ސ. ހުޅުދޫގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު - The President's Office\nސ. ހުޅުދޫގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު\n14 މާރިޗު 1980، ރިފަރެންސް: MAG/1980/14\nالحمـد للّه ربّ العـالمـين، الصّـلاة والسّـلام عـلى أشـرف المرسـلين، سيّدنا محـمَّدٍ، وعلى آلـه وصحبـه أجمعـين.\nއާދެ، ދެންމެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަލް އެފެއާޒްގެ ނައިބު އެ ވިދާޅުވި ފަދައިން، މިރަށަކީ އަޅުގަނޑު އައްޑުއަތޮޅަށް މިކުރާ ޒިޔާރަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގައި ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެފަހު ރަށް. އެހެންނަމަވެސް، ހުޅުދޫއަކީ އެއްވެސް ހައިސިއްޔަތަކުން ބަލާއިރު އައްޑުއަތޮޅުގެ އެންމެފަހު ރަށެކޭ އަޅުގަނޑު ނުދަންނަވާނަން. މިކަން ހަމަޖެހިފައި މިވަނީ އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި [وختامه مسك] އެހެން އެބުނާ އުޞޫލުގެ މަތިން. އާދެ، "ނިންމާލެވެނީ ހުވަނދުންނޭ". މިގޮތުން އަޅުގަނޑު ދެކެނީ، މިރަށަށް ވަރަށް ޚާއްޞަ ގޮތެއް ބެހެއްޓިއްޖެ ކަމަށް، އެންމެފަހު ރަށަކަށްވީތީ. ކޮންމެއަކަސް މިރަށަށް އައިސް މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކޮށްލުމުގެ ފުރްޞަތު އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު ކަމަށްޓަކައި މާތްﷲގެ ކިބަޔަށް ޙަމްދާއި ޝުކުރުކުރަން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑަކީ މިރަށަށް އަދި އައްޑުއަތޮޅަށް މުޅިން އާ މީހެއް ނޫން. މީގެކުރިން ދެފަހަރެއްގެ މަތިން އައްޑުއަތޮޅަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުގެ ފުރްޞަތު އަޅުގަނޑަށް ވަނީ ލިބިފައި. އެންމެފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު މިއަތޮޅަށް އައީ 1974 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި. އެފަހަރު އައީ އޭރުގެ ވަޒީރުލްއައުޡަމްގެ ޚާއްޞަ ވަކީލެއްގެ ގޮތުން، ސަރުކާރުން ފޮނުއްވީމާ. އެފަހަރު އައިސްވެސް ތިޔަބޭކަލުންނާއި ބޭކަނބަލުންނާ މުޚާޠަބު ކުރުމުގެ އުފާ އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު. އަދި އެއްރޭ މިރަށުގައި ހުރުމުގެ އުފާވެސް އަޅުގަނޑަށް އެދުވަހުވަނީ ލިބިފައި. އޭގެފަހުން އަޅުގަނޑަށް، މިއަތޮޅަށް ކުރެވުނު ޒިޔާރަތަކީ ގަމަށް އައި ފްލައިޓަކުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅުގައި އަޅުގަނޑަށް އާދެވުނު ދުވަހަކު އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު އުފަލެއް. އެދުވަހު ހަމައެކަނި އާދެވުނީ ގަމަށް. ދެން ގަމުން އެއްގަމު މަގުން ހިތަދުއާ ހަމައަށް ދިޔައިން. އެދުވަހު މިރަށަށް އައުމުގެ ފުރްޞަތެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނުލިބޭ. އެހެންނަމަވެސް މީގެކުރިންވެސް ތިޔަބޭކަލުންނާ އަޅުގަނޑު ވަނީ ބައްދަލުވެފައި. މިއަދުވެސް އަޅުގަނޑު މިއައީ ދައުލަތުގެ ޚިދުމަތުގައި. އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚިދުމަތުގައި. މީގެ ފަސްއަހަރު ދުވަހުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑު މިރަށަށް އައީވެސް ދައުލަތުގެ ޚިދުމަތުގައި އަދި ރައްޔިތުންގެ ޚިދުމަތުގައި.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު އައްޑުއަތޮޅަށް މިކުރި ޒިޔާރަތަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެވޭ ޒިޔާރަތެއް. މިދަތުރުގެ ހަނދާންތައް އަޅުގަނޑުގެ ހިތަކުން ދުވަހަކުވެސް ފިލައިގެނެއް ނުދާނެ. މިއަތޮޅުގައި މިހޭދަކުރި ވަގުތުތަކަކީ އަޅުގަނޑުގެ ޙަޔާތުގައި އަޅުގަނޑަށް ކުރިމަތިވި ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތުތަކެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ ތެދުވެރިކަމާއެކު. އާދެ، ކަންދިމާވިގޮތުން އަތޮޅުގެ ރަށްރަށުގެ ޢަދަދުގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، މިއަތޮޅުގައި އަޅުގަނޑަށް ރާއްޖޭގެ އެހެނިހެން އަތޮޅުތަކުގައި ހޭދަކުރަން ދިމާވެފައިވާ ވަގުތުތަކަށްވުރެ ގިނަވަގުތުތައް ހޭދަކުރެވޭގޮތަށް ވަނީ ދިމާވެފައި. ދެދުވަހާ ތިންރޭ މިއަތޮޅުގައި އަޅުގަނޑު އެބަ ހޭދަކުރަން. އެކަން އެގޮތަށް ހަމަޖެހުނުކަން އެއީވެސް އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދިމާވި ކަމެއް. ވަރަށްގިނަ ގޮތްގޮތުން ބަލާއިރު، މިއަތޮޅަކީ ޚާއްޞަ އަތޮޅެއް. މީގެކުރިންވެސް މިއަތޮޅުގެ އެހެނިހެން ރަށްތަކުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަޅުގަނޑު މިގޮތުން މުޚާޠަބުކޮށް ދެއްކި ވާހަކަތަކުގައި އިޝާރާތްކުރި ފަދައިން، ތަޢުލީމީ ގޮތުންނާއި އަދި ރަށްވެހިކަމުގެ ގޮތުން އައްޑުއަތޮޅަކީ ރާއްޖޭގެ އެހެނިހެން އަތޮޅުތަކަށް ބަލާއިރު، ވަރަށްމަތީ މަޤާމެއް ހޯދައިފައިވާ އަތޮޅެއް. އަދި އެކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ދެކެނީ، އައްޑުއަތޮޅަކީ ރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ ފަޚްރެއް ކަމަށް.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ރާއްޖެތެރެއަށް މިކުރާ ދަތުރުތަކުގެ ބޭނުމަކީ ހަމަ އެންމެ ކަމެއް. އެއީ ދައުލަތުގެ ހެޔޮއެދުމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަން ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނާ އެކުގައިވާކަން ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކޮށްދިނުން. މީގެކުރިން އަޅުގަނޑު ވަނީ އެންމެ އުތުރުގެ ދެއަތޮޅަށް ޒިޔާރަތްކޮށްފައި. ހއ. އަތޮޅަށާއި ހދ. އަތޮޅަށް. އޭގެކުރީގައި މާލެއަތޮޅުގެ ބައެއް ރަށްރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރުމުގެ ފުރްޞަތުވެސް އަޅުގަނޑަށް ވަނީ ލިބިފައި. މިހާރު އަޅުގަނޑު މިއުޅެނީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ދެކުނުގެ އަތޮޅުގައި އާދެ، އައްޑުއަތޮޅުގައި. މިދަތުރުތަކުގެ ބޭނުމަކީ އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި ފަދައިން، ސަރުކާރުގެ އިޚްލާޞްތެރި ހެޔޮއެދުންތައް ވަނީ ރައްޔިތުންނާ އެކުގައިކަން ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކޮށްދިނުން. އަދި ހަމައެއާއެކު ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކޮށް، ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވާ އެކިއެކި ދަތިތައް އޮޅުންފިލުވައި، އެކަންތައްތައް ހަމަޖެހުމަކަށް ގެނައުމުގައި ސަރުކާރަށް ވެވެން އޮންނާނީ ކޮންކޮން ކަންތައްތަކެއްތޯ އޮޅުންފިލުވުން. އެއީ މިދަތުރުގެ އެންމެބޮޑު މަޤްޞަދު. އަޅުގަނޑު މީގެކުރިން މާލެއިން އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކަށް ކުރި ޒިޔާރަތުން ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށާއި އަދި އޭގެފަހުން މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަލް އެފެއާޒްގެ ނައިބު ރާއްޖެތެރޭގެ ބައެއް އަތޮޅުތަކަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުތަކުގެ ސަބަބުން ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މިހާރުވަނީ ރާއްޖެތެރޭގެ ކަންތައްތައް އިޞްލާޙުކޮށް ތަރައްޤީ ކުރުމަށްޓަކައި މަޝްރޫޢެއް ރޭވިފައި. އެ މަޝްރޫޢުގެ ވާހަކަ ތިޔަ އެންމެ ކަލުންނާއި ކަނބަލުންވާނީ އައްސަވާފައި. އެ މަޝްރޫޢުގެ އެކިއެކި ނުކުތާތަކަށް ވިސްނާއިރު، އެއީ މިވަގުތު ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަންތައްތަކެއް. ރާއްޖެތެރެ ތަރައްޤީ ކުރުމުގެ ގޮތުން، ރާއްޖެތެރެ އިޞްލާޙު ކުރުމުގެ ގޮތުން، ރާއްޖެތެރޭގެ ކަންތައްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމުގެ ގޮތުން.\nއާދެ، ތިޔަ އެންމެ ކަލުންނަށާއި ކަނބަލުންނަށް އަޅުގަނޑަށްވުރެވެސް ރަނގަޅަށް އެނގިލައްވާނެ ފަދައިން، ރާއްޖެތެރޭގެ ކަންތައްތައް ވަނީ ވަރަށް ނޭދެވޭ ކަހަލަ ގޮތަކަށް. މީގެކުރިން ރާއްޖެތެރޭގެ ކަންތައްތަކަށް އެއްވެސްކަހަލަ ޢިނާޔަތްތެރިކަމެއް ސަރުކާރުން ދެއްވިފައެއް ނެތް. އެކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެތެރޭގެ ހުރިހާ ކަމެއްވަނީ ވަރަށް ހިތާމަކުރަންޖެހޭފަދަ ދަރަޖައަކަށް ދަށަށް ގޮސްފައި. ރާއްޖެތެރޭގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލު ކުރެވޭނެ މަގެއް ތަނަވަސްވެފައެއް ނެތް. އަޅުގަނޑު މިދެންނެވީ ފަހަރެއްގައިވެސް ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުން، އެމީހުން އަމިއްލައަށް މަކްތަބްތަކާއި މަދަރުސާތައް ހުޅުވައިގެން އެމީހުންގެ ދަރިންނަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލު ކުރުމުގެ ފުރްޞަތު ތަނަވަސްކޮށްނުދެއެކޭ ނޫން. އަޅުގަނޑު މިދެންނެވީ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ސަރުކާރުން ހިންގަވާ ސްކޫލެއް މީގެކުރީގައި ރާއްޖެތެރޭގައި ނެތް ވާހަކަ.\nއާދެ، އެއީ އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި ވަރަށްބޮޑު އުނިކަމެއް. ތަޢުލީމަކީ ހަމަ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ޙައްޤު. ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ދަރިއެއްގެވެސް ޙައްޤު. އެހެންކަމުން ތަޢުލީމު ރާއްޖެތެރޭގެ ދަރިންނަށް ލިބޭނެ މަގުތައް ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަކީ އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި ސަރުކާރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް. ވުމާއެކު މިހާރު އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި މަޝްރޫޢުގައި ރާއްޖެތެރޭގެ ތަޢުލީމަށް ޚިދުމަތް ކުރުން ހިމެނިފައިވޭ. ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައިވެސް ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ހިންގާ އެއް މަދަރުސާ ހުޅުވުން ހިމެނިފައިވޭ. އަދި އަޅުގަނޑު ވަރަށް އުފަލާއެކު ދަންނަވަން، މިހާރު އަޅުގަނޑު މިވާހަކަ ދައްކާއިރު، ރާއްޖޭގެ 19 އަތޮޅުންކުރެ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައިވެސް ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ހިނގާ ސްކޫލެއް މިހާރު ހިނގަމުންދާ ވާހަކަ. މިއީ މީގެކުރިން، މީގެ އަށެއްކަ މަސްދުވަސް ކުރިން އެއްގޮތަކަށްވެސް ނެތްކަމެއް. އޭރު ކަންތައްތައް ހުރިގޮތުން، ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް ވަނީ ހަމައެކަނި ވަކިބަޔަކަށް ލިބޭގޮތަށް. އެއީ މާލޭގެ މީހުން. މާލޭގެ މީހުންގެ ދަރިންނަށް. ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ ތަޢުލީމު ލިބޭގޮތް ހަމަޖެހިފައި އޮތީ، ރާއްޖެތެރޭގެ މީހުންގެ ތެރެއިން އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ތަނަވަސްކަންހުރި މިންވަރަކުން މާލެއަށް އެމީހުންގެ ދަރިން ފޮނުވައިގެން، އެކުދިންނަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކޮށްދެވޭވަރުގެ ފެންވަރުހުރި މީހުންނަށް. ރާއްޖެތެރޭގެ އާދައިގެ މީހުން، ރާއްޖެތެރޭގެ ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް ތަޢުލީމު ލިބޭކަހަލަގޮތަކަށް އެއްވެސްކަމެއް އޭރު ހަމަޖެހިފައެއްނުވޭ. އެއާޚިލާފަށް މިހާރު ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައިވެސް ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ހިނގާ އެއް ސްކޫލް އެބަހުރި. އެއީ ޕްރައިމަރީ ސްކޫލެއް. މިއަތޮޅުގައި އެ މަދަރުސާ ހުރީ ހިތަދޫގައި. އޭގެއިތުރަށް މެދުކެނޑުމެއްނެތި 10 އަހަރު ވަންދެން މިހާތަނަށް ހިނގަމުން އައިސްފައިވާ މަކްތަބްތަކަށާއި މަދަރުސާތަކަށާއި ނުވަތަ ސްކޫލްތަކަށް ސަރުކާރުން އެހީވެދެއްވާގޮތަށް މިހާރުވަނީ މި މަޝްރޫޢުގައި ހަމަޖެހިފައި.\nމިކަމާ ގުޅިގެން އަޅުގަނޑު ވަރަށް ޚާއްޞަ އުފަލަކާއެކު ދަންނަވަން. މިރަށުގެ ނަޞްރިއްޔާ ސްކޫލަށް ސަރުކާރުން އެހީވެދޭގޮތަށް މިހާރުވަނީ ހަމަޖެހިފައި. އަޅުގަނޑު ދެންމެ މިރަށަށް ފޭބިއިރުވެސް ނަޞްރިއްޔާ ސްކޫލުގެ ކުދިންކޮޅަކާ ދިމާވި. އެސްކޫލުގެ ކެޑެޓުންނާއި އަދި އެހެން ކުދިން. އެކުދިންގެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނުގޮތުގައި ވަރަށް ރަނގަޅު. ވަރަށް ފުރިހަމަގޮތަކަށް އެކުދިންގެ ތަޢުލީމާއި އަދި އެހެނިހެން ކަންތައްތައްވެސް ދާކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު. އެކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާކުރަން. އަދި އަޅުގަނޑު ހިތުން މިހާރު މިހަމަޖެހުނު ގޮތުން އެ ސްކޫލް ހިންގުމަށް އިތުރު ހަމަޖެހުމެއް ލިބޭނެ. އަދި ސްކޫލް ތަޢުލީމުގެ މަގުގައި އެ އަދާކުރާ ޚިދުމަތްތަކަށް އިތުރު ތަރައްޤީއެއް ލިބޭނެ. ތިޔަބޭކަލުންގެ ތެރެއިން ވަރަށްގިނަ ބޭކަލުން ސުވާލުކުރެއްވުން އެކަށީގެންވޭ، ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައިވެސް އެއް މަދަރުސާ ހުރެގެން ފުދޭނެހޭ؟ އޭގެ ޖަވާބުގައި ދަންނަވަންޖެހެނީ، އެއް މަދަރުސާއަކުން ނުފުދޭނެއޭ. އެހެންނަމަވެސް މިވަގުތު އަދި ކަންތައްތައް ހުރިގޮތުން އެއްވެސް އަތޮޅެއްގައި ސަރުކާރުން ހިންގާ އެއް މަދަރުސާއަށްވުރެ ގިނަ މަދަރުސާ ހިންގޭކަށެއް ނެތް. ސަބަބަކީ އެކަމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާގެ ޢަދަދުގެ ގިނަކަން. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ ޤައުމެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަކީވެސް ވަރަށް ކުޑަކުޑަ އެއްޗެއް. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރެވިގެން ނޫނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޚަރަދު އެހާ މަތީ ޢަދަދަކަށް ހިންގޭކަށް ނޯންނާނެ.\nއެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑު ޔަޤީންކޮށް އަރުވަނީ، މިއީ ހަމައެކަނި ފަށައިގަތުމެއް ކަމަށް. މިހާރު ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައިވެސް އެއް މަދަރުސާ ހިންގާގޮތަށް އޮތް ނަމަވެސް، ގަސްދުކުރެވިފައިވަނީ ސަރުކާރުގެ ތަނަވަސްކަން އިތުރުވީ މިންވަރަކުން އަތޮޅުތަކުގައި ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި އިތުރު މަދަރުސާވެސް ހިންގުމަށް. އަދި އެހެންގޮސް އަޅުގަނޑު ހިތުން ކޮންމެވެސް ދުވަހެއްގައި ރާއްޖޭގެ މީހުން އުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައިވެސް ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ހިނގާ ސްކޫލެއް ހުންނާނެ.\nތަޢުލީމުގެ އިތުރަށް އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި މަޝްރޫޢުގައި، އެހެން ވަރަށްގިނަ ކަންތައްތައްވެސް ހިމެނިފައިވޭ. އޭގެތެރޭގައި ބައެއް ރަށްރަށުގެ ފަޅުތެރެ ފުންކުރުން، ނެރުކެނޑުން، ބައެއް ރަށްރަށުގެ އޮފީސް ޢިމާރާތް މަރާމާތުކުރުން. ނުވަތަ އަލުން އޮފީސް ހެދުން. ބައެއް ރަށްރަށުގެ މިސްކިތްތައް މަރާމާތުކުރުން. ވަރަށްގިނަ ރަށްރަށުގެ މިސްކިތްތައް މަރާމާތުކުރުން ހިމެނޭ. އަދި ބައެއް ރަށްރަށުގައި މުޅިން އަލުން މިސްކިތް އެޅުންވެސް ހިމެނޭ. އަދި އަތޮޅުގެ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ރަށުކޯޓެއް އުފެއްދުމުގެ ޚަރަދުވެސް ހިމެނޭ. މިހެންގޮސް ވަރަށްގިނަ ކަންތައްތައް މި މަޝްރޫޢުގައިވޭ. އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، މި މަޝްރޫޢަކީ އަދި ފެށުމެއް. މި މަޝްރޫޢަކީ ތިން އަހަރު ދުވަހަށް ހެދިފައިވާ މަޝްރޫޢެއް. އޭގެއިތުރަށް އެހެނިހެން ކިތަންމެ މަޝްރޫޢުތަކެއް ހެދިގެން، އެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ޢަމަލުކުރެވިގެން ނޫނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެތެރޭގެ ކަންތައްތައް އަޅުގަނޑުމެން އެދޭ ފެންވަރަކަށް ކުރިއަކަށް ނުގެންދެވޭނެ.\nއާދެ، މިރަށާ ބެހޭގޮތުން މި މަޝްރޫޢުގައި އަދި ހިމެނިފައިވަނީ އެންމެ ކަމެއް. އެއީ މިރަށުގެ ނެރު، ޑައިނަމައިޓް އަޅައިގެން ގޮއްވާލުން، ނެރުކެނޑުން އެއީ އަޅުގަނޑު ހިތުން މިރަށަށް ވަރަށް ބޭނުންވެފައިވާ ކަމެއް. ރަނގަޅު ނެރެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން މިރަށު މީހުންނަށް ވަރަށްގިނަ ގޮތްގޮތުން ދަތިވެފައިވާކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ. އާދެ، ނެރާ ބެހޭގޮތުން އެއްޗެއް ދަންނަވާލުމާ ގުޅިގެން، އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވާ އެހެން ވާހަކައެއްވެސް އެބައޮތް. އެއީ މިރަށަށް އަޅުގަނޑު އައިއިރު މިރަށު ފަޅުތެރޭގައި ވަރަށްގިނަ ބޯޓްފަހަރު އަޅާފައި އޮތްތަން އަޅުގަނޑު ދުށިން. މިރަށަކީ އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުގައި ވަރަށްގިނަ ބޯޓްފަހަރު ދުއްވާ ރަށެއް. އެއީ މިއަތޮޅަށް، މިރަށުގެ އެ ބޯޓްފަހަރު ދުއްވާ ބަޔަކު ކުރާ ވަރަށް މަތިވެރި ޚިދުމަތެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެން. މިއަތޮޅަށާއި މިއަތޮޅުގެ މީހުންނަށާއި، މިއަތޮޅުގެ ތަރައްޤީއަށް އެބޯޓްފަހަރު ދުއްވުމުގެ ސަބަބުން ވަރަށްމަތީ ޚިދުމަތްތަކެއް ލިބެމުންދާކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނާލަންޖެހޭ ނުކުތާއަކީ، ބޯޓްފަހަރު ދުއްވުމުގައިވެސް އެއް އުޞޫލެއް ގެންގުޅެންޖެހޭނެކަން. ތިޔަބޭކަލުންނާއި ބޭކަނބަލުން އައްސަވާނެ، ވަރަށްގިނަފަހަރަށް ދިމާވާ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކުގެ ވާހަކަ. ބައެއް ބޯޓް، ދިމާވާ ސަބަބުތަކާހުރެ، ބެހިގެން އެބަދޭ. އިންޖީނު ހަލާކުވެ ނުވަތަ އެހެނިހެން ނުރައްކާތައް މެދުވެރިވޭ. މޫސުމް ނުބައިވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އިންޖީނު ހަލާކުވުމުގެ ސަބަބުން ބޯޓްފަހަރުން ގެންދާ ފަސިންޖަރުންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާތަން އެބައާދޭ. ބޯޓްފަހަރުން ގެންދާ މުދާ މުޅިން ހަލާކުވެ ގެއްލިގެންދާތަން އެބައާދޭ. ބޯޓްފަހަރު ބެހިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ގޮސް ވަރަށްގިނަ ޚަރަދުތަކެއް ކޮށްގެން ނޫނީ އެބޯޓްފަހަރުގެ ފަސިންޖަރުންވެސް ސަލާމަތްނުކުރެވޭތަނާއި އަދި އަމުދުން ބޯޓްފަހަރު ނުގެނެވޭތަންވެސް އެބައާދޭ.\nވީމާ، އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަންވީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ތަރައްޤީކުރަންޖެހޭނެ ފަދައިން، އަދި ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވާނީ ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއްގެ މަތިން ކަމުގައިވާފަދައިން، ބޯޓްފަހަރުވެސް ދުއްވަންވާނީ އެފަދަ ހަރުދަނާ އުޞޫލެއްގެ މަތިންކަން. ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ޤައުމެއްގައިވެސް ބޯޓްފަހަރު ދުއްވުމާބެހޭ ޤާނޫނެއް އޮވޭ. އަދި ރާއްޖޭގެ ކަންތައް ހުރިގޮތުން އެފަދަ ޤާނޫނެއް ހެދިފައިނެތީ. އެހެންނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި އެއްގަމުގައި ދުއްވާ އެއްޗެތީގެ ޤާނޫނެއް އެބައޮތް. އިންޖީނުލީ އެއްޗެތީގެ ޤާނޫނެއްވެސް އެބައޮތް. އިންޖީނު ނުލާ އެއްޗެތީގެ ޤާނޫނެއްވެސް އެބައޮތް. އެހެންވުމާއެކު، ކަނޑުގައި ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ޤާނޫނެއްވެސް ވަރަށް އަވަހަށް ހެދޭނެ. އެކަމުގެ ފުރަތަމަ ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތުތައް މިހާރުވަނީ އެއްކުރެވިފައި. އަދި ޤާނޫނެއްގެ ޑްރާފްޓްވެސް ވަނީ ތައްޔާރުކުރެވިފައި. އެއީ ވަރަށްބޮޑު ޤާނޫނެއް. އެ ތައްޔާރުކުރެވިފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ކަނޑުދަތުރުތަކާބެހޭ ޖަމްޢިއްޔާގެ އެހީގައި. އެއީ "އިމްކޯ" ގެ އެހީގައި ތައްޔާރުކުރެވުނު ޤާނޫނެއް. އެއީ އަޅުގަނޑު މިނިސްޓަރ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓްގެ މަޤާމުގައި ހުރިއިރު، "އިމްކޯ" ގެ ވެރިންނާ މަޝްވަރާކޮށްގެން "އިމްކޯ" ގެ އެހީގައި މާލެ ދުރުވި އެޑްވައިޒަރުންގެ ލަފާގެމަތިން. އަދި އެބޭކަލުން ތައްޔާރުކޮށްދެއްވި ޤާނޫނެއްގެ ޑްރާފްޓް މިދެންނެވީ. އެއީ ވަރަށްބޮޑު އެއްޗަކަށްވާތީ، އަދި ދިވެހިބަހަށް ތަރުޖަމާ ނުކުރެވިއޮތީ. ދިވެހިބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރެވިގެން، އެ ޤާނޫނު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްވާންޖެހޭނެ. އެކަމަށް އަޅުގަނޑު ހިތުން ވަރަށްގިނަ ދުވަސްތަކެއް އަދި ބޭނުންވާނެ.\nއެހެންވުމާއެކު، މިހާރު ގަސްދުކުރެވިފައިވަނީ މިދެންނެވި ޤާނޫނު ދިވެހިބަހަށް ތަރުޖަމާކުރެވި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިންވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަނޑުދަތުރުތަކުގެ ކަންތައްތައް، ވަކި އުޞޫލެއްގެ މަތިން ހަމަޖެހިފައި އޮންނަންޖެހޭނެތީ، އެކަމާބެހޭ ގަވާއިދެއް ސަރުކާރުން ހައްދަވަނީ. އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުގައި ކުރިއަށް އޮތް މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އެއަށްވުރެވެސް އަވަސް ފުރްޞަތެއްގައި މި ގަވާއިދު ހަމަޖެހޭނެ. އެއީ ކަނޑުދަތުރުކުރާ މީހުންގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދިނުން، އެއީވެސް ސަރުކާރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތަކަށްވާންވާނެ. އަދި އެ ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ވަކިގޮތެއްގެ މަތިން ބެލެހެއްޓި، އެ އުޅަނދުތަކުގެ ސަލާމަތްކަން އެއީވެސް ސަރުކާރުން ކޮށްދޭންޖެހޭނެ ކަމެއް. ހަމައެއާއެކު އެ އުޅަނދުތަކުން ގެންދާ މުދާވެސް ރައްކާތެރިކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެ ގަވާއިދު ސަރުކާރުންވާނެ ހަމަޖެހެން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު މިބޯޓްފަހަރު ދުއްވާ ބޭކަލުންނަށް ނަޞޭޙަތްތެރިވަނީ އަދި އިލްތިމާސް ކުރަނީ، އެބޭކަލުން އެ އަދާކުރައްވާ މަތިވެރި ޚިދުމަތަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ނޭދެވޭ ބަހެއް ރައްދުވާކަހަލަ ގޮތަކަށް އެކަންތައް ނުކުރެއްވުމަށް. އަދި ހަމަޖެހޭ ރަނގަޅު އުޞޫލެއްގެ މަތިން އެކަންތައްތައް ކުރައްވަމުން ގެންދެވުމަށް. އަޅުގަނޑު ފަހަރެއްގައިވެސް ނުދަންނަވަން، މިހާތަނަށްވެސް އެކަންތައްތައް ހިނގާފައިވަނީ އެ ބޯޓްފަހަރު ދުއްވާ މީހުންގެ ކަންތައް ހުންނަ ގޮތުންނެކޭ. އެހެނެއްނޫން އެކަންވަނީކީ. އެއީ އެމީހުންނަށް އިރުޝާދު ލިބެންވާ ފަރާތުން އިރުޝާދު ނުލިބޭތީ، އެކަން އެހެންވެފައި އޮންނަނީ. ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އެހާބޮޑަށް މީގެކުރިން އަޅާނުލައްވައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން. އަދި ސަރުކާރުން އެމީހުންނަށް ދެއްވަންޖެހޭ އިރުޝާދު އެމީހުންނަށް ނުދެއްވައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން، އެގޮތަށް ކަންތައްތައް ދިމާވެފައި ހުންނަނީ. މިހާރު އެކަން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ވަރަށް އަވަހަށް ރަނގަޅުކުރެވޭނެ. ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ބޯޓްފަހަރުގެ ވެރިންނަށާއި، ބޯޓްފަހަރުން ދަތުރުކުރާ މީހުންނަށާއި، ބޯޓްފަހަރުން މުދާ ފޮނުވާ މީހުންނަށް ދެއްވަންޖެހޭ އިރުޝާދުތައް ދެއްވާނެ. އެގޮތުގެ މަތިން އަޅުގަނޑުމެން ކަންތައްތައް ގެންގޮސްފިނަމަ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މީގެފަހުން މިކަހަލަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކެއް ދިމާވާކަށެއް ނުޖެހޭނެ.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ނިންމާލުމުގެ ކުރިން އަދިވެސް ދެ ނުކުތާއަކަށް އިންޞާފުކޮށްލަން ބޭނުންވޭ. އެތަނުން އެއް ނުކުތާއަކީ، އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ކުރުމުގެ މައްޗަށް. އާދެ، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ އަތުން ކުރާ މަސައްކަތުން ދިރިއުޅޭ ބައެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހަކު ދިރިއުޅެން ބޭނުންވާ އާމްދަނީ ހޯދަނީ އެމީހަކު ކުރާ މަސައްކަތެއްގެ ވާސިޠާއިން. އެހެންކަމަށްވުމާއެކު އަޅުގަނޑުމެން، އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން ތަނަވަސްކުރަން ބޭނުންވާނަމަ އޮތް މަގަކީ ހަމަ އެންމެ މަގެއް. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތް އިތުރުކުރުން. އަދި އެކުރާ މަސައްކަތުގައި ފަރުވާބެހެއްޓުން. އެއިން އެންމެބޮޑު އެންމެމޮޅު ނަތީޖާއެއް ލިބޭނެގޮތަކަށް އެ މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދިއުން. އާދެ، މިދަންނަވަނީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެކުރައްވާ މަސައްކަތުން ސަރުކާރަށް ވަކި ފައިދާތަކެއް ހޯދަން ބޭނުންވާތީ، މަސައްކަތް ކުރުމުގައި އިތުރު ފަރުވާތެރިކަމެއް ބަހައްޓަވަންޖެހޭނެ ވާހަކައެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހަކު އެކުރާ މަސައްކަތެއް އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކުރާކަމުގައިވަންޏާ އެންމެ ފުރަތަމަ އެއިން ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ލިބޭނީ ހަމަ އެމީހަކަށް. ދެން އެމީހެއްގެ ޢާއިލާއަށް. އެމީހަކު އުޅޭ ރަށަށް. މިހެންގޮސް އެންމެފަހު ނަތީޖާއަކަށްވާނެ، އެކަމުން ޤައުމަށް ކުރާ ފައިދާވެސް. އެހެންނަމަވެސް، އެކަމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ލިބޭނީ ހަމަ އެމީހަކަށް. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު މި އިލްތިމާސް ކުރަނީ، އަދި އަޅުގަނޑުދާ ކޮންމެ ރަށެއްގެ ރައްޔިތުންނާ ވާހަކަ ދައްކާއިރުވެސް މި ޕޮއިންޓަށް ވަރަށްބާރުއަޅަން. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތުގައި އިތުރު ހީވާގިކަމެއް ބޭނުންކޮށްގެން، އިތުރު ފަރުވާތެރިކަމެއް ބަހައްޓައިގެން، އެއިން ލިބޭ އެއްޗެއް އިތުރުކުރެވޭތޯ ބެލުން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހާ ބޭނުންތަކެއް ފުއްދަންޖެހެނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތުން ލިބޭ އާމްދަނީއިން. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޭނުންވާ ކާނާ ހޯދަންޖެހެނީވެސް އެ އާމްދަނީއިން. އަޅުގަނޑުމެން ގެ ހަދަން ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަވެސް، ގެ ހެދެނީވެސް ނުވަތަ ހަދަން ބޭނުންވާ ޚަރަދު ހޯދެނީވެސް އެ އާމްދަނީއިން. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޭނުންވާ ހެދުމާއި ފޭރާމާ، މިބާވަތުގެ އެއްޗެތި ހޯދެނީވެސް އެ އާމްދަނީއިން. އަދި އަޅުގަނޑުމެން ބަލިވެއްޖެނަމަ ބޭސްފަރުވާކުރަން ޖެހެނީވެސް އެ އާމްދަނީއިން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ އެއްޗެއް އިތުރުކޮށްގެން ނޫނީ މިބޭނުންތައް ފުއްދޭކަށެއް ނޯންނާނެ. އަދި މިހާރު އެ ބޭނުންތައް ފުއްދޭވަރަށްވުރެ މަތީ ދަރަޖައަކަށް، ކުރިއަށް އޮތް ތާނގައި އެ ބޭނުންތައް ފުއްދޭކަށެއް ނޯންނާނެ. އެހެންވުމާއެކު، އަޅުގަނޑު ނަޞޭޙަތްތެރިވަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް، އެމީހަކު އެކުރާ މަސައްކަތެއް، ކުރިއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް ކުރެވޭތޯ ބެލުމުގެ މައްޗަށް.\nއާދެ، ހަމައެއާއެކު އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވާ އަނެއް ނުކުތާއަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އޮންނަންވާނެ އެކުވެރިކަން. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންވެގެން ބަދަހިކުރެވޭތޯ ބަލަންވެއްޖެ އެއްޗެކޭ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެއް ޤައުމެއްގެ އަފްރާދުން. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން. އެއް ނަސްލަކުން އައިސްފައިވާ ބައެއް. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެއް ދީނެއްގެ އަހުލުވެރިން. އިސްލާމީ އުންމަތުގެ އަފްރާދުން. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭނީ އެކުވެރިކަން، އޯގާތެރިކަން، އެއްބަނޑުއެއްބަފާކަން، އުޚުއްވަތްތެރިކަން. މިކަންކަން އަޅުގަނޑުމެން ރަނގަޅަށް ފާހަގަކުރަންޖެހޭނެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަސްތަކާއި ޢަމަލުތައް ބަހައްޓަންޖެހޭނީ، މިދެންނެވި އެކުވެރިކަމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފުނުވާގޮތެއްގެ މަތިން.\nއާދެ، މިމޭރުމުން އަޅުގަނޑު ހިތުން މާގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާކަށެއް ނުޖެހޭނެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ގަބޫލުކުރެއްވޭނެ، އެކުވެރިވުމުގައި ހުރި ފައިދާތައް. އަދި ވަކިވަކިވެ ބައިބައިވުމުގައި ހުރި ގެއްލުންތައް. އެއްވެސް ޤައުމެއްގައި ފިތުނަވެރިކަން އުފެދިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ދެކޮޅުވެރިކަން ނުވަތަ ޢަދާވާތްތެރިކަން، އެ ޤައުމުގެ އަފްރާދުންގެ މެދުގައި ފެތުރިގެން ހިނގައްޖެނަމަ، އެ ޤައުމެއް ވަރަށް އަވަހަށް ދާނީ ނާކާމިޔާބުގެ މަގުގައި ހިނގަމުން. ވަރަށް ނުބައި ނަތީޖާތަކެއް އެ ޤައުމަކަށް މެދުވެރިވަމުންދާނެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިލި ކޮންމެ ދިމާއަކުންވެސް ފެންނަން ހުރި ކަމެއް. މިޒަމާނުގައި ހިނގާ ކަންތައްތަކަށް ބަލައިލިނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިކަމުގެ އެތައް ހެކިތަކެއް ފެންނަން އެބަހުރި. އަދި ތާރީޚަށް ވިސްނި ނަމަވެސް، އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ މާތްވެގެންވާ ދީނުގައިވާ އިރުޝާދުތަކަށް ބެލިކަމުގައިވިޔަސް، މިކަމުގެ ސާފުސީދާ ހެކިތައް ވަރަށް ފަސޭހައިން ފެންނަން އެބަހުރި.\nއާދެ، މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަޙީކުރައްވަނީ، [وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ] [ތިޔަބައިމީހުން އަރައިރުންނުވާށޭ، ބައިބައިނުވާށޭ، ޚިލާފުނުވާށޭ. ތިޔަބައިމީހުން އަރައިރުންވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ޚިލާފު އުފެދިއްޖެނަމަ، ތިޔަބައިމީހުން ނާކާމިޔާބުވާހުއްޓޭ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އާރާއިބާރު ގެއްލިދާހުއްޓޭ.] އިސްލާމީ އުންމަތް މުޅި ދުނިޔެއަށް އެ އުންމަތުގެ ނުފޫޒު ފޯރާފައިވީ ދުވަސްވަރުގައި އެކަން އެހެން ދިމާވެފައިވަނީ. އެއުންމަތުގެ އެކުވެރިކަން ވަރަށްމަތީ ދަރަޖައަކަށް އާލާވެފައިވީ ދުވަސްވަރެއްގައި. އާދެ، ޢައްބާސީ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރުގައި ނުވަތަ ޢުމަވިއްޔަ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރުގައި. ނުވަތަ އޭގެފަހުންވެސް ޢުޘްމާނީ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރުގައި. އެދުވަސްވަރުގައި މުސްލިމުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް، ވަރަށްމަތީ ދަރަޖައަކަށް އެކުވެރިކަން އާލާވެފައި ހުރި. މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ގުޅުންތައް ވަރަށް ރަނގަޅަށްހުރި. އެކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް އެންމެ ބާރުގަދަ، އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ، އެންމެ މީހުން އިޙްތިރާމްކުރާ އުންމަތަކަށް އޭރުވެފައި އޮތީ އިސްލާމީ އުންމަތް. އެއާ ޚިލާފަށް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން، ދުނިޔޭގައި މި ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކާމެދު ނަޒަރު ހިންގައިލައިފިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން ބުނަންޖެހެނީ މުސްލިމުން މިއަދު ތިބީ އެމީހުން ތިބެންޖެހޭ ގޮތަކަށެއް ނޫނޭ. އެމީހުންގެ ދީނުގައި އަންގަވައިފައިވާ ގޮތަކަށެއް ނޫނޭ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މުސްލިމުން މިއަދުވަނީ ބައިބައިވެފައި. އަޅުގަނޑު މިދެންނެވީ މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ވާހަކަ. އިސްލާމީ ޤައުމުތައްވެސް ވަނީ ބައިބައިވެފައި، ވަކިވަކިވެފައި. އެހެންކަމުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް ލިބެންޖެހޭ ކާމިޔާބު އަދި އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް ލިބެންޖެހޭ ޤަދަރާއި މަޤާމު މިއަދުވަނީ ނުލިބިފައި.\nއާދެ، ތިޔަ އެންމެ ކަލުންނަށާއި ކަނބަލުންނަށް އެނގިލައްވާނެ، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަކީ ދުނިޔޭގައި ވަރަށް މުއްސަނދި ޤައުމުތަކެއްކަން. މިއަދު އޭގެ އަގު އެހާ މައްޗަށް އަރައިގެން މިއުޅޭ ތެޔޮ، އެންމެ ގިނައިން އުފައްދަނީވެސް އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުން. ތެލުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަށް ވަރަށްމަތީ އާމްދަނީއެއް ދަނީ ލިބެމުން. އެހެންކަމުން އިސްލާމީ ޤައުމުތަކަކީ މިރޮނގުން ބަލާއިރު، ވަރަށް ފައިސާވެރި އަދި ވަރަށް ނުފޫޒުގަދަ ޤައުމުތަކަކަށްވާންޖެހޭނެ. އެހެންނަމަވެސް، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި ކަހަލަ ހަމަޖެހޭ އެކުވެރިކަމުގެ ގުޅުމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، އެމީހުންގެ ކަންތައްތައް މިއަދު ވަނީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ދަރަޖައަކަށް ގޮސްފައި. އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ވަރަށް މުޤައްދަސް ތަންތަންވެސް ވަނީ މުސްލިމުންގެ އަތުން ގެއްލިގެން ގޮސްފައި. އިހަކަށް ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން މި އިޙްތިފާލުކުރީ އިސްރާއާއި މިޢުރާޖުގެ މުނާސަބަތު. އެ މުނާސަބަތު ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން އިސްރާއާއި މިޢުރާޖުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އޭގެ އެންމެ މުހިންމު މަރްކަޒަކީ އަލް މަސްޖިދުލް އަޤްޞާ. އެއީ ކީރިތި ރަސޫލާ މައްކާގެ މަސްޖިދުލް ޙަރާމުން އިސްރާ ކުރެއްވީ ޝާމްކަރައިގެ އަލްމަސްޖިދުލް ޢަޤްޞާއަށް. އެތަނުން އޭގެފަހުން ކީރިތި ރަސޫލާ މިޢުރާޖު އަރައިވަޑައިގަތީ. އެ މުނާސަބަތު އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކުރިއިރުވެސް މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް ވަންނަނީ ވަރަށް އަސަރުގަދަ ވޭނެއް. އެއީ މުސްލިމުންގެ އެންމެ މާތް އެންމެ މުޤައްދަސް އެއްތަން ކަމުގައިވާ އަލް މަސްޖިދުލް ޢަޤްޞާ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްދަށުން ގެއްލިފައިވާތީ. އެތަން މިހާރުވަނީ ޔަހޫދީންގެ އަތްދަށުގައި. އިސްރާއީލުގެ މީހުންގެ އަތްދަށުގައި. އެކަން އެހެން އެދިމާވީވެސް މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި ހުންނަންޖެހޭނެ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބަނޑުއެއްބަފާކަން ނެތުމުގެ ސަބަބުން.\nއާދެ، މިއީ ދުނިޔެއަށް ވިސްނައިލައިފިނަމަ ކަންތައް އޮތްގޮތް. އެކިއެކި ޤައުމުތަކަށް ބެލިނަމަވެސް، އެޤައުމެއްގައި ފިތުނަވެރިކަން އުފެދިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ދެކޮޅުވެރިކަން އުފެދިއްޖެނަމަ، އެޤައުމުގެ ކަންތައްތައް ދާނީ މިދެންނެވި ގޮތުގެ މަތިން އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ދަށަށް. އެހެންކަމަށްވުމާއެކު، އަޅުގަނޑުމެން އެކަމާމެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ދެކޮޅުވެރިކަމަކަށް ތަންދީގެނެއް ނުވާނެ. އާދެ، އަޅުގަނޑު މިހެން ދަންނަވާއިރު، މިވާހަކަ ހުޅުދޫގެ ރައްޔިތުންނަށް މުޚާޠަބުކޮށް ދަންނަވާއިރު، ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ފަދައިން، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މުސްލިމުން. އެއްބަނޑުއެއްބަފާ ބައެއް. ދިވެހިންވީމާ އެހެން އެއްވެސް ތަފާތަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިގެންނުވާނެ. ޤައުމީ ދާއިރާއަށްވުރެ ހަނި ދާއިރާއަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނައިގެންނުވާނެ.\nއަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އެކަކުވެސް އަދި މިތާނގައި މިއަދު ހާޒިރުވެ ތިއްބެވި ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭކަލަކު ތިމަންނާއީ ހުޅުދޫގެ މީހެކޭ، އެހެން ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި ބުނަންޖެހޭނީ ތިމަންނާއަކީ ދިވެއްސެކޭ، ނުވަތަ ތިމަންނާއަކީ މުސްލިމެކޭ. ހަމައެފަދައިން، މީދޫގެ މީހަކުވެސް ތިމަންނާ މިއީ މީދޫގެ މީހެކޭ އެހެން ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި، ތިމަންނާއަކީ މުސްލިމެކޭ ނުވަތަ ތިމަންނާއަކީ ދިވެއްސެކޭ ބުނެފިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި މިއޮތް ހަމަނުޖެހުން މިގޮތަކަށް ނޯންނާނެ. އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންވީ އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ދިވެހިންކަމަށް. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މުސްލިމުން ކަމަށް. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ވަކި ރަށަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހެއް ކަމުގައި ބަލައިގެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިއަށް ދެވޭކަށް ނޯންނާނެ.\nވީމާ، އަޅުގަނޑުގެ ނަޞޭޙަތަކީ މިރަށުގެ ރައްޔިތުން މި ނުކުތާއަށް ވަރަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވުން. އެއްވެސް ކަމެއްގައި މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނާއި މީދޫގެ ރައްޔިތުންނާ ދެމެދުގައި މައްސަލައެއްޖެހޭގޮތް ނުހެއްދެވުން. އަދި މައްސަލައެއް ޖެހުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ވީ އެންމެ ޞުލްޙަވެރި، އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކަށް، އެ މައްސަލަ ނިންމެވުމަށް ބާރުއެޅުއްވުން. އެއްވެސް ބަޔަކު އެބައެއްގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ޞުލްޙަވެރިނޫންގޮތަކަށް ޢަމަލުނުކުރުން. އާދެ، އެގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެން ތިބެއްޖެނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކުރިއަރަމުންދާނޭ ޤައުމަކަށްވާނޭކަމާމެދަކު ޝައްކެއްނެތް. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެވޭނީ ކާމިޔާބުގެ މަގުގައި ކުރިއަށް. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ދާނީ ހަމަޖެހެމުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޖްތިމާޢީ ފެންވަރުވެސް ދާނީ މައްޗަށް. އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤްތިޞާދީ ފެންވަރުވެސް ދާނީ މައްޗަށް. އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ދާނީ ރަނގަޅުން އެއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް.\nއާދެ، ޝައްކެއްނެތް، އިސްލާމީ އުންމަތަކީ މާތްﷲ މިދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވާފައިވާ އެންމެ މާތް އުންމަތް. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެ މާތް އުންމަތުގެ އަހުލުވެރިން ކަމުގައި ވުމުގެ ހެޔޮ ނަޞީބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭނީ އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވައިފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަންތައްތައް ބަހައްޓައިގެން އުޅެންޏާ. މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަޙީކުރައްވައިފައިވަނީ، [كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ] އާދެ، [ތިޔަބައިމީހުން ވީމުއޭ، މާތްﷲ މީސްތަކުންގެ ތެރެއަށް ނެރުއްވި އެންމެ މާތް އެންމެ ހެޔޮކަން ބޮޑުވެގެންވާ އުންމަތް ކަމުގައި.] އެހެންވުމުގެ ސަބަބު އެ އާޔަތުގައި ބަޔާންކުރައްވައިފައި އެވަނީ. [تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ]. [ތިޔަބައިމީހުންނަކީ ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އަމުރުކުރާ ބަޔަކީމުއޭ.] [وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ]. [އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަކީ އެކިއެކި ނޭދެވޭ ނުބައި ކަންތައްތައް ނަހީކުރާ ބަޔަކީމުއޭ.] [وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ]. [ތިޔަބައިމީހުން މާތްﷲގެ ކިބަޔަށް އީމާންވަމުއޭ.] ވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މާތްﷲގެ ކިބަޔަށް އީމާންވެ ތިބި ބަޔަކު ކަމުގައި ވުމާއެކު، ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އަމުރުކުރާ އަދި ނަހީ ކަންތައްތައް ނަހީކުރާ، ނަހީ ކަންތައްތައް ނުކުރުމަށް މީހުންނަށް އަންގައި، އިރުޝާދުދީ، ނަޞޭޙަތްތެރިވާ ބަޔަކު ކަމުގައި ވެއްޖެނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މާތްﷲ މިދުނިޔެމަތީގައި ލައްވައިފައިވާ އެންމެ މާތް އުންމަތުގެ އަހުލުވެރިން ކަމުގައި ނުވެނުދާނެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑު ނަޞޭޙަތްތެރިވަނީ، ދީނުގެ އިރުޝާދުތަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ޙުރްމަތްތެރިކޮށްހިތަން. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންވެސް ދީނުގެ ފަރުޟުތަކަށް ރައްކާތެރިވާން. ދީނުގައި ނަހީކުރައްވައިފައިވާ ކަންތައްތަކުން ދުރުހެލިވެގެން ތިބެން. އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭނެ ގުޅުންތަކާމެދު ދީނުގައި އަންގަވައިފައިވާ މާތް އުޞޫލަށް ތަބަޢަވުމަށް. އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ހަމަނުޖެހުމަކަށް ނުވަތަ ފިތުނަވެރިކަމަކަށް ތަން ނުދިނުމަށް. ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ވީ އެންމެ ޞުލްޙަވެރިގޮތަކަށް، އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކަށް، އެންމެ ގިނަމީހުންނަށް ފައިދާކުރާނެ ގޮތަކަށް ނިންމުމަށް.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ނިންމާލެވެން އަންނަނީ، މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނާއި ވެރިންގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑަށް މި ލިބުނު ހޫނު ތަރުޙީބަށްޓަކައި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު ދަންނަވައިފައި. އާދެ، މިރަށް މިއޮތީ އަޅުގަނޑުގެ މި ޒިޔާރަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައްޔާރުވެފައި. މިދަރުބާރުގެވެސް އިންތިޒާމު ކުރައްވައިފައިވާލެއް ފުރިހަމަކަމާއެކު، އެކަމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި ތަޢުރީފުގެ ވަރަށް މަތިވެރި ޝުޢޫރުތަކެއް އުފެދޭ. އަދި މިރަށުގެ މަގުތައް ޒީނަތްތެރި ކުރެއްވުމާއި، ދޮންވެލި ލެއްވުމާއި، ދިދަ ޖެއްސެވުމާއި، ތަރުޙީބުގެ ޢިބާރާތްތައް ލިޔުއްވައި އެކި ތަންތާނގައި ބެހެއްޓުމާ، މިބާވަތުގެ ވަރަށްގިނަ ކަންތައްތައް ކުރައްވައިފައިވޭ. މިބާވަތުގެ ކަންތައްތަކަކީ އަޅުގަނޑު މާ ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމެއްނޫން. އެއީ އެކަމުގައި ހޭދަވާނެ ވަގުތާއި ފައިސާއަކީ އަޅުގަނޑަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ބަޔަކު ހޭދަކުރަން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވާ އެއްޗެއް ނޫން. އެހެންނަމަވެސް، މިކަންތައްތައް މިރަށުގެ ރައްޔިތުންވެސް ކުރައްވައިފައިވަނީ އިޚްލާޞްތެރިކަމާ އެކުގައިކަން އަޅުގަނޑަށް އިޙްސާސް ކުރެވޭތީ، އެކަމަށްޓަކައި ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާކޮށް، ހިތުގެ އިޚްލާޞްތެރި ޝުކުރު، މިރަށުގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ދަންނަވަން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ހިތާމަޔަކީ އަޅުގަނޑުގެ ދަތުރުގެ ޕުރޮގުރާމު ރޭވިފައިވާ ގޮތުން، އެއް ރަށެއްގައި މާގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރެވެން ނެތްކަން. މިހާގިނަ ދުވަހުއްސުރެ މިހާބޮޑަށް މިރަށް ތައްޔާރު ކުރައްވައިފައިވާއިރުވެސް، މިރަށުގައި އަޅުގަނޑަށް ހޭދަކުރެވެން އަންނަނީ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ އިރުކޮޅެއް. އެއީ އަޅުގަނޑު ވަރަށް ދެރަވާ ކަމެއް. އެހެންނަމަވެސް، ތިޔަ އެންމެ ކަލުންނަށާއި ކަނބަލުންނަށް އެނގިލައްވާނެ، އަޅުގަނޑަށް މާލެއިން ބޭރުގައި މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ހޭދައެއްނުކުރެވޭނެކަން. އަދި އަޅުގަނޑުގެ ޕުރޮގުރާމު ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތުން ވަރަށް އަވަހަށް އެނބުރި މާލެދާންޖެހޭނެކަން. އެކަން އެގޮތަށް އޮތުމާއެކު، އަޅުގަނޑަށް ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަކުރެވެންނެތީ. އެހެންނަމަވެސް، އަޅުގަނޑަށް ތިޔަ ބެހެއްޓެވި ޚާއްޞަ ގޮތަށްޓަކައި އަޅުގަނޑު އެއްވެސް ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި އަދި ރަށް ހިންގަވަން ތިއްބެވި ވެރިންނަށް އަޅުގަނޑު ޝުކުރު އަދާކުރަން.\nއަދި އަޅުގަނޑު އެދެނީ، މާތްﷲ މިރަށަށް ތަނަވަސް މުސްތަޤްބަލެއް ދެއްކެވުން. މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހެޔޮ ތައުފީޤު ދެއްވުން. އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަށް މިއަދަށްވުރެ ތަނަވަސް މާދަމައެއް މާތްﷲ ދެއްކެވުން. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ހެޔޮވިސްނުމާއި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މިކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި ބަރަކާތް ލެއްވުން.


