Beyhakun beeruvi dharifulhuge haggugai 12 aharu | Mihaaru\nއަހުމަދު އިހުސާން މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން އޭނާގެ ދަރިފުޅު އިޔާންއާ އެކު (ކ) އަދި އިޔާން ކުޑައިރު: މިހާރު އުމުރުން 15 އަހަރުގެ އިޔާން ތިން އަހަރުގައި ދެ ކަންފަތުގެ އިވުން ގެއްލުނު މައްސަލައިގައި އިންސާފު ހޯދަން ބައްޕަ ދަނީ މަސައްކަތްކުރަމުން.\nބޭހަކުން ބީރުވި ދަރިފުޅުގެ ހައްގުގައި 12 އަހަރު\n03 އެޕްރީލް 2019 - 08:29 80 comments\nތިން އަހަރުގެ އައިޝަތު އިޔާން ގދ. ތިނަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައީ ހުން އައިސްފައި އަތެއް ދުޅަވެގެންނެވެ. ދެ ފަހަރު މަތިން އެ އަތް ފަޅާލައި ފަރުވާދެމުން ދަނިކޮށް އޭނާ ރުޅި ގަދަވާން ފެށި އެވެ. ކަންފަތަށް ކޮއްޕާފައި ހުރީ ކޯއްޗެއްތޯ މަންމަ އާއި ބައްޕަ ގާތު ސުވާލުކުރަން ފެށި އެވެ. ހޮސްޕިޓަލުން ދިން ބޭހެއްގެ ސަބަބުން އިޔާންގެ ދެ ކަންފަތުގެ އިވުން ދާއިމަށް ގެއްލުނު ކަމުގެ ފުރަތަމަ އިޝާރާތަކީ އެއީ އެވެ.\nއެއީ ޖުލައި 2007 އެވެ. އަތުގެ ފުރަތަމަ އޮޕަރޭޝަނަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން ފަހު ކެއުމަކަށް ދޮށީ ދަރިފުޅު ކާން ބޭނުންވީ ބިސްގަނޑެއް ކަން ވެސް އަހުމަދު އިހުސާން ހަނދާން އެބަ ހުއްޓެވެ. އިޔާން ބީރުވެ ހުރިހާ ކަމެއް އެކޮޅުކޮޅުން ޖެހިގެންދިޔަ ހާދިސާ ހިނދުކޮޅަކަށް ވެސް އޭނާގެ ސިކުނޑިން ކައްސާނުލާތީ އެވެ. ދަރިފުޅަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން އިހުސާން މަސައްކަތްކުރާތާ 12 އަހަރު ވަނީ އެވެ.\n"ރާއްޖޭގައި އިންސާފު ލިބޭނެ ކަމަކަށް، ލިބުނީމާ ނޫނީ، ގަބޫލެއް ނުކުރަން. އެކަމަކު މަސައްކަތްކުރުމަކީ އޮތް ކަމެއް. މާދަމާ ވެސް އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަކަށް ނުބުނެވޭނެ ބައްޕަ ތިމަންނަގެ ހައްގު ހޯދަން މަސައްކަތެއް ނުކުރިއޭ."\nއަމިއްލަ ރަށް ފަރެސްމާތޮޑާގެ ސިއްހީ މަރުކަޒަށް ފަހު ތިނަދޫ ހޮސްޕިޓަލުން ފަރުވާ ހޯދަން ދިޔުމުން އިޔާން އަށް އެންޓިބަޔޮޓިކް ބޭހެއް ކަމަށްވާ ޖެންޓަމައިސިން ދިނީ، އިހުސާން ބުނާގޮތުގައި، އޭނާގެ ބަރުދަން ނުބަލަ އެވެ. އަދި ޖެންޓަމައިސިންގެ ސައިޑް އިފެކްޓެއްގެ ގޮތުން ދަރިފުޅު ބީރުވީ ބަރުދަނަށް ބަލާ އިރު އޭނާ އަށް ދޭން ޖެހޭ ވަރަށް ވުރެ ގިނައިން އެ ބޭސް ދިނުމުން ކަމަށް ވެސް އިހުސާން ދެކެ އެވެ.\nތިން ކުދިންގެ ބައްޕަ ވޭތުވެދިޔަ 11 އަހަރު ހޭދަކުރީ ޝަރީއަތަށް އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭން ކުރެވުނު ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމުގަ އެވެ. ކޯޓުތަކުގައި މައްސަލަ ތާށިވެ އެތައް އަހަރެއް ވޭތުވުމުގެ ރުޅީގަ އެވެ. ދައުވާ ސާބިތުވާ ވަރަށް ހެކި ހުރިކަން އޭނާ އަށް ގަބޫލުކުރެވޭ އިރު ވެސް ދަށު ކޯޓުންނާއި ހައި ކޯޓުން އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހުކުމް ކުރުމުގެ މާޔޫސްކަމުގަ އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓަށް 2015 ނިމެނިކޮށް ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފު މިހާރު ވަނީ ހުކުމާ ހަމައަށް ގޮސްފަ އެވެ. އެކަމަކު މިދިޔަ މަހު 25ގައި ބާއްވަން އޮތް ޝަރީއަތް ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ.\nއިހުސާން، އިންސާފުގެ އިންތިޒާރުގަ އެވެ.\n"މިހެން ހުއްޓާ ހަތަރު ވެރިކަން ބަދަލުވެއްޖެ. މި މަސައްކަތް ފެށި އިރު ބޮލުގައި ނުރައެއް ނެތް. މިހާރު ބޯ ނުރަ ވެސް ވެއްޖެ،" އޭނާ ބުނެލި އެވެ.\n"ދޮގު ހަދައި ލިޔުންތައް އޮޅުވާލީ"\nތިނަދޫ ހޮސްޕިޓަލުގައި އޭރު މަސައްކަތްކުރި ކުޑަކުދިންގެ ޑޮކްޓަރު ޕަވަލް ބޮބްކޯ އިޔާން އަށް ޖެންޓަމައިސިން ދިނުމުގައި އިހުމާލުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 7.1 މިލިއަން ރުފިޔާ ހޯދަން، ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ މައްޗަށް އިހުސާން ދައުވާކުރި އެވެ. އެ ބޭހުގެ ސައިޑް އިފެކްޓްތައް ޑޮކްޓަރު ކިޔައިދީފައި ނުވުމަކީ މައްސަލައެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރި އެވެ. މަދަނީ ކޯޓުން 2009ގައި ނިންމީ އިޔާން އަށް ޖެންޓަމައިސިން ދިނުމުގައި ޑޮކްޓަރުގެ އިހުމާލެއް އޮތްކަން ސާބިތު ނުވާ ކަމަށެވެ.\nހޮސްޕިޓަލުގެ މައްޗަށް ސީރިއަސް ތުހުމަތުތަކެއް އިހުސާން ކުރެ އެވެ.\nއެންމެ ބޮޑު ކަމަކީ، މި މައްސަލަ ކޯޓަށް ވެއްދުމުން ކަންކަން ފޮރުވަން ހޮސްޕިޓަލުގެ ރެކޯޑްތައް އޮޅުވާލި ކަމަށް އޭނާ ބުނާ ބުނުމެވެ. އެންމެ ފަހުން ހައި ކޯޓުން ފުލުހުން ލައްވައި ފޮރެންސިކް ތަހުލީލު ހެއްދި އިރު، އެ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ބަދަލު ގެނެސްފައި ހުރިކަން އެނގުނެވެ. ޝަރީއަތުގައި ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ދިފާއުގައި ދައުލަތުން ބުނެފައި ވަނީ ޓިޕެކްސް ޖަހައި ކަނޑާލާފައި ހުރީ އިދާރީ އޮޅުމަކުން ލިޔެވިފައި ހުރި ތަންތަން ކަމަށެވެ.\nއިހުސާން ބުނާގޮތުގައި އިޔާން އަށް ޖެންޓަމައިސިން އިންޖެކްޝަން ދިނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް އެކްސްޕާޓް ޑޮކްޓަރަކު ބުނެފައި އޮތަސް، އޭނާ ބަޔާން ދީފައި އޮތީ ސުވާލު އުފެދިފައި ހުރި ލިޔުންތަކަށް ބިނާކޮށް ކަމަށް ވާތީ އެ ބަޔާނުގެ ސައްހަ ކަމާ މެދު ވެސް ސުވާލު އުފެދެ އެވެ. އަދި އިޔާން އަށް ފަރުވާ ދިން ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުން ދަށު ކޯޓުގައި ދޮގު ހެކިބަސް ދީފައިވާ ކަމަށާއި އެ މީހުންގެ ބަޔާންތަކުގައި ދިމާނުވާ ކަންކަން ހުރި ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުނެ އެވެ.\nޖުމްލަ ގޮތެއްގައި އިހުސާންގެ ވާހަކައަކީ އިޔާންގެ ބަރުދަން ބެލުމާއި ބަރުދަނަކީ ކިހާ ވަރެއް ކަމާއި އޭނާ އަށް ޖެންޓަމައިސިން ދިން މުއްދަތާއި ދިން މިންވަރާ ބެހޭ ގޮތުން އެ މީހުން ހަދަނީ ދޮގުކަމާއި އެ ދޮގުތައް "ފޫބައްދަން" ލިޔެކިޔުންތައް އޮޅުވާލާފައި ހުރި ކަމެވެ. ލިޔެކިޔުންތަކަށް ބަދަލުގެނައީ އިޔާން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލި ފަހުންތޯ ބަލަން އިހުސާން ހަދަން ބޭނުންވި ފޮރެންސިކް ތަހުލީލު، ވަސީލަތްތައް ނެތުމުން، ފުލުހުންނަށް ހެދޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.\nހައި ކޯޓުން 2015ގައި ނިންމީ އިހުސާން ބުނާ މުއްދަތަށް ޖެންޓަމައިސިން ދިން ކަމަށް ބެލިޔަސް އެއީ ހަ ދުވަސް ކަމަށް ވާތީ އެއީ އެ ބޭސް ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިނުން ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށެވެ. އަދި ޖެންޓަމައިސިންގެ ސައިޑް އިފެކްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި، އިވުމަށް އުނިކަން ލިބުން ހިމެނޭ އިރު އިޔާން ބީރުވީ ޖެންޓަމައިސިންގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވިދާނެ ކަމަށް ފަހުން އޭނާ ބެލި ޑޮކްޓަރުން ބުނެފައި އޮތަސް، އޭނާ އަށް ޖެންޓަމައިސިން ދީފައި ވަނީ އެ ބޭސް ދޭން ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލާ ހިލާފަށް ކަމަށް ބެލެވެން ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\nޖެންޓަމައިސިން ރަނގަޅަށް ދޭ ހާލަތުގައި ވެސް 17 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް، އެ މީހުން ނިސްބަތްވާ ޖީންގެ ގޮތުން، އިވުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކޮށްފާނެ ކަމަށް އެކްސްޕާޓަކު ބުނެފައި ވާތީ އިހުސާން ވަނީ އަމިއްލަ ހަރަދުގައި ރާއްޖެ އިން ބޭރުން ތަހުލީލެއް ހަދައި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފަ އެވެ. އެ ތަހުލީލު ދައްކާ ގޮތުން އިޔާންއަކީ ޖެންޓަމައިސިންގެ ސަބަބުން އިވުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާ ޖީން ހުރި ކުއްޖެއް ނޫނެވެ.\nދައުލަތުން ބުނަނީ 17 ޕަސެންޓް ނަގާފައި ބާކީ 83 ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ ވެސް އެކި ސަބަބުތަކާ ހެދި ޖެންޓަމައިސިންގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކޮށްފާނެ މީހުން ކަމަށެވެ. އަދި އެހެންވެ، ރަނގަޅަށް އެ ބޭސް ދޭ ހާލަތުގައި ވެސް އެހެން ސަބަބުތަކާ ހެދި އިވުމަށް އަސަރު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބަ އޮތް ބުނެ އެވެ. އިޔާން ބީރުވި ސަބަބު ހޯދިފައި ނެތް ކަމަށް ވެސް ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. ދައުލަތުން ބުނެފައި ވަނީ އިޔާން އަށް ދިނީ އެ ވަގުތު ކޮންމެ ޑޮކްޓަރަކު ވެސް ދޭން ފަރުވާ ކަމަށާއި ބޭސް ލިޔެދިނީ ކުއްޖާގެ ބަރުދަން ނުބަލާ ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އަކީ ވެސް ދޮގެއް ކަމަށެވެ. އަދި އިޔާން އަކީ ޖެންޓަމައިސިން ރަނގަޅަށް ދޭ ހާލަތުގައި ވެސް އިވުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާ ޖީން ނެތް ކުއްޖެއްކަން ތަހުލީލު ރިޕޯޓުން ކަނޑައެޅިގެން ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.\nހައި ކޯޓުން ގަޒިއްޔާ ނިންމި ގޮތުގެ ހުލާސާގައި މި މައްސަލައިގެ ތަފްސީލް ހިމެނޭ\nކޯޓުން ބޭރުގައި ބަދަލު ދޭ ވާހަކަ ދެއްކި\nކޯޓުން ބޭރުގައި އެއްބަސްވުމަކަށް ގޮސްގެން ބަދަލުދިނުމާ ބެހޭ ގޮތުން ވެސް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. އެގޮތުން އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ވެސް އިހުސާނަށް ބަދަލު ދޭން ބޭނުންވެގެން އުޅުނު ކަމަށް އިހުސާން އަށާއި ބައެއް ނޫސްވެރިން ނުރަސްމީކޮށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވެ އެވެ. އެކަމަކު އޭރު ހެލްތު މިނިސްޓަރަކަށް ހުންނެވި ޑރ. އާމިނަތު ޖަމީލް ވިދާޅުވަނީ އެއީ ހިނގި ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ޕީޕީއެމްގެ ސަރުކާރުގައި 2013 ވަނަ އަަހަރު ފަހުކޮޅު، ހައި ކޯޓަށް ފޮރެންސިކް ރިޕޯޓް ހުށަހެޅި ދުވަހު ވެސް މި ވާހަކަ ދެކެވުނު ކަމަށް ވެސް އިހުސާން ބުންޏެވެ.\n"...އަހަރެން ބުނިން މަރުހަބާއޭ، މީޓިންއެއް ހަމަޖައްސާފައި ގުޅާށޭ،" އެކަމަކު އިހުސާން ބުނީ ފަހުން ޚަބަރެއް ނުވާ ކަމަށެވެ.\nއެކަމަކު މި މައްސަލާގައި އޭރު ކޯޓަށް ވަޑައިގެންނެވި ދައުލަތުގެ ވަކީލުންގެ ފަރާތުން އެނގުނު ގޮތުގައި، އޭރު ބަދަލުދޭން ރަސްމީކޮށް ހުށަހެޅީއެއް ނޫނެވެ. އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި ވެސް އެ ވާހަކަ ދެކެވިފައި އޮތުމުން އަދިވެސް އެ ފުރުސަތު އޮތް ވާހަކަ ބުނި ކަމަށް ވަކީލުން ވިދާޅުވިި އެވެ.\nބަދަލު ދިނުމާ ބެހޭ ގޮތުން ދައްކާ ވާހަކަ އަށް އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރު ދެއްވި ޖަވާބު ވެސް ތަފާތެވެ.\n"މި ކަހަލަ ކަމަކަށް ވާތީ، އެ މައްސަލަ އަވަސްކުރެވޭނެ ގޮތެއް އޮތްތޯ ބެލުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ހަމައެކަނި އޭޖީ އޮފީހާ މަޝްވަރާކޮށްލީ،" ޑރ. އާމިނަތު ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބަދަލެއް ދޭން ޖެހެންޏާ ވަކީލުންތާ އެ ބައި ހުށަހަޅުއްވާނީ؟ އަޅުގަނޑުމެން ކޮމްޕެންސޭޝަނެއް ހުށައެއް ނާޅަން."\nހުރިހާ ކަމެއް ހުއްޓުމަކަށް\n"އަހަރެމެން ގާތު ބުނަނީ ތިމަންނަގެ ކަންފަތަކަށް އަޑެއް ނީވެއޭ، ކޯއްޗެއް ހެއްޔޭ ކޮއްޕާފައި ހުރީ؟" ބީރުވެގެން އިޔާން ކުރި ފުރަތަމަ ޝަކުވާ އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\nއިޔާން (ވ) ކުޑައިރު އޭނާގެ ކޮއްކޮއާ އެކު\nތިން އަހަރާއި ނުވަ މަހުގައި ރަނގަޅަށް ވާހަކަދައްކަމުން އައި، މީހުންނާ ގުޅޭ، އުފާވެރި އިޔާން ވާހަކަދެއްކުމާއި ހިނގުން ވެސް ހުއްޓުނީ އެވެ. އިހުސާން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޖެންޓަމައިސިންގެ ސައިޑް އިފެކްޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ "ކިޑްނީގެ މައްސަލަ ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ކަމެއް" އިޔާން އަށް ކުރިމަތިވި އެވެ.\n"ނާރުތަކުގެ ބާރު ދެރަވެގެން ނުވެސް ހިނގުނީ. ތިން މަސް ވަންދެން އުރައިގެން ގެންގުޅުނީ. ލަންކާގައި އެކިއުޕަންކްޗާ ހަދައިގެން ހިނގުނީ. ދަރިފުޅަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރި. ވާހަކަދައްކަން ނޭނގިގެން ރުޅި އައިސް. ވަރަށް ބޮޑަށް ހިކިފައި ހުރީ ވެސް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.\nއެ ހާލަތަށް އިޔާން ދިޔައީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ސަބަބުން ކަމަކަށް އިހުސާން ފުރަތަމަ ހިއެއް ނުކުރެ އެވެ. އެކަމަކު އޭނާ އަށް ވިސްނުނު ގޮތުގައި ދެ ކަންފަތުގެ އިވުން އެއްކޮށް ގެއްލިގެން ދިޔުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވީ ކިހިނެއްތޯ ބަލަން ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން އޭނާ ދިޔައީ އިންޑިއާއަށެވެ.\n"ތިނަދޫން ދީފައި ހުރި ލިޔެކިޔުންތަކާ އެއްޗެހި ބަލާފައި ބުނީ މިކަން މެދުވެރިވެގެން މި އުޅެނީ މި އިންޖެކްޝަންގެ ސަބަބުންނޭ. ކޮންމެ ބޭހެއްގައި ވެސް ސައިޑް އިފެކްޓްސް ހުރެއޭ. އެކަމަކު ކޮންމެ ބޭހެއް ވެސް ބޭނުންކުރަންވާނީ ވަކި އުސޫލަކުންނޭ،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\nއެނބުރި ރާއްޖެ އައިސް މާލޭގައި އިޔާން ދެއްކި ދިވެހި އީއެންޓީ ޑޮކްޓަރު ވެސް ދިނީ އެއް ޖާވަބެކެވެ.\n"[އެ ޑޮކްޓަރު] ހުރިހާ ޑޮކިއުމެންޓްތަކެއް ބަލާފައި ބުނީ ހަމަ މިއޭ މައްސަލައަކީ. ޑޮކްޓަރު ލިޔުމެއް ވެސް ދިން. ކޯޓަށް އެ ލިޔުން ވެސް ހުށަހެޅިން،" އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\nހައި ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައި ވަނީ އިޔާން ބީރުވީ އޭނާ އަށް ޖެންޓަމައިސިންގެ މަތީ ޑޯޒެއް ދިނުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވިދާނެއޭ، އޭނާ ބެލި ބައެއް ޑޮކްޓަރުން ބުންޏަސް، އެ ގޮތަށް ބުނެފައިވަނީ "އެ ފަރާތްތަކަށް ދީފައިވާ މައުލޫމާތު ސަބަބުން ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ" ކަމަށެވެ.\nއަޑުއިވެނީ ކޯކްލިއާ އިމްޕްލާންޓްގެ އެހީގައި\nއިންޑިއާގެ އެކި ތަންތަނުގައި އިޔާން ދެއްކި ހުރިހާ ޑޮކްޓަރުން ވެސް އިއްތިފާގުވީ އޭނާ އަށް އަޑުއިވޭ ގޮތް ހަދަން ދެވެން އޮތް ހަމައެކަނި ފަރުވާއަކީ ކޯކްލިއާ އިމްޕްލާންޓް ލެއްވުން ކަމަށެވެ. އެކަމާ ބެހޭ ހުރިހާ މައުލޫމާތާއި ފައިސާ ހޯދަން މަސްތަކެއް ހޭދަކުރުމަށް ފަހު 2008ގައި ސްރީ ލަންކާގައި އިމްޕްލާންޓް ލެއްވި އެވެ.\n"ކޯކްލިއާ އިމްޕްލާންޓް ލެއްވީމާ ތަފާތަކީ ދަރިފުޅަށް އިވެނީ އިލެކްޓްރޯނިކް އަޑެއް، ފޯނުން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއިވޭ ގޮތަށް،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\nއަގުބޮޑު އެ އޮޕަރޭޝަނަށް 28،000 ޑޮލަރު ހަރަދުކުރަން އެހީތެރިވެދިނީ އިހުސާންގެ ގާތް މީހުންނެވެ. ފަރުވާ އަށް އިހުސާން އާއި އަންހެނުން، އިޔާން އާއި އޭނާ އަށް ވުރެ ހަގު އަނެއް ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން، ލަންކާގައި އެއް އަހަރު ހޭދަކުރި އެވެ.\n"ވާހަކަދެއްކުން އެއްކޮށް ހުއްޓުނުތާ އަށް މަސް ފަހުން އޮޕަރޭޝަން ކުރެވުނީ. ލަންކާގައި އެހެން އަބަދު ތިބެން އުނދަގޫވީމަ ރާއްޖެ އައިސް އަހަރެމެން އަމިއްލަ އަށް ސްޕީޗު ތެރަޕީ ދީ ހެދީ. ފަހުން ހަމަ ރަނގަޅަށް ވާހަކަދެއްކޭ،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\nއުމުރު ދުވަހު އިޔާން ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ އިމްޕްލާންޓްގެ މެއިންޓެނެންސަށް މިހާރު ވެސް ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކާއި ހަރަދު ކުރަން ޖެހެ އެވެ.\n"އަބަދުވެސް އެ ކަމުގައި އުޅެން ޖެހެނީ. އޭގެ އެންމެ ބެޓެރިއެއްގެ އަގަކީ ވެސް އެއް ހާސް ޑޮލަރު. އިމްޕްލާންޓްގައި މައްސަލަ ޖެހިގެން ސްޕެއާތަކެއް ގަންނަން ލަންކާ އަށް ފުރަން މިހާރު ވެސް މި އުޅެނީ،" މިދިޔަ ހަފްތާގައި އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\n"އަހަރެމެން ބޮޑުވަމުންދާ ވަރަކަށް ހުރިހާ އަޑުތަކެއް ގުދުރަތީ ގޮތުން މި ދަނީ ބެލެންސް ވަމުން. އެކަމަކު މިއީ އަޅާފައި ހުންނަ ސޮފްޓްވެއާއެއް ވީމާ މީތި ބެލެންސް ކުރަން ޖެހެނީ. ކޮމްޕިއުޓަ ސިސްޓަމަކަށް ގުޅައިގެން އެ މީހުން ހަދާފައި ހުންނަ ސޮފްޓްވެއާގެ ވޮލިއުމް، ކަންފަތަށާއި ބޮލަށް އުނދަގޫ ނުވާ ވަރަށް ބެލެންސްކުރަމުން ދާނީ."\nއިޔާން އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ކޯކްލިއާ އިމްޕްލާންޓް މެދުވެރިކޮށް އަޑުއަހަނީ (ވ) އަދި ކުޑައިރު މައިންބަފައިންނާ އެކު\nކޯޓަށް ދިޔައީ "ދެވަނަ މީހަކަށް މިހެން ވިޔަ ނުދޭން"\nބަދަލު ހޯދަން ކޯޓަށް ދިޔުމަކީ އިހުސާންގެ ފުރަތަމަ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ފުރަތަމަ މަސައްކަތްކުރީ ސަރުކާރަށް ކޮށްދެވޭނެ ކަމެއް އޮތްތޯ ބަލާށެވެ. އެކަމަކު ލަންކާގައި ކޯކްލިއާ އިމްޕްލާންޓް ލައްވަން ސަރުކާރުގެ އެހީއަކަށް އެދުނީމާ ޓްރިވެންޑްރަމަށް ދެކޮޅު ޓިކެޓާއި 300 ޑޮލަރު ހަމަޖެހިއްޖެއޭ ބުނުން ފިޔަވައި (އިހުސާން އެއަކު ނުހިފި) މާލީ އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބުނު އިރު އޭރުގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރު އިލްޔާސް އިބްރާހިމާ ބައްދަލުކުރަން އޭނާ ކުރި މަސައްކަތް ކާމިޔާބުނުވި ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.\n"ހެލްތު މިނިސްޓަރާ ބައްދަލުކުރަން ފުރާފައި ލީ ފޯމުގައި ލިޔެފައި އޮންނާނީ ތިނަދޫ ހޮސްޕިޓަލުން ކުރި ފަރުވާއަކާ ގުޅިގެން ލިބުނު ގެއްލުމަކާ ބެހޭ ގޮތުން މިނިސްޓަރާ މަޝްވަރާކޮށް ލަފައެއް ހޯދަން ބޭނުންވާ ކަމަށް. ހަފްތާގެ ރަސްމީ ފަސް ދުވަހު އަހަރެން ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ރިސެޕްޝަން ކުރިމަތީގައި ތިން ހަތަރު ގަޑި އިރު އިނިން އެއް މަސް ވަންދެން. ފުރުސަތެއް ނުލިބުނު،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި "އެއްވެސް ކޮޅަކުން ކުރިއެރުމެއް ނުލިބުނީމާ" ކޯޓަށް ދާން ހިޔާލުކުރީ "ރާއްޖޭގައި ދެވަނަ މީހަކަށް މިހެން ކަންތައް ވިޔަ ނުދޭން" އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ.\nސިއްހީ ފަރުވާދިނުމުގައި އިހުމާލުވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަތައް ތަކުރާރުވަމުންދާ އިރު ވެސް އެ ކަންކަން ހުއްޓުވައި އާއްމުންގެ ހައްގުތައް ލިބިދޭނެ ގާނޫނީ އެއްވެސް މަގެއް ނެތުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެއްކަން އިހުސާން ފާހަގަކުރެ އެވެ. އޭނާ ބުނީ ކަމެއް ދިމާވީމާ ޑޮކްޓަރުންނަށާއި ނަރުހުންނަށް ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ހާދިސާތައް ހިނގުމަކީ "ގަބޫލުކުރަން ދަތި ކަންތައްތަކެއް" ކަމަށެވެ.\n"މިސާލަކަށް އައިޖީއެމްއެޗަށް ވިހަން ދިޔަ މާބަނޑު މީހެއްގެ ގަޔަށް އެޗްއައިވީ ލޭ އެޅީ. ލ. އަތޮޅުގައި އުމެއް ނަގަން ދިޔަ މީހަކު އައިސީޔޫގައި އޮވެފައި ނިޔާވެގެން ދިޔައީ. އެހެންވީމާ މި ކަހަލަ ބައިވަރު ކޭސްތައް ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދޭ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އޮފީހެއްގެ ތިޖޫރީގައި އޮންނަ ބައި ރުފިޔާއެއް މީހެއްގެ އަތުން ގެއްލުނަސް އޭނާގެ މައްޗަށް އެބަ ދައުވާކުރެވޭ. އެކަމަކު ޑޮކްޓަރަކު އަތުން މީހަކު މަރުވިޔަސް އެ މީހާ އަށް ނެތޭ އެއްވެސް ކަހަލަ ހައްގެއް މި ގައުމުގައި."\nކޯޓު މަރުހަލާތަކުގައި 11 އަހަރު\nކޯޓަށް މައްސަލަ ގެންގޮސްދެއްވައި ހިލޭ ސާބަހަށް އިހުސާން ތަމްސީލްކުރައްވަނީ ވަކީލު ޝާހިން ހަމީދެވެ.\n"ޖެންޓަމައިސިން އިންޖެކްޝަން ޖެހީމަ ދަރިފުޅަށް ވީ ގޮތުގެ ވީޑިއޯއެއް ވެސް އިއްތިފާގުން ނެގިފައި އަހަރެމެންގެ އަތުގައި އޮތް. ލިޔެކިޔުންތަކާ އެއްކޮށް އޭތި ދައްކާލީމާ ޝާހީން ބުނީ އެ މީހެއްގެ ހައްގު ހޯދަން އުޅޭނީ އެ މީހެކޭ، ހިނގާށޭ ކޯޓަށް ދާން،" އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭނާ ބުނިގޮތުގައި މަދަނީ ކޯޓުގައި ޝަރީއަތް ފެށި އިރު ދައުލަތުން އޭނާގެ ދައުވާ ސިފަކުރީ ސިޔާސީ ކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެއީ "ދައުލަތް ބަދުނާމުކުރަން" ހުށަހެޅި މައްސަލައެއް ކަމަށް ދައުލަތުގެ ވަކީލު ކޯޓުގައި ބުންޏެވެ.\n"އެހެންވީމާ އަހަރެމެން ގަބޫލުކުރަނީ އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވެސް ދައުލަތުން މި ޝަރީއަތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ ކަމަށް،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެން ބުނިން ތި ބޭފުޅާ ތި ކޯޓު ލައިގެން މި ކޯޓަށް ތި ގޮތަށް ވަކާލާތުކުރާކަށް ނާންނާނެއޭ މިއީ ކިހާ ވަރެއްގެ ކަމެއްކަން އެނގޭ ނަމަ. މި ދައްކަނީ ކުޑަކުޑަ ކުއްޖެއްގެ ގުނަވަނެއްގެ ވާހަކައޭ. އަހަރެން ބުނިން އިއްޒަތްތެރި ފަނޑިޔާރޭ، ދައުލަތަކީ ކޮބާ ހެއްޔޭ؟ ރައްޔިތުން ނެތް ތަނެއްގައި ދައުލަތެއް ނޯންނާނެއޭ."\nއިންސާފު ހޯދަން އޭރު އެ ހިފި ގޮތަށް ވޭތުވެދިޔަ 11 އަހަރު އިހުސާން ދުލެއް ނުދެ އެވެ. ޝަރީއަތުގެ އަޑުއެހުމެއް ތާވަލްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ރަށުގައި ހުރެފައި މާލެ ދެ އެވެ. ވަކީލުންގެ އިތުރުން އޭނާ އަމިއްލަ އަށް ވެސް ކޯޓުގައި ވާހަކަދައްކަ އެވެ. ބޭނުންވާ މައުލޫމާތުތައް ހޯދައި އެކްސްޕާޓުންގެ ގޮތުގައި ހެކިބަސް ދޭނެ ޑޮކްޓަރުން ހޯދައި ވަކީލުންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޖައްސައިދިނީ އިހުސާނެވެ.\nއޭނާގެ އެންމެ ބޮޑު ފާޑުކިޔުމަކީ މި ކަމަށް މިހާ ގިނަ ދުވަސް ނެގުމެވެ. މަދަނީ ކޯޓުން ދޮޅު އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭ މައްސަލަ ނިންމިޔަސް ހައި ކޯޓުގައި ހަ އަހަރު ހޭދަވި އެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިތާ ތިން އަހަރު ވެއްޖެ އެވެ. ތާވަލްކުރާ ޝަރީއަތްތައް ފަހު ވަގުތު ކެންސަލްކުރުން ތަކުރާރުވުމަކީ އިންސާފެއްތޯ އިހުސާން ސުވާލުކުރެ އެވެ. އެއީ ކޯޓުތަކަށް ސިޓީ ލިޔެގެންނާއި އެ ތަންތަނަށް ގޮސްގެން އޭނާ ތަކުރާރުކޮށް ކުރަމުން ގެންދާ ޝަކުވާއެކެވެ.\n"ކޮންމެ ފަހަރަކު މި ކޭސް އަށް މާލެ އަށް މި އަންނަނީ. އައިމަ މި ގޮތަށް ހެދީމަ މި ރުޅި އަންނަނީ،" އެންމެ ފަހުން ބާއްވަން އޮތް ޝަރީއަތް ކެންސަލްކުރުމުން އިހުސާން ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރި އެވެ.\nއިހުސާން ދެކެނީ "ސިޔާސީ ޕާޓީތައް އަޔޭ ކިޔާފައެއް ވެސް ހަގީގަތުގައި ރައްޔިތުންނަށް، އުއްމީދުކުރާ ކަންތައްތަކެއް ނުލިބޭ" ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނަނީ 2007-2008 އާއި މިހާރުގެ ހަމައެކަނި ތަފާތަކީ "ސޯޝަލް މީޑިއާގަ އާއި ޕޯޑިއަމްތަކުގައި ތަންކޮޅެއް ބާރަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަން" ކަމަށެވެ.\nBeyheh ge sababun kujjaku beeruvi massala SC in hukumaa hama ah\n"މި ކަމުގައި އަހަރެން ނުވަންނަ ތަނެއް ނުހުންނާނެ،" އިހުސާން ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެން ސިޔާސީ މީހުންނާ ގުޅިގެން ޕޯޑިއަމަށް އަރައި ވާހަކަދެއްކީމައެއް ނޫން އިންސާފު ދޭން ޖެހޭނީ. އަދި ފަނޑިޔާރުގެ ގެއަށް ގޮސް އޭނާގެ ގޭގެ އުނދޯލިކޮޅުގައި އިނދެގެނެއް ނުވަތަ އޭނާ އަށް އެއްޗެއް ދީގެނެއް ވެސް ނޫން."\nއިޔާން އަށް ފަރުވާ އަދި އިންސާފު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރި ގޮތުގެ ޓައިމްލައިން\n"ބައްޕަ މަސައްކަތްކުރިކަން ދަރިފުޅަށް އެނގޭނެ"\nއިޔާން ބީރުވި ހާދިސާގެ އަސަރުތައް އެތައް ގޮތަކުން އިހުސާންމެން އިހުސާސްކޮށްފި އެވެ.\n"އަހަންނަށް ވުރެ މާ ބޮޑަށް އަސަރު ކުރި އަންހެނުންނަށް،" އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\n"އަނެއްކޮޅުން ދިރިއުޅުމުގައި ކޮށްފައި ހުރި ޕްލޭންތަކާ އެއްޗެހި ފުނޑުފުނޑުވެގެންތާ ދާނީ މިކަހަލަ ކަމެއް ދިމާވީމާ؟ ފަހުން ދަރިއަކު ވެސް ހޯދަން ބޭނުންވެ، އެކަމަކު ނުހޯދިފައި ހުރެފައި މި ފަހުން މި ހޯދީ."\nފައިސާ އާއި ވަގުތު ހޭދަކުރުމުގައި ވެސް އިޔާންގެ ހައްގުތައް ބައްޕަ އިސްކުރާކަން އޭނާ އަށް ވެސް އިހުސާސްކުރެ އެވެ.\n"ދަރިފުޅަށް މި ކަންކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ. އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ މި ކަމުގައި ވިއްޔާ މި އުޅެނީ. ދަރިފުޅު ކަންބޮޑުވަނީ، ބައްޕަ އަށް ލިބޭ ހުރިހާ ލާރިއެއް މި ހަރަދުކުރަނީ ތިމަންނައަށޭ،" މިހާރު އުމުރުން 15 އަހަރުގެ އިޔާންއާ ބެހޭ ގޮތުން އިހުސާން ބުންޏެވެ.\n"އެހެން މީހުންނަށް ހީވެދާނެ 7.1 މިލިއަން ރުފިޔާއޭ ބުނީމަ، އެއީ ވަރަށް ބޮޑު އެއްޗެކޭ. އިންޑިއާ، ލަންކާ ދަތުރާއި އޮޕަރޭޝަން ނިންމާފައި ރާއްޖެ އާދެވުނު އިރު، ބިލްތަކުން ފެންނަން ހުރި – ވަކި ހިސާބަކުން ބިލްތައް ބަހައްޓަން ވެސް ފެށީ – ދެ މިލިއަން ކޮންމެވެސް ވަރެއް ހަރަދުވެފައި ހުރިކަން. އަދި އިމްޕްލާންޓްގެ މެއިންޓެނެންސަށް ހަރަދު އެބަ ހިނގާ."\nއޭޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ސަފާރީއެއް އޮޕަރޭޓްކޮށް ވިޔަފާރިކުރަން މާލޭގައި އުޅެނިކޮށް ދިމާވި ހާދިސާ އަށް ފަހު އެ ކަންކަން ދޫކޮށްލައި އާއިލާ ގާތަށް ދިޔަ ގޮތަށް އިހުސާން ދިރިއުޅެމުން އަންނަނީ ރަށުގަ އެވެ.\n"މި ކަންތައް ދިމާވީމާ ހިތަށްއެރީ އާއިލާއާ ވަކިނުވެ ކައިރީގައި ހުންނާނީއޭ. ފަހުން ވަޒީފާއަކަށް ނުދިޔައީ ވެސް އެހެންވެ. އަނެއްކޮޅުން އިރުއިރުކޮޅާ ކޯޓަށް ދާން އެބަ ޖެހޭ،" މިހާރު ރަށުގައި ރެސްޓޯރެންޓެއް ހިންގަމުން އަންނަ އިހުސާން ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭނާ ބުނަނީ، އިންސާފުގެ އުއްމީދުގައި ކިތަންމެ ގިނަ ދުވަހެއް ހޭދަކުރަން ޖެހުނަސް، އޭނާއަކީ "އުނދަގޫ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަން ވަރަށް ފޯރި ހުންނަ މީހެއް" ކަމަށް ވާތީ ފޫހިވުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. ގާތް މީހުންނާއި ހިލޭ ސާބަހަށް މަސައްކަތްކޮށްދޭ ވަކީލުންނާއި ހެޔޮ އެދޭ މީހުންގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި މިކަން ނުކުރެވުނީސް ކަން ވެސް އޭނާ ގަބޫލުކުރެ އެވެ.\n"އެނގޭ، ދުނިޔޭގައި އުޅުމަކީ ހަނގުރާމައެއްކަން. އެހެންވީމާ ކޯޓަށް ދާކަށް ވެސް އަހަރެން ފޫއްސެއް ވެސް ނުވޭ. އެތާ އިނދެދާނަން ދެ ދުވަސް ވަންދެން ވެސް،" އިހުސާން ބުނެލި އެވެ. "އަހަރެންގެ އަތުގައި ހެއްކާއި ގަރީނާ ހުރެފައި ބައިވަރު ރައްޓެހިން ތިބެފައި ހެޔޮއެދޭ މީހުންނާއި ލޯޔަރުންނާއި ޑޮކްޓަރުންގެ ފުލް ސަޕޯޓް ލިބޭތީ މިކަން މި ކުރެވެނީ. ކޮންމެ ކޮންމެ މީހެއްގެ ނުހުންނާނެ މިފަދަ މީހުންނެއް."\nއޭނާއާ ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ނިމުނަސް، އިހުސާން އެހެރީ އެއް ކަމެއް ޔަގީންކޮށްގެންނެވެ؛ ދަރިފުޅަށްޓަކައި "މި ދުނިޔެ މަތިން ކުރެވެން އޮތް ހުރިހާ ކަމެއް" އޭނާ ކޮށްފި އެވެ.\n"ރާއްޖޭގައި އިންސާފު ލިބޭނެ ކަމަކަށް، ލިބުނީމާ ނޫނީ، ގަބޫލެއް ނުކުރަން. އެކަމަކު މަސައްކަތްކުރުމަކީ އޮތް ކަމެއް. މާދަމާ ވެސް އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަކަށް ނުބުނެވޭނެ ބައްޕަ ތިމަންނަގެ ހައްގު ހޯދަން މަސައްކަތެއް ނުކުރިއޭ، ކުރި ނަމަ ތިމަންނަ އަށް ހައްގު ލިބުނީހޭ،" އިހުސާން ބުނެލި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު


