«Guk hasiera-hasieratik garbi eduki dugu ez genuela leku estatiko bat nahi» - Tolosaldeko ataria\n«Guk hasiera-hasieratik garbi eduki dugu ez genuela leku estatiko bat nahi»\nJon Miranda Labaien 2018-04-20 08:00\nArantxa Zabala aurretik Zizurkilgo liburuzaina izan zen, eta orain, Irene Urruzolarekin batera darama Aiztondoko Plazida Otaño liburutegiaren ardura. Bi urte hauen errepasoa egin du.\nZein balorazio egiten duzue orain arteko ibilbideaz?\nGure balorazioa ezin hobea da. Oso pozik gaude egiten ari garen lanarekin eta herritarrek ere sumatzen dute hori. Pozik hartzen dute liburutegiko dinamika. Proiektu batekin hasi ginen eta horrekin segitzen dugu: bailarari begira aritzea zen asmoa eta horrela gabiltza. Alde horretatik oso pozik gaude, geroz eta jende gehiago etortzen zaigulako inguruko herrietatik, hemengo aktibitateez galdetuz eta parte hartzeko gogoz.\nEspazioa bera ere berritzailea da eta toki pribilegiatuan dago liburutegia.\nHorrek asko laguntzen du. Lehen liburutegia kultur etxe barruan zen, lehen solairuan eta herritarrengandik urrutiago bezala. Orain plazara begira gaude, kristaldegi izugarri batekin eta fisikoki hemen egoteak asko lagundu du. Espazio zabalak eta edukiz hornitutakoak ditugu.\nLiburutegira gerturatzen den jendearen perfila zein da?\nLiburutegi guztietan bezala, lehenik eta behin ikasleak. Eskolako lanak egiteko leku aproposa da eta beharrezkoa duten materiala ere eskuratu dezakete. Isiltasuna behar dutenentzako ikasgela dago eta orain oposizioak prestatzen ari den jendea dabil. Egunkariak eta aldizkariak irakurtzera eta Interneten ibiltzera datozenak ere asko dira. Gurasoak umeekin etortzen zaizkigu, eta esan liteke, horiek direla liburutegiaren nagusiak. Eta gu pozik! Larunbat goizetan irekita egoteak ere asko laguntzen du.\nBi liburuzain ari zarete. Zein da zuen egitekoa?\nGuk garbi eduki dugu hasiera hasieratik ez genuela leku estatiko bat nahi. Liburutegi dinamiko bat kontzebitu genuen duela bi urte. Horretarako zenbait ekimen antolatu ditugu. Guretzako inportanteena herriko talde eta eragileekin hilero egiten duguna da: Ipuinen unibertsoa familian. Guraso elkarteek, bertsozaleek, abesbatzetako kideek eta Aizan talde feministak hartu dute parte, besteak beste, eta haiek arduratu dira umeei ipuin bat kontatzeaz. Jendeak lantzen duen ekimen bat da eta oso maitea dugu. Arrakasta handia du eta beti betetzen da liburutegia.\nEz da antolatu duzuen gauza bakarra.\nBookface erakusketa egin genuen, liburua eta irakurlearen aurpegiarekin osatutako argazkiekin osatua. Sare sozialetan asko mugitu da eta arrakastatsua izan da. Booktrailer lehiaketa ere egin genuen DBHko ikasleei zuzenduta, teknologia berriei lekua eginez. Beste erakusketa asko ere antolatzen dira hemen eta horren harira, artistek tailerrak eskaini izan dituzte hemen, interesgarri joan direnak. Motxila ibiltaria delakoarekin ere asmatu dugula esango nuke. Umeentzako iruditzen zaizkigun materialekin (CD, DVD, liburuak) eta gurasoentzako oparitxoren batekin motxila pertsonalizatu bat osatzen dugu eta misio bat proposatzen diegu familiei: Plazida Otaño bat irudikatu dezatela. Margo horiekin gero erakusketa bat egin asmo dugu.\nEmakumeen Txokoan zer egiten duzue?\nGeroz eta gehiago eskatzen dizkigute hezitzaile eta gurasoek, maskulinitate eta feminismoari buruzko gaiekin lotutako liburuak. Orduan pentsatu genuen hezkidetza txoko bat jartzea liburutegian, beste familia eredu batzuk, etorkinen fenomenoa, pobrezia... horrelako gaiak lantzen dituzten materialak jarri ditugu apal horretan.\nHaurrentzat bai, helduak nola harrapatu?\nIngelesezko mintzapraktika saioak eskaintzen ditu jatorriz holandarra den Karin van der Worp larrauldarrak eta 12 lagunek hartzen dute parte. Maiatza Saltsan ekimenaren barruan, aurten literatur tertulia bat antolatu dugu eta Laura esaten zioten Miren Odriozola internazionalistaren borroka jasotzen duen Leire Ibargurenen liburuaz hitz egingo dugu. Egilea eta protagonista bertan izango dira, baliatuz El Salvadorreko lagunak gure artean izango ditugula gure senidetzea medio.\nNola ikusten duzu irakurzaletasuna gaur egun?\nLiteratura dago gizartea dagoen bezala. Isla da. Gizarteak nahi ditu azaleko gauzak. Ez dugu asko sakondu nahi izaten, ez dugu pentsatzera garamatzan literatura nahi. Arinak, azkarrak, kontzentrazio gutxi eskatzen duten eta berehala engantxatzen gaituzten liburuak nahi ditugu; misterio, suspentse, nobela beltza eta best seller delakoek izugarrizko arrakasta dute azken urte hauetan. Egia da, jende askok ebook-etan irakurtzen duela eta datu horiek ere ez dauzkagu esku artean. Nik ez nuke esango gutxi irakurtzen denik. Gutxiengoa izango dira baina etortzen direnek asko irakurtzen dute, etengabe liburu bat bestearen atzetik.\nII. Urteurrena ospatzeko ekitaldiak\nLiburutegiaren bigarren urteurrenak bat egingo du Liburuaren Nazioarteko Egunarekin, eta horren harira, zenbait ekitaldi antolatu dituzte gaurko. Juan Kruz Igerabideren Abezedario Titirijario libururako Elena Launak egindako ilustrazioak jarriko dituzte 17:00etan Plazida Otañoko erakusketa gelan. Ilustrazio horien inguruko argibideak emango dizkie Adunako idazleak bertaratzen diren helduei. Ondoren, liburuari lotutako hitzaldi tailerra eskainiko die 6 eta 10 urte bitarteko umeei. 17:30etik 19:30era bitartean izango da liburutegian bertan.\nAstelehenean, Liburuaren Nazioarteko Egunean, maileguan hartzen diren liburuekin batera paperez egindako arrosak emango dituzte oparitan. Daniel Dorronsoro zizurkildarra papiroflexian aditua da eta bere eskutik jaso ahal izango dira arrosak 17:00etatik 19:00etara.\nkultura Aduna Alkiza Asteasu Larraul Zizurkil


Deustuko Unibertsitateak prestakuntza dualaren aldeko apustua ospatu du Uni & CO Ekosistema dualaren lehen topaketan\nDeustuko Unibertsitateak Dual-UNI & CO Ekosistemaren lehen topaketa egin zuen urriaren 26an. Bertan, Deustuko prestakuntza duala ahalbidetzen duten enpresa eta unibertsitateko 150 profesional baino gehiago bildu ziren. Ospe handiko hizlariek hartu zuten parte, besteak beste, Jose Antonio Marina filosofoa, eta adierazi zuen "Iraultza handien ikasten duten enpresa bihurtzea izango da".\n"Paradigma-aldaketa eta ikaskuntza-gizarte baterantz doan bilakaera baten aurrean gaude", Jose Luis Larrea Deusto Social Labeko Aholku Batzordeko presidenteak nabarmendu duenez, eta, egoera horretan, Marina irakasleak uste du "unibertsitateek birziklatu egin behar dute , bestela unibertsitate korporatiboek edo enpresa teknologikoek gaindituko dituzte, horiek baitira ikaskuntza sistema berritzaileetan gehien inbertitzen dutenak".\nJosé Antonio Marinak, gainera, ohartarazi zuen 3-4 urtetan Adimen Artifizialeko sistema indartsuak heldu direla, Deep learningean edo ikasteko gaitasuna duten ordenagailu programetan aurrerapauso handia izango direnak, eta gizakiak ez duela horiekin lehiatzeko aukerarik. Hori dela eta, "Hezkuntza larrialdiko gizarte" baten aurrean gaude, eta ikasleak herritarren eta lan-mailaren araberakoak izan behar dira.\nErronka oso zaila da, eta Marina irakasleak uste du prestakuntza dualak zeregin garrantzitsua duela unibertsitatearen, enpresen eta gizartearen arteko gapa ezabatzean. Izan ere, hezkuntza dualean, enpresak hezkuntza ekosistemaren parte dira, eta biek – Enpresak eta Unibertsitateak – Aldi berean ikasi eta irakatsi egiten dute. Jose Antonio Marinaren iritziz, enpresek aldaketarako duten errezeloa da arazoa.\nIdeia berberak partekatu ditu Luis Miguel Olivasek, Telefónica Fundazioko Enplegagarritasuneko eta Hezkuntzako zuzendariak, eta haren iritziz gakoa 'berritzea' da, bestela kanpoan geratuko baikara. Berrasmatzeko eta egokitzeko gaitasuna oinarrizkoa da eta 'pedagogiarik gabeko teknologiak ez du funtzionatzen'. Ildo horretan, Life Long Learning delakoaren eta unibertsitatea, LH edo enpresak barne hartzen dituzten formulen alde egiten du. Bere ustez, balio bereizgarria da aldaketei aurre egiteko modua.\nFernando Sierrak, Telecable Hockey Club entrenatzaileak, Ainhoa Tirapuk, Athletic Club jokalari ohiak, eta Gemma Nogalesek, Lantekeko Pertsonen Garapenerako zuzendariak, "harrobia kirolean eta enpresa talentua erakartzeko palanka gisa" izan zuten mintzagaia "Etorkizuna" den harrobia lantzearen garrantzia azpimarratu zuten guztiek, "Kide izatearen sentimendua sortzen duelako".\nJardunaldia osatzeko, Adriana Martín, Lan Harremanetako Ibilbide dualeko ikasle ohia, eta Iker Jaúregi, Automobilgintzako Diseinu eta Fabrikazioko Master dualeko ikasle ohia, izan ziren Deustuko Unibertsitateko heziketa dualeko programetan izandako esperientziaren berri eman zutenak. Haien ahotsaren bidez, bertatik bertara ezagutu ahal izan genuen Deustuko Prestakuntza Dualeko Eredua, "The Art of CO" Kooperatzeko Artearen ideian oinarritzen dena. Eredu horretan, dualtasuna ez da enpresako praktiken bidez baliozkotzen diren irakasgai gehiago izatea, baizik eta enpresek, erakundeek eta administrazioek irakasgaien diseinuan, irakaskuntzan eta ebaluazioan parte hartzea.\nAdolfo Moraisek, Eusko Jaurlaritzako Unibertsitate eta Ikerketako sailburuordeak, amaiera eman zion Ekosistema dualaren lehen topaketari. Datozen urteetan hazten jarraitzeko asmoa du, eta erreferentziazko foro bihurtu da paradigma aldaketaz, etorkizuneko talentuaren agertoki berriaz, unibertsitatearen eta erakundeen rolaz eta prestakuntza dualaren erronkez hitz egiteko.


