Roadha Mahuves Haramfulhu Hunnanee Hulhuvaafai - Vaguthu\n1 މަސް ކުރިން ( އޭޕްރީލް 4, 2021 )\nމި ރަމަޟާން މަހު ވެސް ހަރަމްފުޅު ހުންނާނީ ހުޅުވާފައި ހުންނާނެ ކަމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޖެނެރަލް ޕްރެސިޑެންސީ އެެފެއަސް އިން ހާމަކޮށްފިއެވެ.\nމި އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ އުސޫލު ހާމަކޮށް ޖެނެރަލް ޕްރެސިޑެންސީ އެފެއަސް އިން ވިދާޅުވީ އަޅުކަން ކުރާ ފަރާތްތަކަށް މަސްޖިދުން ހަރަމްފުޅު ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓި ނަމަވެސް އުމްރާގެ އަޅުކަން ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ގެފުޅުގައި އަތްލުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުލިބޭނެއެވެ.\nމިއަހަރު ހަރަމްފުޅަށް ވަދެވޭނީއެކަމަށް ހުއްދަދިނުމަށް އާއްމުކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭޝަނުން ހުއްދަ ހޯދާ މީހުންނަށް އެކަނި ކަމަށާއި ހަރަމްފުޅަށް ނަމާދަށް ދާ މީހުންނަށް ހުޅުވާލާފައިވަނީ މިސްކިތަށް އިތުރު ކުރި ބައިގެ ފުރަތަމަ ފަންގިފިލާ އާއި ޓެރަސްގެ އިތުރުން މިސްކިތުގެ ކޮމްޕައުންޑް ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nގެފުޅު ހުންނަ މަތާފް ސަރަހަދަށް ވަދެވޭނީ ހަމައެކަނި އުމްރާގެ އަޅުކަމަށްދާ ފަރާތްތަކަށް އެކަނި ކަމަށްވީ ނަމަވެސް އުމްރާއަށް ދާ މީހުންނަށްވެސް ގެފުޅުގައި އަތްލާ ބޮސްދީ ހެދުން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.\nކުރިއަށް އޮތް ރަމަޟާން މަހު ހަރަމްފުޅުގައި ތަރާވީހު ނަމާދުގައި ކުރާނީ 10 ރަކުއަތްކަމަށް ސައޫދީ އަރަބިއްޔާގެ ސާރުކާރުން ވަނީ ކަނޑައަޅައިފައެވެ. މީގެ ކުރިން އާންމުކޮށް ރަމަޟާން މަހު ހަރަމްފުޅުގައި ކުރާ ތަރާވީހު ނަމާދުގައި 20 ރަކުއަތް ހިމެނޭ ކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އާއްމުންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައި ވާތީ ހަރަމްފުޅުގައި އަމަލު ކުރާނެ އުސޫލުތަކެއް ވަނީ އެކުލަވާލައިފައެވެ. އެ އުސޫލުތައް އާންމު ކުރައްވައި މަސްޖިދުލް ހަރާމާއި މަސްޖިދުލް ނަބަވީ ބަލަހައްޓާ އިދާރާގެ އިސްވެރިޔާ ޝައިޚު އަބްދުލް ރަޙްމާން އަލްސުދައިސް ވިދާޅުވީ މިފަހަރު ރަމަޟާން މަހު ހަރަމްފުޅުގައި ތަރާވީހާ ވިތުރު އާއެކު ކުރާނީ ޖުމްލަ 13 ރަކުއަތްކަމަށެވެ.\nމިފަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހު ހަރަމްފުޅުގައި ރޯދަވީއްލުމަށް ސުފުރާތައްވެސް ހެދުން މަނާކޮށްފައި ވުމުގެ އިތުރުން މިސްކިތުގައި އިއުތިކާފަށް އިނުންވެސް މަނައެވެ. މި ނިންމުން ފަހު ދިހައެއްގައިވެސް ދެމި އޮންނާނެކަމަށްވެސް ސައުދީ ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ.\nކޮވިޑްގެ ހާލަތު ދިމާވުމުގެ ކުރިން ހަރަމަށް ދާ މީހުންނަށް މިސްކިތުގެ އެކި ސަރަހައްދުގައި ޒަމްޒަމް ފެން ލިބޭ ގޮތް ފަހިކޮށްދީފައި ވީ ނަމަވެސް އެކަމަަށްވެސް ސައުދީ ސަރުކާރުންވަނީ މި ރޯދަމަހު ބަދަކު ގެނެސްފައެވެ. މިގޮތުން މިސްކިތަށް އަރާ މީހުންނަށް ޒަމްޒަމް ފެން މިފަހަރު ދޭނީ ވަކިވަކި ފުޅީގައެވެ.\nސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑަށް ކޮވިޑް-19 ފެތުރިފައިވާ އެއް ގައުމެވެ.\nކުރިން ފެނިފައިނުވާހާ ސާފު ފޮޓޯ އަކުން މަގާމް އިބްރާހީމް ދައްކާލައިފި\nހަޖަރުލް އަސްވަދުގެ ވަރަށް ކައިރިން ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް!\nޕާކިސްތާނުން ސައުދީއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުރި ސަފީރު ސަސްޕެންޑްކޮށްފި


އެމްއެމްޕީއާރުސީ ފައިސާ ވަން އެކައުންޓުތައް ހާމަކުރުމަށް އެދި ބޮޑު މުޒާހަރާއެއް\n09 ފެބްރުއަރީ 2019\nއެމްއެމްޕީއާރުސީން ވަގަށް ނަގާފައިވާ ފައިސާތައް ވަދެފައިވާ އެކައުންޓުތައް އާންމު ކުރުމަށް އެދި މިމަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ބޮޑު މުޒާހަރާއެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމައިފިއެވެ.\nމުޒާހަރާގެ ކަންކަން އިސްވެ އިންތިޒާމް ކުރަމުންދާ ގާނޫނީ ވަކީލު މަރިޔަމް ޝުނާނާ ވިދާޅުވީ އެމްއެމްޕީއާރުސީ މައްސަލާގެ ގިނަ ފައިސާތަކެއް މަޖިލިސް މެމްބަރުންތަކެއް ބޭނުން ކުރެއްވި ކަމުގެ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވެމުންދާއިރު، ކުރިއަށް އޮތް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިންތިހާބުގެ ކުރިން ރައްޔިތުންނަށް އެއީ ކޮންބައެއްކަން އެގެން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މިވާހަކަ ދައްކާ ދައްކާ ބަލިވެއްޖެ. ހައްލެއް ނުލިބުނު. އެހެންވީމަ މި ގަސްތުކުރީ މިކަމަށް ހޭލުންތެރި ކުރުމަށް މަގުމައްޗަށް ނިކުންނަށް" ޝުނާނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޝުނާނާ ވިދާޅުވީ ހަގީގީ ކަންކަން ފޮރުވައިގެން ލިބޭނެ މޮޅެއް ނޯންނާނެ ކަމަށާއި، ހިޔާނާތްވި މީހުން ރައްޔިތުންނަށް އިގެން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"ހަގީގަތް ފޮރުވައިގެން ލިބޭނެ މޮޅެއް ނޯންނާނެ. ރައްޔިތުންނަށް އިގެން ޖެހޭ މިކަން ކުރި މީހުން" ޝުނާނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ފައިސާތައް ނެގި މީހުން ހާމަ ކުރުމަށް އެދި ބާއްވާ މުޒާހަރާ ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ މިމަހުގެ 15 ވާ ހުކުރު ދުވަހު ހަވީރު ކާނިވާ ސަރަހައްދުންނެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ފައިސާ 155 މީހެއްގެ އެކައުންޓަށް ވަދެފައިވާ ކަމަށް އޭސީސީން މީގެ ކުރިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މަޖިލިސް މެމްބަރުންގެ ގޮތުގައި އޭރު ތިއްބެވި 82 މެމްބަރަކުވެސް ހިމެނޭ ކަމަށް އަޑުތައް ފެތުރެމުންދެއެވެ.\nދައުލަތުން ޓޫރިޒަމް ތަރައްގީ ކުރަން އުފެއްދި ކުންފުނިން ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ރާއްޖޭގެ ގިނަ ފަޅުތަކަކާއި ރަށްތަކެއް ނަހަމަގޮތުގައި ކުއްޔަށްދީ ރައްޔިތުންގެ 1.2 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވަނީ ހިޔާނާތްވެފައެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ފައިސާ އެންމެ ގިނައިން ވަދެފައިވާ އެސްއޯއެފް ކުންފުނިން ވަނީ ރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓަށް އެއް މިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކޮށްފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވަނީ އެ ފައިސާއަކީ އެމްއެމްޕީއާރުސީއާ ގުޅުމެއް އޮތް ފައިސާއެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 09/02/2019 13:06\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 09/02/2019 13:06\nޝާން މުޙައްމަދު 59 ސިކުންތު ކުރިން\nޝާން މުޙައްމަދު 1 މިނެޓު ކުރިން\nރީޢާނު ރަޝީދު 31 މިނެޓު ކުރިން


