SunOnline: Column: Rajjeyge mathee thauleemuge nizaamu\nއަޙުމަދު މާޖިދު 14 Apr 2020, 11:17\nދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ ތައުލީމުގެ ނިޒާމުގައި ސިޔާސަތެއް އޮވޭތޯއެވެ؟ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ކަމެއްގައި ސިޔާސަތެއް އޮވޭތޯއެވެ؟\nމަތީ ތައުލީމުގެ ނިޒާމުގެ ވާހަކަ ދައްކަމާ ހިންގަވާށެވެ.\nއަޅުގަނޑު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުޑީޝަލް އެކަޑަމީގެ ޗާންސެލަރއަކަށް ހުރި ދުވަސްވަރު، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަންބޮޑުވުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުންނާއި ކޮލެޖުތަކުން ނުކުންނަ ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު ދަށް ވުމުގެ މައްސަލައެވެ. މިހެން ވާން ޖެހޭ ސަބަބުތަކާ މެދު ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެން ބެލީމުއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަ ކުރެވުނު ގޮތުގައި، ކުދީންގެ ފެންވަރު ދަށް ވާން ޖެހޭ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މުގައްރަރުތަކުގެ ފެންވަރު ދަށް ވުމާއި، ކިޔަވައިދޭ ލެކްޗަރާރުންގެ ފެންވަރު ދަށް ވުމާއި، ޔުނިވަރުސިޓީތަކާއި ކޮލެޖުތަކުގެ އިދާރީ ހިންގުމުގެ ނިޒާމު ދޯދިޔާ ވުމުގެ ސަބަބުން ނުކުންނަ ބައެއް މައްސަލަތަކާއި، ލެކްޗަރާރުންނަށް ދެވޭ މުސާރަ ނުވަތަ އެލަވަންސް ކުޑަ ވުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތަށް ރަނގަޅަށް ފޯކަސް ކޮށްގެން އެކަމަށް ހުސް ވެގެން ތިބެ މަސައްކަތް ކުރާނޭ ލެކްޗަރާރުން ނުލިބުމާއި، ކުތުބުޚާނާ ފަދަ ވަސީލަތްތައް ނެތުމާއި، ކޯސްތަކަށް ކުދީން ވެއްދުމުގައި ގެންގުޅެވޭ ސިޔާސަތުތަކުގެ ދޯދިޔާކަމުންނާއި އަދިވެސް އެހެން ބައެއް ސަބަބުތަކާ ހުރެ ކޯސްތަކަށް ވެއްދޭ ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު ދަށް ވުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.\nޖުޑީޝަލް އެކަޑަމީން 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީ (އެމްކިޔުއޭ) އާ އެކު ބައްދަލުވުމެއްގައި ވެސް މި މައުޒޫއަށް ދިގުކޮށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގައި އަޅުގަނޑު ފާހަގަ ކުރި އެއް ކަމަކީ، އަމިއްލަ ކޮލެޖްތަކުން ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ކޯސްތައް ހިންގުމަށް ޓަކައި މުގައްރަރު އެކުލަވައިލައި، އެމްކިޔުއޭގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށް ޓަކައި ހުށައެޅުމުން، އެ މުގައްރަރަކީ ރަނގަޅު އެއްޗެއްތޯ، ފުދޭ އެއްޗެއްތޯ ބެއްލެވުމަށް ޓަކައި އެ ބެއިފުޅުން ގެންގުޅުއްވާ މިންގަނޑަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެމްކިޔުއޭގެ ބެއިފުޅުން ވިދާޅުވީ އެއީ އެ އިދާރާގެ ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އޮންނަ މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ. ކަމާބެހޭ އެއްވެސް އިދާރާޔަކުން އެފަދަ މިންގަނޑެއް ދެއްވައިފައި ނޯންނަ ވާހަކައެވެ. ނަތީޖާއަކީ ތޯއެވެ؟ ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ކޯސްތައް ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީން ހަތަރު އަހަރުގެ ކޯސްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ހިންގާ އިރު، ބައެއް ކޮލެޖުތަކުން ހަމަ އެ ކޯސް ތިން އަހަރުގެ ޕްރޮގްރާމެއްގެ ގޮތުގައި ހިންގައެވެ. މަންދު ކޮލެޖުން އެއް ފަހަރަކު އެ ކޯސް ދެ އަހަރުގެ ޕްރޮގްރާމެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ހިންގިއެވެ. ކޯހުގެ ކޯރ މާއްދާތަކަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައަޅާނޭ ފަރާތެއް ނެތެވެ. އެ ކޮލެޖެއްގައި ކަން ކުރާން ތިބި ބަޔަކަށް ފެނުނު މާއްދާތަކެއް ހިމަނައިގެން ކޯސް ހިންގާން ވީއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ކޯސްތަކުގައި އުޞޫލުލް ފިޤްހު ކިޔަވައިނުދީ އެބަ ހުރެއެވެ. ގާނޫނުގެ މުހިއްމު އަދި އަސާސީ ބައެއް މާއްދާތައް ކިޔަވައިނުދީ އެބަހުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދާދި ފަހަކާ ޖެހޭންދެން، ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީގައި ވެސް ޖިނާއީ ގާނޫނާއި ދުސްތޫރީ ގާނޫނު ފަދަ އަސާސީ ބައެއް މާއްދާތަކުގައި ކިޔަވައިދެވެނީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނެއް ނޫނެވެ. އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ގާނޫނުން ތަންތަންކޮޅެވެ. މިކަން ބަދަލު ވީކަން އަޅުގަނޑަކަށް އަދިވެސް އެނގިފައެއް ނެތެވެ. ހީ ވާ ގޮތުގައި މިހާރު ވެސް މި މާއްދާތައް ކިޔަވައިދެވެނީ ހަމަ އެހެންނެވެ.\nޖުޑީޝަލް އެކަޑަމީގެ ފަރާތުން ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ޑިގްރީ ޕްރޮގްރާމެއްގެ މޮޑެލް ކަރިކިޔުލަމެއް ހަދައި، އެމްކިޔުއޭއަށް ހުށައެޅުމާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން އެ ބައްދަލުވުމުގައި މަޝްވަރާ ކުރީމުއެވެ. ރާއްޖޭގައި ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ދާއިރާއިން ކިޔަވާ ދަރިވަރުންގެ އެންމެ ބޮޑު އެމްޕްލޯޔަރަކީ ޝަރުއީ ދާއިރާ ކަމުގައި ވާތީ، ސްޓޭކްހޯލްޑަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުންނެވެ. ކޮންމެހެން، އެމްކިޔުއޭއިން އަޅުގަނޑުމެންގެ މޮޑެލަށް ތަބާ ވުން މަޖުބޫރު ވާނޭ ގޮތަކަށެއް ނޫނެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބުރުވަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވުނު ޝަރުއީ ނިޒާމު އިސްލާހު ކުރުމާ ބެހޭ ކޮންފަރެންސުގައި އަޅުގަނޑު ހުށައެޅި ކަރުދާހުގައި ވެސް މި ޚިޔާލު ފައުޅު ކޮށް، މި މަސައްކަތް ކުރާނޭ ގޮތުގެ ކުރު ތަސައްވުރެއް ހުށައެޅީމެވެ. އެ ޚިޔާލުތަކަށް އެ ކޮންފަރެންސުގެ ބައިވެރީންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ވެސް ލިބުނެވެ. ރާއްޖެއާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ތަޖުރިބާކާރުން ވެސް އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ފިޔަވަޅަކަށް ވާނޭކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nނަމަވެސް 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި، ގާނޫނާ ޚިލާފަށް އަޅުގަނޑު ވަޒީފާއިން ވަކި ކޮށް އެއްލައިލި ހިސާބުން، އެ މަސައްކަތް ދާނުދާ ގޮތެއް އަޅުގަނޑަކަށް އެނގިފައެއް ނެތެވެ.\nވިސްނަވާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މި ވާހަކަ ދައްކަނީ ޢަދުލުއިންޞާފުގެ މުހިއްމުކަމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ޢަދުލުއިންޞާފު ނުލިބޭތީ ކަންބޮޑު ވެގެންނެވެ. ޢަދުލުއިންޞާފުގެ ދާއިރާގައި ތިބޭ ފަނޑިޔާރުންނާއި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފެންވަރު ދަށް ވާހަކައެވެ. އެކަމަކު އެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ޓަކައި އަޅާން ޖެހޭ އެންމެ މުހިއްމު ފިޔަވަޅު ކަމުގައި ވާ، ފަނޑިޔާރުންނާއި ވަކީލުން ތައްޔާރު ކޮށް ތަމްރީނު ކުރާ މުއައްސަސާތައް ހަރުދަނާ ކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް އިސް ނަގާނޭ ފަރާތެއް ނެތެވެ. ބަޔަކު އިސް ނެގިޔަސް، އެ ބަޔަކަށް މަދަދުވެރި ވާނޭ އެހެން ބަޔަކު ނުތިބެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި މެޑިކަލް ކޮލެޖެއް ވެސް ހެދި ވާހަކަ ނޫސްތަކުން ފެނެއެވެ. ޝަރީއަތާއި ގާނޫނުގެ ކޯސްތައް ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ގޮތަށް، ޑޮކްޓަރުން ތަމްރީނު ކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ނުހިންގައިފިއްޔާ ކިތަންމެހައި ވެސް ރަނގަޅެވެ. މިހާރު ކަންކަން ހުރި ގޮތުން، އެ ތަނުން ތަމްރީނު ވެގެން ނުކުންނަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ގާތަށް ފަރުވާޔަކަށް އެދިގެން ދާކަށް ޔަގީނުން ވެސް އަޅުގަނޑަކަށް ނުކެރޭނެއެވެ.\nސިޔާސަތެއް ނެތީއެވެ. ރަނގަޅު ސިޔާސަތުތަކެއް ހަދައި، އެ ސިޔާސަތުތައް ހެޔޮ ގޮތުގައި ތަންފީޒު ކުރުމުގެ "ވިލް" ނުވަތަ އިރާދާ ވެސް ނެތީއެވެ. ބާރު ހޯދުމާއި، ބާރުގައި ތިބުމާއި، ޑިމޮކްރަސީއޭ، އިންސާނީ ހައްގޭ ކިޔައިގެން މުޅިތަން ފިތުނަފަސާދަ ކުރުން ނޫން އެހެން ކަމެއް ނެތީއެވެ. ކޮރަޕްޝަނާއި ފަސާދައިގެ ސަބަބުން ގައުމީ މަސްލަހަތުގައި ކަންކަން ހަމަ ނުކުރެވެނީއެވެ. އެއް ބަޔަކު ހެސް ގަނެފައި ތިބީ ދޮން މީހުން އުޅޭ ގޮތަށް ނުއުޅެވިގެން، އިސްލާމް ދީން ދައުލަތުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ބޭރު ނުކުރެވިގެން ކުރާ މަސައްކަތެއްގައެވެ.\nމި ކަންކަން ރަނގަޅު ކޮށް، މަތީ ތައުލީމުގެ ރަނގަޅު ސިޔާސަތެއް އެކުލަވައިލުމަށް ޓަކައި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވޭން އެބަ ޖެހެއެވެ. ސަރުކާރުން އެ މަސައްކަތް ނުކުރާ ނަމަ، ރާއްޖޭގައި ތިއްބެވި ވަރުގަދަ އިލްމީ ބެއިފުޅުން އެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާން އެބަ ޖެހެއެވެ. ޑރ. ޙަސަން ޙަމީދު ފަދަ ބެއިފުޅުންނެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ދިވެހި އިލްމީ ބެއިފުޅުންގެ ތެރެއިން ޕްރޮފެސަރ ޑރ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދާއި، ޕްރޮފެސަރު ޑރ. ޢަބްދުލްޣަފޫރު ޢަބްދުއްރަޙީމް ފަދަ ބެއިބެއިފުޅުން މި ކަމުގައި ލީޑަރޝިޕް ނެންގެވުމަކީ ދިވެހި ފަރުދެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ހަމަ ގައިމު ވެސް އަޅުގަނޑުގެ އެދުމެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި މިހާރު ހުރީ ދައުލަތުން ހިންގާ ދެ ޔުނިވަރުސިޓީއެވެ. އެއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ގޮތުގައި، އިތުރު ޔުނިވަރުސިޓީއެއް ދައުލަތުން އުފެއްދުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. މި ދެ ޔުނިވަރުސިޓީ އިސްލާހު ކޮށް، ވަރުގަދަ ކޮށް، ތަރައްގީ ކުރާން ވީއެވެ. އެގޮތުން އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަމަކީ، ދެ ޔުނިވަރުސިޓީގައި ވެސް މިހާރު ހުރި ފެކަލްޓީތައް މުރާޖައާ ކުރުމެވެ. ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީގެ ބައެއް ފެކަލްޓީތަކަކީ ކޮންމެހެން އެތަނުގެ ދަށުގައި ހުންނާން ޖެހޭ ފެކަލްޓީތަކެއް ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. އެންމެ ރީތި މިސާލަކީ ފެކަލްޓީ އޮފް ހޮސްޕިޓާލިޓީ އެންޑް ޓުއަރިޒަމް ސްޓަޑީޒްއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، އިސްލާމީ ޢިލްމުތަކާއި ގާނޫނު އެއް ފެކަލްޓީއެއްގައި ކިޔަވައިދިނުމަކީ ވެސް ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމުގައެއް ނުފެނެއެވެ. ސްކޫލް އޮފް މެޑިސިން އާއި ސްކޫލް އޮފް ނާރސިންގ ވަކިވަކީން ހުރުމަކީ ވެސް އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީގެ ފެކަލްޓީތައް އެކުލަވައިލެވިފައި ވާ ގޮތަށް ބެލުމުން ވެސް، ގޯސްތަކެއް ފެނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ކުއްލިއްޔާ އޮފް ޤުރްއާން އެންޑް ސުންނާ ހުރެފައި، ދެން ކުއްލިއްޔާ އޮފް އިސްލާމިކް ރިވީލްޑް ނޮލެޖް އެންޑް ހިޔުމަން ސައެންސް ގެ ނަމުގައި ވަކި ފެކަލްޓީއެއް ހުރުމަކީ ދެކޮޅު ޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ "އިސްލާމިކް ރިވީލްޑް ނޮލެޖް" އަކީ ހަނި ގޮތެއްގައި ނަމަ ޤުރްއާން، އަދި ފުޅާކޮށް މާނަ ކުރާ ނަމަ ޤުރްއާނާއި ސުންނަތް ކަމުގައި ވާތީ، ޤުރްއާނާއި ސުންނަތާ ބެހޭ ފެކަލްޓީއެއް އެ ޔުނިވަރުސިޓީގައި ހުރުމެވެ.\nގައުމެއްގައި ގައުމީ ފެންވަރުގައި ގާއިމު ކުރެވޭ ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ބޭނުމަކަށް ވާން ވާނީ، އެ ގައުމެއްގެ އެންމެ އިހުގެ ދައުރުތަކުގެ ތެރެއިން، ކާބަފައިންގެ ފުށުން ވާރުތަ ވަމުން އައިސްފައި ވާ އިލްމުތައް އެއް ކޮށް، ރައްކައުތެރި ކޮށް، އެ އިލްމު އިތުރަށް ތަރައްގީ ކުރުމެވެ. އެ އިލްމު ޖީލުތަކަށް ވާސިލު ކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. އެ އިލްމުތަކުގައި ހުރިއްޔާ ހުރި އުނި ކަންކަން ފިލުވައި، ސާފު ކުރުމެވެ. ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ. މި ކަންކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި، ގައުމީ އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީން ކުރެވޭތޯއެވެ؟ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޒަމާނުއްސުރެ އޮތް ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގެ އިލްމު އެ ތަންތަނުގެ ވަސީލަތުން އެބަ ރައްކައުތެރި ކުރެވޭތޯއެވެ؟ ދިވެހި ކާބަފައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދޫކުރި ނުހަނު މުހިއްމު އިލްމެއް ކަމުގައި ވާ ދިވެހި ކަނޑުތަކާއި ދިވެހި ނެވިނިޔަމިކަމުގެ އިލްމު އެބަ ރައްކައުތެރި ކުރެވޭތޯއެވެ؟ ދިވެހި ކާބަފައިން ގެދޮރު ބިނާ ކުރުން ފަދަ ކަންކަމުގައި ގެންގުޅުނު ފަންނީ އިލްމުތައް ރައްކައުތެރި ކުރެވޭތޯއެވެ؟ ދިވެހި ވަޑީން ކިއްސަރު ވަޑާމާއި ތެދުއުއި ވަޑާމުގެ ދާއިރާގައި އެއްކޮށް ތަރައްގީ ކޮށްފައި ހުރީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުން ވެސް އަގު ކުރެވޭ ފަދަ ފަންނީ އިލްމުތަކެކެވެ. އެ ފަންނީ އިލްމުތައް އެބަ ރައްކައުތެރި ކުރެވޭތޯއެވެ؟ މަސްވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ދިވެހި ކާބަފައިން އެއްކޮށްފައި ހުރި ފަންނީ އިލްމުތަކާއި ހުނަރުތައް ގެއްލިގެން ދާ އިރު، އެ އެއްޗެތި ސަލާމަތް ކޮށް ރައްކައުތެރި ކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެއް އެބައޮތްތޯއެވެ؟\nގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީގެ ފެކަލްޓީތައް މިހާރު ހުރި ގޮތް މުރާޖައާ ކުރާ އިރު، އިލާހިއްޔާތާއި ދީނާއި ދީންތައް އަޅައިކިޔުމުގެ އިލްމުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، އިޖުތިމާއީ ސައެންސާއި ހިޔުމޭނިޓީޒް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، އިގުތިސާދީ އިލްމާއި ވިޔަފާރިއާއި މެނޭޖްމަންޓާއި ޕަބްލިކް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، ބަހަވިއްޔާތުގެ އިލްމާއި ބަސްތަކާއި ތައުލީމުގެ ތިޔަރީ އާއި މުދައްރިސުން ތަމްރީނު ކުރުން ފަދަ ކަންކަން ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، ތަބީއީ ސައެންސާއި ހިސާބުގެ އިލްމުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، ގާނޫނާއި ޖުރިސްޕްރޫޑެންސާއި ސިޔާސަތުގެ އިލްމުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، އިންޖިނިޔަރިންގ އާއި ޓެކްނޯލޮޖީ އާއި ކޮމްޕިޔުޓަރު ސައެންސުގެ އިލްމުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، ބޭސްވެރިކަމާއި ފަރުވާޔާއި ސިއްހަތާ ބެހޭ އިލްމުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް، އާޓާއި ތިޔެޓަރާއި ތަމްސީލު ފަދަ ހުނަރުތައް ވަކި ފެކަލްޓީއަކަށް ލުމަކީ އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ އެއް ގޮތެވެ. މި ފެކަލްޓީތަކުގެ ދަށުން، މިހާރު ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީގައި ހުރި ހުރިހާ ޕްރޮގްރާމްތަކާއި، އިތުރު އެތައް ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ހިންގޭނެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް ނުހަނު މުހިއްމު، އެކަމަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގައި މިހާރު "އަތް ވެސް ނުލާ" ދާއިރާތަކެވެ. ދިވެހި ތާރީޚާއި، ދިވެހި ކަނޑުތަކާއި އޯޝަނޯގްރަފީ އާއި، ދިވެހި ބިމުގެ ޖިޔޮލޮޖީ އާއި ޖިޔޮގްރަފީ ފަދަ ދާއިރާތަކެވެ.\nދެން އޮތީ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގެ އިލްމީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް ޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރާން ޖެހޭ އެހެން ބައެއް ކަންތައްތަކެވެ. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގައި، އެކިއެކި ދާއިރާތަކުން ރަނގަޅު ޕްރޮފެސަރުން އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނެތެވެ. ކުރިމަގުގައި ވިސްނާން ވީ ދިވެހީންގެ ތެރެއިން ޕްރޮފެސަރުން ވެސް އުފެއްދުމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ދަނޑިވަޅުގައި އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމަށް ފެންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޔުނިވަރސިޓީތަކުގެ ކޮންމެ ފެކަލްޓީއަކަށް ވެސް ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ދެތިން ޕްރޮފެސަރުން ގެނައުމެވެ. ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީއަށް ސާޅީހަކަށް ޕްރޮފެސަރުން ބޭރުން ގެނެސްފި ނަމަ، އެ ބެއިފުޅުންގެ ޚަރަދުތަކަށް ކޮންމެ އަހަރަކު ހޭދަ ވާނީ ގާތްގަނޑަކަށް ފަންސާހަކަށް މިލިޔަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ މިހާރު ދިވެހި ދައުލަތުން ސިޔާސީ ޕާޓީ އެކްޓިވިސްޓުންނަށް ބޮޑު މުސާރަތައް ދިނުމަށް ޓަކައި ކޮންމެ އަހަރަކު އިސްރާފު ކުރަމުން ގެންދާ ފައިސާގެ ހަބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ވެސް މަދު އަދަދެކެވެ. ވިސްނަވާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ގައުމަށާއި، ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލަށް ފައިދާ ހުރި ގޮތަކީ މި ފައިސާ ސިޔާސީ އެކްޓިވިސްޓުންނަށް ސިޔާސީ މަގާމުތަކުގެ މުސާރަ ދިނުންތޯއެވެ؟ ނުވަތަ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ރަނގަޅު ޕްރޮފެސަރުން ގެނެސްގެން ގައުމީ ޔުނިވަރުސިޓީ އާއި އިސްލާމީ ޔުނިވަރުސިޓީ ތަރައްގީ ކުރުމަށް މި ފައިސާ ބޭނުން ކުރުންތޯއެވެ؟\nމީގެ އިތުރުން ވެސް ކުރާން ޖެހޭ ބައިވަރު ކަންކަން އެބަހުއްޓެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުން ގެނެވޭ ޕްރޮފެސަރުން ބޭނުން ކޮށްގެން، ދިވެހި ޕްރޮފެސަރުން އުފައްދައި، ދިވެހި އެކަޑަމީޝަނުން ގިނަ ކުރުމެވެ. ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގައި އިލްމީ ދިރާސާ ކުރުމާއި، ފޮތް ލިޔުމާއި، އިލްމީ ޖާރނަލްތައް ނެރުމާއި، އިލްމީ ކޮންފަރެންސްތައް ބޭއްވުން ފަދަ ކަންކަން ގިނަ ކުރުމެވެ. ދައުލަތުން ޔުނިވަރުސިޓީތަކަށް ކުރާ ހޭދަ އިތުރު ކުރުމާއި، އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުން ކޯރޕޮރޭޓް ސޯޝަލް ރެސްޕޮންސިބިލިޓީގެ ކުޑައިގެ ދަށުން ޔުނިވަރުސިޓީތަކަށް ޚަރަދު ކުރުން ގާނޫނީ ގޮތުން ލާޒިމު ކުރުމާއި، ޔުނިވަރުސިޓީ ޕްރޮފެސަރުންނާއި މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަތައް ބޮޑު ކުރުމާއި، ސްކޮލަރޝިޕް ޕްރޮގްރާމްތައް ގިނަ ކުރުމެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ރަނގަޅު ޔުނިވަރުސިޓީތަކާއި، އިސްލާމީ ގައުމުތަކާ އޮންނަ އިލްމީ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގައި މިހާރު ހަމައެކަނި ނަމަކަށް ހުންނަ ކުތުބުޚާނާތައް ވަރުގަދަ ކޮށް، ޔުނިވަރުސިޓީތަކަކާ އެކަށޭނަ ފެންވަރުގެ ކުތުބުޚާނާތަކަކަށް ހެދުމެވެ. ޔުނިވަރުސިޓީތަކަކީ "އިސްލާހިއްޔާތަކެއް" ނުވަތަ "ޕަބްލިކް ޓޮއިލެޓްތަކެއް" ނޫންކަން ހަނދާނުގައި ބަހައްޓައިގެން، ކޯސްތަކަށް ވެއްދުމުގައި ހަރުދަނާ މިންގަނޑުތަކެއް ތައާރަފު ކޮށް އެ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ކުދީންނަށް ނޫނީ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުން ޖާގަ ދިނުން ހުއްޓައިލުމެވެ. ކޮންމެ ޔުނިވަރުސިޓީއެއްގައި ވެސް އެކިއެކި ދާއިރާތަކުން ޕްރޮފެސަރުންނާއި ލެކްޗަރާރުންނާއި ދަރިވަރުން ހިމެނޭ ޓީމުތަކުން ދިރާސާތައް ކުރާ މިންވަރު އިތުރު ކުރުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކާއި ކޮލެޖުތަކުގައި މިހާރު ގެންގުޅޭ "ކުއަންޓިޓީ ނޮޓް ކޮލިޓީ" ސިޔާސަތު ހަމަ މުޅީން އެކޮޅުކޮޅުން ޖެހުމެވެ. ފޮތް ނުކިޔައި، އަމިއްލަޔަށް އެސައިންމެންޓް ނުހަދައި ޑިގްރީ ހޯދުމާއި، އުމުރުން ސާޅީސް އަހަރު ވާންދެން އެއް ދާއިރާއެއްގައި އުޅެފައި، ދެން ކުއްލިޔަކަށް އެހެން ދާއިރާޔަކުން ޑިގްރީ ނެގުމާއި، ދިވެއްސެއް އިނގިރޭސިއެއް ޢަރަތްބެއް ނޭނގޭ މީހުން ޔުނިވަރުސިޓީތަކަށް ވައްދައިގެން ޑިގްރީ ސެޓުފިކެޓް ދިނުން ފަދަ ބިރުވެރި އަދި ނުރައްކައުތެރި ކަންކަން ވަގުތުން ވަގުތަށް ހުއްޓުވުމެވެ. ފައިސާޔަށް އެސައިންމަންޓް ހަދައިދޭ މީހުންނާ މެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމެވެ. ވިޔަފާރި ކުންފުނިތަކެއް ފަދައިން ހަދައިފައި އެހެރަ "ކޮލެޖުތައް" ހަގީގީ ކޮލެޖުތަކަކަށް ބަދަލު ކުރުމަށް ބާރު އަޅައި، އެކަން ކުރުވުމެވެ. ފެންވަރު ނުހިފަހައްޓާ ތަންތަނާ މެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމެވެ.\nމި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން، ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތަށް ގެންނާން ޖެހިފައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަދަލަކީ، މަޑުމަޑުން، ދިވެހި ކުދީން ސަރުކާރުގެ ނުވަތަ ދިވެހި ކުންފުނިތަކުގެ ޚަރަދުގައި ޑިގްރީޔަށް ކިޔެވުމަށް ޓަކައި ބޭރަށް ފޮނުވުން ހުއްޓައިލުމެވެ. އެ ކަމަކީ ކަނޑައެޅި ބަޔާން ވެފައި ވާ އިސްތިސްނާ ހާލަތެއްގައި މެނުވީ ނުކުރެވޭ ކަމަކަށް ހެދުމެވެ. ދައުލަތުގެ ޚަރަދުގައި ބޭރަށް ދެވޭނީ ހަމައެކަނި މާސްޓަރޒް ނުވަތަ ޕީއެޗްޑީއަށް ކިޔެވުމަށް ކަމުގައި ހެދުމެވެ. މިހެން ހެދުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ބޭނުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން "ކްރީމްކޮޅު" ރާއްޖޭގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކަށް ވައްދައި، އެ ތަންތަނުގެ ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ވާނެ ގޮތް ހެދުމެވެ. ދެވަނަ ބޭނުމަކީ ދިވެހި ކުދީންނަކީ ދިވެހި ޔުނިވަރުސިޓީތަކުން، ދިވެހި ގައުމުގެ މަސްލަހަތުތަކާ އެއްގޮތަށް، ދިވެހި ގައުމިއްޔަތުގެ އަސާސްތަކުގެ މަތީގައި، ދިވެހި އެއް ވިސްނުމަކަށް ބިނާ ކުރެވޭ ކުދީން ކަމުގައި ހެދުމެވެ. ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ދާއިރާޔަކީ، އެ ދާއިރާޔަކުން އިނގިރޭސި ވިލާތުން ކިޔެވި ގުރޫޕާއި، މިޞުރުން ކިޔެވި ގުރޫޕާއި، ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާއިން ކިޔެވި ގުރޫޕާއި، އިންޑިޔާއިން ކިޔެވި ގުރޫޕުގެ މީހުންގެ ފިކުރީ ތަޅައިފޮޅުމުގެ މައިދާނަޔަށް ވެފައި އޮންނައޮތުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމެވެ. ނަމަވެސް މި ފަދަ ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނެވޭނީ ރާއްޖޭގެ ޔުނިވަރުސިޓީތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކޮށްގެންނެވެ. މިކަން ކުރާން ވާނީ މަޑުމަޑުންނޭ ދެންނެވީ އެހެންވެގެންނެވެ.\nމަތީ ތައުލީމުގެ ނިޒާމު ފުރިހަމަ ވެގެން ދާއިރު، އެކިއެކި ދާއިރާތަކުން ދިރާސާތައް ކުރުން ފަދަ އިލްމީ މަސައްކަތްތައް ކުރާނޭ ތަންތަން ގައުމުގައި ގިނަ ކުރުމަކީ ވެސް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ދިވެހި ދައުލަތުން އުފައްދައިފައި ހުންނަނީ ކިތައް ދިރާސާ މަރުކަޒުތޯއެވެ؟ ކިތަން އޮބްޒަރވޭޓްރީތޯއެވެ؟ އިލްމީ މީހުން މި ގައުމުގައި ޖެހެނީ ގަނަ ތެޅޭންށެވެ. ތާރީޚު ފަދަ އިލްމުތަކުން ބޭރުން ކިޔަވައިގެން އައިސް ތިބި ދިވެހީން އެތިބީ، ކުރާނޭ މަސައްކަތެއް، އަދާ ކުރާނޭ ވަޒީފާއެއް ނެތިފައި، ކިޔެވި އެއްޗަކާ ނުވެސް ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ކިޔަވައިދިނުން، ނުވަތަ އޮފީހެއްގެ އިދާރީ މަގާމެއް އަދާ ކުރުން ކަހަލަ ކަމަކުން ކުޑަކުޑަ އާމުދަނީއެއް ހޯދައިގެން، ނާއުއްމީދު ވެފައެވެ. އަމިއްލަ ފަރާތަކުން އިލްމީ ދިރާސާތައް ކުރުން ފަދަ ކަމެއް ކުރާނޭ އިންސްޓިޓިޔުޓެއް ކަހަލަ ތަނެއް ހަދާން ބަލާ އިރު، އެންމެ ކުޑަމިނުން އެކަން ތަންޒީމު ކުރާނޭ ގާނޫނުގަނޑެއް ނެތެވެ. އެޔަށްވުރެ ވެސް ހިތާމަ ހުރި ކަމަކީ، އެފަދަ މަސައްކަތަކަށް ފައިސާ ލިބޭނޭ ހަމަ އެއްގޮތެއް ވެސް ނޯވެއެވެ. މި ވެސް ސަރުކާރުން ހައްލު ކުރާން ވެފައި ހުރި ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެވެ. މި މައްސަލަތައް ހައްލު ކޮށް، އިލްމީ ގޮތުން ފުރާފުރިހަމަ އަދި ތަސައްރަފު ފުދޭ ގައުމަކަށް ވެގެން ނޫނީ އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް މުސްތަގުބަލެއް ނެތެވެ. ދިވެހި ގައުމަކަށް ކުރިމަގެއް ނެތެވެ. ގައުމުގެ ކުރިމަގަކީ "ޑިމެގޯގުން" ދައްކާ ހުސް ވާހަކަތަކާއި، ދޭތެރެދޭތެރެއިން ނަށައިލައިފައި ކިޔާ ގައުމީ ލަވަޔަކުން ބިނާ ކުރެވޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.


