Paratoi cyllideb fwydo ar gyfer y gaeaf | Farming Connect\nParatoi cyllideb fwydo ar gyfer y gaeaf\nSicrhewch eich bod yn paratoi cyllideb fwydo’n gynnar ar gyfer misoedd y gaeaf er mwyn sicrhau’r elw gorau posib dros y cyfnod.\nPeidiwch â diystyrru gofynion maeth eich buches, sichrewch bod gan eich da byw ddigon o fwyd ar gyfer cynhaliaeth a chynhyrchiant.\nCyfrifwch faint o fwyd sydd gennych ar gyfer y gaeaf a’i gynnwys o ran maeth.\nDefnyddiwch yr wybodaeth i gyfrifo a oes gwarged neu ddiffyg o ran egni a rheolwch eich cenfaint neu eich dwysfwyd yn unol â hynny.\nEr mwyn rheoli eich dwysfwyd yn effeithiol dros gyfnod y gaef, mae paratoi cyllideb fwydo yn hanfodol. Trwy gyfrifo ymlaen llaw faint o fwyd fydd angen i chi’i ddefnyddio dros y cyfnod, byddwch yn gallu cyllidebu’r dwysfwyd sydd eisoes gennych ac i baratoi ynghynt. Mae’r erthygl dechnegol hon yn anelu at eich cynorthwyo i ddeall gofynion sylfaenol eich da byw o ran bwyd, a’r egni posib sydd yn y porthiant a dyfir gartref gennych chi. Dylech wedyn allu cyfrifo a oes egni dros ben neu ddiffyg egni a deall sut i reoli’r naill a’r llall.\nBeth yw gofynion egni’r fuches?\nEr mwyn deall gofynion protein ac egni eich buches dros y gaeaf, y cam cyntaf yw rhannu’r fuches yn wahanol ddosbarthiadau da byw. Er enghraifft, mewn system bîff, bydd gan dda byw sy’n tyfu ofynion gwahanol i heffrod cyflo. Dylid cyfrifo gofynion egni metabolig (ME) dyddiol pob dosbarth o anifeiliaid. Mae gan bob anifail ofynion maeth cynhaliol er mwyn goroesi ac i gadw pwysau’r corff yn gyson. Nid yw cynhaliaeth yn cynnwys yr egni gofynnol ar gyfer cefnogi cynhyrchiant, megis beichiogrwydd, twf neu laethiad. Nid yw mwyafrif y da byw sy’n cael eu ffermio mewn cyflwr lle mai cynhaliaeth yn unig sydd arnynt ei angen, ac mae angen bwyd ychwanegol arnynt ar gyfer cynhyrchiant. Er enghraifft, o’r cyfanswm ME gofynnol ar gyfer buwch laeth 600kg sy’n cynhyrchu 30kg o laeth, dim ond 31% sydd ei angen ar gyfer cynhaliaeth. Ar y llaw arall, bydd bustach bîff o frîd sy’n pesgi ar gyfradd ganolog, sy’n anelu at gynnydd o 1kg mewn pwysau byw dyddiol, angen 56% o’r cyfanswm gofynion ME ar gyfer cynhaliaeth. Yn y ddwy achos, er yn fwy o ran y fuwch laeth, mae cyfran sylweddol o’r egni gofynnol yn cael ei ddefnyddio ar gyfer cynhyrchiant. Bydd methu â darparu maeth digonol yn arwain at dda byw anghynhyrchiol, gwael, a fydd yn costio mwy yn y pen draw. Ni ddylid anghofio gofynion protein, a dylent fod yn gytbwys â gofynion egni.\nMae hefyd yn bwysig i gofio bod angen paru gofynion egni a phrotein yr anifail gyda chymeriant deunydd sych (DM) disgwyliedig (neu wir ffigyrau os ydynt ar gael) yr anifail hwnnw, sy’n cynyddu gydag oedran a phwysau byw metaboleg yr anifail.\nMae gofynion dogn manwl ar gael ar gyfer gwartheg bîff a gwartheg llaeth. Mae ychydig o wybodaeth ar gyfer gofynion mamogiaid ar gael, ond mae gwyboaeth o fewn y sector defaid yn cael ei ddiweddaru. Gweler y ddogfen ‘Feed planning for cattle and sheep’ am drosolwg o ofynion ME blynyddol. Mae Bocs 1 yn dangos enghraifft o sut i gyfrifo dogn ar gyfer bustach 450kg sy’n tyfu, gan ddefnyddio data o gyfrifianell dogn bîff AHDB.\nNi ddylid anghofio rôl mwynau, elfennau hybrin a fitaminau wrth gyfrifo fformwlâu. Maent i gyd yn hanfodol ar gyfer cynhaliaeth, cynnydd mewn cynhyrchiant ac iechyd.\nBocs 1: Enghraifft o ddogn yn seiliedig ar silwair ar gyfer bustach 450kg gyda chynnydd pwysau byw dyddiol (DLWG) o 1kg y dydd. Defnyddiwyd yr adnodd cyfrifo dogn bîff i gyfrifo’r ddogn. Am fwy o fanlyion, gweler y ddolen ganlynol a gofynnwch am gyngor gan faethegydd cymwys.\nFaint o egni sydd yn y bwyd sydd eisoes gennyf?\nBydd y bwyd sydd ar gael i’ch da byw ar gyfer y gaeaf yn ddibynnol ar eich system. Bydd anifeiliaid sy’n cael eu cadw dan do angen porthiant wedi’i silweirio yn ogystal â dwysfwyd a brynir i mewn; er y byddai anifeiliaid sy’n pori angen y rhain hefyd, byddant yn ychwanegol i’r porfeydd sydd ar gael. Mae’n rhaid cyfrifo gwerth ME y porthiant sydd ar gael gan ddefnyddio gwerth deunydd sych (DM) y porthiant.\nCyn y gaeaf, mae’n well cynllunio pa gaeau fydd yn cael eu pori yn ystod y gaeaf. Bydd hyn yn eich galluogi i gyfrifo faint o orchudd sy’n bresennol, a gan ddefnyddio ffon fesurydd, i amcangyfrif y gwerth DM ym mhob cae. Os na fyddwch yn pori eich buches drwy gydol y gaeaf, mae’n dal i fod yn syniad da i gadw llygad ar dyfiant y borfa’n rheolaidd. Gallai dealltwriaeth o ba mor dda mae’r porthiant yn tyfu olygu y gallwch gychwyn pori ynghynt ac arbed arian.\nBydd arferion rheoli tir a chywasgiad y gwndwn yn arwain at gynnwys maeth amrywiol o gae i gae. Am fwy o fanylion ynglŷn â’r cyflenwad egni y dylech ei ddisgwyl o’ch cae, cymerwch olwg ar ‘Feed planning for cattle and sheep’.\nPorthiant wedi’i silweirio\nY ffordd orau i ddeall faint o egni fydd eich silwair yn ei gynnig yw i gymryd samplau a phrofi’r ansawdd. Bydd ansawdd cynhyrchiant yn amrwyio o dymor i dymor, felly dylid cynnal dadansoddiad bob blwyddyn. Bydd allbynnau o ran DM, ME, protein crai a pH yn eich cynorthwyo i gynllunio’r ffordd orau o ddefnyddio eich silwair. Bydd hefyd angen i chi ystyried faint o borthiant fydd yn cael ei watraffu trwy storio neu fwydo, sydd fel arfer yn cael ei amcangyfrif i fod oddeutu 5%. Unwaith y bydd hyn wedi’i gynnwys, gellir ychwanegu’r gwerth terfynol i’ch cyllideb fwydo.\nDwysfwyd a brynir i mewn\nGellir canfod cynnwys egni a phrotein mewn dwysfwyd a chydrannau crai yn uniongyrchol gan y cyflenwr. Gweler y Mini Feeds Directory am arweiniad ynglŷn â chyfansoddion crai a dyfir gartref.\nDarpariaeth mwynau a maetholion – peidiwch â gobeithio’n unig y bydd popeth yn iawn\nBydd cyfansoddion a brynir i mewn yn cynnwys lefelau addas o fwynau, elfennau hybrin a fitaminau ar gyfer y math o dda byw y maent wedi eu creu ar eu cyfer. Os ydych yn bwydo eich porthiant eich hun, mae’n ddefnyddiol i gynnal profion er mwyn sicrhau nad yw da byw yn brin o unrhyw fwynau nac elfennau hyrbin. Sicrhewch fod unrhyw fagiau mwynau a ychwanegir i gymysgedd cartref yn cynnwys yr amrediad lawn o fwynau, elfennau hybrin a fitaminau gofynnol ar gyfer y math o dda byw sy’n cael eu bwydo. Fodd bynnag, rhaid cymryd gofal nad ydych yn gor-fwydo, gan fod rhai mwynau a maetholion yn gallu bod yn niweidiol neu’n gallu amharu ar amsugniad elfennau posib os oes gormod ohonynt yn y gymysgedd.\nCyfrifwch eich cydbwysedd egni\nYn seiliedig ar yr wybodaeth a gasglwyd ar eich fferm ac amcangyfrif o nifer y dyddiau pan na fydd eich stoc yn pori, bydd y fformwla isod yn cyfrifo eich cydbwysedd egni yn fras:\n1. Cyfrifwch yr egni gofynnol\nEgni gofynnol (MJ ME) = Nifer yr anifeiliaid x gofynion egni/y pen (MJ ME) x amcangyfrif o nifer y dyddiau heb fod yn pori\n2. Cyfrifwch y cydbwysedd egni\nCydbwysedd egni (MJ ME) = Cyflenwad egni sydd ar gael trwy borthiant ar y fferm (MJ ME) – Egni gofynnol (MJ ME)\nBydd yr allbwn cydbwysedd egni un ai’n rif positif neu’n rif negyddol. Os bydd gennych gydbwysedd egni positif, darllenwch isod am egni dros ben. Os bydd gennych gydbwysedd egni negyddol, darllenwch isod am ddiffyg egni.\nEgni dros ben\nOs oes gennych ormod o fwyd, mae’n bosib y byddech yn dymuno lleihau eich defnydd o borthiant a brynir i mewn a dibynnu ar eich porfeydd neu borthiant sydd wedi’i gadw a’i dyfu gartref. Mae’n bwysig i ystyried a fyddai anifeiliaid iau yn gallu bwyta mwy o borthiant lle bo hynny’n lleihau dwysedd egni’r ddogn. Os oes gennych ddigon o le, gallech hefyd ystyried cynyddu niferoedd stoc. Fodd bynnag, yn y ddwy achos, cofiwch bod angen paru’r protein i’r mewnbynnau egni’n ddigonol. Gallech hefyd ystyried gwerthu silwair dros ben a dyfwyd gartref i wneud elw ychwanegol.\nOs nad oes gennych ddigon o fwyd, gallwch edrych ar opsiynau i brynu porthiant. Fodd bynnag, mae hyn yn gostus, ac ni ellir dibynnu ar yr ansawdd bob amser. Felly, ystyriwch opsiynau eraill fel cam cyntaf. A allwch chi werthu da byw dros ben neu ladd anifeiliaid anghynhyrchiol cyn gynted â phosib cyn y gaeaf? Os bydd y tywydd yn caniatau, gallai systemau cadw dan do dros y gaeaf wneud defnydd o bori estynedig, cadw da byw allan cyn hired â phosib yn yr hydref a’u troi allan i bori’n gynnar yn y gwanwyn canlynol. Sicrhewch bod eich da byw’n aros yn iach, gan arwain at wneud y gorau o drosiant porthiant ar ddognau wedi’u cydbwyso’n ofalus fel nad ydych yn gwastraffu unrhyw fwyd.\nBydd cyfrifo’r cydbwysedd egni cyffredinol ar gyfer eich fferm gyfan yn fwy cymhleth nag un hafaliad yn unig. Mae sawl taenlen defnyddiol ar gael ar lein i’ch cynorthwyo i rannu gofynion eich fferm. Gweler dwy enghraifft yma, un ai Tried and Tested booklet neu AHDB Beef and Lamb. Fel arall, cwblhewch ein modiwl E-ddygu ar baratoi cyllideb fwyd ar gyfer y gaeaf.


Mae Cynllun Buddsoddi ar gyfer Ewrop yn cefnogi prosiect seilwaith ffordd osgoi Kevaka yn y Baltics - Gohebydd yr UE\nMae'r Banc Buddsoddi Ewropeaidd (EIB) wedi ymuno i ariannu'r Bartneriaeth Cyhoeddus-Preifat (PPP) a fydd yn dylunio, adeiladu, cyllido a chynnal ffordd osgoi i'r darn o draffordd E67 / A7 sydd ar hyn o bryd yn mynd trwy fwrdeistref Kekava yn Latfia. Bydd yr EIB yn benthyca € 61.1 miliwn i'r prosiect, a fydd yn dargyfeirio traffig cludo i ffwrdd o ardaloedd poblog iawn yn Kekava i lwybr newydd sy'n ei osgoi o'r gorllewin. Cefnogir y trafodiad gan y Cyllid Ewropeaidd ar gyfer Buddsoddiadau Strategol, prif biler y Cynllun Buddsoddi ar gyfer Ewrop.\nBydd y prosiect hwn yn gwella diogelwch ar y ffyrdd ac yn lleihau peryglon iechyd i drigolion lleol. Bydd yn cefnogi gwella'r rhan o draffordd yr A7 (rhan o'r Via Baltica) i'r de o Riga, sy'n cysylltu prifddinas Latfia â ffin Lithwania ac sy'n rhan o'r Rhwydwaith Trafnidiaeth Traws-Ewropeaidd craidd (TEN-T). Mae'r prosiect yn nodi'r cyllid partneriaeth cyhoeddus-preifat cyntaf yn Latfia ar gyfer yr EIB, a hwn ynddo'i hun yw'r PPP ar raddfa fawr gyntaf yn y Baltics.\nIs-lywydd Gweithredol Economi sy'n Gweithio i Bobl Valdis Dombrovskis (llun) Dywedodd: “Rwy’n falch y bydd y Cynllun Buddsoddi ar gyfer Ewrop yn darparu gwarant ariannol i’r EIB ar gyfer adeiladu ffordd osgoi Kekava, a fydd y bartneriaeth gyhoeddus-preifat gyntaf ar raddfa fawr yn y Baltics. Bydd yn sicrhau'r cysylltiad trafnidiaeth ffordd mwyaf effeithlon rhwng prifddinas Latfia Riga a ffin Lithwania. Bydd y buddsoddiad hwn yn cryfhau’r Rhwydwaith Trafnidiaeth Traws-Ewropeaidd, gan gyfrannu at gydlyniant cymdeithasol, economaidd a thiriogaethol yn yr Undeb Ewropeaidd. ”\nDaeth Cynllun Buddsoddi ar gyfer Ewrop hyd yn hyn wedi buddsoddi € 546.5 biliwn o fuddsoddiad, y mae € 1.4bn ohono yn Latfia. A. Datganiad i'r wasg ar gael ar-lein.


Topiau hen - InternetAges Free Shipping\nUn maint yn ffitio pawb (22)\nTopiau hen (158)\nBlouses hen (37)\nCrysau chwys hen (9)\nCrysau hen (3)\nCrysau Vintage T (32)\nGardiganau hen (14)\nSiwtiau hen (9)\nSweaters hen (51)\nGwelsom 157 Topiau hen: 1 - 60\nA oes gennych ddiddordeb mewn ffasiwn Vintage arddull? Mae'r Internetages.com yn gwerthu Topiau hen fforddiadwy o ansawdd uchel. Mae nifer o opsiynau ar gael ar gyfer Topiau hen. Pa bynnag gynnyrch y byddwch yn ei brynu ar ein gwefan, byddwn yn cyflwyno i chi gyda llongau am ddim. Porwch drwy'r siop ar-lein nawr a dewch o hyd i'r Topiau hen cywir ar gyfer eich anghenion. Ar wahân i PayPal a cherdyn credyd, gallwch hefyd dalu trwy ddulliau talu lleol sydd ar gael yn eich gwlad. Yn ogystal â llongau economi sy'n rhad ac am ddim, rydym hefyd yn darparu llongau cyflym fel FedEx a DHL a all gyflwyno eich eitemau o fewn saith diwrnod. Yn fwy na hynny, os nad ydych yn fodlon ar Topiau hen o'n gwefan, bydd swm llawn yr arian yn cael ei ad-dalu i chi.\nTopiau hen Ar lein\nLlongau am ddim Topiau hen\nBrynu Topiau hen Ar lein\nPrynwch ansawdd uchel Topiau hen ar-lein nawr gyda llongau am ddim! O Internetages.com, gallwch archebu Topiau hen y 1920au, 1930au, 1940au, 1950au, 1960au, 1970au, 1980au, a'r 1990au. Byddwn yn llonyddu eich archeb o fewn 24 awr ni waeth ym mha ddinas y cewch eich lleoli, e.e. Efrog newydd, Buenos Aires, Canberra, Fienna, Minsk, Brwsel, Brasilia, Sofia, Ottawa, Santiago, Havana, Prague, Copenhagen, Cairo, Tallinn, Helsinki, Paris, ac ati. Wrth archebu Topiau hen yn ystod gwyliau, fel dydd y flwyddyn newydd, Sul y mamau, a diolchgarwch, gallwch gael disgownt o hyd at 40%. Newyddion da yw bod disgownt ychwanegol ar gael i'n haelodau VIP (sydd erioed wedi archebu rhai eitemau ar Internetages.com). Dim ond Gorchymyn Topiau hen nawr o Internetages.com a byddwn yn eu cyflwyno i chi heb gost llongau ychwanegol. Nid oes angen archeb o leiaf! At hynny, mae pris cyfanwerthu ar gael i swmp-brynu. Os oes gennych ddiddordeb mewn cyfanwerthu Topiau hen, mae croeso i chi gysylltu â ni. Byddwn yn rhoi dyfynbris cyn gynted ag y bo modd. Mae croeso i OEM a ODM.