އިންސާނުންނަކީ މާތްﷲ މަތިކުރައްވާފައިވާ މަޚްލޫޤެކެވެ. އެ އިންސާނާ ނިސްބަތްވާ ޤައުމެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ރަށެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޤަބީލާއެއްގެ ސަބަބުން އެއިންސާނާއަށް ލިބޭ އިތުރު އެއްވެސް މާތްކަމެއް ނުވެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އެ އިންސާނާ މާތްވަނީ އޭނާގެ ތަޤްވާގެ ސަބަބުންނެވެ. ފުރިހަމަ ތަޤްވާވެރިއަކު އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަކަށް އަނިޔާއެއް ނުދޭނެއެވެ. އަދި އެހެނިހެން އިންސާނުންނަށް އަނިޔާވެރިއެއްވެސް ނުވާނެއެވެ. އަދި އޭނާގެ އަތާއި ދުލުގެ ނުބައިކަމުން އެހެންމީހުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭނެއެވެ.\nމި މޭރުމުން ވިސްނާލާއިރު މީހަކު ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އަނިޔާއެކެވެ. އެމީހާއީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ މިދޭސީއެއްކަމަށްވިއަސް މިކަމުގައި އިސްތިސްނާއެއް ނެތެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން މީހަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އެމީހަކަށް ކުރެވޭ ގޯނާއެކެވެ. އެފަދަ ގޯނާއެއް ލިބުމަށް ޚުދު ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުވެސް ނޭދޭނެއެވެ.\nމިގޮތުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭންސީން ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި، އަޅުގަނޑުމެން މިދަންނަވަނީ “އާދޭހޭއެވެ!” އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެއެވެ. މިގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ޒުވާބުދޭ ކޮޅަށް ޙުއްޖަތް ދެއްކުމަށްޓަކައި، ރުޖޫޢުވެފައިވާނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ އުޞޫލުތަކަށާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކަށާއި، އެހެނިހެން ޖޫރިސްޑިކްޝަންތަކުގައި ޢަމަލުކުރާގޮތަށާއި، ޢަދުލު އިންސާފުގެ ހަމަތަކުގެ މައްޗަށެވެ.\nސުވާލުގެ މަޤްޞަދަކީ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި ޙަރާމް މަސައްކަތެއް ކުރުވުމެއް ނޫން:\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭންސީން ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުގައި މަސައްކަތްކަމަށް އިޝާރާތްކުރެވިފައި އެވަނީ އަޅުގަނޑުމެން ދެކޭ ގޮތުގައި އެފަދަ މީހަކު ލައްވައި ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯއެވެ. އިންސާނުން ބަސްމަގު ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ގޮތްތަކުގެ ތެރެއަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޙިއްސުތާކާއި ވިސްނުން ނުހަނު ފުނަށް ފީނައި ބެލިއިރު، އެސުވާލުގެ މަޤްޞަދަކީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބީދޭސީއަކު ލައްވައި ޙަރާމް މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އޭނާއަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމަށް ކުރެވިފައިވާ ސުވާލެއްކަމަކަށް ނުފެނުނެވެ. އެހެނީ އޭނާ ލައްވައި ޙަރާމް މަސައްކަތެއް ކުރުވައިފިނަމަ، އެއީ ބާޠިލް ޢަމަލެއްކަމާއި، ޝަރުޢީގޮތުން ބެލިއަސް އަދި ޤާނޫނީގޮތުން ބެލިއަސް އެފަދަ ކަމަކަށް އުޖޫރަ ދޭން ނުޖެހޭނޭކަމާމެދު ދެބަސްވާ ހަމަ އެކަކުވެސް ނުހުންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ފުރަތަމަ، ބަޙްޘެއް ކުރެވޭނީވެސް އެފަދަ މީހަކު ލައްވައި އެކުރުވާ މަސައްކަތަކީ ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ބަލައިގެންނެވެ. ވުމާއެމު، ސުވާކުގެ މަޤްޞަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭންސީން ލައްވައި ޙަލާލު މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯކަން އެނގެއެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަޙްޘު ބިނާކޮށްފައިވާނީ އެފަދަ ބިދޭސީ މީހަކު ލައްވައި ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވައިފިނަމަ، އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެ ކަމުގެ މައްޗަށެވެ. އެކަމުގެ ހުރި ސާފު ހެކިތައް ކިތަންމެހައިވެސް ބައިވަރެވެ. މިގޮތުން ތިރީގައި މިބަޔާންކުރަނީ އަޅުގަނޑުމެން ވަކާލާތު ކުރާ ކޮޅަށް ހުރި ހެކިތަކެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ރުޖޫޢަވާންޖެހޭނީ ﷲ ގެ ފޮތަށާއި، ރަސޫލާގެ ސުންނަތަށް:\nމި ދިވެހި އުންމަތަކީ ސައްތައިންސައްތަ މުސްލިމް ޤައުމެކެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މުސްލިމުންކަމުގައި ވީހިނދު، އެއްވެސް ކަމަކާމެދު ދެބަސްވުމެއް އުފެދިއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ ޙައްލު ހޯދުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ އެކަމުގެ ޖަވާބު ހޯދުމަށްޓަކައި، އެންމެ ފުރަތަމަ ރުޖޫޢު ވާންޖެހެނީ މާތްﷲ ގެ ކަލާމް ފުޅަށެވެ. އެއަށްފަހު މާތް ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތަށެވެ. އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿النساء: 59﴾ މާނައީ، “ފަހެ، ކަމަކާމެދު ތިޔަބައިމީހުން ދެބަސްވެއްޖެނަމަ، الله އަށާއި، رسول އާއަށް އެކަމެއް ރައްދުކުރާށެވެ! (އެބަހީ: އެކަމާމެދު الله އާއި، އެކަލާނގެ رسول އާގެ حكم އޮތްގޮތެއް ބަލައި އެގޮތަށް عمل ކުރާށެވެ!) ތިޔަބައިމީހުން، الله އަށާއި، آخرة ދުވަހަށް إيمان ވާ ކަމުގައި ވާނަމައެވެ. އެގޮތް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮކަންބޮޑެވެ. އަދި، ނިމުމެއްގެގޮތުން ރީތިކަންވެސް ބޮޑުމެއެވެ.” މިގޮތުން މާތް ﷲ ގެ ކަލާމްފުޅާއި، މާތް ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތުން މިކަމުގެ މައްޗަށް ހުރި ދަލީލުތަކަށް ބަލާލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭންސީން ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހުވެސް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެކަން އަންނަނިވި ދަލީލުތަކުން ސާބިތުވެއެވެ.\n1- މަސައްކަތްކުރިމީހާގެ ދާ ހިކުމުގެ ކުރިން އުޖޫރަ ދިނުމަށް އިސްލާމް ދީނުގައި އަންގަވާފައިވެއެވެ. އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. ((أُعْطُو الْأَجِيْرَ حَقَّهُ قَبْلَ أَنْ يَجُفَّ عِرْ قُهُ)) (رواه الجماعَةِ إلاَّ البخارى والنَّسائِى ) މާނައަކީ: “ތިޔަބައިމީހުން މަޖޫރީންގެ އުޖޫރަ، އެމީހުންގެ ދާ އޮހޮރުމުގެ ކުރިން ދޭށެވެ.“ އަދިވެސް އެކަލޭގެ ފާނު ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. عن أبى هريرة رضي الله عنه أنّ النّبي صلى الله عليه وسلّم قال: يَقُولُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ : (( ثَلَاثٌ أَنَا خَصمُهُم يَومَ القِيَامَةِ وَمَن كُنتُ خَصمَهُ خَصمَتُهُ رَجلٌ أَعطَى بِى ثُمَّ غَدَرَ وَرَجلٌ بَاعَ حُرًّا وَأَكَلَ ثَمَنَهُ وَرَجلٌ إِستَأجَرَ أَجِيرًا فَاستَوفَى مِنهُ وَلَم يُوَفَّهِ أَجرَهُ)) (رواه أحمد والبخارى) (ހަމަކަށަވަރުން ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި ނަބިއްޔާ ޙަދީޘު ކުރެއްވިއެވެ. ގަދަކީރިތިވަންތަ ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވައެވެ. ޤިޔާމަތްދުވަހު، ތިންމީހެއްގެ ޚަޞްމަކު ކަމުގައި، ތިމަންރަސްކަލާންގެ ވޮޑިގަންނަވާނެއެވެ. އަދި ތިމަން ރަސްކަލާންގެ އެމީހަކުގެ ޚަޞްމަކު ކަމުގައި ވޮޑިގެންވާމީހާ، ތިމަންރަސްކަލާންގެ އޭނާގެ މައްޗަށް ގަދަވެ ވޮޑިގަންނަވާހުށީމެވެ. ތިމަން ރަސްކަލާންގެ ގަންދީ ވަޢުދުވީ މީހެކެވެ. ދެން އޭނާ ޚަދަރުވެރިވިއެވެ. އަދި މިނިވަނަކު ވިއްކާ އޭނާގެ އަގު ކެއިމީހެކެވެ. އަދި މަޖޫރީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވަން އެއްބަސްވެ، އެމީހާގެ ކިބައިން މަސައްކަތް ފުރިހަމަ ކުރުވުމަށްފަހު އޭނާގެ އުޖޫރަ އަދާނުކުރި މީހެކެވެ.)\nމި ޙަދީޘްތަކަށް ބަލާލުމުން މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރުއަކަށް މަސައްކަތް ކުރުވުމަށްފަހު، އުޖޫރަ ނުދިނުމުގެ ހުރި ނުރައްކާތެރިކަން ހާމަވެގެން ދެއެވެ.\n2- ޢަޤުދަށް ވަފާތެރިވުމަށާއި، އަޙްދަށް ތެދުވެރިވުމަށް މާތް ﷲ އަންގަވާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އެތައް އާޔަތެއްގައި މިކަމުގެ މައްޗަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ. މާތްﷲ ވަހީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ))يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ(( المائدة: 1 މާނައަކީ: ” އޭ إيمان ވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން، عقد ތައް ފުއްދާށެވެ!”\nމިއާޔަތުގައިވާ “ޢަޤުދު” މިލަފުޒުގެ މާނައާބެހޭ ގޮތުން ޢިލްމުވެރިން ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އަލްއަސްފަހާނީ ވިދާޅުވެފައިވަނީ “ޢަޤުދު” ގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ އެއްބަސްވުން ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ތަބަޢަވުމަށް މާތް ﷲ އަށް މުސްލިމުންވެފައިވާ ޢަހުދާއި، އެމީހެއްގެ ނަފްސުގެ މައްޗަށް ކުރުން ލާޒިމްކޮށް ވާ ޢަހުދާއި، ދޭދޭ ފަރުދުންނާއި ޖަމާޢަތްތަކުގެ މެދުގައިވާ ޢަހުދު ހިމެނޭކަމުގައި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަދި މަތީގައިވާ އާޔަތަށް ބަލާއިރު އިންސާނާ ކުރާ ހުރިހާ ޢަޤުދަކަށް ވަފާތެރިވުން އިސްލާމްދީން ލާޒިމްކުރެއެވެ.\n2.2 – އަދި ސުވަރުގެވަންތަވެރިންގެ ސިފަތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވަމުން މާތްﷲ ވަހީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. )) الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَلاَ يَنقُضُونَ الْمِيثَاقَ ((الرعد: 20 މާނައަކީ: އެއުރެންނަކީ، اللَّه އަށް ވެފައިވާ وعد ފުއްދާ، އަދި ކަށަވަރުވެގެންވާ عهد އުވައިނުލާ މީހުންނެވެ.”\nއަދި ރަސޫލާގެ އަންނަނިވި ބަސްފުޅަށް ބަލާއިރު، އަޙްދާ ޚިލާފުވާ މީހާގެ ދީނާމެދުގައިވެސް ސުވާލު އުފެދެއެވެ. އެގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. (لا إيمان لمن لا أمانة له, ولا دين لمن لا عهد له) މާނައަކީ: “އަމާނާތްތެރިކަމެއް ނެތް މީހާގެ އީމާންތެރިކަމެއް ނެތެވެ. އަދި ޢަހްދަށް ދެތުވެރިނުވާ މީހެއްގެ ދީނެއް ނެތެވެ.”\n3- އިންސާފުވެރިވުމަށާއި، އިޙްސާންތެރިވުމަށް އިސްލާމްދީން ގޮވާލާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nإِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإحْسَانِ މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، عدل ވެރިވުމަށާއި، إحسان ތެރިވުމަށް اللَّه އަމުރުކުރައްވަތެވެ.” ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޢަދުލުވެރިވުމަކީ އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމައަށް އަދާކުރުމާއި، އަދި އެމީހަކަށް ލިބެން އަންނަ ކަމެއްވެސް އުނިއިތުރުނުކޮށް ހޯދުމެވެ. އަދި އެމީހަކާމެދު މީހަކު އަނިޔާވެރިވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ޖަޒާދިނުމުގައިވެސް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙައްދުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ. އަދި ޢަދުލުވެރިވުމުގެ ތެރޭގައި ތިމާގެ ޢަހުދަށް ރައްކާތެރިވުން ހިމެނޭކަމުގައިވެސް ޢިލްމުވެރިން ފާހަގަކުރައްވައެވެ.\nއަދި ހަމައެހެންމެ، މީހަކު އަނެކާއަށް މަސައްކަތެއް ކޮށްދިނުމަކީ އިޙްސާންތެރިކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެ މަސައްކަތް ކޮށްދިން މީހާއަށް އެމީހަކުވެސް އިޙްސާންތެރި ވެދޭންވާނެއެވެ. މިގޮތުން އިޙްސާންތެރިކަމަކުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ ތެރޭގައި ކުރި މަސައްކަތުގެ އުޖޫރަދިނުން ހިމެނެއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﭽ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﭼ الرحمن: 60 މާނައަކީ: އިޙްސާންތެރިކަމުގެ ޖަޒާއަކީ، (އެއާ އެއްފަދަ) އިޙްސާންތެރިކަމެއް ފިޔަވައި އެހެން ކޮން އެއްޗެއްހެއްޔެވެ؟”\n4- އެއްވެސް މީހަކު ލައްވައި ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އަނިޔާވެރިކަމެކެވެ. އަދި ގެއްލުން ދިނުމެކެވެ. އަނިޔާވެރިކަން ވަނީ މާތްﷲ، އެކަލާނގެ ޒާތުފުޅުގެ މައްޗަށް ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ. އަދި އަނިޔާވެރިވުން ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށްވެސް ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ))وَلَن يَنفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ ((الزخرف: 39 މާނައަކީ: ” (އެއުރެންނަށް އަންގަވާނެތެވެ.) އަދި ތިޔަބައިމީހުން އަނިޔާވެރިވުމުގެ ސަބަބުން، ތިޔަބައިމީހުން عذاب ގައި ބައިވެރިވުމަކުން މިއަދު ތިޔަބައިމީހުންނަކަށް މަންފާއެއް ނުކުރާނެތެވެ.”\nއަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (لَاضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ ) (رواه الإمام مالك وإبن ماجه) މާނައީ: ”ގެއްލުންދިނުމެއް އަދި ގެއްލުން ލިބުމެއްވެސް ނުވެއެވެ.“\n5- އެއްވެސް މީހަކު ލައްވައި ކުރުވާ ޙަލާލު މަސައްކަތަކަށް އުޖޫރަ ދިނުމަށް އެއްބަސް ވެއްޖެނަމަ އެއީ ވަޢުދެކެވެ. މިފަދަ ވަޢުދު ތަކަކީ އެ ވަޢުދެއް ކުރި މީހާގެ މައްޗަށްވާ ދަރަންޏެކެވެ. އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وعد الحر دين عليه) މާނައަކީ: “މިނިވަނާގެ ވަޢުދަކީ އޭނާގެ މައްޗަށްވާ ދަރަންޏެކެވެ.”\n6- ދޮގު ހެދުމާއި، ވަޢުދާ ޚިލާފުވުމަކީ މުނާފިޤުކަމުގެ ޢަލާމާތެކެވެ. އެހެންކަމުން މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ ދޮގު ހެދުމެކެވެ. އަދި ވަޢުދާ ޚިލާފުވުމެކެވެ. ދޮގު ހެދުމާއި، ވަޢުދާ ޚިލާފުވުމަކީ މުނާފިޤުކަމުގެ ޢަލާމާތެއްކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ = متفق عليه = މާނައަކީ: ” މުނާފިޤުންގެ ޢަލާމާތް ތިނެކެވެ. ވާހަކައެއް ދައްކައިފިނަމަ ދޮގު ހަދާނެއެވެ. ވަޢުދެއް ވެއްޖެނަމަ ޚިލާފުވާނެއެވެ. އަމާނާތެއް ޙަވާލުކުރެވިއްޖެނެމަ ޚިޔާނާތްތެރިވާނެއެވެ.” ދެން މުނާފިޤުންގެ ޙާލަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލާއިރު، އެމީހުންގެ ޙާލު ބަޔާންކުރައްވައި މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا ((النساء: 145 މާނައަކީ: “ހަމަކަށަވަރުން، منافق ން ވާހުށީ، ނަރަކައިގެ އެންމެ ދަށުވަތްގަނޑުގައެވެ. އަދި، އެއުރެންނަށް نصر ވެރިވާނޭ އެއްވެސް ފަރާތެއް ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައެއް ނުގަންނަވާނޫއެވެ.”\n7- މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ މަކަރު ހެދުމެކެވެ. މަކަރު ހެދުން ވަނީ އިސްލާމް ދީނުގައި ޙަރާމް ކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފިމީހަކީ މި އުންމަތުގެ ތެރެއިން ހިމެނިގެންވާ މީހެއް ނޫނެވެ. އެކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. مَن غَشَّنَا فَلَيسَ مِنَّا (رواه الجماعَةِ إلاَّ البخارى والنَّسائِى ) މާނައަކީ: “އަހަރުމެންނަށް މަކަރު ހަދައިފި މީހަކީ، އަހަރުމެންގެ އުންމަތުގެ ތެރެއިންވާ މީހެއްނޫނެވެ.“\nއުޞޫލުލްފިޤްހުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ގާތުގައި މިފަދަ ޢަޤްދުތަކާމެދު ކަން އޮތްގޮތް:\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު، އޭނާއަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އުޞޫލުލްފިޤްހުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ޤަވާޢިދުތަކުގެ އަލީގައި ތަޙްލީލު ކުރާއިރު، އެ ބިދޭސީ މީހާއަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހެއެވެ. އެހެނީ މަނާ ކަންކަން އެބޭފުޅުން ދެބަޔަކަށް ބަހާލައެވެ. އެއީ ކަމުގެ ޒާތަށް ބަލައި މަނާވާ ކަންތައްތަކާއި، އެހެންކަމަކާ ގުޅިފައިވުމުގެ ސަބަބުން މަނާވާ ކަންތައްތަކެވެ. ކަމުގެ ޒާތަށް ބަލައި މަނާވާ ކަންތައްތަކަށް އެބޭފުޅުން ކިޔަނީ “محرم لذاته” މިހެންނެވެ. މިފަދަ ކަންކަމުގެ މިސާލަކީ ވައްކަންކުރުމާއި، މީހުން މެރުމާއި، ޒިނޭކުރުމާއި، ފޭރުންފަދަ އެކަމުގެ ޒާތުން މަނާވެގެންވާ ކުށްތަކެވެ. އެހެންކަމަކާ ގުޅިފައިވުމުގެ ސަބަބުން މަނާވާ ކަންތައްތަކަށް ކިޔަނީ “محرم لعارض” މިހެންނެވެ. މިބާވަތުގެ ކަންކަމަކީ ކަމުގެ ޒާތަށް ބަލާއިރު ހުއްދަކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެހެންކަމެއްގެ ސަބަބުން އެކަން މަނާކަމަކަށް ބަދަކުވަނީއެވެ. މިސާލަކަށް ބަލާލާއިރު ވިޔަފާރިކުރުމަކީ ހުއްދަކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ހުކުރު ވަގުތުގައި ވިޔަވާރިކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.\nމިގޮތުން މަނާކަންކަން މި ދެބަޔަށް ބައިކުރުމުން ނުކުންނަ ނަތީޖާއެއް ވެއެވެ. އެއީ ކަމުގެ ޒާތަށް ބަލައި މަނާވެގެންވާ ކަންކަމަކީ މުޅިން ބާޠިލް ޢަމަލެކެވެ. ނަމަވެސް އެހެންކަމަކާ ގުޅިފައިވުމުގެ ސަބަބުން މަނާވާ ކަންތައްތަކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ކުރުން ހުއްދަ ކަމަކަށްވާތީ، އެކަމުގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ނަތީޖާތަށް ބިނާވެގެން އާދެއެވެ. މިގޮތުން ހުކުރުވަގުތު ވިޔަފާރި ކުރުމަކީ މަނާކަމެއްކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ވިޔަފާރި ކުރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހުއްދަކަމަކަށްވާތީ، އޭގެ މައްޗަށް ނަތީޖާތައް ނުކުމެއެވެ. މާނައަކީ އެ ޢަޤްދުވާނީ ޞައްޙަ ޢަޤްދަކަށެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެން މި ވަކާލާތު ކުރަމުންދާ މި މައުޟޫޢަށް، ހަމަ މިއުޞޫލުން ބަލާލާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2007/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާއި، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ “ރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށް އަންނަ ބިދޭސީންގެ ވާރކް ވިޒާއާބެހޭ ޤަވާޢިދު” ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނާގޮތުން އިލީގަލް އިމިގްރަންޓަކު ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވަކީ މަނާކަމެއްކަމަށް ވީނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޙަލާލު ހުއްދަ މަސައްކަތެއްނަމަ، އޭގެ މައްޗަށް ނަތީޖާތައް ނުކުމެއެވެ. މާނައަކީ އެ ޢަޤްދުވާނީ ޞައްޙަ ޢަޤްދަކަށެވެ. މަސައްކަތް ކުރުވި މީހާ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވާތީ އޭނާގެ މައްޗަށް އެ ޤާނޫނާއި، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބެއް ދިނުމަކީ ވަކި މައްސަލައެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީއަށް ބަލާލުން:\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު، އޭނާއަށް އުޖޫރަ ލިބިދެވެންކެހޭކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނު އަސާސީ (2008) އަށް ބަލާލާއިރުވެސް، އިމްޕްލައިޑްކޮށް އެނގެން އޮވެއެވެ. މިގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ޙުއްޖަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.\n1- ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލަކާ ޚިލާފަށް ޤަނޫނެއް ނުހެދޭނެއެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 10 ވަނަމާއްދާ: (ހ) ގައި ބުނެފައިވަނީ ދިވެހިދައުލަތުގެ ދިނަކީ އިސްލާމްދީންކަމަށާއި އަދި އިސްލާމްދީނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަސްދަރުކަމަށެވެ. އަދި އެމާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖެގައި އިސްލާމްދިނުގެ އަޞްލަކާ ޚިލާފު އެއްވެސް ޤާނޫނެއް ނުހެދޭނެކަމަށެވެ.\nމިގޮތުން ޤާނޫނު އަސާސީ ބުނާގޮތުން އިސްލާމް ދީނުގެ އަޞްލަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލާއިރު، ޤާނޫނު އަސާސީގެ 274 ވަނަ މާއްދާގައި “އިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލުތައް” މާނަ ކޮށްދީފައިވެއެވެ. އެމާއްދާގައި ވާގޮތުން، “އިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލުތައް” ކަމުގައި ބުނެފައި އެވަނީ، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި، މާތް ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން، އެކަމެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ޚިލާފު އުފެދިފައިނުވާ، ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާއި މި ދެއަޞްލުން ދޭހަކޮށްދޭ އުޞޫލުތަކަށެވެ.\nޤާނޫނު އަސާސީގެ މި ނައްޞުތަކަށް ބަލައި ފުންކޮށް ވިސްނާލާއިރު، އެއްވެސް މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ މީހަކަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެކަން އެއީ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި، މާތް ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ އަދި އެކަމާމެދު ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ޚިލާފު އުފެދިފައިނުވާ ކަމެއްކަމުގައި ވީހިނދު، އެއްވެސް މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ މީހަކަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހުމަކީ ދީނުގެ އަޞްލެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ޤާނޫނެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނުހެދޭނެއެވެ. އަދި ޤާނޫނެއްގައި އެފަދަ ގޮތަކަށް އޮތްނަމަވެސް އެ މިންވަރެއް ވާނީ ބާޠިލް އެއްޗަކަށެވެ. އެހެންކަމުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހުވެސް އޭނާއަށް އުޖޫރަ ލިބިދެވެންޖެހޭކަން އެނގެއެވެ.\n2- ޤާނޫނުގައި ވަކި ގޮތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށެވެ.މިކަން ޤާނޫނު އަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫނު އަސާސީއާއި ޤާނޫނުގައި ވަކިގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ކަންކަން ނިންމުމުގައި، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި އެކަމެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތަށް ފަނޑިޔާރުން ރުޖޫޢުވާންޖެހޭނެކަމަށް 142 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި “އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް” ކަމަށް ޤާނޫނު އަސާސީގެ 274 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވަނީ، ކީރިތި ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައިވާ ޖިނާއީ، މަދަނީ، އަލްއަޙްވާލުއްޝަޚްޞިއްޔާ އާއި، މިނޫންވެސް ކަންތައްތަކާ ގުޅިފައިވާ، އަލްއަހްލުއްސަނުންނަތި ވަލްޖަމާޢަތުގެ ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަށެވެ. މިގޮތުން އެއްވެސް މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ މީހަކަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެކަމަށް އަހްލުއްސުންނަތި ވަލްޖަމާޢަތުގެ ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އޭނާއަށް އުޖޫރަ ދިނުން މަނާކުރާ ޤާނޫނެއް ނެތުމާއެކު، އެބިދޭސީ މީހާއަށް އުޖޫރަ ލިބިދެވެންޖެހޭނެއެވެ.\n3- އުޖޫރަ ދޭން ބުނެ، އެ އުޖޫރަ ނުދީ މަސައްކަތް ކުރުވުމަކީ އަޅުވެތި ކުރުވުމެކެވެ. މިކަންކަން ޤާނޫނު އަސާސީގައި ވަނީ މަނާ ކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫނު އަސާސީގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވަނީ، އެއްވެސް މީހަކު އަޅުވެތި ކޮށްގެނެއް ނުވާނެކަމަށާއި އަދި އެއްވެސް މީހަކު ލައްވާ މަޖްބޫރުން މަސައްކަތް ކުރުވައިގެންނެއް ނުވާނެކަމަށެވެ.\n4- ކުރާ މަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ލިބުމުގެ ޙައްޤު ޤާނޫނު އަސާސީން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫނު އަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާ ގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވަނީ، ކުރާ މަސައްކަތާ އެކަށީގެންވާ އުޖޫރައެއް ލިބުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހަކު ލައްވައި ކުރުވި މަސައްކަތަކީ ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކަމުގައި ވާނަމަ، އެމީހަކަށް އުޖޫރަ ދޭންވާނެއެވެ. އޭނާއަކީ އިލީގަލް އިމިގްރެންޓެއްކަމަށް ވިއަސް އެ ޙައްޤު ލިބުމުގައި ފަރަޤެއް ނެތެވެ.\n4- އުޖޫރައަށް މަސައްކަތް ކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އިހާނެތި ޢަމަލެކެވެ. އަދި އެއީ އަނިޔާއެކެވެ. މިގޮތުން އެފަދަ ކަންކަން ވަނީ ޤާނޫނު އަސާސީގައި މަނާކޮށްފައެވެ. އެކަން ބަޔާންކޮށްދެމުން ޤާނޫނު އަސާސީގެ 54 ވަނަ މާއްދާ ގައި ބުނެފައިވަނީ، އެއްވެސް މީހަކަށް ރަޙުމުކުޑަ، ލާއިންސާނީ، އިހާނެތިކަމެއް ކޮށްގެނެއް ނުވާނެކަމަށާއި، އަދި އިންސާނީ ކަރާމާތް ގެއްލޭފަދަ އަދަބެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ދީގެނެއް ނުވާނެކަމަށާއި، އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާކޮށްގެންވެސް ނުވާނެކަމަށެވެ. އިލީގަލް އިމިގްރެންޓަކާމެދުވެސް އެފަދަ ޢަމަލެއް ކުރުން ހުއްދަވެގެނެއް ނުވެއެވެ. އުޖޫރަ ދޭނެކަމަށްބުނެ، މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އެފަދަ ޢަމަލެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނަށް ބަލާލުން:\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީއަކު ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު، އޭނާއަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބަލާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2007/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނު) އާއި ޚިލާފުވެފައިވާތީ މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރިމީހާއާއި، އެމަސައްކަތް ކުރި ބިދޭސީ މީހާގެ މައްޗަށް އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ކަނޑައަޅާފައި ވީނަމަވެސް، އެ ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި އުފެދުނު ޢަޤުދުގެ ދަށުން އުޖޫރަ ދިނުން މަނާކުރާ އެއްވެސް ނައްޞެއް މިޤާނޫނުގައެއް ނެތެވެ. އަދި އެފަދަ ޤާނޫނެއްވެސް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، އިސްލާމް ދީނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަޞްދަރުކަމަށްވެފައި، އިސްލާމްދީނުގައި އައިސްފައިވާ ދަލީލުތަކަށާއި، އުޞޫލުލްފިޤްހުގެ ޢިލްމުވެރިން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ބިދޭސީ މީހާ ކުރި މަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ދޭން ނުޖެހޭނެ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އެއެއްވެސް ހަމައެއް ނެތެވެ.\nޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޢަމަލު ކުރެވެމުންދާ ގޮތަށް ޤިޔާސް ކުރުން:\nއަދި މީނޫން އެހެން މައްސަލަތަކުގައިވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަމަލުކުރަމުންދަނީ ހަމަ މިދެންނެވި އުޞޫލުންނެވެ. މިގޮތުން ބަލާލާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2000/4 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 03 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން ކާވެނި ކޮށްދޭންޖެހޭނީ ޝަރުޢީ މައުޛޫނެކެވެ. ނަމަވެސް ޝަރުޢީ މައުޛޫނަކާ ނުލައި ވަލީވެރިޔާ އަމިއްލައަށް ގޭގައި ކާވެނިކޮށްދިނަސް އެ ކާވެނީގެ ނަތީޖާތައް ނުކުމެއެވެ. މާނައަކީ އެކާވެނިން ލިބިފައިވާ ދަރިންގެ ނަސަބު އިނދެގެން އުޅުނު ފިރިހެންމީހާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެއެވެ. ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކާވެނިކޮށްފައިވާތީ، އެކާވެނި ރޫޅާލުމަށްފަހު އެ ކާވެނިކުރި މީހުންގެ މައްޗަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާނީ އަދަބެވެ. މީގެ ދެވަނަ މިސާލަކަށް ބަލާލާއިރު، ވަރިވުމަށް ނުވަތަ ވަރިކުރުމަށް އެދި ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައި ޤާޟީއެއްގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ނޫނީ ވަރި ކުރުމަކީ އެ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަނާކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ޤާޟީގެ ހުއްދަ ނެތި ވަރިކުރިއަށް އެ ވަރި ވަރިއެއްކަމަށް ނިންމައެވެ. ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަރިކުރީތީ ފިރިހެންމީހާގެ މައްޗަށް އެ ޤާނޫނުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާނީ އަދަބެވެ.\nއެހެންކަމުން ހަމަ މިއުޞޫލަށް ޤިޔާސްކުރާއިރު، އިލީގަލް އިމިގްރަންޓަކު ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2007/1 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާއި ވާގޮތުން، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ “ރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށް އަންނަ ބިދޭސީންގެ ވާރކް ވިޒާއާބެހޭ ޤަވާޢިދު” ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނާގޮތުން ކުށެކެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ އެ ޤަވާޢިދުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައި ވާގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ހުއްދަދެވޭ ބިދޭސީއަކުވެސް އޭނާއަށް ދެވިފައިވާ ހުއްދައިގެ ދާއިރާއިން ބޭރުން ޢަމަލުކުރުމަކީ ކުށެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިލީގަލް އިމިގްރަންޓެއް ލައްވައި، ނުވަތަ ބިދޭސީ މީހާއަށް ދެވިފައިވާ ހުއްދައިގެ ދާއިރާއިން ބޭރުން އޭނާ ލައްވައި އޭގެ ޒާތުން ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވައިފިނަ، އޭގެ މައްޗަށް ނަތީޖާ ނުކުންނާނެއެވެ. މާނައަކީ އެ ޢަޤްދުގެ ދަށުން، ބިދޭސީ މީހާ ކުރި މަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ލިބެންވާނެއެވެ. އިމިގްރޭޝަން ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވުމުން ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބު ދިނުމަކީ އެހެން މައްސަލައެކެވެ. އެއީ، އެ ޢަޤްދު ދަށުން އެ ޢަޤްދުގެ ދެބައިވެރިން އުފުލަންޖެހޭ އިލްތިޒާމްތަކަށް ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nބައިނަލްއަޤްވާމީ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާލުން:\n1- ޕެކްޓާ ސަންޓް ސާރވެންޑާ (Pacta sunt servanda) އަކީ ބައިނަލް އަޤްވާމީ ޤާޢިދާއެކެވެ. މިޤާއިދާއަކީ މަދަނީ ޤާނޫނުތަކާއި އަދި އިންޓަނޭޝަނަލް ޤާނޫނުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ޤާއިދާއެވެ. މިއީ ލެޓިން ބަހުން ނެގިފައިވާ ޤާޢިދާއެކެވެ. މި ޤާޢިދާގެ މާނައަކީ (Agreements must be kept) އެވެ. ދިވެހި ބަހުން ދަންނަވާނަމަ އޭގެ މާނައަކީ ”އެއްބަސްވުން ދަމަހައްޓަން ޖެހޭނެ“ އެވެ. އަދި މިޤާޢިދާއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައިވެސް ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ ޤާޢިދާއެކެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި މިޤާޢިދާއަށް ކިޔަނީ “قاعدة الوفاء بالعهد” އެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ނިޒާމުތަކުގައިވެސް ހުއްދަނުކުރާ، ޣައިރު ޝަރުޢީ އަދި ޣައިރު ޤާނޫނީ ކަމެއްކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 2009/SC-A/30 ޤަޟިއްޔާގައި ފަނޑިޔާރުން ފާހަގަކުރެއްވި ނުކުތާތަކުގެ ތެރެއިން 06 ވަނަ ނުކުތާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން ބިދޭސީއަކު ރާއްޖޭގައި އުޅެނީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށްކަމަށްވިއަސް، އޭނާ ލައްވައި ޙަލާލު މަސައްކަތެއް ކުރުވައިފިނަމަ، އެމަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ދޭންޖެހޭނެކަން އެނގެއެވެ.\n2- އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި ކަރާމާތް ނަގާލުމަކީ ބައިނަލް އަޤްވާމީގޮތުން މަނާކަމެކެވެ. އަދި ޙައްޤު ގެއްލުނު މީހާއަށް ފަރުވާއެއް ދޭންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން 1950 ގައި، ރޯމްގައި ވުޖޫދަށް އައިސްފައިވާ، ޔޫރަޕިއަން ކޮންވެންޝަންގައި، މީހެއްގެ އިންސާނީ ޙައްޤަކަށް އަރައިގަތުމުން، އެކަމުގެ ފަރުވާ ނުވަތަ ރެމެޑީ ލިބެންޖެހޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ. މި ކޮންވެންޝަންގެ ފުރިހަމަ ނަމަކީ، ”ޔޫރަޕިއަން ކޮންވެންޝަން އޮން ހިއުމަން ރައިޓްސް އެންޑް ފަންޑަމެންޓަލް ފްރީޑަމް“ އެވެ.\nމީގެއިތުރުން، ޔޫ.އެން. ގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއިބެހޭ ޢާލަމީ އިޢުލާން 1948 އާއި، މަދަނީ އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކާބެހޭ މުޢާހަދާ 1966 އާއި، އިޤްތިސާދީ އިޖްތިމާޢީ އަދި ޘަޤާފީ ޙައްޤުތަކާއި ބެހޭ މުޢާހަދާ 1988 އާއި، އަދި މީގެއިތުރުންވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހަމަތަކާއި އުޞޫލަތަކާއި، އެއްބަސްވުންތަކާއި، މަބާދިއުތަކަށް ބަލާއިރުވެސް، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި ކަރާމާތް ނަގާލުމުގެ ޢަމަލަކީ، އެއްވެސް ގޮތަކުން ކުރެވިގެންވާނެ ކަމެއްނޫނެވެ. މިކަން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 2010/SC-A/19 ޤަޟިއްޔާއާއި، އަދި ނަމްބަރު 2010/SC-A/20 ޤަޟިއްޔާގެ ދެވަނަ ނުކުތާގައި ވެސް، ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.\nއެހެންކަމުން، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓަކާމެދުވެސް އެފަދަ ޢަމަލެއް ކުރުން ހުއްދަވެގެނެއް ނުވެއެވެ. އުޖޫރަ ދޭނެކަމަށްބުނެ، މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ އުޖޫރަ ނުދިނުމަކީ އެފަދަ ޢަމަލެކެވެ.\nއެހެނިހެން ޖޫރިސްޑިކްޝަންތަކުގައި ޢަމަލުކުރާގޮތަށް ބަލާލުން:\nއިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން ކޯޓުތަކަށް ތަފާތު ފަރުވާތައް ލިބިގަތުމަށް އަންނަކަމީ އެހެން ނިޒާމުތަކުންވެސް ފެންނަން އޮތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. މިގޮތުން ބަލާލާއިރު، އެމެރިކާގެ ޕިއު ހިސްޕެނިކް ސެންޓަރ އިން 2008 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނާގޮތުން އެމެރިކާގައި 11.9 މިލއަން އިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން އުޅެމުން ގެންދެއެވެ. އަދި މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ތަފާތު އިންޑަސްޓްރީތަކުގައި، ވަރަށް ބޮޑެތި ރިސްކް ހުންނަ ވަޒީފާތަކުގައިވެސް އެމީހުން އުޅެމުން ގެންދެއެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެގޮތުން އެ ބައިމީހުންނަށް ލިބޭ ހާނީއްކައާއި، ވޭޖް ލޮސްއަށާއި، އިކޮނިމިކް ލޮސްއަށް އެމީހުން ދަޢުވާކޮށް ހަދައެވެ. މިފަދަ ކްލެއިމްތައް އިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން ކޮށްފައިވާކަން Hagl v. Jacob Stern & Sons Inc. ގެ މައްސަލައިންވެސް އެނގިގެން ދެއެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ ޤާނޫނުތައް ބުނާގޮތުން އިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން އެޤައުމުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. ކަން މިހެން އޮތްއިރު، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން ކޯޓުތަކަށް ތަފާތު ފަރުވާތައް ލިބިގަތުމަށް އަންނަކަމީ އެހެން ނިޒާމުތަކުންވެސް ފެންނަން އޮތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. ވީމާ، ރާއްޖޭގައިވެސް އެފަދަ އިލީގަލް އިމިގްރެންޓުންނަށް ކޯޓަށް ނާދެވެންވީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެވެ.\nޢަދުލު އިންޞާފުގެ ހަމަ (އިސްތިޙްސާންގެ އުޞޫލު) އަށް ބަލާލުން:\nޢަދުލު އިންޞާފުގެ ހަމަތަކަށް ނުވަތަ އިސްތިޙްސާންގެ އުޞޫލަށް ބަލާއިރު އަންނަނވި ޤާޢިދާތަކުގެ އަލީގައި ދަންނަވަން ޖެހެނީ، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓެއް ލައްވައި އުޖޫރައަށް މަސައްކަތް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ އެޖޫރަ ނުދީފިނަމަ، އޭގެ ބަދަލު އިލީގަލް އިމިގްރެންޓަށް ލިބޭނެކަމެވެ. އެހެންކަމުން އޭގެ މާނައަކީ ބަދަލެއްގެ ސިފައިގައިވިއަސް އެ އުޖޫރަ އިލީގަލް އިމިގްރެންޓަށް ލިބިދެވޭކަމެވެ. މިގޮތުން ތިރީގައި މިވަނީ އެ އުޞޫލުތަކެވެ.\n1- الإثراء بلا سبب (Unjust Enrichment) ގެ ދަށުން އިލީގަލް އިމިގްރެންޓް ކުރި މަސައްކަތަށް ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެއެވެ. މި އުޞޫލުގެ މާނައަކީ މީހަކަށް ޙައްޤު ނޫންގޮތުގައި މަންފާޢެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ލިބިގެންފިނަމަ އޭގެ ބަދަލު އަނެކާއަށް ނަގައިދިނުމެވެ. މިކަމުގައި ފުރިހަމަ ވާންޖެހޭ 03 ޝަރުޠަށް ބަލާއިރު، ފުރަތަމަ ޝަރުޠަކީ އަނެކާގެ އަތުން މަންފާއެއް ނުވަތަ ބަދަލެއް ލިބޭނެކަމުގެ މުޤާބިލުގައި ކަމެއް ކޮށްދީފައި އޮތުމެވެ. ދެވަނަ ޝަރުޠަކީ އަނެކާއަށް އެ މަންފާއެއް ލިބިފައި އޮތުމެވެ. ތިންވަނަ ޝަރުޠަކީ އެމަންފާއަށް ބަދަލު ނުދީ އަނެކާ އެ މަންފާއިން ފައިދާ ލިބިގަތުމަކީ އަންކޮންޝަނަބްލް ކަމަކަށްވުމެވެ. އެހެންކަމުން މީހަކު ލައްވައި އުޖޫރައަށް މަސައްކަތް ކުރުވުމަށްފަހު، އެ އުޖޫރަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ ވަރަށް ސާފުކޮށް މިޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހަކީ އިލީގަލް އިމިގްރެންޓެއްކަމަށްވީނަމަވެސް، އޭނާ ކުރި މަސައްކަތަށް އަގު ނުދޭނަމަ، އެއީ އަނެކާ އަށް ލިބޭ ޙައްޤުނޫން މަންފާޢެކެވެ. އެ މަންފާ އޭނާއަށް ޙައްޤުވާންޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެންކަމަށްވާއިރު، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓްގެ މަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ދޭނެކަމަށް ދައްކުވައިގެން އޭނާ ލައްވައި މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށްފަހު އެ މަސައްކަތަށް އުޖޫރަ ނުދީ، އެ މަސައްކަތުގެ މަންފާ އަނެކާ ޙާޞިލްކުރަމުން ގެންދިއުމަކީ އަންކޮންޝަނަބްލް ކަމެކެވެ. ވީމާ، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓް ކޮށްދިން މަސައްކަތަށް އިސްތިޙްސާނުގެ އުޞޫލުން ބަދަލު ލިބިދެވެން ޖެހޭނެއެވެ.\n2- މަންފާ އަނބުރާ ޙަވާލުކުރުން ނުވަތަ Disgorgement of profitއަކީ ވެސް މިފަދަ އުޞޫލެކެވެ. މިގޮތުން، އެއްވެސް މީހެއްގެ ޙައްޤެއް އަނެކާ ހިފަހައްޓާފައިވާނަމަ، އެ ޙައްޤަކީވެސް، އިޢާދަ ކޮށްދެވޭ ޙައްޤެކެވެ. މިގޮތުން ނާޖާއިޒުގޮތުގައި ހިފެހެއްޓި ނުވަތަ ލިބިގަތް ހައްޤުގެ ބަދަލު ނަގައި ދެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން އިލީގަލް އިމިގްރަންޓެއްކަމަށްވިއަސް އޭނާއަށް އޮޅުވާލައިގެން އޭނާގެ އަތުން މަންފާއެއް ހޯދާފައވާނަމަ، އެ މަންފާގެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެއެވެ.\n3- ރެސްޓިޓިއުޝަން (Restitution)އަކީވެސް ހަމަ މިފަދަ އަނެއް އުޞޫލެވެ. މިގޮތުން މީހަކު އޭނާއަށް ލިބެން ނުޖެހޭ މަންފާއެއް ހޯދައިފިނަމަ، އެމަންފާ އަނބުރާ ހޯދައި ދެވޭނެއެވެ. ނުވަތަ އޭގެ ޒާތުން އެމަންފާ އަނބުރާ ޙަވާލުކުރެވެން ނެތްނަމަ އެ މަންފާގެ ބަދަލު ނަގައިދޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން އިލީގަލް އިމިގްރަންޓެއްގެ އަތުންވިއަސް އަނެކާއަށް ލިބެންނުޖެހޭ މަންފާއެއް ހޯދާފައިވާނަމަ، އެ މަންފާ ނުވަތަ އޭގެ ބަދަލު އަނބުރާ ހޯދައިދެވޭނެއެވެ. އެހެނީ އިލީގަލް އިމިގްރަންޓަކަށް ވުމަކީ އޭނާގެ ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު، އަގުނުދީ، ނާޖާއިޒުގޮތުގައި މަންފާ ޙާޞިލްކުރުމަށް އަނެކާއަށް ހުއްދަވާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.\n4- އިލީގަލް އިމިގްރެންޓެއް ލައްވައި އުޖޫރައަށް މަސައްކަތް ކުރުވުން އެއީ ބާޠިލް ކޮންޓްރެކްޓެއްކަމަށް ބެލިނަމަވެސް، އެ ދެމީހުން އިހު ތިބި ޙާލަތަށް ގެންގޮސް ދިނުމަކީ އިސްތަޙްސާނުގެ ވަރަށް ފުރިހަމަ އުޞޫލެކެވެ. އެހެނީ އެއީ ބާޠިލް ކޮންޓްރެކްޓެއްކަމަށް ވާނަމަ، ޞައްޙަ ޙަޤީޤީ ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދަށް އައިސްފައެއް ނުވާނެއެވެ. އެ ޙާލަތުގައި އެއީ އެންފޯރސް ކުރެވޭނެ އެއްޗެއްކަމަށް ނުވާތީ، އެ ދެމީހުންވެސް އެކަކު އަނެކަކަށް އަދާކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތައް އަނބުރާ ދޭންޖެހެއެވެ. އެހެންކަމަށް ވާއިރު، އިލީގަލް އިމިގްރަންޓެއް ލައްވައި އުޖޫރައަށް މަސައްކަތްކުރުވުމަށްފަހު އުޖޫރަ ނުދީފިނަމަ، އެޙާލަތުގައި އެ ދެމީހުން އިހު ތިބި ޙާލަތަށް ގެންދާއިރު، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓްގެ ފަރާތުން އަނެކާއަށް ކޮށްދީން މަސައްކަތުގެ ބަދަލު ދިނުމުން ނޫނީ އޭނާ އިހު ހުރި ޙާލަތަކަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިލީގަލް އިމިގްރެންޓެއް ލައްވައި އުޖޫރައަށް މަސައްކަތް ކުރުވުން އެއީ ބާޠިލް ކޮންޓްރެކްޓެއްކަމަށް ބެލިނަމަވެސް، އޭނާއަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައިވިއަސް އޭނާ ކުރި މަސައްކަތަށް އުޖޫރައެއް ލިބިގެން އެބަ ދެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މި އުޞޫލު މިގެނައީ، އިދިކޮޅު ބައިވެރިން އެވިދާޅުވާ ގޮތަށް ބާޠިލް ކޮންޓްރެކްޓެއްކަމަށް ބެލިނަމަވެސް، އިލީގަލް އިމިގްރަންޓް ކުރިމަސައްކަތަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައިވިއަސް އަގު ލިބޭނެކަން ވަރަށް ސާބިތުކަމާއެކު ހާމަ ކޮށްދިނުމަށެވެ.\nއިލީގަލް އިމިގްރެންޓުން ފަރުވާ ހޯދަން ކޯޓަށް ނުދަނީ ފަރުވާ ނުލިބޭނެތީއެއް ނޫން:\nއިލީގަލް އިމިގްރަންޓުން، ގިނަ ޤައުމުތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ޙައްޤު ހޯދުމަށް ކޯޓަކަށް ނުދެއެވެ. ސަބަބީ އެމީހުންނަކީ އެ ޤައުމެއްގެ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް އުޅޭ މީހުންކަމަށްވެފައި، އެމީހުން އަތުލައި ގަނެވިއްޖެނަމަ، އެމީހުން ޑީޕޯޓްކޮށްލަފާނެތީއެވެ. އަދި ކޯޓަށް ދާންނުޖެހޭ އަނެއް ސަބަބަކަށް ވެފައި އޮންނަނީ، އެފަދަ އިލީގަލް އިމިގްރަންޓުން ލައްވައި މަސައްކަތްކުރުވުމަކީ ގިނަ ޤައުމުތަކުގައި މަނާ ކަމެއްކަމަށްވާތީ، ފައިސާ ނުދީގެން އިލީގަލް އިމިގްރަންޓް ދަޢުވާކުރާ ޙާލަތުގައި، އޭނާ ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވި މީހާގެ މައްޗަށް ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާ އައިސް، ޤާނޫނީ ގޮޅިއަކަށް ފެތިދާނެތީއެވެ. އެހެންކަމުން އެހެން ޤައުމުތަކުގައިވެސް މިބާވަތު މައްސަލަތައް ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގައި ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ހިނގާފައެއް ނުހުރެއެވެ. އަދި އެކަން އެގޮތަށް އޮތުމުގެ މާނައަކީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކަކީ މުޠްލަޤަށް ނުބެލޭ މައްސަލަތަކެއްކަމުގައި ވުމެއް ނޫނެވެ.