June mahu season fashan FAM ge kureege verinves beynunvi: Bassam\nކުޅިވަރު - ޖޫން މަހު ސީޒަން ފެށުން\nޖޫން މަހު ސީޒަން ފަށަން އެފްއޭއެމްގެ ކުރީގެ ވެރިންވެސް ބޭނުންވި: ބައްސާމް\nމިއަހަރުގެ ފުޓުބޯޅަ ސީޒަން ފޯރިގަދަވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ\nކ. މާލެ 10 ޖެނުއަރީ 2019 | ބުރާސްފަތި 18:32 3,002\nއެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލް - ގޫގުލް\nދިވެހި ފުޓުބޯޅަ ސީޒަން ޖޫން މަހު ފަށަން އެފްއޭއެމްގެ ކުރީގެ ވެރިންވެސް ބޭނުންވި ކަމަށް އެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޓީވީއެމްގެ ދިވެހި ފުޓުބޯޅަ ޕްރޮގްރާމްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ބައްސާމް ވިދާޅުވީ، ޖޫން މަހު ސީޒަން ފަށަން ނިންމި ނިންމުމަކީ މި ދައުރުގައި ފެށުނު ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެފްއޭއެމްގެ ކުރީގެ ވެރިންވެސް އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަށް މީގެ ކުރިން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ބައްސާމް ވިދާޅުވީ، ޖޫން މަހު ސީޒަން ފަށަން މީގެކުރިންވެސް މަޝްވަރާ ކުރެވުނު ކަމަށާއި، އެކަން އެގޮތަށް ނުކުރެވި އޮތީ ގޮތެއް ނުނިމިގެން ކަމަށެވެ. އަދި ބައްސާމް ވިދާޅުވީ، ޖޫން މަހު ސީޒަން ފަށަން ނިންމި ނިންމުމާއެކު، ފުޓުބޯޅަ ސީޒަން ވަރަށް ފޯރިގަދަވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށެވެ.\nމީގެއިތުރުން ބައްސާމް ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގެ ކުލަބުތަކަށް މި އަހަރުގެ އޭއެފްސީ ކަޕުން ފުރުސަތު ގެއްލުމަކީ ޖޫން މަހު ސީޒަން ފަށަން ވާންޖެހޭ އެންމެހާ ތައްޔާރީތައްވުމަށްފަހު ސީޒަން ފަށަން ލިބިގެންދާ ވަރަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ކަމަށެވެ.\nބައްސާމް ވިދާޅުވީ ކުޅުންތެރިންގެ ކޮންޓްރެކްޓްތައް ވަކިގޮތަކަށް ފައްތައި، ކޯޗުން ތަމްރީނު ކުރެވި އަދި ބޭނުންވާ އެނޫން ވެސް ކަންކަން ސީޒަން ފެށުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nމިހާރު ނޫހަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި އެފްއޭއެމްގެ ޖެނެރަލް ސެކެޓްރީ ހުސެއިން ޖަވާޒް ވިދާޅުވީ، ޖޫން މަހު ސީޒަން ފެށުމަށް ނިންމީ ކްލަބްތައް އެކަމަށް ބޭނުންވާތީ ކަމަށާއި، އެކަމަށް ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ކްލަބްތަކުގެ މެޖޯރިޓީ ތާއީދު ލިބުނު ކަމަށެވެ.


ޔަހޫދީންގެ ތާރީޚަށް ކުރުގޮތަކަށް ބަލައިލުމެއް – DhiSalafiyyah\nޔަހޫދީންގެ ތާރީޚަށް ކުރުގޮތަކަށް ބަލައިލުމެއް\n19/12/2011 ޢަޤީދާއާއި ފިރުޤާތައް, ދީންތައްއައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ސިނާން\nސަލާމްލެއްވި އިބްރާހީމްގެފާނަކީ ޢަރަބިންނާއި، ޔަހޫދީންނާއި، އަދި ނަޞާރާއިންގެ ތާރީޚު ގުޅިފައިވާ ބޭކަލެކެވެ. އެހެންކަމުން، ޔަހޫދީންގެ ތާރީޚްވެސް ފެށިފައިވަނީ އިބްރާހީމްގެފާނާ ހަމައިންނެވެ.\nއިބްރާހީމްގެފާނު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ ‘ބާބިލް’ އޭ ކިޔުނު ރަށަކަށެވެ. ތާރީޚް ފޮތްތަކުގައިވާގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ސާރާ އާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތެވެ. އެކަމަނާއަކީ ދަރިން ނުލިބޭ ބޭކަނބަލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅާއި، އަނބިކަބަނލުންނާއި، ލޫޠުގެފާނާއެކު ‘ކުލްދާނިއްޔީން’ ނިކުމެވަޑައިގެން ‘ކަންޢާން’ އަށް ހިޖުރަކުރެއްވިއެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ނަމަ ޢިރާޤުން ބައިތުލް މަޤްދިސްއަށެވެ. މިދަތުރުފުޅުތަކުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ގިނަގުނަ މުޞީބާތްތައް ޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nބައިތުލް މަޤްދިސްގައި އެކަލޭގެފާނު މަޑުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ހާޖަރުއާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގެންނެވިއެވެ. ހާޖަރުގެ ކިބައިން އެކަލޭގެފާނަށް އިސްމާޢީލްގެފާނު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އޭގެފަހުގައި، އެކަލޭގެފާނަށް ސާރާގެ ކިބައިން އިސްޙާޤްގެފާނު ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އިސްޙާޤްގެފާނު ލިބިވަޑައިގެންނެވީ އިސްމާޢީލްގެފާނަށް ފަހުގައެވެ. މިދެދަރިކަލުން ދެއްވިކަމަށްޓަކައި، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން، އިބްރާހިމްގެފާނު ﷲއަށް ޙަމްދުކުރެއްވިއެވެ.\n(الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاء) سورة إبراهيم: 39\nމާނައީ: “ޙަމްދުހުރީ، ﷲއަށެވެ. އެކަލާނގެއީ، އަޅު، މުސްކުޅިވެފައިވަނިކޮށް، އަޅާއަށް އިސްމާޢީލުއާއި، އިސްޙާޤު ދެއްވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ، ދުޢާ އައްސަވާވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެކަން ކަށަވަރެވެ.”\nއެއަށްފަހުގައި، އިބްރާހިމްގެފާނު އިސްމާޢީލްގެފާނާއިގެން ހަނަފަސް ވާދީއަކަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ގޮތުންނަމަ މައްކާއެވެ. އެތަނުގައި އިސްމާޢީލްގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅު ބައިތިއްބެވުމަށްފަހު، އިބްރާހީމްގެފާނު ބައިތުލް މަޤްދިސްއަށް އެނބުރިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ﷲ އަށް ދުޢާ ދެންނެވިއެވެ.\n(رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنْ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنْ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ) سورة إبراهيم: 37\nމާނައީ: “އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގެ ދަރިންކުރެ ބަޔަކު، ގަހެއް ރުކެއް ނެތް ވާދީއެއްގައި، ޙުރުމަތްތެރި ކުރައްވާފައިވާ އިބަރަސްކަލާނގެ ގެފުޅު އަރިހުގައި، ވަޒަންވެރިކޮށްފީމެވެ. އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! އެބައިމީހުން ނަމާދު ޤާއިމުކޮށް އުޅުމަށްޓަކައެވެ. ފަހެ، މީސްތަކުންކުރެ ބަޔެއްގެ ހިތްތައް އެބައިމީހުންގެ ފަރާތަށް ލަންބަވާނދޭވެ! އަދި މޭވާތަކުން އެބައިމީހުންނަށް ރިޒުޤުދެއްވާނދޭވެ! (އެއީ) އެބައިމީހުން ޝުކުރުވެރި ވުމަށްޓަކައެވެ.”\nދުވަސްތަކަކަށްފަހު އަލުން އިބްރާހީމްގެފާނު އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ އަރިހަށް މައްކާއަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ގެފުޅު ބިނާކުރެއްވިއެވެ. އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅުން ޢަރަބި ދަރިފަސްކޮޅު އުފެދިގެން އައެވެ. އަދި އެދަރިފަސްކޮޅުން އަހަރެމެންގެ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nއިސްޙާޤުގެފާނަށް ޔަޢްޤޫބުގެފާނު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ބަނޫ އިސްރާއީލް ނިސްބަތްވެފައިވަނީ އިސްޙާޤުގެފާނުގެ މިދަރިކަލުންނަށެވެ. އިސްރާއީލްއަކީ ޔަޢްޤޫބުގެފާނުގެ ލަޤަބުފުޅެކެވެ. ޔަޢްޤޫބުގެފާނު ބައިތުލް މަޤްދިސްއިން ‘ޙަރާން’ ކިޔާ ރަށަކަށް ހިޖުރަކުރެއްވިއެވެ. އެތަނުގައި ޔަޢްޤޫބުގެފާނު އުޅުއްވި ދުވަސްވަރު ކައިވެނި ކުރައްވައި، އެކައިވެނިތަކުން ދަރިން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި އެތަނުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ﷲގެ ނަބިއްޔާ ޔޫސުފްގެފާނު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއަށްފަހު، އެނބުރި ބައިތުލް މަޤްދިސްއަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ޔަޢްޤޫބުގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ބާރަ ދަރިކަލުން ވަޒަންވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މިދުވަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޔޫސުފްގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަޚުންނާ ދެމެދު ހިނގާދިޔަ ހާދިސާ ހިނގާ ދިޔައެވެ. މިވާހަކަ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޔޫސުފް ސޫރަތުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nޔޫސުފްގެފާނު، އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅާއި އެންމެހާ އަޚުން މިޞްރަށް ގެންނެވިއެވެ. އެތަނުގައި ޔަޢްޤޫބުގެފާނު އަވަހާރަފުޅު ވިއެވެ. އެބޭކަލުން އެތަނުގައި ދިރިއުޅުއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އަދި އެބޭކަލުންގެ ދަރިފަސްކޮޅު ގިނަވެގެން ދިޔައެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތުވެގޮސް، މިޞްރުގެ ވެރިކަންކުރާ ފިރުޢައުނުން، ބަނޫ އިސްރާއީލްގެމީހުން އަޅުންނަށް ހެދިއެވެ. މިގޮތުން، ބަނޫ އިސްރާއީލްގެ މީހުން ފިރުޢައުނުންގެ އަޅުންގެ ގޮތުގައި ޒަމާންތަކެއް ވެފައިވަނިކޮށް، އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް މޫސާގެފާނު ފޮނުއްވިއެވެ. ﷲ، ފިރުޢައުނުގެ މައްޗަށް މޫސާގެފާނަށް ނަޞްރުދެއްވައި، ފިރުޢައުނު ޣަރަޤުކުރެއްވިއެވެ. މޫސާގެފާނާއި ފިރުޢައުނާ ދެމެދު ހިނގައިދިޔަ ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކަ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އެކިތަންތަނުގައި ﷲ ޛިކުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nއެބައިމީހުންނަށް މިލިބުނު މަތިވެރި ނަޞްރު ހަނދާންކޮށް އެކަމަށް ﷲ އަށް ޙަމްދުކޮށް، އެއިލާހަށް ކިޔަމަންތެރިވުމަށް އެބައިމީހުންނަށް އެންގެވުނެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މިބައިމީހުންނަށް އޯގާތެރިވެވަޑައިގެން އެބައިމީހުން ކެއުމަށް މަންނަ އާއި ސަލްވާ ބާވާލެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ކާފަރުކަމާއި ނޭއްގާނީކަން ދައްކަމުން ގެންދިޔައެވެ. އަދި މޫސާގެފާނަށް ދުއްތުރާކޮށް، ފަލަސްޠީނަށް ވަނުމަށް ދެކޮޅުހެދިއެވެ.\nމިފަދަ ޙާލަތެއްގައި މިބައިމީހުން ވަނިކޮށް، މިބައިމީހުންގެ އުޅުމާއިގުޅުން އިޞްލާޙުކުރެއްވުމަށްޓަކައި ޢީސާގެފާނު މިބައިމީހުންގެ ތެރެއަށް ފޮނުއްވިއެވެ. މިބައިމީހުން ޢީސާގެފާނާ ދެކޮޅުވެރިވެ، އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅާ ބެހޭގޮތުން ދޮގު ބުހުތާނު ވާހަކަ ފަތުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. އެންމެފަހުން، އެކަލޭގެފާނު ޤަތުލުކޮށްލުމަށް ރޭވިއެވެ. ނަމަވެސް، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޢީސާގެފާނު މިބައިމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން ސަލާމަތްކުރައްވައި އުޑަށް އުފުއްލެވިއެވެ.\nޢީސާގެފާނަށް ފަހު، އެކަލޭގެފާނަށް ތަބާވި މީހުންނާމެދު ތަފާތު ރޭވުންތައް ރާވައި، އިންޖީލަށް އުނިއިތުރު ގެނައުމުގެ ނުބައި ޢަމަލުގެ މޭސްތިރިންނަކީ ހަމަ މިބައިމީހުންނެވެ. މިބައިމީހުން މިކަންތައް ކުރަމުން ގެންދިޔައީ ސިއްރާއި ފާޅުގައެވެ. މިބައިމީހުންގެ ބައިގަނޑު ގިނަވެ، ބިމުގައި މިބައިމީހުންގެ ފަސާދަބޮޑުވެގެން ދިޔުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ މިބައިމީހުން އެކި ބިންތަކަށް ބައިބައި ވެގެން ދިޔުމެވެ. މިގޮތުން އިސްލާމްދީން އައުމުގެ ކުރީގައި، މިބައިމީހުން ޝާމުކަރައަށާއި، މިޞްރަށާއި، ޢިރާޤަށާއި، ޔަޘްރިބަށާއި، ޚައިބަރަށާއި، ޔަމަނަށް ބައިބައިވެގެން ދިޔައެވެ. މިބައިމީހުން ޔަޘްރިބުގެ އައުސް ވަންހައާއި ޚަޒްރަޖު ވަންހައާ ދެމެދު ރުޅިވެރިކަން އުފެއްދި ފަދައިން މިއިންކޮންމެ ބިމެއްގެ އަހުލުވެރިންގެ މެދުގައި ފިތުނަ ފަސާދަ އުފައްދަމުން ގެންދިޔައެވެ.\nމިގޮތުގައި މިބައިމީހުން ވަނިކޮށް އެންމެފަހުގެ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މިބައިމީހުން އެކަލޭގެފާނު ދޮގުކޮށް، ދެކޮޅުވެރިވެ، ފުރައްސާރަކޮށް، އެކަލޭގެފާނަށް ސިޙުރު ހަދައި، އެކަލޭގެފާނު ޤަތުލުކޮށްލުމަށް ރޭވިއެވެ. އަދި މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް މުޝްރިކުންނަށް ވާގިވެރިވެ، މުސްލިމުންގެ ސަފުތައް ބައިބައިކުރިއެވެ. އަދި މިބައިމީހުން މުސްލިމުންނާމެދު އޮންނަ ރުޅިވެރިކަމާއި، ހަސަދަވެރިކަން އަދިއަދަށް ދާންދެން މިބައިމީހުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައިވެއެވެ. މިބައިމީހުންގެ މަކަރާއި ހީލަތުގެ އަސަރުވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިސްލާމްދީނަށް ކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަކީ، އިސްލާމްދީން ބައިބައިކޮށް އެދީނުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ފިރުޤާތައް އުފެއްދުމުގެ އެންމެ އަޑީގައި ތިބި ބަޔަކީ މިބައިމީހުންނެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ.\n(وَلا يزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنْ اسْتَطَاعُوا) سورة البقرة: 217\nމާނައީ: “އަދި އެބައިމީހުންނަށް ކުޅަދާނަވެގެން ވަނީނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީނުން ތިޔަބައިމީހުން ބޭރުކޮށް ކާފަރުކަމަށް ތިޔަބައިމީހުން ރައްދުކޮށްފުމަށް ދާނދެން ތިޔަބައިމީހުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރުމުގައި އެބައިމީހުން ފިލައިނުދާނެއެވެ.”