NEWYDDION: Mae nyrsys yn ymuno ag ochr rygbi hoyw i rannu neges bwysig - Bwrdd lechyd Prifysgol Bae Abertawe\n› Mae nyrsys yn ymuno ag ochr rygbi hoyw i rannu neges bwysig\nNyrsys yn ymuno â thîm rygbi hoyw i rannu neges bwysig\nMae nyrsys arbenigol wedi ymuno â thîm rygbi hoyw yn Abertawe i godi ymwybyddiaeth o fanteision profi’n gynnar am heintiau a drosglwyddir yn rhywiol.\nRoedd y nyrsys o wasanaeth iechyd rhywiol UHB Bae Abertawe (yn y llun uchod gyda'r Swansea Vikings) hefyd yn darparu cyngor ac arweiniad ar feddyginiaeth.\nMae'n rhan o ymgyrch Ewropeaidd i annog sefydliadau partner ym maes iechyd i hyrwyddo profion iechyd rhywiol i atal a rheoli'r afiechydon.\nDywedodd Joanne Hearne, nyrs arweiniol iechyd rhywiol: “Fe wnaeth Swansea Vikings ein gwahodd i un o’u gemau i gynnig sgrinio iechyd rhywiol i unrhyw un a oedd eisiau profi.\n“Y fantais oedd y gallem ddarparu ein gwasanaethau profi yn y fan a’r lle.\n“Rhoddwyd gwybodaeth ar sut i gael mynediad at wasanaethau iechyd rhywiol ym Mae Abertawe a’r gwasanaeth profi ar-lein am ddim gan Frisky Wales.\n“Fe wnaethom hefyd ddarparu gwybodaeth bwysig ar sut i gael gafael ar broffylacsis ôl-amlygiad a meddyginiaeth proffylacsis cyn-amlygiad os ydynt wedi bod yn agored i risg neu leihau unrhyw risg yn y dyfodol o ddal HIV.\n“Byddwn yn dadansoddi’r profion yn ôl yn yr ysbyty a bydd y chwaraewyr yn derbyn y canlyniadau o fewn pythefnos a thriniaeth os bydd angen.”\nMae tîm rygbi Swansea Vikings yn dîm hoyw a chynhwysol sy'n rhedeg o Glwb Rygbi Swansea Uplands.\nMae'r tîm yn gysylltiedig ag Undeb Rygbi Cymru a Rygbi Hoyw Rhyngwladol.\nDywedodd Rhys Panniers o'r Vikings fod holl aelodau'r tîm yn croesawu'r gwasanaeth ochr y cae a ddarparodd Joanne a'i thîm.\nMeddai: “Roedd y gwasanaeth iechyd rhywiol mor hawdd ac anhygoel, gan gynnig gwiriad heintiau a drosglwyddir yn rhywiol am ddim a rhoi cyngor gwych hefyd.\n“Nid yw iechyd rhywiol yn bwnc y mae llawer o bobl yn teimlo yn agored i siarad amdano ac mae gan rai bryder ynghylch mynd i gael eu gwirio gan mai ofn yr anhysbys ydyw.\n“Rwy’n credu pe bai’r gwasanaeth hwn ar gael yn fwy y bydd yn hyrwyddo mwy o bobl i gael eu gwirio a deall y gwahanol heintiau ac afiechydon y gallem fod yn agored iddynt hefyd.\n“Roedd yn wasanaeth anhygoel.”\nYchwanegodd Joanne (yn y llun ar y dde) : “Mae ymchwil yn dangos buddion diagnosis cynnar o HIV a chychwyn ar driniaeth.\n“Bydd profion rheolaidd yn cefnogi diagnosis cynnar.\n“Cynghorir unrhyw un sy’n teimlo y gallent fod mewn perygl o ddal HIV i gysylltu â’r clinig iechyd rhywiol.”\nDywedodd Karen Gronert, Pennaeth Gofal Sylfaenol a Gwasanaethau Cymunedol Nyrsio: “Roedd yn wych bod aelodau’r tîm iechyd rhywiol wedi cael cyfle i ymuno â gêm y Llychlynwyr.\n“Cawsant groeso mawr ac roeddent yn gallu darparu hybu iechyd a sgrinio iechyd rhywiol.”\nOs oes gan unrhyw un unrhyw bryderon neu angen gwybodaeth bellach, yna cysylltwch â'r clinig iechyd rhywiol i gael cyngor ar 0300 555 0279.


Pumed Ymgyrch Ryddhad UCM Cymru @ NUS connect\nFriday 16-10-2015 - 17:33\nMae tri mis ers i mi ddechrau'n swyddogol yn fy rôl fel Swyddog yr Iaith Gymraeg UCM Cymru, ar ôl i mi gael fy ethol yng Nghynhadledd Iaith Gymraeg UCM Cymru ym Mawrth 2015.\nHyd yma, mae'r profiad wedi bod yn bleser ac yn anrhydedd pur. Rwyf yn arbennig o ddiolchgar i'm pwyllgor rhyddhad am eu cefnogaeth a'u hymroddiad; gyda phob aelod yn cyfrannu eu safbwyntiau a'u profiadau unigryw. Rwyf yn hyderus y gallwn weithio'n glòs â'n gilydd yn ystod y flwyddyn sydd i ddod er mwyn sicrhau'r canlyniad gorau ar gyfer ymgyrch yr iaith Gymraeg.\nSerch hynny, er i mi dderbyn cefnogaeth aruthrol gan fy ymgyrch fy hun, gweddill UCM Cymru, a'r ffaith fod gen i gryn lawer o optimistiaeth ar gyfer y flwyddyn hon - mae'r profiad hefyd wedi bod yn dipyn o agoriad llygad. Doeddwn i ddim yn sylweddoli bod yno gymaint o fyfyrwyr gweithredol ar draws UCM, y mwyafrif ohonynt y tu allan i UCM Cymru, nad oeddynt yn ymwybodol o'n hymgyrch ryddhad ychwanegol, fy ymgyrch i: ymgyrch yr iaith Gymraeg.\nEr bod y diffyg ymwybyddiaeth yn gwbl ddealladwy, mae'n amcan personol i wneud mwy o aelodau mudiad y myfyrwyr y tu hwnt i'r ffin yn UCM DU, UCM yr Alban ac UCM-UMI yn ymwybodol o'r frwydr dros gydraddoldeb rhwng y Gymraeg a'r Saesneg. Y ffaith bod ein hiaith wedi goroesi; o'r ymdrech i sefydlu Deddf Llysoedd Cymru yn 1942, oedd yn caniatáu'r defnydd o'r Gymraeg mewn llysoedd barn, i Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993, dros hanner canrif yn ddiweddarach, oedd yn rhoi'r un statws i'r Gymraeg a'r Saesneg. Ac wrth gwrs, yn ddiweddarach: Mesur yr Iaith Gymraeg 2011 a lwyddodd, o'r diwedd, i gyflwyno statws swyddogol i'n hiaith yn ei gwlad ei hun. Mae'n deg dweud nad yw'r iaith wedi goroesi heb gryn lawer o anhawster.\nBu rhaid i ymgyrchwyr dros yr iaith weithio'n ddiflino i wrthsefyll ymdrechion i ormesu ein diwylliant ac effeithiau imperialaeth ieithyddol ar ein cenedl. Mae'n bwysig cofio i'r iaith Gymraeg gael ei hallgau o weinyddiaeth gyhoeddus am dros 400 mlynedd. Aethpwyd ati'n systemataidd i ddileu'r Gymraeg o fywyd cyhoeddus ac addysg, gan adael y rheiny a siaradai'r iaith ag etifeddiaeth a olygodd eu bod yn teimlo'n eilradd ac yn amharod i ddefnyddio'r iaith. Pa syndod felly nad oes cymaint o bobl yn siarad Cymraeg y dyddiau hyn o gymharu â'r oes a fu?\nAr hyn o bryd, mae tua 20% o'r rheiny sy'n byw yng Nghymru'n siarad Cymraeg, naill ai fel iaith gyntaf neu fel ail iaith; mae disgwyl i'r niferoedd hyn gynyddu. Gwelir y twf mwyaf yn y nifer o siaradwyr Cymraeg ymhlith y bobl sydd rhwng 15 a 24 oed, sef y rheiny sy'n gwneud penderfyniadau ynglŷn â'u dyfodol, ac o bosib yn mynd i mewn i addysg bellach neu uwch. I lawer o fyfyrwyr sy'n siarad Cymraeg, dyma eu hiaith gyntaf; dyma sut maen nhw'n gwneud synnwyr o'r byd. Hon yw iaith y cartref a'r teulu, efallai hyd yn oed y gweithle, a dyma'r iaith maent fwyaf cyfforddus yn ei siarad. Felly, os yw myfyrwyr Cymraeg i deimlo'n wirioneddol hapus a chyrraedd eu llawn botensial, yn academaidd ac yn gymdeithasol, oni ddylen nhw allu byw eu bywydau drwy'r iaith o'u dewis?\nOnd yr hyn sy'n fy nigalonni'n fwy na diffyg ymwybyddiaeth ymhlith aelodau eraill o UCM yw pa fo ambell swyddog undeb myfyrwyr yn dweud wrthyf nad ydynt yn credu y dylai'r iaith Gymraeg fod â'i hymgyrch ryddhad ei hun. Yn llawer rhy aml, clywaf sylwadau fel: "dim ond iaith yw hi, dyw hi dim fel pe bai'n eich rhywedd, eich hil, neu eich rhywioldeb" - fel pe bai iaith yn cyfrannu dim at eich teimlad o hunaniaeth. Ond dyna ble maen nhw'n anghywir. Mae'r iaith Gymraeg yn llawer mwy na dim ond modd o gyfathrebu, mae'n rhan annatod o'n hunaniaeth Gymreig. Hunaniaeth Gymreig sydd wedi cael ei gormesu. Mae'n hunaniaeth sydd angen ymgyrch er mwyn gwrthdroi blynyddoedd o ormes. I lawer o siaradwyr yr iaith, gan gynnwys fy hun, mae tynged y Gymraeg yn allweddol i oroesiad ein treftadaeth a'n diwylliant, gan ei bod ynghlwm â hunaniaeth pobl Cymru.\nErbyn hyn, mae yno amryw o fudiadau yng Nghymru, ynghyd ag UCM Cymru, sydd wedi ymrwymo i'r amcan hwn. Diben yw Coleg Cymraeg Cenedlaethol yw darparu a datblygu cyrsiau cyfrwng Cymraeg ac ysgoloriaethau ar gyfer myfyrwyr ym mhrifysgolion Cymru, ac mae Mentrau Iaith yn gweithio'n ddiflino i hyrwyddo'r Gymraeg mewn cymunedau lleol ledled y wlad.\nMae gan UCM Cymru draddodiad hir a balch o gefnogi hawliau myfyrwyr Cymraeg eu hiaith drwy ddarparu gwasanaeth cyfieithu mewnol, sydd nid yn unig yn darparu cyfieithu ar y pryd a dogfennaeth ddwyieithog ar gyfer eu holl ddigwyddiadau, ond sydd hefyd wedi bod yn arloesol o ran datblygu'r iaith dros y 40 mlynedd diwethaf, gan ymateb i iaith flaengar yr ymgyrchoedd rhyddhad a sicrhau bod y Gymraeg yn parhau i fod yn iaith gyfoes.\nSwyddog yr Iaith Gymraeg UCM Cymru


Seren 5 Hotel yn Archifau Tozeur - Promo Holidays Tunisia\nArchifau Categori: Gwesty 5 Hotel yn Tozeur\nGwesty Royal Tunis\nMae'r cwrs golff brenhinol yn westy categori tair seren o fri, wedi'i leoli yng nghanol Tiwnis wrth ymyl y medina gyda'i souks, tai a stondinau crefftwyr Arabaidd-Mwslimaidd a 15 munud o'r maes awyr a o'r maestrefi gogleddol enwog.\nPomodoro Bwyty Hammamet\nMae bwyty Pomodoro yn swatio yn Hammamet. Mae'r croeso yn gynnes a'r awyrgylch yn gyfeillgar. Mae'n cynnig bwyd wedi'i fireinio. dewch i ddarganfod amryw arbenigeddau a bwyd môr Tiwnisia a Ffrainc i'w mwynhau dan do neu ar y teras hardd ynghyd ag adloniant cerddorol byw. Diolch i'w 25 mlynedd o brofiad, mae'r bwyty'n gweini prydau cyfoethog a gwybodus. Mae'r gymhareb ansawdd i bris yn rhagorol.


Polisi Preifatrwydd Almancax\nFel www.almancax.com, rydym yn parchu eich preifatrwydd ac yn ymdrechu i sicrhau eich bod yn gwneud hynny yn ystod eich amser ar ein gwefan. Esbonnir yr esboniadau ynghylch diogelwch eich gwybodaeth bersonol isod a'u cyflwyno i'ch gwybodaeth.\nFel llawer o weinyddion gwe safonol, mae www.almancax.com yn cadw ffeiliau log at ddibenion ystadegol. Mae'r ffeiliau hyn; Mae'n cynnwys gwybodaeth safonol fel eich cyfeiriad IP, darparwr gwasanaeth rhyngrwyd, nodweddion porwr, systemau gweithredu a thudalennau mewngofnodi. Nid yw ffeiliau log byth yn cael eu defnyddio at ddibenion ystadegol ac nid ydynt yn torri eich preifatrwydd.Nid yw eich cyfeiriad IP a'ch gwybodaeth arall yn gysylltiedig â'ch gwybodaeth bersonol.\nEfallai ein bod yn hysbysebu rhai cwmnïau ar ein gwefan (Google, ac ati). Gall yr hysbysebion hyn gynnwys cwcis a gallant gael eu casglu gan y cwmnïau hyn ac ni allwn eu defnyddio.\nMae www.almancax.com yn defnyddio system hysbysebu Google Adsense. Defnyddir y system hon gan Google i gyflwyno hysbysebion ar wefannau cyhoeddwyr sy'n dangos AdSense ar gyfer hysbysebion cynnwys. Cwci DoubleClick DART Mae'n cynnwys.\ndefnyddwyr Polisi preifatrwydd Google ad a chynnwys Gallwch chi atal defnyddio'r cwci DART trwy ymweld. Mae Google yn defnyddio cwmnïau hysbysebu trydydd parti i ddarparu gwasanaethau hysbysebu pan fydd yn ymweld â'n gwefan. Gall y cwmnïau hyn ddefnyddio gwybodaeth (heblaw'ch enw, cyfeiriad, cyfeiriad e-bost neu rif ffôn) o ymweliadau â'r gwefannau hyn a gwefannau eraill i ddangos hysbysebu cynhyrchion a gwasanaethau sydd o ddiddordeb i chi. I ddysgu mwy am y cais hwn ac i atal y cwmnïau hyn rhag defnyddio gwybodaeth o'r fath, darganfyddwch beth yw'ch opsiynau a NAI Egwyddorion hunanreoleiddiol ar gyfer cyhoeddwyr (PDF).\nMae'r wefan almanx.com yn darparu dolenni i wahanol gyfeiriadau Rhyngrwyd o'i dudalennau. nid yw almanx.com yn gyfrifol am gynnwys nac egwyddorion preifatrwydd y safleoedd y mae'n cysylltu â hwy ac yn hyrwyddo baneri. Cyfeirir yn gyfreithiol at y broses gysylltu y cyfeirir ati yma fel cyfeiriadau bulun.\nynghylch y polisi preifatrwydd a weithredir ar almanx.com; Os oes gennych unrhyw gwestiynau, sylwadau a meddyliau cysylltwch â ni yn almanx [at] gmail.com.


