Hiyaanaathu faisaa raees Solih libunukan faahagaeh nuvey: Commission\nހިޔާނާތުގެ ފައިސާ ރައީސް ސޯލިހަށް ލިބުނުކަން ފާހަގައެއްނުވޭ\nރައީސް ސޯލިހު މީގެ ކުރިން އެސެޓް ރިކަވަރީ ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. -- ފައިލް ފޮޓޯ\nރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ހިންގި އެންމެ ބޮޑު ހިޔާނާތުގެ އެއްވެސް ފައިސާއެއް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިކަމެއް މިހާތަނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިނުވާކަމަށް އެމަނިކުފާނު އެކުލަވާލައްވާފައިވާ ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ މެދުވެރިކޮށް ހިންގި ކޮރަޕްޝަނުގެ ފައިސާގެ ތެރެއިން ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ރައީސް ސޯލިހަށް 37 މިލިއަން ރުފިޔާ ދެއްވިކަމަށް ބައެއް މީޑިއާތަކުގައި މިދިއަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ ރިޕޯޓް ކޮށްފަ އެވެ. އެ ތުހުމަތު އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމުންވެސް ކުރި އެވެ.\nނަމަވެސް، ރައީސް އޮފީހުން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް އެ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފަ އެވެ. އަދި ރައީސް ސޯލިހާ ގުޅޭ ކޮރަޕްޝަންގެ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ބަލަމުންނުދާކަމަށް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ)އިން ވެސް މިދިއަ އަހަރު ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއެސެޓްސް ރިކަވަރީ ކޮމިޝަނުން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި، އެކަމާ ގުޅުވައިގެން ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އެ ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް އަހުމަދު އަސްއަދު ވިދާޅުވީ ރައީސް ސޯލިހާ ގުޅިގެން އެފަދަ އެއްވެސްކަމެއް މިހާތަނަށް ތަހުގީގަށް ފާހަގަކުރެވިފައިނުވާ ކަމަށެވެ.\n"މިދެންނެވީ، [ހިޔާނާތުގެ] ފައިސާ ދައުރުވި ގޮތާއި، އަދި އެއްވެސް ފަރާތެއް ހެކި ބަހުންވެސް، އެފަދަ ފައިސާއެއް ރައީސް ސޯލިހަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިކަމުގެ އެއްވެސް އިޝާރާތެއްވެސް ލިބިފައެއްނުވޭ،" އަސްއަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ކޮމިޝަން އޮން ސްޓޭޓް އެސެޓް ރިކަވަރީ + ހިޔާނާތް


ފުއާފް – 10 | Vaahaka ފުއާފް – 10 – Vaahaka\n3k50\tJanuary 12, 2021\nފައިޒަން އަލައިނާ އެނދުގައި ބާއްވަމުން މޫނަށް ފުމެލިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ދުންކޮޅެއްހެން ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ. އެމަންޒަރު ނުހަނު ރީތިކޮށް މަޑުމަޑުން ދެލޯ ހުޅުވަމުން ދިޔަ އަލައިނާގެ ދެލޮލުގައި އަޅައިގަތެވެ. ވަގުތުން މީހާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެެގެން ދިޔައެވެ.\nއަދި ހަމަ އެވަގުތު އިރުއޮއްސުނު ގަޑީގައި ވީކަންތައް ހަނދާންވާން ފެށިއެވެ. އެގަޑީގައި ފައިޒަންގެ ފަހަތުން ވަލަށް ވަން ވަގުތު ފިޔަވައި އިތުރުކަމެއް ހަނދާނުގައި ނެތެވެ. އެހެން ހަނދާންތަކެއް ވާކަމުގައި ހިތް ބުނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް އެހަނދާންތައް އާވާ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. ކަން ވީ ގޮތް ފައިޒަންގެ ގާތުގައި އެހުމަށް ބޭރަށް ނިކުތް އަލައިނާއަށް ހުއްޓެވުނީ އަފްޝާ ބަކުންތަށި ހިފައިގެން އައުމުންނެވެ. ހަމަ މިހާރު މިދަނީ ފައިޒަންގެ ކޮޓަރިއަށޭ ބުނެއްޖެނަމަ އަފްޝާ ހިތަށް އަރައިފާނެ އެއްޗަކުން އިހަށް ކަމެއް ނުކޮށް އަލައިނާ މަޑުކޮއްލިއެވެ.\n" ލީން ބޭބީއަށް ބަކުން ދޭން އާދެބަލަ.. ދޮންބެދައްތަ މިދަނީ ތޫއާއެކު ސުޕެގެޓީ ހަދަން. " އަފްޝާ ސިޓިންރޫމް ކޮފީ ޓޭބަލް މަތީގައި ބަކުން ތަށި ބަހައްޓާލިއެވެ. އަލައިނާ މަޑު ހިނގުމެއްގައި ސިޓިންރޫމް ރަގް މަތީގައި ނެޕީ ޖަހައިގެން ކުޅެން އިން އަރީބް އުރާލަމުން ކާންދިނުމާއިގެން އުޅެގަތް އިރު އަޒުމު ކަނޑައަޅައިގެން ހުރީ މިރޭ ފައިޒަންއާ ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް ވާހަކަދައްކާ ހަޤީޤަތް ހޯދުމަށްފަހު ނޫނީ ނުނިދުމަށެވެ.\nގަޑިން ހަގަޑި ބައިވީއެވެ. އޭރު އަރީބްއަށް ނިދިފައވުމުން ބާއްވާފައި އޮތީ އަލައިނާގެ ކޮޓަރީގައެވެ. އަފްޝާއާ ތީބާވެސް ސުޕެގެޓީ ހަދާފައި ކޮޓަރިތަކަށް ވަތްފަހުން އިރުކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ. މިގަޑީގައި އިބްރާހީމްއާ އަޙްމަދުވެސް އިޝާ ނަމާދު ނިންމާފައި ނޫނީ ނާންނާނެ ކަމަށް ހިތަށް އަރުވައިގެން އަލައިނާ ހިނގައިގަތީ ފައިޒަންގެ ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށެވެ.\nގޭގެ ދޮރު މަޑުމަޑުން ހުޅުވާލުމަށްފަހު ބޭރަށް ނިކުމެ ދޮރު ހުޅުވި ގޮތަށް މަޑުމަޑުން ދޮރު ލައްޕާލާފައި އަލައިނާ އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ގޮސް ފައިޒަންގެ ކޮޓަރީގައި ޓަކި ދިނެވެ. އެއާއެކު ކުއްލިއަކަށް ގެއިން އަޙްމަދާއި އިބްރާހީމްގެ އަޑުއިވިގެން ދިޔައެވެ. ހާސްވެފައި އަލައިނާ އެއްފަހަރު ގެއަށް އަނެއް ފަހަރު ފައިޒަންގެ ދޮރަށް ބަލާލިއެވެ. ފައިޒަން މިގަޑީގައި ކޮޓަރީގައި ނެތީ ކަމަށްވަންޏާ މިތާ ހުރުމުން އަޙްމަދުމެން ކުރާނެ ސުވާލުތަކަށް އޭނައަކަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭނގޭނެއެވެ. ބޭބެމެން ކުރިމަތީގައި ދޮގު ހެދުމަކީ އޭނަ ދުވަހަކުވެސް ކުރިކަމެއް ނޫނެވެ. އަނެއްކޮޅުން ފިލަން ދާނެ ތަނެއްވެސް އޭނަޔަކަށް ނޭނގެއެވެ. އެގަސްބޯ ތަން ފިޔަވައި އިތުރުތަނެއ އަލައިނާގެ ލޮލުގައި އަޅައެއް ނުގަތެވެ.\nހިނދެއް ހިނދަކަށް އަޙްމަދުމެންގެ އަޑު އިވެމުން ދިޔަ ވަރު ގާތްވަމުން ދިޔަ އިރު އަލައިނާގެ ހިތް ބާރުބާރަށް ތެޅެމުން ދިޔައެވެ. ކުއްލިއަކަށް ގޭޓުން ބޭރުން އެތެރެއަށް ވަތް ފައިޒަން ފެނިފައި އަލައިނާ އޭނަގެ ގާތަށް ނައުމަށް އިޝާރާތްކުރިއެވެ. އެކުގައި ތިއްބާ އަދި ސުވާލުކުރާނެ ވަރު މާގިނަވާނެއެވެ.\nއަލައިނާ ބަލަބަލަ ހުއްޓާ ފައިޒަން ގޭޓު ލައްޕާފައި ދުވެފައި އައިސް އަލައިނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ދުއްވައިގަތީ އަލައިނާ ކޮޓަރީއާ ޖެހިގެން ފާރާ ދެމެދު އިން ހުސް ތަންކޮޅަށެވެ. އެތަނަށް އެދެމިހުނަށް ވަދެވުނީ ކިރިޔާއެވެ. އޭރު އިބްރާހީމްމެން ދޮރުން ނުކުތީއެވެ.\nއެހުސްތަންކޮޅަށް ވަތް ގޮތަށް ފައިޒަންއަށް ހުރެވުނީ އަލައިނާގެ ދެފަރާތުން ދެއަތް ވިއްދައިގެން އަލައިނާ ފާރާލައި ތަތްކޮއްލައިގެންނެވެ. އޭރު ބާރުބާރަށް ޖަހަމުން ދިޔަ ދެމިހުންގެ ވިންދުގެ އަޑު ދެމިހުންނަށް އިވި އިވި ހުއްޓެވެ.\nއަލައިނާއަށް ބަލާލެވުނީ ފައިޒަންގެ ލޮލަށެވެ. ހަތަރުކަޅި ހަމަވެގެން ދިޔަ ވަގުތު އަލައިނާ ސިހިފައި އިސްޖަހާލިއިރު ތުންފަތްމަތީގައި ހިނިތުންވުމެއް ދުވެލިއެވެ. ފައިޒަންގެ ގާތަށް ހިނިއައެވެ.\nފައިޒަން މަޑުމަޑުން އަލައިނާގެ ދަތްދޮޅީގައި އިނގިލި ޖައްސާލަމުން އިސްއުފުލާލިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އަލައިނާއާ ގާތްވެލި ވަގުތު އަޙްމަދާއި އިބްރާހީމްގެ އަޑު އިވިފައި ދިޔައީ ސިހިގެންނެވެ.\n" ދޮންބޭ މަބުނީ މިއުޅެނީ މާދަން ދަތުރަކު މިއޮތް ކައިރި ފ.ނިލަންދޫއަށް ފުރަންވެގެން.. ދޮންބެވެސް ދާންވާނެ އެކީގަ.. " ބޭރު ޖޯލީގައި އިށީން އަޙްމަދާއި އިބްރާހީމްގެ އަޑު އިވިފައި ފައިޒަން އަލައިނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހިނގައިގަތީ އެހުސް ތަންކޮޅުގައި ހުރި ޓެރެސްއަށް އަރާ ސިޑިއަށެވެ.\n" ލީން ދޮންބެ ގާތު ބުނޭ ތެދަށް ހުންނަ ސިޑިއެއް ލާށޭ.. ހީވަނީ ހަމަ ވެއްޓިދާނެހެން މިހާރު... " އެސުޕައިރަޒް ސިޑިން ޓެރަހަށް އެރުން އިރު ދެމިހުން ތިބީ އަނބުރައިގަނެފައެވެ. އަލައިނާ ވަކި އެއްޗެއް ނުބުނެ ހީގަތެވެ.\nދުރުން ކަނޑުން އަންނަމުން ދިޔަ ފިނި ވައިތަކުން ދެމިހުންގެ ހިތަށް ވެސް ހަމަޖެހުން ގެނުވައިފިއެވެ. އެއާއެކު ވަގުތުން އަލައިނާގެ ދިގު އިސްތަށިގަނޑު އެކި ދިމަ ދިމާއަށް ވިހުރެމުން ދިޔައެވެ.\n" ލީން ވޫލްކޮޅެއް ނެތްތަ އައްސާލަން؟ އެކަމަކު ތިހެން އިސްތަށިގަނޑު ނާއްސަ ހުރީމަ އެންމެ ލޯބީ... " އަލައިނާގެ ގާތަށް ޖެހި އެމޫނުގައި ހިފަހައްޓާ އިސްތަށިގަނޑު ދުރުކޮއްލަމުން ފައިޒަން ހުވަފެނީ ގޮތަކަށް ހީލިއެވެ.\n" ދެން ފައި ދައްކާ ވާހަކަ... " އަލައިނާ ލަދުގަތެވެ. އޭރުވެސް މޫނުމަތީގައިވި ހިނިތުންވުން ފިލައި ނުދެއެވެ. ފައިޒަންއާއެކު އުޅުމުން ހަމަ ގައިމުވެސް އެންމެ ނުތަނަވަސް ވަގުތުވެސް މީހާ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބެއެވެ.\n" ތިހެން ލަދުގަތީމަ އަދި މާ ލޯބި... " ފައިޒަން އަލައިނާގެ ކަންފަތްދޮށުގައި ބުނެލިއެވެ. އެހިތްގައިމު އަޑު އެހާ ގާތުން އިވުމުން އަލައިނާގެ ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެން ދިޔައެވެ.\n" ލެޓްސް ބީ ޓުގެދަރ އޯލްވޭސް... " ހަމައެވަގުތު ފައިޒަން އޭނަގެ ހަށިގަނޑުގައި ބައްދާލިއެވެ. އަލައިނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ލިބުނު ސިހުމުން ވަގުތުން މުޅި މީހާ ފިނިވެގެން ދިޔައެވެ. އެއާއެކު އުފާވެސްވިއެވެ.\n" ހޫމް... " މަޑުމަޑުން ދެއަތް މައްޗަށް ނަގައި ފައިޒަން ލައިގެން ހުރި މަޑުމުށިކުލައިގެ ގަމީހުގެ ފަހަތުގައި ހިފާ ލެވުނެވެ. ފައިޒަން ހީލަމުން އަލައިނާއާ ދުރަށް ޖެހި އެދެލޮލަށް ބަލާލިއެވެ. އަދި އަލައިނާގެ މޫނާ މޫނު ކައިރިކޮއްލަމުން އެތުންފަތަށް ބޮސްދިނެވެ.\nނަމެއް ނުބުނެ ވޭނެ January 14, 2021\nޘޫ January 14, 2021\nވަރަށް ރީތި ވާހަކަ އެއް ކޮން އިރަކުން އަނެއް ބާ\nޘޫ January 15, 2021\nވަރައް ރީތި މިބާވެސް ކޮންއިރަކުން އަނެއް ޕާރޓް ކިޔާލަން ލިބޭނެ 🤔 ޕުލީސް އަވަސް ކޮއްދެއްޗޭ\nAarsh January 22, 2021\nޓައިމް ލިބޭ ވަރަކުން އަޕް ކޮއްދެވޭތޯ ހަމަ މި ބަލަނީ 😊\n💖 April 1, 2021\nވަރަށް ރީތި ވާހަކައެއް. އެންމެ ފަހު ތަންކޮޅު އެންމެ ރީތި 😍😍😍😍😘😘\nLeaveaReply to ޘޫ X


Juventus ah4point ge lead eh | Mihaaru\nޔުވެންޓަސް އަށް ހަތަރު ޕޮއިންޓުގެ ލީޑެއް\n23 ޖޫން 2020 - 09:48\nބޮލޯނިއާ (ޖޫން 23) – އިޓާލިއަން ލީގުގައި ރޭ ބޮލޯނިއާ އަތުން 2-0 އިން މޮޅުވެ ތާވަލުގެ ކުރީގައި ހަތަރު ޕޮއިންޓުގެ ލީޑެއް ނަގައި ޔުވެންޓަސް އިން، އިޓާލިއަން ކަޕުގެ ފައިނަލުން މިދިޔަ ހަފުތާގައި ބަލިވި ބަލިވުމުގެ މާޔޫސްކަން ފިލުވާލައިފި އެވެ.\nކޮވިޑް-19 ގެ މެދުކެނޑުމަށް ފަހު ލީގު އަލުން ފަށައިގެން ޔުވެންޓަސް ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުން ހޯދި މޮޅާ އެކު އެ ޓީމު އެއް ވަނައިގައި އޮތީ 27 މެޗުން 66 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެންނެވެ. ތާވަލުގެ ދެ ވަނައިގައި 26 މެޗުން 62 ޕޮއިންޓް ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެން އޮތީ ލާޒިއޯ އެވެ. އަދި ތިން ވަނައިގައި 26 މެޗުން 57 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެން އޮތީ އިންޓަ މިލާނެވެ.\nބޮލޯނިއާގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި ޔުވެންޓަސްގެ ފުރަތަމަ ގޯލް 23 ވަނަ މިނެޓުގައި ޕެނަލްޓީއަކުން ކާމިޔާބުކުރީ ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ އެވެ. އިޓާލިއަން ކަޕުގެ ސެމީ ފައިނަލް ދެ ވަނަ ލެގުގައި އޭސީ މިލާންާ 0-0 އިން އެއްވަރުވި މެޗުގައި އޭނާ އަތުން ޕެނަލްޓީއެއް ބޭކާރުވިއިރު ފައިނަލުގައި ނަޕޯލީ އަތުން ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން ބަލިވި މެޗުގައި އޭނާގެ ޕެނަލްޓީ ޖަހަން ނުދަނީސް ބަލިވީ އެވެ.\nޔުވެންޓަސްގެ ދެ ވަނަ ގޯލް 36 ވަނަ މިނެޓުގައި ކާމިޔާބުކުރީ ޕައޮލޯ ޑީބަލާ އެވެ. މި މެޗުގެ 90 ވަނަ މިނެޓުގައި ޔުވެންޓަސްގެ ފުބްލެކް ޑަނީލޯ އަށް ވަނީ ދެ ވަނަ ރީނދޫ ކާޑާއެކު ރަތްކާޑެއް ދައްކައިފަ އެވެ.\nރޭ މިލާން ވަނީ ރަށުން ބޭރުގައި ލެއްޗޭ އަތުން 4-1 އިން މޮޅުވެފަ އެވެ. އެ ޓީމު އޮތީ 39 ޕޮއިންޓާ އެކު ހަތް ވަނައިގަ އެވެ. ލެއްޗޭ އޮތީ ރެލިގޭޝަން ޒޯނުގައި، ފުލުން ތިން ވަނައިގައި 25 ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. ރޭ މިލާނަށް ސަމޫ ކަސްޓިލޭހޯ ލީޑު ނަގައިދީފައިވަނިކޮށް ޕެނަލްޓީއަކުން ލެއްޗޭގެ މާކޯ މަންކޯސޫ އެއްވަރުކުރި އެވެ. މިލާން މޮޅުވީ އޭގެ ފަހުން ޖިއަކޯމޯ ބޮނަވެންޗޫރާ އާއި އަންޓެ ރެބިޗް އަދި ރަފައެލް ލީއޯ ޖެހި ގޯލްތަކުންނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އޭސީ މިލާން ޔުވެންޓަސް އިޓާލިއަން ލީގު


ޕީޕީއެމް ސިޔާސީ ޕާޓީ މެމްބަރު ހަސަން އަފީފް (ވިލުފުށި) ކުރީގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ނިހާން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު 2019 މެމްބަރު އަހުމަދު ޝިޔާމް (ނައިފަރު) ޕީޕަލްސް ނެޝަނަލް ކޮންގްރެސް އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީ އިއްތިހާދު\nޕީއެންސީގެ ރާއީދެއްކީއްކުރަންތޯ އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޭނުމެއްނުވޭ. ÷ޕީއެންސީ ތާއީދުކުރަނީ މިޗެނިގޮތަކަށޭ ކިޔައިގެން އަޑިއަރުވަނީ މާބޮޑެތި މާބާރުގަދަ ބައެއްކަން ދައްކަން.\nބަލަން ތިބޭ ބަޔަކަށް ފެނިގެންދާނެ ނިކަން ރީތި މަންޒަރު، އަލަށް ހޮވިފައިވާ ގިނަމެމްބަރުންނަކީ ތަޢުލީމީ ޒުވާނުން... އަފީފު ހައިލައިޓުކުރަނީ އިދިކޮޅަށް އަދި އެމް ޑީ ޕީގެ ތިއޮތް ބޮޑުމެޖޯރިޓީ ހހަލާކުކޮށް އެމްޑީޕީ ބަލިކުރަން ،، މިކަމުގައި އިދިކޮޅު މީހުންގެ ފަރާތުން ލީޑު ރޯލު އެކުޅެނީ ސޭޓު. މީނާވެސް މުސްކުޅި ހާލަތު ގަބޫލުކޮށް އަޅުކަމުގައި އުޅެން އޮތް ފުރުސަތު ނަގާލާކަން މިފެންނަނީ. މީނާއަށްތުރެން މުއްސަނދި މީހުން ރާއްޖޭގައި އެބަތިބި ނޫލޭ ގައުމުހަލަބޮލި\nޥަރަށް ޑިނޮކުރަސީއާ ޚިލާފު\nސުލްހަ މަސަލަސްކަން ގެނެވޭނީ އިބޫ ސޯލިހް އަށް. އަސްލަމް ބޭނުން ވަނީ ނުކިޔަވާ މަގުމަތިވެފާ ތިބި ބަޔަކަށް ނުހައްގުން ވަޒީފާ ދޭން.\nފެންނަ ފެނުމުގައި މިސޮރު ތަންކޮޅެއް ސްލޯ އީ!!\nޕީއެންސީގެ ރޭވުމަކީ އެމްޑީޕީ ދެބައިކުރުން.\nޕީއެންސީ އަކީ ކޮން ބައެއް... ތިއީ އެއްމެ އަވަހަށް މި ޤައުމުން ފޮހެވިގެން ދާނެ ޕާޓީ އެވެ.އަނިޔާވެރި ކަން ބޮޑު ބަޔަކު އުޅޭ ޕާޓީއެކެވެ.\nޕީއެންސީ އޭ! ބިން ބޮޑު ރަށަކަށް ގޮސް ދަނޑު ހައްދަ ބަލަ! ސިޔާސީ ކަމެއްގަ ތީ ބުރަދަނެއް ހުރި ބައެއް ނޫން...\nރައީސް އެވިދާޅުވަނީ ރައީސައް ފެންނަ ގޮތް. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ހިތުން މަޖިލީހުގެ ރައީސަކަށް މެންބަރުން ހޮވައި ގެނުނާނީ އަސްލަމް. މިއކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ވޯޓަކުން.\nކަލޭމެން ތިބޭ އަތްޖަހަން.\nއިބުރާހީމް މުހައްމަދު ސާލިހުގެ ކޯލިޝަންގެ ކުޑަދަށަށް މިބައިމީހުންވެސް ވަނީތަ؟


މުހައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު - ވިކިޕީޑިއާ\n(މިސްރާބުކުރެވުނީ މުޙައްމަދު އަމީން ދީދީ އިން)\nސުމުއްވުލް އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ދިވެހި ގައުމަށާއި، ދިވެހި ދައުލަތަށް އަގުހުރި އެތަކެއް ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.\n1.2 ޒަވާޖީ ޙަޔާތް\n1.3 ހަޔާތުގެ ކުރީކޮޅު\n1.4 ފާހަގަކުރެވޭ ސިފަތައް\n2.1 ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖްގައި\n2.2 ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި\n2.3 އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީގައި\n4 ސިޔާސީ ޙަޔާތް\n4.1 ވެރިކަމުގެ ފެށުމާއި ނިމުން\n5 ގައުމީ ޚިދުމަތް\n5.1 ކުރެއްވި ބައެއް ޚިދުމަތްތައް\n5.2 އަދާކުރެއްވި ބައެއް ވަޒީފާތައް\n6 އަދަބީ ޚިދުމަތް\n6.1 ލިޔުއްވާފައިވާ ބައެއް ފޮތްތައް\n8 ހަޔާތުގެ ފަހުދުވަސްތައް\n10 ހަދާނީ ފޮޓޯ ގެލެރީ\nއިބްރާހިމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު\nރޯނުގޭ އިބްރާހިމް ދީދީ\nގަލޮޅުގޭ އާމިނާ ދީދީ\nއަހްމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު\nރޯނުގޭ އައިޝާ ދީދީ\nމުޙައްމަދު އަމީން ދީދީ\nމުޙައްމަދު އަމީން އަކީ ހުރާގޭ ޚާންދާނުގެ އެއްގޮފި ކަމުގައި ހިމެނޭ އަތިރީގޭ އާއިލާގެ ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ ޙުސައިން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ދޮން އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނާއި މަރިޔަމް މަނިކެގެ ދަރިކަލުން ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނާއި، ހޮޅުދޫ ނެވިގޭ ދޮންކޮއްކޮ މަރަދޫ ޝައިޚް އިބްރާހިމް ކަލޭގެފާނުގެ މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު (ހެންވޭރުބޮޑު ޚަތީބު)ގެ އާމިނާމަނިކެ އާއި ކައިވެނި ކުރައްވައިގެން ލިބުނު ފާތިމާ މަނިކެ (އަލި ކިލެގެފާނާއި ކައިވެނި ބެއްލެވި ފަހުން ކިޔަނީ ފާތިމާ ދީދީ) އަށް ލިބުނު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ކަކާގޭމަރިޔަމް ދީދީ (ދޮންދީދީ) އާއި ކުރައްވާ ކައިވެނިން ލިބުނު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ގެ މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އެވެ. މަންމައަކީ ރޯނު ބޮޑު ދީދީގެ ރޯނުގޭ މޫސާ ދީދީގެ އިބްރާހީމް ދީދީގެ ޢައިޝަތު ދީދީ އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ 20 ޖުލައި 1910 ގައި މާލޭގައެވެ. އެއީ ހިޖުރީގޮތުން 13 ރަޖަބު 1328 ގައެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ދައްތައަކީ އާމިނަތު އަމީން ދީދީ އެވެ. ކޮއްކޮ އަކީ މަރިޔަމް އަމީން ދީދީ އެވެ. މަރިޔަމް އަމީން ދީދީ އުފަންވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1337 ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުއެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ފުރަތަމަ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލް މަރްހޫމް ޙުސެއިން ޞަލާހުއްދީންގެ ދަރިކަނބަލުން ފާޠިމަތު ސަޢީދު އާއެވެ. ފާޠިމަތު ސަޢީދުގެ ފަރާތުން މުޙައްމަދު އަމީން އަށް3ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވިއިރު ދުނިޔޭގައި އިންނެވީ އެންމެ ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ ފާޠިމަތު ސަޢީދުގެ ބަނޑުފުޅުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އައްނަބީލާ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީން އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ދެވަނަ އަށް ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ އަލްވަޒީރު ޙަސަން ފާމުލަދޭރި ތަކުރުފާނުގެ އާމިނާ ދީދީ އާއެވެ. މިބަނޑުފުޅުން ބޭފުޅަކު ލިބިވަޑައި ނުގެން އެއަނބިކަނބަލުން ވަރިކުރެއްވިއެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން ތިންވަނައަށް ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ހެންވޭރުގޭ މުޙައްމަދު ޢަބުދުއް ޞަމަދު ދީދީގެ ޒުބައިދާ މުޙައްމަދު ދީދީ އާއެވެ. މިބަނޑުފުޅުން ވެސް ބޭފުޅަކު ލިބިވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ތުއްޕުޅުއިރު ނުވަތަ ޅައުމުރުފުރާ ހޭދަކުރެއްވީ އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ އަރިހުގައި އަތިރީގޭ އާގޭގައެވެ. އެއީ އޭނާގެ ކާފަ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދައުލަތުގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީންގެ ފުރަތަމަ ފިލާވަޅުތަކުގެ ބައިވެރިޔަކީ، ކުޅިވަރުތަކުގެ އެހީތެރިޔަކީ، އަދި ދުވަހަކު ވަކިނުވާ ރަފީގާ އަކީ އޭނާގެ ދައްތަ އާމިނަތު އަމީން ދީދީ އެވެ.\nމުހައްމަދު އަމީން އާއި، އޭނާގެ ދައްތަ އާމިނަތު އަމީންގެ ޢުމުރުގެ ތަފާތަކީ 11 މަސް ދުވަހެވެ. އެހެންކަމުން އެދެބޭފުޅުން ބޮޑުވަމުން އައީ އެކުއެކީގައެވެ. އާމިނަތު އަމީން އަކީ މުހައްމަދު އަމީންގެ ބައްޕައާއި މަންމަގެ4ވަނަ ބޭފުޅާއެވެ.3ވަނަ އަށް ލިބުނު ދައްތަ ފާތިމަތު ދީދީ އަވަހާރަވީ އުމުރުން 10 އަހަރުގައެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ޅަދުވަހު ކުޅުއްވި ކުޅިވަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްކަމަކީ ވަލުތެރޭގައި ރޭސް ދުއްވުން އެވެ. އަނެއް ކަމަކީ އަތިރީ އާގޭގައި އޮންނަ ބާދަގަނޑު އުދުނެއް ދޯންޏަކަށް ހަދައިގެން އެދުއްވުމެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ ދިރިއުޅުމުގައި ފެންނަ ތަފާތު މަންޒަރުތައް ތަމްސީލެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅުމެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ގިނައިން ތަމްސީލު ކުރެވޭ މަންޒަރަކީ މާލޭ ޕޯސްޓް އޮފީހުގައި ސިޓީ ބަހާ މަންޒަރެވެ. ބައެއް މަންޒަރުތައް ތަމްސީލް ކުރާއިރު އިގިރޭސި ނުވަތަ ހިންދީ ބަހުން ވާހަކަ ދައްކައި ހަދައެވެ.\nމުހައްމަދު އަމީން އާއެކު ތުއްޕުޅު އިރު ކުޅެން އުޅުނު ކުދިންގެ ތެރޭގައި ކަނޑިގޭ ދޮންމަނިކެ، މާބަނޑޭރި އަހުމަދު މަނިކުގެ މަންމަ ނޫރުއް ނަހާރު، މަލިން ކަލޭގެފާނުގެ މުޙައްމަދު ފުޅު، އަދި ދޮން ޙުސައިން ތުއްތުގެ ތިއްތި ކަމަނަ، އަދި ކަނޑިގޭ ޒަކަރިއްޔާގެ އަންހެން ކުއްޖެކެވެ.\nމުޙައްމަދު ޚިތާން ކޮށްދެއްވީ މިލަދޫގެ އަލިމަނިކު އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އާއެކު އެކުގައި ޚިތާން ކުރެއްވި ކުދިންނަކީ ބުޗާގޭ ކަޅުތުއްތުގެ ދޮންމަނިކު އާއި، ސަލާމް ޔޫސުފް ފުޅުގެ އަލިފުޅެވެ.\nތުއްޕުޅު އިރު މުޙައްމަދު އަމީން އެންމެ ބިރުފުޅު ގަންނަނީ ކުރަފި ދެކެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ މުޙައްމަދު އަމީން އަރާ ވަޑައިގަތް މަނަވަރަކީ ސިލޯނުގެ އެޗް އެމް އެސް ކޯމަސް ކިޔާ މަނަވަރެކެވެ. މިމަނަވަރު މާލެއައީ 21 ޖެނުއަރީ 1920 ގައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ކަނޑުމައްޗަށް އެރީ ވިހަމަނާފުށި ނުވަތަ ކުރުބާ ވިލެޖަށް ދިއުމަށްޓަކައެވެ. ވިހަމަނާފުއްޓަށް ދިޔައީ އަތިރީގޭގައި އޮންނަ ހައްދުއްމަތީ ދޯނިކޮޅު އޭ ކިޔޭ ދޯނިކޮޅުގައެވެ. އެކުގައި ވަޑައިގަތީ ބައްޕަ އަދި ތިއްތި ބޭބެ އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން އަކީ ހަށިކޮޅު ރީތި، ގައިކޮޅުގެ ކުލަދޮން، މުރާލިފުޅު ކަމުގައި ދިވެހިންގެ ތެރެއިން އެފަދަ މީހަކު ނުފެންނަފަދަ ލާމަސީލު މިސާލެކެވެ. އަމިއްލަފުޅު ގޮތުން އަދަބީ ކަންތައްތަކަށާއި، ތާރީޚަށާއި، ގައުމީ ވިޔަފާރިއަށާއި، އަދި ޒަމާނުގެ އެކިއެކި ކުޅިވަރުތަކަށް، ވަރަށް މަތިވެރި ދަރަޖައަކަށް ފަރުވާ ބެހެއްޓެވި، ޢިލްމުވެރި ޢިލްމަށް ލޯބި ކުރެއްވި ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. ވާހަކަ ދެއްކެވުމާއި، ލިޔުއްވުމުގައި އެފަދަ ކުޅަދާނަ ދިވެއްސަކު ނުފެންނަ ފަދަ މުގައްރިރެކެވެ. ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ކުޅަދާނަ ޝާޢިރެކެވެ. މިއުޒިކަށް ލޯބިކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ފަދަ ހިތްވަރުގަދަ ޒަޢީމެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފެއްދި އެންމެ އަގުހުރި އަބްޠާލުންގެ ތެރެއިން އެއް ބަޠަލެވެ. މިޒަމާނުގެ ދިވެހި ރަށްވެހިކަމުގެ ހަގީގީ ބައްޕަ އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން އާއި އެބޭފުޅާގެ ދައްތަ އާމިނަތު އަމީން އަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ހިސާބު،އުރުދޫ، އަދި ގުރުއާން އުގަންނައިދެއްވީ އަލްފާޟިލް ބުޗާ ކަޅުތުއްތު އެވެ. ގުރުއާން ކިޔެވުން އޮންނަނީ ހެދުނު9ޖަހާއިރު އެވެ. ގަޑިއެއް ހާއިރު ވަންދެން ގުރުއާން ކިޔެވުން އޮވެއެވެ. ހަވީރު4ޖަހާއިރު އޮންނަނީ އުރުދޫ، އަދި ހިސާބު ކިޔެވުމެވެ. އިގިރޭސި އުނގެނުމަށްޓަކައި ކުޑަކުޑަ އޭބީސީޑީ ފޮތެއް ފުރަތަމަ ހަދިޔާއަކަށް މުޙައްމަދު އަމީން ފޮނުއްވީ އޭރު ބަންގާޅުގައި ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރެއްވުމަށް ހުންނެވި އިސްމާޢީލް ކަލޭފާނުގެ ތުއްތު އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީންގެ އިގިރޭސި ބަހުގެ ފުރަތަމަ އެދުރަކީ ބައްޕާފުޅު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އެވެ.\nއަލްފާޟިލް ބުޗާގެ ކަޅުތުއްތު އަށްފަހު ދެން މުޙައްމަދު އަމީންގެ އެދުރަކީ އައްޑޫ ހިތަދޫ ޙުސައިން ރަހާ އެވެ. ނުވަތަ އައްޝައިޚް ޙުސައިން ރަހާ އަލްއަޒްހަރީ އެވެ. އޭގެ ފަހުން އައްޝައިޚް މަލިމް މޫސާ މާފަތް ކަލޭފާނު އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ޢުމުރުން 10 އަހަރުގައި އިގިރޭސި ތަޢުލީމް ހޯއްދެވުމަށް ސްރީލަންކާ އަށް ވަޑައިގެން ސްރީލަންކާގެ ކޮލަމްބޯގައި ހުންނަ ސެންޓް ޖޯސެފް ކޮލެޖަށް ވެދެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ސިލޯނަށް ދިއުމަށް ފުރާވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1338 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދިލް އޫލާ މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހުގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. ސިލޯނަށް ވަޑައިގަތީ ލޭޑީ މެކްކޮލަމް ކިޔާ މަނަވަރެއްގައެވެ. އެކަށީގެންވާ މުއްދަތަކަށް ފަހު ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި ވެސް ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރެއްވި އެވެ. ސްރީލަންކާގައި މުޙައްމަދު އަމީންގެ ބެލެނެވެރިޔަކީ އޭނާގެ ބޮޑުބޭބެ އަދި އޭރު ކޮލަމްބޯގައި ހުންނެވި ދިވެހި ސަފީރު އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު ދީދީ އެވެ. އިގިރޭސި ބަހުގެ ތަޢުލީމް ވަކިވަރަކަށް ޙާޞިލް ކުރެއްވުމަށްފަހު، ދެންވަޑައިގަތީ އިންޑިޔާގެ އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީ އަށެވެ. އެތަނުން މެޓްރިކިއުލޭޝަން އިމްތިޙާނުން ފާސްވެ ވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭރު ދައުލަތް ހިންގެވުމާއި ޙަވާލުވެ ހުންނެވި އަލް އަމީރު ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ލަފާފުޅުގެ މަތީން ކިޔަވާ ވިދާޅުވުން އެހިސާބުން ހުއްޓަވައިލައްވާ ރާއްޖެއަށް ވަޑައިގަތީ އެވެ.\nސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖްގައި\nސިލޯނުގެ ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖްއަށް މުޙައްމަދު އަމީން ވެދެވަޑައިގަތީ 25 މާރޗް 1921 ގައެވެ. އެއީ އެކޮލެޖަށް 25 އަހަރު ފުރުނުތަނާ އެވެ. މިބުނި ކޮލެޖަކީ އީސާއީ ދީނުގެ ރޯމަން ކެތޮލިކް މަޛުހަބު ގެ ފަރާތުން ހިންގާ ކޮލެޖެކެވެ. އެކޮލެޖް އުފައްދާފައިވަނީ 1896 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއީ އޭރު ސިލޯނުގައި ހުންނެވި އެމަޛުހަބުގެ އެންމެ ބޮޑުވެރިޔާ އާރޗް ބިޝޮޕްގެ ހިންމަތާއި މިއްނެތް މަސައްކަތުންނެވެ. އެކޮލެޖް ހުޅުވާފައިވަނީ މާރޗް21896 ގައެވެ. ކޮލެޖްގެ ފުރަތަމަ ނާޒިރަކީ ފާދަރ ކޮލިންސް އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ސެންޓް ޖޯސެފްސް ދާން ފެއްޓިއިރު އެކޮލެޖްގައި ތިބެނީ 2000 އެއްހާ ކުދިންނެވެ. އޭރު ކޮލެޖްގެ ނާޒިރަކީ ރެވަރަންޑް ފާދަރ އެމްޖޭ ލެގޮކް އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އަށް ވަދެވުނީ އެއްވަނަ ކްލާސްތަކުގެތެރެއިން ޚާއްޞަ ކްލާސް އަކަށެވެ. ފުރަތަމަ މުދައްރިސާ އަކީ 18 ވަރަކަށް އަހަރުގެ ސިންގަޅަ އަންހެން ކުއްޖެކެވެ. މިސް އެން ކާރނަރ އެވެ. ކްލާހުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 30 ކުދިން ތިބެއެވެ.\nސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖުގައި މުޙައްމަދު އަމީން އާއި ފުރަތަމަ ރަހުމަތްތެރިވި ދެދަރިވަރުންނަކީ އޭރު ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖްގެ ކްރިކެޓް ޓީމްގެ ކެޕްޓަން ލޭނާރޑް ޖަޔާ ވަޑޯނާ އެވެ. ފަހުން އޭނާ އަކީ ނިގަންބޫގެ ވަކީލު އެވެ. އަނެއް ރަހުމަތްތެރިއަކީ ބާރޓް ވެންލަން ގަންބާރގް އެވެ. އެއީ ފަހުން ސިލޯނުގެ ތިޖާރާ މަހްކަމާގެ ވެރިޔާ އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން އުގެނުނު ދުވަސްވަރު އަބަދުވެސް ކްލާހުގެ މަތިން ވަނައެއް ހޯއްދަވައެވެ. އެންމެ ޚާއްޞަ ކަމެއް ދެއްވީ އިގިރޭސި ބަސް، ބޮޓަނީ، ކެމިސްޓްރީ، ކުރެހުން މިމާއްދާތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖް އިން ވަކިވީ 15 މާރޗް 1926 ވީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. އެއަށްފަހު ވެދެވަޑައިގަތީ އެއަށްފަހު ވެދެވަޑައިގަތީ ސިލޯނުގެ ޕާނަދުރާގައި ހުންނަ ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖް އަށެވެ.\nސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި\nސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖް އިން ވަކިވީ 15 މާރޗް 1926 ވީ ހޯމަ ދުވަހުއެވެ. އެއަށްފަހު ވެދެވަޑައިގަތީ ސިލޯނުގެ ޕާނަދުރާގައި ހުންނަ ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖް އަށެވެ. ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖަކީ ޢީސާއީ ދީނުގެ ޕްރޮޓެސްޓެންޓް މަޛުހަބުގެ ފަރާތުން ހުޅުވި ސުކޫލެކެވެ. ފުރަތަމަ ވަކި3ބައެއް ހިގަމުން ދިޔަ މިކޮލެޖް ފަހުން ވެފައިވަނީ ސިލޯނުގައި އަންހެންކުދިންނާއި ފިރިހެންކުދިން އެއްކޮށްގެން ކިޔަވައިދޭން ފެށި ފުރަތަމަ ކޮލެޖް ކަމުގައެވެ. ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި މުޙައްމަދު އަމީން3އަހަރު ވަރު ހޭދަކުރެއްވި އެވެ.\nސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި ވާހަކަ ދައްކަން ދަސްކޮށްދޭ ޖަމްޢިއްޔާގެ ސެކެޓްރީކަމަށް މުޙައްމަދު އަމީން އިންތިޚާބުކުރީ އެކޮލެޖަށް ބަދަލުވިތާ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވަނީހެވެ. އަދި އެކޮލެޖްގެ ކުދިން ނެރޭ ބާޒު ކިޔާ މަޖައްލާއެއްގެ އެޑިޓަރ ކަން ވެސް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އަދި ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖް އިން ވަކިވުމުގެ ކުރިން އެސްކޫލްގެ އިސް މުރުޝިދެއްގެ މަގާމް ވެސް ލިބިވަޑައިގަތެވެ.\nސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި ފުޓްބޯޅަ، ކްރިކެޓް އަދި ބޮކްސިންގ ގައި މުޙައްމަދު އަމީން ބައިވެރިވެ ލެއްވިއެވެ. ބޮކްސިންގ ގައި ފެހި އަދި ހުދުކުލައިގެ ގަމީސް ލުމުގެ ފަޚްރު ހޯއްދެވިއެވެ. ސުކޫލްގައި ކުޅުނު ކޮންމެ ތަމްސީލެއްގައި އެއް މުމައްސިލަކު ކަމުގައި ވިއެވެ. އެސްކޫލްގެ ބޯއީ ސްކައުޓުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖަށް ވަތްތަނާ މުޙައްމަދު އަމީނަށް ދީނިއްޔާތު ކިޔަވައި ދިނުމަށްޓަކައި އައްޝައިޚް ޢަބުދުއް ޞަމަދު އޭނާގެ ތުއްތުބޭބެ ހޯއްދަވައި ދެއްވި އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ކޭމްބްރިޖް ސީނިއަރ އިމްތިހާން ހެއްދެވީ ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގައި އުޅެމުންނެވެ. ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖްގެ ސުކޫލް ބައިގައި އުޅުނު އިރު އެއްއަހަރު ފިޔަވައި ދެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޑަބަލް ޕްރޮމޯޝަން މުޙައްމަދު އަމީން ހޯއްދެވި އެވެ. ސެންޓް ޖޯންސް ކޮލެޖް އިން މުޙައްމަދު އަމީން ވަކިވެޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1347 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލް އައްވަލް މަހުގެ 15 ދުވަހު އެވެ.\nސިލޯނުން އިންޑިޔާގެ އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީ އަށް ކިޔަވަން ދިއުމަށް ފުރީ ރޭލުގައެވެ. އެއީ 27 ރަބީޢުލް އާޚިރު 1347 ގައެވެ. އިންޑިޔާ އަށް ދިޔައީ ބަންގާޅު މަގުންނެވެ. އޭރުގެ ބަންގާޅުގެ ބައެއްގޮތުގައި އޮތް ކަލްކަތާ އަށް މުޙައްމަދު އަމީން މެން ދަތުރުކުރި ރޭލު ދިޔައީ ހެދުނުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. ބަންގާޅުން ދެން ދިޔައީ އިންޑިޔާގެ ލަކަނޫ އަށެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން ދީދީ އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީއަށް ވަނީ އަލްފާޟިލް އަޙުމަދު ކާމިލްދީދީގެ އެހީތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީގައި އަހަރަކާ އެތަކެއް މަހެން ވަންދެން މުހައްމަދު އަމީން އުޅުއްވި އެވެ. އެއުޅުމުގެ ތެރޭގައި ލަންޑަން މެޓްރިކިޔުލޭޝަން ޓެސްޓުން ފާސްވުމުގެ އިތުރުން، އިންޓަރ ސައިންކްލާހުގެ އިމްތިހާނުންވެސް ފާސްވިއެވެ.\nއަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީގައި މުޙައްމަދު އަމީން ވަނީ ތަފާތު ހަރަކާތްތަކުގައި ވެސް ބައިވެރި ވެފައެވެ. އެގޮތުން އިންޑިޔާގެ ޔުނިވަސިޓީ ތަކުގެ މެދުގައި ބޭއްވި ބަހުސް ކުރުމުގެ މުބާރާތުގައި އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވުމުގެ ފަޚްރު ހޯއްދެވިއެވެ. އަދި އެއަހަރު ބަހުސް މުބާރާތުން 1 ވަނަ އެކޮލެޖް ހޯދިއެވެ. ޔުނިވަސިޓީ ތަކުގެ ތަމްސީލް މުބާރާތުގެ 1 ވަނަ މުމައްސިލުގެ މަގާމް ވެސް މުޙައްމަދު އަމީން ހޯއްދެވިއެވެ. އެކަމުގެ މުނާސަބާގައި ރަންމެޑެލްގެ6މެޑެއްޔާއި، ރިހި މެޑެލްގެ2މެޑެލް ލިބިލެއްވި އެވެ. އަލީގަޅު ޔުނިވަސިޓީގައި މުޙައްމަދު އަމީން ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ދިރިއުޅުއްވީ މިންޓޯގެ ކިޔާ ބޯޑިންގ ގައެވެ.\nމަތީ ތަޢުލީމް ޙާޞިލްކުރުމަށް މުޙައްމަދު އަމީން ސިލޯނަށް ދިއުމަށް ފުރާވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 1338 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދިލް އޫލާ މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހުގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. ސިލޯނަށް ވަޑައިގަތީ ލޭޑީ މެކްކޮލަމް ކިޔާ މަނަވަރެއްގައެވެ. ލޭޑީ މެކްކޮލަމް ކޮޅުނބުގެ ބަދަރަށްވަނީ 1 ޖުމާދިލް އާޚިރު 1338 ގެ ވީ ހޮނިހިރުވިލޭރޭ މެންދަމެއް ހާއިރު އެވެ. އެއީ 21 ފެބުރުއަރީ 1920 އެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން ސިލޯން ގައި ފުރަތަމަ ހުންނެވި ގެޔަށް ކިޔަނީ އައިވަންހޯ އެވެ.\nކޮޅުނބުގެ މަގުތައް ބަލާލުމުގެ ފުރުޞަތު މުޙައްމަދު އަމީން އަށް ލިބިވަޑައިގަތީ ކޮޅުނބަށް ދިޔަ ދުވަހުގެ ފަހު ދުވަހު އެވެ. އެދުވަހު މުޙައްމަދު އަމީންގެ ތުއްތުބޭބެ އާއެކު ކާރު ދުއްވާލުމަށް ނިކުމެ ވަޑައިގަތެވެ. އެދުވަހުގެ ވަޑައިގަތީ ސިލޯނުގެ ނުގޭ ގޮޑާ ކިޔާ އަވަށެއްގައި ހުންނަ މިރިހާނާ ވަލައްވާ ކިޔާ ގެއަކަށެވެ. އެދުވަހު އެގެއިން އުމުރުން 19 ދުވަސްވީ ކުއްޖަކު އުރާލެއްވި އެވެ. މިބުނި ކުއްޖަކީ ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން އައްނަބީލާ ފާތިމަތު އިބްރާހީމް ދީދީ އެވެ.\nކޮޅުނބުގައި ފުރަތަމަ މުޙައްމަދު އަމީނަށް ކިޔަވާދިނުމަށް އޭނާގެ ތުއްތުބޭބެ ގެނެސްދެއްވި މާސްޓަރ އަކީ ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖްގައި ކިޔަވާ ދެއްވާ ބޭފުޅެއްކަމުގައިވާ ސިސިލް އޭ ސްޕްލެޓްސް ވިންޑް އެވެ. ގޭގައި ކިޔަވައި ދޭތާ އަހަރެއްވީތަނާ ސެންޓް ޖޯސެފްސް ކޮލެޖަށް ވަނުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެން ދިޔައެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ޙަޔާތުގެ ކުރީކޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރެވެމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. 1932 ވަނަ އަހަރު އެކުލަވާލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ ޑްރާފްޓް ކުރެއްވި ކޮމިޓީގެ މެންބަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މުޙައްމަދު އަމީން މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. 1943 ވަނަ އަހަރު އޭރު ރަސްކަލަކަށް ހުންނެވި ރަސްކަލުން ރަސްކަމުން ދުރުވެވަޑައިގަތުމާއި، އަދި ދެވަނަ ބޮޑު ހަގުރާމަ ދުނިޔޭގައި ފެށުމާއެކު ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ވެސް ސިޔާސީ އަރާރުންތަކާއި ކޯޅުންތައް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން ދިވެހި ގައުމު އޮތީ ގައުމު ހިންގާނޭ ސިޔާސީ ލީޑަރަކަށް ބޭނުންވެފައެވެ. އޭރު ކޮޅުބުގައި ހުންނެވި އަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނު އަށް ވެސް ވެރިކަމާއި ހަވާލުވުމަށް މާލެ ވަޑައިގަތުމަށް ދައުވަތު އެރުވުނެވެ.\nނާދީ ތަމައްދުން ގައި ބޭއްވުނު އެތަކެއް ބައްދަލުވުން ތަކަށްފަހު ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ސިޔާސީ ޕާޓީ ރައްޔިތުންގެ މުތަގައްދިމު ޕާޓީ އުފައްދެވި އެވެ. އަދި އެޕާޓީގެ އިސްކޮށް ތިއްބެވި މެންބަރުންނަށް ފެނިވަޑައިގަތީ މުޙައްމަދު އަމީން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތުމަށެވެ.\nއެއަށްފަހު ކުރެވުނު ތަފާތު މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ 1 ޖެނުއަރީ 1953 ގައި އިޢުލާން ކުރެވުނެވެ. އަދި އެޖުމުހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދު އަމީން އިސްކުރެވުނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ރައީސެއްގެ ގޮތުން ރައީސްކަން7މަހާއި 26 ދުވަސް ވަންދެން މުޙައްމަދު އަމީން ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މުޙައްމަދު އަމީންގެ ދައުރުގައި ނާއިބު ރައީސެއްގެ ގޮތުން ހުންނެވީ ވެލާނާގެ އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ދީދީ އެވެ.\nސިޔާސީ ގޮތުން މުޙައްމަދު އަމީން ކުރެއްވި މުހިއްމު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އިގިރޭސި ދައުލަތާއި ދިވެހި ދައުލަތާއި ދެމެދުގައިވާ އެއްބަސްވުން އާކުރެއްވުން، އުތުރުގައި އުފެދުނު ވަރަށް ވަރުގަދަ ހަމަނުޖެހުމެއް ހަމަޖެއްސެވުން، އައްޑު އަތޮޅުގައި އުފެދުނު ފިތުނަވެރިކަމެއް ހަމަޖައްސަވާ ޞުލްޙަ ކުރެއްވުން ހިމެނެއެވެ.\nއިގިރޭސި ދައުލަތާއި ދިވެހި ދައުލަތާއި ވެވިފައިވާ އެއްބަސްވުން (23 އެޕްރީލް 1948 ގައި ވެވިފައިވާ ) އާކުރުމަށް އއިގިރޭސި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ އިގިރޭސި ހައިކޮމިޝަނަރ ސަރ ސިސިލް ސާރޔެސް އެވެ. މިއެގްރީމެންޓަށް ބަދަލުގެންވައި އިސްލާހުގެންނަވައި މިއެއްބަސްވުން އެއްބަސްވީ 1 ޖެނުއަރީ 1953 ގައެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔަތު އިއުލާން ކުރެވުނެވެ. އެކަން އޮތީ ދާރުލް އުލޫމްގައި އެދުވަހު މެންދުރު ފަހުގެ ވަގުތެއްގައެވެ.\nވެރިކަމުގެ ފެށުމާއި ނިމުން\nލިޔެވިފައިވާ ތާރީކުތަކުން ފެންނަގޮތުގައި މުޙައްމަދު އަމީން ދައުލަތް ހިންގެވުމާއި ޙަވާލުވެ ވަޑައިގަތީ އޭރު އޮތް ވަޒީރުންގެ މަޖުލީހުން ޙަސަން ފަރީދު ދީދީއަށް ޗުއްޓީއެއް އެރުއްވުމަށް ފާސްކުރެއްވި ފާސްކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން، ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ގާއިމް މަގާމް ގެ ނަމުގައެވެ. އެއަށްފަހު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ ހުންނެވި ކޮޅުބުގައެވެ. ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ހުންނެވީ މިޞްރު ގައެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި މުޙައްމަދު އަމީން ވެރިކަން ހިންގަވަން އުޅުއްވީ އެދެބޭފުޅުންގެ ލަފާ ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތެއްގައެވެ.\nކޮންމެ އަކަސް ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ އަށް އެވީގޮތެއްވަންދެން ( ދިވެހި ދައުލަތުން ރަސްމީކޮށް ގަބޫލުކޮށްފައިވަނީ ޙަސަން ފަރީދު ދީދީ ދަތުރުކުރެއްވި އެޗްއެމްއެސް މާލޮއީ ޖަޕާނުގެ ސަބްމެރީނަކުން ޓްރޮޕިޓޯ ޖަހައި ހަލާކުކޮށްލީ ކަމަށެވެ. އެހާދިސާގެ ތެރޭގައި ޚަބަރެއް ނެތި އަވަހާރަވީ ކަމުގައެވެ.) މުޙައްމަދު އަމީން ހުންނެވީ އަލްއަމީރު ޙަސަން ފަރީދު ދީދީގެ އަމުރުގެ ދަށުގައެވެ. އެއަށްފަހު އަލްއަމީރު ޢަބުދުލް މަޖީދު ދީދީގެ ނަޞޭހަތާއި ލަފާފުޅު ގަބޫލު ކުރައްވަން ޖެހޭ ގޮތެއްގައެވެ.\nރާއްޖޭގެ ރަސްކަމަށް ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އިސްވެ ވަޑައިގަތްތާ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެކިލެގެފާނު އަވަހާރަވުމުން ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ހަގީގީ ބާރާއި މަސްއޫލިއްޔަތު މުހައްމަދު އަމީންގެ ކޮނޑުފުޅުގައި އެޅިއްޖެއެވެ. ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ 21 ފެބުރުއަރީ 1952 ގައި ސިލޯނުގެ ކޮޅުބުގައެވެ. ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ 1 ޖެނުއަރީ 1953 ގައި އިޢުލާން ކުރެވުނެވެ. އަދި އެޖުމުހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސެއްގެ ގޮތުގައި މުޙައްމަދު އަމީން އިސްކުރެވުނެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަމުގެ ނިމުމުގެ ސަބަބެއް ކަމުގައި މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިޔާ އަދި އަދީބު އިބްރާހީމް ޝިހާބު ދެކިލައްވަނީ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވެރިކަމުގެ އެންމެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ނޭއްގާނީ ކަމާއި، ހިތް ނުބައިކަން، އަދި ވެރިކަމުގެ ފަހުކޮޅު މުޙައްމަދު އަމީނަށް ޖެހިވަޑައިގަތް ދެއާލާސްކަންފުޅެއްގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ދައުލަތް ހިންގަން ނުކުޅެދުން ހިމެނެއެވެ.\nއިބްރާހީމް ޝިހާބު ދެކިލައްވާގޮތުގައި މުޙައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައުމަށް ޢާންމު ބައެއް ސަބަބުތަކާއި ، ޚާއްޞަ ސަބަބުތަކެއް ހިމެނެއެވެ. ޢާންމު ބައެއް ސަބަބަކީ އޭރު ފާސްކުރެއްވި ހިންގާލެވުނު ބައެއް ގާނޫނު ތަކެވެ. އެގާނޫނު ތަކާއި ގުޅިގެން ކަންހިގަމުންދިޔަ ޢަމަލީ ގޮތެވެ. އެކަމަށް ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން ތަރުޙީބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ހިތް ނުބައިވަމުން ދިޔަ ދިޔުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ އާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ބޮޑު ތަދާއި ދަތިކަމެވެ. އިގްތިޞާދީ މަސްއަލަ ތަކެވެ. ޚާއްޞަ ބައެއް ސަބަބުތަކަކީ ވެރިކަމުގެ އެތެރޭގައި އެކަކު އަނެކަކާ ދެމެދު ހިތް ނުބައިވުމެވެ. ދެވަނަ ސަބަބަކީ ވަކި ދަރިކޮޅަކަށް ނިސްބަތްވެވޭގޮތަށްތިބި، ޒުވާނުންގެ ބަޔަކާއި، އެވެރިކަމާ ދެމެދު އޮތް ވިސްނުން ނުބައިވުމަކާއި، ނަފްރަތް ތެރި ކަމެކެވެ.\nކޮންމެ އަކަސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާ ނިމިގެންދިޔައީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ޙަޔާތުން އެފަދަ ކުލަތަކެއް ފެނުމަށް ނޭދޭ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އެކަން ހިނގީ 21 އޮގަސްޓް 1953 ވީ ހުކުރު ދުވަހު ގުޅަކުޅޭ ފަސްގަނޑަށް މާލޭގެ ރައްޔިތުން އެއްވި އެއްވުމަކާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1372 ވަނަ އަހަރުގެ ޛުލްޙައްޖާ މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި އެކަން ހިނގީ 31 ޑިސެމްބަރ 1953 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެރޭގައި ކަމަށް ވެސް ލިޔެފައި ވެއެވެ.\nތަކުރާރުކޮށް ދަންނަވާނަމަ މުޙައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަމަށް ނިމުން ގެނައީ އެތައް ސަބަބުތަކެއް އެއްވެގެންނެވެ. ކުރިމަތިވީ ބޮޑު ތަދުގެ ދަތިކަމެވެ. ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އެއްބާރުލާންޖެހޭ ބައެއްގެ އެއްބާރުލުން ކެނޑުމެވެ. އަދި މުހައްމަދު އަމީންގެ އާލާސް ކަންފުޅާއި ދިވެހިންގެ ރުހުން ގެއްލޭފަދަ ގޮތެއްގައި ހިނގި ބައެއް ކަންތައްތައް އެސަބަބު ތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ގާނޫނު އަސާސީ ހެދި މަޖުލިސްގައި ގާނޫނު އަސާސީ ޑްރާފްޓްކުރި ކޮމެޓީގެ މެންބަރުކަން 1932 ވަނަ އަހަރު މުޙައްމަދު އަމީން އަށް ލިބިލައްވާފައި ވެއެވެ.