ޤިޔާމަތް ކައިރިވުމުގެ ޢަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން ބާޒާރުތައް ކައިރިވުން! ބާޒާރު މިހާރު އޮތީ ޖީބުގަ!: ޝައިޚް ޝުޢައިބް ނާޒިމް – ދިވެހި ނޫސް\nHome ⁄ ދީން ⁄ ޤިޔާމަތް ކައިރިވުމުގެ ޢަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން ބާޒާރުތައް ކައިރިވުން! ބާޒާރު މިހާރު އޮތީ ޖީބުގަ!: ޝައިޚް ޝުޢައިބް ނާޒިމް\n–ޝައިޚް ޝުޢައިބް ނާޒިމް މިފަދަ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ހިނގާނެއެވެ! ޢަލާމާތްތައް ފައުޅުވާނެއެވެ! އެއީ ހުއްތުވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. މީސްތަކުންނަސް އޮތީ މިފަދަ ކޮންމެ ކަމަކަށް ވިސްނައި މިފަދަ ޒަމާނެއްގައި ޝައިޠޯނާ ޙަރަކާތްތެރިވާނެ މިންވަރަށް ވިސްނައި ހޭލުންތެރިވުމެވެ. ޝައިޠޯނާގެ ދަންތުރައިގައި ނުޖެހި ތިމާގެ ޢަމަލުތައް ހެޔޮ ގޮތުގައި ބަހައްޓައި ސުވަރުގެ ލިބިގަތުމްށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރުމެވެ.


Travel Awardge silver partner akah Al Shaali marine hamajahsaifi | Mihaaru\nމިދިޔަ އަހަރު ބޭއްވި އެމްޓީއޭގެ ގާލާ އެވޯޑުގެ ތެރެއިން-- ފޮޓޯ: އުރީދޫ\nޓްރެވެލް އެވޯޑުގެ ސިލްވާ ޕާޓްނަރަކަށް އަލްޝާލީ މެރިން ހަމަޖައްސައިފި\n07 އޯގަސްޓް 2019 - 11:38\nމަޓާޓޯއިން ބާއްވާ މޯލްޑިވްސް ޓްރެވެލް އެވޯޑުގެ ސިލްވާ ޕާޓްނަރަކަށް އަލްޝާލީ މެރިން ހަމަޖައްސައި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކޮށްފި އެވެ.\nއިއްޔެ ހޮޓެލް ޖެންގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި މި އެއްބަސްވުމުގައި މަޓާޓޯގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެ އެސޯސިއޭޝަންގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ސުއޫދު އެވެ. އަލްޝާލީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެކުންފުނީގެ އޮޕަރޭޝަންސް މެނޭޖަރު އިސްމާއިލް ޝަރީފް އެވެ.\nރާއްޖޭގައި 2012 އިން ފެށިގެން ބާއްވާ ޓްރެވަލް އެވޯޑަކީ ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓުތަކާއި ގެސްޓް ހައުސްތަކުން ކުރަމުން އަންނަ މަސައްކަތްތަކަށް ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ގޮތުން ދޭ އެވޯޑެކެވެ. މިއީ މި އެވޯޑުގައި އަލް ޝާލީން ޕާޓްނަރެއްގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވާ ދެވަނަ އަހަރެވެ.\nމަޓާޓޯގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ސުއޫދު ވިދާޅުވީ އަލް ޝާލީއަކީ ލީޑިން ކުންފުންޏަކަށް ވެފައި ޓްރެވަލް އެވޯޑުގައި އެ ކުންފުނީގެ އެހީ ލިބުމަކީ ކުރިއެރުމެއް ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން މި ޕާޓްނާޝިޕަކީ ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީ އާއި ކޮމާޝަލް އިންޑަސްޓްރީ ގުޅުވައިދޭނެ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިފަހަރުގެ ޓްރެވެލް އެވޯޑުގައި ގާލާ އެޑިޝަނަކާއި ގެސްޓް ހައުސް އެޑިޝަނެއް ބާއްވަން ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އެގޮތުން ގާލާ އެޑިޝަނުގައި ރިސޯޓުތަކާއި ހޮޓަލްތަކާއި ލިވަބޯޑުތަކުގެ އިތުރުުން އެއާލައިންތައް ހިމަނައިގެން ޖުމްލަ 25 ކެޓަގަރީއަކުން އެވޯޑު ދެ އެވެ.\nގެސްޓް ހައުސް އެޑިޝަނުގައި އެވޯޑު ދެނީ 14 ކެޓަގަރީއިންނެވެ.\nމަޓާޓޯއިން ބުނި ގޮތުގައި ގާލާ އެޑިޝަނަށް 75 ކުންފުންޏަކުން ނަން ވަނީ ހުށަހަޅައިފަ އެވެ. ގެސްޓް ހައުސް އެޑިޝަނަށް ނަން ހުށަހަޅާފައިވަނީ 175 ފަރާތަކުންނެވެ.\nގެސްޓް ހައުސް އެޑިޝަންގެ އެވޯޑުތައް ދެނީ ޓްރިޕް އެޑްވައިޒާގެ ރޭޓިން އާއި އޮންލައިން އަދި އެސްއެމްއެސްގެ ޒަރީއާއިން ލިބޭ ވޯޓުތަކުންނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް މަޓާޓޯ މަޓާޓޯ މޯލްޑިވްސް ޓްރެވަލް އެވޯޑްސް އާލް ޝާލީ މެރިން


Kulhudhuffushi airport ah schedule dhathuruthah fashaifi - vNews.mv\nކުޅުދުއްފުށީ އެއަރޕޯޓަށް ޝެޑިއުލް ދަތުރުތައް ފަށައިފި\nހަދީޖާ އާނަސްތު 09 August 2019, 15:54\nހދ. ކުޅުދުއްފުށީ އެއަރޕޯޓަށް ޝެޑިއުލް ދަތުރުތައް މިއަދު ހެނދުނު ފަށައިފި އެވެ.\nމޯލްޑިވިއަނުން ކުޅުދުއްފުށީ އެއަރޕޯޓަށް ޝެޑިއުލް ދަތުރުތައް ފެށުމަށް މިއަދު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި މިކަން ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙު ކޮށްދެއްވީ ޓްރާންސްޕޯރޓް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަޙްމަދު ޒުހައިރުއެވެ.\nމިރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ޒުހައިރު ވިދާޅުވީ އެއަރޕޯޓް އިތުރަށް ތަރައްޤީ ކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ބައެއް މަސައްކަތް އަންނަ އަހަރަށް ބަޖެޓް ކޮށްފައި ވީ ނަމަވެސް މިއަހަރުވެސް މީގެ ބައެއް މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު އެބަ އޮތް ކަމުގައެވެ.\nމޯލްޑިވިއަނުން ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ކުރާ ދަތުރު ތަކުގެ ޓިކެޓް އާންމުކޮށް ވިއްކަންފެށީ މިދިޔަ އަންގާރަދުވަހު އެވެ. އެއާއެކު މިމަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ކުރާ ދަތުރުތައް ވަނީ ފުލް ވެފައެވެ.\nދުވާލަކު އެއް ފްލައިޓް ކުޅުދުއްފުށީ އެއަރޕޯޓަށް ޝެޑިއުލްކޮށްފައިވާ އިރު އެއްކޮޅު ޓިކެޓެއް ވިއްކަނީ 1،113 ރުފިޔާއަށެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓްގެ ރަންވޭގެ މަސައްކަތް ނިންމާ، މިދިޔަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަސްތެރޭގައި ވަނީ ޓެސްޓް ފްލައިޓް ޖައްސާފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ކުޅުދުއްފުށި އެއާޕޯޓަށް އާންމު ދަތުރުތައް ނުފެށި ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވަނީ ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތް ނުނިމުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.\nކުޅުދުއްފުށި ކުޅީގެ ބޮޑު ބަޔަކާއި ފަޅުތެރެއިން ބައެއް ހިއްކައިގެން ހަދާފައިވާ މިއެއާޕޯޓުގެ މަސައްކަތް މިދިޔަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ހުއްޓިފައި އޮތުމަށްފަހު އަލުން މަސައްކަތް ފަށާފައިވަނީ މިއަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓުގައި ނުނިމި ހުރި މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށް މިއަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި 5.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ހިމަނައި މިމަސައްކަތް ހަވާލުކުރީ އެމްޓީސީސީއާ އެވެ. އެކުންފުނިން ވަނީ ކުޅުދުއްފުށީ އެއާޕޯޓުގެ ޓާމިނަލާއި ފަޔަ ބިލްޑިންގުގެ މަސައްކަތް ނިންމާފަ އެވެ.


BPS HITHA Art Exhibition Maadhamaa Haveeru Baahvanee | Laamu Live\nތާރީޚު: 12 އޮކްޓޯބަރ 2018\nބަރާސިލް އެކުވެރި ރައްޔިތުންގެ ޕްރީސްކޫލް އިން ބާއްވާ ހިތަ އާޓް އެގްޒިބިޝަން މާދަމާ ބާއްވަން ހަމަޖައްސައިފިއެވެ.\nބައްރު ޕްރީސްކޫލް އިން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ބާއްވާ މި އެކްޒިބިޝަންގައި އެ ސުކޫލުގު ހުރިހާ ދަރިވަރުންވެސް ބައިވެރިވާނެއެވެ. އަދި ކޮންމެ ދަރިވަރެއްވެސް އެ ދަރިވަރެއް އަމިއްލަ އަށް ކުރަހާފައިވާ “ކެންވަސް ކުރެހުން” ދައްކާލާނެއެވެ.\nމި އެގްޒިބިޝަންގައި ބައިވެރިކުރަނީ ކޮންމެ ދަރިވަރަކުވެސް އެކުއްޖަކު އަމިއްލައަށް ކުރަހާފައިވާ ކުރެހުމެކެވެ. އަދި މި އިވެންޓުގެ ތެރެއިން ކުރެހުންތައް ވިއްކުންވެސް ކުރިޔަށް ދާނެއެވެ.\nކުރެހުންތައް ވިއްކަނީ ނީލަމެއްގައެވެ. މި ނީލަމުގައި ކޮންމެ ކުރެހުމެއްވެސް ނީލަން ފެށޭ އަގަކީ 175 ރުފިޔާއެވެ. ނީލަކަށް ނުގޮސް ވަގުތުން މީހަކު ކުރެހުމެއް ގަންނަން ބޭނުން ނަމަ އެ ކުރެހުމެއް ވިއްކަނީ 250 ރުފިޔާއަށެވެ.\nދަރިވަރުންގެ ހުނަރު އެހެންމީހުނަށް ދައްކާލުމުގެ ގޮތުން ބާއްވާ މި އެގްޒިބިޝަން އަށް ހުރިހާ އެންމެނަށްވެސް ބައްރު ޕްރީ ސުކޫލުގެ ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ވަނީ ދަޢުވަތު އަރުވާފައެވެ. ބައްރު ޕްރީސުކޫލުގެ ހިތަ އެގްޒިބިޝަން އޮންނާނީ ބައްރު ޕްރީސުކޫލުގެ ކުޅޭ ބިމުގައެވެ. މި އެގްޒިބިޝަން ފެށޭނި މާދަމާ ހަވީރު 4:00 ގައެވެ.\nބައްރު ޕްރީސުކޫލުން ބާއްވާ ހިތަ އާޓް އެގްޒިބިޝަންގެ ލައިވް އިވެންޓް މާދަމާ ހަވީރު 4:00 އިން ފެށިގެން ލާމުލައިވް ފޭސްބުކް ޕޭޖް އިން ކުރިޔަށް ދާނެއެވެ.\nބައްރު ޕްރީސުކޫލުގެ އިތުރުން ލ.އަތޮޅު ތަޢުލިމީ މަރުކަޒުގައިވެސް މިއަދު ވަނީ އެ ސުކޫލުގެ އަހަރީ އެގްޒިބިޝަން ބާއްވާފައެވެ. މި އެގްޒިބިޝަންގައިވެސް ދަރިވަރުންގެ ތަފާތު ގިނަ ހުނަރުވެރި މަސައްކަތްތަކެއް ފެނިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ.


Dark Circles In Salaamaiy Vaane Goih\n04 މޭ 2022 - 12:43:45\nއިންސާނުންނަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ މީހުންނެއް ނޫނެވެ. ހެނދުނު އަވަހަށް ތެދުވަން ޖެހޭކަން އެނގޭ ނަމަވެސް އެންމެ ކަމުދާ ސީރީޒް ނުބަލައި ވެސް ނުހުރެވެއެވެ. އަހަރުމެންނަށް ބޭރަށް ނުކުންނަ އިރު ސަންސްކްރީން ލޯޝަން ހާކަން ޖެހޭކަން އެނގުނު ނަމަވެސް ވަގުތު ކުޑަތަން ވާތީ އެކަން ވެސް ނުކުރެވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑަށް އެތަކެއް ނުރަނގަޅު އަސަރުތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް ލޯ ކައިރީގައި ޑާކް ސާކަލް ތައް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ހުރުން އިތުރުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ އުންމީދު އެބައޮތް ކަމަށާއި، މި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ދިމާވަނީ ފުރަތަމަ ކޮޅު އެކަންކަން އިތުރަށް ގޯސްވާ ހިސާބުން ކަމަށް ނަޓޫރޯޕަތެއް ކަމަށްވާ ޑރ ގަގަން ބަޓިއާ ބުނެފައިވެއެވެ.\nބަޓިއާ އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ ލޮލުގެ ސަރަހައްދަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެންމެ ނާޒުކު ސަރަހައްދު ކަމަށެވެ. އަހަރުމެންގެ ހަންގަނޑު އެހެން ހުރިހާ ތަނެއްގައި ގާތްގަނޑަކަށް ދެ މިލިމީޓަރު ހުންނައިރު، އަހަރުމެންގެ ލޮލުގެ ވަށައިގެން ހުންނަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 0.5 މިލިމީޓަރުގެ ހަމެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކޮލަޖަން އާއި އިލާސްޓިން އުފައްދާ މިންވަރު ދަށްވުމުން ހަންގަނޑުގައި ލަކުނު ލާ މިންވަރު އިތުރު ކޮށްލައި، ހަންގަނޑު ތުނި ވުމަށް މެދުވެރިވެއެވެ. އަދި ލޭ ހޮޅިތައް ޑައިލޭޓް ވުމުގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑު ތުނިވެ، އަނދިރިވެގެން ދެއެވެ. ގިނަ މީހުންނަށް ހީވެފައި އޮންނަނީ ޑާކް ސާކަލްސް އަކީ ވަރުބަލި ކަމުގެ ނިޝާން ތަކެއް ކަމަށެވެ. މިއީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ހަގީގަތް ނަމަވެސް ރަނގަޅަށް ނިދި ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ވެސް ޑާކް ސާކަލްސް އުފެދުމަށް މެދުވެރިވެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ޑާކް ސާކަލްސް އިން ސަލާމަތްވާނެ ބައެއް ގޮތްތައް މި އާޓިކަލްގައި ހިއްސާކޮށްލާނަމެވެ.\nލޯ ކައިރި ފިނި ކުރުން\nހެނދުނު ނުވަތަ ހަވީރު ދިހަ ވަރަކަށް މިނެޓު ވަންދެން ލޯ ކައިރި ފިނިކުރާށެވެ. މާސްކެއް ހުރިނަމަ ފްރިޖްގައި ބަހައްޓައިގެން ދުވާލަކު ދެ ފަހަރު ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ. މާސްކެއް ނެތް ނަމަ ސައި ފަތް ޕެކެޓެއް ވެސް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އެވެ. ސައި ފަތް ޕެެކެޓު ބޭނުން ކުރާ އިރު ގްރީން ޓީ ފަދަ އިތުރު ފައިދާތައް ލިއްބައިދޭ ސައި ފަތް ޕެކެޓު ތައް ބޭނުންކުރާށެވެ.\nކިއުކަމްބާ އަކީ ހަމައެކަނި ސެލެޑްތައް އަލިކޮށްލާ އެއްޗެއް ނޫނެެވެ. ކިއުކަމްބާ ގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ފެން އެކުލެވިގެން ވުމުން ލޯ ކަިއރީ ހުންނަ ޑާކް ސާކަލްސް ތައް މަދުކުރެވިދާނެއެވެ. ތާޒާ ކިއުކަމްބާ އެއް ސްލައިސްކޮށް ކޮށުމަށްފަހު އައިސް އަލަމާރި އަށް 30 މިނެޓު ވަންދެން ލާށެވެ. އެއަށްފަހު ލޯ މަތީގައި 10 މިނެޓު ވަންދެން އަޅައިފައި ބެހެއްޓުމަށްފަހު ތާފެނާ ފެނުން ދޮވެލާށެވެ.\nއަލްމަންޑް ތެޔޮ ބޭނުން ކުރުން\nއަލްމަންޑް ތެލާއި ވިޓަމިން އީ ގެ މިކްސްޗާ އަކީ ޒަމާނާ އެކު ބޭނުން ކޮށްފި ނަމަ ޑާކް ސާކަލްސް އަށް ގުދުރަތީ ފަރުވާއެއް ދެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ. ނިދަން އޮށޯތުމުގެ ކުރިން މި މިކްސްޗާ ބޭނުން ކޮށްގެން ލޯ ކައިރި މަސާޖު ކޮށްލާށެވެ. އަދި ހެނދުނު ތެދުވެ އައިސް ފެނުން މޫނު ދޮވެލާށެވެ.\nބައެއް ކަހަލަ ތައްޔާރީ ކާނާ ކެއުމަކީ އޮކްސިޑޭޓިވް ސްޓްރެސް އިތުރުވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްސް އިން މުއްސަނދި ވެފައިވާ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކަމުގައިވާ ބެރީސް، ޑާކް ޗޮކްލެޓް، އަދި ބީންސް އަކީ އިންފްލެމޭޝަން އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކާނާގެ ބާވަތްތަކެކެވެ.\nކިރު ފަދަ ޑައިރީ ޕްރޮޑަކްޓް ތަކަކީ ވިޓަމިން އޭ ގިނަ އަދަދަކަށް އެކުލެވިގެންވާ އެއްޗެކެވެ. މި ޕްރޮޑަކްޓް ތަކުގައި ހަންގަނޑު އަލިކޮށް ޒުވާންކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ރެޓިނޮއިޑްސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. މޭކަޕް ރިމޫވާ ޕެޑްއެއް ނުވަތަ ކަފަކޮޅެއް އައިސް ކިރުގެ ތެރެއަށް ލުމަށްފަހު ލޯމަތީގައި އަޅާށެވެ. 10 މިނެޓު ވަންދެން ދުވާލަކު ދެ ފަހަރު މި ޕެޑް ލޯ މަތީގައި އަޅާށެވެ. އަދި ތާފެނާ ފެނުން ދޮވެލާށެވެ.\nރޯސްވޯޓާ އަކީ ވެސް ހަންގަނޑު އޮމާންކޮށްދީ، ޒުވާންކަން ގެނެސްދިނުމަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ.\nއެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ނިދި ނުލިބުމަކީ ލޮލުގެ ދަށުގައި ފްލުއިޑް ގިނަވުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ކަމެކެވެ. އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ނިދި ލިބޭތޯ ޔަގީން ކުރުމަށް، ނިދުމުގެ ރޫޓީން ބަދަލުކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ. ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށް، ގިނައިން ނިދުމާއި ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރަން އާދަކުރާށެވެ.\nއިރުގެ ގަދަ އަވިންނާއި، ތަޢައްޔަރުވުމުގެ އިތުރުން އުމުރުން ދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރަމުން ދެއެވެ. މިފަދަ އަސަރުތައް ކުޑަކުރުމަށް ގޭތެރޭގައި ހަންގަނޑަށް ދެވޭ މި ފަދަ ފަރުވާތައް ދިނުން އާދަކުރާށެވެ.


DP world aai eku investorunge ithubaaru bodu vehjje, gina investment thah fennaane: Adeeb\nޑީޕީ ވޯލްޑާ އެކު އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ހާމަވެއްޖެ، ގިނަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ފެންނާނެ: އަދީބު\nޑީޕީ ވޯލްޑްގެ އެމްއޯޔޫގައި ސޮއި ކުރުމަށް ދުބާއީއަށް މިހާރު ޒިޔާރަތް ކުރައްވަމުން އަންނަ މިނިސްޓަރުންގެ ވަފުދުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި މިނިސްޓަރު އަދީބު މިއަދު "އަވަސް" އަށް ދެއްވި އިންޓަވިއެއްގައި ވިދާޅުވީ، މާލޭގެ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ތަރައްގީ ނުކުރެވި އެއް ހިސާބެއްގައި އޮންނަތާ މިހާރު އެތައް އަހަރެއް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއަށް މުދާ އިމްޕޯޓް ކުރުމަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ހުރި ކަމަށާއި އެމްޕީއެލްގެ ޝަކުވާ މެދު ނުކެޑި ލިބޭތާ އެތައް އަހަރެއް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި އެކަމަށް މާލީ ތަނަވަސްކަން ނެތުމުން އެ މަސައްކަތް ހުރީ ހުއްޓިފައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑީޕީ ވޯލްޑް ފަދަ ބޮޑު ކުންފުންޏަކުން އެ މަޝްރޫއާ ހަވާލުވުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ލިބޭނެ ބޮޑު ބޫސްޓެއް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެތައް ހާސް ވަޒީފާއެއް އުފެދި އޭގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ އިތުރު މަސައްކަތްތަކެއް މާލޭގެ ސަރަހައްދުގައި ފެށޭނެ އެވެ.\n"މިއީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދާއި ޖީޑީޕީއަށް އަންނާނެ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކޭ. މި ޕްރޮޖެކްޓްގެ ސަބަބުން މި ސަރަހައްދުގައި ހެދޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަނދަރު ރާއްޖޭގައި މި ހަދަނީ. އަދި ޕްރޮސެސިން ޒޯންއާ އެކު ރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް ކުރެވޭ ވިޔަފާރި އެތައް ތަނަކުން އިތުރުވާނެ. މިކަމުން ދައްކައިދެނީ މި ސަރުކާރަށާއި ރާއްޖެއަށް އިންވެސްޓަރުން ކުރާ އިތުބާރު. އެ ކޮންފިޑެންސް އޮތް މިންވަރު. އެކަމާ މިހާރު ސުވާލެއް ނުއުފެދޭ،" އިކޮނޮމިކް ކޮމިޓީގެ ކޯޗެއާ އަދި އެސްއީޒެޑް ބޯޑްގެ ޗެއާ އަދީބު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ މަޝްރޫއަށް ދުބާއީ ވޯލްޑުން 300 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ގިނައިން އިންވެސްޓް ކުރަން ނިންމާފައިވެ އެވެ. އެ މަޝްރޫއުގެ ރަސްމީ އެގްރިމަންޓްގައި ކުރިއަށް އޮތް މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސޮއިކުރާއިރު، އެ މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންދާނީ އެމްޕީއެލްއާ ޖޮއިންޓް ވެންޗާއެއްގެ ދަށުންނެވެ. އަދި އެ މަޝްރޫއު ހިންގާ އިރު، އެމްޕީއެލްގައި ވަޒީފާގައި ތިބި އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ވަކި ނުކުރުމާއި ވަކި މިންވަރަކަށް ދިވެހި މުވައްޒަފުން ވަޒީފާތަކަށް ނެގުމަށް ސަރުކާރާއި ޑީޕީ ވޯލްޑުން އެއްބަސްވާން ނިންމާފައިވެ އެވެ.\nއަދީބު ވިދާޅުވީ މިއަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން އެ މަޝްރޫއު ޑީޕީ ވޯލްޑުން ފަށާނެ ކަމަށާއި މަސައްކަތް ފަށާތާ ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މުޅި މަޝްރޫއު އެކީ ނިންމާނެ ކަމަށެވެ. އެގްރިމަންޓަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުންނާއި ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ހުއްދަތައް ހޯދުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ދާނެ ކަމަށް ވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޑީޕީ ވޯލްޑުން ހަމައެކނި ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައި ވަނީ އެ މަޝްރޫއަށް އެކަނި ނޫން ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި އިކޮނޮމިކް ޒޯންތަކާއި ބަނދަރުތައް ތަރައްގީ ކުރުމަށް އެ ކުންފުނިން ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ބޭރުގެ އެފަދަ ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުން ރާއްޖެއަށް ޝައުގުވެރިވަނީ ރައީސް ޔާމީން އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ރާއްޖެ ގެނައުމަށް ގެންގުޅޭ ވިޝަން އާއި މި ސަރުކާރުން އިންވެސްޓަރުންނާ ގުޅުން ހުރި ގާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކަށް ގެނައި ބަދަލުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ވެސް އަދީބު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރައީސް ޔާމީންގެ އިރުޝާދާ އެކު މިފަދަ ގިނަ އިންވެސްޓަރުންތަކެއް ގެނެސް ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް މިއަހަރު ފަށައިގަންނަން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމާޒު މި ހުރީ. އެކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން މި އަންނަނީ އިކޮނޮމިކް ކޮމިޓީންނާއި މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން. މިފަދަ އެތައް މަޝްރޫއުތަކެއް އަދި ޕައިޕްލައިންގައި އެބަހުރި،" އަދީބު ވިދާޅުވި އެވެ.\nދުބާއީ ސަރުކާރުގެ މައި އިންވެސްޓްމަންޓް ކުންފުނި، ދުބާއީ ވޯލްޑްގެ ސަބްސިޑަރީއެއް ކަމަށްވާ ޑީޕީ ވޯލްޑުން އަންނަނީ ދުނިޔޭގެ އެކި ބައްރުތަކުގައި 60 އަށް ވުރެ ގިނަ ބަނދަރު އޮޕަރޭޓް ކުރަމުންނެވެ. މި ސަރަހައްދުން އިންޑިއާގެ ކޮޗިންގައި ވެސް އެ ކުންފުނިން ބަނދަރެއް އޮޕަރޭޓް ކުރެ އެވެ. އަދި ދުބާއީގެ އެންމެ ބޮޑު ފްރީ ޒޯން ޖަބަލް އަލީ ވެސް ތަރައްގީކޮށް އޮޕަރޭޓް ކުރަނީ އެ ކުންފުނިންނެވެ.\nމާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަޝްރޫއު ސަރުކާރުން އިއުލާން ކުރީ ސިންގަޕޫރުގައި ބޭއްވި އިންވެސްޓްމަންޓް ފޯރަމްގަ އެވެ. އަދި އެއާޕޯޓް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ބިޔަ މަޝްރޫއެއް ވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ދާދިފަހުން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.


ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވާ ޢަދަދުގެ މުއުޖިޒާތްތަކާއި މީލާދީ ކަލަންޑަރު -5- – DhiSalafiyyah\n﴿يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ …﴾ [سورة البقرة ١٨٩]\nމާނައީ: “ހުޅެވިހަނދާމެދު ކަލޭގެފާނާ އެއުރެން ސުވާލު ކުރެތެވެ..”.\nމިއާޔަތާ ގުޅޭގޮތުން ޝައިޚު އިބްނު ޢުޘައިމީން رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“އުންމަތްތަކަށް ކަނޑައެޅިގެންވާ ވަގުތުތަކަކީ އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ﷲ ތަޢާލާ ކަނޑައެޅުއްވި ވަގުތުތަކެވެ. – އެއީ ހުޅެވިހަނދެވެ. – ފަހެ، އެއީ މުޅި ޢާލަމަށްވާ ވަގުތުތަކެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީ ބަސްފުޅުގައިވާ ފަދައިންނެވެ.\n﴿ …مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ…﴾ [سورة البقرة ١٨٩]\nމާނައީ: “އެއީ މީސްތަކުންނަށް (އެކިއެކި ކަންކަމުގެ) ވަގުތު އެނގުމަށާއި”…\nފަހުން މިއައި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ފަރަންޖީންގެ ކަލަންޑަރާމެދު ދަންނައެވެ. ފަހެ، އޭގާއި އެކަށީގެންވާ އަޞްލެއް ނެތެވެ. އަދި އެއީ ހަމަޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ ޝަރުޢުވެގެންވާ އެއްޗެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ބައެއް މަސްތަކުގައި 28 ދުވަސް، ބައެއް މަސްތަކުގައި 30 ދުވަސް އަދި ބައެއް މަސްތަކުގައި 31 ދުވަސް ވާތީ ފެންނާނެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު މިފަރަޤު އައުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު މިމަސްތައް ދެނެގަނެ ވަގުތު ކަނޑައެޅުމަށް މީސްތަކުން ރުޖޫޢަވާނެ ޙިއްސީ ޢަލާމާތެއް ނުވެއެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ހަނދު މަހުގައި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެނގޭނެ ޙިއްސީ ޢަލާމާތެއް ވެއެވެ.” – ޝައިޚުގެ ބަސްކޮޅު ނިމުނީއެވެ. –\n[تفسير البقرة (2/ 371 )]\n﴿إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّـهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّـهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ…﴾ [سورة التوبة ٣٦]\nމާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން އުޑުތަކާއި ބިން ހެއްދެވި ދުވަހުއްސުރެން ﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި (އަހަރެއްގެ) މައްސަރުތަކުގެ ޢަދަދަކީ، ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ބާރަ މަހެވެ…”\nމިއާޔަތް ތަފްސީރު ކުރައްވަވަމުން އަލްޤުރުޠުބީ رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.\n“މިއާޔަތުން ދަލީލުކޮށްދެނީ ހަމަކަށަވަރުން އަޅުކަންތަކާއި ގުޅޭ ޙުކުމްތަކާއި އެހެނިހެން ކަންކަމުގައި ތަބަޢަވުން ވާޖިބުވެގެންވަނީ ޢަރަބިން ތަބަޢަވަމުން އައި މަސްތަކާއި އަހަރުތަކަށްކަމެވެ. ޢަޖަމީންނާއި، ރޫމީން އަދި ޤިބްޠުން ތަބަޢަވީ މަސްތަކަކަށް ނޫނެވެ. އަދި މަސްތަކުގެ ޢަދަދު 12 އަށްވުރެ އިތުރުވެގެންވެސް ނުވާނެއެވެ. އެހެނީ (އެބައިމީހުން ތަބަޢަވީ މަސްތަކުގައި) ޢަދަދުތައް ތަފާތުވެގެންވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި ބައެއް މަސްތަކުގައި 30 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުވެއެވެ. އަދި މަސްތަކުގައި އެއަށްވުރެ މަދުވެއެވެ. ނަމަވެސް ޢަރަބިންގެ މަސްތަކުގައި 30 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރެއް ނުވެއެވެ. ބައެއް މަސްތަކުގައި ބައެއްފަހަރު މަދު ވެއެވެ. އެއީ ވެސް ވަކި ޚާއްޞަ މަސްތަކެއް ނޫނެވެ. މަސް ފުރިހަމަވުމާއި މަދުވުން ބިނާވަނީ ހަނދުގެ ދައުރުވުމަށެވެ.”\n[تفسير القرطبي ( 8 / 133 ) ]\nމަޞްދަރު: ޢަރަބި ބަހުން ، އިނގިރޭސި ބަހުން


Covid ufedhunu goiy engeyne gotheh neiy: USA Intel\nކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް އެނގޭނެ ގޮތެއް ނެތް: ޔޫއެސް އިންޓެލް\nޗައިނާ ވުހާ ލެބް: ކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތެއް ކިޔައިދެވޭ ގޮތެއް އަދި ނެތް ކަމަށް ޔޫއެސް އިންޓެލިޖެންސުން ބުނޭ\nކޮވިޑް އުފެދުނީ ހަމަ ހަގީގަތުގައި ވެސް އެވެނި މިވެނި ގޮތަކަށް ކަމަށް ބުނެ ދައްކާނެ އެއްވެސް ގޮތެއް މިވަގުތު އެނގެން ނެތް ކަމަށް އެމެރިކާގެ އޮފިސް އޮފް ދަ ޑައިރެކްޓާސް އޮފް ނެޝަނަލް އިންޓެލިޖެންސް އިން ބުނެފި އެވެ.\nބުރާސްފަތި ދުވަހު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި އެއިދާރާއިން ބުނީ އަދި ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމަން ނޭނގުނު ނަމަވެސް ތަހުގީގަށް ދެގޮތެއް ހުށަހެޅިފައި އޮތް ކަމަށެވެ.\nނެޝަނަލް އިންޓެލިޖެންސް އޮފީހުން ބުނީ ކޮވިޑް އުފެދުނު ކަމަށް ކިޔައިދޭން އޮތް ފުރަތަމަ ސިފަކުރުމަކީ ގުދުރަތީ ގޮތުން ޖަނަވާރުންގެ ކިބައިން އިންސާނުންނަށް އެރި ބައްޔެއް ކަމަށް ބުނުމެވެ. އަނެއް ގޮތަކަސީ ސައިންސް ތަހުލީލަކުން ލެބޯޓަރީން ބޭރުވި ވައިރަހަކަށް ވުމެވެ. އަދި ބުނީ މި ދެގޮތުން ކުރެ ގޮތެއް ނިންމަން އެނގޭނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލާފައި ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ އިންޓެލިޖެންސް އޮފީހުން މިހެން ބުނެފައި ވަނީ ކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް ހޯދާ ބަލައި ތިންމަސް ދުވަސް ތެރޭގައި ރިޕޯޓެއް އެކުލަވާލުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަން އަމުރުކުރެއްވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.\nބައިޑަން ވިދާޅުވީ އިންޓެލިޖެންސަށް ވަކި ގޮތެއް ނިންމިއްޖެ ނަމަ އާންމު ނުކުރައްވައި ނުބާއްވާނެ ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް ބަލަން ޖޯ ބައިޑަން އެންގެވީ ވޯލް ސްޓްރީޓް ޖާނަލްގައި އޮތް ރިޕޯޓަކާ ގުޅިގެންނެވެ.\nރިޕޯޓްގައި ބުނެފައި ވަނީ ކޮވިޑް ދުނިޔެއަށް އާންމުވުމުގެ ކުރިން، ނޮވެމްބަަރު 2019 ގައި ޗައިނާގެ ވުހާން ލެބޯޓަރީ މުވައްޒަފުން ގޮތް ނޭނގޭ ބައްޔަކަށް ފަރުވާ ހޯދި ކަމަށެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ކިބައިން ފެނުނު އަލާމާތްތައް ކޮވިޑް ބަލިމީހުންގެ ކިބައިން ފެންނަ އަލާމާތްތަކާ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nޗައިނާއިން ބުނީ ޗައިނާއޭ ކިޔައިގެން އެއްޗެކޭ ނުކިޔައި އެމެރިކާއަށް ފަރުނުޖެއްސޭނެ ކަމަށާއި އެމެރިކާއަކީ އަގަލުކުޑަ ބައެއް ކަމަށެވެ. އަދި ބުނީ ޗައިނާއިން ވެސް ކޮވިޑް ރިޕޯޓެއް ނެރޭނެ ކަމަށާއި ޖުލައި 2019 ގައި އެމެރިކާގެ ވާޖިނީއާގައި ގޮތް ނޭނގޭ ހާލަތެއްގައި ނޭވާލާން އުނދަގޫވާތީ ގިނަ ބަޔަކު ފަރުވާ ހޯދި ކަމަށެވެ. އީސިގަރޭޓާ ގުޅުވައިގެން ވިސްކޮންސިންގައި ހިނގާ ދިޔައީ ކޮންފަަދަ ބަލިމަޑުކަމެއް ކަން ރިޕޯޓުގައި އޮޅުންފިލުވައިދޭނެ ކަމަށްވެސް ޗައިނާ އިން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއެމެރިކާ ޗައިނާ ކޮވިޑް-19 + ޖޯ ބައިޑަން ވޫހާން


Manish ge Faraathun Deepika-Ranveer adhi Priyanka-Nick ah Hassa Message eh\nދީޕިކާ-ރަންވީރު އަދި ޕްރިޔަންކާ-ނިކް--\nމަނީޝްގެ ފަރާތުން ދީޕިކާ-ރަންވީރު އަދި ޕްރިޔަންކާ-ނިކް އަށް ހާއްސަ މެސެޖެއް\nއިންޑިއާގެ މައްޝޫރު ފެޝަން ޑިޒައިނަރު މަނީޝް މަލްހޯތްރާގެ ފަރާތުން ދީޕިކާ ޕަޑުކޮން އަށާއި ރަންވީރު ސިންގަށް އަދި ޕްރިޔަންކާ ޗޯޕްރާ އަށާއި، ނިކް ޖޯނަސް އަށް ހާއްސަ މެސެޖެއް ފޮނުވައިފިއެވެ.\nމިހާރު ގިނަ ބަޔަކު އިންތިޒާރު ކުރަމުން އަންނަނީ ބޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު ދެ ތަރިންކަމަށްވާ ރަންވީރު އާއި ދީޕިކާ އަދި މަޝްހޫރު ތަރި ޕްރިޔަންކާ އާއި ހޮލީވުޑުގެ ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ނިކްއާ ކައިވެނި ކުރާނެ ދުވަހަކަށެވެ. ހަތަރު ފަންނާނުންވެސް ކައިވެންޏަށް ތައްޔާރު ވަމުން އަންނައިރު ރަންވީރާއި ދީޕިކާގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާތައް އޮންނާނީ އަންނަ މަހުގެ 14 އަދި 15 ވަނަ ދުވަހުކަމަށެވެ. އަދި ޕްރިޔަންކާ އާއި ކިންގެ ކައިވެނީގެ ހަފްލާ އޮތީ ތާރީހު އަދި ފައިނަލް ނުކުރި ނަމަވެސް އެފަންނާނުންގެ ކައިވެނިވެސް އޮތީ އަންނަ މަހުގައި ކަން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.\nދާދި ފަހުން ޑިޒައިނަރ މަނީޝް ވަނީ އޭނާގެ އެކްސް ވެޑިން ޖަންކްޝަން ފެސްޓިވަލް ޝޯގައި ރަންވީރު އާއި ދީޕިކާ އަދި ޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އަށް ހާއްސަ މެސެޖެއް ދީފައެވެ. އެގޮތުން މަނީޝް ބުނީ އޭނާ ރަންވީރު އަދި ދީޕިކާ ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވާކަމަށެވެ. އެގޮތުން ދެތަރިންނަކީ ވެސް ވަރަށް މޮޅު އެކްޓަރުން ކަމަށާއި ދީޕިކާ މޮޑެލްއަކަށް އުޅުން އިރުއްސުރެ އިނގޭކަމަށާއި އެދެތަރިންނަށް ވަރަށް ކާމިޔާބު ދަތުރުތަކަށް އެދޭކަމަށް މަނީޝް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަމުން މަނީޝް ބުނީ އެދެމީހުން އެކުގައި ވަރަށް ގުޅޭކަމަށެވެ. އަދި އެދެމީހުންނަށް ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އުފާތައް އެދޭކަމަށް މަނީޝް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nދީޕިކާ އާއި ރަންވީރުގެ ޖޯޑަށް "ދީޕްވީރު" ގެ ނަން ސަޕޯޓަރުން ދީފައިވާއިރު އެދެމީހުންގެ ކައިވެނި ހަފްލާ އޮތީ މުންބައިގެ ވަކޮލާގެ ފައިވް ސްޓާ ހޮޓަލެއްގައި ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. އަދި ޕްރިޔަންކާ އާއި ނިކް އަށް "ނިކްޔަންކާ"ގެ ނަން ދެވިފައިވާ އިރު އެދެފަންނާނުގެ ކައިވެނި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އިންޑިއާގެ ޖޯދްޕުރްގެ އުމެދް ބަވަން ގައި ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.\nނިކް ޖޯންސް ދީޕިކާ މަނީޝް މަލްހޯތްރާ ޕްރިޔަންކާ ރަންވީރް ސިންގް


ވަޒީފާ އޮތް އޮފީސް: ނ. މާފަރު ސްކޫލް\nވަޒީފާ އަދާކުރަން ޖެހޭ ތަން: ނ. މާފަރު ސްކޫލް\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ3ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ3ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލު ކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ4ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ4ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ގެ ސަނަދެއް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލު ކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ5ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ5ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެމަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ6ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރު މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ6ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލު ކޮށްފައިވުމާއިއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ7ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ7ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 8 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 8 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ9ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ9ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 10 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 10 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 11 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ލީޑިންގ ޓީޗަރުގެ މަޤާމުގައި މަދުވެގެން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ\n- ޓީޗިންގ ސަރވިސް އޮފިސަރ 11 ގެ ޝަރުޠު ހަމަވުމާއެކު ސްކޫލް ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން2އަހަރުދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\n1- މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ ސިޔާސަތުތަކާ ޤައުމީ މަންހަޖާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އުނގަންނައިދިނުމުގެ ޙަރަކާތްތައް ރާވައި ހިންގުން.\n2- ދަރިވަރުންގެ ތަޢުލީމީ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، ހެޔޮގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަށް ޙަރަކާތްތައް ރާވައި ހިންގުން.\n3- ދަރިވަރުންގެ ކިބައިގައި ދީނީ އަދި އަޚުލާޤީ ރަނގަޅު އާދަތައް ހަރުލެއްވުމަށް ޙަރަކާތްތައް ރާވައި ހިންގުން.\n4- ވަށާޖެހިފައިވާ ތަޢުލީމަށް މަގުފަހިވާނެހެން އިތުރު ޙަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ދަރިވަރުންނަށް ހޯދައިދިނުން.\n5- ޓީޗަރުންގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ޕްރޮފެޝަނަލް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ޕްރޮގްރާމްތައް ރާވައި ހިންގުން.\n6- ދަރިވަރުންނަށް ފައިދާވާނެހެން ސްކޫލުގެ ޙަރަކާތްތައް ރާވައި ތަންފީޒު ކުރުން.\n7- ސްކޫލުގެ ވިޝަން، މިޝަން، ސްކޫލުން ދެކޭގޮތް އަދި ފިލޯސަފީ އެކަށައަޅައި އެކުލަވާލުން.\n8- ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގައި އުނގެނުމަށާއި ކިޔަވައިދިނުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް ޓީޗަރުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން.\n9- ސަރުކާރުގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ސްކޫލުގެ ޢިމާރާތްތަކާއި ފައިސާގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުން.\n10- ބެލެނިވެރިންނާއި ސްކޫލާ ދެމެދު ރަނގަޅު ގުޅުމެއް ޤާއިމްކޮށް ދެމެހެއްޓުން.\n11- ކަންކަން ނިންމުމުގައި ހުރިހާ ދަރިވަރުންނަށް ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ބައިވެރިވެވޭނެ ފުރުޞަތު ހޯދައިދިނުން.\n12- ސްކޫލުގެ ކިޔަވައިދިނުމާ ގުޅޭ ޕްލޭންތައް ތައްޔާރުކޮށް ތަންފީޒުކުރުން.\n13- ސްކޫލުގެ ސީނިއަރ މެނޭޖްމެންޓުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތްތައް ރާވައި ބެލެހެއްޓުން.\n14- ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމާއި އުނގަންނައިދިނުމުގެ ފެންވަރު ބަލައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން.\n15- ދަރިވަރުންގެ ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދުވަހުން ދުވަހަށް ބެލެނިވެރިންނާއި ހިއްސާކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުން.\n16- ސްކޫލް މާޙައުލަކީ ދަރިވަރުންނާއި މުވައްޒަފުންނަށް ރައްކާތެރި މާޙައުލަކަށް ހެދުން.\n17- ސްކޫލުގެ މާޙައުލު، ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ކްލާސްރޫމަކީ އުނގެނުމަށް މަގުފަހިވާ ތަނަކަށް ހެދުން.\n18- ސްކޫލުގެ މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތްތައް ބަލައި ރެކޯޑްކުރުމާއެކު، މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން.\n19- ސްކޫލުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތައް ދުވަހުން ދުވަހަށް ފޯރުކޮށްދިނުން.\n20- ސްކޫލުގެ އެކިކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ބެލެނިވެރިންނަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ހިއްސާކުރަމުން ގެންދިއުން.\n21- ސްކޫލުގެ ރެކޯޑްތައް ބެލެހެއްޓުން.\n22- ލިބިފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ކުރަމުންގެންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން.\n23- ޕްރިންސިޕަލަކީ ސްކޫލް ހިންގުމާ ހަވާލުކުރެވޭ އެންމެ އިސްފަރާތަށްވުމާއެކު، ސްކޫލުން ރާވައި ހިންގާ ހުރިހާ ޙަރަކާތްތަކެއްގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ، ޕްރިންސިޕަލް އުފުލަން ޖެހޭނެއެވެ.\nވަޒީފާއަށް އެންމެ ޤާާބިލު ފަރާތެއް ހޮވުމަށް ބެލޭނެެ ކަންކަން:\nހ. މި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް އިންޓަވިއު އޮންނާނީއިޢުލާނަށް މުއްދަތު ހަމަވާތާ ރަސްމީ7ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nނ. އިންޓަވިއުގައި ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް ހުށަހަޅުއްވަން ޖެހޭނެއެވެ.\n1. ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު (އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަނުންގެ ކައުންޓަރުން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ. އަދި ސިވިލް ސަރވިސް ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓް www.csc.gov.mv އިން މި ފޯމު ޑައުންލޯޑުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ.)\n3. ލިބިފައިވާ ހުރިހާ ތަޢުލީމީ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ:\n(ހ) މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީން ފެންވަރު ބައްލަވާފައިވާ ތަޢުލީމީ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ (ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ މަތީ ތަޢުލީމު ދޭ މަރުކަޒަކުން ހިންގާ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ސެޓުފިކެޓުތަކާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ މަތީ ތަޢުލީމު ދޭ މަރުކަޒަކުން ހިންގާ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ސެޓުފިކެޓުތައް ނުވަތަ ކޯސް ފުރިހަމަކުރިކަމުގެ ލިޔުމާއެކު ކޯހުން ލިބޭ ސެޓުފިކެޓު ވަކިފެންވަރެއްގައި އެކްރެޑިޓްކުރެވޭނެކަމަށް މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީން ދޫކުރައްވާފައިވާ ލިޔުމުގެ ކޮޕީއާއި ޓްރާންސްކްރިޕްޓުގެ ކޮޕީ)\n(ށ) ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ މަތީ ތަޢުލީމު ދޭ މަރުކަޒަކުން ކުރިޔަށްގެންދާ ރާއްޖޭގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ (މިފަދަ ސެޓުފިކެޓުތައް އެކްރެޑިޓްކުރާކަށެއް ނުޖެހޭނެއެވެ.) ނުވަތަ ކޯސް ފުރިހަމަކުރިކަމުގެ ލިޔުމުގެ ކޮޕީއާއި، ޓްރާންސްކްރިޕްޓުގެ ކޮޕީ.\n5. މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ ދެނެގަތުމަށް، މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ އިދާރާތަކުންދޫކޮށްފައިވާ ލިޔުންތަކުގެ ކޮޕީ (ވަޒީފާ އަދާކުރި މުއްދަތާއި، ކުރި މަސައްކަތާއި، މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު ބަޔާންކޮށްފައިވާ)\n7. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ވަނަވަރު.\nމި ވަޒީފާއަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅުއްވާނީ ހ. ވެލާނާގޭ 8 ވަނަ ފަންގިފިލާގައި ހުންނަ، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަނުގެ ކައުންޓަރަށް.\nތަކެތި ހުށަހެޅުމުގެ ސުންގަޑި:\n22 ޖަނަވަރީ 2017 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ 13:30 ގެ ކުރިން.\nމި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން މި މަގާމަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތްތަކާއި އިންޓަރވިއު ކުރުމަށްފަހު އެންމެ މަތީ މާކްސް ލިބޭ، އަދި އެންމެ ޤާބިލުކަމަށް ފެންނަ ފަރާތަކަށް މި ވަޒީފާ ހަމަޖައްސައިދެވޭނެއެވެ. މި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން މި މިނިސްޓްރީގެ ނަންބަރު 3341417 ފޯނަށް ގުޅުއްވުން އެދެމެވެ.\n11 ޖަނަވަރީ 2017\nޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚް: 14 ޖަނަވަރީ 2017\nޕަބްލިޝްކުރި ގަޑި: 1512\nސުންގަޑި: 22 ޖަނަވަރީ 2017 1330