Diweddariad: Yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn darparu canllawiau am fod modd defnyddio rhagor o olewau wedi’u puro’n llawn i amnewid cynhwysion | Asiantaeth Safonau Bwyd\nDiweddariad: Yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn darparu canllawiau am fod modd defnyddio rhagor o olewau wedi’u puro’n llawn i amnewid cynhwysion\nLast updated: 29 Ebrill 2022\nMae’r Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) yn cynghori defnyddwyr y gall rhai cynhyrchion bwyd bellach gynnwys olewau llysiau safon bwyd (food grade) eraill wedi’u puro neu wedi eu puro’n llawn, er bod y cynhyrchion hyn wedi’u labelu fel rhai sy’n cynnwys olew blodau’r haul.\nMae’r diweddariad hwn yn cynghori defnyddwyr bod olew palmwydd, olew cnau coco ac olew ffa soia, oll wedi’u puro’n llawn yn cael eu defnyddio mewn rhai cynhyrchion heb wneud newidiadau i’r label. Rydym eisoes wedi cyhoeddi cyngor i ddefnyddwyr ar ddefnyddio olew hadau rêp wedi’i buro oherwydd effaith y gwrthdaro yn Wcráin ar argaeledd cynnyrch.\n“Ein blaenoriaeth ni yw bod bwyd yn ddiogel, a’i fod yn cyd-fynd â’r hyn sydd ar y label. Os yw’r diwydiant yn gwneud penderfyniadau ynghylch amnewid yr olewau hyn, rydym yn disgwyl i’r labeli cywir gael eu paratoi a’u hargraffu cyn gynted â phosib fel y gall defnyddwyr fod yn hyderus o ran y bwyd y maent yn ei brynu. Rhaid i unrhyw anghywirdebau labelu fod yn rhai dros dro yn unig. Rydym yn gweithio’n agos gyda’r diwydiant i godi ymwybyddiaeth defnyddwyr o unrhyw newidiadau posib i gynhwysion.\n“Rydym wedi cynnal asesiad risg cyflym ar dri olew wedi’i buro’n llawn y mae’r diwydiant bwyd yn bwriadu eu defnyddio mewn amrywiaeth o gynhyrchion yn lle olew blodau’r haul am fod y rhyfel yn Wcráin yn effeithio ar gyflenwad y math hwn o olew. Mae’r asesiad risg yn canolbwyntio ar bobl sydd ag alergeddau bwyd, ac mae risg bwyd uniongyrchol olew palmwydd wedi’i buro’n llawn ac olew cnau coco wedi’i buro’n llawn yn isel iawn, ac yn ddibwys ar gyfer olew ffa soia wedi’i buro’n llawn. Mae hyn yn golygu bod adweithiau alergaidd i’r olewau llysiau hyn wedi’u puro’n llawn yn brin iawn ac – os byddant yn digwydd, byddant yn ysgafn.”\nRydym yn annog y diwydiant i ystyried defnyddio’r olewau iachach a mwy cynaliadwy sydd ar y rhestr hon os ydynt yn amnewid eu cynhwysion. Dylai defnyddwyr gysylltu â’r gwneuthurwr neu’r brand i gael rhagor o wybodaeth os ydynt yn ansicr o ran cynnwys unrhyw gynnyrch neu os oes ganddynt bryderon am gynhwysyn a gaiff ei amnewid.”\nMae canllawiau wedi’u hanfon at awdurdodau lleol ar y ffactorau y gallent eu hystyried er mwyn helpu i wneud penderfyniadau gorfodi cymesur fesul achos, gan ystyried buddiannau ehangach defnyddwyr.\nMae’r asesiad risg alergenau cyflym ar gyfer yr olewau hyn wedi’i gyhoeddi fel rhan o’n hymrwymiad i gyhoeddi’r wyddoniaeth a’r dystiolaeth sy’n sail i’n cyngor a’n canllawiau.\nPan ddefnyddir olewau amgen, mae’r ASB yn disgwyl i fusnesau roi gwybod i ddefnyddwyr am unrhyw newid cynnyrch cysylltiedig, p’un a yw’r cynnyrch hwnnw’n cael ei brynu yn y siop neu ar-lein, gan ddefnyddio, er enghraifft, hysbysiadau mannau gwerthu a gwybodaeth ar eu gwefannau.\nSut mae’r ASB yn llywio penderfyniadau ar amnewidion olew blodau’r haul\nWrth ystyried yr olewau amgen y gellir eu defnyddio yn lle olew blodau’r haul o dan yr amgylchiadau eithriadol hyn, mae’r ASB wedi cynnal nifer o brofion i bennu a ddylid mabwysiadu dull gorfodi cymesur o ymdrin ag anghywirdebau labelu sy’n deillio o amnewid cynhwysion dros dro.\nMae’r profion dros dro hyn wedi’u datblygu i gefnogi’r broses o wneud penderfyniadau yn y dyfodol ynghylch mesurau dros dro i gefnogi’r gadwyn gyflenwi bwyd. Bydd y profion hyn yn helpu i sicrhau bod bwyd yn ddiogel, bod buddiannau defnyddwyr yn cael eu diogelu ac nad oes unrhyw darfu ar y gadwyn cyflenwi bwyd.\nMae Bwrdd yr ASB yn ymwybodol o’r sefyllfa a bydd yn parhau i’w hadolygu, gan gynnwys cynnydd y diwydiant o ran cydymffurfio.


Abertawe allan o’r Cwpan FA – Golwg360\nAbertawe allan o’r Cwpan FA\n17 Mawrth 2019 am 00:28 Diweddarwyd am 08:14\nAbertawe 2–3 Man City\nRoedd sawl penderfyniad dadleuol wrth i Abertawe fynd allan o’r Cwpan FA yn yr wyth olaf yn erbyn Man City nos Sadwrn.\nRoedd yr Elyrch ar y blaen am ran helaeth o’r gêm ar y Liberty cyn i ddwy gôl hwyr a dadleuol eu rhoi allan o’r gystadleuaeth.\nRhoddodd Matt Grimes Abertawe ar y blaen o ddeuddeg llath wedi ugain munud ar ôl i Connor Roberts ennill cic o’r smotyn gyda rhediad da i’r cwrt cosbi.\nDyblodd Bersant Celina’r fantais pan grymanodd y bêl heibio i Ederson i gwblhau symudiad tîm gwych gan yr Elyrch.\nCadwodd Abertawe ddwy gôl o fantais cyn yr egwyl diolch i gliriad Roberts oddi ar y llinell ac felly yr arhosodd hi tan ugain munud o’r diwedd.\nDyna pryd y tynodd Man City un yn ôl gydag ergyd greffrus Bernado Silva gyda thu allan ei droed chwith.\nOs oedd gôl gyntaf yr ymwelwyr yn un dda, lwcus a oedd y ddwy arall. Gwyrodd cic o’r smotyn hynod ddadleuol Sergio Aguero i gefn y rhwyd oddi ar gefn Kristoffer Nordfeldt.\nAc yna, fe enillodd yr Archentwr y gêm i’r ymwelwyr gyda phlym-beniad gwych, ond un a ddylai fod wedi ei wrthod oherwydd camsefyll.\nTorcalon i’r Elyrch felly wrth iddynt golli yn erbyn un o dimau gorau’r byd mewn amgylchiadau hynod anlwcus.\nTîm: Nordfelt, Roberts, van der Hoorn, Grimes, Carter-vickers, dyer (Asoro 61’), Fulton (Harries 86’), Byers (John 73’), James, Routledge, Celina\nGoliau: Grimes 20’, Celina 29’\nTîm: Ederson, Walker, Otamendi, Laporte, Delph (Zinchenko 57’), Bernardo Silva, Gundogan, silva, Mahrez (Aguero 64’), Gabriel Jesue, Sane (Sterling 57’)\nGoliau: A Bernardo Silva 69’ Nordfeldt [g.e.h.] 78’, Aguero 88’\nCerdyn Melyn: Laporte 45+3’\nTorf: i ddilyn


®adio amgen - Archif\nSefydliad di-elw ydi Radio Amgen a lansiwyd yn 2001 gan DJ Lambchop yn sgil diffyg allbwn ar gyfer cerddoriaeth amgen ac arbrofol yng Nghymru.\nAr y pryd roedd Lambchop yn derbyn llawer o ddemos diddorol gan nifer fawr o artistiaid ond oherwydd diffyg cyllideb ariannol doedd dim posib iddo rhyddhau'r holl gynnyrch hwn. Er mwyn rhannu'r gerddoriaeth newydd yma a chynulleidfa eang a rhoi cyfle i artistiaid amgen nad oedd yn derbyn unrhyw sylw gan gyfryngau Cymru, penderfynodd Lambchop droi at gyfrwng gwahanol, sef y we.\nFe'i ysbrydolwyd gan yr orsaf radio Cymraeg gyntaf ar y we, sef Radio D. Ffrwyth llafur Johnny R o Recordiau R-Bennig oedd Radio D a ddaeth i ben ychydig fisoedd cyn geni Radio Amgen. Darlledwyd y sioe gyntaf ym mis Hydref 2001. Ethos cerddorol Radio Amgen oedd darparu cerddoriaeth danddaearol newydd gyda'r pwyslais ar hip hop, electroneg, drwm a bas, bwtlegs, tecno, swn a dyb i wrandawyr ledled y byd.\nBu cyfnod cyntaf yr orsaf rhwng Hydref 2001 a Thachwedd 2002 a darlledwyd 50 o sioeau yn wythnosol gan gynnwys sesiynau egsgliwsif gan yr Athro Diflas Ffwc ac Y Soffas (enw gwreiddiol Y Lladron), Stylus, Y Celfi Cam, SJ Ohm, Gwalchmai Teleffon X-Change a Y Dull Duckworth Lewis. Yn ogstal, darlledwyd setiau o berfformiadau byw gan Llwybr Llaethog, Trawsfynydd Lo-Fi Liberation, Labordy Swn Cont... a derbyniwyd nifer fawr o sioeau gan DJs a chynhyrchwyr fel Recall a DJ Dai Trotski. Erbyn yr hanner canfed sioe, newidiodd cyfrwng sioeau Radio Amgen o RealAudio i mp3. Golygai hyn y gallai gwrandawyr islwytho ac arbed y sioeau i'w chwaraewyr mp3 a llosgi'r cyfan ar CD.\nEr bod y wefan ei hun yn uniaith Gymraeg, mae'n eithaf hawdd i unrhyw un di-Gymraeg islwytho sioeau ac mae gan yr orsaf wrandawyr yn yr UDA, Ffrainc, Siapan, yr Almaen ayyb. Roedd pethau'n edrych yn iach i'r orsaf gyda dros 2500 ergyd y mis ar gyfartaledd, ond yn sgil trafferthion technegol ac ariannol aeth yr orsaf yn dawel ar ol darlledu 50 o sioeau bob wythnos.\nDychwelodd Radio Amgen unwaith eto rhwng Ebrill ac Awst 2003 gan barhau i ddarlledu'n wythnosol. Darlledwyd naw sioe gan gynnwys sesiwn egsgliwsif gan Kentucky AFC. Daeth y cyfnod byr hwn i ben yn dilyn cyfuniad o ddiffyg arian, adnoddau, cysylltiad gwe a phroblemau personol ym mywyd DJ Lambchop.\nErs mis Awst 2005 a bellach yn ei thrydydd cyfnod, mae Radio Amgen unwaith eto yn darlledu sioeau wythnosol a dyma'r wefan gyntaf yn y byd i podgastio rhaglennu Cymraeg.\nOs oes gennych chi ddiddordeb mewn cyfrannu mewn unrhyw fodd, byddai DJ Lambchop yn falch i gael clywed gennych chi. Cysylltwch hefyd os oes gennych chi ddiddordeb mewn creu sioe ar gyfer yr orsaf.\nAdref | Archif | Dolenni | Cyswllt


Cymrodyr Cymuned Greadigol DU / Creative Community Fellows UK – Derby Museums\nCymrodyr Cymuned Greadigol DU / Creative Community Fellows UK\nClick here to read this page in English/ Cliciwch yma i ddarllen y dudalen hon yn Saesneg\nGall y celfyddydau a diwylliant fod yn rym pwerus i newid cymuned mewn ffordd gadarnhaol. Dyna pam mae angen cefnogi pobl greadigol sy’n cael eu galw i gryfhau eu cymunedau.\nGall ysgogi trawsnewidiad drwy’r celfyddydau a diwylliant fod yn frawychus, yn anodd ac yn aml yn unig. Mae Cymrodyr Cymuned Greadigol: y Deyrnas Unedig yn dod ag arloeswyr diwylliannol ynghyd i fod yn rhan o rywbeth mwy, i ddysgu sgiliau sy’n newid bywydau, ac i weld breuddwydion yn cael eu gwireddu.\nFfrwyth llafur partneriaeth hirdymor rhwng Amgueddfeydd Derby a NAS, sefydliad yn yr Unol Daleithiau sy’n meithrin ac yn cefnogi cymunedau amrywiol o arweinwyr diwylliannol, a’r Ganolfan Strategaeth Effaith Gymdeithasol ym Mhrifysgol Pennsylvania yw Cymrodyr Cymuned Greadigol y DU. Daw darlithwyr a hwyluswyr y rhaglen o’r tri sefydliad hyn.\nMae’r rhaglen hon yn gyfuniad o brofiad dysgu ar-lein a phersonol sy’n cael ei chynnal o fis Hydref 2020 i fis Ionawr 2021, sy’n dod ag artistiaid, trefnwyr cymunedol, gweinyddwyr ac entrepreneuriaid o bob rhan o’r Deyrnas Unedig ynghyd i ymchwilio i offer a fframweithiau newydd a fydd yn cynorthwyo eu prosiectau celfyddydol a diwylliannol i ysgogi trawsnewidiad. Mae’r daith yn dechrau gyda naw diwrnod o fyw a dysgu ochr yn ochr mewn amgylchedd tebyg i ganolfan ddeori yn Swydd Efrog, yna bydd pedwar mis o fodiwlau dysgu penodol ar-lein ac yna daw’r rhaglen i ben gyda thaith i’r Unol Daleithiau i gwrdd â charfan ryngwladol ehangach o Gymrodyr Cymuned Greadigol ac arloeswyr eraill yn un o ddigwyddiadau NAS (mae ffi rhaglen NAS, cost llety a chost y tocyn awyren yn cael eu talu fel rhan o’ch cymrodoriaeth).\nMae arweinwyr yn ffynnu pan fyddant yn deall eu cymunedau ac yn cysylltu â nhw. Maent yn creu partneriaethau â sefydliadau lleol eraill ac yn cymryd rhan mewn mentrau dinesig. Yn bwysicaf oll, maen nhw’n gwrando ar aelodau’r gymuned. Y math hwn o gysylltedd a pherthnasedd yw’r allwedd i ysgogi trawsnewidiad ffisegol neu gymdeithasol drwy’r celfyddydau.\nA yw hyn yn eich disgrifio chi? Ydych chi’n gweithio i wneud eich cymuned yn iachach drwy’r celfyddydau a diwylliant? Gwnewch gais i fod yn Gymrawd Cymuned Greadigol! Oes gennych chi gwestiwn? Cysylltwch â ni ar info@artstrategies.org.\nRydych yn… ysgogi newid creadigol yn eich cymuned. Rydych yn defnyddio grym y celfyddydau a diwylliant i ysgogi trawsnewidiadau cymdeithasol neu ffisegol teg yn eich byd chi, ochr yn ochr â phartneriaid lleol.\nRydych wedi… dechrau’n dda, ond eisiau datblygu’ch prosiect i gael mwy fyth o effaith.Felly bydd angen chwilfrydedd, meddwl agored a dyfalbarhad arnoch i fynd i’r afael â’r heriau sydd o’ch blaen.\nByddwch yn meithrin… dealltwriaeth o strategaeth, cysyniadau dylunio ac arweinyddiaeth gan Brifysgol Pennsylvania (UDA), NAS, mentoriaid ac ymarferwyr lleol yn y maes, yn ogystal â’ch cymheiriaid. Dywedodd 94% o’r Cymrodyr eu bod wedi dysgu sgiliau newydd sy’n berthnasol i’w gwaith.\nByddwch yn defnyddio… eich gwybodaeth newydd ar unwaith.Gyda’n gilydd, byddwn yn profi, yn addasu ac yn adeiladu ar eich gwaith. Ar ei ddiwedd, bydd gennych eglurder… a chynllun pendant. Dywedodd 90% o’r Cymrodyr eu bod yn rhannu’r hyn y maent wedi’i ddysgu o’r rhaglen â’u cydweithwyr a’u sefydliadau.\nByddwch yn ymuno â… chymuned anhygoel o gydweithredwyr sy’n ymroddedig i ddysgu oddi wrth ei gilydd a rhannu gwybodaeth a’i gilydd. Mae’n garfan gysylltiedig sy’n parhau i gefnogi ei gilydd ymhell ar ôl i’r rhaglen ddod i ben.\nArtist, trefnydd cymunedol, gweinyddwr neu entrepreneur sy’n gweithio ar brosiect i greu newid cymunedol cadarnhaol drwy’r celfyddydau a diwylliant ac yn barod i fynd â’ch prosiect i’r lefel nesaf\nGweithio i sefydliad neu weithwyr llawrydd\nChwilfrydig, agored, a chydweithredol\nAwyddus i ymuno â chymuned ymarfer a fydd yn eich dal yn atebol\nParod i gyfrannu eu sgiliau ac ymrwymo amser i weithredu ar yr hyn y maent yn ei ddysgu\nAnogir ymgeiswyr ag anableddau a phobl dduon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig i wneud cais\nMae’r rhaglen hon yn ymwneud â gweithredu ac rydym yn cydnabod bod y gwaith hwn yn digwydd fesul cam. Yr ymgeiswyr mwyaf cystadleuol fydd y rhai a chanddynt eisoes ddechrau da:\nCliciwch yma i gychwyn eich cais i Gymrodyr Cymuned Greadigol y DU.\n12-20 Hydref 2020\nTŷ Cymuned Greadigol // Swydd Efrog\nTachwedd 2020 – Ionawr 2021\nI’w gadarnhau 2021\nUwchgynhadledd NAS // yr Unol Daleithiau\nSTRATEGAETH: Egluro gwerth a safle unigryw eich prosiect yn eich cymuned\nCYSYNIADAU DYLUNIO: Dysgu proses gylchol sy’n canolbwyntio ar bobl ar gyfer datblygu a phrofi syniadau newydd\nARWEINYDDIAETH: Datblygu meddylfryd twf a ffordd o arwain sy’n deillio o’ch gwerthoedd\nDiolch i gefnogaeth hael Arts Council England a’r Calouste Gulbenkian Foundation (Cangen y DU), mae holl ffioedd y rhaglen (£10,000) wedi’u talu.\nMae’r cymrodyr yn gyfrifol am trefniadau teithio i’r digwyddiad yn Swydd Efrog ac oddi ar 12-20 Hydref 2020.\nYmunwch â Gweminar\nEisiau dysgu mwy am y cymorth a gewch gan Gymrodyr Cymuned Greadigol y DU a’r effaith a gaiff ar eich prosiect er mwyn ysgogi trawsnewidiad cadarnhaol yn eich cymuned? Ymunwch â’n gweminar!\nGweminar Cymrodyr Cymuned Greadigol y DU: Dydd Iau 7 Mai am 1PM BST