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Zenbakizko kontrol bidezko mekanizazioa (Modulua)" topic_facet:"Sistema mekatronikoen irudikapen grafikoa (Modulua)"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Zenbakizko kontrol bidezko mekanizazioa (Modulua) Proposatutako gaia: Sistema mekatronikoen irudikapen grafikoa (Modulua)\n10 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 10 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 10 Lanbide Heziketa Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 10 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... Sistema mekatronikoen irudikapen grafikoa (Modulua) Zenbakizko kontrol bidezko mekanizazioa (Modulua) 9 Fabrikazio-teknikak (Modulua) 9 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Guztiak ikusi ... gutxiago ...\n9 Elhuyar Hizkuntza Zerbitzuak 8 Fagor Automation, S. Coop 7 Eskura Itzulpen Zerbitzuak 1 Aldasoro Itza, Mikel 1 Aranguren, Olaia 1 Azkue, Enara Gehiago ... 1 IRALE (2004-2005 ikasturtea) 1 Peña, Ángel 1 R-400 Guztiak ikusi ... gutxiago ...\n10 Curriculumeko baliabideak 10 Interneteko baliabidea 1 EIMAk onetsitako materialak 1 IRALEren materialak


2019ko uztailaren 22a, astelehena | Ordua Euskal Herrian 14:20:44\nGaztetxo zela bere herrian egosi zen saltsa-maltsa hobeto ezagutzeko grinak eraman zuen Juanma Sarasola orduko lekukotza zuzenak biltzera. Bi urtez aritu da buru-belarri, haurren zaintzak uzten zizkion zirrikitu guztiak helburu horretarako baliatu beharrean. Moskuko Urrea. Kultura eta gizarte mugimenduen eztanda Irunen (1983-1993) liburua dugu jakin-min haren emaitza. Banizu Nizukek argitaratuko du aurki, urtea hastearekin batera.\nTemblores rockabilly taldea, Antzaranen.Juanma Sarasolak bilduak\nAdin jakin batetik gorako gehientsuenek ezagutzen dute Irungo Mosku. 80ko eta 90eko hamarkadak puri-purian bizi izan zituztenen bilgune esanguratsua izan zen ofizialki Urdanibia plaza dena, kontuan hartu beharreko erreferentzia eta epizentro, Euskal Herriko zeinahi bazterretatik erreparatuta ere: hango giroa, hango mugimendua, hango parrandak, tabernak, jendeak, antolamendua. Juanma Sarasola kazetariak garai hartako gizarte eta kultur susperraldia erretratatu du xehe-xehe.\nAtarikoan aipatu duenez, “ahozko historiaren eta istorioen bilduma” egin nahi izan du Sarasolak, “hitzez nahiz irudiz osaturiko argazki orokorra”. Hamarkada hartan gizarte eta kultur bizitzan protagonista izan zirenen elkarrizketek osatzen dute liburuaren muina. Alabaina, harrigarria egiten da bere eskuetara heldu den irudi, afixa, fanzine, pegata, eskuorri, datu, bideo, bitxikeria, lekukotza eta informazio pila. “Liburu honen asmoa ez da entziklopedia izatea” nabarmendu du horri buruz galdetuta; material mordoa bildu izanagatik, halakoetan badelako beti zer osatu, zer jaso, zer erreparatu.\nHitzordu ugari egin du Sarasolak, jorratu dituen arloak eta aurkibideko izenen zerrenda ikusi besterik ez (aurreko orrialdeko koadroan). Baina elkarrizketa hutsetik harago, solasaldi bilakatu zitzaizkion hitzordu gehienak, “maiz ildo zurrunetatik desbideratuta aritu ginen berriketa librean. Horrek bestelako datu bilketa ahalbidetu digu, atseginagoa, lasaiagoa, mamitsuagoa”.\nItxurak itxura, oroi-min negartitik eta mitifikaziotik urruntzea izan da nola egilearen hala protagonista gehienen asmoa. “Iraganeko aro baten modura deskribatu dute garaia, gainditutako etapatzat”. Sarasolak dioen moduan, “pasibotasuna eta indibidualismoa nagusitzen ari zaizkigun honetan, badugu garai hartatik zer ikasia. Ekintza zuzena, inkonformismoa, matxinada eta irudimena nagusitu ziren, baina dena ez zen perfektua eta ederra izan: errepresioa, droga menpekotasuna, proiektuen eta borroken desaktibazioa, heriotza…”.\nAitor Puche historialarien ikuspegi kritikoa ere batu zaio liburuari, aztertu duen garaiko protagonistek zer ikusi, bizi, pairatu, kritikatu edo borrokatu zuten ulertzeko baliagarri delakoan.\nJuanma Sarasola: "Topikoak hautsi ditzake liburuak, Iruni oso toki jakinetik begiratzen baitzaio gaur egun"\nHalako dimentsioa hartzen duen lana izaki, zor moralik sortu al zaizu?\nLagundu didatenekin dut zorra, kontaktuak eta materiala eskura jarri didatenekin, ezagutzen ez nituen talde eta pertsonen izenak eman dizkidatenekin. Gero, liburua argitaratzen denean, gerta liteke bakarren batek erreparoa agertzea, halakori behar beste garrantzirik eman ez diodala esatea, adibidez. Denetik sartzen saiatu naiz, baina hautaketa-lana ere badago, azken finean.\nNola egin duzu hautaketa, atalez atal joan zara ala pertsona jakinen bila jo duzu?\nLehenik musikarekin hasi nintzen, arlo horrek hartuko baitu toki zabalena. Saltsa horretan gidari izan direnak edo jendearengana gehien hurbiltzen zirenak hobetsi ditut. Buruz errepasoa egin ondoren informazio bila hasi nintzen, interneten, liburuetan eta gainerakoetan. Ezagunengana ere jo dut, Apurtu taldeko Aitor Perezengana, esaterako, eta haiek informazio eta material gehiago pasatu didate. Gaika joan naiz liburua osatzen. Zenbait kasutan, hautatutako protagonistak arlo bat baino gehiago hartzen du eta kasu horietan guztiez galdetu diet, baita garai hartako balorazio orokorraz, bizi izandako esperientziaz edo gaur egungoarekiko alderaketaz ere.\n1983-1993ko tartean murgildu zara zehazki.\nBaina sarreran atzerago ere jo dugu, eta elkarrizketetan aurreko erreferentziak aipatzen dituzte zaharrenek. Mattin Sorzabalbereri edo Fermin Muguruzari, adibidez, musikan nola hasi ziren galdetu diedanean edo orduko giroaren berri emateko eskatu diedanean, lehenagoko gertaerak aipatu dizkidate aurrekari gisa: Aixerrotako kontzertu sonatua, The Clashek Anoetan jo zuenekoa... Erreferentzia saihestezinak dira. Bestalde, denboran aurrera ere egin dut, batik bat epilogoan, Vomito taldeko Victor Perez zenari 1995ean egin zitzaion omenaldia barne hartu nahi bainuen. Bera bezala hildako beste askoren sinbolo gisa ekarri dut Victor Perez. Haiek ere gogoratzeko.\nIrrati libreak, gaztetxeak, literatura, zinema, Okupen mugimendua, feminismoa, drogak... Arlo ugari ageri dira liburuan, eta tabernariek ere tokitxoa hartu dute.\nGertatzen ari ziren saltsak hobekien ikusten zituztelako. Jendearen jarrera ongi kaptatzen zuten, musika jartzen zuten. Festen Batzordekoak ere kontuan hartu ditut. Garai hartan Santo Tomas futbito txapelketa antolatzen zuen Gestorak. 128 talde aritu ziren txapelketan eta udala zangotraban beti. Kamiseta batzuen harira liskarra sortu zen eta oihartzun handia izan zuen. 1993an ez zuten azkenean antolatzen utzi eta 1994an egin zen azkena. Azagrak gertaera haren kontura egindako komikia ere ekarri nahi dut liburura.\nIrundik kanpokoen begirada ere jaso duzu.\nHerrialde bakoitzetik kolaborazio bana ekarri nahi nuen, eta emakumezkoak kontuan hartzeko ahalegin berezia egin dut, gainerako orrialdeetan ez baitaude sobera: Niko Etxart, Itxaro Borda, Elena Lopez Agirre, Aurora Beltran...\nZer aportatuko du liburuak?\nGarai baten testigantza, hasteko eta behin. Neronek asko ikasi dut. Batzuentzat garai hura gogoratzea izango da, perlaren bat deskubritzea ere bai, beharbada. hogei urteko gazteentzat, gauzak bere tokian jartzea, mitoak haustea; zenbaitek esan didatenez, gaurko gazteek oso idealizatuta baitute garai hura.\nNire ustez, Irun izan zena eta oraindik hein batean ere badena erakutsiko dio liburuak Euskal Herriko jendeari. Topikoak haustea ere ekar dezake, Iruni oso toki jakinetik begiratzen baitzaio, nagusiki Alardea dago tartean. 1995ean bukatzeko arrazoietako bat, hain zuzen, horixe da. 1996an hasi zen Alardearen inguruko liskarra. Ez nuen hor sartu nahi, liburua gai horren arabera etiketatzen hasiko zirelako, eta beharbada baztertzen. Moskun giroa makaltzeko arrazoietako bat ere horixe bera izan zen, Alardeak ekarritako haustura. Lehen denetariko jendea ibiltzen zen Moskun. Orain askok Moskura jaisteari utzi diote eta goiko San Juan inguruko kale Nagusian gelditzen dira. Pena da.\nAlardea baztertu duzu eta politika ere ez da zuzenki ageri.\nPolitika ez dut arlo gisa hartu baina zeharka liburu osoa zipriztintzen du ezinbestean. Hori beste liburu baterako gaia zela otu zitzaidan, arlo ekonomiko eta sindikalak ere hirugarren baterako emango lukeen bezala.