SunOnline: Story: #Edhiedhihoadheemey - ep23\n1 އަހަރު5މަސް ކުރިން - 06 ޑިސެމްބަރ 2016 4\nޖެހިގެން އައި ދުވަހު ޝުޖާއުއަށް ހޭލެވުނީ އޭނަގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި މީހަކު ބާރަށް ތަޅާއަޑަށެވެ. ގައިމަތީ އޮތް ރަޖާ ހަށިގަނޑާ ވަކިކޮށްލަމުން އޭނަ ކޮޅަށް ތެދުވުނީ ހިސާބަކަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ހުރެއެވެ. ދޮރާއިދިމާއަށް ހިނގައިގަތް ޝުޖާއު ރީތިވާމޭޒު މަތީގައި އޮތް އޭނަގެ ޓީޝާޓުނަގައި ބޮލަށް މަހާލިއެވެ.\n''ޝުޖާއު ކީއް ކޮއްފަތަ ތިއައީ؟...'' ހުޅުވުނު ދޮރާއެކު ޝުޖާއުއަށް ފެނުނީ ރުޅިއައިސްފައި ހުރީ އޭނަގެ މަންމައެވެ.\nމަންމައަށް އަވަސް ނަޒަރެއް ދިން ޝުޖާއުއަށް އެމޫނުގައިވި ޝުއޫރުތަކުގެ ފަހަތުގައިވި ސަބަބު ނަގައިގަނެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމެއް ނެތުމާއެކު އޭނަ އުޅުނީ ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލައްޕާލާށެވެ. އޭނަ ހުރީ އެކަމާ ކުރިމަތިލާނެ ވަރަށް ވުރެން ގަދަޔަށް ބޮލުގައި ރިއްސާލާފައެވެ. އެހުރިހާ ބަދަލެއް އައިސްފައިވަނީ އޭނައަށް ފުރިހަމަ ނިދިނުލިބި ފިކުރިތައް ގިނަވެފައިވުމުންނެވެ. ރޭގައި ހިނގި ކަންތަކަށް ފަހު ބަތޫލްއާ މެދު ވިސްނަން ވަގުތު ހޭދަކުރެވުމުގެ ސަބަބުން އޭނައަށް ނިދުނީ ވެސް ވަރަށް ދަންވި ފަހުންނެވެ. ނުވީތާކަށް އަޒްޔާން އޭނައާއި ހިއްސާކުރި ވާހަކައަކުން އެހިތަށް ފުން ވޭނެއް ލިބިފައި ވެއެވެ.\nމާރިޔާ ހަޅޭއްލަވަމުން ދަނިކޮށް ޝުޖާއު ދޮރުލައްޕާ ތަޅުލައިފިއެވެ. އަދި ބަރުވެފައިވާ އޭނަގެ ސިކުނޑިއަށް ލުޔެއް ހޯދައިދޭން ނިތުގައި އަތްހިންގާލެވުނެވެ.\n''ދޮރުލައްޕާކަށް ނޫން ވީކީ!!... އަހަރެން ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދޭންވީ!!...'' ހިނދަށްހިނދަކަށް މާރިޔާގެ އަޑު ދިޔައީ ގަދަވަމުންނެވެ. އެއާއެކު ކާކޮޓަރީގައި ހެނދުނު ސަޔަށް އިންސާފުކުރަން އުޅުނު ނޫހު ވެސް އޭނަގެ އަތުގައި އޮތް ޕާންފޮތި ތަށީގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އަވަސްއަވަހަށް ކާކޮޓަރިން ނިކުތީ ވެގެން އުޅޭ ގޮތެއް ސާފުކުރާށެވެ. އޭރު އަނާން ވެސް ކޮޓަރިން ނިކުންނަނީއެވެ. މަންމަ އަޑު ގަދަކޮށްލައިގެން އުޅޭތީ އޭނައަށް ހައިރާންކަން ލިބިފައި ވިއެވެ.\n''ޝުޖާއު މިދޮރުހުޅުވާ... ތިކުރި ކަމެއްގެ ނަތީޖާ ނިކުންނާނެ ގޮތެއް ހަމަނޭގެނީތަ؟، ދޮންތަ ގުޅާފަ ރޮމުން އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީމަ ފުރަތަމަ އަހަންނަށް ޤަބޫލެއް ވެސް ނުކުރެވުނޭ...''\nވާހަކައިގެ ފުރަތަމަކޮޅު މާރިޔާގެ އަޑުގައި ރުޅިވެރިކަން އެކުލެވިފައި ވިޔަސް އޭނަގެ އަޑު އެންމެފަހުން ދިޔައީ ފޭދިގެންނެވެ. އޭނައާއި ހިންދުގެ ދެމެދުގައި އޮތް އަހުވަންތަކަމުގެ ގުޅުމަށް ބުރޫއަރާފައިވާކަން އިހުސާސް ކުރެވުމުންނެވެ. އެހުރިހާކަމެއްގެ އިލްޒާމު އޭނައަށް އެޅުވުނީ ޝުޖާއުގެ ބޮލުގައެވެ. ހިންދުގެ ރުޅިވެރިކަމާއި ނަފުރަތު އޭނައަށް އަމާޒުވެފައިވަަނީ ޝުޖާއު ބަތޫލްއަށް ވާގި ދިނުމުންނެވެ. ޝުޖާއު އެފަދައިން ކަންތައް ނުކުރިނަމަ ދެބެއިންގެ ދެމެދުގައިވި ގުޅުމަށް ހީނަރުކަމެއް ވެސް ނައީހެވެ.\n''ކިހިނެއްތަވީ މިހާ ހެނދުނާ އަޑުގަދަކޮށްލައިގެން ތިއުޅެނީ؟...'' ޝުޖާއުގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ތަޅަމުން ދިޔަ މާރިޔާގެ ގާތަށް ހިނގައިގަންނަމުން ނޫހު ސުވާލުކުރި އެވެ. އެއާއެކު މާރިޔާ ނޫހުއާއި ކުރިމަތިލައިފި އެވެ.\n''ކިހިނެއްހޭވީ!؟...'' ހިސާބަކަށް ނުރުހުންތެރިކަން އެކުލެވިގެންވި އަޑަކުން މާރިޔާއަށް އަހާލެވުނީ އަޑަށް ބާރުލަމުންނެވެ. އޭނަގެ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ރާގުން ނޫހު ވެސް ކުށްވެރިކުރާ ކަހަލައެވެ.\n''އަޑުގަދަ ނުކޮށް ވެގެން އުޅޭ ގޮތެއް ބުނީމަދޯ ދެން ތިބި މީހުނަށް ވެސް އެއްޗެއް އެނގޭނީ؟...'' މާރިޔާގެ އަމަލުތައް ހުރި ގޮތުން ހިތްހަމަނުޖެހުނު ނޫހު ބުނެލިއެވެ. މާރިޔާއަށް އެހީގެ އަތެއް ފޯރުކޮށްދޭން އޭނަ އުޅުމުން ވެސް އެރުންކުރުކަން ދޫކޮށްލާކަށް ނޫޅުނު ވިއްޔާ އެވެ. އޭނަ އަނެއްކާ ވެސް މަޑުމައިތިރިކަން ޚިޔާރުކޮށްލަމުން މާރިޔާއަށް އުނދަގޫކުރަމުން އަންނަ ކަންތައް ސާފުކުރަން އުޅުނެވެ. އެކަމާ ޝުޖާއުއާ އޮތް ގުޅުމެއް ވެސް އެނގެން ބޭނުންވެ ހުރެއެވެ.\n''ޝުޖާއު ގާތު އަހާބަލަ... އޭނަ ހިތުން ވަރަށް ރަގަޅު ކަމެއްކޮށްފަ ވިއްޔާ އެއައީ... އެކަމުގެ ނަތީޖާ ނިކުމެދާނެ ގޮތަކާމެދު ވެސް ވިސްނާކަށް އޭނަ ބޭނުން ނުވާތީ އެހެން ކަންތައް ކުރާނީ...'' ނޫހުގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި މާރިޔާ ފެށީ މުޅިން އެހެން ވާހަކައެކެވެ. އޭނަ ޝުޖާއު ދެކެ ނުރުހިފައިވާ މިންވަރު އެއަޑުން އެކަނި ވެސް ހާމަކޮށްދެއެވެ.\nމާރިޔާގެ ޖުމްލައިން ނޫހުއަށް ހައިރާންކަމެއް ލިބި ނިތަށް ރޫތަކެއް އަރައިގެން ދިޔަ އެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި ތަފާތު ސުވާލުތަކެއް ވެސް އެދަނޑިވަޅާ ދިމާކޮށް އެނބުރެން ފަށައިފިއެވެ. މާރިޔާގެ ފަރާތުން ކުރިއެރުމެއް ނުލިބޭނެކަން އެނގުމުން އޭނަ ގޮސް ޝުޖާއުގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކިދެމުން ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ގޮވާލިއެވެ.\nބޭރުގައި ހިނގަމުން ދިޔަ ކޯޅުންގަނޑަށް ސަމާލުކަން ދީގެން ހުރި ޝުޖާއު ދެޚިޔާލެއްގެ މަތީގައި ހުރެފައި ތަޅުގައި ހިފާ އަނބުރާލިއެވެ. އޭނައަށް މާކުރިން ވެސް މިކަންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެކަން އޮތީ ލަފާކޮށްލެވިފައެވެ. އިތުރަށް ހިމޭނުން ހުންނަން ވެއްޖެނަމަ ގޭތެރޭގެ މަސްލަހަތު އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ ބިރު ހީވުމުން މަންމައާއި ބައްޕަގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދޭން ޝުޖާއު ނިންމިއެވެ. އެމީހުންގެ ނުރުހުން އަމާޒުވިކަމުގައި ވިޔަސް ވަރިހަމަކަމަށް ދެކިގެންނެވެ. އޭނަގެ ނަޒަރުގައި އޭނަ ގޯސްކަމެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނަ ކުރި ކަމެއް ވިއްޔާ ކުރީ ބަތޫލްއަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭށެވެ.\nދޮރު ހުޅުވުނު އަޑާއެކު ކޮންމެ މީހެއްގެ ނަޒަރު އައިސް އޭނައަށް ހުއްޓުނުކަން ޝުޖާއުއަށް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. އޭނަ ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ކަންތައް ހިނގައި ދިޔަ ގޮތުގެ ތަފުސީލީ ރިޕޯޓެއް ހުށަހަޅަން ފެށީ އެއްވެސް ކަމެއް ސިއްރުކުރުމެއް ނެތިއެވެ. މަންމަ ގާތު ހިންދު ދޮގެއް ހަދާފައި ވާނަމަ އެކަމެއް ދޭހަވާނެހެންނެވެ.\n''އަހަރެންގެ ނަޒަރުގަ އަހަރެން ކަންތައް ކުރީ ރަގަޅަށް، ބަތޫލްއަށް ވެސް އުފަލުގައި އުޅުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެންވޭ، އެމީހުން ބަތޫލްއާ މެދު ކަންތައް ކުރި އިހާނެތި ގޮތް އަހަރެންގެ ދެލޮލުންނޭ ދުށީ، އެހުރިހާ ކަމަކަށް ފަހުވެސް އަހަރެން ހުންނަންވީ ހިމޭނުންތަ؟... ދަރިއެއްދެކެ ލޯބިވާ މައިންބަފައިންނެއް އެހެފަދައިން ކަންތަކެއް ނުކުރާނެ، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެދުމެއް އިސްނުކުރާނެ...... މަންމަމެން އަހަންނާ ބަތޫލްގެ ކައިވެނި ހަމަޖެއްސިއިރު ހަމަ އެންމެ ފަހަރަކު ވެސް ވިސްނާނުލަންތަ ހަޤީޤަތް އެނގުމުން ވާނެ ގޮތަކާމެދު؟... މަންމަ ވެސް އެކަމުގައި ބޮޑުދައިތަމެނަށް އެހީވިންދޯ؟...'' ޝުޖާއު އޭނަގެ މަންމައަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލަމުން އަހާލިއެވެ. އޭރު މުޅި މާހައުލަށް ވެރިވެފައި އޮތީ ފުން ހިމޭންކަމެކެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ޝުޖާއު ބުނި ވާހަކަތަކާ މެދު ވިސްނަމުންދާކަން މޫނުމަތިން ހާމަވެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެނާ ޚިލާފަށް މާރިޔާގެ ފަރާތުން ފެންނަމުން ދިޔައީ ހިތްމަނުޖެހުނެމެވެ.\n''އެކަމަކު ވެސް ޝުޖާއު އެފަދަ ފިޔަވަޅެއް އުޅާކަށް ނުޖެހޭނެ!... ބޮޑެތި މީހުންގެ ނިންމުންތަކަށް ޝުޖާއު ނުޖެހޭނެ ފާޑުކިޔާކަށް!.... ތިކުރިކަމެއްގެ ސަބަބުން ދޮންތަ އަހަރެން ދެކެ ރުޅި އައިސްފަ ހުރީ... ވާހަކަ ވެސް ދައްކާނެކަމެއް ނޭގޭ... ދޮންތަބެއާ ވެސް ކުރިމަތިލާން އަހަރެން ލަދުގަންވަރުކޮށްފަ ޝުޖާއު ތިއައީ... ތިހުރިހާ ކަމަކުން ކޯޗެއްތަ ޝުޖާއު ސާބިތުކުރަން ބޭނުންވަނީ؟... އަމިއްލައަށް ބަތޫލް ދެކެ ލޯބިވާކަމަށް އިއުތިރާފުވެ އެހެން މީހެއްގެ އަތްމައްޗަށް ބަތޫލް ދޫކޮށްލާފަ ތިއައީކީއްވެ؟...'' ޝުޖާއު ކުރި ސުވާލަށް މާރިޔާ ޖަވާބު ނުދިނީ ގަސްދުގައެވެ. އޭނަ ސުވާލުތަކުގެ އަމާޒުފަތި ޝުޖާއުއަށް އަމާޒުކޮށްލީ ވިސްނުންތެރި ކަމާއެކުގައެވެ. ޝުޖާއުއަށް އެކަން ނަގައިގަނެވުމާއެކު މަންމައަށް ބޮޑުދައިތަގެ ރޭވުންތައް ފުރިހަމައަށް އެނގޭކަން ވިސްނައިގަނެވުނެވެ. އެއާއެކު އޭނަގެ ހިތުގައި މަންމައާ މެދު ޝަކުވާތައް އުފެދި ފޫހިކަން ވެސް އުފެދިއްޖެއެވެ.\n''އަހަރެން ބޭނުމެއްނުވީ ގަދަ މަޖުބޫރުން އެއްވެސް ކަމެއް ހާސިލުކުރާކަށް!... އަހަރެން މަންމަން ތިވިސްނާހެން ނުވިސްނަމޭ!...'' ޝުޖާއު ރައްދުދިނެވެ. އެއީ މާރިޔާގެ ދުލުގައި ތަޅެއްލެވެން މެދުވެރި ޖުމްލައަކަށް ވިއެވެ. އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އޭނަ ޝުޖާއުއަށް ބަލަން ހުރެފައި ހަޅޭއްލަވަން ފެށީ ޝުޖާއުގެ އަދަބުކުޑަކަމަށް އަލިއަޅުވާލަމުންނެވެ. އޭނަގެ ވާހަކަ ނިމުނީ މަންމައަށް ޤަދަރުކުރަން ނޭގޭކަމަށް ބުނެ ރޮމުންނެވެ.\nމެންދުރުގެ ކެއުން ތައްޔާރުކުރުމުގައި ޚީނާއަށް އެހީވުމަށް ހަރަކާތްތެރިވަމުން އައި ހިންދު ހުރީ ނެގިމަޑުވެފައެވެ. މާޔޫސްްކަމާއި ހިތާމަވެރިކަން އޭނަގެ ފަރާތުން ފެންނަމުން ދިޔަ އިރު ފުން ވިސްނުމަކަށް ގެއްލިފައިވާކަން އޭނަ ކުރަމުން އައި މަސައްކަތަށް އައިސްފައިވާ ތަތްކަމުން ހާމަކޮށްދެއެވެ. ރޭގައި ވެސް އޭނަ ޖައުފަރު ގާތު ބަތޫލް ގެނެސް ދިނުމަށް އެދި އެތަކެއް އާދޭހެއް ކަރުނައަޅާފައި ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ޖައުފަރުގެ ހިލަ ހިތަށް އޭނަ ކުރި އާދޭހަކުން އަސަރުކުރިކަމަކަށް ނުވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ޖައުފަރު އޭނަގެ ދޫބަންދުކުރަން ދިން ހަމަލާގެ ނިޝާންތައް ތާޒާކަމާއެކު އޭނަގެ ތުންފަތްމަތިން ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އެހެނަސް ހިންދު ހުރީ ދޫދޭ ފަދަ ވިސްނުމެއްގައެއް ނޫނެވެ. އޭނައަށް ޖައުފަރު ކިތަންމެ އަނިޔާއެއް ކުރިކަމުގައި ވިޔަސް އޭނަ ޖައުފަރުގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރުވަން ފަހުނޭވާއާ ޖެހެެންދެން މަސައްކަތް ކުރާނެއެވެ. ބަތޫލް އަނބުރާ އޭނަގެ ގާތަށް ގެނެސްދިނުމަށް އެދި އާދޭސް ކުރާނެއެވެ. ބޯމަތިރިކުރުވާފައިވާ ތޫފާނުގައި އުއްމީދު ގެއްލުވާލާކަށް އޭނަ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. ބަތޫލް ދެކެ ޖައުފަރު ލޯބިވާވަރު އޭނަ ވަނީ ދެކެފައެވެ. އޭނައަށް ނުވިސްނުނީ ހަމަ އެންމެ ކަމެކެވެ. ޖައުފަރު އެފަދަ ތާކުންތާކުނުޖެހޭ ނުބައި ނިންމުމެއް ނިންނަމް ޖެހުނު ސަބަބެވެ. އެކަމަކުގެ ފަހަތުގައި ވި ސަބަބު ހޯދަން އޭނަ ހުރީ އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ. އަނެއްކާ އޭނައަށް ނޭގި ޖައުފަރު މޮޅު ރޭވުމެއް ރާވަމުން ދަނީ ހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެ ގޮތަކުން ވެސް އޭނަގެ ދަރިފުޅު އޭނައަށް އަނބުރާ ލިބެން އެދެވޭތީ އެކަމާ ވެސް ހިންދުއަށް ރުހެވުނެވެ. އޭނަ މިހާރު ބޭނުންވާހާ ވެސް ކަމަކީ އަޒްޔާންގެ ވަކިތަކުން ބަތޫލް ސަލާމަތްވުމެވެ.\n''ހޭއި ބަތޫ ދެން ތެދުވެބަލަ، މިހާރު އެއޮތް އެކެއް ޖަހަން ކައިރިވަނީ... ޒޭން އެބައިން ފަސްފަހަރު ގުޅާ ތިން މެސެޖް ވެސް ފޮނުވާފަ...'' މެންދުރު ނަމާދުން ފޭބި ޖަނާ އޭނަގެ މުސައްލަ އޮޅާލުމަށްފަހު ގެންގޮސް ކޮޓަރީގައި ހުރި ކުޑަ މޭޒެއްގެ މަތީ ބާއްވާލަމުން ބަތޫލްއަށް ގޮވާ ތެދުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިއެވެ. އޭނަ ހުރީ ބަތޫލްއާ މެދު ފިކުރުބޮޑުވެފައެވެ. އޭނަ ހެނދުނު ގޮވުމުން ވެސް ބަތޫލްއަށް ހޭލެވުނު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ރޭގައި ވެސް އޭނައާއި އެއްވެސް ކަމެއް ހިއްސާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޚިޔާރުކުރީ ހިމޭންކަމެވެ. ބަތޫލް ހާމަކުރަން ބޭނުންނުވިޔަސް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހިފައިވާ އުދާސްތަކާއި އެކަނިވެރިކަން ޖަނާއަށް ވަނީ ނަގައިގަނެވިފައެވެ. އޭނަ ބޭނުންވަނީ ދިރިއުޅުމުގައި ބަތޫލް ކަނޑައްތުކުރަމުން އެދާ ދިގު ރާސްތާގައި އޭނައާއެކު ވާނެ ބަޔަކު ތިބިކަން ހަނދުމަކޮށްދޭށެވެ. އުއްމީދު އާލާކޮށްދޭށެވެ.\nބަނޑުފުށުން އޮތް ބަތޫލް ކުރިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބާލީސް ގެނެސް އޭނަގެ މޫނުގައި ޖައްސާ ބާރުކޮށްލީ ޖަނާ އޭނަ ތެދުކުރުވަން އުޅުމުންނެވެ.\n''މަށަށް އެނގެޔޭ ހޭލާކަން ތިއުޅެނީ...'' ބަތޫލް މޫނުގައި އަޅައިގެން އޮތް ބާލީހުގެ ކަންގަނޑުގައި ހިފައި ދަމައިގަންނަމުން ޖަނާ އިއްވާލިއެވެ. އެވަގުތު ވައިބްރޭޓްވާން ފެށި ބަތޫލްގެ ފޯނު ފެނި އަނެއްކާ ވެސް އޭނަ ބަތޫލްއަށް ގޮވާލިއެވެ. ''ޒޭން އެގުޅަނީ... ދެން ތެދުވެ ނިކަން ފޯނަށް ޖަވާބު ދީބަލަ، ނޫނީ އަހަރެން ޒޭން ގާތު ބުނަންވީތަ ބަތޫ ހޭލައްވާލަދޭން އައިސްދޭށޭ؟...''\nބަތޫލް އެންމެފަހުން ތަގުޅިކޮށްލެވިފައިވާ ދެލޯ ހުޅުވާލީ ޖަނާ ފޯނުން ވާހަކަ ދައްކަން ފެށި އަޑު އިވިފައެވެ. ޖަނާއަށް ހެލޯއޭ ބުނެވޭއިރަށް ބަތޫލް ކުއްލިއަކަށް ތެެދުވެ ޖަނާގެ އަތުގައި އޮތް އޭނަގެ ފޯނު ޖަހައިގެންފިއެވެ. ބަތޫލްގެ އެހަރަކާތުން ކުޑަވަރެއްގެ ސިހުމެއް ލިބުނު ޖަނާގެ ތުންފަތަށް ފަޅި ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ލާނެއް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވެއްޖެއެވެ.\n''ބަތޫ... ކީއްވެތަ ގުޅީމަ ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދިނީ؟، މެސެޖަށް ވެސް ރިޕްލައިއެއް ނުކުރި... އަހަރެން ހީކުރީ ބަތޫއަށް ކަމެއްވީކަމަށް، ތިގެއަށް ދާން އުޅެނިކޮށް ފޯނު ތިނެގީ ވެސް...'' އަޒްޔާންގެ އަޑުގައިވި ހާސްކަން އިހުސާސްކުރެވުނު ހިނދު ބަތޫލް ވަރަށް ދެރަ ވިއެވެ.\n''ސޮރީ... ދެންމެ ހޭލެވުނީ...'' ބަތޫލް ބުނެލިއެވެ. އަޒްޔާން އޭނައަށް ބަހައްޓާ ސަމާލުކަން ފެނި އެހިތުގެ ވޭނަށް ވަގުތީ ޝިފާއެއް ލިބުނެވެ.\n''އެހެންތަ؟... އެހެންވިއްޔާ އަހަރެންދޯ މަޢާފަށް އެދެން މިޖެހެނީ ބަތޫއަށް ޑިސްޓާރބް ކުރެވުނީމަ... މިހާރު ވާވަރަށް ނިދިއްޖެތަ؟... ދެން އަވަހަށް އެއްޗެއް ކާން އުޅޭ...'' ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލި އަޒްޔާން އޭނަގެ އަޑުގައިވި ހާސްކަން ކަނޑުވާލަމުން ބުންޏެވެ. އޭނަ މަސައްކަތްކުރީ ވީހާ ވެސް އޯގާތެރި ރާގެއްގައި ބަތޫލްއާ ވާހަކަދެއްކޭތޯއެވެ. އޭނަ ވާ ލޯބި ބަތޫލްއަށް އަބަދު އިހުސާސްކުރެވެން އެދެވޭތީއެވެ. ބަތޫލްގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވީ އަޒްޔާންގެ އަޑުން އޭނައަށް ގެނެސް ދިން ތަސައްލީއިންނެވެ. މިމަންޒަރު ބަލަން ހުރި ޖަނާއަށް ވެސް ހިނިތުންވެވުނީ ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ބަދަލުތަކެއް ބަތޫލްއަށް އައިސްފައިވީތީއެވެ. އޭނަ އަޒްޔާނާއި ބަތޫލްއަށް ވަގުތު ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ހިނގައިގަތެވެ.\n''މިހާރު މީޓިންގްއަކަށް ދާން މިއުޅެނީ... ފަހުން ގުޅާނަން އިނގޭ... ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެއް ވެސް ދައްކަންވެފަ އެބައޮތް...'' އަޒްޔާން ބުނެލިއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ބަތޫލްއަށް ހައިރާންކަން ލިބި ހިތުގައި ތަފާތު ސުވާލުތަކެއް އުފެދުނެވެ. ތަފާތު ދިމަދިމާއަށް ޚިޔާލުތަކުގައި ކުރިފަޅައި ފޯދެމުން ދަނިކޮށް އަޒްޔާން ފޯނު ކަނޑާލަން އުޅޭހެން ބަތޫލްއަށް ހީވިއެވެ. އެހެނަސް އޭގެ ކުރިން އަޒްޔާން ބުނެލި ޖުމްލައިން ބަތޫލްގެ ތުންފަތުގައި ކުޅެލަމުން އައި ހިނިތުންވުން އިތުރަށް ފުން ވިއެވެ.\n''އަދި އެއްވާހަކަ ބުނަން ހަނދާން ނެތުނީޔޭ... ލަވް ޔޫ، ދެން ބާއްވަނީ، ސީ ޔޫ ސޫން...''\nއަޒްޔާން ފޯނު ބޭއްވުމާއެކު އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އަތުގައި އޮތް ފޯނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ބަތޫލްއަށް ހުރެވުނެވެ. އޭރު ވެސް އޭނަގެ ތުންފަތުގައި ހިނިތުންވުމުގެ އަސަރު ވިއެވެ. ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ ހަޤީޤަތް އައިސް ބަނދެވެމުން ދިޔަ ބިލާހުތަކުން ހޭލައްވާލުމާއެކު އޭނަގެ ހިނިތުންވުން މިލާމޯޅިވެއްޖެ އެވެ. ރޭގެ ހާދިސާތައް އަނެއްކާ ވެސް އެތައް ހާސް ޓަނުގެ ބަރުދަނާއެކު އައިސް އޭނަގެ ސިކުނޑިއަށް ވާންކޮށްލައިފިއެވެ. އެތައް އިރެއް ވަންދެން ބަތޫލްއަށް ފޯނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެވުނީ މަންމައާއި ބައްޕަގެ ހާލު އޮޅުން ފިލުވަން ބޭނުންވެފައި ހުރިވަރުންނެވެ. އެމީހުން އޭނައާ މެދު ކޮންމެ ފަދަ ގޮތަކަށް ކަންތައް ކުރިކަމުގައި ވިޔަސް އެއީ އޭނަގެ މައިންބަފައިންނެވެ. އޭނައަށް ދުވަހަކު އެހަޤީޤަތަށް ފިލަން ނުދުވޭނެ އެވެ. އެމީހުނަށް އޭނަގެ އިހުސާސްތައް އެނގެން ވެސް ހިތުގެ ފުންމިނުން ބޭނުން ވެއެވެ.\nދެފަރެއްގެ މަތިން ގުޅަން ނަންބަރު ލިޔެލެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެހިތްވަރެއް ބަތޫލްއަކަށް ނުލިބުމުން އެޚިޔާލު ދޫކޮށްލެވުނެވެ. އޭރު އެލޮލުން ކަރުނައިގެ ދިލަކަމުގެ އަސަރު ފާޅުވެއްޖެއެވެ. އެއާއެކު ތިރީތުންފަތުގައި ބަތޫލްއަށް ބާރަށް ދަތްއަޅާލެވުނެވެ. ރަތްވެގެން ދިޔަ ތުންފަތުން ދެންނެދެންމެ ލޭފައިބެންގެންފާނެހެން ވެސް ހީވިއެވެ.\n''ބަތޫ...'' ހުޅުވިގެން ދިޔަ ދޮރާއެކު ބަތޫލްއަށް ސިހުމެއް ލިބުނެވެ. އަވަސްއަވަހަށް އެސްފިޔަތަކުގެ ތެރޭން ފުރޭނެން މަސައްކަތްކުރި ކަރުނަތައް ފޮހެލަމުން އޭނަ ފަސްއެނބުރި ޖަނާއާ ކުރިމަތިލީ ފުންނޭވާއެއް އެތެރެއަށް ދަމާލަމުން ހިނިތުންވުމަކާއެކުގައެވެ. ބަތޫލްގެ އެދެއްކުންތެރިކަން ފާހަގަ ކުރެވުނުކަމުގައި ވިޔަސް އިތުރު ސުވާލުތަކެއް ފެންމަތިކުރުވާކަށް ޖަނާ ގަސްދެއްނުކުރިއެވެ. އޭނަ ހުރީ ބަތޫލް އެދޭ ފަދައިން ވަގުތު ދޭން ނިންމައިގެންނެވެ. އެހެނަސް ކަންތައްތައް ހައްލުވުމުގެ ބަދަލުގައި ގޯސްވަންޏާ އޭނަ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ އެވެ.\n''އަވަހަށް ފްރެޝްވެލައިގެން އާދޭ ކާން...'' ޖަނާ އޭނަ ބުނަން އައި އެއްޗެއް ބުނެލުމަށްފަހު ދިޔަ އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ބަތޫލްއަށް ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. އޭނަ ދެން ހިނގައިގަތީ ރޭގައި ގެނައި ފޮއްޓާއި ދިމާއަށެވެ. އޭގެ ޒިބު ދަމާލަމުން ބޭނުންވާ ތަކެތި ހިފައިގެން ގޮސް ބަތޫލް ފާޚަނާއަށް ވަނެވެ.\nއަޒްޔާން ބަލާ އަންނަން ބުނި ވަގުތު ކައިރިވެފައިވުމުން ބަތޫލް ހުރީ ބޭރަށް ދާން ތައްޔާރުވާށެެވެ. އެވަގުތު ވެސް ބަތޫލްއަށް ވިސްނެމުން ދިޔައީ އަޒްޔާން އެހާވަރުން ދައްކަން އުޅޭ މުހިންމު ވާހަކައާއި މެދުގައެވެ. ފިކުރުތަކުގެ ތެރެއަށް ގެއްލި ހުރެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ފުނާއަޅަން ހުއްޓާ އޭނަގެ ސަމާލުކަން އަތުލީ ރީތިވާމޭޒުމަތީ އޮވެ ވައިބްރޭޓްވާން ފެށި އޭނަގެ ފޯނެެވެ. ފޯނު ނަގަމުން ބަތޫލް ހަލޯއޭ ބުނެލިއެވެ. އޭރު އޭނަގެ ތުންފަތުގައި ލުއި ހިނިތުންވުމެއްގެ އަސަރު ވިއެވެ.\n''ކޮބާ އަދިވެސް ތައްޔާރު ނުވޭތަ؟... މިހާރު ބޭރުގަ ހުންނަތާ ފަސް މިނެޓް މިވީ...'' އެކޮޅުން އަޒްޔާންގެ އަޑު އިވުނެވެ.\n''މިނިކުންނަނީ...'' ބަތޫލް ކުރު ޖަވާބެއް ދިނެވެ. އަދި އަތްމަތި އަވަސްކޮށްލަމުން އޭނަގެ އަތްދަބަސް ނަގައި ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ހިނގައިގަތީ ފޯނުން ވާހަކަ ދައްކަމުންނެވެ.\n''ޑޭޓަކަށްތަ ތިދަނީ؟...'' ބަތޫލްގެ ހަރަކާތްތަކަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން އެނދުގައި އިން ޖަނާ އެންމެފަހުން ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. ދޮރާއި އަރާ ހަމަކުރެވުނު ބަތޫލް ފަސްއެނބުރި ޖަނާއަށް ބަލާލަމުން ޖަވާބުގައި ބޯޖަހާލިއެވެ.\n''އޯކޭ، އަވަހަށްދޭ... އެކަމަކު ލަސްނުވެ ގެއަށް އަންނައްޗޭ... އެންމެ ލަސްވެގެން ވެސް އެގާރަ ޖަހަންވާއިރަށް އަންނާތި، އެހެންނޫނީ ޑިސްޓާރބްކުރަން ގުޅާނަން...'' ޖަނާގެ އަޑުގައި ސަމާސާގެ އިތުރަށް ސީރިޔަސްކަން ވެސް އެކުލެވިފައި ވިއެވެ. އޭނަ ކަންބޮޑުވީ ލަހުން ބަތޫލްއަށް ގެއަށް އާދެވި ގޭގެ ދައްތަގެ ނުރުހުން އަމާޒު ވެދާނެތީ އެވެ. ބަތޫލް ނިކުތީ ޖަނާގެ ހުރިހާ ޝަރުތުތަކަށް އިޤްރާރުވުމަށްފަހުގަ އެވެ.