Hiliaeth wedi gwneud rhai yn 'fwy agored' i Covid-19 - BBC Cymru Fyw\nHiliaeth wedi gwneud rhai yn 'fwy agored' i Covid-19\nimage captionRaza Ghulam a'i gymar Nicola Mincher\nFe allai hiliaeth sefydliadol fod wedi cyfrannu at effaith anghymesur Covid-19 ar bobl o gefndiroedd ethnig yng Nghymru, yn ôl barnwr blaenllaw.\nDywedodd y Barnwr Ray Singh, arweinydd ymateb Llywodraeth Cymru i'r mater, y gallai bywydau fod wedi cael eu hachub pe bai asesiad risg ar-lein wedi bod ar gael yn gynt.\nMae undeb wedi galw am ymchwiliad cyhoeddus.\nMae Llywodraeth Cymru yn dweud eu bod yn ceisio mynd i'r afael â hiliaeth strwythurol.\nCoronafeirws: Galw am warchod lleiafrifoedd ethnig\nMae ymchwil rhaglen Wales Investigates yn dangos fod o leiaf 10 adroddiad wedi tanlinellu anghydraddoldebau iechyd yng Nghymru yn yr 20 mlynedd diwethaf, gyda llawer yn amlygu anghydraddoldeb hil strwythurol.\nMae dadansoddiad o'r data swyddogol yn dangos fod pobl o gefndiroedd ethnig yng Nghymru yn fwy tebygol na phobl wyn o fyw mewn ardaloedd ble mae amddifadedd wedi gwaethygu ers 2011.\nMae preswylwyr y 5% o lefydd mwyaf difreintiedig Cymru'n ddwywaith yn fwy tebygol o farw o Covid-19 na'r rhai yn y 5% o ardaloedd lleiaf difreintiedig, yn ôl data'r Swyddfa Ystadegau Gwladol.\nMaen nhw hefyd yn fwy tebygol o gael cytundebau oriau sero neu waith gydag asiantaethau, sy'n golygu eu bod dan bwysau i barhau i weithio er gwaethaf peryglon y feirws.\nimage captionBu farw'r brodyr Ghulam Abbas a Raza Ghulam 12 awr o'i gilydd\nWrth i'r feirws ddechrau lledu ym mis Mawrth, roedd y rheolwr warws Raza Ghulam, 54, yn gofalu am ei rieni ar y dyddiau pan nad oedd yn gweithio.\nDoedd ei gymar, Nicola Mincher, o Gasnewydd, ddim eisiau iddo fynd i'r gwaith ond dywedodd na allai fforddio peidio.\nCafodd y ddau eu taro'n wael ychydig cyn y cloi mawr ac o fewn deuddydd bu'n rhaid i Nicola alw am ambiwlans am fod Raza'n cael trafferth anadlu.\n"Wrth adael, dywedodd 'dyw pobl ddim yn dod adre o hyn'," meddai Nicola. "Dywedais 'paid â siarad fel'ny' a rhoi cusan iddo.\n"Dyna'r tro olaf imi siarad ag e."\nimage captionNicola Mincher\nCafodd Raza brawf coronafeirws positif yn yr ysbyty a'i roi ar beiriant anadlu.\nO fewn dim roedd ei frawd Ghulam Abbas, gyrrwr tacsi 59 oed o Gasnewydd, wedi ymuno ag e yn uned gofal dwys Ysbyty Brenhinol Gwent ar ôl cael Covid-19.\nAr 22 Ebrill, cafodd Nicola ei galw i'r ysbyty i weld Raza.\n"Rois i gusan iddo ac ro'n i'n cydio yn ei ddwylo gyda'i fwclis gweddi ac o fewn pum munud roedd ei galon wedi stopio," dywedodd. "Fe gwympodd fy myd yn deilchion."\nBu farw Ghulam 12 awr yn ddiweddarach.\n"Roedden ni yn ei garu gymaint," meddai ei weddw, Shamim Abbas. "I fy merched, nid eu tad oedd, ond eu harwr.\nimage captionGhulam Abbas a'i wraig, Shamim\nYn nhon gyntaf Covid-19, bu farw 16 o weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru. Roedd 10 o leiafrifoedd ethnig, a saith o'r rheiny o'r Ffilipinau.\nAeth y gweithiwr cefnogaeth gofal iechyd Julius Sana i'r ysbyty gyda thwymyn ym mis Ebrill. Ddiwrnod wedyn, ar ben-blwydd ei ferch yn bump oed, roedd ar beiriant anadlu.\nRoedd wedi hebrwng claf i'r ysbyty aeth ymlaen i gael prawf coronafeirws positif. Dywedodd ei chwaer, Jovelyn Villareal, ei fod yn falch o'i swydd ac "yn berson oedd ddim am i bobl feddwl ei fod yn ddiog."\nimage captionJulius Sana gyda'i wraig Maricar, ei fab Marc a'i ferch Princess\nRoedd diabetes ar Julius, ac er bod ganddo offer diogelwch personol, roedd yn gymharol sylfaenol, yn unol â chanllaw'r llywodraeth ar y pryd.\n"Yn y dechrau roedden ni'n gofyn - ydi hynny'n ddigon?" meddai Jovelyn.\n"Welson ni ar y teledu, mewn llefydd fel China neu'r Ffilipinau, roedden nhw'n gwisgo PPE llawn fel tase'n nhw'n ofodwyr."\nRoedd Julius yn cael ei gynnal trwy diwbiau am 18 o ddiwrnodau cyn i'w wraig, Maricar, gael galwad i ddweud ei fod yn cael ataliad ar y galon.\nBu farw o fewn 10 munud, yn 40 oed.\nimage captionChwaer Julius Sana, Jovelyn Villareal a'i wraig, Maricar\n'Roedd rhaid i bobl weithio'\n"Dywedodd llawer yn agored o'r dechrau eu bod wirioneddol yn ofnus pan welson nhw gydweithwyr yn marw, "meddai Shavanah Taj, Ysgrifennydd Cyffredinol TUC Cymru, "ac roedden nhw'n gwybod, wrth weld lluniau ar y teledu neu'r cyfryngau cymdeithasol, eu bod yn cael eu heffeithio'n anghyfartal.\n"Ond fe ddywedon nhw 'Rhaid dewis rhwng rhoi bwyd ar y bwrdd a thalu biliau'."\nDywedodd fod llawer o weithwyr o gefndir lleiafrif ethnig â gofynion fisa i weithio nifer benodol o oriau neu mewn sefyllfa o orfod gweithio shifftiau ychwanegol.\nMae Ms Taj yn galw am ymchwiliad cyhoeddus i ddarganfod pam fod lleiafrifoedd ethnig wedi'u heffeithio'n anghyfartal.\n"Mae llawer o bobl wedi colli anwyliaid, ffrindiau a chydweithwyr. Rhaid i ni wybod a ellid fod wedi osgoi hynny."\nimage captionMae Shavanah Taj o TUC Cymru yn galw am ymchwiliad cyhoeddus\nMae ystadegau eraill yn amlygu ffactorau risg yn achos bobl BAME. Mae un o bob tri o staff meddygol a deintyddol Cymru o gefndiroedd ethnig.\nMae tlodi wedi taro rhai cymunedau'n waeth wrth i fusnesau orfod cau\nMae dynion o dras Pacistanaidd, du Affricanaidd a du Caribïaidd yn fwy tebygol o weithio mewn diwydiannau a ddaeth i stop yn y cyfnod clo.\nMae dynion Bangladeshaidd yn bedair gwaith mwy tebygol na dynion gwyn o weithio yn y diwydiannau hyn.\nimage captionY Barnwr Ray Singh\nYm mis Ebrill, sefydlodd Llywodraeth Cymru adolygiad i ddarganfod pam fod mwy o risg i leiafrifoedd ethnig wrth i'r feirws ledu, dan arweiniad y Barnwr Ray Singh.\nComisiynodd yntau asesiad risg ar-lein sy'n ystyried ffactorau fel ethnigrwydd, rhyw a salwch.\nCredai'r Barnwr Singh y gallai adnodd o'r fath fod wedi gwneud gwahaniaeth petai wedi bod ar gael yn gynt.\n"Byddai wedi helpu lot," meddai, "Gallai gymaint o'r bobl hynny fod dal yn fyw heddiw.\n"Mae hiliaeth yn cael ei amlygu yn fan hyn. Ac mae angen i ni weithredu nawr, neu fydd hi'n rhy hwyr."\nYn y ddau ddegawd diwethaf, mae o leiaf 10 adroddiad wedi amlygu anghydraddoldebau iechyd yng Nghymru, gyda llawer yn cyfeirio at yr effaith ar leiafrifoedd ethnig.\nDywedodd Jane Hutt, Gweinidog Cydraddoldebau Llywodraeth Cymru: "Wyddwn ni ddim beth fyddai effaith Covid-19 fel feirws, ond gwyddwn am anghydraddoldebau economaidd-gymdeithasol.\nMae'r adroddiad hefyd yn tanlinellu diffyg cynrychiolwyr BAME ar lefel gwneud penderfyniadau.\nDywedodd Mrs Hutt fod Llywodraeth Cymru wedi lansio strategaeth sicrhau cydraddoldeb ac amrywiaeth wrth wneud penodiadau cyhoeddus cyn y cyfnod clo.\nPan ofynnwyd a fyddai'n cefnogi ymchwiliad cyhoeddus, atebodd y dylid gweithredu cynllun dan y strategaeth honno.\n"Rhaid derbyn bod yna anghydraddoldebau strwythurol a bod yna hiliaeth," dywedodd. "Does dim ffordd o gwbl y dylem ni fod yn hunanfodlon neu feddwl nad ydy hyn yn berthnasol i ni yng Nghymru."\nBBC Wales Investigates: Under the Skin of Covid-1920:30 3 Awst BBC One Wales


Cyfoeth Naturiol Cymru / Ralïo yn ôl ar y trywydd iawn yng nghoedwigoedd Cymru\nMae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) a Motorsport UK wedi llofnodi cytundeb mynediad newydd a fydd yn caniatáu ralïo pedair olwyn cystadleuol ar dir a reolir gan CNC am y tair blynedd nesaf.\nErs degawdau, mae coedwigoedd CNC wedi bod yn gartref i amrywiaeth o chwaraeon modur, ac mae’r sefydliad wedi gweithio'n effeithiol gyda Motorsport UK i gynnal digwyddiadau ar bob lefel o’r gamp, o rasio llawr gwlad i Rali GB Cymru, sef rownd Prydain ym Mhencampwriaeth Rali'r Byd yr FIA.\nBydd y cytundeb newydd yn gweld digwyddiadau’n dychwelyd i'r ystad goetir tan 2023 gan roi hwb i’r economi leol, gyda phwyslais o'r newydd ar effeithiau posibl chwaraeon modur ar yr amgylchedd naturiol.\nDywedodd Dominic Driver, Pennaeth Stiwardiaeth Tir Cyfoeth Naturiol Cymru:\n"Y coedwigoedd mae CNC yn eu rheoli yng Nghymru yw cadarnleoedd ralïo yn y DU ac maent yn rhoi her unigryw i yrwyr.\n"Mae ein cytundeb â Motorsport UK yn golygu cyflwyno telerau newydd a fydd yn gwneud ralïo yng Nghymru yn fwy fforddiadwy i gyfranogwyr ac yn caniatáu i bobl fwynhau'r gamp yn ddiogel, a chan sicrhau bod coedwigoedd Cymru yn cael eu hamddiffyn a'u cynnal am genedlaethau.\n"Edrychwn ymlaen at groesawu'r rhai sy'n cymryd rhan yn y gamp anhygoel – rhoddir bri mawr ym myd ralïo ar yr hynt a’r helynt sy’n digwydd ar y traciau coedwig hyn."\nDaw'r cyhoeddiad yn dilyn y newyddion bod Rali GB Cymru 2020, a oedd i fod i ddigwydd yn yr hydref, yn cael ei ganslo oherwydd pandemig y Coronafeirws a'r cyfyngiadau sydd ar waith er mwyn diogelu’r cyhoedd.\nA chyda chymorth yn tyfu i weld adferiad gwyrdd ar ôl COVID-19, bydd ystyriaethau amgylcheddol wrth wraidd y cytundeb newydd, gyda CNC a Motorsport UK yn ymrwymo i gydweithio ar yr uchelgais i yrru tuag at ddull carbon is, gwyrddach a mwy cynaliadwy o gynnal y digwyddiadau yn y dyfodol.\nYchwanegodd Dominic Driver: "Mae ralïo'n gwneud cyfraniad pwysig i'n heconomi wledig ac mae llawer o fanteision cymunedol yn deillio o'r digwyddiadau hyn.\n"Fodd bynnag, rydyn ni hefyd yn cydnabod yn llwyr bod cynnal digwyddiadau o'r fath yn ein coedwigoedd yn dod ag ymdeimlad ehangach o gyfrifoldeb i'r cyhoedd, y cymunedau lleol ac i'n cyfrifoldebau ein hunain wrth helpu i fynd i'r afael â'r argyfyngau hinsawdd a natur.\n"Mae effaith COVID-19 wedi gweld mwy a mwy o bobl yn dychwelyd at ymweld â choedwigoedd ein gwlad ac mae wedi rhoi mwy o ffocws ar yr angen i barchu ein hamgylchedd naturiol.\n"Wrth gyrraedd y cytundeb hwn, mae CNC yn ystyried yn llawn effaith popeth a wnawn ar y lleoedd y mae pobl yn eu caru. Mae hyn yn cynnwys yr ymrwymiad i weithio gyda Motorsport UK ar y daith tuag at ddod yn gamp wyrddach a mwy cynaliadwy yn y dyfodol.\n"Bydd yr uchelgais hwn yn parhau i fod wrth wraidd ein trafodaethau wrth i ni weithio gyda threfnwyr y rali ar y rhaglen ddigwyddiadau ar gyfer 2021 a thu hwnt".\nDywedodd Hugh Chambers, Prif Swyddog Gweithredol Motorsport UK:\n"Rydym yn falch iawn o gyhoeddi cytundeb newydd gyda Cyfoeth Naturiol Cymru a fydd yn caniatáu i ralïo ddigwydd yng nghoedwigoedd Cymru am o leiaf y tair blynedd nesaf. Mae ralïo’n ddisgyblaeth bwysig i Motorsport UK ac mae Cymru'n cynnig yr amgylchedd perffaith i'n digwyddiadau gael eu cynnal ar rai o'r llwyfannau mwyaf eu parch ym myd ralïo.\n"Nid yn unig y mae'n bwysig i gystadleuwyr, ond mae'r digwyddiadau hyn yn hanfodol i'r seilwaith o'u cwmpas, o sectorau lletygarwch lleol, ond hefyd yr is-fusnesau sy'n gysylltiedig â'r gamp sy'n dibynnu'n fawr ar ralïo coedwig. Byddwn yn gweithio gyda CNC i gynyddu nifer y digwyddiadau, fforddiadwyedd i’n cystadleuwyr a'r cynaliadwyedd hirdymor fel y gallwn ofalu am y gamp a'r coedwigoedd am genedlaethau i’r dyfodol."


