Maamigili Ibu ah aniyaavi goiy, gina meehun gabooleh nukurey | Mihaaru\nމާމިގިލީ އިބޫއަށް އަނިޔާވި ގޮތް، ގިނަ މީހުން ގަބޫލެއް ނުކުރޭ\n20 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 16:43 19 comments\nގްރޭޓާ މާލެ ކުންފުނީގެ ކުރީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އިބްރާހިމް ރަޝީދު (މާމިގިލީ އިބޫ)ގެ ގަޔަށް ވަޅި ހެރި ކަމަށް ފެތުރުނު އަޑާ އެކު، އޭނާއަށް ހަވާލާދީ ފުލުހުން ބުނި ވާހަކައިން، މައްސަލައިގެ ސީރިއަސްކަން ގެއްލި ބައެއް މީހުންނަށް އެކަން ވީ ޖޯކަކަށެވެ.\nއޭޑީކޭގައި ފަރުވާ ދިނުމަށް ފަހު އިބޫ މިއަދު ވަނީ ދޫކޮށްލައިފަ އެވެ. އޭނާއަށް މާ ބޮޑު އަނިޔާއެއް ލިބިވަޑައެއް ނުގަންނަވަ އެވެ. އެކަމަކު މީހަކު ވަޅިއެއް ހެރުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ޒަހަމެއް ލިބިވަޑައިގަތީ، ސައިކަލްގައި އިންނެވި އަނބިކަނބަލުންގެ އަތް ދަބަހުގައި އޮތް ކަޓަރު، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ހެރިގެން ކަމަށް، ފުލުހުންނަށް އޭނާ މައުލޫމާތު ދެއްވުމުން، އެ ވާހަކަ ގަބޫލުކުރަން އާންމުންނަށް ވަރަށް ދަތިވި އެވެ.\n"މި ގަރުނުގެ ވެސް އެންމެ ގަބޫލުނުކުރެވޭ ވާހަކަ ތީ. ތިކަން ތި ގޮތަށް ހިނގި ކަމަށް ގަބޫލުކުރާނީ މޮޔައިން،" މިއީ "މިހާރު"ގެ ކިއުންތެރިޔަކު ކުރި ކޮމެންޓެކެވެ.\nފަރުވާ ދޭން އޭނާ އޭޑީކޭއަށް ވައްދަނީ ސްޓްރެޗާއަކަށް ލައިގެންނެވެ. އޭނާއަށް އަނިޔާވެފައި ހުރީ ކޮނޑާ ދިމާލުން ކަމަށް އަޑުއަރާފައިވެ އެވެ. އެއީ ސައިކަލް ފަހަތުގައި އިންނެވި އަނބަކަނބަލުންގެ ދަބަސް ކޮން ގޮތަކުން އެހާ ހިސާބަށް ގޮސްގެންކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދެ އެވެ.\nއިބޫއާ ބެހޭ ގޮތުން ފުރަތަމަ ހަބަރު ފެތުރުނީ "ވަޅި ޖެހީ" ކަމަށެވެ. ފުލުހުން ކައިރީ އޭނާ ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ފުލުހުން މީޑިއާއަށް ހާމަކުރީ އަނެއް ދުވަހު އެވެ. އެކަމަކު ފުލުހުން އަދި އެ ވާހަކަ ގަބޫލުކުރީކީ ނޫނެވެ. ފުލުހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މައްސަލަ އަންނަނީ ތަހުގީގުކުރަމުންނެވެ.\nއިބޫގެ ހަބަރުން "މިހާރު"ގެ ކިއުންތެރިންގެ މެދުގައި އުފެދުނީ ވަރަށް ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެކެވެ. އެކި މީހުންގެ ހިޔާލަށް އަންނަ އެއްޗެއް، އެއް ބަޔަކު މަޖަލަކަށް ހަދާފައި، އަނެއް ބަޔަކު ސީރިއަސްކަމާ އެކު ފާޅުކުރި އެވެ.\n"އެއްވެސް ބާރަކާ ނުލާ ކަޓަރެއް އިންސާނެއްގެ ހަަށިގަނޑަށް ވަންނާނެބާ...!! މަތިން ވެއްޓޭ ވަޅިއެއްގެ ބަރުދަނަށް ބަލާފައި އިންސާނެއްގެ ގަޔަށް ވަދެދާނެ. އެ ކަޓަރު ދަބަސް ފޫ އަޅުވާލާފައި ގަޔަށް ވަންނަން ހާދަ ވަގުތެއް ނަގާނެޔޭ،" ސަތޭކައަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ލައިކްކޮށްފައިވާ ކޮމެންޓެއްގައި ލިއުނެވެ.\n"އިހްސާސެއް ވެސް ނުވިތޯ އެއްޗެއް ހަަށިގަނޑަށް ވަންނަ ކަމެއް ވެސް؟ އެހާ ދިގުކޮށް ތިލަ ދަމާފައިތޯ ދަބަަހަށް ލެއްވީ؟ ދަބަސް ފޫ އެޅިޔަސް ކަޓަރު ދަބަހުން ބޭރަށް ނުނިކުންނަންޏާ ކީއްވެތޯ އެހާ ފުންކޮށް ޒަހަމް ވީ؟ އަދިވެސް އެބަހުރި އުފެދޭ ބައިވަރު ސުވާލު."\nއެހެން ކިއުންތެރިޔަކު ލަފާދިނީ "ތަހުގީގު ނިމެންދެން ތި ކަޓަރު ބަންދުކުރުމަށެ"ވެ.\n"ތި ކަޓަރަކީ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗުތަކުގައި ބޭނުންކުރަން ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެެއް. ތި ކަޓަރަށް ރައްކާތެރިކަން ދޭތި،" އެ ކިއުންތެރިޔާ ލިއުނެވެ.\nމިހާތަނަށް 114 ކިއުންތެރިޔަކު ލައިކްކޮށްފައިވާ އޮތް ކޮމެންޓެއްގައި، މަޖަލެއްގެ ގޮތުގައި، ސުވާލު އުފެއްދީ "ލިޕިސްޓިކް ލާން ގެންގުޅޭ ދަބަހަށް"، ގޭ ބަދިގޭގައި ހުންނަ ވަޅި އާއި ކަޓަރު ފަދަ ތޫނު އެއްޗެހި ރައްކާކުރަން ޖެހުމުގެ ފަހަތުގައި އޮތް ކަމަކާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ.\nބައެއް ކިއުންތެރިންގެ ހިޔާލު އެނބުރުނީ ގެވެށި އަނިޔާގެ މައުލޫއުގަ އެވެ. ރާއްޖޭގައި ގެވެށި އަނިޔާ ލިބެނީ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށެވެ. އެކަމަކު އިބޫގެ ހަބަރާ އެކު އެއީ ގެވެށި އަނިޔާއަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް ވެސް، ބައެއް ކިއުންތެރިން ހިޔާލު ފާޅުކުރި އެވެ.\n"މިއީ ގެވެށި އަނިޔާ. ފިރިހެެނުން ވެސް މީގައި ވިކްޓިމް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް. އަހަރެން ވެސް އަހަރެންގެ އަންހެނުން ދެކެ ވަރަށް ބިރުގަނޭ. ކިރިޔާ ވެސް ކަތިކޮށް އެއްޗެއް ބުނެވިއްޖެއްޔާ އެދިޔައީ މަގޭ ޒަމާން،" ކިއުންތެރިޔަކު ލިއުނެވެ. މި ކޮމެންޓަށް 80 އަށް ވުރެ ގިނަ ކިއުންތެރިން ލައިކްކުރި އެވެ.\nއެކަމަކު އަނެއްކޮޅުން އިބޫގެ ވާހަކަ ގަބޫލުނުކޮށް، އެއީ އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުންގެ ބޮލުގައި އަޅުވާ އިލްޒާމެއްގެ ގޮތުގައި ނެގި މީހުން ވެސް ތިއްބެވެ. އެގޮތުން ކިއުންތެރިޔަކު ލިއުނީ "އަނބިމީހާ އަށް ތިވަރުގެ ބޮޑު އިލްޒާމެއް އަޅުވާކަށް ނުވާނެދޯ" އެވެ. އޭނާގެ ކޮމެންޓް ފުރިހަމަކުރީ "ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނު. މި މީހުން ހީކުރަނީ ދެން ތިބެނީ މޮޔައިން ކަމައްތަ؟"އޭ ސުވާލުކޮށްފަ އެވެ.\nމިފަދަ ކަންކަން މަޖަލަކަށް ނުނަގައި، ސީރިއަސްކޮށް ތަހުގީގުކުރަން ބާރު އަޅާ ކޮމެންޓްތައް ވެސް ހުއްޓެވެ. އެގޮތުން އެއް ކިއުންތެރިޔަކު ބުނި ގޮތުގައި "ފަތުރާ، އާންމުކުރަން ތިޔަ އުޅުއްވަނީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި އެހާމެ ބިރުވެރި ކަމެކެ"ވެ. ދެން އޭނާ ފުލުހުންނާއި ޕްރޮސިކިއުޓަ ޖެނެރަލްއަށް ގޮވާލީ "މި ވާހަކަ ތިހާ ފަސޭހައިން ޤަބޫލުކޮށް މިކަން ނުބައި މަގަކަށް ހުޅުވިގެން ދާ ދޮރެއްގެ ގޮތުގައި ހަދަން ފުރުސަތު ދީގެން ނުވާނެ" ކަމަށެވެ.\n"ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތުންނާއި ފުލުހުން ދެއްވާފައިވާ މައުލޫމާތުގެ ބަސްމަގު ހުރި ގޮތާއި ބަރުދަނަށް ބުރަވެ އެއްޗެއް ބުނާ ނަމަ 'ދައްކަނީ ކަނޑައެޅިގެން ޙަޤީގަތާ ހިލާފު ވާހަކައެއް' ކަމަށް ބުނާނެ ޖާގަ އެބަ އޮތް،" އެ ކިއުންތެރިޔާ ލިއުނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކުށްކުރުން އިބްރާހިމް ރަޝީދު، އެމްޑީ (ޖީއެމްއައިޒެޑްއެލް)


Apple Store in Iran Appthah Naganee | Mihaaru\nއެޕަލް އެޕް ސްޓޯރުން އީރާން އެޕްތައް ބޭރުކުރަނީ\n29 އޯގަސްޓް 2017 - 07:39 1 comment\nއީރާނުގައި ބޭނުންކުރާހާ އައިފޯނެއް ގައުމަށް އެތެރެކޮށްފައި ވަނީ ސައްހަ ނޫން މަގުތަކުންނެވެ. އެޕަލްގެ ހުއްދަ ލިބިގެން، އެޕަލްގެ އުފެއްދުމެއް އީރާންގައި ނުވިއްކަ އެވެ. އީރާނަށް ޚާއްސަ އެޕަލް އެޕް ސްޓޯރެއް ނުހުރެ އެވެ.\nއީރާން ޑިވެލޮޕަރަކަށް އައިފޯން އެޕްލިކޭޝަނެއް ލިޔެވޭކަށް ވެސް ނެތެވެ. އަދި އަމުދުން އީރާނަށް އެ އެޕްލިކޭޝަނެއް ނިސްބަތްކުރެވޭ ނަމަ އެވެ. އެޕަލް އިން އީރާނަށް އެ ފުރުސަތެއް ނުދެ އެވެ. އީރާނަށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އެމެރިކާއިން އަޅާފައި ވާތީ އެވެ.\nއެޕަލް އިން މިހާރު އެންމެ ބުރަކޮށް ކުރާ މަސައްކަތަކީ ވެސް އެއީ އެވެ. އެޕް ސްޓޯރުގައި އީރާން އެޕްލިކޭޝަނެއް އިންތޯ ބަލައި، ފޮހެލުމެވެ. އެޕަލް އިން ބުނި ގޮތުގައި، އީރާންއާ އެކު މާލީ ފައިދާއެއް ލިބޭ މުއާމަލާތެއް ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ.\nއީރާނާ އެކު މުއާމަލާތުކުރުމުގައި އެޕަލް ރުންކުރު ނަމަވެސް، ގޫގުލް އިން އެ ކަމެއް ނުކުރެވެ އެވެ. އެޕްލިކޭޝަންތައް ބަންދެއް ވެސް ނުކުރެ އެވެ. ޑިވެލޮޕަރުންނަށް ބިރެއް ވެސް ނުދައްކަ އެވެ. އެކަމަކު ގޫގުލް އަދި އެޕަލް އަކީ ވެސް އެމެރިކާ ބައެކެވެ.\nސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގައި، ޓެކްނޮލޮޖީ ކުންފުނިތައް ނިކަން ރަނގަޅަށް ފިތޭ ފަހަރު ވެސް އާދެ އެވެ. އަދި ވަކިން ޓެކްސްއާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަދައްކާ ނަމަ ގަންނާކުރައްވާ ބިރެއް ވެސް ނޭނގެ އެވެ. އެޕަލް އަށް ވެސް ވެގެން އުޅެނީ މި ބުނި ކަހަލަ ގޮތެކެވެ.\nސްމާޓްފޯން މާކެޓްގައި އެޕަލް އަށް ވާދަވެރިން ގިނަވެފައިވުން ވަނީ ވަރަށް ދުރަން ވިސްނަން ޖެހިފައި އޮތް ކަމަކަށެވެ. ގައުމުތައް ރުއްސައިގެން މެނުވީ ތަނަވަސް ވިޔަފާރިއެއް ކުރުން އެޕަލް އަށް ވަނީ ދަތިވެފަ އެވެ. އެޕަލް އިން ކުރިން ނުކުރާ ކިތަންމެ ކަމެއް ކުރާތީ މިހާރު އެބަ ފެނެ އެވެ. އެޕަލް އިން ދާދިފަހުން ވަނީ ޗައިން އެޕް ސްޓޯރުން ވެސް އެޕްތަކެއް ނަގާފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އައިފޯން އެޕަލް އީރާން އައިއޯއެސް އެޕަލް ސްޓޯރް\nއެޕަލް އަށް ސިއްހީ މައުލޫމާތު ދޭން ކެރޭނެތަ؟


Ooredoo color run mifaharu vess varah foari gadha vaane!\nއުރީދޫ ކަލަރ ރަން މިފަހަރު ވެސް ވަރަށް ފޯރިގަދަވާނެ!\nމިފަހަރު ހެނދުނު މޫދު މަޖާ އިވެންޓް އޮންނާނެ\nމިފަހަރުގެ ކަލަރ ރަން އަށް ވެސް 5000 މީހުން ރަޖިސްޓްރީވެފައިވޭ\nކަލަރ ރަންގެ ރޫޓް މިއަހަރު ތަފާތުވާނެ\nކ. މާލެ | 23 ނޮވެންބަރ 2019 | ހޮނިހިރު 18:12 | 2,975\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ކަލަރ ރަންގެ ތެރެއިން - ސިމާހާ ނަސީމް\nއުރީދޫ ކަލަރ ރަން އެންމެ ފުރަތަމަ ބާއްވާފައިވަނީ 2017 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެ އަހަރު އުރީދޫ އިން ކަލަރ ރަންގެ ތެރެއިން ބާއްވާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ދުވުމުގެ ހަރަކާތް އެކަންޏެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިހަރަކާތް މިހާރު ފުޅާވެ، އަހަރަކަށް ވުރެ އަހަރެއް މި ހަރަކާތުގެ ފޯރިވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ އަހަރު ކަލަރ ރަން ބާއްވާފައިވަނީ ކައިޓް ފެސްޓިވަލެއްގެ އިތުރުން މިއުޒިކް ޝޯވއެއް ވެސް ހިމަނައިގެންނެވެ.\nމިފަހަރުގެ ކަލަރ ރަން ވެސް މުޅިން ތަފާތު ގޮތަކަށް ގެނެސްދިނުމަށްޓަކައި އުރީދޫ އިން ވަނީ ހުކުރު އަދި ހޮނިހިރު ދުވަހު މިފަހަރު ކަލަރ ރަންގެ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް ނިންމާފައެވެ. އެގޮތުން ނޮވެމްބަރު 29 ވާ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު މޫދު މަޖާ އިވެންޓް ހުޅުމާލެ ރުއްގަޑު ސަރަހައްދުގައި ބޭއްވުމަށް އުރީދޫ އިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. ހުރިހައި އުމުރުފުރައިގެ އާންމުންނަށް ބައިވެރިވެވޭގޮތައް މި އިވެންޓް ހުޅުވާލާފައިވާއިރު ހެނދުނުގެ ސަޤާފީ ނާސްތާއެއް އޮންނާނެ ކަމަށް އުރީދޫ އިން މައުލޫމާތުދެއެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ވެސް އުރީދޫ އިން ކައިޓް ފެސްޓިވަލް ބޭއްވިއިރު ކުޑަކުދިންގެ ބޮޑު ތަރުހީބެއް އެ ފެސްޓިވަލަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ކައިޓް ފެސްޓިވަލްގައި ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުޑަކުދިން ބައިވެރިވެފައިވެއެެވެ. އެ ކުދިން ކައިޓް ފެސްޓިވަލް ސިފަ ކޮށްފައިވަނީ ވަރަށް މަޖާ، އަދި ކަމުދިޔަ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އުރީދޫ އިން ބުނީ މިފަހަރު ވެސް ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރު ކައިޓް ފެސްޓިވަލް ސެންޓްރަލް ޕާކުގައި ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށާއި އެންމެ ސަޅި ސަޅި މަޑިވެސް ހޮވާނެ ކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ކައިޓް ފެސްޓިވަލްގެ ތެރެއިން\nމި ހަރަކާތްތަކަށްފަހު ހޮނިހިރު ދުވަހު (30 ނޮވެމްބަރުގައި) އުރީދޫގެ ކަލަރ ރަން 04:00 ޖަހާއިރު ފެށިގެންދާއިރު ކަލަރ ރަން ނިންމާފައި ރޭގަނޑު މިއުޒިކް ޝޯވއެއް އޮންނާނެ ކަމަށް ވެސް އުރީދޫ އިން މައުލޫމާތުދެއެވެ. މިފަހަރުގެ ކަލަރ ރަން އަށް ވެސް 5000 މީހުން ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާއިރު މިފަހަރުގެ ރޫޓް ތަފާތުވާނެއެވެ. އެގޮތުން އުރީދޫ އިން ބުނީ ހުޅުމާލެ ފެރީޓަމިނަލާއި ވީ ފަޅިން ދުވުން ފަށިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nއުރީދޫ ކަލަރ ރަންގެ އަމާޒަކީ، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް، ދުވުމަކީ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި އަދި މަޖާ ހަރަކާތެއްކަން އަންގައިދިނުމެވެ. ތަފާތު ފޯރިގަދަ ހަރަކާތްތަކެއް ހިމެނޭ5ކިލޯމީޓަރުގެ މި ކުރު ދުވުމަކީ އަލަށް ދުވާ ފަރާތްތަކާއި އާންމުކޮށް ދުވާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ބައިވެރިވެވޭފަދަ މަޖާ އިވެންޓެކެވެ. އުރީދޫ ކަލަރރަންގައި ކޮންމެ ކިލޯމީޓަރ އެއް ދުވެ ނިމުމުން، ބެހެއްޓިފައިވާ ކުލަ ސްޓޭޝަންތަކުން، ކުލަގަދަ ގޮތެއްގައި އެކަން ފާހަގަކުރެއެވެ. މި ދުވުމަކީ ވަކި ވަގުތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަން ޖެހޭ ރޭހަކަށް ނުވާތީ، ހިނގާފަ، ޖޮގްކޮށްފަ، ދުވެފަ އަދި ނަށަމުން ދުވުން ނިންމި ބައިވެރިންނަށްވެސް މެޑަލްދީ، ދުވުމުގެ ނިމުން ފާހަގަކުރާނެ ކަމަށް އުރީދޫ އިން ބުނެއެވެ.\nމިފަހަރުގެ ކަލަރ ރަންގެ ފޯރިވެސް ގަދަވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު އުންމީދަކީ މިފަދަ ކަލަރ ރަންގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިވެގެން ދިޔުމެވެ.


Noorul-islam.NET :: ﷲއީ ސަބަބުތަކުގައި ހިފުމަށް ފަހު އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރާ އަޅުންނަށް މަގުދައްކަވާ ކަލާނގެއެވެ.\nﷲއީ ސަބަބުތަކުގައި ހިފުމަށް ފަހު އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރާ އަޅުންނަށް މަގުދައްކަވާ ކަލާނގެއެވެ.\nތާރީޚް:7ޖެނުއަރީ 2009\nލިޔުއްވީ : އަޙްމަދު އަސްލަމް\nމާޝާ އަކީ ރީތީގެ ރާނީއެކެވެ. ލިބިފައިވާ ނުކުޅެދުންތެރިކަމާއެކުވެސް ގެވެހި ކުއްޖެކެވެ. ދީނަށް ލޯބިކުރާ ޢިއްފަތްތެރި ދީންވެރިއެއް މެއެވެ. ކިތަންމެ ރީތި ކުއްޖެއް ކަމުގައި ވިޔަސް މާޝާއަކީ ލޯފަން ކުއްޖެއް ކަމުން އުމުރުން ހަތާވީސް އަހަރު ވީއިރުވެސް ކައިވެނިކުރާނެ މީހަކު ނުވިއެވެ. ނަމަވެސް މާޝާ ގެ ހިތުގައި ކަލާނގެ އާ މެދު އޮންނަ ފުރިހަމަ އިތުބާރާއި ޔަޤީންކަމާއި އެކު ހެޔޮ ފިރިއަކު ދެއްވުން އެދިގެން ކުރަމުން ދިޔަ ދުޢާތަކަށް ކުޑަކޮށް ވެސް މަޑުޖައްސާލުމެއް ނުގެނެއެވެ. ލޮލުގެ ޝިފާއަށް އެދިވެސް މާތް ﷲ އަށް ނުހަނު ގިނަގިނައިން ދުޢާކުރެއެވެ. މާޝާގެ ލޮލަށް ބޭސްކުރެވެމުން ދެއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ޢާއިލާއިން ބޮޑު ޚަރަދުތަކެއް ކުރޭ މެއެވެ.<?xml:namespace prefix = "o" />\nއެތައް ދުވަހަކަށް ފަހު މާޝާގެ އުންމީދު ހަޤީޤަތަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ރީތިކަމުގައި މީހުން ހައިރާންކުރާ ފަދަ ސިފަތަކެއް ލިބިފައި ނެތަސް އަދި ކިތަންމެ ފަޤީރަސް، ދީންވެރި، އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ޒުވާނަކު މާޝާގެ ކައިވެންޏަށް އެދި މާޝާގެ ޢާއިލާއަށް ހުށައަޅައިފިއެވެ. ހަމައެޔާއި އެކު އެ ހުށައެޅުން މާޝާ ޤަބޫލުކުރީ އުފަލާއި އެކުއެވެ.\nޢާއިލާއިން ނިންމާފައި އޮތީ އޭގެ ދެ މަސް ފަހުން މާޝާ ގެ ކައިވެނީގެ ކަންތައް ނިންމުމަށެވެ.\nދެ ހަފުތާ ފަހުން އަނެއްކާވެސް މާޝާއަށާއި މުޅި ޢާއިލާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކުރުވާ ފަދަ އުފާވެރިކަމެކެވެ. އެންމެ ޅަ އިރުއްސުރެ މާޝާގެ ލޮލަށް ކުރެވެމުން ދިޔަ ފަރުވާ ކާމިޔާބުވީއެވެ. މާތް ﷲ މާޝާއަށް ލޮލުގެ ފެނުން މިންވަރުކޮށްދެއްވީއެވެ. އެކަލާނގެއީ ސަބަބުތަކުގައި ހިފުމަށް ފަހު އެކަލާނގެއަށް ވަކީލުކުރާ އަޅުންނަށް މަގުދައްކަވާ ކަލާނގެއެވެ.\nމާޝާއަކީ މިހާރު ލޮލަށް ފެންނަ ކުއްޖެކެވެ. ކައިވެންޏަށް ހަފުތާއަކަށް ވާން ގާތްވިއިރު، މާޝާގެ ކައިވެންޏަށް އެދި ރަށުގައި ތިބި އެންމެ ބޮޑެތި މުއްސަނދީންގެ ރީތި ޒުވާން ކުދީންތައް ހުށައަޅަމުން ދިޔައެވެ.\nނަމަވެސް އެ ހުރިހާ ރީތި މުއްސަނދި ހުށައެޅުންތަކުގެ ކުރިމަތީގައި މާޝާ ގެ އިޚްތިޔާރަކަށް ބަދަލެއް ނުގެނައެވެ. ރަށުގައި ހުރި ފަޤީރު ޢާއިލާއަކަށް އުފަން އެހެނަސް ހީވާގި ޒުވާނާ އަލީފް، މާޝާގެ ޢާއިލާއަށް ހުށައެޅި ހުށައެޅުން އެދުވަހެކޭ އެއްފަދައިން މިއަދުވެސް މާޝާ ޤަބޫލުކޮށްގެން އެހުރީ އުފަލާއި އެކުއެވެ. އެހެނީ މާޝާއަށް އެދުވަހަކަށް ކަލާނގެ މިންވަރުކޮށްދެއްވި ރީތިކަމާއި އެކު ދީންވެރި މާޝާ އާ ޤަބޫލުވެގެން އައީ އަލީފެވެ. ދެން އައި މީހުން އައީ މާޝާގެ ދެލޮލާއި ކައިވެނިކުރާށެވެ. އެފަދަ މީހަކާއި ކައިވެނިކޮށްފި ނަމަ ލޮލުގެ ފެނުން އަނެއްކާ ގެއްލިއްޖެ ނަމައީ ކައިވެނީގެ ނިމުން އަންނާނެކަން މާޝާއަށް ޔަޤީންކުރެވޭތީއެވެ.


