ހިތި ހަނދާން7– Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\nހިތި ހަނދާން 7\n- by ishaadam - 24- April 30, 2019\nނަތާ އަކީ އެއްވެސް ކަމެއްގަ ޝަކުވާކުރާ ކުއްޖެއްނޫނެވެ. އެހާ ބޮޑަށް އިންތިޒާރު ކޮއްގެންހުރި ހަނީމޫން ދަތުރު ނުދެވި އަހަރެއްވާން ދިޔައިރުވެސް އެކަމުގެ ނަންވެސްނުގަނެއެވެ. އާމިރުގެ އަޅާލުމާއި ލޯބި ލިބޭ ކަމަށްޓަކާ ޝުކުރުކޮއްލައިގެންހުރީއެވެ.\n”ނަތާ ނިމިއްޖެތަ؟”ފަހަތުންއައިސް ނަތާގެ ގައިގައި ބައްދާލަމުން އާމިރު ސުވާލު ކޮއްލިއެވެ. ނަތާ އަވަސް އަވަހަށް ދުރުވެލީ ކައްކަންހުރި ބަޓާ ޗިކަންއެތި އުނދުންމަތިން ބޭލުމަށްޓަކާއެވެ. މިއަދު ކައްކާ ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް އާމިރުގެ މަންމަ ބޭނުންވަނީ އެންމެ ފުރިހަމަ ކޮއްބަހަށްޓާށެވެ. ނަތާގެ ކެއްކުން ވަރަށް ފުރިހަމައެވެ. އާމިރުގެ މަންމަގެ އަންގައިން ތައުރީފުގެ ބަހެއް ނުލިބުނަސް އާމިރުގެ މަންމަވެސް ނަތާ ކައްކާ އެއްޗެހި ކަނީ ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހި ހުރެއެވެ.\nއަނެއްކާވެސް އާމިރު އައިސް ނަތާގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. ކުޑައިރު ކޮޅެއް އާމިރު އަށް ދިނުމަށްފަހު ނަތާ ދުރުވެލަމުން ބުނެލިއެވެ. “ އަހަރެންގެ ސަބަބުން މަންމަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭކަށް ބޭނުމެއްނޫން“ އާމިރު އަށް ޤަބޫލް ނުކުރެވުނަސް ނަތާ އާއި ދިމާލަށް އެތަށް ފަހަރަކު އައިމިނަ އެއްޗެހި ގޮވާންހުއްޓާ އާމިރު އަށްވެސް އެތަނަށް އާދެވެއެވެ. އެކަމަކު ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އައިމިނަ އަވަހަށް ވާހަކަ ބަދަލްކޮއްލައެވެ.\nކުއްލި އަކަށް ދުވެފައި ބަދިގެއަށް ވަތްތަންފެނުނީ އަލީއެވެ. ފަހަތުން އައީ އަލީގެ ދެކުދިންނެވެ.އަލީ އައިސް އާމިރުގެ ގައިގައި ވަރަށް ބާރަށް ބައްދާލިއެވެ. ދެކުދިން ދުވެފައި ދިޔައީ ނަތާގެ ގައިގައި ބައްދާލާށެވެ. ނަތާ ވަރަށް އުފަލުން ދެކުދިންގެ ކައިރިއަށް ގުދުވެ ބައްދާލިއެވެ. “ ތާތަ ވީ މިސްޔޫ“ ދެކުދިންވެސް ނަތާއަށް ގޮވަނީ އެނަމުންނެވެ. “ އައި މިސްޑްޔޫ ގައިސް މޯ“ ނަތާ ވެސް ބުނެލިއެވެ. އާމިރު އާއި އަލީގެ ވާހަކަ އޮލަވެފައި ތިބިވަރުން ބަދިގޭގެ އަޑު ގަދަވެގެން އެތަނަށް ވަތް އައިމިނަ ފެނުނީ އައިމިނަ ކަރު ކެހިލުމުންނެވެ. އަލީ އާއި ކުދިންވެސް ދުވެފައި ދިޔައީ އައިމިނަގެ ކައިރިއަށެވެ. އައިމިނަ ރުޅި މައިތިރި ކޮއްލާހީލިއެވެ. އައިމިނަ ބަދިގެއަށް އައީ އަޑު ގަދަވެގެންނެވެ. ނަތާގެ ކައިރިއަށް ފުރަތަމަ އެންމެން އައުމުން އައިމިނަ ހުރީ ވަރަށް ރުޅި އައިއްސައެވެ.\n“ ނަތާ ދޭބަލަ ރީތި ވާން. މިހާރު ހާނިމް އަންނާނެ“ އައިމިނަ ނަތާ އަށް ލޯ އަޅާލަމުން ބުލެލިއެވެ. ހާނިމް އަކީ އައިމިނަގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮގެ ދަރިފުޅެވެ. ހާނިމް ވެސް މިއަދު ޗުއްޓީ އަށް އަންނަނީއެވެ. އަލީމެންވެސް އައީ ޗުއްޓީ ލިބުނީމައެވެ. ހާނިމްގެ މަންމަ ވަނީ ހާނިމް ވަރަށް ކުޑައިރު ނިޔާވެފައެވެ. ހާނިމް ގެންގުޅުނީ އައިމިނައެވެ. މީގެ5އަހަރު ކުރިން ކިޔަވަންދިޔަ ގޮތަށް މިހާރު ހާނިމްވަނީ ސިންގަޕޫރުން ވަޒީފާ ހީދާފައެވެ.\n”ނަތާ ކޮޓަރިއަށް ވަތްއިރު އެނދު މަތީ ކޮތަޅެއްއޮތެވެ. ނަތާ އެ ކޮތަޅު ހުޅުވާލުމަށްފަހު އެތެރޭގައި އޮތްހެދުން ނެގިއެވެ. ވަރަށް ރީތިކޮށް ޖަރީ ކޮއްލާފައިވާ ގަދަ ނޫކުލައިގެ ހެދުމާއި އެކު ނޯޓެއް އޮތެވެ. “މިއަދު މިހެދުން ލާ“ އައިމިނަ ގެ ނަން ޖަހާފައި އޮތުމުން މީ އައިމިނަ ދިން ހެދުމެއްކަން އެންގި ނަތާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. މިފަހުން އައިމިނަ އަބަދު ހުންނަނީ ނަތާ ދެކެ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. ނަތާގެ ހިތުން މަންމަ އަށް ހެޔޮދުޢާ ކުރަމުން ފެންވަރަން ވަނެވެ.\nފެންވަރައިގެން ނުކުމެ ލޯގަނޑުން ނަތާ ބަލާލިއެވެ. ހެދުމުގެ ޑިޒައިން ވަރަށް ވެސް ރީއްޗެވެ. އެކަމަކު ހެދުން ހުރީ ނަތާގެ ގައިގައި ހިފާފައެވެ. މޭމައްޗާއި އުނަގަނޑާދިމާލުން ހިފާފައި ހުރުމާއި އެކު ހެދުމަކީ ކަކުލާ ހަމައަށް އަރާ ހެދުމެކެވެ. ނަތާ އަކީ ދިގުކޮށް ހެދުންލާ ކުއްޖެއްކަން އެންގިހުރެވެސް މަންމަ މިހެދުން ދިނީ ކީއްވެބާއެވެ؟ އަދި މިޔަދު ލުމަށް އެދުނީ ކީއްވެބާއެވެ؟ ނަތާ އަކަށް އެއްވެސް އެއްޗެއްނުވިސްނެއެވެ. އާމިރު ކޮޓަރިއަށް އާދޭތޯ ދެކޮޅަށް ހިންގާލަ ހިންގާލަ ހުއްޓެވެ. ހެދުމާއި އެކީ އޮތް ބުރުގާ ނަތާ އަޅާލިއިރު މިވެސް ވަރަށް ކުރެވެ. މޭމަތި ނިވާވަނީ ކިރިޔާއެވެ. މަންމަ ރުޅި އަންނާނެތީ ބާލާކަށް ވެސް ނުކެރުނެވެ. އާމިރުގެ ފޯނު އޮތީ ކޮޓަރި މޭޒު މަތީގައެވެ. އެހެންކަމުން ގުޅެނެ ގޮތެއްވެސްނެތެވެ. އަނެއްކޮޅުން އައިމިނަ ހުރީ އާމިރު ކޮޓަރިއަށް ގޮސްދާނެތީ ކަމަކަށް ފަހު ކަމެއް ޖައްސާފައެވެ. މިހެން ހުއްޓާގޭގެ ރަނގަބީލް ޖެހި އަޑު އިވުމާއި އެކީ ނުލަފާ ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލާފައި ނަތާ އަވަހަށް އަންނާށޭ ގޮވާލިއެވެ.\nނަތާ އިސްޖަހާލައިގެން ހުރެ ކާމޭޒު ތައްޔާރު ކުރަންފެށިއެވެ. ހާނިމް ވަދެގެން އަންނަމުން ނަތާ އަށް ސަލާމް ގޮވާލިއެވެ. ނަތާ ހިނިތުން ވެލާފައި ސަލާމް ބަލައިގަތެވެ. އައިމިނަ ހުރީ އަނގަ ހުޅުވިފައެވެ. އައިޝާ މެން ދެމަފިރިންވެސް ތިބީ އަނގަ ހުޅުވިފައެވެ. އާމިރު ހުރީ ވަރަށް ރުޅި އައިއްސައެވެ. މި ފަދަ ހެދުމެއްގައި ހިލޭ ފިރިހެނެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ނަތާ އަރާނެ ކަމަށް އާމިރު ކުޑަ ކޮއްވެސް ހިތަކަށް ނާރައެވެ. މަންމަ އެއްޗެކޭ ބުނޭތޯ ނަތާ އިރު ކޮޅަކާ މަންމަގެ މޫނަށް ބަލާލައެވެ. މޭޒު ކައިރީ ނަތާ އިށީނީ އާމިރު އާއި ޖެހިންއިން ގޮނޑީގައެވެ. އާމިރު ވަރަށް ބާރަށް ނަތާގެ އަތަށް ފިތާލިއެވެ. “ ކޯންޗެއްތަ ލައިގެން ތި އިނީ؟ އާމިރު ހަރިކަށި ކަމާއެކީ ސުވާލު ކުރިއެވެ. ނަތާ އަނެއްކާވެސް ބަލާލީ އައިމިނަގެ މޫނަށެވެ. އައިމިނަ ހައިރާން ކަމާއެކު ނަތާ އަށް ބަލަންއިނެވެ. އަދި ހާނިމް އާއި ވާހަކަ ދައްކަންފެށިއެވެ. އައިޝާ ވެސް އެންމެ ހައިރާންވީ ލަދުރަކި ނަތާ މިކަހަލަ ހެދުމެއްގައި ފެނުމުންނެވެ. ކާން އިންއިރު އާމިރު އަށް އެންމެ ގިނައިން ބެލުނީ ހާނިމް އަށެވެ. ނަތާ އަށް ބަލަން ހާނިމް އިންދާފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އާމިރުގެ ލޭ ކެކެއެވެ. ބޭބެ އެއް ކަމަކު އާމިރުގެ އަނހެނުންނަށް ހާނިމް އިޙްތިރާމް ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.\nކާންއިނދެފައި އައިމިނަ ތެދުވީ ފާހަނާ އަށް ދިއުމުގެ ނަމުގައެވެ. ނަމަވެސް އައިމިނަގެ މިސްރާބު ހުރީ ފާހަނާ އާއި ވަރަށް ދުރަށެވެ. މަޑުމަޑުން ގޮސްވަނީ ނަތާ މެންގެ ކޮޓަރިއަށެވެ. މިރެއަކީ ނަތާގެ ހަމަޖެހުން ނަގާލެވޭނެ ރޭ ކަމުން ކުރެވުނު ކަންތަކާ އުފާވެ ހިތްހަމަޖެހިލިއެވެ. ހެދުން ލީ ކޮތަޅުގެ ކައިރީ އައިމިނަ ލިޔުނު ނޯޓް ކޮޅު އޮތެވެ. ބަލާކަށް ނުހުރެ ނަގާ ވީދާލާ ކުޑަ ދޮރުން ބޭރަށް އުކާލިއެވެ. ނަތާގެ ކުށެއްނެއް ކަމުގެ ހެކި ނައްތާލެވުމުން އުފަލާއި އެކު ކާންއިށީނެވެ.\nކައިނިމިގެން ތަށި ތައްނަގާ ސާފު ކުރުމަށްފަހު ނަތާ އައިސް ހުއްޓުނީ އާމިރުގެ ކުރިމަތީއެވެ. އާމިރު ލޮލުން ކޮޓަރި އާއި ދިމާލަށް އިޝާރާތް ކޮއްލުމާއިއެކު ނަތާ އަވަހަށް ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ. ކޮޓަރީގަ ދެކޮޅަށް ހިނގަ ހިނގަ ހުއްޓާ އާމިރު އައިސްވަނެވެ. ދޮރު ލައްޕާ ތަޅުލުމާއި އެކު އާމިރު ސުވާލުކުރިއެވެ. “ނަތާ ކޮންޗެއްތަ ލައިގެންތި ހުރީ؟ އާމިރު ހުރީ ވަރަށް ރުޅި އައިށްސައެވެ. ރުޅި އަށްވުރެން އާމިރު ހުރީ ހަސަދަވެރިވެފައެވެ. ނަތާ މި ހެދުމުގައި ވަރަށް ވެސް ރީއްޗެވެ. އެކަމަކު ނަތާގެ ރީތި ކަމަށް އެހެންފިރިހެނެއްގެ ނަޒަރު ދިއުމަކީ އާމިރު އެދޭ ގޮތެއްނޫނެވެ. ހާނިމް ނަތާ އަށް އެފަދަ ނަޒަރަކުން ބެލުމުން އާމިރު ވަނީ ކެއްކުރަން ދަތި ހާލަކަށް ގޮއްސައެވެ. ނަތާ ގެ މޫނަށް ބަލަންހުރެ ސުވާލު ތަކުރާރު ކޮއްލިއެވެ. ރުޅި އަކީ ޝައިތާނީ ކަމެއްކަމާ ރުޅި ކޮންޓުރޯލް ކުރުމަކީ އެންމެ އީމާންތެރިންގެ ގޮތްކަން އާމިރު އަށް ވަނީ ނޭންގިއެވެ. އެހެންކަމުން ރުޅި އަންނަ ފަހަރު ކޮންމެސް ސިފައެއްގައި އަމަލުން އެކަން ދައްކާލުމަކީ ބާރުގަދަކަން ކަމަށް އާމިރު ދެކެއެވެ. “ މަންމަ ދިން ހެދުމެއްއެއީ މިރޭ އެހެދުން ލާންބުނެފަ ނޯޓަކާ އެކީ އޮތީ އެނދުމަތީ ބާއްވާފަ“ ނަތާ މިހެންބުނިއިރު ނަތާ ގަނޑު ކޮޅު ބޭއްވިތަން ހޯދަމުންދިޔައެވެ.\n“ނަތާ އެއްޗެކޭ ކިޔައިގެން އެހެންމީހުންގެ ބޮލުގައި ކަންތަށް ނާޅުވާ. މި އަހަނީ ކޮބާހޭ ތިކިޔާ ގަނޑު ކޮޅު؟“ އާމިރު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. އާމިރު އަށް ވިސްނޭގޮތުގައި މަންމަ އަކީ ބާރު ހެދުމާއި މާބޮޑަށް ޖަރީ ކޮއްލުމަށް އެދޭ މީހެއްނޫނެވެ. މަންމަ މިވަރުގެ ކަމެއް ނުކުރާނެއެވެ.\n”ހާނިމް އަށް ދެއްކެންބޭނުން ވާނީތަ؟އަހަންނަށް ނަތާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައި ނުދެވެނީތަ؟ އާމިރު ނަތާގެ އަތުގައި ހިފާ އާމިރު އާއި ދިމާލަށް އަނބުރާލިއެވެ. ނަތާ ގެ ފުރިހަމަ ކަމާ ރީތިކަން ދައްކަން ހަމައެކަނި ޖެހޭނީ އާމިރު އަށެވެ. ހާނިމް ކުރިމަތީ ނަތާ މިހެން ހުރީ ކީއްވެބާއެވެ.\n“ޤަބޫލް ނުކުރެވެންޔާ އަންނާނަން މަންމަ ގޮވައިގެން. އާމިރު އަހާލަބަލަ މަންމަ ކައިރީ؟“މިހެން ބުނުމާއި އެކު ނަތާ ހިނގައިގަތީ ދޮރާއި ދިމާލަށެވެ. އެކަމަކު ދޮރާ އަރާ ހަމަ ނުވަނިސް އާމިރު ނަތާގެ އަތުގައި ހިފާ ދަމާއިގަތެވެ. “ދާނެ ކަމެއްނެއް. އަހަންނަކީ ނަތާގެ ބޭނުންތަށް ފުއްދޭ މީހެއްކަން ދައްކާލާނަން” މިހެން ބުނުމާއި އެކު ނަތާގެ އުނަގަނޑުގައި ހިފާ އެނދާއި ދިމާލަށް ކޮއްޕާލިއެވެ. ނަތާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައީ ގަތްބިރަކުންނެވެ. އާމިރު ނަތާގެ ގައި މައްޗަށް ޖެހިގަތީ ސިންގާއެއް ފަދައިންނެވެ. ފިރިއަކުވެސް ގަދަކަމުން އަނބިމީހާގެ ބޭނުން ހިފުމަކީ ޢީތްފަތްތެރިކަން ފޭރިގަތުންކަން އާމިރުގެ ނުވިސްނައެވެ. ހަރުކަށި ކަމާއި ހަސަދައިން ފޯވެފައިވާ އާމިރުގެ ހިތަކަށް މާބޮޑު އެއްޗެއްނާރައެވެ. ހަމަ އެކަނި ތަކުރާރުވި އިންޒާރެއްފަދަ ބަސްތަކަކީ “ ތީ ހަމަ އެކަނި އަހަރެންގެ މިލްކެއް. އެހެން އެއްވެސް މީކަހަށް ނަތާ ޔާ ކައިރިއެއްނުވެވޭނޭ“\nފޮހެވޭނޭ ބާއޭ… 1\nV salhi mi part vx.. but v v v kurukoh gennaathii kamaku nudheyy… when next part up kohlanii… dhn anna part miah vuren dhigu kohlahcheyt plxx ❤😍😍👏🏾👏🏾👏🏾👏🏾\njiji u are being missed here ❤\nAww..swry ingey darla..Assu phone charge ah jahaafa othyma inge aee…nd free v ma mi kiyaaly mi part💜💜❤❤💙💙😉😉💓😞😞..vvv Salhi mi part..ND next part miah vure dhigukohlahchey dear…keep up the good work dear\nMihaaru innane dhigukohlaafa upload kohlaafa. Adhi pending ga iny\nކަލާޔާ ނުލާ 14