Dhiraagu: Dhathithah Luikohdhin Baiveriya - Vaguthu\nރާއްޖޭގެ މުވާސަލާތީ ހިދުމަތް ދޭ ކުންފުނިތަކުގެ ތެރެއިން ދިރާގަކީ ހަމަޔަގީނުންވެސް ދިވެހިންގެ ޑިޖިޓަލް ތަޖުރިބާއާ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ދިވެހިންގެ ކުންފުންޏެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ މުވާސަލާތީ ހިދުމަތް އެންމެ ފުޅާކޮށް، އެންމެ ފުރަތަމަ މި ހިދުމަތް ފެށި ދިރާގަކީ މި ރާއްޖެ ޑިޖިޓަލް ރާއްޖެއަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، އިސްނަގައިގެން ހުއްޓުމެއްނެތި މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދާ މިހާރު ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ހިދުމަތަކުގެ ބައިވެރިޔާ އެވެ.\nދިރާގުން ދިވެހިންގެ ކޮންމެ ހިދުމަތަކާއި ގުޅުވައިދިނީ އުފަލާ އެކުގައެވެ. ދިވެހިންނަށް އެ ވަގުތަކަށް ބޭނުންވާ، އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ހިދުމަތް ދިނުމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އިސް ނަގަމުން އަންނަ އެއްކުންފުންޏެއްގެ ގޮތުގައި އަބަދުވެސް ދިރާގު ފާހަގަ ކުރަން ޖެހެއެވެ.\nދުނިޔޭގެ ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަން އެންޑް އިންފޮމޭޝަން ސޮސައިޓީ ޑޭ މިއަދު ދުނިޔެ އިން ފާހަގަ ކުރަމން ދާއިރު މިފަދަ ދުވަހެއްގައި ދިރާގުން ދިވެހިންގެ ޑިޖިޓަލް ތަޖުރިބާ އިތުރަށް ފުރިހަމަ ކުރުމުގައި ކޮށްދީފައިވާ ބުރަ މަސައްކަތް ހަނދާން އާކޮށްލުމަކީ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއްކަން ޔަގީނެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުން ފެށިގެން ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރެމުންދިޔަ ދަނޑިވަޅުގައި އެކަކު އަނެކަކާއި ގުޅައިދިނުމުގެ އިތުރުން ލުއިފަސޭހަތަކެއް ފޯރުކޮށްދިން ކުންފުންޏަކީ ދިރާގެވެ. އަދި ސްކޫލްތައް ބަންދުކޮށް، އޮފީސްތައް ބަންދުކޮށް އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވަދޭން ފެށީވެސް ދިރާގުގެ މުހިންމު ބައިވެރިވުމަކާއި އެކުގައެވެ. ރިމޯޓް އެޑިއުކޭޝަންއަށް ހާއްސަކޮށް ދިރާގުން އެޑިއު ޒޯން ތައާރަފު ކުރިއެވެ.\nމިހާ ހިސާބުން ނިމުނީއެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި ޒުވާނުން ބިނާކޮށް ބާރުވެރި ކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ދަނެގަނެ ދިރާގުން ވަނީ މެދު ކެނޑުމެއް ނެތި ސީއެސްއާރް ޕްރޮގްރާމްތައް ރިމޯޓްކޮށް ނަމަވެސް ހިންގާފައެވެ.\nޒުވާނުންނަށް ހާއްސަ ސީއެސްއާރް ޕްރޮގްރާމްތައް\nޒުވާނުންނަކީ ގައުމުގެ ކުރިމަގެވެ. ގައުމު ކުރިއެރުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުން ވަނީ ޒުވާނުން ކުރިއަރުވާށެވެ. ދިރާގުންވެސް އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރާ އެއް ކަމަކީ ޒުވާނުން ބާރުވެރިކުރުވުމެވެ.\nދިރާގުން އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި ކޯޑިންގ ޕްރޮގްރާމްގެ ތެެރެއިން\nދިރާގުން ވަނީ މިދިޔަ އަހަރާއި މި އަހަރު ތެރޭގައި ޒުވާނުންނަށް ހާއްސަކޮށް ޕްރޮގްރާމެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. އެގޮތުން ގާލްސް ޓު ކޯޑް މިއީ ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ޕްރޮގްރާމެކެވެ. މި ޕްރޮގްރާމަކީ އަންހެން ކުދިންނަށް ކޯޑްކުރަން ދަސްކޮށް ދިނުމާއި އެކުދިންގެ މެދުގައި ޓެކްނޮލޮޖީއަށް ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި ހިންގި ކޯހެކެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ދިރާގުގެ ސީއެސްއާރް ޕްރޮޖެކްޓްތަކުގެ ތެރެއިން ދިރާގާއި ރާއްޖޭގެ ޓެކް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ސްޕާކް ހަބް ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ސްޓާޓްއަޕް ކޮމްޕެޓިޝަން އަދި ވޯކްޝޮޕްތައް ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nދިރާގުން ބޭއްވި ޕްރޮގްރާމްގެ ތެެރެއިން\nދިރާގުން ޑިޖިޓަލް ޓްރާންސްފޯމޭޝަނަށް ކުރި ދަތުރު!\nދުނިޔޭގެ ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަންގެ މި އަހަރުގެ ތީމަކީ "އެސެލެރޭޓިންގް ޑިޖިޓަލް ޓްރާންސްފޯމޭޝަން އިން ޗެލެންޖިންގ ޓައިމްސް" އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ކޮވިޑްގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑުވި ދުވަސްވަރު ދިވެހިން ގޭގައި ތިބެގެން ކަންކަންކޮށްދިނުމަށް ބޮޑު އެހީއެއް ވެދިން ކުންފުންޏަކީ ދިރާގެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ކޮވިޑްގެ ޕެންޑެމިކްގެ ސަބަބުން އާއްމުންގެ ދިރިއުޅުމުގައި އަދި ވިޔަފާރީގެ ހުރިހާ ދާއިރާއަކަށް ދިރާގުގެ އެހީތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ލިބިގެން ދިޔައެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ކުރަން ޖެހުނު ތަޖުރިބާއާއިއެކު ހުރިހާ ދާއިރާއަކަށް ޑިޖިޓަލް ޓްރާންސްފޯމޭޝަންއަކީ މުހިންމު އެއްޗެއްކަން ވަނީ އެނގިގެން ގޮސްފައެވެ. އެހެންކަމުން ދިރާގުން ޑިޖިޓަލް ޓްރާންސްފޯމޭޝަންގެ މަސައްކަތްތަކުގައި ވަމުންދާ އެހީތެރިކަމަކީ ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ކަންކަމެކެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރާއި މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ދިރާގުން ކުރެވުނު އެފަދަ މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ކުންފުނިން ވަނީ ނެޓްވޯކް ކަވަރޭޖް ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެ ކުންފުނީގެ އެންމެ މަގުބޫލު ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑްގެ ހިދުމަތް ރާއްޖޭގެ %80 ގޭބިސީއާއި ހަމައަށް ވަނީ މިހާރު ފޯރާފައެވެ.\nދިރާގު ފައިބަރ ބްރޯޑްބޭންޑް ހިދުމަތަކީ ރާއްޖޭގައި މިހާރު ފޯރުކޮށްދެމުންދާ އެންމެ ހަލުވި ސްޕީޑު، 100 އެމްބީޕީއެސް އަދި އެންމެ ބޮޑު އެލަވަންސްކަމުގައިވާ 1ޓީބީގެ ޕެކޭޖް އެކުލެވިގެންވާ ހިދުމަތެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ދިރާގު ޓީވީ ހިދުމަތް ރާއްޖޭގެ %77 ގޭބިސީއަށް ފޯރުކޮށްދީފައިވާއިރު، ގިނަ އާ ޗެނަލްތައް ވަނީ ތައާރަފްކޮށްފައެވެ.\nއަދި މީގެ އިތުރުން، ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ކަމަކީ 2019 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރާއްޖޭގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކަށް ދިރާގުން 5ޖީ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމެވެ.\nދިރާގުން ވަނީ ފާއިތުވިޔަ ދޮޅު އަހަރެއްހާ ތެރޭގައި ދިރާގުގެ ފިކްސް ބްރޯޑްބޭންޑްގެ ޕެކޭޖްތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައެވެ. އަދި ދިރާގުގެ ޕްރިޕެއިޑް ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކަށް އާ ޕެކޭޖްތަކެއް ތައާރަފްކޮށްފައި ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޕްރިޕެއިޑް ކޮމްބޯ ޕްލޭންސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ޕޯސްޓްޕެއިޑް އަށް ހާއްސަ ޕްލޭންތަކެއްވެސް ދިރާގުން ވަނީ ތައާރަފްކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ޕޯސްޓްޕެއިޑް މިއީ ދިރާގުގެ ކަސްޓަމަރުންނަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބިގެން ދިޔަ ޕެކޭޖެކެވެ.\nފާއިތުވި ދޮޅު އަހަރު ތެރޭގައި ދިރާގުން ދިވެހިންނަށް ފޯރުކޮށްދިން މި ހިދުމަތްތަކީ އަގު ނުކުރެވޭނެހާ މުހިންމު އަދި ދިވެހިންނަށް އެތައް ގޮތަކުން ފައިދާވެގެން ދިޔަ ހިދުމަތްތަކެވެ.\nދިރާގު ފިކްސްޑް ބްރޯޑްބޭންޑް އަދި ޕޯސްޓްޕެއިޑް ކަސްޓަމަރުންނަށް ބޫސްޓަރ ތަކުން ދެގުނަ އިތުރު ޑޭޓާ!


Faisaage Inaamaai Bodethi Discount Aai Eku Redwave Ge Promotion Eh Fashaifi - Vaguthu\nފައިސާގެ އިނާމާއި ބޮޑެތި ޑިސްކައުންޓާއި އެކު ރެޑްވޭވްގެ ޕްރޮމޯޝަނެއް ފަށައިފި!\nމިއަދު ފެށުނު މިޕްރޮމޯޝަން މާލެ އަދި ހުޅުމާލޭގައި ޤާއިމް ކުރެވިފައިވާ ރެޑްވޭވް ގެ ހުރިހާ ފިހާރައެއްގައި ކުރިއަށްދާގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އެގޮތުން ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ އާދިއްތައިން ބުދައަށް، 100ރ މަތީގެ ކޮންމެ ބިލެއް ހައްދަވާ ކަސްޓަމަރަކަށް ނަސީބު އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.\nހަފްތާ ސޭލްގައި ކޮންމެ ހަފްތާއަކު ފައިސާގެ އިނާމް ހައްޤުވާ ތިންފަރާތެއް ހޮވުމަށްވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އެގޮތުން 1 ވަނަ އަށް 5،000ރ،2ވަނަ އަށް 3،000ރ އަދި3ވަނަ އަށް 2،000ރ ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އިނާމްލިބޭ ފަރާތަށް ޖެހިގެން އަންނަ ހަފްތާގެ ތެރޭގައި އިނާމް ހަވާލުކުރެވިގެން ދާނޭކަމުގައި ރެޑްވޭވުން މައުލޫމާތު ދެއްވައެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުންވެސް ހަފްތާ ސޭލުގައި ކަނޑައެޅޭ އައިޓަމްތަކަކުން ބޮޑެތި ޑިސްކައުންޓްތަކެއް ދެވިގެންދާ ކްލިއަރެންސް ސޭލްތަކެއް އެޅުވޭނޭއެވެ. އެގޮތުން މިހަފްތާގައި ޑިސްކައުންޓް ދެވިފައިވާ ކަނޑައެޅިފައިވާ މޮޑެލްތަކެއްގެ އަވަން އަދި ބަތްކާ ތަށިން ވަނީ %50 ހެޔޮކުރެވިފައެވެ.\nރެޑްވޭވުން މައުލޫމާތު ދެއްވަވާގޮތުގައި ހަފްތާ ސޭލް ބޭއްވުމުގެ އެއް މަޤްސަދަކީ މިހާރު ހަފްތާގެ ބަންދުގައި، ދިގުލައިން ތަކުގައި ގިނަވަގުތު ހޭދަކޮށްގެން ކަސްޓަމަރުންކުރާ ވިޔަފާރިއަށް ލުޔެއް ދިނުމެވެ. އަދި ކާބޯތަކެތީގެ އިތުރުން ރެޑްވޭވުން އަބަދުވެސް ހެޔޮ އަގުގައި ލިބިގެންދާ އައިޓަމްތަކަށް ކަސްޓަމަރުންގެ ސަމާލުކަން ގެނައުމެވެ. މީގެ އިތުރުން؛ ރެޑްވޭވް އިހްތިޔާރު ކުރާ ކަސްޓަމަރުން ފާހަގަކޮށް ކުރިއަށް ހުރި ޕްރޮމޯޝަންތައް އެކަސްޓަމަރުންނަށް ފައިދާވާނޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ބައްޓަން ކުރުމެވެ.\nރެޑްވޭވްގެ އިލްތިމާސަކީ ވީހާވެސް ގިނަ ކަސްޓަމަރުން ރެޑްވޭވްގެ ފިހާރަތަކަށް ވަޑައިގެން، ހަފްތާ ސޭލްގައި ބައިވެރިވެ ނަސީބު އަގުވަޒަން ކުރެއްވުމެވެ. ހަފްތާ ސޭލް ކުރިއަށްދާގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށެވެ. ނަމަވެސް ކަސްޓަމަރުންގެ ފަރާތުން ލިބިގެންދާ ތަރުހީބަށް ބެލުމަށްފަހު ޕްރޮމޯޝަންގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވިގެންދާނޭ ކަމުގައި ރެޑްވޭވުން މައުލޫމާތު ދެއްވައެވެ.\nރެޑްވޭވްގެ އަހަރީ ބާޒާރު ފަށައިފި، ފައިސާގެ ބޮޑެތި އިނާމުތަކާއި، އަގުބޮޑު އިނާމްތައް ލިބޭނެ


