Comisiynydd y Gymraeg - Y gofrestr\nHafan > Gwybodaeth i Sefydliadau > Gorfodi'r safonau > Y gofrestr\nBydd y gofrestr yn cael ei diweddaru wedi i’r Comisiynydd ddyfarnu ar gydymffurfiaeth ac ar ôl i’r cyfnod ar gyfer apêl (neu unrhyw apêl sy’n cael ei wneud) ddod i ben.\nDyddiad rhoi hysbysiad penderfynu\nGweinidogion Cymru CSG557 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 22/05/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad nad oedd memorandwm esboniadol Llywodraeth Cymru mewn perthynas â Rheoliadau’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Y Gymraeg mewn Gwasanaeth Gofal Sylfaenol) (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) 2019 ar gael yn Gymraeg ar yr un pryd â’r fersiwn Saesneg. 14/11/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG564 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 31/05/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Mae’r achwynydd yn yr achos yn gweithredu ar ran unigolyn arall. Mae’r person a effeithiwyd yn honni iddo ffonio prif rif ffôn Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar bedwar achlysur dros gyfnod o 20 munud ar 31 Mai 2019 yn ystod diwedd y bore. Mae’r person yn honni iddo bwyso botwm ar gyfer nodi ei ddewis i dderbyn gwasanaeth Cymraeg ar y pedwar achlysur, ond iddo dderbyn ymateb yn nodi nad oedd siaradwr Cymraeg ar gael. Honnai iddo gael ei drosglwyddo i atebydd nad oedd yn medru’r Gymraeg cyn cael cynnig i ffonio yn ôl os oedd yn dymuno siarad gyda rhywun yn Gymraeg. 12/11/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr CSG500 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 07/02/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honiad bod cyfarfod (neu weithdy) er mwyn trafod ad-drefnu addysg ôl-16 yn y Sir wedi ei gynnal yn Saesneg gan swyddog o’r Cyngor yn Ysgol Gyfun Gymraeg Llangynwyd am 6yp ar 7 Chwefror 2019. Darparodd yr achwynydd gopi o lythyr oedd ar bapur pennawd yr ysgol, ac yn enw’r swyddog o’r Cyngor oedd yn gwahodd rhieni a gwarcheidwaid yn benodol i fynychu’r cyfarfod (neu weithdy) dan sylw. 11/11/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG554 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 17/05/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â dogfennau a luniwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ac a oedd ar gael ar ei wefan. Roedd y dogfennau’n ymwneud â Chynllun Datblygu Lleol Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar gyfer 2013-2028 (CDLl). Honnodd yr achwynydd bod y Gymraeg yn cael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg gan y Cyngor mewn rhai dogfennau. Dywedodd bod hynny’n creu anawsterau wrth eu darllen ac yn ei osod ef, a defnyddwyr eraill, dan anfantais wrth geisio defnyddio fersiynau Cymraeg y dogfennau. Roedd y gŵyn yn cyfeirio at un ddogfen yn benodol, sef Cynllun Datblygu Lleol Bwrdeistref Sirol Wrecsam 2013-2028: Cynllun Adneuo Mawrth 2018 (cyfeirnod KDS04). Roedd yn honni nad oedd paragraffau’r fersiwn Gymraeg wedi eu rhifo. Dywedodd yr achwynydd bod gan y Cyngor ddogfennau eraill yn ymwneud â’r CDLl oedd yn cyfeirio at rifau’r paragraffau yn y ddogfen hon. Yn ôl yr achwynydd roedd hynny’n golygu bod rhaid defnyddio fersiwn Saesneg y ddogfen ar gyfer croesgyfeirio gan fod y rhifau yn absennol o'r fersiwn Gymraeg. Roedd y gŵyn yn honni bod fersiwn Saesneg y ddogfen yn cynnwys 156 o droednodiadau o gymharu â 149 yn y Gymraeg. Dywedodd yr achwynydd bod hyn yn awgrymu bod gwybodaeth ar goll o'r fersiwn Gymraeg. Dywedodd hefyd bod dyluniad y ddwy fersiwn yn wahanol iawn i’w gilydd gyda defnydd o liwiau a fformatio arbennig yn absennol o’r fersiwn Gymraeg. 