Firws “cenedlaetholdeb argyfwng” - Ymgyrch Fyd-eang dros Addysg Heddwch\nPa rôl y gallai addysg heddwch a dinasyddiaeth fyd-eang ei chwarae wrth fynd i'r afael ag ymatebion cenedlaetholgar i argyfwng byd-eang a rennir fel COVID-19?\nGan Werner Wintersteiner\n“Meistrolaeth dros natur? Ni allwn reoli ein natur ein hunain hyd yma, y mae eu gwallgofrwydd yn ein gorfodi i feistroli dros natur wrth golli ein hunanreolaeth ein hunain. […] Gallwn ladd firysau, ond rydym yn ddi-amddiffyn o flaen firysau newydd, sy'n ein difetha, yn cael treigladau ac yn eu hadnewyddu. Hyd yn oed cyn belled ag y mae bacteria a firysau yn y cwestiwn, mae'n rhaid i ni daro bargen â bywyd a natur. ” -Edgar Morin1\n“Mae angen i’r ddynoliaeth wneud dewis. A fyddwn yn teithio i lawr llwybr y gwaharddiad, neu a fyddwn yn mabwysiadu llwybr undod byd-eang? ” - Yuval Noah Harari2\nMae argyfwng Corona yn dangos i ni gyflwr y byd. Mae'n dangos i ni fod globaleiddio hyd yma wedi dod â chyd-ddibyniaeth heb gydsafiad. Mae'r firws yn ymledu yn fyd-eang, a byddai ei frwydro yn gofyn am ymdrechion byd-eang ar sawl lefel. Ond mae'r taleithiau'n ymateb gyda gweledigaeth twnnel cenedlaethol. Yma mae ideoleg (cenedlaetholgar) yn ennill buddugoliaeth dros reswm, weithiau hyd yn oed dros reswm polisi economaidd neu iechyd cyfyngedig. Nid oes unrhyw ymdeimlad o gydlyniant hyd yn oed yn “pŵer heddwch Ewrop,” yr Undeb Ewropeaidd. “Mae cenedlaetholdeb argyfwng yn gafael yn yr aelod-wladwriaethau,” wrth i’r newyddiadurwr o Awstria, Raimund Löw, ei roi’n briodol iawn.3\nMewn cyferbyniad, byddai persbectif o ddinasyddiaeth fyd-eang yn briodol i'r argyfwng byd-eang. Nid yw hyn yn golygu “persbectif byd-eang,” rhithwir nad yw hyd yn oed yn bodoli, ond mae'n golygu cefnu ar “genedlaetholdeb trefnus” (Ulrich Beck) ac ymwrthod â “atgyrch” cenedlaetholdeb, gwladgarwch lleol ac egoism grŵp, o leiaf yn y canfyddiad o y broblem. Mae hefyd yn golygu rhoi’r gorau i agwedd “America yn gyntaf, Ewrop yn gyntaf, Awstria yn gyntaf,” (ac ati) wrth farnu a gweithredu a mabwysiadu cyfiawnder byd-eang fel yr egwyddor arweiniol. A yw'n ormod i'w ofyn? Nid yw hyn yn ddim byd heblaw'r mewnwelediad na allwn ni fel cenedl, fel gwladwriaeth neu fel cyfandir achub ein hunain yn unigol pan fyddwn yn wynebu heriau byd-eang. A bod arnom felly angen meddwl byd-eang a strwythurau gwleidyddol byd-eang.\nMae y ffaith nad yw hi erioed wedi bod yn hawdd gwrthsefyll y atgyrchau hunaniaethol hyn wedi'i ddangos yn dda yn y ddrama Der Weltuntergang (Diwedd y Byd) (1936) gan y bardd o Awstria, Jura Soyfer. Yn erbyn cefndir cynnydd Sosialaeth Genedlaethol, mae'n tynnu senario o fygythiad llwyr - sef y perygl o ddifodiant y ddynoliaeth. Ond sut mae pobl yn ymateb? Gellir nodi tri cham: yr ymateb cyntaf yw gwadu, yna daw panig, ac yn olaf actifiaeth (prin yn ystyrlon) am unrhyw bris.4 Yn gyntaf, nid yw gwleidyddion yn credu rhybuddion gwyddoniaeth. Ond wrth i'r trychineb agosáu yn ddiymwad, ni ellir arsylwi unrhyw undod, fel y gallwn gyda'n gilydd osgoi'r perygl wedi'r cyfan. Nid rhwng y taleithiau, nac o fewn y cymdeithasau unigol. Yn hytrach, mae'r cyfoethocaf yn elwa o'r sefyllfa unwaith eto trwy gyhoeddi “bond diwrnod dooms” a buddsoddi mewn llong ofod ddrygionus o ddrud i achub eu hunain yn unigol. Wedi'r cyfan, dim ond gwyrth all osgoi'r tynghedu. Mae'r gomed, a anfonwyd i ddinistrio'r ddaear, yn cwympo mewn cariad ag ef ac felly'n ei sbâr. Mae'r ddrama yn apêl anuniongyrchol ond brys iawn i undod byd-eang.\nHeddiw, wrth gwrs, mae popeth yn hollol wahanol. Nid diwedd y byd yw argyfwng COVID-19, ac mae'r rhan fwyaf o lywodraethau'n gwneud pob ymdrech i gymryd yr holl gamau angenrheidiol i arafu lledaeniad y firws i'r pwynt lle gellir adeiladu gwrth-rymoedd yn awr. Ac yn Awstria, mae ymdrechion yn cael eu gwneud i glustogi'r effeithiau yn gymdeithasol ac o ran cenedlaethau. Fodd bynnag, yn enwedig mewn sefyllfa eithriadol fel hon, rhaid inni beidio â chael ein hamsugno'n llwyr wrth ymdopi â bywyd bob dydd; yn fwy nag erioed, mae angen arsylwi beirniadol a meddwl beirniadol arnom. Wedi'r cyfan, mae'r firws corona yn sydyn yn ei gwneud hi'n bosibl cyfyngu ar hawliau sylfaenol a fyddai'n annirnadwy mewn amseroedd arferol.\nFodd bynnag, yn enwedig mewn sefyllfa eithriadol fel hon, rhaid inni beidio â chael ein hamsugno'n llwyr wrth ymdopi â bywyd bob dydd; yn fwy nag erioed, mae angen arsylwi beirniadol a meddwl beirniadol arnom.\nGallwn ofyn i ni'n hunain, er enghraifft: A yw popeth yn wirioneddol wahanol i'r ddrama gan Jura Soyfer? Onid ydym eisoes yn gwybod yr ymddygiadau y mae'r bardd yn eu disgrifio - gwadu, panig, gweithrediaeth - o'r argyfwng hinsawdd? Beth ydym yn ei wneud i sicrhau nad yw'r camgymeriadau sydd hyd yma wedi ein hatal rhag ffrwyno newid yn yr hinsawdd yn cael eu hailadrodd yn yr argyfwng presennol? Yn anad dim: Ble mae ein cydsafiad o ystyried ein “tynged ddaearol gyffredin?” Oherwydd mewn un pwynt mae ein realiti yn wahanol iawn i'r ddrama theatr: ni fydd unrhyw wyrth yn ein hachub.\nBellach bydd effeithiau syfrdanol gweledigaeth twnnel cul (cenedlaethol neu Eurocentric) yn cael eu dangos gydag ychydig o enghreifftiau.\nCanfyddiad: “Firws Tsieineaidd?”\nDim ond pan ymledodd yr epidemig i'r Eidal y gwnaethom gofio bod globaleiddio yn golygu cyd-ddibyniaeth gymhleth - nid yn unig cysylltiadau masnach, cadwyni cynhyrchu a llif cyfalaf, ond hefyd firysau.\nMae'r olygfa gul eisoes yn cymylu ein canfyddiad o'r broblem. Am wythnosau, os nad misoedd, rydym wedi gallu arsylwi epidemig y corona, ond rydym wedi ei ddiswyddo fel carwriaeth Tsieineaidd sydd ond yn effeithio arnom yn ymylol. (Wrth gwrs, cyfrannodd ymdrechion cychwynnol llywodraeth China at hyn hefyd). Erbyn hyn, mae’r Arlywydd Trump yn siarad yn eithaf penodol am y “firws Tsieineaidd,” ar ôl ei alw’n “firws tramor” yn wreiddiol.5 A gadewch inni gofio’r “esboniadau” cyntaf ar gyfer dechrau’r afiechyd - arferion bwyta amheus y Tsieineaid a’r amodau misglwyf gwael yn y marchnadoedd gwyllt. Ni ellid anwybyddu'r ymgymerwr moesoli a hiliol hefyd. Dim ond pan ymledodd yr epidemig i'r Eidal y gwnaethom gofio bod globaleiddio yn golygu cyd-ddibyniaeth gymhleth - nid yn unig cysylltiadau masnach, cadwyni cynhyrchu a llif cyfalaf, ond hefyd firysau. Fodd bynnag, nid ydym am gymryd sylw o'r ffaith bod ein dulliau o ffermio ffatri eisoes yn achosi epidemigau gyda rheoleidd-dra penodol ac yn hyrwyddo ymwrthedd bacteria i wrthfiotigau, nad oes fawr o sôn amdano o hyd ond sydd eisoes yn angheuol fil o weithiau'r flwyddyn. , a bod ein ffordd gyfan o fyw felly'n cynyddu'r risgiau presennol ar raddfa fyd-eang.\nGweithredu: “Pob dyn drosto’i hun” fel ateb?\nMae Corona unwaith eto wedi cadarnhau’r hyn a nodwyd eisoes y llynedd ar achlysur y drafodaeth wirioneddol fyd-eang gyntaf ar argyfwng yr hinsawdd: nid yw bygythiadau byd-eang yn arwain yn awtomatig at undod byd-eang. Ymhob argyfwng rydym yn ymateb mewn egwyddor, hy os nad ydym wedi sefydlu mecanweithiau eraill o’r blaen, nid yn ôl yr arwyddair “glynu at ein gilydd,” ond yn ôl y mwyafswm “pob dyn drosto’i hun.” Felly does ryfedd bod y mwyafrif o daleithiau o'r farn mai cau ffiniau oedd y mesur cyntaf a mwyaf effeithiol i atal lledaeniad corona. Dywedir bod cau ffiniau yn ddewis rhesymol, oherwydd trefnir systemau iechyd yn genedlaethol ac nid oes unrhyw offerynnau eraill ar gael. Mae hynny'n wir, ond nid dyna'r gwir i gyd. Yn lle cau ffiniau blancedi, oni fyddai’n fwy synhwyrol ynysu “rhanbarthau,” yr effeithir arnynt a gwneud hynny ar sail y risg i iechyd yn unig, hynny yw, ar draws ffiniau lle bo angen? Mae'r ffaith nad yw hyn yn bosibl ar hyn o bryd, yn arwydd, o ba mor amherffaith yw ein system ryngwladol. Rydym wedi creu problemau byd-eang, ond nid ydym wedi creu mecanweithiau ar gyfer datrysiadau byd-eang. Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO), ond ychydig iawn o gymwyseddau sydd ganddo, dim ond 20% sy'n cael ei ariannu gan yr aelod-wledydd ac felly mae'n ddibynnol ar roddwyr preifat, gan gynnwys cwmnïau fferyllol. Mae ei rôl hyd yma yn argyfwng Corona yn ddadleuol. Ac nid yw hyd yn oed aelod-wladwriaethau'r UE wedi gallu datblygu system gofal iechyd pan-Ewropeaidd i unrhyw raddau. Mae polisi iechyd yn gymhwysedd cenedlaethol. Ac nid oes strwythurau priodol wedi’u creu ar gyfer mecanwaith amddiffyn sifil yr UE, a fabwysiadwyd yn 2001. Dyna pam yr ydym yn ymateb fel y gwnaethom yn yr “argyfwng ffoaduriaid” - cau ffiniau. Ond mae'n gweithio cystal â firws na gyda phobl ar ffo.\nMae'r egoism (cenedlaethol) yn mynd hyd yn oed ymhellach. Enghraifft arbennig mae'n debyg yw achos ardaloedd chwaraeon gaeaf Tyrolean yn Awstria. Mae'n debyg bod tardrwydd diwydiant twristiaeth Tyrolean ac awdurdodau iechyd yn gyfrifol am ddwsinau o heintiau sgiwyr rhyngwladol, sydd wedi achosi effaith pelen eira mewn sawl gwlad. Er gwaethaf rhybuddion y meddygon brys, awdurdodau iechyd Gwlad yr Iâ a Sefydliad Robert Koch, ni stopiwyd sgïo ar unwaith ac ni chafodd y gwesteion eu hynysu. Yn y cyfamser mae'r llysoedd eisoes yn delio â'r achos. “Mae’r firws wedi cael ei ddwyn o Tyrol i’r byd gyda llygaid y deiliad. Byddai'n hen bryd cyfaddef hyn ac ymddiheuro amdano, ”meddai gwestai Innsbruck yn gwbl briodol.6 Felly, ef yw un o'r ychydig rai sy'n mynd i'r afael â chyfrifoldeb rhyngwladol Awstria ac felly'r syniad o undod ledled y byd.\nDaeth effaith negyddol yr agwedd hon ar ynysu cenedlaethol, y mae Awstria yn ei rhannu, yn amlwg yn ystod yr wythnosau argyfwng yng nghanol mis Mawrth 2020: ataliwyd gwaharddiad allforio’r Almaen ar offer meddygol, a godwyd ar ôl protestiadau, am wythnos yr oedd ei hangen ar frys ac eisoes talu am ddeunydd o gael ei fewnforio i Awstria.7 Hyd yn oed yn fwy difrifol yw sefyllfa gofal cartref i bobl hen a sâl, lle mae ein gwlad yn ddibynnol ar roddwyr gofal o wledydd yr UE (cyfagos). Fodd bynnag, oherwydd cau'r ffiniau, ni allant gyflawni eu dyletswyddau yn y modd arferol mwyach.\nYn y cyfamser, mae'r Undeb Ewropeaidd, sydd yn ôl pob golwg wedi newid i weithrediad brys, o leiaf wedi cyflawni bod masnach mewn offer meddygol yn yr UE wedi'i rhyddfrydoli'n llawn eto, ac ar yr un pryd mae allforion o'r Undeb yn gyfyngedig8. Proses ddysgu? Efallai. Ond onid egoism Ewropeaidd yn hytrach nag un cenedlaethol yw hwn yn y pen draw? A dim ond pan fydd Corona yn effeithio'n gryfach ar Affrica y daw'r prawf undod rhyngwladol!\nMae diffyg undod Ewropeaidd wedi cael yr effaith waethaf ar yr Eidal. Mae gwledydd yr Undeb Ewropeaidd, er eu bod yn cael eu heffeithio yn hwyrach na'r Eidal, wedi bod â diddordeb ynddynt eu hunain am yr amser hiraf. “Mae’r UE yn cefnu ar yr Eidal yn ei hawr angen. Mewn ymwrthod â chywilydd o gyfrifoldeb, mae cyd-wledydd yn yr Undeb Ewropeaidd wedi methu â rhoi cymorth meddygol a chyflenwadau i’r Eidal yn ystod achos, ”meddai sylwebaeth yng nghyfnodolyn yr Unol Daleithiau Polisi Tramor, heb sôn bod yr UDA hefyd wedi anwybyddu galwad yr Eidal am help.9 Ar y llaw arall, mae Tsieina, Rwsia a Chiwba wedi anfon personél meddygol ac offer. Mae China hefyd yn cefnogi gwledydd Ewropeaidd fel Serbia, sydd wedi cael eu gadael ar eu pennau eu hunain gan yr UE. Dehonglir hyn gan rai cyfryngau fel gwleidyddiaeth pŵer Tsieineaidd.10 Boed hynny fel y bo, byddai gan yr UE yn ei allu i gynorthwyo gwlad sy'n ymgeisio hefyd!\nMae sefyllfa ryfedd hefyd wedi codi ar ynys Iwerddon, lle - cyn belled nad yw'r Brexit wedi'i gwblhau'n llawn eto - nad yw'r ffin rhwng y Weriniaeth a Gogledd Iwerddon Prydain yn ganfyddadwy ym mywyd beunyddiol. Gyda Corona, mae hyn wedi newid. Am gyfnod cyflwynodd Dulyn, fel y mwyafrif o daleithiau’r UE, gyfyngiadau llym ar gyswllt, nid oedd Prif Weinidog Prydain, Boris Johnson, yn ystyried bod hyn yn angenrheidiol am yr amser hiraf (ideoleg “imiwnedd cenfaint”) a gadawodd ysgolion ar agor, hyd yn oed yng Ngogledd Iwerddon. Fe ysgogodd hyn ohebydd radio Awstria (ORF) i wneud y sylw canlynol: “Unwaith eto, mae'n ymwneud â dangos pa mor Brydeinig ydych chi. […] ”Gyda'r coronafirws, mae'n ymddangos bod hunaniaeth ei hun uwchlaw daearyddiaeth. Mae'n rhyfedd y dylai ffin anweledig benderfynu a yw plant yn mynd i'r ysgol ai peidio.11\nEsgeulustod: Pwy arall sy'n siarad am y ffoaduriaid?\nYn yr holl fesurau a gymerwyd gan lywodraeth Awstria, pa mor synhwyrol bynnag y bônt, mae'n drawiadol nad oes fawr o sôn am y bobl dlotaf a mwyaf anghyfraith yn y gymdeithas - pobl sy'n byw mewn ardaloedd ffoaduriaid yn ein gwlad, weithiau mewn lleoedd cyfyng iawn , ac sydd fwy na thebyg mewn perygl arbennig pe bai haint. Mae lloches a mudo wedi cilio i'r cefndir wrth adrodd yn y cyfryngau. Mae'n ymddangos bod trallod ffoaduriaid ar ynys Lesbos - hefyd o fewn yr UE - wedi cael ein gwthio allan o'r newyddion dyddiol nawr ein bod mor brysur â ni'n hunain. Mae taleithiau fel yr Almaen, a oedd hyd yn ddiweddar wedi datgan ei bod yn barod i dderbyn pobl ifanc a theuluoedd ar eu pen eu hunain, wedi gohirio'r prosiect. Ac nid oedd Awstria erioed eisiau cymryd rhan yn y fenter hon beth bynnag. Hyd yn hyn nid yw'r apeliadau brys gan asiantaeth ffoaduriaid y Cenhedloedd Unedig yn ogystal â chan gymdeithas sifil Ewropeaidd dros wacáu'r gwersylloedd ffoaduriaid yng Ngwlad Groeg wedi cael eu clywed hyd yma.12 Yn yr argyfwng, mae egoism cenedlaethol yn cael canlyniadau arbennig o angheuol. Mae'r awdur Dominik Barta yn dangos yn fyw yr hyn y mae diffyg dinasyddiaeth yn achos argyfwng Corona yn ei olygu yn ymarferol:\n“Mae dinesydd Milanese sy’n marw o’r coronafirws yn marw yn ei wlad, dan ddwylo meddygon blinedig a siaradodd Eidaleg ag ef cyhyd ag y gallent. Bydd yn cael ei gladdu yn ei gymuned a'i alaru gan ei deulu. Bydd y ffoadur ar Lesbos yn marw heb i feddyg erioed ei weld. Ymhell oddi wrth ei deulu, bydd, fel y dywedant, yn darfod. Dyn marw di-enw a fydd yn cael ei gymryd o'r gwersyll mewn bag plastig. Bydd y ffoadur o Syria neu Gwrdaidd neu Afghanistan neu Bacistan neu Somalïaidd yn gorff ar ôl ei farwolaeth, heb ei gadw mewn unrhyw fedd wedi'i bersonoli. Os o gwbl, bydd yn cael ei gynnwys yn y gyfres ddienw o ystadegau. […] A oes gennym ni Ewropeaid, yn enwedig ar adegau o argyfwng, deimlad am y sgandal o fodolaeth hollol ddifreintiedig? ”13\nYmffrostio: “Rhyfel” yn erbyn Corona?\nMae llywodraethau ledled y byd wedi “datgan rhyfel” ar y coronafirws. Mae China wedi dechrau, gyda slogan yr Arlywydd Xi Jinping, “gadewch i faner y blaid hedfan yn uchel ar reng flaen maes y gad.”14 Rhai mwy o samplau: “De Korea yn datgan 'rhyfel' ar y coronafirws"; “Rhyfel Cyflogau Israel ar Ymwelwyr Coronafirws a Chwarantîn”; “Mae Rhyfel Trump yn Erbyn y Coronafirws yn Gweithio” ac ati a’r Arlywydd Macron yn Ffrainc: “Rydyn ni yn rhyfela, y rhyfel iechyd, cofiwch chi, rydyn ni’n ymladd […] yn erbyn gelyn anweledig. …] Ac oherwydd ein bod yn rhyfela, o hyn ymlaen rhaid cyfeirio pob gweithgaredd gan y llywodraeth a’r senedd tuag at y frwydr yn erbyn yr epidemig. ”15 Mae hyd yn oed Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, António Guterres, yn credu y dylid defnyddio'r eirfa hon i dynnu sylw at ddifrifoldeb y sefyllfa.16\nSerch hynny, mae swyddogaeth i'r militaroli iaith hwn, nad yw'n briodol o gwbl i'r achos - y frwydr yn erbyn pandemig. Ar y naill law, y bwriad yw cynyddu derbyniad cymdeithasol ar gyfer mesurau llym sy'n cyfyngu ar ryddid sifil. Mewn rhyfel, byddai'n rhaid i ni dderbyn rhywbeth felly! Yn ail, mae hefyd yn creu'r rhith y gallwn gael y firws dan reolaeth unwaith ac am byth. Oherwydd bod rhyfeloedd yn cael eu hymladd i'w hennill. “Byddwn yn ennill, a byddwn yn gryfach yn foesol nag o’r blaen,” mae Macron, er enghraifft, sydd o dan bwysau gwleidyddol domestig difrifol oherwydd ei bolisi cymdeithasol, wedi cyhoeddi’n rhwysgfawr. Bod y firws wedi dod i aros, ac y bydd yn debyg y bydd yn rhaid i ni fyw gydag ef yn barhaol, nid yw'n dweud.\nMae siarad am ryfel fel siarad am gau ffiniau. Mae gan y ddau hefyd ystyr symbolaidd na ddylid ei danamcangyfrif. Mae'n dathlu dychweliad sofraniaeth y wladwriaeth. Mae globaleiddio'r economi wedi arwain at lywodraethau cenedlaethol yn cael llai a llai o ddylanwad ar ddatblygiad economaidd gartref ac yn methu â chynnig amddiffyniad i'w dinasyddion rhag datganoli, diweithdra a newidiadau syfrdanol mewn bywyd. Gyda Corona, rydym yn profi ail-wladoli gwleidyddiaeth a chyda hynny sgôp newydd i lywodraethau. Ac felly maen nhw'n siarad am ryfeloedd maen nhw am eu hennill ac felly'n cyhoeddi pa mor bwerus ydyn nhw.\nAtebion: “Cosmopolitaniaeth wleidyddol”\nMae'r holl egoism cenedlaethol a grybwyllir uchod yn cael ei gyfateb ar yr un pryd gan lawer o gymwynasgarwch, cyfeillgarwch a chydsafiad o fewn cymdeithas, ond hefyd gan gefnogaeth drawsffiniol. Mae'r parodrwydd hwn i ddangos undod wedi canfod mynegiant cyhoeddus ar sawl ffurf. Fodd bynnag, ar hyn o bryd mae'r diffyg strwythurau gwleidyddol trawswladol a “chenedlaetholdeb drefnus” yn dal i atal y parodrwydd hwn i ddangos undod rhag cyflawni effeithiolrwydd byd-eang cyfatebol. Yn y cyd-destun hwn, mae cydweithrediad godidog byd-eang gwyddoniaeth feddygol yn argyfwng Corona yn dangos pa botensial ar gyfer undod byd-eang sydd eisoes ar gael heddiw. Ac mae'n debyg bod cydweithrediad y rhanbarthau islaw lefel y wladwriaeth yn gweithio hefyd: daethpwyd â chleifion o'r Alsace Ffrengig yr effeithiwyd arnynt yn ddifrifol i'r Swistir cyfagos neu Baden-Württemberg (yr Almaen).17\nMae'n arwyddocaol bod un o'r ychydig sy'n gwneud yn gyson byd-eang cynigion polisi i ffrwyno corona yw'r biliwnydd Bill Gates, o bawb, a oedd eisoes ym mis Chwefror (pan oedd llawer ohonom yn dal i obeithio dod yn rhydd o sgotiau) mewn erthygl yn y New England Journal of Medicine18 mynnu y dylai'r taleithiau cyfoethog helpu'r rhai tlotaf. Gallai eu systemau gofal iechyd gwan fynd yn orlawn yn gyflym a byddai ganddynt hefyd lai o adnoddau i amsugno'r canlyniadau economaidd. Ni ddylid gwerthu offer meddygol ac yn enwedig brechlynnau ar yr elw uchaf posibl, ond yn gyntaf dylent fod ar gael i'r rhanbarthau sydd eu hangen fwyaf. Gyda chymorth y gymuned ryngwladol, rhaid codi gofal iechyd gwledydd incwm isel a chanolig (LMICs) yn strwythurol i lefel uwch er mwyn bod yn barod am bandemigau pellach. Yma ailadroddir y cytser broblemus mewn ffordd bron yn glasurol, sef bod y taleithiau - sy'n honni democratiaeth a chyfiawnder cymdeithasol drostynt eu hunain - yn dilyn polisi cenedlaetholgar o drwch blewyn wrth adael ymgysylltiad byd-eang â'r corfforaethau mawr (a'u diddordebau). Mae hyd yn oed Sefydliad Bill Gates, y mae ei ymrwymiad i faterion iechyd yn ddiamheuol, yn cael ei ariannu'n rhannol gan elw gan gwmnïau sy'n - cynhyrchu bwyd sothach.19\nNid yw hyn yn golygu dim heblaw cymhwyso'r egwyddorion democrataidd sy'n berthnasol yn ein gwladwriaethau i bolisi tramor, er mwyn disodli deddf gyffredinol y cryfaf â chryfder y gyfraith.\nYn y sefyllfa bresennol, gall beirniadaeth o'r llwybrau arbennig cenedlaethol ymddangos fel apêl foesol anobeithiol. Ond nid yw'r mewnwelediadau y mae Corona (unwaith eto) yn eu rhoi inni yn newydd. Eisoes ddegawdau yn ôl, fe wnaeth gwyddonwyr fel Carl Friedrich Weizsäcker neu Ulrich Beck luosogi'r cysyniad o “wleidyddiaeth ddomestig y byd.” Nid yw hyn yn golygu dim heblaw cymhwyso'r egwyddorion democrataidd sy'n berthnasol yn ein gwladwriaethau i bolisi tramor, er mwyn disodli deddf gyffredinol y cryfaf â chryfder y gyfraith. Rhaid creu strwythurau addas at y diben hwn hefyd. Mae’r athronydd Almaenig Henning Hahn yn galw hyn yn “gosmopolitaniaeth wleidyddol,” y mae’n rhaid iddo ategu “cosmopolitaniaeth foesol sydd eisoes yn bodoli.”20 Nid ef yw’r unig un sy’n eirioli “iwtopia realistig cyfundrefn hawliau dynol byd-eang.” Mewn geiriau eraill: mae'r grymoedd mewn gwyddoniaeth a chymdeithas sifil sy'n gweithio i ddemocrateiddio cymdeithas y byd, ar gyfer dinasyddiaeth fyd-eang, yno eisoes. Fodd bynnag, mae ganddynt rhy ychydig o bwysau gwleidyddol o hyd, er i gyn Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Ban Ki-Moon, geisio argyhoeddi taleithiau byd y cyfeiriadedd hwn gyda'i apêl “Rhaid i ni feithrin dinasyddiaeth fyd-eang” yn 2012.21 Yn ein hachos penodol ni, mae hyn yn golygu bod yn rhaid i ni greu strwythurau a mecanweithiau neu gryfhau'r rhai presennol, fel Sefydliad Iechyd y Byd, y tu allan i adegau o argyfwng, fel y gallant ddarparu cydgysylltiad byd-eang a chyd-gymorth os bydd epidemigau a phandemigau. Ar gyfer hyn yw'r sine qua non am oresgyn yr atgyrch “pob dyn drosto'i hun” mewn gwirionedd. Wedi'r cyfan, rhybuddiodd arbenigwyr iechyd fan bellaf gydag argyfwng Ebola yn 2015 nad yw'n gwestiwn a yw, ond dim ond cwestiwn o bryd, nes i'r pandemig nesaf dorri allan.22\nDysgu: “Bod yno ar y blaned”\nYn ddifeddwl rydym wedi mwynhau buddion globaleiddio. Tra bod yr argyfwng hinsawdd a symudiadau gwleidyddol yn hoffi Dydd Gwener ar gyfer y Dyfodol wedi ein hatgoffa’n gryf ein bod, wrth wneud hynny, yn byw ar draul màs helaeth pobl dlotaf y byd ac ar draul cenedlaethau’r dyfodol. Fodd bynnag, nid yw'r mewnwelediad annelwig hwn wedi arwain at ganlyniadau cyfatebol eto. Nid ydym am ildio ein “dull byw imperialaidd” (Ulrich Brand) mor hawdd. Ond efallai y gall y pandemig presennol ein harwain at fewnwelediad dyfnach. Wedi'r cyfan, rydym bellach wedi cymryd mesurau llym mewn ychydig ddyddiau yn unig, er ein bod wedi bod yn rhy betrusgar o lawer i fynd i'r afael â'r frwydr yn erbyn newid yn yr hinsawdd. Ac felly nid yw'r ddealltwriaeth bod angen i ni weithredu gyda'n gilydd yn newydd. Hyd yn oed 30 mlynedd yn ôl, rhybuddiodd Milan Kundera yn erbyn ewfforia’r “un byd,” nad yw yn y dadansoddiad terfynol yn ddim mwy na “chymdeithas risg y byd” (Ulrich Beck): “Mae undod dynoliaeth yn golygu na all unrhyw un ddianc yn unman . ”23\nYn seiliedig ar ystyriaethau tebyg, bathodd yr athronydd Ffrengig Edgar Morin y termau “tynged ddaearol gyffredin” a “daear mamwlad.” Rhaid inni sylweddoli ein bod yn ddibynnol ar ein gilydd ledled y byd. Heddiw, ni all fod mwy o lwybrau arbennig cenedlaethol ar gyfer problemau mawr y byd. Os ydym am gael dyfodol, dadleuodd Morin, ni allwn osgoi newid radical yn ein ffyrdd o fyw, ein heconomi a'n sefydliad gwleidyddol. Heb ymwrthod â'r gwladwriaethau, mae angen creu strwythurau trawswladol a byd-eang. Ond - ac mae hyn yn hanfodol - byddai'n rhaid i ni hefyd ddatblygu diwylliant gwahanol i lenwi'r strwythurau hyn â bywyd. I gymryd y “dynged ddaearol gyffredin” o ddifrif, dywedodd:\n“Rhaid i ni ddysgu 'bod yno' ar y blaned - i fod, i fyw, i rannu, i gyfathrebu ac i gymuno â'n gilydd. Roedd diwylliannau hunan-gaeedig bob amser yn gwybod ac yn dysgu'r doethineb hwnnw. O hyn ymlaen, mae'n rhaid i ni ddysgu bod, i fyw, i rannu, i gyfathrebu ac i gymuno fel bodau dynol y blaned Ddaear. Rhaid i ni droseddu, heb eithrio, hunaniaethau diwylliannol lleol, a deffro i'n bod fel dinasyddion y Ddaear. ”24\nOs yw'r argyfwng corona yn arwain at y mewnwelediad hwn, yna mae'n debyg ein bod wedi gwneud y gorau o'r hyn y gellir ei wneud o drychineb o'r fath.\nAthro Prifysgol wedi ymddeol Dr. Werner Wintersteiner, oedd sylfaenydd a chyfarwyddwr hirsefydlog y Ganolfan Ymchwil Heddwch ac Addysg Heddwch ym Mhrifysgol Alpen-Adria yn Klagenfurt, Awstria; mae'n aelod o grŵp llywio cwrs gradd Meistr Klagenfurt “Addysg Dinasyddiaeth Fyd-eang.”\n1 Edgar Morin / Anne Brigitte Kern: Mamwlad y Ddaear. Maniffesto ar gyfer y Mileniwm Newydd. Cresskill: gwasg Hampton 1999, t. 144-145.\n3 Der Falter 13/2020, t. 6.\n4 Cf. hefyd y cyfeiriad at y cymdeithasegydd Philipp Strong, sydd wedi diagnosio ymddygiad tebyg iawn mewn argyfyngau, yn: https://www.wired.com/story/opinion-we-should-deescalate-the-war-on-the-coronavirus/\n6 Steffen Arora, Laurin Lorenz, Fabian Sommavilla yn: The Standard ar-lein, 17.3.2020.\n9 Polisi Tramor, 14. 3. 2020, https://foreignpolicy.com/2020/03/14/coronavirus-eu-abandoning-italy-china-aid/\n10 Ee Der Tagesspiegel, 19. 3. 2020: “Sut mae China yn sicrhau dylanwad yn Ewrop yn argyfwng y corona“.\n12 I'w gael er enghraifft yn: www.volkshilfe.at\n13 Dominik Barta: Viren, Völker, Rechte [firysau, pobloedd, hawliau]. Yn: Y Safon, 20. 3. 2020, t. 23.\n14 China Daily, zitiert nad: https://www.wired.com/story/opinion-we-should-deescalate-the-war-on-the-coronavirus/\n1f https://fr.news.yahoo.com/ (cyfieithiad ei hun).\n16 Araith „Datgan Rhyfel ar Feirws“, 14 Mawrth 2020. https://www.un.org/sg/cy\n17 Badische Zeitung, 21 Mawrth 2020. https://www.badische-zeitung.de/baden-wuerttemberg-nimmt-schwerstkranke-corona-patienten-aus-dem-elsass-auf–184226003.html\n21 UNO Generalsekretär Ban Ki-moon, 26. Medi 2012, yn lansiad ei Fenter “Global Education First” (GEFI). https://www.un.org/sg/cy/content/sg/statement/2012-09-26/secur-generals-remarks-launch-education-first-initiative\n23 Milan Kundera: Die Kunst des Rhufeiniaid. Frankfurt: Fischer 1989, 19.\n24 Morin 1999, fel Nodyn 1, t. 145.\n“The Nuns, The Priests, and The Bombs” (ffilm ddogfen)\nAddysg Heddwch: Pontio'r Rhaniad yn y Balcanau Gorllewinol\nEfallai y 26, 2020 CV 0\nEfallai y 19, 2020 Barn 1