Kuruvaahaka: Raninge Veyo - One Online\nމާކުރިއްސުރެ އިވޭ ވާހަކައެކެވެ. ކޯއްޓެއާއި ކަންމަތީފަންނަށް ދާ މަގުމަތީގައި އޮންނަ ދުއްވާ ފެންގަނޑެއްގެ ވާހަކައެވެ. އެތަނުން ޕަރީން ފެނެޔޯލައެވެ. އަމުދުން އެރަނިން ހިނައިގަންނަން ފެންގަނޑަށް ފައިބާ ގަޑިއާ ދިމާވެއްޖެއްޔާ އެމީހެއްގެ ޒަމާން ދިޔައީޔޯލައެވެ. ކުޑައިރުގެ މިހަނދާން، ބޮޑުވެ ކިޔެވުންނިމި ވަޒީފާގެ މާހައުލަށް ނުކުތްއިރުވެސް ސިކުނޑީގައި ފާޑަކަށް ހަރުލައިފައި ހުއްޓެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހަނދާން އާވީ ރައްޓެއްސަކު ފޭސްބުކުގައި ޝެއާކޮށްލި ޕޯސްޓަކާއެކުގައެވެ.\n"އައްޑޫގެ ނަލަކަން، ރަނިންގެ ވެޔޮ. ދުއްވާ ފެންގަނޑުން."\nނޫނެކެވެ. ލާފައި ހުރި ފޮޓޯގަނޑު ކިތަންމެހާވެސް ހިތްގައިމެވެ. ތަނާމެދު މާބޮޑަށްވެސް ޝައުގު އިތުރުވެއްޖެއެވެ. ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ދަތުރެއް ތައްޔާރު ކުރެވޭތޯ ރާއިދު ހުޅުވާލީ އޭނާގެ ހާއްސަ ތާވަލުފޮތެވެ. އަހަރުގެ ދުވަސްތަކާއި ވަގުތުތަކުގެ ތެރެއިން ރާއިދަށް ބަންދު ދުވަހެއް ފެނުނީ އިރުކޮޅެއްވީފަހުންނެވެ. އޮފީހުން ޗުއްޓީއެއް ލިބުނަސް އަދި އަނބިމީހާ ރުއްސަން ޖެހޭނެއެވެ. އެންމެ އުނދަގޫ ވާނެ މައްސަލައަކީ އެއީކަން މާކުރިންވެސް ރާއިދަށް އޮތީ ވިސްނިފައެވެ.\n"ރާއިދު މޮޔަވީތަ؟ އެކަނިމާއެކަނި ކެމެރާގަނޑު ހިފައިގެން ގޮސް އެކުޅި ކައިރީގައި ޖަގަހަ ހެދިޔޭ ކިޔާފަ ތިބުނާ ޕަރީންތަކެއް ނާންނާނެ... އެހެންނެއް ނޫން.. މަދިރިއާއި ރޫހާނީ އެހެން އެއްޗެހި ފެނިދާނެ. އެކަމަކު ކެމެރާއަކަށް ނާރާނެ. ރާއިދާ އަވަލަފާނެ."\nޒޭބާ ރުޅިއައިސްގެން ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ރާއިދު އަވަހަށް ދަތުރަށް ފުރުމަށްޓަކައި ތައްޔާރުވާންފެށިއެވެ. އޮފީހުގެ ހުރިހާ ކަމަކުން އަވަދިވެގެން އަތްމަތީ ސާމާނު ދަބަހަށް އަޅަން ފަށާފައި އިހަށް ދުއްވައިގަތީ ކެމެރާގައި ބެޓްރީ ނުހުންނާނެކަމާއި އިތުރު ބެޓްރިވެސް ބޭނުންވާނެ ހަނދާން ވުމުންނެވެ. ފިހާރައަށް ގޮސްފައި އެނބުރި އައިއިރު އެނދުމަތީގައި ފާޑަކަށް ގުޅަކޮށްލާފައި ބެހެއްޓި ހެދުންތަކެއް ނެތެވެ. ހައިރާންވެފައި އަދި ނުރުހިފައި ހުރެ ޒޭބާއަށް ގޮވާލަން ކަމަށް ހީކޮށްލި ވަގުތު ބޮޑުކޮޓަރި ތެރެއަށް ނުކުތް ޒޭބާގެ އަތުގައި އޮތް ދަބަސް ފެނިފައި "ތިޔޯ"އޭ އަހާލެވުނެވެ.\nޒޭބާގެ އަތުގައި އޮތީ އާ ދަބަހެކެވެ. ހެޔޮވަރުގެ އެންމެ ބޭނުންވާ ވަރުގެ ދަބަހެކެވެ. ޒޭބާގެ ގައިގައި ހުންނަ އެންމެ ކަމުދާ ސިފަޔަކީ މިއީއެވެ. ކޮންމެ އެއްޗެކޭ ބުނެ ދެކޮޅު ހަދަހަހާފަވެސް މިކަހަލަ ކަންތަކުގައި އަބަދުވެސް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.\nފުރާގަޑި ގާތްވަމުން އަންނާތީ ޒޭބާއާ ސަލާންކޮށްލައިފައި ދޮރުމައްޗަށް ހުއްޓާލި ޓެކްސީއަށް އެރިވަގުތު ރާއިދުގެ އަތުގައި ޒޭބާ ހިފައިލިއެވެ. ކޮންމެވެސް ބޮޑު ވާހަކައެއް ބުނަން ބޭނުންވެފައިވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ރާއިދަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި ޒޭބާގެ އަތްތިލައަށް މަޑުމަޑުން ފިތާލުމަށްފަހު ރާއިދު ޒޭބާގެ އަތުން ދަބަސް އަތުލިއެވެ. އަދި ނިއްކުރީގައި ބޮސްދިނުމަށްފަހު އަވަހަށް ކޮޓަރިން ނުކުންނަން އެނބުރިލިއެވެ.\n"އޭތް... ބަލައިގެން އުޅޭނީ... މާ ދަންވަރާއި އިރާކޮޅު އެތަންތަނަށް ނުދައްޗޭ..."\nފަހުވަގުތުގައި ވެސް ޒޭބާ ރާއިދަށް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.\nއައްޑޫއަށް ގޮސް ހުރުމަށް ހަމަޖެހުނު ރަށާއި އެރަށުން ކޮޓަރި، ލިބުނީ ރާއިދު ބޭނުންވާ ހިސާބުން އެންމެ ރަނގަޅު ސަރަހައްދަކުންނެވެ. ހިތަދޫގެ އޮޑައްސައު ކިޔާ އަވަށުގެ މެދުތެރެއިންނެވެ. މާދުރަށް ދަތުރު ނުކޮށް ކޯއްޓެއާއި ކަންމަތީ ފަންނާއި ކޯހެރެއަށް ދާ ތިންއަނގޮޅިއާ ވާ ހިސާބުން އެފެންގަނޑާ ހަމައަށް ދެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުުން ރާއިދު ކުރާން އައި ކަންތަކަށް މަގުފަހިވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އޭނާއަށް ލިބުނެވެ.\nއިތުރަށް އެންމެ ދުވަހެއްވެސް އިސްރާފުކޮށް ބޭކާރުކޮށްނުލައި، ރާއިދު ނިންމީ ހަމަ އެދުވަހުން އެދުވަހަށް ފޮޓޯ ނަގައި އެކުޅީގެ ހަގީގަތް އަމިއްލަ ލޮލުން ދުށުމަށެވެ. ނަސީބު ރަނގަޅު ކަމުން އެހިސާބަށް އޭނާއާއެކު ދާނެ ކުއްޖަކުވެސް އެގެއިން ލިބުނެވެ. އަނގަގަދަ، ފިސާރި މަޖާ، ހަލުވި މަންޖެއެކެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ސާދަވަރަކަށް އަހަރުގެ ޒައިނަބަކީ ހަމަރަނގަޅަށްވެސް ރަށްފުށުގެ، އެހެނަސް ވަލުތެރޭގައާއި އަވަށުތެރޭގެ ކަންތައްތަކަށް ލޯ ހުޅުވިފައި އިން މަންޖެއެކެވެ.\nކެމެރާ ހެޔޮވަރުކޮށްލައިގެން ކޮނޑުގައި އަޅުވާލައިގެން ޒައިނަބާއެކު ރާއިދު ހިނގާފައި ދިޔައީ ވަލުތެރެއިން ލާފައި އެދިމާއަށް ދާން އޮންނަ މަގުތަކުންނެވެ. ކޯއްޓެއަށް، ކޯހެރެއަށް އަދި ކަންމަތީފަންނަށްވެސް ދާން އޮންނަ ހަނިމަގަށް ނުކުމެވޭނީ އެއްކަލަ ކުޅި ހުރަސްކޮށް ގޮސްކަމުން ރާއިދު ހުރީ އެހިސާބަށް ދެވުމުން ރަނގަޅަށް ސުވާލުކުރަން ވަރަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. އެދިޔަ މަގުމަތީގައިވެސް މަގުތަކުގެ މަންޒަރުތައް ކެމެރާއަށް ދިޔައީ ނެގެމުންނެވެ.\nފެންގަނޑާ އަރައި ހަމަވުމުގެ ކުރިން ޗަކަފާޑަަކަށް އޮތް ކުޑަކުޅިއަކާ ދިމާވެއްޖެއެވެ. މޭސްތިރިއަކަށް ހުރި ޒައިނަބު ގާތު އެއީ ކޮން ކުޅިއެއްތޯ އަހައިލުމުގެ ކުރިން ޖަވާބު ދިނެވެ. ޒައިނަބު ބުނި ޖުމުލައާކު ރާއިދަށް ޕަކަޕަކަ އަޅާފައި ހީނގަނެވުނެވެ. ޕަރީން ފެންވަރާ ފެންގަނޑުގެ ކުރިއަށް މިއޮތީ ޖިންނީންނާއި ހަންޑިން ފެންވަރާ ތަނެވެ. ހާދަހާވާ މަޖާ ވާހަކައެކެވެ. ރާއިދުގެ މިމަލާމާތުން ޒައިނަބު ރުޅި އަތުވެއްޖެއެވެ. އަދި ދުވަސްވީ ހަރުމީހެއްފަދައިން މީގެ ހަމަކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ރަށުގެ މީހަކަށް ދިމާވި ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނެވެ.\nކަޅުބޭބެއަކީ އާންމުކޮށް ވަލަށް އަންނަން ޖެހޭ މީހެކެވެ. ވާރަށް ލިޔެފައި އޮންނަ ތަންތަން ބެލެހެއްޓުމުގެ އިތުރަށް ކަޅުބޭބެ ކޯއްޓެ ބަލަހައްޓަންވެސް ޖެހެއެވެ. މިގޮތަށް ރޭގަނޑު ވަރަށް ދަންވާފަހުންވެސް މަސައްކަތުގައި އުޅޭކަމަށްވެއެވެ. ކަޅުބޭބެ އާންމުކޮށް އުޅޭ ހިސާބަކީ ކަންމަތީފަންނަށް ނުކުންނަ ތާނގައި ހުންނަ ފަންޖިފުޓިގަނޑެވެ. އެތަނުގައި ރޯނުފުރި އެނދަކާއި ވަޅެއްވެސް ހުރެއެވެ. ކަޅުބޭބެ އެ ދުވަހު ހަވީރު އަސުރުން ފައިބައިގެން ދިޔަ ގޮތަށް ގެއަށް ނައިސްގެން އެރޭ ފަތިސްވީއިރުވެސް ހަބަރެއް ނުވުމުން ގެއިން ބަޔަކު ބުނެގެން އެއަވަށުގެ ބަޔަކު އެހިސާބަށް ގޮސް ބެލިއިރު ކަޅުބޭބެ އެގެގަނޑުގައި ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ހިސާބުގަނޑު ބަލަމުން ދަނިކޮށް ފެނުނީ ފެހިކުލައިގެ ކުޅިއާދިމާލުން ގަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކަޅުބޭބެ ހޭނެތިފައި އޮއްވައެވެ.\nއެދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ބޭބެގެ ހާލު ރަގަޅެއް ނުވެއެވެ. އެބޭގެ އެއްފަޅި ހުރީ ފާޑަކަށް ފިހިފައެވެ. ހީވަނީ އަލިފާން ހިފައި އަނދާފައި ހުރީ ހެނެވެ. އެކަަމަކު ފޮޅުނަގައި މިފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ވެފައެއް ނެތެވެ. އެބެއަށް ޖެހިގެން އުޅޭ ކަންވެރިކަން ދެނެގަންނަން ފުރަތަމަ ފަސޭހައެއް ނުވިއެވެ. ހޭއެރީއްސުރެ އެބޭ އުޅެނީ މުޅިން އެހެން ދުނިޔެއެއްގައެވެ. ހީވަނީ ބޮޑު އާއިލާއެއް ގޮވައިގެން އުޅޭ ހެނެވެ. އަނބި ނިޔާވެފައި ހުރި ކަޅުބޭބެ މިހާރު އުޅޭ ގޮތުން ބައެއް މީހުން ހާސްވެ ބިރުވެސް ގަނެއެވެ. ރަށުން ޑޮކްޓަރީ ފަރުވާ ދިނުމުގެ އިތުރަށް ކިޔެވެލި ކިޔަވައި ފަންޑިތަބެއެއްވެސް ގެނެވުނެވެ، މުދިންބެ ބުނިގޮތުގައި ފާލުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކަޅުބޭބެ އެރޭ އެފެންގަނޑު ކައިރީ އުޅުނު އުޅުމުގެ ތެރޭ ރަނިން ފެންގަނޑަށް ފޭބިތަން ފެނުނީއެވެ. އެރެއަށް ކަޅުބޭބެ ފާރަލާތާ ކިތަންމެ ދުވަހެއްވިފަހުން މަންޒަރު ފެނުމުން އެމަންޒަރު ބަލަން ގަސްގަނޑު ތެރޭގައި އިނދެވުނީއެވެ. އެހެން އިންދައި އެތަނުން ރަންޏަކަށް ކަޅުބޭބެގެ ނަޒަރު އެމީހުންނާ ދިމާއަށް ހުރިކަން އެނގުނީއެވެ. ރަންޏަށް ކަޅުބޭބެއަށް ހަނާ އަޅައިލެވުނުކަމެއް ނޭނގެއެވެ. މިޗަކަ ކުޅި ތެރެއިން އަރައިގެން އައި އައްޔެއް ކަޅުބޭބެގެ ގައިގައި ހިފައިގަތީއެވެ. ރަނިންގެ ހުރިހާ އެންމެންވެގެން އެބެއަށް އެހީވިއެވެ. އަދި މިހާރު އެބެ އެއުޅެނީ އެއިން ރަންޏެއްގެ އަވައިގައެވެ. ޖިންނީގެ އުނދަގޫ ޖެހިގަންނަ ގަޑިތަކުގައި އެބޭ ހަޅޭއް ލަވައި ބިރުވެެރި ގޮތަކަށް އުޅެގަނެއެވެ. އެޖިންނިއަކީ ރަނިންގެ ތެރެއިން ހަގު ރަންޏަކާ އަޅައިގަނެގެން އުޅޭ ޖިންނިއެކެވެ. ކަޅުބޭބެއަށް މި މުއާމަލާތް ކުރެވުނީ ކައްޑެވިޖިންނި އަޅައިގަނެގެން އުޅޭ ރަންޏާއެވެ. ކަޅުބޭބެގެ ހާލު މިހާރުވެސް ހަމަ އެގޮތެވެ. ކިޔެވެލިބޭ ބުނާ ގޮތުގައި އެބެއަށް ފަރުވާ ދެވޭނީވެސް އެބޭ ވަކިކަމަކަށް އެއްބަސްވެގެންނެވެ. އެއީ ރަނިންގެ ފެންގަނޑުން އެފެނުނު ރަނިންނާ ބެހޭ ގޮތުން އެބެއަށް އެނގިގެން އުޅޭ ސިއްރުތަކެއް ކިޔެވެލިބޭއަށްވެސް އަންގައިގެންނެވެ.\nޒައިނަބުގެ ވާހަކަ އިވުމުން ރާއިދަށް އިތުރަށް ހީނގަނެވުނީއެވެ. އޭނާއަކީ އެއަށްވުރެ މާބޮޑަށް ސައިންސްގެ ކަންތައް ގަބޫލު ކުރާ މީހެކެވެ. އެންމެން މާ ހައިރާން ވެގެން ރަނިން ފެންވަރާ ފެންގަނޑޭ މިކިޔާ ފެހިކުލައިގެ ކުޅިއަށްވެސް އެކިޔާ ނަމަކީ ހައިރާންވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. "ދުއްވާ"ފެންގަނޑޭ ކިޔާ ސަބަބަކީ އަބަދުވެސް އެކުޅީގައި ރާޅުބާނިލާފައި އޮންނާތީކަމަށް މީހުން ކިޔައެވެ. ރާއިދު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި އެއީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ކުޅީގެ އަޑިން ކަނޑާ ގުޅިފައި އޮވެއްޖެނަމަ އެގޮތަށް ލޮނުގެ އަސަރެއް ނެތަސް އެފެންގަނޑުން ރާޅުބާނިލައިފާނެއެވެ. އެއީ މާބޮޑަށް ހައިރާންވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީހުން ކިޔާގޮތުންނަމަ އެކުޅީގައި އެގޮތަށް އަބަދު ބާނި ލާފައި އޮންނަނީ އެއީ ރަނިން ހިނައިގަންނަން އަންނަ ފެންގަނޑަށް ވާތީއެވެ. ކޮންމެ ހޮނިހިރުވިލޭރެއަކު ކޮންމެވެސް އެއް ބަޔަކު ޕަރީންގެ ސަހަރުން މިފެންގަނޑަށް އައިސް އުޅެއެވެ.\nޒައިނަބަށް ރާއިދުގެ މިސައިންސްގެ ހެކިތަކެއް ކަމަކު ނުދިޔައެވެ. އަމިއްލަ ރަށާ ބެހޭ ގޮތުން މަލާމާތް ކުރާ މީހަކަށް މަގު ދައްކާކަށް ނޫޅެމޭ ކިޔާފައި، ރާއިދު ގޮވަގޮވައި އޮއްވައި ފަހަތަށް އެނބުރި ދުވަމުން ގޮސް ކޮންމެވެސް ގޯޅިއެއް ތެރެއަށް ގެއްލިގެންފިއެވެ. ރާއިދުމެން މިހިސާބަށް އައުމަށް ގެއިން ނުކުތީ އަސުރުން ފައިބައިގެން ފަހެއް ޖަހަން އުޅެނިކޮށެވެ. ޒައިނަބު ރުޅިހަދާލާފައި ދިޔައިރު ގާތްގަނޑަކަށް ހައެއް ޖެހުމަކާ ގާތްވެއްޖެއެވެ. އަދި ގާތްގަނޑަކަށް ފަނަރަ ވަރަކަށް މިނިޓް ހުރުމުން ރާއިދު ގަސްދުކުރީ ހަމަކުޑަކުޑަ ތަންކޮޅެއް ކުރިއަށް ހިނގައިގެންފައި ފެންނަން އޮންނަ ކުޅިއާ ހަމައަށް ގޮސްފައި ނޫނީ ދަތުރު ނިންމައިނުލުމަށެވެ. އޮއްސެންދާ އިރުގެ ރަންދަޅަތައް އެޅިފައި އޮންނައިރު އެފެންގަނޑުގެ ފޮޓޯތައް ވަރަށްވެސް ފުރިހަމަވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\nމާދުރަށް ހިނގާކަށް ނުޖެހުނެވެ. އައްޑޫ ރަނިން ހިނައިގަންނަ ވެޔޮ ނޫނީ ކުޅި އަަދި މަޝްހޫރު ދުއްވާފެންގަނޑު އޮތީ ރާއިދުގެ ކުރިމަތީގައެވެ. ރާއިދަށް ފެންގަނޑުގެ ކުލައާއި އޭގެ ފުރިހަމަކަމުގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައި އިނދެވުނީ ޝޯހުވެފައެވެ. ކެމެރާއަށް ރީތި މަންޒަރުތައް ރައްކާކުރުމުގައި ކުޅަދާނަ ރާއިދަށް ފޮޓޯ ނަގަން ހަނދާންވީވެސް އިރުކޮޅެއްވީ ފަހުންނެވެ. އޭރު އިރުއޮއްސުމުގެ ދަޅަތައް އުދަރެސް ރަންފަތްގަނޑަކަށް ހަދަނީއެވެ. މޫނު އަނދިރިކަން ވެރިވަނީކަން އިހުސާސްވެފައި އަވަހަށް ގެއަށް ދާންކަމަށް ހީކޮށްލިއެވެ. މަގުތަކުން އެނބުރި ދާން ޖެހޭނީވެސް ހިތުލަފަޔަކަށެވެ. ނުލަފާ އަންހެންކުއްޖާ އޭނާ އެކަނި ދޫކޮށްލާފައި ދިޔައީވިއްޔާއެވެ.\nކުއްލިއަކަށް ފެންގަނޑުން ބަނޑިއެއް ޖެހިހެން ކަހަލަ އަޑެއް އިވުމުން ރާއިދު އެނބުރިލިއެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ނެތެވެ. ސިހިފައި އަނެއްކާވެސް އަވަހަށް ދިއުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅިއެވެ. ނެގިފިޔަވަޅު ހުއްޓުނީ ދިމާ ކުރިމަތީ ހިނިއައިސް ރަތްވެފައި ހުރި ޒައިނަބު ފެނުުމުންނެވެ. އިރުކޮޅެއް ކުރިން ރުޅިމޫނު ދައްކާފައި ދިޔަ ޒައިނަބު އެހާ އަވަހަށް އެހެރީ ހާދަހާ ނަލައެއްވެސް ހެދިލައިގެން އައިހެވެ. ރާއިދަށް އަމިއްލަ ނަފުސާއިދެކޮޅު ހަދާފައިވެސް ތައުރީފުގެބަހެއް ބުނެލަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ރަށްފުށުގައި މިވަލުތެރޭގައި ހާދަހާ ރީތި ކުދިން ދިރިއުޅެއެވެ. އަރާހާ އަތްވަކާ ވެހޭހާ ވާރެއެއްގެ ތެރޭ އެހެން މިހެން ދަނޑުތަކުން ވަލިތަކުން ދުވެދުވެ މިކުދިންގެ ދޮންކުލައަށް ހުތުރުކަމެއްވެސް ނާދެއެވެ.\nރާއިދު އެނބުރި ގެއަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި އެތަނުގައި އޮތް އުސްގަނޑުމަތީގައި ޒައިނަބާ އެކުގައި އިށީނދެލީ ފަހަތުން ކަނޑުން ނަގާ ރާޅުތަކުގެ ހިތްގައިމު އަޑާއެކު މާހައުލަށް ވެރިވަމުންދިޔަ ތެތްފިނީގެ އަސަރުގައި މިރޭގެ ތޭރަވިލޭރޭގެ ހަނދުއަރާ މަންޒަރުވެސް ކެމެރާގެ ލެންސުގައި ރައްކާ ކުރުމުގެ ޝައުގު ފުރިހަމަކޮށްލުމަށެވެ. ހަމަހުގެ ދަރިފުޅަކަށް ބަލިވެ އިން ޒޭބާގެ ހަނދާން ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެރޭގެ ފިނިމާހައުލުގެ އުފާވެރިކަމުގެ މަސްތުން ރާއިދުގެ ހަނދާނުން ފޮހެވިގެން ދިޔައީއެވެ.\nދަތުރު ނިންމާފައި ރާއިދު މާލެއަށް އެނބުރި އައިފަހުން އޭނާގެ ފަރާތުން މީހުންނަށް އެހެންޏާ ނުފެންނަ ތަފާތު ކަމެއް ފާހަގަ ކުރެވެން ފެށިއެވެ. އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރާ ސުވާލަކަށް ރާއިދު މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދެއެވެ. ބައެއްފަހަރު އެކަނި ހުރެ ހޭތަން ފެންނައިރު އަނެއްބައިފަހަރު ވާހަކަ ދައްކާ މަންޒަރުވެސް ފެންނާތީ ކަންބޮޑުވެގެން ޒޭބާއާ މިސުވާލު ކުރުމަށް ރާއިދު ދަންނަ ހެޔޮއެދޭ ރައްޓެހިން ގަސްދުކުރިއެވެ. ޒޭބާ ދިން ޖަވާބުން އިތުރަށް ލިބުނީ ހައިރާން ކަމެކެވެ. ރާއިދުގެ ފަރާތުން ޒޭބާއަކަށް މިފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުފެންނަކަމަށް ޒޭބާ ޔަގީންކަމާއެކު ބުނުމުންނެވެ. ރާއިދުގެ ދިރިއުޅުމަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް އައެވެ. ވަޒީފާ ދޫކޮށްލައި ގޭގައި ވަކިން އުޅެން ފެށުމެވެ. މީހުންނާ ވާހަކަ ދެއްކުމާއި މީހުންގެ ތެރެއަށް ނުކުމެ އުޅުން ހުއްޓުމެވެ. މިފަހަރު ޒޭބާއަށްވެސް މަންޒަރު ފެނުނެވެ. އަޑުތައްވެސް އިވުނެވެ. ވިހަން ތައްޔާރުވެފައި އިން ބަނޑާއެކު ޒޭބާ އޭނާގެ މަންމަމެން ގާތަށް ދިޔައީ ދެން އިތުރަށް ރާއިދާއެކު އުޅޭން ވެއްޖެނަމަ އޭނާ މަރާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެކަމުގެ ބިރަށެވެ. ރާއިދު ޒޭބާއަށް ވިސްނައިދިނެވެ. އޭނާގެ ފަރާތުން ޒޭބާ އަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއްް ނުވާނެއެވެ. އޭނާއާ އެކުގައި އެއުޅެނީ އޭނަގެ ހަނގުއަނބިމީހާއެވެ. ޒޭބާގެ ފަރާތުން މައްސަލަތަކެއް ނުނިކުންނަނަމަ ޒައިނަބެއް ޒޭބާއަކަށް އުނދަގުލެއް ނުޖައްސާނެއެވެ. އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރިޔަސަ ބޭނުން ހުރިހާ ކަމެއް ފުދޭނެއެވެ. އެހެންޏާ ފަހެ ރާއިދުގެ ހަނގުއަނތްބަކީ އާދައިގެ މީހެއްނޫނިއްޔާއެވެ. އެއީ ރަންޏެކެވެ. ޕަރީންގެ ސަހަރުގެ ރާނީގެ އިން ހަމައެންމެ ހަނގު ރަނިކަނބާއެވެ. ވީއިރު ރާއިދަށް ދަތިވާން ޖެހޭ ކަމެއް އޮވެގެނެއް ނުވާނެނޫންހެއްޔެވެ؟\nޒޭބާއަށް ނޭނގުނީ ފަހުންވެސް އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ކިޔައިދޭނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަމެވެ. ބައްޕަ ގުރައިދޫއަށް ގެންދިޔައީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ކަމާއި އެއީ ބައްޕަ ފަރުވާ ލިބިގަންނަން އެއްބަސް ނުވުމުގެ ނަތީޖާކަމަށް ދަރިފުޅަށް ވިސްނައިދޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ. ފަރުވާކުރަން ތިބި މީހުންނަށް ރާއިދު އެއްބާރުލުމެއް ދޭކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. ރަނިންގެ ވެޔޮ ނޫނީ ދުއްވާ ފެންގަނޑު ކައިރިއަށް ދިޔަ ދުވަހާއި އެރޭގެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ރާއިދު ކިޔައިދޭކަށް އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. ރާއިދަށް ފަރުވާއެއް ކުރެވެން އޮތީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެވާހަކަތައް އެނގިގެންކަމަށް ފަންޑިތަބެމެން ބުނެއެވެ.