11/11/2019\nPrifysgol Glyndŵr CSG558 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 23/05/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Mae’r gŵyn yn honni bod y Brifysgol yn cynnal ymgyrch hysbysebu ar gefn bysys ble mae’r testun ar y hysbysebion yn Saesneg yn unig. 28/10/2019\nGweinidogion Cymru CSG501 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar 08/06/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Cysylltodd aelod o’r cyhoedd gyda mi yn dilyn digwyddiad lle cafodd yr achwynydd a’i wraig eu holi yn Saesneg o dan lw ynglŷn â methiant honedig i dalu am docyn trên. Yn ôl yr achwynydd nid oedd aelodau o staff yn gallu’r Gymraeg yng ngorsaf drenau Cathays ar 23 Ionawr 2019 ac maent yn honni hefyd nad oedd ffurflen Ticket Irregularity Report ar gael yn Gymraeg. Yn ystod y digwyddiad tra roedd yr arolygwyr trên yn ceisio dod o hyd i siaradwr Cymraeg fe glywodd gwraig yr achwynydd y sylw canlynol gan un o aelodau staff Trafnidiaeth Cymru (nid yr arolygwyr) “What's the point doing it in Welsh? She can speak English fine". Fe dderbyniodd yr achwynydd lythyr a thaflen uniaith Saesneg ynglŷn â’r cyhuddiad o beidio talu am docyn gan TIL (Transport Investigation Ltd) drwy’r post yn dilyn y digwyddiad. Yn y llythyr fe esbonnir bod TIL yn gweithredu ar ran Trafnidiaeth Cymru. 21/10/2019\nGweinidogion Cymru CSG505 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 16/02/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch methiant honedig gan Weinidogion Cymru i gydymffurfio â safonau’r Gymraeg. Mae’r gŵyn, dyddiedig 16/02/2019, yn ymwneud â’r honiadau canlynol ynglŷn â gwasanaethau Trafnidiaeth Cymru: i.\tStrip symudol sydd yn rhoi gwybodaeth ynglŷn â’r orsaf nesaf o fewn y trên yn uniaith Saesneg ii.\tArwyddion oren electronig yn uniaith Saesneg yng ngorsaf Caerfyrddin 21/10/2019\nCyngor Sir Gâr CSG476 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 10/12/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd cwyn yr achwynydd yn ymwneud â nifer o agweddau gwahanol a ddeilliodd o gyswllt yr achwynydd gyda adrannau gwahanol o fewn Cyngor Sir Gâr. Dyma’r materion y mae’r achwynydd yn cyfeirio atynt: • Mae’r achwynydd yn honni iddo dderbyn gohebiaeth Saesneg gan Adran Treth y Cyngor ynglŷn â’r angen i ad-dalu treth Cyngor (yn ystod haf 2018), • Darparodd yr achwynydd gopi o lythyr Saesneg ‘Council Tax Reduction Statement of Reason’ (20 Rhagfyr 2018). • Yn ôl yr achwynydd fe dderbyniodd lythyron a ffurflenni uniaith Saesneg oddi wrth y Cyngor ynglŷn â chais am drwydded aml breswyl. • Mae’r achwynydd yn honni iddo dderbyn llythyr Saesneg gan yr Adran Opsiynau a Chyngor Tai (Rhagfyr 2018), ynghyd â dogfen Saesneg a anfonwyd ato – Licensing of Private Rented Housing, Housing Act 2004, Application Form – Guidance Notes. • Mae’r achwynydd yn honni iddo dderbyn e-bost a ffurflen Saesneg gan Adran Enwi a Rhifo Strydoedd y Cyngor (dyddiedig 19/12/18). Darparodd yr achwynydd gopi o’r ffurflen Saesneg ‘Street Naming and Numbering Application Form (SNN2)’ a chopi o e-bost Saesneg. • Mae’r achwynydd hefyd yn honni iddo fynd i Swyddfa’r Cyngor yn Stryd Spillman Caerfyrddin a dywedodd y swyddog yno nad oedd copi Cymraeg ganddynt o “Application for Housing Benefit, Local Housing Allowance and Council Tax Reduction” ac y bu’n rhaid iddo gymryd un Saesneg. • Mae’r achwynydd yn honni na dderbyniodd ymateb i e-bost Cymraeg yr anfonodd i Budd.Daliadau@sirgar.gov.uk ar 29 Rhagfyr 2018. 10/10/2019\nCyngor Dinas a Sir Abertawe CSG484 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 08/01/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad gan yr achwynydd bod ffurflen Ymholiad Eiddo (Council Tax Property Enquiry Form) a adawyd yn ei eiddo ar 28 Rhagfyr 2018 yn uniaith Saesneg. Mae’r achwynydd hefyd yn honni iddi hi ffonio Adran Treth Cyngor ar 01792 635382 am 11:23yb ar 2 Ionawr 2019 a derbyn ymateb uniaith Saesneg. Mae’r achwynydd yn honni y bu rhaid iddi hi aros am alwad nôl gan aelod o staff oedd yn medru’r Gymraeg er mwyn gallu derbyn gwasanaeth Cymraeg, gan dderbyn galwad yn ôl gan aelod o staff oedd yn medru’r Gymraeg am 11:37yb. Dywedodd yr achwynydd mai pwrpas yr alwad oedd i ofyn am