Coleg y Cymoedd yn dathlu eu llwyddiannau Lefel A - Coleg y Cymoedd\nHomeAboutNewsColeg y Cymoedd yn dathlu eu llwyddiannau Lefel A\nMae Coleg y Cymoedd heddiw (Awst 13) wedi cadarnhau ei le ymhlith y canolfannau mwyaf llwyddiannus ym maes Lefel A yng Nghymoedd De Cymru, wrth i’r dysgwyr ddathlu blwyddyn arall o ganlyniadau syfrdanol.\nEleni, gwelwyd graddfa o 97.2% ar gyfer y rhai sydd wedi pasio eu Lefel A, ac 84% i’r rhai sydd wedi pasio Lefel UG.\nMae’r coleg wedi gweld fod 72.6% wedi pasio gyda graddau A*-C, gyda 12 o’r 27 maes pwnc Lefel A a BTEC yn cael llwyddiant o 100%, yn cynnwys Mathemateg, Iaith a Llenyddiaeth Saesneg a Busnes.\nColeg y Cymoedd ydy’r darparwr mwyaf ym maes Lefel A yn siroedd Caerffili a Rhondda Cynon Taf ac yr oedd 500 o ddysgwyr yn derbyn eu canlyniadau heddiw. Mae’r Coleg yn cynnig dewis o 28 pwnc Lefel A/UG ac mae’n gweithio fel partneriaeth rhwng y Coleg, Coleg Catholig Dewi Sant Caerdydd ac Ysgol Gatholig Cardinal Newman ym Mhontypridd.\nRoedd y llwyddiannau eithriadol yng Ngoleg y Cymoedd eleni yn cynnwys dau o’r dysgwyr sydd wedi cael cynnig lle yn Rhydychen a Chaergrawnt. Bydd Andrew Williams, 18, o Ynyshir yn mynd i Brifysgol Rhydychen ar Ã´l cael tri A* ac un gradd A mewn Mathemateg, Mathemateg pellach, Ffiseg a Chemeg. A bydd Jacob Lewis, 22, o Gaerdydd, yn dathlu am mai fe ydy’r myfyriwr cyntaf o’r coleg i gael lle ym Mhifysgol Caergrawnt i astudio’r Gyfraith, ar Ã´l cael pedair gradd A*.\nDychwelodd Jacob i fyd addysg fel dysgwyr hÅ·n ar Ã´l gweithio am dair blynedd ym myd rheoli dyledion. Ar Ã´l i bethau droi’n chwith rhyngddo Ã¢’i deulu, bu Jacob yn cysgu ar soffa yn nhai ei ffrindiau cyn troi o’r diwedd am help drwy Goleg y Cymoedd. Defnyddiodd y Coleg gymorth drwy’r gronfa caledi myfyrwyr i’w helpu gyda’i gostau cludiant a chynhaliaeth, a hyd yn oed ei roi i letya mewn gwesty pan nad oedd ganddo unman i fyw.\nMeddai Jacob: â€œRydw i’n eithriadol o falch o’m canlyniadau a gobeithio bydd hyn yn dangos i fyfyrwyr yng Nghymru y gellir gwneud hyn drwy waith caled ac ymroddiad er mwyn gwireddu’ch beuddwydion.\nâ€œFe wnes i adael coleg yn 17 mlwydd oed a mynd i weithio, ond ymhen amser roeddwn i am fynd yn Ã´l i fyd addysg. Mae hi wedi bod yn frwydr galed. Ddechrau eleni roeddwn i’n gweithio 24 awr yr wythnos i gael arian i astudio a chadw dau ben llinyn ynghyd. Doedd gen i fawr ddim i dalu am fwyd. Ar un adeg roeddwn i’n ddi-gartref a bum yn cysgu o soffa i soffa. Roedd gen i daith ddyddiol o dri chwarter awr i gyrraedd y coleg a bum yn treulio 12 awr y dydd yn y llyfrgell gan mai yno’n unig y gallwn i astudio.\nâ€œFelly, rydw i’n hynod ddiolchgar i’r coleg am bopeth maen nhw wedi ei wneud i mi. Fi ydy’r cyntaf o’r teulu i fynd i brifysgol. Mae wedi bod yn gyfnod anodd ond roedd yn werth yr aberth.\nâ€œDoes gen i ddim cynlluniau pendant ar gyfer fy ngyrfa ar Ã´l Caergrawnt, ond rydwi i wedi ymroi’n llwyr i geisio gwneud y byd yn lle gwell gyda’r manteision y mae addysg elit yn gallu ei gynnig i mi.\nMae marciau Jacob ymhlith y rhai gorau gafwyd erioed yng Nghymru â€“ gan iddo gael 100% yn ei Lefel A Hanes a 100% yn gyffredinol yn Y Gyfraith, am ei waith cwrs a’r arholiad.\nYn Ã´l Judith Evans, Pennaeth Coleg y Cymoedd: â€œMae ein perfformiad Lefel A eithriadol yn wobr am ddwy flynedd o waith caled gan y dysgwyr a’r staff sy’n eu cefnogi.\nâ€œMae llwyddiannau personol a chyfunol ein dysgwyr yn tanllinellu cenhadaeth Coleg y Cymoedd i atgyfnerthu Cymoedd De Cymru drwy gynnig darpariaeth academaidd ardderchog, wedi ei ddarparu drwy gwricwlwm Lefel A sydd gyda’r ehangaf yn Ne Cymru.\nâ€œAr ran holl staff y Coleg, hoffwn longyfarch ein holl ddysgwyr Lefel A ac UG a dymuno’n dda iddyn nhw i’r dyfodol wrth iddyn nhw fynd ymlaen Ã¢’u hastudiaethau colegol, symud i brifysgol neu gychwyn ar eu gyrfoaedd.â€\nMae Coleg y Cymoedd yn gwasanaethu dros 20,000 o ddysgwyr drwy fwrdeistrefi sirol Caerffili a Rhondda Cynon Taf ac ardaloedd cyfagos. Yn ogystal Ã¢ darparu hyfforddiant galwedigaethol, mae’r Coleg yn cynnig y dewis ehangaf o bynciau Lefel A ar un safle (Nantgarw) ar gyfer 500 o ddysgwyr. Mae gan y coleg 900 o staff yn gweithredu ar bedwar campws – AberdÃ¢r, Nantgarw, Rhondda ac Ystrad Mynach.\nMae lle ar gael o hyd ar gyrsiau Lefel A a chyrsiau galwedigaethol sy’n cychwyn ym Medi 2015. Am ragor o wybodaeth am y cyrsiau sydd ar gael a sut i wneud cais, ewch ar y wefan: www.cymoedd.ac.uk.


Cyfoeth Naturiol Cymru / Trwyddedau gwiberod, nadroedd y glaswellt, mwydod araf, madfallod cyffredin\nHafan > Trwyddedau a chaniatadau > Trwyddedu Rhywogaethau a Warchodir > Rhestr o rhywogaethau a warchodir\nTrwyddedau gwiberod, nadroedd y glaswellt, mwydod araf, madfallod cyffredin\nGwneud cais ar gyfer trwydded arolygu\nPwy all wneud cais am drwydded\nAdnewyddu eich trwydded ac adrodd ar eich gweithgareddau\nDiwygio eich trwydded\nMae yna droseddau eraill yn ymwneud â meddu ar rywogaethau a warchodir, eu cludo, eu gwerthu neu eu cyfnewid.\nAm grynodeb o’r darpariaethau cyfreithiol ar gyfer eu gwarchod, gweler Ymlusgiaid ac amffibiaid sy’n cael eu gwarchod gan y gyfraith yng Nghymru.\nOs hoffech gyflwyno cais am drwydded arolygu ac os nad ydych wedi meddu ar un o'r blaen, bydd angen i chi ddangos bod gennych yr hyfforddiant a'r profiad angenrheidiol. Bydd angen i chi anfon eich ffurflen gais am arolwg a thrwydded cadwraeth wedi’i chwblhau.\nOs nad ydych wedi meddu ar drwydded berthnasol gennym o’r blaen, rhaid i’ch cais gynnwys ffurflen geirda.\nRhaid i'r canolwyr:\nallu rhoi sylwadau ar eu profiad o weithio gyda'r rhywogaethau perthnasol\ngallu defnyddio'r dulliau a'r offer a gynigir yn eich cais am drwydded\nbod yn gymwys eu hunain a rhaid eu bod wedi dal trwydded berthnasol o'r blaen\nbod â phrofiad o'ch gwaith am o leiaf un tymor arolwg\nDim ond un geirda y gallwn ei dderbyn gan y cwmni rydych chi'n gweithio iddo ar hyn o bryd. Efallai y byddwn yn cysylltu â'ch canolwyr i wirio eu datganiadau.\nDysgwch pwy sy’n gallu gwneud cais ar gyfer trwydded rhywogaethau gwarchodedig\nOs ydych chi eisiau adnewyddu eich trwydded neu adrodd ar y gweithgareddau ydych chi wedi’u gwneud o dan eich trwydded, bydd angen i chi gwblhau ffurflen gais adrodd ac adnewyddu’r drwydded arolygu.\nGallwch ofyn am ddiwygiadau i'ch trwydded gan ddefnyddio'r ffurflenni perthnasol.\nFfurflen gais i ddiwygio\nFfurflen newid trwyddedai\nFfurflen newid ecolegydd\nGallwch gysylltu â ni am gymorth ar unrhyw adeg cyn neu yn ystod eich cais ar gyfer trwydded.


Amdanom Ni - Pembrokeshire Coast Trust\nMae Ymddiriedolaeth Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn elusen newydd felly dim ond dechrau mae ein stori ni. Credwn ei fod yn lle gwirioneddol ryfeddol ac rydym yn ymroddedig i’w gadw felly ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.\nGwyliwch ein fideo newydd\nEin hamcanion elusennol yw:\nHyrwyddo cadwraeth, gwarchodaeth a gwella Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro a’r ardaloedd cyfagos gan gynnwys bywyd gwyllt yn y Parc Cenedlaethol.\nHyrwyddo’r addysg am bwysigrwydd y Parc Cenedlaethol, y bywyd gwyllt ynddo a’r tirweddau naturiol.\nHyrwyddo iechyd corfforol a meddyliol y cyhoedd, gan gynnwys annog pobl i gerdded a gwneud ymarfer corff yn y Parc Cenedlaethol.\nHyrwyddo, er mwyn darparu’r cyfleusterau ar gyfer hamdden neu amser hamdden arall er budd lles cymdeithasol a chyda’r nod o wella amodau bywyd.\nByddwn yn gwneud hyn trwy\nGwella mynediad i’r awyr agored gwych\nRydyn ni eisiau helpu cymaint o bobl â phosib, o bob oedran a gallu, i fwynhau a phrofi tirwedd ryfeddol Arfordir Sir Benfro. Byddwn yn gwneud hyn drw\nCefnogi prosiectau sy’n helpu i wella mynediad yn ein Parc Cenedlaethol\nDatblygu mwy o wybodaeth am safleoedd ac atyniadau hygyrch yn y Parc Cenedlaethol a rhannu hyn gyda chymaint o bobl â phosibl.\nHybu bioamrywiaeth a chadwraeth\nRydym yn dymuno annog unigolion, sefydliadau a busnesau i gyfrannu tuag at wella cynefinoedd a galluogi bywyd gwyllt i ffynnu. Byddwn yn gwneud hyn drwy:\nHelpu i sefydlu prosiectau newydd ac ymestyn cynlluniau cyfredol sy’n hyrwyddo bioamrywiaeth ar hyd y coridor arfordirol.\nNodi a rheoli Rhywogaethau Anfrodorol Goresgynnol (RhAG) fel y Ffromlys Chwarennog a Chlymog Japan drwy’r Parc Cenedlaethol.\nHybu dysgu yn yr awyr agored\nRydyn ni eisiau i bobl ifanc leihau eu hamser ar sgrin, codi allan i’r awyr agored a darganfod yr arfordir, y llwybrau cerdded a’r coetiroedd ar garreg eu drws. Byddwn yn gwneud hyn drwy\nCefnogi partneriaeth Ysgolion Awyr Agored Sir Benfro\nGalluogi mwy o blant lleol i elwa o ddysgu yn yr awyr agored a deall sut a pham mae ein hamgylchedd ni mor bwysig ac angen ei warchod.\nCefnogi sgiliau a swyddi\nRydym yn dymuno rhoi cyfle i bobl ddysgu’r sgiliau a fydd yn eu paratoi i ddilyn gyrfa mewn gofalu am yr arfordir. Byddwn yn gwneud hyn drwy:\nDdarparu hyfforddeiaethau sy’n cynnwys sgiliau ymarferol i gefnogi pobl ifanc i gael mynediad at gyfleoedd cyflogaeth leol.\nHelpu busnesau twristiaeth i ddatgloi potensial cadwraeth eu tir a darparu hyfforddiant fel y gallan nhw chwarae rhan weithredol.\nGweithio gyda’n gilydd i ddiogelu’r Arfordir Penfro\nAllwn ni ddim gwneud hyn ar ein pen ein hunain. Rydyn ni’n gweithio gyda phartneriaid, tirfeddianwyr, busnesau a sefydliadau cymunedol. Rydyn ni’n gryfach gyda’n gilydd; yn diogelu ein harfordir arbennig ar gyfer y genhedlaeth nesaf.\nEin Parc Cenedlaethol ni yw hwn…beth am weithio GYDA’N GILYDD i’w ddiogelu!\nDownload our 2020/21 Impact Report


Adolygiad MaleExtra ™: Ble I Brynu Pills MaleExtra Gwella Gwryw ™ Yng Caerphily Cymru – MaleZen\nAdolygiad MaleExtra ™: Ble I Brynu Pills MaleExtra Gwella Gwryw ™ Yng Caerphily Cymru\nHome » Review » maleextra » Adolygiad MaleExtra ™: Ble I Brynu Pills MaleExtra Gwella Gwryw ™ Yng Caerphily Cymru\nExtra Gwryw yn atodiad gwella gwrywaidd i gyd-naturiol sydd wedi ennill apêl sylweddol ac ymatebion cadarnhaol yn ar-lein cylchoedd iechyd dynion. Gallai hyn atodiad dietegol yn rhoi hwb ychwanegol at eich perfformiad chi ac yn eich helpu i gadw eich bywyd rhywiol ysgwyd gydag egni ac angerdd.\nYr hyn sy’n allweddol Extra defnydd Gwryw yw i roi hwb i faint codi a chryfder mewn dynion sy’n ennill erections gwan neu lai-na-delfrydol. Mae’r cynhwysion yn y swydd bilsen i gynorthwyo’r corff i roi hwb llif y gwaed y tu mewn ac o gwmpas y pidyn mewn dull mhob-naturiol i gyrraedd erections fwy ac yn llawnach. Wedi dweud hynny, nid yw yr eitem hon yn gwneud eich pidyn yn tyfu, nid yn bodoli bilsen eraill neu rwymedi ocwlt allai achosi datblygiad penile hirdymor. Y gorau y gallwch ei geisio ynghylch “gwella” yn poeni yn gynnydd momentary o hyd a thrwch o ganlyniad i gynyddu llif y gwaed drwy gydol mwynhad rhywiol.\nOs ydych yn gweld unrhyw safle sy’n addo i chi modfedd “X” o ddatblygiad parhaol ar ôl cymryd Gwryw Extra deall y byddai hyn yn sicr fod ymgais twyll drygionus. Fodd bynnag, marchnatwyr o’r fath yn bodoli, ond mae eu hawliadau yswiriant wallus yn parhau i fod mewn unrhyw ffordd arall a argymhellir gan y gwneuthurwr.\nMaleExtra wedi’i gynllunio i helpu’r corff gwrywaidd i weithredu llawer gwell yn ystod rhyw. Mae’r cynhwysion actif yn gweithredu mewn dull naturiol i wella cylchrediad y gwaed i’r pidyn a sinsir i fyny atgenhedlu a swyddogaethau rhywiol. P’un a ydych yn crestfallen dros eich diffygion rhywiol neu dim ond eisiau i gynyddu eich perfformiad, gallwch ennill o hyn atodiad naturiol. Gall MaleExtra hysbysebu’r effeithiau canlynol mewn dynion:\nGwell ansawdd erectile a gwydnwch.\nNoder : Gallai canlyniadau yn amrywio o ran cryfder o un unigolyn i’r llall gan ddibynnu ar ffactorau ffisiolegol a ffordd o fyw amrywiol.\ncliciwch yma i archebu MaleExtra yng Caerphily Cymru »\nCordyceps: defnydd a wneir yn gyffredinol o roi hwb i egni a libido.\nL-Arginine HCL: Mae asid amino sy’n cynhyrchu ocsid nitrig yn y corff. Mae’r effaith yn debyg i union beth Viagra yn ei wneud fel ocsid nitrig ymlacio ac yn ehangu pibellau gwaed sbarduno hwb yn llif y gwaed i’r pidyn. Mae gwaed llawer mwy hafal llawer mwy caledwch codi a maint.\nL-methionine: Mae’r asid amino wedi ei ddefnyddio mewn gwirionedd i wella cyflwr meddwl. O ganlyniad, gallai wella ysfa rywiol, swyddogaeth erectile a phleser.\nMethyl Sulfonyl Methan: cynorthwyo MSM gadw celloedd penile iach a pibellau gwaed. Pibellau gwaed difrodi yn un o’r prif resymau dros analluedd.\nNiacin: gelwir Yn ogystal fitamin B3, mae hyn yn cyfansawdd i gyd-naturiol wedi cael ei defnyddio er mwyn helpu guys gyda dysfunction erectile. Mae’n un modd bwysig cadw corff iach a chytbwys.\nPomgranad 40% ellagic Asid: Ddefnyddir mewn meddygaeth amgen i ysgogi cylchrediad y gwaed ac yn rhoi hwb i swyddogaeth erectile.\nYn ddealladwy, un o’r pryderon cyntaf iawn bod cwsmeriaid holi am atchwanegiadau iechyd a lles yw a oes ganddo unrhyw fath o sgîl-effeithiau difrifol neu beryglon iechyd. Mae bod cynnyrch i gyd-naturiol, Extra Gwryw yn ddiogel i’w cymryd gan unrhyw guy nad oes ganddo unrhyw fath o broblem ar y galon, problemau pwysedd gwaed neu broblemau arennau. Rhaid Extra Gwryw ychwanegol peidio gweithredu cyn ceisio cyngor meddyg os bydd y defnyddiwr eisoes yn cymryd meddyginiaethau eraill. Heblaw am hynny, atodiad hwn yn hollol di-risg ar yr amod nad ydych yn gorddos ar y dydd i ddydd sy’n gwasanaethu.\ndim Extra Gwryw wedi dogfennu effeithiau negyddol, ac fel arfer mae angen profi wrth gadw at y dogn bob dydd a awgrymir dim (3 tabledi max dydd.). Mewn sefyllfaoedd prin, efallai na fydd y corff yn newid yn gyflym at y maetholion newydd sbon a gallai hyn gynhyrchu rhai effeithiau niweidiol cymedrol nad yn gyffredinol yn para – gallai’r rhain gynnwys: rhwystredigaeth, looseness y ymysgaroedd, diffyg traul, poen yn y stumog a / neu isel pwysedd gwaed.