އެއީ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީންގެ ރަސްކަމުގައެވެ. ތާރީޚަކީ 11 ޝައްވާލް 1350ހ އެވެ. މިކަމުގެ އިތުރަށް އޭނާ އަދާކުރެއްވި ވަޒީފާ އަކީ ރަދުންގެ ކާތިބުއްސިއްރުގެ ނާއިބު ކަމާއި، ކަސްޓަމާއި ޕޯސްޓް އޮފީހުގެ ނާއިބުކަމެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ އުފެދުނު ގާނޫނީ ސަރުކާރުގައި މުޙައްމަދު އަމީން ހިމެނިވަޑައިގަތީ އެސަރުކާރުގެ ވަޒީރުއްތިޖާރާ ކަމުގައެވެ. މިދެންނެވި މަގާމްގެ އިތުރަށް އޭނާ ފުރުއްވި ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި ވަޒީރުލް މަޢާރިފްކަން، މަޙްކަމަތުލް އަޝްޣާލްގެ ވެރިކަން، ކާތިބުއްސިއްރުކަން، ކަސްޓަމާއި ޕޯސްޓްގެ ވެރިކަން، ރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަމާއި ޒަޢީމްކަން، ވަޒީރުލް ޚާރިޖިއްޔާކަމާއި، ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާކަން، މަޙްކަމަތުލް އަމަން ޢާންމުގެ ވެރިކަން، ސިފައިންގެ ވެރިޔާކަމާއި، ވަޒީރުލް އަޢުޒަމްކަން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ރައީސުލް ޖުމުހޫރިއްޔާގެ މަޤާމްގައި ވެސް ހުންނެވީ އެކަލޭގެފާނު އެވެ. ކިލެގެކަން ލިބިވަޑައިގަތީ 19 ޖުމާދިލް އާޚިރު 1367 ގައެވެ.\nދައުލަތުގެ ވަޒީފާތައް އަދާކުރެއްވުމުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑެތި ގައުމީ ޚިދުމަތްތައް އޭނާ އަދާކުރައްވާ، އޭގެ ކުރީގައި ދުވަހަކުވެސް ރާއްޖެ ނުދެކޭ އިޞްލާޙުތައް ގެންނަވާފައި ވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އޭނާ ރާއްޖެއަށް އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކާއި، ތަޢުލީމަށާއި، ދިވެހި ތާރީޚަށާއި، ބަހަށް އަދާކުރެއްވި ޚިދުމަތްތަކަކީ ދިވެހި ތާރީޚްގައި ވަރަށް ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާޅުވެގެންވާ ކަންތައްތަކެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ ގާނޫނީ ހުކޫމަތެއްގެ ދަށުން ދިވެހި ސަރުކާރު ހިންގަވަން ފެއްޓެވުން، ތަޢުލީމް މުޅިރާއްޖެއަށް ޢާންމު ކުރެއްވުން، ދުނިޔޭގެ މިޒަމާނުގެ ތަހުޒީބުގެ ތެރެއަށް ދިވެހިރާއްޖެ ނެރުއްވުން، ދިވެހި ބަހާއި އަދަބަށް އައު ދިރުމެއް ގެންނެވުން، ބައިނަލް އަޤުވާމީ ދުނިޔެއަށް ދިވެހިރާއްޖެ ނެރެދެއްވުން، ގައުމީ ވިޔަފާރި ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް ގެންނެވުން ފަދަ މުހިއްމު ކަންތައްތައް ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\nސިޔާސީ ގޮތުން މުޙައްމަދު އަމީން ކުރެއްވި މުހިއްމު ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އިގިރޭސި ދައުލަތާއި ދިވެހި ދައުލަތާއި ދެމެދުގައިވާ އެއްބަސްވުން އާކުރެއްވުން، އުތުރުގައި އުފެދުނު ވަރަށް ވަރުގަދަ ހަމަނުޖެހުމެއް ހަމަޖެއްސެވުން، އައްޑު އަތޮޅުގައި އުފެދުނު ފިތުނަވެރިކަމެއް ހަމަޖައްސަވާ ޞުލްޙަ ކުރެއްވުން ހިމެނެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ރީތީގެ މުބާރާތެއް ވެސް ބޭއްވީ މުޙައްމަދު އަމީން އެވެ.\nއަންހެނުންނަށް ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ ދެއްވާގޮތަށް ހަމަޖައްސަވައި އަންހެނުން ކުރީ ސަފުގައި ހަރަކާތްތެރި ވުމަށް ބާރު އެޅުއްވި އެވެ. ރައީސް ކަމުގެ ހުވާ ކުރެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެތޭގެ ރަށްރަށަށް ވަޑައިގެން ތަގުރީރު ކުރައްވައި އެކި ކުޅިވަރުތައް ކުޅުއްވައި، އުޅުއްވި އެވެ. އިމްރާނިއްޔަތު ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ. 1951 ވަނަ އަހަރު މުހައްމަދު އަމީންގެ ވެރިކަމުގައި ރާއްޖޭގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން މަނާކުރިއެވެ. ދުންފަތް އެތެރެކުރުމާއި ބޭރުކުރުން ހުއްދަވީ 20ޛުލްގައިދާ 1373 ގައެވެ. އެއީ މުޙައްމަދު ފަރީދުގެ ރަސްކަމުގައި އޭރު އޮތް ރައްޔިތުންގެ މަޖުލީހުން އިއްތިފާގުން ފާސްވެގެންނެވެ.\nކުރެއްވި ބައެއް ޚިދުމަތްތައް\nކަރުދާހުގެ ފައިސާ އުފެއްދެވުން\nމަޖީދީ ކުތުބުޚާނާ އުފެއްދެވުން\nނާދީ ތަމައްދުން އުފެއްދެވުން\nގައުމީ ނިޝާން އުފެއްދެވުން\nގައުމީ ސަލާމް އުފެއްދެވުން\nޓެލެފޯންގެ ޚިދުމަތް ތަޢާރަފްކުރުން\nވަޔަރލެސް އޮފީހެއް ގާއިމުކުރެއްވުން\nމާލޭގެ ހަތަރު އަވަށުގައި4ފުޓްބޯޅަ ދަނޑު ހެއްދެވުން\nދާރުލް އިގާމާގެ ނަމުގައި ހޮސްޓެލް އެއް ބިނާކުރެއްވުން\nބޭރަށް ކިޔަވަން ދިއުމަށް ސްކޮލަރޝިޕް ދޭން ފެށުން\nމާލެއަށް ކަރަންޓު ދޭންފެށުން\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ވިޔަފާރި ކުންފުނި ގެ ނަމުގައި ކުންފުންޏެއް އުފެއްދެވުން\n28 ނޮވެންބަރު 1944 ގައި މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ނަމުގައި މިހާރުގެ އަމީނިއްޔާ ސުކޫލް ހުޅުވުން\nމާލޭގެ ހަތަރު އަވަށުގައި މަދަރުސާތައް އުފެއްދެވުން\nބަރުލަމާން އަށް މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރަން ފެށުން\nދިވެހި ބޭސް ކުރިއަރުވައި ޑޮކްޓަރީ ފަރުވާ ރާއްޖެއަށް އާންމުކުރުން\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރަށެއްގައި މަދަރުސާއެއް އުފެއްދުން\nރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އަތޮޅަކުން2ކުދިން ބޮޑު އަތޮޅަކުން3ކުދިން މާލެ ގެންނަވައި ސަރުކާރުގެ ބޯޑިންގައި ބައިތިއްބައިގެން ތަޢުލީމް ދެއްވުން\nރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރަށަކުން އަންހެން ކުއްޖަކާއި ފިރިހެންކުއްޖަކު ގެންނަވައ މާލޭގައި ބައިތިއްބައިގެން ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ކިޔަވައި ދިނުން\nރުއްގަސް ހެދުމަށް އުޞޫލްތަކެއް ތަޢާރަފްކުރުން : ކަނޑާ ކޮންމެ ރުކަކަށް ދެރުއް އިންދުން\nރަށްވެރިކަމުގެ މުބާރާތް ކޮންމެ އަހަރަކު ބޭއްވުން\nކާބޯތަކެތީގެ މުބާރާތް ކޮންމެ އަހަރަކު ބޭއްވުން\nއަތްތެރި މަސައްކަތުގެ މުބާރާތް ކޮންމެ އަހަރަކު ބޭއްވުން\nރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ އިލެކްޓްރިކް މަސައްކަތް ފައްޓަވާ އާންމުކުރެއްވުން :ފުރަތަމަ ދިއްލީ ނާދީ ތަމައްދުން\nމަސްވެރިކަމާއި އަތު މަސައްކަތް ކުރިއެރުވުން\nއަދާކުރެއްވި ބައެއް ވަޒީފާތައް\n1932 : ގާނޫނު އަސާސީ އުފެއްދި މަޖުލިސްގެ މެންބަރުކަން\n22 ޑިސެމްބަރު 1932 – 22 އެޕްރީލް 1951 : ވަޒީރުއް ތިޖާރާކަން\n25 ޑިސެމްބަރު 1933 – 26 ނޮވެމްބަރު 1936 : ވަޒީރުއް މަޢާރިފްކަން\n12 ޖެނުއަރީ 1942 – 1 އެޕްރީލް 1942 : ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ގާއިމް މަގާމްކަން\n13 ޖެނުއަރީ 1942 – 21 އޮގަސްޓް 1953 : ވަޒީރުލް އަމްނު އާންމުކަން\n17 ފެބުރުއަރީ 1942 : މަޙްކަމަތުލް އަމްނު ޢާންމުގެ ވެރިޔާގެ ގާއިމް މަގާމްކަން\n18 ފެބުރުއަރީ 1942 - 21 އޮގަސްޓް 1953 : ވަޒީރުލް މާލިއްޔާކަން\n18 ޖޫން 1942 : ދައުލަތް ހިންގާ މަޖުލިސްގެ ރައީސްކަން\n1942 : ސިފައިންގެ ވެރިޔާކަން\n1 އެޕްރީލް 1943 - 21 އޮގަސްޓް 1953 : ވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާކަން\n29 އޮކްޓޯބަރު 1944 - 21 އޮގަސްޓް 1953 : ވަޒީރުލް ޚާރިޖިއްޔާކަން\n3 ނޮވެމްބަރު 1945 : ވަލީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުކަން\n30 އެޕްރީލް 1948 : ގެވޮށިމޭނާ ކިލެގެކަން\n1949 : މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލްގެ ނާޒިރުކަން\n22 އެޕްރީލް 1951 – 31 ޑިސެމްބަރު 1952 : ބޮޑު ވަޒީރުކަން\n13 ޖޫން 1951 : ގާނޫނީ ވަކީލްކަން\n20 ޖުލައި 1951 : ދީނީ ރޫހް ކޮމިޓީގެ ރައީސްކަން\n26 ޖުލައި 1952 : ވަލިއްޔުލް އަމްރުކަން\n15 އޮގަސްޓް 1952 : ނިޝާން ޢިއްޒަތްދީންގެ އިއްޒަތްތެރިކަން\n22 ޑިސެމްބަރު 1952 – 15 އޮގަސްޓް 1952 : ވަޒީރުއް ޞިއްޙާކަން\n1 ޖެނުއަރީ 1953 – 21 އޮގަސްޓް 1953 : ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާކަން\n1932 : ގާނޫނު އަސާސީ ޑްރާފްޓްކުރާ ކޮމެޓީގެ މެންބަރުކަން ލިބުން\nރަދުންގެ ކާތިބުއްސިއްރުގެ ނާއިބުކަން\nޕޯސްޓް އޮފީހުގެ ނާއިބުކަން\nވަޒީރުއް ތިޖާރާކަން (22 ޑިސެމްބަރު 1932 -22 އެޕްރީލް 1951)\nވަޒީރުލް މަޢާރިފް ކަން (25 ޑިސެމްބަރު 1933 - 26 ނޮވެމްބަރު 1936 )\nމަޙްކަމަތުލް އަޝްޣާލްގެ ވެރިޔާކަން\nޕޯސްޓް އޮފީހުގެ ވެރިޔާކަން\nރަދުންގެ ކާތިބުއްސިއްރު ކަން\nރައްޔިތުން މަޖުލީހުގެ ޒަޢީމްކަން\nވަޒީރުލް ޚާރިޖިއްޔާ ކަން\nވަޒީރުއް ދާޚިލިއްޔާ ކަން\nމަޙްކަމަތުލް އަމަން ޢާންމުގެ ވެރިޔާކަން\n1946- 1953 - މަޖީދިއްޔާ ސުކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލްކަން\nމުޙައްމަދު އަމީން އަކީ ވަރަށް މަތިވެރި ދަރަޖައަކަށް ފަރުވާ ބެހެއްޓެވި، ޢިލްމުވެރި ޢިލްމަށް ލޯބި ކުރެއްވި ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. ވާހަކަ ދެއްކެވުމާއި، ލިޔުއްވުމުގައި އެފަދަ ކުޅަދާނަ ދިވެއްސަކު ނުފެންނަ ފަދަ މުގައްރިރެކެވެ. ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ކުޅަދާނަ ޝާޢިރެކެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އަކީ ދިވެހި އަދަބިއްޔާތު ގެ ހިގައިގަނެވުނު ދައުރުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވުނު އަދީބުންގެ ސަފުގައި ގުނާލެވޭނެ ޚިދުމަތްތެރި އަދީބެކެވެ.\nމުހައްމަދު އަމީން އަކީ އެންމެ ހިނގާ އެއް ދުލުގެ ވެރިޔާ އެކެވެ.ކުޅަދާނަ ދިވެހި އަދީބެކެވެ. ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ތާރީޚީ ލިޔުންތަކާއި، ދިވެހި ބަހުގެ ގަވާޢިދު ފޮތްތަކާއި، މަޒުމޫނުތައް ލިޔުއްވައި، ނޫސްތައް އުފައްދަވައި، ލިޔުންތައް ޗާޕުކޮށް ނެރެފައި ވެއެވެ.\nލިޔުއްވާފައިވާ ބައެއް ފޮތްތައް\nކުޅިވަރުގެ ރޫޙު- މާލެ، 1352ހ.\nދިވެހި ބަސް ދަރިވަރުންގެ އެހީތެރިޔާ - މާލެ، 1364ހ.\nފުރިހަމަ ޞިއްޙަތުގެ އަސްލަކީ ކޮބައިތަ-1 - މާލެ، 1366ހ.\nދިވެހި ބަސް ދަރިވަރުންގެ އެހީތެރިޔާ-1 - މާލެ، 1366ހ.\nހިތާއި ސިކުނޑީގެ ލޯބި - މާލެ، 1368ހ.\nދިވެހިރާއްޖެ ހަނގުރާމައެއްގެ ވިލާގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި - މާލެ، 1368ހ.\nހަރުދަނާ އަޚްލާގެއް ލިބިގަންނާނީ ކިހެނަކުން؟ - މާލެ، 1370ހ.\nލޯބި އެންމެ ލޯބީ ކަރުނައިގެ ތެރޭގައެވެ. - މާލެ، 1371ހ.\nޖުމުހޫރީ ދަރުބާރުގެ މައްޗަށް އަވަސްކަޅިއެއް - މާލެ، 1372ހ.\nކޮންތާކަށްތަ މިދެވެނީ - މާލެ، 1951މ.\nސައްޔާޙެއްގެ ޔައުމިއްޔާގެ ގަނޑެއް - މާލެ، 1987މ.\nތަންގީހު ކުރެވުނު ދިވެހި ތާރީޚްގެ ތަންތަންކޮޅު\nޙަޔާތުގެ ނިމުން - މާލެ، 1990މ.\nއަމީނުގެ މަޒުމޫނުތައް-1 - މާލެ، 1993މ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނު އަސާސީގެ ޙަޔާތް - މާލެ، 2003މ.\nދަރިއެއްގެ ޝުކުރު-ސީރަތުލް އަލްއަމީރު އަލްޙާއްޖު އަލްމަރުޙޫމް އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު - މާލެ، 2003މ.\nކަރުނަ އާއި ނުލައި ކެއްކުން - މާލެ، 2004މ.\nކަނޑުން ފިރުކެމުން، ވައިން އުދުހެމުން - މާލެ، 2004މ.\nހަމްދަރުދީ - މާލެ.\nތަގުދީރުގެ މަގު - މާލެ.\nޖޫލިއެޓްގެ ހުވަފެން - މާލެ.\nމުޙައްމަދު އަމީނުގެ ހަދާނީ ބިނާތަކާއި ތަންތަނުގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދެތަނެއް ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ތަނަކީ މާލޭގައި ހުރި އަންހެންކުދިންގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ސާނަވީ މަދަރުސާ އަމީނިއްޔާ ސުކޫލް އެވެ. 1944 ގައި މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ ނަމުގައި ފުރަތަމަ ހުޅުވި އަމީނިއްޔާ ސުކޫލްގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަށެވެ. މީގެ އިތުރުން އަމީނިއްޔާ ސުކޫލްގެ ފަރާތުން ކޮންމެ އަހަރަކު އެސުކޫލްގެ ޚަރަދުގައި އެސުކޫލްގައި ތަޢުލީމު އުގެނުމުގެ ފުރުޞަތު ރާއްޖެތެރޭގެ ކޮންމެވެސް ދަރިވަރަކަށް 'އަމީން ދީދީ އެވޯޑް ގެ ނަމުގައި ދެވެއެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ ނަމާއި ގުޅުވައިގެން މާލޭގެ ބޮޑުމަގަކަށް ނަންދެވިފައިވެއެވެ. އެއީ މާލޭގެ ދެކުނު ފަރާތުގައި އިރުން ހުޅަގަށް އޮންނަ ބޮޑުމަގެއް ކަމުގައިވާ އަމީނީ މަގު އެވެ.\nއަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޫނިދޫގައި ބަންދުކުރެއްވީ އޭނާ ވެރިކަމުން ވަކިކުރުމަށް ރައްޔިތުން ގެނައި އިންގިލާބަކަށްފަހު ސްރީލަންކާގެ ކޮޅުބުގައި ހުންނަވާފައި މާލެ ވަޑައިގަތުމުންނެވެ. އެބަންދުގައި ކ.ދޫނިދޫގައި ހުންނަވަނިކޮށް ރޭއްވުނު ސިއްރު ރޭވުން ތަކެއްގެ މަތިން 31 ޑިސެމްބަރ 1953 ވީ ބުރާސްފަތި ވިލޭރޭގެ މެންދަމު މުޙައްމަދު އަމީން މާލެ ވަޑައިގަތުމުން އޭނާ އަށް ބައެއް ފަރާތުން ހާނިއްކަ އާއި އަނިޔާ ލިބުނީ އެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީން އަކީ ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ނިކުމެ އަވަހާރަކޮށްލި ރައީސެކެވެ. އެމަނިކުފާނު މިދުނިޔެ ދޫކުރެއްވީ މިޒަމާނަށް އައިސް ދިވެހިންނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ތަދުމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ މަސްރަޙްގައި ތިބި އަމިއްލަ އެދުމުން ފުރިގެންވާ ބައެއްގެ ކެހިވެރި ރޭވުމެއްގައި ހިންގި ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ނާމާން ހަރަކާތް ގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނުންގެ ހަށިކޮޅަށް ދެވުނު ވަރަށް ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.\nޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވި ގޮތުގައި ފާމުދޭރިގޭ އިބްރާހީމް ޙިލްމީ ދީދީގެ ރޭއްވެވުމުގެ މަތިން މުޙައްމަދު އަމީން މާލެ ގެންނަވައި ގުޅަކުޅޭ ފަސްގަނޑުގައި ހިނގި ހަމަ ނުޖެހުމުގައި (21 އޮގަސްޓް 1953 ގައި) އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީންގެ ހަށިކޮޅަށް ވަރަށް ބޮޑު އަނިޔާ އާއި ގެއްލުން ލިބުނެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އަވަހާރަވީ އެރޭ ހިނގި ކަންތައްތަކަށްފަހު ކ.ގާފަރަށް އަރުވާލައްވާފައި ހުންނަވަނިކޮށް، އޭނާގެ ޙާލު ބޮޑުވެގެން ކ.ވިހަމަނާ ފުއްޓަށް ގެންނެވުމަށްފަހު ގައެވެ.\nއަވަހާރަވީ ލިބުނު އަނިޔާއަށް އެކަށޭނަ އެއްވެސް ޝިފާއެއް ލިބިވަޑައި ނުގެން، އޮންނަވާން ޖެހިވަޑައިގަތުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން އަވަހާރަވީ 19 ޖެނުއަރީ 1954 ގައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 13 ޖުމާދިލް އޫލާ 1373 ގައެވެ. މުޙައްމަދު އަމީން ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ކ. ވިހަމަނާފުށީގައެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ކުރުނބާ ވިލެޖް ޓޫރިސްޓް ރިސޯޓެވެ.\nއަޅުގަނޑުގެ ހަދާންތައް - މުޙައްމަދު އަމީން\nސުލްޠާން ޢަބްދުލްމަޖީދު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސް\n1953 ފަހުން ވަޑައިގަތީ:<br./>މުޙައްމަދު ފަރީދުދީދީ\nހަދާނީ ފޮޓޯ ގެލެރީ\nLast edited on 19 ފެބްރުއަރީ 2015, at 23:23\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 19 ފެބްރުއަރީ 2015، 23:23 ގައެވެ.