Torrekua enpresa sortzaileen haztegira bisita\nEaso Politeknikoko bitxigintza artistikoko ikasleek Errenteriako Torrekua artisau enpresen haztegia bisitatu zuten joan den astean.\nBertan, Esti Susperregik, zentroaren arduraduna, proiektuaren berezitasunak eta tailerrak erabili ahal izateko zein baldintza dauden azaldu zizkien. Hau guztia Oarsoaldeko eskualdeko ekintzailetza ekimenen barruan dago.\nIdoia Lizeaga ikasle ohiak azken 3 urteetan haztegiko kide gisa eduki duen esperientzia bikainaren berri eman zien, bai eta Errenteriako alde zaharrean denda eta tailerra irekitzeko hurrengo proiektuaren berri ere, betiere Errenteriako Udalaren plan estrategikoan oinarritutako sormen-industriak sustatzeko programaren barruan.\nAnatomia Patologikoko ikasleak Mutrikuko institutura\nAnatomia Patologikoa eta Zitodiagnostikoa zikloko lehen mailako ikasleek Mutrikuko Kardala Institutoa bixitatu dute, eta bertan amuarrainen disekzioa egin ahal izan dute. Lortutako laginekin Mutrikuko ikasleentzako bilduma histologiko bat prestatuko da. Bixita honek etorkizunerako lankidetzaren oinarriak ezarri ditu.\nBitxigintza artistikoa zikloko Rosario Casperes ikasleak irabazi du aurtengo Gabonetako postalen lehiaketa. Zorionak!\nAhoaren eta Hortzen Higieneko ikasleak Eurekan\nAhoaren eta Hortzen Higienea zikloko ikasleak Eureka museora irteera egin dute abenduaren 17an. Bertan Anatomiako kontzeptuak landu dituzte gorputz plastinatuen erakusketa gidatua bisitatuz. Eboluzioari buruzko teoria ezagutzeko aukera ere izan dute Planetariumean.\n1 2 3 4 ... 122 Hurrengoa


Dantza sustatzeko 2015eko Jaurlaritzaren diru-laguntza deialdia — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Dantza sustatzeko 2015eko Jaurlaritzaren diru-laguntza deialdia\nDantza sustatzeko diru-laguntzen 2015eko deialdia argitaratu du gaur Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailak. Deialdiaren arabera laguntzen gehienezko diru-zenbatekoa 400.000 euro izango da. Koreografia sorkuntza, dantza konpainiak sendotzea, dantza-lanen ekoizpena eta dantza-profesionalen etengabeko prestakuntza eta laguntza sustatzeko proiektuei zuzendutako diru-laguntzak dira Jaurlaritzak eskaintzen dituenak.\nProiektuak baloratzeko irizpideei dagokionez hainbat aldaketa egin dira iazko deialdiaren aldean. Izan ere erreferentzia objektibo batzuk gehitzeaz gain emakumeen parte-hartzea ere kontuan hartuko da aurtengo proiektuetan. Eskabideak telematikoki (sinadura elektronikoarekin) eta aurrez aurre egin daitezke, eta hauek aurkezteko epea abuztuaren 13an bukatuko da.\nJaurlaritzako kultura sustatzeko eta hedatzeko zuzendaritzak dantza bultzatzeko plazaratu dituen lau deialdietako eskabideak tramitatzeko argibideak, inprimakiak eta gainerako informazioa ondorengo loturetan dago, atal bakoitzak izango duen diru-poltsarekin batera:\nDantza konpainiak Sendotzea (140.000 €)\nDantza-lanen ekoizpena (155.000 €)\nDantza profesionalentzako etengabeko prestakuntza eta laguntza (76.200 €)\nDantza sustatzeko diru-laguntzak 2015\nEskabideak egiteko epea: uztailaren 13tik abuztuaren 13ra.\nEskabidea: Bi modutan egin daiteke. Eskabide telematikoa: ezinbestekoa da sinadura elektronikoa izatea (NAN elektronikoa, izenpe txartela edo antzekoren bat) edo aurrez aurreko eskabidea: aurten online egiteko aukera zabaldu dute, eta hala egitea gomendatzen dute. Nolanahi ere iazko urteetan egindako moduan ere egin daiteke.\nInformazioa: Dantza sustatzeko diru-laguntzak 2015 (Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria)\nDantza sustatzeko Jaurlaritzaren 2013ko diru-laguntzak\nDantza sustatzeko Jaurlaritzaren 2010ko diru-laguntzak\nDantza sustatzeko Jaurlaritzaren 2008ko diru-laguntzak\nDantza sustatzeko diru-laguntzen 2008ko deialdia\nDantza sustatzeko Jaurlaritzaren 2007ko diru-laguntzak\nDantza sustatzeko diru-laguntzen 2007ko deialdia


PSOE eta Unidas Podemos Mozal Legea indargabetzeko azken xehetasunak ixten ari dira\nBesteak beste, gomazko pilotak debekatzea, isunetan proportzionaltasun irizpidea erabiltzea, jakinarazi ez diren manifestazioei isunak kentzea edo polizia-etxean identifikatzeko denbora murriztea mahai gainean daude.\nMozal Legearen aurkako elkarretaratze bat. EiTB Mediako bideo batetik ateratako irudia.\nMozal legea bertan behera uzteko akordioa lortu dute PSOEk eta Unidas Podemosek\nPSOE eta Unidas Podemos Mozal Legea indargabetzeko zuzenketa bateratuen azken xehetasunak ixten ari dira. Besteak beste, manifestazioetan istiluak daudenean, Estatuko Segurtasun Indarren protokoloetan gomazko piloten erabilera debekatzea mahai gainean dago.\nHorrela, negoziazioko iturrien arabera, oinarrizko proposamen bat dago, nahiz eta oraindik behin betikoa ez izan, protestetan liskarrak gertatzen direnean lesioak sor ditzaketen materialak erabiltzea debekatzeko.\nPoliziak gomazko pilotak erabiltzeko debekua ezarri nahi dute batez ere; izan ere, zenbait manifestarik begi batean ikusmena galdu dute azkenaldian, istiluetarako material horren eraginez.\nEra berean, isuna jarritako pertsonei proportzionaltasun irizpide bat aplikatzea nahi dute aldeek. Horrela, manifestarien diru-sarrera gaitasunari lotu nahi diote, zenbatekoak murrizteko.\nKonkretuki, lanbide arteko gutxieneko soldata baino 1,5 aldiz gutxiago kobratzen dutenei isuna erdira murriztea nahi dute, eta 1,5 -2,5 aldiz gutxiago jasotzen dutenek soilik isunaren % 25 ordaintzea.\nEAJk bultzatutako lege-proiektuari zuzenketak aurkezteko epea litekeena da asteazkenean amaitzea, urte bat baino gehiago geldi eman ondoren. Horrela, azken xehetasunak adosten ari dira koalizio Gobernuko bi indar politikoek. PPk Mozal Legea 2015ean onartu zuen.\nRafael Simancas (PSOE) eta Enrique Santiago (Unidas Podemos) Estatu idazkariak zuzentzen ari dira negoziazioa. Atzerritarren inguruko gaiak testutik ateratzea adostu dute, mugetako berehalako kanporatzeak, esaterako.\nBestalde, aldez aurretik jakinarazi ez diren manifestazio baketsuei ezarritako isunak kentzea planteatu dute negoziazioan. Desordena publikoak edo indarkeria sortzen direnean soilik zigortuko lirateke.\nEra berean, polizia-etxeetan identifikatzeko denbora murrizteko zuzenketa bateratu bat idatzi nahi dute. Gehienez bi ordu ematea proposatu dute, "egiaztagarriak" diren salbuespeneko kasuetan izan ezik.\nKomunikabideen eskakizunei dagokienez, polizien edo haien familien intimitate edo segurtasun eskubideari eragiten ez dioten irudiak hartzea eta zabaltzea ezin izango dira zigortu.