Kulhudhuffushee ge 19 mageh gai thaaru alhan fashaifi | Mihaaru\nކުޅުދުއްފުށީ މަގުތަކުގައި ތާރު އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ. - ފޮޓޯ: އެމްއާރުޑީސީ\nކުޅުދުއްފުށީގެ 19 މަގެއްގައި ތާރު އަޅަން ފަށައިފި\n31 އޯގަސްޓް 2017 - 15:07 23 comments\nއެ ކޯޕަރޭޝަނުން ބުނި ގޮތުގައި ކުޅުދުއްފުށީގެ މަގުތަކުގައި 5.6 ކިލޯ މީޓަރުގައި ތާރު އަޅާނެ އެވެ. އަދި މި މަސައްކަތް ތިން މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާލެވޭނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ މަގުތަކުގައި ތާރު އެޅުމުގެ ކުރިން ކާނުތައް ހެދުމާއި ކޭބަލާއި ހޮޅިތައް ވަނީ ވަޅުލައިފަ އެވެ. އެ ރަށުގެ މަގުތަކުގައި ތާރު އެޅުމުގެ މަޝްރޫއަށް 54 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ޚަރަދު ކުރެ އެވެ.\nއެމްއާރުޑީސީން ބުނި ގޮތުގައި ކުޅުދުއްފުށީގެ މަގުތައް ރަނގަޅު ފެންވަރަކަށް ހެދުމަކީ އިޖުތިމާއީ ގިނަ ފަސޭހަތަކެއް ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. އެއީ ވަރަށް ގިނަ ވެހިކަލްތައް ދުއްވާ ރަށެއް ކަމަށް ވުމުން، މަގުތައް ހެދުމުން ވެހިކަލް ދުއްވުމުގައި ފަސޭހަތަކެއް ވާނެ ކަމަށް އެމްއާރުޑީސީން ބުންޏެވެ.\nއެމްއާރުޑީސީން އަންނަނީ ރާއްޖޭގެ ގިނަ ރަށްރަށުގައި މަގު ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މިދިޔަ އާދިއްތަ ދުވަހު އެ ކުންފުނިން ވަނީ ހަނިމާދޫގެ މަގުތަކުގައި ތާރު އަޅަން ފަށައިފަ އެވެ.\nއެމްއާރުޑީސީން އެންމެ އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތަކީ ރަށްރަށުގެ މަގު ހެދުމެވެ. އެގޮތުން މިހާރުވެސް 10 ރަށެއްގެ މަގު ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އެ ކުންފުނިން އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ. އެ ކުންފުނިން ކުރިއަށް ގެންދާ ގިނަ މަޝްރޫއުތައް މި އަހަރު ކުރިން ނިމޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nHanimaadhooge 21 mageh hadhan fashaifi\nއިތުރު ލިޔުންތައް ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހދ. ކުޅުދުއްފުށި މަގު ހެދުން ހދ. އަތޮޅު އެމްއާރްޑީސީ\nކައުންސިލްތަކުން އިސްކަންދޭންވީ އިންވެސްޓްކުރަން: އަމީރު


Mi faharuge Eid, kulathakuge vaadhaigai Virtual Colour Run aai eku!\nމިފަހަރުގެ ޢީދު، ކުލަތަކުގެ ވާދައިގައި ވާޗުއަލް ކަލަަރ ރަންއާ އެކު!\n-2weeks ago5- މުއައްލިމް އިބްރާހިމް\nކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް ފިޠުރު ޢީދަކީ ދިވެހިން އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުމާއެކު ހޭދަކުރާ ދުވަހެވެ. ބަރަކާތްތެރިވެގެންވާ ރަމަޟާން މަސް ނިންމާލައި، ޝައްވާލް މަހަށް މަރުޙަބާ ކިޔަނީ ހިނިތުންވުމާ އެކުގައެވެ. ފިޠުރު ޢީދު ދުވަހަކީ ޒަމާނުއްސުރެ، ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އެކުވެރިކަމާ އެއްބައިވަންތަކަން ދައްކުވައިދޭ ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ.\nމިފަހަކަށް އައިސް އެ ދުވަހުގައި ދިވެހިން އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާ އެއްކަމަކީ ކުލަ ޖެހުމެވެ. ކުލަޖެހުމުގެ ފޯރި ޒަމާނީވެގެންގޮސް މިއަދު އެކަން ކުރަމުންދަނީ ވަރަށްވެސް ތަފާަތު ގޮތްގޮތަށެވެ.\nމިއަހަރުގެ ފިޠުރު ޢީދުވެސް ދިވެހިންނާ ބައްދަލުކުރާނީ އުފަލާއެކު ނަމަވެސް ހިތާމަ ހިމެނިގެންނެވެ. ކޮވިޑް-19ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ސަބަބުން ގިނަބަޔަކު އެއްތަނަކަށް އެއްވެގެން މަޖާކުރުމުގެ ފުރުޞަތުވަނީ ހަނިވެފައެވެ. އެހެނަސް، މިއީ މަޖާކުރުން އެއްކޮށް މަނާވެގެންދާނެފަދަ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nކުލަޖެހުމަކީ ޢީދުގެ މުހިންމު ބަޔަކަށް ވީއިރު، މި އަހަރުގެ ޢީދުވެސް ކުލަތަކުގެ ސަކަރާތާއި މަޖަލުގައި ހޭދަކޮށްލުމުގެ ފުރުޞަތު މިވަނީ މަގުފަހިވެގެންގޮސްފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގިނަ އިވެންޓްތަކެއް ހިންގާ އިންތިޒާމްކޮށްފައިވާ ޔުނިކްސް ސްޕޯޓިންގގެ ފަރާތުން ވަނީ “ވާޗުއަލް ކަލަރ ރަން”ގެ ނަމުގައި ޚާއްޞަ ހަރަކާތެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާަފައެވެ.\nޔުނިކްސް ސްޕޯޓިންގއިން މަޢުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި މި ހަރަކާތް ފިޠުރު ޢީދު ދުވަހުގައި ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެއެވެ. ކުދިބޮޑު ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ބައިވެރިވެވޭނެފަދަ ގޮތަކަށް ކުރިއަށްގެންދާ މި ވާޗުއަލް ކަލަރ ރަންގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިފަދައިން ބޭއްވޭ އެންމެ ފުރަތަމަ ހަރަކާތްކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nމި ވާޗުއަލް ކަލަރ ރަންގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ކުރިއަށް އޮތް ދެ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަމަވާނެއެވެ. މި ވާޗުއަލް ދުވުމުގެ އެންމެ ތަފާތު ކަމަކީ މިއީ އެކި ކުލަތަކުގެ މެދުގައި ވާދައަށް ބޭއްވޭ ދުވުމަކަށްވުމެވެ. އެގޮތުން ދުވުންތެރިން ބޭނުންވާ ކުލައެއް ނެގުމަށްފަހު، ކަނޑައެޅޭ ޗެލެންޖްތައް ފުރިހަމަކޮށްގެން ޓީމަށް މޮޅެއް ހޯދައިދެވޭނެއެވެ.\nޢީދު ދުވަހުގައި، ގައިދުރުކަމުގައި ކުލައިގެ މަޖަލުގައި ބައިވެރިވެ ފޯރިނަގަން އެންމެންވެސް ބޭނުންވާނެއެވެ. އެފަރާތްތަކަށް ވާޗުއަލް ކަލަރ ރަން ހަމަ އެއްވަނައެވެ!


ޗައިނާއިން އިންޑިއާއަށް ދިން 750 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނު މިހާރު އިންޑިއާއިން ދިން ލޯނުގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ދިނީތަ؟ | Sandhaanu\nޗައިނާއިން އިންޑިއާއަށް ދިން 750 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނު މިހާރު އިންޑިއާއިން ދިން ލޯނުގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ދިނީތަ؟\nޖޫން 2020 ގައި ޗައިނާއިން އެދިގެން އޭ އައި އައި ބީ (އޭޝިއަން އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ އިންވެސްޓުމަންޓް ބޭންކު) ން 750 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނު އިންޑިއާއަށް ދިނުމަށް ހުއްދަދިނެވެ. މިއި ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ބަލާއާފާތާއި ކުރިމަތިލުމަށް އެހީތެރިވުމަށެވެ.\nއޭގެ ދެމަސްފަހުން، ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ބަލާއާފާތާއި ކުރިމަތިލުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިންޑިއާއިން ދިން 250 މިލިއަން ޑޮަލަރުގެ ލޯނުއެހީއަށް ދިވެހި ސަރުކާރުންވަނީ ހިތުގެ ފުންމިނުން އިންޑިއާއަށް ޝުކުރު އަދާކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ގްރޭޓަރ މާލޭ ގުޅުވާލުމުގެ ބިޔަ ޕްރޮޖެކްޓު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އިތުރު 550 މިލިއަން ޑޮަލަރުގެ ލޯނުއެހީއެއްވަނީ ދީފައެވެ. މިއީ އިއްތިފާގަކަށް ވެދާނެބާއެވެ؟\nއިންޑިއާއަށް އޭ އައި އައި ބީން ދިން ލޯނުގެ ވާހަކަ އިންޑިއާގެ ޚަބަރުފަތުރާ މީޑިއާތަކުގެ އިތުރުން ރޮއިޓާރސްއާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގިނަ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nޗައިނާާގެ އޭ އައި އައި ބީން އިންޑިއާއަށް ލޯނު ލިބެންދެން، އިންޑިއާއިން ދޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިންޑިއާއިން އެހީނުވެ ތިބީ ކީއްވެބާއެވެ؟ މިއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. އެހެންނޫންނަމަ، އެހުރިހާ ދުވަހަކު އެ އެހީ ކޮބައިބާއެވެ؟\nމިއީ ޚިޔާލު ތަފާތުވާ މައްސަލައެކެވެ. ސަބަބަކީ އިންޑިއާއަށް ތާއީދު ކުރާ މީހުން ބުނާގޮތުން، ޗައިނާގެ ބާރު ހިނގާ ބޭންކަކުން ނުވަތަ ތަނަކުން ލޯނު ނެގުމަކީ ވަރަށް ނުރައްކަތެރި ކަމެކެވެ. ނުވަތަ އެއީ އޭޝިއާގެ ހުރިހާ ގައުމަކަށްވާ ދަންތުރައެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އިންޑިއާއިން އެދިގެން އިންޑިއާއިންވަނީ ޗައިނާއިން މާލީ އެހީތެރިކަން ހޯދާފައެވެ.\nމިހާރު ގިނަ މީހުންނަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ގޮތުގައި، އިންޑިއާއިން އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ފައިސާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޚަރަދު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ޗައިނާއިން ހޯދާ ފައިސާ އެމީހުންގެ ނަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފޯރުކޮށްދެނީއެވެ. މިކަމުގައި އޮތީ ކޮން ގޯހެއްތޯ ބަޔަކު ސުވާލު ކޮށްފާނެއެވެ.\nމި މުޅި އެޕިސޯޑަކީވެސް ވަރަށް އެހެންކަހަލަ، ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި އެތައް ސުވާލު މާކެއް އުފައްދާފައިވާ އެޕިސޯޑުތަކެކެވެ. އިގުތިޞާދީ އެތައް މައްސަލައަކުން ފުރިފައިވާ މިގައުމުގައި ދެފުއްފެންނަ ގޮތަށް ކަންކަން ނުކުރާތީ ކަންބޮޑުވުންވަނީ އުފެދިފައެވެ.\nމިލޯނުތަކުގެ އިންޓްެރެސްޓު ރޭޓޭއް، އަދި މިލޯނުތަކުގެ ޝަރުތެއްކަމުގައި އިންޑިއާއިން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްކަމެއް ނޭނގެއެވެ.


Disney in "Dumbo" ge aa trailer eh nerefi – adduLIVE\nޑިޒްނީ އިން "ޑަމްބޯ"ގެ އާ ޓްރެއިލާއެއް ނެރެފި\nFeb 09, 2019, 15:02 އައިޝަތު ފަތުހީ\n1941 ވަނަ އަހަރު ވޮލްޓް ޑިޒްނީ އިން އުފެއްދި ކާޓޫނެއް ކަމުގައިވާ "ޑަމްބޯ"ގެ ލައިވް އެކްޝަން ރީމޭކްގެ މުޅިން އާ ޓްރެއިލާއެއް ނެރެފި އެވެ.\nޓިމް ބާޓަން ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމް އަންނަ މާޗު މަހު ރިލީޒްކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މި ފިލްމްގައި ޑަމްބޯ އަށް އަޅާލާ ދެ ކުޑަކުދިންގެ ރޯލުން ނިކޯ ޕާކާ އާއި ފިންލީ ހޮބިންސް ފެނިގެންދާނެ އެވެ.\nއަލަށް ނެރުނު ޓްރެއިލާއިން ފެނިގެންދަނީ ޑަމްބޯ އުފަންވުމާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ކަންތައްތަކެވެ. އެގޮތުން ޑަމްބޯ ފެނުމާއެކު ރިންގްމާސްޓަރ މެކްސް މެޑިޗީ (ޑެނީ ޑެވިޓޯ) ބުނަނީ ޑަމްބޯގެ ސިފައަކީ ހަމައެކަނީ އުފަން މަންމައަށް ލޯބިވެވޭނެ ކަހަލަ މޫނެއް ކަމަށެވެ. އޭނާ އެހެން ބުނަނީ ޑަމްބޯ ގައިގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށްވުރެ ބޮޑު ދެ ކަންފަތް ހުންނާތީ އެވެ.\nމެކްސް މެޑިޗީ ދެން ހޮލްޓް ފޭރިއަރ (ކޮލިން ފެރެލް) ގާތު ބުނަނީ ޑަމްބޯގެ އެ ދެ ކަންފަތް ނުފެންނަ ގޮތަށް ހެދުމަށެވެ. ޓްރެއިލާ އިން ދެން ފެނިގެންދަނީ ބޮޑު ދެ ކަންފަތުގެ އެހީގައި ޑަމްބޯ އަށް އުދުހެވޭކަން އެނގިގެންދާ މަންޒަރާއި، ޑަމްބޯ ސާކަސްގައި މަޝްހޫރުވެގެންދާ ކަމެވެ.\n"ޑަމްބޯ" އިން މައިކަލް ކީޓަން އާއި އީވާ ގްރީން ވެސް ފެނިގެންދާނެ އެވެ.\nމި ފިލްމަކީ ޑިޒްނީ އިން މި ފަހަކަށް އައިސް އުފައްދަމުން އަންނަ ލައިވް-އެކްޝަން ރީމޭކްތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ފިލްމެވެ. މީގެ ކުރިން މަޝްހޫރު ދެ ކާޓޫނު ކަމުގައިވާ "ބިއުޓީ އެންޑް ދަ ބީސްޓް" އަދި "ދަ ޖަންގަލް ބުކް"ގެ ލައިވް އެކްޝަން ރީމޭކް ވެސް ޑިޒްނީ އިން އުފައްދާފައިވާއިރު، "ދަ ލަޔަން ކިންގް" އާއި "ދަ ލިޓިލް މާމެއިޑް" އަދި "މުލާން"ގެ ލައިވް އެކްޝަން ފިލްމްތައް ވެސް ޑިޒްނީ އިން ދަނީ އުފައްދަމުންނެވެ.


Hong Kong aai Los Angeles cable in gulhuvaalumuge masakkai huttaalaifi | Mihaaru\nއެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖަލިސް އަދި ހޮންގް ކޮންގް ކަނޑު އަޑިން ކޭބަލް މެެދުވެރިކޮށް ގުޅުވާލަން ކުރި މަސައްކަތް ހުއްޓާލައިފި\nހޮންގް ކޮންގާއި ލޮސް އެންޖަލިސް ކޭބަލުން ގުޅުވާލުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލައިފި\n03 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 06:57\nއެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖަލިސް އާއި ހޮންގް ކޮންގް، ކަނޑު އަޑިން، ކޭބަލް މެދުވެރިކޮށް ގުޅުވާލަން ކުރި މަސައްކަތްތައް ހުއްޓާލައިފި އެވެ. މިއީ ގޫގުލް އަދި ފޭސްބުކުން ރާވައި ހިންގާ މަސައްކަތްތަކެކެވެ.\nދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ބައެއް ގައުމުތައް ކޭބަލް މެދުވެރިކޮށް ކަނޑުއަޑިން ގުޅުވާލުމަށް "ޕެސިފިކް ލައިޓް ކޭބަލް ނެޓްވޯކް" ބޭނުންކުރެ އެވެ. އެމެރިކާ، ޓައިވާން އަދި ފިލިޕީންސް މިހާރު ވެސް އޮންނަނީ މި ނެޓްވޯކް މެދުވެރިކޮށް ގުޅުވާލައިފަ އެވެ.\nހޮންގް ކޮންގް، ކޭބަލް މެދުވެރިކޮށް ކައިރި ގައުމުތަކާ ގުޅުވާލުމުގައި ޗައިނާގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މި ބޭނުމުގައި މިހާރު ބޭނުންހިފޭ ނެޓްވޯކް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި، "ޑޮކްޓަ ޕެންގް ޓެލެކޮމް އެންޑް މީޑިއާ ގުރޫޕް"ގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މިއީ އެމެރިކާ އަށް ކަމުދާ ކަމަކަށް ނުވެ އެވެ.\nއެމެރިކާ އިން ބޭރުވާ އެއްވެސް ކޭބަލަކުން ހޮންގް ކޮންގް އަށް ކޮޅެއް ދިނުމަކީ އެމެރިކާ ދެކޭ ގޮތުގައި ގައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެކެވެ. ހޮންގް ކޮންގް ގައި ޗައިނާގެ ބާރު އޮތުމާ އެކު، ކަނޑު އަޑިން ކޭބަލަށް ގޮތެއް ހަދައިގެން ޖާސޫސްކުރުމަކީ ޗައިނާއިން ކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. ފުން ކަނޑަށް ފަރިތަ ޑަވަރުން ބޭނުންކޮށްގެން ކޭބަލުން ކޮޅެއް ނަގައި ޗައިނާ އަށް މަގުފަހިކުރުމަކީ ކޮށްފާނެ ކަމެެކެވެ. ލޮސް އެންޖަލިސް އިން ސީދާ އަންނަ ކޭބަލް ހޮންގް ކޮންގަށް ގުޅުމަށް އެމެރިކާ އިންކާރުކުރަނީ މިހެންވެ އެވެ.\nގޫގުލް އަދި ފޭސްބުކުން ރާވާފައި ވަނީ ހޮންގް ކޮންގަށް ބާރުގަދަ ކޭބަލެއް އެޅުމަށެވެ. އެއީ 120 ޓެރަބައިޓްގެ ޑޭޓާ އުފުލޭ ވަރުގެ ކޭބަލެކެވެ. ގޫގުލުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ މިންވަރުން އެއްފަހަރާ 80 މިލިއަން "ހައި ޑެފިނިޝަން' ކޮންފަރެންސް ކޯލް ފަސޭހަކަމާ އެކު ގުޅާލެވޭނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ފޭސްބުކް ގޫގްލް ސަބްމެރިން ކޭބަލް ނެޓްވޯކް ހޮންކޮންގް ލޮސް އެންޖެލިސް