Nadal ketumun Murray ah furusathu bodu vejje | Mihaaru\nއެންޑީ މަރޭ: އޭނާ ވަނީ ޗައިނާ އޯޕަން ސެމީ ފައިނަލުން ޖާގަ ހޯދާފައި.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nނަޑާލް ކެޓުމުން މަރޭ އަށް ފުރުސަތު ބޮޑުވެއްޖެ\n08 އޮކްޓޯބަރ 2016 - 10:18 1 comment\nބެއިޖިން (އޮކްޓޫބަރު 8) - ޗައިނާ އޯޕަން ޓެނިސް މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލުން ދުނިޔޭގެ ދެ ވަނަ ކުޅުންތެރިޔާ އެންޑީ މަރޭ ޖާގަ ހޯދިއިރު، ކުއާޓާ ފައިނަލުން ސްޕެއިނުގެ ރަފައެލް ނަޑާލް ކަޓައިފި އެވެ.\nމަރޭ ސެމީ ފައިނަލުން ޖާގަހޯދީ އިނގިރޭސި ޓެނިސް ކުޅުންތެރިޔާ ކައިލް އެޑްމަންޑް ބަލިކުރުމަށް ފަހު އެވެ. މަރޭ ސެޓުތައް ގެންދިޔައީ 7-6، 6-2 އިންނެވެ. މިއީ ޗައިނާ އޯޕަންގެ ސެމީ ފައިނަލުން މަރޭ ޖާގަ ހޯދި ދެ ވަނަ ފަހަރެވެ. މީގެ ކުރިން މި މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލުގައި މަރޭ ވާދަކުރީ 2014 ވަނަ އަހަރެވެ.\nނަޑާލް ކެޓީ ބަލްގޭރިއާގެ ގްރިގޯ ޑިމިޓްރޯވް އަތުންނެވެ. ޑިމިޓްރޯވް ސެޓުތައް ގެންދިޔައީ 6-2، 6-4 އިންނެވެ. މިއީ ނަޑާލް އަތުން ޑިމިޓްރޯވަށް ލިބުނު ފުރަތަމަ މޮޅެވެ. މީގެ ކުރިން މި ދެ ކުޅުންތެރިން ކުޅުނު ހަތް މެޗުން ވެސް މޮޅުވީ ނަޑާލް އެވެ.\nސްޕެއިނުގެ ނަޑާލް: އަނިޔާގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ފޯމު ވަނީ ގެއްލިފައި.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nމި ސީޒަނުގައި ނަޑާލަށް ކާމިޔާބު ކުރެވުނީ އެންމެ ދެ ސިންގަލްސް މުބާރާތެވެ. އެއީ އޭޕްރީލް މަހު އެވެ. އޭގެ ފަހުން ކުޅުނު އެއްވެސް މުބާރާތެއްގެ ފައިނަލުން ވެސް ނަޑާލަށް ފުރުސަތު ނުލިބެ އެވެ. މި ސީޒަނަކީ ގްރޭންޑް ސްލޭމް 14 މުބާރާތް ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވާ ނަޑާލްގެ ކެރިއަރުގައި އަނިޔާ އާއި ފިޓްނަސް މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ އެންމެ ދަށް އަހަރެވެ.\n"މިއީ ގްރިގޯ އަށް ހައްގު މޮޅެއް. އަހަރެންނަށް މެޗުން މޮޅުވެވޭ ވަރުގެ ކުޅުމެއް ނުދެއްކޭ" ނަޑާލް ބުންޏެވެ.\nސެމީ ފައިނަލުގައި ޑިމިޓްރޯވް ބައްދަލުކުރާނީ މިލޮސް ރައޮނިކްއާ އެވެ. އަދި މަރޭ ނުކުންނާނީ ސްޕެއިނުގެ ޑޭވިޑް ފެރާއާ ދެކޮޅަށެވެ. ސެމީ ފައިނަލް އޮންނާނީ މިރޭ އެވެ.\nނަޑާލް ކެޓުމުން ޗައިނާ އޯޕަން ކާމިޔާބު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު މަރޭ އަށް ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ. މި މުބާރާތުގައި އަނިޔާގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެއް ވަނަ ކުޅުންތެރިއާ ސާބިއާގެ ނޮވަކް ޖޮކޮވިޗް ނުކުޅެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޓެނިސް އޭންޑީ މުރޭ ރަފައެލް ނަޑާލް


Vantilator massalaiga 'Unnsuru' hoadhan jehey sababu shameem ge galankolhun\nވެންޓިލޭޓަރު މައްސަލާގައި "އުންސުރު" ހޯދަންޖެހޭ ސަބަބު ޝަމީމްގެ ގަލަންކޮޅުން!\n28 މާރޗް 2021 - 19:05:55\nކޮވިޑް-19އިގެ ހާލަތުގައި ގައުމު ނޭވާ ހޮޅިއަަށް އެޅުމުގެ ކުރިން ގެންނަން ބުނި ވެންޓިލޭޓަރުތައް ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭގޮތްނުވެ ގިނަ ދުވަސްވެގެން ގޮސް އެންމެ ފަހުން އޮޑިޓަރު ޖެނެރަލް ނެރުއްވި ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅޭ ހެލްތް މިނިސްޓްރީގެ ހަރަދުތަކުގެ ކޮންމްޕަލްޔަންސް އޮޑިޓް ރިޕޯޓްއިން ފާޅާއެރި ވެންޓިލޭޓަރުގެ ކޮރަޕްޝަނުގެ މައްސަލައިގައި އޭރުގެ ހެލްތް މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން އާއި މިނިސްޓްރީގެ އެތައް ބައަކަށް ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެވިގެންދިޔައެވެ.\nފާޑުކިޔުންތައް ބޮޑުވެ އަމީން އަމިއްލަފުޅަށް މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވިނަމަވެސް އިސްތިއުފާއަކުން މިކަން ނިންމާލަން ރައްޔިތުން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ހާއްސަކޮށް އެކަމާއި އެންމެ ބާރަށް ފާ ވިއްދާފައިހުރީ ކުރީގެ ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މިނިސްޓަރު އަމީންއާއެކު އެ މިނިސްޓްރީގެ 11 މީހެއްގެ މަައްޗަށް ދައުވާކުރަން އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން ޕީޖީއަށް ފޮނުވި އެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އެ މައްސަލާގައި ޕީޖީން ނިންމާފައި ވަނީ 75 ވެންޓިލޭޓަރު ސަޕްލައިކޮށްދިނުމަށް ދުބާއީގެ އެގްޒެކިއުޓާސް ޖެނަރަލް ޓްރޭޑިންއާ ހަވާލުކުރުމުގައި މާލިއްޔަތު ގާނޫނާ ހިލާފަށް އަމަލުކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލާގައި ދައުވާނުކުރާށެވެ. ސަބަބަކަށް ބުނީ ކޯޓުގައި އެކަން ސާބިތުކުރެވޭ ވަރަށް ހެކި ނެތުމެވެ.\nއެހެންކަމުން އެ މައްސަލަ އަލުން މުރާޖާ ކޮށްދިނުމަށް އެދި އޭސީސީން ދެވަނަ ފަހަރަށް ޕީޖީ އޮފީހަށް ހުށަަހެޅި ނަމަވެސް އެ ހުށަހެޅުން އެ މައްސަލަ މުރާޖާ ކުރާނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ ޕްރޮސިކިއުޓާ ޖެނަރަލްގެ އޮފީހުން އަނބުރާ ވަނީ ފޮނުވާލާފަ އެވެ.\nއެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޭސީސީން ހުށަނާޅާ ކަމަށް ބުނެ މައްސަލަ ދެވަނަ ފަހަރަށްވެސް އަނބުރާ އޭސީސީއަށް ފޮނުވާލާ އެ މައްސަލައާއި ގުޅިގެން އެއްވެސް މީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާ ނުކުރަން ނިންމުމާއި ގުޅިގެން ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުކިޔުން ވަނީ ޕީޖީ އޮފީހަށް އަމާޒުވެފައެވެ. މިކަމުގައިވެސް އެންމެ ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވި އެއް ބޭފުޅަކީ ރައީސް ނަަޝީދުއެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ޤައުމީ މަޖިލިހުގެ ވަޓްސްއަޕް ގުރޫޕަށް ކުރެއްވި މެސެޖެއްގައި ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލް ހުސައިން ޝަމީމު އޭނާގެ މަޤާމުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރެއްވުމުގައި ނުކުޅެދުންތެރިވެ، ނާކާމިޔާބުވެވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން މިހާރު މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެެވެ. އަދި މިކަމުގައި އެންމެ މައްސަލަ ހޫނުވެފައިވަނީ އެ މައްސަލާގައި ދައުވާ ކުރުމަށް "އުންސުރަށް" ބަލަންޖެހޭކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވާތީއެވެ.\nއެގޮތުން ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ އެ ވަޓްސް އެޕް ގުރޫޕަށް ފޮނުވި މެސެޖްގައި "އުންސުރަކީ" ކޯޗެއްތޯވެސް ސުވާލުއުފައްދާފައެވެ. އަދި ވެންޓިލޭޓަރު ވައްކަން ބެލުމަށް ޕީޖީ ވަނީ ފެއިލްވެފައި ކަމަށާއި، ވެންޓިލޭޓަރު ގަތުމަށް ސަރުކާރުން ފައިސާ ދިންނަމަވެސް ވެންޓިލޭޓަރުތައް ނުލިބޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، "ދެން ކޮން އުންސުރެއް ކިޔާކަށް" މިގޮތަށް ވިދާޅުވެ، ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ ޕީޖީ ޝަމީމަށް ވަރަށް ބޮަޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ރައީސް ނަޝީދު ވަނީ ސަރުކާރަށް ވައްކަމުގެ ތުހުމަތުވެސް ކުރައްވާފައެވެ.\nމި މައްސަލަ މިހާ ހިސާބުން ހޫނުވެ، މި އުންސުރުގެ މާނައާއި އުންސުރޭ ކިޔަންޖެހޭ ސަބަބުތައް އެންމެފަހުން ޕީޖީ ޝަމީމް ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ބްލޮގްގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށްދީފައެވެ.\nއެގޮތުން ޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ތަހުގީގުކުރާ އެކިއެކި އިދާރާތަކުން ހުށަހަޅާ ހެއްކާއި ގަރީނާ ވަޒަންކޮށް، ދައުވާއެއް އުފުލާންޖެހޭކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުމަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 223 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އިން ޕްރޮސިކިއުޓާ ޖެނެރަލަށް ލިބިފައިވާ ބާރެއް ކަމަށެވެ. އަދި މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، އެމީހަކީ ކުށެއް ނުކުރާ މީހެއްކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެކަމަށްވެސް ޤާނޫނުއަސާސީގައި އޮންނަކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.\nޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރުން އާއި ދިފާއީ ވަކީލުންގެ ތިބޭނީ ދެ ބެސްޓް ފްރެންޑެއް ކަމަށެވެ. އެއީ، ކުށް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނުކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެ ދެޤާނޫނުގައި ބުނާ ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ކަމެއް ކުރުމަކީ ޕްރޮސިކިއުޓަރަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ޤާނޫނުއަސާސީގައި އޮންނަކަން ފާހަަގަކުރަމުން ޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ކުށް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނުގައި އޮންނާނީ ކުށުގެ "އުންޞުރުތައް" ކަމަށެވެ.\nޝަމީމް ވިދާޅުވީ އުންސުރަކީ ކުށެއް، ކުށަކަށްވާ ގޮތާއި، ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭ ކަންކަން ކަމަށެވެ. އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި އޮންނާނީ، އެކަންކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ހިނގާންޖެހޭ މަގުކަން ފާހަގަކޮށް ޝަމީމް ވިދާޅުވީ އެދެކަންތައް ރަނގަޅަށް އެނގުމަކީ ޤާނޫނީ ވަކީލުންގައި ކޮންމެހެން ފުރިހަމަވާންޖެހޭ އަސާސީ ސިފައެއް ކަމަށެވެ. އެއީ ޕްރޮސިކިއުޓަރަކަށް ވިޔަސް، ދިފާއީ ވަކީލަކަށްވިޔަސް، އުންޞުރު ދެނެގަނެ، އެއާ ބެހޭ ގޮތުން ދިގުކޮށް، ފުންކޮށް ވާހަކަ ދައްކަން ނޭނގޭ ވަކީލަކީ ރަނގަޅު ވަކީލެއް ނޫން ކަމަށް ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ޕްރޮސިކިއުޓަރަކަށް އުންޞުރާ ނުލައި ކޯޓުގައި ދެއްކޭނެ ވާހަކައެއް ނޯންނާނެކަމަށެވެ. އެއްވެސް އުންޞުރެއް ސާބިތުކޮށް ނުދެވިއްޖެނަމަ، ކުށެއް ސާބިތު ނުވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ޝަމީމް ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުން އުންޞުރާ ނުލައި ދަޢުވާ ކުރުމުން ނިކުންނާނީ ދެނަތީޖާ އެކެވެ. ފުރަތަމަ ނަތީޖާއަކީ، ކުށް ސާބިތު ނުވުމެވެ. ދެވަނަ ނަތީޖާއަކީ، ދެން އެކުށަކަށް ދައުވާއެއް ނުކުރެވުމެވެ. އެހެންކަމުން އުންޞުރު ހަމަނުވަނީސް ދައުވާއެއް ކުރުމަކީ، އެދައުވާ ލިބޭ މީހަކަށް ކޮށްދެވޭ ހެޔޮކަމެއްގެ ގޮތުގައި ޝަމީމް ފާހަގަކުރެއެވެ.\n"ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކޯޓަކުން ޙުކުމް ކޮށްފިނަމަ، ދެވަނަ ފަހަރަށް ހަމަ އެ ކުށުގެ ނުވަތަ އެކުށުގެ ޢަމަލުން ފުރިހަމަވާ އެހެން ކުށެއްގެ ދަޢުވާއެއް އެމީހެއްގެ މައްޗަކަށް ނުއުފުލޭނެކަމަށް 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި އޮވޭ. ވީމާ، ޢުންޞުރު ހަމަނުވަނީސް ދަޢުވާއެއް ކުރުމަކީ، އެދައުވާ ލިބޭ މީހަކަށް ކޮށްދެވޭ ހެޔޮކަމެކެވެ. އެއީ، ކުށެއް ސާބިތެއް ނުވާނެ. އޭގެ ފަހުން، ހެކި ލިބުނަސް، އުންޞުރު ފެނުނަސް، ފަހުން ދައުވާއެއްވެސް ނުކުރެވޭނެ. އޭނާގައި އޭގެ ފަހަކުން އަތެއް ނުލެވޭނެ. އަނެއް ގޮތަކުން ބަލާއިރު، އުންޞުރު ނުފެންނަނީސް ދައުވާ ކުރުމަކީ ބޭއިންސާފެއް. އެއީ، ބޭކާރު ކަމެއްގައި މީހެއްގެ އަބުރު ނަގާލުން. ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް މީހަކު ވެއްދުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ނިންމުއް. ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ނިންނަންޖެހޭ ނިންމުމެއް." ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ\nޝަމީމް ވިދާޅުވީ ކަނޑައެޅިގެން އެނގިހުރެ، އެނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ވައްދަން ނުޖެހޭ މީހަކު ވައްދައި، އޭނާއަށް އެތައް ތަކުލީފުތަކެއް ކުރިމަތި ކުރުވުމަކީ އަހްލާގީ ގޮތުން ހެޔޮވާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އޭގެ ތަކްލީފްތަކުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ގާނޫނީ ވަކީލަކު ހޯދުމާއި، ނަފްސާނީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކެވެ.\nޝަމީމް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ އެކި ކުށުގެ އުންޞުރުތައް، ނުވަތަ ރުކުންތައް، އެކުށެއްގެ ގޮތުން ތަފާތުވެދާނެ ކަމަށާއި. ތަހްގީގްކުރާ މީހާ، ތަހްގީގުގެ މިސްރާބު ގެންގުޅެންޖެހޭނީ އުންޞުރުތަކާ ދިމާލަށް ކަމަށެވެ. ތަހްގީގު ފުރިހަމަކޮށް ކާމިޔާބު ކުރެވޭނީ އޭރުން ކަމަށް ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގެ ފެށުން އޮތީ އުންޞުރު ހޯދުމުގަ ކަމަށާއި، އެހެންކަންކަން ތަރުތީބުވަނީ އެކަމުގެ މައްޗަށް ކަން ޝަމީމް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nއެހެންކަމުން މި ކަންކަމަށް ބަލާއިރު ވެންޓިލޭޓަރުތަކުގެ މައްސަލާގައިވެސް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުންނާއިމެދު ދައުވާއެއް ކޮށް ހައްގު އަދަބުދިނުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ މި ބޭނުންވަނީ އެ ބުނާ އުންޟުރެވެ. އެެ ބުނާ އުންޟުރެއް މުހިންމުވަނީ މި ސަބަބުތަަކަށްޓަކައެވެ.\nޕީޖީޕީޖީ އޮފީސްހުސައިން ޝަމީމްކޮރަޕްޝަން\nއަމީން މިނިވަން ކުރީ އުސޫލާއި ހިލާފަށް: ޝަމީމް


Europe ge thin gaumehgai kulhefaivaa Serbia goalkeeper eh Maziya ah | Mihaaru\nޔޫރަޕްގެ ތިން ގައުމެއްގައި ކުޅެފައިވާ ސާބިއާގެ ކީޕަރެއް މާޒިޔާ އަށް\nމާޒިޔާ ޗެއާމަން ސާޖިދު (ކ) އާއި ކީޕަރު ނިކޯލާ.-- ފޮޓޯ: މާޒިޔާ\n02 ނޮވެމްބަރ 2020 - 17:19\nމެސެޑޯނިއާ އާއި ސާބިއާ އަދި ބޮސްނިއާގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ކުޅެފައިވާ ގޯލްކީޕަރު ނިކޯލަ ވުޔަނަކް ރާއްޖޭގެ ޗެމްޕިއަން މާޒިޔާ އަށް ސޮއިކޮށްފި އެވެ.\nއުމުރުން 29 އަހަރުގެ ނިކޯލަ އެންމެ ފަހުން ކުޅެފައިވަނީ ބޮސްނިއާ ދެ ވަނަ ޑިވިޝަނުގެ ކްލަބް އެވެޒްޑާ 09 އަށެވެ. އޭގެ ކުރިން ސާބިއާގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންގެ ރެޑްނިކް އާއި މެސެޑޯނިއާގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންގެ ތިން ކްލަބެއް ކަމަށްވާ ބެލަސީކާ އާއި އަކަޑް ޕަންޑޭވް އަދި ސިލެކްސް އަށް ވަނީ ކުޅެފަ އެވެ. އިސްކޮޅުގައި ހަ ފޫޓް ތިން އިންޗި ހުންނަ ނިކޯލަގެ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އުސްއައްޔަކީ މީގެ ހަތަރު އަހަރު ކުރިން ޔޫރޮޕާ ލީގުގެ ކޮލިފައިންގައި ސިލެކްސް ޓީމުގައި ހިމެނިގެން ލިޗެސްޓައިންގެ ޗެމްޕިއަން އެފްސީ ވެޑަޒްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު ދެ މެޗެވެ.\nރެޑްނިކްގެ އިތުރުން ނިކޯލަ ވަނީ ސާބިއާގެ ގިނަ ޓީމުތަކަށް ކުޅެފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ޑިނަމޯ ވްރާންޔޭ، ޕޮޒަރެވަކް، ރަޑްނިޗީ ޕިރަޓް، ޕަރަޝިން، ސްލޯގާ ކްރަލްޔިއޭވޯ އަދި އެފްކޭ އޮބިލިކް އެވެ.\nމާޒިޔާ އިން ބިދޭސީ އާ ބިދޭސީ ކީޕަރެއް ގެންނަން ނިންމީ މިިދިޔަ ސީޒަނުގައި އެ ޓީމުގެ ގޯލު ބެލެހެއްޓި އަފްގާނިސްތާންގެ ގޯލްކީޕަރު އޮވޭސް އަޒީޒީގެ ކޮންޓްރެކްޓް އާ ނުކުރަން ނިންމުމަށް ފަހު އެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި މާޒިޔާގެ ގޯލު ބެލެހެއްޓި ބިދޭސީ ކީޕަރުންގެ ތެރޭގައި އަޒީޒީގެ އިތުރުން އިޓަލީގެ މައުރޯ ބޮއެޗިއޯ އާއި ސީރިއާގެ މަހުމޫދު އަލް ޔޫސުފް އަދި ކިރްކިސްތާންގެ ޕަވެލް މަޓިއަޝް ހިމެނެ އެވެ.\nމިދިޔަ ސީޒަނުގައި މާޒިޔާއިން އޭއެފްސީ ކަޕަށް ޓީމު ވަރުގަދަ ކުރިއިރު އެ ޓީމުގެ ފަހަތުގައި މޮޅު ކުޅުމެއް ދެއްކި ސާބިއާގެ ޑިފެންޑަރު ޕީޓަ ޕްލެނިޗްގެ ކޮންޓްރެކްޓް އާ ކޮށްފަ އެވެ.\nމާޒިޔާ އަށް ސޮއިކުރުމަށް ފަހު ޕީޓަ (ވ) އެ ކްލަބްގެ ޗެއާމަން ސާޖިދުއާ އެކު.-- ފޮޓޯ: މާޒިޔާ\nސާބިއާގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގައި ކުޅުމަށް ފަހު ޕްލެނިޗް އެންމެ ފުރަތަމަ ބަދަލުވި އޭޝިއާގެ ކްލަބަކީ ލެބަނަންގެ ނެޖްމާ އަށެވެ. އެ ޓީމާ އެކު 2017 ވަަނަ އަހަރުގެ އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ޕްލެނިޗް ކުޅުނެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާ ފެނުނީ އިންޑޮނީޝިއާގެ ސުޕަ ލީގުންނެވެ. އޭނާ ކުޅުނީ ސުޕަ ލީގުގެ ޕީއެސްއައިއެސް ސެމަރަން އަށެވެ. އަބަހާނީ އަށް ކުޅުމުގެ ކުރިން އޭނާ ވަނީ ބޮސްނިއާ ދެ ވަނަ ޑިވިޝަނުގެ ކްލަބެއް ކަމަށްވާ ސްލޯގާ އަށް ކުޅެފަ އެވެ. ކަނާތު ފައިން ކުޅޭ ޕްލެނިޗް އަކީ ޑިފެންސްގެ ކޮންމެ މަގާމަކަށް ވެސް ކުޅެވޭ ކުޅުންތެރިޔެކެވެ. މާޒިޔާއާ ގުޅުމުގެ ކުރިން ޕީޓަ ވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ޗިޓަގޮން އަބަހާނީ އަށް ކުޅެފަ އެވެ.\nނިކޯލާ އާއި ޕްލެނިޗް އަކީ މާޒިޔާ އިން އޭއެފްސީ ކަޕަށް ޓީމު ވަރުގަދަ ކުރިއިރު ވެސް ގެންނަން ނިންމާފައިވާ ކުޅުންތެރިންނެވެ. އޭއެފްސީ ކަޕް މި އަހަރުގެ މުބާރާތް ވަނީ ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ. އެކަމަކު އަންނަ އަހަރުގެ އޭއެފްސީ ކަޕްގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ޖާގައެއް މާޒިޔާ އަށް ޔަގީންވެފައިވާތީ އެ ޓީމުން ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަނަށް ތައްޔާރުވާނީ އޭއެފްސީ ކަޕަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ވެސް ވިސްނުމުގަ އެވެ.\nމުހައްމަދު ނިޒާމް (ނިޒާމްބެ)ގެ ކޯޗުކަމުގައި ކުރިއަށް އޮތް ސީޒަނުގައި މާޒިޔާ ކުޅޭއިރު، އެންމެ ފުރަތަމަ ޕްރީ ސީޒަން ޕްރެކްޓިސް ފެށީ އެ ޓީމުންނެވެ. މިދިޔަ އަހަރު މާޒިޔާގައި އޮތް ސްކޮޑުގެ މެޖޯރިޓީ މި ފަހަރު ވެސް އެ ޓީމުގައި ތިބޭނެ އެވެ. ލޯކަލް ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން މާޒިޔާ އިން ގެނައީ ތަޖުރިބާކާރު އެޓޭކިން މިޑްފީލްޑަރު މުހައްމަދު އުމެއިރު އެވެ.\nމާޒިޔާ ސ.ރ.ކ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގް\nއޮއްޕޮ ވެސް ކުޅުނު ޔޫރަޕުގެ ޓީމަކަށް\nޔޫރަޕު އެއީ އެސޮރު އުފަން ބިން.