fersiwn Gymraeg o’r ffurflen Council Tax Property Enquiry Form a’i bod wedi mynegi ei siom am y diffyg Cymraeg a nad oedd y ffurflen yn ddwyieithog yn y man cyntaf. Mae’r achwynydd hefyd yn honni iddi dderbyn llythyr ymateb Cymraeg gan y Cyngor ynghylch y mater hwn ar 7 Ionawr 2019 (dyddiedig 4 Ionawr 2019). Nododd ei bod wedi derbyn fersiwn Cymraeg o’r ffurflen honedig erbyn hyn ond nid oedd yn gwerthfawrogi tôn na chynnwys y llythyr gan honni bod fersiwn Saesneg arall o’r ffurflen ynghlwm wrth y llythyr gyda’r testun “A Welsh language version of this form is available – Please contact us for one” wedi ei huwcholeuo. Darparodd yr achwynydd gopi o’r llythyr a’r ffurflen honedig wrth gyflwyno’r gŵyn. Mae gwybodaeth pellach gan yr achwynydd mewn ymateb i’r cylch gorchwyl arfaethedig yn nodi y bu’n rhaid iddi hi lenwi manylion cyfeiriad a rhif cyfrif treth ar gyfer y fersiwn Gymraeg o’r ffurflen tra bod y wybodaeth yna wedi ei fewnosod yn barod ar y fersiwn Saesneg. 6/9/2019\nCyngor Sir Powys CSG493 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 26/01/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn honni bod ei gyfeiriad, ac enw’r stryd (‘Brook Street’) yn Llanidloes yn benodol, yn ymddangos yn uniaith Saesneg ar filiau treth Cyngor Sir Powys (y Cyngor) a llythyrau cysylltiedig, er iddo wneud sawl cais i’r Cyngor am gael gohebiaeth oedd yn cynnwys fersiwn Cymraeg o’i gyfeiriad. Mae’r achwynydd hefyd yn honni iddo dderbyn ymateb uniaith Saesneg gan y Cyngor ar 23 Tachwedd 2018 i lythyr a anfonwyd at y Cyngor yn Gymraeg ynghylch y mater hwn. Dywed yr achwynydd iddo gwyno wrth y Cyngor am yr ymateb di-Gymraeg a chael ymateb Cymraeg i hynny ond bod ei gyfeiriad yn parhau yn Saesneg ar ohebiaeth. Mae’r achwynydd wedi darparu copïau o’r ohebiaeth honedig fel tystiolaeth i gefnogi rhai o’i honiadau, gan gynnwys copi o arwydd gydag enw’r stryd dan sylw yn ddwyieithog (Heol y Nant / Brook Street). Gellir gweld yr arwydd hwnnw yn atodiad 1 o’r cylch gorchwyl. Ymhellach i’r uchod, mae’r achwynydd yn honni iddo dderbyn llythyr uniaith Saesneg arall gan y Cyngor ar 29/01/2019 mewn ymateb i ohebiaeth Cymraeg oedd yn hysbysu’r Cyngor ei fod wedi gwneud cwyn i Gomisiynydd y Gymraeg. 6/9/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG478 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/12/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd, ar 19/12/2018 (oddeutu 16:50) ac ar 15/01/2019 (am 9:34 a 9:38) wedi ffonio rhif ‘ymholiadau cyffredinol’ y Cyngor sef 01978 298997. Cafodd y rhif oddi ar wefan y Cyngor. Nododd iddo ddewis opsiwn 2 am y Gymraeg ac aros i rywun ateb yr alwad. Ymhen ychydig, clywodd neges arall yn ei hysbysu i bwyso 1 am Saesneg neu i alw nôl rhywbryd eto ac yna daeth yr alwad i ben. 29/8/2019\nCyngor Sir Ynys Mon CSG418 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 18/09/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd bod dogfennau yn ymwneud â phroses ymgynghori cyn cyflwyno cais cynllunio i adeiladu ysgol newydd yn Llangefni ar gael yn uniaith Saesneg ar 18/09/2018 drwy ddilyn y ddolen http://www.ynysmon.gov.uk/cyngor-a-democratiaeth/ymgynghori/ysgol-gynradd-newydd-llangefni-ymgynghoriad-cyn-ymgeisio-am-ganiatd-cynllunio/135180.article. Bwriad y Cyngor yw ymgeisio am ganiatâd cynllunio o dan Erthyglau 2C a 2D i adeiladu ysgol newydd yn Llangefni yn lle Ysgolion Corn Hir a Bodffordd. 28/8/2019\nCyngor Caerdydd CSG473 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 13/12/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gohebiaeth e-bost a dderbyniodd yr achwynydd mewn ymateb i sylwadau ar gais cynllunio. Ar 13 Rhagfyr, 2018 derbyniodd yr achwynydd e-bost gan Gyngor Caerdydd yn cadarnhau ei fod wedi cofrestru er mwyn gallu rhoi sylwadau ar gais cynllunio. Ar yr un dyddiad derbyniodd e-bost arall gan Gyngor Caerdydd yn cadarnhau bod ei sylwadau ar y cais cynllunio eu derbyn ac yn crynhoi’r sylwadau hynny. Cwynodd bod y ddau e-bost, oedd yn ymddangos fel rhai a gynhyrchwyd yn awtomatig, wedi eu hysgrifennu’n Saesneg. 