ޙައިޟު އަދި އޭގެ ޙުކުމްތައް | އަޅުކަން | ފިޤުހު | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ފިޤުހު އަޅުކަން ޙައިޟު އަދި އޭގެ ޙުކުމްތައް\nހަމަ އެހެންމެ އަންހެނުން ބާލިޣުވެ މުކައްލަފަކަށް ވެއްޖެ ކަމުގައި ދީނީ ގޮތުން ބެލެނީވެސް ޙައިޟުވީމައެވެ. އަދި ބަލިވެ އިނުމާއި ، ދިރިއުޅުމުގެ އެތައް ކަމަކާއި މި ކަންތައް ގުޅިފައިވެއެވެ.\nމިހެންވީމާ، ޙައިޟު ނިފާސް ކަމާއި ބެހޭ، ޑޮކްޓަރީ މަޢުލޫމާތާއި ދީނީ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމައަށް ހޯދުމަކީ ވަރަށްވެސް މުހިއްމު އަދި ބޭނުންތެރި ކަމެއްކަން ކަށަވަރެވެ. ޢާންމުކޮށް އަންހެނެއްގެ މުޅި ޢުމުރުގައި ހޭދަ ކުރަން ޖެހޭ ޙައިޟުގެ ދުވަސްތައް އެއްކޮށްލައިފިއްޔާ،6އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއް ޙައިޟުގައި ހޭދަ ކުރެއެވެ. ކަން މިހެން އޮތް އިރު، މިކަމުގެ ރަނގަޅު މަޢްލޫމާތެއް ނުލިބި ހުރުމަކީ އަންތަރީސް ވާވަރުގެ ކަމެކެވެ.\nސިކުނޑީގެ ތިރީގައިވާ ޕިޓިއުޓަރީ ގްލޭންޑް(Pituitary Gland)ގެ ހޯރމޯން ތަކުގެ އަސަރުން ކޮންމެ މަހަކުވެސް، ބިހެއް ބޮޑުވުމުގެ ނުވަތަ ފައްކާވުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓުވައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ފުރިހަމައަށް ފައްކާވެވެނީ އެންމެ ބިހަކަށެވެ. އެއަށްފަހު ދެން މިބިސް ފެލޯޕިއަން ޓިއުބުގެ ތެރެއިން، ރަޙިމާއި ދިމާއަށް ދަތުރުފަށައެވެ.\nބިސްއުފެދެން ފަށަނީ ކޮންމެ ދެ ޙައިޟެއްގެ ދެމެދުގައިވާ ވަގުތުގައެވެ. ބިސް އުފެދުމަށްފަހު އޯވަރީގައި ޔެލޯބޮޑީ(Yellow body) އޭ ކިޔާ އެއްޗެއް އުފެދެއެވެ. އަދި ޕްރޯޖެސްޓަރޯން (Progesterone )ކިޔާ ހޯރމޯން އޯވަރީން ބޭރުކުރެއެވެ. މި ހޯރމޯން ހަދާ ގޮތަކީ، ދަރިފަނި ވަދެގެން މުޑުވައް ''ވެދާނެ'' ބިހަށް، ރަޙިމުގެ ފާރު ނުވަތަ ދުލިފަށް ތައްޔާރު ކުރުމަށްޓަކައި، އޭގެ ބޯމިން އިތުރުކޮށްލައެވެ. (ބިހުގައި ފަނި މުޑުވައް ވީމާ ބިސް ގޮސް ރަހިމުގެ ފާރުގައި ތައްލާނީއެވެ.)\nބިސް މުޑުވައް ނުވެއްޖެނަމަ ( ބިހުގެ ތެރެއަށް ދަރިފަނި ނުވަންނަނަމަ ) ރަޙިމުގެ ފާރު ކުޑަވެ، ޔެލޯބޮޑީ އޯވަރީ ތެރޭ ހަލާކުވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ރަޙިމުގެ ފަށަލައިގައިވާ ބައިތައް ދޫވެ، ޙައިޟުގެ ލޭގެ ސިފައިގައި ބޭރުވެއެވެ.\nވީމާ މިއީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ، ރަޙިމުގައި ހުންނަ ލޭ ނާރަކުން ފައިބާ ލެޔެއް ނޫނެވެ. އާދައިގެ ލެޔާއި މި ތާފާތުވަނީ އެހެންވެގެންނެވެ. މި ލިއުމުގައި އަދި ތަންކޮޅެއް ފަހުން ވަހަކަދެކެވޭނެ ''އިސްތިޙާޟާ'' އަކީ ޙައިޟާއި ޚިލާފަށް ރަޙިމުގެ ނާރުތަކުން ފައިބާ އެއްޗެކެވެ. އެހެންވެ ޙަދީޘެއްގައިވެސް އެވާހަކަ ބުނެވިފައިވެއެވެ.\nޤުރުއާނުގައި ޙައިޟު ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ އެއީ ''ކުޑަ އުދަނގުލެއް'' ކަމުގައެވެ. އާއެކެވެ. އެއީ އަންހެނުންނަށްވެސް ލިބޭ އުދަނގުލެކެވެ. އަދި ފިރިހެނުން ޖިމާޢު ނުވެވުމުންވެސް އުދަނގޫވެއެވެ. އަދި ގުޅުން ހިންގައިފިނަމަ ޖެހޭ ބަލިތަކަކީވެސް އުދަނގުލެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ނަސްލު ދެމެހެއްޓުމާއި އަދި އެނޫންވެސް އަހަރެމެންނަށް ނޭނގޭ ޙިކުމަތްތަކަކަށް މާތް ﷲ އަންހެން ޖިންސު އުފައްދަވާފައިވާ ގޮތެވެ.\nޙައިޟު ފެއްޓުމާއި، އިއްދައިން ކެނޑުން:\nއަންހެނުން ޙައިޟުވާން ފައްޓާނެ، ކަނޑައެޅިގެން ބުނަން އެގޭ ވަކި ޢުމުރެއް ނޯވެއެވެ. ޙައިޟުވާ ޢުމުރު ބިނާވެފައި އޮންނަނީ، ވިރާޘީ ސަބަބުތަކާއި، ޞިއްޙަތާއި، އުޅޭ ވެއްޓެއްގެ މައްޗަށެވެ.\nގިނަ އަންހެންކުދިން، އެންމެ ފުރަތަމަ ޙައިޟުވާން ފައްޓަނީ 11 އަހަރާއި 14 އަހަރާއި ދެމެދުގައެވެ. އެކަމަކު ބައެއް ކުދިން9އަހަރުގައިވެސް ޙައިޟުވާން ފައްޓައެވެ. އަދި ލަސްވެގެން ގޮސް 16، 17 އަހަރުގައިވެސް ވެދާނެއެވެ.\n9 އަހަރާއި 16 އަހަރާއި ދެމެދު ކޮންމެ އަހަރެއްގައި ވިޔަސް، އެމީހަކު ވާނީ ހަމަ ''އާދައިގެ'' މީހެއްކަމަށެވެ. މާ ބޮޑަށް ލަސް ނުވަންޏާ އެއީ ބައްޔެއްކަމަށް ނުބެލޭނެއެވެ.\n16 އަހަރުވާއިރު ވެސް ޙައިޟުވާން ނުފައްޓައިފިނަމަ، ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދަން ޖެހޭނެއެވެ. އެއީ މި ޢުމުރަށް ދާއިރި ޙައިޟު ނުވުމުގެ މާނައަކީ ބޭނުންވާ ވަރަށް އެސްޓްރޯޖިން (Estrogen) ހަށިގަނޑުގައި އުފެދެމުން ނުދާ ކަމެވެ.\nޙައިޟުގެ މުއްދަތަށް ބަލާއިރު ޢާއްމު ގޮތެއްގައި 1 ދުވަހުން ފެށިގެން7ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް، ޙައިޟުވެދާނެއެވެ. އެކި މީހުން ޙައިޟު ވާ ދިގުމިން ތަފާތުވާނެއެވެ.\nއަލަށް ޙައިޟުވާން ފައްޓާ އަންހެނުން އެހާ އިންތިޒާމު ގޮތަކަށް، ޙައިޟު ނުވެއެވެ. ހަށިގަނޑު އަދި އެއްކޮށް އެކަމަށް ތައްޔާރު ނުވާތީއާއި، ވަމުންދާ ތައްޔާރީތަކުގެ ސަބަބުން، އެކި މަސްމަހު އެކި ދިގުމިނަށް ނުވަތަ، އެކި ދުވަސްވަރުގައި، މިފަދަ މީހުން ޙައިޟުވުމަކީ، ވެދާނެ ކަމެކެވެ. އަދި އެއީ މައްސަލައެއް ނުވަތަ ބައްޔެއް ނޫނެވެ.\nއިއްދައިން ކެނޑުން ދިވެހި ރަދީފުގައި މާނަކޮށްފައި އޮންނަނީ ''ދުވެސްވެ މުސްކުޅިވެގެން ޙައިޟު ނުވާގޮތްވުން" "އިޔާސް ވުން'' ކަމަށެވެ. ޢަރަބި ބަހުގައި މިއަށް ކިޔަނީ ''ޔައުސް'' އަދި މި ޢުމުރަށް ''ސިއްނުލް ޔައުސް'' އެވެ. މާނައަކީ އުންމީދު ކެނޑުން ނުވަތަ، ދަރިން ނުލިބުމެވެ.\nހީވާ ގޮތުގައި ދިވެހިން ޙައިޟު ވުން ހުއްޓުމަށް ''އިއްދައިން ކެނޑުމޭ'' ބުނަނީ ޙައިޟުވާ މީހުން ''ޢިއްދާ'' ގައި ހުންނަން ޖެހޭ މުއްދަތު ކަނޑައަޅާ ޙައިޟު ހުއްޓުމަށް ނިސްބަތް ކޮށްފައެވެ.\nމި ޢުމުރަކީ ޖިސްމާނީ ބަދަލުތަކުގެ އިތުރުން، އަންހެނުންނަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ޢުމުރެކެވެ.\nޙައިޟުވާން ފައްޓާ ޢުމުރު ނޭނގޭފަދައިން، އަންހެނުން ޙައިޟު ހުއްޓޭ ވަކި ޢުމުރެއްވެސް ނޯވެއެވެ. ބައެއް މީހުން 45، 50 އަހަރުގައި އިއްދައިން ކެނޑޭއިރު އެއަށްވުރެ ލަހުން އެކަން ދިމާވާ މީހުންވެސް އުޅެއެވެ. ދީނުގައި ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ޢުމުރެއް ބުނެފައި ނޯވެއެވެ. ޤުރުއާނުގައި ޙައިޟުގެ ވާހަކަ އަދި އިއްދައިން ކެނޑޭ ޢުމުރު(ސިއްނުލް ޔައުސް) ވާހަކަ އޮންނަ ތަނެއްގައިވެސް (ސޫރަތުއް ޠަލާޤް 3) ، އެއްވެސް ޢަދަދަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާފައި ނޯވެއެވެ. ޙަދީޘްވެސް ހަމައެފަދައެވެ.\nވީމާ މީގައި އޮންނާނެ ގޮތަކީ، ޙައިޟުގެ އަސަރަށް ބެލުމެވެ. އަސަރަކީ ލެޔެވެ.9އަހަރަށް ފަހު އެތެރޭގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނޫން ގޮތަކަށް ފައިބާ، ޙައިޟު ލޭގެ ސިފަ ދެވޭ ލޭ ފައިބަންޏާ ބުނެވޭނީ އެއީ ޙައިޟު ކަމަށެވެ. މި ލޭ ފޭބުން ހުއްޓުނީމާ ބުނެވޭނީ އޭނާ އެހެރީ އިއްދައިން ކެނޑިފައި ކަމަށެވެ.\nޙައިޟުގެ ލޭ ދެނެގަންނާނެ ގޮތް:\nފައިބާ ލެޔަކީ އެއީ ޙައިޟުކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ ބަލަން އޮތް މިންގަނޑަކީ ލޭގެ ކުލަހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ފައިބާ ވަގުތުހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ފައިބާ މިންވަރުންހެއްޔެވެ؟ އަދި ޞުފްރާ* ނުވަތަ ކުދްރާ* ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރުގައި ފޭބުމަކީ ކިހިނެއްވާނެ ކަމެއްޔެވެ؟ ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ނޫންނަމަ މި ދޭތީގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާހެއްޔެވެ؟\nއަންހެނެއްގެ ފައިބާ ކޮންމެ ލެޔަކީ އެއީ ޙައިޟުގެ ލެޔެއް ނޫނެވެ. ފަހަރެއްގާ އެއީ ޙައިޟަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. އިސްތިޙާޟާއަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. އަދި ވިހައިގެން އުޅޭ މީހެއްނަމަ ނިފާސްއަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. މި އިން ކޮންމެ ލެޔަކީވެސް އެކަތި އަނެކައްޗާއި ތަފާތު އެއްޗެކެވެ. ސިފައިގެ ގޮތުންވެސް ތަފާތެވެ. އަދި ވަގުތުގެ ގޮތުންވެސް ތަފާތެވެ. މި އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުން ޙައިޟުގެ ލޭ ފާހަނގަ ކުރެވޭނެއެވެ.\n1 - ކަޅު ރަތް ކުލަ ، ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވަނީ: عَنْ  فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ  أَنَّهَا كَانَتْ  تُسْتَحَاضُ  فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنْ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ\nމާނައަކީ: "ފާޠިމަތު ބިންތު އަބީ ޙުބައިޝް ރަސޫލާ އަރިއަހު އޭނާ ޙައިޟު ނުހުއްޓި ލޭ އަންނަ ވާހަކަ ދެންނެވުމުން ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ:'' އެއީ ޙައިޟުގެ ލޭނަމަ، ފާހަނގަ ކުރެވޭ ކަޅު ކުލައެއް ހުންނާނެއެވެ. ލޭ ހުރީ އެ ސިފައިގައި ނަމަ، ނަމާދު ކުރުމުން ދުރުވާށެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ވުޟޫކޮށްގެން ނަމާދު ކުރާށެވެ. އެ ލޭފައިބަނީ (އިސްތިޙާޟާ) ލޭނާރު ތަކަކުންނެވެ. '' (ސުނަން އަބީ ދާއޫދް ، ބާބް އައްޠަހާރާ)\n2 - ޞުފްރާ * ބަހުގެ މާނަ\n3 - ކުދްރާ * ބަހުގެ މާނަ\n4 - އޭގައި ހުންނަ ވަހުން\n5 - ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުން\n6 - އިންތިޒާމަކުން ޙައިޟުވާ މީހެއްނަމަ ، ވަގުތުން\nފައިބާ މިންވަރަށް ބަލާއިރު އޭގައި ވަކި މިންވަރެއް ނޯވެއެވެ. ކުޑަ ފޮދެއްވެސް ޙައިޟު ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ.\nޙައިޟުގެ އެންމެ ކުރު މުއްދަތާއި ދިގު މުއްދަތު :\nޙައިޟުގެ އެންމެ ކުރު މުއްދަތާއި ދިގު މުއްދަތް ކަނޑައެޅުމުގެ މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިން ޚިލާފު އުފެދިފައިވެއެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް ލޭފޭބުމުން ފެއްޓިގެން ގޮސް ސަތާރަ ދުވަހާއި ދޭތެރޭ އެކި މުއްދަތް، އެކި ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nޙަނަފީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކީ ތިނެއް، އަދި އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ ދިހަ ދުވަސް ކަމަށެވެ. އަދި ދިހަ ދުވަސް ފަހުން ފައިބާ ލެޔަކީ އިސްތިޙާޟާ ކަމަށެވެ.\nޝާފިޢީ އަދި ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކީ ރެއަކާއި ދުވާލެއް، އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ ފަނަރަ ދުވަސް ކަމަށެވެ. އަދި ފަނަރަ ދުވަސް ފަހުން ފައިބާ ލެޔަކީ އިސްތިޙާޟާ ކަމަށެވެ.\nމާލިކީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެންމެ ކުރުމިން ކުރުވެގެން ގޮސް، ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް ވެދާނެ ކަމަށެވެ. އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ ސަތާރަ ދުވަސް ކަމަށެވެ. އަދި ސަތާރަ ދުވަސް ފަހުން ފައިބާ ލެޔަކީ އިސްތިޙާޟާ ކަމަށެވެ.\nމި މައްސަލާގައި މިހާ އިޚްތިލާފު އޮންނާތީ، ކޮންމެއަކަސް ޝައިޚް ޔޫސުފުލް ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވަނީ މިކަމުގައި އޮތް ރަނގަޅު ގޮތަކީ، ލޭގެ ސިފައަށް ބެލުމާއި ޑޮކްޓަރުންގެ ބަހަށް ބެލުން ކަމުގައެވެ.\nޤަރަޟާވީ: ''ޙައިޟުގެ އެންމެ ކުރު މުއްދަތާއި އެންމެ ދިގު މުއްދަތް، ޢިލްމުވެރިން ޚިލާފުވެއެވެ. އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކީ އެއްދުވަސްކަމަށްވެސް ބުނެވުނެވެ. ރެއަކާއި ދުވާލެއްކަމަށްވެސް ބުނެވުނެވެ. އަދި އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ ދިހަ ދުވަސް ކަމަށްވެސް ބުނެވުނެވެ. އަނެއް ކޮޅުން ސަތާރަ ދުވަސްކަމަށްވެސް ބުނެވުނެވެ.\nޙައްޤު ގޮތަކީ އައްޝައުކާނީ ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން، ޙައިޟުގެ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކާއި އެންމެ ދިގު މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ، އޭގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭވަރުގެ ޞައްޙަ ޙަދީޘެއް އައިސްފައި ނުވާކަމެވެ. ކިއެއްތަ އައިސްފައިވާ ހުރިހާ ޙަދީޘަކީވެސް ޟަޢީފް ނުވަތަ މައުޟޫޢު ޙަދީޘްއެވެ.\nއެއްފަހަރަކު އަންހެނަކު ރަސޫލާ އަރިއަހަށް އައިސް ތިމަންނަ އަކީ ވަރަށް ގިނައިން ޙައިޟުވާ މީހެކޭ ދެންނެވުމުން، ހަ ދުވަހަށް ނުވަތަ ހަތް ދުވަހަށް ޙައިޟުގައި ހުންނާށޭ ވިދާޅުވެފައިވާ ޙަދީޘެއް އޮވެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކޮންމެހެން ވަކި ދުވަހެއް ކަނޑައެޅުއްވީ ކަމަކަށް ނުބެލޭނެއެވެ. ރަސޫލާ އެހެން ޙަދީޘް ކުރެއްވީ އެއީ ޢާއްމު މުއްދަތެއް ޙަދީޘް ކުރެއްވުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nއެހެނީ7ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވަންދެންވެސް އަންހެނުން ޙައިޟުގެ ކަންތައް ލައިގެންފައި ތިބޭކަން އެއީ އެގިފާޅުކަމެކެވެ.\nޙައިޟުގެ ކުރުމުއްދަތާއި ދިގުމުއްދަތާއި މެދު، ތާބިޢީން ވިދާޅުވެފައިވާ ހުރިހާ ވާހަކައަކީވެސް، އެކަކުގެ ވާހަކައާއި އަނެކަކުގެ ވާހަކައާއި އަރާރުންވާ ގޮތަށް ހުރި ވާހަކަ ތަކެކެވެ. ރަސޫލާގެ ބަސްފުޅު ނޫނީ ޙުއްޖެތެއްގެ ގޮތުގައި ނަގަންޖެހޭ ބަހެއް ނޯންނާނެއެވެ.\nއިބްނު ސީރީން އަރިއަހުން، ޙައިޟާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ދެންނެވުމުން ވިދާޅުވީ "އަންހެނުންނަށް މާ ރަނގަޅަށް އެގޭނެކަމަށެވެ.''\nވީމާ މީގައި އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ޞައްޙަ ގޮތަކީ، އަމިއްލަ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި މިކަމުގައި ގޮތެއް ނިންމުމެވެ. އަންހެނުންނަށް އެ ކަނބަލުންގެ ކަންތައް އެގޭވަރަކަށް ފިރިހެނަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ޤުރުއާނުގައި، ޙައިޟުގެ ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާ ބުނެފައި ނެތެވެ.\nބުނެފައިވަނީ އެއީ ''އަޛާ'' އެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވީމާ އަޛާ އަކަށް ވުމުގެ ސަބަބު ކަމުގައިވާ ލޭ ހުރުން ދޭހަކޮށްދެނީ އެއީ ޙައިޟު ކަމަށެވެ. އެ ލޭ ނެތް ނަމަ ޠާހިރު ކަމަށެވެ. ޙައިޟުގެ ލެޔަކީ ރަޙިމުން ވަކި ގޮތަކަށް އަންނަ ލެޔެކެވެ. ވަކި ސިފައެއްގައި ހުންނަ ލެޔެކެވެ. އަންހެނުންނަށް ވަކި ޢަލާމާތްތަކަކުން، މިލޭ ވަކިކުރަން އެގޭނެއެވެ. - ޤަރަޟާވީގެ ވާހަކަނިމުނީ -\nޙައިޟުގެ ވަކި ޙާއްޞަ މުއްދަތެއް އޮވެއޭ ބުނުމުން ދިމާވާ މައްސަލައަކީ، މިސާލަކަށް މީހަކު 15 ދުވަސްވަންދެން ޙައިޟުގެ ލޭކަން ޔަޤީންވާ ލޭ އައިސްއައިސް ހުރެފައި، 16 ވަނަ ދުވަހު އިރު އެރުމުން ހަމަ 15 ވަނަ ދުވަހުގައި ވެސް ހުރި ސިފައިގައި ހުރި ލޭ އެއީ ޙައިޟުގެ ލެޔަށް ނުވާ މައްސަލައެވެ. ފަހެ މިގޮތަށްވުން މިއީ ޤަބޫލު ކުރަން ދަތި ކަމެކެވެ.\nނޯޓް: ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ، މަހެއްގެ ތެރޭގައި ޠުހުރުގައި ހުންނަ މުއްދަތު ޙައިޟުގައި ހުންނަ މުއްދަތަށްވުރެ ކުރުވެގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nޞުފްރާއާއި ކުދްރާއާ ބެހޭ ގޮތުން ޝައިޚް ޔޫސުފުލް ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވަނީ:\n''ވަރަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި އަންހެނާގެ ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު މި ފައިބައިފިއްޔާ އެއަށް އޮންނާނީ ޙައިޟުގެ ޙުކުމެވެ. އަދި އާދަވެގެން ޙައިޟުވާ ދުވަސްވަރު ނޫން ދުވަހަކު، މި ފައިބައިފިއްޔާ، އެއީ ގުނާލެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މާނައަކީ އެއީ ޙައިޟުގެ ޙުކުމް ފެތޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ބެލެވޭނީ އޭނާ އެ ހުރީ ޠާހިރު ޙާލަތުގައެވެ.\nބައެއް މުޙައްޤިޤުން ދެކެލައްވާ ގޮތުގައި، ޙައިޟުގެ ލެޔަކީ، ކަޅުކުލަ ގަދަ، އޮލަކޮށް ހުންނަ، ނުބައި ވަހެއްދުވާ އެއްޗެކެވެ. މި ފިޔަވައި ދެން އެހުންނަ ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ ނުވަތަ އެނުންވެސް ފައިބާ ދިޔާއެއްޗެއްސަކީ، ޙައިޟެއް ނޫނެވެ.\nމިއީ ވަރަށް ގިނަ މުޙައްޤިޤުން ތާއިދު ކުރައްވާ ރައުޔެކެވެ. ވީމާ ނުބައި ވަހަކާއި އެކު ކަޅު ކުލައަށްދާ ލޭ އައުން ހުއްޓުނީމާ ، އަންހެނާ ހިނައިގަންނަންވީއެވެ.\nހަމަ މިބީދައިން، ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރުގެ ކުރިން ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ އަޔަސް ، އެޔަށް އަޅާލުމެއް ނުދީ، ކަޅު ލޭ ފެންނަންދެން ހުންނާށެވެ. ކަޅު ލޭ ފެނުނީމާ އެއީ ޙައިޟެވެ.\nޠުހުރު ދުވަސްވަރު ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާގެ ޙުކުމް:\nޠުހުރު ދުވަސްވަރު ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ ފެނުނަސް އެއީ ގުނޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެބަހީ ޙައިޟުގެ ޙުކުމެއް އެއަށް ނާންނާނެއެވެ. އުއްމު ޢަޠިއްޔާގެ ކިބައިން ބުޚާރީ ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ: عَنْ  أُمِّ عَطِيَّةَ  قَالَتْ  كُنَّا لَا نَعُدُّ  الْكُدْرَةَ  وَالصُّفْرَةَ  شَيْئًا\nމާނައަކީ: ''ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާއަކީ ގުނޭނެ (ޙައިޟުގެ ގޮތުގައި) އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އަހަރެމެން ބަލައި ނުއުޅެމެވެ.''\nމިއީ ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕޅުގައި ހިގާފައިވާ ކަމެއްކަމުން، އެއީ ރަނގަޅު ނޫން ގޮތެއްނަމަ، ރަސޫލާ އެކަމުގެ ރަނގަޅު ގޮތް ބަޔާންކޮށްދެއްވީސް ކަމަށް އިބްނު ޙަޖަރު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\nއަބޫ ދާއޫދުގެ ރިވާޔަތުގައި އޮންނަނީ:\nއިމާމުއް ނަވަވީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މި ޙަދީޘް މިއީ ބުޚާރީގެ ޝަރުޠަށް ފެތޭ ޞައްޙަ އިސްނާދެއް އޮތް ޙަދީޘެއް ކަމުގައެވެ.\nكُنَّا لَا نَعُدُّ  الْكُدْرَةَ  وَالصُّفْرَةَ  بَعْدَ الطُّهْرِ شَيْئًا\nޙައިޟު ދުވަސްވަރު ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާގެ ޙުކުމް:\nއެކަމަކު އަންހެނާއަށް ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ ފެނިއްޖެނަމަ އެއީ ގުނޭނެ ކަމެއްހެއްޔެވެ؟ އާއެކެވެ. ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން އެއީ ޙައިޟުކަމަށް ދެކެއެވެ. މިކަމުގެ ދަލީލަކަށް މި ބޭކަލުން ނަންގަވަނީ، އަބޫ ދާއޫދު އުއްމު ޢަޠިއްޔާގެ އަރިއަހުން ރިވާ ކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެވެ.\nއެރިވާޔަތުން ދޭހަވާގޮތުގައި ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ ނުގުނޭ އެއްޗެއް ކަމަށް ބަލަނީ ޠުހުރުގައެވެ. ވީމާ މި ދޭތި ޙައިޟުގެ ޙުކުމަށް ނުފެއްތެނީ ވަކި ވަގުތެއްގައި މިދޭތި ފައިބާ ނަމައެވެ. އެ މުއްދަތުން ބޭރުގައި ނަމަ، އެ ޙުކުމް އެހެނެއް ނޯންނާނެއެވެ.\nހަމަ އެހެންމެ ޢާއިޝަތުގެފާނު ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާއެވެ.\nحَدَّثَنِي  يَحْيَى  عَنْ  مَالِك  عَنْ  عَلْقَمَةَ بْنِ أَبِي عَلْقَمَةَ  عَنْ  أُمِّهِ  مَوْلَاةِ  عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ  أَنَّهَا قَالَتْ  كَانَ النِّسَاءُ يَبْعَثْنَ إِلَى  عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ  بِالدِّرَجَةِ  فِيهَا  الْكُرْسُفُ  فِيهِ الصُّفْرَةُ مِنْ دَمِ الْحَيْضَةِ يَسْأَلْنَهَا عَنْ الصَّلَاةِ فَتَقُولُ لَهُنَّ  لَا تَعْجَلْنَ حَتَّى تَرَيْنَ  الْقَصَّةَ  الْبَيْضَاءَ  تُرِيدُ بِذَلِكَ الطُّهْرَ مِنْ الْحَيْضَةِ\nމާނައަކީ: "ޢާއިޝަތުގެ ފާނު ވިދާޅިވިކަމަށް، އެކަމަނާގެ މައުލާގެ ކިބައިން އޭނާގެ ފުށް ޢަލްޤަމާ ބިން އަބީ ޢަލްޤަމާގެ ކިބައިން މާލިކްގެ ކިބައިން ޔަޙްޔާ ރިވާކުރެއްވިއެވެ. : އަންހެނުން، އުއްމުލް މުއުމިނީން ޢާއިޝަތުގެފާނު އަރިއަހަށް ކުދި ފޮށިކޮޅު ފޮނުވައެވެ. އޭގައިވަނީ ޙައިޟު ލެއިން ރީދޫ ކުލަޖެހިފައިވާ ފޮތިކޮޅުތަކެކެވެ. އެކަނބަލުން ސުވާލު ދަންނަވަނީ ނަމާދާއި (މި ޙާލަތުގައި ނަމާދު ކުރުން) ބެހޭ ގޮތުންނެވެ.'' ދެން އެކަމަނާ އެކަނބަލުންނަށް ވިދާޅުވެއެވެ. ކަލޭމެން ހުދު ކުލައިގެ ދިޔަ ފެންނަންދެން އަވަސް އަރުވައި ނުގަންނާށެވެ.'' އެކަމަނާގެ މުރާދަކީ ޤައްޞަތުލް ބައިޟާއު ފެންނަންދެން އަދި އަވަސް އަރުވައިގެން ހިނައި ނުގަންނާށެވެ. މިއީ މުވައްޠައު އިބްނު މާލިކް ގައި ރިވާކުރެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.\nއަދި މާލިކީ، ޝާފިޢީ، ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ބޭކަލުންވެސް ދެކިލެއްވީ ، އާދަކޮށް ޙައިޟުގައި ހުންނަ ދުވަސްވަރު ފެންނަ ޞުފްރާ އަދި ކުދްރާ އަކީ ޙައިޟު ކަމަށެވެ. ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ނޫންނަމަ، ޙައިޟުގެ ލެއެއް ނޫންކަމަށެވެ. އިމާމް ނަވަވީވެސް ދެކެލައްވަނީ މިގޮތަށެވެ.\nއަންނަނިވި ކަންކަމުން، ޠުހުރުވީ ކަމަށް ބެލިދާނެއެވެ.\n- ލޭ ހިކުން، މީގެ މާނައަކީ ލޭ އައުން ހުއްޓުމުން ފަރުޖު ސާފުވެ، އެތާގައި ހުދު ފޮތިކޮޅެއް އެޅިއަސް، އޭތިކޮޅު ހަޑި ނުވުމެވެ.\n- ޤައްޞަތުލް ބައިޟާއު ފެނުން، ''ޤައްޞަތުލް ބައިޟާއު'' އޭ ޢަރަބި ބަހުން ކިޔަނީ ޙައިޟުގެ ލޭ ކެނޑުނީމާ، ރަޙިމުން އަންނަ ހުދުކުލައިގެ ދިޔާ އެއްޗަކަށެވެ. ރަޙިމުން ޙައިޟުގެ ލޭ ހުސްވެއްޖެކަން އެންމެ ބޮޑަށް ދަލީލުކޮށްދެނީ މިއިންނެވެ. ވީމާ ޠުހުރުގެ އެންމެ ފާޅުކަންބޮޑު ޢަލަމާތަކީވެސް މިއެވެ.\nޝާފިޢީ، ޙަނަފީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެލައްވަނީ، ލޭ އައުން ހިކުނީމާ ހުދުފެން ފޭބިޔަސް ނުފޭބިޔަސް ، ޙައިޟު ނިމުނީކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް މާލިކީ މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިން މިކަމުގައި، އާދަކޮށް ލޭ އައުން ހިކޭ މީހުންނާއި، ހުދުފެން ފައިބާ މީހުން ތަފާތުކޮށްފައި އޮވެއެވެ. ޙައިޟު ނިމުމުގެ ޢަލާމާތެއްގެ ގޮތުން ހުދުފެން ފައިބާ މީހެއް ނަމަ އެ ފެންނަންދެން މަޑު ކުރާނީއެވެ.\nޙައިޟުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ލޭ މެދުކެނޑުން:\nޙައިޟުވުން އެހާ އިންތިޒާމުން ނުދާ ބައެއް އަންހެނުންނަށް ވާ ގޮތަކީ، ޙައިޟުވެފައި މެދުކެނޑިފާ އަނެއްކާ ލޭ އަންނަގޮތްވެއެވެ. ވީމާ މިފަދަ މީހުން ދެ ޙައިޟު ދެމެދު އެއަންނަ ޠުހުރުގައި ކަންތައް ކުރާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ ހިނައިގަންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އަޅުކަންތައް ކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟\nފިޤުހު ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤުވެލައްވާ ގޮތުގައި، ޠުހުރުގެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައި ނުވެއެވެ. އެގޮތުން މިސާލަކަށް ޖެނުއަރީ އެކަކުން ހަތަކަށް މީހަކު ޙައިޟުވެފައި މެދު ކެނޑުނީއެވެ. މާނައަކީ ޠުހުރުވީއެވެ. އެ ގޮތުގައި އޭނާ ޙައިޟު ނުވެ ފެބްރުއަރީ މާރޗް މަސް ފާއިތުވިޔަސް، ވާނީ ޠުހުރުގައި ހުރި ކަމުގައެވެ.\nދެން ދެ ޙައިޟު ދޭތެރޭގައި ވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާއިރު، ރަނގަޅު ގޮތަކީ އޭގައިވެސް ވަކި ޚާއްޞަ މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައި ނޯންނަ ކަމެވެ. އެގޮތުން ޙައިޟުގެ ލޭ ކޮންމެ ވަގުތެއްގައި އަޔަސް (އިސްތިޙާޟާ މުއްދަތު ނޫން ވަގުތެއްގައި) އެ ވާނީ ޙައިޟު ކަމަށެވެ.\nޙައިޟުގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަ ޠުހުރުގެ ދުވަސްތަކުގެ ޙުކުމާއި ބެހޭ ގޮތުން، ޝާފިޢީ އަދި ޙަނަފީ މަޛްހަބު ބުނަނީ އެއީ ޙައިޟުގެ ދުވަސްތައް ކަމުގައެވެ. މާލިކީ އާއި ޙަންބަލީ މަޛްހަބު ބުނަނީ އެއީ ޠުހުރުގެ ދުވަސްތަކެއް ކަމުގައެވެ.\nނަމަވެސް މީގައި ބުރަވެވޭ އަދި ލުއި ގޮތެއް ކަމުގައި ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ، މެދު ކެނޑޭ ދުވަސް ތިން ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަ ނުވާނަމަ އެއީ ޙައިޟު ކަމަށް ބެލުމެވެ. ތިން ދުވަހަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން މެދު ކެނޑިއެޖެނަމަ އެއީ ޠުހުރު ކަމުގައި ބެލުމެވެ.\nމީގެ މިސާލަކީ ، ޢާއްމު ކޮށް7ދުވަހު ޙައިޟު ވާ މީހަކު ، ޖެނުއަރީ 1 ގައި ޙައިޟުވާން ފައްޓާފައި،3ގައި މެދު ކެނޑެނީއެވެ. އެހެން ވިއްޔާ އޭނާ އަށް4ވަނަ ދުވަހު ހިނައިގަނެވޭނެހެއްޔެވެ؟ ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގައި ބުނާ ގޮތުން އެއް ދުވަސް ލިބުނަސް ހިނައި ގަންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ބުރަވެލައްވަނީ ތިން ދުވަހުގެ މެދު ކެނޑުމެއް ނުކެނޑޭނަމަ، ޙައިޟު ހުއްޓުނީ ކަމަށް ނުބެލުމަށެވެ.\nބަލަންވީ ކަމަކީ ޙައިޟުގެ ބުރު، އާދަވެގެންވާ މުއްދަތަށް ދިގުދެމިގެން ދާނެކަމެވެ. އަދި ޢާދަކޮށް ޙައިޟުވާ ބުރުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަހާ ހަމައަށް ދެވޭއިރު، ލޭއައުން ހުއްޓޭނެއެވެ. ލޭ ނު ހުއްޓޭނަމަ އެއީ އިސްތިޙާޟާއެކެވެ.\nޙައިޟުގެ ބުރު ތެރޭގައި ލޭ ނައިސް ވާ ވަގުތު ނުވަތަ ދުވަސްތައް ވާނީ ޙައިޟުގެ ވަގުތު ކަމުގައެވެ.\nހަމަ އެހެންމެ، މީހަކު ޙައިޟު ކެނޑުނީކަމަށް ހިތައި ހިނައި ގަތުމަށްފަހު ލޭގެ އަސަރު ފެނިވެސްދާނެއެވެ. މި ފެންނަ ލެޔަކީ، ކުދްރާ ނުވަތަ ޞުފްރާ ކަމަށްވަނީނަމަ، އެއީ މައްސަލައެއް ކަމުގައި ބަލާނެ ކަމެއް ނެތެވެ. ހިނައިގަތުމަށްފަހު ނަމާދު ކުރުމާއި ރޯދަ ހިފުންފަދަ ހުރިހާ ކަމެއް އޭނާއަށް ހުއްދަވާނެއެވެ. އެއީ ޠުހުރަށްފަހު އަންނަ ކުދްރާ އާއި ޞުފްރާ އެއީ އެއްޗެއް ނޫންކަމަށް، އުއްމު ޢަޠިއްޔާ އަރިއަހުން ރިވާވެފައިވާ ޙަދީޘަށް ބަލާފައެވެ.\nއެކަމަކު ފޭބީ ޙައިޟުގެ ސިފަ ދެވޭ ލޭ ނަމަ ބަލަން ޖެހޭނީ އެއީ ޙައިޟު ކަމުގައެވެ.\nއިސްތިޙާޟާ އަކީ، ޙައިޟާއި ނިފާސް ކަމުގެ ލެޔަށް ނުވާ ރަޙިމުން ފައިބާ ލެޔެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ އެއީ ޙައިޟަކަށްވެސް ނުވާ ނިފާސަކަށްވެސް ނުވާ ލެއެވެ.\nއިސްތިޙާޟާ އާއި ބެހެގޮތުން ''ސައިލުލް ޖައްރާރް'' ގައި ޢައްލާމާ އައްޝައުކާނީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މި އަންނަނިވި ފަދައިންނެވެ.\nއައްޝައުކާނީ: ''ދަންނާށެވެ. ޙައިޟާއި ބެހޭ ގޮތުން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތަކުގެ ތެރެއިން، އަންހެނުން އާދަވެގެން ޙައިޟުވާ މިންވަރަށް ރުޖޫޢަވުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވާ ޙަދީޘްވެސް އެބަހުއްޓެވެ.\nމިސާލަކަށް ޙަމްނާ ބިންތު ޖަޙްޝުގެ އަރިއަހުން ރިވާވެފައިވާ މިޙަދީޘެވެ: حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ  قَالَتْ  كُنْتُ  أُسْتَحَاضُ  حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي  زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ  فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ  أُسْتَحَاضُ  حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا  تَرَى فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصَّلَاةَ وَالصَّوْمَ فَقَالَ  أَنْعَتُ  لَكِ  الْكُرْسُفَ  فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا فَقَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا  أَثُجُّ  ثَجًّا  قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا فَعَلْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ مِنْ الْآخَرِ وَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ قَالَ لَهَا إِنَّمَا هَذِهِ  رَكْضَةٌ  مِنْ  رَكَضَاتِ  الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي\nމާނައަކީ: "އަހަރެންގެ ޙައިޟު ވަރަށް ގިނައިން ވަރަށް ގަދައަށް ވެއެވެ. އެހެންވެ އަހަރެން އެކަމާ ސުވާލު ދެންނެވުމަށް އަދި ޚަބަރު ދިނުމަށް ، ރަސޫލާ އަރިއަހަށް ދިޔައިމެވެ. އަދި ރަސޫލާ އަހަރެންގެ ދައްތަ ޒައިނަބް ބިންތު ޖަޙްޝު (ރަސޫލާގެ އަނބި ކަނބަލެއް) ގެ ގޭގައި ހުންނަވަނިކޮށް ދިމާވިއެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ: އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. އަހަރެންނަކީ ވަރަށް ގިނައިން ވަރަށް ގަދައަށް ޙައިޟުވާ އަންހެނަކީމެވެ. ވީމާ ކަލޭގެފާނު އެކަމާ ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ މި ކަން އަހަރެން ނަމާދު ކުރުމާއި ރޯދަ ހިފުމުން މަޙްރޫމަ ކޮށްފިއެވެ. ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: ''ކަފަ ބޭނުން ކުރުމަށް އަހަރެން ޚިޔާލު ދެމެވެ. އެހެނީ އެއިން ލޭ ދަމައެވެ.'' އެކަމަނާ ދެންނެވިއެވެ: '' އެއަށްވުރެ މާގިނައެވެ.'' ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: ''އެހެންވިއްޔާ ފޮތި ބޭނުން ކުރާށެވެ.'' އެކަމަނާ ދެންނެވިއެވެ: ''އެއަށްވުރެ މާގިނައެވެ. އަހަރެންގެ ފައިބަނީ ހޯސް ލާފައެވެ." ﷲގެ ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: ''އަހަރެން ކަމަނާއަށް ދެކަމަކަށް އަމުރު ކުރާނަމެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްކަމަށް ތަބާވިއްޔާ އަނެއްކަމާ ނުލައިވެސް ފުދޭނެއެވެ. ދެކަން ކުރަން ކަމަނާއަށް ކުޅަދާނައިޔާ ބޮޑަށް އެކަން އެގޭނީ ކަމަނާއަށެވެ.''\nއެކަމަނާއަށް ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: ''ތިއީ ޝައިތާނާގެ އެތިފަހަރުން އެތިފަހަރެކެވެ. ވީމާ ހަދުވަސް ނުވަތަ ހަތްދުވަސް ވަންދެން ޙައިޟުގައި ހުންނާށެވެ. އެކަން މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގަންނަވާނީ ﷲއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ހިނައި ގަންނާށެވެ.''\nއަދި ޙައިޟާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް، ލޭގެ ސިފައަށް ބެލުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވާ ޙަދީޘްވެސް އެބަހުއްޓެވެ. މިސާލަކަށް އަބޫ ދާއޫދް އައްނަސާއީ ފާޠިމަތު ބިންތު އަބީ ޙުބައިޝްގެ އަރިއަހުން ރިވާ ކުރެއްވި މި ޙަދީޘެވެ: عَنْ  فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ  أَنَّهَا كَانَتْ  تُسْتَحَاضُ  فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنْ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ\nމާނައަކީ: "ފާޠިމަތު ބިންތު އަބީ ޙުބައިޝް ރަސޫލާ އަރިއަހު އޭނާ އިސްތިޙާޟާ ލޭ އަންނަ ވާހަކަ ދެންނެވުމުން ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ:'' އެއީ ޙައިޟުގެ ލޭނަމަ، ފާހަނގަ ކުރެވޭ ކަޅު ކުލައެއް ހުންނާނެއެވެ. ލޭ ހުރީ އެ ސިފައިގައި ނަމާދު ކުރުމުން ދުރުވާށެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ވުޟޫކޮށްގެން ނަމާދު ކުރާށެވެ. އެ ލޭފައިބަނީ (އިސްތިޙާޟާ) ލޭނާރު ތަކަކުންނެވެ.''\nއަދި އަންހެނާ އޭނާ ޢާއްމުގޮތެއްގައި ޙައިޟުވާ މުއްދަތަށް ބެލުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވާ ޙަދީޘްވެސް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެ މިސާލަކީ އުއްމު ޙުބައިބާ ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘެވެ. އޭގައި ރަސޫލާ އެންގެވީ ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ޙައިޟުވާ ދިގުމިނަކަށް ހުރުމަށްފަހު ހިނައިގަތުމަށެވެ.\nދެން މި ހުރިހާ ޙަދީޘެއްގައި ދެއްވާފައިވާ އިރުޝަދުތައް އެކައްޗަކަށް ހެދުން އެއީ ކުރެވިދާނެކަމެކެވެ.\nއެއީ އަލަށް ޙައިޟުވާ މީހުންނާއި، ޙައިޟު ވާ އާދަ ހަންދާން ނުހުންނަ މީހުން ރުޖޫޢަވާނީ، ލޭގެ ކުލައަށެވެ. ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ކުލައިގައިވާނަމަ އެއީ ޙައިޟެވެ. ނޫންނަމަ ޙައިޟެއް ނޫނެވެ.\nލޭގެ ކުލަވެސް ވަކި ނުކުރެވޭ ނުވަތަ އެކި ފަހަރު އެކި ކުލައިގައި ފައިބާ މީހުން ރުޖޫޢަވާނީ، ތިމާގެ އަންހެނުން ގެ ޢާދަ ހުންނަ ގޮތަކަށެވެ.\nމި ވަރުންވެސް ގޮތެއް ނުނިންމެއްޖެނަމަ ރުޖޫޢަވާނީ ހަދުވަސް ނުވަތަ ހަތްދުވަހަށެވެ.\nއަބަދުވެސް ވަކި އިންތިޒާމަކުން ޙައިޟުވާ، ވަގުތާއި މިންވަރު އެނގޭ މީހުން ރުޖޫޢަވާނީ އޭނާގެ ޙައިޟުވާ އާދަ އަށެވެ.\nމިގޮތުން ހުރިހާ މައްސަލައެއް ހައްލު ކުރެވި ބުންޏޭ ބުނެވުނޭ ބުނާނެ ޖާގައެއް ނު އޮންނާނެއެވެ. '' - ޝައުކާނީގެ ވާހަކަކޮޅު ނިމުނީ -\nޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާވެސް އިސްތިޙާޟާ އާއި މެދު ގޮތެއް ނިންމާނީ މި އުޞޫލުގެ ދަށުންކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nމަތީގައިވާ އިސްތިޙާޟާއާ ބެހޭ ވާހަކައިގެ ޚުލާޞާ ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.\nއިސްތިޙާޟާގެ ޙުކުމް ބަލާއިރު ތިން ގޮތަކަށް ބަލާފައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. މިއީ ޝައުކާނީގެ ރައުޔެވެ. އަދި އިބްނު ތައިމިއްޔާވެސް މިފަދައިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އެއީ :\n* އަލަށް ޙައިޟުވާނަމަ ނުވަތަ އޭނާ ޙައިޟުވާ ނިޒާމާއި ޢަދަދު ހަނދާން ނެތްނަމަ، އޭނާ ބަލާނީ ފައިބާފައި ހުންނަ ލެއެއްގެ ކުލަ ނުވަތަ ޞިފައަށެވެ. ޙައިޟުގެ ލޭ ރަސޫލާ ޞިފަ ކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން، ކަޅު، އޮލަ، ވަސް ދުވާ ލެއެއްނަމަ ބަލާނީ އެއީ ޙައިޟު ކަމަށެވެ. މިފަދަ ސިފައެއް ނެތްނަމަ އިސްތިޙާޟާ ކަމަށެވެ.\n* އާ މީހެއް ނޫންނަމަ، ޔަޢުނީ އޭނާ އާދަވެގެން ޙައިޟުވާ ގޮތާއި، މުއްދަތު އެގޭ މީހެއްނަމަ، ފޭބީ ކޮން ލެއެއްތޯ ނިންމަން ރުޖޫޢަވާނީ އޭނާގެ ޢާދައަށެވެ.\nމިސާލު: މީހަކު ކޮންމެ ހަނދުމަހެއްގެވެސް ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ދުވަހެއްގައި ޙައިޟުވެފައި އާދަވެގެން7ދުވަހުން ޙައިޟުގެ ލޭ އައުން ކެނޑެއެވެ. ނަމަވެސް މިމަހު ކަންތައް ދިމާވި ގޮތުން އަށް ދުވަސް ނުވަ ދުވަސް ވީއިރުވެސް ލޭ އައުން ނު ހުއްޓުނެވެ. އެހެން ވެއްޖިއްޔާ ބަލަން ޖެހޭނީ އެއީ އިސްތިޙާޟާ ކަމުގައެވެ.\nނަމަވެސް އެއީ ޙައިޟުގެ ލޭގައި ހުންނަ ޢަލާމާތްތައް ހުންނަ ލެއެއް ކަމުގައި ވަންޏާ ޖެހޭނީ އިހަށް މަޑު ކޮށްލާށެވެ.\n* ޙައިޟުވާ ވަކި ޢާދައެއް ނެތްނަމަ، އަދި ލޭ ވަކިކުރަންވެސް ނޭގޭ މީހުންނަށް ފިޤުހުގައި ކިޔައި އުޅެނީ ''މުތަޙައްޔިރާ'' ނުވަތަ ޙައިރާންވެފައިވާ މީހާގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ އޭނާއަށް ޠުހުރާއި ޙައިޟު ވަކި ކުރަން ނޭނގޭތީއެވެ. މިފަދަ މީހުން ރުޖޫޢަވާނީ އޭނާގެ ތިމާގެ މީހުންގެ ޢާދަ ހުންނަ ގޮތަށެވެ. އެގޮތަށްވެސް ނޭގޭނަމަ\nހަ ދުވަސް ނުވަތަ ހަތްދުވަސް ޙައިޟުގައި ހުރެފައި، ހިނައިގަންނާނީއެވެ.\nފަނަރަ ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން ޙައިޟު ދެމިގެންދާނަމަ، އިތުރުވާ ދުވަސްތައް ވާނީ އިސްތިޙާޟާގެ ދުވަސްތައް ކަމުގައެވެ. އޭނާއަށް ޙައިޟުގެ ޙުކުމެއް ނުފެތޭނެއެވެ. އެހެންވީމާ ނަމާދުކޮށް ރޯދަ ހިފައި، ޖިމާޢުވުން ފަދަ ހުރިހާކަމެއް ހުއްދަވާނެއެވެ.\nއިސްތިޙާޟާ ވެރިއާ ނަމާދު ކުރާނީ ލޭފައިބާފައި ހުރި ނަމަ އެތަން ސާފުކޮށް ކޮންމެ ނަމާދަކަށް، ވުޟޫ ކޮށްގެންނެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ހިނައިގަންނާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\nނިފާސް ކަމުގެ ލެޔަކީ އަންހެނާ ވިހެއުމާއި ވިދިގެން އަންނަ ލެޔެވެ. ނިފާސް ކަމުގެ ޙުކުމަކީ ހަމަ ޙައިޟުގެވެސް ޙުކުމެވެ. ޙައިޟު ވުމުން ކުރުން ޙަރާމް ހުރިހާކަމެއް ނިފާސް ވުމުންވެސް ޙަރާމްވާނެއެވެ. ނިފާސް ކަމުގެ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަށް ވަކި މިންވަރެއް އަސްލު ނޯވެއެވެ. އަންހަނަކު ކުއްޖެއް ވިހާފައި ގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ ލޭ މަނާވެސް ވެދާނެއެވެ. އެހެންވެއްޖިއްޔާ ހަމަ ހިނައިގަންނަންވީއެވެ.\nނިފާސްކަމުގެ އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ ސާޅީސް ދުވަސް ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ސާޅީސް ދުވަސް ވާއިރުވެސް ލޭ ފައިބަންޏާ އެކަމާ އަޅާ ނުލާ، ނަމާދު ކުރުމާ ރޯދަ ހިފުން ފައްޓަން ޖެހޭނެއެވެ.\nޞިއްޙީ ކޮންމެވެސް ސަބަބަކާ ހުރެ، ދަރިފުޅު ބައިގެން ހިގައްޖެއްޔާ ވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ މި ޙާލަތަށް ނިފާސްކަމުގެ ޙުކުމް ފެއްތޭނެ ހެއްޔެވެ؟\nސުޢޫދީގެ އިމާމް މުޙައްމަދު އިބްނު ސުޢޫދް ޔުނިވާސިޓީގެ އުސްތާޛެއް ކަމުގައިވާ، ޢަބްދުލް ޢަޒީޒް އައްޝުވައިރިޚް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ބައިގެން ދާ ޖަނީން އޮތީ ''ކުއްޖެއްގެ ސިފަ'' ޖެހިފައި ކަމުގައި ވަނީނަމަ، ނިފާސް ކަމުގެ ޙުކުމް ތަންފީޛު ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ސިފަ ނެތް މަސްކޮޅެއްފަދައިން އޮތް ނަމަ، ނިފާސް ކަމުގެ ޙުކުމް ނުފެއްތޭނެއެވެ.\nޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ޤުރުއާން ކިޔެވުން:\nއިބްނު ބާޒް ވިދާޅުވެފައި އޮންނަނީ މުޞްޙަފުގައި އަތް ނުލައި ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދަވާނެކަމަށެވެ. މިކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުޢޫދީ ޢިލްމުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ މުޙައްމަދު ޞާލިޙް އަލްމުނައްޖިދު ވިދާޅުވަނީ:\n''މިއީ އިޚްތިލާފު އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ޖުމްހޫރު ފިޤުހުވެރިން ދެކެލައްވަނީ، ޙައިޟުވެރިއާ ޠާހިރު ވެއްޖައުމައްދާންދެން ޤުރުއާން ކިޔެވުމަކީ ޙަރާމް ކަމެއްކަމުގައެވެ. ދުޢާ ، ޛިކުރެއް ގޮތުގައި ކިޔެވޭ ޤުރުއާނުގެ ތަންކޮޅެއް ފިޔަވައި، އެ ބޭފުޅުން މި ޙުކުމުން އިސްތިސްނާއެއް ނުކުރައްވައެވެ. މިސާލަކަށް ބިސްމިﷲ ކިއުން، އިއްނާ ލިﷲ ފަދަ އެއްޗެހި ކިއުމެވެ.\nމަނާ ކުރުމުގެ ދަލީލަކަށް އެބޭފުޅުން ނަންގަވާފައިވަނީ:\n1- ޙައިޟުވެރިއާއަކީ ޖުނުބުވެރިއާއާއި އެއް ޙުކުމެއްގައިވާ މީހެކެވެ. އެހެނީ އެއިން ކޮންމެ ބަޔަކަށްވެސް ހިނައިގަތުން ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. އަދި ޢަލީގެ ފާނު ރިވާ ކުރައްވާފައިވާ މި ޙަދީޘެވެ: لَا يَحْجُزُهُ  عَنْ الْقُرْآنِ شَيْءٌ إِلَّا الْجَنَابَةُ\n(ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ ދާއޫދު ، ތިރްމިޛީ ، ނަސާއީ ، އިބްނު މާޖާ ، އަޙްމަދު)\nމާނައަކީ: ''އެކަލޭގެފާނު ޤުރުއާން ކިޔަވާވިދާޅުވުމާއި ދެމެދު ހުރަހެއް ކަމުގައި، ޖުނުބުވެރިކަން ނޫން ކަމެއް ނޯވެއެވެ.''\n2- އިބްނު ޢުމަރު ރަސޫލާ އަރިއަހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ މި ޙަދީޘެވެ. (އިބްނު ތައިމިއްޔާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ މިއީ ޙަދީޘް ޢިލްމު ދަންނަ އެންމެންގެ އަރިއަހުގައިވެސް ޟަޢީފް ޙަދީޘެއް ކަމުގައެވެ. ޙަދީޘް ރިވާ ކުރެއްވީ، އިބްނު މާޖާ)\nابْنِ عُمَرَ  قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  لَا يَقْرَأُ  الْجُنُبُ  وَالْحَائِضُ شَيْئًا مِنْ الْقُرْآنِ\nމާނައަކީ: ''ޙައިޟުވެރިއާ އަދި ޖުނުބުވެރިއާ، ޤުރުއާނުން އެއްޗެއް ނުކިޔާހުށިކަމެވެ.''\nއަނެއް ކޮޅުން ބައެއް ޢިލުމުވެރިން ޙައިޟުވެރިއާ ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދަ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި އެބަ އޮތެވެ. އިމާމް މާލިކް ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ މި ގޮތަށެވެ. އަދި އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް ގެ އެއް ރިވާޔަތެއްގައިވެސް މިހެން އޮވެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިތާ އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވި ގޮތަކީވެސް މިއެވެ. ޝައުކާނީ ތަރުޖީޙު ކުރެއްވީވެސް މިގޮތެވެ.\nމި ބޭފުޅުން ދަލީލެއްގެ ގޮތުގައި ނަންގަވަނީ މި ނުކުތާތަކެވެ.\n1- އަޞްލަކީ، މަނާ ކުރާނެ ދަލީލެއް ޤާއިމުވަންދެން، ކަންތައްތައް ހުއްދަވުމެވެ. އަދި ޙައިޟުވެރިއާ ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނާ ކުރާނެ ދަލީލެއް ނެތެވެ. އިބްނު ތައިމިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ: ޙައިޟުވެރިއާ ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނާ ކުރާނެ، ޞަރީޙަ ޞަޙީހު ދަލީލެއް ނެތެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ: ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅުގައިވެސް އަންހެނުން ޙައިޟުވާނެ ކަމީ އެނގިފާޅު ކަމެކެވެ. އަދި ރަސޫލާ އެކަނބަލުން ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނައެއް ނުކުރައްވައެވެ. އަދި ޛިކުރު ކުރުމުންވެސް މަނައެއް ނުކުރައްވައެވެ.\n2- ޙައިޟުވެރިއާ ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނާ ކުރުމުގައި، ޖުނުބުވެރިއާއަށް ޤިޔާސްކުރުން އެއީ ، ދެ ކަމުގައި ތަފާތު ހުރުމާއިއެކު ޤިޔާސް ކުރުމެކެވެ. އަދި އެއީ ކަމުދާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ ޖުނުބުވެރިކަމަކީ އޭނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުން، ފިލުވާލެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ. ހިނައިގަތީމާ ހުރިހާ ކަމެއް ނިމުނީއެވެ. ނަމަވެސް ޙައިޟު އެހެނެއް ނޫނެވެ. ޙައިޟުގެ މުއްދަތު އާދަކޮށް ދިގުވެގެން ދެއެވެ.\n3- ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް މާތް ﷲ އަމުރުކުރައްވައި، އެ ކިޔަވާ މީހުންނަށް ޘަނާކިއުއްވާފައިވެއެވެ. މިކަމުގެ ޘަވާބުވެސް އެހާ ބޮޑެވެ. ފަހެ ދަލީލަކުން ސާބިތުވެގެން ނޫނީ މިކަން މަނައެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\n4- ޙައިޟުވެރިއާ ޤުރުއާން ކިޔެވުން މަނާ ކުރުމުން، ފަހަރެއްގައި އޭނާ ދަސްކޮށްފައި ހުރި އެއްޗެހި ހަނދާންވެސް ނެތިދާނެއެވެ. އަދި އުނގެނޭއިރު ނުވަތަ އުނގަންނައިދޭއިރުވެސް ކިޔަވަން ޖެހެއެވެ.\nމި ދިޔަ ދަލީލުތަކާއި މުނާޤަޝާތަކަށް ބަލާއިރު، ޙައިޟުވެރިއާއަށް ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދަކަމަށް ބުނާ މީހުންގެ ދަލީލުތައް ވަރުގަދަކަމަށް ފެނެއެވެ.\nމިތާނގައި ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ ތަންކޮޅަކީ، މަތީގައި ވާހަކަ ދެކެވިފައި އެހެރީ ޙައިޟުވެރިއާ ، ހިތުން ނުވަތަ ބަލައިގެން (އަތް ނުލާ) ޤުރުއާން ކިޔެވުމެވެ. އެހެނީ ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްތަކުގެ ތެރެއިން ރާޖިޙް ބަހަކީ، ޙަދަޘްވެރިކަމެއްގައި ހުރެ ޤުރުއާނުގައި އަތްލުން ޙަރާމްކަމަށް ބުނާ ބަހެވެ. ވީމާ ޙަދަޘްވެރިކަމެއްގައި ހުރެ، ޤުރުއާނުގައި އަތްލުން ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ. ޙައިޟުވެރިއާއަކީ ޙަދަޘްވެރިއެކެވެ. އަދި ވުޟޫ ކުރިއަސް އޭނާގެ ޙަދަޘް ވެރިކަމުން އަރައި ނުގަނެވޭނެ ޙަދަޘްއެކެވެ.\nއެހެންވީމާ މުޞްޙަފަކުން ކިޔަވަން ބޭނުންވާ ޙައިޟުވެރިއާ ، މުޞްޙަފުގައި ހުރަހެއް ނެތި އަތްލުމުން ދުރުވެ ރައްކާތެރިވާންޖެހޭނެއެވެ.'' ނިމުނީ\nބިން ބާޒް ވެސް ފަތުވާ ދެއްވާފައި އޮންނަނީ ޙައިޟުވެރިއާ، މުޞްޙަފްގައި އަތް ނުލައި ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދަ ކަމަށެވެ. އަތް ލުން ހުއްދަ ނުވަނީ އެއީ ވުޟޫ ނެތުމުންނެވެ.\n* ވުޟޫ ނެތިވެސް ޤުރުއާން، ހިތުން ކިޔެވުން ހުއްދައެވެ.\n* މި ކަމާ ބެހޭ ގޮތުން އިތުރަށް، ކިއުމަށް މި ލިންކަށް ފިތާލާށެވެ.\nޙައިޟުވެރިއާއާއި ނިފާސްވެރިއާއަށް ޙަރާމް ކަންތައް :\n1- ފަރުޖުގައި ޖިމާޢުވުން. ތަފްޞީލް: މި ލިންކަށް ފިތާލާށެވެ.\n2- ނަމާދު ކުރުން، ޙައިޟު ނިފާސްވެރިއާ ނަމާދު ކުރުން ޙަރާމެވެ. އެއީ ފަރުޟު ނަމާދެއް ވިޔަސް ސުންނަތް ނަމާދެއް ވިޔަސްވެހެވެ. އަދި ދޫ ކުރާ ނަމާދު ފަހުން ޤަޟާކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\n3- ރޯދަ ހިފުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފަރުޟު ރޯދައެއް ވިޔަސް ސުންނަތް ރޯދައެއް ވިޔަސްވެހެވެ. ޙައިޟުވެގެން ނުވަތަ ނިފާސްވެގެން ދޫ ކުރާ ފަރުޟު ރޯދަ ފަހުން ހިފަންޖެހޭނެއެވެ. މި ގޮތަށް ޤަޟާ ކުރާ ރޯދަ، ޖެހިޖެހިގެން ހިފާކަށް ނޯވެވެ. ވީމާ ޙައިޟުގައި ދޫ ކުރީ7ރޯދަ ކަމަށް ވަންޏާ، ދެ ދުވަހުން އެއް ދުވަހު ރޯދަ ހިފައި 14 ދުވަސް ތެރޭ ވެސް ނިންމިދާނެއެވެ. ނުވަތަ މަހަކު ރޯދައެއް ހިފައި ހަތް މަސްތެރޭ ނިންމިޔަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. އެކަމަކު ރޯދަ ޤަޟާ ނުކޮށް ލަސް ކުރުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ މުސްލިމާގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ އަދާ ކުރަން ޖެހޭ ''ދަރަންޏެ'' ކެވެ. ރަނގަޅު ގޮތަކީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ދަރަނި އަދާ ކުރުމެވެ.\nޞަޙީޙް މުސްލިމުގެ ''އަލްޙައިޟް'' މި ބާބުގައި އައިސްފައިވާ، ޢާއިޝަތުގެފާނު ރިވާ ކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގައިވަނީ: قَالَتْ كَانَ يُصِيبُنَا ذَلِكَ فَنُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّوْمِ وَلَا نُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّلَاةِ\nމާނައަކީ: "ޙައިޟުވީމާ ދޫވާ ނަމާދު ޤަޟާ ނުކޮށްފައި ރޯދަ ޤަޟާ ކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން އަންހެނަކު ޢާއިޝަތުގެފާނަށް ސުވާލު ދެންނެވުމުން ވިދާޅުވިއެވެ: ''ތިކަން (ޙައިޟު) އަހަރެމެންނާ ދިމާވިއެވެ. އަދި އަހަރެމެންނަށް އަމުރު ކުރެވުނޫ ރޯދަ ޤަޟާކުރާށެވެ. އަދި ނަމާދު ޤަޟާކުރާކަށް އަމުރު ނުކުރެވެއެވެ."\nއަދި މި ޙާލަތުގައި ހުރެ މީހުންނަށް ލަދުން ރޯދަ ހިފުން އެއްގޮތަކަށްވެސް ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ. ބައެއް އަންހެނުން ޙައިޟު ވީމައި ރޯދަ ނުހިފައި ތިއްބަސް، ދުވާލު ގަޑީގައި ކެއުމުން ދުރުހެލިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އޮންނަ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަށް ރޯދަ ހިފުން ވާޖުބު ނުވުމުގެ މާނައަކީ ކެއުން ހުއްދަވީއެވެ. ނަމަވެސް ކައިބޮއެ އުޅުމުގައި، ރޯދަ ހިފައިގެން ތިބޭ އެހެން މީހުންނަށް ބަލާލުމަކީ، ޢާއްމު އަދަބުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ.\n4- ޠަވާފް ކުރުން :\nޙައްޖުގެ އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން ޙައިޟުވެރިއާއަށް ކުރުން ހުއްދަ ނޫން ހަމައެކަނި ކަމަކީ ޠަވާފް ކުރުމެވެ. ވީމާ އަންހެނަކު ހައްޖަށް ގޮސްފައި ހުއްޓާ ޙައިޟު ވެއްޖެނަމަ ހާސްވާނެ ކަމެއް ނެތެވެ. ޢާއިޝަރުގެ ފާނަށްވެސް މިފަދަ ޙާލަތެއް ދިމާވެގެން ، ކަންތައް ކުރާނެ ގޮތް ރަސޫލާ އަންގަވާފައިވެއެވެ.\nޙައިޟު ކެނޑުމުން ޠަވާފުލް އިފާޟާ ކުރާނީއެވެ. ނަމަވެސް އެކުގައި ދާ ޖަމާޢަތުގެ މީހުން އޭނާ ޙައިޟު ކެނޑުމުގެ ކުރިން އަނބުރާ ރަށަށް ދާނަމަ ހަދާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އިބްނު ތައިމިއްޔާ މިފަދަ ޙަލަތެއްގައި ޠާވާފުލް އިފާޟާ ކުރުން ހުއްދަ ކަމަށް ފަތުވާ ދެއްވާފައިވެއެވެ. އެއީ އުޞޫލުލް ފިޤްހުގައި އޮންނަ ''އައްޟަރޫރާތު ތުބީޙުލް މަޙާޡޫރާތި'' މި ޤަވާޢިދުގެ ދަށުންނެވެ. މ ބަހުގެ މާނައަކީ ''ޟަރޫރީ ކަންތައްތައް، މަނާ ކަންތައް ހުއްދަ ކުރުވައެވެ.'' މިސާލަކަށް ނަމާދު ވަގުތު ފާއިތުވާ އިރުވެސް ޢައުރަ ނިވާކުރާނެ ހެދުމެއް ނެތްނަމަ، އޮރިއާމުން ހުރެ ނަމާދު ކުރުންވެސް ހުއްދައެވެ. ބަނޑަށް މަރުވެދާނެކަން ޔަޤީންވާ ނަމަ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތް ތަނެއްގައި، ފުރާނަ ސަލާމަތްވާވަރަށް ޙަރާމް އެއްޗެއް ކެއުންވެސް ހުއްދައެވެ.\n5- މިސްކިތުގައި މަޑު ކުރުން.\nނަމަވެސް ޙައިޟުވެރިއާއި ޖުނުބްވެރިއާ މިސްކިތް ހުންނަ ސަރަހައްދު ތެރެއިން މަގު ހުރަސްކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ވަނުން ހުއްދައެވެ.\n6- މުޞްޙަފުގައި ހުރަހަކާއި ނުލައި އަތްލުން . (ތަފްޞީލު:ޤުރުއާންކިޔެވުމާ ވުޟޫހުރުން)\n7- އަންހެނާ ޙައިޟުވެފައި ހުއްޓާ ވަރިކުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. މިގޮތަށް ވަރިކޮށްފިނަމަ އެޔަށް ކިޔަނީ ޠަލާޤު އަލްބިދްޢީ (ބިދްޢަ ވަރި)އެވެ. މި ގޮތަށް ވަރި ކުރުން ހުއްދަ ނޫން ކަމުގައި ވިޔަސް ، ވަރިކޮށްފިނަމަ ވަރި ވާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އެއީ، ޚިލާފު އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ހަތަރު މަޛްހަބު ދެކެނީ ވަރިވާނެ ކަމަށެވެ. އިބްނުލް ޤައްޔިމް ވިދާޅުވަނީ ނުވާނެކަމަށެވެ. ޡާހިރީ މަޛްހަބު މީހުންވެސް ދެކެނީ މިގޮތަށެވެ.\n- ޙައިޟުވެފައި ހުއްޓާ ކާވެނި ކުރުމަކީ ފަހަރެއްގައިވެސް މަނާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމަ މުޅިން ހުއްދަކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ހިނައިގަންނަންދެން ޖިމާޢު ނުވެވެނެއެވެ.\n- ޙައިޟުގެ ލޭ އައުން ހުއްޓުނަސް، ހިނައިގަތުމުގެ ކުރިން ޖިމާޢުވުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\n- ނަމަވެސް މީހަކު މިސާލަކަށް ފަޖުރު ވުމުގެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ކުރިން ޙައިޟުގެ ލޭ ހުއްޓިއްޖެނަމަ، އެ ފެއްޓޭ ދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފަން ޖެހޭނެއެވެ. ދެން ފަހުން އޭނާ ހިނައިގަނެ ފަތިސް ނަމާދު ކުރާނީއެވެ. ސަބަބަކީ ޠާހިރު ވުމަކީ ރޯދަ ހިފުމުގެ ޝަރުޠަކަށް ނުވާ ކަމެވެ.\nޙައިޟު ނުވާ ބޭސް، ރޯދަމަހު ކެއުން:\nރޯދަ މަހަކީ އެމަހުގައި ހުސް ބަރަކާތް ހިމެނޭ މަހެކެވެ. ވީމާ ބައެއް އަންހެނުން އެ މަހުގައި ޙައިޟުވީމާ، ހޯދައިގެނެވޭ ބަރަކާތް މަދުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ، ޙައިޟުނުވާނެ ކަހަލަ ބޭސް ބޭސް ބޭނުންކުރަން ޚިޔާލުކޮށްފާނެއެވެ. ޙައްޖަށް ދާއިރުވެސް ބައެއް މީހުން މިކަހަލަ ބޭސް ބޭނުންކުރެއެވެ. ވީމާ މިއީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟\nމި ސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި ޝައިޚް ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވަނީ :\n"ހުރިހާ މުސްލިމުންވެސް އެއްބަސްވާ ގޮތުގައި، ރޯދަ މަހު މުސްލިމު އަންހެނުންނަށް ޙައިޟުގެ ދުވަސްވަރު ރޯދަ ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ އެ ކަނބަލުންނަށް ޖެހޭނީ ނުހިފުނު ރޯދަތައް ފަހުން ޤަޟާކުރާށެވެ. މިއީ އަންހެނުން ޙައިޟުވެފައި ތިބޭ އިރު ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި، ޖިސްމާނީ ގޮތުންވެސް އަންނަ ބަދަލަށް ރިޢާޔަތްކުރައްވާ ، މާތް ﷲ އެކަނބަލުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ލުޔެކެވެ. ރޯދަ ނުހިފަން އަމުރުކުރެއްވީ ތަބާވުން ވާޖިބު ގޮތެއްގައެވެ. އިޚްތިޔާރު އޮންނަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. މާނައަކީ މިސާލަކަށް މީހަކު ދަތުރުމަތީ އެ އޮންނަ ''ރޯދަ ނުހިފުމުގެ'' ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ނުކޮށް، ރޯދަ ހިފިޔަސް އޭނާގެ ރޯދަ ކަމުދާނެއެވެ. އެކަމަކު ޙައިޟުވެރިއާ އެ ގޮތަށް ރޯދަ ހިފިޔަސް އެ ރޯދަ ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އޭނާއަށް ޖެހޭނީ ހަމަ އަލުން އެ ރޯދަ ޠާހިރުކަން މަތީ ހުރެ ހިފާށެވެ. ކުރީގައި މުސްލިމު އަންހެނުން ޢަމަލު ކުރަމުން އައި ގޮތަކީވެސް، އެއީ އެވެ. ޙައިޟު ވީމާ ރޯދަ ނުހިފާ ފަހުން އެ ރޯދަ ޤަޟާ ކުރަނީއެވެ.\nއަހަރެން ޝަޚުޞީ ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ބުނާނީ، އަހަރެން ބޮޑަށް ތާއީދު ކުރާނީ، ޠަބީޢަތަށް އެކަން ދޫކޮށްލުމަށެވެ. ޙައިޟަކީ މާތް ﷲ އަންހެނުންނަށް ދިމާކުރަށްވާފައިވާ ޠަބީޢީ ކަމެކެވެ. އަދި ހަމަ އެކަލާނގެވަނީ ރޯދަ ނުހިފުމަށްވެސް އަންގަވާފައެވެ. ވީމާ އެގޮތަށް ކަންތައް ބޭއްވުން މާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޙައިޟުވުން ލަސްކުރުވާފަދަ ބޭހެއް ބޭނުން ކުރުން ޙަރާމެއް ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު އެއީ އޭނާގެ ޞިއްޙަތަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެ އެއްޗެއްކަން ޔަޤީންވަންޏާއެވެ. މި ފަދަ ބޭހެއް ކައިގެން ޙައިޟު ނުވެ ހުރުމުން، ހަމަ އާދައިގެ މަތިން އޭނާއަށް ނަމާދު ކުރުމާއި ރޯދަ ހިފުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. " (އިބްނު ބާޒް ވެސް، ބޭސް ބޭނުންކުރުން ހުއްދަކުރައްވާފައިވޭ)\n*** ނިމުނީ ***\nޞުފްރާ: މިއީ ރީނދޫ ކުލައަކަށް ދާ ދިޔާއެއްޗެކެވެ.\nކުދްރާ: މިއީ މަޑު ރަތް ކުލައަކާއި، ހުދު ކުލައާއި ދެމެދު ކުލައެއްގައި ހުންނަ ދިޔާއެއްޗެކެވެ. މިސާލަކަށް މަސް ދޮވެފައި ތައްޓަށް އަޅާފައި ހުންނައިރު އެ ފެންފޮދުގައި ހުންނަ ކުލައެވެ.\nޤައްޞަތުލް ބައިޟާއު: މިއީ ޙައިޟުގެ ލޭ ކެނޑުނީމައި، ރަޙިމުން އަންނަ ދިޔާކޮށް ހުންނަ ހުދުކުލައިގެ އެއްޗެކެވެ.