ބިދޭސީން ތިބި މަޤާމުތަކަށް ދިވެހިންނަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުޞަތު\nJ-302633 , J264115\nސޯސަލް ސްޓަޑީސް ޓީޗަރ\nޖެނަރަލް ސައިންސް ޓީޗަރ\nކޮމްޕިއުޓަރ ސައިންސް ޓީޗަރ\nމަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ (05.12.2019) ވާ (ބުރާސްފަތި)ދުވަހުގެ (12:00) ކުރިން، ހިތާދޫ ސްކޫލު އަށެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއި ލިޔުންތައް އީމެއިލް ([email protected]) މެދުވެރިކޮށްވެސް ބަލައި ގަނެވޭނެއެވެ. އަދި އިޢުލާނުގެ ސުންގަޑި ހަމަވުމުގެ ކުރިން ސަރުކާރުން އަލަށް ބަންދު ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެ ކަނޑައަޅާ ދުވަހުގެ އަދަދަށް ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ.\nމި ޢިއުލާނާ ގުޅިގެން މި މަގާމަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުތުހަމަވާ ފަރާތްތަކާއި އިންޓަރވިއު ކުރުމަށްފަހު އެންމެ މަތީ މާކްސް ލިބޭ، އަދި އެންމެ ގާބިލުކަމަށް ފެންނަ ފަރާތްތަކަށް ވަޒީފާ ހަމަޖައްސައި ދެވޭނެއެވެ. މި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން މިސްކޫލްގެ ނަންބަރު 6600314 ފޯނަށް ގުޅުއްވުން އެދެމެވެ.


