HEREWARD|1882-04-27|Tarian Y Gweithiwr - Welsh Newspapers\nHEREWARD YR OLAF O'R SAESON. ¡.: PENOD VIII. Pan y cyrkaeddodd Hereward a'i wyr, achosodd gryn gynhwrf yn y lie, ie^ hyd yn nod ar fywyd y byny a arferent fod mor ddifywyd a'r clawdd pridd oedd o gwmpas. Pwy oedd y gwron anadnabyddus? o ba le y daeth? a beth fu ei fywyd blaenorol ? oedd ym- holiadau pawb yn y dref. A fyddai iddo ef godi ac ysbeilio yr Abad-dy ? A oedd y Chatelain ddim yn wallgof i ganiatau Arnulf ieuanc gydag ef trwy y dydd ? ac yn fwy gwallgof byth trwy ei gymeryd allan mewn rbyfel yn erbyn Ck>tmt Guisnes ? Tybiai rhai y gallai efe fod yn ysbiwr, yn dyfod o flaen llynges fawr, ac wedi dyfod yno i ysbio noethder y wlad, ac y byddai iddo yn faan encilio yn ddisymwth, er ail ym- ddangos yn nghwmni Harold Hardraade o Norway, neu Sweyn o Denmarc, a'u galluoedd. Neu, onid efe oedd y naill neu y llall o'r rhai hyn? Y pethau hyn oedd siarad cyffredin y lie, ac yr oedd Torfrida wedi clywed yr oil, ac yr oedd rhyw ddymuniad ynddi yn barhaus y buasai yn dda ganddi ei weled ei hunan. Cyrhaeddodd y newyddion am ei wr- hydri y naill ddiwrnod wedi y llall, ac erbyn iddo ddychwelyd yn mhen yr wythnos yr oedd holl drigolion St. Omer yn yr ystrydoedd yn edrych arno. Yr oedd Torfrida wedi clywed digon erbyn hyn am dano, a mwy na digon, a phan y daethant yn marchogaeth i mewn— yr Ardalydd yn eu blaenori oil, a, Robert le Prison ar un Haw iddo, a Hereward ar y llaw arall, yn edrych fel blodau yn Mai, edrychodd Torfrida ar Hereward o'i hystafell fechan, gan ei garu yn ei chalon. Edrychodd Hereward, yntau, arni hithau, ac wrth weled ei llygaid gleision tywyll, a'i gwallt tywyll dolenog, meddyliodd mai hi oedd y greadures harddaf yr oedd wedi weled yn ei ces, gau ofyn hefyd pwy allai hi fod. Pan y-clywodd, efe a anghofiodd yr oil yn nghylch merch y Sultan, a Thywysoges Caercystenyn, a'r holl adar prydferth ereill oeddynt yn ngwahanol ranau, y byd. Ni feddyliodd efe am ddim ond am enill y ferch brydferth hon yn fedd- jant iddo ei hun. "Felly, efe a benderfynodd wneud ym- gais am ei gweled a'i denu, tra y gwnaeth hithau yr un peth tuag ato yntau. Ond buont am beth amser heb weled eu gilydd, a buasai yn dda i un o honynt pe buasai heb weled y llall erioed. Pe buasai Torfrida wedi rhagweled, ac yn fenyw wirioneddol, buasai wedi cymeryd y chwerw gyda'r melus, a'r anhysbys gyda'r hysbys.\n.PENOD IX. 1 tcOl\nPENOD IX. 1 tcOl Y mae wedi ei weled fod Count Guisnes wedi bod yn ddraenen yn ystlys Baldwin o Lille, a pha fodd y tynwyd hi allan gan Hereward. Ond draenen fwy yn ei ochr, ac un oedd wedi blino llawer Count o'i flaen, ac yn debyg o flino ami i un yn y dyfodol, oedd yr Hollanders diras a gwrthnysig, neu y Frisians, a breswylient yn Scaldmari- land. Y tuhwnt i goedwigoedd Flanders, mewn ynysoedd nad yw yn bosibl yn awr i ddyfod o hyd iddynt gan y cyf- newidiadau naturiol a chelfyddydol sydd wedi cymeryd lie, y preswvliai ty- lwythau tlawd haner wareiddiedig, a hyny mewn bythynod wedi eu hadeiladu at ben twmpathau yn ymyl y mor, y rhai yn ami oeddynt heb dda na defnyddiau amaethyddol; ond er hyny yn rhydd, ac yn mwynhau ac amddiffyn y rhyddid hwnw gyda gwroldeb rhyddid naturiol. Er mai cymysgedd oeddynt, eto yr oeddynt yn gryfion neillduol, fel pob cy- mysgedd o'r fath—gweddillion yr hen Frisiaid a Bataviaid, y rhai oeddynt wedi sefyll a bron gorchfygu gallu Rhufain, ac wedi derbyn cymysgedd arall o Germany. In Yr oeddynt yn hynod yn mhlith tri- golion Ewrop am eu gwroldeb a'u synwyr cyffredin cryf. Nid oeddynt yn deall paham yr oeddynt i gymeryd eu rheol- eiddio gan lywyddion Ffrancaidd, wedi cu gosod arnynt gan Dagobert na Charlemagne. Ni wyddent 0 paham y dylent dalu trethoedd i offeiriaid tra- moraidd, crefydd y rhai a wthiwyd arnynt gan y cleddyf, a'r hon a haner gredent ac a haner ddeallent. Am bob Frisiad a gredai, yr oedd un arall o leiaf wedi colli ei fywyd trwy y cleddyf. Frisiaid Rhydd," modd bynag, oedd- ynt mewn enw ac ar eu llyfrau, a'u syniad oedd yr arosent felly cyhyd ag y chwythai y gwynt o'r cymylau ac yr arosai y ddaear yn ddiysgog. Os oedd Count Ffrancaidd i'w llywio, yr oedd i'w llywio yn ol eu deddfau hwy eu hunain. Gwrthryfelent drachefn a thrachefn, a hyny yn erbyn Uywodraeth hynod rydd- frydig, ac mor amled a hyny y dygent am eu penau ddialedd y rhai a'u llyw- yddent. Pregethid yn eu herbyn fel bereticiaid, y rhai na thalent tuag at yr offeiriaid, a niweidient fynachod, ac a addolent gath ddu. Yr oeddynt yn fobl a benderfynent weled drostynt eu hunain, a gweithredu drostynt eu hun- ain yn y bydysawd y cawsant eu hunain ynddo, a boddlonent ymladd hyd farw y neb a geisient eu lluddias i wneud hyny. Buasai yn waith teilwng o Hereward i gynorthwyo y fath ddynion i ymrydd- hau, yn hytrach na chynorthwyo un gaUu Ffraneaidd i'w dwyn yn gaethion; canys yr oeddynt yn ddynion o'r un gwaed ag yntau, ac yn ddynion o'r un arferion a defodau. Ond nid oedd Here- ward yn gweled nac yn deall hyny. Ond iddo ef yr oedd y Frisiaid hyn yn farbariaid, y rhai nad ufyddhaent i'w harglwyddi cyfreithlon, y rhai oeddynt foheddigion Cristionogol. Yr oedd Baldwin yr adeg hon wedi rhoddi drosodd ei Hollandiaid rhyfelgar i'w fab Robert, y Viking yr oedd Arnulf ieuanc wedi chwenych ei ddynwared. Yr oedd Florent, Count Holland, newydd farw, gan adael gweddw ieuanc a hardd, i'r hon nid oedd yr Holland- iaid yn dewis talu yr un ffyrling ond a orfodid hwynt i'w dalu. Yr oedd holl ynysoedd Zeeland, a thalaethiau Een- ham ac Alost, yn gwneud yr hyn oedd yn iawn yn ngolwg eu llygaid eu hunain, ac yn cael nad oeddynt yn waeth o ran hyny; er yn ddiau fod Gertrude yn gallu prynu llai o sidan Groeg a gemau Itali. Ond yr oedd yn hawdd cael gwron i gymeryd i fyny achos y fath foneddiges, a darfu i Robert, wedi cael ei yru allan o Ysbain gan y Mooriaid gyda cholled fawr, ac mewn ail ymgyrch wedi colli ei longau a'i filwyr, benderfynu na fyddai iddo gymerydy mor drachefn, ond gadael llwybr yr alarch am hwnw o eiddo yr eidion tew a cheffylau tywyll-liw Hol- land. Felly, aeth rhagddo er dial ar wrth- wynebwyr y Countess Gertrude, a gad- awodd ei dad iddo fyned a'i fendith yntau arno. Felly, casglodd Robert gynifer ag a allai o duynion; a phan y clywodd efe am y Vikiad oedd wedi dwyn Eustace o Guisnes i'w synwyrau, meddyliodd mai efe oedd y dyn a wnelai ei waith yntau. A phan y daeth yr Ardalydd i lawr i St. Omer i dderbyn ymostyngiad y Count o Guisnes, daeth Robert hefyd i lawr, ac a welodd Hereward. It Yr ydych wedi gwneud gwasanaeth da i ni, Harold Nacmanssion, fel y myn- wch gael eich galw," ebai Baldwin gan wenu ond yn sicr, mab i foneddwr Uchel ydych, os ydwyf yn adnabod dyn wrth ei edrychiad." Ymgrymodd Hereward. Ac am danaf fi," ebal Robert; Nacmanssion neu fab Iarll, dyma i chwi roesaw," gan estgn allan ei law. Cymerodd Hereward afael arni. Chwi a fethasoch yn Galicio, a hyny yn unig am fod eich gelynion yn gant am bob un ond ni fethwch lie yr ydych yn myned, lIe nad ydynt ond deg am bob un." Chwarddodd Robert yn foddlongar. Yna chwi a wyddoch lie yr wyf wedi bod, a lie hefyd yr ydwyf ar fyned." "Paham lai? Fel y gwyddoch yn dda, yr ydym ni Vikiaid oil yn frodyr, ac yn deall cyfrinach ein gilydd, o long i long, ac o borthladd i borthladd." Yna edrychodd y ddau ddyn ieuainc ar ei gilydd wyneb yn wyneb, a gwel- odd y naill yn y llall debygolrwydd ysbrydiaeth. Iechyd da i'r Vikiaid," ebe Robert; a ddeuwch chwi gyda ni i Holland ?" Y mae yn rhaid i chwi ofyn i'm Harglwydd ieuanc yma," gan gyfeirio at Arnulf. Canys ei wasanaethwr ef ydwyf wrth bob rheol ac anrhydedd."\nDYDDIAU MARI WAEDLYD. PENOD XI. Yr oedd creulondeb yr ellyll Gardiner tuag at y gweinidog duwiol Rogers, wedi bod yn fawr pan y gwysiwyd ef yr ail waith o'i flaen. Gofynoda Gardiner iddo, "a oedd efe yn credu fod gwir gorff a gwaed Crist, fel y ganwyd ef o'r forwyn Fair, yn y bara a'r gwin yn y sacrament." ROGERS.—"Nid yw Crist yn gorfforol yn un man ond yn v nefoedd, ac o gan- lyniad nis gall ei gorff a'i waed ef fod yn eich sacrament chwi. Fy arglwydd, yr ydych wedi ymddwyn yn dra chreulon tuag ataf, oblegyd yr ydych wedi fy ngosod yn y carchar heb fod un gyfraith yn cefnogi hyny. Yr wyf wedi bod yno yn agos i flwyddyn a haner. Yr wyf wedi bod flwyddyn yn ngharchar New- gate, ar draul fawr a chenyf wraig a n phlant i'w cynal." (Dywed un hanes- ydd mai un-ar-ddeg o blant oedd gan Rogers). Dywedodd Rogers yn mhell- ach, "Nid wyf wedi derbyn ceiniog oddiwrth fy mvwioliaeth fel gweiiaidog yn yr eglwys, yr hyn sydd yn erbyn y gyfraith." GARDINER. — Traisfeddianwr oedd Dr. Ridley yr hwn a roddodd y fywiol- iaeth i chwi. Gan hyny, chwi a'i cawsoch yn anghyfiawn." ROGERS.—"A'i traisfeddianwr ynte oedd y brenin yr hwn a roddodd yr esgobaeth i Dr. Ridley?" GARDNER.—" Ie, ond nid wyf am alw y brenin yn draisfeddianwr." Yr oedd Rogers wedi gosod yr ellyll mewn cornel. Nid yw y Pabyddion yn gallu ymresymu, am eu bod yn ymddi- bynu ar afresymoldeb ac anghyfiawnder. Yn yr hanes a roddodd Rogers, dy- wedodd ei fod wedi anfon ei wraig lawer gwaith at Gardiner, a deiseb yn ei Haw, yn dangos pa mor greulon ac anghyfiawn yr oedd Gardiner yn ymddwyn tuag ato ef a'i deulu. Ond trodd yr anghenfil glust fyddar at bob deisyfiad o'i eiddo. Yr oedd Hooper a Cardmaker yn dy- oddef hefyd gydag ef. A dywedodd Rogers, Yr Arglwydd a roddo ras i ni i sefyll gyda'n gilydd, gan ymladd yn gyfreithlon dros ei achos ef, nes i ni gael ein taro i lawr gyda'n gilydd, os bydd yr Arglwydd yn caniatau hyny." Dywedodd Gardiner wrtho, y rhoddai efe ddiwrnod yn ychwaneg iddo i edifar- au a throi i'r eglwys Babaidd. ROGERS a atebodd, Ni bum i erioed allan o'r wir eglwys. Ond trwy ras Duw nid af byth i'ch eglwys chwi." GARDINER. A ydyw ein heglwys ni yn un dwyllodrus ac anghristionogol ynte ?" ROGERS.—"Ydyw." GAUDINER.