2/8/2019\nCyngor Caerdydd CSG435 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 22/10/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd bod gwefan y Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg wrth iddo geisio cofrestru ar gyfer gwersi cerddoriaeth. Honnai bod dilyn y ddolen http://live186.paritor.com/p_web/04_001_192/2306/ oddi ar dudalen Gymraeg ar wefan y Cyngor i greu cyfrif i dalu am wersi offerynnol i’w ferch yn arwain at dudalen uniaith Saesneg. 30/7/2019\nCorff Adnoddau Naturiol Cymru CSG481 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 02/01/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd ei bod wedi ffonio canolfan ‘Bwlch Nant yr Arian’ a bod neb ar gael i siarad Cymraeg gyda hi ar y ffôn. Roedd yr achwynydd wedi galw’r ganolfan ar ddydd Mercher 2 Ionawr 2019 am 9:57 y bore. Y rhif ffôn a alwyd oedd 01970 890453. 29/7/2019\nPrifysgol Glyndŵr CSG438 Honnai’r achwynydd iddi gysylltu â Phrifysgol Glyndŵr Wrecsam ar 23 Hydref 2018. Gofynnodd i’r derbynnydd yn Gymraeg ei throsglwyddo at ‘Person A’ yn yr adran chwaraeon. Cafodd ei chyfarch yn Gymraeg ac eglurodd y derbynnydd yn Saesneg ei bod yn dysgu Cymraeg ac felly bu i’r sgwrs barhau yn Saesneg. 1.3 Gan nad oedd ‘Person A’ ar gael, cafodd gynnig i siarad ag aelod arall o fewn yr un adran, ‘Person B’, neu gael ei throsglwyddo at siaradwr Cymraeg o fewn adran arall. Eglurodd y rheswm dros yr alwad yn Saesneg a chafodd ei throsglwyddo at aelod o staff di-Gymraeg yn y ganolfan hamdden, ‘Person B’. 1.4 Honnai’r achwynydd iddi ofyn yn Gymraeg i ‘Person B’ os oedd yn siarad Cymraeg deirgwaith a chael ateb ganddo yn dweud nad oedd yn ei chlywed. Gofynnodd yr achwynydd yn Saesneg “you can’t hear me?” ac fe atebodd Person B “I can hear you now”. 17/7/2019\nGweinidogion Cymru CSG455 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 15/11/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud ag ymgynghoriad oedd yn cael ei gynnal ar y cyd rhwng llywodraethau’r DU, yr Alban a Chymru. Roedd pwnc yr ymgynghoriad yn ymwneud â chynigion i ddiwygio’r canfasiad blynyddol ac roedd y cyfnod ymgynghori cyhoeddus yn dod i ben ar 30 Tachwedd, 2018.Cafodd yr ymgynghoriad ei gynnal ar wefan Llywodraeth yr Alban ac, yn ôl yr achwynydd, dim ond fersiwn Saesneg o'r ddogfen ymgynghori berthnasol oedd i’w weld ar y wefan. 12/7/2019\nCyngor Bro Morgannwg CSG429 Honnai’r achwynydd iddo dderbyn e-bost yn cynnwys testun uniaith Saesneg gan Adran Gwella Ysgolion a Chynhwysiant Cyngor Bro Morgannwg ar 08/10/2018. Roedd yr e-bost yn hysbysu rhieni bod yn rhaid gohirio pleidlais ar gyfer etholiad rhieni a llywodraethwyr Ysgol Gymraeg Pen y Garth. 11/7/2019\nCyngor Bro Morgannwg CSG494: Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/01/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd wedi derbyn e-bost uniaith Saesneg gan y Cyngor yn cadarnhau trefniadau ar gyfer gweithdy ar gynllun gweithredol y Cyngor. 11/7/2019\nGweinidogion Cymru CSG442 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/10/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yn ymwneud â dogfen ymgynghori Llywodraeth Cymru, Brexit a’n tir; Diogelu dyfodol ffermio yng Nghymru. Honnodd yr achwynydd bod camgymeriadau i’w gweld yn fersiwn Gymraeg y ddogfen. 3/7/2019\nPrif Gwnstabl Heddlu De Cymru CSG451 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 09/11/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yn ymwneud a gwasanaeth ffôn pan nad oes brys Heddlu De Cymru. Dywedodd yr achwynydd ei fod wedi ffonio’r rhif ffôn priodol ‘101’ am oddeutu 13.00 ar 9 Tachwedd, 2018. Eglurodd ei fod wedi ‘dewis yr opsiwn Cymraeg, a nifer o opsiynau awtomatig Cymraeg eraill’ cyn clywed llais wedi ei awtomeiddio yn gofyn, yn Saesneg, pa adran o'r Heddlu roedd am siarad â hi. Dywedodd nad oedd y gwasanaeth awtomatig yn adnabod geiriau Cymraeg pan geisiodd ymateb. 