REPORT: Hurihaa kameh gai stamp jehun, Zimmaa eh nei?! | Mihaaru\nމަޖިލީހުގެ ޖަލްސާގައި މެމްބަރުން: ގާނޫނީ ޒިންމާތައް އަދާކުރުމުގައި ފަސްޖެހުންތަކެއް -- ފޮޓޯ/މަޖިލިސް\nމަޖިލީހުގައި ހުރިހާ ކަމެއްގައި "ސްޓޭމްޕް" ޖެހުން، ޒިންމާއެއް ނެތް؟!\n06 ޑިސެމްބަރ 2017 - 06:29 16 comments\nމިހާރުގެ ގާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލިއިރު ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތަކުން ނިންމާފައިވަނީ ރާއްޖޭގައި އޮންނަން ފެންނަ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަކީ ރިޔާސީ ނިޒާމު ކަމަށެވެ. އެހެންވެ ގާނޫނު އަސާސީ ބައްޓަން ކޮށްފައި ވަނީ ރިޔާސީ ނިޒާމަށެވެ. ދައުލަތުގެ ތިން ބާރު ވަކިވެ، އެއް ބާރުން އަނެއް ބާރުގެ މައްޗަށް ނުފޫޒު ނުފޯރުވޭނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ގާނޫނު އަސާސީ ވަނީ ބައްޓަންކޮށްފަ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަކީ އޭގެ ތެރެއިން އެއް ބާރެވެ. ގާނޫނު ހެދުމުގެ ހުރިހާ ބާރެއް އޮތީ އެ މަޖިލީހަށެވެ.\nބަރުލަމާނީ ނިޒާމާއި ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ އެންމެ ބޮޑު ތަފާތަކީ ރިޔާސީ ނިޒާމުގައި ސަރުކާރާއި މަޖިލީހަކީ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ ދެ ބާރަށް ވުމެވެ. އޭގެ އިދިކޮޅަށް، ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގައި ސަރުކާރާއި މަޖިލީހަކީ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ދެ ބާރެވެ. ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގައި ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާ ކަމަށްވާ، ބޮޑުވަޒީރަކީ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން އެ މީހުން ހޮވާ މެމްބަރެކެވެ. ސަރުކާރު ހިންގަން ކެބިނެޓްގައި ތިބޭނީ ވެސް މަޖިލިސް މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ.\nކުރުކޮށް ބުނާ ނަމަ، ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގައި ސަރުކާރު އުފެދޭނީ މަޖިލީހުގެ ތެރެއިންނެވެ. މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮންނަ ބަޔަކީ ސަރުކާރު ހިންގާނެ މީހުންނެވެ. އެހެންވެ، ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއްގައި ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ކޮންމެ ކަމަކަށް މަޖިލީހުން އާބަސް ބުނާނެ އެވެ. މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމަން ސަރުކާރަށް ފަސޭހަވާނެ އެވެ.\nރިޔާސީ ނިޒާމް މުޅިން ތަފާތެވެ. ސަރުކާރު ހިންގުމުގައި މަޖިލީހުގެ ސީދާ އެއްވެސް ދައުރެއް ނޯންނާނެ އެވެ. ސަރުކާރާއި މަޖިލީހުގައި ވެސް ތިބޭނީ މުޅިން ތަފާތު ބައެކެވެ. އެއް ބާރުގެ އަނެއް ބާރަށް ނުފޫޒު ނުފޯރުވޭނެ ފަދައިން، އޮންނާނީ ވަކިވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މަޖިލީހުގައި ކަންކަން ހިނގަނީ މި ގޮތަށްތޯ މިއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ.\nސަރުކާރުން ހުށަހަޅާ އެއްޗެއް ނަމަ މަޖިލީހުންގެ ތެރެއިން ނިމިގެން ދަނީ ހުށަހެޅި ގޮތަކަށް "ސްޓޭމްޕް" ޖެހިގެންނެވެ. ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާ އެއްޗެއް ފާސް ވެގެންދަނީ އެހާ އަވަހަށެވެ. އެކަމެއް އޮތީ ރަނގަޅަށްތޯ ނޫންތޯ ބަލާލަން ވެސް ބޭނުން ނުވާ ކަހަލަ އެވެ. ކަމަކާ މެދު ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާ ކުރުން ވެސް ފެންނަނީ މަދު ފަހަރެއްގަ އެވެ. މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ތައުލީމީ އަދި ގާބިލް ބޭފުޅުން ތިއްބެވިޔަސް އެއްވެސް އިލްމީ މަސައްކަތެއް މަޖިލިސް ތެރެއަކުން ނުފެނެ އެވެ.\nސަރުކާރުން ހުށަހަޅާ ބޮޑެތި ކަންކަން މަޖިލީހުން ނިންމާއިރު ކަމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުގެ ނުވަތަ ފަންނީ ބޭފުޅުންގެ ބަހެއް ހޯދާލުން ވެސް މުހިންމު ކަމަކަށް ނުވެ އެވެ. އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓް ދާދި ފަހުން ފާސްކުރިއިރު އެމްއެމްއޭގެ ގަވަރުނަރާއި އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ ލަފާ ވެސް މަޖިލީހުން ހޯދީ ލިޔުމުންނެވެ. ކުރިން ނަމަ ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ބަޖެޓް ފާސްކުރާއިރު ގަވަރުނަރާއި އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ ލަފާ ހޯދަމުން އައީ އެ ބޭފުޅުން ކޮމެޓީއަށް ހާޒިރުކޮށް، ސުވާލު ކޮށްގެންނެވެ.\nޗައިނާ އާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު މިނިވަން ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުން ގާއިމްކުރަން މިދިޔަ ހަފުތާގައި މަޖިލީހަށް ފޮނުވުމުން އެ އެއްބަސްވުމަށް ރުހުން ދޭން ނެގީ މަދު ވަގުތު ކޮޅެކެވެ. އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރާއި އެ މިނިސްޓްރީގެ އިސް ބޭފުޅުން ފިޔަވައި، އެހެން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު ކޮމެޓީއަށް ހާޒިރުކޮށް، ސުވާލެއް ވެސް ކޮށްނުލަ އެވެ. އެ އެއްބަސްވުމާ ގުޅޭ އެތައް ސަތޭކަ ސަފުހާގެ ލިޔުން ދިރާސާކޮށް، ކޮމެޓީން ނިންމާލީ ބައި ގަޑިއިރު ވެސް ނުވަނީހެވެ. ނުވިތާކަށް ކޮމެޓީ ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ވެސް ސިއްރު ކޮށްގެންނެވެ.\nއެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމުން ރާއްޖެއަށް ހުރި ފައިދާތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލައި، ދިރާސާކޮށް އެންމެންނަށް ވެސް ހަމަހަމަ ފުރުސަތު ދީގެން އެކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔަޔަސް ލިބޭނެ ގެއްލުމެއް ނެތެވެ. އިދިކޮޅަށް ނުކުންނެވި މެމްބަރުންގެ ގޮނޑިތައް ގެއްލުމުން މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮތީ ސަރުކާރު ހިންގާ ޕީޕީއެމަށެވެ. އެހެންވެ، ކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް އެ އެއްބަސްވުމަށް މަޖިލީހުގެ ރުހުން ލިބޭނެ އެވެ. އެހެންވީއިރު އަވަސް އަރުވާލައިގެން މިކަން ނިންމަން ޖެހޭ ސަބަބެއް އެބަ އޮތްތޯ ސުވާލު އުފެދެ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ބިންތައް ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ދޫކުރެވޭ ގޮތަށް ގާނޫނު އަސާސީއަށް އިސްލާހު ގެންނަން ނެގީ މަދު ދުވަސްކޮޅެކެވެ. އުމުރުން 65 އަހަރު ވީ މީހުންނަށް ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތިނުލެވޭ ގޮތަށް ގާނޫނު އަސާސީ އިސްލާހުކުރީ ވެސް ހަމަ މިފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އިދިކޮޅު މެމްބަރުން ދެކޭ ގޮތް ބަލާލުން ވެސް ގިނަ ފަހަރަށް މުހިންމެއް ނުވެ އެވެ. ސަރުކާރާ ދެކޮޅު ގަރާރެއް ހުށަހެޅިޔަސް ގިނަ ފަހަރަށް ބޭރުކޮށްލަނީ އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ ކޮމެޓީއެއް: ބޮޑެތި ކަންކަން ނިމިގެންދަނީ އެހާ އަވަހަށް --މިހާރު ފޮޓޯ/ހުސެއިން ވަހީދު\nގާނޫނު އަސާސީން މަޖިލީހަށް މަތިކޮށްފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޒިންމާއަކީ މުއައްސަސާތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމެވެ. އެކަމަކު ޚުދު މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުންތަކެއްގެ ގޮނޑި ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ނިންމުމަށް ފަހު ގާނޫނުގައި ބުނާ މުއްދަތު ފަހަނަ އަޅައިގެން ދިޔައިރު ވެސް އެ ގޮނޑިތަކުގެ އިންތިޚާބު ނުބާއްވާތީ އެކަމަށް މަޖިލީހުން ފިޔަވަޅެއް އެޅިތަނެއް ނުފެނެ އެވެ.\nއިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުން ސަރުކާރަށް ނިސްބަތްވާ މެމްބަރުން އެގޮތަށް އަމަލުކުރަނީ އެ މެމްބަރުންނަށް ފިއްތުންތަކެއް އޮތުމުންނެވެ. އެކަމަކު ސަރުކާރަށް ނިސްބަތްވާ މެމްބަރުން ބުނަނީ ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް އެއްބާރުލުން ދެނީ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާ ހުރުމުން ކަމަށެވެ.\nރިޔާސީ ނިޒާމެއްގައި ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީއަށް މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ލިބުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، މަޖިލީހަށް މެމްބަރުން ހޮވަނީ ރައްޔިތުންގެ ސީދާ ވޯޓަކުން ކަމަށް ވެފައި ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީއަށް މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ލިބުނަސް ލިބޭނީ ރައްޔިތުން އެގޮތަށް ބޭނުންވެގެން ކަމަށްވާތީ އެވެ. ނަމަވެސް އަޣުލަބިއްޔަތު އޮތުމުގެ މާނައަކީ ސަރުކާރުން ބޭނުންވާހާ ގޮތަކަށް ހުރިހާ ކަމެއް މަޖިލީހުން ކުރަން ޖެހޭ ވާހަކައެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nސަރުކާރުން ވެސް ރަނގަޅު ކަމެއް ހުށަހަޅައިފި ނަމަ އެކަމަކަށް މަޖިލީހުން އެއްބާރުލުން ދޭން ޖެހޭނެ އެވެ. އެކަމާ މެދު ދެބަސްވާކަށް ނެތީމެވެ. އެކަމަކު މައްސަލައަކީ ގިނަ ފަހަރު ކަންކަން ނިންމާއިރު ގޯހެއް، ރަނގަޅެއް ބެލުމެއް ނެތި އަވަސް އަރުވާލައިގެން ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމާލާތީ އެވެ. މިއީކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހެއްގައި ކަންކަން ހިނގަން ޖެހޭ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nވަކިން ޚާއްސަކޮށް، ރިޔާސީ ނިޒާމެއްގައި މިގޮތަށް ކަންކަން ހިނގުމަކީ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރިޔާސީ ނިޒާމު އޮންނަ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ސަރުކާރަށް މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮވެ އެވެ. އެކަމަކު ސަރުކާރުން ބޭނުންވާހާ ގޮތަކަށް ހުރިހާ ކަމެއް މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ނިމިގެނެއް ނުދެ އެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން އެމެރިކާ ބަލަމާ ހިނގާށެވެ.\nއެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ބަރަކް އޮބާމާގެ ވެރިކަމުގައި އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހިލޭ ސިއްހީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް ވުޖޫދަށް ގެނައި ގާނޫނު، "އޮބާމާ ކެއާ" އުވާލައި، އާ ގާނޫނެއް ވުޖޫދަށް ގެންނަން މިހާރުގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހުށަހެޅުއްވީ ޓްރަމްޕް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮތް ކޮންގްރެސްއަށެވެ. ކެމްޕެއިންގައި ޓްރަމްޕް ވެވަޑައިގަތް އެ ވައުދު ފުއްދަން ކޮންގްރެސްއަށް ބިލް ހުށަހެޅުއްވުމުން ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް މެމްބަރުން ބިލާ ދެކޮޅު ހެދުމުން އެ ބިލް ފާސްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ގެއްލި، އެންމެ ފަހުން ޓްރަމްޕް ބިލް އަނބުރާ ގެންދެވީ އެވެ.\nއެ ބިލް ފާސްކުރަން ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެމްބަރުން ވޯޓު ދޭން އެއްބަސްވި ނަމަ ޔަގީނުން ވެސް ބިލު ފާސްވީހެވެ. އެހާ ވެސް ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތެއް އޮތެވެ. އެކަމަކު އޮބާމާ ކެއާ އުވާލުމަށް ފަހު ވުޖޫދަށް ގެންނަން ޓްރަމްޕް ހުށަހެޅުއްވި ބިލަކީ އެތައް ބަޔަކު ސިއްހީ ޚިދުމަތުން މަހްރޫމް ކޮށްލެވޭ ފަދަ ބިލަކަށް ވާތީ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް މެމްބަރުން ބިލަށް ވޯޓު ދޭން ދެކޮޅު ހެދީ އެވެ. މި ފާހަގަކޮށްލީ ރާއްޖެ ފަދައިން ރިޔާސީ ނިޒާމެއް އޮތް ގައުމެއްގެ މިސާލެވެ.\nމަޖިލީހަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އިންތިޚާބުވެފައި ތިބޭ މެމްބަރުންތަކެއްގެ ތަނެކެވެ. ސިޔާސީ އެކި ފިކުރުގެ ބޭފުޅުން މަޖިލީހުގައި ތިބޭނެ އެވެ. އެކަމަކު ޑިމޮކްރަޓިކް އުސޫލަކީ ތަފާތު ޚިޔާލަށް ވެސް ޖާގަ އޮތްކަން ދައްކައި ދީގެން، މަޝްވަރާގެ އުސޫލުން ކަންކަން ނިންމުމެވެ. އެ އުސޫލުތަކުން މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ކަންކަން ހިނގާ ނަމަ މަޖިލީހާ މެދު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ބޮޑުވެގެން ދާނެ އެވެ.\nމަޖިލީހަކީ ރައްޔިތުންގެ ތަމްސީލު ކުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ބާރެވެ. އަދި މުއައްސަސާތަކާ މެދު ފާރަވެރިވުމުގެ ޒިންމާ އޮތް ބާރު ވެސް މެ އެވެ. އެހެންވެ، ސަރުކާރުން ބޭނުންވާހާ ގޮތަށް ކަންކަން ނިންމުމަށް ވުރެ މަޖިލީހުގެ ހައިބަތާއި ގަދަރު މާ ބޮޑެވެ. ބޮޑެތި ބާރުތަކާއި ޒިންމާތަކާ އެކު، ގާނޫނު އަސާސީން މަޖިލިސް ތަސައްވުރު ކޮށްފައިވަނީ ވެސް އެގޮތަށެވެ.\nއެކަމަކު މިއަދު މަޖިލީހުން އެ މަންޒަރެއް ނުފެނެ އެވެ. ހިތާމަހުއްޓެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން ޕީޕީއެމް ޕާލަމެންޓްރީ ގުރޫޕް މިނިވަން ވިޔަފާރީގެ އެއްބަސްވުން (ރާއްޖެ-ޗައިނާ) ސަރުކާރު


SunOnline: ''Noomadi'' Dhivehin ge gayah jehee kashi! Feyrigathee 848 million!\n"ނޫމަޑި" ދިވެހިންގެ ގަޔަށް ޖެހީ ކަށި! ފޭރިގަތީ 848 މިިލިއަން!\nއަހުމަދު ނާއިފު 14 Oct 2019, 10:09\nހދ. ނޮޅިވަރަންފަރަށް ބަދަލުކުރި އެ އަތޮޅު ތިން ރަށެއްގެ 52 އާއިލާއަކަށް ރޯހައުސްތަކެއް ހަދަން "ނޫމަޑި ރިސޯޓްސް އެންޑް ރެސިޑެންސަސް އޭޖީ"އާ ހަވާލުކުރީ މީގެ ނުވަ އަހަރު ކުރިން 2011 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެކަމަކު އެ ކުންފުންޏަށް އެ ގެތައް ނިންމާނުލެވި އެ އާއިލާތައް އަދި ވެސް ތިބީ "މަގުމަތި"ވެފަ އެވެ. އަނެއްކާ އޭގެ ފަހުން 2013 ވަނަ އަހަރު އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރީ އިތުރު 500 ހައުސިން ޔުނިޓް އެޅުމާއި ޕޮލިސް އެކަޑަމީ ހެދުމާ އަދި ބައެއް ރަށްރަށުގައި ނަރުދަމާ ގާއިމު ކުރުމުގެ މަސައްކަތެވެ. ސުވިޓްޒަލޭންޑްގެ ރައްޔިތަކު އިސްވެ ހުރި އެ ކުންފުންޏަށް އެ މަޝްރޫއުތައް ހަވާލުކުރީ، އެ މަސައްކަތްތަކުގެ ބަދަލަށް ރިސޯޓުތަރައްގީ ކުރަން ފަޅު ރަށްތަކެއް ވެސް ދީފަ އެވެ. އެވަރުން ވެސް އެ މަޝްރޫއުތައް އެ ކުންފުންޏަށް އެދެވޭ ގޮތުގައި ނިންމުނު ކަމަކަށް ނުވި އެވެ. އެ ކުންފުންޏަށް ފައިދާވާނެ ގޮތަށް އެގްރިމަންޓްތަކަށް އެކި ބަދަލުތައް އެކި ފަހަރު ގެނެވުނު ނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތްތައް ތާވަލަށް ކުރިއަށް ދާ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.\nދެން އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރީ ހުޅުމާލޭފައި ހަދާ ސިފައިންގެ ފްލެޓްތަކުގެ މަސައްކަތެވެ. އަދި އަދާ ހަމަޔަށް ވެސް، އެ ފުލެޓްތަކުގެ މަސައްކަތް ނުނިމި ހުރި އިރު، އެ މަޝްރޫއުގެ އޮޑިޓްތަކުން ހާމަވި ގޮތުގައި، މާލިއްޔަތު ގާނޫނާ ހިލާފަށް އެ ކުންފުންޏަށް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި، 150 މިލިއަން ރުފިޔާ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީ އިން ދޫކޮށްފައިވެ އެވެ. އެންމެ ފަހުން އެގްރިމަންޓް ބާތިލު ކުރި އިރުވެސް، ނޫމަޑީގެ އަތުން އެ ފައިސާ ދައުލަތަށް ލިބޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ. މައުލޫމާތު އެނގި ހުރި ބައެއް ފަރާތްތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދިން ގޮތުގައި އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ނޫމަޑިން އޭރު ސަރުކާރަށް ދިން ޗެކްތަކެއް ވެސް ބައުންސް ވީއެވެ.\nއެ ހުރިހާ ހާޖާނުތަކެއްގެ ތެރެއިން އެ ކުންފުންޏާ އެކު ހަދާފައިވާ އެތައް މަޝްރޫއުތަކެއްގެ އެގްރިމަންޓް ބާތިލުކުރަން ކުރީ ސަރުކާރަށް މަޖުބޫރުވި އެވެ. އެއާ އެކު، އެ ކުންފުނިން ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 155 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ދުނިޔޭގެ އާބިޓްރޭޝަން ސެންޓަރުތަކަށް ދުއްވައިގަތެވެ.\nނޫމަޑިން ހުޅުމާލޭގައި ހަދަން ފެށި ސިފައިންގެ ފްލެޓްތައް -- ފޮޓޯ/ ނޫމަޑި\nއެއާ އެކު މި ސަރުކާރުން "ނޫމަޑީ"ގެ ކޮޅަށް ދީލައިލާ އެ ކުންފުންޏަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި 50 މިލިއަން ޑޮލަރު (ރަސްމީ ރޭޓުން 848.10 މިލިއަން ރުފިޔާ) ބައިތުލްމާލުން ނަގައިދީ މައްސަލަ ނިންމާލީ އެވެ. އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރި އެތައް ބިލިއަން ރުފިޔާއެއްގެ މަޝްރޫއުތައް އަދި އަދަދަށް ދާންދެން ވެސް ނުނިމި ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުން އެކަމުގެ ބުރަ ތާއަބަދަށް އުފުލަން ޖެހުނީ އެވެ.\nސުވާލުތައް ފެންމަތި ވަނީ ނޫމަޑިއާ ހަވާލުކުރި އެއްކަމެއް ވެސް ނުނިންމުނު އިރު، މުޅި ރާއްޖޭގައި ނަރުދަމާ އެޅޭނެހާ ފައިސާ ސަރުކާރުން އެ ކުންފުންޏަށް "ހެޔޮ ހިތުން" ދީ ނިންމާލީމަ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އެއްކަމެއްވެސް ނުވެ، ބިކަވި އިރު ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން ނޫމަޑި ކުންފުނި އެއްފަހަރާ މުއްސަނދިވީ އެވެ. އެއްކަމެއްވެސް ނުވި ކުންފުންޏަކަށް މިވަރުގެ ބޮޑު ފައިސާގެ އަދަދެއް ސަރުކާރުން ދިނީ ކޮން އުސޫލަކުން، ކޮން ހަމަޔަކުން ހެއްޔެވެ؟ އާބިޓްރޭޝަނުން ބޭރުގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ ފައިދާ ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ބުނެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ލާރިތަކެއް ކުންފުންޏަކަށް ދިނުމަކީ ކޮން ކަހަލަ އިންސާފެއް ހެއްޔެވެ؟ ރައްޔިތުންގެ މިހާ ބައިވަރު ފައިސާ އެއް ބަޔަކަށް ދިން އިރު، އެކަމުގައި ހުޅުވާލުމެއް ނެތީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟\nނޫމަޑިއަށް ފައިސާތަކެއް ދިންކަން ހާމަވީ ވެސް މިދިޔަ ހަފްތާ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކޮށް މެންބަރަކު ކުރެއްވި ސުވާލަކަށް ދެއްވި ޖަވާބަކުންނެވެ. އެކަމަކު އޭރު ވެސް މިނިސްޓަރު ތަފްސީލެއް ހާމައެއް ނުކުރައްވަ އެވެ. އެއަށް ފަހު ހަމަ އެ ދުވަހުގެ ހަވީރު ހައުސިންގް މިނިސްޓްރީއިން ބަޔާނެއް ނެރެ ފައިސާގެ ތަފްސީލުތައް ހާމަކުރި އެވެ. އޭކުރިން، އެއީ ނޫމަޑިއަށް ބަދަލު ދިންކަން އެނގިހުރި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއެއްވެސް އޮތްހެން ހިއެއް ނުވެ އެވެ.\nނޫމަޑިއިން ކުޅުދުއްފުށީގައި ހަދާފައިވާ ފްލެޓްތައް - ފޮޓޯ/ ރާއްޖެ.އެމްވީ\nމައުލޫމާތު ހުންނެވި، ގާނޫނީ ވަކީލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ނޫމަޑިއަށް ސަރުކާރުން ދޭން ޖެހިފައި އޮތީ އެންމެ ތިން މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އެއީ، އެ ކުންފުނިން ރަށްރަށުގައި އަޅަން ފަށާފައި ހުރި ހައުސިން ޔުނިޓްތަކެއްގެ މަސައްކަތަށް ދޭން ޖެހިފައިވާ ފައިސާއެކެވެ. އެއީ އެ ކުންފުނިން ކުރި އެ މަސައްކަތަށް އެއް ބައި ފައިސާ ދީ އަދި ބާކީ ނުދެވި ހުރި ފައިސާއެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއެކަމަކު ސިފައިންގެ ފްލެޓްތަކުގެ މަސައްކަތް ނުކޮށް އެ ކުންފުނިން އެޑްވާންސަށް ނެގި ފައިސާ ކަމަށްވާ، 150 މިލިއަނެއްހާ ރުފިޔާ އެ ކުންފުނިން ސަރުކާރަށް ދައްކަން ޖެހިފައި އޮތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވެސް، އުފެއްދެވި ސުވާލަކީ އެފަދަ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ޖެހިފައި އޮތް ކުންފުންޏަކަށް 848 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަދަލެއް ދޭން ސަރުކާރުން ނިންމި ގޮތުގެ އަސާސެވެ.\nއެއްބަސްވުން ބާތިލްކުރުމުން ގެއްލުންވާނެ އަދަދު ކަމަށް ބުނެ އަންދާޒާއެއް ހަދައިގެން ނޫމަޑިން އުފެއްދި މައްސަލައެއްގައި ސަރުކާރުގެ ގާނޫނީ ހައްގުތައް ދޫކޮށްލައި ޑީލްއަކަށް އަންނަން ޖެހުނު ސަބަބާ މެދު އޭނާ ސުވާލު އުފެއްދެވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑަަށް އެނގިފައި އޮތީ ހަތަރު މިނިސްޓަރަކު ތިއްބަވާފައި މި ނިންމަނީ އާނ މި ކުންފުންޏަށް ދޭން ޖެހެނީ މިވަރުގެ ބަދަލެކޭ އެ މީހުން މިވަރު ކްލެއިމް އެބަ ކުރޭ. އެހެންވީމާ އޭގެ އެއްބައި ތިމަންނާމެން ދޭނީއޭ. އެކަމަކު އެއްވެސް އޮޑިޓެއް ނުކޮށް، އެ ކުންފުނިން ކޮށްފައި ހުރި މަސައްކަތްތަކުގެ އަގެއްވެސް ނޭނގި، އަނެއްކާ ސަރުކާރަށް ލިބިފައި ހުރި ގެއްލުންވެސް އަޅާ ނުކިޔާ ކިހިނެތްތޯ ނިންމަނީ ބަދަލެއް ދޭން. އެއީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ކަންކަން ކުރާ އުސޫލެއް ނޫން. އަނެއްކާ ރައްޔިތުންގެ މިހާ ގިނަ ފައިސާ އެއްބަޔަކަށް މިގޮތަށް ދޭންވާނީ މިއަށް ވުރެ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން،" ނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް ވާހަކަ ދެއްކެވި އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nހައުސިންގް މިިނިސްޓްރީ އިން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ހަމައެކަނި ބުނީ، ނޫމަޑިއަށް ފައިސާދޭން ނިންމީ އާބިޓްރޭޝަނުން ބޭރުގައި އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތްކަމަށް ސެޓުލްމަންޓް ކޮމިޓީއަށް ފެނުމުން ކަމަށެވެ. އަދި ފައިސާ ދޭން އެއްބަސްވެ، އެގްރިމަންޓްގައި ސޮއިކުރީ، ރައީސްގެ އާބަސް ލިބިގެން ކަމަށް ވެސް އެ ބަޔާނުގައި ބުންޏެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، ކުރިންވެސް ވާހަކަ ދެއްކެވި ބޭފުޅާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އާބިޓްރޭޝަންގައި އޮންނަ މައްސަލައެއް އެ މަރުހަލާއިން ބޭރުގައި ނިންމަންވެސް އުސޫލުތަކެއް އޮވެ އެވެ. އަދި މީގެ ކުރިން ވެސް ސަރުކާރުތަކުގައި އާބިޓްރޭޝަނުން ބޭރުން އެއްބަސްވުންތަކަކަށް އަންނަނީ މިނިވަން ފަރާތެއްގެ ހާޒިރުގައި ދެ ފަރާތުން ކުރާ މަޝްވަރާތަކަކަށް ފަހު، މިނިވަން ފަރާތުން ކަނޑައަޅާ އަދަދެއް ދައްކާ އުސޫލަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ ސިޔާސީ ބަޔަކު ތިބެފައި ނިންމަން ޖެހޭ ނިންމުމެއް ނޫން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.\n"އާބިޓްރޭޝަންގައި ހުންނަ މައްސަލަތައް ވެސް މީޑިއޭޝަނަށް ދެވޭނެ. އެކަމަކު މީޑިއޭޓް މި ކުރަނީ ދެ ފަރާތް އެއްބަސްވާ ފަރާތެއްގެ ހާޒިރުގައި އެ ފަރާތުން މި ބަދަލު ވެސް ނިންމަނީ. އެއީ މިނިވަން ފަރާތެއް. އެއީ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައި ނިންމާ ކަމެއް. ދެން އެ މަގުން ނުހިނގާ ސިޔާސީ ބަޔަކު މޭޒެއްގެ ދަށުގައި ތިބެފައި މި ނިންމާލަނީ،" ގާނޫނީ ދާއިރާގެ ގިނަ ތަޖުރިބާތަކެއް ހުންނެވި އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިފަހުން ހާމަވި ގޮތުގައި ނޫމަޑިއަށް ފައިސާ ދިން އިރު އެ ކުންފުނިން ރާއްޖޭގައި ކުރި މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭ ހާއްސަ އޮޑިޓެއްގެ މަސައްކަތް، އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އެކަމަކު ސަރުކާރުން ނޫމަޑިއަށް ފައިސާތަކެއް ދޫކޮށްލީ އެ އޮޑިޓުގެ ނަތީޖާއަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ބެލުމެއް ނެތި އެވެ. ރައްޔިތުންގެ ގިނަ ފައިސާތަކެއް ގެއްލިދާ މައްސަލައެއްގައި އޮޑިޓު އޮފީހުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެސް ސަރުކާރަށް މަޑުކޮށް ނުލެވުނީ ކޮން މަޖުބޫރުކަމެއް އޮވެގެން ހެއްޔެވެ؟\nނޫމަޑި މައްސަލައިގައި ސަރުކާރުންވެސް އަދި އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުންވެސް ތަފްސީލްކޮށް ވާހަކަދައްކަން ބޭނުމެއް ނުވެ އެވެ. ހަމައެކަނި ބުނާހާވެސް އެއްޗަކީ، އެ ބަދަލު ދިނީ އެއީ ދައުލަތަށް އެންމެ ފައިދާ ހުރި ގޮތްކަމަށް ވަރަށް ގިނަ މަޝްވަރާތަކަށް ފަހު ފާހަގަވުމުން ކަމަާށެވެ. އޭގެ ސަބަބުތައް ބުނެދޭން ބޭނުމެއް ނުވެ އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ ފައިދާއަށް އެތައް މަޝްރޫއުތަކެއް ހިންގޭނެހާ ފައިސާ އެއްބަޔަކަށް ދިނުމަށް ފަހު އެ ޖަވާބަކުން އަދި ނުފުދޭނެ އެވެ. ހާމަކަމެއް ނެތް، "ނޫމަޑި ޑީލް"އާ މެދު ޝައްކުކުރެވޭ އެތައް ކަމެއް އެބަ ހުއްޓެވެ. އެ ޑީލުން ބައި އެޅި މަންފާވާ ސިޔާސީ ބަޔަކު ތިބީ ހެއްޔެވެ؟\nބައެއް މައުލޫމާތު ހުރި ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ނޫމަޑި ކުންފުންޏާ މި ސަރުކާރުގެ ބައެއް ބޭފުޅުންނާ ވަރަށް ގާތް ގުޅުމެއް އޮވެ އެވެ. ކުންފުނީގެ ވެރިޔާއަކީ، ސިޔާސީ މީހުންގެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިއެއް ކަމަށްވެ އެވެ. ތުހުމަތު ކުރެވޭ ގޮތުން، މިދިޔަ މަޖިލިސް އިންތިހާބުގެ ތެރޭގައިވެސް އޭނާ ވަނީ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނަށް ތަފާތު ހަދިޔާތައް ދީ އެހީވެފަ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑެއް ނުބުނާނަން މިއީ ރަނގަޅަށް ހިނގި ކަމެކޭ. މީގައި ޝައްކުތައް ވަރަށް ގިނަ. ބެސްޓް ޕްރެކްޓިސްވެސް ފޮލޯކުރެވިފައެއް ނުވޭ. ހާމަކަމެއް ނެތް. ރައްޔިތުންގެ ބައިތުލްމާލަށް އަސަރުކުރާ ކަންކަން މިއަށް ވުރެ ރަނގަޅު އުސޫލުން ދާން ޖެހޭނީ. އެކަމަށް ހަރުދަނާ އުސޫލެއް، އާންމު ކުރެވިފައިވާ އުސޫލެއް އޮންނަން ޖެހޭ،" ގާނޫނީ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ނޫމަޑި" ކުންފުންޏަށް ދިން، 848 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަދަލަކީ، ވަރިހަމަކޮށްލައިގެން ތިބެވޭ ވަރަށް ވުރެ މާ ބޮޑު ކަމެކެވެ. އެ ކުންފުނިން ހިންގަން ހަވާލުވި މަޝްރޫއުތައް ނުނިމި އެތައް ރައްޔިތުންނެއް މިއަދުވެސް ތިބީ އިންސާފަށް ސަލާން ޖެހުމުގަ އެވެ. އެކަމަކު ނިކަމެތި ރައްޔިތުންގެ ބައިތުލްމާލުން ބަދަލު ހޯދައިގެން އެ ކުންފުނި އެންމެ ފަހުން މުއްސަނދިވީ އެވެ. ނޫނީ ސިޔާސީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އެ ކުންފުނި މުއްސަނދި ކޮށްދިނީ އެވެ. މިއީ ކޮންފަދަ ބޭއިންސާފެއް ހެއްޔެވެ؟


އުފަލުގަ ދިރިއުޅެން ބޭނުންނަމަ މައްސަލަތަކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ބައެއްކަމަށް ޤަބޫލުކޮށްގެން ދިރިއުޅެން މަސައްކަތްކުރާށެވެ!\nކަންބޮޑުވާ، ހިތްދަތިވާޙާލު، ވިސްނައި ނުލާ ބުނެވޭ ޝަކުވާގެ ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން ހަލާކުވެގެންދާ މީހުން މަދެއްނޫނެވެ. ކޮންމެ ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް އެއީ ތިބާގެ ވެރި ރައްބު މިންވަރުކުރެއްވެވި ނިޢްމަތެއްކަމަށް ޤަބޫލުކޮށް ޝުކުރުގެ ބަހެއް ނޫނީ ނުބުނާށެވެ!\nބުނެވޭ ބަހެއްގެ ސަބަބުން މުޅިން އެހެން ދުނިޔެއަކަށްވެސް ދެވިދާނެއެވެ. މީހާގެ ޙާލަތުވެސް ބަދަލުވެގެންހިނގައިދާނެއެވެ. އަދި އެބަހަކީ ތައުބާވާންޖެހޭ ކުފުރުގެ ބަހަކަށްވެސް ވިދާނެއެވެ. ވީމާ ކޮންމެ ބަހެއްވެސް ބުނަންވާނީ ވަރަށް ވިސްނުންތެރިކަމާއިއެކުގައެވެ.\nހަމައެކަނި މައްސަލަތަކާއިމެދު ވިސްނާ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އަބަދުވެސް އުޅެން ޖެހޭނީ އެކަންކަމުން ސަލާމަތްނުވެވިގެންނެވެ. އުފަލުގައި ދިރިއުޅެވޭނީ މައްސަލަތަކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ބައެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކޮށްގެން ދިރިއުޅެން މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށެވެ.\nޔަޤީންކުރަންވީ ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީބަސްފުޅެވެ. "ތިއަބައިމީހުން އިމްތިޙާން ނުކުރައްވަވައި ދޫކޮށްލައްވަވާނެކަމަށް ހީކުރަނީހެއްޔެވެ؟" އޮތް ބަސްފުޅަށެވެ. ޤަބޫލުކޮށްގެން ހުންނަންވީ ކޮންމެ ވަގުތަކު ކޮންމެ ސިފައެއްގައި ވެސް އިމްތިޙާން ކުރައްވަވައިފާނެ ކަމެވެ. އަދި އެ އިމްތީޙާނަކީ ލުއިފަސޭހަކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުންކަމަށް ނުދާނެކަމެވެ.\nއެންމެ ގިނަބައަކަށް ނިޢްމަތްތައް ގެއްލިގެންދަނީ ޝުކުރުވެރިނުވެވުމުންނެވެ. އެއިގެ ތެރޭގައި އުފާވެރިކަމާއި ތަނަވަސްކަން މިންވަރުކުރެއްވެވުމުން ﷲ ތަޢާލާ އަންގަވާފައިވާ ގޮތަށް ނިޢްމަތްތަކުގެ ބޭނުން ނުހިފުންވެސް ހިމެނެއެވެ. ނިކަމެތިކަން ލިބި ކެތްތެރިވާންޖެހޭ ޙާލަތުގައި ކެތްތެރި ނުވެވުންވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމިދެ ކަމަކީވެސް ހަމަ ޝުކުރުވެރިނުވެވުމެވެ. ޝުކުރުވެރިވާ އަޅުންނަށް ނިޢްމަތްތައް އިތުރުކުރައްވަވައިދެއްވަވާނެކަން އެއީ ވަޙީ ބަސްފުޅުން އެނގި ޔަޤީންވާން އޮތް ކަމެކެވެ.