Planeta osasuntsua gizaki osasuntsuentzat | Consumer\nKoronabirusaren pandemia osasun publikoko krisi bat da, planetaren osasun-krisiari eta biodibertsitate-galerari zuzenean lotua.\nOso une gogorrak bizi ditugu, eta erantzukizun handia erakusten ari gara; etxean geratzen ari gara gu zaindu eta zaintzeko. Zaurgarrienak babestea da lehentasuna, COVID-19 kodean are kalte handiagoa egin ez dezaten, eta, laster, osasun-langileei, garraiolariei eta lanean ari diren pertsona guztiei atsedenaldia emateko, oinarrizkoa falta ez dakigun. WWF Españak besarkada handi bat bidali nahi die pandemia horren biktima diren pertsonei. Ziur aski, horrelako zerbait nola gertatu den eta berriro gertatuko den galdetzen ari dira. WWF Españak hausnarketa bera egin du, eta planeta osasuntsu baten alde lan egiten jarraitzen dugu. Planeta horretan, gizakiak osasuntsu bizi gara.\nLarrialdiaren ondoren, beharrezkoa izango da etorkizuneko pandemien prebentzioa eta borroka birplanteatzea. Horretarako, funtsezkoa da azken urteetan eragin diguten epidemia orokor horrek eta gainerakoek eragin ahal izan dituzten prozesuak ulertzea, pertsonen, animalien eta ekosistemen osasunaren arteko lotura onartuz. Horregatik aurkeztu dugu ‘Natura galtzea eta pandemiak’ txostena.\nOndorio nagusia? Osasun publikoko krisi bat da, planetako osasun-krisiari eta biodibertsitate-galerari zuzenean lotua. Haien kontserbazioa eta defentsa etorkizuneko pandemiei aurrea hartzeko eta etorriko direnen aurrean indartsuago izateko bermea da. Planeta bakarra daukagu, eta haren osasuna estu-estu lotuta dago gure planetarekin. Horregatik, sistema naturalen oreka hondatzeak, habitata zuzenean suntsitzeak, biodibertsitatea galtzeak, espezieen trafikoak, nekazaritzaren eta abeltzaintzaren biziagotzeak, eta klima-aldaketaren ondorio anplifikatzaileekin batera, gizakiari kutsa dakizkiokeen gaixotasunak agertzeko arriskua areagotzen du.\nNatura aldatzen edo suntsitzen denean…\nTxostenak dioenez, giza gaixotasunen %70 zoonotikoak dira, hau da, animali espezie baten bidez gizakiari transmititzen zaizkion mikroorganismo patogenoek eragindakoak. Birusak eta bakterioak betidanik bizi dira gurekin, eta ongi kontserbatutako habitatetan banatzen dira, guri eragin gabe. Hala ere, natura aldatu edo suntsitzen denean, ekosistema naturalak ahuldu egiten dira eta patogenoen hedapena errazten da, gizakiekin harremanak izateko eta haiek kutsatzeko arriskua areagotzen da, eta horrek kalte egiten dio osasunari.\nAdibidez, espezieen trafikoak, haien kontsumoak eta animalia basatien hondarrekin harreman zuzena izateak birusak edo bestelako patogenoak ukitzea eragiten du, eta animalia horiek apopilo edo bektore bat izan daitezke. Pangolina, espezieen trafikoak gehien erasandako biktima, koronabirusaren egungo pandemia eragin duen bektorea izan liteke, Txinan eta Asiako beste merkatu batzuetan kontsumitzean.\nGogoan izan behar dugu natura oso aliatu ona dela krisi honetatik ateratzeko eta gehiago ez gertatzeko. Espezieen suntsipena lehenbailehen geldiarazi behar dugu, ekosistemak zaindu, aztarna ekologikoa murriztu, klima-aldaketaren aurka borrokatu eta gizakien osasuna planetaren osasunaren mende dagoela onartu. Azken batean, planeta osasuntsu batean bakarrik bizi ahal izango gara osasunez.\nbiodibertsitatea klima-aldaketa koronabirus


«Frantsesez idatz nezakeen; euskaraz egitea hautu artistiko eta politikoa da» | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\nIDAZLE, MUSIKARI ETA KANTARIA\n1961ean Donostian sortua, Ipar Euskal Herrian bizi da txikitatik. H-Eden musika taldearekin aritu da urteetan kantari gisa, eta orain bere izenpean diskoa argitaratu du, «Zimurrak baleki». Ibilbide literarioari «Deserria haurtzaro» lehen eleberriarekin ekin zion, non Landetan haurtzaroan bizi izan zuen esperientzia kontatu zuen. Bigarrena bizitoki duen Lapurdi hegoaldean kokaturiko fikzioa da, «Erran gabe doa».\n«Frantsesez idatz nezakeen; euskaraz egitea hautu artistiko eta politikoa da»\nDiskoa eta liburua besapean hurbildu da Maddi Zubeldia Urruñako erredakziora. Durangoko Azokan izan zen diskoa aurkezten, eta Sarako Idazleen Biltzarrean, liburuarekin. Orain, obrak publikoarengana heltzen direnean egiten duten bidea laguntzen ari da, aurkezpen, elkarrizketa eta entzule/irakurleen oharrak bilduz, eta batzuetan, erantzunak emanez. Oihartzunak positiboak izan dira, eta aurreko liburuarekin irekitako bide literarioan lasaitasun handiagoarekin murgildu da.\nLan berri hauekin, zeure burua nola ikusten duzu, idazle eta musikari, ala artista gisa?\nHori mugatzea litzateke. Musika egiten duen eta idazten duen irakaslea? Edo irakasten duen emakumea, idazlea…? Hori guztia nahastua da, ez dut horrelako mugarik. Konfiantza handiagoz ari naiz; besteei entzuten diedanean nitaz mintzo ‘artista’ hitza erabiltzen, oraindik arraroa egiten zait, baina onartzeko bidean nago. Adierazpen bideak dira, esperimentatzen ditut nire ahaletan daudenak. Ongi pasatzen baitut musika munduan kantatzen, idazten eta sortzen, ikasten eta gustua hartzen.\nMusikari eta kantari gisa hasi zinen, eta orain eleberriak ere idazten dituzu. Nola eta zergatik gauzatu da salto hori?\nEsango nuke idaztea izan dela lehenik nire bizitzan, musika baino lehenago. Testu txikiak idazten nituen, egunerokoak, olerkiak, testu laburrak, betiko momentu lapurtuetan; emakumeok ama garenean eta lanean ari garenean geure buruari uzten dizkiogun tarte horietan. Baina banuen beti gogoan egunen batean saiatu nahiko nukeela formatu luzeago bat, gure familiaren historia kontatzeko eta. Horrela hasi zen; nire Landetako esperientzia minbera askatzeko. Horrela abiatu nintzen eleberri formatuan, eta ikusiz lehenbizikoa argitaratu zela eta ez zela hain gaizki atera ere, neure buruari segitzeko baimena eman nion. Hor askatuago ibili naiz, eta plazerari leku handiagoa utzi diot bigarren eleberrian.\nLehenean ez bezala, bigarren eleberrian dena fikzioa da.\nBai, fikzioa da, baina ez dakit erran daitekeen dena fikzioa denik; pertsonaietan aurki daitezke, noski, nire alderdi desberdinak, edo hurbileko jendearenak; ez dut ezer asmatzen. Gustura aritu naiz idazten, oso erraz eta atseginez, jostagarria izan da. Batzuetan, idazle batzuei entzuten nielarik pertsonaiek bizitza propioa dutela, galdera ikurra banuen, baina egia da parte batean esperimentatu dudala hori. Poliki-poliki joan da osatzen, eskutik emana bezala; libertate hori hartuta polita zen.\nNola heldu zinen liburuko Mattinen istoriora?\nLehen eleberria Zokoko Ziburuko hilerrian bukatzen zen; beste zerbait idazteko gogoa nuen, eta pentsatu nuen hilerrian kokatuko nuela bigarrenaren gertaera guztia. Interesatzen zitzaidan dena leku bakar batean bildua izan zedin. Egia da hilerria nahiko berezia dela, baina niri gustatzen zaizkit; parentesia dira gaurko munduan, leku lasaiak dira. Beraz, gogoeta egiteko leku baten modura bizi dut, eta garaiaren arabera, alaiak izan daitezke, loreekin. Emakumeak izaten dira gehienik eta hori beti interesatu zait, zer gogoeta mota edo zer istorio dagoen bakoitzaren gibelean.\nPentsatu nuen Urruñako hilerrian kokatuko nuela, eta hildako batengana datorrela bere familiako kide bakoitza, heldu dela bere gogoetak askatzera. Edukian sartu nintzenean, hitzez erraten ez ditugunak beharbada horrelako lekuetan askeago uzten ditugula pentsatu nuen. Horrekin ibili nintzen pixka bat jolasean, eta bakoitzaren bizitzak bere bidea egin zuen.\nLiburuan unibertsaltasuna ikusten da, eta aldi berean oso lokalizatua dago. Lapurdin kokatua egoteak garrantzia du istorioa osatzeko.\nHilerria herri itxi batean kokatu behar zen; ez nuen irudikatzen hiri handi batean. Gure baitan ditugun estereotipoak eta bertakotasun hori ere interesatzen zaizkit. Hizkuntza aldetik ematen zidan joko pixka bat amaginarreba urruñarra izateak, bertakotasuna euskara mailan ere.