MIRA ge joorimanaathah huttuvan tax ge ganoonu badhalu kuraanan: Raees\nމީރާގެ ޖޫރިމަނާތައް ހުއްޓުވަން ޓެކްސްގެ ގާނޫނު ބަދަލު ކުރާނަން: ރައީސް\nތިނަދޫން: މުހައްމަދު އުސާމް\nގދ. ތިނަދޫގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް (ވ) ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަނީ -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އަދި މަސްވެރިންގެ އަތުން މީރާއިން ނަގާ ބޮޑެތި އަދަދުތަކުގެ ޖޫރިމަނާތައް ހުއްޓުވަން ޓެކްސްގެ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ހުށަހަޅުއްވާނެ ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ރޭ ގދ. ތިނަދޫގައި ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nމި ސަރުކާރުން ސިލްސިލާކޮށް ބާއްވަމުން ގެންދާ "ޖަޒީރާ ހޮޅުއަށީ" ގެ ތިން ވަނަ ޖަލްސާ ރޭ ތިނަދޫގައި ބޭއްވި އެވެ.\n"މަސްވެރިކަމުން ނަފާ އިތުރުކުރަން" ގެ ނަމުގައި ބޭއްވި އެ ޖަލްސާގައި ވާހަކަ ދެއްކި ބައެއް މަސްވެރިން ވަނީ މީރާއިން ކުރާ ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތަކުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.\nއެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ މީރާއިން ޖޫރިމަނާ ކުރާ ވާހަކައަކީ މިދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ވެސް ދައްކަމުން ގެންދެވި ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ.\n"ޖޫރިމަނާގެ މައްޗަށް ޖޫރިމަނާ ކުރަމުން ފިހާރަތަކާއި ބައެެއް އާންމު ރައްޔިތުން ދަރާ ވިކިފައިވާ ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެން ދައްކަމުން ގެންދިޔައީ." ގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުން ބައިވެރިވި އެ ޖަލްސާގައި ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓެކްސް ނިޒާމުގެ ގާނޫނަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސް އެކަހަލަ ކަންތައް ނުވާނެ ގޮތެއް ހަދަން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ކަމަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އަންނަ ދައުރަށް އެ އިސްލާހު ހުށަހަޅުއްވާނެ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ކުރިއަށް އޮތް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދައުރުގެ ތެރޭގައި އެ ގާނޫނު އިސްލާހު ކުރަން ހުށަހަޅާނަން." ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރައީސް ވިދާޅުވީ މީރާއިން މިހާރު ވެސް އަމަލު ކުރަނީ މިހާރު އޮތް ގާނޫނުތަކުގެ އިމުގެ ތެރެއިން ކަން ގަބޫލު ކުރައްވަން ދަތިފުޅު ކަމަށެވެ. އެ ގޮތުން އިތުރު ގަވާއިދުތައް ހަދައިގެން ބައެއް ފަރާތްތައް ޖޫރިމަނާ ކުރަމުން ގެންދާ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެއީ މިނިވަން މުއައްސަސާއެއް، އެހެންވިޔަސް ގާނޫނެއްގެ ތެރޭގައި އޮވެއްޖެނަމަ އެ ގާނޫނެއްގެ ތެރެއިން އެ މަސައްކަތް ކުރަން ވާނީ." ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީރާ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު މަސްވެރިން + ގދ. ތިނަދޫ ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗާ މިނިސްޓްރީ ޖަޒީރާ ހޮޅުއަށި