Gaanoonu asaasee islaahukuran eid bandhugai jalsathah baahvanee\nމަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު--ފޮޓޯ:މަޖިލީސް\nކައުންސިލަރުންގެ ދައުރު ދަންމަން ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ނިންމަން ފިތުރު އީދުގެ ބަންދުގައި ޖަލްސާތައް ބާއްވަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްް މުހައްމަދު ނަޝީދު މިއަދު ނިންމަވައިފި އެވެ.\nމިއަދުގެ ޖަލްސާގައި ރިޔާސަތުން އަންގާ އެންގުމެއްގެ ގޮތުގައި މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވިދާޅުވީ ގާނޫނު އަސާސީ އަށް ބަދަލު ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް މިމަހުގެ 26 ،27 އަދި 28 ވަނަ ދުވަހު ކުރިއަށް ގެންދަވަން ގަސްދުކުރައްވާ ކަމުގަ އެވެ.\nނަޝީދު ވިދާޅުވީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން މި ރޯދަ މަހު ދަތިހާލުގައި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި މަޖިލީހުގެ ޔައުމިއްޔާތަކާއި ބަޔާންތައް އަދި ހަބަރުތަކުން އެ މަސަައްކަތްތައް ހިނގައި ދިޔަ ގޮތް ސާފުކޮށް ފެންނަން އޮންނާނެ ކަމަށެވެ.\nކައުންސިލުންގެ ދައުރު ބަދަލުކުރަން ސަރުކާރުން މަޖިލީހަށް ހުށައެޅީ ކޮވިޑް-19 ފެތުރޭތީ ކައުންސިލް އިންތިހާބު ބޭއްވެން ނެތުމުންނެވެ. އެ މައްސަަލަ އަށް ހައްލެއް ހޯދަން ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ސަންސެޓް ގާނޫނުގެ ބިލް މަޖިލީހުން ފާސްކޮށް ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ވަނީ ތަސްދީގު ވެސް ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nނަމަވެސް ނޫނަށް އަމަލުކުރެވޭނީ ގާނޫނު އަސާސީއަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން ކަމަށް ސަރުކާރުން އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ.\nނަޝީދު ވިދާޅުވީ ގާނޫނު އަސާސީ އަށް ބަދަލު ގެންނާނީކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ނިންމަވާނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން ކަމަށާއި އެ ކަމުގައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އެ މަނިކުފާނު ކުރައްވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.


ރައީސް ޞޯލިހަށް ވެރިކަން ހަވާލުކުރީ ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ކީރީތީ ކުއަވާކަށް ނޫން- މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް - DhiDaily\nރައީސް ޞޯލިހަށް ވެރިކަން ހަވާލުކުރީ ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ކީރީތީ ކުއަވާކަށް ނޫން- މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް\nމިހާރުގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ޞާލިހް ކޮންމެ ކަމެއް ދިމާވައިރަށް ކުރާކަމަކީ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ނުވަތަ ޤައުމާއި މުޙާތަބް ކުރައްވާއި ކީރިތި ކުރެއްވުން ކަމަށް ކުރީގެ ހޯރަފުށި ދާއިރާގެ މަޖިލީސް މެންބަރު މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް ހަމަކުރައްވައި ވަރަށް ބޮޑަށް ރައީސް ޞޯލިހަށް ފާޑު ވިދާއަޅުވައިފިއެވެ.\nމެންބަރު މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް ފާޑު ވިދާއަޅުވީ ފޭސްބުކްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައެވެ. އެޕޯސްޓުގައި ވަނީ ކީރިތި ކުރައްވާ ރޮއިހޭރޭކަށް ނޫން ރައީސް ކަމުގެ ގޯނޑީގައި ތިޔަ އިންނަވަނީކީއެވެ. ކަންކަން ހައްލު ނުކުރެވޭކަމަށް ވަންޏާ މަޤާމުން އިސްތިއުފާދެއްވާށެވެ. އެމްޑީއެން ކިޔާ ލާދީނީ ކާފަރު ޖަމިއްޔާއަކުން އިސްލާމް ދިނާއި ހިލާފަށް ރަސޫލާ ﷺ އަށް ހަޖޫޖަހައި ހެދިއިރު އަތްޖަހަން އިނީ އެމްޑީޕީގެ ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ މަޖިލީސްތެރޭ ހިމެނޭ ބައެއް މެންބަރުކަން ޙައްލުކުރަން އިހްމާލުވުމުން އުފެދުނީ އެމްޑީޕީގެ އެމްޑީއެންގެ އެއްމާބަނޑު އުތެމާއެވެ.\nޖޭޕީގެ ރައީސް ޢަލީ ވަޙީދު އެޕާޓީގެ އަންހެން މިނިސްޓަރ ގާސިމް އިބްރާޙީމްގެ އަންހެނުން ޢައިޝާތު ނަހުލާ އާއި ގުޅޭ ގޮތުން ހަޑި ހުތުރު ވާހަކަތަށް ދައްކާއި ޖިންސީ ގޯނާކުރި ކަމަށް ބުނާ އޯޑިޔޯތަކެއް ލީކުވީމަ ވެސް ރައީސް ޞޯލިހް އިންނެވީ ރޮށެވެ. އެމައްސަލަޔަށް އަޅާނުލެވުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ ޢަލީ ވަޙީދު އިތުރު ބަޔަކު ޖިންސީ ޝިކާރަ ކުރުމެވެ. އިންސާފެއް ހަމަޔެއް ލަމައެއް ނެތުމުން ވާނެގޮތް މިވަނީ ކަމަށާއި ޤާނޫނީ ސިފަ މި ސަރުކާރުން ގެއްލެނީ ކަމަށައީ ރާބޯ ތަނެއްގައި ނަށަން ޕޮލީސް ކޮމިޝަނާރު ހަމީދު ހުރީ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިޔޯތައް ވެސް ރޮއިފާ އޮއްބާލީކަމަށެވެ. އެމްޑިއެން ރިޕޯޓްގެ މައްސަލާގައި ސީޕީ ހަމީދު ހިމެނޭ އިރު ވެސް ކީރިތި ކުރައްވަންވީ ތޯ؟ ނުނީ މައްސަލަ ބަލައި ސަސްބެންޑުކޮއް ހަޔަރެއްނޫތަ ކުރަންވީ ކަމަށް ކުރީގެ ހޯރަފުށި ދާއިރާގެ މަޖިލީސް މެންބަރު މުޙައްމަދު އިސްމާއިލް ކުރެއްވި ފޭސްބުކް ޕޯސްޓުގައިވެއެވެ.\nރައީސް މުޙައްމަދު ޞާލިހަށް ރައްޔިތުން ވެރިކަން ހަވާލުކުރީ މިފަދަ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަން ނަމަވެސް މިއަދު އެމަންޒަރުތައް ފެނިގެން ނުދެއެވެ.


Vaguthee natheejaa dhakkaagothun MDP ge naibu raees kamuge inthihaabu kaamiyaabu kuree Shifaaz - One Online\nއެމްޑީޕީގެ ނާއިބު ރައީސް ކަމުގެ އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރެއްވި ރައީސް އޮފީހުގެ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝިފާޒު، މިއަދު ވޯޓު ލައްވަނީ---ފޮޓޯ: އެމްޑީޕީ ސެކްރެޓޭރިއެޓް\nވަގުތީ ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން އެމްޑީޕީގެ ނާއިބު ރައީސްކަމުގެ އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރީ ޝިފާޒް\nމިއަދު ބޭއްވި އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ އިންތިހާބުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ ދައްކާ ގޮތުން އެމްޑީޕީގެ ނާއިބު ރައީސް ކަމުގެ އިންތިހާބު އެޕާޓީގެ މިހާރުގެ ވެސް ނައިބު ރައީސް އަދި ރައީސް އޮފީހުގެ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝިފާޒު ކާމިޔާބު ކޮށްފިއެވެ.\nމިއަދު 2:00 އިން ފެށިގެން މިރޭ 7:00 ގެ ނިޔަލަށް އިންތިހާބުގެ ވޯޓުނެގުން ކުރިއަށް ދިޔައިރު، ނައިބު ރައީސް ކަމުގެ މަގާމަށް ޝިފާޒާ ވާދަ ކުރެއްވީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އަސްލަމެވެ.\nމިހާތަނަށް ގުނައި ނިމި ނަތީޖާ ލިބިފައިވާ ވޯޓު ފޮށިތަކަށް ބަލާއިރު، ޝިފާޒު އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ، ވޯޓުލީ މީހުންގެ 50.75 ޕަސެންޓް ކާމިޔާބު ކުރައްވައިގެންނެވެ. އަސްލަމަށް ލިބިވަޑައިގަތީ 49.25 ޕަސެންޓް ވޯޓެވެ.\nއެމްޑީިޕީން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، މި އިންތިހާބުގައި ވޯޓުލުމުގެ ހައްގު 87,439 މީހުންނަށް ލިބިފައިވެއެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، މައްސަލަ ޖެހިފައިހުރި ބައެެއް ވޯޓުތައް ސާފު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އަދިވެސް ކުރިއަށްދާތީ، މިހާރު އޮތް ނަތީޖާއަށް ފަރަގު ތަކެއް އައިނަމަވެސް ނަތިޖާ ބަދަލުވާވަރުގެ މައްސަލައެއް ކުރިމަތި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އެމްޑީޕީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ރައީސް އޮފީސް\nދިވެހި ސިފައިންގެ ވެލްފެއާގެ ކަންކަން އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރަން ޖެހޭ: ރައީސް


Vazeefaa ge massala thakugai badhalu dhinumugai hama hama kameh nei?! | Mihaaru\nރިޕޯޓް / މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގުތައް\nވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގައި ބަދަލު ދިނުމުގައި ހަމަހަމަ ކަމެއް ނެތް؟!\nސަރުކާރުގެ އެންމެ ބޮޑު އޮފީސް އިމާރާތް ވެލާނާގެ: ދައުލަތުގެ ބައެއް ތަންތަނުން ނުހައްގުން މީހުން ވަކިކުރޭ -- ފޮޓޯ/މިހާރު\n15 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 10:15\nނުހައްގުން ވަޒީފާތަކުން ވަކިކުރާ މީހުންނަށް ބަދަލު ދިނުމުގެ މައްސަލައަކީ ފަހަކަށް އައިސް ފާޑުކިޔުން ބޮޑު މައްސަލަ އެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން ވެސް ފާޑުކިއުން އަމާޒުވަނީ އެކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަކިކުރާ މީހުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭން ޖެހޭނެ ކަމާ މެދު ބަހުސް ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. އެކަމަށް ޒިންމާވާން ޖެހޭ ފަރާތްތައް ޒިންމާ ނުކުރެވުމުގެ މައްސަލައަކީ އެހެން ކަމެކެވެ.\nގާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މައްސަލަތަކުގައި ގެއްލިގެން ދިޔަ ދުވަސްތަކަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދޭ މިންވަރު ވަކި މިންވަރަކަށް ލިމިޓް ކުރަން ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ވަކާލާތުކުރުމުން ފަނޑިޔާރުންގެ ގިނަ ސުވާލުތަކަކާއި އާންމުންގެ ގިނަ ބައެއް ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވި އެވެ. ސަބަބެއް ނެތިއެއް ނޫނެވެ.\nކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި މަޝްހޫރު ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް އަލުން ވަޒީފާއާ އެކު ގެއްލުނު މުއްދަތުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކަށް އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާ އެއްފަހަރާ ކޯޓުތަކުން ނަގައި ދިނީ ދައުލަތުން އެގޮތަށް ކޯޓުގައި އެއްބަސްވުމުންނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނައީ ފުލުހުންނާއި ސިފައިންގެ އިސް މަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނެވެ. މިހާރުގެ ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރު މުހައްމަދު ހަމީދާއި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް އަބްދުﷲ ޝަމާލްގެ މައްސަލައަކީ އޭގެ ބައެއް މިސާލުތަކެވެ.\nގިނަ މައްސަލަތަކުގައި ވަޒީފާ އަނބުރާ ދޭން ހުކުމް ކުރުމުން ވެސް އިސްތިއުނާފްގެ މަރުހަލާތަކުގައި ދައުލަތުން މައްސަލަތައް ދިގުދަންމަ އެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން މައްސަލަ "ހިފަހައްޓައިގެން" ތިބުމަށް ފަހު ސަރުކާރު ބަދަލުވުމުން ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ ވިސްނުން ބަދަލުވެ، އެ މީހަކު ވަކިކުރީ ގޯސްކޮށް ކަމަށް ދައުލަތުން އެއްބަސްވެ އެވެ. މިހާރު މައްސަލަ ދިމާވެފައި އޮތީ ބަދަލު ދޭން ޖެހޭ މުއްދަތާ މެދު އެވެ.\nއާދައިގެ ވަޒީފާތަކުގައި ތިއްބާ ވަކިކުރި މީހުންގެ މައްސަލަތަކުގައި އެންމެ އަހަރެއްގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް ދޭން ދައުލަތުން ހުށަހެޅުމުން އެކަން ބަލައިގަންނަން ދަތިވީ އިސް މަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި މަޝްހޫރު ބޭފުޅުންގެ މައްސަލަތަކާ ތަފާތުކޮށް އާދައިގެ މީހުންގެ މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތުން އަމަލު ކުރާތީ އެވެ. ވަޒީފާ ގެއްލުނު މުއްދަތު ކިތަންމެ އިތުރު ވިޔަސް، ބަދަލު ދިނުމުގައި ގިނަވެގެން އެއް އަހަރުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް ދައުލަތުން ވަކާލާތު ކުރަނީ، ދައުލަތުން ގަބޫލުކުރާ ގަބޫލުކުރުމެއްގެ މައްޗަށެވެ. ގާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.\nގާނޫނާ ޚިލާފަށް މީހުން ވަޒީފާތަކުން ވަކިކުރުމާއި އޭގެ ފަހަށް ތަރުތީބު ވެގެން އަންނަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދަން ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ރާއްޖެއަކު ނެތެވެ. ވަޒީފާއާ ބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ އިހްތިސާސް ނުހިނގާ މީހުންގެ މައްސަލަތަކުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ މައްސަލައެއް ހުށަނާޅައި "ހައްގު މަތީގައި ނިދާފައި ތިބޭތާ" އެތައް އަހަރެއް ފަހުން ވެސް ދައުވާ ކޮށްފާނެ އެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ ގެއްލުނު ދިގު މުއްދަތުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ދޭން ޖެހޭ ބަދަލު މިލިއަނުން މައްޗަށް އެރުމެވެ.\nމި ފުރުސަތު އޮންނަނީ ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގާނޫނު އޮންނަ ގޮތުން ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ދައުވާ ކުރަން ލާޒިމްވަނީ ޓްރައިބިއުނަލްގެ އިހްތިސާސް ހިނގާ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކަށް އެކަނި ކަމަށް ވާތީ އެވެ. ފުލުހުންނާއި ސިފައިންނާއި އަދި ހިންގުމުގެ އިސް ވަޒީފާތަކުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ބަލަން ޖެހެނީ ކޯޓުތަކުން ކަމަށް ވެފައި، އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ދައުވާ ކުރަން ޖެހޭ މުއްދަތެއް ގާނޫނަކު ނޯވެ އެވެ.\nދެން އޮތީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން އަމަލުކުރާ ގޮތެވެ. ފާޅުކަން ބޮޑު ބޭއިންސާފުތަކެއް ފެންނަން ހުއްޓަސް، ބައެއް މައްސަލަތަކުގައި ވަޒީފާ އަނބުރާ ނުދިނުމަށް ހުރިހާ ހުއްޖަތުތަކެއް ދައްކަ އެވެ. ނާދިރު ހާލަތެއްގައި ކޯޓަކުން ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް ވަޒީފާގެ މައްސަލައެއް ނިންމިޔަސް، އިސްތިއުނާފް މަރުހަލާއިން އެ ނިންމުން ބަދަލު ކުރަން ކުރެވެން ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރެ އެވެ. މި މަރުހަލާތައް ނިމި، މުވައްޒަފަށް އޭނާގެ ހައްގު އަނބުރާ ލިބޭއިރު އެތައް އަހަރެއް ހޭދަވެގެން ދެ އެވެ. ދޭން ޖެހޭ ބަދަލު އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެންދާ އަނެއް ސަބަބަކީ އެއީ އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓު: ލިބެނީ ހައްގު ބަދަލެއްތޯ ބަލަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅި -- ފޮޓޯ/މިހާރު\nއިނގިރޭސި ވިލާތާއި އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނަމޫނާ\nވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގައ ބަދަލު ނަގައި ދިނުމާ ބެހޭ ތަފްސީލީ އުސޫލުތަކެއް ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގާނޫނަކު ނެތެވެ. މިހާތަނަށް އޮތީ މަތީ ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކެވެ. ހައި ކޯޓުން މިދިޔަ އަހަރު ނިންމާފައިވަނީ ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މައްސަލަތަކުގައި އެއް އަހަރުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކަކީ އަދުލުވެރި ބަދަލެއް ކަމަށެވެ. އެގޮތަށް ނިންމީ އިިނގިރޭސިވިލާތާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގާނޫނުތަކަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށް ފަހު އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގާނޫނު ބުނާ ގޮތުން އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ނަގައި ދެވޭނީ އެއް އަހަރުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް ނުވަތަ ގާނޫނަކުން ކަނޑައަޅާ އަދަދެކެވެ. އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ނަގައި ދެވެނީ ހަ މަސް ދުވަހުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތަކެވެ.\nމިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދާދި ފަހުން ނިންމާފައިވަނީ ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރި ކަން ސާބިތުވާ ހާލަތްތަކުގައި (ވަޒީފާ އަނބުރާ ދިނަސް އަދި ނުދިނަސް) އެ މީހަކަށް ގެއްލުނު މުއްދަތުގެ މުސާރަ އާއި އިނާޔަތްތައް އެއްކޮށް ނަގައި ދިނުން ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން ލާޒިމްނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި ގެއްލުން ކުޑަކުރުމުގެ ޒިންމާ، އެ ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުގެ މައްޗަށް ވެސް ގާނޫނީ ގޮތުން އޮންނާތީ އޭނާއަށް ނުހައްގު މުއްސަނދިކަމެއް ލިބޭ ގޮތަށް ބަދަލު ނަގައިދީގެން ނުވާނެ ކަމަށް އެ ހުކުމުގައިވެ އެވެ. އެގޮތުން އެހެން ވަޒީފާއެއް އޭނާ އަދާކުރާ ނަމަ އެކަމަށް އަދި އެހެން ވަޒީފާއެއް ހޯދަން އާންމުކޮށް ހިނގާނެ މުއްދަތަށް ވެސް، ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގައި ރިއާޔަތް ކުރަންވާނެ ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމުގައިވެ އެވެ.\nނަމަވެސް ހުރިހާ މައްސަލައެއްގައި އެއްހަމައަކުން މި އުސޫލު ދެމެހެއްޓުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވަޒީފާ ގެއްލުމުން، އެ ފެންވަރުގެ އެހެން ވަޒީފާއެއް ހޯދަން ކުރިމަތިވާ ދަތިތަކާއި އޭގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށް އަންނަ ހީނަރު ކަމަކީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި އެނގެން ހުންނާނެ މައުލޫމާތުތަކެއް ނޫނެވެ. އަދި ޝަރުއީ އެކި މަރުހަލާތަކުން މައްސަލަ ނިމޭއިރު އެހެން ވަޒީފާއެއް އެ މީހަކަށް އަދާނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހާލަތު ބަދަލުވެފައި އޮތުމަކީ ވެސް ދުރު ކަމެއް ނޫނެވެ.\nގާނޫނީ ވަކީލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ވަޒީފާގެ މައްސަލަތަކުގައި ބަދަލު ނަގައިދޭ މިންވަރު ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ލިމިޓް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. ދައުލަތަށް އެ މީހެއްގެ ފަރާތުން ޚިދުމަތެއް ނުލިބޭ މުއްދަތަށް އެކީގައި ބަދަލު ދިނުމަކީ އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ކަމަކަށް އޭނާ ގަބޫލެއް ނުކުރައްވަ އެވެ. ނަމަވެސް ދައުލަތުން މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ އިންސާފުވެރި އުސޫލަކުން ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބައެއް މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތުން އެބަ އެއްބަސްވޭ ހަތަރު އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ މުސާރަ އެއްފަހަރާ ދޭން ވެސް. އެކަމަކު އެ ބާވަތުގެ މައްސަލައެއްގައި ވަކިކޮށްފައި ހުރި އެހެން މީހެއްގެ މައްސަލައެއްގައި މި ބުނަނީ ގިނަވެގެން އެއް އަހަރަށޭ ބަދަލު ދެވޭނީ. ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތު ކުރުމެއް އެ ގެންގުޅެނީ،" މަދަނީ ގިނަ މައްސަލަތަކެއްގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވެސް ކުރިން ވަކާލާތުކުރެއްވި އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވެެސް ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ބަދަލު ދޭން ޖެހުމުގައި ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވާ ފަހުން ދައުވާ ކުރުމުގެ އިތުރުން ވަޒީފާ އަނބުރާ ނުދޭން ދައުލަތުން ގާނޫނީ މަރުހަލާތަކުގައި މައްސަލަ ލަސްކުރާ ކުރުން ހިމެނެ އެވެ. މައްސަލަ ނިމޭއިރު ހުރިހާ ބުރައެއް އަންނަނީ ދައުލަތަށް ކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ އެކަމުގައި އޮތް ހައްލަކީ ގާނޫނުތަކުން ފަރުވާއެއް ދިނުން ކަމަށެވެ.\n"ހައްގު ހޯދަން ކޯޓަށް ދިއުމަކީ ހައްގު ގެއްލޭ މީހާގެ ޒިންމާއެއް. ދައުވާ ނުކޮށް އަހަރުތަކެއް ތިބެފައި ދެން މައްސަލަ ހުށަހެޅިޔަސް، އެއަށް އޮންނަން ޖެހޭ ކޮންމެވެސް ކެޕެއް. އެކަމަކު އެބަހުރި ހައްގު ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރީމަ އިސްތިއުނާފް މަރުހަލާގައި މައްސަލަ ނުނިމި ލަސްވި މައްސަލަތައް. އެ މީހުން ތިބެދާނެ އެހެން ވަޒީފާއެއް ނުލިބިފައި ވެސް ކޮންމެވެސް ސަބަބުތަކަކާ ހެދި. މިކަހަލަ ކަންކަން ވެސް އެބަހުރި،" އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nނުހައްގުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން އެކަށީގެންވާ ބަދަލެއް ލިބެން ޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް އުސޫލެއް ނެތި އެކި މީހުންނަށް އެކި ގޮތަށް ބަދަލު ނަގައި ދިނުމުގެ ސަގާފަތަށް ކޮންމެވެސް ނިމުމެއް ވެސް އަންނަން އެބަ ޖެހެ އެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ގާނޫނުތަކުގައި ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައަޅައިގެން ނޫނީ އިންސާފެއް ނުލިބޭނެ އެވެ. އެހެން ނޫނީ އޮންނާނީ އެކި މީހުންނަށް އެކި ގޮތެވެ.\nވަޒީފާ އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގުތައް\n8 ކޮމެންޓް,4ރިއެކްޝަންސް\nގާނޫނެއް ހަދާބަލަ. އަދި އޭގަ ލިޔެބަލަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާތާ ގިނަވެގެން ވިހި ދުވަސްތެރޭ ދައުވާ ކުރަންވާނެކަމަށް. އޭގެ ފަހުން އެމައްސަލަ ނުބެލޭނެކަމަށް. ދެން ކޯޓުތަކުގެ ތިން މަރުހަލާ ގިނަވެގެން ތިންމަސް ތެރޭގައި ނިންމަން. އޭރުން ތި ސަކަރާތެއް ޖަހާކަށް އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ޖާގައެއް ނޯންނާނެ. ވަރަށް ސަލާމް\nއޭޖީ ރިއްފަތު ވަކި ބަޔަކަށް ނުހައްޤު މުއްސަދި ކަމެއް ވަޒީފާގެ މައްސަަލަ ތަކުން ހޯދައިދިނީ. ހަމަ އެގޮތަށް، ސީޖީޓީ ފަދަ ކޭސްތަކުންވެސް ހިސާން ލޯޔަރުކަމުގައި އައީމަ ކޯޓުތެރެއިން ސެޓުލް ކުރީ. ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާކަންކަން\nބަަދަލު ދޭންވިޔަސް ބޮޑުންނަށް ބޮޑުގޮތް..ވައްކަންކުރިޔަސް މިލިއަނުން ކާލާ މީހުނަށް މޮޅުގޮތް..ޑްރަގް ޑީލަރުންނަށް މޮޅުގޮތް..ރޭޕްކުރާ މީހުނަށްވެސް ވެރިންނަމަ ބޮޑުގޮތް..ކުޑަކުދިންނާއި ބެހޭ މީހުނަށްވެސް ބޮޑުންގެ ގާތް މީހުނަށް ދަންދެން ބޮޑުގޮތް..\n"މައްސަލަ ނިމޭއިރު ހުރިހާ ބުރައެއް އަންނަނީ ދައުލަތަށް" މާނައަކީ ހުރިހާބުރައެއް އަންނަނީ ރައްޔިތުންނަށޭ.\nތިޔައީ ހޭލުންތެރި ކަމާއި ތައުލީމާ ތަހުޒީބާ ގުޅިފައިވިކަމެއް. މިކަން ވެގެން މެނުވީ މެދުމިނަށް ކަން ކަން ތަރުތީބުވުން އަމިއްލަ ނަފްްސު ގަބޫލްކޮށް ތަހުޒީބު ނުވެވޭނެ.\nއެމްސީ ހަމީދު މިއަރޓިކަލް ކިޔާލަބަލަ ޕްލީސް\nމިރާއްޖޭގައި ހަމަހަމަ ކަމާއި އެކު ހިނގަނީ ކޮން ކަމެއްތޭ ސަރުކާރުގެ ބޮޑުން ނާއި ގުޅުން ހުރި މީހުން ކުރި ރޭޕް އެވަނީ ރޯޔަލް ރޭޕް ކޭހަށް ދެން އެފަދަ ކޭސް ތައް ނުބެލޭ މީ ދޯ ހާލަތު ހުރި ގޮތަކީ...\nއެބައެއްގެ ކިބައިގައި ނެތް ކަމެއް ޢަމަލަކުން ނުފެންނާނެއެވެ.