—A beth yw athrawiaeth y sacrament?" ROGERS.—" Twyll." GARDINER. Deuwch yma rhwng naw a deg yfory." ROGERS.—" Yr wyf yn barod i ddyfod pa bryd bynag y gelwch am danaf. Symudwyd ef a Hooper fel carchar- orion i Southwork, ochr ddeheuol Llun- dain. Yr oedd torfeydd lawer yn yr heolydd yn sylwi arnynt wrth fyned heibio, ac yn teimlo yn ddirfawr drostynt. Dranoeth galwyd Rogers o flaen Gardiner. Yr oedd Hooper wedi cael ei gondemnio. GARDINER. Rogers, ti fuost yma ddoe. Cefaist ryddid i adgofio dy hun neithiwr, ac i ystyried a ddeui di i mewn i'r eglwys gatholig neu beidio. Dywed wrthym yn awr beth yr wyt wedi ben- derfynu, pa un a fyddi di yn edifeiriol ac yn ddrwg ganyt, a dychwelyd i gael trugaredd ? ROGERS.—" Fy arglwydd, yr wyf wedi adgofio fy hun yn hollol dda. Dymunais arnoch gael cyfle i amddiffyn fy hun trwy y Beibl, a hanes yr eglwys gyntefig. yr un oreu a phuraf, Gwrth- odasoch fy nghais am mai person unigol ydwyf, a bod awdurdod y senedd uwch- lxw awdurdod un person. Ond gallaf rocldi enghreifftiau i chwi, fod cyngor- feydd wedi newid eu rheolau yn ngwyneb fod person au unigol wedi dwyn tystiolaeth y Beibl yn eu herbyn. Gan hyny dylwn gael fy ngwrando yn erbyn yr holl senedd, os dygaf y Beibl, ac awdurdod yr eglwys am bedwar can mlynedd wedi genedigaeth Crist, i brofi fy mod yn iawn." GARDINER.—" Eistedd i lawr. An- fonasom am danat i roddi addysg i ti, ac nid i ti roddi addysg i ni." ROGERS.—" Yr wyf yn sefyll. Nid eisteddaf. A oddefwch chwi ddim i mi i siarad o blaid fy mywyd?" Ar hyn cyfododd Gardiner i fyny mewn llid, a gwynebodd Rogers mewn modd haerllug a balch, gan feddwl dyrysu a threchu ysbryd Rogers. Ond dywedodd Rogers wrtho, na wnai efe iddo ofni siarad. Yna aeth Gardiner yn mlaen i ysgy- muno ac i gondemnio Rogers. Dywed- odd Rogers, "Eglwys Anghrist yw eglwys Rhufain, oblegyd y mae ei hath- rawiaethau yn gyfeiliornus, a'i deddfau yn grenlawn. Cynelir hi ag erledig- aethau creulawn." Traddododd Gar- diner ef i ddwylaw y Sheriff. Dymun- odd Rogers gael siarad a'i wraig.- Dy- wedodd Gardiner mai nid ei wraig ef oedd hi. Atebodd Rogers, "Ie fy ZD ngwraig i yw hi. Priodais hi ddeunaw mlynedd yn ol." Pabyddiaeth Gardiner a barodd iddo wadu priodas Rogers am ei fod yn weinidog. A gwrthododd adael iddo weled ei wraig! Dyma beth yw Pabyddiaeth yn awr o ran ei deddfau. Nid oes gronyn o ddiolch i'r eglwys Babaidd na bai ei hesgobion yn gwneud yr un peth a'r ellyll Gardiner. Dylem ddiolch i Dduw fed y gallu wedi ei gymeryd o'u dwylaw hwynt. Ysgrifenodd Rogers ei olygiadau yn y carchar. Dywedodd "fodyrapostolion wedi cael eu cu"'o am eu hyfdra dros Grist; a'u bod wedi llawenhau oblegyd iddynt gael eu cyfrif yn deilwng i ddy- oddef er mwyn enw Crist. Yr ydych chwi (ebai efe) wedi parotoi gwialenod- au a ffrewyllau gwaedlyd i ni; eto wedi i chwi wneud yr hyn a ragordeiniodd Duw i'ch goddef i'w wneud, bydded fywyd, bydded angeu, hyderaf y cy- j northwya Duw ni trwy ei' Ysbryd a'i ras i'r fath raddau, fel y dyoddefwn y cwbl yn amyneddgar, ac y molianwn Dduw. A beth bynag a ddyoddefwn ni yn awr am lefaru a phroffESsu y gwirion- edd, eto gellwch fod yn sier y llwydda Gair Duw, ac v caiff yr oruchafiaeth, pan y bydd eich deddfau gwaedlyd, a'ch arfaethau drygionus chwi wedi syrthio yn y llwch. Pa nerth a all fod mewn senedd a gondemnia beth fel drygioni a ganmolodd o'r blaen fel daioni. Wedi i Rogers fod yn y carchar yn Newgate yn hir, ynnghanol lladron, &c., gan ddyoddef caledi mawr, rhybudd- iwyd ef yn ddisymwth gan wraig ceid- wad y carchar fod yn rhaid iddo barotoi ei hun i gael ei losgi. Cafodd hi gryn waith i'w ddeffro ef i roddi yr hysbys- rwydd iddo. Arweiniwyd ef at yr ellyll Bonner, Esgob Pabyddol Llundain i gael ei ddiraddio. Ceisiodd efe gan hwnw i roddi cyfle iddo i siarad gair a'i wraig cyn iddo gael ei losgi. Ond pallodd Bonner gydsynio a'i gais ef. Pan ddaeth yr amser iddo gael ei gy- meryd o Newgate i Smithfield, lie agor- ed yn agos i garchar Newgate, yn Llundain, gofynodd y Sirydd (Sheriff) iddo, a oedd efe yn ymwrthod a'i athrawiaethau ffiaidd ?" Dywedodd Rogers wrtho ei fod yn barod i selio a'i waed yr hyn a bregethodd i ereill." Atebodd y Sirydd, Felly heretic wyt ti." Dywedodd Rogers, "Ceirgwybod hyny yn nydd y farn." Sirydd, Ni weddiaf bythdrosot ti." Rogers, Myfi a weddiaf drosoch chwi." a Fel yr oedd Rogers yn cael ei arwain i Smithfield at yr ystanc, adroddodd y Salm a enwir gan Eglwyswyr Miserere. Yn ol pob tebyg mai Salm lvi. oedd hono. Yr oedd hi yn gymwysiadol iawn at ei sefyllfa ef. Yr oedd y werin yn llawenychu wrth ei weled yn ffyddlon i Grist. Diolchasant i Dduw. Rhwymwyd ef wrth yr ystanc. Rhodd- wyd tan yn y ffagodau o'i amgylch ef. Ymaflodd y tan yn ei goesau. Aeth y fflamiau i fyny at ei ysgwyddau. Ac, fel un heb deimlo dim, golchodd ei ddwylaw yn y fflamiau. Yna dyrchaf- odd ei ddwylaw tua'r nefoedd, a rhodd- odd i fyny ei ysbryd i ddwylaw ei Dad nefol. Cyfarfu ei wraig a'i blant ef pan yn myned i Smithfield. Wedi ei farwolaeth, aeth ei wraig, ac un o'i feibion i'r ystafell lie y bu efe yn y carchar, a chawsant yno o dan y grisiau, gyfrol o'i ysgrifau, yn rhoddi! hanes am ei dreialon. Yn y rhai h yn dangosodd ei ffydd ddiysgog. Dywedodd wrth Fox, awdwr y Merthyrdraeth, y gwelai efe amser llwyddianus ar yr efengyl.\nBEIRNIADAETH AR Y BEDDARGRAFF\nBEIRNIADAETH AR Y BEDDAR- GRAFF I'r diweddar Mr. John Richards, Myn- yddgarnhvyd, hen athraw ffyddlon a duwiol perthynol i Ysgol Sul Tre- wyddfa, ger Abertawe.\nY DOSBARTH BLAENAF.\nY DOSBARTH BLAENAF. Gwir ei bod yn anhawdd tynu llinell ffiniol rhwng y goreuon o'r dosbarth blaenorol, a'r rhai gwanaf yn y dosbarth hwn, ond yr wyf yn ei thynu goreu gallaf. Delweddwr.—Am gynghaneddion, y mae hwn yn gampwr, ac y mae yn medru dweyd ei syniadaa yn eglur; eto, nid yw hwn, mwy nag amryw ereill, yn ddigoii cyfeiriadol at y gwrthddrych; ac o herwydd hyny, dichon mai yn yr ail ddosbarth y dylesid ei leoli. Photo.-Y mae eiddo hwn yn arogli o farddoniaeth dda. Y mae y gymhar- iaeth yn cael ei chario allan trwy'r cyfansoddiad yn dra naturiol, sef cyff- elybu J. R. i huan yn goleuo awyrgylch Trewyddfa, &c. Y mae'n eglur mai awenydd profiadol yw'r Photo hwn. Un yn y Glyn.-Y mae hwn yn dechreu gystal, os nad gwell, na neb yn y gystadleuaeth, ond y mae yn gwan- hau tua'r diwedd. Nid wyf yn hoffi yr ymlyngar darian ar ddiwedd y dryd- edd linell ychwaith. Modd bynag, y mae hwn yn Hir a Thoddaid da. Amddifa.d.- Y mae hwn yn dechreu yn dda iawn, ac yn diweddu yn gryf; ond y mae'r bedwaredd linell, a dechreu y burned, yn Uawer gwanach, a thipyn yn hen fe ddichon hefyd, sef O'r eglwys berarogla." Anadl.-Dechreua hwn yn lied gyff- redin, ond y mae'r Toddaid ar y diwedd yn dda iawn :— "Enwog ei ffydd; a'i goffhad-nid a'n wyw,— Wele gwyrdd ydyw ol ei gerddediad." Y mae'r ddwy linell yna gystal a dim sydd yn y gystadleuaeth. Tan yr Allt.—Trueni fod sillgollau ar ddiwedd ola', a gryf a'; ac heblaw hyny, ymddengys mai nid priodol yw dweyd "Eglwys Trewyddfa," oblegyd cangen o Ysgol Sul eglwys y Mynydd Bach ydyw. Pa fodd bynag, y mae hwn yn gyfansoddiad go lew. Anadl Einioes.—Y mae eiddo hwn eto yn lied ddifai, oddieithr yr ail yr hon nad yw yn deilwng i fod gyda y Ileill. Dyma hi:— Myg wr fyddai am ei grefydd yma." Newyddian.-Na, nidgwaithnewydd- ian yw hwn debygwyf, er fodyr Ysgol Sul Arwr" sydd ynddo yn ei lwyr ddinystrio, o herwydd yr arddull Seis- nig. Yn unol a'r ffurf uchod ar y frawddeg, eiddo yr arwr oedd yr Ysgol Sul, fel pe dywedasai Ysgol Sul Morgan, neu Ysgol Sul John 1 Gwylofus. Yr wyf yn methu yn lan a chael fy hun i ddygymod a, diwedd yr ail linell yn mhenill hwn :— Ifyw'n Nhrewyddfa,i'w gofio'n reddfol." Y mae hwn yn benill da oni bae y "reddfol" yna. Dyma fi wedi dyfod at y tri olaf, a'r tri goraf yn ddiamheu. Yn awr, y pwnc yw, pa un ai y mwyaf barddonol ei syn- iadau, er fod y rhai hyny yn aneglur, neu ynte yr egluraf, a rhwyddaf ei ddeall, er fe ddichon yn llai barddonol, sydd i droi y fantol? Wel, yn ol fy rnarn i, dylai Beddargraff fod mor eglur a dealladwy, fel na fyddo angen cael esboniad arno tuag at ei ddeall. Madd- eued y cystadleuwyr hyn i mi am ddy- fynu, neu yn hytrach gopio eu gwaith er mwyn sylwi arno. Awel o frig yr Ywen.—Dyma ei eiddo: John Richards ffyddlon is hon a buna, 0 ergyd treiddfawr i Graig Trewyddfa; Yr Ysgol Sabbothol o'i ol wyla Am athraw anwyl. Pwy a'i meitbrma. ? Aeddfed oedd ei fywyd da ;-ffydd wedyn Fu'n hedd i derfyn ei ddiwyd yrfa. Y mae hwn fel y gwelir yn dechreu yn dda, ond y mae'r Pwy a'i meithrina" yn ymddangos fel brawddeg lanw. Heb- law hyny, os eir yn fanwl, cysur, neu ddyddanwch sydd yn angen ar un yn wylo mewn galar, ac nid meithriniad. Y mae cyrchair y Toddaid hefyd yn anhawdd ei ddeall. Ffydd wedyn." Beth olygir, ai bod ffydd ar ol addfed- rwydd bywyd da, yn gweini hedd iddo, neu beth ? Ai nid oedd ffydd yn elfen neillduol yn ei gymeriad er addfedu ei fywyd ? I mi y mae'r syniad yn rhy aneglur, er cyjstal yw'r cyfansoddiad. Echo.-Dyma ei eiddo yntau:— John Richards mewn beddrod fond rhin- flodion O'i or a'u barddwch sy'n fythol-wyrddion; Ysgol Trewyddfa wyla o'i chalon,- Yno'i weithgarwch a wnaeth ei goron; Gloewai'i swydd yn eglwys Ion-yn ddiwyd Ysbryd o fywyd i'w sobr odfaon. Diamheu y gallesid cael eglurach na rhin-flodion yn y llinell flaenaf, am nad ydynt yn eiriau arferedig gan y lluaws. Y mae'r ail linell yn lied fardd- onol; ond y bedwaredd linell yn y penill hwn, a'r burned hyd at y cyrchair, yn fy marn i, ydynt y goraf yny gystadleu- aeth o ddigon. Pe buasai yr awdwr hwn wedi ysgrifenu -bu'n ddiwyd Ysbryd o fywyd i'w sobr odfaon," buasai yn llawer gwell, er nad yw y sobr odfaon yn swnio mor felus ag y dymunid iddo. Trueni fod Toddaid y penill rhagorol hwn mor aneglur, obiegyd y mae Yno'i weithgarwch a wnaeth ei goron, Gloewai'i swydd yn eglwys Ion "— yn ol fy marn i yn rhagorol iawn. Beddfardd.