\nCliciwch yma i brynu MaleExtra yng Caerphily Cymru »\nNid oes unrhyw swyddogol cyn / ar ôl delweddau o Gwryw roddwyd Extra gan y cyflenwr. Eto os ydych bori y Net efallai y byddwch yn darganfod rhai lluniau amatur sy’n honni i ddatgelu canlyniadau (twf) gyflawni trwy gymryd y tabledi. Mae hygrededd niferus tystiolaeth gweledol o’r fath yn amheus ac maent yn cael eu cylch yn bennaf gan farchnatwyr We twyllodrus a fyddai’n sicr o wneud cais ac yn gwarantu unrhyw beth sy’n eu gwneud yn llawer mwy o werthiant.\nGall y canlyniadau Extra Gwryw fod yn teimlo mewn gwirionedd a ddarganfuwyd gan yr unigolyn a’i gydymaith, fodd bynnag, nid yw’n rhywbeth y gellir ei dangos yn hawdd i eraill trwy llun. Fel ar gyfer maint y pidyn yn y cwestiwn, mae’r gwelliant yn bennaf mewn firmness codi a chyfaint (dwysedd). Gallai hyd y pidyn codi hefyd yn cynyddu cadw at ddefnydd arferol y pils, fodd bynnag, mae’r gwahaniaeth yn nodweddiadol yn llai na modfedd a byddai’n sicr yn anodd i bobl eraill sy’n gwneud allan.\nMae atodiad dibynadwy a allai fywiogi eich bywyd rhywiol.\nHawliadau a gefnogir gan ymchwil clinigol.\nDim ond yn cynnwys elfennau i gyd-naturiol heb unrhyw effeithiau andwyol a nodwyd.\npris cymedrol gyda cyfraddau disgownt a chynigion bonws ar fwndeli mwy.\nSyml 60 diwrnod gwarant arian yn ôl.\nllongau ledled y byd synhwyrol iawn.\nBle i brynu System Gwella Gwryw MaleExtra yng Caerphily Nghymru? A yw ei fod ar gael yn y fferyllfa leol o amgylch ardal Caerphily Cymru? Mae gwahanol dangos hystyried mewn unrhyw ddewis caffael. Mae ansawdd yr eitem a gwasanaeth cleient yn cael y gorau ar y farchnad. Mae’r cynhyrchydd yn gwbl o flaen llaw ynghylch atchwanegiadau defnyddio yn ogystal â workouts i gyflawni canlyniadau.\nAr hyn o bryd, mae’r safle MaleExtra swyddogol yw’r unig ardal i brynu’r cynnyrch. Byddwch yn sicr yn gweld adnoddau ar gyfer cymorth a’u gwarantau.\nPrevious Previous post: Adolygiad MaleExtra ™: Ble I Brynu Pills MaleExtra Gwella Gwryw ™ Yng Nghaerdydd Cymru\nNext Next post: Adolygiad MaleExtra ™: Ble I Brynu Pills MaleExtra Gwella Gwryw ™ Yng Nghaerffili Cymru


Grant arloesedd werth 26 mil i Ddysgu Cymraeg ym Mro Morgannwg\ncy > our_council > press_and_communications > latest_news > Grant arloesedd werth 26 mil i Ddysgu Cymraeg ym Mro Morgannwg\nGrant arloesedd werth £26,000 i Ddysgu Cymraeg ym Mro Morgannwg\nMae Grant Arloesedd werth £26,000 wedi’i roddi i Ddysgu Cymraeg yn y Fro, gan alluogi iddynt ddatblygu clwb gwaith cartref i deuluoedd â phlant mewn ysgolion Cymraeg, mewn partneriaeth â’r Urdd, Menter Bro Morgannwg a Mudiad Meithrin.\nDydd Mawrth, 23 Mis Ionawr 2018\nMae cyrsiau Dysgu Cymraeg yn ymgysylltu ag oedolion sy’n byw ym Mro Morgannwg, sydd am ddysgu sut mae cyfathrebu drwy’r Gymraeg.\nGwahoddwyd holl ddarparwyr Y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol i fidio am grant newydd i ddatblygu arferion arloesol mewn partneriaeth â sefydliadau lleol neu genedlaethol eraill.\nBydd y clwb newydd, o’r enw Clwb PYG – Plant mewn Ysgol Gymraeg - sydd wedi'i gydlynu gan Ddysgu Cymraeg yn y Fro, yn cael ei gynnal unwaith yr wythnos am ddwy awr ar ôl ysgol, fel peilot dros dymor yr haf 2018 yng Nghanolfan Palmerston.\nBydd y clwb yn cael ei gynnal ar sail galw heibio am ddim, a bydd yn rhoi cyfle i blant a rhieni i ddysgu gyda'i gilydd, y tu mewn a'r tu allan i amgylchedd yr ysgol. Byddant yn derbyn cefnogaeth gyda llythrennedd, rhifedd a sgiliau digidol, cyngor a help gyda gwaith cartref a sgiliau ieithyddol yn y Gymraeg.


Saesneg i Amhareg i Saesneg Cyfieithydd | Amhareg-Cyfieithu a Geiriadur Saesneg Ar-lein - Lingvanex.\nCymraeg i Amhareg\nDefnyddiwch apiau cyfieithu Lingvanex ar gyfer pob cyfieithiad rhad ac am ddim o'r cymraeg i Amhareg. Rydym yn cymhwyso technoleg cyfieithu peirianyddol a deallusrwydd Artiffisial ar gyfer cyfieithydd Cymraeg Amhareg rhad ac am ddim.\nCyfieithwch o'r Cymraeg i Amhareg ar-lein\nAngen cyfieithu e-bost gan gyflenwr yn Amhareg neu wefan ar gyfer eich gwyliau dramor? Mae Lingvanex yn cyflwyno rhaglenni a rhaglenni sy'n cyfieithu'n syth o'r Cymraeg i Amhareg!\nAngen cyfieithiad Amhareg? Gadewch i ni ei wneud!\nMae gwasanaeth rhad ac am ddim Lingvanex yn cyfieithu geiriau, ymadroddion i lais, ffeiliau sain, podlediadau, dogfennau, a thudalennau gwe yn syth o Amhareg i Cymraeg ac o Cymraeg i Amhareg.\nBydd cymwysiadau cyfieithu Lingvanex yn eich helpu unrhyw bryd! Bydd ein rhaglenni sy'n gweithio ar wahanol ddyfeisiadau - android, iOS, MacBook, cynorthwywyr clyfar o Google, Amazon Alexa, a Microsoft Cortana, smartwatches, unrhyw borwyr - yn helpu i gyfieithu o'r Gymraeg i Amhareg unrhyw le! Mae'n hawdd ac am ddim! Mae Lingvanex hefyd yn darparu cyfieithiad ar-lein o Amhareg i'r Gymraeg.\nBydd cyfieithu Cymraeg i Amhareg gan feddalwedd cyfieithu Lingvanex yn eich helpu i gael cyfieithiad llawn o eiriau, ymadroddion a thestunau o'r Gymraeg i Amhareg a mwy na 110 o ieithoedd eraill.\nDefnyddio rhaglenni Lingvanex i gyfieithu Amhareg testun Cymraeg yn gyflym ac yn syth am ddim. Mae Lingvanex yn darparu gwasanaeth cyfieithu amgen hygyrch i Google o'r Gymraeg i Amhareg ac o Amhareg i'r Gymraeg.\nSut mae cyfieithu testun Cymraeg I Amhareg yn gweithio?\nMae ein gwasanaeth cyfieithu yn defnyddio peiriant cyfieithu Lingvanex i gyfieithu'r testun rydych chi wedi'i deipio yn Cymraeg. Pryd bynnag y byddwch yn teipio gair, ymadrodd neu frawddeg yn Cymraeg – rydym yn anfon cais API i injan Lingvanex am gyfieithiad. Yn gyfnewid, mae'r gwasanaeth cyfieithu Lingvanex yn anfon ymateb yn ôl gyda thestun wedi'i gyfieithu yn Amhareg. Mae Lingvanex yn defnyddio technolegau uwch fel deallusrwydd artiffisial (dysgu dwfn), data mawr, APIs gwe, cyfrifiadura cwmwl, ac ati i ddarparu cyfieithiadau o ansawdd uwch. Gallwch wirio ansawdd y cyfieithiad o'r Cymraeg i Amhareg ar hyn o bryd.\nDdim. Ni allwch ei lawrlwytho. Ar hyn o bryd dim ond ein cyfieithiad Amhareg y gallwch chi ei ddefnyddio ar-lein ar y dudalen hon. Fodd bynnag, gallwch chi osod yr offeryn estyniad chrome o'r enw Lingvanex - Estyniad Cyfieithydd a Geiriadur Chrome. Neu defnyddiwch ein cymwysiadau cyfieithu – mae dolenni i’r rhaglenni hyn ar y dudalen. Unwaith y bydd yr offeryn cyfieithu hwn wedi'i osod, gallwch amlygu a chlicio ar y dde adran o'r testun a chlicio ar yr eicon “Cyfieithu” i'w gyfieithu. Fel hyn gallwch gyfieithu nid yn unig o'r Cymraeg i Amhareg, ond hefyd rhwng unrhyw 36 iaith a gefnogir gan y rhaglen. Hefyd, gallwch gyfieithu tudalen we o’r Cymraeg i Amhareg drwy glicio ar yr eicon “Cyfieithu” ar far offer y porwr.\nPa mor gywir yw'r cyfieithiad o'r Cymraeg i Amhareg?\nDefnyddir technoleg iaith peiriant i gyflawni'r cyfieithiad. Mae ein meddalwedd cyfieithu yn esblygu'n ddyddiol ac yn darparu cyfieithu Cymraeg i Amhareg cywir iawn. Gallwch chi wirio eich hun ar hyn o bryd!


Ymholiad: Economi Cymru a Covid-19 | Wales Co-operative Centre\nYmholiad: Economi Cymru a Covid-19\nYn ddiweddar, lansiodd y Pwyllgor Materion Cymreig ymchwiliad i ganlyniadau economaidd Covid-19 i Gymru, a’r cymorth sy'n ofynnol i gefnogi busnesau 'nawr ac yn y dyfodol. Mae'r Rheolwr Polisi a Chyfathrebu, Catherine Evans, yn crynhoi ymateb y Ganolfan.\nRoedd ymholiad y Pwyllgor Materion Cymreig i ganlyniadau economaidd Covid-19 i Gymru yn gofyn pa gymorth a fydd yn ofynnol i gefnogi economi Cymru yn ystod y pandemig, ac yn y cyfnod ailadeiladu dilynol. Cyflwynodd Canolfan Cydweithredol Cymru ymateb a oedd yn tynnu sylw at yr effaith economaidd ar fusnesau cymdeithasol, a’r rôl y gallant ei chwarae yn y broses o ailadeiladu Cymru.\nBu i ni bwysleisio bod nifer sylweddol o fentrau cymdeithasol yng Nghymru yn ‘seiliedig ar le’. Mae’r sectorau mwyaf cyffredin yn cynnwys y celfyddydau/adloniant/hamdden; iechyd a gofal; addysg; a chanolfannau cymunedol/lleoedd cymdeithasol/gwasanaethau clybiau ieuenctid. Gyda’i gilydd, mae’r pedwar sector hyn yn cyfrif am 65% o’r holl fusnesau cymdeithasol, a byddai’r rhain yn cynnwys y rhai sy’n gweithio mewn diwydiannau tymhorol megis twristiaeth. Gofynnom am i ystyriaeth gael ei rhoi i’r canlynol:\nCynnal y cynlluniau cymorth ariannol sydd ar gael ar hyn o bryd i adlewyrchu’r ffaith na fydd llawer o fusnesau tymhorol yn gallu cynhyrchu unrhyw refeniw tan y Pasg 2021;\nDarparu dull ymadael graddol o’r cynllun ffyrlo gan y bydd busnesau tymhorol wedi colli eu tymor masnachu cyfan yn 2020, ac efallai y bydd yn rhaid iddynt ddod â staff yn ôl yn rhan-amser i ddechrau;\nParhau i ddarparu cymorth busnes penodol i fentrau cymdeithasol er mwyn diwallu anghenion gwahanol y busnesau cymdeithasol, er enghraifft o ran cyllid a strwythur;\nCymorth ychwanegol ar ôl Covid-19 ar gyfer prynu gweithwyr, uno, neu greu cwmnïau a chonsortia cydweithredol.\nBu i ni nodi bod y cyllid brys gan Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi bod yn hanfodol i gefnogi mentrau cymdeithasol i oroesi’r pandemig. Aeth y llywodraeth yng Nghymru ac ar lefel y Deyrnas Unedig ati yn brydlon i warchod busnesau a swyddi. Roeddem hefyd yn croesawu hyblygrwydd byrdymor Llywodraeth Cymru a Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru, sydd wedi galluogi rhaglenni i newid eu pwyslais oddi ar dwf a chreu swyddi i oroesi a diogelu swyddi. Mae’r hyblygrwydd hwn wedi caniatáu i ni ymateb i anghenion brys y sector busnes cymdeithasol, a dylai hyn barhau yn y tymor canolig a’r tymor hwy i sicrhau cymorth i ailadeiladu’r sector\nO ran cronfeydd y dyfodol, nodwyd gennym fod llawer o fusnesau cymdeithasol yn dal i fod yn poeni am effaith Brexit, a cholli cronfeydd strwythurol yr Undeb Ewropeaidd, ar eu busnesau. Mae yna alw brys am eglurder ynghylch y Gronfa Ffyniant Gyffredin arfaethedig, a fydd yn disodli cronfeydd strwythurol yr Undeb Ewropeaidd ledled y Deyrnas Unedig. Gofynnom hefyd am i gyllid tymor canolig fod mor hyblyg â phosibl i ganiatáu i fusnesau cymdeithasol bontio’r bwlch rhwng cyllid brys ac ailadeiladu ffrydiau incwm.\nWrth feddwl am gymorth ar gyfer rhannau o’r gymdeithas, nodwyd gennym y dylid annog pobl sydd newydd gael eu gwneud yn ddi-waith i ystyried modelau busnes cymdeithasol, er enghraifft mentrau cymdeithasol a chwmnïau cydweithredol. Gall dechrau busnes newydd fod yn frawychus, ond gallai mynd ati i’w sefydlu ar y cyd â phobl eraill – gan ddefnyddio dull cydweithredol – helpu’r di-waith newydd i adeiladu busnes iach ac effeithiol sy’n seiliedig ar degwch a rhannu cyfrifoldebau. Bu i ni amlygu hefyd y gall cwmnïau cydweithredol a chydweithrediad chwarae rhan bwysig o ran meithrin cydnerthedd i helpu i leihau teimladau o unigrwydd ac o fod yn ynysig. Mae tai a gofal cymdeithasol yn sectorau lle mae hyn yn arbennig o wir.\nMae’r Ganolfan o’r farn bod adferiad yn darparu cyfle i fabwysiadu dull ‘o’r gwaelod i fyny’ o ailadeiladu economi gydnerth yng Nghymru. Teimlwn y dylid rhoi ystyriaeth i adeiladu economi sylfaenol gadarn, sy’n ymgorffori egwyddorion economi fwy gwyrdd a chylchol.\nMae’r argyfwng Covid-19 wedi dangos yn eglur bwysigrwydd cymdeithasol yr economi sylfaenol i weithrediad bywyd o ddydd i ddydd. Pan fydd y pandemig drosodd, bydd angen i ni fynd ati i gydbwyso mewn modd gwahanol, gan symud oddi wrth yr economi fasnachol a chystadleuol tuag at yr economi sylfaenol, a chynhyrchu nwyddau a gwasanaethau dyddiol, hanfodol sy’n sail i ansawdd bywyd a chynaliadwyedd. Bydd cefnogi’r rhan hon o’r economi yn gwella’r seilwaith ffisegol, er enghraifft cyfleustodau, yr isadeiledd gweithredu, er enghraifft bancio a chadwyni cyflenwi bwyd, a gwasanaethau megis gofal cymdeithasol. Yn ogystal â hyn, mae busnesau sylfaenol wedi’u hangori yn eu cymunedau; mae’r buddsoddiad ynddynt yn aros yn y gymuned ac yn cael ei ailgylchu er budd economaidd a chymdeithasol ehangach. Bydd cryfhau’r busnesau hyn yn gwneud cymunedau lleol yn fwy cadarn a hunangynhaliol, gan olygu y byddant yn gallu ymdopi’n well ag argyfwng yn y dyfodol.\nMae angen i ni ailadeiladu ein heconomi mewn modd gwahanol ac mewn ffordd decach. Dylai mentrau cymdeithasol fod wrth wraidd yr economi newydd hon.\nEconomi Cymru a Covid-19: Ymchwiliad Pwyllgor Materion Cymreig\nLawrlwythwch yr ymateb llawn yma (yn Saesneg unig) (106.2KB pdf)