Gaanoonaa Khilaafah Kanthathah kurin - Ziathu\nގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަންތައްތައްކުރިން – ހުކުމެއްގައި ...\nby vomadmin August 23, 2019\nގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަންތައްތައް ކުރެއްވިކަމަށާ އަދި ޖަލުހުކުމެއްގައި ހުންނަވަންޖެހުނީ އެހެންވެގެންކަމަށް އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރ އަބދުﷲ ޒީއަތު ވިދާޅުވެއްޖެވެ.\nޒީއަތު މިހެން ވިދާޅުވީ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކުރާ މަނީ ލޯންޑްރީންގެ ދައުވާގެ އަޑުއެހުމުގައި ރައީސް ޔާމީނާ ދެކޮޅަށް ހެކިބަސް ދެމުން ރައީސް ޔާމީން ކުރެއްވި ސުވާލެއްގެ ޖަވާބުގައެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ މެދުވެރިކޮށް ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ5މިލިއަން ޑޮލަރު ނުވަތަ 77 މިލިއަން ދިވެހިރުފިޔާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މައްސަލައެއްގައި ޒީއަތު 8 އަހަރަށް ޖަލަށް ލާން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހުކުމްކުރީ 2016 ވަނައަހަރުގެ ޖޫންމަހުގެތެރޭގައެވެ. އެހުކުމަށް ހައިކޯޓުންވަނީ ތާއީދުކޮށްފައެވެ. ޒީއަތުގެ މައްޗަށްއިއްވާފައިވަނީ 8 އަހަރުގެ ޖަލުހުކުމެއްނަމަވެސް މިދިޔަ ފެބްރުއަރީމަހުގެ9ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ޒީއަތު ހުންނަވަނީ ގޭ ބަންދަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ދައުވާކުރާ މަނީ ލޯންޑްރީންގެ މައްސަލާގައި ޔާމީނާއި ދެކޮޅަށް ޒީއަތު އެކިފަހަރުމަތިން ދީފައިވާ ބަޔާންތައް ދިމާނުވާކަމަށް ޔާމީންގެ ވަކީލުވަނީ ބުރާސްފަތިދުވަހުގެ ޝަރީއަތުގެ މަޖިލިހުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އަދި 2016 ވަނަ އަހަރު ޒީއަތު އޭސީސީއަށްދިން ބަޔާންއާއި ޚިލާފަށް މިއަހަރު ފުލުހުންނަށް ބަޔާންދީފައިވާތީ އެކަމާވެސް ޔާމީންގެ ވަކީލު ވަނީ ސުވާލުކުރައްވާފައެވެ. ޖަވާބްގައި ޒީއަތު ވިދާޅުވީ އޭރު އެގޮތައް ބަޔާންދިނީ ހަނދާނުގައި އެގޮތައް ހުރުމުންކަމަށެވެ.\nވޮޑަމުއްލާގެ އިކްއިޒިޝަނ ކޮސްޓްގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވާ ފައިސާ ހަވާލްކުރީ ކާކާތޯ ޔާމީނުގެ ވަކީލު ޒީއަތު އާސުވާލުކުރުމުން ޒީއަތު ފުރަތަމަ ވިދާޅުވީ އެފައިސާ ހަވާލްކުރީ އަދީބާއިކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދެންވިދާޅުވީ އަދީބު ރާއްޖޭގައި ނެތުމުން އެފައިސާ ހަވާލްކުރީ އެސްއޯއެފްގެ ބޭފުޅަކާކަމަށެވެ.\nޒީއަތު ބުރާސްފަތިދުވަހުގެ ޝަރީއަތުގެ މަޖިލިހުގައި ވިދާޅުވީ އެމްއެމްޕީއާރުސީ މެދުވެރިކޮށް ދައުލަތަށް ލިބޭ ފައިސާއަށް ހަދަންވީގޮތް ރައީސް ޔާމީނާއި އަދީބުވެސް އަންގަވަމުން ގެންދެވިކަމަށެވެ. އެކަމުގައި ރައީސް ޔާމީން އެންގެވުންތައް އަންގަވަމުން ގެންދަވަނީ ކިހިނެއްތޯ ސުވާލުކުރުމުން ޒީއަތު ވިދާޅުވީ ފޯނުންކަމަށެވެ. ޒީއަތު އެހެން ވިދާޅުވުމުން ރައީސް ޔާމީން ވަނީ ޒީއަތުއާއި ފޯނުން ބައްދަލުނުވާކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީން މިހާބޮޑު ގޯސްތަކެއް ހަދަމުންދިޔައިރު އިސްތިއުފާ ދެއްވަންޖެހޭކަމަށް ގަބޫލް ކުރައްވަންތޯ ޔާމީން ސުވާލުކުރުމުން ޒީއަތު ވިދާޅުވީ އިސްތިއުފާ ދޭންޖެހޭކަމަށް ގަބޫލް ނުކުރާކަމަށާ ނަމަވެސް ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަންކަން އަމިއްލައަށް ކުރެއްވިކަމަށް އެއްބަސްވާކަމަށެވެ.\nޒީއަތުގެ ހެކިބަސް ނެގުމަށްފަހު ބުރާސްފަތިދުވަހުގެ އަޑުއެހުންވަނީ ނިންމާލައްވާފައެވެ. ދެން މިމައްސަލައިގެ އަޑުއެހުމެއް ބާއްވާނީ އަންނަމަހުގެ3ވަނަ ދުވަހުއެވެ.


އިންޑިއާގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ޗެތުރީ އަށް | Naares\nއިންޑިއާގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ޗެތުރީ އަށް\nއަޙްމަދު ދާއޫދު7އަހަރު ކުރިން\nއިންޑިއާގެ އަހަރުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމަށް މޯހަން ބަގާންގެ ފޯވާޑް ސުނިލް ޗެތުރީ ހޮވައިފި އެވެ.\nޝޯޓް ލިސްޓް ކުރި ފަސް ކުޅުންތެރިންނަށް ވޯޓް ދިނީ އައި- ލީގުގެ ކޯޗުންނެވެ. މިއީ އޭނާ އަށް މި އެވޯޑް ލިބުނު ދެ ވަނަ ފަހަރެވެ.\nއުމުރުން 27 އަހަރުގެ ފޯވާޑް ވަނީ މި އަހަރުގެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް އިންޑިއާ އަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފަ އެވެ. މުބާރާތުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާ އާއި ފެއާ ޕްލޭ އެވޯޑް އަދި އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ލިބުނީ އޭނާ އަށެވެ. ޗެތުރީ ވަނީ މި އަހަރު އިންޑިއާ ގައުމީ ޓީމަށް 17 މެޗު ކުޅެދީ 13 ލަނޑު ޖަހައިފަ އެވެ. މިއީ އިންޑިއާގެ ރެކޯޑެކެވެ. ގައުމީ ޓީމަށް 2005 ވަނަ އަހަރު ކުޅެން ފެށި ޗެތުރީ 55 މެޗުގައި 33 ލަނޑު ޖަހައިދީފައިވެ އެވެ.\nސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ ފައިނަލް މެޗުގައި ވާތު ވައިގެ ކުޑަހުޅުގެ ލިގަމެންޓަށް ލިބުނު އަނިޔާއަކާ ގުޅިގެން ކުޅުމާ ދުރުގައި މިހާރު ހުރި ފޯވާޑް ހުރީ އެވޯޑް ލިބުމުން ވަރަށް އުފާވެފަ އެވެ.\n“މިއީ އިންޑިއާގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ޝަރަފް. މި ޝަރަފް ދެ ވަނަ ފަހަރަށް ލިބުމަކީ އަހަންނަށް ލިބުނު ބޮޑު އުފަލެއް،” ޗެތުރީ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނީ މިއީ ކްރިސްމަސް އަދި އާ އަހަރަށް ލިބުނު ރަނގަޅު ހަދިޔާއެއް ކަމަށާއި އަހަރުގެ ފެށުމާއި ނިމުން އޭނާ އަށް ވަރަށް އުފާވެރި ކަމަށެވެ. ޗެތުރީ މި އަހަރު ފެށީ އޭޝިއަން ކަޕުގައި އިންޑިއާ އަށް ޖަހައިދިން ދެ ލަނޑާ އެކު އެވެ.\nއިންޑިއާގެ ދެ ވަނަ ބައިޗުން ބުޓިއާގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ޗެތުރީ މިދިޔަ އަހަރު ވަނީ އެމެރިކާގެ މޭޖާ ލީގު ސޮކާ ކްލަބެއް ކަމަށްވާ ކެންސަސް ސިޓީ ވިޒާޑްސް އަށް ބަދަލުވެ އެ ކްލަބާ އެކު ތަމްރީނުތަކެއް ހަދައިފަ އެވެ. އޭނާ އާއި އިންޑިއާގެ ޖޭޖޭ އެންމެ ފަހުން ބައިވެރިވި ސްކޮޓްލެންޑުގެ ގްލާސްގޯ ރޭންޖާސްގެ ޓްރަޔަލް އިން ފާހެއް ނުވި އެވެ\n35 މިނިޓް ކުރިން\nގޮނޑީގައި އިނދެ ނަމާދުކުރުން


ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ – ފަރިހީގައި ބަސްފުރޮޅުން – ލޫކަސްޖަލީލް\nގަސްދޮށަށް ޖަންބުމާ، ނަސްވެރުމަ ތަލި ރަންކޮޅާ\nފުރަތަމަވެސް ހިތަށް އަންނާނީ ރައިވަރުގެ ބަސްތަރުތީބުކުރުމަށް ދިވެހި އިމްތިހާނު ކަރުދާހުގައި ދީފައިވާ ފޫހި ސުވާލެކެވެ. އެއާ އެކު ހިތުގައި ދެން އުފެދޭ މާ ގިނަ ސުވާލުތަކެވެ. އަބަދު އެއް ރައިވަރުތަކެކެވެ. އެއް ސުވާލުތަކެކެވެ. ރައިވަރެއްގެ ބަސް ތަރުތީބުކުރުމުން ދަސްވަނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ މީގެން އަހަންނަށް އޮތީ ފައިދާއެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން ގައުމުގެ އަދަބިއްޔާތަކީ އިމްތިހާނު ދީ ކިޔަވައި ހަދަން އެހާ މޮޅު އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ކިޔާނީ ހުޅަނގު އަދަބުގެ “އިލިއާޑް” އާއި އޮޑިސީ” އެވެ. އުނގެނޭނީ އިނގިރޭސި ލިޓެރޭޗާރއެވެ.\nރައިވަރެއްގެ ބަސްތަރުތީބުކުރުމާ އެކު ބުނެދޭން ޖެހޭ ވާހަކަތައް ގިނައެވެ. ކުރީގެ ޅެންފަރިހިރައިވަރުތަކުގައި ބަހެއް ނުވަތަ ދެ ބަހެއްގެ އަކުރުތައް އިސްފަސްކޮށް އެެއްކުރުމުން މާނައަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އަދި ކިޔާ ވަޒަނަށް ތަފާތު ކަމެއް އަޔަނުދެއެވެ. ފަހަރުގައި އަޑުއަހާ މީހަކަށް ބުނާ އެއްޗެއް ދޭހަވުން އުނދަގޫވިޔަސް، ކިޔާ މީހަކަށް ރާގަށް ކިޔުމުގައި ފަސޭހަވެގެން ދެއެވެ. ވަޒަނާއި ރާގަކަށް ފެތުމަކީ ހިތުގައި ތަކެތި ހަރުލުމުގެ އެއް އަސާސެވެ. ލިޔެފައި އޮންނަ ޖުމްލައަކަށް ވުރެ އަޑުއިވޭ ޅެންބައިތެއް ހިތުގައި ހަރުލަނީ މިހެންވެއެވެ. މިގޮތުން، ލިޔެކިޔުން އާންމު ނޫން ދުވަސްވަރެއްގެ ގިނަ ވާހަކަތައް ރާގާއި ވަަޒަނުން ފަހަށް ފޯރުކޮށްދިނެވެ. ހިޔާލުގެތެރެއިން ދޮންހިޔަލަގެ ވާހަކަ އާއި ހިނގާދިޔަކަމެއްގެ ވާހަކައިން ދިވެހި ރަސްކަލެއްގެ އަރުމާޒު ދަތުރުފުޅު ޅެންބަހުން މިއަދާ ހަމައަށް އައިސްފައި އެވަނީއެވެ.\nކުރީގެ ޅެން ފަރިހީގައި ބަސްފުރޮޅުން\nރާގަށް ހަމަކޮށް އަހަރެމެންގެ މި ޒަމާނުގައި ކިޔާ ތަކެތީގައި ކުރީގެ ރައިވަރާއި ފަރިހިތަކުން އެ ފެންނަ ގިނަ ފުުރޮޅުންތައް ހުންނާތީ ނުފެނެއެވެ. އަމުދުން އެ ގޮތް ނެތި ހިނގައްޖެއެވެ. އަޑުއަހާ ބަޔަކަށް ޅެމުގައި ބުނާ އެއްޗެއް ދޭހަވުން ދަތިކަމަށްޓަކައި އެކަން ދޫކޮށްލީއެވެ. ނުވަތަ ބަސްތައް ފުރޮޅަނީ ބުނަން ބޭނުންވާ “ވިޔާނުދާ” ވާހަކަތަކެއް ޅެމެއްގައި އެކުލަވަން ކަމުގައި ހީކުރެވި އެގޮތް ދޫކޮށްލީއެވެ. އިހުގައި ބަސްފުރޮޅައިގެން ކިޔާފައި ހުރި ތަކެތި ނިއުޅައި ބަލާއިރު، ފެންނަނީ ސާދާ ރީތި ބަސްތަކަކުން ގަތާލެވިފައި ހުންނަ މުތީގެ ހާރުތަކެކެވެ.\nދޫވާށިތޯ ފަހެ ކިހާ\nދޫމިލްކު ނުވިއަސް ހިތާ\nދޫގޮއިގެޔާ އުޅޭ ހިރުނު\nމިއީ ނައިބު ތުއްތޫ ކިޔުއްވާފައިވާ ހަބަސް ރައިވަރަކުން ބައެއް ބަސްތަކެވެ. މި ރައިވަރުގައި ވަނީ ދުލާއި ހިތުގެ ވާހަކަކަމަށް ހީކުރެވުނަސް، ރައިވަރުގައި އެކުލެވިފައިވަނީ ރަށްތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ. ކިހާދޫ ވާށިތޯ، ހިތާދޫ މިލްކު ނުވިއަސް، ގޮއިދޫ ގޮޔާ ނުރުހިއުޅޭ، މި ބާވަތުގެ ވާހަކަތަކެކެވެ. ބަސްފުރޮޅުމާ މެދު ބަލާއިރު ދެން ފެންނަން އޮތީ ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީންގެ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް ބައިތެވެ.\nއަދަބުވެރިކަން ނެތުނު މީހާ ދެދުނިޔޭން ގެއްލި ނިމިދާނޭ\nމަދަރުވެރިކަން ނެތީވިއްޔާ ޤަދަރުނެތިގެން ހިނގައިދާނޭ\nދިވެހި ބަހުގެ ހުރިހާ ބަސްފޮތެއް ހޯދައި ބެލި ނަމަވެސް، “މަދަރުވެރިކަމުގެ” މާނައެއް ނުފެންނާނެއެވެ. މިތަނުގައި ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީން ކިޔުއްވާފައި އެ ވަނީ “ދަރުމަވެރިކަން” ނެތީ ވިއްޔާ ޤަދަރުނެތިގެން ހިނގައިދާނެކަމުގައެވެ. ނައިބު ތުއްތޫ އަދި ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީން ފަދަ އަދީބުންގެ ދައުރަށް ވުރެ ފަހަށް ބެލުމުން ފެންނަނީ އެންމެންގެ މެދުގައިމެ މަގްބޫލު ފަރިއްސަކުން ބައިތުތަކެކެވެ.\nރެންއަފުނަފުރާ ބޭނުންނަމައީ (އަފުރެން ފުރާނަ ބޭނުންނަމައީ)\nފެންނަން އަހުރެން އޮތް ހިނދުގައި\nނޫހޭ ނަފުރާ އަހުރެން މިއެދޭ (އަހުރެން މި ފުރާނަ އެދޭ ނޫންހޭ)\nފަރިހީގެ ބަސްތައް ފުރޮޅައި ރާގަށް އެކުލަވައި ގެނެސްދީފައިވާ ގޮތުގެ ފުރިހަމަކަމެވެ. ދިވެހި ކުރީގެ ޅެންވެރިކަމުގައި ހުރި ބަސްތަކުގެ ފުރޮޅުންތަކަކީ ދިވެހި އަދަބިއްޔާތުގެ އެއް މުއްސަނދިކަމެވެ. އެކި ދުވަސްވަރުގެ ބަސްފުރޮޅުންތަކަށް ބެލުމުން މިއީވެސް ހަރުދަނާގޮތެއްގައި އެއިރުގެ މީހުން ރާގަށް ފަހިކޮށް ކޮށްފައިވާ ކަމެއްކަން އެނގޭނެއެވެ. ދިވެހި އިހުގެ ޅެންވެރިކަމުގައި ބަސްފުރޮޅާފައިވާ ގޮތްތަކާއި މެދު ޝައިޚް ޒުބައިރުގައި ޙުސައިން ޞަލާހުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ:\n“އިހުގެ މީހުން އެކަންތައް ކޮށްފައި ހުރީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ޤަވާޢިދެއްގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ވަރަށް މަސައްކަތުން ނޫނީ މީހުނަށް އެނގުނަ ނުދިނުމަށް ބަސްފުރޮޅާ ވަކި ޤަވާއިދެއްވެސް އޮވެއެވެ. އިހުގެ މީހުން ވަކި ޤަވާޢިދަކަށް ޅެންބަސްފުރޮޅައިފައި ހުއްޓަސް މިފަހަކަށް ހެދުނު މީހުން ޅެންބަސްކިޔައި އުޅުމުގައި ބަސްފުރޮޅައިފައި ހުރީ އެއީ އެއްވެސް ޤަވާޢިދެއް ނެތް ކަމެކޭ މީހުނަށްވެސް ހީވެދާހައިވެސް ވަރަށެވެ. މިހެންކަމުން މިބުނި ޤަވާއިދުތައް ދަންނަ މީހުން މި ޒަމާނުގައި ހީވަނީ ވަރަށް މަދުހެނެވެ”\nފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ\n“ފެދުއުނުމި ކޯޅިއެމާ” އަކީ ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ އަޑުން އިވިގެން ދިޔަ ހިތްގައިމު ރީތި ލަވައެވެ. ކިޔާފައިވާ ރާގާއި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ބަސްތަކާއި ފޮރޮޅުންތަކުން މި ލަވަ އަކީ ފަރިހި ދައުރުގެ “ޝާއިރެެއް އެނގެން ނެތް” މުތެއްކަން ބުނެދެއެވެ. ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ އަޑުން އިވިފައިވާ އެހެން ބައެއް ޅެން ފަރިހިތައް ފަދައިން ހެދި މީހަކު އެނގެން ނެތް، ދޮހޮއްކޮބެއާ ހަމައަށް އައުމުން ކިޔާފައިވާ މޮޅު ފަރިއްސެކެވެ. “ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ”ގެ އެންމެ ހާއްސަކަމަކީ ބަސްތަކުގެ ފުރޮޅުންތަކެވެ. ސާދާވެފައި ރީތިކަމެވެ. ދިވެހި ކުރީގެ ޅެންވެރިކަމުގައި ބަސްފުރޮޅާފައިވާ ގޮތްތައް ދެނެގަތުމަށް މިއީ މުހިންމު އަދަބީ ގެތުމެކެވެ.\n“ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ” ފަރިހީގައިވާ ސާދާ ބަސްފުރޮޅުން\nފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާގެ ގިނަ ކަޑިތައް ފެންނަން އޮތީ ނައިފަރުދޮހޮއްކޮގެ އަޑުން އިވިފައިވާ ލަވައިގެ ރެކޯރޑިންތަކުންނެވެ. މިފަހުން އެކި ލަވަކިޔުންތެރިންގެ އަޑުން “ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ” އިވިގެންގޮސްފައިވަނީ ކަޑިތައް މަދުކޮށެވެ. ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ އެކި ލަވަތަަކުން ފަރިހީގެ އަސްލާއި ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ ކިޔުމުގައި ތަފާތުތައް ހުންނަކަން ފާހަގަކުރެވޭނެއެވެ. ރާގަށް އިތުރަށް ފަސޭހަކުރުމަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ބައެއް އަކުރު ނުވަތަ ފިއްޔަށް ބަދަލުގެނެސްފައި ހުންނަކަން ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ ލަވަތައް އަޑުއަހައި، އެއާ މެދު ވިސްނުމުން މޭރުންވާނެއެވެ. ހަމަ އެކަނި ކިޔުމުން ފެންނަން ހުރި މި ފަދަ ޅެން ފަރިހިތައް ލިޔާއިރު އެ ތަފާތުތައް ލިޔުމުގައި ފާހަގަވާނެއެވެ. ކިޔުމުގައި ހުރި މި ތަފާތުތައް ލިޔުމުން ފާހަގަކުރުމަކީ ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮ އެ ތަކެތި ކިޔާފައިވަނީ ގޯސްކޮށް ކަމުގައި ބުނުމެއް ނޫނެވެ. މި ބާވަތުގެ ދިވެހި އަދަބީ އުފެއްދުންތަކުގައި ހުންނަގޮތްތަކެއް ބުނެދިނުމެވެ.\nއުފެދުނު މި އެދުމުގައި އެމާ ކޯޅި ބިނދެވޭނެބާ\nއެޔާމެދު މި އެދިހުރި ތެދުވެރި މާ ބިނދެވޭބާ\nހިތުގައި މި އުފެދުނު އެދުމުގައި އަހަންނަށް އެމާކޯޅި ބިނދެވޭނެބާއެވެ. އެމަލާ މެދު އެދި މި ހުރި ތެދުވެރި މާ މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\n“ފެދުއުނުމިކޯޅިއެމާ” އަކީ “އުފެދުނު، މި، އެ، މާކޯޅި” މި ބަސްތަކުގެ އިސްފަސްކޮށް އެއްކުރެވިފައިވާ ފުރޮޅުމެވެ. ބަސްތަކުގެ ފުރޮޅުން ވަކިން އޮންނަ އިރު އެއަށް މާނައެއް ގެނެސް ނުދިން ނަމަވެސް، ބަސް ނިއުޅުވައި، ދެން އޮތް ވަޒަންހަރުގައިވާ ދެ ބަހާ (އެދުމުގަ ބިނދެވޭނެބާ) ގުޅުވުމުން ފުރިހަމަ މާނައެއް ގެނެސްދެއެވެ. އުފެދުނު މި އެދުމުގައި އެމާ ކޯޅި ބިނދެވޭނެބާއެވެ. “މެދުއެޔާއެދިހުރިމާ” އަކީ “އެޔާމެދު، އެދިހުރި، މާ” މި ބަސްތަކުގެ އިސްފަސްކޮށް އެއްކުރެވިފައިވާ ފުރޮޅުމެވެ. އެޔާ މެދު އެދިހުރި މާ ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nބަސްތަކުގެ ފުރޮޅުންތައް ނެތް ނަމަ ފަރިހި އޮންނާނެ ގޮތަކީ މިއެވެ:\nއުފެދުނުމިއުދުމުގައި (10ފިލި) އެމާކޯޅިބިނދެވޭނެބާ (14ފިލި)\nއެޔާމެދުއެދިހުރިމާ (11ފިލި) ތެދުވެރިބިނދެވޭނެބާ (11ފިލި)\nފަރިހީގެ ރާގަށް ކޮށި، އުނދަގޫ ގޮތެކެވެ.\nފަރިހީގައި ބަސްތައް ފުރޮޅާފައިވާ ސަބަބަކީ ރާގުގެ ހަމަ ހިފެހެއްޓުމެވެ. ރާގަށް ކޮށިކަން ގެންނަ އެއްޗަކަަށް ބަސްތަކުގެ ވަކި އަޑުތައް ނުވުމެވެ. މި ކަޑިތަކުގެ ވަނީ އެގާރަ ފިލި އެގާރަ ފިލިން ވަކިކުރެވޭ 22 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެކެވެ. ދެން ހުރީ އެގާރަ ފިލީގެ ބައިކުރުމަކާއި ބާރަ ފިލީގެ ބައިކުރުމަކުން ގެނެވޭ ވަޒަނުގެ ދެފަށްކުރުމެވެ. ބައެއް ކަޑިތަކުން ބާރަ ފިލީގެ އިތުރު ފަށްކުރުމެކެވެ. މުޅި ފަރިހީގައިވެސް މި ހަމަ، 11 ފިލި، 11 ފިލި ނުވަތަ 11 ފިލި 12 ފިލި އަދި އިތުރަށް ގެނެވޭ 12 ފިލީގެ ދެމުންތައް، ނުވަތަ ރާގުގެ ބައިކުރުންތައް ގެންގުޅެފައި ވެއެވެ. މި ފަރިހީގެ (ރިދަމް) ތާލަކީ އެއީއެވެ.\nނަނަނާނާނާނަނާ ނަނަނާ|ނާނާނަނާ (11 ފިލީގެ ދެބައި)\nމިގޮތަށް ބެލުމުން ފެންނާނީ ލިޔެވިފައިވާ ރީތި މިޔުޒިކެކެވެ. ބަސްތައް ފުރޮޅާފައި ވަނީ ރާގަށް ކިޔުމުގައި ފަސޭހަކަން ގެނައުމަށްކަން އެނގޭނެއެވެ. އިސްފަސްކުރުމާ އެކު ފުރޮޅުންތައް ގެނެސްފައިވުމުން، އެގާރަ ފިލީގެ ހަމައިގައި ރާގު ހިފެހެއްޓި، މިބައިގެ ބަނޑުވައްއަކުރާއި ފިލިކޯޅިވެސް އެއްގޮތްކުރެވުނީއެވެ. ރާގަށް ފަސޭހަ އަޑުހާލަން ރީތި ގޮތަކީ މިއީއެވެ. ކުރީގެ ޅެން ފަރިހިތަކުގައި ބަސްފުރޮޅާފައި ހުންނަނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިންކަން މިކަމުން ބުނެދެއެވެ. ފަރިއްސަކީ އެކި ގޮތުން އިވި ބޮލުގައި ހަރުލާފައި ހުންނަ ނުވަތަ އުފެދޭ ރާގުތަކެވެ. އެޔަށް ބަސްތަކަކަށް ވުރެ އަޑުތަކެއް ފައްތަނީއެވެ. ފިލިތަކެއް ހަމަކުރަނީއެވެ.\nފަރަގުނުމެވާ ގަހުގައި ފަނޑުނުވެ ފަރިވެއެއިން މާ\nފަސުލު ފެށުމުން މާފުޅު އުފަލުގައި ބިނދެވޭނެބާ\nގަހުގައި ފަރަގު ނުމެވާނެގޮތުން ފަރިވެ އެއިން މާ މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ. ތަފާތު ނުވާނެގޮތުން ގަހުގައި ފަނޑުނުވެ ފަރިވެ އެއިން މާ މި ފެށޭ އާ ފެށުމާއެކު ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ އަޑުން އިވޭ “ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ” ލަވައިގައި ކިޔަނީ “ގުފަރު” އެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ބަހުގެ ފުރޮޅުމާއި އެކުވެސް އެއްވެސް މާނައެއް އެކުލެވޭ ލަފްޒެއް ބާއެވެ؟ ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ ބައެއް ލަވަތަކުގައި ދުލަށް ފަސޭހަވާނެގޮތުން އަކުރަށް ނުވަތަ ބަހުގެ ފިއްޔަށް ކިޔުމުގައި ބަދަލު ގެނެސްފައި ހުރެއެވެ. “ގުފަރަ” ނުމެވާ ގަހުގައި، މިގޮތަށް ލިޔުމުން މި ކަޑިއަށް ފުރިހަމަ މާނައެއް ގެނެސް ދެއެވެ. ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ ކިޔުމުގައި ވާ “ޅުފަސު ފެށުމުން” އަކީ ކޮބައިބާއެވެ؟ މިއީވެސް ކިޔުމުގައި ގެނެސްފައިވާ ބަދަލެކެވެ. އާ ބާބެއްގެ މާނައިގައި ބޭނުންކުރާ “ފަސުލު” (ލުފަސު) އަދި މި ބަހުގެ އެކި ފޮރޮޅުންތަކަކީ އިހުގެ ރައިވަރާއި ފަރިހިތަކުން އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަ އެއް ފުރޮޅުމެވެ.\nފަރިހީގެ މިބައިގެ ހަމައަކީ 11 ފިލި، 12 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެވެ.\nނަނަނާނާނާނަނާ ނަނާނަނާ|ނަނާނަނާ ނަނާނަނާ|ނަނާނަނާ\nގުފަރަނުމެވާގަހުގާ ޑުފަނުވެއިން|ފަރިވެއެމާ ޑުފަނުވެއިން|ފަރިވެއެމާ\nފަރިހީގެ މި ބައިގެ ފުރަތަމަ ކަޑި ތަކުރާރުވާއިރު 12 ފިލީގެ ބައި އިތުރަށް ފަށް ކުރެވެއެވެ. “ޑުފަނުވެއިން ފަރިވެއެމާ، ޑުފަނުވެއިން ފަރިވެއެމާ” ރާގުގެ އެންމެ މައްޗަށް ބައެއް ކަޑިތަކުގެ ކިޔުން ގެންދާއިރު ވަޒަނަކީ މިއެވެ.\nގޮމަކަސްތޫރީގެ ވަސްދުވާ މިވާ މަގުމަގުގައި\nގޮމަކަސްތޫރިގެ ވަސްދުވާ މަގުމަގުގައި ވާތީ އަހަންނަށް މި ފެންނަ މާ، ގަސްތުކޮށްގެން ހުރި ގޮތަށް ލަސްނުވެ ބިނދެވޭނެބާއެވެ. ގޮމަކަސްތޫރި ނުވަތަ “މަސްކް” އަކީ ވަކި ވައްތަރެއްގެ ފުއްލާއެއްގެ ބަނޑުދޮށުގެ ތަނަކަށް ޖަމާވެހަރުވެ ހިކިފައި އޮންނަ މީރުވަސްދުވާ އޮލަ މާއްދާއެކެވެ. ބޭހާއި އަތަރު ހެދުމަށް ގޮމަކަސްތޫރި ބޭނުންކުރެވެއެވެ.\nފަރިހީގެ މި ބައިގެ ހަމައަކީވެސް 11 ފިލި، 12 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެވެ.\nއެ ފިނިރޯޅި ބަގީޗާގައި މޯޅިނުވެ ގަހުން ފަރިވި\nގޯޅިތެރެއިން އެމާފުޅު އިން ކޯޅި ބިނދެވޭނެބާ\nފިނިރޯޅި ދޭ ބަގީޗާގައި މޯޅިނުވެ ގަހުގައި ފަރިވެ އެއިން މާ އަހަންނަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ. މިތާ ގޯޅިތެރެއިން އެމާ އިން ކޯޅި މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nފަރިހީގެ މިބައިގެ ހަމައަކީވެސް 11 ފިލި، 12 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެވެ.\nފިނިފެން ވަހާއެކު ލިވޯނާ ސެންޓުގެވަސް\nއެންމެ ބޭނުން މާފުޅު މަށަށް ދެން ބިނދެވޭނެބާ\nފިނިފެން ވަހާއި އެކު ލިވޯނާ ސެންޓުގެ ވަސް ގެނެސްދޭ އެ މާ އަހަންނަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ. ފިނިފެނަކީ ފިނިފެންމަލުގެ ފިޔަތަކުގެ ތާސީރުން އުފެއްދޭ ފެނެކެވެ. ކާތަކެތީގެ ރަހަ މީރުކުރުމަށާއި ބޭހަށް ފިނިފެން އަދި ފިނިފެން ބޭނުންކުރެއެވެ. ފިނިފެންއަތަރަކީ ވެސް ކުރީގައި މީރުވަސް ދުއްވުމަށް ބޭނުން ކުރި އެއްޗެކެވެ. ލިވޯނާ ސެންޓަކީ އެ އެއިރުގެ ހިނގާ އެއް ސެންޓެވެ. އެ ދުވަސްވަރުގެ އެންމެ މީރުވަސްތައް ދޭ މާ މަށަށް ދެން ލިބޭނެބާއެވެ.\nފެންފިޔާޒުކުލަވިދާ މާފުޅު އިން ގޮފިކޮޅުގައި\nރީތި ރާގުތައް ގޮވާ މާ މަށަށް ބިނދެވޭނެބާ\nގަހެއްގެ ގޮފިކޮޅުގައި ރީތި ރާގުތައް ގޮވަން އެއިން ފެންފިޔާޒުކުލައިން ވިދާ މާ މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nފެންފިޔާޒަކީ މަޑު ކުލަކުލައިގައި ހުންނަ ރީތި ޖަވާހިރެކެވެ.\nހުންނަ ކިއްލާ ވިދަވިދާ\nފިޔާޒުން ހަދާފައި ވިދަވިދާ ހުރި ކިއްލާއެއްގެ ވާހަކައެވެ. ކުރީގެ މި ރައިވަރުގައި ވަނީ ބަސްފޮރޮޅުމުގެ އެންމެ އާންމު ހަމައިން ފިޔާޒު މި ބަސް ފޮރުޅާފައެވެ. “ޔާފިކުލަފެންޒުވިދާ” ފަރިހީގައިވާ މި ފޮރޮޅުމުގައި ވަނީ ތިން ބަހެއްގެ ފޮރުޅުން އެކުއެކީއެވެ. ކިޔާލަން ފަސޭހަ ރީތި ގޮތެއްގައެވެ. އެއް ބަސް ނުވަތަ ދެބަހެއްގެ އަކުރުތައް އިސްފަސްކޮށް އެއްކުރުމުން (ބަސްފުރޮޅުމުން) ރާގަށް އަޑުތައް ތަރުތީބުކުރެވި ކިޔަން ފަސޭހަވެފައި ރީތިކަމެވެ.\nނީލަމު އަގީދުގެ ވަސް ހަވީރު ފިނިވާ އިރުގައި\nގަދަ ކުރިކީލަ މާފުޅު ބިނދެވޭނެހެން ހީވޭބާ\nހަވީރުގެ ފިންޏަށް ނީލަމާއި އަގީދުގެ ވަސްދުވާ ކުރިކީލަކަން ގަދަ މާފުޅު މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nނީލަމަކީ ގަދަ ނޫކުލައިގެ މޮޅު އެހެކެވެ. ޖަވާހިރުގެ ބާވަތެކެވެ. އަގީދަކީ ރަތްކުލައިގެ ރީތި ޖަވާހިރެކެވެ. އެންމެ މޮޅު އަގީދަކީ ޔަމަނު އަގީދެވެ. ކުރިކީލައަކީ ކިރުކުލައިގައި ހުންނަ މޮޅު ބިއްލޫރިއެކެވެ. މަލުގެ ސިފަކުރުންތައް ވަނީ އެންމެ އަގުބޮޑު ތަކެތިންނެވެ. ފަރިހީގައި ކީލަގަދަކުރިފުޅުމާ އަދި ޔާފިކުލަފެންޒުވިދާ މި ދެ ފުރޮޅުމުގައިވެސް ވަނީ ތިން ބަސް އެކުގައި ފުރޮޅާފައެވެ.\nގަދަ ކުރިކީލަ މާފުޅު ކީލަގަދަކުރިފުޅުމާ\nކުލަ ފެންފިޔާޒު ވިދާ ޔާފިކުލަފެންޒުވިދާ\nރީތި ތަރުތީބެއްގައި ތިންބަސް އެކުގައި ފުރޮޅާފައިވަނީ ކޮންމެވެސް ހަމަތަކެއްގެ މަތިންކަން ބުނެދެއެވެ.\nކީލައިނެ ހެއްދެވީ ކުރި\nމީހުން ކަވެތި ބުނާރިމަށް\nހެއްދެވީ މީހުން ރިވެތިކަމަށް ބުނާ ކުރިކީލައިންނެވެ. މިއީ އިހުގެ ރައުވަރެއްގައި ކުރިކީލަ މި ބަސް ފުރޮޅަފައިވާ ގޮތެވެ. ދެބަހުގެ ފުރޮޅުމާ، ތިން ބަހުގެ ފުރޮޅުން ދެނެގަތުމަށް މުހިންމު މިސާލެކެވެ. ފަރިހީގެ މިބައިގެ ހަމައަކީވެސް 11 ފިލި، 12 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެވެ.\nމަލުގެ ކަރުގަނޑުގައި ޝަރުބަތު ރަހަ ތަފާތުނުވެ ދޭ\nޖަރުމަނުގެ ޒަބަރުޖުދު ކުލަ ހުރި މާ ބިނދެވޭނެބާ\nއެ މަލުގެ ކަރުގަނޑުގައި ޝަރުބަތުގެ ރަހަ ތަފާތުނުވެ ދޭ ޖަރުމަނުގެ ޒަބަރުޖުދު ކުލަ ހުރި މާ މަށަށް ބިނދެވޭނެބާއެވެ. ޒަބަރުޖުދުކުލަ ހުރި ޖަރުމަނުގެ މާ ބިނދެވޭނެބާއެވެ.\nފަރިހީގެ މިބައިގެ ހަމައަކީވެސް 11 ފިލި، 12 ފިލީގެ ދެފަށްކުރުމެވެ. “ނުތަފާ” ކަމަށް އޮތް ބަހުގެ އަސްލަކީ “ނުވެތަފާތު”އެވެ. ބަސްފުރޮޅުމާ އެކު “ނުތަފާ”ގެ އަޑު ގެނެސްފައިވަނީ ރާގުގެ ބައި 12 ފިލީގެ ވަޒަނުގައި ހިފެހެއްޓުމަށެވެ. އެހެން ފަރިއްސެއްގައި ކިޔާފައި އޮންނަ “ކިޔަމޭ މި ފަރިހި ގެންފަށާ ލިޔެއަނާކޮށް ރީފުތައު (ތައުރީފު)” ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮ ކިޔާފައި އޮންނަނީ “ލިޔެއަނާ ކޮށްރީފުތާ” މިގޮތަށެވެ.\n“ޒަރުޖުދުބަ” އަކީ ފަރިހީގައި “ޒަބަރުޖުދު”ގެ ފުރޮޅުން ގެނެސްފައިވާ ގޮތެވެ. ޒަބަރުޖުދަކީ ޒުމައްރަދުގެތެރެއިން ހިމެނޭ ރީނދޫފެހި ކުލައަކަށް ދާ ޖަވާހިރެކެވެ. މިތަނުގައި ޒަބަރުޖުދު ކުލަ ހުރި ޖަރުމަނު މަލުގެ ވާހަކަ އައިސްފައިވަނީ ކީއްވެބާއެވެ؟ މި ފަރިހި ކިޔާފައިވަނީ ޖަރުމަނުގެ ރީތި ކުއްޖަކަށް އެދިބާއެވެ؟ ޒަބަރުޖުދުކުލައިގެ ކަޅީގެ ރީތިކަން ހާއްސަކުރެވޭ އެއްތަނަކީ ޖަރުމަނެވެ. މި ކުލައިގެ ކަޅީގެ ރީތިކަން ލިބިފައިވާ މީހުން ނިސްބަތުން ޖަރުމަނުގައި ގިނައެވެ. ނުވަތަ ފަރިހީގައި ކިޔާފައި ވަނީ ޖަރުމަނުގެ ބިމުން ނެގޭ ޒަބަރުޖުދުގައި ތަފާތުކަމެއް ހުރެ އެ ވާހަކަބާއެވެ؟ ކުރީގެ އެހެން ބައެއް ފަރިހިތައް ފަދައިން މި ފަރިހީގެވެސް މާނަ ވަނީ ހެދި މީހަކު އެނގެން ނެތް ޅެންވެރިޔާގެ ހިތުގައެވެ.\nކުރީގެ ޅެން ފަރިހީގައި ބަސްފުރޮޅާފައި ހުންނަނީ ރާގާއި އެކުލެވުމަށެވެ. ހުރިހާ ފިލާވަޅެއްގައި “ނަސްވެރުމަ ތަލި ރަންކޮޅާ” ތަރުތީބުކުރަން ބުނަމަށް ވުރެ، “ވެރުނަސް މަތަލި ރަންކޮޅާ” ރައިވަރުގައި ނުކިޔާ ސަބަބު ބުނެދޭން ޖެހެއެވެ. ތަރުތީބުކުރަން ދެވޭ ދެތިން ރައިވަރުން ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް ޝައުގުވެރިކަން ގެނެސް ނުދެވިދާނެއެވެ. ޝައުގުވެރިކަމަކީ އުފެއްދީމަ ގެނެވޭ އެއްޗެކެވެ. ބަހުގެ ފުރޮޅުންތަކަކީވެސް އޭގައި ރީތިކަމެއް އެކުލެވޭ އެއްޗެއްކަން ދަސްވުމުން ދިވެހި އަދަބިއްޔާތަށް އިތުރު ޝައުގުވެރިކަމެއް ގެނެސްދޭނެއެވެ. “އިލިއާޑް” އާއި އޮޑިސީ” ފަދައިން ދުނިޔޭގެ މަގްބޫލުކަން ލިބިފައި ނުވިޔަސް، ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި ދިވެހި އަރުމާދު ރައިވަރު ފޮތަކީ ވެސް އަދަބިއްޔާތުގެ މޮޅު އުފެއްދުންތަކެއްކަން ދަސްވާނެއެވެ. ބޭރު އަދައްބިޔާތަށް ކުދިންގެ ހިތުގައިވާ ޝައުގުވެރިކަމުން މިންވަރެއް ދިވެހި އަދަބިއްޔާތުގެ މައްޗަށް ހޯދޭނެ ކަމެކެވެ.\n14 ޖޫން 2020 - ބަސް, ޅެން\n1 ކޮމެންޓު ”ފެދުއުނުމި ކޯޅި އެމާ – ފަރިހީގައި ބަސްފުރޮޅުން“\nޖުލައި 8, 2020 ގެ 13:01 ގައި\nވަރަށް ހިތްގައިމު (ކިޔާލާ ހިތްވި) ފުރިހަމަ ލިޔުމެއް. ދިވެހި ޅެންވެރިކަމަށް ދަރިވަރުންނާއި ޢާންމުން ހިތްޖެހޭނީ މިފަދަަ ސާދާ ދިރާސާތަކުގެެ ސިލްސިލާތައް ގިނައިން ޢާންމު ކޮށްގެން. ލޫކަސް އަށް ޝުކުރިއްޔާ


Permit nethas delivery ge khidhumai dheveyne: Economic Ministry | MBS NEWS\nކާފިއު ވަގުތުގައި ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތް ދޭން ހުއްދަ ބޭނުން ނުވާނެ. ފޮޓޯ: ރާއްޖެ އެމްވީ\nޕާމިޓް ނެތަސް ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތް މިހާރު ދެވޭނެ: އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ\nވެހިކަލް ޕާމިޓް ނުލާވެސް މުވައްޒަފުންނަށް ދޫކުރާ ފާސް ބޭނުންކޮށްގެން ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތް ދެވޭނެ ކަމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން މިރޭ ބުނެފި އެވެ.\nރޭ އެޗްއީއޯސީން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީގެ އެސިސްޓެންޓް ޑިރެކްޓަރު ޝަނާޒް މުހައްމަދު ވިދާޅުވީ، މިއަދުން ފެށިގެން އެޅި ފިޔަވަޅުތަކާއެކު ވިޔަފާރިތަކަށް ހުއްދަ ދޭ އުސޫލުތަކަށް ބަދަލު ގެނެސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، މިހާރު ވެހިކަލް ޕާމިޓް ވަކިން ހޯދަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\n"ކެއިން ބުއިމުގެ ވިޔަފާރިއެއް ކުރާ ނުވަތަ އެހެން ވިޔަފާރިއެއް ކުރާ ތަނެއްވިޔަސް ވެހިކަލަށް ވަކިން ހުއްދަ ނުހޯދައި މުވައްޒަފަށް ހުއްދަ ހޯދީމަ އެ އޮޕަރޭޓް ކުރާ ވެހިކަލަށް ވެސް ހުއްދަ ލިބުނީ،" ޝަނާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުރިން އޮތްގޮތުން ނަމަ ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތް ދޭ ތަންތަނުން ޑެލިވަރީ ކުރުމަށް ބޭނުން ކުރާ އުޅަނދަށް ވަކިން ހުއްދަ ނަގަން ޖެހެ އެވެ. އެހެންކަމުން ބައެއް ކުދި ފިހާރަތަކުންނާއި ކެފޭތަކުން ވެހިކަލް ޕާމިޓް ނުނަގައި އޮތުމުން ޑެލިވަރީގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ދަތިތަކަށް ދިމާވި އެވެ.\nފުލުހުންނާއި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ ގުޅިގެންން ދަނީ ވިޔަފާރިތަކަށް ފާސް ދޫކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން، ވިޔަފާރިކުރާ ތަންތަނުގެ ތެރެއިން ފިހާރަތަކަށް ހަތަރު ފާސް އަދި ކެފޭ އާއި ރެސްޓޯރެންޓް ފަދަ ތަންތަނަށް ހަ ފާސް ފުލުހުންގެ ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ދޫކުރާނެ އެވެ.\nވިޔަފާރިތަކުން އެތަންތަނުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބޭނުންވާ އިތުރު ފާސްތަކަށް އެދެން ޖެހޭނީ އިކޮނޮމިކް މިނިސްްޓްރީ އަށް އީމެއިލް ކޮށްގެންނެވެ. އެ މިނިސްޓްރީން ބުނިގޮތުގައި މިހާތަނަށް ހަހާހެއްހާ ރެކުއެސްޓް އެ މިނިސްޓްރީ އަށް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ފާސްތައް މާދަމާ ހެނދުނު ދޫކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވެސް އެ މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.\nކޮވިޑް-19 އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ އިގްތިސާދު ވިޔަފާރި\nއަލާ\t3 weeks ago\nހުރިހާ ކަމެއް ދަނީ އެކްސްޕެޓް އޮންލައިންގެ މަސައްކަތަށް. ކަމެއް ނުވާ އިރަށް ޤަވާޢިދު ބަދަލުކޮށްލަނީ.