Bura vegen 270 election officialun Indonesia maru\nބުރަވެގެން 270 އިލެކްޝަން އޮފިޝަލަކު އިންޑޮނޭޝިއާގައި މަރުވި\nއިންޑޮނީޝިއާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ތިން އިންތިހާބު އެކުގައި ބޭއްވި އިންތިހާބުގައި ހަތް މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އިލެކްޝަން އޮފިޝަލުން ވަނީ ހަރަކާތްތެރިވި -- ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމެޖަސް\nމިމަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހު އިންޑޮނޭޝިއާގައި ބޭއްވި އިންތިހާބުގައި މަސައްކަތް ބުރަވެގެން ކުރިމަތިވި ސިއްހީ މައްސަލަތަކުގައި 270 އަށް ވުރެ ގިނަ އިލެކްޝަނު އޮފިޝަލުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނެފި އެވެ.\nއަތުން ވޯޓު ގުނުމުގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، ވަރުބަލިކަމުގެ ހާލަތުގައި ކުރިމަތިވި ސިއްހީ އެކި މައްސަލަތަކުގައި އިތުރު 1،800 އެއްހާ ސްޓާފުންނަށް ފަރުވާ ދޭން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އިންޑޮނޭޝިއާގެ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއިންޑޮނީޝިއާގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ތިން އިންތިހާބު އެކުގައި ބޭއްވި އިންތިހާބުގައި ހަތް މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އިލެކްޝަން އޮފިޝަލުން ވަނީ ހަރަކާތްތެރިވެފަ އެވެ.\nވޯޓުލުމުގެ ހައްގު ލިބިފައިވާ 193 މިލިއަން މީހުންގެ 80 ޕަސަންޓް މީހުން ވަނީ 800،000 ގިނަ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓުލައިފަ އެވެ.\nއެ ގައުމުގެ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތުގައި އުޅެން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން މިހާތަނަށް 272 އޮފިޝަލުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެއިން ކޮންމެ ސްޓާފެއްގެ އާއިލާއަކަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 36 މިލިއަން ރުޕިއާ (2،500 އެމެރިކާ ޑޮލަރު) ދޭން އެ ކޮމިޝަނުން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ.\nއެކަމާއި ގުޅިގެން ތިން އިންތިހާބު އެއްކޮށްލަން ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވަނީ، އިންތިޒާމްތަކަށް ވިސްނާލުމެއްނެތި ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރަށް ވަނީ ބޮޑެތި ފާޑުކިއުންތައް އަމާޒުވެފަ އެވެ.\nވޯޓުގުނުން ނިންމައި، ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ އިތުރުން އާންމު އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާ އަންނަ މަހުގެ 22 ވަނަ ދުވަހު އިއުލާނުކުރާނެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރުގައި ބާލީ ބޭރު ޓޫރިސްޓުންނަށް ހުޅުވާލަނީ\nނިއު ނޯމަލް ތަންފީޒު ކުރަން ސިފައިން ނެރެނީ


ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ސުމުއްވުލްއަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު\n(2 ސެޕްޓެމްބަރ 1926 – 22 ނޮވެމްބަރ 2008)\nސުމުއްވުލްއަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރަކީ ވޭލާނާގޭ މުޙަންމަދު ދީދީގެ އަޙްމަދު ދީދީގެ ބޭފުޅެކެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޢާއިޝަތު މޫސާ ދީދީއެވެ. މިއީ ފުވައްމުލަކު ބޭފުޅެކެވެ. އިބްރާހިމް ނާޞިރު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ2ސެޕްޓެމްބަރ 1926 (23 ޞަފަރު 1345) ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހުއެވެ.\nއިބްރާހިމް ނާޞިރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބޮޑުވަޒީރުކަންވެސް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. ބޮޑުވަޒީރުކަން ލިބިވަޑައިގަތީ 12 ޑިސމެމްބަރ 1957ގައެވެ. އަދި، އެމަނިކުފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެދުނު ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސެވެ. ރައީސްކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ 11 ނޮވެމްބަރ 1968ގައެވެ. މި މަޤާމުގައި 10އަހަރު ދުވަސްވަންދެން ހުންނެވުމަށްފަހު އެމަޤާމުން 11 ނޮވެމްބަރ 1978ގައި އިސްތިޢުފާ ދެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެ ދޫކުރައްވައި ވަޑައިގެން އެމަނިކުފާނު ދިރިއުޅުއްވަމުން ގެންދެވީ، ސިންގަޕޫރުގައެވެ.\nސުމުއްވުލްއަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރަކީ، ރާއްޖޭގެ ބޮޑުވަޒީރު ކަމުގެ މަގާމުގަޔާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަމުގެ މަގާމުގައި، ދިވެހި ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއާއި ކުރިއެރުމަށް މުހިންމު ޚިދްމަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. 26 ޖުލައި 1965 ގައި އިނގިރޭސިންގެ ޙިމާޔަތުގެ ދަށުން ރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ހޯއްދަވައިދެއްވިއެވެ. އެ މިނިވަންކަމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރާއެކު ސޮއިކުރެއްވީ އެމަނިކުފާނެވެ. އައްޑުއަތޮޅު ގަމުގައި ހިންގަމުން ގެންދިޔަ އިނގިރޭސިންގެ ޢަސްކަރީ ބޭސް ހިންގުން ނިމުމަކަށް ގެންނެވީވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ރާއްޖޭގައި ފަތުރުވެރިކަން ފެށްޓެވީވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި އިނގިރޭސި މީޑިއަމަށް ކިޔަވައިދެއްވަން ފެށްޓެވީވެސް އެމަނިކުފާނެވެ.\nއަލްމަރްޙޫމް އިބްރާހީމް ނާޞިރު ތިންބޭފުޅަކާ ކައިވަނިބައްލަވައިގެންނެވިއެވެ. އެބޭފުޅުންނަކީ، ސޯސަންގޭ ތުއްތުދޮންގޮމާ އާއި، އަލްފާޟިލާ މަރިޔަމް ސަޢީދާއި، އަލްފާޟިލާ ނަސީމާ މުޙަންމަދު ކަލޭފާނެވެ. އިބްރާހީމް ނާޞިރަށް ލިބިވަޑައިގަތީ ފަސް ބޭފުޅުންނެވެ. އެބޭފުޅުންނަކީ ސޯސަންގޭ ތުއްތު ދޮންގޮމާ ނުވަތަ ޢާއިޝަތު ޒުބައިރަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި އަޙްމަދު ނާޞިރާއި، މަރިޔަމް ސަޢީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި މުޙަންމަދު ނާޞިރާއި ޢަލީ ނާޞިރާއި، ނަސީމާ މުޙަންމަދު ކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި އިސްމާޢީލް ނާޞިރާއި ޢާއިޝަތު ނާޞިރެވެ. މިބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން މުޙަންމަދު ނާޞިރާއި، ޢަލީ ނާޞިރު ފިޔަވައި އެހެން ބޭފުޅުން ދުނިޔޭގައި އެބަތިއްބެވެ.


Kurahaa Raappe ge Kulathah: Nei Kulaeh Nei\nކުރަހާ ރާއްޕެގެ ކުލަތައް: ނެތް ކުލައެއް ނެތް\n"އެކި މީހުންގެ ވާހަކަ ތަފާތުވާނެ. ބައެއް މީހުން ބުނާނީ ޑްރަގްގެ ތެރެއަށް ވަދެވުނީ މައިންބަފައިންގެ އިހުމާލުންނޭ. އެކަމަކު އެއީ ފޭކް ވާހަކައެއް. އަސްލު، އެއްވެސް ކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވަންނާކަށް ވަކި ކަމެއް ދިމައެއް ނުވާނެ. މީހާ އަށް ވިސްނުން އަންނަ ހިސާބުން އެކަމެއް ފެށެނީ. ޣަނީމާ މުދާބަހާހެން ނުވަތަ ތަރިކަ މުދާ ބަހާހެން އެއްވެސް ފަންނެއް ވާރުތަވެގެންނެއް ނާންނާނެ. އެއީ ﷲ ދެއްވާ އެއްޗެއް. ވަކި އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވެގެން މީހަކު މޮޅުވަނީކީއެއް ނުން."\nމިއީ އަލީ އިޝާންގެ ވާހަކަ އެވެ. މަޝްހޫރު ނަމުން ނަމަ ކުރަހާ ރާއްޕެ އެވެ.\nކައިވެންޏަކަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ނަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ސިކުނޑިއަށް އަންނާނެ ނަމަކީ ނުވަތަ ޕާޓީގެ ޑެކަރޭޝަނަށް އިހްތިޔާރުކުރެވޭނެ ފުރަތަމަ ހޮވުމަކަށް ވާނީ މި ފަންނުވެރިޔާކަން ޔަގީނެވެ. އޭނާގެ މަގްބޫލުކަމާއި ނުފޫޒު މި ދާއިރާގައި ވަރަށް ވެސް ގަދަ އެވެ. ރާއްޕެ އަކީ ދިވެހިން މިއަދު އެމީހުންގެ ކައިވެނި ޕާޓީތައް ބާއްވަމުން އަންނަ ގޮތް ބަދަލުކޮށް ތަފާތުކޮށްލުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކުރި ފަންނުވެރިއެކެވެ.\nއޭނާގެ އަތުގައި އަދިވެސް ހިޔާލު އެބަހުއްޓެވެ. ކުރަހާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެގެން އައި ރާއްޕެ ވެޑިންގެ ތެރެއަށް ވަނީ ވެސް ދެން ތިބި މީހުންނަށް ތަފާތެއް އިހްސާސްކޮށްދިނުމަށެވެ.\n"އަހަރެމެން ވެޑިން މަސައްކަތުގެ ތެރެއަށް ވަނީ ކުރިން މިކަން އޮތް ގޮތް ބަދަލުކުރުމުގެ ވިސްނުން ބޮލަށް ވަން ހިސާބުން. އެންމެ ކުރިން ވެޑިން ޕާޓީއެއްގެ ޑެކަރޭޝަނުގައި މި ޖަހަނީ ފަން، ދެން ބޮކި ދިއްލަނީ. މި ސަގާފަތް އައީ ވަރަށް ގިނަ ޒަމާންތަކަކަށް ތަކުރާރުވަމުން. ދެން އަހަރެމެން ބޭނުންވީ ތަފާތު އެއްޗެހިތަކެއް ހަދަން. ދެން ވިސްނުނީ އެ ތަފާތު ދެއްކޭނީ އެ ފަންނުގެ މީހުން ނުކުމެގެންނޭ،" ރާއްޕެގެ ވާހަކަ އޭނާ ފެށީ މިހެންނެވެ.\n"ވެޑިން ޕާޓީ ޑެކަރޭޝަންގެ ތެރެއަށް ވަދެވުނީ އެކައްޗެއް މާ ގިނައިން ފެންނަން ފެށީމަ ތަފާތުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި."\nމި ވިސްނުމާއި ފިކުރުގެ ދަށުން އޭނާ އާއި އޭނާގެ ޓީމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ބެލީ ފަނާއި ބޮކި ބޭނުންކޮށްގެން ޒީނަތްތެރިކުރި ކައިވެނީގެ ސައި ޕާޓީތައް އާ އުސްމިނަކަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތެކެވެ.\nއެގޮތުން މިހާރު ކޮންމެ ވެޑިން ޕާޓީއަކަށް ވެސް މުހިންމު، ކަރުދާހުގެ ތްރީޑީ ޑެކަރޭޝަން ރާއްޖޭގެ ވެޑިން ޕާޓީތަކަށް ވެއްދި ފުރަތަމަ މީހަކީ ވެސް ރާއްޕެ އެވެ.\n"އަހަރެން މަސައްކަތެއް ކުރާއިރު އެންމެ ބޮޑަށް ބަލަނީ އޭގެ އަސްލު ނުގެއްލޭ ވަރުގެ އެއްޗެއް ހެދޭތޯ. އެހެން މީހަކު އޭތި ހެދިޔަސް އަހަރެންގެ ހާއްސަ ސިފަތަކެއް އެއަށް ވެއްދުން. އެގޮތުން އަހަރެމެން ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ކަރުދާހުގެ ތްރީޑީ ޑެކަރޭޝަން ވެޑިން ޕާޓީތަކަށް ވެއްދީ،" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"އޭގެ ފަހުން މިހާރު ކަރުދާސް އެކި ގޮތްގޮތަށް ބޭނުންކޮށްގެން މީހުން ވެޑިން ޕާޓީތައް ރީތިކުރަމުން މި ދަނީ ރާއްޖޭގައި. އަހަންނަށް މިހެން ބުނަން ވެސް ކެރިދާނެ."\nއާމްދަނީއެއްގެ ގޮތުން ވެޑިން ޑެކަރޭޝަންގެ މަސައްކަތް ރާއްޕެ ކުރާތާ މިހާރު ހަ އަހަރުވީ އެވެ.\nއޭނާ ބުނީ އެންމެ ފުރަތަމަ މިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންއިރު ބަދަލަކަށް ނުވަތަ ތަފާތަކަށް މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް މިހާރު އެންމެ އިސްކަމެއް ދެނީ އޭނާ ގާތަށް ހިދުމަތް ހޯދަން އަންނަ މީހާގެ ބަޖެޓަށް ކަމަށެވެ. ރާއްޕެ ބުނީ ވެޑިންގެ ވައްޓަފާޅި އަށް ބަދަލުތަކެއް ބޭނުންވެފައި ހުއްޓަސް އެކަން ނުކުރެވެނީ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ބައި ކުޑަވެ ކޮޕީކުރުން މެކުހަށް ޖަހާލާފައި އޮތުމުންނެވެ.\n"އާ ގޮތްގޮތް މިހާރު ތައާރަފް ނުކުރެވޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ކޮޕީކުރުން ބޮޑުވެފައި އޮތްވަރުން. އާ ގޮތަކަށް އެއްޗެއް ހަދާފަ އާންމުކުރާއިރަށް އެހެން މީހަކު އެ އެއްޗެއް ކޮޕީކޮށްލަނީ. އެހެންވީމަ އާ އެއްޗެއް އުފެއްދިޔަސް އެ އެއްޗެއް އުފައްދާ މީހާގެ ހައްގު ހިމާޔަތްކޮށްދެވޭނެ ނިޒާމެއް އަދިވެސް ނެތް،" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"އެހެންވީމަ އާ އެއްޗެހިތަކެއް ތައާރަފްކުރުގެ ބޭނުމެއް ކޮބާ؟ އަރަމުން އަންނަ ކުދިން މޮޅެތި މީހުންގެ މަސައްކަތް ކޮޕީކުރާނެ. އެކަމަކު އަސްލު މަސައްކަތްކުރާ މީހާ އަށް އޭނާގެ ހައްގު ވެސް ލިބެން ޖެހޭނެ."\nރާއްޕެ ބުނީ ތަފާތު އާ ކަންތައްތައް ދިވެހި ކައިވެނި ޕާޓީތަކަށް ވެއްދުމުގެ ފޯރި ކުޑަވެފައި އޮތްއިރު އޭނާ ކުރާ ގިނަ މަސައްކަތްތަކީ ވެސް އެންމެ ހިތްހަމަޖެހިގެން އަތް ދޫކޮށްލާ މަސައްކަތްތައް ވެސް ނޫން ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނީ މި ތަނުގައި ވެޑިން ޕާޓީއެއް ބޭއްވުމަކީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ބޮލުރިހުންތަކެއް އެކަމެއް ކުރާ އަދި ރާވާ ބަޔަކަށް ކުރިމަތިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\n"އަހަރެން މަސައްކަތްކޮށްދެނީ އަނެއް މީހާގެ ފިކުރު ބަލާފަ، އަނެއް މީހާ ހިތްހަމަޖެހޭ ގޮތަކަށް. އަހަރެން ހިތްހަމަނުޖެހޭ އެއްޗެހި ހުންނާނެ ބައިވަރު. އެކަމަކު އަނެއް މީހާ އަށް އެ އެއްޗެއް ރީތިވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އޮންނަވަރު ބޮޑުކަމުން އަހަރެން އެގޮތަށް މަސައްކަތްކުރަނީ،" ކުރެހުމުގެ ދާއިރާގައި އުޅޭތާ ގާތްގަނޑަކަށް 15 އަހަރުވެފައިވާ ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ވެޑިން ޕާޓީ ޑެކަރޭޝަންގެ ހިދުމަތް ހޯދާ މީހުންގެ ހިޔާލަކީ ވަރަށް ވެސް ބޮޑު އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ބައި އެހާ ބޮޑު ނޫން ކަމަށެވެ.\n"އާންމުކޮށް އަންނަ މީހުންގެ ހިޔާލުތައް ވަރަށް ބޮޑެތިވާނެ. އެކަމަކު އެމީހުން އައިސް ބުނާނީ ވަރަށް ސިމްޕަލް އެއްޗެކޭ. ރާއްޖޭގައި ސިމްޕަލްގެ މާނައަކީ އެއްޗެއްގެ އަގު ހެޔޮވުން. އެކަމަކު އަހަރެމެން އާޓިސްޓުންނަށް ސިމްޕަލްވުމަކީ އަގުބޮޑުވުން. ސިމްޕަލްކޮށް ބޮޑު އެއްޗެއް ދެއްކޭނީ ވަރަށް ބޮޑު ޚަރަދުތަކެއްކޮށްގެން،" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެން ހިދުމަތް ދޭ މީހުންގެ ތެރެއިން، މަސައްކަތް ނިމުމުން މަސައްކަތް ރީއްޗޭ ކިޔާފަ ހީލާފަ ސަލާންކޮށްލާ މީހުން އެންމެ މަދީ 10،000 ރުފިޔާ އިން ދަށުގެ ވެޑިންތަކުގައި. އަސްލު ހަގީގަތުގަ، 10،000 ރުފިޔާ އިން ދަށުން ކަމަށްވާ ނަމަ އަހަރެމެން އެ ހިދުމަތެއް އެ ދެނީ ހިލޭ. ގިނަ ލާރި ދީގެން މަސައްކަތްކުރުވާ މީހާ ހީނުލިޔަސް އަހަރެމެންނަށް މައްސަލައެއް ނެތް. ރީއްޗޭ ނުބުންޏަސް މައްސަލައެއް ނެތް. އެކަމަކު އެއަށް ވުރެ ދަށުން އަހަރެމެން ހިދުމަތް މި ދެނީ ހިލޭކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި."\nވެޑިން ޑެކަރޭޝަނެއް ނަމަ ރާއްޕެގެ އަގު ފެށޭ ހިސާބަކީ 10،000 ރުފިޔާ އެވެ. އޭނާ މިހާތަނަށް މަސައްކަތްކުރި އެންމެ އަގުބޮޑު ވެޑިންތަކުގެ އަގު ތިން ލައްކަ އާއި ހަތަރު ލައްކަ އަށް އަރަ އެވެ. ރާއްޕެ ބުނީ އޭނާ މަސައްކަތުގައި ހާއްސަ ޕެކޭޖުތަކެއް ތައާރަފްނުކުރަނީ ދެން ތިބި ފަންނުވެރިންނަށް އެމީހުންގެ އަގު ހޯދައިދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަމަށެވެ.\n"މިސާލަކަށް ވީޑިއޯ ހިދުމަތް ދޭ މީހާ އަހަރެންގެ ޕެކޭޖުގެ ދަށުން އަހަރެން ކައިރިއަށް އައިސް، ވީޑިއޯ އާއި ފޮޓޯގްރެފީ ނަގައިފިއްޔާ އެ މަސައްކަތް ކުރާ އަސްލު މީހުން އެހެން މީހުންނަށް ގެއްލޭނީ. އޭރުން މުޅި މަސައްކަތް އޮންނާނީ އަހަރެންގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި. ވެޑިން އަލްބަމް ވެސް. އެހެންވީމަ ކޮބާ އެ ބުރަ މަސައްކަތްކުރި މީހާ އަށް ލިބެން ޖެހޭ ކްރެޑިޓް،" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"ޕެކޭޖަކީ ވަރަށް ވިޔާނުދާ ކަމެއް. އާޓިސްޓުން ގެއްލޭ ކަމެއް. މިއީ ފަންނީ ދާއިރާ ހަލާކުވުމުގެ އަސްލަކީ ވެސް. ދިވެހިން އަމިއްލަ އަށް ދިވެހިންގެ ފަންނު ހަލާކުކުރަނީ."\nރާއްޕެ އަކީ ވެޑިންގެ ވިޔަފާރީގައި ވަރަށް ވެސް ޑިމާންޑް ބޮޑު ނަމެކެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ކޮންމެ ހަފުތާއަކަށް އޭނާ ވެޑިން ޕާޓީއެއް ޑެކަރޭޓްކޮށްދިނެވެ.\nރާއްޕެ ބުނީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި އެންމެ ބޮޑު ޚަރަދެއް ހޭދަވާ އެއް ކަމަކަށް ވެޑިން ހަފުލާތައް ބަދަލުވެފައިވީ ނަމަވެސް މިއީ ވަރަށް އާދައިގެ ބަޖެޓަކުން ވެސް ނިކަން ރީތިކޮށް ފުރިހަމަކުރެވިދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނީ ވެޑިން ޕާޓީއަކަށް ބޭކާރު ޚަރަދު ދަނީ މިފަދަ ހަފުލާތަކަށް ހާއްސަ ތަންތަން ރާއްޖޭގައި ނެތީމަ ކަމަށެވެ.\n"ވެޑިންއަކަށް ނުޖެހޭނެ 60،000، 70،000 ރުފިޔާ ޚަރަދުކުރާކަށް، މި ޕާޓީތައް ބާއްވާނެ ހާއްސަ ތަންތަން ލިބެން ހުންނަނަމައެއް. މިސާލަކަށް ދަރުބާރުގޭގެ ރަންނަބަނޑޭރި މާލަމުގައި ޕާޓީއެއް ބާއްވާނަމަ އެ ތަނެއް ރީތިކުރަން މަޖުބޫރު އެބަވޭ. އެ ތަނުގެ ފާރުގައި ހުރި ބޭކާރު ފޮޓޯތައް، ޕާޓީތަކަށް ކަވަރުކުރަން އެބަ ހޭދަކުރަން ޖެހޭ އެއަށް ވަކިން 1700 ރުފިޔާ. އެއީ އަސްލު ވެޑިން ޕާޓީގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ބޭކާރު ޚަރަދެއް،" މިއީ ރާއްޕެގެ ހިޔާލެވެ.\nކުރެހުންތެރިއެއް އަދި އަތްތެރި މަސައްކަތުގެ ފުނަށް ވަދެފައިވާ ފަންނުވެރިއެއްގެ ގޮތުން ރާއްޕެ އަކީ ވަރަށް ތަފާތު ހިޔާލުތަކެއްގެ ވެރިއެކެވެ. އަދި މި ހުނަރުވެރިކަމާ އެކު ރާއްޖޭގައި އަބަދު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ވިސްނުމެއް ވެސް އޭނާ ނުގެންގުޅެ އެވެ.\n"އަހަރެންގެ އުއްމީދެއް ނެތް މި ތޮށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އުޅޭކަށް. މީގެ ބޭރަށް ދިއުން އަހަރެންގެ އުއްމީދަކީ،" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"އާޓްގެ މަސައްކަތްކުރާ މީހެއްގެ މަސައްކަތް ދުވަހަކު ވެސް ނުނިމޭނެ. ދުވަހަކު ވެސް ފުރިހަމައެއް ނުވާނެ. އާޓަކީ އިހްސާސެއް. އިހްސާސްނުވެ މިކަން ކުރަހާނީ ލޭބަރުން. އެއީ އަސްލު އާޓިސްޓުންނެއް ނޫން."\nފާއިހު ފިޔަވަޅު އެޅީ ބޭބެގެ ފަހަތުން\nނުހިނގޭ ؛ އެކަމަކު ހިނގާ ނަމޫނާއެއް!\nރަން ވަނައެއް ކުރިމަގުގެ ސައިންސްވެރިއެއް!\nޝިމްހާގަކީ ދުނިޔޭގައި ވެސް ވިދާ ތަރިއެއް


Mi Anhen Meehaa Hifaa, Kai Ulhenee Iguana - Vaguthu\nމި އަންހެންމީހާ ހިފައި، ކައި އުޅެނީ އިގުވާނާ\nރާއްޖޭގައި މީހުން އުގުވާނާ ގެންގުޅެނީ ކޮށިތަކުގައި، އޮޅުކޮށްގެންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބޭރުގެ ގައުމުތަކުގައި އިގުވާނާ އަކީ ބޮނޑު ފަދައިން ގިނައިން އުޅޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ބައެއް މީހުންނަކީ އިގުވާނާގެ އުނދަގުލުން އެ އެއްޗެހި މަރާއުޅޭ ބައެކެވެ.\nނަމަވެސް މި އަންހެން މީހާ ތަފާތެވެ. އިގުވާނާ ހިފައި މެރުމުގެ ބަދަލުގައި ކެއުމަށްވެސް ބޭނުންކުރެއެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް މީހުން ކައި އުޅޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ހިސާބުތަކުގެ މީހުން ކައެވެ.\nމިނެޕޮލިސްއަށް އުފަން ފްލޮރިޑާ ނަމަކަށްކިޔާ މި އަންހެންމީހާ ބުނިގޮތުގައި ވަރަށް ގިނަ މީހުން އިގުއާނާ މަރާކަމަށެވެ. އަދި މިއީ ކާންވެސް ބޭނުންކުރެވޭ އެއްޗެއް ކަން އިގުވާނާ މަރަމުންދާ މީހުންނަށް ދައްކަން ބޭނުންވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. އަދި މިއީ އެހެން ގޮތަކުން ބުނާނަމަ ގަހުގައި ހުންނަ "ކުކުޅު" ކަމަށް ފްލޮރިޑާ ބުންޏެވެ. އަދި އިގުވާނާގައި ލަނީ ކުކުޅު ފަދަ ރަހައެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nފްލޮރިޑާ ވަނީ އިގުވާނާ ކައްކާނެ ގޮތްވެސް މީޑިޔާއާއި ހިއްސާކޮށްފައި އެވެ. އަދި މިއީ ވަރަށް އަވަހަށް ތައްޔާރުކޮށްލެވޭ ފައިދާހުރި އެއްޗެއް ކަމަށް ފްލޮރިޑާ ބުނެފައި ވެއެވެ. އަދި ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި އިގުވާނާގެ މަހުގައި ކުކުޅު މަހަށްވުރެ ޕްރޮޓީން ހުންނަ މިންވަރު އިތުރެވެ.\nމިކަމުގެ ރައްދުގައި ބައެއް ފަރާތްތަކުން، އިގުވާނާ ވަރަށް މީރުކަމަށާއި ފްލޮރިޑާ ފަދައިން އިގުވާނާ ހިފަންދާނެ ކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nނެޝަނަލް ޖިއޮގުރެފިކް ރިޕޯޓްތަކުން ބުނާގޮތުގައި ބައެއް ގައުމުތަކުން އިގުވާނާ ކެއުން އާންމުވެފައި ވުމުން އެގައުމުތަކުގައި އިގުވާނާ ވަނީ ހިމާޔަތް ކުރެވިފައި ކަމަށެވެ.