vnews - Balimeehaa gaigai najis, Dr. 'roadha ah' hureema atheh nuli, faruvaa nulibi maruvejje\nބަލިމީހާގެ ގައިގައި ނަޖިސް، ޑޮކްޓަރ "ރޯދައަށް" ހުރީމާ އަތެއްނުލި، ފަރުވާ ނުލިބި ބަލިމީހާ މަރުވެއްޖެ\nއިރްފާން މަސީހްގެ އާއިލާގެ މީހުންގެ އޭނާގެ މަރުވެފައިވާ ހަށިގަނޑާއެކު ހޮސްޕިޓަލުގައި މުޒާހަރާ ކުރަނީ - ފޮޓޯ: ޓްވިޓަރ\nޕާކިސްތާނުގައި ޖަންކްޝަން ސާފުކުރާ މީހަކު ޖަންކްޝަނަށް އެރިގެން އުޅެނިކޮށް ހޭނެތިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިއުމުން، އެމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި ނަޖިސްހުރެގެން ޑޮކްޓަރުން އަތްލާން ދެކޮޅު ހަދާފައިވަނިކޮށް ބަލިމީހާ މަރުވެއްޖެއެވެ.\nމިހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ސިންދު ޕްރޮވިންސްގެ އުމަރުކޮޓް އަވަށުގައި މިއަދުއެވެ.\nއެ އަވަށުގެ ޗޯރް މަގުގައިހުރި ޖަންކްޝަނެއް ސާފުކުރަން އެރިއުޅެނިކޮށް ހޭނެތިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސް ފަރުވާ ނުދީ އުޅެނިކޮށް މަރުވެފައިވަނީ އުމުރުން 30 އަހަރުގެ އިރްފާން މަސީހް ނަމަކަށްކިޔާ މީހެކެވެ.\nއޭނާއާއި، އިތުރު ތިންމީހަކު ޖަންކްޝަން ސާފުކުރަން ފޭބިތަނުން ހޭނެތުނީ ވިހަ ގޭހެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބެލެވިފައި ވެއެވެ. އިރްފާނާއި އޭނާގެ އަނެއް ތިންއެކުވެރިންވެސް ގެންދެވުނީ އުމަރްކޮޓްގައި ހުންނަ ސަރުކާރު ހޮސްޕިޓަލެއް ކަމަށްވާ ސިވިލް ހޮސްޕިޓަލް އުމަރުކޮޓްއަށެވެ.\nއިރްފާން މަސީހްގެ އާއިލާއިން ބުނެފައިވަނީ، ސިވިލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަތަނުން އިރްފާން ނޭވާ ނުލެވިގެން ވަރަށް ބާރަށް ތެޅިފޮޅުންދިޔަ ކަމަށާއި، އޭނާއަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ހޮސްޕިޓަލް ސްޓާފުންގެ ކިބައިން އާދޭސްކުރި ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ހޮސްޕިޓަލުގައި ހުރި ޑޮކްޓަރު އޭނާހުރީ "ރޯދައަށް" ކަމަށް ބުނެ އިރްފާންގެ ގައިގައި އަތްލާން ދެކޮޅު ހެދީ ކަމަށެވެ.\n"ޑޮކްޓަރ ޔޫސުފް ބުނީ، އިރްފާންގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ނަޖިސް ފިލުވައި ސާފު ނުކުރަނީސް އަތްނުލާނެ ކަމަށް. އެހެންވެ އަހަރެން އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ސާފުކުރީ. އޭގެފަހުން އެމީހުން ގެނައީ އޮކްސިޖަން ޕަމްޕެއް. އެކަމަކު އެއީ ހުސް އެއްޗެއް" އިރްފާންގެ ބޭބެ ޕަރްވެއިޒް މަސީހް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލްގެ ޑޮކްޓަރު ފަރުވާދޭން ދެކޮޅު ހަދާފައިވަނިކޮށް އިރްފާން މަސީހްވަނީ އޭގެ ގަޑިއިރުތަކެއް ފަހުން މަރުވެފައެވެ. އިރްފާން ހޮސްޕިޓަލުގައި މަރުވިއިރު، އިރްފާންގެ އަނެއް ތިންއެކުވެރިންގެ އާއިލާއިންވަނީ އެމީހުން ހައިދަރްއާބާދުގެ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nޑޮކްޓަރުން ފަރުވާދޭން ދެކޮޅު ހެދުމުގެ ސަބަބުން އިރްފާން މަރުވުމާ ގުޅިގެން އޭނާގެ އާއިލާއިންވަނީ އިރްފާންގެ ހަށިގަނޑާއެކު ހޮސްޕިޓަލްގައި މުޒާހަރާ ކޮށްފައެވެ. އެމީހުން ބުނެފައިވަނީ، އިރްފާން މަރުވީ ޑޮކްޓަރުންގެ އިހުމާލާއި، ހޮސްޕިޓަލުގައި އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.\n"އިރްފާން މަރުވުމުންވެސް ހޮސްޕިޓަލުގެ އެއްވެސް މީހަކު ނާދޭ ތައުޒިޔާ ކިޔަންވެސް. އާއިލާގެ ހިތާމައިގައި ބައިވެރިވުމަށް އެކަކުވެސް ނައި. ފުލުހުންވަނީ ތަހްގީގު ހިންގާނެ ކަމަށް ވައުދުވެފައި. އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ ޑޮކްޓަރުންގެ މައްސަލަ ބަލާނެ ކަމަށްވެސް ބުނި" މަރުވި އިރްފާންގެ ބޭބެ ޕަރްވެއިޒް ބުންޏެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، އިރްފާން މަރުވުމުގައި އެންމެބޮޑު އިހުމާލެއް އޮތް ކަމަށް ބެލެވޭ ޑޮކްޓަރ ޖާމް ކުންބަރް ފުލުހުން މިހާރުވަނީ ހައްޔަރު ކޮށްފައެވެ. އަދި މިކަމުގައި ހިމެނޭ އަނެއް ދެ ޑޮކްޓަރުން ކަމަށްވާ ޑރ. ޔޫސުފާއި، ޑރ. އަލާހް ދާދް ރާތޯރު ހައްޔަރުކުރަން ފުލުހުން ރެއިޑް ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް މީޑިއާއިން ބުނެފައި ވެއެވެ.


Salgado ge ehee gai Raajje isthihaaru kuran fahanee\nސަލްގާޑޯގެ އެހީގައި ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރަން ފަށަނީ\nވީއައިއޭ، 1، ޖެނުއަރީ 2018: ބާސާގެ ކުރީގެ ތަރި ސަލްގާޑޯ ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަ ދައްކަނީ- ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަފްރާހު | އަވަސް\nމަޝްހޫރު ފުޓުބޯޅަ ތަރި މިޝޭލް ސަލްގާޑޯގެ އެހީތެރި ކަމާއެކު ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް އިޝްތިހާރު ކުރަން ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ފަށަން ސަރުކާރުން ނިންމައިފި އެވެ.\nސަލްގާޑޯގެ އެހީތެރިކަން ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ޕްރޮމޯޓް ކުރުމުގައި ހޯދާކަން އިއުލާނު ކުރެއްވީ މިއަދު ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް (ވީއައިއޭ) ގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދެވެ.\nގައުމީ ޓީމުގެ ކީޕަރު އިމްރާން މުހައްމަދުގެ ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅުން ހުއްޓާލުން ފާހަގަ ކުރަން ރާއްޖެ އައި ސަލްގާޑޯއާއެކު، ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މިނިސްޓަރު އަލީ ވިދާޅުވީ ޔޫރަޕުގެ ބޮޑެތި ޓީމުތައް ރާއްޖެ ގެނައުމަށް ވެސް ޕްލޭން ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ޓޫރިޒަމް ކުރިއެރުމުގެ ގޮތުން ސްޕޯޓްސް ޓޫރިޒަމް ފުޅާ ކުރުން އަމާޒަކީ. ކުރިން މި ފެންނަނީ ލެޖެންޑުން ޗުއްޓީ ހޭދަ ކުރަން އެކަނި އަންނަތަން. ނަމަވެސް މި އަހަރު ތެރޭގައި އަހަރަކު ރަނގަޅު ކްލަބެއް ގެންނަން މަސައްކަތް މިކުރަނީ. މިކަމުން އިންޑައިރެކްޓް އަދި ޑައިރެކްޓް މާކެޓިން ލިބިގެންދާނެ،" އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ޔޫރަޕުގެ ސްޕޮންސާޝިޕާ ހަމައަށް "ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސް" ގެންދިއުމަކީ އޭނާގެ އަމާޒެއް ކަމަށެވެ.\n"ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ފެސިލިޓީސް ގާއިމް ކުރެވޭނެ. މި ކަންކަން ގާއިމް ވެގެން ދިއުމުން ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ނަފާ ލިބިގެންދާނެ،" އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިއަހަރު ހަވާ ނޭރުވި ނަމަވެސް މުޅި އަހަރަށް ބަލާލައިގެން ޓޫރިޒަމްގެ ތަފާތު ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގާނެ ކަމަށެވެ.\n"އިރާދުކުރެއްވިއްޔާ ހަވާ ވެސް ފެންނާނެ. ހުރިހާ ކުޅިވަރުތަކެއް ވެސް ކުރިއެރުން ހޯދައިދިނުން މަގުސަދަކީ،" އަލީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމި ނޫސްކޮންފަރެންސުގައި ސަލްގާޑޯ ބުނީ ރާއްޖެއާ ގުޅިގެން ގިނަ ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމުގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުއާ ވެސް ބައްދަލު ކުރެއްވި ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އެންމެވެސް ރާއްޖެ ދަންނާނެ. މި ގުޅުމުގެ ދަށުން ޓީމުތަކާއި ކުޅުންތެރިން ވެސް ގެނެވޭނެ،" ސަލްގާޑޯ ބުންޏެވެ.\nސްޕެއިންގެ ކުރީގެ ޑިފެންޑަރު ސަލްގާޑޯގެ ފުޓްބޯޅަ ކެރިއަރު ފެށީ ސެލްޓެ ޑެ ވިގޯއިންނެވެ. އެ ކުލަބަށް 11 މިލިއަން ޔޫރޯ ދިނުމަށް ފަހު ރެއާލް މެޑްރިޑުން އޭނާ ގެނައީ 1999 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ސީޒަންގައިވެސް އޭނާ ވަނި ރެއާލް މެޑްރިޑަށް ޗެމްޕިއަންސް ލީގް ހޯދައި ދިނުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާ ކޮށްފަ އެވެ. ޕެރިސްގައި ހުންނަ ފްރާންސްގެ ނެޝަނަލް ސްޓޭޑިއަމްގައި ކުޅުނު 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގް ފައިނަލުގައި ރެއާލްގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރަން ރެއާލްގެ ފެނާންޑޯ މޮރިއެންޓެސްއަށް ބޯޅަ ތަނަވަސް ކޮށްދިނީ ސަލްގާޑޯ އެވެ. އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން ނުވަ ވަނަ ފަހަރަށް ރެއާލުން ޗެމްޕިއަންސް ލީގް ކާމިޔާބު ކުރިއިރު އެ ޓީމުގައިވެސް އޭނާ މޮޅަށް ކުޅުނެވެ.\nއިސްލާހުކޮށް ޓޫރިޒަމް ގަވާއިދުތައް އޭޖީގެ ލަފަޔަށް\nހުރިހާ ހިސާބަަކަށް އިންޑިއާ ޓޫރިސްޓުން ގެންނަނީ