Xiaomi in Mi Mix3aai eku 5G ge demo dhakkaalaifi – adduLIVE\nޝޯމީ އިން މީ މިކްސް3އާއެކު 5ޖީ ގެ ޑެމޯ ދައްކާލައިފި\nDec 08, 2018, 20:03 މުޙައްމަދު އަދުހަމް\nޝޯމީ ގެ މީ މިކްސް3ގެ 5ޖީ ފޯނުގެ ޑެމޯއެއް ޗައިނާގައި މި ހަފްތާގައި އޮތް ކޮންފަރެންސެއްގައި އެ ކުންފުނިން ދައްކާލައިފި އެވެ.\nއެ ކުންފުނީގެ ޑެމޯގައި 5ޖީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ހަލުވި ސްޕީޑުގައި އިންޓަނެޓަށް ވަދެ ބްރައުސް ކުރުމުގެ އިތުރުން ލައިވް ވީޑިއޯ ސްޓްރީމްކުރެވޭނެކަން ދައްކުވައިދީފައިވެއެވެ.\nޝޯމީގެ މީ މިކްސް3ގެ 5ޖީ ފޯނުގައި ކުއަލްކޮމް ސްނެޕްޑްރެގަން 855 ގެ ޕްރޮސެސަރެއްގެ އިތުރުން2ޖީބީގެ ޑައުންލޯޑް ސްޕީޑެއް އެކުލެވިގެންވާ އެކްސް 50 ގެ 5ޖީ މޮޑެމެއް ހިމެނެއެވެ. މީގެކުރީން ފަހުގެ ސްމާޓްފޯނުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުން އައީ ސްނެޕްޑްރެގަން 845 ޕްރޮސެސަރެވެ.\nސްމާޓްފޯން މާކެޓްގައި ޗައިނާ ކުންފުނިތައް ދަނީ ބާރުގަދަކުރަމުންނެވެ. ބާރުގަދަ އެހައި ރީތި ފޯނުތައް މާކެޓަށް ނެރެ، ވާދަވެރިންނަށް ވުރެ ހެޔޮ އަގުގައި ވިއްކުން ވެފައި ވަނީ، ޗައިނާ ކޮޅަށް މާކެޓް ބުރަވި ސަބަބަކަށެވެ. އެގޮތުން، ދުނިޔޭގެ ސްމާޓްފޯން މާކެޓްގައި ޝޯމީ މިހާރު ވެފައި ވަނީ ނުފޫޒު ގަދަ ކުންފުންޏަކަށެވެ.\n2016 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޝޯމީ އިން 5ޖީ ޓެކްނޮލޮޖީ ތައާރަފް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާއިރު ޗައިނާގެ އެންމެ ބޮޑު މުވާސަލާތީ ކުންފުނިކަމަށްވާ ޗައިނާ މޯބައިލް އާއި ގުޅިގެން އެ ކުންފުނިން ދަނީ ކުރިއަށް އޮތް ޖީލުގެ އެޕްލިކޭޝަންތައް އުފައްދުމަށް އާ ގޮތްތަކާއި ހިޔާލުތަކުގެ މަޝްވަރާކުރަމުންނެވެ.\nޝޯމީގެ މީ މިކްސް3ގެ 5ޖީ ފޯންތައް އަންނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ޔޫރަޕް މާކެޓަށް ނެރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު ޗައިނާ މޯބައިލްގެ 5ޖީ ނެޓްވޯކް އެކުލެވިގެންވާ އިތުރު ސްމާޓްފޯންތައް 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ބާޒާރަށް ނެރޭނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.