ނޭދެމޭ ވަކިވުމެއް… ހާދަހާ ލޯބިވޭ 63 | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nޒާންއާއި ހުމަޔޫންގެ އިތުރުން އާއިޒު ތިބީ ޒާންމެންގެ ގޭގެ ފާރުބުރިމަތީގައެވެ. ޒާން އިނީ ޝިޔާމް ގުޅުމުން ވާހަކަ ދައްކާށެވެ. ހުމަޔޫންއާ އާއިޒު ތިބީ އަޑުއަހާށެވެ.\n“ކީކޭތަ ޝިޔާމް ބުނީ؟” ފޯނު ބޭއްވި ޒާންކުރެން އާއިޒު ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n“މިރޭ އެގޭގަ އޮތް ހަފްލާއަކަށް ދަޢުވަތު ދިނީ. ބުނީ ވަރަށް ހާއްސަ ހަފްލާއެކޭ. އެހެންވީމަ ކޮންމެ ހެނެއްވެސް އައިސްދޭންވާނެޔޭ.” ޒާން ބުނެދިނެވެ.\n“އަނެއްކާ ކޮންކަމެއްބާ؟” އާއިޒު ކަންބޮޑުވިއެވެ.\n“ހާސްނުވޭ އާއިޒު. އެތަނުގަ ޒާން ހުންނާނެއެއްނު. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ރަނގަޅުވާނެ.” ހުމަޔޫން ޒާންއަށް ހިތްވަރުދިނެވެ.\n“މިރޭ ކަންތައްވާގޮތަކުން ދެން އެނގޭނީ ކުރިއަށް އަޅަންވީ ފިޔަވަޅު.” ޒާން ފުންކޮށްވިސްނާލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“ކީއްވެ ކުއްލިއަކަށް މިހާ ބޮޑު ހަފްލާއެއް ބާއްވަން ތިޔަ ނިންމީ. ހާއްސަކަމެއް އޮތީތަ؟” ފަރީދާ ސުވާލުކުރީ ޝިޔާމާއެވެ. ހަފްލާއަށް ގޭތެރެ ޒީނަތްތެރިކުރުމުގެ ކަންތައް ވަރަށް ބާރު ސްޕީޑްގައި ކުރިއަށް ދެއެވެ. ފަރީދާއާއި ޝިޔާމް ތިބީ ކަންތައް ކުރަމުންދާގޮތް ބަލާށެވެ.\n“އާނ. މިރެއަކީ ވަރަށް ބޮޑު ރެއެއް. ޝާމްއާ ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭ ކުއްޖާގެ އިތުރުން ހުމާމުވެސް ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުންވާ ކުއްޖާއާ ބައްދަލުވެވޭތީ.” ޝިޔާމު ހާމަކޮށްލިއެވެ.\n“އޭނ. ހުމާމުވެސްތަ؟” ފަރީދާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ހައިރާންކަން އުފާވެރިކަމަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. “އަހަރެން ހިތަށް އަރަޔޭ އެސޮރު އެހާ ބޮޑަށް ބަދަލުވެގެން އެދިޔައީ ކީއްވެ ބާއޭ. ﷲއަށް ހަމްދުހުރި. ތި އަންހެން ކުއްޖާވާނީ ވަރަށް ރަނގަޅުކުއްޖަކަށް. އެހެންވެގެން އެފަދަ ހެޔޮ ބަދަލެއް ހުމާމަށް އެ އައީ.” ފަރީދާ އުފަލުން ބުނެލިއެވެ.\n“އާނ. އަހަރެންނަށްވެސް ޔަޤީންވެއްޖެ ހުމާމު ހޯދާނީ ރަނގަޅު ކުއްޖެއްކަމަށް. އަހަރުމެންގެ އާއިލާ އާ އެކަށީގެންވާ ކުއްޖެއްކަން .ޤަދަރުވެރި އަދި އިއްޒަތްތެރި ކުއްޖެއްކަން.” ޝިޔާމް އޭނާގެ ހިތް ދެކެމުންދާ ފޮނި ހުވަފެން ހާމަކޮށްލިއެވެ.\nއެދުވަހު ހަވީރުވެގެން ގޮސް އިރު އޮއްސުނު އިރުވެސް ހުމާމުގެ ހަބަރެއް ނުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ޝާމް ނިންމީ އޭނާގެ ޕްލޭނާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށެވެ. ސައިކަލަށް އަރައިގެން ދިޔައީ ޖާހަތު އުޅޭ ގެއަށެވެ. ޖާހަތު އިނީ ގޭ ބޭރު ހުރި ޖޯލިފަތީގައެވެ. ޝާމް ފެނުމުން ހައިރާންކަން ލިބި ކޮޅަށް ތެދުވުނެވެ.\n“ޝާމް.” ޖާހަތަށް ބުނެލެވުނެވެ.\n“އަހަރެން ބުނީމެއްނު ހުމާމު ބޭނުމީ ފައިސާއޭ. އޭނަގެ ޖަވާބެއް އަދިވެސް އަހަރެންނަކަށް ނުލިބޭ. އެހެންވީމަ ދެން ހަމަ ކަންތައް ކުރާނީ އަހަރުމެން ރާވާފަ އޮތްގޮތަށް.” ޝާމް ސައިކަލުން ފައިބަމުން ބުނެލިއެވެ.\nޖާހަތު ވަކި އެއްޗެކޭ ނުބުނެއެވެ. ކަންތައް ވަމުންދާގޮތާމެދު ހިތުގައި ޝައްކު އުފެދެމުން ދާތީއެވެ. ދެރަކަމަކީ ރަނގަޅު މަގު ދައްކައިދޭން މީހެއްވެސް ނެތްކަމެވެ. އަމިއްލައަށް ފެނުނު ގޮތަކަށް ކަންތައްކުރުމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ދިރިއުޅުން އެއްވެސް މިސްރާބެއްނެތި ދަތުރުކުރާ ކަނދުފައްޗަކާ އެއްވަރު ވެއްޖެއެވެ.\n“ޖާހަތު.” ޝާމް ޖާހަތަށް ގޮވާލިއެވެ. ޖާހަތު ބަލައިލިއެވެ.\n“އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަނީ މިހިސާބުން މިކަންތައް ހުއްޓާލާށޭ. ދެން މިހާރު މިދަނީ މާ މައްޗަށް. މިކަމުގެ ތެރެއަށް ގޭ މީހުން ވައްދައިގެން މިކަން ބޮޑުކުރާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.” ޖާހަތު ބުނެލިއެވެ.\nޝާމް ހިތްހަމަ ނުޖެހުނުވެ. “މިހިސާބަށް މިކަންތައްކޮށްފައި މަންޒިލާ މިހާ ގާތްވުމުން ފަހަތަށް ޖެހެންވީތަ. އަހަރެން ހީ ނުކުރަން ޖާހަތު ތި ތިހާ ފިނޑި މީހަކަށް ވާނެކަމަކަށް.”\nޝާމްގެ ބަސްތަކުން ޖާހަތު ރުޅިއައެވެ. އަދި އޭނާއާ އެއްކޮށް އެއްވެސް ކަމެއްކުރުމަށް އިންކާރުކުރިއެވެ.\n“އެންމެ ރަނގަޅު. ޖާހަތު ބޭނުމީ މެލޭޝިޔާއަށް ދާންނު؟ އަހަރެން ޖާހަތުއަށް އެކަން ކޮށްދޭނަން. އަދި ޖާހަތުގެ އެކުވެރިޔާއާ ހަމައަށް ފޮނުވާދިނުމުގެ ޒިންމާ އަހަރެން މިނެގީ. ހަމައެކަނި އަހަރެން ބުނާ ކަމެއްކޮށްދީ. މިރޭ އެ ހަފްލާގައި ބައިވެރިވެދީ.” ޝާމް އެދުނެވެ. ޖާހަތު ދެކޮޅުހަދަން އަނގަހުޅުވާލިނަމަވެސް ޝާމް އަނެއްކާ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “މިގޮތަށް ކަންކުރުމުން ދެމީހުންނަށްވެސް އޮތީ ފައިދާ. ޖާހަތު ބޭނުމެއްނުވޭ ހުމާމާ އިންނާކަށް. އަނެއްކޮޅުން މެލޭޝިޔާއަށް ދާނެ ގޮތެއް ނެތް. އަހަރެން މިހުރިހާ ކަމަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނަން. ހަމަ އެކަނި މިރޭގެ މިހަފްލާގައި ބައިވެރިވެދީ.” ޝާމް އެދުނެވެ.\nއެތަކެއް އާދޭސްތަކަކަށްފަހު ޖާހަތު އެއްބަސްވިއެވެ.\nހަފްލާ ފެށިގެން ކުރިއަށްދާން ފަށައިފިއެވެ. ފަރީދާއާއި ޝިޔާމް މެހްމާނުންނަށް މަރްހަބާކިޔަމުން ދިޔައެވެ. ހުމާމު ހުރީ ޝާމްގެ ކޮޓަރީގައެވެ.\n“ވަރަށް ވިސްނައިފިން. އަހަރެން ބޭބެއަށް އެޕްރޮޖެކްޓް ދޭން އެއްބަސް.” ހުމާމު ބުނެލިއެވެ.\nކޯޓު ފަޓްލޫނުގައި ތައްޔާރުވަމުންދިޔަ ޝާމް ހިނިތުންވެލަމުން ހުމާމަށް ބުނެލިއެވެ. “އައްދޭ. އަހަރެންގެ މަޖުނޫނު ކޮއްކޮއަށް ހެޔޮވިސްނުން ލިބިއްޖެ ދޯ.”\nހުމާމު ޕްރޮޖެކްޓާ ބެހޭ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއްގެ ފައިލް ޝާމްއާ ހަވާލުކުރިއެވެ.\n“އެކަމަކު އަހަރެންގެ އެބައޮތް ސުވާލެއް.” ހުމާމު ބުނެލިއެވެ.\n“ކޮން ސުވާލެއް.” ފައިލު ހޯދަމުން ޝާމް ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n“ޖާހަތު ހަމަ އަސްލުވެސް ބަނޑުބޮޑުތަ؟” ހުމާމު ސީރިއަސްކަމާއެކު ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\nޝާމް ހުމާމަށް ބަލައިލިއެވެ. އަދި އާނއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލިއެވެ. އެ މަދު ސިކުންތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި ޝާމްގެ ސިކުނޑިއަށް ޝައިތާނާ ވަސްވާސްދިނެވެ. އޭނާގެ ބޭނުން ފުދިއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް ހަޤީޤަތް ހާމަ ކުރަން ގަސްތެއް ނުކުރިއެވެ.\nހުމާމުގެ ހިތް ކުދިކުދި ވެގެން ދިޔައެވެ. ޝާމް ހިނިތުންވެލަމުން ލޯގަނޑުކުރިމަތީގައި ހުއްޓުނެވެ. އޭނާގެ މިސަމާސާއިން އެހެންމީހަކަށް ކޮށްފާނެ އަސަރެއް އެންމެ ފަހަރަކުވެސް ވިސްނާ ނުލެވޭފަދައެވެ. ނުވަތަ އެކަމުން ކޮންމެފަދަ ނަތީޖާއެއްވެސް ނިކުމެދާނެކަމަށް ވިސްނާލުވުނީއެވެ.\nހުމާމު ކޮޓަރިން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ. ޝާމް އެނބުރި ބަލައިލަމުން ހިނިތުންވެލިއެވެ.\nމޭޒުމަތީގައި އޮތްފޯނު ވައިބްރޭޓް ވާންފެށީ އެވަގުތުއެވެ. ޖާހަތުގެ ކޯލެކެވެ. ޝާމް ވިސްނާލިއެވެ. އެއަށްފަހު ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ.\n“ސޮރީ ޖާހަތު! އަހަރެމެންގެ ޕްލޭނަށްވުރެ ކުރިން އަހަރެންގެ މަޤްސަދު ހާސިލް ވެއްޖެ. އައި ޑޯންޓް ނީޑް ޔޫ ނައު.” އަމިއްލަ އެދުމުން ފުރިފައިވި ޝާމް ބުނެލިއެވެ.\n‘ފޯނު ކަނޑާލީ؟” ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް ބަލަން އިން ޖާހަތަށް ހައިރާންކަމާއެކު ބުނެލެވުނެވެ. ޖާހަތު އިނީ ހަފްލާއަށް ދިއުމަށްޓަކައި ތައްޔާރުވެލައިގެން ގޭ ކުރިމަތީއެވެ. ޖާހަތު ބަލާ ކާރެއް އަންނާނެ ވާހަކަ ޝާމް ކުރިން ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް ލަސްވާތީ ގުޅާލީއެވެ.\nޖާހަތު ދެކޮޅު ހޯދާލިއެވެ. ކުރިން ތައްޔާރުވީ އަވަހަށް ގެއިން ދިޔުމަށްޓަކައެވެ. އެއީ ޝިފާ ކޮލެޖްނިމިގެން ގެއަށް އަންނަ ގަޑިކަމަށްވާތީ ޝިފާއާ ކުރިމަތި ނުލާންވެގެންނެވެ. ނަމަވެސް ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން ޖާހަތުއަށް ޖެހުނީ ޝިފާގެ އެތަކެއް ސުވާލުތަކަކާ ކުރިމަތިލާށެވެ. ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭނގި ޖާހަތު މިރޭ ބޭޒާރުވެސް ވެއްޖެއެވެ. ޝިފާއަށް ކޮންމެވެސް ކަމެއް ސިއްރުކުރާކަން އޭނާއަށް ޝައްކުވީއެވެ. އުފެދެމުން އައި ރަހްމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުން މިލަން ފެށީއެވެ.\nޖާހަތުގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. ހިތްބުނެލިއެވެ.’ޝިފާއެވެ. މާފްކުރާށެވެ. ހަޤީޤަތް ކިޔާ ނުދެވެނީ މަޖުބޫރުވެފައި ވުމުންނެވެ. އަހަރެންނަށް ވުރެ ޝިފާ ގާތީ ހުމާމާއެވެ. މިކަންތައް ދެން ހިއްސާކުރާނީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވ؟ އަހަރެންނަށް މަޢާފުކުރައްޗެވެ.’\nކަޅުކުލައިގެ ކާރެއް އައިސް ޖާހަތު ކުރިމައްޗަށް މަޑޫކޮށްލިއެވެ.\nދޮރުހުޅުވާލުމާއެކު ފޭބީ ހުދުކުލައިގެ ޔުނިފޯމުގައި ހުރި ފިރިހެން ޑްރައިވަރެކެވެ. “މިއައީ ޝާމް ފޮނުވައިގެން.” އެމީހާ ބުނެލިއެވެ. ޔަޤީންކަން ލިބުމާއެކީ ޖާހަތު ކާރަށް އެރިއެވެ. އަތްފައި ފިނިވާން ފެށީ އެހިސާބުންނެވެ. ކުރިއަށް ކަންތައް ވާނެ ގޮތެއް ނޭނގޭތީއެވެ. ޝާމް ބުނެފައިވާ ގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވޭނެ ބާއޭ ހިތް ބުނެލިއެވެ. ޝާމް ބުނެފައިވާ ގޮތުން މިރޭ ޖާހަތު، އޭނާ އެއީ ހުމާމުގެ އަންހެނުންކަމުގައި ޝިޔާމް ކައިރީގައި ބުނަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި އޭނާ އިނީ ބަލިވެ ކަމުގައިވެސް ބުނެދޭންޖެހޭނެއެވެ. ހުމާމު ޖާހަތު ބަލިވެ އިނީ އޭނާގެ ދަރިއަކަށް ކަމަށް އެއްބަހެއް ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގެ ހެކި ޝާމް ދައްކާނެއެވެ. އަދި ކައިވެނި ކުރި ކަމުގެ ސެޓްފިކެޓްވެސް ޝާމްވަނީ ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. ހުރިހާކަމެއް ފަޅާއެރުމުން،އެކަމުގެ އަދަބެއްގެ ގޮތުން ޝިޔާމުގެ ވިޔަފާރިން ހުމާމު ވަކިކުރާނެކަން ޔަޤީނެވެ. އެހިސާބުން ޝާމްގެ މަޤްސަދު ހާސިލްވީއެވެ.\nހަފްލާއަށް މެހްމާނުން ހަމަ ވެއްޖެއެވެ. ރަށުގެ ގަދަރުވެރިންނާއި ކަމު ވޮށިގެންވާ މީހުންނެވެ. ހުމާމާއި ޝާމްވެސް އެކުއެކީގައިހެން ނިކުތެވެ. އަދި މެހްމާންނުނާ ސަލާމް ކުރުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ތިއްބެވެ.\n“ކޮބާ އެކުދިން؟” ޝިޔާމް އައިސް ޝާމްގެ ކަންފަތް ދަށުގައި ބުނެލިއެވެ. ހުމާމުވެސް އެވަގުތު އެތަނަށް އައެވެ. “ދަރިފުޅާ ހުމާމު ކޮބާތަ އެކުއްޖާ؟” ޝިޔާމް ހުމާމާވެސް އެސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\n“އެބައާދޭ.” ހުމާމު ޖަވާބުދިނީ ވަރަށް ކުރުކޮށެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް އެނގިހުރެވެސް ހުމާމުގެ މޫނު މަތިން ހާސްކަމެއް ފެންނަމުން ނުދިޔުމުން ޝާމްއަށް ހައިރާންކަން ލިބުނެވެ. ޝިޔާމް އެތަނުން ދިޔުމުން މަޑުމަޑުން ހުމާމާ ގާތްވެލިއެވެ. “ހާދަ ހަމަ ޖެހިލައިގެން؟ އަނެއްކާ ޖާހަތު ބަލިވެ އިނީ ހުމާމުގެ ކުއްޖަކަށްކަން އެނގުނީތަ؟”\nޝާމް ބޭނުންވީ ހުމާމު ރުޅިއަރުވާށެވެ. މި ހަފްލާގައި އޭނާގެ ކިބައިން ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ނޭދެވޭ އަމަލުތަކެއް ފެންނާށެވެ.\n“ނޫނޭ. ޖާހަތު ބަލިވެ އިނީ އަހަރެންނަކަށް ނޫން. ކުރިންވެސް ބުނީމެއްނު ދޯ؟” ހުމާމު ހިނިތުންވެލަމުން ބުނެލިއެވެ. ޝާމްގެ ހައިރާންކަން އިތުރުވިއެވެ. ހުމާމު އެތަނުން ދާން ހިނގައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ޝާމް ހުމާމުގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި ހުއްޓުވިއެވެ. ހުމާމުގެ އެ ހަމަޖެހުން އޭނާއަށް ބަލައިނުގަނެވުނީއެވެ.\n“ދެން އެހެންވީއިރު ކީއްކުރަން އިންނަން ތިއުޅެނީ؟” ޝާމް ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\nހުމާމު ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އަހަރެންނަށް އޮޅިއްޖެ ބޭބެ އަސްލު ބޭނުންވެގެން ތިއުޅޭ ކަމެއް؟ ބޭބެ ބޭނުންވީ އެޕްރޮޖެކްޓް ހާސިލްކުރަންތަ؟ ނޫނީ ޖާހަތު ހާސިލްކުރަންތަ؟” ހުމާމު ސުވާލުކޮށްލިއެވެ. ޝާމްއަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އޭނާގެ މަޤްސަދު ހުމާމަށް އެނގުނީތީއެވެ.\n“ބޭބެ ހީކުރަނީ ބޭބެގެ އެކަނިކަމަށް ދޯ ބޮލެއް އިންނަނީ. އަހަރެންގެވެސް މި ބޮލެކޭ. ބޭބެއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް އަހަރެންނަށް ޖާހަތު އެނގޭ. ޖާހަތު އެއީ ވިޔާ ނުދާކޮށް އުޅޭ ކުއްޖެއް ނޫން. އެކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް ޘާބިތުކޮށްދެވޭނީ އަހަރެންނަށް. އެހެންވީމަ ޖާހަތު ބަނޑުބޮޑު ނޫންކަންވެސް އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ އަހަރެންނަކަށްނު.” ހުމާމު ހަމަ ޖެހިލައިގެން އިނދެ ބުނެލިއެވެ. ޝާމަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. އޭނާ ހީކުރިވަރަށް ވުރެ ހުމާމު މާ ހުޝިޔާރެވެ.\n“ތިކުރި ކަންތަކުގެ ސަޒާ ލިބޭނެ. އަހަރެން އެކަން ކުރާނަން. ހަމަ ބޭބެ ކަންތައް ކުރިގޮތަށް. ހަމަ އެނާޅިން.” ހުމާމު ރުޅިވެރިކަމާއެކު ބުނެލިއެވެ. ނަމަވެސް ޕާރޓީގެ މާހައުލަށްވެފައި މީހުން ގިނަ ކަމުން ދެމީހުންވެސް ތިބީ މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ އިހުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެންނެވެ. އެދެމެދުގައި ދެކެވެމުންދިޔައީ ކޮންވާހަކަތަކެއްކަމެއް ދުރުގައިތިބި އެކަކަށް ވެސް ވިސްނައެއް ނުގަނެވެއެވެ.\n“ކޮންކަމެއްގެ ސަޒާއެއް؟” ޝާމް ހައިރާންވެފައި ބުނެލިއެވެ.\nހުމާމު މަލާމާތުގެ ރާގެއްގައި ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ނޭނގޭތަ؟ ބުނެދޭންވީދޯ؟ ޖާހަތުއާ ދެމީހުން ރާވައިގެން އަހަރެން އަތުން އެ ޕްރޮޖެކްޓް ހާސިލްކުރަން އުޅުނު ގޮތް. ބޭބެގެ ސަޒާ ދޭނީ ބައްޕަ. ދެން އޮތީ ޖާހަތު. އޭނަ އަށް އަހަރެން އެކުށުގެ ސަޒާ ދޭނަން، ދެވަނަ ދުވަހަކު އަހަރެންނާ ދިމާއަށް ނުރުހުމުގެ ނަޒަރަކުން ބަލައިލާންވެސް ނުކެރޭނެވަރަށް.” ހުމާމު ދަތްކުނޑިވިކާލަމުން ބުނެލިއެވެ. “މިހުރިހާ ކަމެއް ކުރާނީ ބޭބެ ކަންތައް ކުރާ އުސޫލުން. ލޯބި ލޯބިން ގެންގުޅެފަ، އޮޅުވީމަ ފިޔަގަނޑު ހަމަ ބުރިކޮށްލާނީ.”\nހުމާމުގެ ހިތުގައިވި ނަފްރަތުގެ ހުޅުގަނޑުގެ ކަނިތައް ޝާމްއަށް ފެނުނު ފަދައެވެ. އެވަގުތު އޭނާ ވިސްނާލީ އެހުރިހާކަމަކުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތެކެވެ. ޖާހަތު ސަލާމަތްކުރާނެ ގޮތެއް ވިސްނާލަންވެސް ހަނދާނެއް ނުވިއެވެ. ނުވަތަ އެކަމަކީ މުހިންމު ކަމަކަށް ނުފެނުނީއެވެ.\nމާ ގިނައިރުތަކެއްނުވެ ޖާހަތުއިން ކާރު ޝިޔާމްގެ ގޭ ދޮރާށިން ވަނެވެ. ޖާހަތު އިނީ ނޭވާ ހިފަހައްޓާލައިގެންނެވެ.\nކާރުމަޑުކޮށްލުމާއެކު ޑްރައިވަރު ފައިބައިގެން އައިސް ޖާހަތަށް ދޮރުހުޅުވާލަދިނެވެ. ތަފާތު މާމެލާމެލިން ޒީނަތްތެރިކުރެވިފައިވާ އެ ބޮޑު ގެއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން އިނދެ ޖާހަތު ކާރުން ފޭބިއެވެ. ލައިގެން އިން ހުދުކުލައިގެ ގައުންގެ ފަސްބައިގައި ހިފައި ކުޑަކޮށް ހިއްލާލައިގެން ކުރިއަށް ހިނގައިގަތެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ޝޯލް އާއެކު ކަންފަތްމަތީގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ހުދުކުލައިގެ ކުޑަ މަލުން ޖާހަތުގެ ރީތިކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. ވިދަމުންދާ ރަތްކުލައިގެ ތުންފަތާއި ލޮލުގައި އަޅާފައިވާ މަސްކަރާއިން ޖާހަތުގެ ދޮން މޫނަށްވަނީ ދިހުންކުލަ ގެނެސްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަޅާ ގުޅުވައިގެން އަތުކުރީގައި ތަނޑިގަނޑަކާއި އިނގިލީގައި އަނގޮއްޓިއެއް އަޅާފައިވެއެވެ.\nދޮރުން ވަދެގެން އައި ޖާހަތުއަށް ދުރުގައި ހުރި ހުމާމުގެ ނަޒަރު އަމާޒުވިއެވެ. ރީތިކަމުގެ ފުރިހަމަ ނަމޫނާއެކެވެ. އެ ބަނިޔާދަން ހަށިގަނޑުން އެތަށް ބައެއްގެ ހިތްތައް ކަތިލަމުން ދިޔަފަދައެވެ.\nޖާހަތުއަށް ނަޒަރުހުއްޓާލައިގެން އިން ހުމާމަށް ބަލަން ދުރުގައި ޝާމް ހުއްޓެވެ. މިހަފްލާގައި އަދި އޭނާ ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކަންތައްތަކެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ ހީކުރިގޮތާ ހިލާފަށް ހުމާމު މާހުޝިޔާރެވެ. ޝާމް ދެން އަޅަންވީ ފިޔަވަޅަކާ މެދު ވިސްނާލިއެވެ.\nހުމާމު ޖާހަތާ ދިމާއަށް ހިގައިގަތްތައް ފެނުނީ އެވަގުތުއެވެ. ޝާމް އަވަސް ހަރަކާތްތައްކަކާއެކީ ގޮސް ޖާހަތު ކައިރީގައި ހުއްޓުނެވެ.\n“ވާއޮ މައި ޕްރިންސަސް. ޔޫ އާ ލުކިން ގޯޖަސް.” ޖާހަތުގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި ކައިރިކޮށްލަމުން ޝާމްބުނެލިއެވެ.\nހުމާމު ހުރީ ހުރި ފިޔަވަޅުމަތީއެވެ. ޝާމް ހުމާމަށް ބަލައިލި ހިނދު އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަންހުރި ހައިރާންކަން އިހުސާސްކުރެވި ހިނިތުންވެލެވުނެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖާހަތުއަށް ހުރެވުނީ ހައިރާންކަމާއެކު ބަލާށެވެ. ޝާމް މުޅިން ތަފާތުކޮށް ކަންތައް ކުރުމުންނެވެ.\nޝިޔާމް ޝާމްކައިރިއަށް އައިސް މަޑުކޮށްލިއެވެ. ޖާހަތު ޝިޔާމަށް ބަލައިލަމުން ހިނިތުންވެލިއެވެ. ކަޅު ފަޓްލޫނާއި ނޫގަމީހުގައި ޝިޔާމް ފެންނަލެއް ވަރަށް ސްމާރޓެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވެފައިވިނަމަވެސް ހަށިގަނޑުން އެކަމެއް ނުދައްކައެވެ. ހަމައެހެންމެ ކަޅުހެދުމުގައި ހުރި ފަރީދާވެސް ފެންނަނީ ވަރަށް ފިޓްކޮށެވެ. ދެމަފިރިން އެކުއެކީގައި އައިސް ޖާހަތުއާ ސަލާމްކުރިއެވެ.\n“ބޭބޭ. މިއީ ޖާހަތު.” ޝާމް ޝިޔާމަށް ބުނެލިއެވެ. “ޖާހަތު މިއީ އަހަރެންގެ ބޭބެ. ދެން މިއީ ބޭބެގެ އަންހެނުން ފަރީދާއްތަ.”\nޝާމް ޖާހަތު ގޮވައިގެން އެތެރެއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަދި އެންމެންނަށް ތަޢާރަފްކޮށްދެމުން ދިޔައެވެ.\nދުރުގައި ބަލަން ހުރި ހުމާމަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެކެވެ. ޝާމްގެ މިއަމަލުގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވަނީ ކޮން މާނައެއްކަން ދެނެގަންނަން އުދުގޫވީއެވެ.\n“މިސްޓަރ ޒާން!” އެތެރެއަށް ވަދެގެން އައި ޒާން ފެނުމާއެކު ޝިޔާމް މަރުހަބާކިޔުމުގެ ރާގުގައި ބުނެލިއެވެ. އެންމެންގެ ނަޒަރު އެދިމާއަށް ހުއްޓުނެވެ. ޖާހަތަށްވެސް ބަލައިލެވުނެވެ.\nފައިދަށުން ބިންގަނޑު ދެމިގަތްހެން ހީވީ ޒާންގެ ވާތް ފަރާތުގައި ހުރެގެން ވަދެގެން އައި މީހާ ފެނުމުންނެވެ.\n“އާއިޒު؟!!؟؟!؟!” ހައިރާންވެފައި އިން ޖާހަތަށް ބުނެލެވުނެވެ. ހިތުގައި އެތަށް ސުވާލުތަކެއް އުތުރި އަރައިގަތެވެ. ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުން ވެރިކުރުވީވެސް ހަމަ އެސިކުންތުގައެވެ. އުފަލުންގޮސް ލޮލުން ފެން ހިނގާލިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާއިޒެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ސިއްރު ލޯތްބެވެ. ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް އެޅުނު ނަމަވެސް ހަމަ ދުނިޔެއަށް އާދެވުނީ ކައިރީގައި ހުރި ޝާމް އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައި ހުއްޓުވުމުންނެވެ. ޖާހަތަށް ހައިރާންކަމާއެކު ބަލައިލެވުނެވެ. ނަމަވެސް ޝާމްގެ ނަޒަރު ހުރީ ޒާން މެންނަށް ހުއްޓާލެވިފައެވެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ ޝާމް އެހާ ހުޝިޔާރުކަމާއެކީގައި ޖާހަތުގެ އަތުގައި ހިފައި ހުއްޓުވީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ؟ ޖާހަތުގެ ސިކުނޑީގައި އެތަށް ސުވާލުތަކެއް ގިނަވެގަތެވެ.\nޒާން އައުމާއެކު ޝިޔާމް ހަފްލާ ފެށުނު ކަމުގެ އިއުލާންކުރިއެވެ. އަދި އެއަށްފަހު މިހަފްލާގައި ވަރަށް މުހިންމުކަމެއް އެބައޮތްކަމުގައި އިއުލާން ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ހުރިހާ މެހްމާނުންނަށް ޝަރުބަތުން މަރްހަބާކިޔުނެވެ.\nއެކަކު އަނެކަކާ މަޝްވަރާކުރުމުގެ އިތުރުން އެތަނުގައި ގިނައިން ދެކެވެމުން ދިޔައީ ވިޔަފާރީގެ ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް ވިޔަފާރިވެރިންގެ އަނބިން ދައްކަމުން ދިޔައީ ގަހަނާގެ ވާހަކައެވެ. ޒީނަތްތެރިވުމުގެ ވާހަކައެވެ. ހަށިގަނޑު ހިއްކާލިގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. އެކަކަށް ދޫކުރާ އަނެކަކު ނެތެވެ.\nހުމަޔޫންއާއި އާއިޒުގެ ނަޒަރު އެކިކޮޅުކޮޅު ހޯދަމުން ދިޔައެވެ. ޖާހަތު ފެނޭތޯއެވެ. ހުދުގަމީހާއި ކަޅު ފަޓްލޫނުގައި އާއިޒު ފެންނަލެއް ވަރަށް ފިރިހެންވަންތައެވެ. ޖާހަތުއާ ވަކިވިއިރާ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. ހަމަ އެކަސްރަތީ ހަށިގަނޑެވެ. ބޯވެސް ރީތިކޮށް ކޮށާލެވިފައި ހުރުމުން ‘ޖެންޓްލްމަން’އެއްގެ ތައްގަނޑަށް ފުރިހަމައަށް ފެތެއެވެ.\nތަންކޮޅެއްދުރުގައި ހުރި ތަނބަކާ ނިވާވެލައިގެން ޖާހަތު އިނީ ސިއްރުސިއްރުން އާއިޒަށް ބަލާށެވެ. ޖާހަތު އާއިޒުކައިރިއަށް ދާން ބޭނުންވަރު އެދެލޮލުން ހާމަ ވަމުންދިޔައެވެ. ކުޑަކުއްޖަކު އެއްޗަކަށް ބޭނުންވުމުން ބަލާ މަޢުސޫމު ގޮތަށް ޖާހަތު އާއިޒަށް ބަލަން އިނީ އެސްފިޔަވެސް ޖަހާލަން ދަތިވެފައެވެ. އެކަން އެހެންނުވާންވީ ސަބަބެއްވެސް ނެތެވެ. މިދުނިޔެމަތިން ހިމާޔަތެއް ލިބިފައިވަނީ އާއިޒުގެ ކިބައިންނެވެ. އާއިޒު އަކީ އޯގާތެރި މީހެއްކަމަށް ޖާހަތުއަށްވަނީ ގަބޫލުކުރެވިފައެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ވަކިވުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފަހުވަގުތާ ޖެހެންދެންވެސް އޭނާ ހުރީ އާއިޒު އެއީ އޭނާގެ ފިރިމީހާ ކަމުގައި ގަބޫލުކޮށްގެނެވެ.\n“މާން!” އީމަންގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެގެން އައި ރީމް ގޮވާލިއެވެ. ބޭރު ބެލްކަނީގައި އަޅިކުލައިގެ ޓީޝާޓަކައީ ގަދަނޫކުލައިގެ ސޯޓުބުރިއެއްގައި ހުރި އީމަން ފަހަތަށް އެނބުރި ބަލައިލި ނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުނެ އަނެއްކާ އެނބުރުނީއެވެ. ރީމް ކަންތައް ކުރިގޮތުން އޭނާވަނީ ރީމް މަތިން ފޫހިވެފައެވެ. އީމަންގެ ފަރުވާކުޑަ ބެލުންފެނި ރީމް ދެރަވިއެވެ.\n“މާން. އަހަރެން ދެކެ ރުޅި އައިސްފަތަ؟ އަހަރެން ވަރަށް މަސައްކަތްކުރިން ޔާނާއާށް ވިސްނައިދެވޭތޯ. އެކަމަކު ޔާނާ އެއްބަހެއް ނުވި.” ރީމް ވާހަކަ ދައްކަންފެށިއެވެ. އީމަން އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ.\n“މާން ހަމަ އަސްލުވެސް އަހަރެން ޔާނާ ކައިރީގަ ހުރިހާ ވާހަކަ ތަކެއް ތަފްސީލުކޮށްކިޔައިދިނިން.” ރީމް ޔަޤީންކޮށްދިނެވެ.\n“އަހަރެންނަށް އެނގެޔޭ ރީމް ކިޔައިދިން ގޮތް. ރީމް ކުރީ އެންމެ ކަމެއް. ޔާނާ އިމޯޝަނަލީ ބްލެކްމެއިލް ކުރީ.” އީމަން ހިތްހަމަ ނުޖެހި ހުރެ ބުނެލިއެވެ.\nރީމް ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލަމުން ދެކޮޅަށް ބޯހޫރުވާލީ ނޫނެކޭ ބުނަމުންނެވެ. އަދި ކަޅު ސްކިނީއާއެކު ލައިގެން ހުރި މަޑު ފެހިކުލައިގެ ޓީޝާޓަށް ދަމާލެވުނީ ބޭއިހްތިޔާރުގައެވެ.\n“ރީމް ނޫނެކޭ ބުނާނެ ކަމެއް ނެތް. އަހަރެންނަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް ވިސްނޭ. ރީމްއަށް ހަމަ ރަނގަޅަށް އެނގޭ ޔާނާގެ އެއްވެސް ހަނދާނެ ނެތްކަން. ދެން ރީމް ގޮސް އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވަމޭ ކިޔައިގެން ހުރެ ތި ކުޅުނު ޑްރާމާއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ދެރަވާނެ. އެހެންވެގެން ޔާނާ ނިންމީ އަނބުރާ ނާންނަން. އެކަމަކު ރީމް ހަނދާންކުރާތި. އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި ކުރިން ރީމްއަށް ދެވިފައިވާ މަޤާމެއް ދެން ރީމްއަކަށް ނުލިބޭނެ.” އީމަން ރެއިލިންގައި އަތް އަޅާލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“ނޫން މާން ތިހެން ނުބުނޭ. އަހަރުމެންގެ މިދަރިފުޅަށްޓަކާވެސް…” ރީމް ރޮމުން ބުނެލިއެވެ. އޭނާ ބޭނުމީ ކޮންމެ ގޮތެއް ހަދައިގެންނަމަވެސް އީމަންގެ ރުހުން ހޯދާށެވެ.\n“އަހަރުމެންގެ ދަރިފުޅޭ؟ ތިއީ އަހަރެން ކޮންއިރަކު ރީމްއަށް ދިން ކުއްޖެއްތަ؟ ކިތައްފަހަރު އަހަރެން ރީމް ކައިރީގަ ބުނާނީ ތިއީ އަހަރެންގެ ކުއްޖެއް ނޫނޭ. އަހަރެންގެ ދަރިއެއް ރީމްގެ ބަނޑުގައެއް ނޯންނާނެ.” އީމަން ރުޅިގަދަވެފައި ހުރިނަމަވެސް ކޮންޓްރޯލްކުރަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“ހެޔޮނުވާނެ މާން. ތިފަދަ ބަދުނާމް އަހަރެންގެ ބޮލުގަ ނާޅުވާ.” ރީމް ގިސްލަމުން ވާހަކަ ދެއްކުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “އަހަރެން ގަބޫލުކުރަން އަހަރެންނާ މާންގެ ގާތް އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށް. އެކަމަކު ހަނދާންކޮށްބަލަ، އެރޭ! އެރޭ އަހަރުމެން ދެމީހުން…..” ރީމް އަޑު ބެދުނުކަހަލައެވެ. އިސް ޖަހާލިއެވެ.\n“އެރާ ކަންތައް ވީގޮތް ހަނދާނުގަ އެބަހުރި އަހަރެން. ހަނދާން ނެތުނީ ރީމް. އަހަރެން ހަނދާންކޮށްދެންތަ؟” އީމަން ރީމްގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި ބުނެލިއެވެ. ރީމް އީމަންއާ ހަތަރުކަޅި ހަމަކޮށްލިއެވެ. އެދެލޮލުން ރީމްއަށްޓަކައި ފެންނަނީ ނަފްރަތެވެ. އީމަން ރީމްގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ގޮސް އެނދު ކައިރީގައި ހުއްޓުނެވެ.\n“ތިބުނަނީ އެރޭ، މިތަންމަތީގައި ހިނގި ކަން ހަނދާންކުރާށޭތަ؟” އީމަން އެނދާ ދިމާއަށް ޝަހާދަތް އިނގިލި ދިއްކޮށްލަމުން ސުވާލުކޮށްލިއެވެ.\nHaadha haa kurey:(\nKnmme dhuvahaku up kuriyas dhigukohlla dheynveenun:)\nHaadha kurey!!! Thankolheh dhigukoh up kohdheynama dhw… But v v rythi mi baivess ?\nLurv this story..\njaahath ah hama emeehunge kibain salaamai veven netheetha. jaahath ah abadhu ehgotheh vanee mihaaru interest ves eba kudavey. same thing repeating dho\nyhh.. hama digu dhanmanyy.. n reem ge kame vx falhaenaaraa\nHaadha kurey… thankolhrh dhigukohlaa nama\nAakameh nuhinga mihaaru, abadhu ekkameh repeat vany, foohivejje vaahaka mathin\nAlhe thankolheh dhigu kh up kh dhevi dhaane tha ? V rythi mi part ves . Jaahathu avahah ekamun salaamai kh dhybala. Jaahathu ah enuuun gotheh nethy tha hama .\nއެކުއްޖާ 17 & 18\nއެހެނިހެން މަޖާ ލޯބި June 2, 2020\nޤުރުބާން ވުމީ މިހިތުގެ އުފާ 10 ވަނަ ބައި\nނޭދެމޭ ވަކިވުމެއް… ހާދަހާ ލޯބިވޭ 52\nމަޖާ ލޯބި April 23, 2014