Filmy Thari Rishfa Umra Ah - Vaguthu\nފިލްމީ ތަރި ރިޝްފާ އުމްރާއަށް\n6 މަސް ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 26, 2019 )\nރާއްޖޭގެ ފިލްމީ ދާއިރާގައި އަރަމުން އަންނަ ތަރި އާމިނަތު ރިޝްފާ އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ފުރައިފިއެވެ.\nއޭނާ މިއަދު އުމްރާ އަޅުކަމަށް މައްކާއަށް ފުރާފައިވާއިރު، އޭނާގެ ފިލްމީ ދާއިރާގެ ޕްރޮޖެކްޓްތައް އަދިވެސް އެބަ ހުއްޓެވެ. އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ފުރަމުން ރިޝްފާ ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް މިހާރު މީސް މީޑިއާގައި ދަނީ ދައުރުވަމުންނެވެ.\nރިޝްފާއަކީ ފިލްމްތަކާއި، ބައެއް ސީރީސްތަކުންވެސް މޮޅު އެކްޓިންގއެއް ދެއްކި ތަރިއެކެެވެ.\nރިޝްފާ ފެނިގެން ގޮސްފައިވާ ބައެއް ފިލްމްކަމަށް ބަލާއިރު އަހްޝަމް، ނޭނގި ޔާރު ވަކިވީ، ހައްދު، ނިވައިރޯޅި ހިމެނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އޭނާ ފެނިގެން ގޮސްފައިވާ ބައެއް ސީރީސްތަކަށް ބަލާއިރު، އަދިވެސް އެ ލޯތްބަށް ގަދަރުކުރަން، ވަކިވުމުގެ ކުރިން، އުމުރަށް ސަލާމްގެ އިތުރުން، ނަހުލާގެ ވެބް ސީރީސް ހުވާ ހިމެނެއެވެ.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:29\nބުރުގާ އެޅީމަ ވަރަށް ރީތި.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 16:18\nފިލްމެއްގެ މަންޒަރަކާ ވައްތަރީ. އެހާ ވަރަށް މޭކަޕް ކޮށްގެން އުމްރާވެސް ކުރެވެނީ\nރިޝްފާ އަކީ ވަރަށް އަޅުކަމުގަ އުޅޭ މީހެއް. ސަވާބާ ދަރުމަޔަށް އެދެން\nނޮވެމްބަރު 28, 2019 08:12\nބަޔަކު ބޮޑު ޗުއްޓީގަ ކާފަރު ޤައުމަކަށް ބިރަކާނުލައި މަޖާކޮށްލަން, ރާބޯލަންނުގޮސް, މިކަހަލަ އަޅުކަމުގެ ކަމެއް ކުރާތަން ފެނުނީމަ ލާދީނީ މީހުން ވަރަށް ހިތުގަ ޖެހޭނެ , ތިމަންމެން މިވަރަށް ލާދީނީ އެޖެންޑާ ހިންގާ އިރުވެސް ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގަ އުޅޭމީހުން ހަމަ ގިނަވަނީއޭ.. ސަހަރޯއޭ.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:34\nޢުމްރާއަށް ދާންވީމަ ބުރުގާ އެހެން ހުރިޙާ އިރަކު އޮރިޔާމުން ވަޓް އަ ބިގް ޖޯކް\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:37\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:44\nހެޔޮ ވިސްނުން ދެއްވާށި...\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:52\nހާދަ ރީއްޗޭ ދެން ނުބާލައްޗޭ ބުރުގާ\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:53\nމާތްﷲ ރިޝްފާއަށް ހެޔޮ ވިސްނުން ދެއްވަާ އަބުރުވެރި ހަލާލް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ހެޔޮ ތައުފީޤް ދެއްވާށި. އާމީން.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 13:55\nއުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ފަހު ސޯހިލު ބައިވެރިޔަކު ހޯދުން ވަރަށް ރަގަޅުކަމަށް ދެކެން.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:47\nސާލިހު އިނގޭތޯ ސޯހިލެއް ނޫން\nޑިސެމްބަރު 23, 2019 21:48\nއަސްލު ސޯލިހް ނުކިޔޭނެ. އަރަބިބަހުގަ ޯ މިފިލި ނޯވޭ...\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:10\nﷲއަށްޓަކާކުރާކަމެއް ދެއްކުންތެރިކަމާއެކުކުރުމުން ލިބޭނީ ކޮންސަވާބެއްބާ.!!!!؟؟ނަމާދުކޮއްލާފަ މިއައީނަމާދްކޮއްފައޭކިޔާފަ ސެލްފީއެއް ނޫސްތަކަށްލީމަވާނާކޯޗަކަށް...ސުބުހާނައްﷲ\nނޮވެމްބަރު 27, 2019 02:12\nމީހެއްގެ ޢިމާންތެރިކަން ހުންނަ ވަރު އިނގޭނެތަ؟ . ޝޯސަލް މީޑިޔާއަށް ލިޔަސް އޭނާގެ ނިޔަތް ހަމަ ސާފުވެދާނެނޫންތޯ؟\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:19\nތައުބާވެ ކުރެވުނު ކުއްތަކައް. ޢެނބުރި ސޯލިހް ތަޤްވާވެރި މީހެއްގޮތުގައި ވުމައް މަސައްކަތް ކުރޭ.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:21\nރިޝްފާގެ މަސައްކަތުގައި ބަރަކާތްލައްވާށި. އާމީން\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:24\nވަގުތުން އަބަދުވެސް ހަބަރުތައް ލިޔާނީ މީހުންނަށް ނެގަޓިވް ފާޑުކިޔުން ލިބޭހާ ގޮތަކަށް. އޭރުންތޯ ދޯ ވީހާވެސްް ގިނަ ކޮމެންޓޫ ލިބޭނީ. އޭނަ ކިތަންމެ ފިލްމެއް ކުޅުނަސް އަޅުކަންތައް އެ އަދާ ކުރަނީނުން، ފިލްމު ނުކުޅޭ ކިތައް މީހުން އުޅޭ ނަމާދުނުކޮށް\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:26\nބުމަ ހަދާފަ މޭކަޕް ކޮށްގެން އުމަރާއަށް ، ވަރަށް ތާހިރެއްނުން\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:35\nސެލްފީ ނުކުރިނަމަ ވ ސަޅިވީސް. މިހާރު ތީ ދައްކަން ކުރިކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 14:36\nބުމަ ހެދުމަކީ ކިހާ ނުބައި ކަމެއްކަން ހަމަނޭނގެނީ ބާވައޭ ހިތަށް އަރާ!! ﷲ އިންސާނާ ހައްދަވާފައި ވަނީ އެންމެ ފުރިހަމަ ސޫރާގާ!! ހެޔޮވިސްނުން ދެއްވާށި!! އެނބުރި އައިސް ފިލްމު ކުޅުން ހުއްޓާލާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރަން!! ތިޔަ އެޅި ބުރުގާ ދެން ނުބާލާނެ ކަމަށް ހީކުރަން!!!\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 15:35\nދެއްކުން ކުންތެރިކަން ނޫންނަމަ މީޑިއާއަށް ނޭންގި ވެސް ދެވުނިސް 🤷👎\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 15:36\nސާބަހޭ ރިޝްފާ. ބާއްޖަވެރު އުމްރާ އަކަށް އެދެން\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 15:58\nއޭނާގެ އިތުރުން، ފިލްމީ ތަރި ޝީލާ ވެސް މިފަހަރު އުމްރާއަށްދޭ. ވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުން ދަނީކަމަށްވާނީ، ފިލްމީ އިންޑަސްޓްރީގެ. މަރުހަބާ ދާ ހުރިހާ ބޭކަނބަލުންނަނަށް.\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 16:40\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 17:18\nއިޚްލާސްތެރިކަން ހުންނަ މީހުން ސެލްފީ ނުނަގާނެ\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 17:56\nވަރަށްވެސް އުފާވެރި ޙަބަރެއް! އުއްމީދު ކުރަނީ ތިގޮތުގައި ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް!\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 18:09\nމާތްﷲ ރިޝްފާގެ މިދަތުރަކީ ބާއްޖަވެރި، އަޅުކަމުގެ ސަވާބާއި ދަރުމަ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި ލިބެނިވި ދަތުރެއްކަމުގައި ލައްވާށި. އާމީން . އަދި ކުރިމަގުގައިވެސް ހެޔޮކަންތައް ކުރުންމަތީ ދެމިހުރުމުގެ ހެޔޮތައުފީޤް ދެއްވާށިއެވެ. އާމީން\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 19:25\nކޮންމެވެސްތުނބުއްޅާއެއްގެ އަވައިގަ ޖެހުނީދޯ\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 19:30\nހަހަ... ބުރުގާއެޅީމާ ޖަހާވައްތަރު. އަމިއްލައަށް އަމިއްލަމީހާގެ އަގުވައްޓާލީތި. ޢަރަބިން އުޅޭހާގޮތަކަށް އުޅެންޖެހޭތަ\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 20:39\nޑިސެމްބަރު 28, 2019 10:34\nމިއޮއް މީހެއް... ދެ ފަހަރު އެކައްޗެއް ނުކިޔާތި އޮޅިގެން ވެސް...\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 20:35\nއުމުރާއިން އަންނަގޮތަށް ބުރުގާ އެއްލާލައިފާ އޮރިޔާން ނުވިއްޔާ ރަނގަޅު\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 20:57\nއެހާ އެޙާ ހެއްނޫން\nނޮވެމްބަރު 26, 2019 22:01\nނޮވެމްބަރު 27, 2019 02:21\nލިޕްސްޓިކް ޖައްސައިގެެން ތިވަރަށް މޭކަޕް ކޮށްގެން ސެލްީ ނަގާފަ މީޑިއާ ތަކުން އިސްތިހާރު ނުކުރިނަމަ ސަޅިވީސް. މިހާރު ތީ ދައްކަން ކުރިކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެނީ.\nނޮވެމްބަރު 27, 2019 10:00\nސަޕޯތަރުންގެ މަގުބޫލުކަން އިތުރު ކުރުމައްވުރެން ﷲ ގެ ދަރުމަޔާ ސަވާބައް އެދިގެން ކޮށްފިނަމަ ރަންގަޅު ހުރިހާކަމެއް ދެނެ ވޮޑިގެންވަނީ ﷲ\nނޮވެމްބަރު 27, 2019 11:08\nއަރާ މިސްކިތްތެރޭ އިނދެފާ ނިވާވޭ ދޮޅިއަޅާލައިގެން\nސަލާމް ދިނުމުން ވެޔޭ އޮރިޔާން ކިހާ ހެއްވާ އުސޫލެއްހޭ\nޑިސެމްބަރު 27, 2019 23:56\nމިމިިިިިހުން ހަޖަމް އެއްނުވަނެ


Faruva nunimunas Burasfathi dhuvahu Nazim Rajje annaane: Aaila\nފަރުވާ ނުނިމުނަސް ބުރާސްފަތި ދުވަހު ނާޒިމް ރާއްޖެ އަންނާނެ: އާއިލާ\nނާޒިމް އަދި އޭނާގެ ކޮއްކޮ އާޒިމް ---\nއަންނަ ބުރާސްފަތި ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ނާޒިމް އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް އާއިލާއިން ބުނެފި އެވެ. އާއިލާއިން ބުނީ، ނާޒިމްގެ ބޭސްފަރުވާ އަދި ނުނިމޭ ކަމަށެވެ.\nނާޒިމްގެ އާއިލާއިން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ނާޒިމަށް އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވަން ޖެހިފައިވަނީ ބޭސްފަރުވާ ނުނިމެނީސް ކަމަށާއި، ބޮޑު ހަރަދުގައި ނާޒިމް ބޭސްފަރުވާ ކުރައްވަމުން ދިޔައީ އަމިއްލަ ހަރަދުގަ ކަމަށެވެ. ނާޒިމް ކުރައްވަނީ ލޮލުގެ ފަރުވާއެކެވެ. އެ ފަރުވާ އެއްކޮށް ނުނިމެނީސް ވަޑައިގަތުމުން ލޮލުގެ ފެނުން ގެއްލިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތް ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nދައުލަތުން އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއަށް ނާޒިމަށް ދެމުން ނުދާތީ ބޮޑު ހޭދައެއް އަމިއްލައަށް ކޮށްގެން ރާއްޖެ ބޭރުގައި ބޭސްފަރުވާ ކުރަމުން ދަނިކޮށް އެ ފަރުވާ އެއްކޮށް ނުނިމެނީސް ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމަށް އެންގުމަކީ ބަލައި ގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ. އަދި ނާޒިމް އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިނުގެންފިނަމަ ގަދަކަމުން ގެންނާނެ ކަމަށް ބުނެ އިންޒާރުދިނުމަކީ ވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nނާޒިމަށް ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމަށް ކަރެކްޝަނުން ދީފައިވަނީ 48 ގަޑިއިރުގެ މުއްދަތެކެވެ. އެ މުއްދަތުގައި ރާއްޖެ ވަޑައިނުގެންފިނަމަ ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް ކަރެކްޝަނުން ފަށާނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nނާޒިމްގެ އާއިލާއިން ބުނީ ބޭރަށް ގޮސް ބޭސްފަރުވާ ކުރަންޖެހުނީ ޖަލުގައި އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއެއް ނުލިބޭތީ އާއި ރާއްޖެއިން ނުކުރެވޭ ފަރުވާއެއް ކުރަން ޖެހުމުން ކަމަށެވެ. ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ހުއްދަ ލިބުނީ ވެސް އެތައް ފަހަރަކު އެކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެދިގެން ކަމަށެވެ. ނާޒިމްގެ ބޭސްފަރުވާ ފުރިހަމަ ކުރުމަށް އިތުރު މުއްދަތު ބޭނުންވާ ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.


ކޮވިޑްގެ ހާލަތު އައުމުގެ ކުރިން ޖީޑީޕީ ހުރި މިންވަރަށް ދެވޭނީ 2022...\nއަންދާޒާ ކުރިވަރަށް ވުރެން ރަނގަޅަށް އިޤްތިސާދު ހިނގައިގަތް ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭ\n8 މާރޗް 2021 | ހޯމަ 13:26\nކޮވިޑްގެ ހާލަތު އައުމުގެ ކުރިން ޖީޑީޕީ ހުރި މިންވަރަށް ދެވޭނީ 2022 ވަނަ އަހަރު ފެށޭ ހިސާބުގައި ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ އިބްރާހިމް އަމީރު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއޮޑިޓް ލައިސަންސް ދޫކުރުމަށް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތު ނިންމަވާލެއްވުމަށްފަހު ރާއްޖެއެމްވީ އިން ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ މިހާރު ރާއްޖޭގެ އިޤްތިސާދީ ދުވެލި ހުރި ވަރާ މެދު ހިތްހަމަޖެހިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އަމީރު ވިދާޅުވީ 2020 ވަނަ އަހަރު އަންދާޒާ ކުރަމުން އައި 29.5 އިންސައްތައަށް އިޤްތިސާދު ދަށަށް ދާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޮކްޓޯބަރ، ނޮވެމްބަރ އަދި ޑިސެމްބަރުގައި އެންމެ ވޯސްޓް ކޭސް ސިނާރިއޯ، އެންމެ ބެސްޓް ކޭސް ސިނާރިއޯއަށް ވުރެން ވެސް ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އައި މިންވަރު އިތުރުވެގެންދިޔަތަން ކަމަށެވެ.\nއަދި އޭރު އަންދާޒާ ކުރިވަރަށް ވުރެ ރަނގަޅަށް އިޤްތިސާދު ހިނގައިގަތް ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށާއި މިއަހަރު ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އަންނާނެ މިންވަރު އަންދާޒާކުރި އެންމެ ރަނގަޅު މިންވަރަށް ވުރެ ވެސް ގިނައިން ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އައިސްފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން މިއަހަރުގެ އިޤްތިސާދުގެ ޖީޑީޕީ ބޮޑުތަނުން އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nފިނޭންސް މިނިސްޓަރ މިހެން ވިދާޅުވެފައިވާއިރު މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) އިން ހާމަކޮށްފައިވާ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން 2020 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ ވަނީ ޖީޑީޕީގެ ނިސްބަތުން 27.5 އިންސައްތަ ދަށްވެފައެވެ.\nޑިސެމްބަރ މަހުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ޑިސެމްބަރ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ދިވެހި ދައުލަތަށް އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބިފައި ވަނީ 14.7 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ 2019 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތަށް އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބުނު 23.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ އާއި އަޅާ ބަލާއިރު، 8.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދަށް އަދަދަކެވެ.\n2020 ވަނަ އަހަރު ނިމުނު އިރު ދައުލަތުން ވަނީ 30.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފައެވެ. ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ވުރެ 15.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ އިތުރަށް ދައުލަތުން ހަރަދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެމްއެމްއޭ އިން ފާހަގަކުރެއެވެ. އެހެން ކަމުން 2020 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިރު ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ ހުރީ ޑެފިސިޓްގައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ފާއިތުވި އަހަރު ނިމުނު އިރު ރާއްޖޭގެ ރިއަލް ޖީޑީޕީ ގްރޯތު ވަނީ 29.3 އިންސައްތަ ދަށްވެފައި ކަމަށް އެމްއެމްއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކައެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ރިއަލް ޖީޑީޕީ ހުރީ7އިންސައްތައިގައެވެ.\nއެމްއެމްއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން ފާއިތުވި އަހަރު ނިމުނު އިރު ނޮމިނަލް ޖީޑީޕީ 57.9 ބިލިއަން ރުފިޔާގައި ހުރި އިރު، 2019 ވަނަ އަހަރު މި އަދަދު ހުރީ 86.8 ބިލިއަން ރުފިޔާގައިއެވެ. އަދި 2019 ވަނަ އަހަރު ނޮމިނަލް ޖީޑީޕީގެ ގޮތުގައި 5.6 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހުރި އިރު، 2020 ވަނަ އަހަރު ނިމުނު އިރު ނޮމިނަލް ޖީޑީޕީގެ ގޮތުގައި ހުރި ޑޮލަރުގެ އަދަދަކީ 3.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.\n2020 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފައި ވަނީ ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް އައި ލޮޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެގޮތު ރާއްޖެއަށް އާމްދަނީ ލިބޭ މައި ސިނާއަތް ކަމަށްވާ ފަތުރުވެރިކަމަށް ކުރިމަތިވި ގޮންޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ފަތުރުވެރިކަމުން ދައުލަތައް ލިބޭ އާމްދަނީ ވަނީ ބޮޑުތަނުން ދަށްވެފައިއެވެ.