އައުޓްބޯޑް2އިންޖީނު ނީލަކންކިޔުމާބެހޭ\nމިއިދާރާގެ ރަހަނު ލޯންޗުން ބައުވެގެން ނަގާފައިވާ ޔަމަހާ 200 ގެ އައުޓްބޯޑު2އިންޖީނު ސިޓީލާ ނީލަމުގައި ވިއްކާލުމަށް ބޭނުންވެއްޖެއެވެ.2އިންޖީނު ނީލަންކިއުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ2އިންޖީނަށް ވަކިންއަގު ހުށަހަޅާ ގޮތަށެވެ. ނީލަމަށް އަގުހުށަހަޅަން ފަށާތާރީޚްއަކީ 08 ޖުލައި 2019 އެވެ. އެއްނަމްބަރ އިންޖީނުގެ ނީލަންފެށޭއަގަކީ -/50000 ރުފިޔާއެވެ. ދެނަމްބަރ އިންޖީނު ނީލަންފެށޭއަގަކީ -/25000 ރުފިޔާއެވެ. ކޮންމެއިންޖީނަކަށްވެސް އަގުއިތުރު ކުރެވޭނީ އެއިރަކު ނީލަމުގައި އޮންނަ އަގަށް ފަހަރަކު މަދުވެގެން -/1000 ރުފިޔާއެވެ. އެކަށީގެންވާ އަގަކަށް އައުމުން ޖެހިޖެހިގެން3ދުވަހު އެއްއަގެއް އޮވެއްޖެނަމަ އެއަގުހުށަހެޅި ފަރާތަކަށް ނީލަންނީންމާލެވޭނެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ހުށަހެޅިފައިވާ އެންމެމަތީއަގު މިއިދާރާގެ ނޯޓިސްބޯޑުގައި އާއްމުކުރެވިފައިވާނެއެވެ. ނީލަމަށް އަގުހުށަހަޅުއްވާނީ އަގުހުށަހަޅުއްވާ ފޯމުންނެވެ. ފޯމް މިއިދާރާއިން ލިބޭނެއެވެ. އަގު އާއްމުކުރާނީ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ 13:15އެވެ. އެދުވަހެއްގެ ނީލަމުގެ އަގުގައި ހިމަނާނީ އެދުވަހު 13:00އާއި ހަމައަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އަގުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތީއަގަވެ. އޭގެ ފަހުން ހުށަހަޅާ އަގުތައްބަލާނީ ޖެހިޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހު ހުށަހެޅި އަގެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިނީލަމުގައި ދުވަސްބަލާނީ ބަންދު ދުވަސްނުހިމަނައެވެ. ބަންދު ދުވަހު ހުށަހަޅާއަގު ބަލާނުގަނެވޭނެއެވެ. ނީލަން ނިންމާލުމަށް ދުވަސް ބަލާނީ ބަންދު ދުވަސް ނުލާ3ދުވަސް ހަމަވުމުންނެވެ. ދުވަހެއް ފުރިހަމަ ވިކަމަށް ބަލާނީ ކޮންމެދުވަހެއްގެ 13:15އިން ދުވަސްގުނާ ގޮތުގައެވެ. ނީލަން ކާމިޔާބުކުރާ ފަރާތައް ތަކެތި ދޫކުރެވޭނީ މިއިދާރާއަށް ފައިސާ ދެއްކުމުންނެވެ. މަދުވެގެން7ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ދައްކާ ތަކެތި ގެންދަންވާނެއެވެ. ނީލަމުން ތަކެތި ނެގުމަށްފަހު ފައިސާ ނުދައްކާއިފިނަމަ ކައުންސިލުން ނިންމަވާ ގޮތަކަށް އެފަރާތަކާމެދު އަމަލުކުރެވޭނެއެވެ.\nއިންޖީނުތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް މިއިދާރާގެ އެސިސްޓެންޓް މެއިންޓަނަންސް އޮފިސަރ އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ރަފީއު ފޯނުނަމްބަރ 9710106 އާއި ގުޅުއްވުމުމަށާއި، އިދާރާގެ ރަސްމީގަޑީގައި މިއިދާރާއަށް ހާޟިވުންވެސް މަޢުލޫމާތު ސާފުކޮށްދެވޭނެއެވެ\nސުންގަޑި: 08 ޖުލައި 2019 0000


ހުރީމެ އިންތިޒާރުގަ (9) | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nހ” އަހަރެން ވަރަށް ބޮޑު ކަމެއް ޖެހިގެން މީގެ ކުރިންވާނީ ލޯނެއް ނަގާފަ. ކޮންމެ މަހަކުވެސް އަހަރެންނަށް ލިބޭ ވަރަކުން އެމީހާއަށް ދެން. އެކަމަކު މިހާރު އެމީހާ ލޯނު އަވަހަށް ނުދައްކައިގެން ވަރަށް އެއްޗެހި ކިޔާ. އެހެންވެ މިހުންނަނީ ވަރަށް ހާސްވެފަ. މަންމަމެންނަށް އެގިއްޖެއްޔާ ވާނެ ގޮތެއްވެސް ނޭނގެ” ޒައިރާ ގެ ސިކުނޑީގައި ރޭވި ބަސްތައް ސާހިލް ކުރިމައްޗަށް އޮއްސާލިއެވެ.\n” ކިހާ ވަރެއް ބާކީ ދައްކަން ޖެހެނީ ” ޒައިރާ ލޯނު ނެގީ ކޮން ބޮޑު ކަމެއް ދިމާވެގެންތޯ ވެސް ސާހިލް ބަލާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ސާހިލް ބެލީ ޒައިރާއަށް އެހީއެއް ވެދެވޭތޯއެވެ. މިއަދު ހެދުނު މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ލިބުނު ފައިސާ އަދިވެސް އެ އޮތްގޮތަށް ޖީބުގައި އެބައޮތެވެ.\n” 15000 ރުފިޔާ.. ކުރިޔަށް އޮތް4މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަންޖެހޭނޭ ބުނީ ” ޒައިރާ ހުރީ ސާހިލްގެ ޖީބުން ނެގި ރުފިޔާ ތަކަށް ބަލާށެވެ.\n” ލޯނު ދައްކާ ނިމެންދެން ކޮންމެ މަހަކުވެސް ޒައިރާ އަހަރެންގެ މުސާރަ އެއްކޮށް ނަގާ” ސާހިލް އަތުގައި އޮތް 5000 ރުފިޔާ ޒައިރާގެ އަތަށްލައި ދިނެވެ. ޒައިރާ އަށް އެހީއެއް ވެދެވުނީތީ ސާހިލް ހުރީ އުފަލުންނެވެ.\nހުރިހާ ކަމެއްވެސް މިވަނީ ޒައިރާ ބޭނުންވާ ގޮތަށެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް އެންމެ ފަހުގެ ފޯނެއް ގަނެލެވޭވަރުވާނެއެވެ. ޒައިރާ އެބުރި ދާން ހިނގައިގަތީ މަކަރުވެރި ހިނިތުންވުމަކާއިއެކުއެވެ. ޒައިރާ ގޮސް ލޯމަތިން ގެލެންދެން ސާހިލް އެހުރިތަނުގައި ހުއްޓެވެ. މީގެ ކުރިން ހިތަށް ނުލިބޭ ވަރުގެ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބިއްޖެއެވެ. އެންމެ ލޯބިވާ ފަރާތައް އެހީއެއް ވެދެވުނީތީއެވެ.\nދުވަސްތައް ވޭތުވަމުންގޮސް4މަސް ވީއެވެ. ކޮންމެ މަހެއްގެވެސް ސާހިލްގެ މުސާރަ ނަގަނީ ޒައިރާއެވެ. މުސާރަ ލިބޭކަމެއްވެސް ސާހިލް އަކަށް ނޭގެއެވެ. ސާހިލް ހުންނަނީ ކިރިޔާ ބަނޑުހައި ކަން ފިލާވަރުގެ ކާއެތިކޮޅެއް ކާލައިގެންނެވެ. އެވެސް ލޮނުލައިގެން ކައްކާލާފަ ހުންނަ ހުސް ބަތް ކޮޅެކެވެ. ކޮންމެ މަހަކުވެސް ހަސަންބެ ހަނޑޫދެއެވެ. ނަމަވެސް ލައިގެން ކާނެ އެއްޗެހި ޖެހެނީ މުސާރަ ލިބުމުން ގަންނާށެވެ.\nނަމަވެސް ސާހިލްގެ އެއްވެސް ޝަކުވާއެއްނެތެވެ.\nސާހިލް މިހާލުގައި އުޅޭއިރު ޒައިރާ އަތުގައި އޮންނަނީ އެންމެ ފަހުގެ ފޯނެވެ. ގެންގުޅެނީ އެންމެ މިޒަމާނުގެ އަތްދަބާހާއި އަތުކުރީގަޑިއެވެ. ސާހިލްއަށް މިތަކެތި ފެނުނަމަވެސް ޒައިރާ ދޭތެރޭ ޝައްކުގެ ޒައްރެއްގެ މިންވަރުވެސް ނުއުފެދެއެވެ. ޒައިރާ އެހާވަރަށް ވަނީ އޭނާގެ ބާރުގެ ދަށަށް ސާހިލް ގެނެސްފައެވެ.\nރޭގަނޑު 11 ޖަހަނީއެވެ. ފިހާރަ ބަންދުކުރާ ގަޑިވެސް ޖެހެނީއެވެ. މިރޭ ހަސަންބެގެ ބަލިހާލަތު ހުރިގޮތުން ފިހާރައަށް ނާންނާނެކަން ޒައިރާއަށް އެގެއެވެ.\n” ހިނގާ ދަމާ. މިރޭ ހަސަންބެއަކަށް ނާދެވޭނެޔޯ ބުނީ” ޒައިރާ ފިހާރައިގެ ލައިޓްތައް ނިއްވާލަމަށް ފަހު ފިހާރައިން ނުކުންނަން ހިނގައިގަތެވެ. މިއީ ޒައިރާ ހޯދަމުން އައި ދަނޑިވަޅެވެ. މި ފުރުސަތު ބޭކާރު ކޮށްލާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.\nސާހިލް ހުރީ ބޭރުގައެވެ. އަދިވެސް ޒައިރާ ބޭރަކަށް ނުނުކުމެއެވެ. ޒައިރާ ހުރީ ފޯނެއްގައެވެ.\n” ރައްޓެއްސަކު ގުޅީއޭ ނުކުންނަނިކޮށް” ޒައިރާ ފިހާރު ތަޅުލާފައި ސާހިލް ކައިރިޔަށް އައެވެ. ކުރިޔަށް ހިނގައިގަތީ ދެމީހުން އެކުގައެވެ.\nގޯޅި ގަނޑުގެ އެންމެ އަދިރި ހިސާބުން ޒައިރާގެ ހިނގުން ތަންކޮޅެއް ބާރު ކޮަށްލިއެވެ.\n” ހާދަ ބާރަކަށް ތި ދަނީ.. އަހަރެން ކައިރީގަ ހުންނަ އިރުވެސް ބިރުގަނޭތަ ” ސާހިލް ޒައިރާގެ އަތުގައި ހިފާ ބާރު ކޮށްލިއެވެ. ޒައިރާ ސާހިލްގެ އަތް ދުރުކޮށްލެވޭތޯ އުޅެންފެށިއެވެ. ބަލާ މީހަކަށް ހީވާނީ ގަދަކަމުން ޒައިރާގެ އަތުގައި ސާހިލް ހިފައިގެން އުޅެނީ ހެންނެވެ.\n” މީހަކަށް ފެނިދާނެތީތަ. ނެތޭ އެއްވެސް މީހަކު” ޒައިރާ އުޅޭ ގޮތުން ސާހިލް އަށް ހެވެނީއެވެ.\n” އެކަމަކު މަށަށް ހީވަނީ ހަމަ ބަޔަކު އެބަ އުޅޭހެން” ޒައިރާ އަށް މިހެން ބުނެވުނު ކަމެއް ނޭގެއެވެ.5މީހުންގެ ގުރޫޕެއް އެދެމީހުން ވަށާލައިފިއެވެ.\n” ކަލޭ ހާދަ ގޮތެއްވެސް ނެތޭ.. ހަމަ އަންހެނަކު ފެންނަ އިރަށް ތިބެހެނީ” އެތަނުން އެކަކު ސާހިލް ދުރަށް ކޮށްޕާލައިފިއެވެ. ސާހިލްގެ ބޯ ގޮސް ޖެހުނީ ފާރުގައެވެ.\n” ޒައިރާ..ދެން..” ސާހިލް އަށް ބުނަން އުޅުނު ޖުމްލަ ފުރިހަމަ ކުރެވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. ދެން ހުރިމީހާ އައިސް އަނގަމަތީގައި އެތި ފަހަރެއް ޖަހައިފިއެވެ.\nސާހިލް އަށް ހޭވެރިކަން ވީއިރު ހުރީ ހަސަންބެމެންގޭ ދޮރުމައްޗަށް ގެނެހެވެ. ދެމީހުން ހުރީ ދެ އަތުގެ ކޮނޑުހުޅުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.ސާހިލް އަށް ތަންތަން ފެންނަވަރުވަނީވެސް ކިރިޔާއެވެ. އަގައާއި ނޯށުން ލޭ ފައިބަމުންދިޔައެވެ.\nމާގިނައިރުތަކެއްނުވެ މީހުންގެ އަޑުގަދަކަމުން ހަސަންބެގެ ދެމަފިރިން ބޭރަށް ނުކުމެއްޖެއެވެ. ހަމަ ނުކުތުމާ އެކު ސާހިލް ހަސަންބެގެ ކުރިމައްޗަށް ވައްޓާލައިފިއެވެ.\n” ހިސާބަށް ވުރެން ކަންތައްތައް މައްޗަށް ދިޔާމަ ވާންވީ ގޮތްވެފަ މިއޮތީ”\nހަސަންބެ އަށް ހުރީ ވަނީ ކީއް ކަމެއް ނޭގިފައެވެ.\n” މި ސޮރު ކީއްތަ ކުރީ ކަލޭމެންނަށް ” ސާހިލްގެ ވިޔާނުދާ އެއްވެސް ކަމެއް މިހާތަނަކަށް ހަސަންބެއަކަށް ފެނިފައެއް ނެތެވެ.\n” ކީއްހޭ ކުރީ މިރޭ އަހަރެމެންނަށް މިފެނުނީ ގަދަކަމުން އެމަންޖެގެ އަތުގަ ހިފަނިކޮށް. މިކަމެއް ހިނގާތާ އެތައް ދުވަހެއްވެއްޖެ.. އެންމެ ފަހުން އެމަންޖެއަށް ކެތްނުވެގެން ގުޅާފަ ގެނައީ” ޒައިރާގެ ބޮޑުބޭބެ ދައްކަމުން ދިޔަ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ސާހިލް އަކަށް އެގޭވަރެއް ނުވެއެވެ. އެއަށްވުރެން ބޮޑު ގައިގަ އަޅަމުންދިޔަ ވޭން ބޮޑެވެ.\nހަސަންބެ ހުރީ އެ ދައްކާ ވާހަކަތައް ގަބޫލު ކުރަން ދަތިވެފައެވެ. އޭނާ އަށް ފިހާރަ އަށް ވަދެވުނަސް އަބަދުވެސް ފެންނަނީ ދެމީހުން ހެވިފައި ވާހަކަ ދައްކާތަނެވެ.\n” އެހެނޭ ވާނީ ތިމާއަށް ތިމާ ފެނިފަ ހުންނަ ކުދިން ފިހާރައިގަ ގެންގުޅެންޏާ. މީގެ ކުރިން ގެނައި ސޮރަށްވެސް ހަމަ މިހެންނޭ ހެދީ” ހަސަންބެގެ އަންހެނުން ބުނަންބޭނުންވާ އެތި ހަސަންބެއާއި ދިމާއަށް ބުނެލާފަ ގޭތެރެއަށް ވަނީއެވެ. ޒައިރާގެ ބޮޑުބޭބެގެ ރުޅިގަނޑުދިޔައީ އިތުރަށް ގަދަވެގެންނެވެ.\n” މާދަމާ މީނަ މިރަށުން ފޮނުވާ ނުލާފިއްޔާ ކަމާބެހޭ ފަރާތައް ރިޕޯޓު ކުރާނީ. އޭރުން ކަލެއަކަށްވެސް ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެ”\nއެމީހުން އެތަނުން ދިޔައީ ހަސަންބެއަށްވެސް ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް ދީފައެވެ.\nހަސަންބެ މަސައްކަތްކުރީ ސާހިލް ނެގޭތޯއެވެ. ސާހިލްއަށް ކޮޅަށް ތެދުވޭ ވަރު ވީވެސް ވަރަށް މަސައްކަތުންނެވެ. ހަސަންބެ ސާހިލް ކޮޓަރިއަށް ވެއްދުމަށްފަހު މާދަމާ މާލެ ދިޔުމަށް ތައްޔާރުވާން އަންގައިފިއެވެ. ސާހިލް ހހަލަހަ މަސައްކަތައް ފަރުވާތެރި މީހަކު ދެން ހޯދުމަކީ އެހާ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެކަންވެސް އެގެއެވެ. ނަމަވެސް މަސްލަހަތާއި އަމިއްލަ ރައްކާތެރި ކަމަށްޓަކައިވެސް ސާހިލް ފޮނުވާލަން އެބަޖެހެއެވެ.\nއަނެއްދުވަހެވެ. ސާހިލް އޮތީ މާލެ ދިޔުމަށްޓަކައި ބޯޓުގައެވެ. ހަށިގަނޑުގައި އަޅަމުންދާ ވޭނަށްވެސް ކެތްކުރެވެނީ ކިރިޔާއެވެ. އެހާލުގައިވެސް އޭނާ ވިސްނަމުން ދިޔައީ ޒައިރާއާއި ދޭތެރޭގައެވެ. އޭނާގެ ސަބަބުން ޒައިރާއަށް މިދެވުނީ ކިހާބޮޑު ދެރައެއް ހެއްޔެވެ.؟ އެފަކީރަށް ގެއިން ނުކުންނަންވެސް ކެރޭނެބާއެވެ؟ ޒައިރާގެ އެހެން ބުނުމުން އަތުން ދޫކޮށްލެވުނުނަމައެވެ. ފިހާރައިން ބޭރުގައި ޒައިރާ އޭނާއާއި ވާހަކަ ނުދައްކާ ސަބަބަކީ ކޮބައިކަން މި އެގުނީ އަދި ކިރިޔާއެވެ. ސާހިލް ކުއްވެރި ކުރެވެމުން ދިޔައީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސެވެ. ޒައިރާ މިކަހަލަ ލަޑެއްދީފާނެކަމަށް ހިޔާލަކަށްވެސް ނާދެއެވެ. އޭނާ ޒައިރާ ދެކެވަނީ ހަގީގީ ތެދުވެރި ލޯތްބެވެ.\nސާހިލް ހިތުގައި އަޒުމުކަޑައެޅިއެވެ. ޒައިރާއަށްޓަކައި ވަފާތެރިކަންމަތީ ހުރުމަށެވެ. ދިވެހީން ގަބޫލު ކުރާވަރުގެ މީހަކަށްވެ އެބުރި ޒައިރާގާތައް އައުމަށެވެ. ޒައިރާ އޭނާގެ މީހަކަށް އަދި ހަދާނެއެވެ. ޒައިރާ އޭނާއަށްޓަކައި މުޅި އުމުރުވެސް ހުންނާނެކަމަށްވަނީ ވައުދުވެފައެވެ. ޔަގީނެވެ. ޒައިރާ އޭނާއަކަށް ބޭވަފާތެރިއެއް ނުވާނެއެވެ. ސާހިލް ގަބޫލު ކުރެއެވެ. ޒައިރާގެ ހިތުގައިވެސް ވަނީ އޭނާއަށްޓަކައި ތެދުވެރި ލޯތްބެވެ. ލޯބިން ގުޅޭ ދެހިތެއް ސަފުން ވަކި ކުރެވިދާނެހެއްޔެވެ؟ ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެކަކަށްވެސް އެ ދެހިތުގައިވާ ލޯތްބެއް ވަތްކެއްނުކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ސާހިލްގެ ހިތް ބުނާގޮތެވެ.\nThank u ❤. Insha Allah v avah\nAnd I am the first yey\nކޮންދުވަހަކު 10ވަނަ ބައި ގެނެސް ދެނީ\nހިތާމަ ލޯބި April 21, 2019\nއައި ލަވް ޔޫ..\nހިތި ހަނދާން 2\nލޯބި March 31, 2019