-Dyma ei eiddo ef:— Addurn Trewyddfa fu'r da wr duwiol, 0 gariad difwlch at y Gair dwyfol; A'i wers, ei benod, a'i fedr esboniol, Athrawai'r ieuanc a phrydferth reol; loan Risiart a'i rasol-nefeiriau, Roddai'i Sabbathau dan urddas bythol Y mae hwn yn eglur drwyddo, er nad yw mor farddonol ag eiddo Echo. Yn 01 fy marn i, priodol fuasai cyfnewid gair yn hwn hefyd, sef gosod wrth bryd- ferth reol, yn lie a phrydferth reol. Yn awr, cyn cyhoeddi y dyfarniad, teg yw i mi hysbysu ddarfod i mi geisio help dau o brif-feirdd ein gwlad i farnu y cyfansoddiadau hyn, neb amgen na Dyfed a J. Ceiriog Hughes; ac er nad ydym yn hollol unfarn, yr ydym yn bur agos; ac y mae'r gwahaniaeth bychan sydd rhyngom, yn fy argyhoeddi yn fwy nag erioed y gall y barddfeirniaid mwyaf cydwybodol a gonest wahaniaethumewn barn am yr unrhyw gyfansoddiadau. Y mae yn amlwg y gellir nodi aiUan frychau ar y goreuon yn y gystadleu- aeth, ond y ddau oraf, yn ol fy marn i, ydynt eiddo Echo a Beddfardd. Cred- wyf y dylid ar bob cyfrif gyfnewid un gait yn y naill a'r Hall o honynt cyn y byddant yn ddigon eglur a diwall i fod ar feddfaen ac mor bell ag y mae cyf- newidiad yn angenrheidiol, y mae y ddau hyn yn gyfartal. Reblaw hyn, wrth gymharu syniadau barddonol Echo, ag eglurder cyffredinol penill Beddfardd, yr wyf yn eu cael yn lied gyfartal drachefn, fel yr ystyriwyf mai cyfiawn- der a'r naill a'r llall fyddai rhanu y wobr rhwng y ddau.—Yr eiddoch yn onest, DAFYDD MORGANWG.\nI HANES MR. WILLIAM EDWARDS,:…\nHANES MR. WILLIAM EDWARDS, O'R BRYN-TAIL, PLWYF EGLWYS-ELIAN, SWYDD FOR- GANWG. Pensaer maen cywrain yn ei ddydd, ac hunanddysgydd, ac adeiladydd Pont- y-Ty-pridd, a'r afon Taf; yn nghyd a'r dygwyddiadau perthynol i'r bont ddywededig. Ganwyd Mr. William Edward yn y flwyddyn 1719. Efeoedd yr ieuengafo dri o feibion i Edward Dafydd, o'r Bryn-Tail, plwyf Eglwys-Elian, swydd Forganwg, nid yn mhell oddiwrth Bont-y-Ty-pridd. Pan yr oedd o gylch pymtheg mlwydd oed, efe, yn achlysurol, a arferai gyweirio y gwelydd priddion oddeutu y fferm, yr hyn a gyflawnai gyda brys a thlysni rhyfeddol; ac wedi hyny, efe a dreuliodd gyfran o'i amser i gyflawui gorchwylion o'r fath i'w gymydogion. Hyd yr amser hwnw, nid oedd wedi gweled un saer maen rheolaidd yn gweithio. Y cyntaf a welodd oedd rhyw rai a ddaethant i adeiladu penty at bedoli ceffylau, wrth efail gof yn y gymydogaeth. Mr Edwards a darawyd a rhyfeddod wrth edrych ar y modd destlus yr oeddynt hwy yn adeil- adu y colofnau, yn nghyd a rhanau ereill yr adeilad ac ymgyrchai yno yn fynych i edrych arnynt pan oeddynt yn gweithio. Yno canfyddodd nad oedd ganddynt hwy onid morthwyl cyffredin yn trin y meini yn ddigon addas at y gwaith. Arweiniodd hyn ef i ddeall fod un diffyg yn perthyn i'w forthwyl ef,- hyny oedd, ei fod heb ei ddurio. Ni chollodd ddim amser wedi hyn cyn cyf- Ilawni y diffyg hwn ac nid hir y bu cyn canfod diwygiad yn ymddangosiad ei welydd. Yn awr, meddyliodd ei fod yn ddigon cymwys i gymeryd gwaith o well darluniad, a chymerodd arno adeiladu gweithdy i ddyn o'r gymydogaeth. Dyg- odd ei lwyddiant yn y gorchwyl yma. iddo y gwaith o adeiladu melin yn Nghwm Abertridwr, yn ei blwyf ei hun; a phan ydoedd yn ngafael a'r gorchwyl yma y daeth ef yn gyrhaeddadwy mewn prif wybodaeth i wneud bwaau maen gyntaf. Wedi hyny, daeth ei gymeriad yn uchel yn ei alwedigaeth a'i eirwir- edd; a chafodd y cymeradwyaeth mwyaf yn Morganwg, pan oeddynt mewn bwr- iad i adeiladu pont dros afon Taf, sef ar y man y mae yr adeiladaeth bresenol. Rhoddodd Mr Edwards ei brisiad am y bont, ac enillodd yr amod dechreuodd adeiladu yn y flwyddyn 1746, a gor- phenodd y bont yma yn y fath fodd ag a roddodd foddlonrwydd neillduol i roddwyr y gwaith. Y bont yma oedd yn gynwysedig o dri bwa, wedi ei gwn- eud i fyny a. meini wedi eu naddu, a'u dodi yn nghyd yn deg ac yn hardd yr olwg. Yn fuan wedi gorphen y bont hon, aeth yn wlaw mawr, a chododd yr holl ffrydiau, drwy y cymydd, nes chwyddo yr afon yn llif anferthol; a chyda'r dwfr daeth i waered ddarnau o goed derw, a briwydd, ac anialweh o amryw fath, pa rai a rwystrwyd wrth y bont; ac yn fuan cyfododd y dwfr yr ochr uchaf yn gronfa anferthol, a gwth- iwyd y bont gyda'r llif. Yr oedd yn yr amod i Mr Edwards gadw y bont dros ryw gymaint o amser; ac o herwydd hyny yr oedd dan yr angenrheidrwydd i ddechreu gweithio yr ail waith. I'r dyben o ochelyd yr un dygwyddiad ag o'r blaen oddiwrth rym yr afon, pender- fynodd lunio yr ail bont yn un bwa, o'r un maintioli a'r bont flaenorol; aeth mor bell yn mlaen a hono nes gorphen y bwa, ac nid oedd dim yn aros ond' adeiladu y mur-ganllawiau, pryd, er ei fawr siomedigaeth, y darfu i bwysau anferth y pentanau yru y gareg allwedd o'i lie, nes syrthiodd y cwbl yn un garnedd! Cymerodd hyn le yn y flwyddyn 1751. Er hyny i gyd, nid aeth cymeriad Mr Edwards yn anobeith- iol. Yn ngwyneb y dygwyddiadau an- ffodus yma, eisteddodd Mr Edwards i lawr yn lied ddigalon; ond daeth y gweithwyr ato, a dywedasant wrtho os gallai ef gael bwyd iddynt y byddai iddynt weithio gydag ef i godi y bont y drydedd waith. Yna, efe unwaith eto a aeth i weithio, ac a luniodd y bwa o'r un maintioli ag o'r blaen; ond i'r dyben o gadw y bont oddiwrth bwysau mawr y pentanau, pa rai oeddynt yn ormod i ateb ei rhych- want, efe a luniodd yn mhob pen dri o dyllau crynion, pa rai ydynt yn lleihaa yn rhaddol fel y maent yn nesu at y cribyn. Yn ol cynllun Mr Edwards, yr hwn a ystyriwyd ganddo yn flaenorol, y mae tryfesur yr iselaf yn naw troedfedd, y canol yn chwech, a'r uchelaf yn bed- air troedfedd. Atebodd hyn y dyben bwriadol, a'r bont a orphenwyd heb un rhwystr pellach-yr hon sydd yn awr yn aros yn golofn goffadwriaethol 0 dalentau y pen saermaen dywededig. Mae ymddangosiad hoywych yr adeilad rhyfedd yma, sydd a'i ymestyniad dros afon Taf, yn debyg iawn i enfys, nen fwa y gwlaw, ac yn fawr a godidog ei harddwch o bob man ag y mae i'w chan- fod. Hyd ei rhychwant yw 140 troed- fedd, ac yn 35 troedfedd uwch yr afon ar ddwfr isel; y cyfan wedi ei lunio yn un bwa o 175 troedfedd ei dryfesur. Y bont, o achos y creigleoedd uchel o bob tu iddi, nid yw i'w chanfod oddiar y brif-ffordd sydd yn arwain o Gaerdydd i Ferthyr; o herwydd hyny, y mae llawer o deithwyr yn myned heibio iddi yn ddiarwybod iddynt, heb gael yr hyfryd- wch o'i chanfod. Yn ol esgyn i'r dyffryn, gellir nesau tuag ati ar hyd heol yn troi yn serth dros bont y camlas, ychydig 0 ffordd uwchlaw Arfau Dug Bridgewater, gwestfa gysurus oddeutu haner y ffordd o Gaerdydd i Ferthyr. Cyn myned yn mhellach, rhaid i mi ddweyd fel ymp Pout fawrglod hyn od y w hi,—yn Ni lwyddodd ail iddi; Bwa mawr uwch llawr y Ih Coeliwch, o waith gwas Cell Y pensaer maen cywrain ym& a luniodd yn ei amser y bont fwyaf yn y byd, oedd William F yr hwn oedd ddyn o gyneddfaugl. ac yn hunanddysgydd, canys ni byniodd yr addysg leiaf gan un ath Adeiladodd hefyd wyth o bontydd 1.t. law yr un ddywededig -Un ar Wy; swydd Fynwy, tair ar Tawy, un ar y Afon, swydd Forganwg, un ar yr Amman un ar y Tywi, swydd Gaerfyrddin, ac un ar yr afon Gwy, swydd Faesyfed. Ni fwynhaodd Mr Edwards ond ychydig iawn a fanteision mewn dysgeidiaeth pan yn ieuanc. Dysgodd ddarllen Seis- nig pan oedd o gylch un ar ddeg oed, gan ddyn dall, yn nhy yr hwn y lletyal, pan oedd yn adeiladu haiarndy yn Nghaerdydd. Yn ganlynol i hyn, daeth i ychydig wybodaeth mewn rhifyddia&th.' Gyda'r ychydig foddion dechreuol hyn, efe a ymosododd yn ddiwyd ar y gorchwyl o addysgu ei hun, ac nid hir y bu wedi hyny cyn cyrhaedd rhan fawr o wybodaeth gymeradwy a chyffredinol. Cafodd Mr Edwards gyfeillachu a'r boneddigion mwyaf yn y deyrnas, ond y brenin. Anfonodd un gwr boneddig o Loegr am dano, i'r dyben o gael ei weled; ac wedi iddo aros ychydig yn ei gyfeillach, aarhegodd ef a 20p. i ddyfod adref. Ymwelodd Duw a'i enaid pan ydoedd yn lied ieuanc; ond pa beth a ddefnyddiwyd gan yr Arglwydd fel moddion i'w ddwyn i ystyried ei ffordd, nid yw hysbys. Yr oedd, yr amser hwnw, un ar ddeg o frodyr wedi ym- neillduo o Eglwys-Elian, oddiwrth Mr Smith, yr offeiriad; ac wedi adeiladu ty cyfarfod ar eu traul eu hunain, sef y Groeswen, ar y man y mae ty newydd yn aros yn awr. Ymunodd Mr Edwards a hwy yno, ac nid yn hir y buwyd wedi hyny heb ddeall fod ei aangyffredion yu grytion a threiddgar; ac ar ddymuniad yr eglwys efe a ddefnyddiodd ei dalentau fel genau cyhoeddus, pan oedd o gylch deg ar hugain oed. Yn fuan wedi hyny, daeth arnynt chwant cael gweinidog yn eu path eu hunain ac i'r dyben yma, aeth Mr Edmund Llwyd, aelod parchns yu yr eglwys, a Mr William Edwards, drosodd i Bontypwl, at Mr Edmund Jones, yr hwn a elwid yr amser hwnw Yr hen Broffwyd," i ymgynghori ar yr achos; a phan aethant at ddrws tt Mr Jones, yr oedd ef ar weddi gyda'i deulu, ac felly safasant yno nes iddo ddi- weddu. Pan gododd ar ei draed, dywed- odd wrth ei deulu fod dau 0 weision yr ,J L


Dywedodd y Gweinidog Addysg, Kirsty Williams: “Dw i eisiau i athrawon gael amser i addysgu ac i blant gael lle i ddysgu a dyma pam dw i wedi ymroi i leihau maint dosbarthiadau yn ein hysgolion.\n“Mae lleihau maint dosbarthiadau yn elfen allweddol o genhadaeth ein cenedl i godi safonau a chreu cyfleoedd i’n holl bobl ifanc fel bod gan bob person ifanc gyfle cyfartal i gyrraedd y safonau uchaf ac i wireddu eu potensial yn llwyr.\n“Mae lleihau llwyth gwaith athrawon yn flaenoriaeth allweddol i Lywodraeth Cymru – mae dosbarthiadau llai o faint yn ysgafnhau’r baich ac ar yr un pryd yn cynyddu’r amser y gall athrawon ei dreulio â disgyblion ac yn gwella ansawdd yr amser hwnnw. Rydw i wrth fy modd â’r cynnydd a ddangoswyd yn yr adroddiad heddiw.”\n“Mae wedi ein helpu i gyflogi staff ychwanegol ac adnewyddu’r lle yn hyfryd, ac mae hyn wedi gwneud gwahaniaeth go iawn.”


