibo deritzenen prebentzioan.\nHalaber, funtsezkoa da hidratazio-mailak zaintzea, organismoak ongi funtziona dezan “funtsezkoa” baita egunean zehar gertatzen diren ekarpen eta likido-galeren arteko balantze hidrikoari eustea, esan zuen Martínezek. Pertsona heldu bati egunean bi edo hiru litro likido hartzea gomendatzen zaio. Horretarako, edari askok “zapore ezberdinak eta onak dituzte, uraren antzeko eduki hidrikoa dutenak”, hala nola freskagarriak, zukuak, infusioak, esnea, zopak eta eduki hidriko handiko elikagaiak, hala nola frutak eta barazkiak, zehaztu zuen.\nAzkenik, SEDCAren Batzorde Zientifikoko lehendakariak azaldu zien hitzaldian nola interpretatu behar diren elikagaien etiketak eta horietako batzuetan ikus daitekeen informazio berria.\nelikadura hidratazio egokia importancia-eu mantener-eu zaindu


“Publiko” kontzeptuarekin bueltaka |\n“Publiko” kontzeptuarekin bueltaka\n9 mayo, 2020 de gonzalolarruzea\nKonfinamenduak askori astia eman digu zain geneuzkan liburuak irakurtzeko. Nire zerrendan bazegoen joan den urteko Durangoko azokaren garaian oihartzuna lortu zuen “Eskola Publikoa ez da Euskal Herrian behar dugun eskola publikoa” Fito Rodriguez eta Josu Txapartegiren liburuxka (Delta, 2019). Titulu probokatzailea, bat ez datorrena liburuan zehar egileek diotenarekin: ikastetxeen sareen arteko tirabiratik aldendu nahia eta oinarri berri batzuen inguruan beste aro kolaboratzaile bat inauguratzea euskal hezkuntzan.\nLurralde txikia garenez, liburua irakurtzen hasi baino lehen errez igarri ahal da zer topatuko dugun bere orrialdetan. Izan ere, ezusterik ez, 111 orrialdeko liburu hau aldarrikapen abertzalea da euskal hezkuntzaren arloari aplikatuta. Zer den publikoa, nola sakondu izaera publikoan “publikoa” etiketa duten erakundeetan, galdera horiei erantzuna beste testuinguru batean irakurle batek topatzea espero dezakeena izango zen. Baina gure herrian, beste gai askorekin gertatzen den moduan, publikotasunaren eztabaida hutsa nahaspilatzen da identitate gatazkarekin. Ez dago kexu azaltzerik. Horrelakoak gara, horrela da gure errealitatea.\nGertatzen dena da bi plano horiek uztartzean, eztabaida identitarioa nagusitzen dela eta gainontzeko eztabaidaren gakoak abertzaletasunaren ikuspuntutik aztertzen direla. Nire ustez, liburuaren ahulezia egileek hartzen duten ikuspuntu erromantikoan datza, desioa eta errealitatea nahasten dituena. Ikuspuntu honen eskutik, hainbat gehikerietan eta kontraesanetan erortzen dira:\nGauza bat da euskal hizkuntza eta nortasuna islatzen duen hezkuntza eraiki nahi izatea edo hezkuntza antolatzea tokian tokiko errealitatetik abiatuta eta bestea pentsatzea euskaldunok dugula nagusitasun morala, hau da, berez euskaldunak izateagatik komunitarioak, iraultzaileak, parte hartzaileak, abertzaleak eta abar garela. Adibide bat jartzeagatik, auzolanaren tradizioa ez da euskaldunon ezaugarri esklusiboa. Herri guztietan topatu ahal da, batez ere XV. eta XVI. mendeak baino lehenagoko praktiketara jotzen badugu. Hego Amerikan, adibide bat jartzeagatik, lan komunalak ohikoak dira eta gehiago herri indigenen artean. Euskaldunok iritzi diferentekoak gara eta klase sozialen interes kontrajarriak badaude gure artean ere.\nIkuspuntu erromantiko horretatik jauzi bat ematen da euskal estatua eskatzera. Ondo da. Ez naiz sartuko eztabaida horretan luzea izan daitekeena, euskal estatuarena edo lehenagoko eztabaida, ea estatu-nazioak gainditu beharreko egitura den, behintzat gaur egun ezagutzen dugun moduan. Bakarrik diot kontraesana dela merkatutik eta estatutik aldendu nahi izatea eredu komunitario nabarmenduz eta aldi berean estatu propioa erreibindikatzea eredu komunitario ziurtatzeko. Euskal estatu bat estatu bat litzateke, agian beharrezkoa askorentzat (gehiengo batek hala adierazi beharko luke), baina ezin da nahastu herrigintza eta estatugintza. Euskal estatua ez da derrigor estatu sozialista izan behar. Gure euskal gizarteari begiratu baino ez da egin behar.