Alah bahdhaluvaa meehehge rahtehsakah badhaluvaanee kihinei?\nއަލަށް ބައްދަލުވާ މީހެއްގެ ރައްޓެއްސަކަށް ބަދަލުވާނީ ކިހިނެއް؟\nފިލްމު "ބްލޫ ވެލެންޓައިން" ގެ މަންޒަރެއްގައި ރަޔަން ގޮސްލިން އާއި މިޝޭލް ވިލިއަމްސް\nއަލަށް މީހުންނާ ބައްދަލުވުމަކީ ހަމަޖެހިލުމަށް ދަތިވާ ކަހަލަ އިހްސާސްތަކެއް އެ ދެ މީހެއްގެ ދެ މެދަށް ބަނޑުންކުރުވާ ކަމެކެވެ. އެހެންވީމަ، އަލަށް ދީމާވާ މީހެއްގެ ސަމާލުކަމާއި ޝައުގުވެރިކަމާ ކުޅެލެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ތިމާގެ އަހުލާގާއި ވާހަކަ ބައްޓަންކުރާނީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ؟\nދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުން ދެ މީހެއްގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުމަކީ މީހެއްގެ ހަޔާތުގެ އުފާވެރިކަމުގައި ބޮޑު ހިއްސާއެއް އަދާކުރާ ކަމެކެވެ. އަދި ވަޒީފާ ހޯދައި ކާމިޔާބު ދާއިރާއަކުން ކެރިއަރެއް ފައްކާކުރަން ބޭނުން ނަމަ މީހުންނާ މުއާމަލާތުކުރުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ހުނަރު ވެސް ވަރަށް މުހިންމުވެ އެވެ.\nއެހެންވީމަ އަލަށް ބައްދަލުވާ މީހާއާ މުއާމަލާތުކުރާނެ ގޮތާއި އެ މީހެއްގެ ސަމާލުކަމާއި ޝައުގުވެރިކަން ފުރަތަމަ ނަޒަރުން ނުވަތަ ފުރަތަމަ ފެނިލުމުން ހޯދައިގަންނާނެ ގޮތުގެ އުކުޅުތައް ކިޔައިދޭނީ އެފްބީއައިގެ ކުރީގެ ތަޖުރިބާކާރެއް ކަމުގައިވާ ރޮބިން ޑްރީކީ އެވެ.\nރޮބިން އަކީ އެފްބީއައިގެ ބިހޭވިއަރަލް އެނާލިސިސް ޕްރޮގްރާމްގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުގަ އާއި އިންޓަޕާސަނަލް ރިލޭޝަންސްގެ ދާއިރާގައި 27 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ހޭދަކޮށްފައިވާ ތަޖުރިބާކާރެކެވެ. އެހެން މީހުންނަށް ކަމުދާ ކަހަލަ މީހަކަށް ތިބާ ބަދަލުކުރުމަށް އޭނާ އަކީ ނެތް ވަރުގެ ތަޖުރިބާކާރެކެވެ.\nއަލަށް ބައްދަލުވާ މީހާ އެހާ އަވަހަށް ޖަޖުނުކުރައްޗެވެ!\nރޮބިން ބުނާ ގޮތުން ނަމަ މިއީ އަލަށް މީހަކާ ބައްދަލުވާއިރު އެންމެ ބޮޑަށް ފަރުވާތެރިވާން ޖެހޭ ކަމެވެ. މީހަކު ހުންނަ ސިފައަކުން، މީހަކު ހުންނަ ގޮތަކުން، ވާހަކަ ދައްކާ ރާގަކުން އެ މީހަކަށް ގޮތްކިޔައި އެމީހަކާ މެދު ވަކި ގޮތެއް ސިކުނޑިން ނިންމުމަކީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ރަނގަޅުކަމެއް ނޫނެނެވެ. އޭރުން ދެ މީހުންގެ ވާހަކަ ނުފެށެނީސް އޭގެ ކުރި މަރުވީ އެވެ.\nއޭގެ ބަދަލުގައި އަލަށް ބައްދަލުވާ މީހާގެ ކިބައިން ހިޔާލެއް ހޯދައިލެވިދާނެ އެވެ.\nދެން ދިމާވެދާނެ ގޮތަކީ އެ މީހަކު ދޭ ހިޔާލެއް ނުވަތަ ބަދަލުކުރާ ހިޔާލެއް ތިމާ އަށް ކަމުނުދިއުމެވެ. ނުވަތަ ތިމާ ގަބޫލުކޮށްގެން ހުރި ގޮތާ ފުށުއަރާ ފަދަ ހިޔާއަލަށް އެ ހިޔާލެއްވުމެވެ. މިހެން މެދުވެރިވުމަކީ ވެސް ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް އަމިއްލަ ހިޔާލު އެމީހެއްގެ މައްޗަށް އިސްކޮށް ކޮންޓްރޯލް އަތުލަން މަސައްކަތްކުރެވޭ ގޮތް މެދުވެރިވާ ކަމެވެ.\nނަމަވެސް އޭގެ ބަދަލުގައި އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ އެމީހަކު ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއަހާއި އެ ހިޔާލަށް އިހްތިރާމްކުރުމެވެ. މިސާލަކަށް އެ މީހެއްގެ ހިޔާލު ގަބޫލުނުކިޔަސް އޭނާ ދައްކާ ވާހަކައަކަށް ހިތްވަރެއް ދީ އެ މީހަކު ދައްކާ ވާހަކައިގެ އިތުރު ތަފްސީލު އޮތް ގޮސް ވެސް ބަލައިލެވިދާނެ އެވެ. ފަހަރެއްގައި ތިމާ ގަބޫލުކުރާ ވާހަކަތައް އޭނާގެ ހިޔާލުގެ ތަންކޮޅެއް އެތެރޭގައި ވެސް ހުރެދާނެ އެވެ.\nމި ސަބަބާ ހެދި، އަލަށް ނުވަތަ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބައްދަލުވާ މީހާ "ޖަޖުކޮށް ކަތިލުމުގެ" ބަދަލުގައި އޭނާ އަށް އަދި އޭނާގެ ހިޔާލާއި އޭނާ ދައްކާ ވާހަކަ އަށް ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކުރާށެވެ.\nމިއީ މުއާމަލާތުކުރާ ދެ މީހުންގެ ދެމެދުގައި ހަމަޖެހުމެއް އުފައްދައިދޭނެ ކަމެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުން ގިނަ މީހުންނަކީ ފައިސާ އަށް މީރު ކާއެއްޗެހިން ލިބޭ އަރާމަށް ވުރެ ބޮޑު އުފަލެއް ވާހަކަ ދައްކާލައިގެން ލިބިގަންނަ މީހުންނެވެ.\nތިމާގެ ބޮޑާކަން ކުޑަކޮށްލާށެވެ!\nމީހުން ނުވަތަ މީހަކު ބަދަލުކުރަމުން ދާ ހިޔާލެއް ނުވަތަ އެ މީހަކު ކުރަމުންދާ ކަމެއްގައި ހުރި ގޯސްކަމެއް ނުވަތަ އުނިކަމެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައި އެމީހަކަށް ފާޑުކިޔުމަކީ ވަރަށް ގިނަ މީހުން ކުރަން ކެތްމަދުވެފައި ތިބޭ ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ތިއްބަވާ މެމްބަރުން ދައްކާވާ ވާހަކަތައް ތާކުންތާކުނުޖެހޭ ވާހަކަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށް އެއަށް ވުރެ ރަނގަޅަށް ތިމާ ވާހަކަ ދައްކާނެ ކަމަށް ބުނަނީ ކިތައް މީހުންތޯ އެވެ؟\nޓްވިޓާގައި މީހަކު ފާޅުކުރަމުންދާ ހިޔާލެއް އެއީ މުޅިން ގޯސް ނުވަތަ ހަމަނުޖެހޭ ވާހަކައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރަން ހިތްނުތެޅެނީ ވެސް ކާކުގެ ހެއްޔެވެ؟\nއޮންލައިން ނޫސްތަކުގައި ހުންނަ ޚަބަރުތަކަށް ކިޔުންތެރިން ދީފައި ހުންނަ ކޮމެންޓްތަކުގައި ވެސް ގޯސްކޮށްފައި ނެތީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ ރަނގަޅު އެއް ކަމެއް ވެސް ނޯވެ އެވެ. ހައްތަހާ ވެސް ގޯސް ކަންކަމެވެ.\nމި ހުންނަނީ ތިމާގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ބޮޑާކަމެއްގެ ސަބަބުން އުތުރިއަރައިގެން އަންނަ ޖަޒުބާތުތަކެކެވެ.\nމިގޮތަށް ޖަޒުބާތުގައި ޖެހުމަކީ ދޭދޭ މީހުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ނިކަން ބޮޑަށް ހަލާކުކޮށްލާ ކަމެވެ. މީހަކު ކުރާ ކަމެއް ގޯސް ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށް އެ ކަމެއް ރަނގަޅުކުރަން އެ މީހަކަށް "ބަވާލުމަކީ" އޭގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ފައިދާއެއް ކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ދެން ހުންނަ މީހާ ވެސް ދޫދޭން ބޭނުން ނުވާތީ އެވެ.\nމިއީ ސައިންސްގައި ވެސް މިކަން އޮތް ގޮތެވެ. ތިމާގެ ހިޔާލެއް ގޯސްކޮށް އެ ހިޔާލަކަށް ވެރިވެގަތުމަށް އެހެން މީހަކު މަސައްކަތްކުރާ ހިނދު އެ ވާހަކައެއް ނުވަތަ ހިޔާލެއް ގަބޫލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ތިމާގެ ސިކުނޑީގެ ހަމަބުއްދި ޝަޓް ޑައުން ކޮށްލަނީ އެވެ. އެއަށް ފަހު ސިކުނޑި ތައްޔާރުވަނީ ދެކޮޅުވެރިވީ މީހާއާ ކުރިމަތިލާނެ ގޮތަކަށެވެ.\nއެހެންވީމަ އެހެން މީހުންގެ ހިޔާލާއި މަސައްކަތް އަގެއް ނެތް އެއްޗަކަށް ހަދައި ތިމާގެ އެދުމާއި ވެދުން ކުރިއަށް ނެރެ މާ މޮޅު މީހެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކަން އުޅުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ.\nމީހުންގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާނީ ކިހިނެތް؟\nދެން ހުންނަ މީހާގެ ހިޔާލާއި ވާހަކަ އަޑުއެހުމަކީ ވަރަށް ވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ދެ މީހެއްގެ ދެމެދުގައި އޮން ގުޅުމެއް ވެސް ނިކަން ވަރުގަދަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.\nއަޑުއެހުމަކީ އޭގެ ފައިދާ ދެ މީހުންނަށް ވެސް އެއްވަރަކަށް ކުރާ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް ވާހަކަ ދައްކާ މީހާގެ ހިޔާލަކީ ތިމާގެ ހިޔާލާ ބައްދަލުނުވާ ހިޔާލެއް ކަމުގައިވިޔަސް އެއަށް އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެ އެވެ. އަދި އެ ވާހަކައެއް މުޅިން އަޑު ނާހައި އެ މީހެއްގެ ވާހަކަ ހުއްޓުވާލުމުން ނުކުންނަ ނަތީޖާ އަށް ވުރެ އެ ވާހަކައެއް އެއްކޮށް އަޑުއަހައިގެން ނުކުންނަ ނަތީޖާ ވެސް ފޮނިވެ އެވެ.\nމީހުން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއަހަން ޝައުގުވެރިވުމަކީ ދެން ހުންނަ މީހެއްގެ ލޯތްބާއި ޝައުގުވެރިކަން އަދި ސަމާލުކަން ތިމާ އަށް ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް އެ މީހަކީ އޭނާގެ ހަޔާތުގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ސަމާލުކަމެއް ނުވަތަ ޝައުގުވެރިކަން ނުލިބި ހުރި މީހަކަށް ވެސް ވެދާނެ ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެފަދަ މީހަކު ދައްކާ ވާހަކައެއް ޝައުގުވެރިކަމުގައި އަޑުއެހީމަ ދެން ނުކުންނާނެ ނަތީޖާއާ މެެދު ވިސްނާލާށެވެ.


Faaithuvi aharu City council ge idhaaree hingumah vanee heyo badhalu thakeh genevifa\nމޭޔަރު އާތިފް ވިދާޅުވީ ފާއިތުވި އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރީ ހިންގުމަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެވިފައިވާ ކަމަށް--ކޭއޯފޮޓޯ\nކުރީގައި ގޯއްޗެއް ސާރވޭކުރެވެނީ ހަތަރު މުވައްޒަފުން ވެގެން އެކަމަށް ހަތަރު ގަޑިއިރު ހޭދަކޮށްގެން. އެކަމަކު ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކާއެކު މިހާރު އެ މަސައްކަތް ކުރަނީ ދެ މުވައްޒަފުން ބޭނުންކޮށް، 20 މިނިޓުން ނިންމާލެވޭ.\nފާއިތުވި އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިޓީ ކައުންސިލުގެ އިދާރީ ހިންގުމަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެވިފައިވާކަމަށް ކުޅުދުއްފުށީ މޭޔަރު މުހައްމަދު އާތިފް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nސިޓީ ކައުންސިލްގެ އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް މިދިޔަ ހަފްތާ ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން މޭޔަރު ވިދާޅުވީ، އެންމެ މުހިންމު އެއްކަމަށްވީ ރައްޔިތުންގެ ހިޔާލުގެ މައްޗަށް އިދާރީ ހިންގުމުގެ ކަންކަން ހަރުދަނާކޮށް ރަށުގެ ތަރައްގީ އެއްމަގުން ދީލާލުމަށް ކަމަށެވެ.\nއެހެންވުމުން އެކަން ހާސިލުކުރުމަށް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑަށް މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރެވި، ގާތްގަނޑަކަށް 15 ވަރަކަށް މުވައްޒަފުން ނެގިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެކަން ކުރެވުނީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އެހީތެރިކަމާއެކުކަން މޭޔަރު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nމުވައްޒަފުން އިތުރުކުރެވި ދެން އެންމެ އިސްކަން ދިން ކަމަކީ ރަށްވެހިކަމުގެ ހިދުމަތްތަކަށް ގެނެވޭ ތަރައްގީ ޒަމާނީ ކުރުމަށް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ރަށްވެހިކަމުގެ ހިދުމަތްތަށް އިތުރަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް ކުރަން ޖެހުނު މަސައްކަތްތައްކޮށް، އެ ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމަށް ނުހަނު އިސްކަމެއް ދިން ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން ގެނެވުނު ހެޔޮ ބަދަލުގެ ތެރެއިން މިސާލު ނަގަވަމުން މޭޔަރު ފާހަގަކުރެއްވީ، ގޯތި ސާރވޭކުރުމަށް ހޭދަވާ ވަގުތާއި އެކަމުގައި ބޭނުންކުރާ މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު މަދުކުރެވި ވަގުތު ސަލާމަތްކުރެވިފައިވާކަމެވެ. މޭޔަރު ވިދާޅުވީ، ކުރީގައި ގޯއްޗެއް ސާރވޭކުރުމަށް ހަތަރު މުވައްޒަފުން އުޅެ އެއް ގޯއްޗެއް ސާރވޭކުރުމަށް ހަތަރު ގަޑިއިރު ހޭދަވާ ކަމަށެވެ.\n"އިރާދަފުޅާއެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތުން އަދި ކައުންސިލަރުންނާއި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެ ގުޅިގެން ކުރި މަސައްކަތުން މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެއް ގޯތި ސާރވޭކުރަން ނަގަނީ 20 މިނެޓް. ދެ މުވައްޒަފުން ބޭނުންކޮށްގެން. މިއީ އިތުރަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެނެވުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް." މޭޔަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިދާރީ ހިދުމަތް ހަރުދަނާކުރުމުގެ ގޮތުން ފަންނީ މުވައްޒަފުންނަށް ގުޅުން ހުރި ޕްރޮގުރާމްތައް ހިންގި ޒަމާނީ އާލާތް ހޯދުނު ކަމަށާއި އަދި ހަމައެއާއެކު އިދާރީ ހިންގުމަށް ގެނެވުނުކަން މޭޔަރު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އަދި އެކުލަވާނުލެވި ހުރި ގަވައިދުތަކާ އުސޫލުތައް އެކުލަވާލެވިފައިވާއިރު މިހާރުވެސް 17 ގަވައިދެއް އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތަށް ކުރަމުންދާކަމަށް މޭޔަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިންތިހާއަށް ޖާގައިގެ މައްސަލަ ބޮޑު ކައުންސިލް އިދާރާގެ މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރިނަމަވެސް ޖާގަ ނެތުމުގެ ސަބަބުން ދަތިތައް ދިމާވާއިިރު އެކަން ހައްލުކުރުމަށް ދެ މަޝްރޫއުއެއް ކުރިއަށްދާކަން މޭޔަރު ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން އޮފީސް ބޮޑުކުރުމުގެ މަޝްރޫއުއެއްގެ އިތުރުން ސިޓީ ކައުންސިލް އިދާރާގެ އާ އިމާރާތެއް ހެދުމަށް އެލްޖީއޭއާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ހެދި އެކަމުގެ މަސައްކަތްތައްވެސް ކުރިއަށްދާން މޭޔަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން ހުރިހާކަމެއްގައިވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންވޭ\nމޫސުމީ ބަދަލުތަކާ ހެދި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދަށް އަގުނުކުރެވޭވަރުގެ ގެއްލުން ލިބޭ\n1000 ފުލެޓް އަޅަން ބޭރުގެ ބަޔަކާއެެކު ދަނީ މަޝްވަރާކުރަމުން: މޭޔަރު


SunOnline: Hama nidhi nulibeynama ''social life'' ah buroo araa\nހަމަނިދި ނުލިބޭނަމަ "ސޯޝަލް ލައިފަށް" ބުރޫ އަރާ!\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 16 Aug 2018, 10:56\nނިދުމަކީ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ހަމަނިންޖަކީ ކިހާ މުހިންމު ކަމެއްކަން ހޯދުމަށް ކުރި ދިރާސާއެއް ދައްކާގޮތުން ހަމަނިދި ނުލިބޭނަމަ އެހެން މީހުންނާ ގުޅިގެން އުޅުން ނުވަތަ މީހާގެ ސޯޝަލް ލައިފަށް އޭގެ އަސަރުކުރާނެ ކަމެކެވެ.\nޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެލިފޯނިއާއިން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ދިރާސާގައި ބުނެފައިވާގޮތުން ހަމަނިދި ނުލިބުމަކީ އެހެން މީހުންނާ ގުޅިގެން އުޅުމަށް އަސަރުކުރާ، މީހާއަށް އެކަނިވެރިކަން އިހުސާސްކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ. އެކަކު އަނެކަކާ ބައްދަލުވެ އުޅޭއިރު ހަމަނިދި ނުލިބޭނަމަ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަކީ ދަތިކަމެއް ކަމަށްވެސް އެ ދިރާސާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.\nމި ދިރާސާ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ 18 ޒުވާނަކު ބައިވެރިކޮށްގެންނެވެ. ހަމަ ނިދި ނުލިބޭ ދުވަސްތަކާ ރަނގަޅަށް ނިދައިގެން ތިބޭ ދުވަސްތައް އެއްކޮށްލައިގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ދިރާސާގައި ވަނީ އެމީހުންގެ އުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލު ބަލައިފައެވެ.\nރަނގަޅަށް އަރާމުކޮށް ހަމަނިދި ލިބިފައި ތިބޭ ދުވަސްތަކަކީ ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި މީހުންގެ ސޯޝަލް އިންޓަރެކްޝަން ރަނގަޅު ދުވަސްތަކެއް ކަމަށާއި ނިދި ނުލިބޭ ދުވަސްތަކުގައި ވަރުބަލި ކަމާއެކު އެހެން މީހުންނާއެކު އުޅެން ބޭނުން ނުވާކަން ދެނެގަނެވިފައިވާކަމަށް ވެސް ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ.\nނިދި ހަމަނުވާނަމަ އެކަނިވެރިވާން ބޭނުންވާ ކަމަށާއި މޫޑަށް އަންނަ މި ބަދަލަކީ ސޯޝަލް ޓާން އޮފް އެއްކަމަށްވެސް ދިރާސާގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކޮންމެ ރެއަކުވެސް ހަމަ ނިދި ނިދުމަކީ އަނެއް ދުވަސް ތާޒާކަމާއި ރަނގަޅު މޫޑަކާއެކު ފެށުމަށް މުހިންމު ކަމެއްކަމެކެވެ.