Nick Ahannah Vure Kudayas Eynaage Hih Varah Muskulhi: Priyanka - Vaguthu\nނިކް އަހަންނަށް ވުރެ އުމުރުން ހަގަކަސް އޭނާގެ ހިތް ވަރަށް މުސްކުޅި: ޕްރިޔާންކާ\nބަތަލާ ޕްރިޔަންކާ ޗޯޕްރާ ޖޯނަސް އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ އަދި ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ނިކް ޖޯނަސް ކައިވެނި ކޮށްފައިވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހު ވަރަށް ކުލަގަދަ ހަފްލާ އަކަށް ފަހުގައެވެ. ކައިވެނީގެ ދެ ހަފްލާއެއް ޕްރިޔަންކާ އާއި ޖޯނަސް ބާއްވާފައިވާއިރު ފުރަތަމަ ކައިވެންޏަކީ އިންޑިޔާގެ ޖޮދްޕުރް ގެ ތާޖް އުމައިދް ބަވަން ގަނޑުވަރުގައި ބޭއްވި ހިންދީ ކައިވެންޏެކެވެ. ދެވަނަ ކައިވެންޏަކީ ނަސާރާ ކައިވެންޏެވެ.\nމި ދެ ތަރިންގެ ވާހަައަކީ އެތައް ބައެއްގެ ޝައުގުވެރިކަން އުފެދިފައިވާ ކަމެކެވެ. ޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އާއި ދެ މީހުންނަކީވެސް ފޭނުން ގިނަ ބަޔަކަށް ވުމުން މި ދެ މީހުންގެ ޒާތީ ކަންކަމަށް އާއްމުން ދޭ ސަމާލުކަން ބޮޑެވެ.\nޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އާއި ދެމެދު އުމުރުގެ ބޮޑު ތަފާތެއް ހުރެއެވެ. ޕްރިަންކާ އަށް 38 އަހަރެވެ. ނިކް އަށް 28 އަހަރެވެ.\nޕްރިޔަންކާ ބުނީ ނިކް އޭނާ އަށް ވުރެ އުމުރުން ކިތަންމެ ހަގު ކަމުގައި ވީ ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތް ވަރަށް މުސްކުޅި ކަމަށެވެ. އޭނާ ލޯބި ކުރާ ކަންކަމާއި އޭނާ އަށް ކަމުދާ ކަންކަމަކީ ވެސް އޭނާގެ އުމުުރުގެ މީހުންނަށް އާއްމުކޮށް ކަމު ނުދާ ކަންކަން ކަމަށް ޕްރިޔަންކާ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\n"އޭނާ ބޭނުން ވަނީ ގޮލްފް ކުޅެން ދާން. ކުރީގެ ކެއުންތަކާއި ބުއިންތައް ކަމުދަނީވެސް. އެހެން ވީމަ މިބުނީ އޭނާގެ ހިތް ވަރަށް މުސްކުޅިއޭ." ޕްރިޔަންކާ ބުންޏެވެ.\nޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އާއި ދެ މީހުންނަކީވެސް މަސައްކަތުގައި ވަރަށް އަވަދިނެތި އުޅޭ މީހުންނާށް ވާއިރު ޕްރިޔަންކާ ބުނީ އެކުގައި6މަސް ދުވަސް ހޭދަކުރަން ފުރުސަތު ލިބުނީ، ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ފުރަބަންދު ކުރުމުން ކަމަށެވެ. އެއީ ނިކް އިތުރަށް ދަސްކުރަން ލިބުނު ފުރުސަތެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުނެއެވެ.\nފެބުރުއަރީ 10, 2021 11:21\nދަރިންނަކީ ތިމާ ހަމަ ބޭނުންވާއިރަކަށް ލިބޭ ނިޢުމަތެއްނޫނެވެ. އެއީ ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާންގެ އިރާދަކުރެއްވި ފަރާތަކަށް ދެއްވާ ނިޢުމަތެކެވެ. ސޫރަތުއް ސޫރާގެ 49 ، 50 މި ދެއާޔަތް ކިޔާލަ!\nފެބުރުއަރީ 10, 2021 12:15\nމިހާރު މީނަ ހާދަ ފޮއްޏޭ ދޯ


Baarugadha binhelumeggai Afghan inn 280 maru | Mihaaru\nބާރު ގަދަ ބިންހެލުމެއްގައި އަފްގާނުން 280 މީހުން މަރުވެއްޖެ\n22 ޖޫން 2022 - 12:47\nރޭ ދަންވަރު އަފްގާނިސްތާނަށް އައި ބާރު ގަދަ ބިންހެލުމެއްގައި، މަދުވެގެން 280 މީހަކު މަރުވެ އިތުރު އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކަށް އެކި ވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިއްޖެ އެވެ.\nމި ބިންހެލުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނީ އެ ގައުމުގެ އިރުދެކުނުން ޕާކިސްތާނުގެ އިމާ ގާތުގައި އޮންނަ ޕަކްތިކާ ޕްރޮވިންސަށެވެ. ބިންހެލުންތަކާ ބެހޭ ދިރާސާތައް ކުރާ އެމެރިކާގެ އިދާރާ އިން ބުނި ގޮތުގައި ރޭ ދަންވަރު ބާރުގަދަ ބިންހެލުމެއް އުފެދުނީ، އަފްގާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނު ގުޅޭ ސަރަހައްދީ ރޮނގު ކައިރީގައި އޮންނަ ޚޯސްތު ސަހަރުގެ ހުޅަނގުދެކުނުން 46 ކިލޯމީޓަރު ދުރުން، ބިންގަނޑުގެ 10 ކިލޯމީޓަރު ފުނުންނެވެ.\nއަފްގާނިސްތާނު ގަޑިން ރޭ ދަންވަރު 1:54 ގައި އައި ބިންހެލުމުގެ ބާރުމިން ހުރީ ރިކްޓާ މިންގަނޑުން 5.9 ގެ ބާރުމިނުގަ އެވެ. އަދި އޭގެ އެއް ގަޑިއިރު ފަހުން ވެސް، 4.5ގެ ބާރުމިނުގައި ދެ ވަނަ ބިންހެލުމެއް ވެސް އައެވެ.\nރޭ ދަންވަރު އައި ބިންހެލުމުގެ ޕަކްތިކާ ޕްރޮވިންސްގެ ބައެއް އިމާރާތްތައް ވެއްޓުނެވެ. އަދި ބައެއް އިމާރާތްތަކުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ރެނދުލައި، ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުން ބިންގަނޑު ވެސް ކަނޑައިގެން ގޮސްފައިވެ އެވެ. ވެއްޓިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުން މީހުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ އިރު، މި ހާދިސާގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް، އަފްގާނިސްތާނުގެ ކަމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނެ އެވެ.\nބިންހެލުން އައި ވަގުތަކީ އެންމެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގެތަކުގައި ނިދާފައި ތިބި ވަގުތު ކަމަށްވާތީ، ވެއްޓުނު އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައިވީ ކިތައް މީހުން ކަމެއް މުޅިން ސާފެއް ނުވެ އެވެ. މި ބިންހެލުމުގެ ވެއްޓިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުން މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވެދިނުމަށް އަފްގާނިސްތާނު ސަރުކާރުން ވަނީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖްތަމައަށް ގޮވާލައިފަ އެވެ.\nއަފްޣާނިސްތާން ބިންހެލުން އެކްސިޑެންޓް\nއަފްގާނިސްތާނު ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި ބިންހެލުމުގެ މަރުކަޒު ހުރި ހިސާބުން ފެށިގެން 500 ކިލޯމީޓަރު ދުރު ސަރަހައްދަށް ވެސް، މި ބިންހެލުމުގެ ލޮޅުންތައް އެރި އެވެ“ ބިންހެލުމުގެ މަރުކަޒޭ ނޫން . އިގިރޭސިން ކިޔަނީ އެޕިސެންޓަރު. އެއީ މެދު ޕޮއިންޓު.\nމިހާރު އަދަދު 1000 އައް އަރައިފި ކަމއް ބޭރު ހަބަރު ތަކުން ބުނަނީ ވަރައްވެސް ހިތާމަވެރި. އަފގާނުގެ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނައް ވޭނަކައް ފަހު އިތުރު ވޭނެއް. اللة ކެއްތެރިކަން ދެއްވަވާށި.\nޢިސްލާމީ ޚިލާފަތް އިމްތިހާނު ކުރައްވަނީ.ހަގީގަތުގަ ވެސް އިސްލާމްތޯ\nކޮންމެ ބަޔަކަށް ހިތާމައެއް ލިބުނަސް އެ ހިތާމައިގައި އަހަރުމެން ބައިވެރިވަން. މަލާމާތްކޮށް ފުރައްސާރަ ކުރުމަކީ ވަރަށް ދެރަކަމެއް .މަރުވެފައިވާ އެންމެނަށް ﷲ ރަހުމަތް ލައްވަވާށި.\nޢެކަމަކު ކަލޭމެން އަމަލުކުރަނީ އިދިކޮޅަށް. ޢެމެރިކާ ޔޫރަޕް ވިއްޔާ އުފަލުން ފުރިފަ.\nﷲ މިފަދަ ހާދިސާތަކުން އަޅަމެން ރައްކާތެރި ކުރައްވަވާށި.


Masthuvegen miskithugai thibi 15 meehakah bandhuge muhdhaiy jahaifi | Jazeera\tމަސްތުވެ، މިސްކިތުގައި ތިބި 15 މީހަކަށް ބަންދު ޖަހައިފި - Jazeera\nމަސްތުވެގެން މިސްކިތުގައި ތިބި 15 މީހަކަށް ބަންދުގެ މުއްދަތް ޖަހައިފި\nމަރިޔަމް ނިމާ ހަސަން June 14, 2021 573 views0\nމިސްކިތެއްގައި ބަޔަކު ނިދާފައި ؛ މިސްކިތްތަކުގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުން ކޮށް، މުޑުދާރު ކުރާ މައްސަލަ ވަނީ ބޮޑުވެފައި\nމަސްތުވެގެން މިސްކިތުގައި ތިއްބާ ހައްޔަރު ކުރި 15 މީހަކަށް ބަންދުގެ މުއްދަތް ޖަހައިފިއެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން ފުލުހުން ބުނީ މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުން ކުރުމުގެ ކުށުގެ ރިކޯޑް އޮންނަ ކުށުގެ ވެށީގައި އުޅޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ބޭނުމެއް ނެތި މިސްކިތްތަކަށް ވަނދެ އަދި މަސްތުގެ ހާލަތުގައި ތިބި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ 15 މީހަކު ރޭ ހައްޔަރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ރޭ ހައްޔަރުކުރި މި 15 މީހުންގެ ބަންދާމެދު ގޮތް ނިންމުމަށް މިއަދު ކޯޓަށް ހާޒިރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ، ހައްޔަރު ކުރި 15 މީހުންގެ ތެރެއިން7މީހަކު ރިމާންޑް ސެންޓަރެއްގައި 15 ދުވަހަށް ބަންދު ކުރުމަށް ކޯޓުން އަމުރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން 8 މީހަކު3ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދު ކުރުމަށް ކޯޓުން އަމުރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން މައުލޫމާތު ދެއެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ މި މައްސަލަތައް އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރަމުން ދާ ކަމަށެވެ.\nމާލޭގެ މިސްކިތްތަކުގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި، ނިދުމުގެ އިތުރުން އެއްޗެހި ދޮވެ، މިސްކިތްތައް ބޭނުން ކުރުމާއި، އަދި އެކަށީގެން ނުވާ އެހެނިހެން ބޭނުންތަކުގައި މިސްކިތްތައް ބޭނުންކުރާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ފުލުހުންނަށް ތަކުރާރުކޮށް ލިބިމުންދާކަމަށް އެ މުއައްސަސާއިން ވަނީ މީގެ ކުރިން ބުނެފައެވެ. އެއާއެކު އެފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ރިޕޯޓްތައް ލިބެމުން ދާކަން ފާހަގަކޮށް ކޮންމެ ރެއަކު މިސްކިތްތައް ބަލައި، މިސްކިތް އެގޮތަށް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތައް ފޮނުވާލާ ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nމަސްތުވެ، މިސްކިތުގައި ތިބި 15 މީހަކަށް ބަންދު ޖަހައިފި


Malaysia ah dhiumuge kurin covid test ashaai quarantine ah dhahkan jehey fee dhahkan angaifi - One Online\nމެލޭޝިއާއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ކޮވިޑް ޓެސްޓަށާއި ކަރަންޓީނަށް ދައްކަންޖެހޭ ފީ ދައްކަން އަންގައިފި\nމެލޭޝިއާ އަށް ދާ އެހެން ގައުމުތަކުގެ މީހުން ކޮވިޑަށް ޓެސްޓު ކުރުމާއި ކަރަންޓީނުގައި 14 ދުވަހު މަޑުކުރަން ޖެހޭއިރު، އެކަމަށް ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭނީ އެމީހަކު އަމިއްލަ އަށެވެ.\nމެލޭޝިއާގައި ހުންނަ ރާއްޖޭގެ އެމްބަސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، ކޮވިޑް ޓެސްޓަށާއި ކަރަންޓީންވުމަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ މެލޭޝިއާއަށް ދަތުރު ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ދައްކަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ފައިސާ ދައްކާފައިވާ ކަމުގެ ލިޔުން މެލޭޝިއާއަށް އެތެރެވުމުން އެއާޕޯޓްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއެ ބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނީ، ކޮވިޑް ޓެސްޓަށާއި ކަރަންޓީންވުމަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ މާދަމާ އިން ފެށިގެން "މައި ޓްރެވަލް ސޭފް" ނުވަތަ "މައިޖީ"ގެ "މައި ކިޔުއާރު" މެދުވެރިކޮށް އޮންލައިންކޮށް ދެއްކޭނެ ގޮތް މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމެލޭޝިއާއަށް ދާ އެހެން ގައުމުތަކުގެ މީހުން ކަރަންޓީނުގެ 14 ދުވަހަށް 4700 މެލޭޝިއަން ރިންގިޓް ދައްކަންޖެހެ އެވެ. އެއީ ދިވެހި ރުފިޔާއިން ގާތްގަނޑަކަށް 17،390 ރުފިޔާއެވެ. އަދި ކޮވިޑް ދެ ޓެސްޓް ހަދަން ޖެހޭއިރު، އެއާޕޯޓުން ހަދާ ކޮވިޑް ޓެސްޓުގެ އަގަކީ 250 ރިންގިޓެވެ. އަދި ކަރަންޓީން މުއްދަތު ހަމަކޮށްފައި ހަދާ ކޮވިޑް ޓެސްޓުގެ އަގަކީ 120 ރިންގިޓެވެ. ކަރަންޓީން ފީ އާއި ކޮވިޑު ޓެސްޓަށް ޖުމްލަ 5079 ރިންގިޓް އަރަ އެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 18،760 ރުފިޔާ އެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު މެލޭޝިޔާ ކޮވިޑް 19 ހޯމް ކަރަންޓީނު


Igthisoadhu rangalhu vumuge kurin bodu thadhakaa kurimathilaan jeheyne: Ranil\nރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަ. (ފޮޓޯ/ ނިއުސްއެކްސް)\nއިގްތިސާދު ރަނގަޅުވުމުގެ ކުރިން ބޮޑު ތަދަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ: ރަނިލް\nލަންކާގެ ކޮންމެ އާއިލާއަކަށް ތިންއިރު ކާން ލިބޭނޭ ގޮތް ޔަގީން ކޮށްދެއްވާނެ ކަމަށް ރަނިލް ވަނީ ވިދާޅުވެފައި\nސްރީ ލަންކާގެ އިގުތިސާދު ރަނގަޅުވާން ފެށުމުގެ ކުރިން މިހާރަށް ވުރެ ބޮޑު ތަދުމަޑުކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ އާ ބޮޑުވަޒީރު ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަ މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއުފުލެމުންދާ ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތަކާއި ތެލުގެ ތަދުކަމާ އެކު ލަންކާގެ ބައެއް ރައްޔިތުންނަށް ވަނީ ބައެއް އިރުއިރު ބަނޑަށް ތިބެން މަޖުބޫރުވެފަ އެވެ. އަދި އިގްތިސާދީ ހީނަރުކަމާ ގުޅިގެން ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާކޮށް ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކެއް ލަންކާގައި ހިންގަމުންދާތާ އެތައް ދުވަހެއް ވަނީ ވެފަ އެވެ.\nލަންކާގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމާ ހަ ވަނަ ފަހަރަށް ހަވާލުވެވަޑައިންނެވި ރަނިލްއަށް، ރައީސް ގޯތާބާޔަ ރާޖަޕަކްސަ މިފަހަރު އެ މަގާމު ދެއްވާފައި ވަނީ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ރައްޔިތުން ކުރަމުންދާ މުޒާހަރާތަކަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުޔެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ހީކޮށެވެ.\nމަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެން ދެއްވި ފުރަތަމަ އިންޓަވިއުގައި ބީބީސީއާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ރަނިލް ވަނީ ލަންކާގެ ކޮންމެ އާއިލާއަކަށް ދުވާލަކު ތިންއިރު ކާން ލިބޭނެ ގޮތް ކަށަވަރު ކޮށްދެއްވާނެ ކަމަށް ވައުދުވެޑައިންފަ އެވެ. އަދި ލަންކާއަށް މާލީ ގޮތުން ބޭރު ގައުމުތަކުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ގޮވާލައްވައި "ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ކާރިސާއެއް ކުރިމަތި ނުވާނެ، އަހަރެމެން ކާބޯތަކެތި ހޯދާނަން" ކަމަށް ވެސް އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\nގައުމުގެ އިގްތިސާދު އޮތީ "ހަލާކުވެފައި" ކަމަށާއި ލަންކާގެ ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވާނެ މެސެޖަކީ "ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުން" ކަމަށް ރަނިލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަހަރެން ކަންކަން އަނބުރާ ހަމައަކަށް އަޅުވާނަން،" އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރައީސް ގޯތާބާޔަ ލަންކާގެ ބޮޑުވަޒީރު ކަމަށް ރަނިލް އައްޔަންކުރެއްވީ މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެވެ. ނަމަވެސް ރާޖަޕަކްސާ އާއިލާއާ ރަނިލް ގެންގުޅުއްވާ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން އެ މަނިކުފާނަށް ލަންކާގައި މިހާރު މާ ބޮޑު ތާއީދެއް ނެތެވެ.\nމިއީ މިހާރު ސްރީ ލަންކާގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހާލަތު. (ފޮޓޯ/ އީޕީއޭ)\nބީބީސީއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުގައި، ރައީސްގެ އިސްތިއުފާއަށް ގޮވާލައި މުޒާހަރާކުރާ ރައްޔިތުންގެ އިހްސާސްތައް އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް ވެސް ރަނިލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އިނގިލި ދިއްކުރުމުން ކުރިއަށް ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅޭނެ. އަހަރެން މިތާ މިހުރީ މީހުންނަށް ފުދުންތެރިކަން ގެނެސްދިނުމަށް،" އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރަނިލް މިހެން ވިދާޅުވި ނަަމަވެސް ރާޖަޕަކްސާ ސަރުކާރުގެ ހުރިހާ ސިޔާސަތުތަކެއް ބަދަލު ކުރައްވާނެ ކަމުގެ އިޝާރާތެއް ވެސް އެ މަނިކުފާނު ދެއްވި އެވެ.\n"އަހަރެއް ވަންދެން އެހީތެރިކަން ބޭނުން. އަހަރެމެންނަށް ދޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް އަހަރެމެން އަނބުރާ ދޭނަން. އެހީތެރިވެދީ މިކަން ކުރަން. އަހަރުމެންނަކީ އޭޝިއާގައި އެންމެ ދިގު މުއްދަތެއްވީ އަދި އެންމެ ދުަވަސްވީ ޑިމޮކްރަސީ،" ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައުގެ އެހީތެރިކަމަށް ގޮވާލައްވަމުން ރަނިލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nލަންކާގެ އިގްތިސާދު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓުމާ ގުޅިގެން ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޭހާ އަދި ތެޔޮ ފަދަ އަސާސީ މުދަލުގެ އަގު ވަނީ އިންތިހާއަށް މައްޗަށް އުފުލިފަ އެވެ. އަދި ޕެޓްރޯލު ފަދަ އަސާސީ މުދާ ހޯދުމަށް ކިއުގައި ތިބި ބައެއް މީހުން ލަންކާގައި މަރު ވެސް ވެފައިވެ އެވެ.\nސްރީ ލަންކާދުނިޔެދެކުނު އޭޝިއާ