3/7/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen CSG468 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 04/12/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â chylchlythyr ar gyfer aelodau Cronfa Bensiwn Gwent Fwyaf (Torfaen) o’r enw ‘Gwent Grapevine’. Dywedodd yr achwynydd ei fod wedi derbyn rhifyn gaeaf 2018 y cylchlythyr yn Saesneg yn unig. 3/7/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG364 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 14/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Mae’r achwynydd yn cyflwyno cwyn am fethiannau honedig Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) i gydymffurfio â safonau’r Gymraeg ar ei gwefannau. Mae’r gŵyn yn cyfeirio yn benodol at wefan ‘Tŷ Pawb’ (www.typawb.cymru) a hefyd prif wefan y Cyngor (www.wrecsam.gov.uk). Mae sawl agwedd wahanol i’r gŵyn. 3/7/2019\nY Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig CSG378 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch hysbysebion y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig (y BBC) yr oedd yn ymddangos o fewn rhaglen Gŵyl y Gelli ym Mis Mai 2018. Roedd yr hysbysebion yn hybu’r rhaglenni a digwyddiadau yr oedd y BBC yn cynnal yn ystod yr Ŵyl. Darparodd yr achwynydd luniau o’r hysbysebion dan sylw (gweler atodiad 1). Honnai’r achwynydd bod yr hysbysebion yn Saesneg yn unig a’i fod o’r farn fod hyn yn groes i ofynion safonau’r Gymraeg. 13/6/2019\nGweinidogion Cymru CSG365 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 13/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd wedi derbyn llythyr a holiadur uniaith Saesneg gan Gynllun Nyth Cartrefi Clyd Cymru er mwyn darparu adborth am y gwasanaeth ffôn a dderbyniodd. Dywedodd yr achwynydd bod y gwasanaeth ffôn a dderbyniodd yn Gymraeg. 6/6/2019\nCyngor Sir Penfro CSG3535 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anhapus na wnaeth dderbyn ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. 5/6/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG402 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 08/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd ei fod wedi cwblhau holiadur ar wefan y Cyngor drwy ddilyn dolen sydd wedi ei darparu gan y Cyngor. Honnai fod i) dolen i’r arolwg ar waelod y dudalen yn ymddangos yn uniaith Saesneg ar dudalen Gymraeg, ii) bod y ddolen yn arwain at fersiwn Saesneg o’r arolwg; a iii) bod gwallau cyfieithu a chamsillafu o fewn yr arolwg. 5/6/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful CSG423 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/03/2019 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd ei bod wedi galw Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful (y “Cyngor”) ar 26 Medi 2018 a bod y derbynnydd wedi nodi nad oedd siaradwr Cymraeg ar gael. Honnai’r achwynydd ei bod wedi galw’r Cyngor eto ar y rhif 01685 725 000 rhwng 10 ac 11 o’r gloch ar fore 27 Medi 2018 gan ofyn am siaradwr Cymraeg. Honnai’r achwynydd bod y derbynnydd wedi rhoi’r ffôn i lawr. 5/6/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam CSG407 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 15/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch dau fater cysylltiedig sy’n ymwneud â phrofiad yr achwynydd o ddefnyddio un o wefannau Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam: https://wrexham-consult-cy.objective.co.uk/portal/. Mae’r gwefan hwn yn borth penodol ar gyfer rhannu dogfennau ymgynghori gyda’r cyhoedd ac yn galluogi trigolion i gyflwyno sylwadau mewn ymateb i’r ymgynghoriadau. Wrth gyflwyno sylwadau ar ymgynghoriad yn Gymraeg drwy’r porth uchod, honnai’r achwynydd iddo dderbyn neges o gydnabyddiaeth uniaith Saesneg mewn ymateb. Honnai’r achwynydd yn ogystal bod rhyngwyneb a’r dewislenni'r wefan yn ymddangos yn Saesneg yn unig, ac nad oedd y botwm ‘Cymraeg’ ar frig y dudalen yn newid y tudalennau na’r rhyngwyneb i gynnig opsiynau pellach. Mae’r achwynydd hefyd yn honni bod tudalennau ar y wefan gyda thestun Cymraeg a Saesneg yn ymddangos ar yr un dudalen, a bod y testun Gymraeg yn cael ei arddangos islaw'r testun Saesneg, a bod hyn yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. 