AQUASLIDE | AquaSlide | Gwneuthurwr sleidiau dŵr - strwythur chwarae - aquaslide.fr\n(+ 33) 960_351 830 (cost galwadau leol)\nLlyfryn Cysylltu dyfyniad Cynigion Arbennig Partage cylchlythyrau\nGwasanaeth Cwsmeriaid Mae'r cwmni Ein hymrwymiadau Swyddfa ddylunioDewch yn ddosbarthwr Rheoli olrhain Llongau Ardal y wasg recriwtio Polisi Preifatrwydd Dyfyniad Cysylltwch â Ni\n🆙 up-6176b51e32422 Gweithredu el, modd: 'post', data: 'return_url heb ei ddarganfod / heb ei ddarganfod\nLlin y dŵr\nHARDDWCH PREIFAT lle mae hyn Llin y dŵr moethusrwydd a thechnoleg. Mae'r maes gwersylla hwn yn cynnig gem hynod pan fydd y harddaf sleid dyfrol yn gwneud ei le ymhlith blaenllaw'r rhaglen wych. Cychwyn ar y bydysawd AquaSlide a darganfod yr ystod fwyaf cyflawn o offer dyfrol a gemau hwyl.\n- Darganfyddwch yr ystod ehangaf o sleid dyfrol a gofyn am ein catalog.\nSleid parc dŵr\nMESURAU A MESURAU am hyn sleid Parc dwr AquaSlide. Mae ei broffil a'i gyfrolau yn rhoi cymeriad eithriadol iddo. Heb gywerthedd, hyn sleid Parc dwr yn adlewyrchiad o'i amser ac yn sicr y meincnod o ran dyluniad a beichiogi mawreddog.\n- Gofynnwch am yr ystod AquaSlide a'i sleidiau Parc dwr mewn ergonomeg gyda'r oes ...\nYN UNIG AC YN UNIGRYW, yr amalgam o Sleid pwll mae'r prosiect uchelgeisiol yn herio meistrolaeth bensaernïol feiddgar mewn cyd-destun sobrwydd. Harddwch naturiol digyffelyb, hwn sleid pwll yn mynegi'r awydd i ddod allan o arferion, oherwydd mae dianc traddodiadau yn hanfodol ar gyfer hapusrwydd plant.\n- Gosodwch y llofnod AquaSlide a'r sleid pwll ansawdd gan wneuthurwr byd-enwog.\nGWAHANOL GWAHANOL, Gêm ddŵr wedi'i blannu mewn lleoliad moethus, yn gyrru'r glasoed i mewn i ddeliriwm syfrdanol. Yn drawiadol gan ei bensaernïaeth, achosodd y gêm ddŵr fawreddog hon deimlad a daeth yn theatr aml-gemau i blant yn gyflym. Cyfuniad o sleidiau dŵr, cored a chyfarpar annhebyg. Fflip-fflop mewn man diogel, prawf o'u afradlondeb, eu ffantasïau hudol a'u rhithdybiau.\n- Gofynnwch am eich pamffled jeu dyfrol i bleser a rennir.\nRARETE CYFYNGEDIG, mae rhagnodwyr yn bachu hyn Strwythur gêm wedi'i wneud yn arbennig i gyfuniadau rhyfeddol. Wedi'i gynllunio ar gyfer pleser digymar, mae'r strwythur chwarae mawreddog hwn a ddatblygwyd gyda'r gofal mwyaf gan ein swyddfa ddylunio, yn caniatáu cyfuniadau lluosog sy'n cynnig brig o'r ystod sy'n fforddiadwy o'r diwedd. Cyfosodiad afradlon o dechnoleg a adawyd felly i frenzy plant pampered ...\n- Mynnu eich gêm strwythur prisiau ar gyfer gwersylla gyda ffantasïau enfawr.\nMan chwarae dan do\nCYNGHRAIR PERFFAITH awyrgylch a thueddiadau newydd, yMan chwarae dan do yn adlewyrchiad o ddatblygiad sy'n cytuno'n berffaith â'n gofynion academaidd. Archwiliwch gyfoeth y cynlluniau a phosibiliadau lluosog yman chwarae dan do mor effeithiol ag y maent yn ddeniadol. Fel ein gemau hwyliog, mae'r strwythur gêm broffesiynol yn cael ei wahaniaethu gan ddatblygiad plant ifanc.\nTUEDD NEWYDD, unigryw a Snobbish, hwn Afon wyllt yn eich arwain at hamdden ac ymlacio. Ar drywydd anturiaethwyr, mae'r afon wyllt gyda chwrs troellog ac egsotig yn eich disgwyl mewn lleoliad nefol. Yn hoff o archwilio a chwedl, nid oes ysbrydoliaeth yn brin o ofod moethus Afon diog ou Afon Araf.\n- Darganfyddwch lawenydd yr afon wyllt, syfrdanol!\nLloc pwll nofio XXL\nBRAND TREFTADAETH hyn lloc pwll mawr ar gyfer gwersylla yn nodi gwir lofnod cynnydd digymar. Ar gyfer hyn lloc pwll mawr, gadewch inni ganolbwyntio ar hyd dros amser. Yn wir, byddwch chi'n ei drosglwyddo i'ch disgynyddion! Gan adael ei ôl ar y sîn ryngwladol, mae AquaSlide wedi cyrraedd pinacl cysegru mewn uwch-strwythur cau tir.\n- Gofynnwch am yr enwad lloc pwll nofio AquaSlide gyda dyluniad hael.\nHARDDWCH A LUXURY yn tynnu sylw at y Dodrefn pwll. Nid yw ffasiwn bellach yn freuddwydiwr ond yn hanfodol. Mae AquaSlide, crëwr awyrgylch a lles, yn gwneud ichi ddarganfod dodrefn y pwll sydd wedi'i ddiwygio i chwaeth eich cwsmeriaid. Mae ein casgliad afradlon o ddodrefn pwll yn ymateb i ffantasïau afradlon.\n- Syrffio adrannau dodrefn y pwll nofio, Arddull a cheinder.\nGan fethu â meithrin eich breuddwydion am ragoriaeth, gadewch inni dynnu sylw at ein grŵp Aml-frand.\nCam ar y blaen i arloesi, mae ein cynghreiriad gorau yn cymryd arogl o wirionedd am ein 30 Mlynedd o weithgaredd.\nMae AquaSlide, i ddechrau yn datblygu'r ystod ehangaf o offer pyllau nofio yn Ewrop, mae AquaSlide yn gweithredu fel a gwneuthurwr sleidiau dŵr, sleid pwll nofio, sleid parc dŵr a gêm ddŵr.\nBellach mae gan AquaSlide safle amlwg fel gwneuthurwr sleidiau pwll Ffrainc ac yn rhyngwladol, yn gyrru'r strwythur chwarae, yr ardal chwarae dan do ond hefyd yr afon wyllt, lloc y pwll a dodrefn y pwll.\nMae ein swyddfa ddylunio yn addasu'r datrysiad i'ch prosiectau yn gyson, yn eich cefnogi ar bob cam o'ch astudiaeth ac yn ystyried eich rhwymedigaethau.\nMae gwybodaeth ein timau amlddisgyblaethol yn cwrdd â'r gofynion a'r safonau uchaf o sleid ddŵr broffesiynol yn gysylltiedig â masnach arbenigol iawn.\nAquaSlide yn hollalluog yn y sectorau, gwestai awyr agored a pharciau dŵr gyda phortffolio o gyfeiriadau at ei gredyd.\nMae pob prosiect yn adlewyrchiad o'i amser ...\n... ein un ni yw'r cyfeiriad\nSleid dŵr agored\nSleid ddŵr aml-drac\nLlithren ddŵr troellog\nLlithro dŵr cyflym\nLlithren ddŵr teulu\nLlithren ddŵr tiwb\nSleid ddŵr siâp U.\nLlithro dŵr plymio\nLlithren ddŵr dan do\nSleid i'w roi ar lawr gwlad\nGwneuthurwr llif dŵr\nGwneuthurwr sleidiau gwersylla\nGwneuthurwr sleidiau parc dŵr\nGwneuthurwr toboggan gwesty\nFideo sleidiau dŵr\nPecyn sleidiau dŵr\nGrisiau a Phorth yn y cit\nSleid pwll bach\nSleid pwll syth\nSleid pwll nofio\nTiwb pwll sleidiau\nSleid pwll sleidiau\nFideo sleidiau pwll\nTegan dŵr bach\nGêm ddŵr i blant\nGêm ddŵr i oedolion\nTegan dŵr ar gyfer gweithwyr proffesiynol\nStrwythurau gemau dyfrol\nStrwythur dyfrol mawr\nStrwythur dyfrol bach\nFideo gêm ddŵr\nMeysydd chwarae dŵr\nLlong môr-leidr dyfrol\nParc dŵr cychod bach\nParc dŵr trysor yr ynys\nParc dŵr llong ofod\nParc dŵr roced\nParc dŵr y jyngl\nParc dŵr Chateau\nParc dŵr tanddwr\nSleid ddŵr fach\nFideo sleidiau dŵr bach\nMannau chwarae dyfrol\nParc jet dŵr\nCae chwarae sych\nOffer gemau dyfrol\nGwneuthurwr teganau dŵr\nGwneuthurwr maes chwarae dyfrol\nGwneuthurwr strwythur teganau dŵr\nGwneuthurwr strwythur dyfrol\nGwneuthurwr teganau dŵr gwersylla\nGwneuthurwr gemau parc dŵr\nStrwythur chwarae bach\nStrwythur chwarae plant\nStrwythur chwarae awyr agored\nStrwythur gêm fetel\nStrwythur gêm blastig\nStrwythur gêm tiwbaidd\nGêm gyda'r twr\nChwarae gyda sleid\nStrwythur gêm Gêm awyr agored\nStrwythur gêm aml-weithgaredd\nStrwythur gêm thema\nCwrs chwarae strwythur\nStrwythur y maes chwarae\nStrwythur chwarae gyda sleid\nStrwythur chwarae ar gyfer gwersylla\nStrwythur gêm fideo gyda sleid\nMae offer yn strwythuro gemau\nGwneuthurwr strwythur chwarae\nGwneuthurwr strwythur chwarae plant\nGwneuthurwr strwythur gêm gwersylla\nMannau chwarae dan do\nMan chwarae bach dan do\nMan chwarae i blant dan do\nMan chwarae metel\nMan chwarae plastig\nMan chwarae tiwbaidd\nMan chwarae sleidiau dan do\nMan chwarae aml-weithgaredd\nMan chwarae thema\nCwrs maes chwarae\nMaes chwarae gyda sleid\nMaes chwarae ar gyfer gwersylla\nMaes chwarae gyda pheli\nMan chwarae fideo gyda sleid\nParc chwarae dan do\nGwneuthurwr parc chwarae dan do\nGwneuthurwr ardal chwarae dan do\nGwneuthurwr maes chwarae gwersylla\nGwneuthurwr maes chwarae gwestai\nSleid yr afon\nAfon yn KIT\nPwll nofio creigiau artiffisial\nFideo afon wyllt\nLloc pwll nofio mawr\nCae pwll nofio gwersylla\nCadair lolfa gwesty\nPodiwm a llwyfan\nLlawr amsugno sioc\nSedd lifft pwll ar gyfer yr anabl\n© Hawlfraint 2019 - Aquaslide.fr - Cedwir pob hawl - Imprint - TOS - CGV\nEMOSIYNAU NEWYDD YN DECHRAU YMA\nMae AquaSlide yn safle gwerthu ar-lein ar gyfer gwestai awyr agored, pentrefi gwyliau a chanolfannau hamdden. Diwydiant gwestai, cymuned ... Mae AquaSlide yn berffaith addas ar gyfer meysydd gwersylla, pyllau nofio trefol, ond hefyd clybiau chwaraeon, parciau dŵr, ac ati.\nFel sleidiau ein parc dŵr, sleidiau pwll nofio a sleidiau dŵr arfer, darganfyddwch berthnasedd ein gemau dŵr, meysydd chwarae a strwythurau chwarae.\nMae ystod fawreddog wedi'i hymestyn er budd afonydd gwyllt a dodrefn pyllau nofio i ymestyn y sector gwneuthurwr sleidiau dŵr wedi'i fwriadu ar gyfer gwersylla.\nMae AquaSlide a'i swyddfa ddylunio, llysgennad eich prosiect, yn gwarantu'r gwasanaeth / dibynadwyedd / diogelwch gorau a prisiau sleidiau dŵr o ansawdd da.\nDarganfyddwch y rhaglen Aquaslide amlwg, gofynnwch am ddyfynbris neu archeb wedi'i bersonoli ar-lein.\nRhowch hwb i'ch gofod hwyliog trwy syrffio â blas aquaslide.fr\nA dewch o hyd i'n hadran gwneuthurwr sleidiau arferiad AquaSlide\nMae'r wefan yn defnyddio cwcis. Trwy barhau i ddefnyddio gwefan AquaSlide neu drwy glicio ar "Cytundeb", rydych yn awdurdodi defnyddio Cwcis, fel y nodir yn ein politique de confidentialité


Salmau 23 BWM - Salm Dafydd. Yr ARGLWYDD yw fy Mugail; - Bible Gateway\nSalmau 22Salmau 24\nSalmau 23 Beibl William Morgan (BWM)\n23 Yr Arglwydd yw fy Mugail; ni bydd eisiau arnaf. 2 Efe a wna i mi orwedd mewn porfeydd gwelltog: efe a’m tywys gerllaw y dyfroedd tawel. 3 Efe a ddychwel fy enaid: efe a’m harwain ar hyd llwybrau cyfiawnder er mwyn ei enw. 4 Ie, pe rhodiwn ar hyd glyn cysgod angau, nid ofnaf niwed: canys yr wyt ti gyda mi; dy wialen a’th ffon a’m cysurant. 5 Ti a arlwyi ford ger fy mron yng ngŵydd fy ngwrthwynebwyr: iraist fy mhen ag olew; fy ffiol sydd lawn. 6 Daioni a thrugaredd yn ddiau a’m canlynant holl ddyddiau fy mywyd: a phreswyliaf yn nhŷ yr Arglwydd yn dragywydd.