Ffurflenni treth, ymholiadau ac asesiadau: Canllawiau technegol | LLYW.CYMRU\nFfurflenni treth, ymholiadau ac asesiadau: Canllawiau technegol\nMae’r canllaw hwn yn adlewyrchu darpariaethau Rhan 3 o Ddeddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 (penodau 2 – 6).\nCasglu a rheoli trethi: canllawiau technegol,\nTreth Trafodiadau Tir ar gyfer gweithwyr proffesiynol\nDCRhT/1010 Dyddiad ffeilio\nDCRhT/1020 Diwygio ffurflen dreth\nDCRhT/1030 ACC yn cywiro ffurflen dreth\nDCRhT/1040 Rhoi hysbysiad ymholiad\nDCRhT/1050 Cwmpas ymholiadau\nDCRhT/1060 ACC yn diwygio ffurflen dreth yn ystod ymholiad\nDCRhT/1070 Atgyfeirio at dribiwnlys yn ystod ymholiad\nDCRhT/1080 Cwblhau ymholiad\nDCRhT/1090 Dyfarniadau ACC\nDCRhT/1100 Asesiadau ACC\nDCRhT/1110 Amodau ar gyfer gwneud asesiadau ACC\nDCRhT/1120 Terfyn amser ar gyfer asesiadau ACC\nDCRhT/1130 Gweithdrefn ar gyfer gwneud asesiad\nDCRhT/1140 Dyletswydd i gadw cofnodion a’u storio’n ddiogel pan fo gofyn am ffurflen dreth\nDCRhT/1150 Dyletswydd i gadw cofnodion trafodiadau tir a’u storio’n ddiogel pan nad oes angen ffurflen dreth\nY ‘dyddiad ffeilio’ yw’r dyddiad olaf ar gyfer cyflwyno ffurflen dreth i ACC. Os bydd ffurflen dreth yn cael ei llenwi ar-lein, caiff y ffurflen ei ffeilio ar y diwrnod y caiff ei chyflwyno. Os caiff ffurflen bapur ei phostio, caiff y ffurflen ei ffeilio ar y dyddiad y mae ACC yn ei chael.\nCaiff y trethdalwr ddiwygio ei ffurflen dreth o fewn 12 mis i'r dyddiad ffeilio drwy roi gwybod i ACC.\nNi fydd diwygiad a wneir pan fo’r ffurflen dreth dan sylw yn destun ymholiad yn dod i rym nes i ACC ddyroddi hysbysiad cau a fydd yn dod â’r ymholiad i ben. Fodd bynnag, ni fydd y diwygiad yn dod i rym pan fydd hysbysiad cau ACC yn nodi ei fod wedi ystyried y diwygiad wrth lunio ei gasgliadau, neu fod ACC wedi dod i'r casgliad fod y diwygiad yn anghywir.\nCaiff ACC ddiwygio ffurflen dreth i gywiro gwall neu hepgoriad amlwg. Gallai hyn fod yn gamgymeriad gyda’r rhifau neu’n ‘wall o ran egwyddor’ fel rhoi enw cyntaf a chyfenw o chwith.\nBydd ACC yn dyroddi hysbysiad i’r trethdalwr a fydd yn gweithredu unrhyw gywiriadau o’r fath. Ni chaiff ACC wneud cywiriad os oes naw mis wedi bod ers iddo gael y ffurflen dreth.\nGall y trethdalwr wrthod cywiriadau sydd wedi’u gwneud gan ACC drwy roi gwybod i ACC o fewn tri mis i ddyroddi’r cywiriad, neu drwy ddiwygio’r ffurflen dreth o fewn 12 mis i’r dyddiad ffeilio.\nO ganlyniad i gywiriad, os y bydd angen talu swm ychwanegol o dreth, bydd yn rhaid i’r trethdalwr dalu hyn o fewn 30 diwrnod i ddyroddi’r hysbysiad cywiro.\nMae’n rhaid i ACC roi gwybod i’r trethdalwr os yw’n bwriadu agor ymholiad i ffurflen dreth (‘hysbysiad ymholiad’) o fewn 12 mis i’r dyddiad yr oedd ffurflen i fod i gael ei ffeilio, neu, os yn hwyrach, y diwrnod y gwnaeth ACC dderbyn y ffurflen mewn gwirionedd (‘cyfnod ymholiad’). Os bydd ffurflen dreth wedi cael ei diwygio gan y trethdalwr, bydd y cyfnod ymholiad yn lle hynny o fewn 12 mis i ddyddiad y diwygiad. o fewn 12 mis.\nCaiff ACC agor ymholiad ar ôl y cyfnod ymholiad ar yr amod y caiff yr amodau canlynol eu bodloni:\nmae’n ffurflen dreth sy’n ymwneud â thrafodiad tir\nmae ffurflen dreth arall wedi cael ei llenwi sy’n ymwneud â’r un trafodiad tir\nmae ACC wedi agor ymholiad i’r ffurflen dreth arall\nmae ACC yn credu bod angen agor ymholiad i’r ffurflen dreth flaenorol\nNi cheir agor ymholiad os yw'r ffurflen dreth eisoes wedi bod yn destun ymholiad blaenorol. Fodd bynnag, os bydd ACC yn dod ag ymholiad i ben a bod y trethdalwr yn diwygio’r ffurflen dreth ar ôl hynny, caiff ACC ddyroddi hysbysiad ymholiad pellach ond bydd yr ymchwiliad hwn yn gyfyngedig i faterion sy'n ymwneud â'r diwygiad neu yr effeithir arnynt gan y diwygiad.\nGall ymholiad fod yn gysylltiedig ag unrhyw beth sydd wedi’i gynnwys yn y ffurflen dreth, neu y mae’n ofynnol ei gynnwys yn y ffurflen dreth, sy'n ymwneud â’r canlynol:\np’un ai a yw’r trethdalwr yn atebol i dalu’r dreth, a\nswm y dreth sy'n daladwy\nOs yw hysbysiad ymholiad wedi cael ei ddyroddi yn dilyn diwygio ffurflen dreth, os yw ACC wedi cau ymchwiliad i'r ffurflen o'r blaen, bydd yr ymholiad newydd wedi’i gyfyngu i faterion sy’n ymwneud â'r diwygiad neu i faterion yr effeithir arnynt gan y diwygiad.\nOs oes ymholiad i ffurflen dreth yn mynd rhagddo, a bod ACC yn dod i’r casgliad:\nbod swm y dreth sy'n daladwy fel y nodir mewn ffurflen dreth hunanasesu yn is na'r hyn a ddylai fod, ac\noni bai fod y diffyg yn cael ei dalu'n syth, gellid colli treth ddatganoledig,\ncaiff ACC ddyroddi hysbysiad i'r trethdalwr yn diwygio’r ffurflen dreth er mwyn codi’r dreth ychwanegol.\nOs bydd cwmpas ymholiad wedi’i gyfyngu i faterion sy'n codi o ddiwygiad gan drethdalwr oherwydd bod ymholiad blaenorol i’r ffurflen dreth wreiddiol wedi cael ei wneud, yna dim ond pan fydd y diffyg yn y dreth a grybwyllir uchod yn deillio o ddiwygiad sydd wedi’i wneud gan y trethdalwr y bydd ACC yn gallu gwneud unrhyw ddiwygiad yr amgylchiadau hyn.\nMae’n rhaid i'r trethdalwr dalu unrhyw swm, neu swm ychwanegol, o dreth (a, pan fo hynny'n berthnasol, llog) sydd i’w godi o ganlyniad i ACC yn diwygio ffurflen dreth yn ystod ymholiad o fewn 30 diwrnod gan ddechrau ar y diwrnod y cyhoeddodd ACC yr hysbysiad o'r diwygiad.\nPan fo ymholiad yn mynd rhagddo, gellir atgyfeirio unrhyw gwestiynau sy’n codi o’r ffurflen dreth at dribiwnlys priodol i benderfynu arnynt, ar yr amod bod ACC a’r trethdalwr yn cytuno. Gellir gwneud mwy nag un atgyfeiriad mewn perthynas ag ymholiad, a chaiff y trethdalwr dynnu atgyfeiriad yn ôl ar unrhyw adeg.\nPan fo achos ynghylch atgyfeiriad yn mynd rhagddo (sef cyn i ddyfarniad gael ei wneud neu os bydd atgyfeiriad wedi cael ei wneud ac nad yw wedi’i dynnu’n ôl), ni chaiff ACC ddyroddi hysbysiad cau ac ni all y trethdalwr wneud cais i roi hysbysiad cau.\nMae dyfarniad ynghylch mater sydd wedi cael ei gyfeirio gan y tribiwnlys yn rhwymo’r trethdalwr ac ACC yn yr un ffordd ac i’r un graddau â phenderfyniad ynglŷn â phle rhagarweiniol mewn apêl. Mae ple rhagarweiniol yn ble cyfreithiol sy’n codi mater cyfreithiol nad yw’n berthnasol i rinweddau’r achos ond os bydd yn cael ei gynnal, gallai hynny arwain at wrthod achosion (neu rannau ohonynt).\nMae’n rhaid i ACC ystyried y dyfarniad wrth ddod i gasgliad ynghylch yr ymholiad ac wrth lunio unrhyw ddiwygiadau i’r ffurflen dreth a all fod yn ofynnol i weithredu'r casgliadau hyn.\nEfallai na fydd y cwestiwn y penderfynwyd arno yn cael ei ailagor ar apêl oni bai y penderfynwyd arno fel ple rhagarweiniol (gweler uchod) yn yr apêl honno.\nMae ymholiad wedi ei gwblhau pan fydd ACC yn dyroddi ‘hysbysiad cau’ i’r trethdalwr yn datgan bod yr ymholiad wedi’i gwblhau ac yn datgan casgliadau’r ymholiad.\nMae’n rhaid i hysbysiad cau ddatgan y canlynol:\nym marn ACC, nid yw’n ofynnol diwygio’r ffurflen dreth; neu\nym marn ACC, mae angen diwygiad a bydd yn gwneud y diwygiadau angenrheidiol i’r ffurflen dreth er mwyn gweithredu ei gasgliadau.\nOs bydd hysbysiad cau sydd wedi’i ddyroddi gan ACC yn diwygio ffurflen dreth, ni all y trethdalwr ei diwygio ei hun, hyd yn oed os yw'r terfyn amser ar gyfer gwneud hynny fel arfer heb ddod i ben. Os bydd y trethdalwr yn anghytuno â chasgliadau’r hysbysiad cau, mae modd iddynt ofyn am adolygiad o’r penderfyniad gan ACC neu apelio i’r tribiwnlys. Mae canllawiau llawn ar adolygiadau ac apeliadau ar gael yn DCRhT/5000.\nMae’n rhaid i’r trethdalwr dalu unrhyw swm, neu swm ychwanegol, o dreth (a, pan fo hynny’n berthnasol, llog) sy'n daladwy o ganlyniad i ddiwygiad gan ACC o fewn 30 diwrnod, sy'n dechrau ar y dyddiad y cyhoeddwyd yr hysbysiad am y diwygiad.\nCaiff y trethdalwr wneud cais i’r tribiwnlys am gyfarwyddyd bod yn rhaid i ACC roi hysbysiad cau o fewn cyfnod penodol (er enghraifft, os teimlir bod ACC yn cymryd gormod o amser i gwblhau'r ymholiad). Mae'n rhaid i’r tribiwnlys roi cyfarwyddyd oni bai ei fod yn fodlon fod gan ACC seiliau rhesymol dros beidio â dyroddi hysbysiad cau o fewn y cyfnod hwnnw.\nOs bydd ACC yn credu bod y trethdalwr yn agored i dalu treth ac nad yw wedi llenwi ffurflen dreth erbyn y dyddiad ffeilio perthnasol (gweler DCRhT/1010) efallai y gwneir ‘dyfarniad ACC’ ynghylch swm y dreth y mae’n credu y dylid ei chodi.\nMae’n rhaid i ACC roi gwybod i’r trethdalwr am y dyfarniad ac mae'n rhaid iddo dalu'r dreth o fewn 30 diwrnod i ddyroddi’r hysbysiad.\nEfallai na fydd ACC yn gwneud dyfarniad dros bedair blynedd ar ôl y dyddiad ffeilio perthnasol. Y dyddiad ffeilio perthnasol yw’r dyddiad erbyn pryd y mae ACC yn credu yr oedd yn ofynnol dychwelyd y ffurflen.\nFfurflen dreth yn disodli dyfarniad ACC\nOs yw’r trethdalwr yn cyflwyno ffurflen dreth ar ôl cael hysbysiad o ddyfarniad ACC, mae’r ffurflen yn disodli'r dyfarniad.\nMae’n rhaid i hyn gael ei gyflwyno erbyn y dyddiad hwyraf o’r rhain:\npedair blynedd ar ôl i bwerau ACC i wneud dyfarniad ddod yn arferadwy (hynny yw, y dyddiad ffeilio perthnasol), neu\n12 mis gan ddechrau gyda’r dyddiad y cyhoeddwyd dyfarniad ACC.\nOs cyflwynir ffurflen y trethdalwr tra bo achosion yn mynd rhagddynt (ond nad ydynt wedi cael eu cwblhau) i adfer unrhyw dreth sydd wedi'i chodi gan ddyfarniad ACC, yna caiff yr achosion barhau fel pe baent yn achosion ar gyfer adfer unrhyw dreth a gyfrifir drwy’r hunanasesiad sy'n ddyledus ac yn daladwy ac nad yw wedi cael ei thalu.\nOs yw ACC yn credu y gallai unrhyw un o’r sefyllfaoedd canlynol fod yn berthnasol:\nbod treth ddatganoledig y dylid bod wedi’i hasesu heb gael ei hasesu;\nbod asesiad yn annigonol neu wedi dod yn annigonol (hynny yw, bod ACC yn credu bod y trethdalwr yn atebol i dalu mwy o dreth nag a feddyliwyd o’r blaen); neu\nbod unrhyw ryddhad sydd wedi'i hawlio gan y trethdalwr neu sydd wedi cael ei roi, yn ormodol neu wedi dod yn ormodol,\nyna caiff ACC asesu’r swm, neu'r swm ychwanegol, o dreth y dylid ei chodi ar y trethdalwr yn ei farn ef.\nGall ACC hefyd wneud asesiad (a elwir hefyd yn ‘asesiad ACC’) yn erbyn unrhyw swm o dreth a llog cysylltiedig sydd wedi cael ei ad-dalu i'r trethdalwr (ond na ddylid bod wedi ei ad-dalu). Gall ACC adfer y swm hwn fel pe bai’n dreth heb ei thalu.\nCeir gwneud asesiad ACC yn yr amgylchiadau canlynol yn unig:\npan fo un o’r sefyllfaoedd a ddisgrifir yn DCRhT/1100 wedi ei hachosi’n ddiofal neu’n fwriadol gan y trethdalwr, person sy’n gweithredu ar ran y trethdalwr neu bartner yn yr un bartneriaeth â'r trethdalwr\npan fo hawl ACC i ddyroddi hysbysiad ymholiad wedi dod i ben neu y cwblhaodd ymholiad i ffurflen dreth ac na ellid bod wedi disgwyl yn rhesymol iddo fod yn ymwybodol fod un o’r sefyllfaoedd a grybwyllir yn DCRhT/1100 wedi codi ar sail y wybodaeth a oedd ar gael iddo ar yr adeg honno\nmae ACC yn gwneud addasiadau yn unol â'r rheol gyffredinol yn erbyn osgoi trethi.\nFodd bynnag, ni chaiff ACC wneud asesiad ACC os:\nydy un o’r sefyllfaoedd a ddisgrifir yn DCRhT/1100 wedi digwydd oherwydd camgymeriad mewn ffurflen dreth o ran ar ba sail y dylid bod wedi cyfrifo’r rwymedigaeth dreth, ac\nos gwnaed y ffurflen dreth ar sail arfer a oedd yn bodoli’n gyffredinol ar yr adeg y’i dychwelwyd.\nSefyllfaoedd sydd wedi eu peri’n ddiofal neu’n fwriadol\nCaiff sefyllfa ei hachosi’n ‘ddiofal’ os yw’r trethdalwr yn methu cymryd gofal rhesymol i osgoi achosi’r sefyllfa honno. Bydd y trethdalwr (neu’r person sydd wedi darparu’r wybodaeth ar ei ran) hefyd yn cael ei drin fel pe bai wedi achosi sefyllfa yn ddiofal os yw’n:\ndarganfod yn nes ymlaen bod y wybodaeth a ddarparwyd yn anghywir, ac yn\nmethu cymryd camau rhesymol i roi gwybod i ACC.\nMae ‘bwriadol’ yn golygu sefyllfa sy’n digwydd oherwydd gweithred fwriadol gan y trethdalwr, person sy’n gweithredu ar ei ran, neu bartner yn yr un bartneriaeth â'r trethdalwr. Mae hyn yn cynnwys sefyllfaoedd sy’n cael eu hachosi o ganlyniad i anghywirdeb bwriadol mewn dogfen sy’n cael ei rhoi i ACC gan y trethdalwr neu rywun ar ei ran.\nY rheol gyffredinol yw bod ACC yn gallu gwneud asesiad ACC hyd at bedair blynedd ar ôl y dyddiad perthnasol (gweler DCRhT/1010). Yn gyffredinol mae’r dyddiad perthnasol yn golygu'r dyddiad ffeilio, oni bai:\nfod ffurflen yn cael ei chyflwyno os ydy hyn ar ôl y dyddiad ffeilio, yn yr achos hwn y dyddiad y cyflwynwyd y ffurflen, neu\nni chafodd ffurflen dreth ei chyflwyno, yn yr achos hwn y dyddiad erbyn pryd y mae ACC yn credu y dylid fod wedi cyflwyno’r ffurflen.\nFodd bynnag, os bydd ACC yn credu bod sefyllfa a ddisgrifir yn DCRhT/1100 wedi’i hachosi’n ddiofal gan y trethdalwr, person sy'n gweithredu ar ei ran neu bartner arall yn yr un bartneriaeth, gall wneud asesiad hyd at chwe blynedd ar ôl y dyddiad perthnasol.\nOs yw ACC yn credu bod sefyllfa a ddisgrifir yn DCRhT/1100 wedi’i hachosi'n fwriadol gan y trethdalwr, person sy’n gweithredu ar ei ran neu bartner yn yr un bartneriaeth, gall asesu hyd at 20 mlynedd ar ôl y dyddiad perthnasol.\nOs yw ACC yn credu bod y trethdalwr wedi cael ei ad-dalu ond na ddylai hynny fod wedi digwydd, caiff wneud asesiad ar yr amod bod hynny o fewn 12 mis i'r diwrnod y cafodd yr ad-daliad ei wneud i’r trethdalwr.\nOs yw’r trethdalwr wedi marw, mae’n rhaid i asesiad ACC gael ei wneud ar y cynrychiolwyr personol o fewn pedair blynedd i ddyddiad y farwolaeth , ac ni ellir gwneud asesiad mewn perthynas â dyddiad perthnasol dros chwe blynedd cyn y farwolaeth.\nOs yw’r trethdalwr am wrthwynebu gwneud asesiad ACC ar y sail fod y terfyn amser sydd ganddo i wneud hynny wedi dod i ben, mae’n rhaid iddo wneud hyn drwy roi hysbysiad o adolygiad neu drwy apelio yn erbyn yr asesiad. Mae canllawiau ar adolygiadau ac apeliadau yn erbyn penderfyniadau ACC ar gael yn DCRhT/5000.\nBydd ACC yn dyroddi hysbysiad i'r trethdalwr (neu, yn achos asesiad ACC sy'n ymwneud ag ad-dalu gormod o dreth, y person a gafodd yr ad-daliad) pan fydd yn gwneud asesiad ACC.\nMae’n rhaid i’r trethdalwr dalu'r swm sy'n daladwy (gan gynnwys unrhyw gosbau a llog) o fewn 30 diwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod y cyhoeddwyd hysbysiad asesiad ACC.\nPan fo gofyn i’r trethdalwr ddychwelyd ffurflen dreth, mae’n rhaid iddo gadw cofnodion a’u storio’n ddiogel i ddangos bod y ffurflen dreth yn gywir ac yn gyflawn. Mae cofnodion yn cynnwys cofnodion ar bapur neu gofnodion digidol a dogfennau ategol megis cyfrifon, llyfrau, gweithredoedd, contractau, talebau a derbynebau.\nMae'n rhaid i’r trethdalwr gadw'r cofnodion hyn tan y dyddiad perthnasol olaf a’r diwrnod y bydd ymholiad i ffurflen dreth cael ei gwblhau neu’r diwrnod y bydd cyfnod ymholiad yn dod i ben (gweler DCRhT/1080).\nY ‘dyddiad perthnasol’ yw'r hwyraf o'r canlynol: chwe blynedd o’r dyddiad ffeilio neu chwe blynedd o ddyddiad diwygiad y trethdalwr i’r ffurflen (gweler DCRhT/1020). Fel arall, gall y ‘dyddiad perthnasol’ fod yn ddyddiad cynharach a bennir gan ACC.\nMae rhagor o ganllawiau ynghylch gofynion cadw cofnodion penodol o dan y Dreth Gwarediadau Tirlenwi a’r Dreth Trafodiadau Tir ar gael o dan yr adrannau canllawiau perthnasol.\nPan na fydd trafodiad tir yn golygu bod angen dychwelyd ffurflen dreth (er enghraifft os nad oes treth yn ddyledus), mae’n rhaid i'r prynwr gadw cofnodion a’u storio'n ddiogel tan y ‘dyddiad perthnasol’ er mwyn dangos nad oedd angen dychwelyd ffurflen dreth.\nY dyddiad perthnasol yw chwe blynedd i ddyddiad y trafodiad, oni bai fod ACC yn pennu dyddiad cynharach.