\nLehen eleberrian ere ikusten zen Ipar eta Hego Euskal Herriaren arteko harremana, eta ez beti oso erraza.\nIpar Euskal Herria eta Hego Euskal Herria baino, nik daramadan gaia nongotasuna da. Nongoa zaren kokatu nahi duzu, baina konplikatua da bertakoa sentitzea eta zure tokia egitea leku batean, txikitatik erroa moztua denean. Beti egongo da norbait ohartaraziko dizuna bertakoa ez zarela arrunt. Eta anekdotikoa bada ere, mintzen nau orain ere entzuten dudanean ‘baina hau ez da ziburutarra’. Ez dut oraindik zeharo konpondua, eta uste dut nirekin eramango dudala beti.\nNongotasuna, eta nortasuna ere bai, deitura eta izena aldatuak izan direnean. Izena frantses nazionalitatea hartzen duzunean aldatzen dizute, gero ezkontzen zarenean senarraren deitura hartzean, horiek bai direla nik bizi ditudanak. Lasai bizi ditut, baina badute beraien eragina nortasuna finkatze edo ez finkatze horretan.\nBi eleberrien artean «Oroitzen naizeno» antzezlana idatzi eta taula gainean irakurri-antzeztu zenuen.Alzheimerra zuen ama agertzen da bertan, bere oroitzapenetan galtzen dena, bere jatorria bilatuz.\nBai, amaren oroitzapenetan bada bilaketa. Bere memoria osatzearekin batera bere historia osatzeko asmoa ere izan dut, baina amak argi du Mendarokoa dela, nahiz eta bizitzak beste toki batera eraman. Nik dut problema; amaren historia inkontzienteki erabili dut, nirea osatzeko; beti bi alde horiek lotzen ari naizela konturatzen naiz, egin ondoren.\nSekretuak agerian gelditzen dira, baina protagonista erran gabe joan da.\nInteresatzen zitzaidan psikologikoki baditugula isiltzen ditugunak eta esaten ditugunak, eta zergatik esaten ditugun batzuk eta ez besteak: norbera babesteko, besteak babesteko, beldurragatik, egoera bati aurre ez egiteko, oreka bat mantentzeko…\nMekanismo horiek interesatzen zitzaizkidan, eta familia horretan hori gertatzen da, egoera lohitsu horietatik nola atera bilatzea, elkarrekin konpartitu gabe. Orokortasunik egin ezin bada ere, euskaldunon artean, asko maite dugu elkar, baina ez dugu adierazten hitzez, eta asko erran gabe doaz. Mattin erran gabe joan da, bere bizitza bikoitza gorderik.\nInteresgarria da ere emakume ofizialaren eta maitalearen lekua zein den. Askotan pentsatu izan dut ze zaila izan behar den norbait maitatzea eta gorderik eraman behar izate hori. Saiatu naiz ulertzen bakoitzak nola eramaten duen bere bizi txikia. Azkenean istorio txikiak dira, baina humanoak.\n«Erran gabe doa» horrek esanahi bikoitza badu.\nBai, gustatu egin zait hitz joko hori, ‘erran gabe doa’: ‘agerikoa da, bistakoa da’, noski. Baina zentzu literalean ere hartzen ahal da, ‘erran gabe joan da’. Zer doa? Pertsona bere sekretuekin hiltzen da, erran gabe doaz isiltzen dituen kezkak, dudak. Orduan, zer doa erran gabe? Bizitza zati bat, gure parte bat. Ez da jujamendu bat, galderak dira. Ez dut erantzun gehiago, baina enpatia bai, pertsonaia bakoitzarekin. Bakoitzak baditu bere arrazoiak errateko edo ez errateko.\nZure hitzak diskoan ere atzeman ditzakegu. Zein gai landu dituzu?\nOso desberdinak. Disko honetan musika gehienak ez ditut nik konposatu, Pat Tetevuidek egin ditu. Pieza batzuetarako musikak entzunarazi dizkit, eta nik horrek inspiratutako hitzak idatzi ditut. Beste baten kasuan berak musika konposatzean bazuen bere istorioa egina, orduan saiatu naiz bere istorioa eta bere sentipenak hitzez adierazten. Beste interpretazio bat izan da, beste pertsonaia bat bat sortu dut, eta ariketa polita izan da. Gaiak oso unibertsalak dira, bakardadea, maitasun galdua.\nIsiltasunaren gaia nik idatzi nuen eta berak musikatu zuen. Ez dut ziurtatzen ahal kronologikoki nola kokatzen den eleberria idazten ari nintzen garaiarekin, baina baliteke loturaren batzuk izatea bien artean. Gero nire konposizioak ere badira, betiko gaiekin, nire mundu aski sentimental horretan, puntu erromantiko horrekin. Badira klasikoak, herrikoiak ere.\nMusikari dagokionez, kolaborazioak izan dituzu.\nKolaborazio handiak askoz gehiago izan dira. Lerman Nievesen soka kuartetoa bada bi kantutan, Josean San Miguel musika elektronikoan ari da, eta eskaini dizkigu musika batzuk. Petti ere bada, boza emanez, eta Nahia nire alabak ere parte hartu du. Momentu oso kutunak ditut diskoa honetan. Cristina Ruiz Gil ere bai, biolinean. Topaketa artistiko ederrak izan dira.\nTopaketa horiek estilo ezberdinak ere ekartzen dituzte.\nBai, hori ere interesgarria da, eta hala ere saiatzea koherentzia gordetzen. Ez dakit gehiegi nola egiten den, baina nire ahotsa hari bat da. Unibertsoari dagokionez, Pat eta biok ongi elkar ezagutzen dugu. Berak ongi sentitzen du nora joan behar den musikalki ni eroso senti nadin.\nDiskoa irakurritako olerki batekin hasi eta bukatzen da.\nLotura egin nahi nuen, nonbait niretzat prozesu bera baita eleberriarena, hitzena eta musikarena. Euskarria edo medioa da desberdina, baina azkenean atera beharra da; eta horregatik poesia errana nahi nuen bi munduak lotzeko, eta ez sailkatzeko.\nMusikak ere konposatu dituzu.\nBai, pieza batzuetan. Ni ez naiz musika teknikari oso ona, eskerrak musikariak hor ditudan grazia pixka bat emateko.\nBarrukoa ateratzeko adierazpide ezberdinak baliatzen dituzu.\nHorrelakoa naiz ni, pixka bat denetik egiten duena. Badakit literaturari ez diodala ekarpen ikaragarririk egingo, baina orain esaten dut kalterik ere ez diodala egiten, eta baimen hori ematen diot neure buruari, urteetan eman ez diodana. Dena errana izan da, dena egina izan da, beharbada beste sentsibilitate bat bakarrik da, nirea.\nHori da ekarpena.\nBai, poz handia ematen dit jendea etortzen zaidanean erranez normalean ez duela euskaraz irakurtzen, frantsesez irakurtzen duela eta nirea zelako hartu duela eta oso gustura irakurri duela. Horrek poztu egiten nau, eta segi dezatela euskaraz irakurtzen. Aukera bat bada, frantsesez idazten ahalko nuke, eta askok galdetzen didate, baina ez dut nahi. Hor bada, ez dakit militantismoa den, baina aukera artistiko eta politikoa. Euskaraz sortzen dugunon mundua txikia bada ere, nire ur tanta horretan eman nahi dut.\nErran daiteke ere euskal literaturari hain ugaria ez den Ipar Euskal Herriko ikuspegia ematen diozula, hemengo bizitzaren isla eta euskararen presentzia agertzen baitituzu.\nBai, horretan saiatzen naiz. Gero sentitzen naiz hibrido gisa, Hego eta Ipar Euskal Herriko euskara batuaren gaia ateratzen denean; uste dut bakoitzak badugula gure euskara batu propioa. Nik nirea eraiki dut, eta ahalegintzen naiz hemengo kutsu hori ateratzen, hemengo kolore eta zaporea. Beharbada, Ipar Euskal Herriko jende askori kostatu egiten zaio euskal literatura irakurtzea, hizkuntza berak bizi duenetik biziki urrun gelditzen baita. Ez baita hemen aski jende alfabetatua izan euskaraz idazteko. Datozen belaunaldiak bai, noski, baina ez gara hainbeste.\nNola sentitzen duzu hemendik aurrerako bidea?\nEz dut planik eginik, baina pentsatzen dut oraindik badagoela zer egina. Nire baitan gauza batzuk ari dira pizten. Denbora bat hartu behar dut lasaitzeko, gauza asko izan dira oso denbora gutxian, bi urtean hiru proiektu egin ditut.\nPentsatu nuen hilerrian kokatuko nuela bigarren eleberriaren gertaera guztia. Egia da hilerria nahiko berezia dela, baina niri gustatzen zaizkit, parentesia dira gaurko munduan, gogoeta egiteko lekua.\nDiskoan badira nire konposizioak, betiko gaiekin, nire mundu sentimental horretakoak, puntu erromantiko horrekin.\nPoz handia ematen dit jendean etortzen zaidanean erranez normalean ez duela euskaraz irakurtzen eta nirea zelako hartu duela eta oso gustura irakurri duela. Segi dezatela euskaraz irakurtzen.\nHibrido gisa sentitzen naiz Hego eta Ipar Euskal Herriko euskara batuaren gaiarekin. Uste dut bakoitzak badugula gure euskara batu propioa.