JOHN OWEN - EPIGRAMYDD\nSyr Thomas Parry a champ y Cymro\nWRTH swlffa ymysg fy llyfrau y dydd o'r blaen mi ddois ar draws llyfr a brynais yn rhywle flynyddoedd lawer yn �l, sef casgliad cyflawn o epigramau Lladin John Owen, aelod o deulu anturiaethus y Plas-du yn Eifionydd. (Ysgrifennodd Dr J. Henry Jones ddwy erthygl werthfawr ar John Owen a'i epigramau, y naill yn Y Llenor, xvii, a'r llall yn Nhrafodion y Cymmrodorion, 1940.)\nAm y llyfr, un bychan ydyw, pedair modfedd wrth ddwy a hanner, ac ynddo 212 o dudalennau, ac y mae'n cynnwys yr holl epigramau a gyhoeddodd John Owen mewn un-ar-ddeg o lyfrynnau yn y cyfnod byr rhwng 1606 a 1613. Cynhwyswyd hefyd atodiad byr a gyhoeddwyd ar �l marw'r awdur. Cyfanswm yr epigramau yw 1571. Cyhoeddwyd y llyfr yn Leyden yn yr Iseldiroedd yn 1682.\nYr oedd Thomas Owen, tad John, mewn cryn helynt tua 1578 oherwydd ei fod yn glynu wrth yr hen ffydd ac yn gwrthod mynychu gwasanaethau'r Eglwys Brotestannaidd. Brawd iddo ef oedd Robert Owen, offeiriad Pabyddol ar y Cyfandir, a brawd arall oedd Hugh Owen, yr enwocaf a'r mwyaf rhamantus o'r cyfan, gŵr a dreuliodd y rhan fwyaf o'i oes yn alltud, ac a oedd a'i fys ym mhob cynllwyn i gael gwared a'r Frenhines Elisabeth, a dwyn Prydain yn �l at Babyddiaeth trwy gymorth Brenin Sbaen.\nNai iddo, fab chwaer, oedd Charles Gwynn o Fodfel, offeiriad Catholig arall. Ef a gafodd arian Hugh Owen ar �l ei farw, ac a drefnodd i osod carreg ar y mur yn y Coleg Seisnig yn Rhufain er cof am ei ewythr.\nEr cryfed y dylanwadau Pabyddol ar ei deulu, gŵr y sefydliad Protestannaidd oedd John Owen trwodd a thro. Nid yw blwyddyn ei eni yn sicr, ond rhaid ei bod tua 1564, a bu farw tua 1627. Cafodd ei addysg yn Ysgol Winchester ac wedyn yn Rhydychen. Bu'n athro ysgol yn Sir Fynwy ac yn brifathro'r ysgol a sefydlodd Harri VIII yn Warwick. A dyna'r cwbl a wyddys amdano, ar wah�n i'r ychydig y gellir ei ddysgu o'i farddoniaeth.\nCOFIER mai Lladin yw iaith yr epigramau oll, a'r mesur yw'r cwpled clasurol, sef llinell chweban a llinell bumban. Yn fynych iawn un cwpled yw'r epigram, ond weithiau dau neu dri. Yr oeddent yn rhyfeddol o gymeradwy ar y pryd � bu galw am ail argraffiad o'r llyfryn cyntaf ymhen y mis.\nCyhoeddwyd y cyfan mewn un gyfrol am y tro cyntaf yn Amsterdam yn 1647. Yna bu amryw o argraffiadau gan wasg enwog Elzevir yn Leyden yn yr ail ganrif ar bymtheg.\nPraw arall o boblogrwydd yr epigramau yw eu bod wedi eu cyfieithu i Saesneg, Ffrangeg, Almaeneg a Sbaeneg a'u cyhoeddi lawer gwaith ym mhob un o'r gwledydd.\nI ni sy'n gynefin �'r englyn Cymraeg fel pennill cryno, diwastraff a sicr ei ergyd, y mae epigramau John Owen yn hawdd eu gwerthfawrogi. Y maent yn llawn o sylwadau ar fywyd ac ymarweddiad dynion, gosodiadau athronyddol, diwinyddol a moesol, gyda gwersi i'w dysgu. Dyma un, yn dwyn y teitl "Gair yr Arglwydd":\nDynion ni welant ond ychydig, a\nDuw sy'n rhagweled popeth;\nDyn balch sy'n llefaru'n\nddi-baid, unwaith y llefarodd Duw.\n(Gan gofio am adnodau cyntaf yr epistol at yr Hebreaid). Dyma un arall sy'n dysgu gwers:\nHydref sy'n dwyn ymaith y dail\no'r coed, ef� hefyd\nSy'n dwyn ffrwythau i ni;\nboed i ninnau wneud yr un fath.\nY mae'r bardd yn cellwair yn fynych, yn arbennig ar draul y merched:\nPam y mae'n llai ddoethineb\nmerched na doethineb dynion?\nAm fod Efa i asen yn ferch,\nnid i asgwrn y pen.\nPrin ydyw diffyg ar yr haul, ond\nmynych ar lleuad:\nMwy tueddol yw merch i\nddiffyg nag ydyw dyn.\nCeir chwarae ar eiriau yn gyson. Gofynnir i'r dyneiddiwr mawr Erasmus beth yw ei enw, ai "Erasmus"? Ac ystyr hynny yw "llygoden oeddit ti". Y mae yntau'n ateb, "Si sum mus, summus ero," sef "Os llygoden wyf, mi fyddaf y brif un."\nMewn pennill arall y mae'n cymharu Columbus yn darganfod tir ymhell dros y m�r i'r golomen (columba yn y Lladin) yn darganfod tir ar �l y dilyw yn nyddiau Noa. Rhwng popeth y mae epigramau. John Owen yn ddiddorol iawn i'w ddarllen, yn llawn o ddifrifwch doeth ac o ddigrifwch clyfar.\nTybed a ŵyr rhywun o ddarllenwyr Y Casglwr am gopi arall o'r epigramau y tu allan i'r llyfrgelloedd cyhoeddus?


Bydd dwy sydd wedi treulio rhan helaeth o’u hoes yn gweithio ym maes Cymraeg i Oedolion yn cael eu hanrhydeddu mewn seremoni arbennig yn yr Hen Goleg nos Fawrth yma.\nBydd e’n cyflwyno gwobrau i gyfanswm o saith o bobl mewn chwe chategori gwahanol, gydag enwau’r pump enillydd arall yn cael eu datgelu ar y noson.\nAdran Gwasanaethau’r Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth sydd wedi trefnu’r seremoni wobrwyo, dan arweiniad y pennaeth Mari Elin Jones sy’n egluro“Mae yna nifer o bobl ar hyd a lled y Brifysgol, yn aelodau staff ac yn fyfyrwyr, sydd yn gwneud gwaith pwysig iawn i hyrwyddo’r Gymraeg. Maen nhw’n hybu ac yn annog, yn cyfieithu ac yn cynorthwyo, ac yn amlygu’n ddyddiol pa mor allweddol yw’r iaith. Trwy gynnal Gwobrau Dydd Gŵyl Dewi, rydyn ni’n gallu dangos ein gwerthfawrogiad o’u hymdrechion a dod at ein gilydd i ddathlu’n diwylliant,”


Pwy ddylai dalu’r bil am gostau trosglwyddo ynni? - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nYn ôl astudiaeth gan ymchwilwyr Prifysgol Caerdydd, mae’r cyhoedd ym Mhrydain o blaid trosglwyddo i system ynni carbon isel, ac yn barod i ysgwyddo peth o’r gost, ar yr amod bod y cwmnïau ynni a’r llywodraeth yn cymryd cyfran deg o’r cyfrifoldeb.\nBydd mabwysiadu’r technolegau a’r seilwaith newydd sydd eu hangen i drosglwyddo i system ynni carbon isel yn dod â nifer o fanteision - gan gynnwys gwell effeithlonrwydd ynni, costau technoleg is, ac osgoi difrod i’r hinsawdd. Bydd hefyd yn arwain at gostau ychwanegol, gyda’r cyhoedd yn debygol o ddwyn y gost naill ai’n anuniongyrchol trwy dreth neu’n uniongyrchol o filiau ynni.\nAr ran Canolfan Ymchwil Ynni’r DU, bu’r tîm yn arolygu 3,150 o’r cyhoedd ym Mhrydain a chynnal cyfres o grwpiau ffocws. Roedd yr ymchwydd o gefnogaeth ar gyfer newid i’r system ynni yn glir, ond amlygwyd hefyd ddiffyg ymddiriedaeth eang yn y cwmnïau ynni a’r llywodraeth.\nGwelwyd mai cyfrifoldeb cwmnïau ynni a’r llywodraeth yn bennaf yw ariannu’r trosglwyddiad ynni, tra bod llai o gyfrifoldeb ar y cyhoedd. Roedd llawer o ymatebwyr yn meddwl eu bod eisoes yn talu’n sylweddol, tra bod cwmnïau ynni yn cyfrannu llai yn ôl pob golwg. Felly, roedd gofyn i’r cyhoedd ysgwyddo mwy o’r baich ariannol yn cael ei ystyried yn annheg tra bod cwmnïau ynni yn amddiffyn eu helw yn ôl pob golwg.\nPobl yn barod i gyfrannu mwy\nMae’r cyhoedd yn fodlon i rhwng 9 a 13% o’u biliau ynni fynd tuag at gynlluniau amgylcheddol a chymdeithasol. Mae hyn yn uwch na’r 7% fesul bil a adroddwyd gan Ofgem ar adeg yr ymchwil ac a gafodd ei gyflwyno i’r rhai a oedd yn cymryd rhan. Daeth i’r amlwg fod y parodrwydd i gyfrannu’n ariannol tuag at y trosglwyddiad ynni yn dibynnu ar y ddealltwriaeth fod cwmnïau ynni a’r llywodraeth hefyd yn cyfrannu ac yn dangos ymrwymiad go iawn tuag at newid i’r system ynni. Roedd y rhai a oedd yn deall yr ymddygiad hwn yn well yn dueddol o dderbyn costau uwch ar eu biliau.\n51% o’r cyhoedd ym Mhrydain yn cefnogi rheoleiddio uwch, neu wladoli ynni\nRoedd ymatebwyr yn amheus o gamau gweithredu a buddsoddiadau gan gwmnïau ynni a’r llywodraeth. Nododd llawer nad oeddent yn ymddiried mewn gwybodaeth a gyhoeddwyd gan gwmnïau ynni, y llywodraeth na’r rheoleiddiwr. Roedd y diffyg ymddiriedaeth yn y cwmnïau ynni yn ymwneud â phryderon ynghylch lefelau a dyraniad elw, gan amlygu’r canfyddiad fod system ynni breifat yn blaenoriaethu elw dros fforddiadwyedd ac ynni carbon isel. Canfuwyd bod 51% o ymatebwyr yn cefnogi rheoleiddio, neu wladoli’r cwmnïau ynni. Er bod lefel isel o ymddiriedaeth yn y llywodraeth, roedd mwy yn ymddiried ynddi na’r cwmnïau ynni. Yn hanfodol, roedd y diffyg ymddiriedaeth yn y llywodraeth yn deillio i raddau helaeth o’r canfyddiad bod cysylltiadau agos rhyngddi a’r diwydiant ynni.\nDywedodd Dr Christina Demski, o’r Ysgol Seicoleg: “Mae Pwyllgor y DU ar Newid Hinsawdd yn amcangyfrif y bydd rhaid i 15% o filiau fynd tuag at ardollau erbyn 2030 i gwrdd â thargedau lleihau allyriadau y bumed gyllideb garbon, ond dim ond un o bob pump a holwyd oedd yn credu bod ardollau mor uchel â hyn yn dderbyniol.\n“Mae cynyddu’r baich ariannol ar y cyhoedd, a hynny heb fynd i’r afael â’r pryderon am sut y mae costau’n cael eu dyrannu, yn debygol o arwain at fwy o amheuaeth a pheryglu cefnogaeth y cyhoedd ar gyfer y trosglwyddiad ynni.”\nYchwanegodd yr Athro Nick Pidgeon o’r Ysgol Seicoleg: “Er bod y llywodraeth a’r rheoleiddiwr eisoes yn mynd i’r afael a rhai o’r materion a amlygwyd yn yr ymchwil, amser a ddengys a fydd y newidiadau hyn yn ddigon. Mewn rhai achosion, mae’n bosibl y bydd angen camau gweithredu mwy sylfaenol, er enghraifft ystyried strwythurau llywodraethu amgen, gan gynnwys trefniadau nid-er-elw fel sy’n digwydd gyda rhai gwasanaethau dŵr.”