Llwybrau Annisgwyl – Deg lle yng Nghaerdydd sy’n gysylltiedig â Roald Dahl\nGaned Roald Dahl - a ddewiswyd fel hoff awdur y DU yn y flwyddyn 2000 i nodi Diwrnod Llyfr y Byd - yn Llandaf ar 13 o Fedi, 1916, i rieni o Norwy. Fel rhan o'r dathliadau canmlwyddiant rydym wedi creu rhestr o ddeg lleoliad yng Nghaerdydd sy'n gysylltiedig â Roald Dahl.\nBeth am gerdded yn ôl troed y dyn mawr ei hun a dilyn ein Llwybrau Annisgwyl?\n"Villa Marie", Fairwater Road, Llandaf (man geni Roald Dahl)\nDyma gartref y teulu lle ganed Dahl ym 1916. Cynlluniwyd nifer o fanylion yr adeilad gan Harald Dahl ei hun, sef tad Roald. "Tŷ Gwyn" yw enw'r eiddo erbyn hyn.\nStryd Bute, Butetown (lle dechreuodd Harald Dahl ei fusnes)\nTeithiwch ar hyd Stryd Bute i gyfeiriad Bae Caerdydd. Roedd Harald Dahl yn frocer llongau ac fe sefydlodd fusnes llwyddiannus ‘Aadnesen & Dahl' mewn un ystafell ar Stryd Bute ym 1900.\nYr Eglwys Norwyaidd, Bae Caerdydd (lle bedyddiwyd Roald Dahl)\nLleolwyd yr eglwys yn wreiddiol ger y fynedfa i Ddoc Bute y Gorllewin ar dir a roddwyd yn rhodd gan Ardalydd Bute. Mae Canolfan y Mileniwm bellach ar y safle hwn. Ym 1987 sefydlwyd Ymddiriedolaeth i Warchod yr Eglwys Norwyaidd er mwyn datgymalu'r eglwys a'i hail-godi ar ei lleoliad presennol. Roald Dahl oedd llywydd yr Ymddiriedolaeth.\n"Tŷ-Mynydd", Heol Isaf, Radur\nYm 1918 symudodd y teulu Dahl i Dŷ-Mynydd yn Radur. Fe'i disgrifiwyd gan Dahl fel "tŷ anferth â thyrrau ar y to a gerddi mawreddog a therasau o'i amgylch i gyd". Roedd sawl acer o dir ffermio a choedlannau, a nifer o fythynnod i'r staff." Yn anffodus, dim ond Tŷ-Mynydd Lodge sy'n sefyll bellach ac mae hwn wedi ei leoli ger y fynedfa i Faes yr Awel.\nBedd y teulu Dahl yn Eglwys Sant Ioan, Danescourt\nEwch i dalu gwrogaeth i'r teulu Dahl yn Eglwys Sant Ioan ger Radur. Mae rhieni Roald Dahl, Harald a Sofie, a'i hanner chwaer Astri wedi eu claddu yma ym medd y teulu sydd wedi ei nodi â chroes Geltaidd.\nCumberland Lodge, Ffordd Caerdydd, Llandaf\nSymudodd y teulu Dahl yma ym 1921 wedi marwolaeth Harald. Mae Dahl yn ei ddisgrifio fel " villa dymunol maestrefol canolig ei faint." Meithrinfa Ysgol Howell yw'r adeilad hwn erbyn hyn.\nYsgol Elm Tree House, Llandaf (Ysgol Feithrin Roald Dahl)\nAeth Roald Dahl i'r ysgol am y tro cyntaf ym 1922. Elmtree House oedd ei enw ac roedd dwy chwaer yn ei redeg, Mrs Corfield a Miss Tucker. Dywedodd Dahl: "Mae co' niwlog gen i o eistedd ar y grisiau a cheisio dro ar ôl tro i glymu lasys un o'm hesgidiau, ond dyna'r cwbl sy'n dod nôl i mi am yr ysgol ei hun dros bellter y blynyddoedd." 27 Palace Road yw'r eiddo erbyn hyn.\nLawnt y Gadeirlan, Llandaf\nYm 1923 aeth Roald Dahl i Ysgol y Gadeirlan yn Llandaf, oedd bryd hynny yn edrych dros Lawnt y Gadeirlan yng nghanol pentref Llandaf.\nYr allt ar hyd ochr Cadeirlan Llandaf\nYn atgofion plentyndod Roald Dahl, ‘Boy', mae'n dwyn i gof fachgen deuddeg oed wnaeth argraff ddofn arno drwy reidio ei feic yn wyllt i lawr yr allt hon. Roedd y beiciwr yn pedlo am yn ôl heb afael yn handlenni'r beic. Fel tyst 7 mlwydd oed i'r digwyddiad hwn fe dyngodd y byddai un diwrnod hefyd yn beicio i lawr yr allt serth yn yr un modd.\nMrs Pratchett's Sweetshop, Heol Fawr, Llandaf\nYn ‘Boy' mae Roald Dahl yn amlinellu'r rhan allweddol a chwaraeodd yn y Cynllwyn Llygod Mawreddog a ddigwyddodd yn siop losin Mrs Pratchett. O ganlyniad i'r gosb ddeilliodd o hynny, fe symudwyd Dahl gan ei fam o Ysgol y Gadeirlan yn Llandaf ac ym 1925 fe'i gyrrwyd i ysgol breswyl San Pedr yn Weston-Super-Mare. Erbyn hyn, tecawê Tsieineaidd The Great Wall yw'r eiddo.\n*** Byddwchyn ymwybodol fod rhai o'r lleoliadau hyn ar dir preifat a dylid parchu preifatrwydd y perchnogion bob amser.


Unigrwydd yn ystod y Cyfyngiadau ar Symud | WCPP\nUnigrwydd yn ystod...\nMae unigrwydd ac ynysu cymdeithasol yn rhai o’r prif heriau i les. Gan fod gwella lles yn parhau’n flaenoriaeth ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus a pholisi Cymru, bydd taclo unigrwydd ac ynysu cymdeithasol yn parhau ar yr agenda, a hynny ar lefel genedlaethol a lleol.\nMae Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn gweithio i ddod â darparwyr gwasanaethau cyhoeddus lleol, o lywodraeth leol a’r trydydd sector, at ei gilydd gydag academyddion o ledled y DU (a’r tu hwnt iddi) i rannu gwybodaeth a phrofiad, trafod materion a heriau lleol, deall yr effaith ac ystyried sut mae lliniaru ac atal unigrwydd ac ynysu cymdeithasol.\nMae unigrwydd ac ynysu cymdeithasol yn effeithio ar lawer o wahanol bobl ac yn peryglu lles ar draws cwrs bywyd. Mae Arolwg Cenedlaethol Cymru yn dangos bod pobl ifanc a’r rheiny sy’n ddifreintiedig yn faterol yn sôn am lefelau uwch o unigrwydd ac ynysu cymdeithasol, ac mae’n awgrymu bod perthynas rhwng unigrwydd a ble rydych chi’n byw. Y tu hwnt i’r data hwn, mae sylfaen gynyddol o dystiolaeth sy’n deillio o ymchwil ac ymarfer yn bwrw goleuni newydd ar achosion unigrwydd ac ynysu cymdeithasol, sut profir hynny, a sut mae ei oresgyn.\nMae pandemig parhaus COVID-19 a chyfyngiadau symud presennol y DU yn golygu bod materion ynghylch unigrwydd ac ynysu cymdeithasol yn dwysáu ac yn debygol o fod yn fwy helaeth nag erioed o’r blaen dros y misoedd nesaf. Ymhellach, mae dulliau confensiynol o fynd i’r afael ag unigrwydd ac ynysu cymdeithasol yn cael eu herio gan y mesurau cadw pellter cymdeithasol sydd ar droed ar draws y DU; mae hyn yn creu angen i ystyried y cyfleoedd a’r heriau sy’n gysylltiedig â’r rôl y gall technoleg ei chwarae wrth gysylltu pobl a chymunedau.


|NODION 0 ODYFFftYN COTHI|1909-06-25|The Carmarthen Journal and South Wales Weekly Advertiser - Welsh Newspapers\nIssue: 25th June 1909\n25th June 1909\n|NODION 0 ODYFFftYN COTHI\nNODION 0 ODYFFftYN COTHI [GAN "BRYTHON."] Llawenydd sydd wedi meddianu calonau amaeth- wyr diwyd glanau y Cothi a'r Tywi wrth weled y meusydd toreithiog yn tori dan yr awelon tyner, a gwenau serchpg yr haul, yn rhoi yni a bywyd new- ydd yn yr holl greadigaeth. Golwg brydferth sydd ar y dyffryn yr adeg hon o'r flwyddyn. Mae Mehefin a'i hafaidd hin wedi taflu holl ddorau prydferthwch led y pen, a chyhoeddi mynediad helaeth i mewn i breswylwyr y glanau i gael un cipolwg ar natur yn ei gogoniant penaf. Naturiol y canodd y prif fardd Hwfa Mon, pan y swynwyd ef gan olygfa gyffelyb- "Mae'r adar man yn gan i gyd, Yn pyncio'u dawn am rawn yr yd; Breuddwydia'r gwartheg dan y pren, A'r borfa'n tyfu dros eu pen." Ac yn ngeiriau un arall o blant Ceridwen- Treigla gloewon ffrydiau Dros ei serthion ochrau, Chwery'n lion ar ei fron- Belydron haul y boreu; Natur fel y daeth hi allan, 0 dan law y Crewr ei hunan, Heb ddim ol llaw dyn yn unman, Dyma le i fardd. Ond rhaid i mi beidio llercian rhy hir ar lan y dw'r rhag ofn i un o geidwaid newydd yr afon fy nghymeryd yn lie un yn pysgotta a minau yn fy hurtrwydd yn gwybod yn nesaf beth i ddim am y gelfyddyd enwog. PONTARGOTHI. Dydd Sadwrn, y 5med, ar ol hir gystudd, gor- phenodd Mrs. Elizabeth Stephen, Crychgwyn, ei gyrfa ddaearol pan wedi cyrhaedd yr oedran tog o 75 mlynedd, a'r dydd Mercher canlynol hebryngwyd ei gweddillion marwol i fynwent Siloam, pryd y daeth lluaws o'i chyfeillion a pherthynasau i dalu y deyrnged'olaf i'r ymadawedig. Bu yn aelod ffyddlon yn Siloam er yn foreu, a glynodd a'i hysgwydd yn dyn dan yr arch hyd y diwedd; dygai fawr sel dros achos ei Harglwydd; yr oedd ei ffydd- londeb gyda'r cyfarfodydd a'r Ysgol Sul yn esiampl dda i ni sydd ar ol. Gwasanaethwyd yn y ty a'r capel gan y Parch. D. Curwen Davies; a gweddiwyd ar lan ei bedd gan y Parch. Isaac Davies, Nant- garedig. Heddwch i'w llwch. Gorphwysed bellach yn ei hargel wely 0 swn a dwndwr brwydrau'r anial fyd; Daw boreu gwynfydedig pan y deffry Ar ogoneddus wedd ei Phrynwr drud. Cawn rai efelychwyr i arwr haelionus gwlad Ve yn ein hoes ni, ac un o honynt yn mherson Mr. D. Daniel, Cefngwy^h, Llanegwad, pa un roddodd arch dderw ardderchog i'r ymadawedig uohod, ao un arall y dydd o'r blaen i'r diweddar Mr. Joseph Davies. Llethr, Felingwm. Caffed oes hir i wenu cymwynasau. Da genym weled y clcifion o Nantgaredig i Bont- ynyswen ar wellhad, ac allan yn rhodio yn yr hin gynhes, a gwen serchog ar ei gwynebau. "Y DDARBY GYMRAEG." Prydnawn dydd Iau, gallem dybied ein bod yn nghanol Llundain gan gymaint prvsurdeb y dyrfa a'r modur-gerbydau. Cafwyd diwrnod braf i gynal yr arddangosfa eleni, ac wrth yr hanes fod pethau wedi eu cario allan yn fwy trefnus a llwyddianus nag erioed. Ni chawsom hysbysrwydd faint yw yr elw arianol eto, ragor na'i bod yn "record." Yr oedd dynion iawn wedi ymaflyd yn y gwaith a sicrhau ei llwyddiant a'u holl egni, a chawsant gefnogaeth j foneddigion y cylch, a rhai o dref Abertawe. Irodd allan dvrfa luosocach o edrychwyr y tro hwn, am fod yr hin mor ddymunol. HOREB, NANTGAREDIG. Dydd Llun diweddaf, ymwelodd aelodau ysgolion Sabbothol Siloam a Felingwm a'r chwaer eglwys uchod, a dymunol oedd gweled yr hen wragedd selog wedi troi allan mor gryno yn ngwenau siriol haf i dalu ymweliad a mynydd Horeb, a chael tipyn o adloniant i'r corff ac ysprydiaeth i'r meddwl yn yr awelon iachus. Aeth y tair ysgol trwy eu gwaith yn rhagorol; y canu, yr adrodd, yr holi, a'r ateb yn dangos ol Ilafur, ac fod amynedd wedi cael ei pher- ffaith waith. Holwyd yr ysgolion gan y Parchn. N. Hopkins, Nantgaredig, a D. Curwen Davies, Pontar- gothi. Paratowyd yn helaeth ar gyfcr angenrheid- iau gan fobl garedig Horeb, fel arfer. Daeth lluaws o wrandawyr ynghyd, am fod yr hin mor ddymunol, a chafwyd gwledd dda. Da oedd genym weled un Eglwyswr selog, yn ol ei garedigrwydd arferol, yn rhoddi gwasanaeth ei gerbyd er cludo rhai o ddeil- iaid ysgol Siloam. Mae yn dda cael ambell un a'r gariad brawdol yn gryfach na'i sel. [Daetn yr uchod i law yn rhy ddiweddar i ym- ddangos yn ein rhifyn diweddaf. Yr y'm yn myned i'r wasg a'r ddalen Gymreig boreu dydd Mercher.] EISTEDDFOD FFYNNON Y BYRGWM. Dydd Iau, y 17eg cyfisol, hawdd oedd deall fod llwyddiant yn coroni ymdrechion y pwyllgor, a chymydogaeth Brechfa wedi d'od yn enwog wrth weled y torfeydd oedd wedi d'od yno o bob cyteir- iad. Cafwyd cystadleuaeth ragorol mewn llenydd- iaeth, cerddoriaeth, a chelfyddydwaith, a buwyd yn ffodus iawn ar ddiwrnod braf i gario allan y gweith- "rediadau. Da genym weled fod y pwyllgor yma yn dangos cystal cefnogaeth i'r iaith Gymraeg. Fy iaith, fy ngwlad, fy ngenedl, fyddo yn aros iddynt yn arwyddeiriau o'u brwdfrydedd. Mr. Dan Davies, Brynamlwg, Nantgaredig, gafodd yr anrhydedct o cistedd yn nghadair y bardd buddugol absenol fel cynrychiolydd, a daliodd i fyned trwy y seremoni yn rhagorol, er fod "A oes heddwch?" a chleddyf noeth yn chwifio uwch ei ben. Felinwen oedd y buddugol ar y prif don, a dechreuodd un bardd ganu iddo fel yma, ond diffoddodd goleu yr awen cyn myned yn mhellach na hyn- Dan arweiniad Daniel Evans, Mae cor enwog Felinwen Wedi myn'd a'r clod a'r arian, I' Rhowch y goron ar ei ben. BRECHFA. Llongyfarchwn Mr. Thomas, Tanyrallt, fel bach- gen ieuane gobeithiol yn ei waith yn cipio y brif wobr yn yr Eisteddfod Genedlaethoi am "butter print." Nid hon yw y waith gyntaf i ni glywed am lwyddiant y teulu adnabyddus, a gwelwn nad yw talent a gwreiddioldeb ddim yn alltudion o gesail- iau'r mynyddau. LLANEGWAD. Gofidus yw genym gael y newydd pruddaidd am farwolaeth sydyn Mrs. Jones, anwyl briod Mr. Geo. Jones, saer ac adeiladydd, o'r pentref uchod, yr hyn a gymerodd le prydnawn dydd Iau, y 17eg, ar ol byr gystudd. Cydymdeimlwn yn fawr a'r teulu trallodus a'r perthynasau vn eu galar, a nerth gaffont 1 sylweddoli fod Tad yr'amddifaid yn fyw, a gwenau serchog i'r goleuni clir sydd tu hwnt i'r cwmwl tywyll. Claddwyd ef yn mynwent Eglwys y plwyf. NANTGAREDIG. Bu y Parchn. Isaac Davies a D. Curwen Davies yn cyfnewid pulpudau y Sul diweddaf. Pregethau grymus ac effeithiol a gafwyd.