Babiloniar astronomia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBabiloniar astronomiak antzinako Mesopotamian garatutako teoria eta metodo astronomikoak izendatzen ditu. Tigris eta Eufrates ibaien arteko (gaur egungo Iraken) eskualde honetako zibilizazio batzuk aitzindariak izan ziren mendebaldeko astronomian. Horien artean sumertarrak, akadtarrak, babiloniarrak eta kaldearrak dira ezagunenak. Astronomia babilonikoak ezarri zituen ondorengo zibilizazioen astronomiaren oinarriak, hala nola greziar, indiar, sasandar, bizantziar eta siriarrarena, eta baita Erdi Aroko astronomia arabiar eta europarrarena ere. Autore klasiko greko eta latindarrek sarritan aipatzen dituzte Mesopotamiako astronomoak, eta “kaldeo” izena ematen diete, hauek apaizak eta astrologian espezializatutako idazleak baitziren.\nKosmogonia babilonikoaren arabera, Marduk jainkoak zerua eta lurra sortu zituen Tiamat menderatu ondoren, lehentasun kaosa (dragoi gisa errepresentatua).\nK. a. VIII. eta K. a. VII. mendeetan, kaldearrak enpirikoki hurbildu ziren astronomiara, Unibertsoaren bertsio ideal bat zehazten zuen kosmologia sortuz. Astrologia ere garatu zuten, planeten posizioei lotua eta arrazonamendu logikoan oinarritua, astronomiari ekarpen garrantzitsuak eginez eta baita zientziaren filosofiari ere. Pentsalari eta ikerlari batzuentzat hau izan zitekeen lehen iraultza zientifikoa. Astronomia babilonikoaren teknikak eta metodoak neurri handi batean astronomia klasikoak eta helenistikoak hartu zituzten geroago.\n1 Astronomia paleobabilonikoa\n2 Kaldear astronomia\n2.1 Astronomia enpirikoren garapena\n2.2 Heliozentrismoaren aitzindariak\n3 Astronomia helenistikoan izan ziren eraginak\n3.1 Influentzia goiztiarra\n3.2 Oinordekoak: Hiparco eta Ptolomeo\n4 Babiloniatik Bagdadera\n4.1 Sasaniden astronomia\n4.2 Musulmanen astronomia\nHalley kometaren agerpena adierazten duen taula, K.a 164. urtean. British museum-en (Londres) eskuetan dago.\nAstronomia paleobabilonikoa mendebaldar astronomiaren jatorritzat hartzen da. Erreinu babilonikoan caldea dinastiaren eraketa aurretiko astronomia praktikatua da.\nK.a 3500. eta K.a 3000 urte bitartean, sumerioek cuneiforme izenean ezagutzen den idazkera ezaguna garatu zuten, eta horregatik izarren gertaeren inguruan lehendabiziko erregistroak egitea posible izan zen. Sumerioak astronomia zurruna praktikatzen zuten arren, babilonioen astronomia sofistikatuaren influentzia garrantzitsua izan zuten, zeinek kontzeptu batzuen artean izarren teologia (planetak jainko garrantzitsuak kontsideratzen zituen eta zenbaki sistema sexagesimala erabiltzen zuten) oinordetzan jaso zuten.\nBabilonioak lehenak izan ziren fenomeno astronomikoen denborak erregistratzen idatziz eta kalkulu idatziak aplikatzen beraien aurreikuspenak formulatzeko. Garai paleobabilonikoko (K.a 1792 eta 1595 urte bitartean) buztinezko taulek, eguzki urtearen eguneko orduak kalkulatzeko metodo matematikoak erabiltzen zituztela erakusten dute. Gaur egun, Enûma anu enlil izeneko cuneiforme taulak kontserbatzen dira. Testu astronomiko hauetatik zaharrena 63. taula edo Ammisaduga Artizarra deitzen da. Izan ere, artizarraren 21 urteko irteerak eta sarrerak jartzen ditu.\nBeste taula ezagun bat Mul-Apin da, non izarren eta konstelazioen katalogoak, heliako gehiago aurkitzeko metodoak eskaintzen dituen. GU izeneko taulak izarrak zenbakitzen ditu beraien inklinazioaren arabera. Horrez gain, dozenaka buztinezko taula ezagutzen dira eklipseen behaketa idatzia dutenak . Aurkikuntza guzti hauek egunaren iraupena neurtzetik hasita (cleipsidrekin, gnomonekin eta interkalazioekin) sistema erreferentzialaren arabera idazten ziren.\nKaldeako astronomiak Babiloniar dinastiaren erreinuaren (K.a 626-530) astronomia praktikatuaz gain, seleukotar inperioaren eta errege partoen praktikak ere barne hartzen ditu.\nNabonasar erreinuan (K.a 747-733) zehar bai kantitate aldetik eta baita kalitate aldetik ere, hobekuntza nabarmenak ikusi ziren behaketa astronomikoetan. Modu sistematikoan hasi ziren izarren fenomenoak artxibatzen, eta honek denbora tarte berriez jabetzea ekarri zuen, horien artean 18 urteek bi eklipse hartzen dituela. Ptolomeo astronomo greziarrak (K.a 100-170) bere egutegiaren sorrera Nabonassar erreinuaren hasieran kokatu zuen.\nKaldeako astronomiaren azken aurkikuntzak seleucida inperiopean (K.a 323-60) izan ziren. K.a. III. mendean astronomoak planeten mugimenduak aurreikusteko kronogramak erabiltzen hasi ziren. Testu hauek aurreko behaketekin alderatzeko balio izan zuten eta horrela errepikapenak detektatzeko. Denbora honetan zehar edo pixka bat beranduago kalkuluko formulak erabiltzen hasi ziren taulak erabili beharrean, honela hurrengo gertakarien datak bilatzeko.\nNeo-asirio garaiko Artizarraren taulatxoa. British Museum-en eskuetan dago (Londres).\nAstronomia enpirikoren garapenaAldatu\nAstronomo kaldear gehienak efemerideak sortzen soilik interesatu ziren, eta ez ikusitako mugimenduen azalpen teorikoak garatzean. Mesopotamiako planeten modeloak enpirikoak ziren eta aritmetikaren bidez tratatzen ziren garai helenistikoan ez bezala. Azken hauek geometria, kosmologia eta filosofia espekulatiboa ere kontutan hartzen zituzten . Kaldearrak aritmetikaz gain, kosmogoniaz ere kezkatzen ziren eta baita unibertso primitiboaren natura idealaz ere. Astronomo kaldearren aurkikuntza garrantzitsuenen artean, eklipseen zikloak eta saroen zikloak zeuden, behaketa astronomiko zurrunen artean.\nAstronomo kaldear garrantzitsuenen artean Naburimannu (K.a VI y III. mendean), Kidinnu (K.a. 340-280), Beroso (K.a. 350-270) eta Sudines (K.a 280-200). Influentzia handia izan zuten astronomo greko batzuengan, besteak beste Nizeako Hiparco (K.a 190-120) eta Ptolomeorengan (K.o. 100-170, alejandriako astronomoa).\nSeleukotar Seleuko astronomo kaldearrak (K.a. 190-130) izarren fenomenoak azaltzeko modelo heliozentrista bat proposatu zuen . Seleuko ezaguna da Plutarko-ren (K.o. 50-120) idatziengatik. Sistema heliozentristaren partaide zen, non lurra bere inguruan biratzen den, eta gainera eguzkiaren inguruan bueltak ematen dituen sinesten zuen. Plutarcoren arabera, Seleucok bere sistemaren erakustaldia ematen zuen, baina gaur egun ez da ezagutzen.\nLucio Russoren arabera (1944), bere erakustaldiak mareen fenomenoei lotuta egon zitekeen . Seleucok mareen mugimenduek ilargiarekin zerikusia dutela ohartuko zen, nahiz eta ilargia eta itsasoaren arteko mugimendua atmosferarekin lotuta zegoela pentsatu. Estrabonen arabera , Sleuco izango zen mareen mugimenduak azaltzen ilargiarekin lotuta.\nVan der Waerdenekin bat etorriz, Seleukok teoria heliozentrikoa modelo geometrikoen konstanteekin azaltzen zuen, horrela aurreikuspen egokiak ematen zituelarik. Metodo trigonometrikoetan oinarritu zitekeen Hiparcoren (K.a. 190-120) garaikoa izanik, baina ez zen horrela izan .\nAstronomia helenistikoan izan ziren eraginakAldatu\nGarai klasikoko idazle grekoek eta helenistikoek (horien artean matematikoak, astronomoak eta geografoak) gaur egun arte iraun dute babilonioen mendebaldeko zibilizazioen obrak ez bezala, mendeetan ahaztuak izan baitira. XIX. mendeko indusketa lanetan cuneiformez idatzitako buztinezko hainbat taulatxo aurkitu ziren astronomiari buruz hitz egiten zutenak. Horietako gehienak Abraham Sachs-en bidez deskribatuak izan ziren eta ondoren François Thureau-Dangin-ek publikatu zituen bere “Testu matematiko babilonioetan”. Aurkikuntza arkeologiko hauen aurretiko erreferentzia bakarrak autore grekoen bidez eratorritako astronomia babilonikoa zen.