ފެށުން 25\n1 އިބްރާހީމްގެފާނު އިތުރު ބޭކަނބަލަކާއި ކައިވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވިއެވެ. އެކަނބުލޭގެ ނަމަކީ ޤަޠޫރަތު އެވެ.2އަދި އެ ދެކަނބަލުންނަށް ހަ ފިރިހެން ދަރިން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެބޭފުޅުންނަކީ: ޒިމްރާން، ޔަޤްޝާން، މަދާން، މިދްޔާން، ޔަޝްބާޤް އަދި ޝޫޙާއެވެ.3ޝަބާ އާއި ދަދާނުގެ ބަފައިކަލުންނަކީ ޔަޤްޝާން އެވެ. އަދި ދަދާނު ފުރާފުރިހަމަ ވުމުން އޭނާއަށް ތިން ދަރިން ލިބުނެވެ. އެ ދަރިންނަކީ: އައްޝޫރީމް، ލަޠޫޝީމް އަދި ލިއުއްމީމް އެވެ.4މީގެ އިތުރުން މިދްޔާން އަށް ވެސް ފަސް ދަރިން ލިބުނެވެ. އެ ދަރިންނަކީ: ޢީފަތު، ޢިފްރު، ޙަނޫކު، އަބީދާޢު، އަދި އަލްދަޢަތުއެވެ. މިހުރިހާ ބޭފުޅުންނަކީ ޤަޠޫރަތުގެ ދަރިފަސްކޮޅެވެ.\n5-6 އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އެންމެހާ ތަރިކަ މުދަލެއް އިސްޙާޤުގެފާނަށް ހިބަކޮށްދެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އިބްރާހީމްގެފާނު އަވަހާރަ ވުމުގެ ކުރިން ހާޖަރުގެ ދަރިންނަށާއި ޤަޠޫރަތުގެ ދަރިންނަށް ގިނަގުނަ ހަދިޔާތައް ދެއްވިއެވެ. އަދި އެ ހުރިހާ ކުދިން އިސްޙާޤުގެފާނާއި ދުރަށް ފޮނުވާލެއްވުމުގެ ގޮތުން ދުނިޔޭގެ އިރުމަތީ ބިތަށް ފޮނުވާލެއްވިއެވެ.\n7 އިބްރާހީމްގެފާނު އަވަހާރަވީ އުމުރުފުޅުން ސަތޭކަ ހަތްދިހަ ފަސް އަހަރުގައެވެ. 8 އޭރު އެކަލޭގެފާނު ވަނީ އަބަހައްދަ އުމުރުފުޅުގައެވެ. މި ދިގު މުއްދަތުގައި އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި އުޅުއްވީ ހިތްޕުޅު ހަމަޖެހި ވަޑައިގެންނެވެ. 9-10 އެކަލޭގެފާނުގެ ދެދަރިކަލުން ކަމުގައިވާ އިސްޙާޤުގެފާނާއި އިސްމާޢީލްގެފާނާއި ދެބޭފުޅުން އެކަލޭގެފާނު ފަސްދާނު ލެއްވީ ޙިއްޘީއެއް ކަމުގައިވާ ޞޫޙަރުގެ ދަރި ޢިފްރޫންގެ އަތުން އެކަލޭގެފާނު ބައްލަވައިގެންފައިވާ މަމްރާގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައިވާ ދަނޑުފަނގުގެ ތެރޭގައިވާ މަކްފީލަތު ހޮހަޅައިގައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ފަސްދާނު ލެއްވުނީ އެކަލޭގެފާނު އަނބިކަމަނާ ސާރާގެ ގަބުރުފުޅާއި ޖެހިގެންނެވެ. 11 އިބްރާހީމްގެފާނު އަވަހާރަވުމަށް ފަހު އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްޙާޤުގެފާނަށް މާތްﷲ ރަޙުމަތް ލެއްވިއެވެ. މި ދުވަސްތަކުގައި އިސްޙާޤުގެފާނު ދިރިއުޅުއްވަމުން ގެންދެވީ ބިއުރުލަޙައިރުއީގައެވެ.\n12 މިއީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅު އުފެދިގެން ދިޔަ ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. (އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ މައިކަނބަލަކީ މިޞްރުގެ އަންހެނެއް ކަމުގައިވީ ސާރާގެ އަޅު ހާޖަރު އެވެ.) 13-15 އިސްމާޢީލްގެފާނަށް ބާރަ ފިރިހެން ބޭކަލުން ލިބިވަޑައި ގެންނެވީ މި ބަޔާންކުރާ ތަރުތީބުންނެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދަރިކަލުންނަކީ ނަބާޔޫތު އެވެ. އެއަށް ފަހު ޤީދާރު، އަދަބުއީލު، މިބްސާމު، މިޝްމާޢު، ދޫމަތު، މައްސާ، ހަދާރު، ތީމާ، ޔަޠޫރު، ނާފީޝް އަދި އެންމެފަހުން ލިބިވަޑައިގެންނެވީ ޤިދްމަތުއެވެ. 16 އަދި މިބޭކަލުން ދިރިއުޅުއްވި ސަރަހައްދު ތަކަށް މި ބޭކަލުންގެ ނަމުން ނަން ދެވިފައިވިއެވެ. އެގޮތުން މި ބާރަ ބެކަލުންނަކީ އޭރު ވެރިކަން ހިންގި ބާރަ ގަބީލާގެ ވެރިންވެސްމެއެވެ. 17 އިސްމާޢީލްގެފާނު އަވަހާރަވި ހިނދު އެކަލޭގެފާނުގެ އުމުރުފުޅުން ސަތޭކަ ތިރީސް ހަތް އަހަރުފުޅެވެ. 18 އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅު ދިރިއުޅެމުން ގެންދިޔައީ ޙަވީލާ އިން ފެށިގެން ޝޫރު އާއި ދެމެދުގައިވީ ސަރަހައްދު ތަކުގައެވެ. އެއީ އައްޝޫރުއަށް ދާން އޮންނަ މަގުން މިޞްރުގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައެވެ. އިސްމާޢީލްގެފާނާއި ޢާއިލާ ދިރިއުޅުއްވަމުން ގެންދެވީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅުގެ އެހެން މީހުންނާއި މުޅިން އެކަހެރި ކޮށެވެ.\nޢީސޫ އާއި ޔަޢުޤޫބުގެފާނު\n19 މިއީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްޙާޤުގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅު އުފެދިގެން ދިޔަގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. 20 އިސްޙާޤުގެފާނުގެ އުމުރުފުޅުން ސާޅީސް އަހަރުގައި ބަތޫއެލްގެ އަންހެންދަރި ރިފްޤާ އާ ކައިވެނި ކުރެއްވިއެވެ. (މި ބަތޫއީލް އަކީ މެސޮޕޮތާމިޔާގެ އަރާމީންގެ މީހެކެވެ.) އަދި ރިފްޤާ އަކީ ލަބާންގެ އަންހެން ކޮއްކޮވެސް މެއެވެ. 21 ނަމަވެސް ރިފްޤާ އަށް ދަރިކަލަކު ލިބިވަޑެއް ނުގެންނެވިއެވެ. އެގޮތުން އިސްޙާޤުގެފާނު އެކަމަނާގެ ޙާލަތު ބަޔާންކުރައްވައި މާތްރަސްކަލާނގެ ކިބަފުޅަށް ދުޢާ ދެންނެވިއެވެ. އެހިނދު މާތްރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނުގެ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ރިފްޤާ އާލާސްވެ އިންނަވައިފިއެވެ. 22 ރިފްޤާ އާލާސްވެ އިންނެވީ ނިބޫ ދެ ދަރިކަލުންނާގެންނެވެ. އެދަރިން ރައްކާވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައި އެކަމަނާގެ ރަޙިމުގެ ތެރޭގައި ތޮޅެން ފެށުމުން އެކަމަނާގެ ހިތަށް މިފަދައިން އެރިއެވެ. ”މިފަދަ ކަމެއް އަހަރެންނަށް މި ދިމާވަނީ ކީއްވެގެންބާ؟“ އެހެންވެ، އެކަމަނާ މާތްރަސްކަލާނގެ ކިބަފުޅުން ޖަވާބަކަށް އެދިވަޑައިގެން ދުޢާ ދެންނެވިއެވެ.\n23 މާތްރަސްކަލާނގެ އެކަމަނާއަށް ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.\n”ކަމަނާގެ ދެ ދަރިކަލުން ވާހުށީ ވަކި ދެ ޤައުމެއް ކަމުގައި.\nދެ ދަރިކަލުންގެ ތެރެއިން ހަގު ދަރިކަލުން ދޮށީ ދަރިކަލުންގެ މައްޗަށް ބާރު ފޯރުވާނޭ.\nއަދި ދޮށީ ދަރިކަލުން ވާހުށީ ހަގު ދަރިކަލުންގެ ޚާދިމަކަށޭ.“\n24 ރިފްޤާ ނިބޫ ދެ ދަރިކަލުންނާއިގެން ރައްކާވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. 25 ފުރަތަމަ ދަރިކަލުން ވަނީ ރަތް ކުލައިގައެވެ. އޭނާގެ ގައިގެ ހަން ވަނީ ލޯލީގެ ރިދާއެއް ފަދައިންނެވެ. އެދަރިފުޅަށް ޢީސޫ އޭކިޔައި ނަންދެއްވިއެވެ. * ޢިބްރާނީ ބަހުން ޢީސޫގެ މާނައެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ ކެހެރިއެވެ. 26 ދެވަނަ ދަރިފުޅާއިގެން ރައްކާވެ ވަޑައިގެންނެވި ހިނދު އެ ދަރިކަލުން އޮންނެވީ ދޮށީ ދަރިކަލުން ޢީސޫގެ ފުންނާބުގައި ވަރަށް ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. އެދަރިފުޅަށް ޔަޢުޤޫބުއޭ ކިޔައި ނަން ދެއްވިއެވެ.† ”ޔަޢުޤޫބު“ ޢިބްރާނީ ބަހުން މިބަހުގެ މާނައަކީ ފުންނާބުގައި ހިފެހެއްޓުން ނުވަތަ މަކަރުވެރިޔާ އެވެ. އިސްޙާޤުގެފާނަށް މި ދެދަރިކަލުން ލިބިގަޑައިގެންނެވީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުމުރުފުޅުން ފަސްދޮޅަސް އަހަރު ގައެވެ.\n27 ދެ ދަރިކަލުން ބޮޑުވަމުން ދިޔައެވެ. އެ ދެ ދަރިކަލުން ތެރެއިން ޢީސޫ ޝިކާރަ ކުރުމުގެ ކުޅަދާނަ ބޭފުޅަކަށް ވިއެވެ. އަދި ހާމަކަންބޮޑު ދަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅުމަށް ލޯބި ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ޔަޢުޤޫބުގެފާނު ވީ ބަސްމަދު ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ގިނަ ވަގުތު ފޭލިގެކޮޅު ކައިރީގައި ހޭދަކުރެއްވުމަށް ލޯބި ކުރެއްވިއެވެ. 28 ޢީސޫ ޝިކާރަ ކުރައްވައި ވަލު ޖަނަވާރު ތަކުގެ މަސް އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު އިސްޙާޤުގެފާނު ފަރިއްކުޅުއްވުމަށް އަރުވައެވެ. އިސްޙާޤުގެފާނު ޢީސޫ ދެކެ ނުހަނު ލޯބިފުޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް ޔަޢުޤޫބުގެފާނަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު، ރިފްޤާ އެންމެ ރުހޭ ދަރިކަލުންނެވެ.\n29 އެއްދުވަހަކު ޔަޢުޤޫބުގެފާނު ތަރުކާރީ ސުރުވާ ކައްކަވަމުން ގެންދަވަނިކޮށް ޢީސޫ ޝިކާރައިން އެނބުރި ގެއަށް ވަނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަނޑުހައި ވެފައެވެ. 30 އެހިނދު ޢީސޫ ޔަޢުޤޫބަށް މިފަދައިން ދެންނެވިއެވެ. ”އަހަރެން މިވަނީ ވަރަށް ބަނޑުހައިވެފަ. ތިބާ ތިޔަ ކައްކާ ރަތް ސުރުވާއިން ސުރުވާ ތައްޓެއް އަހަންނަށް ދީބަލަ.“ (ޢީސޫ އަށް އަދޫމުގެ ނަމުން މީހުން މުޚާތަބު ކުރަނީ މިހެން ވެގެންނެވެ.)‡ ”އަދޫމް“ މި ބަހުގެ އަޑު ޢިބްރާނީ ބަހުން އެއްގޮތްވަނީ ”ރަތް“ މިބަހާއި އެވެ. އަދި ޢީސޫ އަށް ވަނަމެއްގެ ގޮތުގައި އަދޫމް އޭ ބުނެ މީސްތަކުން މުޚާތަބު ކުރަނީ އެކަލޭގެފާނަށް ރަތް ސުރުވާ ތައްޓެއް ދީބަލާށޭ ވިދާޅު ވެވުމުންނެވެ. 31 ޔަޢުޤޫބުގެފާނު ޖަވާބުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ”އަހަރެން ތިބާއަށް ސުރުވާ ތައްޓެއް ދޭނީ އެންމެ ދޮށީ ފިރިހެން ދަރިފުޅުގެ ޙައްޤު އަހަރެންނަށް ވިއްކާ ގޮތުގެ މަތިން.“ § އެދުވަސްވަރު ފިރިހެން ދޮށީދަރިންނަށް މުދަލުން ދެގުނަ ލިބެއެވެ.\n32 ޢީސޫ ދެންނެވިއެވެ. ”އެންމެ ރަނގަޅު! އަހަރެން މިވަނީ ބަނޑުހައިވެގެން ގޮސް ހާންތިވެފައި. މި ގޮތުގައި އަހަރެން މަރުވެއްޖެނަމަ އެ ޙައްޤުން އަހަރެންނަށް ކުރާނީ ކޮން ފައިދާއެއް؟“\n33 ނަމަވެސް ޔަޢުޤޫބުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ”މިތަނުގައި ހަމަމިހާރު އެ ޙައްޤު އަހަރެންނަށް ދިނުމަށް ތިބާ ވަޢުދުވޭ!“\nއަދި ޔަޢުޤޫބުގެފާނު އެދިވަޑައިގެންނެވި ފަދައިން ޔަޢުޤޫބުގެފާނަށް އެ ޙައްޤު ދިނުމަށް ޢީސޫ ވަޢުދުވެ އެ ޙައްޤު ދެއްވިއެވެ. 34 ދެން ޔަޢުޤޫބުގެފާނު ޢީސޫއަށް ބޯ ރޮއްޓާއި ސުރުވާ ދިނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފަރިއްކުޅުއްވައި ފެންފޮދު ހިއްޕެވުމަށް ފަހު ތެދުވެވަޑައިގެން ޙައްޤު ވިއްކާލެއްވުނު ކަމާމެދު އެއްވެސް ފިކުރުފުޅެއް ނުކުރައްވާ ވަޑައިގެންފިއެވެ.\n*25:25 ޢިބްރާނީ ބަހުން ޢީސޫގެ މާނައެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ ކެހެރިއެވެ.\n†25:26 ”ޔަޢުޤޫބު“ ޢިބްރާނީ ބަހުން މިބަހުގެ މާނައަކީ ފުންނާބުގައި ހިފެހެއްޓުން ނުވަތަ މަކަރުވެރިޔާ އެވެ.\n‡25:30 ”އަދޫމް“ މި ބަހުގެ އަޑު ޢިބްރާނީ ބަހުން އެއްގޮތްވަނީ ”ރަތް“ މިބަހާއި އެވެ. އަދި ޢީސޫ އަށް ވަނަމެއްގެ ގޮތުގައި އަދޫމް އޭ ބުނެ މީސްތަކުން މުޚާތަބު ކުރަނީ އެކަލޭގެފާނަށް ރަތް ސުރުވާ ތައްޓެއް ދީބަލާށޭ ވިދާޅު ވެވުމުންނެވެ.\n§25:31 އެދުވަސްވަރު ފިރިހެން ދޮށީދަރިންނަށް މުދަލުން ދެގުނަ ލިބެއެވެ.


ACC ah Minister Mahuloof haazirukoh bayaan nagaifi\nއޭސީސީއަށް މަހުލޫފް ހާޒިރުކޮށް ބަޔާން ނަގައިފި\nރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި މިހާތަނަށް ހިނގި އެންމެ ބޮޑު ހިޔާނާތު މައްޗަށް އޭސީސީން އެކުލަވައިލި ތަހުގީގު ރިޕޯޓުގައި، އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ފައިސާގެ ތެރެއިން އެސްއޯއެފުން ފައިސާ ޖަމާވި މައްސަލާގައި ޔޫތް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު މަހުލޫފް އެންޓިކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އަށް ހާޒިރުކޮށް ބަޔާން ނަގައިފި އެވެ.\nމަހުލޫފް މިއަދު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، މިއަދު އޭސީސީއަށް ހާޒިރުކޮށް ބަޔާން ނަގާފައިވާ ކަމަށެވެ. މަހުލޫފް ވަނީ އަވަހަށް މައްސަލާގައި ގޮތެއް ނިންމުމަށް ވެސް އެދި ވަޑައިފެންފަ އެވެ. މަހުލޫފް ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދެއްވާތީވެ، އެކަމާ ގުޅޭ އިތުރު މައުލޫމާތު ލިބޭ ގޮތްވަނީ ނުވެފަ އެވެ.\nއޭސީސީއިން އާންމުކުރި އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ހިޔާނާތުގެ ރިޕޯޓުގައި ވާގޮތުން ޔޫތް މިނިސްޓަރު މަހުލޫފުގެ އެކައުންޓަށް 33،000 ޑޮލަރު ވަނީ ޖަމާކޮށްފަ އެވެ. އެ މައްސަލާގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވަނީި، މަހުލޫފް ގޭގައި މަޑުކުރުމަށް އަންގާފަ އެވެ.\nމީގެ ކުރިން މަހުލޫފް ވިދާޅުވީ، އެ މުއާމަލާތް ހިނގާފައިވަނީ މީގެ ފަސް އަހަރު ކުރިން ކަމުން،\nއެކަމާދޭތެރޭ ކުޑަވެސް ފަރުވާލެއް ބެހެއްޓިފައި ނެތް ކަމަށާއި އެ މުއާމަލާތަކީ އޭނާގެ އާއިލާއިން "ދަ ޖިންސް" ގެ ނަމުގައި ފިހާރައެއް ހިންގިއިރު އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮ އަލީ މުބީން މެދުވެރިވެގެން ނަގުދު ފައިސާ ދީގެން ޑޮލަރު ގަތުމަށް ހިންގާފައިވާ ސައްހަ ކަރަންސީ އެކްސްޗޭންޖްގެ މުއާމަލާތެއް ކަމަށެވެ.\nމަހުލޫފްގެ އެކައުންޓަށް އެ ފައިސާ ޖަމާކުރީ "ދަ ޖީންސް" ފިހާރައިގެ ޑޮލަރު އެކައުންޓެއް ނެތި، އޭނާގެ ޑޮލަރު އެކައުންޓެއް އޮތުމުން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެ ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތް ހިންގި ފައިސާގެ ރަސީދު ވެސް މަހުލޫފް ވަނީ އާންމު ކުރައްވާފަ އެވެ.\nމަހުލޫފް ވިދާޅުވީ، ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް އަދި ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް ފާޅުގަ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރީ ވައްކަމެއްކޮށް އެފަދަ އެއްވެސް ޖަރީމާއެއް ހިންގައި، އެއިން ކަމެއްގައި ބައިވެރިވެފައި ނުވާނެތީ ކަމަށެވެ.\nއޭސީސީ އަހުމަދު މަހްލޫފު އެމްއެމްޕީއާރުސީ އޮޑިޓު ރިޕޯޓް


SunOnline: Museebaaiy thakugai ekaku anekakah ehee vaan govaalaifi\nމުސީބާތްތަކުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވާން ގޮވާލައިފި\nމުހައްމަދު މުޒައްޔިން ނާޒިމް 27 Mar 2020, 14:30\nބަލިމަޑުކަމާއި މުސީބާތްތަކުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލައި، އެހީތެރިވާ ބަޔަކަށް މުސްލިމުންވާނެ ޖެހޭ ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާގައި ގޮވާލައިފި އެވެ.\nމާލެ ސިޓީ ފިޔަވާ ރާއްޖޭގެ މިސްކިތްތަކުން މިއަދު އިއްވި ހުކުރު ހުތުބާ ހާއްސަކޮށްފައި ވަނީ "ﷲގެ ރަހުމަތުން އުންމީދު ކަނޑާނުލާ." މި މަޟޫއަށެވެ.\nހުކުރު ހުތުބާގައި ބުނީ، އަޅުގަނޑުމެން އިންސާނުންނަށް ކިތަންމެ ގިނަ ފާފަތަކެއް ކުރެވިފައިވީ ނަމަވެސް، މާތްﷲ ރަހުމަތުން އުންމީދު ކަނޑާލައި މާޔޫސްވާކަށް ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ. ކިތަންމެ ގިނަ ފާފަތަކެއް މީހަކަށް ކުރެވިފައިވީ ނަމަވެސް، އިހްލާސްތެރިކަމާއެކު ތައުބާވުމަށް ހުކުރު ހުތުބާގައި ގޮވާލި އެވެ. އެގޮތުން ތައުބާވެ، ހެޔޮ އަމަލުކުރުމުން، އެކަލާންގެ އަޅުތަކުންނަށް ފާފަތައް ފުއްސަވާދެއްވާނެކަން ގުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް ހުތުބުގައި ބުންޏެވެ.\nހުތުބާގައި ބުނީ، މުސީބާތުގެ ވަގުތުގައި މާތްﷲ ދުއާކޮށް، ކަމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުގެ އިރުޝާދަށް އަމަލު ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"މުސްލިމުންނަކީ، ބަލިމަޑުކަމާއި މުސީބާތުގެ ވަގުތުތަކުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލައި، އެހީތެރިވާ ބަޔަކަށް ވާން ޖެހޭނެ. އަދި ކުރިމަތިވެފައިވާ މުސީބާތްތުން ރައްކާތެރިކޮށްދެވުމަށް ދުއާ ކުރުމާއެކު ސަބަބުތަކުގައި ހިފައި، ކަމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ދެމުންގެންދާ އިރުޝާދުތަކަށް ފުރިހަމަކަށް އަމަލު ކުރަން ޖެހޭ،" ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.\nމާތްﷲ ރަހުމަތްފުޅުގެ ތަނަވަސްކަން ދަލީލުކޮށްދެމުން ހުތުބާގައި ބުނީ، މީހަކު ނުބައި ކަމެއް ކުރުމުން އެމީހަކަށް ޖަޒާދެއްވަނީ، އެމީހަކު ކުރި އަމަލާ އެއްވަރަށް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހެޔޮ އަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ، އެ އަމަލެއްގެ ޖަޖާ އެތަށް ހާސްގުނައަކުން އިތުރުވެގެންދާ ކަމަށް ހުތުބާގައި ބުންޏެވެ.\nހުތުބާގައި އިތުރަށް ބުނީ، މީހަކަށް ނޭނގުމެއްގެ ތެރޭ ފާފައަކަށް އަރައިގަނެވިއްޖެ ނަމަ، ތައުބާވުމުން އޭނާގެ ފާފަ ފުއްސަވައި، ރަހުމަތްލައްވާނެ ކަމަށް ގުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ފާފައެއް ކުރެއްވިޖެ ނަމަ، އެ ކަމަކުން ތައުބާވުމަށް ހުތުބާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއަޅާފައިވެ އެވެ.\nމިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާގައިވެސް ކޮރޯނާވައިރަސް ފަދަ ބަލިމަޑުކަމުން ސަލާމަތް ކުރުމަށް އެދި ދުއާ ކުރައްވާފަ އެވެ.\nހުކުރު ހުތުބާ ހާއްސަ ކުރީ ބިދޭސީންގެ މައްސަލައަށް


UN ge mandhoobu hoama dhuvahu raajje vadaigannavaane | Mihaaru\nއދ. ގެ މަންދޫބު ހޯމަ ދުވަހު ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާނެ\n12 ޖުލައި 2016 - 13:147comments\nސިޔާސީ މަސްރަހު ފިނި ކުރުމަށް ކުރިއަށްދާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މަޝްވަރާ ކުރިއަށް ގެންދަން އދ.ގެ މަންދޫބު ތަމްރަތު ސެމިއުލް އަންނަ ހޯމަ ދުވަހު ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމަށް ނިންމަވައިފި އެވެ.\nފިޝަރީޒް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝައިނީ "މިހާރު"އާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މިއަދު ވިދާޅުވީ މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ތަމްރަތު ސެމިއުލް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ވަޑައިގެންނެވިޔަސް އެބޭފުޅާގެ ބައިވެރިވުމާއެކު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށެވެ.\n"މެއިލްގެ ޒަރިއްޔާ އިންނާއި އެކި ގޮތްގޮތުން ވާހަކަތަކުގައި ބައިވެރިވާނެ،" ޝައިނީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއދ.ގެ މަންދޫބާއެކު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ބައްދަލުކޮށްފައިވާކަން މީޑިއާއިން ހާމަވެފައިވާ ކަމަށާއި އެހެންވީމަ މަޝްވަރާތަކުގައި އެމްޑީޕީން ބައިވެރިނުވެއޭ ވިދާޅުވެވެން ނެތް ކަމަށް ވެސް ޝައިނީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nސަރުކާރުން ކުރިން ބުނެފައި އޮތީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ އެކު އަލުން މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ދާނީ އދ. އިން ކަނޑައެޅި މަންދޫބާ އެކު ކަމަށެވެ.\nޕާޓީތަކުގެ މަޝްވަރާގައި އެމްޑީޕީ އާއި އަދާލަތުން ބައިވެރިވާނީ، 13 އަހަރަށް ޖަލަށް ހުކުމް ކޮށްފައިވާ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދާއި 12 އަހަރަށް ޖަލަށް ހުކުމް ކޮށްފައިވާ އަދާލަތު ޕާޓީގެ ރައީސް އިމްރާން އަބްދުﷲ މިނިވަން ކުރުމުން އެ ދެ ޕާޓީން ކުރިން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nޝައިނީ ވިދާޅުވީ މަޝްވަރާތައް އަލުން ފަށާއިރު ހުރިހާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ވެސް ބައިވެރިވާނެ ކަމަށާއި މަޝްވަރާތައް ކާމިޔާބުވާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު ބޮޑު ކަމަށެވެ. އަދި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާނީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާއެކު ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް އިދިކޮޅު އިއްތިހާދުން ވަނީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވާން ބޭނުންވާކަން ހާމަކޮށްފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިޔާސީ ޕާޓީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރީގެ މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝައިނީ ސިޔާސީ މަޝްވަރާތައް މޯލްޑިވްސް ޔުނައިޓެޑް އޮޕޮޒިޝަން


މުހައްމަދު ނަސީމް 11 އޯގަސްޓް 2020\nހެލްތު އިމަޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރުގައި މިރޭ ބޭއްވި މީޑިއާ ބްރީފިން ގައި "މިހާރު"ން ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އެޗްޕީއޭގެ އެޕިޑެމިއޮލޮޖިސްޓް ޑރ.އިބްރާހީމް އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ ވަޒީފާ ދޭ ފަރާތްތަކުން އެޗްޕީއޭގެ އިރުޝާދުތަކާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރަން ހުރަސްއަޅާ ނަމަ ފިޔަވަޅު އެޅޭނީ އެ މައުލޫމާތު ރިޕޯޓްކުރުމުން ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ހެލްތު އިމަޖެންސީގެ ހާލަތުގައި އެޗްއީއޯސީން ދޭ އިރުޝާދުތަކާ ދެކޮޅަށް އެމްޕްލޯޔަރުންނަށް ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅޭނެ ކަމަށެވެ.\n"އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުމެން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް އަމަލުކުރައްވާށޭ އަދި އިރުޝާދުތަކަށް އަމަލުކުރުމުގައި އެއްވެސް ކަހަލަ ހުރަހެއް އަންނަ ކަމަށްވާ ނަމަ އެކަން ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް 1676 އަށް ގުޅައިގެން [އެންގުމުގެ ކަންތައް] ހަމަ ކުރިއަށް ގެންްދަވާށޭ،" އަފްޒަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމުވައްޒަފުން ކަރަންޓީނުވާން ޖެހޭ ހާލަތުގައި ބައެއް ކުންފުނިތަކުން ދަނީ އެ މީހުންގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް ކަނޑަމުން ކަމަށް އެނގިފައިވެ އެވެ. އެހެންވެ، ކޮވިޑްގެ އަލާމާތްތައް ފެނުނަސް ބައެއް މީހުން މަސައްކަތަށް ނުކުންނަ ކަމަށްވެ އެވެ.\nއަފްޒަލް ވިދާޅުވީ ކަރަންޓީނުވާން ޖެހޭ ހާލަތުގައި ހުންނަ މީހަކު ވަޒީފާ އަށް ނުކުތުމުގެ ފުރުސަތު ދީގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އޮފީސްތަކާއި އިދާރާތަކުން ކަންތައްތައް ކުރަންވީ ގޮތް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކިޔައިދީފައި ވާނެ ކަމަށާއި އެގޮތަށް ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ގެންދަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް ހުރިހާ ތަންތަނުން އަމަލުކުރާ ގޮތް ވަކިވަކިން ބެލުމަކީ އޭނާ ވިދާޅުވިގޮތުގައި ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\n"އެހެންވީމާ މިކަހަލަ ކަމެއްގައި ހަމަ ބޭނުންވަނީ ކޮންމެ ބަޔަކު ވެސް އެ ބަޔަކަށް އަންގާފައިވާ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރަން،" އަފްޒަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮވިޑްގެ ކޭސްތައް މި އޮގަސްޓް މަހު ވަނީ ރާއްޖޭގައި އިތުރުވާން ފަށައިފަ އެވެ. އެހެންވެ ބައެއް އާ ފިޔަވަޅުތައް ވެސް ވަނީ އަލުން އަޅައިފަ އެވެ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވީ ކޭސްތައް އިތުރުވަމުންދާތީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ކުރިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ސަމާލުވާން އެޗްޕީއޭ އިން އެދޭ ކަމަށެވެ.\nއުމުރުން 18 އަހަރާއި 40 އަހަރާ ދެމެދުގެ މީހުންނަކީ ގެއިން ބޭރުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ މީހުން ކަމަށާއި އެންމެ ގިނައިން މިހާރު ބަލި ޖެހެނީ އެ އުމުރުގެ މީހުންނަށް ކަމަށް ވެސް އަފްޒަލް ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެންވެ އެ އުމުރުގެ މީހުން ވަކިން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭން އޭނާ އިލްތިމާސް ކުރެއްވި އެވެ.\nރާއްޖެއިން މިހައިތަނަށް ކޮވިޑް ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ 5،000 އަށް ވުރެ މަތިވެފަ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 19 މީހަކު ވަނީ އެ ބަލީގައި މަރުވެފަ އެވެ. މިހާތަނަށް 2،835 މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅުވެފައި ވާއިރު އެކްޓިވް ކޭސްތަކުގެ އަދަދަކީ 2،303 އެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 11/08/2020 00:25\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 11/08/2020 00:25\nހަމަ ނިއުސް 21 މިނެޓު ކުރިން