\nCAN I NEURALGIA BE CURED ? I T,LEV^ELLYWS Neuralgia Mixture.! — I G. P. LLEWELLYN I ACRICULTURAL & FAMILY CHEMIST, 48 KiNG-ST., CARMARTHEN I It will instantly relieve you I Try a bottle. Sold in Bottles, Is. each; by ties, Is. 3d post\nNODIADAU. 1 [OAK "GWYLIEDYDD.") T mae Mesur Dadgysylltiad a Dadwaddoliad yr Eglwys yn Nghvmru wedi ei daflu o'r neilldu am yabaid gan y Llywodraeth, a dywedir gan y Prif Weinidog mai dyma y mesur cyntaf y bydd y Llyw- odraeth yn gafaelyd ynddo y flwyddyn nesaf. Yn ychwanegol at hyny, y mae yr addewid wedi ei rhoddi y bydd i'r mesur i gael ei wthio drwy Dy y Cyffredin a'i anfon i Dy yr Arglwyddi hefyd. Dyna 1 1 yr oil y mae y Cymry Dadgysylltiol eisieu: ond ofnant yn neillduol y bydd iddynt gael eu 6iomi draohefn. Siomiant sydd wedi svrthio i w rhan drwy'r oesoedd, drwy ganlyn y blaid Ryddfrydig. Y mae y blaid hono wedi eu twyllo a'u camarwain mewn dull hynod eglur a medrus hefyd drwy'r blynyddoedd. Y maent mor wasaidd a gostyngedig ag y mae yn bosibl i ganlynwyr i fod, ond tynghed "slaves" bob amser ydyw cael eu cicio. A dyna hefyd dynghed Dadgysyjltwyr Cymru ar law y Llywodraeth hon. Dynion heb fod mewn difrif ydyw yr aelodau Cymreig; dynion heb asgwrn cefn o gwbl, ac y mae y Llywodraeth yn gwvbod yn iawn, a neb yn well na Mr. Lloyd George. 0, fel y mae George wedi ffwlio Cymru. Dyma ddywed y "Goleuad" "Nid oes ffyddlonach dilynwyr i'r Llywodraeth yn ei holl bolisi na'r Aelodau Cymreig, ac nid yw ond peth naturiol iddynt deimlo'n flin a chwerw pan yn gweled pob adran arall yn cael y naenor- iaeth arnynt. Pa faint o le ac amser mae r Llywodraeth eisoes wedi roddi i gwesrtiynau a mesurau wthiwyd arnynt gan Blaid Llafur a r Aelodau Gwyddelig—dwy blaid na ddaliant i'w cymharu a'r Cymry yn eu teyrngarwch l r Llyw- odraeth? Nis gall Mr. Lloyd-George ddisgwyl dim ond gwrthwvnebiad i'w Gyllideb oddiwrth y Gwyddelod, oherwydd ei dreth ar wirod a myglys; tra y mae'r Aelodau Cymreig fel un gwr vn barod i sefyll dros holl gynygion Cvllidol y Llyowdraeth. Y pwynt mawr yw gwneyd v brotest yn effeithiol, a'i chadw ar yr un pryd yn ymarferol." Y mae yn werth cadw y paragraff uchod o'r "Goleuad" mewn cof yn barhaus, a rhaid rhoddi sylw i'w gynwysiad yn bellach. ,rNid oes ffyddlonach dilynwyr i'r Llywodraeth yn ei holl bolisi na'r Aelodau Cymreig," meddai'r "Goleuad," ac y mae yn iawn hefyd. Nid oes dilyn- wyr ffyddlonach yn bod, ac nid oes modd hyd yn nod creu rhai chwaith. Y mae yr Aelodau Cymreig < ar bob adeg, dan bob amgylchiad, yn pleidio y Llywodraeth, doed a ddelo. Y mae yr aelodau Cymreig yn edrych ar y Llywodraeth a'i chynyg- iadau a'i gweithrediadau yn gywir fel pe bae y Llywodraeth yn dwyn pob peth gerbron a cario ei holl waith yn mlae'n, yn gyfangwbl dan ddwyfol ysbrydoliaeth. Nid oes ffyddlonach ddilynwyr i'r Llywodraeth ac nid ydyw y Llywodraeth yn dymuno cael canlynwyr ffyddlonach chwaith. Pan y ceisiodd y Llywodraeth amddifadu ysgolion canolraddol Cymru o un mil ar bymtheg o bunau o "grants" blvnyddol ychydig amser yn ol, yr oedd yr aelodau Cymreig yn ddilynwyr mor ffyddlon i'r Llywodraeth, fel na wnaeth yr un o honynt gymaint ao agor ei geg na chodi ei law i brotestio yn erbyn hyny. Na, yr oedd yr aelodau Cymreig mor ffyddlon i'r Llyw- odraeth fel yr oedd yn well ganddynt adael i Gymru i gael ei "robio" o un mil ar bymtheg o bunau bob blwyddyn na chodi eu llais yn erbyn y Llywodraeth- amddiffyn eu gwlad ac achosi poen i'r Llywodraeth. Na, meddai, yr Aelodau Cymreig. fel pe tae, rhaid fod y Llywodraeth yn iawn vn lladrata un mil ar bymtheg o bunau yn flynycfdol oddi ar Ysgolion Canolraddol Cymru, neu ni fuasai byth yn gwneyd hyny; ac yr oeddynt yn rhy ffyddlon i'r Llywodraeth i edrych ar ol buddianau eu gwlad a dyfodol ei phlant chwaith. 0, ydyw y mae y "Goleuad" yn gywir pan yn dweyd nad oes ffyddlonach dilynwyr i'r Llywodraeth yn ei holl bolisi na'r Aelodau Cym- reig, ie, y maent yn ffyddlonach i'r Llywodraeth nag ydyw y Llywodraeth iddi ei hunan gryn dipyn. Hynod beth, onide? "Nid yw ond peth naturiol iddynt deimlo'n flin a chwerw pan yn gweled pob adran arall yn cael y flaenoriaeth arnynt." Dyna ddywed y "Goleuad," ac ychwanega, "pa faint o Ie ac amser y mae r Llywodraeth eisoes wedi roddi i gwestiynau wthiwyd arnynt gan Blaid Llafur a'r Aelodau Gwyddelig- dwy blaid na ddaliant i'w cwmharu a'r Cymry yn eu teyrngarwch i'r Llywodraeth." Na, y mae r "Goleuad" yn gywir eto, nid oes cydmariaeth rhwng y Cymry a'r Gwyddelod nac a'r Llafurwyr chwaith. O'r anwyl, nagos yn wir! A meddylier mai y Gwyddelod a'r Llafurwyr sydd yn cael cyflawnder o ymborth digonol a blasus gan y Llywodraeth, a'r Cymry yn cael eu cadw ar wynt addewidion gwag- eaw yn unig. Onid ydyw y peth yn rhvfedd? Ie, a pha rhyfedd chwaith fod y Cymry yn teimlo yn flin a chwerw pan yn gorfod profi dyfroedd mor chwerw a hyn. Beth ydyw y rheswm? Wel, y mae asgwrn cefn yn y Gwyddelod a'r Aelodau Llafur, ac y maent yn dangos eu dannedd ar unwaith i'r Llyw- odraeth os na wrendy arnynt. Ond nid oes dannedd na dant chwaith gan yr Aelodau Cymreig o gwbl, n& nid oes ganddynt hyd yn nod "ddanedd gosod" i'w rhincian yn ngwyneb y Llywodraeth. Y maent yn "sport" gwlad; ie, "sport" ydynt gan y Llyw- odraeth ei hun; a dyma'r bobl y mae etholwyr Cymru yn eu galw yn blaid Gymreig. Nid oes ffyliaid dylach tuallan i "Asylums" nag etholwyr Rhyddfrvdig Cymru, ac y maent yn dechreu canfod hyny hefyd bellach. Y mae pawb ereill yn canfod hyny er ys llawer dydd. "Y mae'r Aelodau Cymreig fel un gwr yn barod i sefyll dros holl gynygion Cyllidol y Llywodraeth," meddai'r "Goleuad"; ond y mae'r Gwyddelod yn gwrthwynebu'r Gyllideb oherwydd y dreth ar wirod a'r myglys. Dim ond un gwahaniaeth sydd rhwng y Gwydelod a'r Cymry. Y mae'r Gwyddelod yn meddwl am eu gwlad, ac y maent yn gwrthwynebu y Llywodraeth oherwydd fod cynygiadau y Llyw- odraeth yn niweidiol i'r Iwerddon. Y mae hyn yn boenua iawn i'r Llywodraeth, ac y mae am geisio sgwario y Gwyddelod ryw ffordd arall, gan ei bod yn eu hofni hwynt yn aruthrol. Ond y mae y Cymry fel un gwr yn barod i sefyll dros holl gynygion Cyllidol y Llywodraeth. Ydynt, yn wir; ao fel un gwr hefyd; ac y maent yn barod i lyncu'r cwbl yn un ddos. Ie, llyncent lawer rhagor, a dywedent ei fod yn hynod o neis a blasus. Nid oes arnynt eisieu gair o esboniad ar ddim un mater yn y Gyllideb chwaith. Maent yn berffaith foddlon i fyw yn y tywyllwch, a chreda yn v Llywodraeth yn barhaus. Pe cynygiai y Llywodraeth i ddiddymu hyd yn nod y Deg Gorchymmyn, bvddai "yr Aelodau Cymreig fel un gwr yn barod i sefyll dros gynygion" y y Llywodraeth. A phan y mae cefnogwyr wedi syrthio i "stage" mor isel, edrychir arnynt gyda'r dirmyg mwyaf gan y Llywodraeth ei hun. "Y pwynt mawr yw gwneyd y brotest yn effeithiol, a'i chadw ar yr un pryd yn ymarferol," meddai'r "Goleuad" drachefn. Ie, wir, protest effeithiol ac ymarferol. Ond ni wyr yr aelodau Cymreig druain o gwbl, ac nid oes ganddynt ddychymyg chwaith, But i wneyd unrhyw fath o brotest o gwbl, heb feddwl am un effeithiol neu ymarferol. Y mae Lloyd George a Sam Evans yn aelodau blaenllaw o'r Llywodraeth, ac yn chwerthin yn gellweirus a dir- mygllyd ar ben yr aelodau Cymreig penmenyn ereill yn eu gofidiau a'u siomiant parhaus. Yr hen wr, Syr Alfred Thomas, druan, yn sefyll gerbron fel arweinydd y blaid Gymreig—dcuan o hono. Dyna "joke," onite? Alfred Thomas yn arweinydd! Ha! ha ha Y mae wedi cerdded llawer i vmweled a'r Prif Weinidog i ymholi am dynghed Dadgysyllt- iad drwy'r blynyddoedd. Y mae wedi treulio llawer o'i esgidiau yn ofer wrth hyny, ac y mae swn par- haus ei droed ar risiau ei dy wedi poeni "nerves" y Prif Weinidog hefyd .oherwydd fod Syr Alfred yn drwm ar ei droed ac o gorpholaeth svlweddol. Dy- wedir fod Svr Alfred yn gwisgo "rubber heels" bellach, er mwyn cysur a thawelwch y Prif Wein- idog, yn lie ei fod, yn clvwed swn ei droed drom yn barhaus. Credwn fod Syr Alfred Thomas am wneyd pob peth a fedr wneyd i blesio y Prif Weinidog. Ond pan y sonir am brotestio, nid ydyw Svr Alfred a'i blant yn deail ystvr v gair. Pe byddai iddynt edrych i'r geiriadur, ni ddeallent ei vstvr wedi hyny. Dim ond canu molawd i Ryddfrydiaeth a fedrant. Rhaid eu talu ymaith bob copa walltog, a phob penfoel o honynt hefyd. "Rubber heels" yn wir!\n.¡¡ f7&1 .II& G AN A.13 A BRITAIN'S NEAREST OVERSEAS DOMINION. IN THE EMPIRE. UNDER THE FLAG. BRITAIN'S i-READPtlSKET. 160 asres i\_m free for farming. IMPROVED FARMS on Easy Terms. tWo YEARS' RENT, f asi .n-iish Farm will Purchase outright partly improved faxm of equal area nIHU prosperoas settlements. HAPPY homes & mnmw&n. CATTU-RAIS?i!C vacces lui INDEPENDENCE early in ife. BOUNTiPJl MASVISV.3. HEALTHY CLIMATE, UCH r COOD MARHTS for all pvoiuz-i. Profitable DA3RY3UC. Unexcelled HDT. For free maps, pamphlets and tiill pa t: u apply to Mr. H. M. MURRAY, C '.nadiar. Govern- ment Agent, 8i, Queen Street, Exeter; or to Mr. J. OBED SMITH, Assistant Superintended of Ciaadian Emigration, II and 12, Charing Cress 1_-ndon, S. W. -nfjU¡ "CW-IWIIII r ""4. M\nYMA AC ACW [GAN MYRDDINirAB."I Y MESUR COLLEDIG. SOLD AGAIN!" Gan mai araf yn gwella yr wyf o'r "Clefyd Chwerthinllyd" oblegid y "siom" (V) a gefais pan ddeallais fod y Mesur i Ddadgyssylitu a Dadwadd- oli hen Eglwys y Cymry wedi ei daflu dros y bwrdd am y flwyddyn hon, a bod Jackyddiaeth Cymru wedi inyned "yn fud ac yn fyddar," a bod hyd yn oed yr "hen het" wrth ben siop Mr. Evan Morris yn Heol Awst, Caerfyrddin, yn cael llonydd bellach, efallai nad annyddorol i'n darllenwyr fyddai cael gwybod beth ddywed y "newyddiaduron" am y "Mesur colledig," am fod "aelodau blaenllaw" y "Rhyfelgyrch Fawr Dadgyssylltiad Cymreig" wedi cael eu paraliso oherwydd ymddygiad "brwnt" y Weinyddiaeth Radicalaidd tuag atynt, a "ninnau wodi pregethu Sul, gwyl, a gwaith, ac wedi gweithio cymmaint dros Ryddfrydiaeth." "Sold again!" Ha, ha! Yn y modd "la" (lleddf) y mae Cymru Radi- calaidd, fel y dywedir, y dyddiau rhain. Dechreuwn gydag erthygl arweiniol yn y "Seren Cymru" am yr wythnos ddiweddaf :— "CYMRU YN YR OERFEL. "Prin y mae achos teimlo yn siomedig yn ngwyneb I dadgudd:ad yr wythnos ddiweddaf o berthynas i dynged Mesur Dadgyssylltiad a Dadwaddoliad yr Eglwys Sefydledig yn Nghymru. Yr unig beth newjiid a ddaeth i'r golwg yn nadganiad Mr. Asquith o'i fwriad i beidio gwthio y Mesur yn mhellach na'r ail ddarlleniad eleni, yw, y sicrwydd ein bod fel gwlad i'n gadael yn yr oerfel. Yr oedd daroganau yn y gwvnt mai i hyn-yma y delai pethau er ys llawer dydd" a rhai o'n cynrychialwyr, yn beidio dweyd mai dyma y peth goreu, o dan yr amgylchiadau. Dywedid fod y Gyllideb mor werinol ac ysgubol, ac y codid y fath wrthwynebiad iddi gan yr Wrthblaid, fel na eilid disgwyl cario dau fesur mor bwysig a Mesur Arianol Mr. Lloyd George a Mesur Dadgyssylltiad yr Eglwys, a bod y blaenaf mor bwysig fel os gorfyddid dewis rhwng y ddau mai yr olaf oedd i'w adael. Sonir am benderfyniad ar ol ail ddarllen y Mesur i'w gymeryd i fyny y lie y gadawyd ef y flwyddyn nesaf. Nid ydym yn sicr a ellir gwneyd hyn, ond heb hyn neu rywbeth cvffelyb, buasai yn well peidio son am y Mesur o gwbl eleni. A chaniatau y try pethau allan yn unol a meddwl y rhai mwyaf hyderus, daw gair y Gwr doeth i'r meddwl yn gryf, 'Y gobaith a oeder a wanha y galon.' Os na thry rhywbeth allan yn well na'r argoclion presenol, gobaith gwan fydd am gynrvchiolaeth unol dros Gymru yn y Senedd nesaf." Yn "Llais Llafur," dan y penawd "Cwrs y Byd," < £ Trwy Spectol Gweinidog," dywed:— CAROTSEN I'R ASEN ETO. "Fe ddywedir yn ami ddigon ar lwyfan, yn y Senedd, ac yn y Wasg fod y Genedi Gymreig yn aeddfeii ar JJdaugyssylitiad er ys 40 mlynedd. Ond hyd yn hyn y mae r hen asen ufudd, dcLoddefgar, wedi bod yn cario ei phwn trwm, gyda dim ond carotsen yn caei ei dai o tlaen ei ilygaid er mwyn ei chalonogi i ddal ati. a rhodio'r tiyrdd a elwir uniawn gan y Blaid Ryddfrydoi. Y pwn, wrth gwrs, yw Egiwys Loegr yn Nghymru a'r garotsen yw addewid am Ddadgyssyiitiad a