\nIndependentziaren helburua lehenetsiz, beste kontraesanean erortzen dira: bide pribatua ontzat ematea euskal estatu heldu arte, suposatuz gizartetik sortzen diren ekimenek, kooperatibismoaren egitura izan arren, euskaldun guztiontzako ongizatea zaintzen dutela. Ikastolak beraiek, historia miresgarria izan arren, une honetan zein den beren ikasleen jatorri soziala berrikusten ari dira, batez ere etorkinen fenomenoa erronka bihurtu zaielako. Eta, aldiz, estatu jakobinoaren egitura bat gizartearen ahulenen babeslea izan daiteke, euskal eskola publikoa kasu. Errealitatea oso nahasia da.\nEgileen apustu politikoak eramaten ditu kulturartekotasuna asimilazio hutsa moduan ulertzera sorterriko ardatz identitariotik. Erresistentzia balore bat izan daiteke, euskal kultura eta hizkuntza bizirautea nahi badugu; landu egin beharko den balorea. Baina ez gara bizi duela bi edo hiru mendeko Euskal Herrian. Zoritxarrez, herrien historiak bidegabekeriaz eta zapalkuntzez josita daude, bestela, berriz, Hego Amerikako herri indigenei galde diezaietela. Eta horren ondorioz sortzen dira minez sintesi kultural berriak, non menderatzaileek, mestizatuta gertatu arren, bere hizkuntza inposatzen dute eta askotan horrek mendeetan zehar kontsolidatzen denean ez dauka bueltarik eta alferrikako borroka da errealitatearen kontra hasierako egoerara bueltatu nahi izatea. Azken bi mendeetan gertatutako migrazio uholdeek gure Euskal Herria eraldatu dute eta martxan dago beste hirugarren uholdea, izugarrizko eragina duena eta izango duena. Aurrekoak ez du kentzen euskara eta euskal kulturaren defentsan ez jardutea, baina errealitatetik abiatuta. Bestalde, ezin dugu ahaztu euskaldunen historia askotan zatiketa baten historia izan dela geure artean ere. Asko eztabaidatzeko dago, gehiago globalizazioaren aroan, nola ulertu behar dugun gaurregungo euskal kultura.\nBeraz, egileek manikeismoan erortzen direnean, beraien ikuspuntutik aldentzen naiz. Hobekuntza esparrua egon arren eta egileek nahiko luketen erakunde ez izan arren, ezin da esan Euskal Eskoa Publikoa ez dela publikoa eta ez dela euskalduna, guztion hezkuntza eskubidea hoberen bermatzen duen sarea denean. Aitor Idigorasek eta Nagore Iturriotzek erantzun zuten moduan, “Fito Rodriguezek jakin badaki estatuen menpekotasunetik aldentzen den alternatibarik ez dagoela gaur egun”, eta, horrek, gehitzen dut nik, ez dio baimena ematen dugun eskola publikoa erabat errefusatzeko.\nNire adostasuna, ordea, adierazi behar dut beste baieztapen askorekin, herrigintzan, bartez ere, oinarritzen direnean. Egileek Hik Hasiren Hezkuntza proposamenarekin (hemen komentatu nuena) identifikatzen dira. Demokrazia, parte hartzea, prozesu sozialen behetik gorako eraikuntza, ikastetxeen autonomia, irakaskuntza ondasun komuna ulertuta, gaurko kultura kapitalista eta kontsumitzailearen kontrako sortu behar dugun alternatiba hezitzailea eta horrelako kontzeptuak jorratzen dituztenean, topatzen dut orube zabal eta komun bat eraldatzeko gure hezkuntzan aspalditik ditugun inertziak eta morrontzak.\nLaburbilduz, asko sakondu behar dugu ondasun komunaren definizioan eta, batez ere, praktiketan. Baina, ezin ditugu etsai hartu gure moduko sentsibilitatea eta marko instituzionala gurekin partekatzen ez dituzten (edo, agian bai) indarrak. Estatugintzan aritzea zeharo zilegia da, baina ezin da bihurtu ezinbesteko baldintza publikoan sakontzeko. Euskal sistema kohesionatuago batek indar sozialen metaketa behar du eta elkarrekiko errekonizimendua ere bai. Lehentasun horretan espero dut bidean gurutzatzea egileekin.