ކުނި ކޮށިން އަރަމުންދާ ދުމުން ކޮށި އަރަނީMikal News\nކުނި ކޮށިން އަރަމުންދާ ދުމުން ކޮށި އަރަނީ\n4 އޭޕްރީލް 2015, 17:44 |\nފުވައްމުލަކުގެ ނައިބު ތުއްތު މަގުން ހަވީރު ފިނި އަށް ބުރު ޖަހާލަން ނުކުންނަ މީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަކުވާ އަކީ ފުވައްމުލަކު ކުނި ކޮށިން އަރާ ދުމުގެ ޝަކުވާ އެވެ. ހެދުނު ސްކޫލަށް ކުދިން ގެންދާ ބެލެނިވެރިން ޝަކުވާ އަކީ ވެސް ހަމަ މިއީ އެވެ. މި ކަމަށް ހައްލެއް ލިބޭނެ ކަމުގެ އިންތިޒާރުގާ ތިބި މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމަޔަކީ މިކަމަށް އަދިވެސް އަވަސް ހައްލެއް ލިބިފައި ނުވާ ކަމެވެ.\nކުނި އަންދާ ސަރަހައްދު ގައި ކުނި އެންދުމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވަމުން ދަނީ ހާފިޒް އަހުމަދު ސްކޫލުގައި ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރުންނާއި ކިޔަވާ ދެއްވާ މުދައްރިސުންނަށެވެ.\nމިބޭފުޅުންގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަކުވާ އަކީ ކިޔަވާދެމުންދާ ގަޑީގައި ކުނި އެންދުމުން، އަރަމުންދާ ދުމުން ކުދިން އަބުރާ ގަތުމެވެ. މި ގޮތަށް އަބުރާގަތުމުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ކިޔެވުމަށް ބުރޫއަރަމުންދާ ކަމަށް ސްކޫލުން މައުލޫމާތު ދެއްވައެވެ.\nމި އަހަރުގައި މިމައްސަލަ އެހާ ބޮޑު ނުވި ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު މި މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑުވެފައި ވެއެވެ. މި ގޮތުން މިދިޔަ އަހަރު ހަފްތާއެއްގެ މައްޗަށް ދެ ކުދިން އަބުރާ ގަނެގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވޭ ކަމަށް ސްކޫލުން މައުލޫމާތު ދެއްވައެވެ.\nފުނާޑު ކައުންސިލަށް ދުވަހަކު ދެތިން ފަހަރު މި މައްސަލަ ހުށަހެޅޭ ކަމަށް އެ ކައުންސިލުން ވިދާޅުވެއެވެ. މި މައްސަލަ އެންމެ ބޮޑަށް ހުށައަޅާފައި ވަނީ ހާފިޒް އަހުމަދު ސްކޫލުން ކަމަށް އެބޭފުޅުން މައުލޫމާތު ދެއްވައެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މަގުން ދުއްވާ މީހުންނަށް އުދަގޫވާތީ ހުށައެޅޭ މައްސަލަތައް ވެސް މަދު ނޫން ކަމަށް އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nކުނި މެނޭޖު ކުރުން ވިޔަފާރި އުސޫލުން ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނާއި ވަނީ ހަވާލު ކޮށްފައެވެ. އަތޮޅު ކައުންސިލް، ހާފިޒް އަހުމަދު ސްކޫލް، ފުނާޑު ކައުންސިލުން މިކަން ހައްލު ކުރުމަށް ޓަކައި ވަނީ މި ބޭފުޅުންނާއި ވާހަކަ ދައްކާ އަދި ބައްދަލުވުންތައް ވެސް ބާއްވައިފައެވެ. އަދި އަތޮޅު ކައުންސިލުން މި މައްސަލަ އީ.ޕީ.އޭ ( އެންވައިރޮމެންޓު ޕުރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ ) އަށް ވަނީ ހުށައަޅާފަ އެވެ.\nމި މައްސަލަ އަށް ހައްލެއް ލިބުމަކީ ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުންގެ ވަރަށް ބޮޑު ހުވަފެނެކެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އަބަދުވެސް ހުވަފެނެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނާނީ ބާވައެވެ. ނުވަތަ ހަޤީގަތަކަށް ވާނެބާއެވެ؟؟


SunOnline: Amber Heard ge thuhumathu thakeh anburaa nugendhiya\nއަހުމަދު ޖައިޝަން 29 Jul 2020, 10:51\nރޯޔަލް ކޯޓްސް އޮފް ޖަސްޓިސްގެ އަޑުއެހުން ނިންމާލުމަށްފަހު އެމްބާ ހާޑް ކޯޓުން ބޭރުގައި ވަކީލުންނާއެކުގައި --- އެމްއެސްއެން\nމަޝްހޫރު އެކްޓަރު ޖޮނީ ޑެޕް، ސަން ނިއުސް ޕޭޕާ އާ ދެކޮޅަށް ކުރި ދައުވާއާ ގުޅިގެން ޑެޕް އާ ގުޅޭގޮތުން ކޮށްފައިވާ ތުހުމަތުތައް އަނބުރާ ނުގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާގެ ކުރީގެ އަންހެނުން އަދި އެކްޓްރެސް އެމްބާ ހާޑް ބުނެފި އެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ރޯޔަލް ކޯޓްސް އޮފް ޖަސްޓިސްގައި އެ މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުންތައް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާއިރު އެންމެ ފަހުން މިއަދު ވަނީ އަޑުއެހުންތައް ނިންމާލާފަ އެވެ.\nޑެޕް، އެ ނޫހާ ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވަނީ އެ ނޫހުން ޑެޕް އާ ގުޅޭގޮތުން ލިޔެފައިވާ ހަބަރަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ނޫހުގައި ޑެޕް ސިފަކޮށްފައިވަނީ އޭނާގެ އަންހެނުންނަށް އަނިޔާކޮށްފައިވާ މީހެއްގޮތުގަ އެވެ. އެމްބާގެ ތުހުމަތާއެކު، އެކަން ކަށަވަރު ވެފައި ނުވަނިކޮށް ސަން އިން ލިޔެފައިވަނީ ޑެޕް އަކީ ގެވެށިއަނިޔާކުރާ މީހެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން ޑެޕް، ސަން އާ ދެކޮޅަށް ދައުވާކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއެމްބާ ވަނީ ޖޮނީ ޑެޕް އާ ގުޅޭގޮތުން ތަފާތު ތުހުމަތުތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން އޭނާ، އެމްބާއަށް އެކި ކަހަލަ އަނިޔާތައް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެމްބާ ދައުވާ ކުރި އެވެ.\nއެ ދައުވާތަކާ ދެކޮޅަށް ޑެޕް ވަނީ ބައެއް ކަހަލަ ހެކިތައްވެސް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އަދި އެ ކައިވެނީގައި އަނިޔާ ލިބިފައިވަނީ ޑެޕް ކަންވެސް އޭނާގެ ހެކިތަކުން ދައްކާފައިވެ އެވެ.\nނަމަވެސް އެންމެފަހުން މިއަދުގެ އަޑުއެހުން ނިމުމުން ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެމުން އެމްބާ ބުނެފައިވަނީ މައްސަލައިގައި ކޮށްފައިވާ ތުހުމަތުތައް ބަދަލު ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ކޯޓަށް އިތުބާރު އޮތް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.


galehiri: އާދޭހެވެ. ނާޞިރެއްނޫނެވެ\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިގު ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ސުމުއްވުލް އަމީރުލް މަރުޙޫމުލް ޙާއްޖު މުޙަންމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ވެރިކަމަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވިގެންދާ ވެރިކަމެކެވެ. އެކިލެގެފާނުގެ ވެރިކަން ވަކިން ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަ ކުރެވިގެންދާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ އެތަށްހާސް އަހަރެއްވަންދެން ދެމިއޮތް ވިރާޘީ އަދި ފަހުން އިންތިޚާބީ ރަސްކަމުގައި ނިމުމުގެ ސިއްކަޖެހި ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއްގެ ފުރަތަމަ ރައީސް އަކަށް އަމީނު ވެވަޑައިގަތް ކަމެވެ. އަޅުނގަޑުމެންގެ ތެރޭގައި މުޙަންމަދު އަމީނުގެ ނަންފުޅު ނުދަންނަ ބަޔަކު ނުތިބޭނޭ ބުނުމަކީ ކުށަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެކިލެގެފާނުންގެ ވެރިކަމުގެ ވާހަކަޔަކީ އަބަދުވެސް އަޅުނގަޑުމެންގެ ކަންފަތްތަކަށް އަރަމުން އަންނަ ވާހަކަޔެކެވެ. އެހެނަސް ހިތާމަޔަކީ އަދުގެ ޖީލުގެ ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް އެ ވެރިކަމަށްފަހު ދެން ދިވެހި ދައުލަތުގެ ވަލީއާއި ޙަވާލުވެވަޑައިގަތް ބޭފުޅަކާއި މެދު އޮޅިވަޑައިގެންފައި ވާތީ އެވެ. އަޅުނގަޑު ގަލަން މި ނެގީ އެ ސަބަބަށްޓަކައި، ކޮންމެވެސްވަރެއްގެ މަޢްލޫމާތުކޮޅެއް ލިޔެލެވޭތޯ އެވެ.\nޖަލާލަތުލް މަލިކު މުޙައްމަދު ފަރީދުލް އައްވަލް .\nގިނަ މީހުންނަށް ހީވެފައި އޮންނަނީ މުޙަންމަދު އަމީނަށްފަހު ދެން ވެރިކަމާއި ޙަވާލުވެވަޑައިގަތީ ސުމުއްވުލް އަމީރު ވެލާނާގޭ އިބްރާހީމް ނާސިރު ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހިތާމަޔާއި އެކު ދަންނަވަން ޖެހެނީ އެއީ ކުށެއް ކަމުގައެވެ. އަޅުނގަޑު ޢާއްމުންގެ ތެރެއިން ( 20 އަހަރާއި 40 އަހަރާއި ދެމެދުގެ) ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކާއި މި ސުވާލު ކުރީމެވެ. ގިނަ ބަޔެއްގެ ޖަވާބަކަށް ވަނީ ކުރިންވެސް ދެންނެވިފައިވާ ފަދައިން ނާސިރެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގައި މިހާރުވެސް ފުންނާބު އުސްކޮށް ފާހަގަކުރެވޭ ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަށް ހިމެނެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކަށް ހަގީގީ ޖަވާބަކީ ކޮބައިކަން ބުނެދިނުމުން ގަބޫލު ނުކުރެވި އެ މީހަކު އިތުބާރު ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ގުޅާ އޮޅުންވެސް ފިލުވިއެވެ. ހަގީގަތުގައި މިއީ ވަކި ބަޔަކު އެބަޔެއްގެ ގޮތް ކުރި އަރުވާ އަނެއްބަޔެއްގެ ނަން މި ވުޖޫދުން ފޮހެލަން ކުރި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެވެ.\nމުޙައްމަދު ފަރީދު ރަދުންގެ އެންމެފަހުގެ ބޮޑުވަޒީރު ވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް ނާޞިރު ނޣޢވ.\nފެންނަންހުރި ލިޔުންތަކުންނާއި އަދި އެހެނިހެންވެސް ގޮތްގޮތުން އަޅުނގަޑުމެންގެ މި ދިވެހިރާއްޖެ އަކީ މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަތާ އެތަށްހާސް އަހަރެއްވެފައި ކަން އެނގެއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި އެހާރުން ފެށިގެން އަމީނުގެ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމާއި ހަމަޔަށް ކުރަމުން އައިސްފައިވަނީ ފަޚްރުވެރި ދިގު ރަސްކަމެކެވެ.7މަހާއި ދުވަސް ކޮޅެއްވީ ކުރު ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަށްފަހު އަލުން ޤާއިމްވެގެން ދިޔައީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ އެދުމާއި އެކު އަނެއްކާވެސް ރަސްކަމެކެވެ. ރަސްކަން ލިބިގެން ދިޔައީވެސް ކުރިންވެސް ހަމަ އެ ރަސްކަން ކުރަމުން އައި ހުރާގޭ ދަރިކޮޅަށެވެ. މަޝްހޫރު ނަމުންނަމަ ހުރަވީ ދަރިކޮޅެވެ\nމުޙައްމަދު ފަރީދު ރަދުންގެ ބައްޕާފުޅު ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު އަލްމުންތަޚަބް ލި ޢަރްޝި ދައުލަތިލް މަޙަލްދީބިއްޔާ.\nއަމީނުގެ ވެރިކަމުގައި ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައި ވީ “ބޮޑު ތަދު” ގެ އަސަރު ރާއްޖެއަށް ދިޔައީ ވަރަށް ރަނގަޅަށްވެސް ކުރަމުންނެވެ. މިހެން ކަމުން މިކަން ވެގެން ދިޔައީ އަމީނުގެ ވެރިކަން ދެކެ އެއިރުގެ ގިނަ ބަޔަކު ރުޅި އައި ސަބަބަކަށެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުންފަތް މަނާކުރުން ވެގެން ދިޔައީ ރައްޔިތުންގެ ނަފްރަތު އެ ކިލެގެފާނަށް ނިހާޔަތަށް ރައްދުވެގެން ދިޔަ އެއް ސަބަބު ކަމުގައެވެ. މިފަދަ މި ނޫނަސް ކިތަންމެ ސަބަބަކާއި ހެދި އެ ވެރިކަން އިންގިލާބަކުން ބަދަލު ވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި ދެނެއް “ޖުމެއް ނުހޫރޭނޭ” ބުނެ ރަސްކަމަކަށް ފުރިހަމަ ތާއީދު ކުރެއްވި އެވެ.\nޤައުމުގެ ރަސްކަމުގެ ތަޚްތުގައި ރެދަލި ކުރައްވާނެ ބޭފުޅަކު ހޮވީ ވޯޓަކުންނެވެ. ތަޚްތަށް ވާދަކުރެއްވީ ޝާހީ ޢާއިލާތަކުގެ ތެރެއިން އެކިއެކި ބޭފުޅުންނެވެ. އެގޮތުން އަލްއަމީރު ޢަބްދުލްވައްހާބު މަނިއްޕުޅު، އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ފަރީދު މަނިއްޕުޅު އަދި އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު މަނިއްޕުޅު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި ވަރަށް ފުރިހަމަ އަޣްލަބިއްޔަތަކުން ހޮވިވަޑައިގަތީ ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު، ސުލްޠާން މުންތަޚަބް ލި-ޢަރްޝި ދައުލަތިލް މަޙަލްދީބިއްޔާގެ ދަރިކަލުން އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު މަނިއްޕުޅެވެ. އާދެ ! މުޙަންމަދު އަމީނަށްފަހު ރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔަކަށް ވެވަޑައިގަތީ އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދެވެ. އެ ރަސްކަމަށް ދިވެހިން ހިތުގެ އެންމެ ފުން މިނުން ރުހި، ޤަބޫލެވެ\nއައްސުލްޡާން މުޙަންމަދު ފަރީދުލް އައްވަލް. ކޭ.ސީ.އެމް.ޖީ (ފަހުން *ޖަލާލަތުލް މަލިކު މުޙަންމަދު ފަރީދުލް އައްވަލް)\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ވަލީއާއި ޙަވާލުވެވަޑައިގަތީ މީލާދީ ސަނަތުން7މާރޗް 1954 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެ މަނިއްޕުޅުގެ ރަސްކަންވެސް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ރާއްޖެއަށް ކުރި އެރުންތަކަކާއި ހަމަހަމަކަމާއި އަދި މިނިވަންކަން ލިބިގެންދިޔަ ވެރިކަމަކަށެވެ. އެ ވެރިކަން މިއަދު އަޅުނގަޑުމެން ހަނދާންނެތިގެން ގޮސްފައި ވިޔަސް އެވެރިކަން ވެގެންގޮސްފައިވަނީ “ރައްޔިތުންނަށް އޯގާތެރި” ވެރިކަމަކަށެވެ. އަމާންކަމާއި ސުލްޙަ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްތަކެއް ރައްޔިތުންނާއި ޙިއްސާކުރި ވެރިކަމެކެވެ. އެހެނަސް ހިތާމަޔަކީ ވަކި ގޮތެއް މޮޅު ކުރުމަށްޓަކައި ޙަޤީޤަތާއި ޚިލާފު ވާހަކަތަށް ކުރިޔަށް ނެރެ އެންމެ ފަހުން އެ މަނިއްޕުޅުގެ މަތިން އަޅުނގަޑުމެން މުޅިން ހަނދާންނެތިފައި ވީކަމެވެ.\nޖަލާލަތުލް މަލިކު މުހަންމަދު ފަރީދުގެ ވެރިކަމުގައި ” ބައިސްކަލު ޑައިނަމޯ” ގެ އެއްފަޅި ކަޅުކޮށްފަ ހުރުން، ރޭޑިޔޯ ވަކި ބަޔަކަށް ގެންގުޅުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަ އޮތުން ފަދަ “ބޭފުޅުޒަމް” ގެ ކުޅިވަރުތަށް ނައްތަވާލެއްވިއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ބޭރު ޤައުމެއްގައި އޮތް މަޢްރަޒެއްގައިވެސް ބައިވެރިވެފައިވަނީ އެ މަނިއްޕުޅުގެ ރަސްކަމުގެ. އިގިރޭސި ތަޢްލީމަށް ރާއްޖޭގެ ތަޢްލީމީ ނިޒާމް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީވެސް އެމަނިކުފާނުންގެ ވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި އެވެ. ދީނީ ތަޢްލީމް ކުރި އެރުވުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޖަމުޢިއްޔާއެއް އުފެދިގެން ދިޔައީވެސް ހަމަ އެ ވެރިކަމުގައެވެ. ” މާލޭ ރޭޑީޔޯ” ގެ ނަމުގައި ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަނެއް އެންމެ ފުރަތަމަ ހުޅުވުނީ ވެސް އެ ރަސްކަމުގައެވެ. މަސައްކަތްތެރިކަން ކުރި އެރުވުމުގެ ގޮތުން ވަކިން ޚާއްސަ ގޮތެއްގައި އަތޮޅު ތެރެއަށް ސަމާލުކަން ދެއްވައިގެން ރޯނު ވެށުން ފަންގި ވިނުންފަދަ ކަންކަމުގެ މުބާރާތްތަށް ބޭއްވިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ޚުދު އެ މަނިއްޕުޅު އެ ރަށްރަށަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވިއެވެ. މި ޒިޔާރަތްތަށް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ދިވެހި ތާރީޚްގައި ރަސްކަލަކު އެފަދަ ޒިޔާރަތެއް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމުގައެވެ. މިފަދަ އަގުހުރި މަސައްކަތްޕުޅު ތަކެއް ކޮށްދެއްވި ދިވެހި ދަރިޔެއްގެ މަތިން ހަނދާންނެތުމަކީ ހުރި ހިތާމަޔެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޚްތުގައި މުޙަންމަދު ފަރީދު ރެނދަލި ކުރައްވައިގެން އިންނެވި ސާދަ އަހަރަކީ މަސްވެރިކަން ކުރިއަރައިދިޔަ، ކައިބޯތަކެތި އަގުހެޔޮ އަހަރުތަކެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެ ރަސްކަން ނިމިގެން ދިޔައީ ބޮޑު އޮޅުވާލުން ގަނޑެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. އެ ވެރިކަން ނިމިގެން ދިޔައީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ރައްޔިތުން މުހަންމަދު ފަރީދަށް ނަފްރަތު އުފެދި ރުޅިޔަކުން ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެއިރު ސަރުކާރު ހިންގަން ތިބި ވެރިންގެ އަމިއްލަ އެދުމާއި އެއްގޮތަށް ވެރިކަން ނިމިގެން ދިޔައީ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ރައްޔިތުންގެ ލޯތްބާއި އިހްތިރާމް ލިބިގެން ހުންނެވި ކީރިތި މަހާރަދުން ވެރިކަމުން ދުރުކުރެވުނީ ހީލަތަކުންނެވެ. އަޅުނގަޑުގެ މި ބަހަކީ ދޮގެއް ނޫންކަން އޮނަރަބްލް އަލްމަރުޙޫމް އިބްރާހީމް ޝިހާބު ލިޔުއްވައިފައިވާ “މުހަންމަދު ފަރީދުގެ ރަސްކަން” މިފޮތުގެ އެންމެ ފަހު ތިން ގަނޑު ކިޔާލެއްވި މީހަކަށްވެސް އެނގިގެންދާނެއެވެ.\nއަދު، ކޮންމެ ޖުމްހޫރީ ދުވަހެއްގައި އަޅުނގަޑުމެން ބަލާޣާތްތެރި ފަށުވި ޢިބާރާތްތަކުން ގެނެސްދޭ މޮޅު ރިޕޯރޓެއްގައި ރައްޔިތުން ސާދަ އަހަރު ތެރޭގައި ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަކަށްޓަކައި ރަސްކަން ވޯޓަކުން އުވާލީއޭ ބުންޏަސް އަދި ދިވެހިން އެ ރަސްކަންދެކެ ފޫހިވީ އެ ރަސްކަމުގެ ދޯދިޔާކަމުންނޭ ބުންޏަސް ހަޤިގަތް ދަންނަ އެ ދުވަސް ދުށް ކިތަންމެ ބަޔަކު އަދިވެސް ދުނިޔޭގައި އެބަ ތިއްބެވި އެވެ. ވޯޓަކީ ކޮބައިކަމާއި އެ ލާންޖެހެނީ ކިހިނެތްކަން ނުވެސް ދަންނަ ދިވެހީންތަކެއް ކުރިމަތީ މި ގޮޅިގައި ” ރަސްގެ” ޖައްސަވާފައި އެ ގޮޅީގައި “ހެޔޮ” ފާހަގަ ޖައްސަވާށޭ ބުނެ ހޯދި ކާމިޔާބީ ސައްހަ ވާނެ އެއްގޮތްވެސް އަޅުނގަޑަކަށް ނުފެނެއެވެ. ވޯޓުލާން ފޮއްޓާއި ހަމަޔަށް ދާއިރު ބޮޑު ބޯޑެއްގައި ރަސްކަން:”ރަސްގެ” ޖަހާފައި ޖުމްހޫރިއްޔަތު:”ހެޔޮ ފާހަގަ” ޖަހާފައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ކިތަންމެ ބޯޑެއް ރާއްޖޭގައި ހުރި ކަމަށް ހެކި ދޭނެ ކިތަންމެ ފަރާތްތަކެއް އަދިވެސް އެބަ ހުއްޓެވެ. މިއީ ތާރީޚު މިކަމަށްޓަކައި ހެކި ދޭނެ ޙަގީގަތެވެ.\nމިހެންކަމުން ހިތާމަޔާއި އެކުވެސް ދެންނެވޭނީ އެބޭފުޅުންގެ ޕްރޮޕެގެންޑާ ވަރަށް ކާމިޔާބު ކަމުގައެވެ. އެހެނީ އަދު މުހަންމަދު ފަރީދެއް ވެރިކަން ކުރިކަން ދަންނަ ބޭފުޅުންނަކީވެސް މަދު ބަޔެކެވެ. އަދު ޖުމްހޫރިއްޔަތުގެ ފިނިކަމާއި ހިތިކަން އަޅުނގަޑުމެން ހޯދަމުން އައި ކަމުގައި ވިޔަސް ހަގީގަތަކީ މީއެވެ. އަދި މިނޫނަސް ދަންނަވާލަންޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަ އެބަހުއްޓެވެ. މިފަދަ ކުރު ލިޔުންކޮޅެއްގައި އެއީ ބަޔާން ނުކުރެވޭނޭ ވާހަކަތަކެކެވެ.އަދި އެއީ އަޅުނގަޑުގެ މަޢުޟޫއެއްވެސް ނޫނެނެވެ. ކޮންމެ އަކަސް މުހަންމަދު ފަރީދުގެ ނަންފުޅަކީ ދިރުވާ އާލަންކުރަންޖެހޭ ނަންފުޅެކެވެ. ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ނާސިރު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނު ނ.ޣ.ޢ.ވ ކޭ ސީ އެމް ޖީ ފަދަ ބޭފުޅުންގެ ނަންފުޅުތަށް ތާއަބަދު ހަނދާންކޮށް އެބޭފުޅުންގެ ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަންކުރާއިރު ރަސްކަލަކަށް ވެގެން މުޙަންމަދު ފަރީދު އިސްތިސްނާ ކުރުމަކީ ގޯހެކެވެ. ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ތެދުވެރިކަމަށް ލޯބިކުރަންވާނެއެވެ. ވައްސަލާމް!\nލިޔުއްވީ: އަޙުމަދު ޢަލާ ދީދީ