ddelir o'i blaen gan Ben Swyddog y Blaid Ryddfrydol. Ond druan <4 r hen asen! Y foment y rhydd hi gam yn mlaen i gael y melus-beth rhwng ei danedd, rhydd y gwr sydd yn ei dal gam yn mlaen hefyd, fel ag y bo'r peilter rhyngddynt yn dal yr un o hyd. A dyna'r hanes ynte am 40 mlynedd. Bu'r genedl tu fown i ychydig i gael diymuniad i ohalon yn ddiweddar, ond Och! dyma lythyr oddiwrth Arquith i'r peth a elwif yn Blaid Gymreig, yn disgyn fel daranfollt yn nghanol hir-ddydd haf arnynt, ac yn eu hysbysu nad oeddynt yn myned i basio hoff fesur y genedl y tymor hwn. 0 asen asynaidd, yr ydwyt wedi dy asyneiddio yn mhell tu hwnt i ddirnadaeth rhai o honom. Pa bryd y daw'r adeg i ti droi dy gynffon at y gwr sydd a'r garotsen yn ei law, a chicio am dy fywyd? Pe gwnelid hyn, deuai'r gwr o amgylch at ei phen, a byddai yn dda ganddo estyn y garotsen idai er mwyn diogelwch i'w gorpws. Y mae'n amlwg mai plaid o ddefaid gwinon sydd gan y Cymry, yn canlyn y bugail j rhyddfi-ydol i ba le bynag yr elo. Y maent i gyd yn y gorlan pan y byddo'n adeg eu cneifio neu eu cyfrif. Beth oedd cynwysiad cenadwri'r Prif Wein- idog, nid ydys yn gwybod, gan mai un gyfrinachol ydoedd, ond daeth digon allan i bawb wybod fod cnoo marwol yn cael ei roddi yn nhalcen Dad- gyssylltiad y waith hon eto. Yn awr am fygwth, am wbwb, am wrthryfel, a—mwg! Yr oedd y Blaid Gymreig wedi deffro, yr oedd nef a daear a hen fynyddoedd Eryri, a Banau Brycheiniog i'w codi oddiar eu sodlau a'u hyrddio at y Llywodraeth nes eu difetha yn dragywydd! Son am Scouts, a Terri- torials, wele rhyfelgyrch benaf yr oesoedd! Wel, trwy'r mwg, aeth Lloyd-George at y gwrthryfelwyr nos Lun yn enw Asquith, a'r genadwri a ganlyn a gludai:—Pasio y Mesur trwy ei ail-ddarlleniad a'i ohirio hyd y flwyddyn nesaf, neu ei adael yn y fan lie mae a chael addewid am y lie cyntaf iddo y flwyddyn nesaf. Yr olaf a fabwysiadwyd, ac y mae Syr Alfred Thomas i ofyn i'r Prif Weinidog am addewid bendant erbyn y flwyddyn nesaf, ac y mae yn debyg o'i chael-yr hen garotsen bwdr o hyd! Ac felly y terfyna hanes y gwrthryfel mawr yn mysg y Blaid Gymreig! Clem Edwards yw .) r unig wrthryfelwr yn eu mysg." Dywed "Y Tyst" :—"Y mae genym un gwyn ben- dant iawn nas gallwn lai na'i gwneyd. Ni ddylasai yr aelodau Cymreig ar unrhyw gyfrif roi eu cyd- syniad i gais y Weinyddiaeth yn nglyn a'r cyf- newiadiad hwn, heb ymgynghori yn gyntaf a'u hetholaethau. Y mae Cymru wedi mynegi ei barn yn groew yn ystod y misoedd diweddaf, mewn cyn- hadledd ar ol cynhadledd. Cynhaliwyd amryw yn y Gogledd, ac amryw yn y De, fel y rhoddwyd cyfle i bob sir ddweyd ei barn. Y mae Ymneillduaeth Cymru wedi dweyd ei barn yn ei chynnadleddau on- wadol hefyd, heb eithrio unrhyw enwad. Ac ystyr y pcnderfyniadau a anfonwyd i'r Weinyddiaeth ac i'r aelodau Cymreig oedd fod Cymru yn disgwyl i'r addewid a roddwyd gael ei chyflawni, ac i'n Mesur gael ei gario yn llwyddiannus trwy y Ty Isaf. Ac yn awr, yn nannedd y penderfyniadau pendant hyn i gyd, heb ymgynghoriad o unrhyw fath a'r etholaethau, wele ein cynnrychiolwyr wedi cydsynio i'n mesur gael ei ddropio y Senedd-dymhor hwn, heb son pellach am dano! Ai iawn hyn? Ai gwerinol hyn? Atebed ein cynnrychiolwyr. Yn ol ein barn ni, nis gallasent anwybyddu eu hethol- aethau mewn ffordd llawer iawn mwy beius na thrwy ymddwyn fel y gwnaethant. Gwyddom fod nifer ohonynt wedi eu gosod mewn He cyfyng dros ben, ond mae adegau pan y dylid anghofio pob peth ond egwyddorion, a hawliau gwlad." Dywed "Y Gwyliedydd":—"Loes i galon Anghyd- ffurfwyr Cymru ydyw deall na wneir dim pellach yn y Senedd-dymhor presennol gyda Mesur Dad- gyssylltiad yr Eglwys yn Nghymru. Tra yn cyd- nabod anhawsderau y Llywodraeth, ofnwn fod gor- mod tuedd ynddi i esgeuluso hawliau Cymru 0 ar draul bod yn rhy awyddus i gyfarfod a cheisiadau yr Iwerddon, a rhanau ereill o'r deyrnas. Mawr- ygwn ymdrechion rhai d'r aelodau Cymreig am ddwyn pwysau i orphwys ar y Llywodraeth, ond ofnwn fod ereill ohonynt yn llawer rhy barod i enill ffafr trwy fod yn rhy wasaidd i wneyd unrhyw beth o ofynir ganddynt. Yn nghanol siomedigaeth y genedl, ceisir ei ddiddanu gan addewid y Prif Weinidog mai Mesur Dadgyssylltiad fydd un cyntaf a ddygir gerbron yn y Senedd-dymhor nesaf. Rhaid ymdrechu meddiannu ein hunain mewn amynedd hyd hyny; ond nid heb ddatgan ein barn fod y genedl yn teimlo ei bod wedi ei chlwyfo yn nhy ei charedigion."\nIEISTEDDFOD GADEIRIOL FFYNNON…\nEISTEDDFOD GADEIRIOL FFYNNON Y BYRGWM Dydd Iau, y 17eg cyfisol, cynhaliwyd y bedwerydd eisteddfod yn y lie uchod. Cafwyd hin ddymunol, a da genym allu dweyd ei bod wedi troi allan yn llwyddiant mewn llawer ystyr. Y mae cisteddfod y j Byrgwm yn deilwng o'i hefelychu gan brif eistedd- fodau ein gwlad, ac hyd yn nod yr Eisteddfod Genedlaethoi ei hunan. Dywed y Cymry mai er diogelwch a chadwraeth eu hiaith a'u cenedl yw aincan penaf yr Eisteddfod Genedlaethoi; ond pan ddaeth ei rhaglen i'n dwylaw eleni, gofynem mewn syndod, ai drwy adael yr iaith Gymraeg o'r neilldu yw y ffordd fwyaf effeithiol i gadw'r iaith yn fyw? Ai drwy ei chymysgu i fyny blith-draphlith ag ieith- oedd estronol yw'r modd i ennyn gwladgarol dan yn mynwes pob Cymro at ei iaith a'i genedl? Ond am eisteddfod Ffynnon y Byrgwm, gall ymffrostio ei bod yn dwyn ei gweithrediadau yn mlaen yn unol a'i harwyddair, sef "Er mwyn ein hiaith a Chymru fydd." Nid oedd gair hyd ag oedd yn bosibl o unrhyw iaith estronol ar ei rhaglen, ac yr oedd yr holl gystadleuaeth yn cael cu cario yn mlaen yI1 Gymraeg. Brysied y dydd pryd y bydd holl weithrediadau ein heistcddfodau yn cael eu dwyn ymlaen yn Gymraeg diledrvw. Pa fodd y gallwn ganu, "Oes y byd i'r iaith Gymraeg," tra ninau yn hollol ddifater o'n dyledswyddau tuaj? ati? Y llywydd yn nghyfarfod y boreu ydoedd yr Henadur H. J. Thomas, Y.H.. Penrlio-s, Llanfynydd, j a'r prydnawn Mr. Daniel Davies, Brynamlwg. Nant- garedig, yn absenoldeb y llywydd apwyntiedig, Mr. T. Lewis. Brvnglas, Nantgaredig. Yr arweinydd am y dydd oedd y Parch. J. II. Davies, Vicarage, Abergorlech. Y beirniaid oeddynt: Cerddoriaeth, Parch. Glynfab Williams, Dinas Cross, a Mr. D. D. Jones, L.T.S.C., Rhosamman; amrywiaeth, Ap Ionawr, Llansamlet; celf, Mrs. Gwynne-Hughes, Glancothi, Nantgaredig; Mr. D. Jones, R.S.S., Felingwm Forge, Nantgaredig. a Mr. Dd. Thomas, Tanyrallt; cyfeilyddion, Miss Evans, Castle Green, Llansawel, a Mr. D. Vaughan. A.L.C.M., Cross Hands. Digon yw dweyd fod y swydd o vsgrifenydd yn llaw Mr. Dd. Thomas, Tanyrallt, Brechfa. Y trysorydd ydoedd Mr. B. Evans, Bvrgwm, a chadcirydd y pwyllgor, Mr. S. Jones, Ty'rcae. A ganlyn sydd rcstr o'r buddugwyr:— Adroddiad i rai dan 15 oed, "Y Bwthyn Adfeil- iedig"—Lewis James, Brondawe, Felingwm. Unawd i blant dan 15 oed, "Cartref"—Rhanwyd rhwng Tom Roderick, Blaencwm, Llanfynydd, a I David Tom Evans, Pontgarreg, Cwmdu, Llandeilo. Y Son gollen oreu—I. Beynon Evans, Llanfynydd. A myr englyn oreu, "Merched y Bleidlais"-Tru-' mor Thomas, Glanamman. Unawd contralto, "Yr Hogyn Drwg"—Miss May Lewis, Post Office, Brechfa. Y blwch cyllill goreu—Charlie Griffiths, London House, Gwernogle. Enwi geiriau Cymraeg-Evan Evans, Gwernogle- bach, Gwernogle. Unawd ar y crwth, "Clychau Aberdyfi"-Miss Maggie Harries, Felinwen. I Am y cyfieitliiad goreu-William Jones, Bedw, Rhydargaeau. Pedwarawd, "Ti wyddost beth ddywed fy Nghalon"—Asa Williams, Cross Hands, a'i barti. Am y pedolau goreu—1, Trevor Williams, Cross Inn Forge, Llangathen; 2, Daniel Williams, Park- cwm Smithy, Caerfyrddin; 3, "Llanc o'r Mynydd." Cor y plant, "Dewrion Filwyr Iesu"-Felinwen, o dan arweiniad Tom Pugh James. Am y bryddest oreu, "Blwydd-dal Hen Bobl" (gwobr, cadair dderwy gerfiedig)-Goreu, D. D. Lewis, Bryn Seion, St. Clears. Yr oedd y gystadleuaeth hon yn gyfyngedig i rai na enillasant gadair o'r blaen. Aethpwyd drwy'r seremoni o gadeirio gan "AV Ionawr," a cbafwyd anorchiadau gan y beirdd. Unawd baritone, "Y Bachgen Dewr"—W. Dun- vant Davies, Penygroes. Am y gwddfglwm goreu—1, Mary Williams, Blaenceibment, Esgerdawe; 2, Mrs. Evans, Blaen- ddol, Castellnewydd-Emlvn. Unawd tenor, "Can y bardd wrth farw"—Harry Williams, Cross Hands. Am y darn aflroddiadol goreu-D. D. Lewis, Bryn Seion, St. Clears. Cor wyth, "Seren Bethlehem"—Parti Felinwen, o dan arweiniad Miss Maggie Harries, White Mill. Am y testyn gardiau goreu-Mary Roderick, Pandy, Abergorlech. Her-unawd, o ddewisiad eu hunain—Rhanwyd y wobr rhwng W. Dunvant Davies a Madame Agnes Thomas, Ammanford. Am y traethawd goreu, "Sosialacth"-T. Hefin Thomas, Nantyffeinen, Llidiadnenog. Cor meibion, "Dewrion Feibion Gwalia"—Ponty-„ berem, o dan arweiniad Tom James. Adroddiad, "Y Crwydryn"—D. Coedfab Davies,1 Gorslas, Llandebie. Y prif ddarn corawl, "Y Blodeuyn Olaf." Cys- tadleuodd tri—Pontyberem, Brechfa, a Felinwen. Aeth y wobr gyntaf i Felinwen, a'r ail wobr i Pontyberem. Hwyrddydd yr eisteddfod cynhaliwyd cyngherdd mawreddog, pryd y cymerodd yr enwogion canlynol ran ynddo:—Miss Bessie Jones, Nantgaredig; Madame Agnes Thomas, Ammanford; Mr. W. T. Rees, Gorslas, Cross Hands; Mr. D. Evans, Duil- goed-uchaf, Llandebie, a Mr D. Vaughan, A.L.C.M., Cross Hands (ar y berdoneg), a Miss M. F. Harries, Felinwen(ar y crwth); a chafwyd adroddiadau effeith- iol gan Miss Gwen Thomas, Llandeilo. Cadeiriwyd gan Mr. Delme Davies-Evans, C.S., Penylan, ac arweiniwyd gan yr Henadur H. J. Thomas, Y.H., Penrhos; a chafwyd dydd ar ei hyd i wledda ar fwrdd Hen, awen, a chan. "Melus. moes eto." UN O'R LLE.\nLLANSADWRN A'R CYLCH\nLLANSADWRN A'R CYLCH [GAIT EMKYS."] AMBULANCE CLASS. Clywaf yn barhaus fod bechgyn ieuainc y Llan yn awyddus am gael "ambulance class" i'r lie yn ystod y gauaf nesaf. Hyderaf bydd rhai o aelodau y Cynghor Plwyf yn cymeryd v mater mewn llaw yn y cyfarfod nesaf. Nid oes dim yn fwy angen- rheidiol na hwn, pan fyddwn yn mhell oddiwrth feddyg. DECHREU CYNHAUAF GWAIR. Gwelaf fod amryw o amaethwyr y cylchoedd yma wedi dechreu a'r cynhauaf gwair, a chlywaf am rai eisioes wedi cael llawer o gaeau i'r dyddosrwvdd. Er fod yr hin yn pob peth a dymunwn, achwynir yn ami mai ysgafn yw y enwd. CWMDU.-PRIODAS. Yn swyddfa y cofrestrydd, Llandeilo, dydd Iau. di- weddaf, unwyd mewn glan briodas Mr. J. H. Davies, Pontgarreg, a Miss Maggie Thomas, Disgwylfa. Dymunwn bob llwyddiant i'r uniad, a hir ddyddiau i'r ddau ar y ddaear. MYDDFAI.—CYMMANFA GANU. Cynhaliwyd cymmanfa ganu flynyddol y Metho- distiaid Calfinaidd, dosbarth Llanymddyfri, yn y lie hwn dydd Mawrth diweddaf. Mae y gynmmanfa hon yn hen sefydliad bellach yn y cylch hwn, ac y mae yn hyfrydwch genym ei bod yn dal yn ei nerth a'i phoblogrwydd. Cynnwysai gantorion o Langadog, Llansadwrn, Llanddeusant, Llanymddy- fri, a Myddfai. Y llywyddion yn y gwahanol gyfar- fodydd oedd-Boreu, Mr. Thomas, Cefn House, Llanddeusant; prydnawn, Mr. Morgan, Ystradwal- ter, Llanymddyfri; hwyr, Parch. R. Salmon, Llan- sadwrn. Yr arweinydd ydoedd Mr. John Thomas, Llanwrtyd: trysorydd, Mr. Davies, C.S., Rhyblid; ysgrifenydd, Mr. T. Jones (hen), Llwynmeredydd. Daeth torf anarferol o luosog ynghyd i'r gwahanol gyfarfodydd, a barn pawb ydoedd ei bod yn rhagori arnynt oil. Yn unol a'u caredigrwydd ar- ferol, yr oedd pobl y lie wedi barotoi digonedd o luniaeth i pawb. TALYLLECHAU.-CYNGHERDD. Nos Wener diweddaf, cynhaliwyd cyngherdd I mawreddog yn Ysgoldy y Cynghor. Llywyddwyd gan Syr James Drummond, Edwinsford. Cafwyd unawdau gan blant y cor, ac hefyd canodd y cor yn swynol dros ben, o dan arweiniad Mr. D. Evans. Chwareuwyd yn hynod o fedrus ar y berdoneg gan Mr. J. Harries Thomas, Cwmifor. Yr oedd yr elw yn myned at treuliau y cor. LLANYMDDYFRI.-FFAIR GWYLBARNA. Dydd Sadwrn cynhaliwyd ffair Gwylbarna y lie hwn. Bychan oedd eleni, ond yr oedd cyflenwad helaeth o ystoc, a galw am danynt yn weddol dda. Y prisiau oeddynt: Buchod a Hoi, o Fll i £ 14; swynogydd, £ 10 1;C!2; bustych dwyflwyddiaid, JE12 i B15 10s. bustych blwyddi, o £ 5 i JB7. Araf iawn oedd y galwad am geffylau. LLANGADOG.