ފެވިފާ ތިނަންވޭ މިހިތުގާ…37 | FenvaruOnline\nފެވިފާ ތިނަންވޭ މިހިތުގާ...37\n00:17 -9ޖުލައި 2019 - 17 comments\nރިއްފަތުގެ ދެއަތް މުށްކެވިގެން ދިޔައެވެ. ދަތްތަކަށް ބާރުކޮށްލަމުން އޭނަ ރިޔާޒަށް ބަލައިލީ ނަފުރަތުން ފުރިގެންވީ ބެލުމަކުންނެވެ. އޭރު ރިޔާޒު އައިސް ހުރީ އޭނަ އާއި ދާދި ގާތުގައެވެ.\n"އަހަރެން ބޭނުންވީ ޙުސައިންގެ ކިބައިން ބަދަލުހިފަން... އަހަރެންގެ މުޅި ދުނިޔެ އެފުށް މިފުށަށްޖެހި މީހަކީ އެއީ... އަހަރެންގެ މުޅި ވިޔަފާރި ބަނގުރޫޓުވެގެންދިޔައީ ހަމަ ކަލޭގެ ބައްޕަގެ ސަބަބުން..." ރިއްފަތުގެ މޭގައި އިނގިލި ޖައްސައިލަމުން ރިޔާޒު ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެންގެ މަޤުޞަދަކަށްވީ ކަލޭގެ އަތުން ކަލޭގެ ކޮއްކޮގެ އިއްފަތް ފޭރިގަތުން... ކައިވެނީގެ ބޭރުން ދަރިން ހޯދީމަ ވާގޮތް ޙުސައިންއަށް އަންގަދޭން... އެވެސް އޭނަގެ ދެދަރިން ލައްވައި... އެކަމަކު... އެންމެ ފަހުވަގުތު ކަލޭ އަހަންނަށް ދިނީ ލަނޑު... ކަލޭގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުމަށް އޭގެ އަޞަރުކޮށްފި..." ރިއްފަތުގެ ގަމީހުގައި ހިފައި ގާތަށް ދަމައިގަންނަމުން ރިޔާޒު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.\n"ބުނޭ... ރަނގަޅަށް ބުނޭ... ކުއްލިއަކަށް ކަލެޔަށް އަހަރެންގެ ހަޤީގަތް އެނގުނީ ކިހިނެތް؟... އަހަރެންގެ ހުރިހާ ޕްލޭންއަކަށް ކަލޭ ހުރަސްއަޅަމުން ދިޔައީ ކީއްވެ؟... އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކަމެއް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ މީހަކަށް ނޫނީ އެ ފައިލު ވީ ތަނެއް ނޭނގޭނެ... ބުނޭ... އެމީހަކީ ކާކު؟... އެހެންނޫނީ..." ރިއްފަތުގެ ގިރުވާނުގައި ހިފައި ވާންކޮށްލަމުން ރިޔާޒު އޭނާގެ ދަތްތަކަށް ބާރުކޮށްލިއެވެ.\n"އަހަންނަށް ކަލޭގެ ހަޤީގަތް އެނގުނުއިރު ވަގުތު ފާއިތުވެއްޖެ... އަހަރެންގެ އަމިއްލަ އަތުން އަމިއްލަ ކޮއްކޮ..." ރިއްފަތުގެ އަނގައިން ނުކުތީ މަޑު އާޚްއެއްގެ އަޑެވެ. ވާހަކަ ދައްކާނޭ ހިތްވަރު ނުލިބުނީ މާޒީގެ ސަފުހާތައް ކުރިމަތީގައި ނިއުޅެން ފެށުމުންނެވެ.\nއެއީ ދެއަހަރު ކުރީގެ ހަނދާންތަކެވެ. ރިއްފަތަކީ ފައިސާއަށް ކޮންމެފަދަ ކަމެއްވެސް ކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރި ޒުވާނެކެވެ. ކައިގެން ބޮއެގެން އުޅުނީ ރިޔާޒު ޙަވާލުކުރާ ކަންކަން ކޮށްގެން ލިބޭ ފައިސާއިންނެވެ. ކޮންމެ ކަހަލަ ކަމެއް ރިއްފަތާއި ޙަވާލުކުރިޔަސް އެކަމެއް ކޮށް ނިންމާލުމަކީ ފެންފޮދެއް ބޯލުންހައި ފަސޭހަ ކަމެކެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައިޖެހި ފައިސާއަށްވުރެ މުހިއްމު އެއްޗެއް އޭރު ރިއްފަތަކަށް ނެތެވެ.\nއިވްޔާ މާލެ އަންނަ ޚަބަރާއިއެކު، ރިޔާޒުގެ މޮޅު ރޭވުންގަނޑުގެ ތެރޭގައި ރިއްފަތު ޝާމިލްކުރިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކަންތައް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ރިއްފަތަށް އައި ފޯނުކޯލަކަށް ފަހުގައެވެ. ރިޔާޒުގެ ހަޤީގަތާއި ރިއްފަތާއި އޭނަގެ މަންމަ އާއި ދޭތެރޭގައި ކަންތައްކުރިގޮތް އެނގުމުން ރިއްފަތުގެ ރުޅިގަނޑު ފަޅައިގެން ދިޔައެވެ. ރިޔާޒުގެ ކިބައިން ބަދަލުހިފުމުގެ ރޫޚެއް ރިއްފަތުގެ ހިތުގައި އުފެދުނެވެ. ކެކެމުންދިޔަ ބޮނޑިބަތްގަނޑުގެ ކުޑަވެސް ޚިލަމެއްނުވާ ޚާލު ރިޔާޒު ހުރީ ރިއްފަތުގެ އަތްމައްޗަށް ހުރިހާ ކަމެއް ދޫކޮށްލައިގެންނެވެ.\n"ކަލޭ ޖެހޭނީ ތިހެން ތެޅިތެޅި ހުންނަން... އަހަންނަށް ކަލޭ ދިން ކެހީގެ ހިތި ރަހަ، ކަލޭގެ އަރުތެރޭގަ ނުލައެއް މިކަމެއް ނުނިމޭނެ... އަހަންނާ ދެކޮޅަށް ކަލެއަށް ދެއްކޭނެ އެއްވެސް ހެއްކެތްވެސް ނޯންނާނެ..." ރިޔާޒު ހޭންފެށި އަޑަށް ރިއްފަތު ސިހުނެވެ.\nމާޒީ ހަނދާންވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ރިއްފަތަށް ލަދުން އިސްޖަހައިލަން މަޖުބޫރުކުރުވައެވެ. އެދުވަހުގެ ހިތި ހަނދާންތައް އެހިތުން ދުވަހަކުވެސް ފިލައިގެން ނުދާނެއެވެ. އެދުވަހު އިވްޔާ އާއި ދޭތެރޭގައި އޭނައަށް ކަންތައް ކުރެވުނީ ވަރަށްވެސް އިޚާނެތިކޮށެވެ. އޭނަ ކުރީ އިވްޔާ އޭނައަށް ދުވަހަކުވެސް ބޭބޭ އޭ ކިޔައި ގޮވައި ނުލާނޭ ވަރުގެ ނުބައި، ފާޙިޝް އަމަލެކެވެ. ރިއްފަތުގެ ހިތް ފޮތިފޮތިވެގެން ދިޔަކަމުގެ އިޚްސާސް ކުރެވުނެވެ. ގައިގެ ވަރު ދޫވިއެވެ. ދެލޮލުން ފާއްދާލި ކަރުނަތިކި، ކޯތާފަތުގައި ބީހިލުމާއިއެކު ކަންފަތް ދަށުގައި އިވެމުންދިޔައީ އިވްޔާގެ ވޭނީ ހަޅޭކުގެ އަޑެވެ. ސަލާމަތަށް އެދި ކުރަމުންދިޔަ އާދޭހުގެ އަޑެވެ. ތެޅި ފޮޅުނު މަންޒަރު ލޯ ކުރިމަތީން ސިފަވެގެން ދިޔައެވެ.\n"ނޫން..." ރިއްފަތަށް ދެފަރާތަށް ބޯ ހޫރާލެވުނެވެ.\nއިރުކޮޅަކު ހިމޭންވެފައި ރިއްފަތު ހުއްޓެވެ. ފިކުރެއްގެ ތެރެއަށް ގޮސް ހުސްވެފައެވެ. ދެން ކުއްލިއަކަށް އައިސް ރިޔާޒުގެ ގިރުވާނުގައި ހިފައި މައްޗަށް ހިއްލައިލިއެވެ. ހުރިހާ ހަޤީގަތެއް ހާމަކުރުމުގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހުނީއެވެ. އުމުރު ދުވަހު ކުޑަގޮޅީގައި އިންނަންޖެހުނަސް ފަހަތަށް އެންމެ ފިޔަވަޅެއްވެސް ނޭޅުމަށް ރިއްފަތު ޢަޒުމު ކަނޑައެޅިއެވެ.\nކޮޓަރި ތެރޭގައި ދެކޮޅަށް ހިނގާލަހިނގާލައި ރައިން ހުއްޓެވެ. ކައިވެނީގެ ހެދުމުގައި އިވްޔާ ހުއްޓައި ދެކިލާ ހިތުން އެހިތް ކެތް މަދުވެފައި ވިއެވެ. އެހެން ހުރެ އިވްޔާއަށް ގުޅުން ނޫންކަމެއް ރައިންއަކަށް ނުކުރެވުނެވެ. ރައިން އެތައް ފަހަރަކު ގުޅިފަހުން ފޯނު ނެގީ ސާދުނާއެވެ. ސާދުނާގެ އަޑު ޖެހުމާއިއެކު ރައިން އަވަސްއަވަހަށް ފޯނު ކަނޑާލީއެވެ.\nރައިން އުޅުނީ ފުރުމުގެ ކުރިން އިވްޔާ ދެކެލަން އެގެއަށް ދާށެވެ. އިވްޔާ ފޯނު ނުނަގާތީ ކުދިކިޔަމުންހުރެ، އެންމެންނަށް ސިއްރުން ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ. ބޭރަށް ނުކުމެވެން ހުންނަ ދޮރާއި ދިމާއަށް ހިނގައިގަތްތަނައި ރައިންއަށް އެރުނީ ނަޝީދުގެ ކުރިމައްޗަށެވެ. ތުންފަތުގައި ދަތް އަޅައިލަމުން ރައިން ބޯކަހައިލިއެވެ. ނަޝީދުގެ ސުވާލުތަކުން ސަލާމަތް ނުވެވިގެން އުޅެނިކޮށް ފެނުނީ ސަލްމާ އައިތަނެވެ. އެއްޗެއް ބުނަން ސަލްމާ އަނގަ ހުޅުވައިލުމާއިއެކު ރައިން އަވަސްއަވަހަށް ގޮސް ވަނީ ކާގެއަށެވެ.\nފުރަން ތައްޔާރުވެގެން އެންމެން ނުކުތްއިރުވެސް ރިޒްވީން އެއް ނައެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިން ހާސްކަން ފެންނަމުންދިޔައިރު، ރައިންގެ ޙާލު ވަކީން ބޮޑެވެ. ކާގޭގައި ހުރެފައި ރައިން ނުކުތީ، ސަލްމާ ހާސްވެގެން ރިޒްވީންގެ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑު އިވިފައެވެ. ކޮށްފައި ނުކުރެވޭ ކަމެއްވެސް ރައިންއަކަށް ނޭނގުނެވެ. ދޮރުމައްޗަށް ނުކުމެލާފައި ގޭތެރެއަށް ވަދެލައެވެ. އަމިއްލަ ބޭބެ އާއި ދޭތެރޭ ކިތަންމެ ޔަޤީންކަން އޮތްނަމަވެސް ޙާލަތުގެ ގޮތުން ރިޒްވީން ނައިސްދާނެތީ، ރައިން ހުރީ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ނަޝީދަށްވެސް މާގިނައިރަކު މަޑަކުން ނުހުރެވުނެވެ. ރިޒްވީންގެ ފޯނަށް ގުޅިއެވެ.\n"ބައްޕާ ފުރުމުގެ ކުރިން ނިންމަންޖެހޭ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއްގަ މިއުޅެނީ... ފަސްވަރަކަށް މިނެޓްތެރޭ އެބަ ދަން..." ރިޒްވީން އެހެން ބުނެ ފޯނު ކަނޑައިލުމުން ނަޝީދު ނުތަނަވަސްވާގޮތް ވިއެވެ.\nފޯނު ބޭއްވުމަށްފަހު، ރިޒްވީން އެނބުރުނީ އަނެއް ފަރާތަށެވެ. ފަހަތުގައި ހުރި މީހަކާއި ދިމާއަށް ވަރަށް ފުންކޮށް އޭނަ ބަލައިލިއެވެ. ރިޒްވީންގެ ކުރިމަތީގައި ހުރީ ނާޒްލީއެވެ. ގަބުވެފައި ހުރިއިރު، އެއްދިމާއަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރިގޮތުން އެތަނުގައި ރިޒްވީން ހުރިކަން ނުވެސް އެނގޭ ކަހަލައެވެ. ނާޒްލީގެ ހަށިގަނޑުގައި އެއްވެސް ދިރުމެއްނެތެވެ. މޫނުމަތިވެސް ހީވަނީ ފޮއްސިވެފައިވާ ހެންނެވެ. ދެލޯ ކައިރި ވަޅުވަދެ، ކަޅުވެފައެވެ. އޮމާން ހަންގަނޑުވެސް ވަނީ ކުރަކިވެފައެވެ. އެ ދެލޮލުން ކަރުނަ ހިކޭ އެންމެ ވަގުތުކޮޅެއްވެސް ނުދެއެވެ.\nކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް އެމީހަކު ކުރި ކުށުގެ ޝަޒާ ކޮންމެވެސް ގޮތަކަށް މިދުނިޔެ މަތީގައިވެސް ލިބެއެވެ. ބަނޑުގައި އޮތް ދަރިފުޅު ބައިގެން ދިޔަފަހުން، ނާޒްލީގެ ޙާލަތު ގޯސްވިއެވެ. ބަލި ބޮޑުވެ، އަބަދު ފަރުވާކުރަން ޖެހުނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފިޓުޖެހޭގޮތަށް ވާހަކަވެސް ނުދެއްކެއެވެ. އެޙާލުގައި ނާޒްލީގެ މުޅި ދުނިޔެ އަނދިރިވީއެވެ. މީހަކު ކިތަންމެ ވަރަކަށް ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް، ނާޒްލީއަށް އަޑުއިވޭހެންވެސް ހީނުވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެހެން އިނދެ ރޯންވެސް ފަށައެވެ. ދައްކަނީ ހަމަނުޖެހޭ ވާހަކައެވެ. މުޅި ދުނިޔެވެސް މަލާމާތް ކުރަމުން ދިޔަ ކަމުގެ އިޚްސާސްތަކުން ނާޒްލީ ވަނީ ދުވަހަކު އަރައި ނުގަނެވޭނޭ ފަދަ ވަޅުގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ.\n"ނާޒްލީ... އަހަރެން އަބަދުވެސް ނާޒްލީދެކެ ލޯބިވިން... ވަފާތެރިވީން... މިއަދުވެސް މިހިތުގަ ނާޒްލީ އާއިމެދު ހަމްދަރުދީވޭ... އެކަމަކު މިއަދަށްފަހު، އަހަރެންގެ ހިތުން ނާޒްލީގެ ނަން އަބަދަށްޓަކައި ފުހެވިގެން ދާނެ..." ރިޒްވީން ހުރީ ފެންކަޅިވެފައެވެ.\nނާޒްލީ ކިތަންމެ ނުބައިކޮށް ކަންތައް ކުރިޔަސް، ނާޒްލީގެ ޙާލު ފެނި ރިޒްވީންގެ ހިތުގައި އުފެދުނީ ހަމްދަރުދީއެވެ. ނާޒްލީ ކުރި ކުށަށް މަޢާފުކުރިއެވެ. ދިރުން ގެއްލިފައިވާ ނާޒްލީގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން ރިޒްވީން އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް ނަޝީދު ގުޅަން ފެށުމާއިއެކު، ރިޒްވީންއަށް ދޫކޮށްލެވުނީ ފުން ނޭވާއެކެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ދާނެކަމަށްބުނެ ފޯނު ކަނޑައިލާފައި ކުރިޔަށް ހިނގައިގަތެވެ. އިތުރު އެއްޗެއް ބުނާނޭ ހިތްވަރު ނުލިބުމުންނެވެ. ބުނަންވެސް ދެން އޮތީ ވަކި ކޮން ވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ؟ ނާޒްލީއަށްޓަކައި އޭނަ ނުކުރަނީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ނުދެނީ ކޮން އުފަލެއް ހެއްޔެވެ؟ ކެތްތެރިވެވޭނޭ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ކެތްކުރިއެވެ. ބޭވަފާތެރިކަން އެނގިހުރެ، އެކީ އުޅެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެހެނަސް ދެން ފަސްއެނބުރި ބަލާކަށް ރިޒްވީން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.\nފުރަން ލޯންޗަށް އެރީއްސުރެ، އިވްޔާގެ ހިތް ނުތަނަވަސްވަމުން ދިޔައެވެ. ކީއްވެކަމެއް ބުނެދޭކަށް ނޭނގުނެވެ. ވަކިވަކިން އެންމެންގެ މޫނަށް އިވްޔާއަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތީންވެސް ފެންނަމުން ދިޔައީ އުފާވެރިކަމެވެ. ސާދުނާގެ އުނގުގައި ހެވިފައި އިން ކައިލަންގެ ތުންފަތް މަތީންވެސް ހިނިތުންވުން ފިލައި ނުދެއެވެ. އުފަލުން ތެޅިފޮޅިގަންނަގޮތުން ސާދުނާވެސް އިނީ މަޖާވެފައެވެ. އިވްޔާގެ ނުތަނަވަސްކަން ފިލައިދިޔައީ ކައިލަންގެ އެ މައުސޫމު މޫނުމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ އުފާވެރިކަމުންނެވެ.\nލޯންޗް ފާލަމާއި ކައިރިކުރިއިރު، ރައިން ހުރީ ފާލަންމަތީގައެވެ. ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައިވާ ޙާލު އަވަސްއަވަހަށް ގޮސް އިވްޔާ ފެނޭތޯ ހޯދަން ފެށިއެވެ. ކައިރީގައި ނާއިކްވެސް ހުއްޓެވެ. ރައިން އާއި ދިމާކުރުން ނޫންކަމެއް ނާއިކް ނުކުރިއެވެ. އެހުރިހާ ކަމަކާއިއެކުވެސް ނާއިކްގެ ދެލޯ ހޯދަމުން ދިޔައީ އެންމެ ސޫރައެކެވެ. އެހިތުގެ މަލަކާ ޝިރުވާއެވެ.\nޝިރުވާ ދިމާކުރަން ފެށުމުން އިވްޔާ އިނީ ރައިން އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލަންވެސް ނުކެރިފައެވެ. ކައިވެނީގެ ހެދުމުގައި ރައިން ހުއްޓައި ދެކިލާހިތްވި ނަމަވެސް ބަލައިލާކަށް ނުކެރުނެވެ. ދެއަތް ޖޯޑުކޮށްލައިގެން އިންއިރު، ހިތުގެ ތެޅުން އިތުރުވަމުންދިޔަހެން އިވްޔާއަށް ހީވިއެވެ.\nލޯންޗުން އެންމެ ފުރަތަމަ ފޭބީ ޙުސައިންއެވެ. ދެން ކައިލަންއެވެ. ކައިލަން ދުވެފައި ގޮސް ރައިންގެ ގައިގައި ބައްދާލާފައި އެދުނީ ތަންކޮޅެއް ދުރުން ފެންނަމުންދިޔަ ބޮކިތައް ކައިރިއަށް ގެންދިޔުމަށެވެ. އެހުރިހާއިރު ކުރަމުން އައި އިންތިޒާރު ފެނަށްވުމުން ރައިންގެ މޫނުމަތި މިލައިގެން ދިޔައެވެ. ނާއިކް އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލީ މާޔޫސްވެފައެވެ. އެވަގުތު ނާއިކް ދެކޮނޑު އަރުވައިލި ތަން ފެނި ރައިންގެ ކަރު އެލުނެވެ. ކައިލަން ގޮވައިގެން ހިނގައިގަތުމުގެ ކުރިންވެސް ރައިން ފަސް އެނބުރި ބަލައިލިއެވެ. އެވަގުތު ޝިރުވާ އޭނާގެ ދޫ ނެރެ ވައްތަރެއް ޖައްސައިލި ތަން ފެނިފައި ރައިން އަވަސް އަވަހަށް އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރުނެވެ.\nރިޔާޒު ގޮވައިގެން ރިއްފަތު ގޮސް އެރީ ފުރަން ތައްޔާރުވެފައި އޮތް ލޯންޗަށެވެ. ދެމީހުން އަރައި އިށީނުމާއިއެކު ލޯންޗު ދުއްވައިލިއެވެ. ރިއްފަތުގެ ހަރަކާތްތައް އަވަހެވެ. ފޯނު ނަގައި ޔުމާންގެ ފޯނަށް މެސެޖެއް ފޮނުވައިލިއެވެ. އޭގައި އޮތީ ހަޤީގަތް އެންމެންނަށް އެނގެންޖެހޭ ވަގުތު އައިސް ޖެހިއްޖެކަމަށާއި، ޔުމާންވެސް ކޮންމެހެން އަންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޔުމާން އިނީ ސަކީލާގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލައިގެންނެވެ. ވާހަކަ ދެއްކޭވަރު ވީނަމަވެސް ސަކީލާގެ ކަމަކީ ރުޔުމެވެ. ހިތުގައިވި ސުވާލުތައް ސަކީލާގެ ކުރިމަތީގައި ބަންޑުންކޮށްލައިގެން ޔުމާން އިނެވެ. އެހިތްވެސް ލޭކަރުނުން ފުރެމުން ދިޔައެވެ.