Hithaai sikundiah libey veynakee, fun zahamakah vure thahahmalu kuran udhangoo bodu veyneh: Naib Raees – Iru\nހިތާއި ސިކުނޑިއަށް ލިބޭ ވޭނަކީ ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ފުން ޒަހަމަކަށް ވުރެ ތަހައްމަލު ކުރަން އުދަނގޫ ބޮޑު ވޭނެއް ކަމަށް ނައިބް ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nނައިބް ރައީސް މިހެން ވިދާޅުވީ، ހޮނިހިރު ދުވަހު ފާހަގަކުރި ދުނިޔޭގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމުގެ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ހެލްތް އިމަރޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރު (އެޗްއީއޯސީ) ގައި ބޭއްވެވި ބައްދަލުވުމެއްގައެވެ.\nއޮންލައިންކޮށް ބޭއްވި އެ ބައްދަލުވުމުގައި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑްގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔެއަށާއި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށްވެސް ނަފުސާނީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދާ ކަމަށެވެ.\n“ވަޒީފާތައް ވަގުތީ ގޮތުންނާއި އަދި ދާއިމީކޮށް ގެއްލި ސްކޫލްތައް ބަންދު ވެ، ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުމުގެ ފަރުސަތު ހަނިވެ، ވިޔަފާރިތައް ހީނަރުވެ، ރިސޯޓުތައް ބަންދުކުރަން ޖެހި، އިޖުތިމާއީ ގުޅުމާއި އާއިލީ ގުޅުންތަކަށް ބުރޫ އަރައިގެން ދާދިއުން ވެގެން މިދަނީ ކެތްކުރަން ދަތިކަމެއްގެ ގޮތުގައި” ނައިބު ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލައި އޯގާތެރިވުމުގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނައިބް ރައީސް ވިދާޅުވީ، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ހަޔާތުގައި އެންމެ ބޮޑަށް އަޅާލުމާއި އެހިތެރިކަން ބޭނުންވާ ވަގުތަކީ، މިފަދަ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި ކަމަށެވެ. އަދި ކުޑަކުދިންނަށް އޯގާތެރިވެ އާއިލާގެ ލޯބި ހޯދައި ދިނުމާއި، އަންހެން ބޭފުޅުންނަށް ގަދަރުކޮށް އިހްތިރާމް ކުރާބަޔަކަށް ވުމަށް ނައިބް ރައީސް ގޮވައިލެއްވިއެވެ. ރާއްޖެއަކީ ކުޑަ ގައުމަކަށް ނިސްބަތްވާ މުސްލިމް އެކުވެރި ބަޔަކަށް ވީ ހިނދު އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ މުހިންމުކަންވެސް ނައިބް ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.