-LEET COURT. Dydd Iau cynhaliwyd Leet Court yn ngwestty y Red Lion. Etholwyd y boneddwr, Mr. E. P. Lloyd, Glansevin, i'r gadair. Llywodraethid y Court gan Mr. Thomas, Haverfordwest, a'i clerc, gyda 14 o reithwyr. Yn mhlith lluaws o bethau ereill etholwyd Mr. Tudor Lewis, postfeistr, yn faer y dref, a phenodwyd Mr. Dan Price, contractor, yn lanhawr y dref. Y mae Mr. Price wedi gwasan- aethu y swydd hon am flynyddoedd er boddhad cyffredinol. Mr. John Thomas ddewiswyd yn griwr y dref. Nid oedd ond un ddafad diarddel yno gan y swyddog, Mr. Williams, Brane Mill, a gwerthwyd hi am 9 swllt. Cyfeiriwyd yn garedig, a gosodwyd ar lyfr y Court, enw y diweddar Mr. Richard Thomas, yr hwn fu yn griwr y dref am 64 o flyn- yddoedd. Wedi terfynu y gwaith, mwynhawyd ciniaw rhagorol, pa un oedd wedi ei darparu gan Mr. a Mrs. Jones, Red Lion. Wedi i Mr. Rees Jones ganu "Syr Harri Ddu," ac i Mr. Price ganu "Hen Wlad fy Nhadau," ymadawodd pawb. CWRTCADNO.—CYFARFODYDD MISOL. Cynhaliodd y Methodistiaid Calfinaidd Sir Gaer- fyrddin eu cyfarfodydd misol yn y lie hwn pryd- nawn dydd Mawrth a Merehor diweddaf o dan ly- wyddiaeth y Parch Samuel Evans, Cwmdwvfran. Darllenwyd gohebiaeth y mis gan yr ysgrifenydd, y Parch T. Phillips, Siloh, Llanymddyfri. Daeth y pwyllgor oedd wedi cael eu dewis yn y cyfarfod di- weddaf i talu ymweliad ag eglwysi Llanelli Llande- feilog, Bethel, Cross Hands, ynghyd a llais yr eg- lwysi, gyda dyben o ddewis gweinidogion iddynt. Cafwyd adroddiad oddiwrth eglwysi Ebenezer, Llanedi, ynglyn a'r genhadaeth, a chafodd ei basio. Gwnawd parotoadau ynglyn a'r cyfarfodydd nesaf. Pasiwyd anfon llythyrau i rai oedd mewn galar ac ereill oedd mewn afiechyd. Pasiwvd pleidlais o ddiolchgarwch i Cvrnel Morris, Brynyffin, Bettws am ei garedigrwydd yn rhoddi cofadail i Eglwys Hendre ar ol y diweddar Parch. Dafydd Morris. Yn y seiat prydnawn y cadeirydd ydoedd y Parch. T. E. Thomas, Llanymddyfri. Cafwyd pregethau grymus iawn yn ystod y cyfarfodydd, a daeth cynnulliad lluosog ynghyd. LLANDEILO.—FFAIR GWYLBARNA. Dydd Llun, cynhaliwyd y ffair a ecwir uchod, ac y mae hon yn un o brif ffeiriau y dref. Daeth rhai cannoedd o bobi ieuainc i'r ffair, ac yr oedd pob math o ddifyrwch wedi cael eu barotoi iddynt. Yr oedd hefyd cynnulliad rhagorol o wahanol anifeil- iaid, ond nid oedd fawr o alw am danynt. Y prisiau oedd fel y canlynBuchod a lloi, o J612 10s. i £ 15; swynogydd. o £ 10 i C13 IDs.; bustych dwy flwvddi, o JE9 i £12; bhvyddiaid, o £ 5 i £ 7. Ychydig iawn oedd y galw am geffylau. Yn ystod y boreu cafwyd arwerthiad yn Mart y Cynghor Trofol gan y Mri. James a James, arwerthwyr, Llangadog ac Abertawe. Dyma y tro cyntaf iddynt i wneyd eu hymddangosiad yn y Mart yma. LLANWRDA. —MARW01.AETH MR. J. SIMON, CWMDWR. Drwg genym gofnodi marwolaeth ein brawd add- fwyn, dyner, a siriol, Mr. John Simon, Cwmdwr, un o aelodau hynaf a pharehusaf gyda'r Methodist- iaid yn Llansadwrn. Bu farw prydnawn dydd Sabbath, wedi prin tair wythnos o gystudd trwm a blin, yn driugain a deg oed. Ystyrid ef yn un o'r rhai fTvddlonaf a rhagoraf yr eglwvs, ac yn un o'r tadau yn Seion. Claddwyd ef dydd Mercher di- weddaf yn mynwent eglwys Llansadwrn.\nTHE MOST SUCCESSFUL COOK THE MOST SUCCESSFUILCOOI^ always uses | ffBORWICK'S ijj BAKING POWDER 1 BKa»«»-«Egzsaa iii'wiiwii IHI1 hii « m -ignma——I\n0 SIR I SIR\n0 SIR I SIR Yr 21ain o Fai oedd "At Home" plant Ysgolion Blaentwrch, Cwmcothi, Farmers, Llancrwys, Crigy- bar, a Chaio. Dydd i edrych ymlan a o y.v Dyad Gwyl De a Chware Dolaucothi. Yr oedd pob peth yn ffafriol iawn eleni i ni gael un o'r gwyliau gcre gawd erioed. Diwrnod braf, pare sych, ymwelwyr lliog, a'r Ladis a Syr James mewn ieohyd rhagorol yn ein mysg drwy'r prydnawn, ac ar eu hietha i'n gneud yn gartrefol yn nghartref cynrychiolwvr gore o'r ddwy genedl oreu'n byd, cartre'r "hen iaith," cartre lien a chan, cartref hvnafiaeth oesau, cartre croesaw a sirioldeb, cartre lie ca plant ao athrawon y cydymdeimlad llwyraf, nid ar ddydd gwyl yn unig, ond bob dydd o'r flwyddyn. Mwyn- hawyd y danteithion a'r chware yn fawr iawn. Wedi diolch a chanu'r Anthemau Cenedlaethol ym- wahanwyd. Caffed y teulu caredig flwyddi lawer to i wasanaethu eu cylch a'u cenedl, a'u gwlad. "Rhown fanllef fyddarol i gar tra rhagorol, Em marchog urddasol fab gwrol y gad, Hwre i'n Harglwyddes a'i chwaer rown yn gynes, Maent fel dwy angyles o les i'r holl wlad; Hir oes a dedwyddwch, a haeddol lonyddwch, A digon o degweh gwir heddweh i'w rhan, Hir oes floeddiwn eto, a'r cymoedd adseimo, Hir oes ymhlwyf Caio i gofio y gwan." Dranoeth trwy wahoddiad, ces y pleser o fod yng nghwrdd blynyddol Athrawon Ceredigion, yn Llan- bedr. Yr oedd y Proffeswr Stanley Roberts, Aber- ystwyth, yn rhoi anerchiad. Ei destyn oedd, "Some turning points in Welsh History." Cafwyd anerchiad rhagorol iawn. Yr oedd yn bwnc dyddorol, ac yr oedd Mr. Roberts yn deall beth oedd e o beutu. I chwanegu at ddyddordeb y cwrdd oedd y ffaith fod ein hen gyfaill, y Parch. Dan Evans, Hawen, yn y gadair. Dylai athrawon y sir fod yn ddiolchgar fod Mr. Evans ar Bwyllgor Addysg y sir. Y mae e'n "hen law," ac yn gallu cydymdeimlo. Nid yw wedi anghofio anhawsderau'r gwaith. Yn ei anerchiad byr, cynwysfawr, o'r gadair, cymharodd yr ysgol yn y dre a'r ysgol yn y wlad yn ol yr "attendance, staffing, and salary." Dangosai gymaint yn hawddach oedd i blant y dre fynychu'r ysgol yn gyson na phlant y wlad, fod y "staff" yn lliosocach yn y dre, ao fod y trefniant (organisation) yn hawddach, gan fod athraw ar gyfer pob dosparth. Ni welai un rheswm dros ffixo'r gyflog yn ol yr "average attendance." Gyda golwg ar y gyflog, rhoddodd "hint" ddigon plaen, "It is for the tea- chers to say what 'scale the salaries should be fixed at, but at present I do not see why lesser salaries should be offered in smaller schools, for the rate was uniform." "Llunier i gall haner gair." Mae'n amheus gen i a geir digon o undeb a cliyd- weithrediad ymhlith yr Athrawon i fyn'd a'r maen i'r wal. Mae bechgyn y cyflogau mwya yn absenol o'r cyfarfodydd bob amser. "We will take every case separately" yw llwybr y Pwyllgor Addysg, wrth gwrs. Hawsach delio ag un nag a chant. Byddai "salary according to scale" teilyngdod a phrofiad yn eith& teg ond gwncir penodiad "according to scale" dylanwad, perthynas ac enwad. "A wado hyn aed a hi," etc. Mae rhanu ysgolion y sir i chwech neu saith o 'raddau' fel bo'r "average atten- dance" a rhoi "salary according to scale average attendance" y peth mwya diraddiol ac anheg. Dyw hyn ddim ond cospi athrawon ysgolion gwledig am anamldra y boblogaeth, am fod teuluoedd bythod Cymru ym myn'd i'r trefi, am na cheidw y rhieni v gorchymyn rowd i Noah slawer dydd! Mae'r Llywodraeth yn cydnabod y gwendid hwn yn y rhanbarthau gwledig drwy roi 'special grant ar gyfer yr anamldra hyny; a phe bai ein Pwyllgorau Addysg yn ymddwyn yn rhesymol, rhoddent, nid 'llai' ond 'mwy' o gyflog i'r athraw yn y wald, i'w helpu i fyw bymtheg milltir oddiwrth bob cyfleus- terau. I dd'od a'r peth i brawf. Cymerwn yn ganiataol fod eisieu athrawon yn Aberystwyth, Llanbedr, Aberteifi, Capel Cynon, Blaenau, a Pen- uwch. Hysbysir y chwech ysgol, gyda 10 punt yn fwy o gyflog yn y tair olaf. Neu os mynweh, rhodder eu dewis i'r athrawon presenol. Yr un wythnos ag oedd hen scwlmister Cwmbach (y Parch. Dan Evans) yn pregethu hawliau plant ac athrawon yr ysgolion gwledig, dyma hen scwl- mistir Goginan (y Prifathraw Owen Prys) a'r Pro- ffeswr Anwyl yn codi eu lief yn erbyn "over- pressure" ac "over strain" ar blant ysgolion Cymru. Pwy feiddia amheu hawl profiad 'y tri wyr hyn' i siarad? Os yw "payment by results," "per cent- ages," ae arholiad blynyddol wedi cael gneud ffwrdd a hwy yn yr ysgolion elfenol, fel pethau amhriodol, pa faint mwy bygwn i, mae eisieu gneud ffwrdd ag arholiadau "by marks," gwobrwyon, amhriodol, pa faint mwy bygwn i, mae eisieu gneud ffwrdd ag arholiadau "by marks," gwobrwyon, medalau a chyhoeddi rhestr ymgeiswyr llwyddianus ¡ sef ynglyn a'n Hysgolion Sul, yn enwedig i rai dan 13eg oed. Nid pawb sy'n gwybod am yr anhegweh, os nad anonestrwydd, sy nglyn a'r dull y dygir rhain ymlaen. Cofied y darllenydd taw yr arhol- ladau a'r dull, y'u dygir ymlaen wyf yn gondemnio ac nid yr addysg a gyfrenir. Yngolwg Ilawer mae "bara chaws" yn fwy pwysig na 'doctrine.' Felly, pa ryfedd fod y Prifathraw Prys yn cwyno fod rhy fach o sylw yn cael ei roi i addysg grefyddol. Dylid galw sylw y Proff. Anwyl, fel cadeirydd y Bwrdd Canolog, at brotest yr athrawon yn Llanbed. Meddai ef yn Barry, "Cases continually come under my notice of students failing in health from this cause (over strain). It was for the Board to see that the work in the schools was done under the best conditions for body and mind." Ai nid yw wedi taro ar feddwl y Proffeswr Anwyl y gallai pethau wella pe'r ad-drefnid gwyliau ein hysgolion a'n colegau? Yn ol fy marn i (ac os yw blynyddau o brofiad yn werth rhywbeth, dylai hono fod o werth) mae y trefniant presenol yn gywir go chwith. Elfenol 7—9 wythnos; Canol 13—16 wyth- nos^ Colegau 26 wythnos. Ni ddylai plentyn gael myn'd tu fewn i'r muriau cyn ei fod yn saith oed, a newidier y gwyliau yn "right about," h.y., os oes eisieu 26 wythnos o wyliau, ar blant un o'r tair ysgol, plant dan 14eg yw rheini. Yn lie hyny gyrrir y plentyn i'r ysgol ddyddiol yn i ffroc a'i bais cyn ei fod yn 3 oed. Gynted daw yn 5 mae 'whereas' y gyfraith yn ei ddilyn, nes bydd yn 14eg, os na fydd wedi ei grammo a digon o 'notes' (chwedl Proffeswr Stanley Roberts) i gael derbyniad i'r ysgol ganol, nid oes son am atten- dance officer yno chwaith. Os ca'r Bwrdd Canolog ei ffordd, bydd yno am 5 neu 6 mlynedd yn cael ei grammo hyd ei wddwg ag "ics" cwrs y Junior a'r Senior Exams. Nid wyf mewn un modd yn beio'r Ysgolion Canol am hyn. Ar y gyfundrefn a chyn- lluniau'r siroedd mae'r bai. Onid yw'n hen bryd bellach gael 'cwrs' arall, mwy ymarferol, i ferched a bechgyn sy meddwl hela'u tamaid yn y gweith- dy neu ar y ffarm, yn lie eu cadw ar wahan i edrych ar y Ileill yn cael ei gwala a'i gweddill, fel trydydd mochyn-ar-ddeg yr hwch a'r deuddeg teth. 