\nފޯނަށް މެސެޖެއް އައުމާއިއެކު ޔުމާންގެ ސަމާލުކަން އެ މެސެޖު އަތުލިއެވެ. ރިއްފަތުގެ މެސެޖު ފެނިފައި ޔުމާން ފުންމައިގެން ތެދުވިއެވެ. ސަކީލާ އާއި ދިމާއަށް ބަލައިލުމެއްވެސްނެތި، ދޮރާއި ދިމާއަށް ދިޔުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ. ސަކީލާ ހީކުރީ ޔުމާން ހިތްހަމަނުޖެހުނީ ކަމަށެވެ. އެ ހިތުގެ ޙާލު ޔުމާންގެ ކުރިމަތީގައި ހާމަކުރުމުގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހިއްޖެކަން އެނގުމުން ޝަކީލާގެ މޭގައި މަޑު ރިޚުމެއް އުފެދުނެވެ.\n"ދަރިފުޅާ..." އަސަރުން ފުރިގެންވީ ގޮތަކަށް ސަކީލާ ގޮވާލި އަޑު އިވިފައި ޔުމާންގެ ފިޔަވަޅުތައް ހުއްޓުނެވެ. ދެލޯ މަރާލީ މުޅި ހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ލޯލިތައް ކޮޅަށްޖެހުމުންނެވެ.\nމަންމަގެ ލޯތްބަށް އެދި ފެން ބޮވައިގަނެފައިވާ ޔުމާންއަށް އެހެން ހުރެވުނީ ކުޑަ އިރުކޮޅަކަށެވެ. ހަލުވި ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި އައިސް ސަކީލާގެ ގައިގައި ބައްދައިލުމާއިއެކު ދެލޮލުން ފައިބަން ފެށީ ތާޒާ ކަރުނައެވެ. ރުއިން ހުއްޓައެއް ނުލެވުނެވެ. ދެމައިންގެ އަޞަރުން ފުރިގެންވީ ވަގުތުކޮޅަކަށްފަހު، ދެން އިވުނު ވާހަކަތަކަކީ ޔުމާންއަށް އަޑުއަހަން ފަސޭހަ ވާހަކަތަކަކަށް ނުވިއެވެ.\nރައިންގެ ފަހަތުން ހިނގަމުންދިޔަ އިވްޔާގެ ތުންފަތް މަތީގައިވީ ލުއި ހިނިތުންވުމެކެވެ. ކައިލަން ކުރާ ސުވާލުތަކަށް ރައިން ޖަވާބުދޭގޮތުން މަޖާވެފައި ހުރެ އިވްޔާ ހިނގަމުން ދިޔައެވެ. އެ މަންޒަރު ބަލާ ފޫހި ނުވިއެވެ. ހިތް ލޯބިން ފުރިގެން އަންނަހާ ވެއެވެ. ކައިލަންގެ ބައްޕައެއްގެ މަޤާމު ދިނުން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މީހަކީ ރައިން ކަމުގައި އިވްޔާއަށް ޤަބޫލުކުރެވުނެވެ. އަމިއްލަ ނިންމުމާއިމެދު އިވްޔާ ހިތުގެ އަޑިން އުފާކުރިއެވެ.\nވަކި ހިސާބަކަށް ގޮސްފައި ރައިން ހުއްޓުނެވެ. އޭރު އެތުންފަތް މަތީގައިވީ އުފާވެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. އިވްޔާ އޭނަގެ ފަހަތުން އަންނަކަން ރައިންއަށް އެނގުނީއެވެ. އެކަމަކު އެކަން އެނގޭކަމަށް ހަދާކަށް ރައިން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް ރައިން ކުރިޔަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެ ފަހަރު ކައިލަން ނަގައި ކޮނޑުމަތީގައި ބައިންދައިގެންނެވެ.\n"ކައިއްކޮއަށް އެނގޭތަ އޭނީ ކޯއްޗެއްކަން؟..." ހަނދަން އިޝާރާތް ކުރަމުން ރައިން ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n"މޫން..." މަޖާވެލާފައި ކައިލަން ޖަވާބު ދިނެވެ.\n"ކައިއްކޮއަށް އެންމެ ރީތީ ކޮން މޫން އެއް؟..." އަތިރިމަތީގައި ހުރި ގޮނޑިއެއްގައި ކައިލަން ބޭންދުމަށްފަހު، ޖެހިގެން ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީންނަމުން ރައިން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\nސުވާލު އުފެދިފައި ކައިލަން ބަލައިލީ ރައިންގެ މޫނަށެވެ. އެއާއިއެކު ރައިން މަޑުމަޑުން ހީލިއެވެ. އަދި ގޮނޑީގައި ހަށިގަނޑު ދަމާލުމަށްފަހު، އުޑުމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ ބުރުހަމަ ހަނދަން ފުން ނަޒަރެއް ދިނެވެ.\n"އެންމެ ރީތި މޫން އަކީ ކައިއްކޮގެ މަންމި..." ހަނދުން ނަޒަރު ވަކިކޮށްލުމެއްނެތި ރައިން ބުނެލިއެވެ.\nއިވްޔާ ލަދުން އިސްޖަހައިލިއެވެ. ކައިލަންގެ ކައިރީގައި ރައިން އެފަދަ ވާހަކައެއް ދެއްކުމުން ލަދުން މަރުވާވަރު ވިއެވެ. އޭނަ އެތަނުގައި ހުރިކަން ރައިންއަށް އެނގިއްޖެކަން އެނގުމުން ދެން ހަނދަންވީގޮތެއް ނޭނގިފައި ހުރެވުނެވެ. ސާދުނާ އައީ އިވްޔާ އެގޮތަށް ހުއްޓައެވެ. އެންމެން ހަމަވެއްޖެކަމަށާއި، ޣާޒީވެސް އައިސްފިކަމަށް ބުނެ، އަވަހަށް އައުމަށް އެދުނެވެ.\nކައިލަން ގޮވައިގެން ސާދުނާ ހިނގައިގަތެވެ. ސާދުނާގެ ފަހަތުން ހިނގައިގަތް އިވްޔާއަށް ނެގުނީ ދެތިން ފިޔަވަޅެވެ. ރައިން ކުއްލިއަކަށް އަތުގައި ހިފައި ދަމައިލުމާއިއެކު އިވްޔާ ގޮސް ރައިންގެ ގައިގައި ޖެހިފައި މަތަވިއެވެ. ދެލޯ މަރާލިގޮތަށް ހުޅުވައިލަންވެސް ނޭނގިފައި އިވްޔާ ހުއްޓެވެ.\n"އައި މިސްޑް ޔޫ ޕްރިންސަސް..." އިވްޔާގެ ފުރަގަހުން ވާހެން އެ ހަށިގަނޑުގައި ރައިން އޭނާގެ ދެއަތް ވަށާލިއެވެ. އަދި އިވްޔާގެ ކޮނޑުގައި ދަތްދޮޅި ޖައްސައިލަމުން ދެލޯ މަރާލިއެވެ. އިވްޔާ ކުޑަކޮށް ތެޅިގަތެވެ. ރައިންގެ ތުނިކޮށް ފަޅާފައިވާ ތުނބުޅި އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ކަނދުރާގައި ޖެހުމުން އެކުރެވުނު އިޚްސާސަކުންނެވެ.\n"އޯކޭތަ ބަލާލިޔަސް... ޕްލީޒް... ހަމަ އެންމެ ފަހަރަކު ތި ރީތި ސޫރައަށް ބަލާލުމުގެ ހުއްދަ ދީ..." މަސްތީ އަޑަކުން ރައިން އެހެން ބުނީ އިވްޔާގެ ކަންފަތްދަށުގައި ވައި އަޑުންނެވެ. އިވްޔާގެ ނޭވާވެސް ހީވީ ހުއްޓުނު ހެންނެވެ. ރައިންގެ ހޫނު ނެވާ ކަނދުރާ އާއި ދިމާއިން އިޚްސާސްކުރެވެން ފެށުމުން ގުޑިލަންވެސް ނޭނގިފައި އޭނައަށް ހުރެވުނީއެވެ.\n"ޕްލީޒް... ހަމައެކަނި ބަލާލަން ޕްލީޒް..." ރައިން އާދޭހާއިއެކު އެދުނެވެ.\nރައިންގެ އެ އެދުމަށް ދެކޮޅު ހަދާނެހައި ހިތްވަރެއް އިވްޔާއަކަށް ނުލިބުނެވެ. އަމުދުން ރައިން އޭނަ އާއި އެހާ ގާތުގައި ވަނިކޮށެވެ. އޭނައަށް ބެލުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު މިހާރު ރައިންއަށް އެބަ އޮތެވެ. އެއީ އޭނަގެ ވާންއުޅޭ ފިރިމީހާއެވެ. ކައިވެނި ކުރެވޭކަށް ދެން މާ ގިނައިރެއް ނެތެވެ. ލަދުން ހުރެފައި، އާއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން އިވްޔާ މަޑުމަޑުން ބޯޖަހައިލިއެވެ. އެއާއިއެކު ރައިންގެ ލުއި ހިނިތުންވުމުގެ އަޑު އިވްޔާގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ނޭނގޭ ޖަޒުބާތުތަކެއް އުފަން ކުރުވިއެވެ. ދެލޯ މަރައިލިގޮތަށް ހުޅުވައިލަންވެސް އިވްޔާ ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އަތިރިމައްޗަށް ބީއްސަމުންދިޔަ ރާޅުތަކުގެ މަޑު މިޔުޒިކުން ގުޅިފައިވާ ދެހިތަކަށް ފުރުޞަތުދޭފަދައެވެ. ޖެހެމުންދިޔަ ފިނިފިނި ރޯޅިތަކުން ދެހަށިގަނޑުގެ ހޫނުކަން ލިބިގަތުމަށް މަޖުބޫރު ކުރުވިއެވެ.\n9 ޖުލައި 2019, 08:53\nމާޝާ ﷲ ވަރަށް ރީތި މި ޕާޓްވެސް .. އޭޝް ވަރެއް ނެތޭ ބުނެވޭނީ\n11 ޖުލައި 2019, 21:20\nThank u dear 😊❤\n9 ޖުލައި 2019, 10:23\n9 ޖުލައި 2019, 12:08\nHaadha reehcheyyyy…..😍😍😍😍😍 Mashaa alllahh… Eysh hama thiii best 👏👏👏..😘😘😘😘. waiting for next part.. Eysh mifaharu thahkolheh avas kohlahcheyyy plxxxxxxxx 😊😊😊😊😊\n11 ޖުލައި 2019, 21:21\nThank u dear 😊❤ In Sha Allaah Saturday ga new part 😊❤\n9 ޖުލައި 2019, 12:14\nތޭންކް ޔޫ އޭޝް\n9 ޖުލައި 2019, 12:19\nނޭވާ ހިފާއްޓައިގެން އިނދެ ކިޔާ ނިންމާލެވިއްޖެ. ދެން އޮތްބައި ކިޔާހިތުން މިހާރު ހުރެވެނީއެއް ނޫން. ހީވަނީ ރިއްފަތު އައިސް ހުރިހާ ކަމެއް ފަޅާއަރުވާލާނީހެން. އަޅެ އިވީއަށް އެހެން ހެދީ ރިއްފަަތުގަ ހަމަ. ހުސެން ކީއްވެބާ ރިޔާޒުގެ ބިޒްނަސް ހަލާކުކުރީ. އޭސް އަޅެ އިވީގެ ކައިވެނީގެ ފަހުން ހުރިހާ ކަމެއް އެނގޭގޮތަށް ހަދައްޗޭ ޕްލީޒް ޕްލީޒް. އިވީ އާ ރައިން ވަކިވާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. ވެރީ ކިއުރިއަސް.\n11 ޖުލައި 2019, 21:22\nLets c what happns.. keep waiting dear 😊❤\n9 ޖުލައި 2019, 15:33\nMaa Sha Allah varah reethi wahakah waiting for next part keep it up.thank Eysh😍😍🤗🤗 love this story 😘😘\nThank u dear 😊❤ keep waiting saana dear 😊❤\n9 ޖުލައި 2019, 23:15\nވަރަށް ވަރަށް ރީތި މި ބައި ވެސް 💖💖💖💖\n9 ޖުލައި 2019, 23:34\nVaahaka vv reethi 💜💜💜💜💜\n11 ޖުލައި 2019, 21:23\n12 ޖުލައި 2019, 11:02\nOh my god. Vvv reethi. V kiyaa hithun infha nimunu iruves neynge ❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤💙💙💙💙💙💙💙💙💙 Ehas interesting asluves komme jumulaehves ehaa reethi. Hurihas gothakah beliyas vaahska v furihsms. 💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💜💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚💚 Eysh thee hama best. Waiting for the next part. 😍😍😍😍😍😍😍😍😍😘😘😘😘😘😘😘\n12 ޖުލައި 2019, 20:39\nMasha Allah v v v v v loabi mi part 😍😍😍😍😍😍😍 I like it ❤❤❤❤❤❤❤❤❤\nދިރާގުގެ ބައެއް ޚިދުމަތް ހަތަރު ދުވަހަށް މެދުކަނޑާލަނީ\nމިލަންދޫގައި ފެން ބޮޑުވެ، ގިނަގޭގެއަށް ގެއްލުން ވެއްޖެ\nގެއްލުނު ކޮޅުވެއްޓި ފެނިއްޖެ\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ، ސްރީލަންކާގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ ޝަރަފުގައި ރަސްމީ ޖާފަތެއް ބާއްވަވައިފި\nއިންޑިއާގެ ޗީފް އޮފް އާރމީ ސްޓާފް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އާއ ބައްދަލުކުރައްވައިފި\n2 އޮކްޓޯބަރު 2019


ރާނީގެ ފިރިކަލުން ޕްރިންސް ފިލިޕް އުމުރުފުޅުން 99 އަހަރުގައި...\nޕްރިންސް ފިލިޕް އަވަހާރަވުން\nރާނީގެ ފިރިކަލުން ޕްރިންސް ފިލިޕް އުމުރުފުޅުން 99 އަހަރުގައި އަވަހާރަވެއްޖެ\nދިވެހިރާއްޖެއިން މެހުމާނުންނަށް އަރުވާ އެންމެ މަތީ ޝަރަފުކަމަށްވާ ނިޝާން އިއްޒުއްދީނުގެ އިއްޒަތުގެ ޝަރަފު 1972 ގައި ޕްރިންސް ފިލިޕަށް އެރުވިފައިވޭ\nއަވަހާރަވިއިރު ޕްރިންސް ފިލިޕާއި ރާނީގެ އެލިޒަބަތުގެ4ބޭފުޅުން ތިއްބަވާ\nޕްރިންސް ފިލިޕާއި ރާނީ އެލިޒަބަތު ކައިވެނިބައްލަވައިގަތީ 1947 ވަނަ އަހަރު\n9 އޭޕްރިލް 2021 | ހުކުރު 17:05\nޕްރިންސް ފިލިޕް- ޕްރިންސް ފިލިޕް އަވަހާރަވީއިރު އުމުރުފުޅުން 99 އަހަރު\nއިނގިރޭސީ ރާނީ އެލިޒަބަތު 2ގެ ފިރިކަލުން ޕްރިންސް ފިލިޕް އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ.\nޕްރިންސް ފިލިޕް އަވަހާރަވީއިރު އުމުރުފުޅުން 99 އަހަރެވެ. ޝާހީ އާއިލާއާ ހަވާލާދީ ބީބީސީގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުން ފިލިޕް އަވަހާރަވެފައިވަނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި ވިންޑްސަރ ގަނޑުވަރުގައެވެ.\nޕްރިންސް ފިލިޕް އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެން ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ޝާހީ އާއިލާއަށް ތައުޒިޔާ ފޮނުވަމުންނެވެ.\nމިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅުވެސް ޕްރިންސް ފިލިޕްގެ ހާލުކޮޅު ދެރަވެ، ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާދޭން ޖެހިފައިވެއެވެ. އޭރު މަހެއް ވަންދެން އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާދީފައިވެއެވެ. ،ޕްރިންސް ފިލިޕްގެ ހަޔާތުގެ ބޮޑުބައި ހޭދަ ކުރެއްވީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައެވެ. ނަމަވެސް 2011 ވަނަ އަހަރު ހިތުގެ ނާރެއް ބްލޮކްވެގެން ފަރުވާ ހޯއްދަވާފައިވާއިރު 2012 ވަނަ އަހަރު ބްލެޑަރގެ އިންފެކްޝަނަކަށް ފަރުވާ ހޯއްދަވާފައި ވެއެވެ.\nޕްރިންސް ފިލިޕާއި ރާނީ އެލިޒަބަތު ކައިވެނިބައްލަވައިގަތީ 1947 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއީ އެކަމަނާ ރާނީގެ މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމުގެ5އަހަރު ކުރިންނެވެ. އަވަހާރަވިއިރު ޕްރިންސް ފިލިޕާއި ރާނީގެ އެލިޒަބަތުގެ4ބޭފުޅުން ތިއްބަވައެވެ.\nޕްރިންސް ފިލިޕަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން މެހުމާނުންނަށް އަރުވާ އެންމެ މަތީ ޝަރަފުކަމަށްވާ ނިޝާން އިއްޒުއްދީނުގެ އިއްޒަތުގެ ޝަރަފު 1972 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު އެރުވިފައިވާ އިއްޒަތްތެރިއެކެވެ.\nދި ރޯޔަލް ފެމިލީ ޝާހީ އާއިލާ


Raajjetherey meehunakee ulhey baeh noon: Raees Yameen\nLast Updated: May 22, 09:00\nރާއްޖެތެރެ މީހުންނެއް ނެތް، ތިބީ ހުސް ދިވެހިން: ރައީސް ޔާމީން\n1 Apr 29, 2017, 12:08 އަލީ އަމީން\nރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތަކުގެ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ނިސްބަތްކޮށް "ރާއްޖެތެރެ މީހުން" ކިޔާތީ އެކަމާ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރައްވައިފި އެވެ.\nޕީޕީއެމުން މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލަށް ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނާ އެކު ރޭ ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ހުރިހާ ދިވެހިންނަކީ ވެސް ދިވެހިން ކަމަށެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަކީ ދެ ދަރަޖައިގެ މީހުންގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެތެރޭ މީހުންނަކީ އުޅޭ ބައެއް ނޫން ކަމަށާއި އަދި ރާއްޖެތެރޭ މީހުންނޭ ކިޔައި ދެ ދަރަޖައިގެ މީހުން އުޅޭ ވާހަކަ ދެކެވެން ފެށީ އެ މަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ނޫންކަމަށް ރައީސް ޔަމީން ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ރާއްޖެތެރޭ މީހުންނަކީ އުޅޭ ބައެއް ނޫން. ކިތަންމެ ފަހަރަކު މި ވާހަކަ ދެކެވިއްޖެ. އަޅުގަނޑުގެ ވެރިކަމުގައެއް ނޫން ދެ ދަރަޖައިގެ މީހުން އުޅޭ ކަމަށް ބުނެވިފައި އޮތީ. އަޅުގަނޑު ސަރުކާރުގައި ހުރިހާ ދިވެހިންނަކީ ވެސް ދިވެހިން" ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޔާމިން ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ދެ ދަރަޖައެއްގެ ރައްޔިތުންނެއް ނުތިބޭނެ ކަމަށާއި ރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަކީ އެއް ހައްގުތަކަކާއި އިމްތިޔާޒްތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ބައެއް ކަމަށެވެ.\n"ރާއްޖެއަކީ އެއް ރާއްޖެއެއް"ގެ ގޮތުގައި ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށާއި މި ސަރުކާރުގައި ރާއްޖެތެރެއާ މާލެއެއް ނޯންނާނެ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުގެ ކެބިނެޓަށް ބަލައިލި ނަމަވެސް އަޣުލަބިއްޔަތަކީ އަތޮޅުތެރޭގެ ބޭފުޅުން ކަމަށާއި އެމަނިކުފާނަކީ ވެސް ހަތަރު ކަށިމަތި މާލޭ މީހެއް ނޫން ކަމަށެވެ.