Musthafa Ge Inzaaru, Beyruge Askaree Manavaru Thakeh Ge Photo Aai Eku - Vaguthu\nމުސްތަފާގެ އިންޒާރު، ބޭރުގެ އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއްގެ ފޮޓޯއާއެކު\nރާއްޖޭގައި ނިމިދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާއި ގުޅިގެން ފެންމަތިވެފައިވާ މައްސަލަތަކާއި ގުޅިގެން، ބޭރުގެ އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއްގެ ފޮޓޯ ޢާންމުކޮށް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ތިމަރަފުށީ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު މުޙައްމަދު މުސްތަފާ އިންޒާރުގެ ޓްވީޓުތަކެއް ކުރައްވައިފިއެވެ.\nއަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއްގެ ފޮޓޯޯއާއިއެކު މިއަދު މުސްތަފާ ދެ ޓްވީޓެއް ކުރައްވާފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ޓްވީޓުގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ "ހަބަރުދާރު...! ހަވަރާނުކުޅޭތި..!" ކަމަށެވެ. އެ ޓްވީޓުގައި މުސްތަފާ ޢާންމުކުރައްވާފައި ވަނީ ބޭރުގެ އަސްކަރީ އެއާކްރާފްޓު ކެރިއަރެއް، ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ހަނގުރާމަ މަތީ ޖެޓުތަކާއި އެކު ކަނޑުމަތީގައި އޮއްވައި ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެކެވެ.\nމި ޓްވީޓުގައި މުސްތަފާ ވަނީ އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ތަރުޖަމާނުގެ ނައިބު ރޮބަޓް ޕަލަޑީނޯ ރާއްޖެއަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ބުނެ ޢާންމުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯއެއްވެސް ހިމަނާފައެވެ.\nHabarudhaaru..! HAVARAA kulhen noolheythi..!https://t.co/ieFbZsIFIA pic.twitter.com/fpfm60hayw\nމުސްތަފާ މިއަދު ކުރެއްވި އިތުރު ޓްވީޓެއްގައި އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއްގެ ފޮޓޯތައް ޢާންމު ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމާއި އެއްގޮތަށް ދިވެހި ދައުލަތް އުފެދިގެންދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ދިވެހި ރައްޔިތުންނާ ޤައުމުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓިގެން ދާނެ ކަމަށް މުސްތަފާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nހަމަ އެހެންމެ މުޅި ދުނިޔެވެސް މިހާރު އޮތީ "މި އުފެދޭ" ދައުލަތާއި އެކުގައި ކަމަށް މުސްތަފާގެ ޓްވީޓުގައި އިންޒާރު ދެމުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nRahyithun ge ninmumaa eh gotha dhivehi dhaulaiy ufedhigen dhane..! Dhivehi Rahyithun naa gaumuge salaamaathee kan belehehtigendhaane..!\nHaalathu Zaarooraage io dhaulaiyeai gothaenimegen dhaane..!\nMulhi dhuniye othee mi ufedhey dhaulathaa eku.!\nމިދިޔަ ފެބްރުއަރީ އެއްވަނަ ދުވަހު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު ކުއްލި އަމުރާއި ގުޅިގެންވެސް ހިނގައިދިޔަ ކަންކަމަށްފަހު މުސްތަފާ ވަނީ ބޭރުގެ އަސްކަރީ މަނަވަރުތަކެއްގެ ފޮޓޯ ޢާންމުކުރައްވައި ތަފާތު އެކި އިންޒާރުތައް ސަރުކާރަށް ދެއްވާފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ކަންކަމާއި ގުޅިގެން، ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިއުން އަމާޒުކޮށް މުސްތަފާ އިއްޔެ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، "ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އޮފް އެމެރިކާ އިން ބުނީ މިތިބޭ 12 މެމްބަރުންނާއެކުގައި" ކަމަށެވެ. މުސްތަފާ މިގޮތަށް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ރިޔާސީ އިންތިހާބު ބާތިލުކޮށް ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމަށް އިހުތިރާމު ނުކުރާނަމަ ރާއްޖެ އާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އަޅާފާނެކަމުގެ ދެވަނަ އިންޒާރެއް އެމެރިކާ އިން މިއަދު ދީފައި ވަނިކޮށެވެ.\nނިމިގެން ދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކޮށް އިންތިހާބު ބާތިލްކުރަން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުމެއް މިއަދު ވަނީ ބާއްވާފައެވެ. މި މައްސަލައިގެ އިތުރު އަޑުއެހުމެއް މާދަމާ ހެނދުނަށް ވަނީ ތާވަލްކޮށްފައެވެ. ވެރިކަން ކުރާ ޕީޕީއެމުން ބުނިގޮތުގައި މި މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ އިންތިޚާބުގައި ހަރަކާތްތެރިވި އޮބްޒާވަރުންނާއި މޮނިޓަރުންނާއި އަދި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން އެ ޕާޓީއަށް ހުށަހެޅި ޝަކުވާތައް، ޕީޕީއެމްގެ ފަރާތުން ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅުމުން އެ އިދާރާ އިން ދީފައިވާ ޖަވާބަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށްފަހު ކަމަށެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 21:51\nމުސްޠަފާ އަކީ ސިޔާސީ ޖޯކަރެއް.\nމުސްޠަފާ ބުނިނަމަވެސް މިފަހަރު ދިވެހި ދަޢުލަތް އުފެދިގެންދާނީ ދިވެހި ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަކަށްނޫން. ދިވެހި ދަޢުލަތް އުފެދިގެންދާނީ ދިނާއި ޚިލާފު އަލްޓަނޭޓިވް ގޮތް ގެންނާން ބޭނުންވާ ފިތުނައާއި ފަސާދައާއި އަމާންކަމާއި ނަގާލުމަށް ބޭނުންވާ އެމް.ޑީ.ޕީ.ގެ ފިކުރު ބޭނުންވާ ދަޢުލަތެއްގެ ގޮތުގައި. އަދި މުސްޠަފާ ކަހަލަ ކޮރަޕްޝަނާއި މަކަރުން ފައިސާ ފޭރުމާއި ދަޢުލަތް ދަވާލުމަށް ބޭނުންވާ ކޮރަޕްޓް މީހުންގެ ޚިޔާލާއި އެއްގޮތަށް. އެއީ ދިވެހިންގެ ގިނަ ބަޔަކު ބޭނުންވާނެ ދަޢުލަތެއްނޫން.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:08\nތި ވާހަކައަށް އަޅުގަނޑު ތާއީދުކުރަން\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 00:28\nއަޅުގަނޑުވެސް ތިޔވާހަކައަށްފުރިަމައަށް ތާއީދުކުރަން\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 10:13\nވ.ތާއީދު ކުރަން، ދިވެހިންގެ ކަންކަން ނިންމަންޖެހެނީ ދިވެހިން ކަމައް ވާތީ ދިވެހިން އެއޮތީ ދިވެހިން ބޭނުން ވާގޮތައް ނިންމާފަ އެކަން ދިފާއު ކުރުމައް ޢެމެރިކާ އަދި އިންދިޔާ އިންވެސް އަރަން އބަޖެހޭ\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:47\nމިކަލޭގެ މީ ބޯގޯސް މީހެއް!! މިކަލޭގެ ރަށު މީހުން އެދުވަސްވަރު ކުކުޅު ވިއްކީ އޭގެ ބ އަށް ތިމަރު އަޅައިގެން!! އެއީ ކިލޯ ބަރުކުރަން ވެގެން!! މަކަރު ހަދައިގެން ގިނަ ފައިސާ ހޯދަން! މިވެސް މީ މީގެ 10 ވަރަކަށް އަހަރުކުރިން މީހުންނަށް އޮޅުވާލައިގެން މަކަރާ ހީލަތުން ފައިސާ އަތުލަމުން ދިޔަ މީހެއް!! މީހުންކިޔާތީ އަޑުއިވޭ އަބަދު ފުލުސްއޮފީހަށް ހާޒިރުވާން ޗިޓް އޮންނަނީ ފޮނުވާފަ!! ކޮންމެވެސް ސީފުޑެކޭ ކިޔާ ހަމަ ވައްކަން ކުރީ!! މިހާރު ދެން ހައިބަތު ހުރި ތަނަކަށް ވަދެ ހުރެ މީނާގެ ހުންނަ ލަދު ހަޔާތްކުޑަކަން މިޖީލުގެ ކުދިންނަށް މިދައްކަނީ!! ކޮރަޕްޝަނޭ ކިޔާ އެއްޗެއް މީނަ ނުދަންނަމޭ ބުނެ އެހެން މީހުނާ ދިމާލަށް އިނގިލި ދިއްކުރާއިރު މީނާ ބޮޑުވީވެސް ކޮރަޕްޝަނާ އޮޅުވާލުމުން ފެންވަރައި ހިނައި ތާހިރުވެ ނުވިތާކަށް މަކަރާ ހީލަތާ ޖަހައިގެން ދެއިރު ދެދަޅަޔަށް ބަނޑުފުރާ ސައިބޮޔެގެން!! މިކަހަލަ ދެފުއްކެހެރިން މިއުޅެނީ!! ދެރަކަމެއް!!\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 08:17\nސާބަސް ހަމަ ދިވެހިންނަށް!\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 08:55\nތިވާހަކަ ޢަށް އަޅުގަޑު ވވވވވވވވވ ތާއިދު\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 21:53\nދިވެހިންނަށް ބިރު ދެއްކިޔެސް މި ދެން ބޮޑުވަރު. މިއީ ދިވެހިންނޭ ބުނަން ލަދުވެސްގަނޭ\nހެޔޮނުވާނެ މިގޮލާ މަނަވަރަކަށް ލާފަ ފޮނުވަލަބަލަ.ބޮޑު ދުެްއްޕާނެކޭ!!!!!\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 21:56\nހީހީ ހަލާކު... ތިމަރަފުށީ 02 ދޯނި ފޮޓޯ ލީނަމަވެސް ސަޅިވާނެ ބުރޯ.....\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 21:57\nދައުލަތެއް ސަރުކާރެއް ވަކިކުރަން ނޭނގޭ މީހަކު ދޭ އިންޒާރަށް މީހަކު ބަލާތަ.\nޤައުމުގެ އެެތެރޭގެ ކަންތައް ޙައްލު ކުރަން ޖެހޭނީ އަމިއްލަޔަށް ކަމެއްވާ އިރަށް ބޭރު ގައުމު ތަކަށް ރާއްޖެ ހިފަންގޮވުމަކީ ނުކުޅެދުން ތެރިކަން.ލަދު ލަދު\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 01:57\nނުވިއެއްނު ބުރޯ..ދެންެެެެެެެެެެ އެހެން ކަމަކާ އުޅެންވީނު..\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:03\nމުސްތޯ ތީގެން އެއްޗަކުން ބޮމެއް ވައްޓާލިޔަސް މުޅި މި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދުވަސް ދިޔައީ އަދި މުސްތޮ ފިލަން ދުވާނީ ކޮންތާކަށް؟ އެމީހުން ނުބަލާނެ މުސްތޮއަކަށްވެސް އެމީހުން ބޭނުންވާނީ މިގައުމުގަ ތިބި ހުރިހާ ރައްޔިތުން ނެތިކޮށް މިގައުމުގައި އެމިހުންގެ ދަރިފަސްކޮޅު އާލާކުރަން މުސްތޮއަށް ހިނދުކޮޅުގަ ހުރެގެން ވާނުވާ ނޭގެނީ\nކީއްވެ ބޭރުގެ ބާރުތަކުން ރާއްޖެ އާ ދިމާލަށް އަންނަކަން އިނގޭނަމަ މަޖީލުގެ މެމްބަރެއްގެ ޙައިސިޔަތުން ނުވަތަ ޤައުމަށް ވަފާތެރި ދަރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ވިޔަސް ދައުލަތުގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތަށް މުސްތަފާ ނާންގަނީ..\nޓްވީޓެއް ނޫން ދޯ ކުރަންވީ.. ތީ ވަރަށް ސީރިޔަސް މައްސަލައެއް... ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން މުސްތަފާ ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ ގުޅުން ހުރިފަރާތްތައް ހައްޔަރު ކޮށްގެން ވިޔަސް ގައުމީ ސަލާމަތާއި ގުޅޭ ކަންކަންބަލަންވީ ނޫންތޯ..؟\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:05\nމުސްތަފާއަށް ދަންނަވަން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހަމަލާއެއް ދީފިނަމަ މުސްތަފާގެ ދުވަސް ދުއްވާލާނަން\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:06\nބޭރު މީހުންގެ އެހިގައި ވެރިކަން ހޯދަން އުޅުމަކީ ނުވަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނު ދަސްކޮށް ދިން ފިނޑި އަމަލެކެވެ. އޭގެ ހިތިކަން 17 އަހަރު ދުވަހު ދިވެހިން ތަޖުރިބާ ކުރިއެވެ. މިރާއްޖެ ތަރައްގީކޮށް ކުރިއެރުވުމުގެ ވިސްނުމެއް ހުރި ހަމައެކަނި ލީޑަރަކީ ޔާމީންކަން އިތުރަށް ހާމަވަނީއެވެ. އެމަނިކުފާނުވަނީ ދީނާއި އަމިއްލަވަންތަކަން ދިފާޢުކުރައްވައި ރާއްޖެ ތަރައްގީ ކުރެއްވުމުގެ ލާމަސިލު ނަމޫނާ ދައްކަވައިފައެވެ. ޔާމީން ޒިންދާބާދު!\nމިދިވެހިރާއްޖެގެ ދާހިލީކަންކަމުގެ ތެރެއައް ބޭރުގެ ބާރުތައް ވައްދާފަ ސަލާމަތުން ތިޔަބޭފުޅާ ޔައް ވަކި ހުރެވޭނެތޯ ސުވާލަކީ؟\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:10\nޚަލޭ ގެ މައިފުށު މުދާތަ ތި މަނަވަރު ތަކަކީ ތިއެއްޗެހިން ދިވެހިންނައް ބިރު ދައްކަނީ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:13\nއަހަރުމެން ނުގަނޭ ބިރެއް ކުޑަކޮށްވެސް ތި ހުރިހާ މަނަވަރުތަށް އަޑިޔަށް ގަންބަވައިގަތުންވެސް ކުޅަދާނަވެގެންވާ ފަރާތް ފިޔަވައި ދިވެހި މުސްލިމް އަހުން ބިރެއް ނުގަންނާނެ އިތުރު ފަރާތެއްދެކެ ﷲ އީ ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމަވާ މަތިވެރި ބާރުވެެރި އަޅަމެންގެ ބަލަދުވެެރި ފަރާތް މަނަވަރުން އަންނަ މިހުންވެސް އެނބުރި ދާހުށީ އެ އިލާހުގެ ހަޟްރަތަށް\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:36\nމިތިބީ ބިރުން ތުރުތުރު އެބައިޅާ. މުސްތޮފާ ބޭ ބެކް ޔާޑްގަ ތި މަނަވަރުތައް ޕާކްކޮއްފަ ބާއްވާ. ބޭނުންވީމަ އަންގާލާގޮތައް.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:38\nމިއީ ދެން ކާކު؟ މިކަހަލަ ސޮހުލުންނަށް ހީވަނީ މީނާއާ އެއްވަރަށް އެހެން މީހުންވެސް ގަމާރުވާނެޔޭ. އިންޓަރނެޓުން ފޮޓޯއެއް ޑައުންލޯޑް ކޮށްލާފަ އަމާގެ މަހާނައޭ ކިޔާބަލަ ހިބަރު. މީ މިކަލޭގެ ލައްވާ ރީނދޫ ހުމުގެ މީހުން ކުރުވާ ކަންކަން. ތިމަރަފުށި މޮޔަ އިބިލީސް.\nތީ ބާރަމެމްބަރުން ބަލައިއަންނަ އުޅަނދުފަހަރު މުސްތޮފާބޭ ތަށްޔާރުލަށްވާ\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:44\nތިޔަ މަިނަވަރު ތަކުގަ ހުރީ ތިމަރަ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއްނެތް.ބިރުގަން ނާނެކަމެއްނެތް. ތިމަރަޔަކީފެނުގެ އަޑިއައްދާއެއްޗެއް. ތިވެސްދާނީއަޑިއައް....\nމަނަވަރު ރާއްޖެ އަންނަ އިރު މުސްތަފާ އޮންނާނީ ސަހަރާގަ ތަ ؟\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 22:47\nކަލޭ ނިކަން އާދެބަލަ ތިމަނަވަރުތަށް ގޮވައިގެން.. ކރެންޏާ\nޥޯޓް ކަރުދާސް ދޫކުރީ ޕޕ.މަރުކަޒުގެ އިސްވެރިންނަށް ޕީޕީ.ޕީޕީ މީހުން ވޯޓެއް ގަބޫލެއް ނުކުރޭ.ކޯޓެއް ގަބޫލެއް ނުކުރޭ\nހަވަރަކީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާތަ؟ ތަންދޮރުނުދަންނަ ސިޔާސީ މީހުން ބަލައިގަންނަ ރައްޔިތުން އުޅެންޏާ ވާނީވެސް މިވަރު. ބިރު ދެއްކިޔަސް ހެވޭގޮތްވަނީ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:13\nމުސްތަފާ ތީ ދެއަތައް ހޭއްލޭ މީހެއް.. އަންބޮޑިއަށް ގިނަކުރާން އުޅޭ މީހެއް.. ގިނައިން ދިން ކޮޅަކަށް ހެއްލޭ މީހެއްތީ..\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:22\nމަނަވަރުތައް އަރައިގެން.މުސްތަފާއައް ވާގޮތެއް އަހަރެމެންނައްވެސް ވާނީ. ބިރެއްނުގަނޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:24\nތިއަންނަނީ މުސްތަފާބެ ސިމެންތި އާއި ދެލި އެއްކޮއްގެން ހުއިފިލަނޑާގެ ބަނޑަށް އަޅާ ބަރުކުރަން ފްރޯޑްކުރި މައްސަލަ ބަލަން އަދި ކިރިޔާ ހެ ހެ ހެ. ވަރަށް ސަލާން\nދެބަންދިހާރާ އަނގައިގެ ދެމިޔަކަނުންފައިބާ ސޮނިފުހޭފުރަތަމަ. މިރާއްޖޭގެ ފަސްގަނޑުއެއީ ތިޔަހެން ބުރުވާސޮންޏައްތުރެ މާއަގުހުރި އެއްޗެއްކަން ތިބުރާޗައްނޭންގޭ އިރުއަނގަފޭކުރަންތިމަރަފުށީގައޮވޭ. މިކަހަލަ ބޯބުރާންތިން ފުރަމާލެއަށްއަރާ މުޅިރށާގައުމުފަސާދަކޮށްހަލާކުކުރަންދޫކޮށްގެން އަޅާނުލާނުތިބޭނެކަން ތޮތޮޕާ އަށް ހަނދުމަކޮށްދެން. ބޭރުގެއެއްވެސްފަރާތަކުން މިގައުމުގެ ފަސްގަނޑާ ކުޅެލައިފިނަމަ ފާތހާދުވަސްވެސް އަނގާނުލާނެކަން ހަނދާންކުރަންޖެހޭނެ. ކަލޯ ގައުމުގައުމެއްގޮތުގާ ނެތްނަމަ ރައްޔިތުންނެއްނުވާނެ. އެންމެފުރަތަމަ ގައުމު ހޭބަލިވެގެމްނޫޅެ ހަމަބުއްދިއިސްކުރޭ!!!.\nއޮކްޓޯބަރ 14, 2018 23:54\nއަހަރުމެން މުސްލިމުން ބިރުގަންނަވަން މަނަވަރެއް ތި ދައްކަނީ؟؟ ހހހހހ\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 00:13\nހަވަރޭ ކިޔާފަ މިދައްކަނީ އެމެރިކާގެ މަނަވަރުތައް... އެމެރިކާގެ މަނަވަރުތަކަކީ ހަވަރު ދެއްތޯ.....\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 00:36\nއަޅެ ފަހެ މައުދަންތެރޭން ތިމަރަ މާ މަތީ ފަށަލަޔަކުން މާ ގިނަ ގިނައިން މި ފެންނަނީ ކީއްވެ؟\nއޮއެބާރީތަ؟ ބަރިގަނޑު ލުއިވީތަ؟\nޢެހެންޏާފަހެ އަހަރެމެން ކަޅު ތިމަރަ ބޭނުންކުރަނީ ބަރި ހަދަން އަދި ނަނު އަޑިޔަށް ފައްތަން.\nއެއީ ގިނަ އިރު އަޑީގައި އޮންނަ އެއްޗެއް.\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 01:18\nކުޑަކުދިންނށް ބިރުދައްކަން ސަންތިމަރިޔަނބާާއި ލޯރަތްބެ އެބައާދެއޭ ބުނާ އުސޫލުތީ .... ހީހީ ހަލާކު\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 01:53\nކަލޯ، ހާދަވަރަކަށް ތި ތެޅެނީ....\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 02:04\nމިދެންކިހާވަރުގަދަ ކަމެއް މުސްތަފާ.\nހުރިހިތާމައެއްގެ ބޮޑުކަމާއެވެ. މިފަދަ ތަޢުލީމު ގޮތުންނާއި ޢިލްމީ ގޮތުން ދަށް ފެންވަރުގެ މީހުން ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހަށް އިންތިޚާބުކުރުމަކީ ކުރަން ހެޔޮވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެއެވެ. ތަޢުލީމީ ގޮތުން އުޑެއް ބުޑެއް ނުދަންނަ މީހުންގެ ސަބަބުން ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނަވަންކަން ގެއްލި ހިގައިދާނެ ކަމެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއާއި ރައްޔިތުންގެ ޙާލަތު ރަގަޅުވެ، ޤައުމު ތަރައްޤީވެ ކުރިއަރައިގެން ދާނީ ޢިލްމީ ގޮތުންނާއި ތަޢުލީމީ ގޮތުން ނާޤާބިލު މިފަދަ މީހުން ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހަށް ވަނުމުގެ ދޮރު ބައްދުކޮށްގެންނެވެ. އެގޮތުން މިހިނދުން މިހިނދަށް، މަޖުލީހަށް ކުރިމަތިލުމުގައި ތަޢުލީމީ ޝަރުޠު ތަކެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރަމެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 03:22\nބުނަން ވަހަކައެއް.... މިތަނަން ބޭރުގެ ނުފޫޒުވަދަންނޫޅޭ.....\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 08:42\nބޭރު ޤައުމެއްގެ އަސްކަރީ މަނަވަރު ތަކެއްގެ ފޮޓޯ ޖެހިޔަސް އަހަރުމެން ބިރެއްނުގަނޭ، ތިކަމުން އެންމެބޮޑަށް ގެންލުންވާނީ ކަލޭމެނަށް\nބްލޫމެޓަަލް ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ދިނީންތޯ؟\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 08:59\nމިދެންކާކު ތިމަރަ ވަގު ހައްޖުގެ ފައިސާދީ ލަދެއްވެސް ނުގަނޭދޯ ރައްޔިތުންނޭކިޔަން!\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 09:57\nމުސްތަފާ އަކީ މިޤައުމށް ފާކުރައްވާފައިވާ ދައްޖާލެއް.\nމިކަމުގައި ދުލެއްދެވޭކަށް ނެތް، ޤައުމު ފުނޑާލަން ކަލޭމެން ބޭނުމިއްޔާ ބޭރުގެ އަސްކަރީން މިޤައުމަށް އަރުވާ، ކަހެރުވަކޭވެސް ހިޔެއްނުވޭ\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 10:30\nމުއްކަފާބެ ކަންކަމުގަ ވާގި އެދެނީ ޔަހޫދީންގެ ކިބައިން އަހަރެމެން ވާގި އެދެނީ ﷲ ގެ ޙަޒްރަތުން އެހެންވީމަ ވ ތަފާތު ވާނެ\nމިހިރަގޯޅި މުސްތަފާ މަންޒަރު ދައްކަން އުޅޭނިކަމެއްނެތް! މިހާރު ރައްޔިތުންނަށް ތިކަހަލަ މަންޒަރު ވަރަށް ސާފު މާރީތިވާނެ ހައްޖު ފައިސާކޮޅު ދިނިއްޔާ!\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 11:40\nމިތިމަރަފުއްޓަށް ޒަޖީރާއަށް އަންނަ ކާބޯތަކެތިހިފައިގެން އަންނަ މަނަވަރު\nއޮކްޓޯބަރ 15, 2018 12:25\nދހިވެހިން ކަންކަން ނިންމާނީ ދިވެހިން ނޭ ބުނަނީ އެކަމު ނިމިފައި އޮންނަނީ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް ބޭރު ބަޔަކާ އެކު އެކަމެއް ނުއެއް ނިންމެ ބެޜުބަޔަކާ ނުލާ މީ އަރަތަ އެއްތަ؟