Rhybudd Comisiynydd yr Heddlu a Throsedd i berchnogion cŵn yn dilyn ymosodiadau diweddar ar anifieiliaid fferm mewn rhai rhannau gwledig o Dyfed-Powys\nMae Comisiynydd yr Heddlu a Throsedd, Dafydd Llywelyn wedi cyhoeddi rhybudd i berchnogion cŵn eu bod yn wynebu cael eu herlyn os ydyn nhw'n methu â chadw eu cŵn dan reolaeth wrth fynd allan i gerdded mewn ardaloedd gwledig.\nDaw ei rybudd yn dilyn adroddiadau am sawl digwyddiad diweddar lle mae cŵn wedi ymosod ar neu ladd anfieiliaid fferm mewn rhannau gwledig ar draws ardal Heddlu Dyfed-Powys.\nO ganlyniad i'r digwyddiadau diweddar a'r pryderon cynyddol o fewn y gymuned Ffermio lleol, mae'r Comisiynydd Heddlu a Throsedd Dafydd Llywelyn wedi symud yn gyflym i drefnu cyfarfod gyda chynrychiolwyr yr NFU a thîm Trosedd Gwledig Dyfed-Powys a fydd yn cael ei gynnal ar 11 Ionawr 2021.\nDywedodd Comisiynydd yr Heddlu a Throsedd, Dafydd Llywelyn; “Mae hwn yn gyfnod allweddol I’n cymunedau gwledig ni wrth i ffermwyr baratoi ar gyfer y tymor wyna, ac yng ngoleuni'r digwyddiadau diweddar, pryderus hyn, byddaf yn cyfarfod â chynrychiolwyr NFU o sawl ardal yn Nyfed-Powys, yn ogystal â'n Tîm Troseddau Gwledig ni yn yr Heddlu i geisio adnabod ffyrdd o weithio ar y cyd i fynd i'r afael â'r broblem.\n“Mae angen i berchnogion cŵn gymryd cyfrifoldeb am sicrhau bod cŵn yn cael eu cadw dan reolaeth wrth fynd allan i gerdded mewn ardaloedd gwledig, yn enwedig wrth i ni fynd i mewn i'r tymor wyna.\n“Efallai y byddan nhw'n meddwl ei bod hi'n hwyl i redeg o amgylch anifeiliaid mewn caeau.\n"Yn anffodus, nid dyma’r achos, ac mae'r anifeiliaid hyn yn aml yn cael eu dychryn, eu hanafu neu eu lladd o ganlyniad.\n“Rydyn ni'n ddiolchgar i'r mwyafrif o gerddwyr cŵn cyfrifol yn ein cymunedau, ond rydyn ni’n awyddus I atgoffa perchnogion y dylai gael eu cadw ar dennyn bob amser o amgylch anifeiliaid fferm – mae hi’n drosedd caniatáu i'ch anifail anwes boeni, lladd neu boenydio defaid a'u hŵyn, ac anifieiliaid fferm eraill.\nDywedodd PC Esther Davies o Dîm Troseddau Gwledig Heddlu Dyfed-Powys; “Ers ffurfio’r Tîm Troseddau Gwledig ryw ddwy flynedd a hanner yn ôl, rydym wedi derbyn adroddiadau rheolaidd am gwn yn poenydio anifeiliaid fferm ledled yr heddlu. Mae'r rhain yn ddigwyddiadau sy'n digwydd trwy gydol y flwyddyn a gallant gael effaith ddinistriol ar ffermwyr a chymunedau gwledig.\n“Rhaid i berchnogion cŵn gymryd cyfrifoldeb am eu cŵn a sicrhau eu bod yn cael eu cadw dan reolaeth bob amser. Os yw cŵn yn cael eu cerdded, boed hynny ar y ffordd, trwy gae neu ar lwybr troed, ac yn enwedig yn rhywle lle mae'n debygol y bydd anifeiliaid fferm, dylid eu cadw ar dennyn bob amser. Gellir, ac fe ddylid, osgoi digwyddiadau fel hyn. ”\nRhagor o fanylion;


Hafan > Amdanom ni > Cabinet a Gweinidogion > Datganiadau'r Cabinet > Gamau i Ffrwyno Goryfed Gamau i Ffrwyno Goryfed\nDiweddarwyd 09 Tachwedd 2005\nMae mynd i’r afael â chamddefnyddio alcohol wedi’i ymgorffori’n gadarn yn ein strategaeth, ac mae ymdrin â goryfed yn un o’r agweddau sylfaenol ar yr agenda honno. Gwyddom ei bod yn broblem gyffredinol sydd wedi treiddio i’n cymdeithas, ond nid oes unrhyw atebion hawdd ac nid oes ateb i bopeth. Yr ydym wedi gweithredu mewn llawer ffordd. Ers imi fod yn gyfrifol am faes camddefnyddio sylweddau, yr wyf wedi manteisio ar bob cyfle a gaf i lobïo San Steffan ar amrywiol faterion yn gysylltiedig â goryfed a chamddefnyddio alcohol yn fwy cyffredinol.\nYn fy nghyfarfodydd dwyochrog gydag Is-Ysgrifennydd Seneddol Cymru, byddwn yn cael trafodaeth reolaidd ar faterion yn ymwneud â chamddefnyddio alcohol, ac ar lawer achlysur yr wyf wedi manteisio ar y cyfle i fynegi fy mhryderon i, a phryderon y Cynulliad, ar faterion penodol sy’n ymwneud â mynd i’r afael â goryfed. Yn fwy diweddar, ysgrifennais ato yn mynegi pryderon am y cysylltiadau rhwng goryfed ac ymosodiadau ar staff rheng flaen y GIG. Yr wyf yn pryderu’n arbennig am y ffordd y caiff alcohol ei hysbysebu a’i bortreadu, ac mae hwn yn fater yr wyf wedi’i drafod yn rheolaidd yn fy nghyfarfodydd dwyochrog. Er nad yw hysbysebu’n fater sydd wedi ei ddatganoli, bu inni fabwysiadu ymagwedd gadarn iawn ar ymgynghoriad y Swyddfa Gyfathrebu ynglyn â hysbysebu alcohol ar y teledu. A gwnaethom yn glir y byddem yn dymuno gweld hysbysebu alcohol wedi’i wahardd yn gyfan gwbl. Mae angen inni anfon neges glir i bobl ifanc fod yfed yn ormodol a pheri trafferth yn annerbyniol. Mae angen iddynt gymryd mwy o gyfrifoldeb am eu gweithredoedd a bod yn ymwybodol o’r pwysau y mae trais a achosir gan alcohol yn ei roi ar yr heddlu a’r gwasanaethau brys. Dyna pam yr wyf yn teimlo’n gryf y dylem wahardd hysbysebu sy’n ceisio mawrygu’r diwylliant goryfed presennol. Nid oes dim yn hudolus nac yn glyfar ynglyn ag effeithiau goryfed.\nDros y flwyddyn ddiwethaf yr wyf wedi trafod goblygiadau’r cyfreithiau trwyddedu newydd, a materion sy’n ymwneud â goryfed yn gyffredinol, yn fy nghyfarfodydd rheolaidd gyda Chymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu yng Nghymru. Mae gennym rôl bwysig wrth weithio gyda llywodraeth leol i sicrhau ein bod yn rhoi’r newidiadau hyn ar waith mor ddi-dor â phosibl, gan sicrhau bod ein trefi a’n dinasoedd yn cael eu paratoi ar gyfer y newidiadau. Yn ogystal, yr wyf yn awyddus i sicrhau ein bod yn dod o hyd i ffyrdd i ddefnyddio’r trefniadau newydd i gynorthwyo ein hymdrechion i fynd i’r afael â goryfed yng Nghymru. Er enghraifft, bydd yr amseroedd agor hyblyg a ddaw yn sgîl trwyddedu 24 awr yn helpu lleihau’r goryfed sy’n gysylltiedig â’r ‘amser gorffen diod’ cyffredinol. A bydd caniatáu i drwyddedeion gael amseroedd cau gwahanol yn golygu mwy o amser pan fydd pobl yn gadael ac yn mynd o’r ardal. Fel y dywedais yn gynharach, nid oes unrhyw atebion hawdd, ac ni all un sefydliad unigol ddatrys problemau goryfed—mae angen ymdrech gydweithredol, unedig. Nod Llywodraeth Cynulliad Cymru o'r cychwyn bob amser yw hyrwyddo yfed synhwyrol yng nghyd-destun ffordd o fyw iach. Mae gan y 22 o bartneriaethau diogelwch cymunedol rôl hanfodol wrth fynd i’r afael â goryfed. Yr wyf droeon wedi tynnu sylw at enghreifftiau o rai o’r mentrau llwyddiannus ledled Cymru, megis cynlluniau prawf oedran, cynlluniau prynu prawf, cynlluniau atal yfed mewn mannau cyhoeddus, parthau di-alcohol, a chynlluniau hyfforddi staff bariau a goruchwylwyr drysau.\nYn ddiau, mae goryfed yn broblem yng nghanol trefi a dinasoedd ar hyd a lled y wlad, ac mae wedi ei gysylltu’n agos â throseddau ac anhrefn a achosir gan alcohol. Mae gan yr heddlu nifer o ddulliau i fynd i’r afael ag anhrefn sy’n gysylltiedig ag alcohol, megis dirwyon yn y fan a’r lle, creu parthau di-alcohol, gorchmynion cau ar gyfer eiddo sy’n gysylltiedig ag anhrefn, ac ardaloedd penodedig lle gall yr heddlu orchymyn chwalu grwpiau sy’n creu anhrefn. Yr oeddwn yn falch cael cefnogi cynhadledd Heddlu De Cymru yn ddiweddar ar reoli’r economi nos. Gwnaeth y negeseuon a ddeilliodd o’r gynhadledd honno argraff arnaf, ac yr wyf wedi ysgrifennu at y Gweinidog Cyllid a’r Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynllunio a Chefn Gwlad i ystyried ffyrdd inni sicrhau'r potensial mwyaf posibl i'n priod bolisïau i helpu mynd i’r afael â materion yr economi nos. Mae fy swyddogion yn gweithio gyda’r heddlu a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i hyrwyddo’r gwaith o reoli fframwaith yr economi nos a ddatblygwyd gan Heddlu De Cymru. Fodd bynnag, mae’n amlwg nad yw ymdrin â’r canlyniadau sy’n deillio o gamddefnyddio alcohol a goryfed yn ddigon. Rhaid sicrhau mai addysg yw’r cam cyntaf, ac yr wyf yn awyddus i gefnogi hyn. Dyna pam y rhoddais dros £3 miliwn i gynorthwyo’r rhaglen ysgolion i Gymru gyfan, sydd â’r nod o addysgu pobl ifanc am beryglon alcohol a chyffuriau eraill.