Professional noon contractorun nukunnaathee gonjehun bodu: Jana\nޕްރޮފެޝަނަލް ނޫން ކޮންޓްރެކްޓަރުން ނުކުންނާތީ ގޮންޖެހުން ބޮޑު: ޖަނާހު\nކޮންސްޓްރަކްޝަން އިންޑަސްޓްރީއަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ޕްރޮފެޝަނަލް ނޫން ކޮންޓްރެކްޓަރުން ދާއިރާއަށް ވަދެ މަސައްކަތްތައް ކުރަން ހުށަހެޅުން ކަމަށް މަސީގެ ޗެއާމަން އަދި އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑަރޭޝަން އޮފް އޭޝިއަން އެންޑް ވެސްޓާން ޕެސިފިކް ކޮންޓްރެކްޓާސް އެސޯސިއޭޝަން (އިފޮޕްކާ) ގެ ރައީސް މުހައްމަދު އަލީ ޖަނާހު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާއި އެކަން ކަމަށް އޮތް ހައްލުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރަން މަސީ އިން މިއަދު ފެށި ކޮންފަރެންސަށް ފަހު ފަހު މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ޖަނާ ވިދާޅުވީ، ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް އެތައް ޕްރޮޖެކްޓެއް ހުޅުވާލާއިރު ދަށް އަގުގައި އެ މަސައްކަތްތައް ކުރަން ޕްރޮފެޝަނަލް ނޫން ކޮންޓްރެކްޓަރުން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ކޮންސްޓްރަކްޝަން މާކެޓަށް ވަނުމަށް ދަށް އަގުގައި ޕްރޮޖެކްޓުތައް ނަގައި އެ ޕްރޮޖެކްޓުތައް ނުނިންމުމަކީ ދާއިރާގައި އޮތް ބޮޑު ޖޮންޖެހުމަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"އެއްވެސް ތަޖުރިބާ އެއް ނެތް ކޮންޓްރެކްޓަރުން ރެޖިސްޓާ ކޮށްލާފައި ހަމަ މި ވަންނަނީ. ހަ މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ހުންނަ ޕްރޮޖެކްޓުތަކަށް އެ ފަރާތްތަކުން އެބަ ލާ ތިން މިލިއަން ރުފިޔާ އަށް" ޖަނާހް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖަނާ ވިދާޅުވީ، ކޮންފަރެންސްތަކުގައި ވާހަކަ ދައްކާ މަޝްވަރާ ކޮށްގެން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާއަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދަން މަސީ އިން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، އެފަދަ އަންޕްރޮފެޝަނަލް ކޮންޓްރެކްޓަރުންގެ މަސައްކަތްތައް ބަލަމުން ގެންދާ ކަމަށާއި ބޭނުމަކީ ޕްރޮފެޝަނަލް ވެފައި ތަޖުރިބާ އާއި ޓްރެކް ރެކޯޑް ރަނގަޅަށް ހުރި ކުންފުނިތަކުން ޕްރޮޖެކްޓުތައް ހޯދައި ދިނުން ކަމަށެވެ. އާ ކުންފުންޏެއް ވިޔަސް އެ ކުންފުނީގައި ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާ ހުރި މީހުން ތިބޭ ކަން ޔަގީން ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމަށް ވެސް ޖަނާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއަންނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް ހުށަހެޅި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ސަރުކާރުގެ ގިނަ ޕީއެސްއައިޕީ ބޮޑެތި ޕްރޮޖެކްޓުތައް ހުރި ކަމަށް އިޝާރަތް ކުރައްވާ އެ ކަމަށް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާ ތައްޔާރު ވާން ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ޖަނާ މިއަދު ފާހަގަ ކުރައްވާފަ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންގެ އިންޑަސްޓްރީއަށް އޮތީ އުންމީދު. އަޅުގަނޑުމެން އެބަ ޖެހޭ ބަޖެޓުން ދައްކާ ނަންބަރުތަކަށް ތައްޔާރުވާން. މިއަދުގެ މި މަޝްވަރާތަކަކީ ދަތިތައް ފިލުވާ އެކަންކަމަށް ތައްޔާރުވުމަށް ލިބޭ ޕްލެޓްފޯމެއް ކަމަށް ދެކެން." ޖަނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nދަރުބާރުގޭގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާ ކޮންފަރެންސްގައި ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާއިން މަސީ އާއެކު ނުވަ އިދާރާ އެއްގެ 50 އަށް ވުރެ ގިނަ މެމްބަރުން ބައިވެރިވެ އެވެ. ކޮންފަރެންސަށް ފަހު ގޮންޖެހުންތަކާއި އެކަންކަން ހައްލު ކުރުމަށް ހުރި ދުރު ރާސްތާ ޕްލޭންތައް ތައްޔާރުކޮށް ރިޕޯޓެއް ސަރުކާރާ ހިއްސާ ކުރާނެ އެވެ.\nއިމާރާތް ކުރުމުގެ ދާއިރާގެ ގިނަ ކުންފުނިތަކެއް ތަމްސީލް ކުރާ މަސީ އިން ވަނީ މި ނަމުގައި މީގެ ކުރިން ވެސް ދެ ކޮންފަރެންސް އެއް ބާއްވާފަ އެވެ. އެ ގޮތުން 2007 ގަ އާއި މިދިޔަ އަހަރު ބޭއްވި މި ކޮންފަރެންސްގައި ވެސް ދާއިރާގެ ގޮންޖެހުންތަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރި އެވެ.\nމުހައްމަދު އަލީ ޖަނާހް މަސީ\nމަސީގެ ރައީސް ކަމަށް އަނެއްކާވެސް ޖަނާ


Fifa in Dhivehi Srukaara Inzaaru dheefi\nފީފާއިން ދިވެހި ސަރުކާރަށް އިންޒާރު ދީފި\nފީފާގެ މައި އިދާރާ: ރާއްޖެއަށް އިންޒާރު ދިން\nގައުމީ ފުޓްބޯޅަ އިދާރާގެ އިންތިހާބު ލަސްކުރަން ދިވެހި ސަރުކާރުން ނުފޫޒު ފޯރުވާ ކަމަށާއި އެކަން އެގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންގޮސް އިންތިހާބު ލަސްކޮށްިނަމަ ފުޓްބޯޅައިގެ އެންމެހާ ހަރަކާތްތަކުން ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑްކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ފީފާއިން ދީފި އެވެ.\nދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅަ ޖަމިއްޔާ ފީފާއިން ދިވެހިންނާ ދިމާލަށް ރަތްކާޑު އަމާޒު މިކުރީ އާ އިންތިހާބެއް ބާއްވައި އެފްއޭއެމް ހިންގާނެ ވެރިއަކާއި އޭނާގެ ޓީމު އިންތިހާބު ކުރަން ފީފާއިން ދީފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ މުއްދަތު ހަމަވާން ބާކީ 11 ދުވަހަށް ވެފައިވަނިކޮށެވެ. އަދި އިންތިހާބު ބާއްވަން އޭއެފްސީން ވެސް އަންގާފައިވަނިކޮށެވެ.\nމިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު 25 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ފީފާގެ އެގްޒެކްޓިވް ކޮމިޓީން ނިންމާފައިވަނީ ރާއްޖެއިން އެފްއޭއެމަށް އޮކްޓޫބަރު 30 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން ވެރިއަކު އިންތިހާބު ކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެއީ ކުރިން އޮގަސްޓް 22ގައި ބާއްވަން އުޅުނު އިންތިހާބު، ކުލަބުތަކުގެ ކޯޅުންބޮޑުވެ، އެފްއޭއެމުގެ އަސާސީ ގަވައިދު ފާސްނުވެ ލަސްވުމުންން އިތުރު ފުރުސަތު ދީފައިވާތީ އެވެ.\nފީފާއަށް ކޮޕީކޮށް، އޭއެފްސީން މިއަދު އެފްއޭއެމުގެ ޖެނެރަލް ސެކްރެޓަރީ ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލަށް ފޮނުވި ސިޓީގައިވަނީ އެޖަމާއަތުގެ މެމްބަރު އެސޯސިއޭޝަންތަކަކީ މިނިވަންކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވާންޖެހޭ ތަންތަން ކަމަށާއި ޔޫތު މިނިސްޓްރީން އިންތިހާބު ފަސްކުރަން ބުނެ އިއްޔެ ފޮނުވި ސިޓީއަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ސިޓީއެއްނޫން ކަމަށެވެ. އަދި މިނިސްޓްރީން އެފްއޭއެމުގެ އިންތިހާބަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާނަމަ ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑްކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nބުރާސްފަތި ދުވަހު ބާއްވާ އިންތިހާބު އޮބްޒާވްކުރަން ފީފާ އާއި އޭއެފްސީގެ އޮފިޝަލުން ރާއްޖެ ވަޑައިގަންވާ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، ފީފާއިން ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑްކުރުމާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ބަދަލުކޮށް މިކޮށްލީ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީގެ މެމްބަރުންނަށް ކޮރަޕްޝަނުގެ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާތީވެ އެންޓިކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން އެކަން ބަލާ ނިމެންދެން އެފްއޭއެމުގެ އިންތިހާބު ލަސްކުރަން ފެންނަ ކަމަށް ޔޫތު މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ޒުހޫރު އިއްޔެ އަންގަވާފައިވަނިކޮށެވެ.\nއެފްއޭއެމުގެ ކޮރަޕްޝަނުގެ މައްސަލަ އޭސީސީ އަށް ވެއްދީ އެއިދާރާގެ ކުރީގެ އެގްޒެކެޓިވް ސެކްރެޓަރީ ހުސައިން ރަޝީދެވެ. އޭނާ ފޮނުވި ސިޓީގައިވަނީ މި އިންތިހާބަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ސަރުކާރާއި ބައިނަލް އަގްވާމީ ޖަމާއަތްތަކުން އެފްއޭއެމަށް ދީފައިވާ ފައިސާ އެތަނުގެ ވެރިންގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާކޮށް ކުލަބުތަކުގެ ވެރިންނަށް ރިޝްވަތުދެމުންދާ ކަމަށެވެ. މިހެންވެ އެފްއޭއެމުގެ ވެސް އެދުމުގެ މަތިން އިއްޔެ އޭސީސީގެ އިސްވެރިންގެ ޓީމަކުން ވެސް އެފްއޭއެމުގެ މުއާމަލާތްތައް ފާސްކޮށްފަ އެވެ. އަދި މި މައްސަލަ އޭއެފްސީ އަށް އެފްއޭއެމުން ހުށަހެޅުމުން އެއިދާރާއިން ވަނީ އެފްއޭއެމުގެ ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތަކުގައި މައްސަލައެއްނެތް ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\nއެފްއޭއެމުގެ އަސާސީ ގަވާއިދު ފާސްކުރަން ބޭއްވި ކޮންގްރެސް އަށް ވަޑައިގެންނެވި ފީފާގެ އޮފިޝަލް (ކ) އާއި އެކު އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ހަމައެކަނި ކެނޑިޑޭޓް މުހައްމަދު ޝަވީދު: ފީފާއިން ވަނީ އިންތިހާބު ބާއްވަން ރާއްޖެ އަށް އަންގާފައި.\nސަސްޕެންޑްކޮށްފިނަމަ ވާނީ ކިހިނެތް؟\nފީފާއިން ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑްކޮށްފިނަމަ ރާއްޖެ އަށް ވާދަނުކުރެވޭނެ އެންމެ މުހިންމު މުބާރާތަކަށްވާނީ ޑިސެމްބަރު އިންޑިޔާގައި ބާއްވާ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތެވެ. އޭގެ އިތުރުން ގައުމީ ޓީމު މިހާރު ވާދަކުރަމުންދާ ވޯލްޑް ކަޕް ކޮލިފައިން މެޗުތަކުގައި ވެސް ވާދަކުރުމުގެ ފުރުސަތު ގެއްލޭނެ އެވެ. އަދި ދިވެހި ކުލަބުތަކަށް އޭއެފްސީ ކަޕް ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގައި ވެސް ވާދަނުކުރެވޭނެ އެވެ.\nއެފްއޭއެމުގެ ރައީސް ކަމުގެ މަގާމު ހުސްވީ 2013 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ވާދަވެރި އިންތިހާބުގައި އެއިރުގެ ރައީސް އަލީ އާޒިމް ބަލިކުރެއްވި އިލްހާމު އަހުމަދުގެ ދައުރު މި އަހަރު ކުރީކޮޅު ފީފާއިން ނިމުމަކަސް ގެނައުމުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އެފްއޭއެމް ހިންގަމުން އަންނަނީ ފީފާއިން އެކުލަވާލި ފަސް މެމްބަރުންގެ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީއަކުންނެވެ. އެ ކޮމިޓީގައ ތިއްބެވީ އެފްއޭއެމުގެ އިންތިހާބަށް ކުރިމަތިލައްވާފައިވާ ހަމައެކަނި ކެނޑިޑޭޓް މުހައްމަދު ޝަވީދާއި ގައުމީ ޓީމުގެ ކުރީގެ ދެ ކުޅުންތެރިން ކަމަށްވާ އަލީ އުމަރާއި މުހައްމަދު ހުސައިން (އޮއިއްޓޭ) އާއި ގައުމީ ޓީމުގެ ކުރީގެ މެނޭޖަރު އަބުދުލްހަމީދު އަބުދުލްގަފޫރު (އައްޑޯ) އާއި ގާނޫނީ ވަކީލު ފަސީހު ޒާހިރެވެ.\nމި ކޮމިޓީން މިހާރު ވަނީ އިންތިހާބު ބާއްވާނެ އިލެކްޓޯރަކް ކޮމިޓީ އާއި އެޕީލް ކޮމިޓީ ވެސް އެކުލަވާލައިފަ އެވެ.\nފީފާއިން ރާއްޖެ ސަސްޕެންޑް ކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުދީފައިވާއިރު އެޖަމާއަތުން ވަނީ މީގެ ދެ ދުވަސް ކުރިން ކުވޭތު ވެސް ސަސްޕެންޑްކޮށްފަ އެވެ. އެއީ އެ ގައުމުގެ ފުޓްބޯޅަ ފެޑަރޭޝަނާއި ކުލަބުތަކަށް މިނިވަންކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވެވޭ ގޮތަށް ކުޅިވަރާ ބެހޭ ގާނޫނު އިސްލާހުނުކޮށްގެންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ތައިލެންޑްގެ އެފްއޭގެ އަސާސީ ގަވާއިދު ބަދަލުކޮށް، އާ އިންތިހާބެއް ބާއްވަން އެ ގައުމަށް ވެސް ފީފާއިން ވަނީ ނޯމަލައިޒޭޝަން ކޮމިޓީ އެއް އައްޔަންކޮށްފަ އެވެ.\nފީފާގެ ރައީސް އިންފަންޓިނޯގެ މަރުހަބާ ބައްސާމަށް\n"އިންތިހާބު ހުއްޓުވަން މަޖިލީހުން އެންގުމަކީ ރީތިކަމެއް ނޫން"\nއެފްއޭއެމްގެ އިންތިހާބީ ކޮންގްރެސް މިއަދު


ޅެންވެރިކަމުގެ ހުނަރު ދަސްކޮށްދިނުމަށް ބާއްވާ ކޯހެއް\nޅެންވެރިކަމުގެ ހުނަރު ދަސްކޮށްދިނުމަށް ބާއްވާ ކޯހެއް މި އެކެޑަމީން 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހު ފެށުމަށް ވަނީ ގަސްދުކޮށްފައެވެ.\nމި ކޯހަކީ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ބާއްވާ ކޯހެކެވެ. މި ކޯސް ފުރިހަމަކުރުމަށް ހޭދަވާނީ 18 ގަޑިއިރެވެ. މި ކޯހުގައި ބައިވެރިވުމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކުން، ކޯހުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފޯމު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، މި ޑިސެންބަރުމަހުގެ 31 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ކުރިން މި އެކެޑަމީއަށް ހުށަހެޅުން އެދެމެވެ.\nމި ކޯހުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފޯމު މި އެކެޑަމީގެ ކައުންޓަރުންނާއި ވެބްސައިޓު: www.dhivehiacademy.edu.mv އިން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ. އިތުރު މަޢުލޫމާތު ހޯދަން އެދޭނަމަ، މި އެކެޑަމީގެ ފޯނު ނަންބަރު 3345284، 3345299 އާ ގުޅުން އެދެމެވެ.