ދެފުރާނަ އެކުވެފައިވާ (11 ވަނަ ބައި) — Ihavandhoo.com\nދެފުރާނަ އެކުވެފައިވާ (11 ވަނަ ބައި)\n"ވާލައިކުމުއް ސަލާމް... ހިމޭ.. ބިޒީތަ؟" އަނެއްކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ އޭނާއަށް ފަރިތަ އަޑެކެވެ. ފޯނުގެ ރިންގް ޓޯނަށް އެއަޑެއް ލާފައިވާ އަޑުގެ ވެރިޔާ އެވެ. އޭނާގެ ޙަޔާތުން ޖާގަ ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ، އޭނާއަށްޓަކައި އިންތިޒާރުގެ ދުވަސްތައް ގުނަމުންދާ އަޑުގެ ވެރިޔާ އެވެ. ނަވީނާ އެވެ.\n"ނޫނޭ... ފާޚާނާއިން މި ނުކުތީ... ކިހިނެއްވީ؟ ކަމެއް އޮތީތަ؟" ހިމޭޝް އެއްފަހަރާ ހުރިހާ ސުވާލެއް ކޮށްލި އެވެ.\n"ނޫނޭ ހަމަ ގުޅާލީ... ނުފެންނަތާ ދެތިން ދުވަސްވީމަ... ދެން ކޮންކަމެއް އޮތީ؟" ޝައުޤުވެރިކަމާއި ހުޝިޔާރު ކަމާއެކު ނަވީނާ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެވެ.\n"އެހެންތަ ހާދަ ރަނގަޅު ކުއްޖެކޭދޯ!" ހިމޭޝް ބޭނުންވީ ނަވީނާ ހައްދާށެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާދަ އެވެ. ނަވީނާއަށްޓަކައި އޭނާގެ ހިތުގައި ޖަޒުބާތުތަކެއް އުތުރި އަރަމުންދާތީ އޭނާ ބޭނުންވަނީ އެކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރާށެވެ. ހަރުދަނާ ކުރާށެވެ. އެކަން ފާޅުކުރުމުގެ ކުރިން އެ އިޙްސާސްތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ތަރައްޤީކުރާށެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެނާ ސިއްރުންނެވެ. ވައިރޯޅިއަށްވެސް މޭރުން ނުވާނޭ ހެންނެވެ.\n"އަދިވެސް އެކަމެއް ނޭގޭތަ؟ އަސްލު ނަވީ މިވަރުން އުޅޭ އިރުވެސް ހިމޭ..." ނަވީނާ އަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވުނީ ހިމޭޝް ވާހަކަ ފެށީމަ އެވެ.\n"އެނގޭ ނަމަ ސުވާލެއް ނުކުރާނެދޯ؟ ނޭނގޭތީނު މި ސުވާލު ކުރަނީ..." ހިމޭޝް ހުރީ މަޖާކުރާ މޫޑެއްގަ އެވެ. ނަމަވެސް ނަވީނާ ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައީ އިންތިހާއަށް ސީރިއަސްވެ ހުރެ އެވެ.\n"އެނގޭނަމަ ދެން ކީއްކުރާނީ... އެނގުނަސް ހިމޭ ހަދާނީ ނޭނގޭ ކަމަށް" ނަވީނާގެ ރާގުވެސް ބަދަލުވާން ފެށި އެވެ.\n"އެނގޭނަމަދޯ... އެނގޭނަމަ..." ހިމޭޝް ފޯނުން ވާހަކަދައްކަމުން އެނދުގައި އޮށޯވެލި އެވެ.\n"ހޫން... އެނގޭނަމަ ކީކޭ..." ނަވީނާގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލި އެވެ.\n"އެނގޭނަމަ ބުނާނީ... އިންތިޒާރުން ހިތުގަ އުފެދޭ ޖަޒުބާތެއް ލޯތްބަކީ... ހިތްހަވާލޭ ހިތުގަ ވާނޭ މިބުނާ ޖަޒުބާތާ އިޙްސާސާ... ހިތް ރޮއްވާ ނުލާނަމޭ... ތި ހިތް ރޮއްވާނުލާނަމޭ" ހިމޭޝް ޕަކަޕަކަލާ ހޭންފެށި އެވެ.\n"ވާ ވާ... އަސްލުވެސްތަ؟ ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ތިއީ ހިމޭގެ ހިތުގެ އަޑިން ކިޔައިދިން ލަވައެއް ނަމަ...؟ ދެން ކިހާ ދިގު އިންތިޒާރެއް ކުރަން މިޖެހެނީ މި ހިތް ރޮއްވަން ބޭނުން ނެތިއްޔާ..." ނަވީނާގެ އަޑުން އުފާވެރިކަން ފާޅުވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ނަވީ ބޭނުންވަނީ މުށުން ދެމިގެން ފިޔޭ އަތަށް ފުށްކޮޅު ދިފާ މަގޭ ތުނި ރަންކޮކާ އެލަވަ ކިޔާލަ ކިޔާލާ ހުންނަންތަ؟ ނޫނީ..."\n"ނޫނީ.. ދޫކޮށް މަ ދިޔައިމާ މެހެފިލް ހިތްހާސްވެ ނުރޯށޭ މިތުރާއޭ... މި ހިތަށް ތިތަސައްލީ ދޭނެއްޏާ ހިތް ހާސްވެ ނުރޯށޭ މިތުރާއޭ... ކިޔަންތަ؟"\n"ނޫނޭ ތިއިން އެއްވެސް ލަވައެއް ނޫން... ތީ މި ޙަޔާތާ ގުޅޭ ލަވައެއް ނޫން... ތީ ކޮންމެވެސް އެހެން ބައެއްގެ ޙަޔާތުގެ ފަލްސަފާއެއް... އަހަރެން ބޭނުންވަނީ..."\n"ކޮން ލަވައެއްކިޔަން؟" ހިމޭޝް ހޭން ފެށި އެވެ. ނަވީނާގެ ސީރިއަސް މޫޑް އޭނާއަށް ޔަޤީންވާތީ އެވެ.\n"ހުވާކޮށްފައިބުނަން ލޯބިވޭ ކަލާދެކެ އިންތިހާ ލޯބިވޭ... ހުވާކޮށްފައި ބުނަން ހިތްގަޔާވޭ... މި ޖާނު ދޭނަމޭ ލޯބިން ހުވާ" ނަވީނާ ރާގު އަޅުވާލި އެވެ. އެއަޑު އިވިއްޖެ ކޮންމެ މީހެއްގެ ހިތަށް ފުން އަސަރު ތަކެއް ކުރުވާނެ ފަދަ ބީދައަކުންނެވެ. އެފަދަ ޖާޒުބީ އަސަރަކުން ނެވެ.\n"އައްދޭ ތިއީވެސް ކޮންމެވެސް އެހެން މީހެއްގެ ޝާއިރާނާވި ޚިޔާލުތަކެއް... ތިވެސް ވާނީ އެހެން މީހެއްގެ ޙަޔާތުގެ ފަލްސަފާއަކަށް... ނަވީ ދައްކާ ވާހަކަދޯ!"\n"އަހަރެންމީ ހިމޭހާ މޮޅު ޅެންވެރިއެއް ނޫނޭ... ހިމޭ ނިކަން އަހަރެންގެ މި ޙަޔާތާ ގުޅޭ ލަވައެއް ކިޔާދީބަ"\n"ކޮންމެ މީހަކު ޅެންވެރިއަކަށް ނުވިޔަސް ރާގަކަށް އެއްޗެއް ކިޔާލުމުން އެ ލަވައަކަށް ފުދޭ ޒަމާނެކޭ މީ... އިހުގަ މީހުން ރައިވަރު ކިޔާ އުޅުނު ގޮތަށް މިޒަމާނު މީހުން ކިޔާ އުޅެނީ ލަވައޭ... އަނެއްކާ އެކިޔާ އެއްޗަކީ އެމީހެއްގެ ހިތުގެ އިޙްސާސްތަކާ ވިންދާ ގުޅިފައި ހުންނަ އެއްޗެއް ނަމަ އެހާ ހިސާބުން އެއީ ފުރިހަމަ އަސަރު ގަދަ ލަވައަކަށް ވާނޭ އައިޝަމްމެން ބުނާތީ އަޑު އެހިން" ހިމޭޝްގެ ވާހަކަތަކުގެ ފޫޅު ކެނޑީ އެންމެ ފަހުން އައިޝަމް އަށެވެ.\n"ތިވަރަށް ފިލާވަޅު ނަގާ ނުދިނަސް މަވެސްމި ހިތުގެ އިޙްސާސްތައް ބޭރުކޮށްލަފާނަމޭ... އެހެން ނޫނަސް އަހަރެންވެސް މީ ދިވެއްސަކަށްވަންޏާ ދިވެހި ލަވަ އިވޭ މީހަކަށްވަންޏާ އަދި އެ ދާއިރާގަ އުޅޭ މީހަކަށްވަންޏާ ތި ބުނާކަހަލަ ހާސަރެއް ނަމަވެސް ކިއިދާނެ ކަންނޭގެ!" ނަވީނާވެސް ދުލެއް ނުކުރެ އެވެ.\n"އެންމެ ރަނގަޅޭ... ހިތްވަރެއް ހުރިއްޔާ ނިކަން ފަށާބަލަ..."\n"ހިތްވަރު ގަދައީ ކާކުތޯ ބަލަމާ..." ނަވީނާ ފުންނާވާއެއް ލުމަށްފަހު ލަވައެއް ކިޔާލުމަށް ތައްޔާރުވެލި އެވެ. ހިމޭޝްވެސް ނަވީނާއަށް ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ސުކޫތަކަށް ހިމޭން ވެލި އެވެ. ނަވީނާގެ ލަވައަށް ސަމާލުވުމަށެވެ.\nހިތް ޙަވާލުކޮށް އަޙުދު ވީމާ\nމިހިތް އާރޯ ކުރާލަދީ... ހިތް އާރޯކުރާލަދޭނުހޭ"\nހިނދުކޮޅަކަށް އަޑުތައް މެދުކެނޑިގެން ދިޔަ އެވެ. ހިމޭޝް އެނދުގައި އިށީނދެ ދެފައިވަށް ކޮށްލަމުން ހަމަޖެހި ލިއެވެ. އަދި ނަވީނާއަށް ރައްދު ދޭން ފެށިއެވެ.\n"އިންތިޒާރުން ކުލުނު އުފެދުން\nހިތް ހަލާސްވާ ވަގުތު އައުމުން\nމިލްކުވާނީ ލޯބި އިޝްޤަށް\nހިތް ހުޅުވާލަ ދޭނަމޭ، މިހިތް ހުޅުވާލަ ދޭނަމޭ"\nނަވީނާ ފުންނޭވާ އެއް ދޫކޮށްލި އެވެ. ހިމޭޝްގެ ހުޝިޔާރުކަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ނަވީނާ ހުރީ ބަލި ޤަބޫލުކުރާ ކަހަލަ މޫޑެއްގަ އެއް ނޫނެވެ. ކުޑަކޮށް ރާގު ބަދަލުކޮށްލަމުން އަނެއްކާވެސް ފެށީ އެހެންވީމަ އެވެ.\n"ފުރާނައިން ދެހިތް ގުޅުން\nކުރާ ދުޢާ އަނާ މިއީ\nފިރާލުމުން ކަލާގެ ހިތް\nތުރާ ހިތުން ނަޖާވެޔޭ"\nހިމޭޝް މަޑުމަޑުން ނަވީނާގެ މަޅީގައި ޖެހެމުން ގެނބެމުން ދިޔަ އެވެ. ނަވީނާ ނިމޭ އިރަށް ފަށަނީ އޭނާގެ އިޙްތިޔާރުން ބޭރަށް ދެވުމުން ކަމަށް އޭނާވެސް ޤަބޫލުކުރެ އެވެ.\n"ކުރާ ދުޢާ ކަލާހިތުން\nއިޖާބައިން އަނާ މިރޭ\nފިރާލިކަން ޔަޤީން މިހިތް\n"އޭ ހާދަ ވަރުގަދަ ލަވަކިޔުންތެރިން ތަކެއް އުފަންވި ވާހަކަ އެފް އެމް ޗެނަލް އަކުން އަޑު އެހީމޭ..." އައިޝަމް ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައީ ހިމޭޝް އާއެވެ. ކޮފީއަކަށް އިންސާފުކުރަން ލެމަން ގުރާސް ސީވިއުގައި ތިބެގެންނެވެ. ތަނަށް ވެރިވެފައިވާ ހަލަބޮލި ކަމާއެކު އެދެމީހުންވެސް ތިބީ އާދައިގެ މަތިން އެކަކު އަނެއްކަކާ ދިމާކުރާށެވެ. ސާފު ހިތްގައިމު ވައި ޖެހޭ ހިސާބުގަ އެވެ. ރޭގެ ތެތްފިނިކަމުން އުފާލިބިގަތުމަށް ތައްޔާރުވެގެން ތިބި ފަދައިންނެވެ.\n"ހެއް... ކޮންމެ ގޮތަކަށް ކަންވިޔަސް އެކަންވެސް ވެއްޖެ... މަވެސް ބޭނުންވެގެން އެކަންވީވެސް.. އިޙްތިޔާރުން ހިތްނެއްޓީމަ ނިކަމެއްޗަކަސް، ނަކަތްތެރިއަކަށްވެސް، ކަންވެރިއަކަސް، އެދުރަކަސް، މުދިމަކަސް، ކައުންސިލަރަކަސް، މޭޔަރަކަސް، ވަޒީރަކަސް، ރައީސަކަސް ދެން އެ ހޯދާ ރަމަލު ޖެހުމަކީ ނެތްކަމެއް... އެހެންވެ މުސްކުޅިން ބުނާކަމަށް ހަނީފުމެން އެބުނަނީ ލޯބިވާކަށް ވަކި ވަގުތެއް ވަކި ތަނެއް ވަކި މީހެއް ނޯންނާނޭ... އަނެއްކާ ލޯބި ހުށަހަޅާކަށް ވަކި ގޮތެއް ނޯންނާނޭ... އެމީހަކަށް އެންމެ ފިޓް ގޮތަކަށް ހުށަހެޅީމަ ވީއޭ"\n"ތިކަން އޯކޭ އޭ... މަށަށް މައްސަލައަކީ އެވާހަކަ ރާއްޖެ އެފް އެމްގެ ޝޯވ އެއްގަ ކީމަ... ދެން ކިހާ އިޝްތިހާރު ދޯ" އައިޝަމް ކޮފީތަށީގައި ތުންޖަހާލި އެވެ.\n"އޯކޭ ދޯ މިހާރު މީ ނުލާހިކު ޓްރާންސްޕޭރަންޓް ޒަމާނެއް... ދެމަފިރިންވެސް މިޖެހެނީ ނުލާހިކު ޓްރާންސްޕޭރަންޓްކޮށް އުޅެން... އަނިބިމީހާއާ ދިމާއަށް ރުޅިއައިސްގެން ކާން ހަދާށޭވެސް ނުބުނެވެޔޯ... އެވެސް ވަނީ ގެވެށި އަނިޔާއަކަށޯ...އެހެންނޫނަސް ނަވީ އެއީ އެތަނުގެ ޕްރެޒެންޓަރެއް ދެން ކޮބާ މައްސަލައަކީ؟ އެމީހުންގެ ފޭނުން ކުރާ ސުވާލަށް ތެދުބަހުން ޖަވާބު ދިނީމަ ފޭނުންވެސް ކިހާ ހެޕީވާނެ... އަނެއްހެން އަހަރެންގެ މައްސަލައެއް ނެތް އެކަމުގަ އެއީ ޤައިމު ދޮގަކަށް ނުވާނެ މިހާރު.." ހިމޭޝް ތިން ހަތަރު ވާހަކަ އެއްކޮލަމުން ވާހަކައިގެ ކުރިމަރާލުމަށް މަސައްކަތްކުރި އެވެ.\n"މަށެއް ނުހުންނާނަށް ދެފުރާނަ އެކުވެފައިވާ ލަވަ ޖަހަމުން ތިގޮތަށް ސުނާމީ ބިނާގެ ބުރުގަ އަލީ ރަމީޒު މަތިން ހަނދާންކޮށްކޮށްފަ އޭނާ ލަވަ ކިޔަން ފަށާ ދުވަހަކުން ނޫނީ ބިޓަކާ ގާތް ނުވާކަށް" ހިމޭޝް އައިޝަމްއާ ދިމާކޮށްލީ އޭނާގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވާނެ ކަމަށް އުއްމީދުކޮށްގެންނެވެ.\n"އައްދޭ... މަ މީކީ އިމްރާން ޙާޝިމީއެއް ނޫނޭ... ވަން ޓަޗް ފިނިޝިން ހަދާކަށް... އެހެން ނޫނަސް ވަގުތު ޖެހުނީމަ އެކަމެއް ވާންވީމަ އެކަމެއް ވާނެ... އަހަރެން ހިތް ކިޔާކަހަލަ ސަޅި ބިޓުން މި މާލޭގަ ނޫޅޭ... އުޅެނީ ހުސް..." އައިޝަމް ވާހަކަ ހުއްޓާލީ ވާރޭ ކަނި ޖަހަން ފެށުމުން އެތެރެއަށް ދިއުމަށް ހިމޭޝް ތެދުވުމުންނެވެ.\n"ހިނގާ ބިލް ކަނޑާލާފަ ދެވޭތޯ އުޅެމާ... މަ އެބައޮތް ވަރަށް މުހިއްމު އެއްޗެއް ކިޔަންވެފަ... އަސްލު މިއައީވެސް ޝަމް ގުޅީމަ ޑްރޮޕްކޮށްލަން... މަ ހީކުރީ ސައިކު ހުޅުމާލޭގަ ބަހައްޓާފަ އައީ ކަމަށް..." ހިމޭޝް މިސްރާބު ހުރީ ކައުންޓަރާ ދިމާއަށެވެ. ފަހަތުން އައިޝަމްވެސް އައެވެ. ދެމީހުން ދެމީހުންނަށް ވާހަކަ ދައްކަމުންނެވެ.\n"މިހާރު ލޯބީގެ ވާހަކަވެސް ކިޔަން ފެށީތަ؟" އައިޝަމް ދިމާކޮށްލި އެވެ.\n"އާނ... އެވެސް ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއްނު... ކުދިން ކުދިންގެ ލޯބީގެ ވާހަކަތަކަކީ ހަޤީޤީ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ލިޔާ ޙަޤީޤީ އެއްޗެކޭދޯ" ކާޑުގެ ޕިން ނަންބަރު ޖަހަމުން ހިމޭޝް ވާހަކަ ދެއްކި އެވެ. ކައުންޓަރުގައި ހުރި އަންހެން ކުއްޖާއަށް ހީލަމުން ހިމޭޝް އެއްލޯ ކުޑަކޮށްލަމުން އާއެކޭ ބުނަން އިޝާރާތްކޮށްލި އެވެ. ރައްދުގައި ކޭޝިއަރ ވެސް ހިނިތުންވެލަމުން ހިމޭޝް އަށް ބޯ ޖަހާލި އެވެ.\n"ހިމޭ ކަމެއްތަ އެއީ؟" އެތަނުން ނިކުންނަމުން އައިޝަމް ސުވާލުކުރި އެވެ.\n"ސާބަސް! ތަނަކުން އަންހެން ކުއްޖަކު ފެންނައިރަށް މަ އެބައުޅޭތަ ހޭބަލިވެގެން... އެހެންނޫނަސް އޭނަ ކިހާ ކިއުޓް، ނުވެސް ދަންނަ ވާހަކައަކަށް ވެސް ސްމައިލް އެއް އެ ދިނީ... އެ މިބުނާ ތަހުޒީބަކީ އަނެއްކާގެ އުފަލަށްޓަކައި ޚިދުމަތް ދިނުމަކީ އެއީ... އެހެންވެ ތޭންކްސް އޭ ބުނީ... ޝަމް ނޭނގޭ ކަމަށް ހަދަނީތަ ނޫނީ ނޭނގެނީތަ... ހަމަ މަ ގޮއްވަން ދޯ ތިއުޅެނީ" ސައިކަލުގެ މަޑިމަތީގައި ހުރި ވާރޭ ފެންތައް އަތުން ފޮހެލަމުން ދެމީހުން ދެ ސައިކަލަށް އަރާ އިސްޓާޓްކޮށްލި އެވެ. އެއާއެކު ހެންވޭރާ ވީކޮޅަށް ދުއްވާލަމުން ކާނިވާ ފަސްދިނެވެ.\n"އޯކޭ ބައި ނަވީ... ލަވް ޔޫ! ފަތިހު ގުޅައްޗޭ!" ހިމޭޝް ފޯނު ބާއްވަމުން އެނދުގައި ހަމަ ޖެހިލި އެވެ. ލާނެތް ހިނިތުންވުމެއް ތުންފަތަށް ވެރިކުރުވީ ކަމެއް ހަނދާން ވުމުންނެވެ. އެއާ އެކު ފޯނު ނަގާ ގުޅާލި އެވެ.\n"އޭ އައި ބުނީ އިހަށް ގުޅާލަ ބަލާށޯ! އޭނަ ވާހަކައެއް ދައްކަން ވެގެންނޭ!" ހިމޭޝް ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައީ އައިޝަމް އާ އެވެ.\n"ނޭނގެމަށަކަށް! އެމަންޖެ އަށް ތިހެން ނުހަދަބަލަ! އެވެސް އިންސާނެކޭ... ޝަމްގެ ލޯބީގަ އެފަކީރު އެހަލާކު ވަނީ! މަށަށް މެސެޖުކޮށްފަ އެބައޮތް ޝަމް ގާތު ބުނެބަލާށޯ އެފް ބީއަށް ވަދެލާދީ ބަލާށޭ!" ހިމޭޝް މެދު ކަނޑާލީ ފޯނުން އައިޝަމްއަށް ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\n"މަ ނެތިން ތި ދެމީހުންގެ މެސެޖް ފޯރުކޮށްދޭ ޕިޔޯނަކަށް ވާކަށް! އެމަންޖެ މަ ކައިރީ ބުނި ކަންތައް މަ މިކުރީ! އެވެސް އެމަންޖެ އަށް ހަމްދަރުދީ ވާތީ! ދެންވެސް ގޮތްދޫކޮށް ވަދެބަ! އެނގޭނެ މަ އަވަހަށް ގެއަށް މިއައީ އެއްޗެއް ކިޔަންކަންވެސް! އޯކޭ ބާއްވަނީ! ގުޑް ނައިޓް ޓީކޭ!" ހިމޭޝް ފޯނު ބޭއްވުމަށްފަހު އެނދުގެ މަގަތުގައިވާ ކަބަޑުގެ ވަތްގަނޑު ދަމާލަމުން ފޮތެއް ނެގި އެވެ. ރީތި ފުރިހަމަ ބޭރުގަނޑެކެވެ. އުފުލިފައިވާ ރަތްކުލައިގެ ފިނިފެން މަލަކުން ފޮތުގެ ބޭރުވަނީ ޖަރީކުރުވާފަ އެވެ. ފިނިފެން މަލުގެ ތަނޑުގައި ރަތްކުލައިގެ ރިބަން ފަށެއް އެލުވާލެވިފައިވެ އެވެ. ފޮތުގެ ބޭރު ގަނޑަށް ބަލާލުމުން ލޯބީގެ އިޙްސާސްތައް ކިތައްމެ ރަނގަޅަކަށްވެސް ހާމަވެއެވެ. ބޭރުގަނޑުގެ އެއްކަނުގައި ރީނދޫ ރަންކުލައިން ވާ ހިތުގައި ލިޔެފައިވާ ޢިބާރާތްކޮޅު ހިމޭޝް ތަކުރާރުކޮށްލި އެވެ. "ލޯބި ނޫނީ އޮތީ ކޮން އަރާމެއް މިތާ... ލޯ އެދޭ ހުވަފެނޭ ފެންނަނީ ރޭދުވާ"\nހިމޭޝް ހަމަޖެހިލަމުން އެނދުގައި އިށީނދެލި އެވެ. ބޯދަށަށް ބާލީހެއްލަމުން އެދުގެ ބޯލާކޮޅުގައި ލެނގިލިއެވެ. އަތުގައިވާ ފޮތުގެ ތެރެއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލި އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އަޅައިގަތީ ރީތި ތަސްވީރަކުން ފަވާލެވިފައިވާ ނަމެކެވެ. "އިއުރާޒް" އުފުލިފައިވާ އަކުރުތަކުގައި އަތްކާއްތާލެވުނީ ފަރުމާކުރުން ފުރިހަމަ ކަމުންނެވެ. ވިދަމުން ދިޔަ ވިދުވަރެއް ފަދައިން ފޮތެއްގެ ފުރަތަމަ ޞަފްޙާގައި އެހާ ރީތިކޮށް އަތުން ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއް އޭނާއަށް ދުވަހަކުވެސް ނު ފެނެ އެވެ. އެހެންވެ ފޮތުގައިވާ އާދަޔާ ޚިލާފުކަންކަން އޭނާ ވަޒަންކޮށްލަން ހިތް ބުނަމުން ދިޔަ އެވެ.\nހަމަޖެހިލަމުން ފުރަތަމަ ޞަފްޙާ ކިޔަން ފެށި އެވެ.