20/5/2019\nCyngor Sir Ynys Mon CSG391 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 17/07/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Dywedodd yr achwynydd bod dolen ar brif wefan y Cyngor, sef www.ynysmon.gov.uk, oedd yn arwain at is-wefan oedd yn darlledu cyfarfodydd y Cyngor. Cyfeiriad yr is-wefan oedd https://ynysmon.public-i.tv. Cwynodd bod y ddolen wedi ei henwi’n Saesneg, gyda’r enw ‘View Webcast’, er ei bod yn ymddangos ar fersiwn Gymraeg prif wefan y Cyngor. Cwynodd hefyd bod y ddolen yn arwain defnyddwyr yn ddiofyn at fersiwn Saesneg yr is-wefan. Dywedodd ei fod ar ddeall bod y wefan https://ynysmon.public-i.tv yn arwain yn ddiofyn at y fersiwn Saesneg yn mhob achos, sut bynnag y ceisia’r defnyddiwr gael mynediad ati. Dywedodd fod y sefyllfa’n gyffredin i bob awdurdod lleol sy’n defnyddio’r un system ar gyfer gwe-ddarlledu eu cyfarfodydd. 9/5/2019\nCyngor Bro Morgannwg CSG356 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 26/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd iddo dderbyn neges e-bost generig gan Gyngor Bro Morgannwg ar 26/04/2018 yn gofyn iddo gwblhau holiadur Dweud eich Dweud. Neges ydoedd gan y Cyngor i hysbysu pobl o’r newidiadau yn ymwneud ag ailgylchu a chasglu gwastraff gan ofyn iddynt am eu barn. Honnai’r achwynydd: bod y neges Saesneg yn ymddangos cyn y Gymraeg ar yr e-bost (gweler Atodiad 1) iddo gael ei gyfeirio at y wefan Saesneg ganlynol yn dilyn cwblhau’r holiadur Dweud eich Dweud yn Gymraeg: 9/5/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen CSG321 a CSG349 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 12/03/2018 a 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Ar 12/03/2018, honnai’r achwynydd iddo dderbyn ymateb awtomatig uniaith Saesneg yn dilyn anfon gohebiaeth yn Gymraeg at y cyfeiriad your.call@torfaen.gov.uk. Ar 25/04/2018 honnai’r achwynydd na dderbyniodd ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Ar 12/03/2018 a 25/04/2018 anfonwyd y neges i your.call@torfaen.gov.uk hefyd. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. 9/5/2019\nGweinidogion Cymru CSG398 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 04/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â chyfrifon y Prif Weinidog (@FMWales) a Llywodraeth Cymru (@LlywodraethCym). Honnodd yr achwynydd bod y Gymraeg yn cael ei thrin yn llai ffafriol, a nododd: • bod trydariad trwy’r cyfrif @FMWales ar 2 Awst 2018 mewn tair iaith – Saesneg, Ffrangeg a Llydaweg, ond nid yn Gymraeg ac nad yw’n rhesymol bod negeseuon yn yr ieithoedd hyn yn cael eu cyhoeddi ar draul y Gymraeg; a • bod ail drydariadau @FMWales o gyfrifon @LlywodraethCym a @WelshGovernment ar 1 Awst 2018 ddim yn cynnwys delwedd yn y neges Gymraeg a bod y ddelwedd yn uniaith Saesneg yn unig. Anfonodd yr achwynydd sgrin lun o drydariad 2 Awst 2018 i mi gyda’i gŵyn. Gwnaeth swyddogion y Comisiynydd ymchwil pen desg er mwyn edrych ar gynnwys y neges trydar a wnaethpwyd ar 1 Awst. Ymddengys o hynny bod y neges wedi’i gwneud yn Gymraeg ac yn Saesneg ond nad oedd delwedd ynghlwm â’r neges Gymraeg tra bod delwedd uniaith Saesneg ynghlwm â’r neges Saesneg. 