'Rwy'n cofio am rywbeth tebyg yn yr ysgol elfenol, yn amser y "payment by results." Pan ddeuai plentyn dros yr o'd i'r ysgol i ddysgu cownso a scrifenu tipyn cawsai ddesc iddo 'i hunan, a nesa peth i ddim o sylw o fore Llun hyd nos Wener. Nid oedd yn 'talu ffordd.' Yng nghwrdd y bore, bu'r athrawon yn cicio yn y trasus yn erbyn yr arferiad sy gan rai o honynt o gadw'r plant nol" i 'weithio cwarter" ar gyfer arholiadau yr Ysgol Ganol. Cymhellir hwy i neud hyny gan y Pwyllgor Addysg ar gynllun yr asyn a'r garetsh. Cenir clodydd, a gwneur list o'r rhai sy'n llwyddo i yrru'r nifer fwya bob blwyddyn i'r Ysgol Ganol. Pwy, tybed, sy mor ddwl a gneud gorymdrecn i bartoi plant o'i ysgol i fynd i'r 'intermediet' pan mae hyny yn goiygu dw ei ysgol rhag mynd i 'higher grade' 'according to scale' y pwyllgor. Pan oedd "percentage elementary school mewn bri." gwn am ragor nag un athraw yn teir Aberteifi wedi myn'd i fedd anamserol wrth weithio allan o amser. Diolch fod 'payment by results,' 'percentages,' a 'ffarmo' ysgol, wedi ei stoppo ers blynyddau. Pam y cymhellir plant dan 12 a 13 oed i fynd i'r Ysgol Ganol ♦♦♦ Wedi clywed, dro nol, fod fy hen gyfaill "Em- lynydd," "Yn dost yn y gwely'n dyn- Yn go wael aan iaw'r geiyn." roedd yn rhaid mynd lawr i roi tro am dano. Nid own wedi bod ona unwaitti yri Abergorlech or blaen. U Lausawe1 ymlaen ces gwmni diddan cyiaill arall. Tipyn yn arw yw r tair nnlitir hyn 1 'rubber tyres. ljicwy ymdrechion dilUno y Cyngnorwr Tom Davies mae gooaiui y ceir pout ar y Lili ma's law. Cyrhaeddwyd yr aber toe, ac weui tioii cyleiriwyd ni at garire r hen scwinllsLlr- xvlaesyradwy. Ty bygwn ei glywed yn dweyd gydag "Alaton" I Go Ion ydyw "gwely" unnos—ond wir Maen dasg»o'i fewn aros, Mewn noeUmi am naw wythnos, 1 ddiodde'n hallt ddydd a nos. Cawsom ef lawer yn well nag oeddwn yn ofni. Yr oedd y llygad a'r tafod yn tystio llyny. Mae llythyr cydymdeimlad oddiwrth y Managers a'r Jfwyllgor Addysg wedi bod yn fwy o lechydwriaeth iddo na 'moddion' meddyg. Llonder mawr i'w yspryd oedd cael rhain. Gyda goial a thynerwch y ierch (Sue, ys dywed yntau), gobeithiwn lyn'd lawr yn gloi eto, a'i gael yn y gegiri i glebran am ddwy awr, "A cheir hwyl at ddechreu ha' Maesyradwy a'r ysgol yw ei bobpeth, ac mae ol ei latur gonest a diwyd ar y ddau le. Saif ei gartre ar lecyn pryd- ferth, ac mae'n gwel'd maes ei lafur o'r ty, a phan mae e ar ben drws, ni all hyd yn nod Inspector iyn'd i'r ysgol heb iddo ei weld. Yr oedd yn bleser gwel'd yr ardd. Mae yno y gwely winwns gore welais leni, gyda thato a llysiau o'r mwya graenus. Pan mewn xechyd, mae 'yr hen Jones' yn un o'r ychydig ysgolfeistr sy'n gallu codi'n fore, ac yn gweithio yn yr ardd y ceir ef hyd amser brecwast. Yr oedd eisteddfod y Byrgwm yn wag hebddo leni. Mae'n steddfodwr o'i fodd, ac yn gwmposiwr di- hafal. Gyda'r oil gymoedd, nentydd, a llech- weddau dorwenog yn ei swyno, pwy ryfedd fod "Em- lynydd' yn gallu 'nyddu cynghaneddion' mor bryd- ferth. Daw eto'n union i'n mysg i neud ac adrodd llawer cwpled. Mae y Cynghorwyr Ben Evans wedi bod ar hyd y blynyddau yn gwaeddu fod pethau "yn mynd," ac yn eu "taro lawr" yn go ddiseremoni, ond o'r diwedd, dyma'r newydd yn dod fod yntau yn cael ei "daro lawr," ac "wedi mynd" i ogoniant. Mae I arnaf awydd diolch mai "Nid office, a'i chlarc diffaitli,-ddiiveddil Oedd cychwynfa'n hymdaith, Rai hygar, ar foregwaith; Ond ty Duw gwyn, Tad y gwaith." Dymunaf longyfarch y par, a rhoi y croeso mwya calonog iddynt i'r "hen glwb." Mae yna rai o aelodau'r Pwyllgor Addysg eto'n shengel. Motor car am dani, fechgyn. Nid wyf yn achwyn dim, ond fel 'rheol disgwyliwn fwy o gydymdeimlad oddiwrth dad na "hen fab." Gallwn neud y tro a rhagor o sort Ben Evans yn y sir, a'm dymuniad yw— "Boed bendith, rhad ac aden Y Duw byw ar eu dau ben." "Tyaid o blant bach tewion,—rhai'n wryw, Rhai'n eurwallt forwynion, Fo'n wobor eu serch,—Faint? (ebe'r son) 0, naw neu ddeg sy'n hen ddigon."\nBRYNGWENITH, HENLLAN BYDD yn llawen gan lawev weled yn rhestr yr amrywiol fuddugwyr yn Eisteddfod Genedlaethoi Llundain, enw y Parch. William Evans, mab y Parch. Dan Evans, D.D., a Mrs. Evans, Bryn- hawen, Bryngwenith. Enillodd ef JS7 o wobr am gyfres 0delynegiori ar "Tymhorau Bywyd." Mae tlysni a meddylgarwch newydd bob amser yn nod- weddu telynegion Mr. Evans, ac nid dyma ef lwyddiant cyntaf. Yn mlaen yr elo i ddringo i fwy o fri, medd oalon pob un o'i hen gyfeillion a'i edmvg- wyr.\nHYARCHER6 MMKETSffiMS H REGIGTENEP T^—" >^1 JLJP .j;$" Fac-sim-le. oj One-Ounce Packet. Archer's Golden Returns Tha Perfectioxi of Pir Tobacco. CCOFR, EhV:;F:T. AS:' PK JUAXT.\n! DYFFRYN TAWE I--\nDYFFRYN TAWE Yn yr awyr agored, yn Abercrave, dydd Gwener, Mehefin lleg, bu y Deon Gwladol yn egluro Mesur y Dadgyssylltiad, ac yn wir mesur ffol ao anghyfiawn ydoedd. Da ei fod wedi osod ar y eilf. Mawr fu'r twrw yn Felinfoel gyda'r Bedyddwyr yr wythnos hon am hyny. Beth gweU fyddai y pregethwyr pe cawsent ddadgyssylltiad? Dim dimai, ond llawer gwaeth. Pwy ryddid rhagor y maent am gael? Y maent yn cael codi capeli Ile y mynont, ac addoli fel y mynont; gadawent yr Eglwys yn llonydd. Y mae y grefydd gapelaidd yn faterol, politicaidd, ao yn marw. Y mae mwy o ysbryd heddwoh ac ysbryd- olrwydd yn yr Eglwys o lawer, ao yr ydym wedi cynghori dwseni o bregcthwyr am adael "yr Eglwys" yn llonydd i Eglwyswyr. Cafwyd cyfarfod cryf n Abercrave. Eglurodd y Deon Gwladol y mesur vn 7',°,™ ^'yddiaeth yr Yswain o Abercrave; hefyd rhoddodd Mr. a Mrs. Gilbertson de yn v pryd- nawp: ? chymerwyd rhan yn y cyfarfod gan nifer o oftetnaid a lleygwyr. Pasiwyd pleidlais unfrydol yn erbyn Datgyssylltiad, er fod nifer o Ymneillduwyr yn bresenol. NI chododd un ei law yn groes i'r penderfyniad. Y mae hyn dweyd llawer < Y Sul diweddaf, yn y boreu, yr oedd Eglwvs Abercrave yn orlawn. Gweinyddwyd gan y Parch. rilKTV Dav:es- a darllenwyd y Uithiau gan Mr. Gilbertson; yn y prydnawn, pregethodd Mr. Davies J/' °r2T;a<' ar 7 P«T'^rw-vdd ° ?ael Rafael yn y SLl 1' meWnL n'(Ks,arai ar aHanol, ond cael gafael yn y pechod a r pechadur, a d'od ag ef i weled ei gyflwr colledig a'i unig waredigaeth yn Nghriet. Pregethodd yn yr hwyr yn Eglwvs Abercrave yn Seisoneg. Ar ol y bregeth hon caf- wyd anerchiad byr ar "Undeb Crefyddol" gan Mr John Griffith"' /TanralU' L]««geler. Y mae y brawd John Griffiths (yr un enw a hen Ficer Llangeler) vn orlawn o ysbryd cyhoeddus. Y mae ei lais In gyfarwydd yn Llangeler; bu vn cymeryd rhan un tro yn nghyrddau cenhadol yr Eglwys yn ei fro, ac mewn cyrddau yn amser y diwygiad yn Nghwm Tawe. Daeth hefyd i gyfarfod gweddi Penycae nos Fawrth diweddaf, a chvmerodd ran flaenllaw ynddo. Buom yn dangos y '^stage" iddo yn Penycae, lie y clywais ei Ficer yn dda mewn cwrdd diolchgarwch. TAWE.\nCYMDEITHAS AROLYGWYR IECHYDOL\nCYMDEITHAS AROLYGWYR IECHYDOL Cynhaliwyd cyfarfod o Gymdeithas Arolygwyr lechydol Deheudir Cymru a Sir Fynwy yn ystafell y Cynghor, Holton Road, Barry, dydd Sadwrn wythnos i'r diweddaf, o dan lywyddiaeth Mr. J. Bowen, Llwyneinon (cadeirydd). Yr oedd amryw o aelodau v gymdeithas wedi dyfod ynghyd o wahanol ranau o'r wlad; ynghyd a'r ysgrifenydd, Mr. J. Towy Thomas, Pentro Rhondda. Dechreu- wyd y cyfarfodydd am 12 o'r gloch, a pharhasant hyd 3 or gloch yn y prydnawn. Darllenwyd papyrau dyddorol iawn gan Mr. Sommerfield, O.R.to.l prif arolygwr iechydol Barry, ar Rvnvdd iechydol y lie, a chan Mr. Hockly, C.R.SI ar archwilio bwydydd (food inspection), ynghyd a chan amryw ereill. Ar ol gorphen y cyfarfodydd, cludwyd yr oll mewn cerbydau i'r Royal Hotel, Cadoxton, lie y cafwyd gwledd rad o'r fath oreu. Ar diwedd y llwnc deistynau arferol ao areithiau gan y meddyg iechydol, cynghorwyr y Barry, ac ereill, eto, mewn oerbydau, ymwelwyd a phrif le- oedd y dref, ac yn eu mysg y clafdy, y lladd-dai, a chlafdy y frech wen, pa un sydd allan yn y wlad. ac yn ol i Ynys Barry ao i lan y mor. Cafwyd y derbyniad mwyaf gwresog gan y Barry Council, a benthyg eu hystafelloedd goreu, a gobeithio y gwna Cynghorau Dosbarth Gwledig Llandyssul, Llan- fyrnach, a Chastellnewydd-Emlyn eu hefelychu yn mis Awst nesaf, pan y cyferfydd y gymdeithas yn Nghastellnewydd-Emlyn i gynhal y cyfarfod di- weddaf am y flwyddyn. Gohebydd.\nPLWYF CILRHEDYN. Yn gymaint ag fod cymaint o dwrw a chelwyddau yn cael eu cyhoeddi, a dylanwadau annheg yn cael eu cario allan, a minau fy hun yn cael fy ngham gyhuddo o roddi adroddiadaa anghywir mewn cya- ylltiad a phenderfyniad y Cynghor Plwyfol yn nghylch ffordd fechan yn mhentref Cwm-morgan, beth bynag, cewch grynodeb byr o'r ffeithiau, a phwy bynag a'u gwado, gwaded i'r haul godi. Yn nghyfarfod blynyddol y Cynghor Plwyfol y plwyf uchod a gynhaliwyd yn Ysgoldy Capel Evan, ar yr 21ain o fis Ebrill, yr oedd yn bresenol yr aelodau canlynol :-Mrl. D. M. Davies, Clunfehn (cadeir- ydd); C. Jones, Cefngwndwn (is-gadeirydd); T. Thomas, Halfway House; J. Clarke, Dangribyn; D. O. Jones, Cwmcych; T. Jones, Dolwen; D. Phillips, Glaspant Lodge, a minau fel ysgrifenydd. Cynygwyd, eilwyd, a chytunwyd yn unfrydol, heb i neb i ddywedyd un gair yn groes wrthdystio yn erbyn y Cynghor Dosbarth i gymeryd drosodd yr heol fechan o Tymain i Black Horse, yn mhentref Cwmmorgan, am nad oedd anghen y cyfryw ar V cyhoedd. Mewn cyfarfod o'r Cynghor Dosbarih pasiwyd penderfymad i dri o'r Cynghor Dosbarth, sef y Mri. H. Davies, Sychnant; D. Jones, Nanty- gragen, a D. James, Voel, l gyfarfod tri o'r Cynghor Plwyfol ar y 18fed yn Cwmmorgan. Ar y 9fed o'r mis hwn, cynhaliwyd cyfarfod o'r Cynghor Plwyfol, a phenderfynwyd ar y Mri. D. M. Davies, Clunfelin; D. Jones, Clunpurfaith, a T. Thomas, Halfway, i gynrychioli y Cynghor Plwyfol, a chyfar- fyddasant a'u gilydd yn Cwmmorgan ar y 18ed. sef y dydd aPfVyntiedig, ac yn eu cyfarfod yr oedd tri neu bedwar arall o gefnogrwydd mwyaf pybyr y ffordd diangenrhaid, ie, diangenrhaid. Yn flaenorol i'r cyfarfod brwdfrydig hwn yr oedd y tri cynrychiolydd y Cynghor Plwyfol wedi mynegu yn eglur i lawer, a dau ohonynt i mi, mai gwastraff ar arian byddai cymeryd y ffordd hon drosodd, ond beth ydyw y canlyniad ar ol yr holl ddylanwadu a'r croesawu cynhes a ddangoswyd mewn llawer modd gan genffonwyr y ffordd diangenrhaid hon yn y cyfarfod yn Cwmmorgan? A ydyw cynrychiolwvr y Cynghor Plwyfol wedi bod yn sefydlog ac yn unol a'r hyn oeddent wedi fynegu yn flaenorol? Beth bynag. gobeithio na chaf gyfleusdra i fynegu hyny yn gyhoeddus trwy y wasg, ond eu bod wedi bod yn unol a'u heg-wyddorion. Drwg genyf am anwybodaeth cynrychiolydd ieuengaf ar y Cynghor Dosbarth, pan yn dywedyd nad oes a fynwyf ag vmyraeth a'r hyn ag y mae ef yn wneyd, ie, un ag sydd ac yn bod am ddeugain mlynedd yn holl achosion y plwyf, ao y mae a fyno pawb a phob cynrychiolydd o'r Cynghor Plwyfol i'r Aelod Seneddol. Beth bynag cewch ychwaneg o hanes yn Ty llith nesaf os bydd anghen.—Yr eiddoch ,etc., JOHN BOWEN, Ysgrifenydd y Cynghor Plwyfol. LlWYll Einon.\nBRYN YWAN BLlN iawn genym gofnodi marwolaeth sydyn merch fechan Mr. a Mrs. Jones, Clyngwyn, yn ddwy flwydd a haner oed, yr hyn a gymerodd le pryd- nawn dydd Sadwrn, bfed o'r mis hwn. Dydd Mercher canlynol daeth torf ynghyd i dalu y gym- wynas olaf i'w gweddillion marwol, pa rai a osod- wyd i orwedd yn mynwent gyssegredig Bryn Iwan. Gwasanaethwyd ar yr achlysur gan y Parch. David Peregrine, B.A., Trelech. Cydymdeimlir yn fawr a'r teulu ieuanc yn eu galar ar ol eu hunig ferch. Myned wnaeth eich anwyl May At yr Iesu fry i fyw, Lie caiff bythol fod fel angel Yn nghwmpeini teulu Duw; Anhawdd ydyw bod yn foddlon Pan yn colli ein rhai bach, Ond yn nghwmni glan yr Iesu Byddai bythol wyn ac iach. .—R.W. J.\nMYliYDD CERRYG Nid yn fynych y mwynheir hanes y Mynydd hwn ar dudalenau gwasanaethgar y JOURNAL, er nid yn fynych y mae dim yn tori ar draws y distawrwydd deyrnasa drosto. Ond nos Lun, Mehefin 14eg, ymgasglodd ei drigolion ynghyd i'r Ysgol y Cypher sydd yn y lie i fwynhau eu hunain mewn cyngherdd arddterchog gynhaliwycI: gan Gwmni Dramayddol Drefach, yn cael eu cynorthwyo gan rai o brif gantorion ac adroddwyr y cylch. Cawsom fel cynulleidfa luosog fwy na'n boddloni wrth wrando a gweled y rhaglen a ganlyn:—Cawsom unawdau ardderchog gan Mr. D. J. Lewis, Talysarne; D. v. Harris, Cwmbach; Miss Nell Walters, Berllan, a Miss Rachel Griffiths, Wern. Cawsom fwynhad anghyffredin hefyd wrth wrando'r adroddiadau gan Mr. W. J. Charles, Gors; Griff Daniel, Drefach, a'r adroddwr neillduol, Mr. Tqm Thomas. Cwmmawr. Ymhellach cawd dull newydd yn myd cerddoriaeth i mi, sef parti mud dan arweiniad Mr. David Wal- ters, Drefach. Yn wir gallem feddwl wrth y well foddhaol wisgai wyneb yr arweinydd eu bod yn canu yn dda dros ben, a chawsant "cheeri' frwd- frydig am eu gwaith. Cawd hefyd gan y pedwar cerddor a nod wyd i uno mewn quartette, "Ti wyddost beth dywed fy nghalon," yr hwn maent bron yn ddiguro arno. Canwyd pennillion gyda'r berdoneg gan David Walters yn dda fel arfer, ao wedi hyny cawsom yr hyn oeddem yn hir ddisgwyi -yr act o dori amod priodas. Gallaf sicrhau na fu cynulleidfa yn fwy unol eu barn erioed nag am y perffeithrwydd y cariwyd hon allan gan y cwmni uchod: eu clod fyddo iddvnt yn wobr am hon. Cyfeiliwyd yn ystod y cyngherdd gan Mr. j) Griffiths, yn cael ei gynorthwyo gan Miss Rl A Morgans, Malvern Villa, Porthyrhyd, yn fedrus iawn eu dau. Llanwyd y gadair gan Mr. J. W. Lewis, Llanddarog. Nid oes angen dweyd gair am ei ddeheurwydd ynddi, mae ei enw yn ddigon o brawf am hynv. Wedi diolch iddo am ei barod- rwydd ynglyn a j»hob achos da fel hyn, terfynwyd drwy ganu "Hen Wlad iy Nhadau," a phawb wedi eu boddloni yn arddercliog.-W.\nCheap Printing Executed AT THE OFFICE OF The Journal" Co.