MDP in Adhaalath ah haggu minvaru dheyne kamah dhushumakee moya kameh: Shaheem\nއެމްޑީޕީން އަދާލަތަށް ހައްގު މިންވަރު ދޭނެ ކަމަށް ދުށުމަކީ މޮޔަކަމެއް: ޝަހީމް\nމުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު އާއި އިމްރާން އަބްދުﷲ\nވެރިކަން ކުރާ ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ މައި ޕާޓީ، އެމްޑީޕީން ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ހައްގު މިންވަރެއް ދޭނެ ކަމަށް ދުށުމަކީ މޮޔަ ކަމެއް ކަމަށް ކުރީގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއަދާލަތު ޕާޓީގެ ސްލޮޓެއްގައި ޖެންޑާ މިނިސްޓަރު ކަމަށް އައްޔަންކުރެއްވި ޝިދާތާ ޝަރީފް މިދިޔަ މަހު އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާ ގުޅިގެން، ސަރުކާރު ކެބިނެޓުގައި އެ ޕާޓީ ތަމްސީލު ކުރައްވާ މިނިސްޓަރުންނަށް ތިއްބެވީ ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން އަބްދުﷲ އާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. އަހްމަދު ޒާހިރު އެވެ.\nރާއްޖެ ޓީވީގެ ޕްރޮގްރާމެއްގައި ރޭ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން އިމްރާން ވިދާޅުވީ، އުފެދުނު ބޮޑު ނުތަނަވަސް ކަމެއްގެ ތެރެއިން ޖެންޑާ މިނިސްޓަރު ކަމުން ޝިދާތާ އިސްތިއުފާ ދެއްވި ނަމަވެސް ހުރިހާ ކަމެއް އޭނާގެ ބޮލުގައި އެޅުވެން ނެތް ކަމަށެވެ. ދެން އެ މަގާމަށް، އެންމެން ވެސް "މާބޮޑު ދެކޮޅުވެރިކަމެއް ނެތް، މައްސަލަ ނުޖައްސާނެ" މީހަކު އައްޔަން ކުރަން ޖެހުނު ކަމަށާއި އެއީ އަދާލަތު ޕާޓީގެ ރައީސް އަދި މިނިސްޓަރުގެ ހައިސިއްޔަތުން ވެސް ގަބޫލު ކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ހަގީގަތެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިމްރާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޝިދާތާގެ މައްސަލަގާއި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި އޭނާ ބައްދަލު ކުރައްވައި މަޝްވަރާ ކުރެއްވި އެވެ. އަދި ސަރުކާރުން އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ހައްގު މިންވަރު ލިބެން ޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވާނެ ކަމަށް އިމްރާން ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ. އެ ކަމަށް ގޮތެއް ރާއްވަވާނެ ކަމަށް ރައީސް ސޯލިހް އޭނާއަށް ޔަގީންކަން ދެއްވި ކަމަށް ވެސް އިމްރާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިމްރާންގެ އެ ވާހަކައާ ގުޅިގެން މީގެ ކުރިން އާދަލަތު ޕާޓީގައި އޭނާއާއެކު ވަރަށް އަރިސްކޮށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައިވާ ޝަހީމް ފޭސްބުކްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވަނީ އެމްޑީޕީން އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ވެފައިވާ އެއްވެސް ވައުދެއް މިހާތަނަށް ފުއްދާފައިވޭތޯ ސުވާލު ކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި ކޯލިޝަން ހެދުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ކޮބައިތޯ ވެސް ޝަހީމް ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\nޝަހީމްގެ ޕޯސްޓުގައި ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ސަރުކާރުގެ 16 ޕަސެންޓް ދިނުމަށް އޮތީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ. އެއީ ކެބިނެޓުގެ ހަތަރު ވަޒީރުންނެވެ. އެ ވައުދު ފުއްދާފައިވޭތޯ ޝަހީމް ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. ޝަހީމް އެހެން ވިދާޅުވި ނަމަވެސް ސަރުކާރު ކެބިނެޓުން އަދާލަތަށް ދޭން އެއްބަސްވީ 15 ޕަސެންޓެވެ. އެއީ ތިން ވަޒީރުންނެވެ.\nސަރުކާރު ގެނައުމަށް އުފެއްދި ކޯލިޝަންގެ ހަތަރު ލީޑަރުންނާއެކު ރައީސް ސޯލިހް މަހަކު އެއް ފަހަރު ބައްދަލުވާން ވެސް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިވެ އެވެ. އެކަމަކު މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބާ ދިމާކޮށް އެންމެ ފަހަރަކު ލީޑަރުން ބައްދަލު ކުރެއްވި ފަހުން މިހާތަނަށް ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. ޝަހީމް ވަނީ އެ ބައްދަލުވުމަށްވީ ގޮތަކާ މެދު ވެސް ސުވާލު ކުރައްވާފަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އަދަލާތު ޕާޓީން ވެރިކަން ކުރާ ކޯލިޝަންގެ ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯ ހިމެނި 33 ސިޔާސަތަށް ވެގެން ދިޔަ ގޮތާ މެދު ވެސް ޝަހީމް ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. އަދަލާތު ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަށް ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސައިދޭން ވައުދުވި ވަޒީފާތައް ކޮބައިތޯ ވެސް އޭނާ ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ.\n"އަދާލަތަށް ލިބުނު ސްލޮޓްތަކުގައި ގިނައިން ތިބީ އެމްޑީޕީގެ އަސްލު މީހުން. އެ މީހުން އެ ސްލޮޓްތަކަށް ލީ ވެސް އަދާލަތުގެ މަޝްވަރާ މަޖިލީހުގެ ރައުޔުއެއް ވެސް ނެތި،" އާދަލަތު ޕާޓީން ސިޔާސީ ހަޔާތް ފައްޓަވައި، ފަހުން އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްއާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ޝަހީމްގެ ޕޯސްޓުގައި ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ އިންތިހާބުގައި ވެސް ކޯލިޝަންގެ ޕާޓީތަކާ ގުޅިގެން ވާދަކޮށްފައިނުވާއިރު، އަދާލަތު ޕާޓީ އާއި އެމްޑީޕީއާ އެކު ކުރި މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރެއިން އެ ޕާޓީގެ ޓިކެޓުގައި ވާދަކުރަން ނިންމި ބައެއް ކެންޑިޑޭޓުން ފަހުން ނަން ނެގީ ސަރުކާރުން އަލުން ވަޒީފާ ދޭނެ ކަމަށް ވައުދުވުމުން ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nސަރުކާރުގެ ކެބިނެޓުގައި އިންނެވި އަދާލަތު ޕާޓީގެ ލީޑާޝިޕްގައި އުޅުއްވާ ޝިދާތާ އަދި މި ސަރުކާރު ގެނައުމަށް އެތައް މަސައްކަތެއް އޭނާ ކުރައްވާފައިވާއިރު ޝިދާތާ އިސްތިއުފާ ދެއްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ދުވަހު އިމްރާން އަދި އަދާލަތުގެ އެހެން އިސް ބޭފުޅަކު ވެސް ޝިދާތާގެ ދިފާއުގައި ބަހެއް ވިދާޅުވި ނުވި ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝިދާތާ އިސްތިއުފާ ދެއްވުމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި އިމްރާން ކުރެއްވި ޓްވީޓަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި ޝަހީމް "އިމްރާން ޓްވީޓް ކޮށްލެވީ ވެސް ޝިދާތާ ވަކިވުމަށްފަހު، މައްޔިތާއަށް ރަހުމަތް ލެއްވުމަށް އެދި ދުއާ ކުރާ މަގުން" ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑު މި ވާހަކަތައް ބުނީމަ އިމްރާން ކޯފާ ނުވާނެ ކަމަށް އުއްމީދު ކުރަން، އެމްޑީޕީން އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ހައްގު މިންވަރު ދީފާނެ ކަމަށް ދުށުމަކީ މޮޔަ ކަމެއް،" ޝަހީމްގެ ޕޯސްޓުގައި ވެ އެވެ.\nއަދާލަތު ޕާޓީގެ ހުރިހާ ހައްގުތަކެއް ގުރުބާން ކުރެއްވުމަށް ފަހު ވެސް އިމްރާން ނުކުންނެވީ އެމްޑީޕީއަށް މަޖިލީހުގެ އަގުލަބިއްޔަތު ހޯދައި ދެއްވުމަށް ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ. އެއިން އަދާލަތު ޕާޓީއަށް ލިބެންވާ ހައްގު މިންވަރު ނުލިބި އޮތް އިރު، އެކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ގައުމުގެ ނިޒާމަށާއި އިސްލާމީ އުއްމަތަށް ފޫބައްދަން ދަތި އެތައް ކަމެއް ކުރިމަތިވަމުންދާ ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޯލިޝަނުން އާދަލަތު ޕާޓީއަށް ހައްގު މިންވަރު ލިބެން ޖެހޭ ކަމަށް އިމްރާން ވިދާޅުވިއިރު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ތިއްބަވާ އެމްޑީޕީގެ މެންބަރުން ގެންދަވަނީ ކޯލިޝަންގެ އެހެން ޕާޓީތަކުގެ މިނިސްޓަރުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުންނެވެ. އަދި ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ފަހު ކޯލިޝަން ރުޅާލާނެ ކަމަށް ވެސް މެންބަރަކު ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nއެމްޑީޕީ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ޕީޕީއެމް + ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އަދާލަތު ޕާޓީ އިމްރާން އަބްދުﷲ ޑރ. މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ޝިދާތާ ޝަރީފު ޕޮލިޓިކްސް\n"ހިސާން ބިލަށް" ތާއީދު ނުކުރާނަމަ، ތާއީދެއް ނެތް: ނަޝީދު\nމައްސަލަ އުޅޭ، އެކަމަކު ކޯލިޝަން ދެމެހެއްޓޭނެ: ރައީސް


Maruvefaivaa Mamma Vaccine ge Devana Doze Furihama Kuri Kamuge Message Vaccine Centre in Fonuvaifi މަރުވެފައިވާ މަންމަ ވެކްސިންގެ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކުރި ކަމުގެ މެސެޖް ވެކްސިން ސެންޓަރުން ފޮނުވައިފި – Huvadhoo News Maruvefaivaa Mamma Vaccine ge Devana Doze Furihama Kuri Kamuge Message Vaccine Centre in Fonuvaifi Huvadhoo News\nމަރުވެފައިވާ މަންމަ ވެކްސިންގެ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކުރި ކަމުގެ މެސެޖް ވެކްސިން ސެންޓަރުން ފޮނުވައިފި\nމީގެ އެތައް މަސްކުރިން މަރުވެފައިވާ އަންހެނަކު ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފިކަމަށް ވެކްސިން ސެންޓަރުން މެސެޖް ފޮނުވައިފިއެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި އިންޑިޔާގެ އުއްތަރަ ޕްރަދޭޝްގެ އުމުރުން 67 އަހަރުވީ މުސްކުޅި އަންހެނަކު ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފައިވަނީ މިއަހަރު އޭޕްރީލް މަހުގައެވެ. ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖެހުމަށްފަހު މާގިނަ ދުވަސް ނުވެ އެއަންހެންމީހާ ވަނީ ނިޔާވެފައެވެ.\nއެއަންހެންމީހާގެ ދަރިފުޅާ ހަވާލާދީ އިންޑިޔާގެ ރިޕޯޓްތަކުގައި ބުނެފައިވަނީ މިމަހު9ވަނަ ދުވަހު ވެކްސިން ސެންޓަރުން އޭނައަށް ފޮނުވާފައިވާ މެސެޖުގައިވާ ގޮތުން މީގެ އެތައް މަސް ކުރިން މަރުވެފައިވާ އޭނަގެ މަންމަ ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަކޮށްފި ކަމަށެވެ.\nމިމައްސަލައާއި ގުޅިގެން އުއްތަރަ ޕްރަދޭޝްގެ ޖާންސީ ޑިސްޓްރިކްޓްގެ އިމިޔުނިޒޭޝަން އޮފިސަރު ރަވީ ޝަންކަރު އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވާގޮތުގައި އެމައްސަލަ މިހާރު ވަނީ ފުލުހުންގެ ސަމާލު ކަމަށް ގެނެވިފައެވެ. އަދި މިއީ ގަސްދުގައި ނުވަތަ އޮޅުމަކުން ހިގި ކަމެއްތޯ ބަލައި އެމައްސަލަ ފުލުހުން ދަނީ އިތުރަށް ތަހުޤީގު ކުރަމުންނެވެ.\nމީޑިޔާ ރިޕޯޓްތައް ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އިންޑިޔާގެ ވިޔަފާރިވެރިން ކޮވިޑް ވެކްސިނާއި ކޮވިޑް ޓެސްޓު ފަދަ ވިޔަފާރިތަކުގައި ބޮޑެތޮ ކޮރަޕްޝަންތައް ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ.


Aniyaaveriyakah Aniyaaveri Nimumeh, Dhemain Ge Gaathil Current Jahsaa Maraalaifi - Vaguthu\nއަނިޔާވެރިޔަކަށް އަނިޔާވެރި ނިމުމެއް، ދެމައިންގެ ގާތިލް ކަރަންޓް ޖައްސާ މަރާލައިފި\nއެމެރިކާގެ ޓެންނެންސީގައި 1986 ވަނަ އަހަރު އަންހެނަކާއި އޭނާގެ 15 އަހަރުގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ރަހީނުކޮށް އެދެމައިންނަށް ވަޅިން ހަމަލާދީ ދެމައިން މަރާލި މައްސަލަ ސާވިތުވެފައިވާ ސްޓީވަން ވެސްޓްގެ ގައިގަ ކަރަންޓް ޖައްސައިގެން އޭނާ އަށް މަރުގެ އަދަބު ދީފިއެވެ.\nއެމެރިކާގެ ޓެންނެންސީގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ކަރެކްޝަން އިން ބުނީ ޓެންނެންސީގެ ގަޑިން ރޭ 19:27 ގައި ވެސްޓް އަށް މަރުގެ އަދަބު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.\nކަރަންޓް ޖައްސައިގެން މަރުގެ އަދަބު ދިނުމަކީ އެމެރިކާގެ ބައެއް ސްޓޭޓްތަކުގައި މިހާރު ވެސް އަމަލު ކުރަމުން އަންނަ އުސޫލެކެވެ.\nވެސްޓް އަށް މަރުގެ އަދަބު ދީފައި ވަނީ އެންމެ ވަރުގަދަ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައި ހުންނަ ޖަލެއް ކަމަށްވާ ރިވާބެންޑް މެކްސިމަމް ސެކިއުރިޓީ އިންސްޓިއުޓްގައެވެ.\nކަރެކްޝަނަލް ސާވިސް އިން ބުނީ ވެސްޓް އަށް ވެސް މަރުވުމުގެ ކުރިން ކާން ބޭނުން އެއްޗެއް ކެއުމުގެ ފުރުސަތު ދިން ކަމަށެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ މަރުވުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފަހުގެ ކެއުމަކަށް ޗީސްސްޓޭކް އަކާއި ފްރެންޗް ފްރައިސް ކާށެވެ. ކަރެކްޝަން އިން ވަނީ އޭނާ އަށް އެތަކެތި ފޯރުކޮށްދީފައެވެ. އޭނާ އަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނީ އެތަކެތި ކެއުމުންނެވެ.\nފާއިތުވި އެއްއަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަމައެކަނި ޓެންނެންސީގައި ވެސް ހަތަރު މީހަކަށް ވަނީ މަރުގެ އަދަބު ދީފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދެމީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނީ ލީތަލް އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެންނެވެ. އަނެއް ދެމީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނީ ކަރަންޓް ޖައްސައިގެންނެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން ބުނާ ގޮތުގައި ކަރަންޓް ޖައްސަައިގެން މަރާލުމަކީ ބޭސް ދީގެން މަރާލުމަށް ވުރެ، ތަދު ކުޑަވާ ކަމެކެވެ.\nއޮގަސްޓް 16, 2019 10:19\nމަރުގެ އަދަބު ދިނުމާ ދެކޮޅު ހަދާމީހުން ކޮބާ؟ ތުންފިއްތާގެންދޯ ތިތިބީ. އެމެރިކާ ވީމަ.\nދައްޖާލުގެ ޒަމާން ގާތް ވެއްޖެ. ފެންނަތަން ނުފެންނަ ކަމަށް ހަދާނެ\nއޮގަސްޓް 16, 2019 11:39\nދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ހިއުމަންރައިޓްސް އޮންނަކަމަށް ބުނާ އެމެރިކާގަވެސް މަރަށް މަރުގެ އަދަބުދޭއިރު ރާއްޖެ އިސްލާމީ ގައުމަކަށްވީއު އެކަމަށް ނުކުޅެދިފަ؟ ރާއްޖެއިން އިންސާފުގެތިލަފަތުގަ ބުރަވަނީ ކުށްވެރިޔާ ކޮޅަށް.\nއޮގަސްޓް 16, 2019 11:49\nކޮބާ ޑރ. ޝަހީދު؟\nއޮގަސްޓް 16, 2019 14:01\nދެން ރާއްޖޭގައި މަރަށް ޙުކުމްކުރީމަ އެމެރިކާ އެކަމާ ދެކޮޅުހަދާ. އަދި މިގައުމުގެ މަތީ ފަނޑީގައިތިބޭ މީހުންނަކަށް ނުކުރޭ މިވާކަ ބުނެދޭކަށް. ފައިސާ ލިބެންޏާ އޯކޭ މިގައުމުގެ ވެރިންނަށް. ނަޝީދުކީކޭބާ ބުނަނީ.\nއޮގަސްޓް 16, 2019 15:35\nހެެހެހެ ކާނެވަރަކައްކައިގެން ކޮންމޮޅެއްވަނީ


ފިހާރައަށް ނުގޮސް ޑެލިވަރީގެ ޙިދުމަތް ހޯދާ- އަމްރު\nއާމިނަތު ޝިމާ 15 އޭޕްރީލު 2020 14:06\nތޮއްޖެހިގެން ފިހާރައަށް ގޮސްގެން އެއްޗެހި ގަތުމުގެ ބަދަލުގައި ޑެލިވަރީގެ ޙިދުމަތް ހޯދުމަށް އެސްޓީއޯގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރ ހުސައިން އަމްރު އެދެފިއެވެ.\nމާލެއިން ކޯވިޑް-19 ޖެހިފައިވާ މީހަކު ފެނުނުކަން އިޢުލާނުކުރުމާ ގުޅިގެން މާލެގެ ފިހާރަތަކަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އެއްވަމުންނެވެ. މިއީ މިވަގުތު އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތް ނޫންކަމަށާއި ގޭގައި މަޑުކުރުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ އަންގަމުންނެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން އެސްޓީއޯގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރ ހުސައިން އަމްރު ކޮށްފައިވާ ޓުވީޓެއްގައިވަނީ ގޭގައި ތިބެގެންވެސް އެސްޓީއޯ ސުޕަރ މާކެޓުން ބޭނުން ހުރިހާއެއްޗެއް ގަނެވޭނެކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ތޮއްޖެހިގެން އެއްޗެހި ގަންނަން ނުދިއުމަށް އަމްރު އެދިފައި ވެއެވެ.\nއެގޮތުން ގޭގައި ތިބެގެން ވިޔަފާރިކުރުމަށް އެސްޓީއޯއިން މިހާރު ގާއިމް ކޮށްފައިވާ އޮންލައިން ޕްލެޓްފޯމްގެ އެހީގައި ވިޔަފާރިކުރެވޭނެކަން އަމްރު ފާހަގަ ކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން "އީސްޓޯރ.އެމްވީ" މެދުވެރިކޮށް މިހާރުވެސް ތަކެތި ގަނެވޭނެއެވެ.\nމިއަދު މާލެއިން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކޮވިޑް 19 އަށް މީހަކު ޕޮޒިޓިވް ވުމާއި ގުޅިގެން ގެއިން ބޭރަށް ނުނިކުތުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ އިލްތިމާސް ކުރަމުންނެވެ. ރާއްޖެއިން މިހާތަަނަށް މި ބައްޔައް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވަނީ 21 މީހުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ6ދިވެހިންނާއި 15 ބިދޭސީންނެވެ.


China In Iran Ge Theyo Ithurah Gahnanama Theyo Fifa Eh Ge Agu 30 Dollar Ah Vehteyne - Vaguthu\nޗައިނާ އިން އީރާނުގެ ތެޔޮ އިތުރަށް ގަންނަނަމަ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 30 ޑޮލަރަށް ވެއްޓޭނެ!\nޗައިނާ އިން އީރާނުގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ މިހާރަށް ވުރެ އިތުރަށް ގަންނަން ފަށައިފިނަމަ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 30 ޑޮލަރަށް ވެއްޓޭނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ބޭންކެއް ކަމަށްވާ ބޭންކް އޮފް މެރިލް ލީންޗް އިން ބުނެފިއެވެ. މިހާރު ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު ބައިނަލްއަޤުވާމީ ބާޒާރުގައި ހުރީ 60 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށެވެ.\nމެރިލް ލީންޗް އިން ނެރުނު ގްލޯބަލް ރިސާޗް ރިޕޯޓްގައި ބުނީ އެމެރިކާ އާއި ޗައިނާ އިން ކުރަމުން ގެންދާ "އިޤުތިޞާދީ ހަނގުރާމައަށް" ނިމުމެއް ނުގެނެވިއްޖެނަމަ އީރާންގެ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ޗައިނާ އިން އިތުރަށް ގަތުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށާއި އެއީ ތެލުގެ އަގަށް އާދަޔާއި ހިލާފު ބަދަލެއް ގެނުވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\n"އެހާލަތުގައި ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 20 ޑޮލަރާއި 30 ޑޮލަރާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ވެއްޓޭނެއެވެ." ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.\nބައިނަލްއަޤުވާމީ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ހެޔޮ ވުމަކީ އެމެރިކާ އަށް ލިބޭ އިޤުތިޞާދީ ގެއްލުމެކެވެ. ތެޔޮ ނަގަން އެމެރިކާ އިން ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރަން ޖެހުނު ނަމަވެސް މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކުން ތެޔޮ ނަގަން އެވަރުގެ ހޭދައެއް ކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ.\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ޗައިނާ އިން އެތެރެ ކުރާ މުދަލުން ނަގާ ޓެކްސް 10 އިންސައްތަ އަށް ބޮޑުކޮށްފައެވެ. އެކަމުގެ ބަދަލު ހިފަން ޗައިނާ އިން ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފިނަމަ އެމެރިކާގެ އިޤުތިޞާދަށް ފޫނުބެއްދޭނެ ވަރުގެ ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް އިޤުތިޞާދީ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.\nޗައިނާ އާއި އެމެރިކާގެ ދެމެދުގައި މިހާރު އުފެދިފައި އޮތް އިޤުތިޞާދީ އަރައިރުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދަން މަޝްވަރާ ކުރަން ވަނީ ތާވަލް ކުރެވިފައެވެ. ނަމަވެސް އެމަޝްވަރާތަކުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނެރެވިދާނެ ކަމަކަށް ތަޖުރިބާކާރުން ލަފައެއް ނުކުރެއެވެ. ސަބަބަކީ ގޮތް ދޫކުރަން އެެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބޭނުން ނުވާތީއެވެ.\nއޮގަސްޓް 7, 2019 17:40\nދުނިޔޭގެބާޒާރުގަ ދިވެހިކަނޑުމަސް ތާންގީއެއްމާއަގުބޮޑުވާނެ!


SunOnline: TikTok, America sarukaaru govaigen court ah\nޓިކްޓޮކް، އެމެރިކާ ސަރުކާރު ގޮވައިގެން ކޯޓަށް\nއަހުމަދު ޖައިޝަން 24 Aug 2020, 11:56\nޗައިނާގެ މަޝްހޫރު ވީޑިއޯ ޝެއަރިން ޕްލެޓްފޯމް ޓިކްޓޮކް އެމެރިކާގައި ބޭނުންކުރުން މަނާކުރުމަށް އެގައުމުގެ ރައީސް ޑޯނަލްޑް ޓްރަމްޕް ނިންމުމުން އެމެރިކާ ސަރުކާރަށް ދައުވާ ކުރުމަށް ނިންމައި ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ތައްޔާރުވެއްޖެ އެވެ.\nޓިކްޓޮކް ހިންގާ ކުންފުނި ކަމަށްވާ ބައިޓްޑާންސް އިން އެމެރިކާ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް އެ މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ވާން ޖެހޭ ތައްޔާރީތައް ވަމުންދާއިރު މި ހަފްތާގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލަ ހުށަހަޅާނެ ކަމަށް ބޭރުގެ ބައެއް މީޑިއާތަކުން ބުނެއެވެ.\nއެ މައްސަލަ ހުށަހަޅާނީ އެމެރިކާގެ ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓަކަށް ކަމަށްވެސް މީޑިއާތަކުން ބުނެއެވެ.\nބައިޓްޑާންސް އިން ބުނެފައިވަނީ ޓިކްޓޮކް މައްސަލައިގައި އެމެރިކާއާ ދެކޮޅަށް ދައުވާކުރަން ޖެހުނީ އިތުރު ގޮތެއް ނެތިން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ފާއިތުވި ތަނުގައި އެކުންފުނިން ވަނީ ސަރުކާރާ މަޝްވަރާކޮށް ހައްލު ހޯދުމަށް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތީން މަސައްކަތްކޮށްފައި ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަންތައް ކާމިޔާބު ނުވާ ކަމަށް ބައިޓްޑާންސް އިން ފާހަގަކުރިއެވެ.\nއެމެރިކާގެ ސެކިއުރިޓީ އޮފިޝަލުން ވަނީ ޓިކްޓޮކްއާ ގުޅޭގޮތުން މީގެކުރީން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފަ އެވެ. އެގޮތުން އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ ޒާތީ މަައުލޫމާތުތައް އެއްކޮށް އެ މައުލޫމާތުތައް ބޭނުންކުރަމުންދާ ކަމަށް ސެކިއުރިޓީ އޮފިޝަލުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ.\nޓިކްޓޮކް އެމެރިކާގައި ބޭނުންކުރުން މަނާކޮށްފިނަމަ އޭގެ ސަބަބުން އެ ޕްލެޓްފޯމަށްވެސް ގެއްލުންވާނެ އެވެ. ސަބަބަކީ ޓިކްޓޮކްގެ އެންމެ މަގުބޫލު ޔޫޒަރުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޗާލީ ޑިއެމީލިއޯ ފަދަ ޔޫޒަރުންނަކީ އެމެރިކާ ޔޫޒަރުންނަށްވީމަ އެވެ.\nއެމެރިކާގައި އެކަނިވެސް މަހެއްގެ މައްޗަށް 80 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ އެކްޓިވް ޔޫޒަރުން ތިބޭ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެ އެވެ.