Gwasanaethau addas ar gyfer y dyfodol – Ansawdd a Llywodraethu ym maes iechyd a gofal yng Nghymru\nHome / Cartref » Gwasanaethau addas ar gyfer y dyfodol – Ansawdd a Llywodraethu ym maes iechyd a gofal yng Nghymru\nAr ddydd Llun, wrth i Aelodau’r Cynulliad ddychwelyd ar ôl y gwyliau haf, bydd y Bwrdd Cynghorau Iechyd Cymuned yn cyflwyno cannoedd yn fwy o ymatebion unigol i’r Papur Gwyn: Gwasanaethau sy’n addas i’r dyfodol. Mae’r Papur Gwyn yn cynnwys cynigion gan Lywodraeth Cymru i ddiddymu CICau a’r pwerau sy’n bodoli i ddwyn y GIG i gyfrif ar ran cleifion a’r cyhoedd.\nMae’r cynlluniau’n cynnwys cyflwyno corff newydd gyda chylch gorchwyl yn seiliedig ar Gyngor Iechyd yr Alban, sefydliad sy’n wynebu dyfodol ansicr yn dilyn beirniadaeth sylweddol o’i rôl a’i gylch gorchwyl.\nCyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei chynigion yn dawel, wrth i’r Cynulliad dorri ar gyfer yr haf a gellir maddau i ni am feddwl nad yw’r cyhoedd yn ymwybodol ohonynt, nac yn poeni rhyw lawer amdanynt.\nFodd bynnag, canfu CICau, unwaith y mae pobl yn deall y cynigion eu bod yn tueddu i deimlo’n eithaf cryf. Nid yw’n syndod bod llawer yn awyddus i gael sefydliad cryfach o ran llais y bobl ond un sydd yn annibynnol, yn gallu clywed yn uniongyrchol gan bobl am eu profiadau ac sydd â’r grym i herio darparwyr gofal pan fyddant yn canfod bod angen gwelliannau.\nDywedodd Mutale Merrill, Cadeirydd Bwrdd y CICau wrthym\n‘Rydym yn defnyddio misoedd yr haf i fynd allan i ffeiriau a gwyliau i glywed oddi wrth ein cymunedau am wasanaethau’r GIG. Eleni, cawsom ein llethu gan y bobl a roddodd o’u hamser i siarad â ni am yr argymhellion a’r ffordd yr oeddent eisiau cael eu cynrychioli yn y dyfodol. ‘\nRhoddodd dros 600 o bobl o’u hamser yn yr haf i lenwi ymateb ysgrifenedig i Lywodraeth Cymru. Mae rhai o’r rhain eisoes wedi cael eu cyflwyno, nododd eraill y ddolen er mwyn rhoi eu safbwyntiau ar-lein.\nMae CICau yn cytuno bod angen corff newydd gyda chylch gorchwyl dros iechyd a gofal cymdeithasol ond maent wedi mynegi pryder sylweddol y byddai cynlluniau Llywodraeth Cymru yn cyflwyno corff llais y bobl heb unrhyw gylch gorchwyl i wrando ar bobl a dim grym i gynrychioli eu buddiannau na dwyn sefydliadau i gyfrif am y gwasanaeth y maent yn eu ddarparu. Maent wedi defnyddio adborth cyhoeddus i ddatblygu eu syniadau am yr hyn y dylai corff yn y dyfodol fod. Mae amlinelliad ar eu gwefan\nBydd ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar agor hyd at 29 Medi. Gallwch fynd i’r ffurflen ar-lein yn