\nBerriz ere zibilizazio babilonikoa aurkitu zenean, argi geratu zen astronomia grekoak kaldearretatik ideia asko hartu zituela. Ebidentzia hauetako batzuk Hiparco (K.a. 190-120) eta Ptolomeo (K.o. 100-170) bezalako testuetan agertzen dira.\nKaldearren aurkikuntzak, K.a. IV. mendean Alejandro Magnoren persiar inperioaren konkista eta gero iritsi ziren Greziara, hau da, pentsalari babilonio eta grekoak beraien artean ideien elkartrukea posible izan zutenean.\nPentsalari asko ados daude ziklo metonikoa greziarrek eskriba babilonikoei esker zekitela esatean. "Meton" V. mendeko Atenaseko astronomo bat zen, eguzki-izarren egutegi bat proposatu zuena. K.a. IV. mendean Eudoxo Knidokoa (K.a. 390-337) astro finkoei buruz liburu bat idatzi zuen. Konstelazio batzuei buruz ematen duen deskribapena, zehazki 12 zeinu zodiakoei buruzkoak babilonioen antzekoak dira. Mende bat beranduago, Samoseko Aristarkoak (K.a. 310-230) babilonioek aurkitutako eklipseen zikloak erabili zituen urte baten iraupena zehazteko. Hala ere, grekoen eta kaldearren arteko erlazioak suposizioak besterik ez dira.\nOinordekoak: Hiparco eta PtolomeoAldatu\nPtolomeok (K.o. 100-170) bere Almagestoan esaten duenez , Hiparkok (K.a. 190-120) ilargiaren faseak zuzendu zituen astronomo zaharrenen behaketei erreparatuz. Baina, Ptolomeok Hiparkori ematen dizkion datuak lehendik sistema efemerida babilonikoetan erabiltzen ziren, Sistema B deituak. Hiparkok itxuraz idatzi kaldearretan irakurritako eta behatutako datuak baieztatzera soilik mugatu zen.\nAgerikoa da bai Hiparkok eta bai Ptolomeok mendeetan egondako eklipseen behaketen lista oso bat zutela. Hauek, seguru asko, kaldearren buztinezko taulatxoetatik hartuak izango ziren. Babestutako ereduak K.a. 652tik K.o. 130 urte arte datatuta daude, baina aipatzen diren izarren gertakariak Nabonassar erreinu arte gainditzen dira, Ptolomeok bere egutegia errege honen hasierako urtean hasten duelarik, K.a 747an.\nSistema B deritzonean erabilitako denboraren artean, Ptolomeok izendatuak, hauek aurkitzen dira:\n● 223 hilabete (sinodiko) = 239 aldiz perigeo-tik pasatu (hilabete anomalistikoa) = 242 aldiz igaro nodos marratik (hilabete drakonitikoa). Aldi honi saros deitzen zaio, eklipseen aldiak kalkulatzeko oso egokia.\n● 251 hilabete (sinodiko) = 269 aldiz perigeo-tik pasatu.\n● 5458 hilabete (sinodiko) = 5923 aldiz nodos marratik pasatu\n● 1 hilabete sinodiko = 29;31:50:08:20 egun (sistema sexagesimalean 29.53059413 egun).\nBabilonioek aurkitzen zituzten aldi eta hilabete sinodiko guztiak jartzen zituzten, seguru asko egutegi eguzki-izarra erabiltzen zutelako. Urtearen iraupena izarren gertakarien arabera alda zitekeen, neurtzeko erreminta gisa. Hiparkoren obran agertzen diren metodo babilonikoen arrastoak hauek izan ziren:\n● Zirkuluaren zatiketa 360º tan (lehenbiziko grekoa izan zen egiten).\n● Sistema sexagesimal-aren erabilera.\n● Pechus-en erabilera, 2º angeluaren irekiera unitatea.\n● 238 eguneko aldi edo 9 hilabete anomalistikoen erabilera.\nMesopotamian izan zen sasanidek beren inperioaren kapitala ezarri zutenean, Ctesifonte hirian. Persiarrak eta babiloniarrak astronomiara dedikatu ziren bai Ctesifonten eta baita Gundishapurren ere (Persian). Sasanida aldiko testu astronomiko gehienak Pahlavi hizkuntzan idatziak izan ziren. Zj al Shah sasanidako astronomiaren oinarria zen eta informazio astronomiko handia zuten taulez osatuta zeuden.\nPersiar konkistaren ondoren, Mesopotamiak Irak izena hartu zuen. Abbastar Kalifa herriaren menpean, kapitaleko inperioa Bagdadera mugitua izan zen, VIII. mendean Irakeko kapital izendatua. VIII. mendetik XIII. mendera -Islamaren urrezko aroa ere deitua- Irak aktibitate astronomikoaren zentroa bihurtu zen eta Basora hiria materia honetako ikastetxe zentro handiena bihurtu zen. Arabiera jakintsuen hizkuntza bilakatu zen eta Irakeko musulmanek 1258 arte astronomiaren aurkikuntzen ekarpenak eman zizkien, Mongoliarrek Bagdad konkistatu zuten arte, horrela dinastia abasiari amaiera emanez.\n↑ Según Rochberg (2004) y Evans (1998).\n↑ a b Sarton, George (1955): Chaldaean astronomy of the last three centuries B. C.\n↑ Neugebauer, Otto E. (1945): The history of ancient astronomy problems and methods.\n↑ Wightman, William P. D. (1951): The growth of scientific ideas.\n↑ Russo, Lucio (2003): Flussi e riflussi (‘flujos y reflujos’).\n↑ Estrabón: Geografía (libro 1, capítulos 1 y 9.\n↑ Van der Waerden, Bartel Leendert (1987): The heliocentric system in Greek, Persian and Hindu astronomy.\n↑ Almagesto, libro IV, cap. 2\nMultimedia: Babylonian astronomy


Txakur handientzako 12 oherik onenak Txakurren Mundua\nTxakur handientzako 12 ohe onenak\nGaur merkatuan dauden txakur handientzako oherik gomendagarrienak ikusiko ditugu. Guztiek tamaina garrantzitsu bat izatearen ezaugarriak dituzte, zure maskota lasai egon dadin eta, gainera, guztiz garbitzeko modukoak izan daitezen, beraz, ez duzu sufritu beharrik mokadu edo babatzen badira. Oso politak dira! Ez ahaztu horrelako beste osagarri batzuk kontuan hartzea txakur lepokoak.\nPor DBH, txakur handientzako ohea lortzea pentsatzen ari bazara baina ez zaude ziur originala nahi duzun ala ez, plastikozkoak, leize motakoak edo, besterik gabe, merkeak, jarraian erabakitzen lagunduko dizun zerrenda prestatu dugu. Jarraitu irakurtzen eta ikusiko duzu!\nBedsure sofa txakurra ...\n1 Txakur handientzako oherik onena\n1.1 King Bedsure ohea\n2 Txakur handientzako oheak hautatzea\n2.1 Jatorrizko txakur ohe handiak\n2.2 Plastikozko txakur oheak handiak\n2.3 Kuxin ohe iragazgaitz ederra\n2.4 Txakur Ohe Handiak merkeak\n2.5 Txakur ohea ortopedikoa\n2.6 Txakur handientzako haitzulo ohea\n3 Non aurkitu txakur-ohe handi merkeak\n4 Txakurren ohe handi horiek garbigarriak al dira?\n5 Non erosi txakur handientzako oheak linean\n6 Txakur oheak handiak erosteko gida\n6.1 Ohearen tamaina (eta zure txakurra)\n6.2 Mota: esterilla, haitzuloa, sofa\n6.3 Materiala: negurako edo udarako\n6.4 Zure beharrek ere balio dute\nTxakur handientzako oherik onena\nKing Bedsure ohea\nZalantzarik gabe, txakur handientzako oheen artean eredu honek pastela hartzen du. Erraldoia izateaz gain (handienak 112 zentimetro ditu), iragazgaitza da, estalkia garbigailuan garbitu eta oso erosoa da. koltxoneta ergonomiko bati esker (arrautza mota deitzen diote, hauen itxura baitu). Horrez gain, bi alde ditu, bata ehunez egina, freskoagoa, udarako eta bestea ardi larruarekin, epelagoa, neguan.\nHala ere, zenbait desabantaila kontutan hartu behar dituzu erostea erabakitzen baduzu: lehenengo, Kolore zuria du eta horrek erraz zikintzen du. Bestalde, erresistentea den arren, ez da guztiz hautsi eta gerta daiteke zure txakurrak mastekatzen badu zuloren bat egin edo apurtzea.\nTxakur handientzako oheak hautatzea\ngero Sei txakur ohe handi onenen zerrenda aurkezten dizuegu. Batzuk hain dira handiak, ezen gizakien tamainatzat har litezke!