\nYn gynharach eleni cytunais ar gyfraniad o dros £90,000 i gefnogi ymgyrch gweithredu cymdeithasol y BBC ar oryfed. Roedd dau reswm dros fy nghefnogaeth. Y rheswm cyntaf oedd y ffaith fod elfen o addysg yn yr ymgyrch. Yr ail oedd oherwydd fy mod yn teimlo bod ymagwedd y BBC at y pwnc yn synhwyrol, yn hytrach na chreu cyffro ynghylch y mater. Daeth system wybodaeth newydd am atgyfeiriadau triniaeth am gamddefnyddio cyffuriau ac alcohol yng Nghymru i rym ar 1 Ebrill eleni. Ein system genedlaethol newydd ni yw’r unig un yn y DU i drin alcohol ar yr un sail ag unrhyw gyffur arall at ddibenion cofnodi. Er ei bod yn gynnar eto, yn y dyfodol agos byddwn yn gallu defnyddio’r wybodaeth hon i helpu targedu polisïau a rhaglenni ar gamddefnyddio alcohol ar lefel genedlaethol a lleol. I grynhoi, pwysleisiaf y byddaf yn parhau i wneud popeth yn fy ngallu i sicrhau bod hyn yn parhau’n fater sy'n cael sylw mawr yn San Steffan ac yn yr awdurdodau sy’n gyfrifol yng Nghymru. Ni fydd yn hawdd newid y diwylliant goryfed sydd wedi datblygu dros y genhedlaeth ddiwethaf. Ni ellir ei newid dros nos, ond bydd sicrhau ymrwymiad pawb a gweithio gyda’n gilydd tuag at yr un nod, gobeithio, yn gwneud gwahaniaeth ac yn ein helpu i weld rhywfaint o gynnydd gwirioneddol yn y maes hwn.\nGamau i Ffrwyno Goryfed (Fersiwn Saesneg)


Canolfan Delweddu’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd – adeilad gwirioneddol ryfeddol – Bwrdd Gweithredol y Brifysgol - Cardiff University\nDdeunaw mis ers y rhaw gyntaf yn y ddaear erbyn hyn mae gennym gyfleuster delweddu’r ymennydd unigryw yn Ewrop. Mewn sawl ffordd mae’n gamp syfrdanol a fydd yn gosod Prifysgol Caerdydd – heb or-ddweud – mewn sefyllfa gystadleuol ar lwyfan y byd o ran datblygu technegau delweddu ac o ran deall sut mae’r corff yn gweithio – yr ymennydd yn bennaf, ond hefyd sut mae organau ac aelodau o’r corff yn gweithio.\nNi ddigwyddodd camp mor enfawr dros nos. Roedd y buddsoddiad gwreiddiol ar gyfer y Ganolfan Delweddu’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd – rhyw ddeng mlynedd yn ôl erbyn hyn – mewn adeilad pwrpasol ynghyd â dau sganiwr: bryd hynny’r technolegau mwyaf blaenllaw o ran Magnetoenseffalograffeg (MEG) a Delweddu Cyseinedd Magnetig (MRI), wedi eu dilyn yn ddiweddarach gan Electro-enseffalograffeg (EEG ).\nMae’r rhain i gyd yn ddulliau o gyflwyno gwybodaeth o sut mae’r ymennydd yn gweithio; mae gan bob un ei ‘ongl’ ei hun ar weithrediad yr ymennydd, felly mae pob un yn cynhyrchu gwybodaeth ychydig yn wahanol. Wrth eu rhoi at ei gilydd, mae’r dulliau hyn yn rhoi dealltwriaeth fwy cyflawn o’r ymennydd. Yn ystod y deng mlynedd hynny adeiladodd y tîm ymchwil amlddisgyblaethol Canolfan Delweddu’r Ymennydd enw rhagorol am wneud gwaith ymchwil ar flaen y gad, i’r pwynt lle’r oedd y galw am y cyfleusterau wedi mynd y tu hwnt i allu’r Ganolfan bryd hynny i gyflenwi.\nWrth edrych yn ôl ar y 18 mis diwethaf, mae’n anodd credu faint o gynnydd a wnaed. Mae’n adeilad mawr – wel, mawr iawn – ac mae’n cynnwys lle i 200 o bobl, ymchwilwyr, staff proffesiynol ac ymwelwyr, gyda phum sganiwr o fath gwahanol, ynghyd â chyfleusterau labordy ar gyfer dadansoddi ymddygiad (gan gynnwys labordy cysgu mawr, ardaloedd profi ar gyfer perfformiad gwybyddol, yn ogystal â gweithredu biomecanyddol).\nRoedd y prosiect yn dechnegol gymhleth; mae’r sganwyr yn offerynnau mawr, cain ac yn hynod ddatblygedig o ran technoleg. Mae’r ffaith fod y prosiect wedi gorffen mewn pryd ac o fewn y gyllideb yn ddim llai na rhyfeddol; mae’n dyst i gryfder tîm y Ganolfan Delweddu’r Ymennydd o dan arweiniad Derek Jones – yn ogystal â thîm ystadau proffesiynol iawn, ond hefyd cefnogaeth lem unigolion fel Gabe Treharne (Is-Gadeirydd y Cyngor) a ddaeth â sgiliau o’r parth masnachol, a rhagwelediad Elizabeth Treasure wrth feithrin uchelgais ein Canolfan Delweddu’r Ymennydd i weithio ar raddfa.\nMae Canolfan Delweddu’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd yn adeilad gwirioneddol nodedig. Mae amser cyffrous o’n blaenau ar gyfer y rhai sy’n ddigon ffodus i fod yn defnyddio’r cyfleuster newydd a byddwn yn annog unrhyw un sydd â diddordeb i ymweld yn ystod un o’r diwrnodau agored.\nGwyliwch daith ffilm o’r Ganolfan Delweddu’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd


Nid yn fy enw i - BBC Cymru Fyw\nTreuliais i ran o fy mhlentyndod yn Efail Isaf un o glwstwr o bentrefi i'r gogledd o Gaerdydd lle lwyddodd y Gymraeg i oroesi tra bod y cymunedau o'u cwmpas yn Seisnigo. Roedd 'na bedwar capel Cymraeg ym Mhentyrch, er enghraifft, tan y 1950au. Mae'r rheiny i gyd wedi cau erbyn hyn ond mae capeli Efail Isaf a Gwaelod y Garth yn dal i ffynnu.\nDydw i ddim yn dychwelyd i Efail Isaf yn aml. Mae 'na ddau reswm am hynny - dydw i ddim yn teimlo llawer o gysylltiad â'r lle mewn gwirionedd ac mae ymweld â'r pentref yn ddrwg iawn i'm mhwysedd gwaed!\nMae'r rheswm am hynny i weld ar giât ein hen dŷ. "Awelon" oedd enw gwreiddiol y lle a dyna oedd yr enw pan oeddwn i'n byw yna. "The Pippins" yw'r enw erbyn hyn. Hyfryd.\nNawr mewn un ystyr rwy'n teimlo bod perffaith hawl gan berchennog tŷ i newid ei enw. Ar y llaw arall pan ddaw hi'n fater o newid enw hanesyddol, ar fferm neu dafarn er enghraifft, oni ddylai'r gymuned ehangach gael llais yn y penderfyniad?\nFe fyddai modd gwneud hynny hefyd.\nAr hyn o bryd os oes 'na rif ar dŷ neu adeilad arall gellir newid yr enw mwy neu lai ar fympwy'r perchennog. Os oeddech chi'n aelod o deulu dychmygol Ryan a Ronnie ac yn byw yn 5, Slaughterhouse Terrace, er enghraifft , fe fyddai 'na berffaith hawl ganddoch chi i newid yr enw o "Golwg y Lladdfa" i "Tŷ'r Gwaed" heb ofyn caniatâd. Ar y cyfan rwy'n meddwl bod hynny'n deg.\nMae'r rheolau ynghylch adeiladau sydd heb rif stryd - ffermydd, bythynnod, tafarnau ac yn y blaen yn wahanol. Lle mae enw adeilad yn rhan o'r cyfeiriad post swyddogol rhaid gwneud cais i'r cyngor lleol er mwyn ei newid. Yn y rhan fwyaf o gynghorau, yr adran briffyrdd sy'n delio â cheisiadau o'r fath ac os nad yw'r enw newydd yn aflednais neu'n debyg o beri dryswch mae'r caniatâd i bob pwrpas yn cael ei roi'n awtomatig.\nAi felly ddylai pethau fod? Oni fyddai'n well i'r adran gynllunio ddelio â cheisiadau o'r fath gan osod dyletswydd arnynt i ymgynghori â'r cyhoedd a diogelu enwau hanesyddol yn enwedig lle bod y newid arfaethedig yn trosi enw Cymraeg i'r Saesneg?\nMae'r cynulliad ar fin trafod mesur cynllunio pellgyrhaeddol. Mae 'na elfennau ynddo sy'n llawer pwysicach i ddyfodol y Gymraeg na diogelu enwau ond mae'n gyfle i wleidyddion weithredu yn y maes os ydyn nhw'n dymuno gwneud.