ކްލަމީޑިއާ: ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް | Jazeera\tކްލަމީޑިއާ: ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް - Jazeera\nކްލަމީޑިއާ: ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް\nޢަލީ ޔާމީން May 5, 2019 65 views0\nޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ބަލިތަކަކީ އާންމުގޮތެއްގައި ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކެކެވެ. އެގޮތުން ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޒަޒީއާއިން ޖެހޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިއުމަން އިމިއުނޯ ޑެފިސިއެންސީ ވައިރަސް (އެޗްއައިވީ) ހިމެނެއެވެ.\nއެޗްއައިވީ ނޫނަސް ޖިންސީ ގުޅުމުގެ ޖަޒީރާއިން އެތަކެއް ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް ޖެހެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކްލަމީޑިއާ އަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައްޔެކެވެ.\nކްލަމީޑިއާ އަކީ ކޮބާ؟\nމިއީ ''ކްލަމީޑިއާ ޓްރެކޮމެޓިސް''(Chlamydiae trachomatis) އޭ ކިޔާ އޯގަނިޒަމް އެއްގެ ސަބަބުން ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ.\nކްލަމީޑިއާ ޖެހެނީ އެއްވެސް ސިފައެއްގައި (ފުރަގަސްފަރާތް / ކުރިމަތި ފަރާތް / އަނގަ ބޭނުންކޮށްގެން) ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކާއި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުންނެވެ. އަދި ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ބަލިޖެހިފައިވާ މައިމީހާގެ ފަރާތުން ކުޑަދަރިފުޅަށް ވެސް މިބަލި ޖެހިދާނެއެވެ. މިބަލީގެ އޯގަނިޒަމް ހަށިގަނޑަށް ވަންނަނީ ހަންގަނޑާއި އަދި ތެތް ދުލިފަށްތައް ހުރަސްކޮށެވެ.\nކްލަމީޑިއާ ޖެހުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތައް\nފިރިހެނުންނަށް މިބަލި ޖެހުމުން ކުޑަކަމުދާހޮޅީގެ ކުރީބައި ހަލާކުވެ، އެހޮޅި ފިތޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. އަދި ކުރިމަތި ފަރާތުން ދޮސް އެކުލެވޭ ފެން ނުވަތަ ކިރުކުލައިގެ ދިޔަ އަންނަގޮތް ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުޑަކަމުދާއިރު ރިއްސުން، އަދި ކުޑަކަމުދާ ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާ ހިސާބުގައި ހިރުވައި ދިލަނެގުން ވެސް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.\nއަންހެނުންނަށް މިބަލިޖެހުމުން ރަހިމުގެ ކަރުގައި ނުވަތަ ދޮރު ހަލާކުވުން، ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅި ހަލާކުވުން، އަދި ކުޑަކަމުދާ ހޮޅި ހަލާކުވުން، ކުޑަކަމުދާއިރު ދިލަނެގުން ފަދަ ކަންތައްތައް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. އަދި ބިސް ދަތުރުކުރާ ހޮޅިއަށް އިންފެކްޝަން ވާސިލްވުމުން ބައެއް މީހުންނަށް އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނިވެސް ހިނގައިދާނެ އެވެ. އަނެއް ބައި މީހުންނަށް ދަށްބަނޑުގައި ރިހުން، އުނަގަނޑާއި ހިސާބުން ބުރަކަށީގައި ރިހުން، ހުންއައުން، މޭނުބައިކުރުން، އަދި ޖިންސީގުޅުން ހިންގާއިރު ތަދުވުން، ފަދަ ކަންތައް ކުރިމަތި ވެއެވެ.\nކްލަމީޑިއާ ޖެހުމުން ފަރުވާ ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އަންހެނުންނަށް ''ޕެލްވިކް އިންފްލެމޭޓަރީ ބަލި'' ކިޔާ ބައެއްޔެއް މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. މިބަލި ޖެހެނީ އިންފެކްޝަން ރަހިމް އަދި ބިސްދަތުރުކުރާ ހޮޅިއަށް ވާސިލްވުމުންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ މިބުނި ބައިތަކާއި އޭގެ ވަށައިގެންވާ ޓިޝޫތަކަށް ގެއްލުންދީ ހަލާކުކޮށް ލައެވެ. އާހިރު ނަތީޖާއަކަށް ދަރިމައިވުމުން މަހްރޫމްވުން ފަދަ ކަންތައް މެދުވެރިވެއެވެ.\nކޮންމެ ބައްޔަކަށްވެސް ޝިފާއެއް ވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ކްލަމީޑިއާއަށްވެސް ޝިފާއެއްވެއެވެ. އަދި ކްލަމީޑިއާއިން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުށްޓެވެ. އެގޮތުން ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަން ތިރީގައި އެވަނީއެވެ.\n- އިސްލާމީ އުސޫލްތަކާއި އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތީން ޖިންސީގުޅުން ހިންގުން\n- ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގާއިރު "ހުރަސް" ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން\n- ބަލިޖެހިފައިވާނަމަ ރަނގަޅުވަންދެން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމާއި ދުރުހެލިވުން\n- ކްލަމީޑިއާގެ އެއްވެސް ކަހަލަ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ މާހިރެއްގެ ލަފާ ހޯދުން


މި މަހު ޕޮޒިޓިވް ވި މީހުންގެ އަދަދު 1000 އިން މައްޗަށް!\nމިއަދު ރާއްޖެއިން 53 މީހުން ޕޮޒިޓިވް ވެ، މި މަހު ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ފެނުނު އަދަދު 1000 އިން މައްޗަށް އަރައިފިއެވެ.\nހެލްތު ޕްރޮޓެކްޗަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ބުނީ، މިއަދު ޕޮޒިޓިވް ވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ މާލެ ސަރަހައްދުން ޕޮޒިޓިވް ވި 29 މީހަކާއި، އަތޮޅު ތެރެއިން މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުން5މީހަކާއި ހިންގަމުންދާ ރިސޯޓަކުން 17 މީހަކާއި ލައިވް އެބޯޑުން ޕޮޒިޓިވްވި އެކަކު ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ތަރައްގީ ކުރަމުްނދާ ރަށްރަށުން އެއް ކޭސް ފެނިފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއެއިން ބުނެއެވެ.\nމިއާއެކު ރާއްޖެއިން މި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިވަނީ 14،765 އަށް އަރާފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން މިއަދު 44 މީހަކު ރަނގަޅުވެފައި ވާއިރު ބަލިން ރަނގަޅުވި ޖުމްލަ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 13،683 އަށް އަރާފައެވެ. މިވަގުތު މިބަލި ޖެހިފައި ތިބި މީހުންގެ އަދަދު 1025 ގައި އުޅޭ އިރު، އެމީހުންގެ ތެރެއިން 74 މީހަކަށް ހޮސްޕިޓަލުގައި ދަނީ ފަރުވާ ދެމުންނެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑް ބަލީގައި ނިޔާވި މީހުންގެ އަދަދު މިއަދު 50 އަށް އަރަފައިވާއިރު މިއަދު ހެނދުނު ނިޔާވެފައި ވަނީ އުމުރުން 77 އަހަރުގެ ދިވެހި ފިރިހެނެކެވެ. އެހެންކަމުން މިހާރު މި ބަލީގައި ނިޔާވެފައި ވަނީ 43 ދިވެހިންނާއި ހަތް ބިދޭސީންނެވެ. އެ ބިދޭސީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ހަ މީހަކާއި ފިލިޕީންސް މީހެކެވެ. ނިޔާވި 50 މީހުންގެ އިތުރުން ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވި7މީހަކު ނިޔާވެފައި ވެއެވެ. އަދި އެ7މީހުންނަކީ ކޮވިޑް މަރެއް ނޫން ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.\nމި މަހުގެ ފުރަތަމަ ހަފްތާގެ ކޮވިޑް ކޭސްތަކުގެ ތަފްސީލަށް ބަލާއިރު ޖެނުއަރީ 1 އިން ޖެނުއަރީ7ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ވަނީ 231 ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ފެނިފައި ވެއެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނަ ކޭސް ރިޕޯޓުކޮށްފައި ވަނީ މި މަހުގެ 1 ގައި 47 ކޭސްއެވެ. މީގެ އިތުރުން މި މަހުގެ 8 އިން 14 އަށް ކޮވިޑް ކޭސްތައް އިތުރުވަމުން އައިސްފައިވާ އެ ހަފްތާގައި ޖުމްލަ 337 ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ފެނިފައި ވެއެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނަ ކޭސް ފެނިފައި ވަނީ މި މަހުގެ 12 އަދި 13 ވަނަ ދުވަހު 59 ކޭސްގެ ގޮތުގައެވެ.\nމި މަހުގެ 15 އިން 21 އާ ހަމައަށް ބަލާއިރު، މި ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ޖުމްލަ 440 ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ވަނީ ފެނިފައެވެ. އެއާއެކު މުޅި ޖެނުއަރީ ފެނުނު ޕޮޒިޓިވް ކޭސްތަކުގެ އަދަދު މި ވަނީ 1008 އަށް އަރާފައެވެ. އަދި މި މުޅި ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނަ ކޭސް ފެނިފައި ވަނީ އިއްޔެ އާއި މި މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އިއްޔެ ޕޮޒިޓިވް ވެފައި ވަނީ 79 މީހުންނެވ. އަދި މި މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހު ޕޒޮޓީވް ވެފައި ވަނީ 87 މީހުންނެވެ.\nއަރުޝީފަށް ނެގީ 21/01/2021 22:11\nއެންމެފަހުން އަޕްޑޭޓްކުރީ 21/01/2021 22:11\nއައިޝަތު އަހުމަދު 33 މިނެޓު ކުރިން\nޚަދީޖާ އާދަމް 40 މިނެޓު ކުރިން\nޝަފްނާ ހުސައިން 41 މިނެޓު ކުރިން


Noonu Atholhu Madharusaage Hall Nimman Bayakaai Havaalu Kohffi - Vaguthu\nނ. އަތޮޅު ސްކޫލް ހޯލް އިމާރާތް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އަފްމީ މޯލްޑިވްއާ\nނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގެ މަލްޓި ޕާޕަސް ހޯލް އިމާރާތުގެ ނުނިމިހުރި މަސައްކަތް ހަވާލުކުރުމުގެ އެގްރިމަންޓްގައި ސޮއިކޮށްފިއެވެ.\nއެޑިއުކޭޝަނުން އެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އަފާމީ މޯލްޑިވްއާއެވެ. އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ރިޔާޒްއެވެ. އަފާމީ މޯލްޑިވް ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓާ އަމީން މުހައްމަދެވެ.\nމިނިސްޓްރީން ވިދާޅުވީ އެފަރާތުން މި މަސައްކަތަށް ހުށަހަޅުއްވާފައި ވަނީ 7,155,023.44 (ހަތް ހަ މިލިއަން އެއްލައްކަ ފަންސާސް ފަސް ހާސް ތޭވީސް ރުފިޔާ ސާޅީސް ހަތަރު ލާރި) އަށް ކަމަށެވެ. އެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރީ 300 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާ ގޮތަށެވެ.\nއުއްމީދު ކުރަނީ 2022 ވަނަ އަހަރު އޭޕްރީލް މަހުގައި މިމަސައްކަތް މުޅިން ނިމޭނެކަމަށް މިނިސްޓްރީން ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި އަހަރަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ބަޖެޓަށް ބަލާއިރު މުޅި ބަޖެޓްގެ 11 އިންސައްތަ ހާއްސަކޮށްފައިވަނީ ތައުލީމީ ދާއިރާއަށެވެ. މިނިސްޓަރު ޑރ. އައިޝަތު އަލީ ވިދާޅުވެފައި ގޮތުން ތައުލީމީ ހިދުމަތްތައް ފަސް ސަރަހައްދެއްގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް މި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި އިސްކަމެއް ދީފައިވާނެ ކަމަށެވެ.\nމިހުރީ ހަމަ ވަރަށް ވަރުގަދަ ޕްރޮޖެކްޓްސް.


Shameem aai Nihayath aai eku jumla3beyfulhun PG ge magaamah kurimathilavvaifi - vNews.mv\nކުރީގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުސައިން ޝަމީމް\nޝަމީމާއި ނިހާޔަތާއެކު ޖުމުލަ3ބޭފުޅުން ޕީޖީގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލައްވައިފި\nޝިފްޒާ މުޞްޠަފާ Male' | 01 December 2019, 23:49\nޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަގާމަށް ޑެޕިއުޓީ ޕްރޮސެކިއުޓަރުގެ މަގާމު އަދާކުރެއްވި ދެބޭފުޅަކާއެކު ޖުމުލަ ތިން ބޭފުޅުން ކުރިމަތިލައްވައިފިއެވެ.\nޕީޖީގެ މަގާމު ހުސްވީ އެ މަގާމުގައި އެންމެ ފަހުން ހުންނެވި އާއިޝަތު ބިޝާމް މިދިޔަ ހަފުތާގެ ބުރާސްފަތި ދުވަހު އިސްތިއުފާ ދެއްވުމުންނެވެ. ހަމަ އެދުވަހު ރައީސް އޮފީހުން ވަނީ ޕީޖީގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުޅުވާލާފައެވެ. މިއަދު މެންދުރު 2:00 އާ ހަމައަށް އެ މުއްދަތު ވަނީ ހަމަވެފައެވެ.\nޕީޖީގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލައްވާފައިވަނީ ކުރީގެ ޑެޕިއުޓަރ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އަދި މަޝްހޫރު ގާނޫނީ ވަކީލު ހުސައިން ޝަމީމާއި، ކުރީގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އަދި ސިވިލް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ގާޒީ މަރްޔަމް ނިހާޔަތެވެ. ޕީޖީގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލައްވާފައިވާ ތިންވަނަ ބޭފުޅަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައާއި މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި ކޯޓުތަކުގައި ވަކާލާތުކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ވަކީލު އަހުމަދު ޒަނީނެވެ.\nޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަގާމަށް ބޭފުޅަކު އައްޔަންކުރާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ފޮނުއްވާ ނަންފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ރުހުންދީގެނެވެ. ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ގާނޫނު ބުނާގޮތުން ޕީޖީގެ މަގާމު ހުސްވާތާ ގިނަވެގެން 30 ދުވަސް ތެރޭގައި އެ މަގާމަށް ބޭފުޅަކު އައްޔަންކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެ މަގާމު ހުސްކޮށް އޮންނަ މުއްދަތުގައި އެ މަގާމުގެ ޒިންމާތައް އަދާކުރާނީ ޑެޕިިއުޓީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލެވެ.\nޕީޖީގެ މަގާމުގައި ހުންނެވި ބިޝާމް މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ އޭނަގެ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ މައްސަލަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި މަގާމުން ވަކިކުރުމުގެ އިޖުރާއަތްތައް ހިނގަމުން ދަނިކޮށެވެ. މިގޮތުން ބިޝާމް އިސްތިއުފާ ދެއްވިއިރު މަޖިލީހުގެ ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީން އޮތީ ޖަވާބުދާރީވުމަށް 14 ދުވަހުގެ ނޯޓިސް ދީފައެވެ.\nޕީ ބިޝާމް ސިޔާސީ


Anhenaku Car Therein Handbag Beyrah Ehlumun5Car Accident Vejje - Vaguthu\n5 މަސް ކުރިން ( ޖެނުއަރީ 16, 2020 )\nއެންމެ ހޭންޑުބޭގެއްގެ ސަބަބުން5ކާރު އެކްސިޑެންޓުވި\nނިއުޒިލޭންޑުގައި އަންހެނަކު ދުއްވަމުން ގެންދިޔަ ކާރެއްގެ ތެރެއިން ހޭންޑުބޭގެއް މަގުމައްޗައް އެއްލައިލުމުގެ ސަބަބުން އެ ކާރުގެ ފަހަތުގައި އޮތް އިތުރު5ކާރު އެކްސިޑެންޓު ވެއްޖެއެވެ.\nއެ ގައުމުގެ ބާރުބޮޑު މަގެެއްގެ މަތިން ކާރު ދުއްވަމުން ދަނިކޮށް ހޭންޑުބޭގު ބޭރަށް އެއްލާލާފައި ވަނީ 21 އަހަރުގެ އަންހެނެއް، އެ ކާރު ދުއްވަން އިން އޭނާގެ މަންމަ އާއި ދެމެދު އުފެދުނު މައްސަލަ އެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.\n21 އަހަރުގެ އެ އަންހެން މީހާ ރުޅި އައިސްގެން ހޭންޑުބޭގު ކާރުގެ ކުޑަދޮރުން އެއްލާލުމާއި އެކު އެ ކާރުގެ ފަހަތުގައި އޮތް ކާރު ދުއްވަން އިން އަންހެން މީހާ އަށް ވަނީ ކުއްލިއަކަށް ކާރު މަޑު ކޮށްލެވިފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އޭގެ ފަހަތުގައި އޮތް4ކާރުވެސް ޖެހި، ޖުމްލަ5ކާރުގެ މެދުގައި ވަނީ އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގާފައެވެ.\nމިކަން ހިނގުމާއި އެކު 21 އަހަރުގެ މީހާގެ މަންމަ ވަނީ އެތަނުން ދިއުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެވަގުތު ޓްރެފިކް ތޮއްޖެހިފައި އޮތުމުން އެކަން ވާގޮތެއް ނުވިއެވެ. ދެން ފަހަތުގައި ތިބި ކާރުތަކުގެ ޑްރައިވަރުން ވަނީ ބޭރަށް ނިކުމެ، 21 އަހަަރުގެ އެ އަންހެން މީހާ އާއި ޒުވާބު ކޮށްފައެވެ.\nފުލުހުން އެތަނަށް އައުމާއި ހަމައަށް ޒުވާބު ކުރިއަށް ދިޔަ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ މީޑިއާތައް ބުނެއެވެ. ނަސީބަކުން މި ހާދިސާގައި ކަރުތަކަށް ގެއްލުންވި ނަމަވެސް، އެއްވެސް މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ވެފައެއް ނުވެއެވެ. އެ ގައުމުގެ ފުލުހުން މިހާރު މި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުން ގެންދާ އިރުގައި މިއީ ދިވެހިންވެސް ވިސްނާލަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nކުއްލިއަކަށް މަގުމައްޗައް އެއްލުމުން ފަހަތުގައި ތިބޭ ޑްރައިވަރުންނަށް އޭގެ ސަބަބުން ސިހުމެއް ލިބިގެން ދާނެއެވެ. އަދި ހިތާމަވެރި ހާދިސާ އެއް ހިނގުމުގެ ފުރުސަތުވެސް އޮންނާނެއެވެ.\nޖެނުއަރީ 16, 2020 22:25\n"ނަސީބަކުން" އެއީ ކޯޗެއްތޯ؟ "ނަސީބަކުން"ނެއް ނުވާނެ އެއްވެސްކަމެއް. އެއީ ދިވެހިން ނަށް ކިޔޭ ބަދަލު ކޮށްލަންޖެހޭ ބަހެއް.. ހުރީހާ ކަމެއްވެސް ވަނީ ﷲ تعالى ގެ އިރާދަފުޅުން. ހާދިސާ އެއްގައި ހިތް ހަމަޖެހޭ ގޮތަށް ކަމެއް ހިނގައިފިނަމަ الحمد لله ކިޔާލުން އަދި މިކަން ވީ ﷲ تعالىގެ ރަހްމަތްފުޅުން ކަން.. ބުނުން/ލިޔުން ރަނގަޅު ގޮތަކީ..\nއަދި ހާދިސާ ގައި ހިތާމަވެރި ގޮތަކަށް ކަމެއް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ قَدَّرَ الله وَمَا شَاءَ فَعَلَ. ﷲ އިރާދަ ކުރެއްވި ގޮތެވެ. އަދި އެކަލާންގެ އިރާދަކުރައްވާ ކަމެއް ކުރައްވައެވެ. - މިގޮތަށް ލިޔުން/ބުނުން ރަނގަޅު ގޮތަކީ..


Nick ah Priyanka ge kibain dhasvi filaavalhaki mi!\nނިކަށް ޕްރިޔަންކާގެ ކިބައިން ދަސްވި ފިލާވަޅަކީ މިއީ!\nނިކް ޖޯނަސްއަށް ޕްރިޔަންކާގެ ފަރާތުން ވަރަށް އަގު ހުރި ފިލާވަޅެއް ދަސްވި ކަމަށް އޭނާ ވަނީ އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައެވެ. އެގޮތުން ނިކް ބުނެފައިވަނީ އޭނާއަށް، ކޮންމެކަމެއްވެސް ހަމަޖެހިގެން ކުރުމަށް ޕްރިޔަންކާ ވަނީ ދަސްކޮށްދީފަ އެވެ.\nދިމާވާ އެކިއެކި ކަންކަމުގައި އަވަސް އަރުވާލުމުގެ ބަދަލުގައި ހަމަ ޖެހިލުމަށްފަހު އެކަމާއި މެދު ވިސްނާ ފިކުރު ކުރުމުން އެކަމެއްގެ ހައްލު އަދި އެކަމެއް ކުރާނެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތް ފެނިގެންދާނެކަން ޕްރިޔަންކާ ދަސްކޮށްދީފައި ވާކަމަށް ނިކްވަނީ ބުނެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ނިކް ބުނެފައިވަނީ މި އާދަ އަދިވެސް އޭނާގެ ގައިގާ ހަރުނުލާ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު އޭނާ މިކަމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށެވެ.\nޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އެންމެ ފުރަތަމަ ދިމާވުމުގެ ކުރިން ވާހަކަ ދައްކާފައިވަނީ ޓްވިޓާ މެދުވެރިކޮށެވެ. އަދި ދިމާވީ އޭގެ ފަހުން ނިއުޔޯކް ސިޓީގައެވެ. އެއަށް ފަހު ދެމީހުން ދިމާވީ ލޮސް އެންޖަލަސްގައި ބޭއްވި ހަފްލާއަކުންނެވެ. އަދި މި ހަފްލާއިން ޕްރިޔަންކާ ފެނުމުން އެއީ “ދަ ވަން” ކަން ނިކަށް ގަބޫލު ކުރެވުނު ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ބުނެފައިއެވެ.\nޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް ޖޯނަސް ވަނީ މިިދިޔަ އަހަރުގެ ފުރަބަންދު އެކުގައި ހޭދަކޮށްފަ އެވެ. އެއަށްފަހު ޕްރިޔަންކާ ވަނީ ޝޫޓިންއަކަށް ޖަރުމަނަށް ގޮސްފައެވެ. އަދި ނިކް ލޮސްއެންޖަލަސްގައި މަޑުކުރީ އޭނާގެ މިއުޒިކްގެ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށެވެ.\nއެމެރިކާއަށް ނިސްބަތްވާ ލަވަކިއުންތެރިޔާ ނިކް، އިންޑިއާގެ ކާމިޔާބު ފިލްމީތަރި ޕްރިޔަންކާއާ ކައިވެނި ކޮށްފައިވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު އެވެ.