\nJatorrizko txakur ohe handiak\nDibea DB001, Ohea ...\nZure maskota erraldoiarentzako ohea nahi baduzu eta zerbait originala nahi baduzu, zalantzarik gabe, hau da zure produktua. Ohe honek gizakiaren sofa bat oso ondo irudikatzen du (oso erosoa dirudi siesta egitera joateko gogoa ematen duena), bere kuxinekin eta guzti. Oihala iragazgaitza da, ez da beharrezkoa kentzea eta garbigailuan zuzenean sartzea bezain erraza da garbitzea. Gainera, kolore desberdinetan dago (marroia, beltza, gorria, grisa ...) eta itzulgarria da; beraz, kolore batez nekatzen bazara, buelta eman eta voila!\nPlastikozko txakur oheak handiak\nFerplast ohea ...\nPlastikoa bezalakorik garbitzeko erraza den ohea nahi baduzu (xaboiarekin garbitu besterik ez duzu material horrekin egindako beste edozein tresneria bezala). Honek, gainera, irristagaitza da, plastikozko zuloak ditu zure maskota beroaz hil ez dadin eta metro bat baino gehiago neurtzeko. Manta bat eta kuxin batzuk jar ditzakezu, erosoagoa izan dadin. Horrez gain, kolore desberdin askotan eskuragarri dago.\nKuxin ohe iragazgaitz ederra\nOhe bikaina udarako, kuxin motakoa denez, hau da, ez du ilerik edo koskarik. Gainera, oso diseinu ederra du eta berrogeita hamar kiloko txakurrak har ditzake. Oihala iragazgaitza da, likidoak (eta usainak) uxatzen baititu., baina garbitzea oso erraza da, garbigailuan sartu behar baita.\nTxakur Ohe Handiak merkeak\nDiseinu modernoko plastikozko txakur-oheak handiak bikainak dira, baina zerbait merkeagoa nahi badugu? Amazon Basics-en aukera hau ezin hobea da, 30 € baino gutxiagotan 80 zentimetroko ohea dugu, oso kuxin epel eta leun batez osatua. Aukera handiagoak ere badaude, baina garestiago ateratzen dira. Azkenean, garbitu eta lehortu daiteke, dagoen moduan, inolako estalkirik kendu gabe. Erosoago, ezinezkoa!\nTxakur ohea ortopedikoa\nFOCUSPETINLIFE txakur ohea ...\nZure maskotaren bizkarrak eskerrak emango dizkizu txakur ohe ortopedikoa aukeratzeagatik. Trikimailua betegarriaren aparrean dago, ergonomikoa da eta zure txakurraren formara egokitzen da. Eredu berezi honek irristagaitza duen aldea du eta peluxezko tanco leuna duen beste bat, ezin hobea udan zein neguan. Gainera estalkia garbigailuan garbitu daiteke. Gehiago nahi al duzu? Opari gisa mastekatzeko jostailu batekin dator!\nTxakur handientzako haitzulo ohea\nHobbydog R4 - Txakurtegia ...\nTxakur handientzako haitzulo-ohe bat ez da oso erraza aurkitzen, oso handiak izaten baitira. Hala ere, estilo honetako eredu batekin maitemindu bazara, 60 zentimetroko aukera hau aurki dezakezun onenetarikoa da. Bere ezaugarri nagusien artean teilatu aldagarria, betegarri aldagarria eta kabina itxurako diseinu zoragarria daude.\nNon aurkitu txakur-ohe handi merkeak\nZureak ez badira jatorrizko txakur ohe handiak eta zerbait merkeagoa nahi baduzu, linean zein denda fisikoetan aukera asko dituzu. Normalean, oherik merkeenek ezaugarri tipiko batzuk izan ohi dituzte: adibidez, koltxoneta motakoek, betegarri berezirik ez dutenek, ezta belusezko ukituek ere, prezio merkeagoak dituzte.\nHala eta guztiz ere, gogoratu batzuetan ohe hauek, hain merkeak izanik, ez dutela beren bizitza erabilgarria handitu dezaketen ezaugarriak eskaintzen, adibidez, estalkia edo erresistentzia garbigarria zure maskotaren ziztadak jasateko.\nTxakurren ohe handi horiek garbigarriak al dira?\nTxakur-ohe guztiek (handiak eta txikiak) etiketa bat dute, nola garbitu behar den. Ohikoena garbigailura zuzenean joan daitezkeen oheak aurkitzea da (normalean ehun iragazgaitzez egindakoak). Oheak ere ohikoak dira bereiz garbitu behar den estalkia. Estalkia normalean betegarritik kentzen da kremailera edo belkroa erabiliz. Komenigarria da, etiketan kontrakoa esaten ez bada, garbitu ur hotzetan eta utzi eguzkitan lehortzen, hau da, ez erabili lehorgailua, txikitu ez daitezen.\nPlastikozko txakur ohe handi batentzat garbiketa are errazagoa da izan ere, ura eta xaboia besterik ez duzu aplikatu behar, material honen beste edozein entserekin bezala.\nNon erosi txakur handientzako oheak linean\nAhal duzun lineako denda ugari dago erosi ohe handiak etxetik irten gabe. Gainera, ohea etxera eraman beharraren arazoa aurreztuko duzu!\nAmazon ziurrenik dendarik ospetsuena da. Eredu, prezio eta tamaina ugari ditu eta bere lehen funtzioarekin, oilarrak bele baino gutxiago iristen da garraioa.\nEn Ikea Oheak eta gomendagarria den maskotarako beste osagarri batzuk ere badituzu. Guztia Suediako erraldoiaren ezaugarri tipikoekin: merkea eta sinplea da, baina kalitate onekoa eta diseinu nordikoa (jakina).\nKiwoko aurreztu ahal izateko produktu eta eskaintza interesgarri asko dituen lineako eta lineako denda kate bat da. Oheen kasuan, oso diseinu fresko eta alaiak dituzte, eta horien artean nabarmentzen dira txakur handiagoentzako koltxoiak.\nZooplus maskoten beste klasiko bat da. Ehunka ohe desberdin ditu, beharren arabera (txakur handiak, txikiak ...) edo motaren arabera (koltxoia, manta, alfonbrak, termikoak ...).\nTxakur oheak handiak erosteko gida\nAzkenean, aholku batzuk emango dizkizugu txakur handientzako oheak erostea ez da hain korapilatsua. Lehenik eta behin, zure maskotaren beharrak (tamaina, adina ...) eta zureak (ekonomikoak, garbiketak ...) izan behar dituzu kontuan. Adibidez\nOhearen tamaina (eta zure txakurra)\nOhea erosterakoan, neurtu zure txakurra. Eta hura neurtzeaz gain, nola lo egiten duen behatu. Lo kiribilduta egiten du edo denera arte luzatzen da? Lo egiteko ohituren arabera, bere neurrira egokitutako ohea edo handiagoa den ohea aukera dezakezu, lasai egon dadin. Gainera, kontuan hartu beste animaliekin bizi badira eta siestak partekatzen badituzte tamaina bat edo beste aukeratzeko.\nMota: esterilla, haitzuloa, sofa\nZure maskotaren siesta egiteko ohiturei esker, ohea mota bat beste bat baino nahiago izan dezakezu. Adibidez, beroa erraz igarotzen duten animalia handientzat, ohe mota gomendagarria da koltxoia edo sofa mota. Aitzitik, hotza bada edo kuxkuxeatzea gustatzen bazaio, haitzulo bat aukeratu dezakezu (edo bere burua estaltzeko estalki bat duen sofa mota bat).\nMateriala: negurako edo udarako\nMaterialak ohea erosterakoan kontuan hartu beharreko beste gauza bat dira. Adibidez, udarako (edo leku bero batean bizi bazara) onena oihal transpiragarria da, manta motako ehunek (ilearekin) beroa hobeto mantentzen duten bitartean, neguan ezin hobeak dira.\nZure beharrek ere balio dute\nAzkenik, kontuan hartu zure beharrak txakur-ohe handi bat erosterakoan, azkenean bera izango baita zaintzen duena. Ohikoenen artean, arrazoi ekonomikoak daude (ez pentsa ohea oso garestia erostea ziztatzea gustatzen zaion txakur bat baduzu, adibidez) eta garbitzeko arrazoiak. Azken kasu honetan, garbigailuan eta voilan zuzenean sartzen diren oheak, ezer desmuntatu beharrik gabe, oso baliagarriak dira.\nTxakur handientzako oherako aukera ugari dituzula ikusten duzu., Aurkitu ahal izan duzula espero dugu. Esan iezaguzu, ba al duzu oherik gogokoena? Zerrenda honetan falta dela uste al duzu? Jakinarazi iruzkinetan!\nArtikuluaren bide osoa: Txakurren mundua » Txakur orokorrak » Txakurren osagarriak » Txakur handientzako 12 ohe onenak\n7 txakur janari onenak