Mae treillio ar wely’r môr yn lladd ein bywyd gwyllt morol… Rhowch y gorau i chwalu’n moroedd! - Deisebau\nDeiseb Mae treillio ar wely’r môr yn lladd ein bywyd gwyllt morol… Rhowch y gorau i chwalu’n moroedd!\nMae’n peri sioc bod mwy na 97% o’n hardaloedd morol gwarchodedig – a grëwyd i ddiogelu cynefinoedd cefnforol – yn cael eu dinistrio trwy gael eu carthu a'u treillio ar wely’r môr. Yn ôl dadansoddiad o ddata cychod pysgota, mae treillio gwaelodol – sef y math mwyaf dinistriol o bysgota yng nghynefinoedd gwely’r môr – yn digwydd mewn 71 allan o 73 o ardaloedd morol gwarchodedig alltraeth ledled y DU.\nRydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i wahardd pob math o dreillio gwaelodol yn nyfroedd Cymru, gan longau tramor a'r DU fel ei gilydd. Rydym ni mewn argyfwng ecolegol ac mae angen gweithredu nawr.\nOs awn ati i gymryd camau nawr, ni fydd gennym unrhyw obaith o atal y broses erchyll o golli bioamrywiaeth, na lliniaru effeithiau newid yn yr hinsawdd.\nYr adroddiad diweddar, "Protecting the Global Ocean for Biodiversity, Food and Climate", yw'r adroddiad cyntaf i ddangos yr effaith i’r hinsawdd yn sgil treillio gwaelodol ar draws y byd. Mae'r arfer eang hwn o bysgota yn cynnwys llusgo rhwydi metel trwm ar hyd gwely'r môr, gan chwalu holl fywyd y môr sydd o’i flaen, i bob pwrpas!\nMae ymchwil newydd wedi datgelu bod y system hon o bysgota yn allyrru un gigadunnell o garbon bob blwyddyn. Mae'r carbon hwn yn cael ei ryddhau o waddod gwely'r môr i'r dŵr, a gall gynyddu’r broses o asideiddio'r cefnforoedd, yn ogystal ag effeithio'n andwyol ar gynhyrchiant a bioamrywiaeth. Gwaddodion morol yw'r gronfa fwyaf o storio carbon yn y byd. Mewn gwirionedd, mae cychod pysgota sy'n treillio llawr y cefnfor yn rhyddhau cymaint o garbon deuocsid â'r diwydiant hedfan cyfan!\nDoes dim lle i dreillio gwaelodol mewn Cymru fodern sy’n gyfeillgar tuag at fyd natur!\nCrëwyd gan Robert Curtis\nCasglu llofnodion hyd at 12 Mehefin 2021 Mae modd ychwanegu llofnodion at ddeisebau am hyd at 6 mis


Cafodd yr Ysgol Filfeddygol newydd ym Mhrifysgol Aberystwyth ei lansio yn gynharach eleni, a bydd yn croesawu ei myfyrwyr cyntaf ym mis Medi 2021 mae’n cynnig ar y cyd â’r Coleg Milfeddygol Brenhinol (RVC).\nPenodwyd yr Athro Darrell Abernethy wedi ei benodi yn bennaeth a chadeirydd yr ysgol newydd. Mae’n ymuno ag Aberystwyth o gyfadran Ysgol Gwyddor Filfeddygol Prifysgol Pretoria yn Ne Affrica.\nWrth siarad am ei rôl newydd, dywedodd yr Athro Abernethy: “Mae arwain y fenter hon a chyflawni’r weledigaeth o sefydlu ysgol filfeddygol gyntaf Cymru yn fraint. Mae’n gyfle euraidd i gael effaith gadarnhaol ar gymdeithas Cymru am genedlaethau i ddod. Am y tro cyntaf, rydyn ni’n gallu hyfforddi milfeddygon sy’n rhan mor bwysig o fywyd cefn gwlad Cymru, yma yn eu gwlad eu hunain. Hefyd, byddwn yn addysgu milfeddygaeth drwy gyfrwng y Gymraeg, datblygiad hynod o bwysig a hir-ddisgwyliedig.\n“Mae gwaith sylweddol iawn eisoes wedi cael ei gwblhau gan staff y brifysgol ac mae eu hymroddiad - ar bob lefel - i’r prosiect yn drawiadol. Mae’r gefnogaeth eang mae’r ysgol wedi ei derbyn gan y diwydiant, y llywodraeth a’r proffesiwn yn gyffrous ac yn galonogol. Fel rhywun sy’n angerddol iawn dros addysg filfeddygol, mae cwrdd ag anghenion lleol a gwneud gwahaniaeth yn ganolog i’m cenhadaeth yma yn Aberystwyth.”\nBydd yr Ysgol newydd yn cynnig gradd Baglor mewn Gwyddor Filfeddygol (BVSc) ar y cyd â’r Coleg Milfeddygol Brenhinol (RVC), un o’r ysgolion milfeddygol mwyaf blaenllaw’r byd. Bydd myfyrwyr ar y radd bum mlynedd yn treulio eu dwy flynedd gyntaf ym Mhrifysgol Aberystwyth a thair blynedd wedi eu lleoli ar gampws Hawkshead RVC yn Swydd Hertford.\nBydd y rhaglen yn cwmpasu’r ystod lawn o anifeiliaid, o anifeiliaid anwes i anifeiliaid fferm.\nBydd y datblygiad hefyd yn darparu cyfleoedd i fyfyrwyr astudio agweddau penodol o wyddor filfeddygol drwy gyfrwng y Gymraeg tra yn Aberystwyth.\nYchwanegodd yr Athro Elizabeth Treasure, Is-Ganghellor Prifysgol Aberystwyth: “Rwy’n falch iawn bod Yr Athro Abernethy, gyda'i holl arbenigedd, wedi ymuno â ni i arwain y bennod newydd bwysig a chyffrous hon yn hanes Prifysgol Aberystwyth a Chymru. Mae amaeth a’r diwydiannau sydd yn gysylltiedig yn chwarae rhan bwysig yn economi Cymru ac mae yna gyfrifoldeb arnom ni fel prifysgolion i ddarparu’r bobl a’r sgiliau a fydd yn cyfrannu at sicrhau eu bod yn llwyddo am flynyddoedd i ddod. Mae’r Ysgol Wyddor Filfeddygol newydd yn ychwanegu darn hollbwysig i’r jig-so, un a fydd yn adeiladu gwytnwch yn yr economi wledig drwy addysg ac ymchwil mewn cyfnod o heriau mawr.”\nMae’r Ganolfan newydd yn cynrychioli buddsoddiad o £1m ac wedi ei hariannu yn rhannol gan gyfraniadau gan gyn-fyfyrwyr. Bydd yn barod i groesawu’r myfyrwyr cyntaf ym mis Medi 2021.\nMae’r Ysgol newydd yn adeiladu ar dros 100 mlynedd o addysgu ac ymchwil ym maes iechyd anifeiliaid ym Mhrifysgol Aberystwyth ac, yn fwy diweddar, y radd BSc Biowyddorau Milfeddygol a gyflwynwyd yn llwyddiannus ym mis Medi 2015.\nYn ogystal â’r Ganolfan Addysg Milfeddygaeth, bydd myfyrwyr hefyd yn astudio mewn labordai sy’n cael eu defnyddio gan fyfyrwyr IBERS ac yn ennill profiad gwerthfawr ar ffermydd llaeth a defaid y Brifysgol, ac yng Nghanolfan Geffylau Lluest.


PARCH OWEN DAVIES, CAERNARFON.|1894-06-16|Papur Pawb - Papurau Newydd Cymru\nPARCH OWEN DAVIES, CAERNARFON.\nPARCH OWEN DAVIES, CAERNARFON. ihNWYD Mr Davies yn 1840, mewn amaeth- dy a elwir Cae Plan, ger Pwllheli. Bedydd- wyr oedd ei rieni, aelodau o'r eglwys yn Mhwllheli. Gan eu bod yn glyd eu ham- gylchiadau, ac mai Mr Davies oedd eu hunig blentyn, rhoddasant iddo ysgolion da. Dygasant ef i fyny yn draper. Dechreuodd bregethu yn 1859, yn Llanelwy, lie yr oedd yn gwasanaethu yn y fasnach hono, ac y fiaae wedi myned yn mlaen gyda'r gwaith da hwn o nerth i nerth, nes y mae erbyn heddyw yn un o brif bregethwyr Cymru, ac yn addurn i'w enwad. Derbyniodd ei addysg athrofaol yn Ngholeg Llangollen o dan y diweddar Dr Prichard, a'r diweddar Dr Hugh Jones. Yr eglwys gyntaf y bu efe yn weinidog iddi oedd Eglwys Tre- ffynnon yn 1865. Ond ni bu yno yn hir derbyniodd alwad unfrydol oddiwrth Eglwys Llangollen i fod yn weinidog yno yn lie Dr Prichard. Gwesgid arno yn gyffredinol gan eglwysi y cyfundeb i dderbyn yr alwad 8,13a eu bod yn ystyried ei bod o'r pwys b:J.wyaf i gael' un yno yn weinidog a ellid edrycharno fel patrwm fel bugail a phre- gethwr gan yr efrydwyr ieuainc. Bu yn gweinidogaethu yno yn llwyddiannus am tua deng mlynedd, pan y llwyddwyd i'w gael yn 01 i'w sir enedigol i lenwi y lie oedd wedi 12aYned yn wag yn Caersalem, Caernarfon, trwy farwolaeth Cynddelw, ac yma y mae Wedi bod byth wedi hyny yn bur gymer- adwy gan ei eglwys ei hun a holl eglwysi y Bedyddwyr yn y sir, y rhai edrychant i fyny ato fel eu hesgob. Y mae hefyd yn barchus a chymeradwy iawn gan ei frodyr o enwadau ereill. Y mae yn awdwr amryw lyfrau gwertbfawr, megis Cofiant y Dr Prichard," Darlithoedd ar yr Actau," ac ereill. Efe yw golygydd y Greal. Bydd galwadau ami am ei wasan- aeth i gadw y "cyrddan mawr." Rhwng pobpeth, y mae ganddo lawer iawn o waith; ond y mae yn bur drefnus a diwyd gydag ef, ac a drwyddo yn effeithiol a didrwst.' Y mae yn bregethwr rhagorol, yn wr o gynghor, a phenderfynolrwydd di-droi-yn-ol. Cymer bwyll a hamdden i ffurfio ei farn, ond wedi ei ffurfio, ofer yw ceisio ei symud. Yn nghanol y ddadl fwyaf boethlyd bydd Mr Davies yn hollol dawel a hunanfeddiannol, ac yn gyffredin bydd yn cario ei farn i fuddugoliaeth.\n\_ TROt Y BYRDDAU\nTROt Y BYRDDAU Galwodd dyn mewn restaurant, mewn ton uelsel, ar gyfaill iddo yn ei ol pan yr oedd bron yn gadael yr ystafell giniaw, ac yna mewn sibrwd dywedodd, "Pa mor bell y buasech wedi myn'd pe na bawn wedi eich galw yn ol?" Atebodd y llall, gan ymsythu, mewn ton uchel fel y gallai pawb yn y lie glywed, Na, rodclaf fi ddim benthyg papyr pum' punt i ti. Nid oes genyf un gyda mi ar hyn o bryd, a phe buasai genyf un, ni chawset ei 9 fentbyg hyd nes y buaset yn talu yr hyn fenthyeiaisfc ddau fis yn ol." Ni fJdd i'r cyfaill hwn alw y llall yn ol eio mewn neuadi giniaw gylioeddus.\n? HANESYN AM HANDEL\n? HANESYN AM HANDEL Ar un achlysur, daliwyd Handel gan gawod drom o wlaw ar ei ffordd, a chan nad oedd ganddo umbrella, trodd i mewn i efail g6f i aros i'r gawod basio. Yr oedd Handel naill: ai yn neillduol o ddistaw neu ynte ni ddangosai y gôf awydd am siarad, gan yn fuan i'r olazf ddechreu cyro ar yr eingion a dilyn ei waith, yn gwneyd hyny a chan. Ycbydig feddyliai y defnydd yr oedd yr ymwelydd yn ei wneyd ohono ef a'i eingion, oherwydd, dywedid fod Handel ar hyd yr amser yn gwrandaw ar guria,dau y morthwyl ar yr engan, yr hon, drwy ddwyn dau swn harmonaidd, cyfunol mewn amser a thon a'r don genid gan y dyn, a. ffurfiai gyfeiliant bass ardderchog. Ar ol cyrhaedd adrefr cofiai Haudel yr alaw a chyfeiliant y morthwyl. Ysgrifen- odd y ddau i lawr, ac- felly yr ydym yn ddyledus i gawod o wlaw am y eyfa .nsoddiad a elwir The Harmonious Blaeksm: ith."\nGWERTH HEN ARIAN\nGWERTH HEN ARIAN Y MAE hen ddarnau arian Seisnig yn cyrhaedd prisiau mawr iawn y dyddiau hyn. V Y dydd o'r blaen, mewn arwerthiant, cyrhaeddodd punt o arian Harri VIII., y swm o lOp 15s; dernyn o arian George, gyda darlun o'r Nawdd Sant ar geffyl yn gwanu y ddraig, lip 15s; a dernyn hanner coron o'r un cyfnod, 4p 12s. Dygodd sofran o gyfnod Edward VI., ail fathedig o fathdy Southwark, 12p .5s; un perthynol i'r chweched flwyddyn, 8p; a hanner sofran, o'r ail fathiad, 3p 17s. Wyth punt oedd pris a roed am sofran Elizabeth; a dernyn a adnabyddid fel noble, 16p. Yn mhlith y darnau arian o'r un deyrnasiad cafwyd 7p 10s am goron portcullis, a 4p 8s am hanner coron portcullis. Am ddernyn 30s adeg teyrnasiad James I., caed 9p 15s; 13p 10s am noble o'r un cyfnod, a'r un swm am ddernyn arian pymtheg swllt. Daeth dernyn 3p bathedig yn Rhydychain yn ystod teyrnasiad Charles I., a 16p 10s; a dernyn lp mewn arian, 13p; tra am hanner coron o'r un cyfnod, fe gaed 2p 7s 6c. Am ddernyn lp arian o fathdy Amwythig yn ystod yr un teyrnasiad caed 27p. Dengys hyn fod gofyn mawr am hen ddarnau arian.\nGlas ydyw y lliw mwyaf hoff gan wenyn —felly ydywed Syr John Lubbock.\nDdarfu i Chwi Droi yr Handle ? Tynlr 12 o Lun- iau lIawn maintioli heb ail-lenwi. Nid oes ond. eisieu troi vr handle, mae y Camera & I yn gwneyd y gweddill. Trwy droi yr handle tlygir y plate i'r sefyilfa briodol, agorir y chwydd-wydr (lenne) tynir y llun. cauir y chwydd-wydr, a cherir y plat, o'r ffordd. Y Camera hynotaf a ddyfeisiwyd erioer1, Md oes angen i chwi wybod dim am dyni-i IluniaL:, gan y gellir anfon y plates i ni i gwblhau j gwaitl', Nid oes angen dim ond llenwiy Camera gl, da plat-a. cyn myned allan i r..diana. Pan welwch rywbeth i dynu ei lan, trowch yr handle fechan ac y mae wedi ei wneyd. Mae un symudiad yn gwneyd pobpeth. CYNYGlR £20 0 WOBRWYON ARIANOL, Helila-wliiiferlmam' o Oriaduron gwerthfawr am y lliiniau goreu dynir gan "amateurs." Yr ydym yn cyflenwi y THEO HAND CAMEliA gyda'r celfi angeurheidiol ya gyflawn am 12s 6c' Tynweh luniau eich cyfeillion, eich pets, mauau ( ich ymweliadau, golygfeydd yn yr heol, rywbeth a phob. peth. Y pleserwaith mwykf dengar. Anfonwch 12s 6c ar unwaith am y THEO HlND CAMERA. Breinteb wedi ymofyn am dani. Gellir cael esiampl o lun dynwyd gyda'r Camera yma a llawn u;anyiioa am Ie. Nid oes yr un teulu tra ar holidays yn gyf- lawn heb un. Peidiwch rhoddi pum' gini am Camera gyda lot o symudiadau yn ngiyu ag et tra y gellwch gael un llawn cystal gydag uu symudiad yn uuig am 12s 6c. Lluniau ardderchog o'r ansawdd goreu Ar werth gan bob masnachydd mewn nwyddau tynu lluniau o'r radd flaenaf. Mynwch weled y Theo, J. THEOBALD A'I GWMNI, 19, FARRINGDON ROAD, LLUNDAIN E.C