Maaban'du Meehunnaai Kudhinnah Eheevumah Komme Dhuvahaku Koareh Huraskuraa Anheneh - Vaguthu\nމާބަނޑު މީހުންނާއި ކުދިންނަށް އެހީވުމަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ކޯރެއް ހުރަސްކުރާ އަންހެނެއް\nއިންޑިޔާގެ ނަރުމަދާ ކޯރަކީ ކޮންމެ ކޮންމެ މީހަކަށް ދަތުރު ކުރެވޭނެ ކޯރެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އުމުރުން 27 އަހަރުގެ ރެލޫ ވަސަވާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް މި ކޯރު ހުރަސްކޮށް ޖެހިގެން އޮންނަ އަވަށަށް ދެއެވެ.\nރެލޫ ދިރިއުޅޭ އަވަށާއި ޖެހިގެން އޮތް އަވަށުގެ މީހުން ސިއްހީ ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް އެހެން އަވަށްތަކަށް ދިޔުން ހުއްޓާލައިފައިވަނީ ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ނުރައްކާތެރިކަމުންނެވެ. މި އަވަށުގެ މީހުން ރެލޫ ދިރިއުޅޭ އަވަށަށް އަންނަނީ މި ނަރުމަދާ ކޯރު ހުރަސް ކޮށެވެ.\nއެ އަވަށުގެ މީހުން ސިއްހީ ހިދުމަތް ހޯދުމަށް އަވަށްތަކަށް ދިޔުން ހުއްޓާލި ނަމަވެސް ރެލޫ ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ކުޑަ ދޯންޏެއްގައި ފަލި ޖަހައިގެން އެކަނި ވެސް އެ އަވަށަށް ދެއެވެ. އެއީ އެ އަވަށުގައި ސިއްހީ ހިދުމަތް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ.\nމި އަވަށަށް ދެވެން އޮންނަ ހަމައެކަނި މަގަކީ މި ކޯރު ހުރަސް ކުރުމެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް 18 ކިލޯ މީޓަރަށް ފަލި ޖަހައިގެން އެ އަވަށަށް ގޮސް އޭނާ ވަނީ 25 ކުދިން ވިހެއުމުގައި އެހީތެރިވެދީފައެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ކާން ނުލިބޭ ކުދިންނަށާއި އަދި ހަތް މާބަނޑު އަންހެނުންނަށް ބޭނުންވާ ނިއުޓްރިއަންޓްސް ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nމި އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުން ފެށިގެން ކޮންމެ ހަފުތާއަކު ވެސް ފަސް ދުވަހު ރެލޫ މި އަވަށަށް ދެއެވެ. އަދި ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް އަވަށުން ބޭރަށް ނުދެވޭ ކުޑަކުދިންނާއި މާބަނޑު މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށް ރެލޫ ބުނެފައިވެއެވެ.\nކޮންމެ ދުވަހަކު 18 ކިލޯ މީޓަރަށް ފަލި ޖަހަން ޖެހުމުން އަތަށާއި ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ތަދުތައް އޭނާ މި މަސައްކަތް ކުރުމަކުން ނުހުއްޓުވެއެވެ.\nނޮވެމްބަރު 18, 2020 14:59\nމުސްލިމުންނޫނަސް އިންސާނިއްޔަތަށް އެހީވާ ރަނގަޅުމީހުން ދުނިޔޭގައި އުޅޭކަން މިއަންހެންމީހާގެ އަމަލުންއެނގޭ.


މި މިނިސްޓްރީގެ ނަންބަރު IUL)459-HR/1/2021/1 އިޢުލާން ބާޠިލްކޮށް އަލުން މި މަޤާމަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަމެވ\nޓެކްނިކަލް ކޯ އެލަވަންސްގެ ގެ ގޮތުގައި -/1762.60 ރުފިޔާ.\nމަޤާމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝަރުތު:ކައުންސެލިންގ ރޮނގުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް7ނުވަތަ 8 ގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުން.\nމަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 20 ޖަނަވަރީ 2021 ގެ 13:30 ގެ ކުރިން، ޗައިލްޑް އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސް އަށެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއި ލިޔުންތައް އީ-މެއިލް [email protected] މެދުވެރިކޮށް ވެސް ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ.\nމި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ، (21 ޖަނަވަރީ 2021) އާއި (21 ޖަނަވަރީ 2021) އާ ދެމެދު، (ޗައިލްޑް އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސަސް)، ހ.ހުޅުގަލި3ވަނަ ފަންގިފިލާ ގައެވެ.\nމި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށް ގުޅާނީ 3027551، 3027643 އަށެވެ. އީ-މެއިލް ކުރާނީ [email protected])) އަށެވެ.