2021 vee Delta Variant ge aharakah, 2022 Omicron ah? | ThePress\n2021 ވަނަ އަހަރުވީ ޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓްގެ އަހަރަކަށް، 2022 އޮމިކްރޯނަށް؟\n01 January 2022, 21:14\nކޮވިޑް ޖެހިފައިވާ މީހެއް އޮކްސިޖަން ފުޅިއެއް ގުޅައިގެން/ ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް\n2019 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ޗައިނާއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު ކޮވިޑް-19 ބައްޔަކީ މިވަގުތު ދުނިޔެއަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރު މުޅި ދުނިޔެ ހޭދަކުރީ އަލަށް ފެނުނު މި ބަލީގެ އަލާމަތްތަކާ ބަލީގެ ނުރައްކާތައް ދެނުގަތުމުގައި ލޮކްޑައުނެއްގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވީ އިރު އެއަހަރު ނިންމާލީ އުއްމީދުގެ އަލިކޮޅަކާއެކުއެވެ. އެއީ ކޮވިޑްއާ ދެކޮޅަށް އުފެއްދި ވެކްސިން ޖަހަން ފެށުމާ ގައުމުތަކުން އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައިގެން ވެކްސިން ޖަހަން ފެށުމެވެ.\nބާޒަރަށް އެކި އެކި ވެކްސިންތައް ނިކުންނަމުން ދިޔަ އިރު އެގައުމަކަށް ލިބުނު ވެކްސިނެއް ގައުމުތަކުން ޖަހަމުން ދިޔައީ ބަލީގެ ނުރައްކާ މުޅިން ފިލައިގެން ދިޔައީ ކަމުގެ ފޮނި އުއްމީދުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކަންތައް ވީ އަނެއްކާވެސް ހީކުރި ގޮތާ މުޅިން ހިލާފަށެވެ. ކޮވިޑްގެ ވޭރިއަންޓްތައް އުފެދި މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ވޭރިއަންޓްތަކަކީ އަސްލު ކޮވިޑް ބައްޔަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު އެއްޗެއްކަން ހާމަވެގެން ދިޔައީ ހިތި ފިލާވަޅެއްގެ ސިފައިގައެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުން ފުރަތަމަ އަލްފާ ވޭރިއަންޓް ފެނިގެން ރިޕޯޓް ކުރި އިރު އެއަށް ފަހު ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ މިހާތަނަށް ފެނުނު އެންމެ ނުރައްކާތެރި ކޮވިޑްގެ ވޭރިއަންޓް ކަމަށްވާ ޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓެވެ.\nޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނީ އިންޑިއާއިން\nކޮވިޑްގެ ފުރަތަމަ ރާޅުގެ ސަބަބުން އިންޑިއާގައި ބަލި ފެތުރިގެން އައި މިންވަރު 2020 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ދަށަށް ދިޔަ އިރު ކޮވިޑްއާއި ދެކޮޅަށް އިންޑިއާގައި އަޅަމުން ދިޔަ ފިޔަވަޅުތައް ވެސް އޭނގެ ފަހުން ލުއިކުރަން ފެށިއެވެ. ހާއްސަކޮށް ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވެ އެކި އެކި ކަންކަމުގައި ގިނަ މީހުން އެއްތަނަކަށް ބޮޑިވެގެން އުޅުން އިތުރުވުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ ކޮވިޑްގެ އާވޭރިއަންޓްއެއް އެގައުމުގައި ފެތުރިގެންދިއުމެވެ.\nއިންޑިއާގައި ކުރި މުޒާހަރާއެއްގެ ތެރެއިން / ގެޓީ އިމޭޖް\nއިންޑިއާއިން ފުރަތަމަ ފެނުނު ޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓްގެ ސަބަބުން ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރުވެ އިތުރުވެ ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވާ ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނި އިރު އިންޑިއާގައި މިއަހަރުގެ ފެށުމާއެކު ވީ ވެސް ހަމައެހެނެވެ. ދުވަހުން ދުވަހުން ކޭސްތައް މައްޗަށް ގޮސް މޭއި 2021 ވީ އިންޑިއާއަށް ހިތްދަތި މަހަކަށެވެ.\nކޮންމެ 24 ގަޑި އިރަކުން ލައްކައިން އާ ކޭސްތައް އިންޑިއާއިން ފެންނަމުން ދިޔަ އިރު މޭއި މަހުގެ އެއް ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި އެގައުމުން ހަތަރު ލައްކަ އާ ކޭސް ވެސް ފެނުނެވެ. އެއީ އޭރު އެއްދުވަހެއްގެ ތެރެއިން އެއް ގައުމުން އެންމެ ގިނައިން ކޭސް ފެނުނު ފަހަރުވެސް މެއެވެ. ހޮސްޕިޓަލްތައް ބަލި އަޅާ ނުލެވޭ ބަލި މީހުން ގިނަވެ މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު އިންތިހާ މައްޗަށް އަރައިގެން ދިޔައެވެ.\nއިންޑިއާގައި ކޮވިޑް ފެތުރެން ފެށުމުން ދެކުނު އޭޝިޔާގެ އެހެން ގައުމުތަކަށް ވެސް ހަލުވި ކަމާއެކު ކޮވިޑް ފެތުރެން ފެށިއެވެ. އަދި ކޭސްތައް އިތުރުވެ ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ ކޮންމެ ގައުމަކުން ވެސް ފިޔަވަޅުތައް ހަރުކަށިކޮށް އަމިއްލަ ސަލާމަތް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.\nވެކްސިންގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހަރުދަނާކުރުން\nޑެލްޓާ ވޭރިއަންޓާއާއެކު މުޅި ދުނިޔޭގަައި އުފެދުނު ކޮވިޑްގެ ރާޅުތަކުގެ ހައްލެއްގެ ގޮތުގައި ގައުމުތަކުން ހޯދީ ލޮކްޑައުންތަކަށް ދިއުމާ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމްތައް ހަރުދަނާކުރުމެވެ. މިގޮތުން، މީހުން އެއްވެ އުޅުން ހުއްޓުވުމަށް ކާފިއުތަކާ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރި އިރު ކޮންމެ ގައުމަކުން ވެސް ދެން އެންމެ އިސްކަމެއް ދިނީ ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމްތައް ހަރުދަނާކޮށް އާބާދީގެ ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ވެކްސިންގެ ޑޯޒްތައް ދިނުމަށެވެ. މިކަމުގެ ނަތީޖާ ވެސް ރަނގަޅެވެ. އަހަރުގެ މެދާ ހަމައަށް އައި އިރު ދުނިޔެ އޮތީ ކޮވިޑް ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެންނެވެ. އަލުން ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުތައް ހުޅުވާލާ ފަތުރުވެރިކަމަށް މަރުހަބާ ކިޔާ އާންމު ދިރިއުޅުމަކަށް ގާތްގަނޑަކަށް ވާސިލްވެފައެވެ.\nމީހެއްގެ ގަޔަށް ކޮވިޑް ވެކްސިން ޖަހަނީ/ ފޮޓޯ: ފޮރިން ބްރީފް\nއަހަރު ނިންމާލީ އާވޭރިއަންޓް އޮމިކްރޯންގެ ބިރާއެކު\nކޮވިޑްގެ ބިރު ފަހަތަށް ޖައްސާ އެހެން ކަންކަމައިގެން ދުނިޔޭއަށް އުޅެވުނީ މިއަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅަށެވެ. އަނެއްކާވެސް މިވަނީ ކޮވިޑްގެ އާ ނުރައްކަލަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.\nއޮމިކްރޯން ނަމަކަށް ކިޔާ ވޭރިއަންޓްއެއް ދެކުނު އެފްރިކާއިން ފެނުނު ހިސާބުން ގައުމުތަކުން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފަށައިފިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭރު މި ވޭރިއަންޓް މިވަނީ ދުނިޔޭގެ ގިނަ ހިސާބުތަކަށް ފެތުރިފައެވެ. ހާއްސަކޮށް ވިލާތުގައި ހަލުވިކަމާއެކު އޮމިކްރޯން ފެތުރެމުންދާ އިރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހާލަތު ގޯހެވެ. އެމެރިކާއިން ވެސް ދަނީ ރިކޯޑް މިންވަރަކަށް ކޭސްތައް ރިޕޯޓްކުރަމުންނެވެ.\nއޮމިކްރޯން ވޭރިއަންޓާ ބެހޭ މާ ގިނަ މައުލޫމާތުތަކެއް އަދި ނޭނގޭ އިރު އެނގޭހާ ވެސް އެއްޗަކީ މިވޭރިއަންޓަކީ ކުރިން ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އަލުން ބަލި ޖައްސާލެއް ފަސޭހަ ވޭރިއަންޓެއް ކަމެވެ. އަދި މި ވޭރިއަންޓަކީ މާކެޓުގައި މިހާރު ހުރި ވެކްސިންތަކަށް ގުނޑާ ވޭރިއަންޓެއް ކަމެއް އަދި ބުނަން ނޭނގޭ އިރު ގައުމުތަކުން ދަނީ ވެކްސިންގެ ބޫސްޓާ ޑޯޒްތައް ޖަހަމުންނެވެ.\nހަބަރު ރިޕޯޓް ކޮވިޑް19 އިޔާ އެންޑް (2021) ދުނިޔެ\n2021: ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާގެ މައްސަލަތައް 1000 ގާތަށް!


Ras Online - އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއްގައި މަތިން ފުންމާލި ކުޑަ ދެކުއްޖަކު ސަލާމަތް ވެއްޖެ\nއަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއްގައި މަތިން ފުންމާލި ކުޑަ ދެކުއްޖަކު ސަލާމަތް ވެއްޖެ\nހާދިސާ ހިނގިވަގުތު ރިކޯޑްކުރެވިފައިވާ ވިޑީއޯއިން ނަގާފައިވާ ސްކްރީންށޮޓެއް:\nފްރާންސްގައި އުސް އިމާރާތެއްގައި ހިނގި އަލިފާނުގެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއްގައި އިމާރާތުން ކުޑަ ދެކުދިން ފުންމާލުމުން އާންމުން އެކުދިން ހިފައިގެން، ސަލާމަތްވެއްޖެއެވެ.\nފްރާންސްގެ ދެކުނު ބިތުގެ ގްރެނޯބަލްގެ އަވަށެއްގެ އިމާރާތެއްގެ3ވަނަ ފަންގިފިލާގައި ހިނގާދިޔަ މި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާގައި އާއްމުންގެބައެއްގެ އިރުޝާދާއެކު ސަލާމަތް ވެފައިވަނީ އުމުރުން3އަހަރާއި 10 އަހަރުގެ ކުޑަ ދެކުދިންނެވެ. ހާދިސާ ހިނގި ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެހެން އިމާރާތަކުން ވަނީ ރޯވި އިމާރާތުން އެ ދެކުދިން ސަލާމަތްވުމަށް ފުއްމާލި މަންޒަރު ރިކޯޑްކު ކޮށްފައެވެ.\nއެ ވީޑިޔޯއިން ފެންނަ ގޮތުގައި އެއިމާރާތުން ބޮޑު ދުންގަނޑެއް އަރަމުންދިޔަތަން ފެނުނެވެ. އަދި އެވަގުތު އެ ދުންގަނޑުގެ ތެރޭން އެއް ކުއްޖަކު ތިރިޔަށް ފުންމާލާ މަންޒަރުފެނެއެވެ. ދެން ފެނިގެންދިޔައީ ދެވަނަ ކުއްޖާ އިރުގަނޑެން ވަންދެން ފުންމާލަން ނުކެރިފައި ހުރިތަނެވެ. ތިރީގައި އެއްވެފައިތިބި މީހުން އެކުއްޖާ އަށް އޭރު އިރުޝާދުދެމުންދިޔައީ ބިރު ނުގަނެ ފުންމާލުމަށެވެ. އަދި އެމީހުން އެކުއްޖާ ހިފާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެމުން ދިޔައެވެ. އެކުއްޖާ ފުއްމާލުމުން ތިރީގައި ތިބި މީހުން ކުއްޖާ ހިފި ތަންވެސް ފެނިގެންދިޔައެވެ.\nމަންޒަރު ދުށް މީހަކު ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެދެކުދީންގެ ތެރެއިން ބޮޑު ކުއްޖާއަކީ ވަރަށް ހިއްވަރު ގަދަ ކުއްޖެކެވެ. އެކުއްޖާ އެންމެ ފުރަތަމަ އޭނާގެ3އަހަރުގެ ކޮއްކޮ ކުޑަދޮރުން ވައްޓާލީއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އެއްވެ ތިބި އާންމުންގެ އިރުޝާދާއެކު އޭނާވެސް ފުންމާލީއެވެ.\nހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ދެކުދިން ގޭގައި ތިބީ އެކަނި ކަމަށް މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައި ވެއެވެ. އެދެކުދިންގެ މަންމަ ދިޔައީ ފިހާރަޔަށް ކަމަށާއި ބައްޕަ ދިޔައީ މަސައްކަތު ކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.\nމުދި ވާހަކަ ލިޔެބަލަ. ޖުޕިޓާރ ގަ ހިނގި ކަމެއް ނޫޏްބާ? ހުޫން ތިޔަ ކުރަނީ ނޫށްވެރިަކަން


Sarukaaru Lahey Kiyaigen Hadhanee Dhogu - Nasheed - Vaguthu\nސަރުކާރު ލަހޭ ކިޔައިގެން ހަދަނީ ދޮގު - ނަޝީދު\nކަންކަން ކުރުމުގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސާލިހު ސަރުކާރު ލަސްކަމަށް ބުނެ ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތަކަކީ ބޮޑު ދޮގެއްކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nނަޝީދު މިހެން ވިދާޅުވީ، މިހާރު ހުޅުމާލޭގައި ކުރިއަށްދާ ޔޫތް ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަދައްކަމުންނެވެ.\nނަޝީދު ވިދާޅުވީ، މި ސަރުކާރު ލަސްކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކަކީ ދޮގެއް ކަމަށާއި އެ ދޮގު ތަކުރާރުކުރަނީ ރައްޔިތުންނަށް އެއީ ތެދެއްކަން ވިސްނައިދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަމަށެވެ.\n"އެއީ ދޮގެއް، ކަނޑައެޅިގެން ދޮގެއް، އެ ދޮގަކީ ތަކުރާރުކޮށްކޮށް ތެދަކަށް ހަދަން ވެގެން އުޅޭ ދޮގެއް، އޭހެ ތެރެއަށް ތިބޭފުޅުން ނުވަންނަވާތި، އެ ދޮގު ތަކުރާރު ނުކުރައްވާތި"ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nނަޝީދު ވިދާޅުވީ، މި ސަރުކާރުން ކަމެއް ނުކުރެއޭ ބުނެ ލަސްވެގެން އުޅޭކަން ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުވެސް ރައީސްކަން ކުރިން ޔާމީންވެސް ދައުރެއް ނިންމަވައިފި، މިއިން ކޮންމެ ދައުރެއްގައި ވެސް ކަމެއް ހިނގަން ފަށާފަހުރީ، ކޮން އިރެއްގައިތޯ ރަނގަޅަށް ބައްލަވާލައްވަބައްލަވާ. ޕީއެސްއަޕީ ޑިސްޕާސް ނުވެގެން، އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުން ޑިސްޕާސްވާން. މުޅި ޖުމްލަ ނިމޭއިރުވެސް 70 ޕަސެންޓް ނުވާ އެއްޗެއް އެއީ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކަމެއް ލަސްވެގެެނެއް އުޅެންޖެހޭ ކަށެއް ނެތް" ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nނަޝީދު މިގޮތަށް ވިދާޅުވިއިރު، މި ސަރުކާރުން އާ މަޝްރޫއެއް ނުފަށާ ކަމަށް ބުނެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ދަނީ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުންނެވެ.\nއޮގަސްޓް 31, 2019 17:54\nލަސްހަމަ، ވެށިފަހި، ގެދޮރު ކިޔާފަ އެހެންކަމަކާ އުޅެނީ.. އަހަރުމެން އަދިވެސް ބަންކު އެނދުގަ ދެމަފިރިން\nއޮގަސްޓް 31, 2019 18:39\nއަންނި އަޑުން ކީންކީން\nއޮގަސްޓް 31, 2019 19:00\nސީދާ ކަނޑައެޅިގެން ބޮޑު ދޮގެއް!\nއޮގަސްޓް 31, 2019 19:27\nލަހޭ އަވަހޭ ބުނެވޭނީ ހިނގައިގަނެގެންނު.\nއޮގަސްޓް 31, 2019 19:56\nހަމަ ފިނިހަކި ސްޕީޑް، ހަ މަސްތެރޭގަ ރާޖޭގެ ބަޖެޓް ބަނޑަށް އެޅީ. ވިސްނާގެން ތިބޭތި ރައްޔިތުން މިތަން ދައްކާނެ\nއޮގަސްޓް 31, 2019 20:22\nނުވަމަސް ދިހަ ވީ އިރުވެސް ކުރެވުނު ކަމަކީ އެކުވެރިންނަށް ބައި އަޅާ ސަރުކާރުގެ މާލިއްޔަތު ހުސްކުރުން.\nއޮގަސްޓް 31, 2019 20:47\nސަރުކާރު ޒިންމާދާރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މަޖިލީހުން ސަރުކާރުހިމާޔަތްކުރަނީ ދޯ. ކުރިޔަށްވުރެ މާގޯސްހެން ހީވަނީ މިހާރު.\nއޮގަސްޓް 31, 2019 21:02\nމިސަރުކާރުގެ ސްޕީޑުމަތިޖެޓް އިންޖީނަކައްވުރެ މިސްޕީޑުގަ ދަނިކޮއް ވެއްޓިއްޖެނަމަ ވެއްޓޭނީ އިނގިރޭސި ވީލާތުގެ އަވަޝަކައް ދެންތިބޭނީ އެތަނުގަ ބަނޑަހަގެ ޖަހާގެން ގޮނޑި ދުއްވަން ޖަޒީރާ ތަސްވީރައްބަލާގެން ހަކުރުގިނަވޭ ތެޔޮބިޑި މަދުވޭ ރާވަރެއް ކިޔާލަކިޔާލާ.\nތެދު ހަމަ.... ކަމެއް ނުކޮތް ދޭ. ހުސް ނުބައި ކަންތަށް ފަތުރަން އުޅެނީ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާ ހުރި އެއް ކަމެއް ނުކޮށްދީ. ރަށްގިރުން ހުއްޓުވުން، ރަގަޅު ބަދަރެއް އެޅުން، ރަގަޅު ހޮސްޕިޓަލެއް އެޅުން، މަގުހެދުން މިއިން ކަމެއް ކޮށްދޭ ތަނެއް ނުފެނޭ.... ފޭކް ވާހަކަ އިންތިހާބާ ދިމާކޮށް ދައްކާފަ ރަގަޅު ކަމެއް ކޮށްދޭތަނެއް ނިފެނޭ.\nއޮގަސްޓް 31, 2019 21:50\nކަލޭމެންނަކީ ޔާމީނަކީ ވަގެކޭ ކިޔާކިޔާ އެންމެންނަށް އެއީ ތެދެއްކަމަށް ވިސްނެންދެން އެހެން ކީ ބައެއް . އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ ސިޔާސީ އެންމެންނަކީ ވެސް ވަގުންކަން. ދައުލަތަށް ފައިދާތަކެއް ހޯދައިދީފަ އެތިކޮޅެއް ކާލާ މީހާއަށްވުރެ، ކުރި އެއްވެސް ކަމެއް ފެންނަން ނެތި ކާމީހާގެ ވަގުކަން މާ ބޮޑެއްނޫންތޯ؟؟\nމިޔޮށް ހުރިހާދުވަހު، އަނިޔާ ވައްކަން ކަރެޕްޝަން އަދި ޕްރޮޖެކްޓްތައް އަގުބޮޑޭކިޔާގެން ދޮގުހަދާ އެދޮގުތަށް އެމްޑީޕީ މީހުން ކޮށްމެ މީހަކު ދުވާލަކު 100 ފަހަރު ތަކުރާރު ކޮށްގެން ރައްޔަތުންނަށް ތެދެއްކަމަށްދައްކާގެން ވެރިކަމަށް އާސް ހިންގާ ޕްރޮޖެކްޓްތަށް ލަސްވެފަ ޔާމީން ސަރުކާރުން ހިންގި އަގުތަކަށް ބަލާއިރު5ގުނަ އަގުޕޮޑުވެގެން ދިޔާމަ ދެންވެސް ރައްޔަތުން ޤަބޫލުކުރަންވީ މިހާރު ޕްރޮޖެކްޓްތައްހިންގަނީ ހަމައަގުގަކަމަށްތޯ؟ ކަރެޕްޝަންނެތްކަމަށްވާނެތޯ؟ ޔާމީންސަރުކާރުން5އަހަރުން ނެގިލޯނަށްވުރެ ބޮޑުލޯނު 1 އަހަރުނުވަނީސް ނަގާފި. ހިންގާޕްރޮޖެކްޓް އެއްނުފެނެ.5މިލިޔަނަށް އެޅޭނެ އިމާރާތެއް އުކުޅަހުގަ 20 މިލިޔަނައް އަޅައިފި.\nސެޕްޓެމްބަރު 1, 2019 06:17\nހުރިހާކަމެއްވެސް އުނދަގޫ ކުރަން\nސެޕްޓެމްބަރު 2, 2019 06:27\nވާހަކަ ދައްކަން ފުރަތަމަ ދަސް ކުރަންވީ. މީހުން މާނަ ކުރާ ގޮތޭ ނުކިޔާ.\nޕީޕަލްސް ލޮލުގަ އަދުން އަޅިވާ ބައިގަނޑު\nސެޕްޓެމްބަރު 2, 2019 06:34\nޙަމައެއްވެސް ކަމެއް ކުރިއަކަށް ނުދޭ އަދި އާ ކަމެއް ނުވެސް ފެށޭ.