9/5/2019\nGweinidogion Cymru CSG422 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/09/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnodd yr achwynydd ei bod wedi ffonio llinell gyswllt cyfrwng Cymraeg y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr am 08:49 ar 5 Medi, 2018. Cafodd yr achwynydd ei chyfarch yn Saesneg. Gofynnodd am wasanaeth Cymraeg ac fe ddywedodd yr atebydd nad oedd gan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr linell gyswllt cyfrwng Cymraeg. Ffoniodd yr achwynydd y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr eilwaith am 08:58 ar 20 Medi, 2018. Cafodd yr achwynydd ei chyfarch yn Gymraeg. Wrth roi manylion ei cherdyn banc, ni wnaeth y derbynnydd ddeall y rhif ‘ugain’. Methodd y taliad a bu’n rhaid i’r achwynydd gysylltu â’r Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr am y trydydd tro. Cwynodd hefyd ei bod wedi derbyn llythyr Saesneg gan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn dilyn yr alwad ffôn yn cadarnhau’r taliad. 8/5/2019\nCyngor Caerdydd CSG413: Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 07/09/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gohebiaeth a anfonwyd gan y Cyngor. Eglurodd yr achwynydd ei fod wedi anfon neges e-bost, yn Gymraeg, at y cyfeiriad SPHTT-BusinessSupport@caerdydd.gov.uk am 14:33 ar 13 Awst, 2018. Honnodd fod y Cyngor wedi ymateb i’r neges honno yn Saesneg. Cafodd yr ymateb, oedd yn cynnwys neges e-bost a llythyr wedi ei atodi, ei anfon gan yr adran Gynllunio, Trafnidiaeth ac yr Amgylchedd am 08:53 ar 7 Medi, 2018. Roedd y llythyr wedi ei lofnodi gan aelod o staff yr adran. Darparodd yr achwynydd gopïau o'r ohebiaeth dan sylw i gefnogi ei gŵyn. 8/5/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr CSG432 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 15/10/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Anfonodd yr achwynydd gwyn i mi yn honni nad yw’r cyfleuster talu am dreth y cyngor ar wefan Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr (y Cyngor) yn gweithredu yn llawn yn Gymraeg. Honnai’r achwynydd bod y dudalen Cymraeg ar gyfer gwneud taliadau yn troi i’r Saesneg wrth geisio mewnbynnu manylion banc wrth geisio talu'r dreth cyngor. Mae’r achwynydd hefyd yn cyfeirio at ymateb i e-bost a dderbyniodd gan y Cyngor wedi iddo godi’r mater gyda nhw. Mae’r Cyngor wedi ymateb i’r e-bost gyda thestun Cymraeg ond yn cynnwys llun o’r wefan o fewn corff yr e-bost sydd yn lun o dudalen Saesneg sy’n cynnwys testun Saesneg. 8/5/2019\nCyngor Dinas a Sir Abertawe CSG411 Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 29/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Dywed yr achwynydd iddi gysylltu ag Adran Parcio, Rheoli Traffig a Rhwydwaith Priffyrdd (yr “Adran”) Cyngor Dinas a Sir Abertawe (y “Cyngor ”) am y tro cyntaf ar 27 Gorffennaf 2018 drwy gyfrwng y Saesneg. Roedd yr achwynydd eisiau apelio Hysbysiad Tâl Cosb. Derbyniodd ateb gan y Cyngor ar yr un diwrnod yn Saesneg yn ei chyfeirio at ffurflen apêl y Cyngor ar eu gwefan. Dywedodd yr achwynydd iddi lenwi’r ffurflen apelio yn Gymraeg ar wefan y Cyngor drwy ddilyn y ddolen https://www.abertawe.gov.uk/apelpcn ar 27 Gorffennaf 2018 . Derbyniodd e-bost yn cydnabod derbyn y ffurflen ond chlywodd ddim wedi hynny. E-bostiodd yr Adran yn Gymraeg i’r cyfeiriad meysydd.parcio@abertawe.gov.uk ar 7 Awst 2018 ac 14 Awst 2018 gan dderbyn dim ymateb. Cysylltodd â’r Cyngor ar y cyfeiriad car.parks@swansea.gov.uk ar 15 Awst gan dderbyn ymateb o fewn hanner awr gan swyddog oedd yn gofyn iddi am fwy o wybodaeth gan nad oedd cofnod o’i apêl ar y system. Honnai’r achwynydd na chafodd ymateb gan y Cyngor oherwydd ei bod yn gohebu â nhw yn Gymraeg. Darparodd yr achwynydd gopïau o’r e-byst y gwnaeth ei anfon i’r cyfeiriadau meysydd.parcio@abertawe.gov.uk a car.parks@swansea.gov.uk yn ogystal â’r ymateb a dderbyniodd yn Saesneg. Wrth ddarllen yr e-byst, sylweddolodd fy swyddogion nad oedd datganiad wedi ei gynnwys ar ddiwedd yr e-bost a dderbyniodd yr achwynydd gan y Cyngor yn nodi eu bod yn croesawu gohebiaeth yn Gymraeg. 