\nLa autonomía escolar se ha puesto de moda →\nUn pensamiento en ““Publiko” kontzeptuarekin bueltaka”\nfito rodriguez dijo:\t 10 mayo, 2020 en 5:48 pm\n“Eskola Publikoa ez da Euskal Herriak behar duen eskola publikoa” liburuaz idatzitako iruzkin asko iraingarriak izan ziren besterik gabe. Haietariko batek, ordea, Gonzalo Larruzeak idatzitakoa, gure liburuaren izenburua probokatzailea dela onartu du eta, zerbait kritikatzerakoan, gure pentsamendua aski “erromantikoa” dela utzi du idatzita.\nEz dut uste, aldiz, inor kalifikatzeko pentsamendu ildoak erreferentziatzat hartzeak gaitzesgarria izan behar duenik, berez. Aitzitik, norbait zinikoa dela esaten denean Antistenesen edo Diogenesen jarraitzailea dela uste dut eta, nola ez, interesgarria iruditu ohi zait beti. Dena dena, aipatu erreferentziak ez ohi dira erabiltzen bere zentzu hertsian nolabaiteko ahalkeizun gisa baizik eta, horregatik hain zuzen, haien jatorrizko esanahira joateko beharra ikusten dut.\nErromantizismoak ekarri zuen tokian tokiko hizkuntzaren aldeko jarrera. Goethek, frantsesez ikasi arren, alemaneraz hasi zen idazten, adibidez eta, haiekin batera, sentimenduen heziketa baita modernitatea gauzatzen ere ahalbidetu zuen, estatuaren aldarrikapena eta guzti.\nEta estatua ari garelarik, argi dago Euskal Herrian bi eskola nazional baititugula: frantziarra (école nationale) baita espainiarra ere (escuela pública) eta gure euskal eskola publikoa eginkizun daukagula oraingoz. Horixe da nik diodana, eta ez besterik.\nZertara, orduan, erromantizismoaren aipua?. Baten batek guk idatzitako testua ez du ulertu edo ez du nahi guk zabaldu nahi dudan debatea behar bezala ulertuta eta hedatua izan dadin?.\nHegoaldean indarrean dagoen Espainiako Konstituzioaren 27. artikulua, hezkuntza nazionalaren oinarria izanik, anabasa izugarria da publikoari eta pribatuari (Eliza Katolikoaren pribilegioak iraunarazteko) antzeko eskubideak aitortuz. Frantzian, ordea, ez da hori gertatzen 1905ko legetik hona zeinak laikotasunaren alde jo zuen argi eta garbi.\nFrantziakoa nahiago, noski, baina, halere, hegoaldean behintzat, indarrean dagoena Espainiako Konstituzioaren 27. artikulua da eta, bistan da, ez bata ezta bestea ere ez dira Euskal Herrirako eraiki behar dugun eskola publikoaren eredu.\nHori gauzatu bitartean, aldiz, lurralde desberdinak ditugu, baita hezkuntza eredu desberdinak ere, abiaburu gisa. Eta haietariko inor ez da egun Euskal Herrian behar dugun eskola publikoa.\nDiskriminazio kateak, zoritxarrez, bere horretan dirau: estatu espainolak eta frantsesak daukate bertako hezkuntzan, nahi duenean, esku hartzeko aukera eta hori ezin da ahaztu. Gobernu Autonomikoak konformatzen ari dira zerbait gestionatzearekin eskandalurik sortu gabe. Irakasleok ere ohitu gara egoera honetara eta zauriak ez gaiztotzearekin konformatzen gara. Alternatiba ez da erraza, baina derrigorrez pasa beharko du euskal hezkuntza berri baten diseinuaz, bere kurrikulum propioarekin, pedagogia hurbil eta gaurkotuarekin, gurasoekin konfiantza osoan, herrian eta inguruan ongi txertatua, irakaslego finkoa mantenduz eta hauen ofizioari errespetu handia eskainiz, eta guztia, munduari begira, gure ahalegin onena eskaintzeko herri gisa. Gure herri txiki honetatik zer egin dezakegu mundu ederrago bat posible izan dadin? Botere politiko nahikorik ez dugun bitartean helburu horretara hurbiltzen gaituen erabaki guztiak hartu behar dira norantza horretan. Gure liburua horretan datza.