Covid baleegai maruvaa meehun valhulan Raajje gennan thaaeedheh nukuran: Raees Maumoon - One Online\n23 ނޮވެމްބަރ 2019، މާލެ، އެމްއާރުއެމް އުފެއްދުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގެ ނިންމުން ފާހަގަކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް އަދި (އެމްއާރުއެމް)ގެ އިންތިގާލީ ރައީސް އަދި ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް -- ވަން ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އައުޒަމް\nކޮވިޑް ބަލީގައި މަރުވާ މީހުން ވަޅުލަން ރާއްޖެ ގެންނަން ތާއީދެއް ނުކުރަން: ރައީސް މައުމޫން\nކޮވިޑް ބަލީގައި މަރުވާ މީހުން ވަޅުލުމަށް ރާއްޖެ ގެންނަން ތާއީދު ނުކުރައްވާ ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްޤައްޔޫމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމިނިސްޓަރު ޝާހިދު މިއަދު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ކޮވިޑް ޖެހިގެން ސްރީލަންކާގައި މަރުވާ މުސްލިމުންނަށް އިސްލާމީ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ޖަނާޒާގެ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް ސްރީލަންކާ ސަރުކާރަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާތީ، ރާއްޖޭގައި ސްރީލަންކާގެ މިފަދަ މުސްލިމުންނަށް އިސްލާމީ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ޖަނާޒާގެ ކަންތައްތައް ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް އެހީތެރިކަން ހޯއްދެވުމަށް އެދިވަޑައިގެން ސްރީލަންކާގެ ރައީސް ގޯތާބަޔަ ރާޖަޕަކްސަ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް ސިޓީފުޅެއް ފޮނުއްވާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއިސްލާމީ އުހުއްވަތްތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ މަތިވެރި ނިޔަތާއި މަގުސަދުގައި، އަދި ރާއްޖެއާ ސްރީލަންކާއާ ދެމެދު އޮތް ޒަމާންވީ ގުޅުމުގެ މައްޗަށް ރިއާޔަތްކުރައްވައި، ސްރީލަންކާގެ މުސްލިމުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ ހާއްސަ އެހީތެރިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސްރީލަންކާގެ ރައީސްގެ މި ހުށަހެޅުއްވުމުގައި އެދިވަޑައިގެންފައިވާ ކަންކަން އިންތިޒާމުކުރެވޭނެ ގޮތެއް އޮތްތޯ ބެލުމަށް ރައީސް ސޯލިހު ގެންދަވަނީ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކާއެކު މަޝްވަރާކުރައްވަމުން ކަމަށްވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން ރައީސް މައުމޫން މިރޭ ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ އެއްވެސް ދީނަކަށް ނުވަތަ ނަސްލަކަށް ނުބަލައި، ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް މަރުހަބާ ދަންނަވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮވިޑް ބަލީގައި މަރުވާ ބޭރު ފަރާތްތައް ރާއްޖެ ގެނެސް ވަޅުލުމަކީ ތާއީދު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nލަންކާ މުސްލިމުން ރާއްޖޭގައި ވަޅުލުމަށް ސަރުކާރުން މަޝްވަރާތައް ފަށާފައިވާ އިރު، މިކަމާ ގުޅިގެން ވަނީ ހިޔާލު ތަފާތު ބަހުސެއް ފެށިފައެވެ. އެގޮތުން މުސްލިމުން ވަޅުލުމަށް ރާއްޖެއިން ފުރުސަތުދޭން ޖެހޭ ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނަމުންދާ އިރު، އަނެއްބައި ފަރާތްތަކުން ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި މިކަމުގެ ސަބަބުން އަނެއްކާވެސް ނުރައްކަލަކަށް ރާއްޖެ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nމި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ލަންކާގެ ކުރީގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު މަންހަލަ ސަމަރަވީރާ ވެސް ވަނީ ފާޑު ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ މިއީ ލަންކާއަށް ބޮޑު ލަދެއް ކަމަށާއި ލަންކާގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ވެސް، އެމީހެއްގެ ދީނުގައި އޮތް ގޮތަކަށް އެ މީހެއްގެ ޖަނާޒާގެ ކަންކަން ކުރިއަށްގެންދިއުމުގެ ހައްގު ލަންކާގެ ބިމުގައި އޮންނަންވާނެ ކަމަށެވެ.\nލަންކާގައި ކޮވިޑް ޖެހިގެން މަރުވާ އެންމެން އެންދުން މަޖުބޫރު ކޮށްފައިވާ އިރު، އެ ބަލީގައި މަރުވާ މުސްލިމުން އަންދާތީ މުސްލިމުން އަންނަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މުސްލިމުން ބުނަމުން އަންނަނީ މަރުވާ މުސްލިމުން އެންދުމަކީ އިސްލާމީ އުސޫލާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅިގެން އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތް ކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން ވެސް ވަނީ ނުރުހުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.\nލަންކާގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު ޑރ. ހެމަންތަ ހެރަތާ ހަވާލާދީ އެގައުމުގެ ޑެއިލީ މިރާ ނޫހުން ބުނީ، ކޮވިޑް ޖެހިގެން މަރުވާ މުސްލިމުން ވަޅުލައިދޭން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ބުނެ ދިވެހި ސަރުކާރުން ރަސްމީކޮށް އެގައުމުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nސްރީލަންކާއަކީ ރާއްޖޭގެ އެކުވެރިކަމަަށް ޒަމާންތަކެއް ވެފައިވާ އިރު، ލަންކާގައި ރާއްޖޭގެ ބޮޑު އާބާދީއެއް ދިރިއުޅެއެވެ. އެގޮތުން އެގައުމުގައި ރާއްޖޭގެ 15،000 އަށްވުރެ ގިނަ ދިވެހިން ދިރިއުޅެއެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ކޮވިޑް 19


މަރަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޝަރީފް ނަން އިއްވައި މަޖިލީހުން ނެރެފި\nމޫނިސާ ޢީސާ 02 ޑިސެމްބަރ 2020\nފޮޓޯ: މރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައި ހިނގައިދިޔަ ޒުވާބެއްގައި އަޑުގަދަކޮށް މަޖިލީސް ހިންގަން އުދަނގޫވެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަރަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހީމް ޝަރީފުގެ ނަން އިއްވައި ތަޅުމުން ބޭރުކޮށްފިއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާ ފެށުނު އިރުވެސް އިވެނީ މަރަދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ޝަރީފު ވަރަށް އަޑުގަދަކޮށް ވާހަކަފުޅުދައްކަވާ އަޑެވެ. ޖަލްސާ ފެށްޓެވި ގޮތަށް މަޖިލީހުގެ ރައީސް، މުޙައްމަދު ނަޝީދު ވަނީ ގަވާއިދަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުމަށް ތިން ހަތަރު ފަހަރަކަށް މެމްބަރު ޝަރީފަށް ދަންނަވައިފައެވެ. ނަމަވެސް މެމްބަރު ޝަރީފް އަޑުގަދަކުރެއްވުން ހުއްޓާ ނުލެއްވުމުން ނަން އިއްވައި ތަޅުމުން ބޭރަށް ނުކުންނަން ތަކުރާރުކޮށް އެންގެވިއެވެ. ނަމަވެސް ތަޅުން ދޫކޮށް ވަޑައިނުގެންނެވުމުން، މެމްބަރ ޝަރީފް ނެރުއްވުމަށް ސާރޖެންޓް އެޓް އާމްސްއަށް މަޖިލީހުގެ ރައީސް އެންގެވިއެވެ. ސާޖެންޓް އެޓް އާމްސް މެމްބަރު ޝަރީފް ޖަލްސާގެ ތަޅުން ދޫކޮށް ބޭރަށް ނުކުނެނެވުމަށް ދިޔައީ އިންކާރު ކުރައްވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ފަހުން ވަނީ އަމިއްލަ ފުޅަށް ޖަސްލާ ދޫކޮށް ވަޑައިގެންފައެވެ.\nމެމްބަރު ޝަރީފް ތަޅުން ދޫކޮށް ބޭރަށް ވަޑައިގެންނެވުމުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވިދާޅުވީ މަޖިލީހުގައި ހިނގައި ދިޔަކަމަކީ މެމްބަރު ޝަރީފާއި އެހެން މެމްބަރަކާ ދެމެދު "ބަޣާވާތާ" ގުޅޭ ގޮތުން ހިލާފު އުފެދި ވަރަށްޖޯޝުގައި ހިނގާދިޔަ ޒުވާބެއް ކަމަށެވެ. މެމްބަރު ޝަރީފުގެ ނަން އިއްވި ހިސާބުން އަނެއް މެމްބަރު ތަޅުން ދޫކޮށް ވަޑައިގެންނެވުމުން އެމެމްބަރުގެ ނަން ނުއިއްވުނީ ކަމަށް ވެސް މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ރައީސް. ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ހިލާފު އުފެދެނީ ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ވެސް ހައްސާސްކަންކަމުގައި ބަހުސް ކުރެވެމުންދާއިރުކަމަށެވެ. ބަހުސްކޮށް ގޮތްތައް ނިންމެމުންދާ ކަންކަމަކީ ޖީލުތަކަކަށް އަސަރުކުރާނެކަންތައްތައް ކަމަށެވެ.\n"ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމަކީ މާޒީގެ ފަތްފުށުގައި އެތައް ބައެއްގެ ހިތާމަވެރި ހަޔާތާ ގުޅިފައިހުރި ކަންތައްތައް. ކިތަންމެ ބައެއްގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަރުބާދުވެފައިވާކަންކަން. އެހެން ވީމާ މިތަނުގެ ތެރޭގައި ވެސް އޭގެ ޖޯޝާއި އޭގެ ރޫޙު އެގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެން އެދަނީ" ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 02/12/2020 10:28\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 02/12/2020 10:28\nމަރިޔަމް އަނާ 15 މިނެޓު ކުރިން\nމިދިޔަ އަހަރު ކޯވިޑް-19 ޖެހިގެން 17،000 ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިން މަރުވި\n36 މިނެޓު ކުރިން


Supreme Court ge3fan'diyaarunnah naseyhaiy dhenee - vNews.mv\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ3ފަނޑިޔާރުން\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ3ފަނޑިޔާރުންނަށް ނަސޭހަތްދޭން ޖޭއެސްސީން ނިންމައިފި\nޝިފްޒާ މުސްޠަފާ 08 October 2019, 23:58\nއުއްތަމަފަނޑިޔާރާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިތުރު ދެ ފަނޑިޔާރަކަށް ނަސޭހަތްދިނުމަށް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) އިން ނިންމައިފިއެވެ.\nއުއްތަމަފަނޑިޔާރު ޑރ.އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީއާއި، ފަނޑިޔާރު އާދަމް މުހައްމަދާއި، ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ އަރީފަށް ނަސޭހަތްދިނުމަށް ނިންމީ އެބޭފުޅުންނަށް އަޅާ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުންނެވެ.\nތިން ފަނޑިޔާރުންނާމެދު ފިޔަވަޅުއެޅުމަށް ނިންމައި ޖޭއެސްސީން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނުގައި ވަނީ އެބޭފުޅުންނާ ގުޅޭގޮތުން އެ ކޮމިޝަނުގެ ތަހުގީގީ ކޮމިޓީން ބެލި މައްސަލާގައި ތިން ބޭފުޅުންނަށް ވެސް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ފުރުސަތު ދެވުނު ކަމަށެވެ. އަދި ތަހުގީގު ކޮމިޓީގެ ނިންމުމުގައިވާގޮތަށް ތައުބީދީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ނަސޭހަތްތެރިވުމަށް ކޮމިޝަނުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nތިން ފަނޑިޔާރުންނާ ގުޅޭގޮތުން ޖޭއެސްސީގެ ތަހުގީގު ކޮމިޓީން ތަހުގީގުކުރަމުންދިޔަ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ނިންމައި އެކުލަވާލި ރިޕޯޓު ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި އެ ރިޕޯޓު ބަލައިގަތީ ޖުލައި މަހުގެ 22 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެބޭފުޅުންނާ ގުޅޭގޮތުން ބެލި ޝަކުވާއަށްފަހު ނަސޭހަތްތެރިވުމަށް ކޮމިޓީ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވާއިރު، ޖަވާބުދާރީވުމަށް އެބޭފުޅުންނަށް ދޭން ނިންމީ ޖޭއެސްސީގެ ގާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 23 އަށް ވަނީ އެ މުއްދަތު ހަމަވެފައެވެ.\nމީގެ އިތުރަށް ގއ. ކޮނޑޭ ކޯޓުގެ އިސް މެޖިސްޓްރޭޓް މުހައްމަދު އިބްރާހީމާ ގުޅޭގޮތުން ބެލި މައްސަލައެއްގައި އޭނައަށް ވެސް ނަސޭހަތްތެރިވުމަށް ޖޭއެސްސީގެ ތަހުގީގު ކޮމެޓީން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެހެންކަމުން އެ ނިންމުމާ އެއްގޮތަށް ފިޔަވަޅުއެޅުމުގެ މަރުހަލާތައް ވެސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ޖޭއެސްސީން ބުނެއެވެ.\nފަނޑިޔާރުންނާ ގުޅޭ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ޖޭއެސްސީން ބަލަމުންދާއިރު، އިތުރު ތިން ފަނޑިޔާރަކާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހެޅުނު މައްސަލަތަކެއް ވެސް ބަލަން ނިންމައި މިއަދު ވަނީ ތަހުގީގު ކޮމިޓީއާ އެކަން ހަވާލުކުރެވިފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބ.އޭދަފުށީ ކޯޓުގެ މެޖިސްޓްރޭޓް އުންމުކުލްސޫމް އަބޫބަކުރާއި، ގއ.ގެމަނަފުށީ ކޯޓުގެ އިސް މެޖިސްޓްރޭޓް އިބްރާހީމް މުނީރާއި، ސިވިލް ކޯޓުގެ ގާޒީ އަބްދުއްނާސިރު ޝަފީގާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް ކަމަށް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަނުން ބުނެއެވެ.\nފަނޑިޔާރުންގެ މައްސަލަތަކެއް ބަލައި ފިޔަވަޅުއެޅުމަށް ނިންމަމުންދާއިރު، މި މައްސަލަތަކުގެ ތަފުސީލެއް ޖޭއެސްސީން ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ. މިގޮތުން އުއްތަމަފަނޑިޔާރު ހިމެނޭގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ3ފަނޑިޔާރެއްގެ މައްސަލަ ބަލައި ނަސޭހަތްތެރިވުމަށް ނިންމި ނަމަވެސް، އެ ބޭފުޅުންނާ ގުޅޭގޮތުން ބެލީ ކޮން މައްސަލައެއްކަން ވެސް ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ.


Demand bodu vi De Ligt, Juventus ah badhaluvejje | Mihaaru\nޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ މެޗެއްގެ ތެރެއިން ޑި ލިޓް އުފާފާޅުކުރަނީ.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\n17 ޖުލައި 2019 - 11:202comments\nއުމުރުން 19 އަހަރުގެ ޑިފެންޑަރު، ޑި ލިޓް މިއަދު ޔުވެންޓަސްއާ އެކު މެޑިކަލް ހަދައި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އޭނާ ހޯދަން ޔުވެންޓަސް އިން ވަނީ އަޔަކްސް އަށް 85 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޓްރާންސްފާ ފީއެއް ދައްކައިފަ އެވެ.\nމިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޑި ލިޓްގެ ކެޕްޓަންކަމުގައި އަޔަކްސް އިން ވަނީ ރެއާލް މެޑްރިޑާއި ޔުވެންޓަަސް ކަޓުވާލުމަށް ފަހު ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ސެމީ ފައިނަލުގައި ކުޅެފަ އެވެ. ސެމީގައި ހިތްދަތި ގޮތަކަށް ފަހު ވަގުތު ޓޮޓެންހަމް އަތުން އަޔަކްސް ކެޓި ނަމަވެސް އެ މުބާރާތުގައި އެ ޓީމުން ދެއްކި މޮޅު ކުޅުމުގެ ފަހަތުގައި ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެ ޑި ލިޓް ދެއްކި ތަފާތުން ގިނަ ބަޔަކަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.\nއަޔަކްސްގެ އިތުރުން ނެދަލެންޑްސްގެ ޑިފެންސްގައި ވެސް ގަވާއިދުން ކުޅެމުން އަންނަ ޑި ލިޓް ހޯދަން މަސައްކަތްކުރި ކްލަބްތަކުގެ ތެރޭގައި ލިވަޕޫލާއި މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް، ބަޔާން މިއުނިކް، ބާސެލޯނާ އަދި ރެއާލް މެޑްރިޑް ހިމެނެ އެވެ.\nމި ކްލަބްތަކުގެ ތެރެއިން ޑި ލިޓް ގުޅޭނެ ކަމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބެލެވުނީ ބާސެލޯނާއާ އެވެ. އެކަމަކު އެ ޑީލް ކުރިއަށް ނުދިޔައީ ޑި ލިޓް ބޭނުންވި މުސާރަ ދޭން ބާސެލޯނާ އިން ދެކޮޅު ހެދުމުން ކަމަށް ޑި ލިޓްގެ އޭޖެންޓް މިނޯ ރައިއޯލާ ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nޑި ލިޓް ހޯދަން ކުރި މަސައްކަތުގައި ޔުވެންޓަސްގެ ތަރި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ވެސް ބައިވެރިވި އެވެ. މިދިޔަ މަހު އޮތް ނޭޝަންސް ލީގުގެ ފައިނަލު މެޗަށް ފަހު ރޮނާލްޑޯ ވަނީ ޔުވެންޓަސްއާ ގުޅެން ޑި ލިޓަށް ދައުވަތު ދީފަ އެވެ.\nޗެމްޕިއަންސް ލީގު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ ޔުވެންޓަސް އަށް މި ސީޒަނުގައި ކޯޗުކޮށްދޭނީ ޗެލްސީއާ އެކު މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޔޫރޮޕާ ލީގު ކާމިޔާބުކުރި އިޓަލީގެ ކޯޗު މައުރީޒިއޯ ސާރީ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޔުވެންޓަސް އަޔަކްސް


COP26: Afghan delegate in ge application baathilu kohffi – adduLIVE\nކޮޕް26: އަފްޣާން ޑެލިގޭޓުންގެ އެޕްލިކޭޝަން ބާޠިލުކޮށްފި\nOct 31, 2021, 14:35 މުޙައްމަދު ހިޒްޔަމް\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސްކޮޓްލޭންޑުގައި ކުރިއަށްދާ ކޮޕް26 ސަމިޓުގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޑެލިގޭޝަނަށް ބައިވެރިނުވެވޭނެކަން ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ފްރޭމްވޯކް ކޮންވެންޝަން އޮން ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް (ޔޫއެންއެފްސީސީސީ)އިން ހާމަކޮށްފިއެވެ.\nޔޫއެންއެފްސީސީސީއިން ވަނީ އަފްޣާނިސްތާން ޑެލިގޭޝަނުގެ އެޕްލިކޭޝަންތައް ބާޠިލުކޮށްފައެވެ. މިކަމާއި ގުޅިގެން އެ އިދާރާގެ ރަސްމީ ބަހެއް ލިބިފައިނުވާއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވާން އުޅުނީ ޠާލިބާން ސަރުކާރަށް ފިލައިގެން އުޅޭ5ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނެކެވެ. މި މީހުންނަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރީގެ ސަރުކާރުގައި ތިމާވެއްޓާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގައި ހަރަކާތްތެރިވި މީހުންކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nއަފްޣާނިސްތާނުގެ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވުންނަށް މި ސަމިޓުގައި ބައިވެރިނުވެވޭތީ ގިނަ ބައެއްގެ ނުރުހުން ޔޫއެންއެފްސީސީސީއަށް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ. އެގޮތުން ގިނަ ބަޔަކު ބުނެފައިވަނީ ސިޔާސީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ތިމާވެށި ލުމަކީ ބުއްދިވެރިކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ. ހަމައެހެންމެ، ކްލައިމެޓް ޗޭންޖަކީ ވަކި ބޯޑަރަކަށް ނުވަތަ ނަސްލަކަށް ބަލައިގެން އޭގެ އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް، މި ސަމިޓުގައި ބައިވެރިވުމަށް އަފްޣާން ޑެލިގޭޓުން ވަނީ ނޮމިނޭޓްވެފައެވެ.


Raajjeygai Saff Championship Baavvan Furusatheh Neiy - Vaguthu\nރާއްޖޭގައި ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ބާއްވަން ފުރުސަތެއް ނެތް\n2018 ވަނަ އަހަރުގެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕައްފަހު ދެން ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް އޮންނަ އަހަރު ރާއްޖޭގައި ބާއްވާނެ ކަމަށް އުއްމީދު ކުރިނަމަވެސް އެމުބާރާތް ޕާކިސްތާނުގައި ބާއްވަން ދެކުނު އޭޝިއާގެ ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުން ނިންމައިފިއެވެ.\n2020 ވަނަ އަހަރު އޮންނަ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ޕާކިސްތާނުގައި ބާއްވަން ދެކުނު އޭޝިއާގެ ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުން ނިންމާފައިވާކަމަށް ޕާކިސްތާނުގެ މީޑީއާތަކަށް އެގައުމުގެ ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަންގެ އޮފިޝަލެއް ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފައެވެ.\nސަރަހައްދުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުން އިންޑިއާ ގައި އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި މުބާރާތައް ފަހު ދެން ސާފްޗެމްޕިއަންޝިޕް ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަހަރުގެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް، ބަންގްލަދޭޝްގައި ބާއްވަން ނިންމާފަނީ 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ސާފް ބައްދަލުވުމުގައެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު އިންޑިއާގައި 17 އަހަރުން ދަށުގެ ވޯލްޑްކަޕައް އެގައުމު ތައަޔާރު ވަމުން ދިޔުމުގެ ސަބަބުން، މިދިޔަ އަހަރު ބާއްވަން ނިންމި ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ވަނީ އިންޑިއާގެ އެދުމުގެ މަތިން މިއަހަރަށް ފަސް ކޮށްފައެވެ. އެއީ އެދަނޑިވަޅު އިންޑިއާ ލީގުވެސް މެދުކަންޑާލަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުންމެވެ.\n2015 ވަނަ އަހަރުގެ މުބާރާތް އޯގަނައިޒް ކުރި ވޯލްޑް ސްޕޯޓްސް ގްރޫޕުން ބަންގްލަދޭޝްގައި މުބާރާތް ބޭވުމައް ވަރަށް ބޭނުންވިއެވެ. ތަރުތީބުން ދާނަމަ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ބޭއްވުމަށް ފުރުސަތު ލިބެންޖެހެނީ ރާއްޖެއަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރާއްޖެއަކަށް ފުރުސަތެއް ނުލިބެއެވެ.\nފީފާއިން ވަނީ ޕާކިސްތާނު ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން ސަސްޕެންޑުވެސް ކޮށްފައެވެ. އެއީ ޕާކިސްތާނު ކޯޓުން، ޕާކިސްތާނު ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުގެ މައްޗައް ހުކުމްތަކެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އަދި މިވީ ގާތްގަންޑަކަށް މަހެއްހާ ދުވަހެވެ.\nޕާކިސްތާނު ފުޓުބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނުގެ ރައީސް ފައިސަލް ސާލިހު ހައްޔާތު ނެރެފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ޕާކިސްތާނު ފުޓުބޯޅަ ވަނީ ދަތި ދުވަސްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި ކަމަށާއި މިހާރު އެދުވަސްތަކަށް ވަނީ ނިމުމެއް އައިސްފައި ކަމަށެވެ. ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ހާދިމް އަލީ ޝާހް ސާފް ގެ ނައިބު ރައިސް ކަމަށްވެސް އިންތިހާބު ކޮށްފައެވެ.\nޕީޓާ ޝޫމައިކަލް އަދި ސެލްގާޑޯއާއެކު އިމްރާންގެ ރިޓަޔާމަންޓް މެޗު ކުޅެނީ