2 Rashehge Bin Hikkumah MTCC Aai Havaalu Kohffi - Vaguthu\n2 ރަށެއްގެ ބިން ހިކަށް އެމްޓީސީސީ އާއި ހަވާލުކޮށްފި\n1 އަހަރު ކުރިން ( އޮގަސްޓް 27, 2019 )\nޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން - ވަގުތު އިމޭޖްސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\n2 ރަށެއްގެ ބިން ހިކުން އަދި އެއް ރަށެއްގެ ބަނދަރު ސާވޭ ހަދަން އެމްޓީސީސީ އާއި މިއަދު ހަވާލުކޮށްފިއެވެ.\nމިއަދު ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި މިއްބަސްވުމުގައި އެމްޓީސީސީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ ސީއީއޯ، ހަސަން ޝާހް އެވެ. ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ޑިރެކްޓާ ޖެނެރަލް ފާތިމަތު ޝާނާ ފާރޫގް އެވެ.\nއެމްޓީސީސީ އާއި މިއަދު ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ ކ. މާފުށި އަދި ކ،ގުރައިދޫގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢު ކުރިއަށްގެންދިއުމަށެވެ. 225 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާގޮތަށް، އެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރެވުނުއިރު، މާފުށި ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއަށް 99،981،373.0 ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެއެވެ. އަދި ގުރާދޫ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއަށް 85،931،168.4 ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، އެމްޓީސީސީ އާއި މިއަދު ހަވާލުކުރެވުނީ، ރ. އަނގޮޅިތީމުގެ ބަނދަރުގެ ސާރވޭ އެންޑް ޑިޒައިން މަސައްކަތް ކުރުމަށެވެ. އެ މަސައްކަތަށް 305,505.10 ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެ ކަމަށް ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީން ބުނެއެވެ.\nމިލަދޫ ބަނދަރު ހެދުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ގިނަ މަސައްކަތެއް ނިމުމަކާ ގާތަށް\nއެމްޓީސީސީގެ ހިއްސާއަކަށް ތިން ރުފިޔާ ބަހަން ފާސްކޮށްފި\nއިހަވަންދޫ ބަނދަރު މަޝްރޫއަށް ބޭނުންވާ ކޮންކްރީޓް ބްލޮކްގެ އިތުރު ޝިޕްމެންޓެއް އެރަށަށް ގެންގޮސްފި


ޅެންވެރިކަމަކީ ޒުވާނުން ހެޔޮމަގަށް އަޅުވައި ޤައުމީ ޖަޒުބާތު ހިތްތަކުގައި އުފައްދާ އެއްޗެއް- ނާއިބްރައީސް\nމޫނިސާ ޢީސާ 25 ޖެނުއަރީ 2020\nޅެންވެރިކަމަކީ ޒުވާނުން ހެޔޮމަގަށް އަޅުވައި ޤައުމީ ޖަޒުބާތު ހިތްތަކުގައި އުފައްދާ އެއްޗެއް ކަމަށްވުމުން އެފަންނު ކުރިއރުވައި އާލާކުރުމަކީ އިތުރު މަސައްކަތަކާއި ހިތްވަރާއެކު ވެސް ކުރަންޖެހޭނެކަމެއްކަމަށް ނާއިބްރައީސް ފައިސަލް ނަސީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ނާއިބްރައީސް މިހެން ވިދާޅުވީ މިއަހަރުގެ ޅެންވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް މ. ދިއްގަރުގައި ބޭއްވި ރަސްމީ ޖަލްސާ ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވުމުގެ ގޮތުން ދެއްކެވި ވާހަކަ ފުޅުގައެވެ.\nޅެނެވެރިކަމަކީ އަދަބިއްޔާތުގެ މުއަސަދިކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ ފަންނެއް ކަން ނާއިބްރައީސް ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެއީ އިންސާނާގެ އެންމެ ފުންއިޙްސާސްތަކާ ގުޅިފައިވާ ފަންނެއްކަންވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ދަސްކޮށްގެން ޅެން ހަދާ މީހުންނަށްވުރެ ދުނިޔޭގައި ގިނައީ އުފެދުމުގައިވެސް އެހުނަރު ހުރެގެން ޅެންވެރިކަން ކުރައްވާ ބޭފުޅުން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. ރާއްޖޭގެ ޅެންވެރިކަމުގެ ގުލްޒާރުންވެސް އެފަދަ އެތައް ބޭފުޅުންނެއް ފެނިފައވާކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. އެފަދަ ބައެއް ޅެންވެރިންގެ ނަންފުޅުތައް ވެސް ނާއިބްރައީސް ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nފޮޓޯ ވީޑިއޯތައް ނެގިފައިނުވާ އެވޭލާ ޒަމާނުގެ ކަންކަން އެނގިގެން ދަނީ ވެސް ޅެމާއި ރައިވަރާއި ފަރިހި ފަދަ ތަކެތިން ކަން ނާއިބްރައިސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެފަދަ ތަކެތިން ވަތަނީ ރޫޙާއި ޤައުމީ ޖޯސް އުފައްދައިދޭކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nޅެންވެރިންގެ ދުވަސް އެ ޅެންވެރިއަކަށް ތަޚްޞީސްކުރެއްވި ޅެންވެރިޔާ، ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީންގެ ޢިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ ޢަބްދުއްރަޝީދު ޙުޞައިންގެ ޚިދުމަތް ފާހަގަ ކުރައްވާ ނާއިބްރައީސް ވިދާޅުވީ، އެއީ ތަފާތު އެކި ރޮނގު ރޮނގުން ޤައުމީ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވައިފައިވާ ދިއްގަރުހެ ފަޚުރުވެރި ދަރިއެއްކަމަށެވެ. އެތައް ފިލާވަޅުތަކެއް ލިއްބައިދޭ ޅެންތަކެއް ޢަބްދުއް ރަޝީދު ހައްދަވައިފައިވާ ކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. އެޅެންތަކުން ދެއްވައިފައިވާ ފިލާވަޅުތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިފިނަމަ މުސްތަޤްބަލު އުޖޫލާކުރެވޭނެކަމީ އެއްވެސް ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫންކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nނާއިބްރައީސް ފައިސަލް ވިދާޅުވީ ޢަބްދުއްރަޝީދުގެ "އިލާހީ މިބިން ކުރައްވާށި އަމާން..." އަކީ އެމަނިކުފާނުގެ އާއިލާއާ، ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި އެމަނިކުފާނުގެ ދަރިފުޅަށް ވަރަށްކަމުދާ ޅެމެއްކަމަށެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ މުބާރާތެއްގައި އެލަވަ ވިދާޅުވެގެން އެމަނިކުފާނުހެ ދަރިފުޅަށް ވަނައެއް ލިބިވަޑައިގެންނެވިކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nޅެންވެރިންގެ ދުވަހެއް ރާއްޖޭގައި ފާހަގަ ކުރަން ނިންމެވީތީ، ރައީސް މައުމޫނަށް ވެސް ނާއިބްރައީސް ޝުކުރު އަދާކުރެއްވިއެވެ. އެ ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފްވެރިކޮށްދެވިކަމަށްޓަކާ ނާއިބްރައީސަށް ވަނީ ހަދާނީ ފިލާއެއް އަރުވައިފައެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 25/01/2020 01:33\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 25/01/2020 01:33\nއަހުމަދު އައުފް އަބްދުލް ސަމަދު3ގަޑިއިރު ކުރިން


ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތު - ލީގަލް އޮފިސަރ\nމަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 24 ފެބުރުވަރީ 2020 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 14:00ގެ ކުރިން، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް (ވެލާނާގެ،5ވަނަ ފަންގިފިލާ) އަށެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއި ލިޔުންތައް އީމެއިލް ([email protected]) މެދުވެރިކޮށްވެސް ބަލައި ގަނެވޭނެއެވެ. އަދި އިޢުލާނުގެ ސުންގަޑި ހަމަވުމުގެ ކުރިން ސަރުކާރުން އަލަށް ބަންދު ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެ ކަނޑައަޅާ ދުވަހުގެ އަދަދަށް ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ.\nމި މަގާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އާއި ޕްރެކްޓިކަލް އޮންނާނީ، 27 ފެބުރުވަރީ 2020 އާއި 05 މާރިޗު 2020 އާ ދެމެދު، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް ގައެވެ.\n19 ޖުމާދުލްއާޚިރު 1441\nސުންގަޑި: 24 ފެބުރުވަރީ 2020 1400


BREAKING NEWS: Emme Loabivany Sheikh Ilyas Aai Imran Dheke, Alhugandaa Eku Vadaigannavaa - Shaheem - Vaguthu\nއެންމެ ލޯބި ވަނީ ޝައިހް އިލްޔާސް އާއި އިމްރާން ދެކެ، އަޅުގަނޑާ އެކު ވަޑައިގަންނަވާ - ޝަހީމް\nއެންމެ ލޯބިވަނީ ޝައިހް އިލްޔާސް ހުސެއިން އާއި އަދާލަތު ޕާޓީގެ ރައީސް ޝައިހް އިމްރާން އަބްދުﷲ ދެކެ ކަމަށާއި، އެ ދެ ބޭފުޅުން ވެސް އޭނާއާއެކު ވަޑައިގެންނެވުމަށް، ޕީޕީއެމްގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓުގެ ރަނިންމޭޓް ޑރ.މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޝަހީމް ވިދާޅުވީ އެ ދެ ބޭފުޅުންނަކީ އެކީގައި 30 އަހަރު ވަންދެން އުޅުއްވި ދެ ބޭފުޅުން ކަމަށާއި އޭނާ ނުރަނގަޅު ނަސޭހަތެއް ނުދޭނެކަން އެ ދެ ބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ.\nއަދި އުއްމީދު ކުރަނީ ކުރިއަށް އޮތް ދެތިން ދުވަސްތެރޭ އެ ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ގޮތެއް ނިންމެވުން ކަމަށްވެސް ޝަހީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ޝައިހް އިމްރާން އަށް އަޅުގަނޑަށް ވުރެ ހެޔޮ އެދިވަޑައިގަންނަވާ ރައްޓެއްސެއް މި އުޑު ދަށުގައި ނުހުންނާނެ. ޝައިހް އިމްރާން މިނިވަންވެ ވަޑައިގަތުމާއެކު އައްސަވާ. ޝައިހް އިމްރާން އަށް އެންމެ ހެޔޮއެދި ވަޑައިގަންނަވަނީ ކާކުތޯ. އަޅުގަނޑު 100 ޕަސެންޓް ޔަގީންކަން މި ދެނީ ވިދާޅުވާނީ ޝަހީމްއޭ" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ޑރ ޝަހީމް ވަނީ މި ސަރުކާރުގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ އަދާލަތު ޕާޓީގެ ރައީސް ޝައިހް އިމްރާން އަބްދުﷲ އަށްޓަކައި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nޑރ ޝަހީމް ވިދާޅުވީ އިސްތިއުފާ ދެއްވި ނަމަވެސް އޭރު ޝައިހް އިމްރާންއާއެކު ސިޔާސީ މަސައްކަތް ކުރުން އެއީ ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމަކަށް ނުވާތީ ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށެވެ.\nޑރ ޝަހީމް އޭރު އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރުކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާފައި ވަނީ މިސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ މަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި އަދާލަތު ޕާޓީގެ މެމްބަރުން އެ މަގާމުތަކުން އިސްތިއުފާދިނުމަށް އަދާލަތު ޕާޓީގެ މަޝްވަރާ މަޖިލީހުން ފާސްކުރިތާ އެއް ދުވަސް ފަހުން ނެވެ.\nމަގާމުން އިސްތިއުފާދެއްވި ނަމަވެސް އަދާލަތު ޕާޓީގެ ރައީސް ޝެއިހް އިމްރާން އަބްދުﷲ ސަރުކާރަށް ފާޑު ވިދާޅުވެ ވާހަކަފުޅުދައްކަވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހެން މީގެކުރިން ޝަހީމް ވަނީ މި ސަރުކާރުގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަފުޅުދައްކަވާފައި އެވެ.\nޖުލައި 9, 2018 14:20\nލޯބިވާތީދޯ އިމްރާނަށް އަނިޔާދިން މީހާގެ ރަނިންމޭޓަކަށް ވެގެން ތިހުރީ.. ތިކަހަލަ ލޯބި ނުވިއްޔާ ރަގަޅުވާނީ..\nޖުލައި 9, 2018 14:35\nއިމްރާން ކުށްކޮށް ކުށުން ބަރީޢަނުވެވުމަކީ އަނިޔާއެއް ނޫން\nޖުލައި 9, 2018 16:37\nކުށެއް ކުރިތަ؟؟ ކޯޓުތައް މަ އަތުގަ އޮތިއްޔާ ބޭނުންގޮތަކަށް ކުޅެލާނަން ކުށްވެރި ނުވާ ހަމަ އެކަކު މަށާ އިދިކޮޅުގަ ނުހންނާނެ..\nޖުލައި 9, 2018 14:38\nއިމްރާނަށް އަނިޔާދިނީ މުހައްމަދު ނަޝީދު،\nޖުލައި 9, 2018 14:47\nޖުލައި 9, 2018 15:39\nއެހެންވިއްޔާ ފާރެއްގައި އަމިއްލައަށް ބޮލުން ތަޅާފައި ބުނާނެދޯ އަނިޔާދިނީ ފާރޭ!\nޖުލައި 9, 2018 14:52\nޝަހީމު ލޯބި ނުވާތީކަން ރައީސް ޔާމީނުގެ ރަނިންމޭޓަކަށް ވަޑައިތީ "އިމްރާން" ގެ ނަމުގައި ކޮމެންޓް ކުރިފަރާތަށް ކިހިނެތްތޯ އެނގިލައްވަނީ؟ އިންސާނުންގެ ލޯމަތިން ފެންނަ ކަންކަން އެނގުނަސް ހިތްތަކުގައި ވާ އެއްޗެއް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ އެވެ. ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވީމާ އެނގޭނީ އެކަމެއް ވާން މެދުވެރިވި ގޮތުގެ ހިކުމަތް މޮޅުކަން ނުވަތަ ދެރަކަން.\nޖުލައި 9, 2018 14:55\nއަނިޔާ ދިނީ އެއްނޫން. އަންނިގެ ބަހަށް ހެއްލިގެން ޢިމްރާންގެއްލިގަތީ މުސްކުޅި ހަރުބހަެއްގައި އޮވޭ. ހެއްލުމަކީ ގެއްލުމެކޭ.\nޖުލައި 9, 2018 14:56\nއެދެބޭފުޅުން ދައްކަވާވާހަކަ އަޑުނާސަވާ ތިޔަ ބޭފުޅާގެ ވާހަކަ އަޑުއަހަން އެދެބޭފުޅުންކައިރީ ތިޔަ ބުނަނީ އަމިއްލަ އެދުމުން ފޯވެގެން. އެދެބޭފުޅުންގެ ވާހަކަ ތިޔަ ބޭފުޅާ އަޑުއެއްސެވުން މާރަންގަޅު\nޖުލައި 9, 2018 15:00\nރާއްޖެ އަލްގައިދާ ކުރަން މަވެސް ތާއީދު. އަވަސްކުރޭ\nޖުލައި 9, 2018 15:32\nޔާމީނުވެސް ބުނީ އަދީބުއައް 200 ޕަސެންޓު އީތުބާރު ކުރާކަމައް..\nޖުލައި 9, 2018 15:46\nއިމްރާނަަށް އަނިޔާއެއް ނުދޭ ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވެ ހުކުމެއް ކުރީ..\nޖުލައި 9, 2018 18:38\nފާއިޒް ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތު ކުރަން މިގައުމަކު މާބޮޑުކަމެއް ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެ . މިއީ މާޒީގައި ވެނިމުނު ކަމަކަށް ޓާގެޓްކޮށް އަދަބު ދިނުމުގެ ބޭނުމުގާ މިއަދު ގާނޫނު މާޒީގެ ހާދިސާއަށް ރިއާޔަތްކޮށް ހަދާފަ އެބަޔަކަށް އަދަބު ދިން ބަޔަކު ތިބި ތަނެއް. ޢެހެންކަމުން ގާނޫން އެނގުމަކާ ނުލާ ރައްޔިތުމީހާ ވަނީ ގާނޫނުގައި ބަނދެވިފަ\nޖުލައި 9, 2018 16:08\nދެން ކޮން ވާހަކަ އެއް ދައްކާކަށް މިހާރު؟ އިމްރާން ޖަލަށް ލީމަ އޭ ކިޔާފަ ސަރުކާރުގެ ވަޒީރު ކަމުން ކެނޑިފަ، މިހާރު ހަމަ އެ ސަރުކާރާ ގުޅިގެން އުޅުނީމަ، ކާކު ޤަބޫލު ކުރާނީ!\nމިހިނގާ ކަންކަމުން ހަނދާންވަނީ، ސްކޫލްގައި އުޅުނުއިރު އިސްލާމް މާއްދާގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގެ މާނަ އެވެ. އެއީ "ްިޔާމަތް ދުވަހުން އެންމެ ނިކަމެތި މީހަކީ، ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގައި ނަމާދު ޤާއިމްކޮށް އުޅެފައި ވެސް، ކުރެވުނު ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ޤިޔާމަތުގެ ދަރުބާރުގައި، ސަވާބު އުނިވަމުން އުނިވަމުން ގޮސް ހުސްވެ، އެންމެފަހުން ނަރަކައަށް ވަންނަންޖެހޭ މީހާ އެވެ."\nޖުލައި 9, 2018 16:52\nޢެންމެ ލޯބިވާންޖެހޭނީ ﷲ ދެކެ. ކޮންފިރިހެނުން ތަކެއް ދެކެ ތިއުޅެނީ ލޯބިވެގެން؟\nޖުލައި 9, 2018 17:04\nޝޭހް މިއަދު ޖަލުގަ އެހުންނެވީ ޝޭހް ގެ ބޮލަށް އެމްޑީޕީ ޖެހި ޗިޕެއްގެ ސަބަބުން މޭޑޭ މުޒާހަރާ ގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ ނަގާނެ ފަރާތަކީ ޝޭހް ކަމަށް ބުނެ ސޮއިކުރި ސޮއި ކުރުމަށް.\nޖުލައި 9, 2018 18:32\nދެރަ އަރާނެ ވަގުތަކީ މުޅި ރަށްފުށު ސަލާންޖަހައިގެން ވޯޓު ހޯދައިގެން ބޮޑު ގޮހޮޑާ ހޮވިއްޖިއްޔާ، ދީނީ ބައެއް ކަހަލަ ކަންތައްތަކުގަ އެއްގަލަކަށް ނޭރިގެން ހަމަ ވަގުތުން ޖަލުގޮޅިއަކަށް ކަނޑާލެވޭނެ ވަގުތެވެ. ވީއިރު މަނިކުފާނު މާމޭފުއްޕާ ގަދަބަސް ނުބުނާށެވެ. ޙަމަ ޔަގީނުން މިދެންނެވި ވަގުތު ޖަމީލުމެން ކާނަލް ނާޒިމް މެނާ ބައްދަލުކުރި ފަދަެިން ބައްދަލުކުރާނެ އެވެ.\nޖުލައި 9, 2018 18:44\nލޯބިވަނީ ފިރިހެނުން އަންހެނުން ދެކެ، ނުވަތަ އަންހެނުން ފިރިހެނުން ދެކެ\nޖުލައި 9, 2018 18:48\nއޭރުގެ އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީން ރާވައިގެން ޝެއިހް ގެ އަޑު ކަނޑުވާލަން ކުރިކަމެއް ކަމަށް ލަފާ ކުރެވެނީ. ޝަހީމް އަކީ މާ ހަރުދަނާ މީހެއް.\nޖުލައި 9, 2018 22:21\nއިމްރާނައް ލަނޑު ދިނީ އެމްޑީޕީ އިމްރާނައް ހެޔޮވިސްނުން ދެއްވާށިއެވެ.\nޖުލައި 9, 2018 22:32\nއެހެންމާ އެކަން ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސް ކޮޅު ތެރޭގައި ސާބިތު ކޮށްދެއްވާ.. . ޔާމީނު ރަނިންމޭޓަކަށް ހަދާފަ މަނިކުފާނު އަސްލު ރައިސް އަކަށް ވާންވީ....\nޖުލައި 10, 2018 08:19\nދަންޖެހިފަވެސް ބުނަންވީ އަނިޔާދިނީއޭ.... ހައް\nއޭނަ އުޅުނުގޮތާއި ދެއްކި ބޮޑާވާހަކަ އެންމެތަކުންނަށް ފެންނާނެ\nޖުލައި 10, 2018 08:43\nއިލިޔާސް އަކީ ވަރަށް ކިބުރުވެރި ބޮޑާ މީހެއް، ތިމާގެ މޮޅުކަމުގެ ވާހަކަ އާއި މޮޅުކަން ދެއްކުމުގެ ލާމަސީލު ބައެއް\nޖުލައި 11, 2018 21:14


"Dhaakad"ge furathama dhahkaalumuga Kangana varugadha\nޓީޒާގެ މަންޒަރެއް --\nބޮލީވުޑް ތަރި ކަންގަނާ ރަނާއުޓް ފެންނަ އެކްޝަން ތުރިލާ ފިލްމު "ދާކަޅް"ގެ ޓީޒާ އެއް ދައްކާލައިފި އެވެ.\nމި ފިލްމުގައި ކަންގަނާ އަށް ދީފައިވާ ރޯލުގެ ތަފާތުކަން ފިލްމުގެ ކުރު ޓިޒާއިން އެނގެ އެވެ. ބޮޑު ބަޑިއެއް ޖަހާ ވަޒަންތައްވެސް ހުސްކޮށްލާއިރު ކަންގަނާ ފެންނަނީ ވަރުގަދަ ލުކް އެއްގަ އެވެ. މި ފިލްމުގެ ޝޫޓިންވެސް އަދި ރަސްމީކޮށް ނުފަށާއިރު، ބޮލީވުޑް ހަބަރުތައް ގެނެސްދޭ ނޫސްތަކުގައި ބުނާ ގޮތުން "ދާކަޅް"ގެ ޝޫޓިން ފަށަން ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އެވެ.\nފިލްމުގެ ޓީޒާ --\nމި ފިލްމަކީ ރަޒްނީޝް ގާއީ ޑައިރެކްޓް ކޮށް، ސޮހައިލް މަކްލައި ޕްރޮޑިއުސް ކުރާ އެކްޝަން ތުރިލާ ފިލްމެކެވެ. ފިލްމުގައި ކަންގަނާ އާއެކު ކޯ ސްޓާރަކަށް މިމޯހް ޗަކްރަބޯތީ ފެންނާނެކަމަށް ބުނެ އެވެ. އަދި، "ދާކަޅް"ގައި މުހިންމު ރޯލަކުން ތައްބޫ ވެސް ފެންނާނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nފިލްމު ސިނަމާތަކަށް ގެންނަން ނިންމާފައި ވަނީ އަންނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ރިލީޒް ކުރި "ޖަޖްމެންޓަލް ހޭ ކިޔާ" އަށް ފަހު، ކަންގަނާ މިހާރު ތައްޔާރުވަމުން އަންނަނީ ޓަމިލް ނާޑޫ ސްޓޭޓްގެ ކުރީގެ ޗީފް މިނިސްޓަރު ޖަޔަލަލީތާގެ ބައޮޕިކް "ތަލައިވީ" ގެ ޝޫޓިން އޮކްޓޯބަރު މަހުގައި ފަށާށެވެ.\nދެން އެންމެ އަވަހަށް ސްކްރީނަށް އަންނާނެ ކަންގަނާގެ ފިލްމަކީ އަންނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 24 ގައި ރިލީޒް ކުރާ "ޕަންގާ"' އިންނެވެ.


ފަރަށް އެރި މުދާއުފުލާ ދޯންޏެއް ދިޔަވާތީ އެމްއެންޑީއެފް މާލެ އޭރިއާ ކޯސްޓްގާޑު ސްކޮޑްރަން އިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ފަށައިފި\n25 ޖޫން 2019 16:01\nއައްޑޫ ސިޓީން ފުރައިގެން މާލެއަށް ދަތުރުކުރި 90 ފޫޓުގެ "ވައިޓް ސްޓަރ" ނަމަކަށް ކިޔާ މުދާ އުފުލާ ދޯންޏެއް، ވ.އާރަށް ކައިރިން ފަރަކަށް އެރުމާ ގުޅިގެން، އެ ދޯންޏަށް ދިޔާވާތީ މާލެ އޭރިއާ ކޯސްޓްގާޑު ސްކޮޑްރަން އިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ފަށައިފިއެވެ.\nމި ހާދިސާގެ ރިޕޯޓް އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާޑް މެރިޓައިމް ރެސްކިއު ކޯޑިނޭޝަން ސެންޓަރ (އެމްއާރުސީސީ) އަށް ލިބިފައިވަނީ ރޭ ފަތިހު 4:21 ހާއިރުއެވެ. މި ހާދިސާގެ މަޢުލޫމާތު ލިބުމާ އެކު އެމްއެންޑީއެފް މާލޭ އޭރިއާގެ ކޯސްޓްގާޑް ފާސްޓް އިންޓަރސެޕްޓަރ ކްރާފްޓް "ދޮށިމޭނާ" ގައި ކޯސްޓްގާޑްގެ ޑައިވަރުންގެ ޓީމެއް ވަނީ އެސަރަހައްދަށް ގޮސް މި ދޯންޏަށްް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ފަށާފައެވެ.\nމި ދޯނި ދިޔަވާން ފެށީ ފަަރަށް އަރައި ދޯންޏަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކާއި ގުޅިގެންނެވެ. މި ދޯނި ފަރަށް އެރުމާ އެކު، ދޯނީގެ ފަޅުވެރިން ކުރި މަސައްކަތުން ދޯނި ފުންކޮށް، ވ.އާރަށު ބަނދަރަށް ވަނީ ވައްދާފައެވެ. އަދި ދޯންޏަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާޑުގެ ޑައިވަރުންގެ ޓީމުން މިހާރު ދަނީ ބަލަމުންނެވެ.\nމިހާދިސާ ހިނގިއިރު އެ ދޯނީގައި، ދިވެއްސަކާއި4ބިދޭސީން ތިއްބެވެ. މި ހާދިސާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.