Squad final koh Gaumee Volley team Thailand ah\nސްކޮޑް ފައިނަލްކޮށް ގައުމީ ވޮލީޓީމު ތައިލެންޑް ކޭމްޕަށް\nތައިލެންޑަށް ފުރުމުގެ ކުރިން ޓީމު ފޮޓޯއަކަށް ހުއްޓި ލައިގެން ---\nކުރިއަށް އޮތް އޭޝިއަން ގޭމްސްގައި ވާދަ ކުރާ ގައުމީ ވޮލީ ޓީމު ސްކޮޑް ފައިނަލުކޮށް ޓްރެއިނިން ކޭމްގައި ތައިލެންޑަށް ދާން ފުރައިފި އެވެ.\nވީއޭއެމްގެ ޖެނަރަލް ސެެކެޓްރީ އަދީލް (ބޭބެ) ވިދާޅުވީ ތައިލެންޑް ކޭމްޕްގައި ތިން މެޗު ކުޅެން ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. އިންޑޮނޭޝިއާގެ ޖަކާޓާގައި ބާއްވާ ގޭމްސްއަށް ވޮލީ ޓީމު އިންޑޯނޭޝިއާއަށް ދާނީ ތައިލެންޑް މަގުންނެވެ.\nވޮލީ ޓީމުގެ ސްކޮޑް ނެގުމުގައި ޓީމުގެ ޓްރެއިނިންއަށް ހާޒިރު ވުމުގައި އަހަމިއްޔަތުކަން ދިން ކުޅުންތެރިންނަށް އިސްކަން ދީފައި ވެއެވެ. އެއީ ކުޅުންތެރިންގެ ޑިސިޕްލިން އާއި ކޮމިޓްމެންޓް ވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ވީއޭއެމުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ.\nމިފަހަރުގެ ސްކޮޑްގައި، މިއަހަރު ބަންގުލަދޭޝްގައި ބޭއްވި ސެންޓްރަލް ޒޯން ވޮލީބޯޅަ މުބާރާތުގައި ކުޅުނު ސްކޮޑުގެ ކުޅުންތެރިން ޓީމުގައި ހިމެނިފައި ވެއެވެ. އޭޝިއަން ގޭމްސްއިން އަންހެން ވޮލީ ޓީމަށް ފުރުސަތެއް ނުދެ އެވެ. އަދީލް ވިދާޅުވީ އަންނަ އަހަރު އޮންނަ ސައުތު އޭޝިއަން ގޭމްސްގައި ވާދަ ކުރަން އަންހެން ޓީމު ތައްޔާރު ވާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ބޭރުގެ ޓްރެއިނިން ކޭމްޕެއް ހަމަޖެއްސުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\nގައުމީ ފިރިހެން ޓީމުގެ ހެޑް ކޯޗަކީ މުހައްމަދު ސާޖިދު (ބޮޑުކާއްޓޭ) އެވެ. އޭނާގެ އެސިސްޓެންޓުން ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރާނީ މުހައްމަދު ރިޝްވާން އާއި އަބްދުﷲ ޖުނައިދު އެވެ. ޓީމުގެ މެނޭޖަރަކީ އަލީ ލަތީފު އެވެ.\nއަހްމަދު އަބްދުލް ކަރީމް (ލޯންގޭ) -ކެޕްޓަން-\nއިސްމާއިލް ވިޝާމް (ބުޅިކޭ)\nހަސަން ނިލާމް (ޕާޓޭ)\nއާދަމް ނަސީމް (އެޑަމް)\nއަހްމަދު އަނިލް ނަސީރު\nމުހައްމަދު މިމިރާހް ހަސަން (މިންމި)\nޝުއައިބު އަބުދުއް ލަތީފު\nގަމު ފުޓްސަލް ޗެލެންޖުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ގޯޅި ކުލަބަށް\nއަންހެން އަމްޕެޔަރުން ދިވެހި ކްރިކެޓް ތާރީހްގެ ތެރެއަށް\nދީމާގެ ޓްރެއިނިންތަކުގެ ހަރަދު ސަރުކާރުން ދެނީ


Ihuge Noos: Loabin gengulhunu goadhadeege biruveri faraaiy\nކުޑަކުދިން ނިދީގައި ސަބަބެއްނެތި މަރުވާ ސަބަބާއި ގުޅޭގޮތުން "މޫންލައިޓް" ނޫހުގައި 1971 ވަނަ އަހަރު ޝާއިއުކޮށްފައިވާ އާޓިކަލް. --\nމި ފަހަކަށް އައިސް މުޖުތަމައުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރެވޭ އިހުތިރާމް ވަނީ ކުޑަވެފަ އެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ވެށީގެ ތެރެއިން ދިމާވާ އެކި ފަންތީގެ މީހުންނަށް ވެސް އިހުތިރާމް ކުރާ މަންޒަރު މަދެވެ. މުހާތަބު ކުރުމުގައި ހަމަ އެހަމައިންނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ރޭހުގައި އެންމެން ބިޒީވެގެން ކޮޅު ކޮޅަށް ދުވާއިރު، އަމިއްލަ އާއިލާއަށް ވެސް ވަގުތު ކޮޅެއް ނުދެވެ އެވެ. މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އޮތް އެކަކު އަނެކަކަށް އޮތް ލޯތްބާއި، އަޅާލުމާއި، އިހުތިރާމް ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ. މީހުންނަށް އެކަންޏެއްވެސް ނޫނެވެ. ބޮޑުއަގުގައި ގަނެފައި ހުންނަ މުދަލަށްވެސް ބެލުމެއް ނެތެވެ. އެހެން މީހެއްގެ ވިއަސް ތިމާގެ އަމިއްލަ ވިއަސް ބަލައިލުމެއްނެތެވެ. ފަހަރުގައި ޒަމާނީ ޖީލުގެ ފޯރުންތެރިކަން އިތުރުވީ އެވެ. މީހުންނަށާއި އެއްޗެއްސަށް ކުރެވޭ ގަދަރު މާ މުހިންމު ނުވެ "މުސްކުޅި" ވީއެވެ.\nއެއް ޒަމާނެއްގައި ގޭގޭގައި ހުންނަ ފަރުނީޗަރާއި ހިފާ ގެންގުޅޭ ތަކެއްޗަކީ އެންމެ އަގުހުރި ހަރުމުދަލެވެ. އެ ގެއެއްގެ ރައިސުލްމާލެވެ. ޝަރަފެވެ. ވީހާވެސް ގިނަ ދުވަހު އެތަކެތި ހިމާޔަތްކުރެވޭތޯ ބަލަ އެވެ. އަޅާލުމާއި ނުހަނު ލޯތްބާއެކު އެވެ. ހިރަފުހުގެ އަސަރެއް ކުރިއަނުދީ ފާރައަށެވެ. ކާށި ތެޔޮ ލައިގެން މޫނު ފެންނަވަރަށް އޮފު ކުރަނީ އެވެ. ރޯގާއަށް ރަޖާލާހެން، ގެންގުޅޭ ރޭޑިއޯ ގަނޑުވެސް އިންނާނީ ލޫޓުއަޅުވައި ޕެކުކޮށްލައިފަ އެވެ. ކޫރުމެއް އެޅިދާނެތީ މޭޒު މަތީގައިވެސް ތަރަފާލު ގަނޑެއް އަޅައިގަނެވެ.\nއެގޮތަށް ލޯބިން ގެންގުޅުނު އެކައްޗަކީ ގޮދަޑި އެވެ. އޭރު ގޮދަޑި ގަންނައިރު، ޕެކުކޮށްފައި އިންނަ ޕްލާސްޓިކް އުރަ ކެނޑުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ކުށެވެ. ކިރިއާ އަތަކަށް އެނބުރިލާއިރަށް ގޮވާ އަޑުފައްގަނޑުން މުޅި ހިސާބުގަނޑު މީހުންނަށް ލޮލުފިޔައެއް ނުޖެހުނަސް ވަރިހަމަ އެވެ. ގައިދަށުގައި އޮންނަ ޕްލާސްޓިކުގަނޑާހެދި ކިތަންމެ ހޫނުވިއަސް ފަރުވާލެއްނެތެވެ. އެ ޕްލާސްޓިކް އުރަގަނޑުން ލޯވަޅެއް ހެދި، އިރައިގެން ދިއުމުގެ ކުރިން އަވަހަށް މަތި މަތިން ޓޭޕު އަޅައި ބަންދުކޮށްލާނެ އެވެ. އެ އުރަގަނޑު ނެއްޓުމުން ގޮދަޑީގެ ބޭނުންކެނޑި "ބާވެއްޖެ" ކަމަށް ގަބޫލުކުރި ކިތަންމެ ބަޔަކުވެސް އޭރު އުޅުނެވެ.\nނަމަވެސް، އެ ޒަމާނުގައި ގޮދަޑިއަށް ދެވުނު ގަދަރުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ދިވެހިންގެ ލޯ ހުޅުވިގެން ދިއަ އެވެ. "މޫންލައިޓް" ނޫހުގައި 1971 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ އަދަދެއްގައި، ސަބަބެއް ނޭނގި ކުޑަކުދިން ނިދީގައި މަރުވާމައްސަލައަށް އަލި އަޅުވާލާފައިވެ އެވެ.\n"ނިދާފައިތިބޭ ކުދިން މަރުވުމުގެ ސިއްރު" ގެ ނަމުގައި އެ ނޫހުގައި ގެނެސްދީފައިވާ އާޓިކަލްގައި، ގޮދަޑީގައި އަޅާފައިވާ ޕްލާސްޓިކް ކަވަރު ކުޑަކުދިންގެ މަރުގެ ސަބަބަކަށް ވެދާނެކަމުގެ އިންޒާރެއް ބޭރުގެ ޑޮކްޓަރަކާއި ހަވާލާދީ އެ ނޫހުގައި ވަނީ ގެނެސްދީފަ އެވެ.\nއެ ގޮތުން، ޕެތޮލޮޖިސްޓް ޑޮކްޓަރު ޑޭވިޑް ހޭލާއާ ހަވާލާދީ އެ އާޓިކަލްގައި ބުނެފައިވަނީ، ޕްލާސްޓިކް ގަނޑު ކިތަންމެ ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓި ނަމަވެސް، އޭގެ މަތީގައި ކުޑަ ކުއްޖަކު ބަންޑުން އޮށޯވެއްޖެނަމަ ނޭވާލުން މުޅީން ބަންދުވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތަށް ކޮންމެ އަހަރަކު މަރުވާ ކުޑަކުދިންގެ އަދަދު 3،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއެ އަދަދަކީ އެކި އެކްސިޑެންޓްތަކުގައި މަރުވާ ކުދިންގެ ތިން ގުނަކަމަށް ވެސް އެ އާޓިކަލްގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nރޯދަ މަހާ ރޯއްޖާ ކުޑަކުދިން


އަނދިރި ރޭތައް – 1 – Vaahaka\nއަނދިރި ރޭތައް - 1\nShuaib Ahumed December 26, 2020\t24 Comments\nViews: 2169\t163\nއަނދިރި ރޭތައް - ޓްރެއިލާ\nއަނދިރި ރޭތައް - 2\nއިރުފެނުން ތޮޅެލިއިރަށް މޯޑް ދުއްވައިގަތީ އޭނަގެ ރައްޓެހި އަހުމަދު ގެ ގެއާ ދިމާލަށެވެ. އުފާ ވެފައިހުރިވަރުން އެހިސާބަށް ދެވުނުއިރު ބުނަން އުޅުނު ވާހަކަ ހަދާންނެތުނެވެ. އަހުމަދުގެ ގޭގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖެހުމުން އަހުމަދު ދޮރުހޮޅުވިއެވެ. ދޮރުހޮޅުވާލުމުން ބުނަން އުޅުނު ވާހަކަ ހަނދާން ނެތިއްޖެކަމަށް މޯޑު ބުންޏެވެ. ދެން އަހުމަދު ފޯނުން ތާރީޙް ބަލާލުމުން އެއީ އެމީހުން ދަތުރުދާ ދުވަސްކަން ހަދާންވިއެވެ. އެހެންވެ އަވަހަށް ރައްޓެހިންނަށް ގުޅާފައި ބުންޏެވެ."މިއަދަކީ ދަތުރުދާ ދުވަސް. އަވަހަށް ތައްޔާރުވޭ"މޯޑް ރައްޓެހިންނަށް ހަނދާން ކޮށްދިނެވެ. ހުރިހާ ރައްޓެހިންތައް ތައްޔާާރުވުމުން އެންމެން ދޯންޏާ ދިމާއަށް ދުއްވައިގަތެވެ. މޯޑާއި އަހުމަދާއި އެކުމިިދަތުރު ދިޔައީ ޖުމްލަ 8 މީހުނެވެ.\nދޯނި އިސްޓާޓު ކޮށްލުމަށްފަހު ދަތުރަށް ނައްޓާލިއެވެ. ދަތުރުދާން ހަމަޖެހިފައިވަނީ މާދުރު ނޫން ހިސާބެއްގައި އޮތް ފަޅުރަށަކަށެވެ. ދޯނިތެރޭގައި މަޖާގަނޑެއް ނެގުމަށް އެންމެނަށްވެސް އެއްބަސްވެވުނެވެ. 30މިނެޓުގެ ދަތުރަކަށްފަހު އެރަށަށް ލެފުނެވެ. އެންމެން ވެގެން ދޯނިންހުރިހާއެއްޗެހި ބާލަންފަށައިފިއެވެ. އެއްޗެހިތައް ބާލަމުންދަނިކޮށް މޯޑް އެހިއެވެ."އެކަކުވެސް ޓޯޗު ގެނައިންތަ!" އެކަކުވެސްނުގެންނަ ކަމުގައި ބުންޏެވެ ."ކަލޭމެން ޓޯޗު ގެންނަންވެސް ހަނދާން ނައްތާލީދޯ"މޯޑް އެކަން މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނުހަދައި ބުނެލިއެވެ. ރަށަށް ފޭބުމަށްފަހު ދެ ބަޔަކަށް ބެހިގެން ދަރުހޮވަން ވަލަށްދިޔައެވެ.\nދަރުހޮވައިގެން އައިސް އަލިފާން ގަނޑެއް ރޯކުރިއެވެ. ދެން އެ އަލިފާން ގަނޑުގެ ކައިރީގައި ޓެންޓުތައް ޖެހިއެވެ.އަދި އަލިފާންގަނޑު ކައިރީގައި އިށީންދެގެންތިބެ ލަވަކިޔާ މަޖާކުރިއެވެ. މަޖާކުރަންތިއްބައި ކޮންމެވެސްކަހަލަ އަޑެއް އިވުނެވެ. އެއަޑަކީ ހީވިހީވުމެއްކަމަށް ބަލައި މަޖާކުރުމައިގެން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. މަޖާކުރުމުގައި މަސްއޫލުވެ ތިއްބައި ތަކުރާރުކޮށް އެއަޑު އިވުނެވެ. އެއަޑު އިވޭދިމާ ބަލާލިއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ފެންނާކަށްނެތެވެ.ނަމަވެސް ފަހުން ބަލާލިއިރުއެނގުނީ އެއީ ރުކަކުން ދެކާށި ވެއްޓުނު އަޑުކަމެވެ.\nމާޒިން އުޑުމަައްޗަށްބަލާލާފައި ވިިއްސާރަގަނޑެއް ނެގޭކަމަށް ބުނެލިއެވެ. ޒައިން ބުންޏެވެ."އަވަހަށް އަލިފާންގަނޑު ނިއްވާލާފައި އެންމެން ޓެންޓުތަކަށް ވަދޭ". އިރުކޮޅެއްފަހުން އައިޝާ ސުވާލުކުރިއެވެ. ދެން އަހަރުމެން ކާނީކިހިނެއް؟ ޖަވާބުގައި މައިޝާ ބުނިއެވެ. "ވާރޭހުއްޓުނީމަ ކައްކައިގެން ކެއީމަނިމުނީނު" ހުރިހާއެންމެން އެގޮތަށް އެއްބަސްވިއެވެެ. ވާރޭ ހުއްޓުމުން. އެންމެން ނިކުމެކައްކައިގެން ކައި ހެދިއެވެ..\nއެއަށްފަހު އެންމެންދިޔައީ ބޯޅަހިފައިހެން ވޮލީކުޅޭށެވެ. ވޮލީކުޅުމުގެ ފޯރީގައި ތިއްބައި ވަގުތުފާއިތުވެގެން ދިޔަގޮތެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އެންމެން ދެން މިސްރާބުޖެހީ ޓެންޓުތަކާއި ދިމާލަށެވެ. ޓެންޓުތައް ކައިރިއަށް ގޮސް އަލުން އަލިފާންގަނޑު ރޯކުރިއެވެ. ރޯކުރުމަށްފަހު މޫދަށްއެރެންދިޔައެވެ. މޫދަށްއެރިއުޅެނިކޮށް ފާރިޤް އަށް ކޮންމެސް އެއްޗެއް މައްޗަށް އެރި ފައި ހަލާކުވިއެވެ. އެންމެން އޭނާގޮވައިގެންގޮސް މޯޑުގެ ދަބަސްތެރޭގައި އޮތްފަސްޓު އެއިޑް ކިޓް ނަގައި ފާރިޤް ގެ ފައިގައި ބޭސް އެޅިއެވެ.\nފާރިޤް ފައިހަލާކުވުމުން ހުރިހާއެންމެން ތިބީ އަލިފާންގަނޑު ކައިރީގައި އިށީންދެގެންނެވެ. ގަޑިން ވީ އިރު ބަލާލަން އަޙްމަދު ފޯނު ނެގިއިރު ފޯނު އޮތީ ޗާޖް ހުސްވެގެން ނިވިފައެވެ. "ގަޑި ބަލާލަބަލަ ކޮންމެސް އެކަކު. މަގޭ ފޯނު ނިވިފަ. " އަޙްމަދު ބުންޏެވެ. ދަތުރުއައީ އިރުއޮއްސުމުގެ ކުރިން ރަށަށް ދާގޮތަށްކަމުން އެކަކުވެސް ފޯނު ނުގެންނަކަމުގައި ބުންޏެވެ. އެންމެން މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހު އަދި އިރުއޮއްސުމާއިމެދު ވަގުތު އޮތްކަމަށް ބަލައި ދެން ދިޔައީ މަސްބާނާށެވެ. ފުދޭވަރަކަށް މަސްބޭނުމުން އައިސް މަސްފިހެގެން ކާހެދިއެވެ.\nކައިނިންމައިގެން ދިޔައީ ކުޅޭށެވެ. އިރުއޮއްސެން ގާތްވުމުން ޓެންޓުކައިރިއަށް އައިސް ފުރަން ތައްޔާރުވުމަށް އެއްޗެހިތައް ތައްޔާރުކުރުމަށް ލަވަކިޔުމާއި މަޖާކުރުމުގައި ހުރިހާމީހުން ތިއްބައި ބާރު ގުގުރިއެއްޖެހިއެވެ. ހަމައެއާއެކު އެއަށްވުރެ ބާރަށް ދެވަނަފަހަރަށް ޖެހި ގުގުރިއާއެކު ވައިގަދަވެ ކަނޑުގެ ރާޅުތައް ބޮޑުވެ ރާޅުތަކާއިއެއްކޮށް ދޯނި ކަނޑަށް ބެހިގެންދާންފެށިތަން ފެނުނެވެ.\nދެވަނަ ބަޔައް އިންތިޒާރުކުރައްވާ\nއިޓްސް އޯސަމް 😍😍😍\nތެދެ ކޭ އޯސަމް އޭ\nތީ ލ.ކުނަހަންދޫ ޝުއައިބް ތަ\nއެއަކީ މަގޭ ބެސްޓު ފުރެންޑު އޭ އ.އ. ބޮޑުފޮޅުދޫ އަހަރެން ވެސް ބޮޑުފޮޅުދޫ އޭ\nއ.އ. ބޮޑުފޮޅުދޫ ސުއްބެ މައި ބެސްޓީ އޭ އައި ވެސް ބޮޑުފޮޅުދޫ އޭ\nނައިސް މިޔަކީ ހަޤީޤީ ލިޔުންތެރިންނަކީ އެއްވެސް ކުށެެއްނެތި ލިޔެ ކިޔާލަންބޭނުންވަނީ އެއްވެސްކުށެއްނެތި ވަރަށްސާފުކޮށް ޕެރެގުރާފުތައްވެސްވަކިކުރަންއެނގޭ2ވަނަ ޕާރޓްވެސް މިގޮތްށް ނިކުންނާނެކަމަށް އުއްމީދުކުރަން މިހާރީތިކޮށް ކިޔާލާންފަސޭހަގޮތަށް\nސުއްބެ މޮޅު އިނގޭ…✌🏻\n❤ އަންމު ❤\nماشاء الله ވަރަށް ފުރިހަމަ ވާހަކައެއް އަވަހަށް2ވަނަ އެޕިސޯޑު ކިޔާލެވޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން\nގާލް ތީ ލ. ކުއްޖެއްތަ؟\nތެންކްސް ޔު އޯލް\nވަރަށް ރީތި 👍👍💕


ހެދުން އެޅުމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ހެދުން އެޅުމަކީ ލުއިފަސޭހަވުމުގެ މާނައެއްނޫން: ހުކުރު ޚުތުބާ – Ilm\nހެދުން އެޅުމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ހެދުން އެޅުމަކީ ލުއިފަސޭހަވުމުގެ މާނައެއްނޫން: ހުކުރު ޚުތުބާ\nހެދުން އެޅުމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ހެދުން އެޅުމަކީ ލުއިފަސޭހަވުމުގެ މާނައެއްނޫން ކަމަށް ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.\nމިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނީ “އިސްލާމްދީނުގެ ލުއިފަސޭހަކަމުގެ މާނައަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އިންތައް ފަހަނައަޅައި ދިއުމެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ލުއިފަސޭހަ ދީން ކަމަށް ބުނެ، އިސްލާމްދީނުގައި ހެދުން އެޅުމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް ހެދުން އެޅުމެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެހެންކަމަކު، އެއީ އިސްލާމްދީނަށް އުޅުމަށް ދެއްވާފައިވާ ފުރިހަމަ ލުއިފަސޭހަ ކަމެކެވެ. އެއީ އެކަމުގެ ސަބަބުން އިސްލާމްދީނަށް އުޅުމަކީ ބުރައަކަށް ވެގެން ނުދާނެ ކަންތައްތަކެވެ.”\nއިތުރަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ “އިސްލާމްދީނުގައި ޢަދުލުވެރިކަމަށް އިސްކަން ދެއްވައި، އެކަމަށް އަމުރު ކުރައްވައި، އެކަމަށް ހިތްވަރު ދެއްވާފައިވެއެވެ. އަދި ތިމާމެންނާ ޢަދާވާތްތެރިކަމެއް، ނުވަތަ ރުޅިވެރިކަމެއްބަޔަކުމީހުންނާމެދު އޮތުމަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވުމަށް އޮތް ޢުޛުރެއް ނޫން ކަން ބަޔާން ކޮށްދެއްވިއެވެ.\nހުރިހާ ޙާލެއްގައިވެސް ޢަދުލުވެރިކަމުގެ މީޒާނަށް ރުޖޫޢަވެގެންމެނުވީ، މިދުނިޔެ އިޞްލާޙު ނުވާނެއެވެ. މީހަކަށް އަނިޔާވެރިވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި މީހެއްގެޙައްޤެއް ނިގުޅައިގަނެގެންވެސް ނުވާނެއެވެ.”\nއިތުރަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ “އިސްލާމްދީނުގެ ލުއިފަސޭހަކަމުގެ ސަބަބުން ކަންކަމުގައި ގަދައަޅާ މަސައްކަތްކުރުންމަނައެއް ނުކުރެއެވެ. ނަޒާހާތްތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމާއި ފަސާދައާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުން ފަދަކަންކަމުގައްޔާއި މަސްތުވާތަކެތީގެ ނުރައްކާތެރިކަން ހުއްޓުވުންފަދަ ކަންކަމުގައިވެސްމެއެވެ. އަދިއަމާންކަން ނަގާލައި ހަމަނުޖެހުން އުފައްދައި މީސްތަކުން ބައިބައި ކުރާ މީހުން ހުއްޓުވުން ފަދަކަންކަމުގައި ވެސްމެއެވެ.”