މި ސްކޫލްގެ ހުޅަނގުފަރާތުގެ ވަށާފާރު ރޭނުމާއި މެއިން ގޭޓް ތައްޔާރުކޮށް ހަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް އަމިއްލަ ތަކެތީގައި ކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ކުރެވުނު އިޢުލާން ނަންބަރު GS79/IULAAN/2019/50 އަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބީލަށްތައް ބޮޑުކަމަށް ފެންނާތީ އެ އިޢުލާން ބާޠިލުކޮށް މި މަސައްކަތް ކުރުމަށް3ވަނަ ފަހަރަށް އިޢުލާން ކުރީމެވެ. ވީމާ މި މަސައްކަތް ކޮށްދެއްވުމަށް ޝަރުތުހަމަވާ ފަރާތްތަކަށް ބީލަން ހުށައެޅުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލަމެވެ.\nމި ބީލަންތަކުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފަރާތްތަކުން، އިހަވަންދޫ ސްކޫލް އޮފީހަށް ދުރުވެ 2019 ނޮވެމްބަރ4އިން 2019 ނޮވެމްބަރ 12 އަށް ބަންދުނޫން ކޮންމެ ދުވަހަކު 9:00 އިން 13:00 އަށް ނަންނޯޓް ކުރެއްވުން އެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއްވާނަމަ 2019 ނޮވެމްބަރ 12 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 12:00 ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް ލިޔުމުން ފޮނުއްވުންއެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން ބާއްވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުން އޮންނާނީ 2019 ނޮވެމްބަރ 13 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި އިހަވަންދޫ ސްކޫލްގެ އޮފީހުގައެވެ.\nބިޑް ހުށަހެޅުމާއި ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2019 ނޮވެމްބަރ 24 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ 11:30 ގައި އިހަވަންދޫ ސްކޫލްގެ އޮފީހުގައެވެ.\n3 ރަބީޢުލްއައްވަލް 1441


ބޭނުންވާ ވަރަށް ކާޑު އެބަހުރި، ރޯދަމަހުގައި ދަތިކަމެއް ދިމާ ނުވާނެ...\nބޭނުންވާ ވަރަށް ކާޑު އެބަހުރި، ރޯދަމަހުގައި ދަތިކަމެއް ދިމާ ނުވާނެ - ސަރުކާރު\nރާއްޖެގެ ދަނޑުވެރިން އުފައްދާ ކަރާ މިރުސް އަދި ކާށީގެ އަގު ހިފެހެއްހެއްޓުމަށް އެގްރޯނެޓުން ދަނީ މަސައްކަތްކުރަމުން\nމިހާތަނަށް އައިރު އެއް ލައްކަ ބަސްތާ ހަނޑޫ، 50،000 ބަސްތާ ފުށް އަދި 27،000 ބަސްތާ ހަކުރު ވަނީ ގުދަންކުރެވިފައި\nޑިމާންޑް ބޮޑު ވިޔަސް މުޅި މަހު އެއް އަގެއްގައި ކާބޯތަކެތި ލިބޭނެ އިންތިޒާމު އެސްޓީއޯއިން ދަނީ ކުރަމުން\n7 އޭޕްރިލް 2021 | ބުދަ 15:33\nނޯތް ހާބަރު އަދި މާރުކޭޓް ސަރަހައްދު\nރޯދަމަހަށް ބޭނުންވާ ވާވަރަށް ކާޑުގެ ބާވަތްތައް ހުރީ ލިބިފައި ކަމަށާއި، ދަތިކަމެއް ދިމާ ނުވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ސަރުކާރުން ދީފިއެވެ.\nރައީސް އޮފީހުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު މަބްރޫކް އަޒީޒްވަނީ ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް ބޯމަތިވެފައިވުމުން ރޯދަމަހަށް ވަމުންދާ ތައްޔާރީތަކަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ރޯދަ މަހަކީ ކަރަންޓުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވާ މަހެއްކަމުން ދުރާލާ މިކަމަށް ތައްޔާރުވެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކަރަންޓުގެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާކަން މަބްރޫކް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ރޯދަމަހަކީ، ގިނަ އަދަދަކަށް ކާބޯތަކެތި ބޭނުންކުރާ މަހެއްކަމުގައިވާއިރު މިކަމަށްވެސް ދުރާލާ ތައްޔާރުވެފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑިމާންޑް ބޮޑު ވިޔަސް މުޅި މަހު އެއް އަގެއްގައި މިތަކެތި ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިން އޯގަނައިޒޭޝަން، އެސްޓީއޯ މެދުވެރިވެގެން ކުރަމުންދާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެގޮތުން މި މަހަށް ބޭނުންވާވަރަށް ހަނޑޫ ހަކުރު ފުށް އަދި މިގެ އިތުރުން ފިޔާ، އަލުވި، ބިސް ލިބި ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ބެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. މިކަން ރާއްޖެއަށް އިމްޕޯޓްކޮށް ކްލިއަރކުރާ ކޮންޓެއިނަރުގެ އަދަދު 150ން 270 ކޮންޓެއިނަރަށް އިތިރުވުމުން ހާމަކޮށްދޭކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެސްޓީއޯގެ 217 އޭޖެންޓުން ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހުރިކަން ފާހަގަކުރައްވާ މަބްރޫކް ވަނީ ރަށްރަށުގައި މި ފަދަ ޒަރޫރީ ކާބޯތަކެތީގެ ޔަޤީންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ގުދަންކުރަމުންދާކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް އައިރު އެއް ލައްކަ ބަސްތާ ހަނޑޫ، 50،000 ބަސްތާ ފުށް އަދި 27،000 ބަސްތާ ހަކުރު ގުދަންކުރެވިފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މި މަހުގައި ރާއްޖެގެ ދަނޑުވެރިން އުފައްދާ ކަރާ މިރުސް އަދި ކާށީގެ އަގު ހިފެހެއްހެއްޓުމަށް އެގްރޯނެޓުން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާކަމަށް ވިދަޅުވިއެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް އައިރު 363 ދަނޑުވެރިއަކާއެކު ކޮންޓްރެކްޓް ހަދާފައިވާކަމަށް މްބްރޫކް ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެމްކޯއާއި، ޓްރެފިކް ޕޮލިހުން ވެސް ރޯދަމަހު އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ތައްޔާރުވެފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރަމަޟާން ރައީސް އޮފީސް


ނަމާދު އަޅާ މީހާގެ ޙުކުމް 8 – DhiSalafiyyah\nނަމާދު އަޅާ މީހާގެ ޙުކުމް 8\n21/04/2014 މުހިއްމު ލިޔުންތައް, ފިޤުހާއި އޭގެ ޢިލްމުތައް, ދީންއަލް އަޚް ޙުސައިން އަފީފް\nކޮންމެ ސަބަބަކާއިހުރެނަމަވެސް ކުފުރުގެ މަތީގައި މަރުވާމީހާގެ މައްޗަށް ފާފަފުއްސެވުމަށާއި ރަޙުމަތްލެއްވުމަށްއެދި ދުޢާކުރުމަކީ ދުޢާކުރުމުގައި ހައްދުފަހަނައަޅައިދިޔުމެވެ. އަދި މާތް ﷲ ތަޢާލާއަށް މަލާމާތްކުރުމުގެ ތެރެއިންވާކަމަކެވެ. އަދި ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި މުއުމިނުންގެ މަގުން އެއްކިބާވުމެވެ.\nކާފަރުކަންމަތީ، ﷲ ތަޢާލާގެ އަދުއްވެއްގެ ގޮތުގައި މަރުވާމީހާގެ މައްޗަށް ފާފަފުއްސެވުމާއި ރަޙުމަތަށް އެދި އެކަލާނގެއަށާއި ޤިޔާމަތްދުވަހަށް އީމާންވާ މީހާ ދުޢާކުރާނީ ފަހެ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ ﷲ ތަޢަލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ:\n﴿ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ﴾ [البقرة: 98 ]\nމާނައީ: “ﷲ އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި، އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނާއި، ޖިބްރީލްގެފާނާއި، މީކާއީލްގެފާނަށް ޢަދާވާތްތެރިޔަކު ކަމުގައިވާ މީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، ކާފަރުންނަށް ޢަދާވާތްތެރިވެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.”\nފަހެ މިއާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ހުރިހާ ކާފަރުންނާއި އަދާވާތްތެރިވެވޮޑިގެންވާކަން ވަނީ ބަޔާންކޮއްދެއްވާފައެވެ.\nއަދި މުއުމިނުންނަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ކާފަރުންގެ ކިބައިން ބަރީއަވުމެވެ. އެއީ ﷲ ތަޢާލާ އަންގަވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ.\n﴿وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ (26) إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ (27) ﴾ [الزخرف: 26-27 ]\nމާނައީ: “އިބްރާހީމްގެފާނު، އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕައަށާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ ގެމީހުންނަށް ވިދާޅުވިހިނދު ހަނދުމަކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކޮށްއުޅޭ ތަކެތިން ތިމަންކަލޭގެފާނު ބަރީއަވެގެންވަމެވެ. އިސްވެދިޔަ މިޘާލަކާއި އަކާނުލައި ތިމަން ހެއްދެވި ރަސްކަލާނގެ މެނުވީއެވެ. ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލާނގެ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ތެދުމަގު ދައްކަވާނެތެވެ.”\nއަދި ﷲ ތަޢާލާގެ މިވަޙީ ބަސްފުޅުގައިވާފަދައިންނެވެ.\n﴿ قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآَءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ ﴾ [الممتحنة:4]\nމާނައީ: “އިބްރާހީމްގެފާނާއި، އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައިވާ މީހުންގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރިވެތިވެގެންވާ ނަމޫނާއެއްވާކަން ކަށަވަރެވެ. (އެއީ) އެއުރެން، އެއުރެންގެ ޤައުމަށް ބުނިހިނދެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންނާއި، اللَّه ފިޔަވައި ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކުރާ ތަކެތިން، ތިމަންމެން ބަރީއަވެގެންވަމުއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީނަށް ތިމަންމެން އިންކާރު ކުރަމުއެވެ. ތިމަންމެންނާއި، ތިޔަބައިމީހުންނާ ދެމެދުގައި ޢަދާވާތްތެރިކަމާއި، ރުޅިވެރިކަންވަނީ އަބަދަށްޓަކައި ފާޅުވެފައެވެ. އެއްކައުވަންތަ اللَّه އަށް ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވެއްޖައުމަށް ދާނދެނެވެ.”\nއަދި އެކަމުގައި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަށްވެސް ތަބާވުމަށްޓަކައެވެ. އެއީ ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވަނީ:\n﴿ وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ﴾ [التوبة:3]\nމާނައީ: “އަދި މިއީ ބޮޑުވެގެންވާ ޙައްޖުގެ ދުވަހު، اللَّه އާއި، އެކަލާނގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިން، މީސްތަކުންނަށް އޮތް އެންގެވުމެކެވެ. (މިއަދަށްފަހު) ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އާއި، އެކަލާނގެ ރަސޫލާއާ ވަނީ، މުޝްރިކުންގެ ކިބައިން ބަރީއަވެގެންނެވެ.\nއީމާންކަމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް އުޅައްގަނޑަކީ ﷲ އަށްޓަކައި ލޯބިވުމެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށްޓަކައި ރުޅިއައުމެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށްޓަކައި އެކުވެރިވުމެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށްޓަކައި އަދާވާތްތެރިވުމެވެ. އެއީ ތިބާގެ ލޯތްބާއި ނުރުހުމާއި އެކުވެރިކަމާއި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގައިވެސް ﷲ ތަޢާލާގެ ރުހިވޮޑިގަތުމަށް ތަބާވާ މީހަކަށްވުމަށްޓަކައެވެ.\n6. މުސްލިމް އަންހެނާއާއި ކައިވެނި ޙަރާމްވުން: އެހެނީ ހަމަކަށަވަރުން އޭނާއަކީ ކާފަރެކެވެ. އަދި ނައްޞުންނާއި އިޖުމާޢުން ޘާބިތުވާފަދައިން ކާފަރަކަށް މުސްލިމު އަންހެނެއް ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.\n﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ ﴾[الممتحنة: 10 ]\nމާނައީ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް މުއުމިނު އަންހެނުން ހިޖުރަކޮށްފައި އަންނަހިނދު، ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުން އިމްތިޙާނުކުރާށެވެ! އެކަނބަލުންގެ އީމާންކަން ހުރިގޮތް اللَّه ދެނެވޮޑިގަތުން ބޮޑެވެ. ފަހެ، އެކަނބަލުންނީ، (ޙަޤީޤަތުގައި) މުއުމިނުންކަން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގިއްޖެނަމަ، ފަހެ، ކާފަރުންގެގާތަށް ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުން އަނބުރައި ނުފޮނުވާހުށިކަމެވެ! އެކަނބަލުން އެއުރެންނަށް ޙަލާލު ވެގެނެއް ނުވެތެވެ. އަދި އެއުރެންވެސް އެކަނބަލުންނަކަށް ޙަލާލު ވެގެނެއް ނުމެވޭމެއެވެ.”\nމުޣުނީގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “އަހުލު ކިތާބީންފިޔަވައި ހުރިހާކާފަރުން ކަތިލާތަކެއްޗާއި އަދި އެމީހުންގެ ތެރެއިންވާ އަންހެނުން ޙަރާމްވާނޭ ކަމާއިމެދު ޢިލްމުވެރީގެ ތެރޭގައި ޚިލާފެއް ނުވެއެވެ.” އަދި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. މުރުތައްދުވެފައިވާ އަންހެނަކު ކޮންމެ ދީނެއްގެ މަތީގައިވިޔަސް އޭނާއާއި ކައިވެނިކުރުން ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާ އެހެން ދީނަކަށް ރުހި އިޤްރާރުވުމަކުން އެދީނުގެ އަހުލުވެރިއެއްކަމުގެ ޙުކުމް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުނުވާތީއެވެ. ފަހެ މިފަދަ އަންހެނަކު ހަލާލު ނުވުން މާ އައުލާކަންބޮޑެވެ.\nއަދި ބާބުލް މުރުތައްދުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “އޭނާ ކައިވެނި ކުރިކަމުގައިވީނަމަވެސް އޭނާގެ ކައިވެނި ޞައްޙަނުވާ ހުއްޓެވެ. އެހެނީއޭނާގެ ކައިވެންޏަށް ވަލީވެރިޔާ ނުރުހޭނެތީއެވެ. ކައިވެންޏަށް އިޤްރާރުވުން މަނާކުރާކަމެއް ކައިވެނި އަޤުދުކުރުން މަނާކުރާނެއެވެ. ކާފަރަކާއި މުސްލިމު އަންހެނެއްގެ ކައިވެނިފަދައިންނެވެ.\nފަހެ ތިބާއަށް އެނގިގެން ދިޔަފަދައިން މުރުތައްދުވާ އަންހެނާއާއި ކައިވެނިކުރުމަކީ ޙަރާމްކަމެކެވެ. އަދި މުރުތައްދު ފިރިހެނެއްގެ ކައިވެނި ޞައްޙަވެގެންނުވެއެވެ. އެހެންކަމަށްވާނަމަ ކައިވެނީގެފަހުން މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ ވާނީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ؟\nމުޣުނީގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “ރޭކުރުމުގެ ކުރިން ދެމަފިރިންކުރެ މީހަކު މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ އެކައިވެނި ރޫޅޭނެއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކެއްގެ މައްޗަށް ވާރުތަނުކުރާނެއެވެ. އެހެނަސް މުރުތައްދުވީ ރޭކުރުމަށްފަހުގައިކަމަށްވާނަމަ އެކަމުގައި ދެރިވާޔަތެއްވެއެވެ. އެއްގޮތަކީ ވަގުތުން ކައިވެނި ރޫޅުމެވެ. ދެވަނަގޮތަކީ އިއްދަހަމަވަންދެން މަޑުކުރުމެވެ.”\nއަދި މުޣުނީގައި އައިސްފައިވެއެވެ. ރޭކުރުމުގެ ކުރިން މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ ކައިވެނި ފަސާދަވާނެކަމަށްވާ ބަހަކީ ހުރިހާ ޢިލްމުވެރިންގެވެސް ބަހެވެ. އަދި އެކަމަށް ދަލީލުވެސް ގެންނަވާފައިވެއެވެ. އަދިވެސް މުޣުނީގައި އައިސްފައިވެއެވެ. ރޭކުރުމަށްފަހު މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ ވަގުތުން ކައިވެނި ފަސާދަވާނޭކަމަށް އައިސްފައިވާ ބަހަކީ މާލިކާއި އަބޫ ޙަނީފާގެ ބަހެވެ. އަދި އިއްދަ ހަމަވަންދެން މަޑުކުރުމަށް އޮންނަ ބަހަކީ ޝާފިޢީގެފާނުގެ ބަހެވެ.\nމިކަމުން ދޭހަކޮށްދެނީ ހަތަރު މަޒުހަބުގެ އިމާމުންވެސް ދެކޭގޮތުގައި ދެމަފިރީންކުރެ އެކަކު މުރުތައްދުވިނަމަވެސް ކައިވެނި ރޫޅުމެވެ. އެހެނަސް މުރުތައްދުވީ ރޭކުރުމުގެ ކުރިންނަމަ ވަގުތުން ރޫޅޭނެއެވެ. އަދި މުރުތައްދުވީ ރޭކުރުމަށްފަހުނަމަ މާލިކުގެފާނާއި އަބޫޙަނީފާގެ މަޒުހަބުގައި ވަގުތުން ކައިވެނި ރޫޅޭނެއެވެ. އަދި ޝާފިޢީގެފާނުގެ މަޒުހަބުގައި ޢިއްދަ ހަމަވަންދެން މަޑުކުރާނީއެވެ. އަދި އަޙުމަދުގެފާނުގެކިބައިން މިދެމަޒުހަބުފަދައިން ދެރިވާޔައް އައިސްފައިވެއެވެ.\nއަދި މުޣުނީގެ 640 ވަނަ ޞަފުޙާގައިވެއެވެ. ދެމަފިރިން އެކުގައި މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ، އެދެމީހުންގެ ޙުކުމަކީވެސް އެކަކު މުރުތައްދުވީނަމަ އަންނަ ޙުކުމެވެ. ރޭކުރުމުގެ ކުރިން މުރުތައްދުވެއްޖެނަމަ ވަގުތުތުން ވަކިވާނެއެވެ. އަދި ރޭކުރުމުގެ ފަހުންނަމަ ވަގުތުން ވަރިވާނީތޯ ނުވަތަ ޢިއްދަ ހަމަވަންދެން މަޑުކުރާނީތޯ މިމައްސަލައިގައި ދެ ރިވާޔަތެއްވެއެވެ. މިއީ (ޢިއްދަ ހަމަވަންދެން މަޑުކުރުން) ޝާފިޢީގެފާނުގެ މަޒްހަބުގައިވާގޮތެވެ.” އެޔަށްފަހު އިބުނު ޤުދާމާ އަބޫ ޙަނީފާގެ ކިބައިން އެދެމީހުންގެ ކައިވެނި އިސްތިޙްސާންގެ ދަށުން ފަސްޚުނުވާނެކަމަށް ނަޤުލުކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެހެނީ އެދެމީހުންގެ ދީން ތަފާތުނުވާތީއެވެ. އެހެންކަމުން އެދެމީހުން އެއްފަހަރާ އިސްލާމްވުމާއި އެއްފަދަވެއެވެ. ނަމަވެސް އިބްނު ޤުދާމާވަނީ މިޤިޔާސަކީ ޞައްޙަނޫން ޤިޔާސަކަށްވާތީ ދޫކޮއްލާފައިވެއެވެ.\nމުރުތައްދުވާމީހާއަށް މުސްލިމުންގެތެރެއިން ކައިވެނިކުރުން ހުއްދަވެގެން ނުވާކަން އެނގުމުން، އެއީ ފިރިހެނެއްކަމުގައިވިޔަސް އަދި އަންހެނެއްކަމުގައިވިޔަސް، އަދި މިކަމަކީ ﷲގެ ފޮތާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން ދަލީލުކޮއްދޭކަމަކަށްވުމުން، އަދި ﷲގެ ފޮތާއި ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން އަދި ހުރިހާ ޞަޙާބީންގެ ޤައުލުން ދަލީލުކޮއްދޭފަދައިން ނަމާދު ނުކުރާމީހާއަކީ ކާފަރެއްކަމަށްވުމުން، އެނގިގެންދަނީ ނަމާދު ނުކުރާ މީހަކު މުސްލިމް އަންހެނަކާއި ކައިވެނިކޮއްފިނަމަ އެކައިވެންޏަކީ ޞައްޙަ ކައިވެންޏެއް ނޫންކަމެވެ. އަދި މި އަޤުދުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް މުސްލިމް އަންހެނާ ހުއްދަ ނުވާނޭކަމެވެ. އަދި އޭނާ ﷲ އަށް ތައުބާވެ އިސްލާމްދީނަށް ރުޖޫޢަވެއްޖެނަމަ އެއަޤުދު އަލުން އާކުރުން އޭނާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. ނަމާދު ނުކުރާމީހާއަކީ އަންހެންމީހާ ކަމުގައިވިޔަސް ޙުކުމްވަނީ ހަމަ މިފަދައިންނެވެ.\nއެހެނަސް މިޔާ ޚިލާފަށް ކާފިރުކަމުގައިވަނިކޮށް ކައިވެނިކޮށް މިސާލަކަށް ކާފަރަކު މުސްލިމުނޫން އަންހެނަކާއި ކައިވެނިކޮށް އެޔަށްފަހު އަންހެންމީހާ އިސްލާމްވެއްޖެނަމަ، އޭނާ އިސްލާމްވީ ރޭކުރުމުގެ ކުރިންކަމުގައިވާނަމަ އެކައިވެނި ފަސްޚުވާނެއެވެ. އަދި އެއަންހެނާ އިސްލާމްވީ ރޭކުރުމުގެ ފަހުންކަމުގައިވާނަމަ އެކައިވެނި ފަސްޚެއްނުވާނެއެވެ. އެހެނަސް ޢިއްދަ ހަމަވަންދެން މަޑުކުރާނީއެވެ، ޢިއްދަ ހަމަވުމުގެކުރިން ފިރިމީހާ އިސްލާމްވެއްޖެނަމަ އެއަންހެނާއަކީ އޭނާގެ އަންބެކެވެ. އެހެނަސް އޭނާ އިސްލާމްވުމުގެ ކުރިން ޢިއްދަ ހަމަވެއްޖެނަމަ އެއަންހެންމީހާގެފަރާތަކުން އޭނާއަށް ޙައްޤެއްނުވެއެވެ. އެހެނީ އަންހެންމީހާ އިސްލާމްވި ހިސާބުން އެދެމީހުންގެ ކައިވެނިވަނީ ބަޔާންވިފަދައިން ރޫޅިފައެވެ.\nނަބިއްޔާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)ގެ ޒަމާނުގައި ކާފަރުން އެބައިމީހުންގެ އަނބީންނާއިއެކު ވަނީ އިސްލާމްވެފައެވެ. އަދި އެބައިމީހުންގެ ކައިވެންޏާއިމެދު އެކަލޭގެފާނުވަނީ އިޤްރާރުވެވަޑައިގެންފައެވެ. ކައިވެނި ޙަރާމްވާފަދަ ސަބަބެއް ނެތިއްޖެކަމުގައިވާނަމައެވެ. މިސާލަކަށް ކައިވެނިކޮއްގެންއުޅޭ ދެމަޖޫސީން އެދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ރަޙިމުގެގޮތުން ކައިވެނި ޙަރާމްވާފަދަ ސަބަބެއް އޮތުމެވެ. ފަހެ އެދެމީހުން އިސްލާމްވެއްޖެނަމަ ކައިވެނި ޙަރާމްވާ ސަބަބެއް އޮތީތީ އެދެމީހުން ވަކިކުރުވައެވެ.\nމިމައްސަލައަކީ މުސްލިމަކު ނަމާދު ދޫކުރުމުގެ ސަބަބުން ކާފިރުވުމަށްފަހު ދެން މުސްލިމު އަންހެނަކާއި ކައިވެނިކުރުންފަދަ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ މުސްލިމު އަންހެނާ އިސްވެ ބަޔާންވެދިޔަ ފަދައިން ނައްޞާއި އިޖުމާޢުން ކާފަރަކަށް ޙަލާލުވެގެންނުވެއެވެ. އެއީ ފިރިހެނާއަކީ މުރުތައްދުވުމަކާއިނުލާ އޭނާގެ އަސްލުގައި ކާފިރެއްކަމުގައިވީނަމަވެސްއެވެ. އެހެންކަމުން ކާފަރަކު މުސްލިމު އަންހެނަކާއި ކައިވެނިކޮއްފިނަމަ އެކައިވެންޏަކީ ބާތިލު ކައިވެންޏެކެވެ. އަދި އެދެމީހުން ދުރުކުރުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. އަދި އެނާ އިސްލާމްވެ އެންހެނާގެ ކައިރިޔަށް އައުމަށް އެދުންކަމުގައިވީނަމަވެސް އާ އަޤދަކާއިއެކުމެނުވީ އޭނާއަށް އެހުއްދަ ނުވެއެވެ.\n7. މުސްލިމު އަންހެނަކާއިކައިވެނި ކޮއްގެން ނަމާދު އަޅާމީހާއަށްލިބޭ ދަރިންގެ ޙުކުމް\nއެކުދީންގެ މަންމައަށްބަލައިފިނަމަ ކޮންމެ ހާލެއްގައިވެސް އެކުދީންނަކީ އެމަންމަގެ ދަރީންނެވެ.\nއަދި ފިރިހެންމީހާއަށްބަލައިފިނަމަ ނަމާދު އެޅުމުން ކާފަރު ނުވާނޭކަމަށް ދެކޭ މީހުންގެ ގާތުގައި ކޮންމެ ހާލެއްގައިވެސް އެއީ އޭނާގެދަރީންނެވެ. އެހެނީ އޭނާގެ ކައިވެނި ޞައްޙަވީމައެވެ. އަދި ނަމާދު އަޅާމީހާ ކާފަރުވާނޭކަމަށްދެކޭ މީހުންގާތު (އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ފަދައިން މިއީ ރަނގަޅުގޮތެވެ) މިކަމުގައި ތަފްސީލުވެއެވެ.\n– ފިރިހެންމީހާއަށް އެކައިވެނި ބާތިލްވާނޭކަން ނޭނގޭނަމަ، ނުވަތަ ކައިވެނި ބާތިލުވާނޭކަން ޤަބޫލު ނުކުރާނަމަ، އެދަރީންނަކީ އޭނާގެދަރީންނެވެ. އެހެނީ މިހާލަތުގައި އޭނާގެ އިއުތިޤާދުގައި އަނބިމީހާއާއިއެކު އެއްދާންކުރުމަކީ ހުއްދަކަމަކެވެ. ވީމާ މި ވާނީ ޝުބުހަ އެއްދާންކުރުމަކަށެވެ. އަދި ޝުބުހަ އެއްދާންކުރުމުން ލިބޭދަރީންގެ ނަސަބު ބައްޕައަށް ނިސްބަތްކުރެވޭނެއެވެ.\n– ފިރިމީހާއަށް އޭނާގެ ކައިވެނި ބާތިލުކަން އެނގޭނަމަ އަދި އެކަން ޤަބޫލުކުރާނަމަ، އޭނާގެ ދަރީން އޭނާއަށް ނިސްބަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެނީ އެކުދީން އުފަންވީ އޭނާއަށް ހަލާލުވެގެން ނުވާ އަންހެނަކަށްވީތީ އެއްދާންކުރުން ޙަރާމްކަމުގައިދެކޭ މީހެއްގެ ފަރާތުންކަމުގައިވާތީއެވެ.