Adran: Hamdden, Ceredigion, Teithlyfrau, Dylan Thomas\nTaith ddiddorol trwy bentrefi tawel canol Ceredigion, y llwybrau gwledig a'r arfordir hardd a chwaraeodd ran amlwg ym mywyd Dylan Thomas, yn arbennig tref arfordirol Ceinewydd a'i thrigolion lliwgar a fu'n gryn ddylanwad arno wrth iddo lunio Under Milk Wood. Darluniau o fforograffau a mapiau.\nTeithiau Dylan Thomas yng Ngheredigion. Dilynwch lwybrau hynafol a lonydd gwledig heibio pentrefi, ffermydd a phlasdai lle bu Dylan Thomas yn byw ac yn sgwennu. Mwynhewch olygfeydd godidog Bae Ceredigion - ac ambell i beint!


Anffyddiaeth: Diddymwch y frenhiniaeth\nDiddymwch y frenhiniaeth\nMae'r Tywysog Philip wedi cyhoeddi ei fod am 'ymddeol', felly dyma amser cystal ag unrhyw un i ladd ar gysyniad dwl y frenhiniaeth. Cefais gyfle i wneud hynny ar Taro'r Post heddiw (ewch i 24:30).\nMae Philip ei hun yn embaras llwyr, wrth gwrs. Hawdd yw chwerthin am lawer o'r pethau gwirion mae wedi'u dweud dros y blynyddoedd, ond mae rhai ohonynt yn gywilyddus. Dyma ddyn sydd wedi bod yn 'cynrychioli' Prydain ers 65 o flynyddoedd bellach, a hynny heb i'r un ohonom ofyn iddo.\nNid oes gennyf lawer o amynedd â seremonïau a defodau ac ati'n gyffredinol, felly rwy'n aml yn cwestiynu'r angen o gwbl ar gyfer pennaeth ar y wladwriaeth sydd ar wahan o'r llywodraeth. Ond gan dderbyn bod galw am y math yna o rôl, dylem fabwysiadu system debyg i un yr Iwerddon. Mae'r Gwyddelod, ar ôl eu penderfyniad doeth ym 1948 i dorri pob cysylltiad â theulu rhyfedd Windsor, yn ethol eu harlywydd eu hunain, a rhaid iddo neu hi roi'r gorau iddi ar ôl dau dymor. Maent felly'n gallu ethol pobl sy'n addas ar gyfer y swydd, yn hytrach na dioddef bron i saith degawd o ffŵl fel y Dûg sydd wedi cyflawni dim o werth yn ei fywyd ond priodi ei gyfnither.\nycerddwr 11/5/17 10:27 am\nA'r gwyddelod wedi cael dwy arlywydd gwych yn Mary Macaliesh a Mary Robinson. Dangos y ffordd.


BE EPIC - Coleg Caerdydd a'r Fro\nHafan â€º Cyfleoedd â€º BE EPIC\nYng Ngholeg Caerdydd a'r Fro rydym eisiau rhoi i chi wybodaeth a sgiliau fydd yn eich helpu i gael eich gyrfa ddelfrydol. Byddwn yn eich cynorthwyo i ddatblygu dyfeisgarwch, creadigrwydd a hyder busnes a byddwn yn eich cefnogi drwy feithrin eich uchelgais, eich arloesedd a'ch meddylfryd entrepreneuraidd.\nBE EPIC: Bod yn Gyflogadwy, Pwrpasol, Ysbrydoledig, Heriol\nRydyn ni yma i gefnogi'r genhedlaeth nesaf o entrepreneuriaid. Cewch eich sbarduno gan eraill, dysgu am fusnes, datblygu eich syniadau a gallwn eich helpu i gymryd y cam cyntaf at fod yn fos arnoch chi eich hun. Rydyn ni'n cael cefnogaeth gan Strategaeth Entrepreneuriaeth Ieuenctid Llywodraeth Cymru sy'n anelu at gynnig cyfleoedd i bob dysgwr ddatblygu ei sgiliau entrepreneuraidd. Ar ein Campws yng Nghanol y Ddinas mae gennym ofod i chi ddod i siarad gyda ni am eich syniadau busnes. Yr enw ar y gofod ydi Canolfan Syniadau; yma rydyn ni'n cynnig pecyn cefnogi sy'n cynnwys cyngor ar sut i ddechrau, mentora, gweithdai, gofod desg a mwy.\nMwy o wybodaeth trwy fynd i: https://business.gov.wales/bigideas/\nMwy o wybodaeth am entrepreneuriaeth yn CCAF a’n cyflawniadau allweddol yn ystod 2019.\nMae cyfoethogi'n gyfle i chi i gael hwyl tra rydych chi'n dysgu. Cewch gymryd rhan mewn llawer o weithgareddau amrywiol, fel y clwb dadlau, clwb cod, dawns, gweithgareddau awyr agored a llawer mwy. Rydyn ni hefyd yn trefnu llawer o weithgareddau fydd nid yn unig yn datblygu eich sgiliau cyflogaeth ond hefyd yn eich cyflwyno chi i arbenigwyr yn y diwydiant. Hefyd, gall myfyrwyr gael cefnogaeth i ffurfio clwb, cymdeithas neu brosiect. Yn y gorffennol, mae myfyrwyr wedi arwain clybiau Cymraeg, Iaith Arwyddion Prydain a Chlybiau Cod.\nCyflogadwyedd: y gallu i gael gwaith\nBydd Swyddogion Cynnydd a Chyflogadwyedd (EPO) CAVC yn eich cefnogi chi i feithrin y sgiliau hanfodol angenrheidiol i ddod o hyd i waith. Bydd y tim EPO yn gwneud y canlynol: *Eich cefnogi chi i sicrhau profiad gwaith e.e. Lleoliad profiad gwaith, ymweliadau â diwydiant, heriau diwydiant, gweithdai'n cael eu harwain gan gyflogwyr a gweithgareddau eraill sy'n gysylltiedig â gwaith. *Eich cefnogi chi i ennill sgiliau cyflogadwyedd. *Bydd cefnogaeth yn cael ei chynnig ar lefel 1:1 a thrwy ymweliadau dosbarth/grŵp.\nMyfyrwyr Barbro Coleg Caerdydd a'r Fro yn cael hyfforddiant ar dorri risg o hunanladdiad yn ogystal â thorri gwallt\nMae myfyrwyr Barbro y Coleg Caerdydd a'r Fro wedi cael hyfforddiant ar iechyd meddwl er mwyn helpu i atal hunanladdiad ymysg eu cleientiaid.\nYmdrech wych Naim - dysgwr Moduron yng Ngholeg Caerdydd a’r Fro – i gyrraedd rhestr fer Myfyriwr y Flwyddyn IMI\nMae Naim Ahmed, dysgwr Ailorffen Cerbydau yng Ngholeg Caerdydd a’r Fro, wedi cyrraedd rhestr fer am Wobr anrhydeddus gan Sefydliad y Diwydiant Moduro (IMI).\nE-bost: bepic@cavc.ac.uk Twitter: @CAVCBEPIC Facebook: CAVCBEPIC