2018 ވަނަ އަހަރު އެންމެ ގިނަ ވިއުސް ލިބުނު ހަބަރު – Ungoofaaru\nބަނޑޭރިގަނޑު/ހާއްސަ ލިޔުން/2018 ވަނަ އަހަރު އެންމެ ގިނަ ވިއުސް ލިބުނު ހަބަރު\nމިއީ 2018 ވަނަ އަހަރު އުނގޫފާރު ޑޮޓް ކޮމް ގެ ކިޔުންތެރިންނާއި ހަމައަށް އަޅުގަނޑުމެން ނިއުސް ޓީމުގެ ފަރާތުން ގެނެސްދިން ހަބަރު ތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަބަޔަކު ކިޔާފައިވާ ހަބަރެވެ.\nކިޔުންތެރިންގެ މެދުގައި އެންމެ މަޤުބޫލުވި ހަބަރަކީ ތުއްތު އީތަން އަށް އެހީތެރިކަމެއް ވެދެއްވުމަށް އެދި ގެނެސްދިން ހަބަރެވެ. އީތަންގެ ބޭސްފަރުވާ އަށް އެހީތެރިކަމެއް ވެދެއްވުމަށް އެދި ގެނެސްދިން މި ހަބަރު 27590 މީހުން ކިޔާފައިވެއެވެ. މިހަބަރު ފޭސްބްކް ގައި 726 މީހުން ޝެއަރ ކޮށްފާވާއިރު ފޭސްބްކުން 44047 މީހުން ބަލާފައިވެއެވެ.\nމިހަބަރު އުނގޫފާރު ޑޮޓް ކޮމް ގައި ގެނެސްދެވިފައިވަނީ 20 މާޗް 2018 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މިހަބަރު ގެނެސްދީފައިވަނީ މުނާޒު މުހައްމަދު އެވެ.\nއުނގޫފާރު ފޯސްޓެރިން އެވެއާނެސް އެސޯސިއަން (އުފާ) ގެ މެމްބަރެކެވެ. އުނގޫފާރު ޑޮޓް ކޮމްގެ ހުރިހާ ކޮންޓެންޓެއް މެނޭޖް ކުރުމުގައި އިސްކޮން ހަރަކާތްތެރިވާ އެޑިޓަރއެވެ. އަދި މި ނޫހުގެ ވެބް ޑިޒައިނަރ އަދި ޕްރޮގްރާމަރއެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެން އުނގޫފާރު ޑޮޓް ކޮމްގެ ނިއުސް ޓީމުން ކުރާ މިމަސައްކަތް ކިއުންތެރިން ބަލައިގަނެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވާ އެއްބާރުލުމަށް ފަށްފަށުން ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމާޒަކީ 2018 ވަނަ އަހަރު މިމަސައްކަތުގައި ލިބުނު ކާމިޔާބީ ދެމެހެއްޓުމެވެ. އަދި އަތްދަށުން ކަމެއް ގޮސްފައިވާނަމަ އެކަމުން އިބުރަތް ހާސިލްކޮށް ކުރިއަށް ދިއުމެވެ.


Brexit: May ge ehbasvun thinvana faharah feilvehje\nލަންޑަން (މާޗް 29) - ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން (އީޔޫ) އިން އިނގިރޭސިވިލާތް ވަކިވުމަށް ބޮޑުވަޒީރު ތެރޭސާ މޭ ހުށަހެޅުއްވި އެއްބަސްވުމަށް ޔޫކޭ ޕާލިމަންޓުން ތިންވަނަ ފަހަރަށް ނޫނެކޭ ބުނެފި އެވެ.\nއެ އެއްބަސްވުމަށް މިއަދު ޕާލިމަންޓުގައި ނެގި ވޯޓު ފެއިލްވީ 344 މެމްބަރުން ދެކޮޅު ހެދުމުންނެވެ. މޭގެ އެއްބަސްވުމަށް ތާއިދުކުރީ 286 މެމްބަރުންނެވެ.\nނާކާމިޔާބީއަށްފަހު، މޭ ވިދާޅުވީ، ޔޫކޭގެ މުސްތަގުބަލު މިހާރު ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ފައްތަރަކަށް ވެއްޓިފައިވާކަމަށާއި، ގާނޫނީ ގޮތުން ބަލާނަމަ، އަންނަ މަހު 12 ވަނަ ދުވަހު އީޔޫ މެމްބަރުކަމުން އިނގިރޭސިވިލާތް ވަކިވާނެކަމަށެވެ.\nއިދިކޮޅު ލޭބާ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ޖެރެމީ ކޯބިން ވަނީ މޭ އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށްފަހު އަލުން އިންތިހާބަކަށް ޖާގަ ދިނުމަށް ގޮވާލައްވައިފަ އެވެ.\nޔޫކޭ ޕާލިމަންޓުގެ ނިންމުމާއެކު، އޭޕްރީލް 10 ގައި ޔޫރަޕިއަން ކައުންސިލްގެ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައިވާކަމަށް އެ ކައުންސިލްގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓަސްކް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nމިއަދުގެ ނަތީޖާގެ މާނައަކީ، އެއްބަސްވުމެއް ފާސްކޮށްގެން މެއި 22 ގައި އީޔޫން ވަކިވުމުގެ ފުރުސަތު ގެއްލުނީ އެވެ. މިހާރު އޭޕްރީލް 12 ގެ ނިޔަލަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު އަނެއްކާވެސް އިތުރުކުރަން އީޔޫގައި އެދުމަށް މޭ އަށް މަޖުބޫރުވާނެ އެވެ.


Roadha ah genna beyruge haafizun khaassa hudha eh nagan jehey gothah hamajassaifi | Mihaaru\nރޯދަ އަށް ގެންނަ ބޭރުގެ ހާފިޒުން ހާއްސަ ހުއްދައެއް ނަގަންޖެހޭ ގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފި\nރޯދަ މަހު އިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި ދަމު ނަމާދު ކުރަނީ. ،މިފަހަރު ގެންނަ ހާފިޒުން ހާއްސަ ހުއްދައެއް ނަގަން ޖެހޭނެ: ފައިލް ފޮޓޯ\n29 އެޕްރީލް 2019 - 11:01\nކޮންޓްރޯލާ އޮފް އިމިގްރޭޝަން މުހައްމަދު އަހުމަދު ހުސައިން (ހަނަފީ) "މިހާރު" އަށް މިއަދު ވިދާޅުވީ ބޭރުގެ ހާފިޒުންނަށް މި ފަހަރު ޖަހައިދޭނީ ވަކި މުއްދަތަކަށް ދޫކުރާ ހާއްސަ ވިސާއެއް ކަަމަށާއި އެ ވިސާ ހޯދަން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދައެއް ބޭނުންވާނެ ކަމަށެވެ.\n"ހާފިޒުންނަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ފަހަރު މި ދޫކުރަނީ ހާއްސަ ވިސާއެއް ވަކި މުއްދަތަކަށް. އެ ވިސާ ހޯދަން ފަސް ދުވަސް ކުރިން އެޕްލައި ކުރަން ޖެހޭނެ. ވިސާ ދޫކުރާނީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ހުއްދަ ދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށް،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nބޭރުގެ ހާފިޒުންނާއި ގާރީންނަށް މި ފަހަރު ދޫކުރާ ހާއްސަ ވިސާ އަށް އެދި ގިނަ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ހުށަހަޅަން ޖެހެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައިގެ ކުލަ ކޮޕީ އާއި އެ މީހަކީ ހިފްޒުކޮށް، ތަރާވީހު ނަމާދުކުރަން ގެންނަ މީހެއްކަން އެނގޭނެ ސިޓީއެއް ހިމެނެ އެވެ. އަދި، ރާއްޖެ އަށް އެ ހާފިޒަކު ގެންނަނީ ޖަމިއްޔާއަކުން ނަމަ އެ ޖަމިއްޔާއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީގެ ކުލަ ކޮޕީއެއް ވެސް ހުށަހަޅަން ޖެހެ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި، ހާފިޒުންނާއި ގާރީން ގެނައުމުގެ އުސޫލަށް ބަދަލު ގެނައީ ރާއްޖޭގައި ދީނީ ހަރުކަށި ފިކުރުތައް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ.\nކޮންމެ ރޯދަ މަހަކު ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި އިމާމުވެ ތަރާވީހު ކުރުމަށް ބޭރުގެ ހާފިޒުންނާއި ގާރީން ގެންނަމުން ދެ އެވެ. ގިނަ ރަށްރަށް ހާފިޒުން ގެންނަނީ އެ ރަށެއްގެ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކާއި އަމިއްލަ ޖަމިއްޔާތައް ގުޅިގެންނެވެ.\nއިމިގްރޭޝަން މިސްކިތްތައް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ ރަމަޟާން 2019 މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަން މުހައްމަދު އަހުމަދު ހުސައިން (ކޮންޓްރޯލަރު)\n23 ކޮމެންޓް, 40 ރިއެކްޝަންސް\nކިތަންމެވަރަކަށް ދީން ނައްތާލާން އުލުނަސް ތިކަމެއްނުވާނެ އިންޝާﷲ.\nތަރާވީސްކުރަން ރާއްޖެއިން ބޭރުން މީހުން އެތެރެ ނުކުރުމަށް ގޮވާލަން. ތަރާވީހުގެ އިމާމުކަން ކުރަން ދިވެހިންނަށް ފުރުސަތުދީ.. ރާއްޖޭގައިވެސް ހާފިޒުންނާ ޤާރީން އެބަތިބި..\nނުޖެހޭ މި ބައިގަޑެއް މިތަނައް ގެންނާކައް\nތަރާވީސްކުރަން ޖެހެނީ ކޮންމެހެން ގުރުއާން ހިތުދަސްމީހުންނެއް ނޫން. އެންމެން ކުރިންވެސް ރާއްޖޭގައި އިމާމުކަން ކުރީ ދިވެހިން. އެމީހުންނަށް އެނގޭ ވަރަކަށް ފިލިފޮތުގެ ސޫރަތްތައް ކިޔެވީމާ އެ ނިމުނީ. މިހާރަކަށް އައިސް ތަރާވީސްކުރުންވެސް އޮންނަނީ ބޮޑު ގޮތްދެއްކުމަކަށް ބަދަލުވެފައި.\nވަރަށް ރަނގަޅު ވާހަކައެއްތީ! ރާއްޖޭގެ މިސްކިތްތަކުގައި އަމިއްލައަށް ތަރާވީޙުނަމާދު ކުރާތާ 880 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަދުވަސް ވީފަހުން މާމޮޅުބަޔަކު އައިސް ދެއްކުންތެރި ގޮތްތަކެއް ފަށައި އިސްރާފުކުރުން ހައްދުން ނައްޓުވައިފި!\nނިއުމާ & އަންނި\nވަރަށް ބޮޑު ތެދެއް.ފަރުޞު ނަމާދުގެތެރެއަށް ވެސް ދެއްކުންތެރިކަންވައްދައިފި.ނަމާދަށް ތިބޭއިރު ހީވަނީ ގުރުއާން މުބާރާތެއްގެ އޯޑިއަންސްގަ ތިބޭހެން.\nތީ އަބަދުވެސް ކިޔަކަން އޮންނަ ގޮތް.4އަހަރު ވީ ހާފިޒުން ގެންނަތާ. ތިޔަށް ބަދަލެއްނާދެ.\nހަމައެކަނި އެމީހުންނަށް ހުއްދަނުދޭންވިއްޔެއްނޫން. މިގައުމުގާ އުޅޭ ޑޮޓުންތައްވެސް ބޭރުކުރަންވީ. ނޫނީ އަބަދު ތިބެންޖެހޭނީ ބިރުވެރިކަމެއްތެރޭގާ.\nއެހެންތަ އަހަރުމެން ހީކުރީ ޔާމީނުކަށް ހިފަހައްޓައިގެނ ދަތިކޮށްގެން ކަންތައް ކުރަނީ. އެޖެންޑާ 19 ސަޅިވާނެ\nތިދަރުނުދޭ ފަސްދޮޅަހާ ހަތްދިހާގެ އަރުކުގަ ރޭފުކުމާ ވައްކުރުމާ މީހުމެރުމެއްނެއް! މިހާރުއެހެންދޯ މިހާރު މިތިބެންޖެނީ ޓެރަޒަމުގެ ހަލާޔެއް ދީދާނެ ކަމައް ވެސްބިރުގަ މިއީ މީގެ ކުރިން ދިވެއްސަކު ހިތައް އެރުވި ކަމެއްނޫން! ތުބުޅި ދިކޮއް ފައިކުރިކުކޮއް ޕާކިތާނުވައްތަރު ޖުއްބާލައިގެން ދިވެހިންގެ ދިވެވަންކަންގެލި މިއަދުމިވަނީ ދިވެންގެ މޫނުމަތިން ކުރިންފެނު އުފާވެކަން ގެއްލިފަ\nސަލީމު އިދުރީހުގެ އައްޕަ\nދިވެހިބަހުން ހެޔޮކޮށް ލިޔެކިޔަން ދަސްކުރުމަށް ފަހުގައި ނޫސްތަކަށް ކޮމެންޓުކުރައްވަން މަޑުކޮށްލެއްވިއްޔާ މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ތިމާ ބޭޒާރުވުން ތަންކޮޅެއް ކުޑަވާނެ.\nދެތިންމަސް ކުރިން ޝަހީދުއަލީ މިސްކިތުގައި ދީނީ ނަސޭހަތް ދެމުން ޝޭޚަކު ބުނީ ހިލޭއަންހެނަކަށް ހިލޭ ފިރިހެނެއްގެ އަދި ހިލޭފިރިހެނަކަށް ހިލޭ އަންހެނެއްގެ މޫނު ބެލުން ހަރާމްކަމެއްކަމަށް މަރުވީމަވެސް.. ހިތައް އެރި ރަހުމަތްތެރި މީހެ، އަވައްޓެރި، އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރިމީހަކު މަރުވިޔަސް އޭނަ މޫނުބަލާލަންވެސް ނުދެވޭނެހޭ. އަހަރެންގެ ބުއްދި އަކަށް މިވާހަކަ ގަބޫލު ނުކުރެވޭ. ހަރުކަށިފިކުރުދަނީ ބާރުސްޕީޑުގަ ފެތުރެމުން، ފިޔަވަޅު އެޅުން އަވަސްކުރަންޖެހޭ\nދީނަކީ އެމީހަކު ހިތައް އައިގޮތަށް މާނަ ކުރަން އޮތް އެއްޗެއް ނޫން. ނޭންގޭނަމަ ބަލާ ހޯދަންވީ.\nތިމާގެ އަމިއްލަ ބުއްދިއަށް ގަބޫލުކުރެވޭހައި ކަމެއް އަދި އެއީ އިސްލާމްދީނުގައި އެކަމެއް އޮންނަ ގޮތް ކަމަށް ނުވެ ހިނގައިދާނެ. ހަމައެފަދައިން، ތިމާގެ ބުއްދިއަށް ނުވިސްނޭ އެތައް ކަންތައްތަކެއް އިސްލާމްދީނުގެ ތަޢުލީމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައިވެދާނެ. ދީނީ ޢިލްމުވެރިންނާމެދު ނުނިޔަތްލުމުގެ ކުރިން ތިމާ އަމިއްލައަށް ކިޔަވައި ދަސްކޮށް ދީނުގައި ކަންކަން އޮންނަ ގޮތް ދެނެގަތުންމާ ބުއްދިވެރިއެއްނޫންތޯ؟\nރާއްޖޭގެ ތިބޭނެ ހާފިޒުން.ކޮންމެހެން ނުޖެހޭ އިންޑިޔާ އަދި ޕާކިސްތާނުން މީހުން ގެންނާކަށް.އަހަރެން ތަރާވީހް ނަމާދުކުރާނީ އާސަހަރާ މިސްކިތުގަ.ނުލާހިކު އަވަހަށް ނިމޭނެ ނަމާދު.ލޮލް