Supreme court ah Rauf ayyan kuraakah nufeney: JSC\nފަނޑިޔާރު ރައޫފް: ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އައްޔަން ނުކުރަން ވަނީ ލަފާ ދީފަ\nސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު އަބްދުލްރައޫފް އިބްރާހިމް އައްޔަން ކުރުމަށް ނުފެންނަ ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް، ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އިން ލަފާ އަރުވައިފި އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ކަމަށް އައްޔަން ކުރުމަށް ފަނޑިޔާރު ރައޫފްގެ ނަން ނޮމިނޭޓް ކުރެއްވީ ރައީސް ސޯލިހެވެ. އޭގެ ފަހުން އޭނާއާ ގުޅޭ ސުލޫކީ މައްސަލަތަކެއް ޖޭއެސްސީއަށް ހުށަހެޅުނެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން އޭނާ އައްޔަން ކުރުމުގެ މަސައްކަތް މަޑުޖައްސައި ސުލޫކީ މައްސަލާގެ ތަހުގީގު ޖޭއެސްސީއިން ފެށި އެވެ.\nމިއަދު ޖޭއެސްސީއިން ބުނީ ފަނޑިޔާރު ރައޫފް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އައްޔަން ކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ޖޭއެސްސީއަށް ނުފެންނަ ކަމަށެވެ.\nފަނޑިޔާރު ރައޫފްއާ ގުޅޭ ގޮތުން ހުށަހެޅުނު ޝަކުވާއަކީ ގާކޮށިން ފްލެޓް ހޯއްދެވި މައްސަލައެކެވެ. އެ ޝަކުވާގައި ބުނެފައިވަނީ އެ ފްލެޓް ހޯއްދެވީ ކުރީގެ ސަރުކާރުން ބޭނުންވި ގޮތަށް މައްސަލައެއް ނިންމުމަށްފަހު އޭރުގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުއާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށްފަހު ކަމަށެވެ.\nމި ތުހުމަތުތައް ފަނޑިޔާރު ރައޫފަށް އަމާޒުވެފައިވާއިރު، އޭނާގެ ނިޔަތާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ކަމަށް ބުނެ ރައީސް ސޯލިހަށް ވެސް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައިވެ އެވެ.\nއެގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ފަނޑިޔާރު ރައޫފް ބައިވެރިވެލައްވާފައިވާއިރު، އޭގައި ނުބައި ނިޔަތެއް އޮވެދާނެ ކަމާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް ރައީސްގެ ސަމާލު ކަމަށް އެކަން ގެނެސްފައިވެ އެވެ.


Brenton Tarrant umurah jalahlumah hukumkohfi – Iru\nކިޔޫ ބޮޑުވެ ވެކްސިން ޖަހައިދޭ ގަޑި އިތުރުކޮށްފި\nބްރެންޓަން ޓެރަންޓު އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ހުކުމްކޮށްފި\n2019ވަނަ އަހަރު ނިއު ޒީލެންޑުގެ މިސްކިތްތަކަކަށް ޙަމަލާދީ 51 މީހުން މަރާލި އޮސްޓުރޭލިއާގެ ބުރެންޓަން ޓެރަންޓު އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ހުކުމްކޮށްފިއެވެ.\nދޮން ނަސްލުގެ މީހުންނަކީ އެހެން ނަސްލުތަކަށްވުރެ ދަރަޖައިގެ ގޮތުން މަތީ ބައެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ ބްރެންޓަން ޓެރެންޓުވަނީ 51 މީހުން މަރާލުމާއި 40 މީހުން މަރާލުމަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި ނިރުބަވެރިކަމުގެ ކުށަށް އިޢުތިރާފިވެފައެވެ.\nއުމުރުން 29 އަހަރުގެ ޓެރަންޓު މަޢާފެއް ނެތް ގޮތަށް ޖަލަށް ލުމަށް ހުކުމް ކުރައްވަމުން މައްސަލަ ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ ޓެރަންޓުގެ ޢަމަލުތަކަގެ އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާގެ އުމުރު ހުސްވަންދެން ޖަލަށްލި ނަމަވެސް އެއީ ކުށާ އެކަށީގެންވާ އަދަބެއް ނޫންކަމަށެވެ. އަދި އޭނާގެ ޝިކާރައަކަށްވީ މީހުންނާމެދު އެއްވެސް ހަމްދަރުދީޢެއް އޭނާގެ ހިތުގައި ނެތްކަން ޔަޤީންވާކަމަށްވެސް ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ބައެއް މީހުންނާމެދު އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ރުޅިވެރިކަމާއި ނަފުރަތަށް ނިއު ޒީލެންޑު އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަނެއްގައިވެސް ޖާގައެއް ނެތްކަމަށް ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތަކުގައި ވާހަކަދެއްކި ހާދިޘާގައި މަރުވި މީހުން ޢާއިލާތަކުންވެސްވަނީ ޓެރަންޓުގެ ޢަމަލުތަކާމެދު އޭނާ ހިތާމަނުކުރާކަމަށް ބުނެފައެވެ. އޭނާއަށް އެންމެ ހަރުކަށި އަދަބު ދީ އުމުރަށް ޖަލަށްލައި މަޢާފު އެއްވެސް އިރެއްގައި ނުދިނުމަށް އާއިލާތަކުންވަނީ ކޯޓުގައި އެދިފައެވެ. މަޢާފު ހައްޤުވަނީ އިންސާނުންނަށް ކަމަށާއި ޓެރެންޓަކީ އިންސާނެއްކަމަށް ޤަބޫލުނުކުރާކަމަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަ ދެއްކި މީހަކު ބުންޏެވެ.


"ވަތަނާއި ދީން ހިމާޔަތްކުރާ ފިކުރު"؛ ޔާމީންގެ މިސްރާބު ސާފު\n"ވަތަނާއި ދީން ހިމާޔަތްކުރާ ފިކުރު"؛ ޔާމީނާއެކު އިދިކޮޅުގެ މިސްރާބު ސާފު\n1 ޑިސެންބަރު 2021 - 23:33 0\nކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން މިރޭ ބޭއްވި ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީ ޖަގަހަ ޖަލްސާގައި ވާހަކަ ދައްކަވަނީ. -ފޮޓޯ: އާއިމް ޒަމީރު/ އަދަދު\nޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީ ކޯލިޝަނަކީ އަބަދުވެސް ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި، ވަތަނީ އަދި ދީނީ އުސޫލުތައް ހިމާޔަތްކުރަން ނުކުމެ އޮތް ހަމައެކަނި ޕާޓީކަމާމެދު ދެބަސްވާނެ އެއްވެސް ޖާގައެއް ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އިދިކޮޅުގެ ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ފުޅާކުރަން އަމާޒު ހިފާފައިވާ މިސްރާބު އިދިކޮޅު ލީޑަރު އަދި ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމް މިރޭ ހާމަކޮށް ދެއްވައިފި އެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ހިޔާނާތުގެ ފައިސާ ލޯންޑާ ކުރިކަމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ ފަސް އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމަކުން އެމަނިކުފާނު މިނިވަންވެވަޑައިގަތީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް އެ ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން އިއްޔެ ކަނޑައެޅުމާ ގުޅިގެންނެވެ.\nފަސް އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް އިއްވިތާ ދެ އަހަރާ ދެ ދުވަސް ފަހުން، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕާޓީގެ ޖަލްސާއެއްގައި ޔާމީން ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ވަނީ ރައްޔިތުންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވައިފަ އެވެ.\nޔާމީން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން އިއްޔެ ކުރި ހުކުމާއެކު އެމަނިކުފާނު ސަލާމަތްވުމަކީ، ރެއާ ދުވާލު ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން ރައްޔިތުން ކުރި އިހުލާސްތެރި ހެޔޮ ދުއާގެ ނަތީޖާ އެވެ.\nކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން މިރޭ ބޭއްވި ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީ ޖަގަހަ ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ. -ފޮޓޯ: އާއިމް ޒަމީރު/ އަދަދު\nމިގޮތުން، އެމަނިކުފާނު ތަހައްމަލު ކުރެއްވި ދަތި އުނދަގޫ ދުވަސްތަކުގައި އެތަކެއް ހާސް ރައްޔިތުން ކުރި ހެޔޮ ދުއާ އާއި ދެއްކި އިހުސާންތެރިކަމަށްޓަކައި ތަކުރާރުކޮށް ޝުކުރު އަދާކުރެއްވި އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ޖަލުގައި ހޭދަކުރެއްވި ދުވަސްތަކުގައި ހިތްވަރާއި ފޯރިއާއެކު ރައްޔިތުންނާއި ގައުމުގެ ހައްގުގައި ޕާޓީގެ ލީޑާޝިޕްގެ ބޭފުޅުންނާއި ޕާޓީގެ ސަޕޯޓަރުން ކުރެއްވި މަސައްކަތް ވެސް ޔާމީން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ކޯލިޝަނުން ނެރޭ ހިތްވަރަކީ އަދި ކުރާ މަސައްކަތަކީ ހައްގުގެ މަގުގައި އިސްލާމީ ރިވެތި އުސޫލުތަކާއި ގަބޫލުކުރުންތައް ދިފާއުކުރުމެވެ.\n"މިއީ ބިނާކުރަނިވި ފިކުރު. މިއީ ދިވެހިންގެ އުސޫލުތައް ދަމަހައްޓާ ފިކުރު. މިއީ ވަތަނީ ފިކުރު. މިއީ ދީން ހިމާޔަތްކުރަން އޮންނަ ފިކުރު،" - ޔާމީން\nމިގޮތުން، ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި، ރައްޔިތުންގެ ގަބޫލުކުރުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާނެ ހަމައެކަނި ޕާޓީއަކީ ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީ ކަން އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއަދި މިނިވަނަކަށްވެ، ޕާޓީގެ ހިތްވަރުގަދަ ސަޕޯޓަރުންނާއެކު އެ މަސައްކަތް އިތުރު ގިޔަރަކަށް ޖައްސަވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ޔާމީން މިރޭ ދެއްވި އެވެ.\nސީދާ ވިދާޅުނުވި ނަމަވެސް، ޔާމީން އިޝާރާތްކުރެއްވީ ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި އިންޑިއާ ސިފައިން ތިބޭކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް "އިންޑިއާ އައުޓް"ގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގައި އިސްލާމްދީން ނޫން އެހެން ދީންތަކަށް ފުރުސަތު ދޭން އުޅޭކަމަށް ބުނެ އިދިކޮޅުން މިފަހުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ކެމްޕޭނު ތަކަށެވެ.\nއެހެން ދައުވާތަކަށް ގޮންޖެއްސެވި\nގއ. ވޮޑުމުލާ ކުއްޔަށްދީގެން އެކުއިޒިޝަން ފީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ އެއް މިލިއަން ޑޮލަރު އެސްއޯއެފް ކުންފުނި މެދުވެރިކޮށް ޔާމީންގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާވި މައްސަލައިން ސަލާމަތްވި ނަމަވެސް، އިތުރު ދެ ރަށެއްގެ މައްސަލާގައި މަނީލޯންޑްރިން އާއި ރިޝްވަތުގެ ދައުވާ އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް ވަނީ އުފުލައިފަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ވެސް އެ ހިޔާނާތާ ގުޅުންހުރި އިތުރު ތަހުގީގުތަކެއް ވެސް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.\nމިހާރު އުފުލާފައިވާ ހުރި ދައުވާތަކަށް ވެސް ޔާމީން މިރޭ ވަނީ ނުސީދާކޮށް ރައްދު ދެއްވައިފަ އެވެ.\nމިގޮތުން، އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އަދުލުވެރި ޝަރީއަތެއް ހިންގައިގެން ދައުލަތުގެ ފައިސާއަށް ހިޔާނާތްތެރިވި ކަން ސާބިތު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.\n"...ދައުލަތުގެ ފައިސާއިން ވައްކަންކޮށްގެން. ދައުލަތުގެ ފައިސާގަ ޖެހިގެން ހައްގު ޝަރީއަތެއް ކޮށްފިކަމަށް ވަންޏާ. އަދުލުވެރިކަމާއެކީ ކަމެއް ބަލައިފި ކަމަށް ވަންޏާ. މީގެ އަހަރުތަކެއް ހަމަ މި ޕޯޑިއަމްގަ ދެންނެވި ގޮތަށް، އަޅުގަނޑުގެ ގައިގަ އަތްލެވޭނެ ޖާގައެއް ނޯންނާނެ،" ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.\nގާޒީންގެ އޯޑިއޯތަކުގެ މައްސަލަ\nޔާމީނަށް ފަސް އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ބެންޗުގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނެވި ތިން ފަނޑިޔާރުންކަމަށް ބުނާ އޯޑިއޯތަކެއް ލީކުވެފަ އެވެ.\nއެ ބޭފުޅުން ވާހަކަ ދައްކަވާފައިވަނީ ޔާމީނަށް އިއްވި ހުކުމާ ގުޅޭ ގޮތުންނެވެ. އެގޮތުން، އެ ހުކުމާ ގުޅިގެން އެކި ކަހަލަ ނުފޫޒުތައް އޮތް ކަމަށް ދޭހަވާ ފަދައިން ވާހަކަ ދައްކަވާފަ އެވެ.\nއެއާއެކު، ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)އިން ވަނީ އެ މައްސަލަައިގައި ތަހުގީގެއް ހިންގައި ފުލުހުން މެދުވެރިކޮށް އެ އޯޑިއޯތަކުގެ ތަހުލީލެއްވެސް ކޮށްފަ އެވެ.\nއެއަށްފަހު ޖޭއެސްސީން ބުނީ އެ އޯޑިއޯތަކުގައި ހިމެނޭކަމަށް ބުނާ ތިން ގާޒީންގެ ތެރެއިން، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ގާޒީ އަލީ އާދަމް އާއި ޑްރަގް ކޯޓުގެ ގާޒީ މުހައްމަދު ސަމީރުގެ އަޑާ، އެ އޯޑިއޯތަކުގައި ވާހަކަ ދައްކާފައިވާ މީހާގެ އަޑު ދިމާ ނުވާކަން ފުލުހުންގެ ތަހުލީލުން ކަށަވަރު ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް، އެ އޯޑިއޯތަކުގެ ތުހުމަތު ދެން ކުރެވޭ ގާޒީ ހުސައިން ފާއިޒު ރަޝާދުގެ އަޑު ދިމާވާ ކަމަށް ފޮރިންސިކް ތަހުލީލުން ކަށަވަރުވެފައިވާތީ އޭނާ ވަނީ ސަސްޕެންޑުކޮށްފަ އެވެ.\nޔާމީން މިރޭގެ ޖަލްސާގައި ވަނީ އެ އޯޑިއޯތަކާއެކު ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކާއި އިންސާފުވެރިކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވާކަން ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރައްވައިފަ އެވެ.\nއަދި އެކަމަށް ޖަވާބު ނުލިބި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އަދުލު އިންސާފާމެދު އޮންނަ ޝައްކު ބޮޑުވަމުންދާނެކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން މި ގައުމުގައި އަދިވެސް ކޮރީ ކޮންކަމެއްތޯ އޭ އަހާލާއިރު ބުނަންއޮތީ، އަދުލުގެ ނިޒާމޭ އެންމެ ކޮރީ. ހުރިހާ ނުފޫޒުތަކުން އެއްކިބާވެފައިވާ އަދުލުގެ ނިޒާމެއް ނެތް ނަމަ މި ގައުމަށް ދުވަހަކު ވެސް ކުރިއެރުމެއް ނުލިބޭނެ،" ޔާމީން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ވެރިކަމުގައި ހުންނަ މީހާ އަދުލު އިންސާފުގެ ތެރެއަށް އަތްބާނާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ރައްޔިތުން ކުރި ނަމަވެސް، މަހުޖަނުންނާއެކު އެއްވެސް މީހަކަށް އެކަން ކުރެވިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nދެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ފަހުން ޖަގަހަ ޖަލްސާއަކާއެކު ޔާމީން މިރޭ ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކަށް ނުކުންނެވިއިރު، އިދިކޮޅުގެ ހާއްސަ ޖަލްސާއެއް ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ކާނިވާ ސަރަހައްދުގައި ބޭއްވުމަށް އަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.


SunOnline: Del Piero ge champions league record Kane muguraalaifi\nޑެލްޕިއެރޯގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ރެކޯޑް ކޭން މުގުރާލައިފި\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 27 Nov 2019, 12:58\nޓޮޓްންހަމްގެ ފޯވާޑް ހެރީ ކޭން --- ފޮޓޯ// ޖޭމީ ސްމިތް\nޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި އެންމެ މަދު މެޗު ކުޅެގެން 20 ގޯލު ހަމަކުރުމުގެ ރެކޯޑް ޓޮޓެންހަމްގެ ހެރީ ކޭން މުގުރާލައިފި އެވެ.\nޓޮޓެންހަމްގެ އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި އޮލިމްޕިއާކޯސް ގާތުން ފަހަތުން އަރައި މޮޅުވީ 2-4ގެ ނަތީޖާ އަކުންނެވެ. އެ މޮޅާ އެކު ގަދަ 16 ގެ ޖާގައެއް ޓޮޓެންހަމުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮއްފަ އެވެ. ޓޮޓެންހަމުން މިހާތަނަށް ކުޅުނު ފަސް މެޗު 10 ޕޮއިންޓް ހޯދައި ދެވަނާގައި އޮތް އިރު ކުޅުނު ހުރިހާ މެޗަކުން ވެސް މޮޅުވެ ބަޔާން މިއުނިކް އޮތީ އެއްވަނައިގަ އެވެ.\nތާރީހުގައި ވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޓޮޓެންހަމުން މިދިޔަ ސީޒަނުގެ ފައިނަލުގައި ވާދަ ކުރި އިރު ރޭގެ މެޗަށް އެ ޓީމުން ކުރިމަތިލީ އޭރު ހުރި ކޯޗު މޯރީސިއޯ ޕޮޗެޓީނޯގެ ބަދަލުގައި އެ ޓީމަށް ދާދި ފަހުން ހަވާލުވި ހޯސޭ މޮރީނިއޯއާ އެކު އެވެ. މޮރީނިއޯ ޓީމާ ހަވާލުވުމަށް ފަހު ކުޅުނު ފުރަތަމަ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު މެޗު މޮޅަކުން ނިންމާލި އިރު އެ ޓީމުގެ ފޯވާޑް ހެރީ ކޭން ވަނީ ޒަމާންވީ ރެކޯޑެއް މުގުރާލައިފަ އެވެ.\nޔުވެންޓަސްގެ ލެޖެންޑް އަލަސެންޑަރޯ ޑެލްޕިއެރޯ ހަދާފައިވާ ރެކޯޑް ހެރީ ކޭން ރޭ މުގުރާލީ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި 24 މެޗު ކުޅެ 20 ގޯލު ޖަހައިގެންނެވެ. ޑެލްޕިއެރޯ މީގެ ކުރިން ހެދި ރެކޯޑްގައި އޭނާއަށް 20 ގޯލު ހަމަކުރެވުނީ 26 މެޗު ކުޅެގެންނެވެ.\nރޭގެ މެޗު ފެށިގެން ހަ ވަނަ މިނަޓުގެ ތެރޭގައި އޮލިމްޕިއާކޯސްއިން ވަނީ ލީޑު ނަގައިފަ އެވެ. ޔޫސުފް އަލް އަރަބީގެ ގޯލާ އެކު ޓޮޓެންހަމުން ޓީމު ކުރިއަށްޖައްސައިގެން ގޯލެއް ޖަހަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނިކޮށް އިދިކޮޅު ޓީމުން އަނެއްކާ ވެސް އިތުރު ގޯލެއް ވަނީ ޖަހައިފަ އެވެ.\nފަށައިގަތް ގޮތަށް އޮލިމްޕިއާކޯސް އިން ޖެހި ދެ ގޯލާ އެކު ޓޮޓެންހަމަށް ހޭލެވެ ކުޅުން ރަނގަޅު ކުރި އެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ ހާފު ނިމުމުގެ ކުރިން އެ ޓީމުގެ ޑެލޭ އަލީ ވަނީ ގޯލެއް ޖަހައި ފަރަގު ކުޑަ ކޮށްފަ އެވެ.\nދެވަނަ ހާފަށް ޓޮޓެންހަމުން ނުކުން ގޮތަށް އެ ޓީމުން ވަނީ ގޯލު ޖަހައި ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކޮށްފަ އެވެ. ހެރީ ކޭންގެ ގޯލާ އެކު ލިބުނު ހިތްވަރުން ޓޮޓެންހަމުން ދިޔައީ އިދިކޮޅު ގޯލަށް ނުރައްކާތެރި ގިނަ ހަމަލާތަކެއް އުފައްދަމުންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެ މެޗު ނިމުމުގެ ކުރިން ޓޮޓެންހަމުން ވަނީ އިތުރު ދެ ގޯލު ޖަހައި މެޗުގެ ތިން ޕޮއިންޓް ޔަގީންކޮށްފަ އެވެ. އެ ދެ ގޯލު އެ ޓީމަށް ޖަހައިދިނީ ސާޖް އޮރިއާއާއި ހެރީ ކޭން އެވެ.