Cymru’r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040 – Planning Aid Wales\nCyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei strategaeth ofodol newydd ar gyfer Cymru ar 24 Chwefror 2021.\nCyhoeddwyd y ddogfen yn dilyn ymgynghoriad cyhoeddus a chyn hyn yr enw oedd y Fframwaith Datblygu Cenedlaethol.\nBeth yw Cymru’r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040\nMae Cymru’r Dyfodol – Y Cynllun Cenedlaethol 2040 yn gynllun datblygu cenedlaethol ugain-mlynedd sy’n berthnasol i Gymru gyfan. Fe’i cynhyrchwyd gan Lywodraeth Cymru ac mae’n delio â’r cyfnod hyd at 2040.\nAmcan y cynllun yw darparu strategaeth i ddelio â blaenoriaethau cenedlaethol allweddol trwy’r system gynllunio. Mae’r cynllun yn delio â materion mawrion yn cynnwys yr economi, tai a’r amgylchedd. Mae’n dangos ble dylai datblygiadau o arwyddocâd cenedlaethol megis ynni, trafnidiaeth, dŵr a phrosiectau gwastraff gymryd lle. Mae’n dangos ble dylai twf ddigwydd, pa seilwaith a gwasanaethau fydd eu hangen a sut gall Cymru helpu i fynd i’r afael â newid hinsawdd. Mae’n ceisio gwneud y defnydd gorau o adnoddau, creu cymunedau iach a hygyrch, a diogelu ein hamgylchedd. Mae’r cynllun yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.\nSut bydd hyn yn effeithio ar gymunedau?\nYn ogystal â delio â’r materion cynllunio mawr sy’n effeithio ar Gymru, bydd y cynllun yn effeithio ar ffurf a chyfeiriad polisi cynllunio yn y dyfodol yng Nghymru, yn cynnwys Cynlluniau Datblygu Lleol (CDLl).\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn nodi pedwar rhanbarth ar gyfer datblygu polisi yn y dyfodol – Gogledd Cymru, Canolbarth Cymru, De Orllewin Cymru a De Ddwyrain Cymru. Disgwylir y bydd Cynlluniau Datblygu Strategol (CDS) yn cael eu paratoi ar gyfer y rhanbarthau hyn. Bydd y CDS yn dylanwadu ar gynnwys (a hyd) CDLl y dyfodol.\nYstyrir bod gan bob rhanbarth ei gyfleoedd a’i heriau unigryw ei hun ac felly bydd y dull uchod yn darparu ffordd briodol o ddelio â’r materion hyn.\nPa statws sydd y Cynllun Cenedlaethol?\nMae Cymru’r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040 yn disodli Cynllun Gofodol Cymru oedd yn flaenorol. Yn wahanol i Gynllun Gofodol Cymru mae i’r Cynllun Cenedlaethol statws cynllun datblygu ac felly mae’n ganddo fwy o arwyddocâd.\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn ddarn mawr o’r jig-so cynllunio yng Nghymru. Dyma hierarchaeth y cynlluniau datblygu:\nCynlluniau Datblygu Strategol (CDS)\nCynlluniau Datblygu Lleol (CDLl)\nMae’n rhaid i’r CDS a’r CDLl fod yn gyson â’r Cynllun Cenedlaethol. Hefyd bydd Y Cynllun Cenedlaethol yn berthnasol i brosiectau seilwaith mawr trwy’r broses Datblygiadau o Arwyddocâd Cenedlaethol (DAC).\nFelly, tra bo’r Cynllun Cenedlaethol yn gynllun i Gymru gyfan, bydd yn hysbysu penderfyniadau ar brosiectau seilwaith ag arwyddocâd cenedlaethol a bydd yn effeithio ar bolisi cynllunio’r dyfodol ar lefel leol.\nSut mae’n berthynol i gyfreithiau, polisïau a chynlluniau eraill?\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn ochri â, ac yn mwyhau, ei gyfraniad i uchelgeisiau llesiant, amcanion a ffyrdd o weithio fel sy’n ofynnol gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn gosod allan fframwaith defnydd tir er mwyn cefnogi cyflenwi strategaeth genedlaethol Llywodraeth Cymru, Ffyniant i Bawb: Y Strategaeth Genedlaethol. Yn ogystal, mae nifer o strategaethau a pholisïau eraill Llywodraeth Cymru wedi hysbysu a helpu llunio’r Cynllun Cenedlaethol, yn cynnwys Cynllun Morol Cenedlaethol Cymru, Strategaeth Trafnidiaeth, Ffyniant i Bawb: Cynllun Gweithredu ar yr Economi, Polisi ar Adnoddau Naturiol a chynllun Cymru Carbon Isel. Y bwriad yw y bydd perthynas ddwy ffordd, gydag unrhyw adolygiadau o’r dogfennau hyn yn cymryd y Cynllun Cenedlaethol i ystyriaeth.\nNid yw’r Cynllun Cenedlaethol yn cymryd lle Polisi Cynllunio Cymru (PCC); cyhoeddwyd argraffiad newydd, rhif 11, ar yr un diwrnod â’r Cynllun Cenedlaethol; bydd yn ategu’r PCC a’r Nodiadau Cyngor Technegol atodol.\nFelly bydd y Cynllun Cenedlaethol yn effeithio ar ffurf a chyfeiriad polisi cynllunio yn y dyfodol yng Nghymru, yn cynnwys Cynlluniau Datblygu Strategol (CDS) a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl).\nSut mae’r Cynllun Cenedlaethol wedi ei strwythuro?\nRhennir Y Cynllun Cenedlaethol yn bump adran, gyda phob un yn adeiladu ar yr adran flaenorol:\nCyflwyniad – yn esbonio diben y Cynllun Cenedlaethol a sut mae’n cydymffurfio â pholisi ehangach Llywodraeth Cymru.\nCymru: Trosolwg – yn nodi ac esbonio’r prif heriau a’r cyfleoedd sy’n wynebu Cymru dros yr ugain mlynedd nesaf. Rhestrir yr heriau a’r cyfleoedd hyn dan benawdau amrywiol e.e. Iechyd, Poblogaeth, yr Economi ac ati.\nGosod a chyflawni ein huchelgeisiau – Mae Canlyniadau’r Cynllun Cenedlaethol yn uchelgeisiau trosfwaol yn seiliedig ar egwyddorion cynllunio cenedlaethol a chanlyniadau creu cynefinoedd cynaliadwy cenedlaethol a osodir yn Polisi Cynllunio Cymru. Mae’r cynllun yn nodi 11 canlyniad y mae’n ceisio eu cyflawni.\nDewisiadau Strategol a Gofodol: Strategaeth ofodol Cymru’r Dyfodol – yn gosod allan fframwaith arweiniol ar gyfer y lleoedd hynny y bydd newid ar raddfa fawr a datblygiadau o bwys cenedlaethol wedi’u canolbwyntio arnynt dros yr 20 mlynedd nesaf. Bydd yn cefnogi Canlyniadau’r Cynllun Cenedlaethol.\nY Rhanbarthau – yn gosod pwysigrwydd cynllunio rhanbarthol a chyflwyno Cynlluniau Datblygu Strategol (CDS). Mae’n cadarnhau’r pedwar rhanbarth fel Gogledd Cymru, Canolbarth Cymru, De Orllewin Cymru a De Ddwyrain Cymru.\nBeth yw’r prif heriau a’r cyfleoedd a nodir yn y Fframwaith Datblygu Cenedlaethol?\nMae rhai heriau a chyfleoedd yn cynnwys:\nYn ogystal, mae’r materion eraill a nodir yn cynnwys:\nCeir rhestr lawn ar dudalennau 20-51.\nPa ganlyniadau mae’r Cynllun Cenedlaethol yn dymuno eu cyflawni?\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn ceisio gweld Cymru fel gwlad ble mae pobl yn byw a …\n…gweithio mewn lleoedd cysylltiedig, cynhwysol ac iach…\n…mewn lleoedd gwledig, bywiog gyda’r gallu i gael gafael ar dai, swyddi a gwasanaethau…\n… mewn rhanbarthau unigryw sy’n delio ag anghydraddoldeb cymdeithasol-economaidd ac iechyd drwy…\n… mewn lleoedd ble mae’r iaith Gymraeg yn ffynnu…\n… a gweithio mewn trefi a dinasoedd sy’n ffocws ac yn sbring fwrdd i…\n…mewn lleoedd ble hyrwyddir ffyniant, menter a diwylliant.\n… mewn lleoedd ble mae teithio yn gynaliadwy.\n… mewn lleoedd gyda seilwaith digidol o’r radd flaenaf.\n… mewn lleoedd sy’n rheoli eu hadnoddau naturiol yn gynaliadwy ac yn lleihau llygredd.\n… mewn lleoedd gydag ecosystemau bioamrywiol, gwydn a chysylltiedig.\n… mewn lleoedd sydd wedi eu dicarboneiddio ac yn wydn o ran hinsawdd.\nBle mae’r Cynllun Cenedlaethol yn ystyried y dylai twf fod?\nAwgrymir tair Ardal Dwf Genedlaethol yn Y Cynllun Cenedlaethol ble bydd twf mewn cyflogaeth a thai, a buddsoddiad mewn seilwaith:\nCaerdydd, Casnewydd a’r Cymoedd\nBae Abertawe a Llanelli\nAtegir yr Ardaloedd Twf Cenedlaethol gan dair Ardal Dwf Ranbarthol a fydd yn tyfu, datblygu a chynnig amrywiaeth o wasanaethau cyhoeddus a masnachol ar raddfa ranbarthol:\nNid eithrir datblygiad a thwf mewn trefi a phentrefi mewn ardaloedd gwledig ond dylent fod ar raddfa briodol ac yn cefnogi uchelgeisiau ac anghenion lleol. (Polisi 1).\nStrategaeth Ofodol Cymru’r Dyfodol\nYn Y Cynllun Cenedlaethol ceir 36 polisi fel rhan o’r strategaeth ofodol fel a ganlyn;\nPolisi 1 Ble bydd Cymru yn tyfu.\nPolisi 2 Llywio Twf ac Adfywio Trefol – Creu Lleoedd Strategol.\nPolisi 3 Cefnogi Twf ac Adfywio Trefol – Arweinyddiaeth y Sector Cyhoeddus.\nPolisi 4 Cefnogi Cymunedau Gwledig.\nPolisi 5 Cefnogi’r Economi Wledig.\nPolisi 6 Rhoi Canol Trefi yn Gyntaf.\nPolisi 7 Darparu Cartrefi Fforddiadwy.\nPolisi 8 Llifogydd.\nPolisi 9 Rhwydweithiau Ecolegol Cadarn a Seilwaith Gwyrdd.\nPolisi 10 Cysylltedd Rhyngwladol.\nPolisi 11 Cysylltedd Cenedlaethol.\nPolisi 12 Cysylltedd Rhanbarthol.\nPolisi 13 Cefnogi Cyfathrebu Digidol.\nPolisi 14 Cynllunio mewn Parthau Gweithredu Telathrebu Symudol.\nPolisi 15 Fforest Genedlaethol.\nPolisi 16 Rhwydweithiau Gwresogi.\nPolisi 17 Ynni Adnewyddadwy a Charbon Isel a Seilwaith Cysylltiedig.\nPolisi 18 Datblygiadau Ynni Adnewyddadwy a Charbon Isel o Arwyddocâd Cenedlaethol.\nPolisi 19 Polisïau Strategol ar gyfer Cynllunio Rhanbarthol.\nMae Polisïau ychwanegol yn benodol i ranbarth a chyfeirir atynt isod.\nPa rai yw’r pedwar rhanbarth?\nMae’r Cynllun Cenedlaethol yn rhannu Cymru i bedwar rhanbarth cynllunio sydd â’u cyfleoedd a’u heriau unigryw eu hunain:\nMae’n rhaid i o leiaf un Cynllun Datblygu Strategol ddeillio o bob un o’r rhanbarthau hyn.\nBeth yw Cynllun Datblygu Strategol (CDS)?\nCynllun Datblygu Strategol (CDS) yw cynllun rhanbarthol sydd wedi ei ddylunio i ddelio’n fwy effeithiol â materion croes-ffiniau a chyflawni atebion cynllunio gwell.\nDylai’r cynlluniau gynnwys strategaethau gofodol, hierarchaethau anheddau a chynlluniau ar gyfer darparu tai a chyflogaeth, ymysg materion rhanbarthol pwysig eraill.\nRhagwelir y bydd grwpiau o Awdurdodau Cynllunio Lleol, yn gweithio gyda rhanddalwyr eraill, yn paratoi Cynlluniau Datblygu Strategol ymhob un o’r rhanbarthau.\nBydd y CDS yn cael eu paratoi mewn ffordd sy’n weddol debyg i Gynlluniau Datblygu Lleol ond ni fyddant yn cymryd eu lle. Bydd Cynlluniau Datblygu Lleol yn parhau i ganolbwyntio ar bolisïau cynllunio lleol ond gallant fod yn fyrrach ac â mwy o ffocws unwaith y bydd y CDS wedi ei fabwysiadu.\nMae’n rhaid bod y CDS, pan y’i cyhoeddir, mewn ‘Cydnawsedd Cyffredinol’ gyda’r Cynllun Cenedlaethol.\nBeth mae’r Cynllun Cenedlaethol yn ei ddweud am Ogledd Cymru?\nPolisi 20 Ardal Dwf Genedlaethol – Wrecsam a Glannau Dyfrdwy\nPolisi 21 Ardal Dwf Ranbarthol – Anheddau Arfordirol Gogledd Cymru\nPolisi 22 Lleiniau Glas yn y Gogledd\nPolisi 23 Metro’r Gogledd\nPolisi 24 Gogledd Orllewin Cymru ac Ynni\n16200 o gartrefi newydd i’w darparu dros gyfnod y cynllun yn cynnwys tai fforddiadwy (53%).\nRhan fwyaf o dwf yn Wrecsam a Glannau Dyfrdwy.\nTwf gynaliadwy ac adnewyddu mewn trefi rhanbarthol pwysig ar hyd Arfordir y gogledd. Bydd Caergybi, Caernarfon, Bangor, Llandudno, Bae Colwyn, Rhyl a Phrestatyn yn ffocws i dwf strategol i ategu Ardal Dwf Genedlaethol yn Wrecsam a Glannau Dyfrdwy.\nBydd y Cynllun Datblygu Strategol yn nodi llain glas o amgylch Wrecsam a Glannau Dyfrdwy.\nMetro newydd i’r rhanbarth.\nProsiectau newydd yn ymwneud ag ynni i gefnogi buddiannau economaidd a chynnyrch carbon isel.\nO ran egwyddor, cefnogir Wylfa Newydd a Thrawsfynydd.\nBeth mae’r Cynllun Cenedlaethol yn ei ddweud am Ganolbarth Cymru?\nPolisi 25 Ardaloedd Twf Rhanbarthol – y Canolbarth\nPolisi 26 Tyfu Economi’r Canolbarth\nPolisi 27 Symudiadau yn y Canolbarth\n1800 o gartrefi newydd i’w darparu dros gyfnod y cynllun yn cynnwys tai fforddiadwy (61%).\nTwf a datblygiad cynaliadwy mewn cyfres o ardaloedd Twf Rhanbarthol.\nDylai’r Ardaloedd Twf Rhanbarthol gyflawni anghenion tai, cyflogaeth ac anghenion cymdeithasol rhanbarthol Canolbarth Cymru.\nYr Ardaloedd Twf Rhanbarthol yw: Dyffryn Teifi, (yn cynnwys Aberteifi, Castellnewydd Emlyn, Llandysul a Llanbedr Pont Steffan), Aberhonddu a’r Gororau, Calon Cymru (yn cynnwys Llandrindod a Llanfair ym Muallt), Bro Hafren, (yn cynnwys Y Trallwng a’r Drenewydd) ac Aberystwyth.\nDatblygiad ar draws y rhanbarthau er mwyn cyflawni anghenion lleol.\nCefnogaeth ar gyfer twf a datblygu cyfleoedd economaidd newydd a’r rhai sy’n bodoli eisoes.\nMae’n rhaid i Gynlluniau Datblygu Lleol ddatblygu polisïau sy’n cefnogi amaethyddiaeth a mentrau gwledig traddodiadol yn seiliedig ar y tir.\nDarparu fframwaith hyblyg er mwyn cefnogi’r datblygiad o dechnolegau a sectorau newydd a mentrus sy’n dod i’r amlwg.\nCydweithio i sicrhau buddsoddi mewn trafnidiaeth er mwyn gwella hygyrchedd ar draws y Canolbarth a chryfhau cysylltiadau trafnidiaeth ar draws y ffin.\nCynllunio twf ac adnewyddu er mwyn gwneud y mwyaf o’r cyfleoedd posibl sy’n codi o gysylltiadau rhanbarthol gwell.\nBeth mae’r Cynllun Cenedlaethol yn ei ddweud am Dde Orllewin Cymru?\nPolisi 28 Ardal Dwf Genedlaethol – Bae Abertawe a Llanelli\nPolisi 29 Ardaloedd Twf Rhanbarthol – Caerfyrddin a Threfi Porthladd Sir Benfro\nPolisi 30 Lleiniau Glas yn y De Orllewin\nPolisi 31 Metro’r De Orllewin\nPolisi 32 Dyfrffordd y Ddau Gleddau ac Ynni\n25600 o gartrefi newydd i’w darparu dros gyfnod y cynllun yn cynnwys tai fforddiadwy (44%).\nMae Bae Abertawe a Llanelli yn Ardal Dwf Genedlaethol.\nBae Abertawe a Llanelli fydd prif ffocws twf a buddsoddiad yn ardal y De Orllewin yn cynnwys twf economaidd a thai strategol; gwasanaethau a chyfleusterau hanfodol; gweithgynhyrchu uwch; seilwaith trafnidiaeth a seilwaith digidol.\nMae Caerfyrddin aThrefi Porthladd Sir Benfro yn Ardaloedd Twf Rhanbarthol.\nArdaloedd Twf Rhanbarthol i gefnogi twf ac adnewyddu cynaliadwy yng Nghaerfyrddin, Hwlffordd, Aberdaugleddau, Penfro a Doc Penfro.\nY defnydd o Gynlluniau Datblygu Strategol i nodi a sefydlu lleiniau glas i reoli ffurf a thwf trefol yn y De Orllewin, yn enwedig o amgylch Bae Abertawe a Llanelli.\nDatblygu Metro’r De Orllewin.\nDylai Cynlluniau Datblygu Strategol gefnogi twf ac adnewyddu o amgylch Metro’r De Orllewin.\nDatblygiadau newydd adnewyddadwy posibl a rhai’n berthynol i ynni carbon isel, menter a buddsoddiad yn Nyfrffordd y Ddau Gleddau; dylid rhoi ystyriaeth i’r cyfraniad i gyflenwadau ynni di-garboneiddio, yr effaith ar y tirlun, morlun, yr amgylchedd naturiol a hanesyddol a’r manteision economaidd y byddant yn ei roi i’r rhanbarth.\nMewn egwyddor cefnogir datblygiadau ar y tir sy’n gysylltiedig â phrosiectau ynni adnewyddadwy ar y môr.\nBeth mae’r Cynllun Cenedlaethol yn ei ddweud am Dde Ddwyrain Cymru?\nPolisi 33 Ardal Dwf Genedlaethol – Caerdydd, Casnewydd a’r Cymoedd\nPolisi 34 Lleiniau Glas yn y De Ddwyrain\nPolisi 35 Parc Rhanbarthol y Cymoedd\nPolisi 36 Metro’r De Ddwyrain\n66400 o gartrefi newydd i’w darparu dros gyfnod y cynllun yn cynnwys tai fforddiadwy (48%)\nMae Caerdydd, Casnewydd a’r Cymoedd yn Ardal Dwf Genedlaethol.\nCaerdydd, Casnewydd a’r Cymoedd fydd y prif ffocws ar gyfer twf a buddsoddiad yn ardal y De Ddwyrain yn cynnwys twf economaidd a thai strategol; gwasanaethau a chyfleusterau hanfodol; gweithgynhyrchu uwch; seilwaith trafnidiaeth a seilwaith digidol.\nGweithio ar y cyd, yn cynnwys rhanbarthau cyfagos yn Lloegr er mwyn hyrwyddo a gwella rôl strategol Caerdydd, Casnewydd a’r Cymoedd.\nCefnogi statws Caerdydd fel dinas gystadleuol yn rhyngwladol a dinas graidd ar lwyfan y DU; cadw ac ymestyn ei rôl fel y brif ganolfan genedlaethol ar gyfer diwylliant, chwaraeon, hamdden, y cyfryngau, economi’r nos a chyllid.\nRôl Strategol gynyddol i Gasnewydd fel ffocws ar gyfer twf a buddsoddiad cynaliadwy a hirdymor.\nCefnogi adnewyddiad a buddsoddiad cydlynol yn ardal y Cymoedd er mwyn gwella llesiant, cynyddu ffyniant a delio ag anghydraddoldeb cymdeithasol.\nDatblygiad yn y rhanbarth ehangach sy’n delio â’r cyfleoedd a’r heriau sy’n deillio o leoliad daearyddol y rhanbarth a’i swyddogaethau fel Prifddinas-Ranbarth.\nNodi llain glas i’r gogledd o Gaerdydd, Casnewydd a rhan ddwyreiniol y rhanbarth er mwyn rheoli ffurf a thwf trefol. Ystyried cysylltiadau â Lleiniau Glas cyfagos yn Lloegr.\nNi ddylid caniatáu datblygiadau mawr yn yr ardaloedd a nodir ar gyfer lleiniau glas, ac eithrio amgylchiadau eithriadol, nes bo’r angen am leiniau glas a’u ffiniau wedi eu sefydlu mewn Cynllun Datblygu Strategol mabwysiedig.\nSefydlu Parc Rhanbarthol y Cymoedd.\nDatblygu Metro’r De Ddwyrain.\nDylai Cynlluniau Strategol a Datblygiad Lleol gefnogi twf ac adnewyddu o amgylch Metro’r De Ddwyrain, yn cynnwys nodi cyfleoedd ar gyfer datblygiad dwysach, aml-ddefnydd, di-gerbyd o amgylch gorsafoedd metro newydd sydd wedi eu gwella.\nPryd bydd y Cynllun Cenedlaethol yn cael ei adolygu?\nDisgwylir y bydd y Cynllun Cenedlaethol yn cael ei adolygu bob 5 mlynedd. Bydd yr adolygiad yn ystyried 4 dangosydd cenedlaethol.\nDangosyddion Cymru’r Dyfodol sy’n gysylltiedig â pholisïau\nYr Arfarniad Cynaliadwyedd Integredig\nTystiolaeth gyd-destunol a ffactorau dylanwadol.\nGellir gweld Cynllun Cenedlaethol Cymru’r Dyfodol 2040 yn https://gov.wales/sites/default/files/publications/2021-02/future-wales-the-national-plan-2040.pdf\nYn ogystal, gellir gweld Canllaw i Gymru’r Dyfodol – Cwestiynau a Ofynnir yn Aml yn


Cannoedd o geir wedi’u difrodi mewn maes parcio – Golwg360\nCannoedd o geir wedi’u difrodi mewn maes parcio\n1 Ionawr 2018 am 08:50 Diweddarwyd am 11:41\nMae 1,400 o geir wedi cael eu difrodi ar ôl tân mewn maes parcio aml-lawr ger Arena Echo yn Lerpwl.\nYn ôl llygad-dystion fe ddechreuodd y tân mewn hen gar Land Rover cyn lledu’n gyflym i geir eraill.\nBu diffoddwyr tân yn brwydro’r fflamau tan oriau mân bore Dydd Calan.\nCafodd Sioe Geffylau Rhyngwladol Lerpwl ar Nos Galan ei chanslo a chafodd y ceffylau eu symud i’r arena.\nDywedodd Kerry Matthews, 54, a’i bartner Patricia Heath, 55, o Wrecsam, eu bod yn ymweld â Lerpwl er mwyn dathlu’r flwyddyn newydd.\n“Dywedodd un o’r diffoddwyr tân bod y maes parcio i gyd ar dân. Mi ofynnodd o ‘ar ba lawr mae eich car?’ Naethon ni ddweud ei fod ar y chweched llawr. Ac mi ddywedodd o, ‘wel, well i chi fynd i gael cwpl o ddiodydd i ddathlu’r flwyddyn newydd achos dy’ch chi ddim am gael eich car yn ôl’,” meddai Kerry Matthews.\nMae Heddlu Glannau Mersi wedi dweud bod pob un o’r ceir yn y maes parcio wedi cael eu difrodi ac maen nhw wedi cynghori perchnogion y ceir i gysylltu â’u cwmnïau yswiriant.\nMae’n debyg na chafodd unrhyw un anaf difrifol yn y digwyddiad.\nBachgen, 2, wedi marw ar ôl cwympo o ffenest\nLlofruddiaeth Lerpwl: heddlu’n cyhoeddi llun seiclwr