Madhuri aai Farah mi vaguthu Raajjeygai | Mihaaru\nމަދޫރީ އާއި ފަރާ ޚާން މި ވަގުތު ރާއްޖޭގައި\n31 މާޗް 2021 - 09:29\nއިންޑިއާގެ މަޝްހޫރު ބަތަލާ މަދޫރީ ޑިކްސިޓާއި ޑައިރެކްޓަރު/ކޮރިއޮގްރާފަރު ފަރާ ޚާން އެ މީހުންގެ އާއިލާތަކާ އެކު ރާއްޖޭގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަމުން އެބެދެ އެވެ.\nބޮލީވުޑްގެ އެންމެ ހުނަރުވެރި އަދި ރީތި ބަތަލާއިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަދޫރީ އާއި ފިރިމީހާ ޑރ. ސްރީރާމް ނޭނާ އާއި ދެ ކުދިން ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަމުން އަންނަނީ ސޮނެވާ ޖާނީގަ އެވެ. އެތަނުގައި ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހިއްސާކޮށް މަދޫރީ ބުނީ މި ވަގުތު މި ހުރީ "ޕެރަޑައިސް" ގައި ކަމަށެވެ.\nމަދޫރީ އަކީ ކުރިން ވެސް ރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވާ ބަތަލާއެކެވެ. އޭނާ މި ވަގުތު ރާއްޖޭގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަމުން އަންނަ އިރު ޖަޖެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ ކަލާޒްގެ ޗެނެލްގެ "ޑާންސް ދިވާނޭ" ގެ ތިން ވަނަ ސީޒަންގެ ކްރޫގައި ހިމެނޭ 18 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެގެން ޝޯގެ ޝޫޓިންތަކަށް ވެސް ވަނީ ބުރޫއަރައިފަ އެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ގެނެސްދޭން ފެށި އެ ޝޯ ދައްކަނީ ކޮންމެ ހަފުތާއެއްގެ ހޮނިހިރާއި އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ރެ އެވެ.\nކާމިޔާބު އަދި ރީތި އެތައް ފިލްމެއް ކުޅެފައިވާ މަދޫރީގެ އަލަތު ވެބް ސީރީޒް "ފައިންޑިން އަނާމިކާ" ވަރަށް އަވަހަށް ނެޓްފްލިކްސް ސްޓްރީމްކުރަން ފަށާނެ އެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ފަހުގެ ފިލްމަކީ 2019 ގެ "ކަލަންކް" އެވެ.\nރާއްޖޭގައި މީގެ ކުރިން ވެސް އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން ތިން ދަރިންނާއި ފިރިމީހާ ޝްރިޝް ކުންދަރާ އެކު ޗުއްޓީ ހޭދަކުރި ފަރާގެ އާއިލާ މި ފަހަރު ޗުއްޓީގައި ތިބީ ބަރޮސް މޯލްޑިވްސްގަ އެވެ. އެތަނުގައި ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކާއި ވީޑިއޯތަކުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވުނީ ކުދިން ލައްވައި މުރަކަ އިންދަނިކޮށް ނަގާފައިވާ ވީޑިއޯ އެވެ. އޭގައި ފަރާ ބުނެފައި ވަނީ ރާއްޖޭގައި މުރަކަ އާލާކުރަން މަސައްކަތްކުރާ އެއް ގޮތަކީ ފްރޭމެއްގައި ޅަ މުރަކަ އިންދައި އެ އެއްޗެހި ފަރުތަކުގައި ބެހެއްޓުން ކަމަށެވެ.\nފަރާ އަކީ މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި 66 ވަނަ ފިލްމުފެއާ އެވޯޑްސްގައި ފިލްމު "ދިލް ބޭޗާރާ" އިން އެންމެ މޮޅު ކޮރިއޯގެ އެވޯޑް ހޯދި ފަންނާނެވެ. މިހާތަނަށް އެތައް ސަތޭކަ ލަވައެއްގެ ނެށުން ތައްޔާރުކޮށް ދީފައިވާ ފަރާ އެންމެ ފަހުން ޑައިރެކްޓްކުރި ފިލްމަކީ 2014 ގެ "ހެޕީ ނިއު އިޔާ" އެވެ.\nދެހާސް ނަވާރައިގައި ރޯހިތު ޝެޓީގެ ފިލްމު ކުންފުންޏަށް ފިލްމެއް ޑައިރެކްޓްކޮށްދޭން އިއުލާންކުރި ނަމަވެސް ފަހުން ފަރާގެ އެ ފިލްމާ ބެހޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ފަހަކުން ނުދެކެވެ އެވެ. މީޑިއާތަކުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެ ފިލްމަކީ ކުރީގެ "ސައްތޭ ޕޭ ސައްތާ" ގެ ރިމޭކެކެވެ.\nއިންޑިއާގެ ފިލްމީ ދާއިރާގެ މަޝްހޫރު އެތަައް ބަޔަކަށް މިހާރު އެންމެ މަގުބޫލު އެއް މަންޒިލަކީ ރާއްޖެ އެވެ. އެގޮތުން ގިނަ އަދަދަކަށް ފިލްމީ ފަންނާނުން ރާއްޖެ އަށް އަންނަ އިރު، އިންޑިއާ އަކީ މި ވަގުތު ރާއްޖެ އަށް އެންމެ ގިނަ ޓޫރިސްޓުން އަންނަ މާކެޓެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެ ބޮލީވުޑް އިންޑިއާ ޗުއްޓީ ދުވަސްވަރު ޓޫރިސްޓުން ބަރޮސް މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް މާދުރީ ޑިކްސިޓް ފަރަހަ ހާން\nމަދޫރީ އެއްނޫން މާދުރީ.\nއިންޑިއާ މީހުން ކިޔާ ގޮތުން ނަމަ "އެމީހުންގެ ބެކްޔާޑަށް" މަރުހަބާ.\nމަރުހަބާާ. ހިންދީ ތަރިންނަށް އަދި އެހެނިހެން ގައުމުތަކުގެ ތަރިންނަށްވެސް ރާއްޖެއަށް މަރުހަބާ.\nއެހެން ދޯ ! ވަރަށް މައުޟޫމާތު ސާފު ވެއްޖެ\nއިންޑިޔާމީހުން އޮޅުކުރީމަ އެމީހުން ރާއްޖެއަށް ދަހިވެތި ވަނީ. އެހެން ބަޔަކު ގެނެސްބަލަ.


SunOnline: India ge covid case thakuge adhadhu madhuvee keeve?\nރުގިއްޔާ މުހައްމަދު މޫސާ 26 Feb 2021, 10:49\nމީގެ ހަ މަސް ކުރިއާ އަޅާ ބަލާއިރު މިހާރު އިންޑިއާއިން ފެންނަ ކޭސްތަކުގެ އަަދަދު ވަނީ މަދުވެފަ -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nމީގެ ހަ މަސް ކުރިން އިންޑިއާގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރެމުން ދިޔައީ ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތި އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ހޮސްޕިޓަލްތައް ފުރި، ހާލު ސީރިއަސް ބަލި މީހުންނަށްވެސް ފަރުވާ ނުދެވިގެން އަނބުރާ ގެއަށް ފޮނުވާލަން ޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެގައުމުގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ހާލަތު ވަނީ ބަދަލުވެފަ އެވެ.\nއިންޑިއާއިން އެއް ދުވަސް ތެރޭ އެންމެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ކޮރޯނާވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވީ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އެވެ. އޭރު 24 ގަޑި އިރު ތެރޭ 90،000އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ޕޮޒިޓިވްވި ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް މި މަހު އެގައުމުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ފެންނަ ކޭސްތަކުގެ އަދަދު ވަނީ 10،000އާ ގާތުގައި ހިފެހެއްޓިފަ އެވެ. އަދި މި މަހުގެ ނުވައެއްގައި ވެރިރަށް ދިއްލީން ކޮވިޑް ޖެހިގެން އެއްވެސް މީހަކު މަރުނުވާ ކަމަށާއި އެއީ ފާއިތުވި ނުވަ މަސް ތެރޭ އެ ސިޓީން ބަލީގައި މީހަކު މަރުނުވާ ފުރަތަމަ ދުވަސް ކަމަށް އެފަދަ މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރާ ވެބްސައިޓެއް ކަމަށްވާ ކޮވިޑް19އިންޑިއާގައިވެ އެވެ.\nބަލިމަޑުކަމާ ބެހޭ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އިންޑިއާގެ ކޮވިޑްގެ ކޭސްތައް މަދުވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި އެގައުމުގެ އާބާދީގައި ޒުވާނުންގެ އަދަދު ގިނަވުމާއި ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ބަލިން ދިފާއުވުމުގެ ބާރު ހުރި ނުވަތަ ބަލިން އިމިއުންވެފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުން ހިމެނެ އެވެ. އަދި އެހެން މާހިރުން ވަނީ ކޭސްތައް މަދުވުމަކީ އުފާ ފާޅު ކުރުމަށް ވުރެ ކަންބޮޑުވާންވީ ކަމެއް ކަމަށާއި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބޯލަނބަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nބޮޑެތި ސިޓީތަކުގައި އިމިއުނިޓީ އިތުރުވުން\nއިންޑިއާގެ އަޝޯކާ ޔުނިވާސިޓީގެ ޓްރިވެޑީ ސްކޫލް އޮފް ބަޔޯސައިންސެސްގެ ޑިރެކްޓަރު އަދި ވައިރޮލޮޖިސްޓު ޝާހިދު ޖަމީލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިންޑިއާގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ކޮވިޑަށް ހުށަހެޅި، އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ބަލިން ދިފާއުކޮށްދޭ އެންޓިބޮޑީ އުފެދުމަކީ އެގައުމުގައި ވައިރަހުގެ ކޭސްތައް މަދުވާ ސަބަބަކަށް ވެދާނެ އެވެ.\nއިންޑިއާގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު އަލަށް ކޮރޯނާވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވާ މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ ދަށްވެފަ -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nކޮވިޑް-19 ޖެހުމަށް ފަހު ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ބަލިން ދިފާއުވުމުގެ ބާރު ސައިންސުވެރިން އަދިވެސް ދަނީ ދިރާސާ ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް މި މަހު އާއްމުކޮށްފައިވާ އެމެރިކާގެ ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި އާ ކޮރޯނާވައިރަސް ހަށިގަނޑަށް ވަދެ އެންޓިބޮޑީ އުފެދެމުން، އެމީހަކު އަށް މަހަށް ބަލިން ރައްކާތެރިކޮށްދެ އެވެ.\nދުނިޔޭގައި ކޮވިޑް ފެތުރޭ މިންވަރު ޓްރެކް ކުރަމުންދާ ޖޯންސް ހޮޕްކިންސް ޔުނިވާސިޓީގެ ވެބްސައިޓުގައިވާ ގޮތުން އިންޑިއާއިން މިހާތަނަށް 11 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ކޮވިޑް ޖެހި، ބަލީގައި 156،000 މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. އަދި ބަލިން ދިފާއުކޮށްދޭ އެންޓިބޮޑީ ހުރި މީހުންގެ އަދަދު ގައުމުގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް އެންޓިބޮޑީ ޓެސްޓު ސާވޭތަކުން ވަނީ ދައްކާފަ އެވެ.\nއެގޮތުން އިންޑިއަން ކައުންސިލް އޮފް މެޑިކަލް ރިސާޗް (އައިސީއެމްއާރު)އިން އެންމެ ފަހުން ހެދި ތިން ސާވޭއިން ދެއްކި ގޮތުގައި މިދިޔަ ޑިސެމްބަރާއި ޖެނުއަރީ މަހު އެގައުމުގައި އެންޓިބޮޑީ ހުރި މީހުންގެ މިންވަރު ނުވަތަ އެންޓިބޮޑީ ޕޮޒިޓިވިޓީ ރޭޓު އުޅުނީ 22 ޕަސެންޓުގަ އެވެ. އެއީ އޮގަސްޓާއި ސެޕްޓެމްބަރުގެ މަހުގެ އަދަދާ އަޅާ ބަލާއިރު ތިން ގުނަ އިތުރު އަދަދެކެވެ.\nއިންޑިއާގެ އާބާދީ ބޮޑު، ތޮއްޖެހިފައިވާ ސިޓީތަކުގައި އެންޓިބޮޑީ ޕޮޒިޓިވިޓީ ރޭޓު އަދި މާ މައްޗެވެ. އެގޮތުން މުމްބާއީގައި ފަގީރުން ދިރިއުޅޭ 'ސްލަމް'ތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ބަލި ޖެހިފައިވާ ކަމަށް މިދިޔަ އޮގަސްޓާއި ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ހެދި ސާވޭއިން ދެއްކި އެވެ. އަދި ދިއްލީގެ ސަރުކާރުން މިދިޔަ މަހު ހެދި ސާވޭއަކުން ލަފާ ކުރެވޭ ގޮތުގައި އެ ސިޓީގައި ދިރިއުޅޭ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ކޮވިޑް ޖެހިފައިވެ އެވެ.\nއެހެންކަމުން ބަލިން ދިފާއުވުމުގެ ބާރު ހުންނަ މީހުންގެ އަަދަދު ގިނަވުމުން ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު ދަށްވެފައިވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ކޮމިއުނިޓީ މެޑިސިން ސްޕެޝަލިސްޓު ޑރ. ހެމަންތަ ޝިވާޑޭ ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް އޭގެ ސަބަބުން އިންޑިއާގައި ހާޑް އިމިއުނިޓީ ހާސިލުވުމާ ހިސާބަށް އަދި ނުދެ އެވެ.\nއިންޑިއާއިން މިހާތަނަށް 11 މިލިއަން މީހުންނަށް ކޮވިޑް ޖެހިފައިވޭ -- ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް\nއިންޑިއާއިން މިހާތަނަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ 11 މިލިއަން ކޮވިޑް ކޭހަކީ އެގައުމުގެ 1.4 ބިލިއަން މީހުންގެ އާބާދީގެ އެއް ޕަސެންޓަށް ވުރެ ވެސް ދަށް އަދަދެކެވެ. އަދި އެގައުމުން ބަލި ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ރަނގަޅަށް ރިޕޯޓު ނުކުރާ ކަމަށް ލަފާ ކުރި ނަމަވެސް، ހާޑް އިމިއުނިޓީއަށް ވާސިލުވާ ވަރަށް އަދި ބަލި ޖެހިފައި ނުވާނެ ކަމަށް އަޝޯކާ ޔުނިވާސިޓީގެ ވައިރޮލޮޖިސްޓް ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބައްޔަށް ހުށަހެޅުނު މީހުންގެ އަދަދު އުޅެދާނެ 150 މިލިއަނާއި 900 މިލިއަނާ ދޭތެރޭގައި -- ބޮޑަށް ބެލެވެނީ 350 މިލިއަނާއި 400 މިލިއަނާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ކަމަށް،" ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖަމީލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި 350-400 މިލިއަނާ ދެމެދުގެ އަދަދެއް ނަމަ އެއީ އާބާދީގެ އެންމެ ހަތަރު ބައިކުޅަ އެއްބަޔެވެ. އަދި އެންމެ ބޮޑުކޮށް، 900 މިލިއަން ކަމަށް ލަފާ ކުރާ ނަމަ އެއީ އާބާދީގެ 65 ޕަސެންޓެވެ. އެއީވެސް ހާޑް އިމިއުނިޓީ ހާސިލު ކުރަން އެކަށީގެންވާ ވަރެއް ނޫންކަން ޖަމީލް ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއިންޑިއާގައި އޮކްސްފޯޑް-އެސްޓްރާޒެނެކާ ކޮވިޑް ވެކްސިން ތައްޔާރު ކުރާ ސެރަމް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އިންޑިއާގެ ސީއީއޯ އަދަރު ޕޫނަވާލާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެގައުމުގެ އާބާދީ ހާޑް އިމިއުނިޓީއަށް ވާސިލުވާން ތިނެއް ނުވަތަ ހަތަރު އަހަރު ނަގާފާނެ އެވެ.\nއާބާދީ އެކުލެވިފައިވާ ގޮތް، ޖިއޯގްރަފީ، ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު\nއިންޑިއާގެ އާބާދީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަކީ 25 އަހަރުން ދަށުގެ މީހުންނަށްވާ އިރު 65 ޕަސެންޓަކީ 35 އަހަރުން ދަށުގެ މީހުން ކަމަށް އިންޑިއާގެ 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ބޯހިމެނުމުން ދައްކަ އެވެ.\nޖަމީލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ބަލި ޖެހުމުން އަލާމާތްތައް ފެންނަ މިންވަރާއި ބަލީގައި ހާލު ސީރިއަސްވުން ކުޑަ ވާނެ އެވެ. އެހެންކަމުން ޒުވާނުން ބައްޔަށް ޓެސްޓު ކުރާ ވަރުވެސް މަދުވާނެ އެވެ. އަދި އެކަމުގައި 'ހައިޖީން ހައިޕޮތެސިސް' ކިޔާ ބަޔޮލޮޖިކަލް ސަބަބެއް ވެސް އުޅެދާނެ ކަމަށް ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެއީ ކުޑައިރު އެކި ބާވަތުގެ ޖަރާސީމަށް ހުށަހެޅޭ ނަމަ، ކުއްޖާ ބޮޑުވެގެން އަންނަ އިރު ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަ ވާނެ ކަމަށް ބުނާ ތިއަރީއެކެވެ. އެހެންކަމުން، އިންޑިއާ ފަދަ، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް ގިނަ ތަންތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ގުދުރަތީ ދިފާއީ ބާރު މާ ވަރުގަދަ ވާނެ ކަމަށް އެ ތިއަރީން ދޭހަވެ އެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ކޮވިޑް ޖެހުމުން އެމީހުންގެ ހާލު ސީރިއަސްވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ ވާނެ އެވެ.\nއިންޑިއާއިން ވަނީ މިދިޔަ މަހު ކޮވިޑް ވެކްސިން ދޭން ފަށާފަ -- ފޮޓޯ: އޭޕީ\nމީގެ އިތުރުން އިންޑިއާގެ 70 ޕަސެންޓު މީހުން ދިރިއުޅެނީ ތޮއްޖެހުން ކުޑަ، 'ރޫރަލް' ސަރަހައްދުތަކުގައި ކަމުން އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ބަލި ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަ ވާނެ ކަމަށް އައިސީއެމްއާރުގެ ކުރީގެ އިސް އޮފިޝަލެއް އަދި ސައިންސުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ރަމަން ގަންގަޚެދުކަރު ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން އެފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ތަންތަނުގައި ވައި ދައުރުވާ މިންވަރު ރަނގަޅު ވާނެ ކަމަށާއި އެމީހުންނާ ދިމާވާ މީހުންވެސް މަދުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެމީހުން ބަހާއި ރޭލު ފަދަ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކަށް އަރާ މިންވަރު މަދުވާނެ ކަމަށް ވެސް ގަންގަޚެދުކަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ކޮވިޑްގެ ކޭސްތައް ދަށްވި އިތުރު ސަބަަބަކަށް އިންޑިއާގެ ސަރުކާރުން ކުރި މަސައްކަތްތައް ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވެ. އެގައުމުން މިދިޔަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު ފުރަބަންދު ކުރުމަށް ފަހު އެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ލުއި ދޭން ފެށީ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އެވެ. އަދި މިހާރު ދަތުރުފަތުރާއި ވިޔަފާރިތައް ފެށިފައިވީ ނަމަވެސް އަދިވެސް ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މާސްކު އެޅުމާއި މީހުން ގިނަ ތަންތަނުގައި ގައިދުރުކުރުމާއި އެއްވެ އުޅުމާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް ހިމެނެ އެވެ.\nއަދިވެސް ފިޔަވަޅުތަކަށް އަމަލު ކުރުން މުހިއްމު\nއިންޑިއާގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު އަލަށް ވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވާ މީހުންގެ އަަދަދު މަދުވި ނަމަވެސް، ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބޯލެނބުމަށާއި ރަސްމީކޮށް ރިޕޯޓު ކުރާ ކޭސްތަކުގެ އަދަދަށް މާ ބޮޑަށް ބަރޯސާ ނުވުމަށް މާހިރުން ލަފާ ދެއްވި އެވެ. އަދި ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުން ރިޕޯޓު ކުރާ ކޭސްތައް މަދު ނަމަ އެއީ ޓެސްޓު ކުރާ މިންވަރު މަދުވުމުން ނުވަތަ ކޭސްތައް ރިޕޯޓު ކުރުމުގައި މައްސަލައެއް އުޅުން ކަމަށް ވެދާނެ ކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއިންޑިއާގައި ކޮވިޑަށް ޓެސްޓު ކުރާ މިންވަރު ވަނީ ކުރިއާ އަޅާ ބަލާއިރު މިހާރު ދަށްވެފަ އެވެ. އެގޮތުން ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ދުވާލަކަށް އެއް މިލިއަން ޓެސްޓު ހެދި އިރު މި މަހު އެ އަދަދު ވަނީ ދުވާލަކަށް 600،000 އާއި 800،000އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ދަށްވެފައި ކަމަށް އައިސީއެމްއާރުގެ ތަފާސްހިސާބުގައިވެ އެވެ.\nކޮވިޑްގެ ކޭސްތައް މަދުވި ނަމަވެސް ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާ އެއްގޮތަށް އަމަލު ކުރުން މުހިއްމު ކަމަށް މާހިރުން ވިދާޅުވި -- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nއަދި އެ ޓެސްޓުތަކުން ޕޮޒިޓިވްވާ އަދަދު ނުވަތަ ޓެސްޓް ޕޮޒިޓިވިޓީ ރޭޓު މި މަހު އުޅެނީ ފަސް ޕަސެންޓުން މަތީގަ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ގައިޑްލައިންތަކުގައިވާ ގޮތުން ޓެސްޓު ޕޮޒިޓިވިޓީ ރޭޓު މަތި ނަމަ އެއީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ޓެސްޓު ނުކުރާތީ ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. އަދި ގައުމު ފުރަބަންދުން ހުޅުވާލާ އިރު އެ ރޭޓު ހުންނަން ޖެހޭނީ ފަސް ޕަސެންޓު ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ދަށުގަ އެވެ.\nއިންޑިއާއިން ކޮންމެ ދުވަހަކު ކޮރޯނާވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވާ ޖުމްލަ މީހުންގެ އަަދަދު ދަށްވި ނަމަވެސް އެގައުމުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި އެ ނަމްބަރުތައް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެގޮތުން މަހާރަޝްތުރާގައި ކޭސްތައް އިތުރުވެ، މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު އެ ސްޓޭޓުގައި ރައްކާތެރިކަމުގެ އާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އިންޑިއާގައި ކޮވިޑް ވެކްސިން ދެމުން ދިޔަ ނަމަވެސް ވެކްސިން އަދިވެސް ދެނީ ބައެއް ގުރޫޕުތަކުގެ މީހުންނަށްކަން ޖަމީލް ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\n"ވެކްސިން ޖަހަނީ ބައެއް ގުރޫޕުތަކަށް ކަމުން ގިނަ މީހުންނަކަށް ވެކްސިންގެ ރައްކާތެރިކަން ނުލިބޭ. އަދި ދެވަނަ ޑޯޒް ދޭން ފެށީ އަދި ކިރިޔާ. ނަމަވެސް އަވަހަށް ފެތުރޭ ވޭރިއެންޓަކުން ކޮމިއުނިޓީ ޓްރާންސްމިޝަން ފެށިއްޖެ ނަމަ ވަރަށް އަވަހަށް [ކޭސްތަކުގެ އަދަދަށް] ބަދަލު އަންނާނެ،" ޖަމީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިންޑިއާއިން މިދިޔަ މަހުގެ 16ގައި އެގައުމުގެ ކޮވިޑް ވެކްސިން ޕްރޮގްރާމް ފެށީ އަންނަ އޮގަސްޓު މަހުގެ ކުރިން 300 މިލިއަން މީހުންނަށް ވެކްސިނަށް ޖެހުމަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ. ނަމަވެސް ދުނިޔެގައި ކޮވިޑް ވެކްސިން ޖަހަމުންދާ މިންވަރު ޓްރެކް ކުރަމުންދާ އަވާ ވޯލްޑް އިން ޑޭޓާގައިވާ ގޮތުން އިންޑިއާއިން މިހާތަނަށް އާބާދިގެ 0.8 ޕަސެންޓު މީހުންނަށެވެ.