ފިޔަފަތް2– Esfiya\n* “ސާބަހޭ ޒައީ.. އިންޓަނެޓްއިން ސަރޗް ކޮއްބަލަ މިސްކޫލްގެ ހިސްޓަރީ.. މިއީ ވަރަށް އޯލްޑް ތަނެއް އަލުން ހަދާފައި.. މިހާރު މިތަނުން ކިޔެވި މީހުންވެސް މުސްކުޅި ވެގެން މަރުވެފައިވާކަމަށްވެސް ބުނޭ…” ޒައިދާން ކިޔައިދިނެވެ. “އެހެންތަ…؟ ޒައި ފަހުން ބަލާލާނަން…” ޒައިލީން އެހެން ބުނެފައި ދޮރާ ދިމާލަށް ބަލާލެވުނީ މީހަކު ހުރިހެން ހީވެގެންނެވެ. *\n“އޯވްހް.. ކާކަށް ގުޅައިގެން..؟ ސްޕެޝަލް ފްރެންޑްތަ..؟” އަލްޔާ ލާނެތް ހިނިތުންވުމަކާއި އެކީ ލޯ ހަނި ކޮއްލަމުން އައިސް ޒައިލީން ގާތު އިށީނެވެ. “އޭނ..؟ ނޫނޭ ނޫނޭ.. އެއީ ޒައިގެ ދޮންބެޔޭ..” ޒައިލީން ހީގަނެފައި ބުނެލިއެވެ. “އެހެންތަ..؟” ހަމަ އެހުރިގޮތަށް އިނދެ އަލްޔާ އެއްސެވެ. “ނޫނޭ.. އިންޓަނެޓްއިން ބަލާބަލަ މިހާރުވެސް ކުދިންގެ ލިސްޓް.. އަހުމަދު ޒައިދާން..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. އަލްޔާ ލިސްޓަށް ގޮސްފައި ޒައިދާންގެ ފޮޓޯއަށް ބަލާލިއެވެ.\n“މީ ޒައިގެ ދޮންބެއަކީ..؟ ފުދޭވަރަކަށް ވައްތަރު..” އަލްޔާ ހީލައިގެން އިނދެ ބުނެލިއެވެ. “އަލްޔާ ކޮން ކްލަބެއް..؟ ދޮންބެ ބުނީ ކޮންމެވެސް ހެއިލަންއަކާ ދޮންބެޔާ ޒައިއާއި އުޅެނީ އާރޓް ކްލަބުގަޔޯ.. އަލްޔާ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “ޒައިވެސް އާރޓް ކްލަބްތަ..؟ އަލްޔާވެސް އާރޓް ކްލަބްގައި..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ވަރަށް އުފާވެއްޖެ.. ރޫބީއާއި ލައުރާއޯ..؟” ޒައިލީންއަށް އެހުނެވެ.\n”އެދެމީހުން އުޅެނީ އިންވަޔަރޮމެންޓް ކްލަބްގައި.. ނައިކެންއާއި އައިދިންއާއިއެކީ.. އަސްލު ޒައިއަށް އެނގޭތަ މިވާނުވާ..؟ އަލްޔާމެންނާއި ޒައިގެ ދޮންބެއާއި ހެއިލަންއަކީ ޓީމްއެއް.. އެގޮތަށް އައިދިން ނައިކެން އަދި ރޫބީއާއި ލައުރާއަކީ ޓީމްއެއް.. އެގޮތަށް އަހަރެމެން މިސްކޫލްގައި ކޮންމެކްލަބެއް ކޮންމެ ކްލަބަކާއި ވާދަ ކުރާނީ ކޮންމެ އަހަރަކު.. ދެން މޮޅުވާ ބަޔަކަށް އިނާމެއް ދެވޭނެ.. އެގޮތަށް ދިޔައިމަ ބައިވަރު ފައިޓްތައް ވެސް ހިނގި.. އަހަރެމެންގެ ސީނިއަރސް އެކަހަލަ ފައިޓަކަށްފަހު އެކަކު އަނެކަކާއި އަނގައިން ބުނެވެސް ނުލާ..” އަލްޔާ ކިޔައިދިނެވެ. “އަލްޔާ ޒައިއަށް ކިޔައިދޭންވީނު މިތަނުގެ ހިސްޓްރީ އާއި އެހުރިހާ އެއްޗެހި.. ލައިކް ރޫލްސް އެންޑް ރެގިއުލޭޝަންތައް އަދި ޓްރެޑިޝަންތައް.؟” ޒައިލީން އެދުނެވެ. އަލްޔާ ކިޔައިދޭންފެށިއެވެ. އޭރު ގަޑިން މެންދުރު ބާރަ ޖަހަނީއެވެ.\nޒައިލީންގެ ފޯނުން ބަންގި ގޮވަންފެށި އަޑަށް ދެކުދިންވެސް ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. ”ނަމާދު ކުރަން މިދަނީ.. އަލްޔާ ނަމާދު ނުކުރަންތަ..؟” ޒައިލީން ތެދުވަމުން އެއްސެވެ. “ނޫން.. ނަމާދުކުރަމޭ.. ޒައި ހީކުރީ މުސްލިމުން އުޅެނީ ރާއްޖޭގައި އެކަނިކަމަށްދޯ..؟” އަލްޔާ ތެދުވަމުން ބުނެލިއެވެ. ”ނޫނޭ މެލޭޝިޔާ ގައިވެސް މުސްލިމުން އުޅޭ..” ޒައިލީން ފާޚާނާއަށް ވަނުމުން އަލްޔާ ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ. ޒައިލީން ވުޟޫކޮއްލައިގެން އައިސް މެންދުރު ނަމާދުކުރިއެވެ.\nއޭރު ބޭރުން ނޫޑްލްސްގެ ވަސްގަނޑު އަރަމުން ދިޔައެވެ. ޒައިލީން ނުކުމެފައި އަލްޔާ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ. އޭރު އަލްޔާ ނޫޑްލްސް ކައްކަނީއެވެ. “ޒައިވެސް ބޭނުން ކައްކަން..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. “ތެންކިއު.. ހެލްޕެއް ދޭތީވެގެން.. ކުރިން ތިން މީހުން ހުންނައިރު ގިނައިން އަލްޔާ އެކަނި ކައްކާފައި ކަނީ.. އެއީ ރޫބީއާއި ލައުރާ ކްލަބަކަށްވީމައި.. ޔޫ ނޯ..؟ ބައެއްފަހަރު ވަރަށް ދުރުކޮށް އުޅޭނީ.. ދެން ޒައި އައީމަ އަލްޔާއަށްވެސް ޕާޓްނަރއެއް ލިބުނީނު..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ހްމްމް..” ޒައިލީން މިރުސް ނަގާފައި ކޮށަމުން ބުނެލިއެވެ. މުޅި އެޕާޓްމެންޓް ތެރޭގައި އެނޫޑްލްސްގެ މީރު ވަސްގަނޑު ފެތުރެމުން ދިޔައެވެ. އިރުކޮޅަކުން ދެކުދިން ތަފާތު ވާހަކަތައް ދައްކަމުން ކައްކައި ނިންމާލިއެވެ.\n“އޯކޭ.. ޒައި ނޫޑްލްސް ތަށިތައް މޭޒުމައްޗަށް ލާނަން.. އަލްޔާ ގެނެސްދޭތި އުލާއި ސަމްސާތައް..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. “ޒައި ކޮންތާކަށް ތިދަނީ..؟” އަލްޔާ އެހެން އެހީ ޒައިލީން އެހެން ބުނެލި ރާގުންނެވެ. “އެބަ އަންނަން ކޮޓަރިއަށް ގޮސްފައި..” ޒައިލީން ކުރަންދާ ކަމެއް ނުބުނެ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. އަދި ފާޚާނާއަށް ވަދެފައި އައިސް އަލްޔާއާއިއެކީގައި ކައި ނިންމާލިއެވެ. އޭރު ގަޑިން ތިނެއް ޖަހަނީއެވެ.\n“މިއަދު ޒައި ދާންވާނެ އަލްޔާއާއިއެކީގައި ޝޮޕިންއަށް..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “އޯކޭ.. ކޮންއިރަކުން ދަނީ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “އިރުކޮޅެއް ފަހުން..” އަލްޔާ ޖަވާބުދީފައި ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިއާއި ދިމާލަށެވެ.\nޒައިލީންވެސް ކޮޓަރިއަށް ގޮސްފައި ހެދުން ބަދަލު ކުރިއެވެ. އަދި މާދަމާ ސްކޫލަށް ދާންވާއިރަށް ފޮތްތައް ތައްޔާރު ކުރިއެވެ. ފުދޭވަރަކަށް ވަރުބަލިވެފައި ހުރުމުން ޒައިލީން ބޭނުންވީ އިރުކޮޅަކަށް ނިދާލާށެވެ. ޒައިލީން ފޯނު އެލާމަށްލަމުން އެނދުގައި އޮށޯތްއިރުގައި ދެގަޑި ބައިވަނީއެވެ. އެނދުގައި ޖައްސައިލިތަނާ އިރުކޮޅެއް ނުވަނީސް ޒައިލީންއަށް ނިދުނެވެ.\n“ޒައިލީން..؟ ޝޮޕިންއަކަށް ނުދާނަންތަ..؟” ޒައިލީންއަށް ލޯ ހުޅުވާލެވުނީ އަލްޔާ އޭނާއަށް ގޮވާ އަޑަށެވެ. “ނޫނޭ.. ނޫނޭ.. ގަޑިން ކިހާވަރެއް ވެއްޖެތަ..؟” ޒައިލީން މޯޅިއަކަށް ދެމިލަމުން އެއްސެވެ. “ހަތަރެއް ޖަހައިގެން ގޮސްފި..” އަލްޔާ އެހެން ބުނެލުމާއިއެކީގައި ޒައިލީން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. “އޭނ..؟؟؟ މިހުރިހާއިރު ނިދުނީތަ..؟” ޒައިލީން ފޯނަށް ބަލާލިއިރު ޒައިދާންގެ ދެތިން މިސްކޯލްވެސް އެބައޮތެވެ. “އޯކޭ.. އަލްޔާ ބޭރުގައި މަޑުކޮއްލާ.. ޒައިލީން ރެޑީވެގެން ނުކުންނާނަން..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. އަލްޔާ ނުކުތުމުން ޒައިލީން ފެންވެރިއެވެ.\nއަދި އަލަމާރިން ނޫކުލައިގެ ޓީޝާޓަކާއި ކަޅު ކުލައިގެ ޖެކެޓެއް ނަގައި ލިއެވެ. އަދި ހައިވެއިސްޓެއް ލުމަށްފަހުގައި ކަރުގައި ސްކާފެއް އޮޅާލިއެވެ. ކޮޓަރީގައި އިން ކުޑަދޮރުން ޒައިލީން ބޭރު ބަލާލިއެވެ. އަދިވެސް ސްނޯވެހެމުން ދިޔައެވެ. ޒައިލީން ބޭރަށް ނުކުތްއިރުގައި އަލްޔާވެސް ހުރީ ރީތިވެގެންނެވެ. ފެހި ޓީޝާޓަކާއިއެކީގައި އަޅިކޯޓެއް ލައިގެން އަދި ހުރީ އަޅިކުލައިގެ ޖިންސެއް ލައިގެންނެވެ. އަލްޔާ އެތަނުން ކުޑައެއް ނަގަމުން ޒައިލީން އަންނާށޭ ބުނަމުން ހަނާއަޅާލިއެވެ. ޒައިލީން ރޫމްގެ ދޮރު ހުޅުވާލަމުން ނުކުތެވެ.\nލިފްޓަށް ދާ ދިމާލުގައި މީހުންތަކެއް މާ ގަސްތަކެއް އިންދާފައިވާ ޕޮޓްތަކެއް ގެންދަންފެށިއެވެ. އެމާގަސް ތަކުގައި ގާކޮޅުތަކެއް ހުއްޓެވެ. އެތަނުން މީހަކު ޕޮޓެއް ގެންދަނިކޮށް ގާކޮޅެއް ވެއްޓުނެވެ. އަލްޔާ އަށް ކުއްލިއަކަށް އެ ގާކޮޅަށް އެރިފައި ވެއްޓެން ދިޔައެވެ. ޒައިލީން ހަޅޭއްލަވައިގަނެފައި އަލްޔާ ސަލާމަތް ކުރަން ދުއްވައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ޒައިލީންއަށް އަލްޔާ ހިފޭއްޓުމުގެ ކުރިން އަލްޔާ އޮތީ ޒައިދާންގެ އަތުތެރޭގައެވެ. “ތޭންކްސް ދޮންބޭ..” އަލްޔާ ޝުކުރު އަދާކުރުމުގެ ކުރިން ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ.\nޒައިދާން އަލްޔާ ކޮޅަށް ނެގިއެވެ. “ތަދުވިތަ..؟؟؟” ޒައިދާން އެއްސެވެ. “ނޫން..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ދެންވެސް ބަލައިގެން އުޅޭތި.. ކިރިޔާއެއްނު ދެންމެ ނުވެއްޓުނީ.. އަބަދަކު ޒައިގެ ދޮންބެ.. މިބުނީ ޒައިދާންއެއް ނުހުންނާނެއްނު ހިފާކަށް..” ޒައިދާން މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ. “ހްމްމް.. ތޭންކްސް…” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ.\n“ކޮންތާކަށް ޒައިމެން ތިދަނީ..؟” ޒައިދާން ގޮވާލިއެވެ. ޒައިލީން އެނބުރި ބަލާލާފައި ހީނލިއެވެ. ”ޝޮޕިންއަށް.. ދޮންބެ ކޮންތާކަށް ދާން ތިއުޅެނީ.؟” ޒައިލީން ފުންނޭވާއެއް ލަމުން އެއްސެވެ. “ވީއެއްޗަކީ.. ދޮންބެމެންގެ ފްލޯރގައި އިން ވެންޑިން މެޝިންގައި ހުރި ޗިޕްސް ޕެކެޓްތައް ހުސްވީ.. އެހެންވެ މި ފްލޯރއިން ޗިޕްސް ނަގަން މިއައީ..” ބޯ ކަހަމުން ހެވިފައި އިނދެ ޒައިދާން ކިޔައިދިނެވެ. “އޯކޭ.. ސޭފް ޝޮޕިން ޒައި އަދި ފްރެންޑް..” ޒައިދާން އަތްހޫރުވާލަމުން އެންމެ ގާތުގައިވާ ވެންޑިން މެޝިންގާތުގައި މަޑުކޮއްލިއެވެ.\n“ގޯޑް..!” އަލްޔާ ލިފްޓަށް އަރަމުން ބުނެލިއެވެ. “ކިހިނެތްވީ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “ލަދުގަތީނު..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “އޯކޭ.. އެވަރުކަމެއް ނޫނޭ.. ދެން ހިނގާ ދާން..” ތިރިއަށް ފޭބުމުން ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ.\nއަލްޔާއާއި ޒައިލީން އެތާހުރި ޝޮޕިންމޯލަކަށްވަދެ ބައިވަރު އެއްޗެހި ގަނެގެން ދިޔައީ އެތަނުގެ ގާތުގައި ހުރި ޕާކަކަށެވެ. ސްނޯ ވެހޭތީ އެތަނުގައި އެހާ ބައިވަރު މީހުންނެއް ނެތެވެ. އެތަނުގައި އައިސްކްރީމް ބޮއި ކޮޓަން ކޭންޑީފަދަ އެއްޗެހި ކައިފައި މަޖާކޮށް ފޮޓޯ ނަގާފައި އަލްޔާ އާއި ޒައިލީން އުޅުނެވެ. އެހާ ފިނި ވަގުތެއްގައި އައިސްކްރީމް ބުއިމުން އިތުރަށް ފިނިގަދަ ވިހެން ހީވިއެވެ. ސަކަރާތް ޖަހަޖަހާފައި އަލްޔާ އާއި ޒައިލީން އުޅުނުގޮތުން އެއީ މިއަދު ދިމާވި ދެކުދިންނޭ އެކަކުވެސް ނުބުނާނެއެވެ. ރޭގަނޑު ވާން ކައިރި ވުމުން ހޮޓެލްއަށް ދާންވެގެން ދެކުދިން ކާރަކަށް އެރިއިރު އަށްގަޑި ބައިވަނީއެވެ.\n“ވަރުބަލިވެއްޖެ.. ޒައި އޯކޭދޯ ވެންޑިން މެޝިންއިން މިރޭ ކައިގެން ނިދިއްޔާ..؟” ކާރަށް އަރަމުން އަލްޔާ އެއްސެވެ. “އޯކޭ.. ކައިގެން ޒައި އަދި އެހާ ނިދާހިތެއް ނުވޭ.. މޫވީއެއް ބަލަން އަލްޔާ ބޭނުންތަ..؟” ޒައިލީން އެހާވަރަށް މަޖާކޮއްލާފައި އައިއިރުވެސް ފުދޭވަރެއް ނުވިއެވެ. “އޯކޭ.. އެކަމަކު އެގާރަގަޑި ބައިގެ ކުރިން އަހަރެމެން ޖެހޭނެ ނިދަން.. ހޮޓެލްގެ ލައިޓްތައް ނިއްވާލާނީ އެގަޑީގައި.. ލައިޓް ދިއްލާފައި ހުންނާނީ ކައުންޓަރއާއި ދިމާލަށް ހިނގާމަގުގަޔާއި ކައުންޓަރ ތެރޭގައި.. އަނދިރި ވީމައި ރޫމްތެރޭގައި ބޮކި ދިއްލާފައި ހުންނަނަމަ ވަރަށް ފަސޭހައިން އެނގޭނެ..” އަލްޔާ ކިޔައިދިނެވެ. “އަލްޔާ މިތާ ކިޔަވާތާ ކިތަށް ދުވަސް ވެއްޖެ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “އެއް އަހަރު.. މި އަހަރު ނިމުނީމަ އަލްޔާ ކިޔަވާ ނިމޭނެ..” ހީލަމުން އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ.\n“ހޮޓެލް ސިލްވަރ ސްވާންއަށް…” ކާރު ދުއްވަން އިން މީހާ ނުބައި މަގަކުން އަޅާތީ ވެގެން އަލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ. އެމީހާ ކާރު ދުއްވާގޮތުން ދެވޭނީ ހޮޓެލްއާއި ވީހާވެސް ދުރަށެވެ. “ސަރ..؟” ޒައިލީން ގޮވާލިއެވެ. އެމީހާ ބަލާލިއެވެ.\nޒައިލީންއާއި އަލްޔާއަށް އަޑުގެ ނެތްތަނަށް ހަޅޭއްލަވައިގަނެވުނެވެ. “އެމީހާ.. ހީ އިސް ޑްރަންކް..!” ޒައިލީން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. “ޒައިލީން.. އަހަރެމެން ހަމަމިހާރު ކާރުން ފައިބަން އެބަޖެހޭ..” އަލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ. އޭރު އަރިއަރިއަކަށް އެމީހާ ކާރު ދުއްވަމުން ދިޔައިރު އެއްފަރާތުގައި ހުރި ގަހުގައި ޖެހެން ދިމާވިއެވެ. ”އެއުޅެނީ އެގަހުގައި ޖެހެން.. ފުންމާލާ..!” ޒައިލީން ހިތްވަރުކޮއްފައި ކާރުގެ ދޮރުފަތް ހުޅުވާލިގޮތަށް ފުންމާލިއެވެ. ބިންމަތީ ޖެހުނުގޮތުން ޒައިލީންގެ ކަކުލަށް ވަރަށް ތަދުވިއެވެ. އަލްޔާވެސް ފުންމާލިއެވެ. އަދި އެތަނުން ދުރަށް ދެވޭތޯ އަޅާ އިތިކޮށް ދުއްވައިގަތެވެ.\nކާރު އެގަހުގައިޖެހި އެކްސިޑެންޓްވިއެވެ. އެކޮޅުކޮޅުން ގޮސް ކާރު ބިމުގައި ޖެހުނެވެ. އިވުނުއަޑުން ދުވުން ހުއްޓާލާފައި ޒައިލީންއަށް ދެ ކަންފަތުގައި އަތް އަޅާލެވުނެވެ. އަދި ފަހަތަށް ބަލާލެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެކާރު ދުއްވަން އިންމީހާ ހާލަކުން ކާރުން ބޭރަށް ނުކުތެވެ. ޒައިލީން އަނގަނަގައިގެން އެ މަންޒަރު ބަލަން އިނީ އެވަރުގެ ބޮޑު އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގިއިރު އެ މީހާ ހޭވެސް ނުނެތި ނޫނީ މަރުވެސް ނުވެ ބޭރަށް ނުކުތުމުންނެވެ. އޭރުވެސް އެމީހާގެ ގައިގައި އަލިފާން ރޯވެފައި ވެއެވެ. އަލްޔާ ފޯނު ނެގީ ޕޮލިހަށް ގުޅާށެވެ.\nފެނުނު މަންޒަރުން ޒައިލީންއަށް އަލްޔާގެ އަތުގައި ވަރަށް ބާރަށް ވިކައިގަނެވުނެވެ. އެމީހާގެ ގައިން ނޫ ކުލައިގެ އަލިގަނޑެއް އެރިއެވެ. އެއަލިގަނޑު މައްޗަށް އަރާ ގެއްލުނެވެ. ޒައިލީން ދުއްވައިގަތެވެ. ނޫކުލައިގެ އަލިގަނޑު ގެއްލުނުތަނާ އެމީހާގެ ހަށިގަނޑު ބަންޑުން ވެއްޓުނެވެ. ޒައިލީން ގޮސްފައި ދެލޯ މަރާލާފައި އެމީހާ އުއްޑުން ފުރޮޅައިލިއެވެ. ދެލޯ ހުޅުވާލާފައި ޒައިލީންއަށް ހަޅޭއްލަވައިގަނެވުނީ ކާރުތެރޭގައި ހުރެގެން ވެސް ހަޅޭއްނުލެވުނުހާ ބާރަށެވެ. އެއީ މިހާރު މީހެއް ނޫނެވެ. އެއީ މީހެއްގެ ކަށިގަނޑެކެވެ. ގަތްބިރުން ޒައިލީން ދެފަޔަށް ބާރުލީގޮތަށް އައިކޮޅަށް ދުއްވައިގަތެވެ. އަލްޔާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ޒައިލީން ދުއްވައިގަތުމުން އަލްޔާ ގަތީ އަމަށަކު ބިރެއްނޫނެވެ. އެކަކު އަނެކަކާއި އަނގައިން ވެސް ބުނެނުލާ ހޮޓެލް ސިލްވަރ ސްވާންއަށް ވަނެވެ. އޭރުވެސް މާނޭވާލެވެމުންދިޔައެވެ.\nޒައިލީންއަށާއި އަލްޔާއަށް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއްވެސްލާކަށް ވަގުތެއް ނުލިބުނެވެ. އެކަށިގަނޑު ފަހަތުން އާދޭތޯ ދެކުދިންވެސް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ފަހަތް ބަލާލައެވެ. އެހެން އިރުކޮޅަކުން ތިބުމަށްފަހު ލިފްޓަށް އަރަން ދެކުދިންވެސް ދުއްވައިގަތެވެ. އަދި ލިފްޓް ހުޅުވުމުން އެތެރޭގައި ތިބި މީހުންނަށް ވެސް ބަލާލުމެއްނެތި އެތެރެއަށް ދެމިގަތެވެ. ފަނަރަވަނަ ފްލޯރއަށްދާން ފިތާލާފައި ދެކުދިންވެސް ހަމަޖެހުމުގެ ނޭވާއެއްލިއެވެ.\nއަދި އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އެތާ ތިބުމަށްފަހުގައި އެތެރެއަށް ބަލާލިއެވެ. “ހައި ނައިކް..” އަލްޔާ އަޑެއް ލައްވާލަމުން އަތް ހޫރުވާލިއެވެ. އެތާތެރޭގައި ހައިރާންވެފައި ހުރެ ބަލަން ހުރި ދެފިރިހެން ކުދިންނަށް ޒައިލީން ބަލާލިއެވެ. ”ހައި.. އަލްޔީ މިހާރު ވާހަކަވެސް ދައްކާނުލާ..” ނައިކްއޭ ކިޔާފައި އަލްޔާ ގޮވި ފިރިހެންކުއްޖާ ބުނެލިއެވެ. “އެޑިން ކިހިނެތްތަ..؟ ކްލާހުގައި ބަސްނާހާވަރުން އަލްޔާއަށް ކިރިޔާ ނުހެވި ހުންނަނީ..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ނަސީބެއްނު…” ޖެހިގެންހުރި ފިރިހެން ކުއްޖާ ބުނެލިއެވެ. “މީ ޒައިލީން.. މައި ޕާޓްނަރ.. އަލަށް އައި ކުއްޖެއް.” އަލްޔާ ޒައިލީން ތައާރަފް ކޮއްދިނެވެ.\n“ޒައި.. މިއީ ރޫބީއާއި ލައުރާގެ ކްލަބްގެ ދެ ފިރިހެން ދެކުދިން.. ނައިކެން އާއި އައިދިން..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “އޯވްހް..” ޒައިލީންއަށް ބުނެވުނެވެ. “ނައިސް ޓު މީޓް ޔޫ..” އައިދިން ސަލާމަށް އަތް ދިއްކޮއްލިއެވެ. ޒައިލީން ހީލަމުން ސަލާމް ކޮއްލިއެވެ. “ތިއީ ޒައިދާންގެ ކޮއްކޮތަ..؟” އިރުކޮޅެއް ވަންދެން ޒައިލީންއާއި ދިމާލަށް ބަލަން ހުރުމަށް ފަހުގައި ނައިކެން އެއްސެވެ. “ހްމްމް..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. “ޔޫ އާރ ވެރީ ޕްރީޓީ..” ނައިކެން ބުނެލިއެވެ. އެ ޖުމްލަ އަހާފައި ޒައިލީން ކުޑަކޮށް ރަކިވިއެވެ. “ޒައިލީން ރީތިވެއްޖިއްޔާ ދޮންބެވެސް ރީތިވާން ޖެހޭނެއްނު..؟” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. “އެ ވާހަކަ ޒައިދާންގެ ގާތު އެޑިން ބުނެލިއޭ.. އަނެއް ބޯއިބޯއި ގޮތަކަށެއް ނޫން.. އެކަމަކު އެކަމަކީ ފުދޭވަރަކަށް ޔުނިކް ކަމަކަށްވާތީ.. ޒައިދާން ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެއް…” ނައިކެން ބުނެލިއެވެ.\n”މި އާދެވުނީ.. ސީޔޫ ލޭޓަރ ބޯއީސް..” އަލްޔާ އެހެން ބުނެލާފައި ލިފްޓުން ފޭބިއެވެ. ޒައިލީން ނުކުމެފައި އެދެކުދިންނަށް އަތް ހޫރުވާލިއެވެ. “އަލްޔީ.. މަޑުކޮއްބަލަ..” އައިދިން ގޮވާލިއެވެ. “ކީކޭ..؟” އަލްޔާ އެއްސެވެ. “ރޫބީ ގާތު ބުނައްޗޭ މާދަމާ ޕެންޑްރައިވް ގެނެސެދެއްޗޭ.. ޕެންޑްރައިވްއޭ ބުނީމަ އޭނައަށް އެނގޭނެ..” އައިދިން ބުނެލިއެވެ. “އޯކީ ވިލް ޑޫ..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. ދެކުދިން ގޮސް ރޫމަށް ވަނެވެ.\n”އޭ ކާން އަންނަންވީނު.؟” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ކޯއްޗެއް ކާންވީ..؟ މިހުރީ ވެންޑިން މެޝިންއިން ވާވަރަށް ކައިގެން..” ރޫބީ ޖަވާބުދޭން އަނގަ ހުޅުވާލިތަނާ ލައުރާ ފައްޗަކަށް އަމުނާލިއެވެ. “އޯކޭ.. އައިދިން ބުނި ކޮންމެވެސް ޕެންޑްރައިވްއެއް ގެންނާށޯ…” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. ރޫބީ ބޯ ޖަހަމުން ލައުރާއާއި ކޮންމެވެސް ވާހަކަތަކެއް ދައްކަމުން ކޮޓަރިއަށްވަނެވެ. “ޒައި ކާން އަންނަންވީނު.؟” އަލްޔާ އެއްސެވެ.\n“އޯކޭ..” ޒައިލީން ބުނެލިއެވެ. “ހޮޓެލް ކެންޓީންއަށް އޯޑަރު އިނގޭ މިދެނީ.. ކަންނެތް ވެއްޖެ އަމިއްލައަށް ދާން..” އަލްޔާ އެހެން ބުނެލުމުން ޒައިލީން ބޯ ޖަހާލިއެވެ. އަލްޔާ ފާރުގައި ހަރުކޮއްފައިވާ ޓެލެފޯން ނަގާފައި އޯޑަރު ދިނެވެ. ޗިޕްސްއަށާއި ޗިލީ ސޯސްއަށެވެ. ބޯން ދެ ޖޫސް ޕެކެޓެވެ. އޯޑަރު އަންނަންދެން ދެކުދިން ސޯފާގައި އިށީނެވެ.\nއިރުކޮޅަކުން އޯޑަރު ގެނެސް ދީފިއެވެ. އަލްޔާ އެމީހާ ދިން ގަނޑުގައި ސޮއި ކޮއްލުމަށް ފަހުގައި އެތެރެ އަށްވަނެވެ. ޒައިލީން ކޮތަޅުން ކާއެއްޗެހި ނެގުމަށް ފަހުގައި ކާމޭޒުދޮށުން ގޮނޑިއެއް ދަމާލުމަށްފަހު އިށީނެވެ. “މާދަމާ ސްކޫލަށް ދާންވާނެ.. އޭތް.. އަދި ހެތެނީސް އެލްފޯމޭނިޔާގެތެރެއަށް ޒައި ނުވެސް ވަންނަމެއްނު..؟” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ޒައި ކިޔަވާ މާއްދާތައް އޮންނަ ގަޑިއާއި އަލްޔާ ކިޔަވާ މާއްދާ ތައް އޮންނަ ގަޑި ދިމާ ނުވެދާނެ..” އަލްޔާ އިތުރުކޮއްލިއެވެ. “މާނައަކީ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “މާނައަކީ ޒައިއަށް އެކި ތަންތަން ކިޔައިދޭން އަލްޔާއެއް ނުހުންނާނެޔޭ…” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ޒައި ހެތެނީސް އެލްފޯމޭނިޔާގެ އޮފިޝަލް ޕޭޖަށް ގޮސްފައި ސްކޫލް މެޕް ސޭވްކޮއްލާ..” އަލްޔާ ކިޔައިދިނެވެ. “އޯކޭ..” ޒައިލީން ޗިޕްސް ޕެކެޓް ކަނޑާލަމުން ސޯސް ކުޑަ ތައްޓަކަށް އެޅިއެވެ. އަދި ދެކުދިންއެކީގައި ކާންފެށީ ތަފާތު ވާހަކަތައް ދައްކަމުންނެވެ.\nކައިނިމުމުން ޒައިލީން ތަށިދޮވެލާފައި ކޮޓަރިއަށްވަނީ ފިލްމް އަޅާފައި އިންނަ ޕެންޑްރައިވް ހިފައިގެން މި އަންނަނީއޭ އަލްޔާގާތު ބުނަމުންނެވެ. ޒައިލީން ކޮޓަރިއަށްވަދެ އޮންލައިންވެލިއެވެ. ޒައިދާންގެ މެސެޖް ތަކަށް ބަލާލިއެވެ.\nޒައިދާން ބައިވަރު ފޮޓޯ ފޮނުވާފައިވެއެވެ. ގިނަ ފޮޓޯތަކުގައިވަނީ ޒައިދާން އެކަންޏެވެ. ނަމަވެސް ޒައިލީންގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ ލޯމަތީގައި އަތް އަޅައިގެން އިން ފިރިހެން ކުއްޖެއްގެ ފޮޓޯއެކެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ބްލޮންޑް އިސްތަށިގަނޑު ފެނިފައި އެއީ ކުރިން ފެނުނު އިސްތަށިގަނޑެއް ކަން ޒައިލީންއަށް އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް ހަނދާނަކަށް ނައެވެ.\nޒައިދާންއަށް ހިތެއް ކުރަހާފައިވާ ސްޓިކަރއެއް ފޮނުވާލަމުން ޒައިލީން ޝެލްފްތެރެ ހާވާލުމަށް ފަހުގައި އެފިޔާތޮށި ޕެންޑްރައިވް ނަގައިގެން ނުކުތެވެ. އެރު އަލްޔާ ތައްޓަކަށް ޕޮޕްކޯން އަޅައިގެން ހުއްޓެވެ. “މޫވީއެއް ޕޮޕްކޯންއާއި ނުލާ ފުރިހަމަ އެއް ނުވާނެއްނު..؟” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. ޒައިލީން ގޮސް ޓީވީއަށް ޕެންޑްރައިވް ޖަހާލާފައި އައިސް ރިމޯޓް ނެގިއެވެ. އަދި އެބައި ހުޅުވާލިއެވެ. “މިއޮތީ މޫވީތައް… ބޭނުން މޫވީއެއް ބުނޭ..” އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. “ހިނގާ ބިރުވެރި މޫވީއެއް ބަލަން.. ބަލާނީ…..؟ ދަ ނުން..” އެތާ އިން މޫވީއަކަށް އިޝާރާތް ކޮއްލަމުން އަލްޔާ ބުނެލިއެވެ. ޒައިލީން އެމޫވީ ފެށިފަހުން ވަގުތުދިޔަ ގޮތްވެސް އެތަނުން އެކަކަށްވެސް ނޭނގުނެވެ. ދެކުދިންނަށްވެސް ހޭވެރިކަމެއްވީ ހޮޓެލްގެ ލައިޓްތައް ނިއްވާލައިގެން ރޫމްތެރެ އަނދިރި ވުމުންނެވެ.\n“ނިދަންދަމާ..؟ މޫވީ މާދަމާ ރޭ ނިންމާލާނީ..” އަލްޔާ އެހެން ބުނެލުމުން ޒައިލީން ޕެންޑްރައިވް ހިފައިގެން ޓީވީ ނިއްވާލުމަށްފަހުގައި ކޮޓަރިއަށްވަނެވެ. ވަރުބަލިވެފައިވުމުން އިތުރަށް ފޯނު ނުހުޅުވާ ޒައިލީން ނިދާހެދުން ލައިގެން އެނދަށް ވެއްޓިގަތެވެ. އޭސީގެ ފިނިކަން މަޑުކޮއްލުމަށްފަހުގައި ކުޑަ ދޮރުގެ ދޮރުފޮތިތައް ދަމާލުމުގެ ކުރިން ޒައިލީން ބޭރުބަލާލިއެވެ. ހަނދުވަރުގެ އަލިން ސިލްވަރ ސްވާންގެ ތިރީގައިވާ ފެންގަނޑު ވިދަމުންދިޔައެވެ. އޭރުވެސް ސްނޯވެހެމުންދިޔައެވެ. ދޮރުފޮތިތައް ދަމާލަމުން ޒައިލީން އޮށޯތްތަނާ އިރުކޮޅެއް ނުވަނީސް ނިދުނެވެ.\nފޯނު ރިންގުވާންފެށި އަޑަށް ޒައިލީންއަށް ހޭލެވުނެވެ. “ޒައި.. ގަޑި ނުޖެހެނީސް އަވަހަށް ދައްޗޭ..” ފޯނަށް ބަލާލަމުން ޒައިލީން ފޯނު ނެގިތަނާހެން ޒައިދާން ބުނެލިއެވެ. “އޯކޭ.. ދޮންބެ އެކަނިތަ ދަނީ.؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “ޒައިގެ ފުރަތަމައަށް އޮތީ ކޮންގަޑިއެއް..؟” ޒައިދާން އެއްސެވެ. “ހިސްޓްރީ.. ކިހިނެތްވީ..؟” ޒައިލީން އެއްސެވެ. “ކަޑައޭ.. ދޮންބެގެ އޮތީ މެތްސް.. ކޮބާތަ ޒައިއާއިއެކީގައި އުޅުން އަންހެންކުއްޖާ..؟ އެކުއްޖާއާއި އެކީގައިދޭ.. ޝެޑިއުލް ދިނީމައި ދޮންބެ ޒައިއާއި އެއްގަޑިއެއް ގައި ހުންނަ ދުވަހަކުން ދާނަން އިނގޭ.. ދޮންބެ މިދަނީ ހެއިލަންއާއިއެކީ.. މަޑުކޮއްބަލަ..” ޒައިދާން ބުނެލިއެވެ. ޒައިދާން އެ ހެއިލަންއެއް ގާތުގައި ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ބުނިއަޑުވެސް އިވުނެވެ.\n“ދޮންބެ އެކަނި ދާންވާނީ.. ހެއިލަންވެސް އެގަޑީގައި ހިސްޓްރީ ކްލާސް އޮތީ.. ޕްރިންސިޕަލް ބުނީ އޮންލައިންކޮށް ޝެޑިއުލް ބަލާށޯ..” ޒައިދާން ބުނެލިއެވެ. ޒައިލީން ފޯނުކަނޑާލާފައި ޝެޑިއުލް ބަލާލަމުން ފޯނު އެނދުމަތީގައި ބާއްވަމުން ފާޚާނާއަށްވަނެވެ. ފެންވަރައިގެން ނުކުމެ ޒައިލީން ހުދުކުލައިގެ ހޫޑީއަކާއި ކަޅު ހައިވެއިސްޓެއްލިއެވެ. އަދި އިސްތަށިގަނޑު ވަރަށް ރީއްޗަށް ފުނާ އަޅާފައި ހުދުކުލައިގެ ކުޑަކުޑަ ‘ބޯ ޓައީ’އެއް ހަރުކޮއްފައިވާ ދައްޗެއް ބޮލުގައި ޖެއްސެވެ. ކުޑަ މެރުން ލިޕްސްޓިކެއް ތުންފަތުގައި ޖައްސާފައި ގަޔަށް ހިތްހަމަޖެހޭވަރަށް ސެންޓް ބުރުވާލަމުން ޒައިލީން ދަބަސް ކޮނޑުގައި އަޅުވައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ.\nޒައިލީންއަށް ސިޓިންގރޫމަށް ނުކުމެވުނުއިރު އަލްޔާ ރޫމްއިން ނުކުމެފައި ދޮރު ލައްޕަނީއެވެ. ޒައިލީން ބޫޓު ހަރުގަނޑުން ހުދުކުލައިން ޑިޒައިން ކޮއްފައިވާ ކަޅުކުލައިގެ އެންކަލް ބޫޓެއް ނެގިއެވެ. އަދި އެއަށް އަރައިގެން ޒައިލީން ރޫމްއިން ނުކުމެ ލިފްޓަށް އެރިއެވެ. ޒައިލީން ފައިބައިގެން ހެތެނީސް އެލްފޯމޭނިޔާއާއި ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެއްސެވެ.\nޒައިލީން އަލްޔާ ފެނޭތޯ ދެކޮޅަށް ހޯދާ ބަލާލިއިރު އަލްޔާއެއް ނުފެނުނެވެ. ޒައިލީން ފޯނުނަގާ ގަޑި ބަލާލި އިރުގައި ހަތެއް ޖަހަން އަދި ހަތް މިނެޓް އެބަހުއްޓެވެ. ޒައިލީން ސްކޫލަށް ވަނެވެ. އަދި މެޕްއަށް ބަލަމުން ހިސްޓްރީ ކްލާސް ހުންނަތަން ހޯދިއެވެ.\nއޭރުވެސް ކުދިންތައް ކްލާސްތެރޭގައި ހުއްޓެވެ. ޒައިލީން އިށީންނާނެ ހުސް ގޮނޑިއެއް ނުފެނިގެން ފަރާތް ފަރާތައް އެނބުރުނެވެ. ޖަހާލި ރަނގަބީލާއި އެކީގައި ކްލާހަށް ހިސްޓްރީ ޓީޗަރު ވަނެވެ. “ކޮބާ..؟ އިށީންނާނެ ގޮނޑިއެއް ނުފެނުނީތަ..؟” އެޓީޗަރު އެއްސެވެ. ޒައިލީން މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލިއެވެ. “އެތާ އިށީނދޭ..” ކްލާހުގެ ކަނާތްފަޅީގައި އިން ބަރީގެ ތިންވަނަ ގޮނޑި ދައްކާލަމުން ޓީޗަރު ބުނެލިއެވެ. ޒައިލީން އެދިމާއަށް ރަނގަޅަށް ބަލާލެވުނީ ކިރިޔާއެވެ. އެކްލާހުގައި އިނީ ތިންބަރިއެވެ. ކޮންމެ ބަރިއެއްގައިވެސް ދެމޭޒު ދެމޭޒު ގާތް ގާތުގައި ބަހައްޓައިފައިވެއެވެ. އެގޮތަށް ބަލާނަމަ ކޮންމެ ބަރިއެއް ގައި ހުރީ ފަސްމޭޒެވެ.\nޒައިލީން މަޑުމަޑުންގޮސް ޒައިލީންއަށް ދެއްކި މޭޒުގެ ގޮނޑީގައި އިށީނެވެ. ޒައިލީންއާއި ޖެހިގެން އިނީ އެއްކަލަ ދުވަހު ޒައިލީން ސަލާމަތްކޮއްދިން ކުއްޖާއެވެ. ހަމަ އެބްލޮންޑަކަށްދާ އިސްތަށިގަނޑާއި އަޅިލޮލެވެ. ކުދިންތައް ޒައިލީންއާއި ދިމާލަށް އިނގިލި ދިއްކޮއްފައި ސިއްރު ސިއްރުން ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކީއްވެގެންކަމެއް ޒައިލީންއަކަށް ނޭނގުނެވެ. ދަބަސް ގޮނޑީގައި އަޅުވާލަމުން ޒައިލީން ސިއްރުސިއްރުން ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔަ ކުދިންނަށް ބަލާލިއެވެ. ކުޑަކޮށް ހީލާފައި ޒައިލީން ޖެހިގެން ހުރި އެ ބްލޮންޑް އިސްތަށިގަނޑުލީ ކުއްޖާއަށް ބަލާލިއެވެ. ޒައިލީންއަށް ކުޑަކޮށް ބުމަ އަރުވާލެވުނީ އެ ފިރިހެން ކުއްޖަ ކަޅިޖަހާނުލާ ޒައިލީންގެ މޫނަށް ބަލަން އިނުމުންނެވެ.\nmaasha allah 😁😁\nmi bai ves v reethi😊😊😍😍😍😍😍😍😍😻😻😻👍👍👍👍👍👍👍👌👌👌👌👌👌👌👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏\nThanks chummy 😘😘💖\nyaaaaay I am the first one😁😁😁😏😏😌😌\nYesshh you first chimmy 💖💖💖 sorry wrote the wrong name furathama 😅😅 thanx\ncannot wait for the next part😏😊😊😌😌😌😌\nOh ✨💖💖 Thnxxies will upload soon 💖💖 thx again chimmy\nThnk u so so so much starlight vixx 💖✨😘😘 Insha Allah will upload soon 💖✨💖 Lysm\nFist of all I apologize for not commenting to the last part…… I’m really sorry for that Yoon dear……..and this part is Hama vvvvvvvvvvvvvv nice…… Curiously waiting for the next……….lysm my fav auther……tcg……….\nAlheiiiii Een 💕✨✨ issoke 💖💖 I feel rlly happy because I know that ur still reading this story ✨😘 Thank you so much Een that’s so sweet 💖✨😘💖 Insha Allah will upload soon\nThnx again Een 💕✨😘💖 love you more dearrrr 💖💖 Take care\nMi part ves varah Sali . Amazing Hama 💯💯👍👍👌and keeve tha kudhin egen sirun vaahaka dhakanee .🙂🙂 Varah balaahie veje keevethoo🤔🤔🤔\nBtw waiting for the next part 😊😊\nStay safe ❤❤❤😊💞\nAlhei thanx Too dearrrrrr 😘✨💖 love u more and take gud care 💖 stay safe\nVarah reethi mi part ves …♥♥♥💖💖\nThanks No one 😘💖✨ so happy 💕💕. Lysm and take care\nWowwww…❤❤❤. Dear it’s awesome…. I waited so long for your part…. Lyssssm and tc… ❤🌹😍😍👍\nAlhey thanks Eekko 11 💖💕✨ thanks so much 😘😘😘 lym and tc\nI just started reading this story… It’s soooooo nice…… ☺☺☺☺😊😊This part also very 💞💞💞very💞💞💞💞 very 💞💞💞nice….\nAnd Story dhigu veema maa bodah ves salhi…….👍👍👍 Oh there is snow tooooo……❄❄❄ This is the type of the story I most wanted…🤗🤗🤗 In another country for education which has winter, summer, autumn and spring season… I Love it very much… 💜💜💜💜💜💜💜💜\nKeep it up… ✌✌✌✌✌✌\nLuuuuvvvv uuuuuuu…. ❤❤❤❤💓💓💓💓💓❣❣❣❣❣💟💟💟💟💟💟💞💞💞💞💞💝💝💝💝💘💘💘💘💗💗💗💗💕💕💕💖💖💖\nއެކުގާވުމަށް ހިތް އެދުނަސް….