SunOnline: Huhdha nunagaa Jabir Mathiveri ah dhiumun Joorimanaa kurumafahu rashun fonuvaalanee\nހުއްދަ ނުނަގާ ޖާބިރު މަތިވެރިއަށް ދިއުމުން، ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށްފަހު ރަށުން ފޮނުވާލަނީ\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 15 Feb 2021, 19:02\nކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު-- ސަން ފޮޓޯ\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު އެޗްޕީއޭގެ ހުއްދައާ ނުލައި އއ. މަތިވެރިއަށް ދިއުމުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމަށްފަހު އެރަށުން ފައިބާވަޑައިގަތުމަށް ޓާސްކްފޯހުން އަންގައިފި އެވެ.\nނަން ނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް މަތިވެރި ޓާސްކްފޯހުގެ އޮފިޝަލަކު "ސަން"އަށް މިއަދު ވިދާޅުވީ ޖާބިރު މަތިވެރިއަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވާތާ ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު ދުވަސްވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ޖާބިރު އެ ރަށަށް ވަޑައިގަތީ އެއްވެސް ހުއްދައެއް ނުނަންގަވާ ކަމަށާއި، ހުއްދައަކަށް އެޕްލައި ކުރެއްވިކަން ވެސް ފެންނަން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މީގެ ކުރިން ވެސް އެ ބޭފުޅާ [ޖާބިރު] ތަކުރާރުކޮށް މިހެން އައިސްފައި އެބަހުރި އެއްވެސް ހުއްދައެއް ނެތި. ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާ މާ ގިނައިން އަންނާތީ މިއަދު ކައުންސިލާއި ފުލުހުންނާއި ހެލްތު ސެންޓަރު ފޯކަލް ޕޮއިންޓާ އެއްކޮށް ގުޅިގެން މިކަން ހިނގީ." އޮފިޝަލު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އާންމުންގެ ޝަކުވާ ލިބުމުން ޓާސްކް ފޯހުން ޖާބިރަށް ގުޅި ކަމަށެވެ. އަދި ގުޅުމުން ޖާބިރު ވިދާޅުވީ ހުއްދައަށް އެޕްލައި ކުރެއްވި ކަމަށާއި ހުއްދަ އަދި ނުލިބެނީ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތަށް ކަން ހިނގަމުން ގޮސް ޖާބިރު ރޭގެ ވަގުތެއްގައި މަތިވެރީގެ ގެސްޓްހައުސްއަކަށް ވަދެވަޑައިގެން ހަމަނުޖެހުން ހިންގަން މަސައްކަތް ކުރެއްވި ކަމަށް އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ގެސްޓްހައުސްއިން ފުލުހުންނަށް މައްސަލައެއް ހުށަނާޅާ. ނޭނގޭ ކީއްވެގެން ކަމެއް. މީގެ ކުރިން ވެސް މިކަހަލަ ބައިވަރު މައްސަލަ އެބަހުރި ޖާބިރުގެ ފަރާތުން ހިނގާފައި. އާންމު އިޖުތިމާއީ މިންގަނޑުތަކާ ހިލާފު ބައިވަރު ކަންތައްތައް." އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖޫރިމަނާ ކުރުމުގެ އިތުރުން ހުއްދަ ނުނަގާ ހުންނެވުމުން މަތިވެރިން ފޭބުމަށް އެ ރަށުގެ ޓާސްކްފޯހުން ޖާބިރަށް ވަނީ އަންގާފަ އެވެ.\n"އެގޮތަށް އެންގުމުން ޖާބިރު ވިދާޅުވީ މިއަދު ހައެއް ޖަހާއިރަށް ހުއްދަ ނުލިބިއްޖެއްޔާ ދާނަމޭ މި ރަށުން. ހައެއް ޖަހާ ބޮޑުވެއްޖެ އެކަމަކު އަދި އެއްވެސް ލޯންޗެއް އައިތަނެއް ނުފެނޭ ބަނދަރުން." އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖާބިރު މަތިވެރިއަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވާތާ ހަތަރު ވަރަކަށް ދުވަސްވެފައިވާއިރު، ކޮވިޑް ޓެސްޓެއް ހަދާފައި ނުވާ ކަމަށްވެސް އޮފިޝަލު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. އަދި ޓެސްޓު ނުކޮށް ހުންނަވަނިކޮށް އެރަށުގެ ބައިވަރު މީހުންނާ ޖާބިރު ބައްދަލުވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެއް މިއީ. ރޭގައިވެސް ކޮންމެެވެސް މަސައްކަތެއް ކުރަން ކުޑަކުދިންތަކެއް ވެސް ގެންދިޔަ ކަމަށް ވަނީ. އޭގެ އިތުރަށް އިއްޔެ ހައިރިސްކު އަންހެނުންތަކެއް ގެންގޮސް އެތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރުވައިފި. މި ރަށުގައި ކަރަންޓީނުގައި ހުރި މީހެއްގެ އިހުމާލުން މުޅި ރަށަށް ބަލި ފެތުރިގެން ގޮސްފައިވެސް އެބަހުރި މީގެ ކުރީގައި." އޮފިޝަލު ވިދާޅުވި އެވެ.\nތަކުރާރުކޮށް ޖާބިރުގެ ފަރާތުން މިފަދަ އަމަލުތައް ފެންނަމުންދާ ކަން ފާހަގަކުރައްވައި އޮފިޝަލު ވަނީ ހަމަހަމަކަމާއެކު ޖާބިރާ މެދު ފިޔަވަޅު ނޭޅޭތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފަ އެވެ.\nއެޗްޕީއޭގެ ގައިޑްލައިންތަކާ ހިލާފަށް އއ. މަތިވެރިއަށް ދަތުރުކުރި 11 މީހަކު ޖޫރިމަނާ ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nބޮޑުމޮހޮރާގައި މަސައްކަތް ކުރާނީ ހުސް ދިވެހިން: ޖާބިރު\nޖާބިރު އާއި ދިޔާނާގެ ކައިވެނި ރުޖޫއަކޮށްފި\n"މަޖިލީހުގެ ގޭޓު ކުރިމައްޗަށް ވެއްޓުނީ ބަލިވެގެންނެއް ނޫން"


Maibafain Neh Kujjaku Bodu Kurumun Kurimathivee Maruge Ethifahareh - Vaguthu\nމައިންބަފައިން ނެތް ކުއްޖަކު ބޮޑު ކުރުމުން، ކުރިމަތީ މަރުގެ އެތިފަހަރެއް\nހެޔޮ ކަމެއްގެ ބަދަލުގައި ލިބުނީ ތެޔޮ ހަމެއް ކަމަށް ބުނަނީ ކޮށްދިން ހެޔޮ ކަންތަކާއި އެކަށީގެންވާ ވަރުގެ ބަދަލެއް ނުލިބުމުންނެވެ.\nއެމެރިކާގެ އާއިލާ އަކުން އެޑޮޕްޓް ކޮށްގެން ގެންގުޅުނު ކުއްޖަކު ބޮޑުވެ، ފުރާވަރަށް އެރި ފަހުން އެކުއްޖާ ބަލައި ބޮޑުކުރި "މައިންބަފައިންނާއި" އާއިލާ އެއްކޮށް މަރާލާ، އެމީހުންގެ ގެ އަންދާލަން މަސައްކަތް ކޮށްފިއެވެ.\nފުރާވަރު އަންހެން ކުއްޖާ އަކީ މައިންބަފައިން ނެތިގެން ބަލާނެ މީހަކު ނުވެފައި ވަނިކޮށް ނޯވާ ސްކޯޓިއާ ސަރަހައްދުގެ އާއިލާ އަކުން އެޑޮޕްޓް ކޮށްފައިވާ ކުއްޖެކެވެ.\nކުއްޖާގެ އިތުރު މައުލޫމާތެއް މީޑިއާ އަށް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ހަމައެކަނި ބުނެފައި ވަނީ އެއީ ފުރާވަރު އުމުރުގެ އަންހެން ކުއްޖެއް ކަމަށެވެ.\nއޭނާ ވަނީ އާއިލާ ހުރިހާ އެންމެން ނިދާފައި ތިއްބާ ފާހާނާގައި އަލިފާން ރޯވާ ޒާތުގެ އެއްޗެހި އެތުރުމަށް ފަހު އެތަކެތީގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލާފައެވެ. އަދި އެއަށް ފަހު އޭނާ ވަނީ އޭނާ ގެންގުޅޭ ބުޅާ ހިފައިގެން ގެއިން ފިލައިގެން ގޮސްފައެވެ.\nއޭނާ ހީކުރި ގޮތަކަށް ކަންތަކެއް ނުވިއެވެ. ފާހާނާގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލި ނަމަވެސް އަލިފާންގަނޑު ފެތުރިގެން ނުގޮސް ވަނީ ނިވިފައެވެ. އެހެންކަމުން އެއްވެސް މީހަކަށް ވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބުނެވެ.\nފުލުހުން ކުރި ތަޙްޤީޤުން އަލިފާން ރޯކޮށްލީ އަންހެން ކުއްޖާ ކަން އެނގުމުން އޭނާ ހައްޔަރު ކުރިއެވެ. އަންހެން ކުއްޖާ ކަފާލާތުގެ ދަށުން މިނިވަން ކުރަން އިއްޔެ ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރި ނަމަވެސް ފަނޑިޔާރު ނިންމެވީ އޭނާ ދޫކޮށްލަން ނުފެންނަ ކަމަށެވެ.


Roadhamahaa Roajjaa: Kulhudhuffushee Dhalhu bandhaai Valle noode!\nދަޅުގައި ފިހެފައިވާ ކުކުޅެއް: މިއީ ކުޅުދުއްފުށީގައި ފޯރީގައި ކުރާ ކަމެއް --\nބަހުގެ އުސްތާޒު އަބްދުﷲ ސޯދިގު (ސޯދުބެ) އާ އެއްފަހަރަކު ބައްދަލުވި އެވެ؛ އޭނާއާ އަހަންނާ ދެމެދު ދެކެވުނު ވާހަކައެއްގެ ކުރިފަޅައިގެން ގޮސް ހިއްސާ ކުރެއްވި ވާހަކަ އެއްގައި އުތުރުގެ ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ މީހުންނަކީ ބަސް ހެދުމުގައި އެވަރުގެ ދެވަނައެއް ނެތް ބައެކޭ ވިދާޅުވި އެވެ. އެއީ ތެދެކެވެ. ތަފާތު މޮޅެތި ބަސްތައް އެމީހުން އަމިއްލައަށް އުފައްދަ އެވެ. އިނގިރޭސި ބަސްބަސް ދިވެހި ކޮށްލަނީ އެހާ މޮޅަށް އެހާ މަޖާ ގޮތަކަށެވެ. ކުޅުދުއްފުށީން އުފަންވެގެން އައި ގިނަ ބަސްތަކެއް މިހާރު ވަނީ އެންމެން ދަންނަ އަދި ބޭނުން ކުރާ ރީތި ދިވެހި ބަހުގެ ގޮތުގައި ރަދީފަށް އަރާފަ އެވެ.\nއެކަމަކު އެއީ ހަމައެކަނި ކުޅުދުއްފުށީ އިހު މީހުން އިސް ރަށްވެހީންގެ އެކަނި ހުނަރެއް ކަމަކަށް ބެލޭކަށް ނެތެވެ. މިހާރުގެ ކުޅުދުއްފުށީ ޒުވާނުންގެ ފަރާތުން ވެސް އެކަން ފެންނާން އެބައޮތެވެ. ކުޅުދުއްފުށީގެ އާ ޒުވާނުން ވެސް ބަސް ހަދަ އެވެ.\nތިޔައީ އިންސްޓަގްރާމާއި ފޭސްބުކުން ކުޅުދުއްފުށީ ޒުވާނެއްގެ ރަހުމަޔްތެރި ނަމަ މިފަހުން މި ދެ ބަސް ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އޮންނާނީ ފެނިފަ އެވެ. އެއީ "ދަޅު ބަންދު" އާއި "ވައްލެ ނޫޑް" އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީގައި ވައްލެއް ޑޫޑެއް ތައްޔާރުކޮށްގެން ކަނީ --\nމިއީ ކޮން ވަލެއް ނޫޑެއް ހެއްޔެވެ؟ އަދި މިއީ ކޮން ދަޅުބަންދެއް ހެއްޔެވެ؟\n"ވައްލެ ނޫޑަ"ކީ މާ ތަފާތު ކަމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ތާކު ކޮންމެ ރަށެއްގައި ވެސް މިއީ ވަރަށް އާންމު ކަމެކެވެ. އެކަމަކު، އާންމުކޮށް ކިޔާ އުޅެނީ "ޕިކްނިކް ދިއުން" އާއި "ވަލަށް ދިޔުން" އަދި "ދަތުރު ދިއުން" ފަދަ ނަންނަމެވެ.\nމި ކުޅުދުއްފުށީގެ "ވައްލެ ނޫޑަ" އަކީ އެކުވެރީން ބައި ހަދާފައި ވަލުތެރެއަށް ނޫނީ ރުއްގަނޑަށް ތުނިޑިއަކަށް، އެހެންނާ ފަޅުރަށަށް ގޮސް މަޖަލަށް ކައްކާ ނޫޑްލިސް ގަނޑެވެ. މިއީ ކުޅުދުއްފުށީގެ އާ ޒުވާނުން އެކަމަށް ދީފައި އޮތް ހާއްސަ ނަމެވެ. ދަރުކޮޅެއް ހޮވައިގެން ގަލުން އުނދުން ހަދައި، ދަޅުގަނޑެއްގައި ކައްކާ އެ ނޫޑްލުހުގައި ހުންނަނީ މުޅިން ތަފާތު ރަހައެކެވެ. -- ވައްލެ ނޫޑު މި ބަސް އުފެދުނު ގޮތަކީ ވަލުތެރޭގައި ކައްކާ ނޫޑްލީސް ކުރުކޮށްލައިގެނެވެ. އެކަމަކު މިއީ ދަތުރު ދިއުމަށާއި ވަލަށް ދިއުމަށާއި ރުގަނޑަށް އަދި ތުނޑިމައްޗަށް ގޮސް މަޖާކޮށް ކައްކައި ހީނސަމާސާކޮށް އުޅުމަށް ވެސް މިހާރު ބޭނުން ކުރާ ނަމެކެވެ.\nދެން މިއޮތީ ކުޅުދުއްފުށީ "ދަޅު ބަންދެ" ވެ. މިއީ ސީދާ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ހާއްސަވެފައި އޮތް ކަމެކެވެ. މިވެސް ކުޅުދުއްފުށީގެ އާ ޒުވާނުން "އީޖާދު" ކޮށްގެން އުޅޭ ބަހެވެ. މިއީ ވެސް ހަމަ ވަލުތެރެއަށް ގޮސްގެން ކުރާ ކަމެކެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީގައި މި މަޖަލެއް އާންމުކޮށް ނަގަނީ ރަށުގެ ފުއްޓަރު ދިމާ ރުއްގަނޑުގެ ތެރޭގަ އެވެ. ފުއްޓަރު ރުއްގަނޑުގެ "ދަޅު ބަންދަކަށް" ނުދާ ކުޅުދުއްފުށީ ޒުވާނެއް މިހާރު ނުހުންނާނެ އެވެ.\nކުކުޅު ފިހަން ދަޅަށްލާފައި --\n"ދަޅު ބަންދަ"ކީ މައިލޯ ނޫނީ ފުއް ދަޅެއްގައި -- ހިކި ކިރު ހުސްކުރި ދަޅު -- ފިހާ ކުކުޅަށް ދީފައިވާ ނަމެވެ. އެ ކުކުޅު ފިހަނީ ދަޅުގެ ތެރޭގައި ހާވާދުލީ ކުކުޅު ބާއްވައިގެނެވެ. ވަލުން ދަރު ހޮވައި ގަލުން އުނދުން ހަދައިގެންނެވެ. ދަޅުގައި ކުކުޅު ބަންދުކޮށް ފިހެވެންދެން އެ އުނދުނުގައި ބާއްވަ އެވެ. މިކަމަށް ދަޅު ދަށުންނާއި މަތިން ހުޅު ޖަހަ އެވެ. ބަންދުވެފައި އެ ދަޅުގައި އުފައްދާ އާވިން ނެރެލާ ކުކުޅުގެ ރަހަ، އެއީ އަވަނަކުން ފިހެލާ ކުކުޅަކުން ލިބޭނެ ރަހައެއް ނޫނެވެ. ކުޅުދުއްފުށީ ބަހުރުވައިންނަމަ އެއީ "މާ ފަހި" އެވެ.\n-- ދަޅު ބަންދު މި ބަސް އުފެދުނު ގޮތަކީ ދަޅެއްގެ އެތެރޭގައި ބަންދުކޮށްގެން ފިހާ ފިހުމަކަށްވާތީ އެވެ.\nކުޅުދުއްފުއްޓަށް އެރޭ ގޮތް ވެއްޖެ ނަމަ ކޮންމެހެން ވެސް "ދަޅު ބަންދަކަށް" ނޫނީ "ވައްލެ ނޫޑަކަށް" ގޮސްލަން ވާނެ އެވެ. އެ ރަށުގައި އެންމެ ފޯރީގައި ޒުވާނުން ނަގާ މަޖަލަކީ މިއީ އެވެ. މަޖަލާ އެއްވަރަށް މި ނަންތައް ވެސް މަޖާވެފައި ދިވެއްސެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟\nކުޅުދުއްފުށި ރޯދަ މަހާ ރޯއްޖާ ރޯދަ މަސް


Covid-19:Bangladesh in aguheyo Test Kit eh tha aaraf koffi - AO News\nބަންގްލަދޭޝް އިން އަގުހެޔޮ ޓެސްޓްކިޓެއް ތަޢާރަފް ކޮށްފި\nއެންމެ3ޑޮލަރަށް ގަނެވޭ ކޮވިޑް 19 ޓެސްޓް ކިޓެއް ބަންގްލަދޭޝްއިން ބާޒާރަށް ނެރެފިއެވެ. މިޓެސްޓް ކިޓް ޚާއްސަވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި އަގުހެޔޮ ވުމުގެ އިތުރުން 15 މިނިޓްގެ ތެރޭ ޓެސްޓުގެ ނަތީޖާ ލިބިގެންދިއުން ހިމެނެއެވެ.\nސައުތު އޭޝިއަން ނޭޝަންސް ފާމަސިއުޓިކަލް ރެގިއުލޭޓަރ ޑްރަގް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން ޑީޖީޑީއޭ އިންވަނީ މިކިޓްގެ ސަބަބުން ކޮވިޑް 19 އަށް ޓެސްޓު ކުރުމުގައި ދިމާވާ ކިޓް ނުލިބުމުގެ ދަތިތަކަށް ޙައްލު ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޓެސްޓް ކިޓް އުފެއްދި ސައިންސް ވެރިން ވަނީ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ކިޓް ވަރަށް އަވަހަށް ބާޒާރަށް ނެރޭނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. މިކަމާގުޅިގެން ތަޙްލީލު ކުރާ ބައެއް ފަރާތްތަކުންވަނީ އެހާ ގިނަޢަދަދަކަށް އުފައްދާއިރު އެތީގެ ފެންވަރާއި އޭގެން ކުރެވޭ ޓެސްޓުގެ ޔަޤީން ކަމާއިމެދު ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ.\nބަންގްލަދޭޝުން މިދިޔަ ހަފްތާގައި ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެޤައުމުގެ 180 މިލިއަން މީހުންގެ އެބޮޑު އާބާދީއަށް ބޭނުން ކުރުމަށް އޮތީ އެންމެ 1732 ޓެސްޓްކިޓެވެ.\nބަންގްލަދޭޝް ގައި މިހެދި ޓެސްޓްކިޓާއި ދާދި އެއްވައްތަރެއްގެ ކިޓެއް ޗައިނާގައިވެސް ވަނީ އުފައްދާފައެވެ. ޗައިނާގައި ހެދި ކިޓްތައް އޮސްޓްރޭލިޔާގެ4ކުންފުންޏަކުން ވެސް ވަނީ ގަނެގެން އެޤައުމުގައި ބޭނުން ކުރަން ފަށާފައެވެ.\nމިއާޓެސްޓް ކިޓް އުފެއްދި ބަންގްލަދޭޝްގެ ރިސާޗް ޓީމްގެ ލީޑަރ ޑޮކްޓަރ ބިޖޯން ކުމާރު ސިލް ވިދާޅުވީ ޑޮޓް ބްލޮޓް ޓެސްޓުގެ ނަމުން ނަންދީފައިވާ މިކިޓުން ހޯދާނީ ކޮވިޑް 19 ޖެހުމުން މީހާގެ ވައިޓްބްލަޑް ސެލްގައި އުފައްދާ އެންޓި ބޮޑީސް ދެނެގަތުމުގެ މަސައްކަތް ކަމަށެވެ.\nޑޮކްޓަރ ސިލް ވަނީ 2003 ގައި ފެތުރުނު ސާސްރޯގާއަށްވެސް މިފަދަ ކިޓެއް އުފައްދާފައެވެ. ޗައިނާއިން ވަނީ ސިލް އަތުން އެ އުފެއްދުމުގެ ޕެޖެންޓް ގަނެ އެޤައުމުގައި ކިޓް ތައްޔާރު ކޮށްފައެވެ.\nކޮވިޑް 19 ގެ ޓެސްޓްކިޓް ބާޒާރުގައި މިހާރު ވިއްކަން ހުރީ 120 ޑޮލަރަށެވެ. އެންމެ3ޑަލަރަށް ސިލްގެ ޑޮޓް ބްލޮޓް ކިޓް ލިބެންފެށުމުން ކޮވިޑް 19 އަށް ޓެސްޓްކުރުން އާ ހަރުފަތަކަށް ދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.