Noosveriyaa gellumaa gulhun huri video eh Turkey in aammu koffi | Mihaaru\nގެއްލިފައިވާ ނޫސްވެރިޔާގެ ހައްގުގައި ތުރުކީގައި މުޒާހަރާ ކުރަނީ. --ފޮޓޯ:އޭއެފްޕީ\nނޫސްވެރިޔާ ގެއްލުމާ ގުޅުންހުރި ވީޑިއޯއެއް ތުރުކީން އާއްމުކޮށްފި\n10 އޮކްޓޯބަރ 2018 - 17:06 8 comments\nއިސްތަންބޫލް (އޮކްޓޯބަރު 10) - ގެއްލިފައިވާ ސައުދީ ނޫސްވެރިޔާ ޖަމާލް ޚާޝޮގްޖީ މަރާލަން ރާވާފައިވާ ކަމަށް ހެކި ލިބޭ ކަމަށް ބުނާ ވީޑިއޯއެއް ތުރުކީގެ ބައެއް މީޑިއާތަކުން އާއްމުކޮށްފި އެވެ.\nތުރުކީން ބުނާ ގޮތުގައި އެ ވީޑިއޯ އިން ފެންނަނީ ސައުދީގެ އިންޓަލިޖެންސް އޮފިސަރުންތަކެއް އިސްތަންބޫލް އެއާޕޯޓަށް އެތެރެވުމަށް ފަހު އަނބުރާ ދާ މަންޒަރެވެ.\nސައުދީ ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔަމުން ދިޔަ ނޫސްވެރިޔާ ޚާޝޮގްޖީ އިސްތަންބޫލްގައި ހުންނަ ސައުދީ ކޮންސިއުލޭޓަށް ދިޔައީ މި މަހު2ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާގެ ޚަބަރެއް ނުވެ އެވެ. ތުރުކީގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ ޚާޝޮގްޖީ މަރާލީ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ސައުދީ އަރަބިއާ އިން އެކަން ދޮގު ކުރެ އެވެ.\nތުރުކީގެ ޓީއާރުޓީ ވޯލްޑް ޗެނަލް އިން ބްރޯޑްކާސްޓް ކުރި ވީޑިއޯ އިން ފެންނަ ގޮތުގައި ކޮންސިއުލޭޓަށް ވެހިކަލްތަކެއް ދަތުރުކޮށްފައިދެ އެވެ. އަދި އިސްތަންބޫލް އެއާޕޯޓަށް ސައުދީ ބަޔަކު އެތެރެވާ މަންޒަރާއި އެ މީހުން ހޮޓަލަކަށް ޗެކިންވާ މަންޒަރު ފެނެ އެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ މީހުން ފުރައިގެންދާ މަންޒަރު ވެސް އެ ވީޑިއޯ އިން ފެނެ އެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެއީ ސެކިއުރިޓީ ކެމެރާއެއްގެ ވީޑިއޯއެކެވެ.\nއެމެރިކާ އަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ ސައުދީ ސަފީރު ޚާލިދު ބިން ސަލްމާން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ނޫސްވެރިޔާއާ ގުޅިގެން ސައުދީގެ ބޮލުގައި އަޅުވާ ތުހުމަތުގައި އެއްވެސް އަސްލެއް ނެތް ކަމަށެވެ.


Covid-19 ge fund eh Henderson Iss nagaifi\nކޮވިޑްގެ ފަންޑެއް ހުޅުވަން ހެންޑަސަން އިސްނަގައިފި\nލިވަޕޫލްގެ ކެޕްޓަން ޖޯޑަން ހެންޑަސަން\nމިހާރު ދުނިޔޭގައި ހަލުވި ކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތުގައި އެކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް، ޕްރިމިއާ ލީގްގެ އެންމެ ކުރީގައި އޮތް ލިވަޕޫލްގެ ކެޕްޓަން ޖޯޑަން ހެންޑަސަން އިސްނަގައިފި އެވެ.\nހެންޑަސަންގެ ހުށަޙެޅުމަކީ، ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތުން އަރައިގަތުމަށް ސިއްހީ ދާއިރާއިން ކުރާ މަސައްކަތަށް އެހީވުމަށް ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ކުލަބުތަކުގެ ކެޕްޓަނުން އިސްނަގައިގެން ފަނޑެއް ހުޅުވުމަށެވެ. އޭނާ ގެ ހުށަހެޅުމުގައި އިތުރަށް ވަނީ، ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން އެކަށީގެންވާ ވަރުގެ މުސާރައެއް ލިބޭ ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން ބައެއް ސިއްހީ ދާއިރާގެ މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނާއި ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ހޭދަ ކުރުމަށެވެ.\nހެންޑަސަން ވަނީ، ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ކުލަބުތަކުގެ ކެޕްޓަނުންނަށް ގުޅައި އެފަދަ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެއްސުމަށް ވާހަކަ ދައްކާފަ އެވެ. ފަނޑު ހުޅުވުމުގެ ކުރިން އެ ވާހަކަ މީޑިއާ އާ ދިއުމުން ހެންޑަސަން ހުރީ ހިތް ހަމަނުޖެހިފަ އެވެ. އެކަން އެންމެ ފުރަތަމަ ރިޕޯޓް ކުރީ ދަ ޓައިމްްސް ނޫހުންނެވެ.\nމިހާލަތުގައި ސިއްހީ ދާއިރާގެ އެންމެ އިސް ސަފުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް އެހީވުމަށް ހެންޑަސަން އިސް ނަގައިގެން ހުޅުވާ ފަންޑަށް މިލިއަނުން ފައިސާ ލިބޭނެ ކަމަށް މިހާރުވެސް ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިގެ 30 ޕަސަންޓް އުނި ކުރުމަށް، ސަރުކާރާއި ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ބޮޑީ އިން ގޮވާލަމުންދާ ދަނޑިވަޅެކެވެ. އެކަމުގެ ޕްރެޝަރު ކުޅުންތެރިންނަށް ދަނީ ކުރިމަތި ކުރަމުންނެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އިނގިރޭސި، ލީގްގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ފުޓްބޯލާސް އެސޯސިއޭޝަންގެ ޗެއާމަން ގޯޑަން ޓޭލާ ބުނީ، ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރަތައް އުސޫލެއް ނެތި ދަށް ކުރަން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އޭނާ ހުއްޓު ވާނެ ކަމަށެވެ.\nކުޅުންތެރިންނާ ބައްދަލު ނުވުމުގެ ހިތާމަ ބޮޑު\nސީޒަން ނިންމާލިއަސް ލިވަޕޫލަށް ލީގް ލިބޭނެ


Inthihaabee Mayor Massala Eh Report Kurumun City Council In Attend Vanee - Vaguthu\nމާލެ ސިޓީގެ އިންތިޚާބީ މޭޔަރު އަދި ކުރީގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްްޒު މާލޭގެ މަގެއް މަތީ ހުރި މައްސަލައެއް ރިޕޯޓް ކުރުމުން އެ މައްސަލައަށް އެޓެންޑް ވާނެ ކަމަށް ސިޓީ ކައުންސިލުން ބުނެފިއެވެ.\nއިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްގެ ނައިބު ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު މިއަދު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވަނީ މާލޭގެ ސޯސަން މަގުގެ ޕޭމަންޓް ބަންދުވެ ނުހިނގޭ ގޮތަށް ޕޯސްޓަރެއް ވެއްޓިފައި އޮތް މަންޒަރު ހިމެނޭ ފޮޓޯއެއް ހިއްސާ ކުރައްވައިފައެވެ.\n@MaleCitymv Sosun Magu pavement blocked...hope it'll be removed soon... pic.twitter.com/ukBj8y0P3X\n— Dr Mohamed Muizzu (@MMuizzu) April 15, 2021\n"އެ ތަނުން އެންމެނަށް ހިނގޭ ގޮތަށް، ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް އެ ތަކެތި ނަގައިދޭނެ ކަމަށް އުއްމީދު ކުރަން،" މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ރަސްމީ ޓްވިޓާ އެކައުންޓް ޓެގް ކުރައްވައި މުއިއްޒު ކުރެއްވި ޓްވީޓްގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.\nމުއިއްޒުގެ ޓްވީޓަށް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ރަސްމީ ޓްވީޓާ އެކައުންޓުން ޖަވާބު ވެސް ދީފައިވެއެވެ. އެ ޓްވީޓްގައި ލިޔެފައިވަނީ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް އެޓެންޑް ވާނެ ކަމަށެވެ.\nOur team will attend soon. Thank you\n— Male' City Council (@MaleCitymv) April 15, 2021\nހަތް އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް މުއިއްޒު ހައުސިން މިނިސްޓަރު ކަމުގައި ހުންނެވި އިރު މާލޭގެ މަގުމަތި ވަރަށް ބޮޑަށް ބެލެހެއްޓިއެވެ. މި ގޮތުން މާލޭގެ މަގުމަތި ކުނި ކަހައި ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން މި ގޮތަށް ދިމާވާ މައްސަލަތައް ހައްލު ކުރަން އެކި އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސިއެވެ. މާލެ ފަޅުތެރެ ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ސާފުކޮށް، ސިޓީ ކައުންސިލުން ދެކުނު ހުޅަނގު ބަނދަރު ކައިރީ ބެހެއްޓި ކުނިގޮނޑު ވެސް ނެގިއެވެ.\nކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ވަހީދު އަދި ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ހައުސިން މިނިސްޓަރުގެ މަޤާމު ފުރުއްވި މުއިއްޒު މާލޭގެ މޭޔަރު ކަމަށް އިންތިޚާބު ވެފައިވަނީ ވޯޓް ލީ މީހުންގެ 60 އިންސައްތައަށް ވުރެ ގިނަ ވޯޓް ލިބިވަޑައިގެންނެވެ. އަދި މޭޔަރުގެ ގޮނޑި ހިމެނޭހެން ޕީޕީއެމްއަށް މާލެ ސިޓީގެ 14 ގޮނޑިއެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. މިއީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެޖޯރިޓީ ޕީޕީއެމްއަށް ލިބުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދުގެ ވެކްސިން ސެންޓަރުތައް މިއަދު ބަންދު!\nއޭޕްރީލް 15, 2021 15:34\nމިތިބީ މީހުންނަކީ....ބަޔަކާ ދިމާ ނުކޮށް ކަންކަމުގާ އިލްތިމާސް ކުރަނީ\nއޭޕްރީލް 15, 2021 15:43\nއަދި ރަސްމީކޮށް މަގާމާއި ހަވާލުނުވޭ. ނަމަވެސް މަސައްކަތް މިހާރުވެސް ފައްޓަވައިފި.\nމިއީ މާލޭރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލާނެ ރަންބުރިއެއްފަދަ ބޭފުޅެއް.\nއޭޕްރީލް 15, 2021 16:15\nމިގައުމުގައި ހޭރި މީހުންނާއި ދިމާކޮށް އުޅެނީ ނުކިޔަވައިތިބި މީހުން. މަޖިލިހުގައިވެސް މިކަހަލަ މީހުން ވަރަށްގިނަ.\nޢަންހެންވެރިން ޕީރިއަޑްވާތީ އެއީ ބަލައިނުގަނެވޭނެ ކަމެއްގޮތުގައި އެކަކު ސިފަކުރި. ދެން ހުރި7ފޫޓުގެ ދިގު ބޮޑު އަންހެނަކު ގާނޫނު އަސާސީއަށް ފައިންއެރި. ޢަދި މނޑފ ބޭކަލުންނަށް ފިނދަނަޔަށް ގޮވި.\nޖާބިރު ކޮސްތަޅާއިރުވެސް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައިދޭން ދާނެ ފަަރާތެއް ނެތް. ޥޯޓް ނުލިބުނީމަ ޕޖ ލީޑަރ މިބުނަނީ އެއީ 3ބ ރުފިޔާ ވަގަށްނެގީމަ އަދީބު ދޫކޮށްލާފައި ބެހެއްޓިޔަސް ޔާމީން ޖަލުން މިނިވަން ކުރަން އުޅޭތީޔޯ ނުދިޔައީ. ނޭނގޭ މިކަހަލަ ކޮސްވާހަކަ ދައްލާ މީހުން ހުސް\nއޭޕްރީލް 15, 2021 16:45\nއަޅުގަނޑުމެން މުއިއްޒު ހޯވީ މާލޭ މީހުންގެ ވަރަށްވެސް ބޮޑެތި އުއްމީދުތަ ކެއް ގުޅި ލާމެހިފައި ވާތީވެ. މުއިޒުއައް ވާނެ\nއޭޕްރީލް 15, 2021 21:20\nމުއިއްޒަށް ތިކަންވެދާނެ އެހެންވެގެންނޭ އަހަރުމެން މުއިއްޒު ހޮވީ .\nއޭޕްރީލް 16, 2021 05:56\nމުއީޒު ސަލްމާން ރަސްގެފާން މިސްކިތް ހުޅުވާ ދެއްވާ ވީހާވެސް އަވަހަށް ރޯދަމަހު މާލޭގައި ނަމާދު ކުރަން މިސްކިތް ތަކުގައި ވަރަށް ދަތި އުދަގޫ ޖާގަ ކުޑަކަމުން އަޅުކަން ފަސޭހައިން ކުރެވެންވާނެ !\nއޭޕްރީލް 16, 2021 11:24\nމިފަހަރު މާލޭގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ވޯޓުލާން ނުކުން މީހުންގެ ތެރޭން ޕީޕީއެމްއަށް ތާއިދުކުރާ %90 ރައްޔިތުންވަނީ ވޯޓުލާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެމްޑީޕީ ކޯލިޝަން ސަރުކާރުގައި ރައްޔިތުން އެދޭ ބަދަލު ނުގެނެވޭތީ އެކަމާއި ހިތްހަމަނުޖެހިގެން އެމްޑީޕީއަށް ވޯޓުދޭން ބޭނުންނުވާތީ އަދި ޕީޕީއެމް ވޯޓުލާން ޖެހޭނެތީ ނުނިކުތީއެވެ. މީ އަޅުގަނޑުގެ ދިރާސާއެކެވެ. އެކަން ޔަގީންވަނީ ވޯޓުލީ މީހުންނާއި ވޯޓު ލުމުގެ ހައްގް ލިބިފައިވާ މީހުން އަދަދުން ވެސް ހާމަވާނެއެވެ.\nއޭޕްރީލް 16, 2021 15:16\nބެލެހެއްޓިލެއް ރަނގަޅުކަމުން ގިނަ މަގުތަކުން ހިނގާވެސް ނުލެވޭ. ހޮޅިތަކުން ފުރިފަ ނެތް ޕޭމަންޓެއް މާލޭގަ ނެތް މުއިއްޒު މިނިސްޓަރ ކަމުގަ. އެތައް މަގެއްގަ ކުނިފުނިފުންޏާ ގާފުނިފުނި އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ހުރޭ. ވާރޭ ފޮދެއް ވެހުނިއްޔާ މަގުތަކުގަ އޮންނަނީ އެތައް އިރެއް ވަންދެން ފެން ބޮޑުވެފަ. ރުހުމުގެ ލޮލަކަށް އައިބެއް ނުފެންނާނެޔޭ ބުނާހެން ވަގުތަށްވެސް ތި ވީ.\nއޭޕްރީލް 17, 2021 10:22\nއެހެންވީމާ މިފަހަރު ތިޔައޮތީ ނުރުހުމުގެ ލޮލަށް އައިބު ފެނިފާ.\nއޭޕްރީލް 20, 2021 12:18\nމާލޭ އަމީނީމަގު އެވިޑްކޮލެޖް ކައިރީގަ އެހިންގާ ގަރާޖުންވެސް ދުވާރު ހިފައިގެން އުޅެނީ އިނގޭތޯ؟ މީހަކަށް އެ ދުވާރަކުން ނުހިނގޭ އިނގޭތޯ؟