8/5/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd nad oedd wedi derbyn gwasanaeth ffôn Cymraeg wrth ffonio prif linell ffôn y Cyngor (sef 01639 686 868). Honnai’r achwynydd iddo ffonio’r llinell hon am 10.43yb ar 22 Fai 2018 a gwneud cais i siarad â rhywun yn Gymraeg. Honnai fod ceisiadau i drosglwyddo i siaradwyr Cymraeg yn arwain at ateb safonol yn nodi ‘this line is engaged’ a bod yr alwad wedi cael ei drosglwyddo i siaradwr Saesneg. Dwedodd yr achwynydd ei fod wedi gofyn eto i siarad gyda rhywun yn Gymraeg, ond bod yr atebwr wedi dweud yn Saesneg y gallai un ai barhau i siarad gyda nhw yn Saesneg neu ffonio nôl er mwyn derbyn gwasanaeth Cymraeg. 29/4/2019\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 09/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Ysgrifennodd yr achwynydd at Brif Weithredwr y Cyngor drwy’r post ar 22 Hydref 2017 yn holi paham nad oedd wedi derbyn ymatebion i ymholiadau a anfonwyd at y Swyddog Etholiadau yn Gymraeg. Roedd llythyr yr achwynydd yn holi beth yw polisi y Cyngor ar yr iaith Gymraeg o ran ymateb i ohebiaeth Gymraeg. Ni dderbyniodd yr achwynydd ymateb i’r llythyr anfonodd ar 22 Hydref 2017 ac mae hyn yn codi amheuaeth na dderbyniodd ymateb oherwydd bod ei lythyr yn Gymraeg. 18/4/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anhapus na wnaeth dderbyn ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Ar 12/03/2018 a 25/04/2018 anfonwyd y neges i talktous@bridgend.gov.uk hefyd. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. 18/4/2019\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anfodlon na wnaeth dderbyn ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. 18/4/2019\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 26/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd iddo ef (a’i gyd-breswylwyr) dderbyn hysbysiad am ddirwy cosb benodedig gan Gyngor Caerdydd ar 10/01/2018 am fethu a rheoli eu gwastraff o dan y Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd 1990. Honnir: i. bod yr hysbysiad Cymraeg a dderbyniodd yn wallus o ran ystyr a mynegiant, ac nad oedd yn cynnwys yr un wybodaeth ag ymddangosai yn yr Hysbysiad Saesneg; ii. bod testun Saesneg yn ymddangos ar y llythyr Cymraeg; iii. nad oedd dyddiad cyflwyno’r Hysbysiad yn ymddangos ar yr ochr Gymraeg; iv. bod dolen o’r dudalen Gymraeg ar gyfer dilyn y broses i dalu’r ddirwy yn arwain at dudalen Saesneg ar wefan y Cyngor; v. ei fod wedi methu derbyn gwasanaeth Cymraeg dros y ffôn i dalu’r ddirwy. 5/4/2019\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 29/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn honni iddo/iddi gyflwyno ffurflen ar 18 Gorffennaf 2018 i Gyngor Caerdydd yn Gymraeg drwy ddilyn y ddolen: https://www.caerdydd.gov.uk/CYM/Busnes/Trwyddedau/busking/Pages/default.aspx Pwrpas cwblhau'r ffurflen oedd gwneud cais ar gyfer trwydded ‘bysgio’ ar y stryd ar gyfer dyddiad penodol ym mis Gorffennaf 2018. Derbyniodd yr achwynydd ymateb cydnabyddiaeth safonol yn Gymraeg ar 18 Gorffennaf 2018 yn cydnabod derbyn y ffurflen. Fe ddilynodd y gydnabyddiaeth safonol gydag e-bost yn Saesneg o gyfeiriad e-bost un o swyddogion y Cyngor yn gofyn i'r achwynydd ail anfon y wybodaeth a gyflwynwyd yn Saesneg, gan nad oedd y swyddog yn siarad Cymraeg. Cyflwynodd yr achwynydd gwyn i’r swyddog yma yn Gymraeg mewn ymateb i’r e-bost Saesneg, gan dynnu sylw’r swyddog a’r Cyngor at eu dyletswyddau o dan y safonau. Honnai’r achwynydd na dderbyniodd ymateb i’r e-bost yma. Mae’r achwynydd yn nodi hefyd na dderbyniodd ymateb i’w gais am drwydded, a phasiodd y dyddiad yr oedd angen y drwydded ar ei gyfer heb i’r achwynydd dderbyn ymateb. 5/4/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 13/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Cysylltodd yr achwynydd gyda’r Comisiynydd ynglŷn ag arwydd stryd newydd yng Ngresffordd. Darparodd yr achwynydd lun o’r arwydd a gellir gweld o’r llun bod y Saesneg “Hollyfields” wedi ei osod uwchben y Gymraeg a bod camgymeriad sillafu yn y Gymraeg “Maes y Cleyn”. 5/4/2019\nPrifysgol Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/09/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd iddi dderbyn llythyr uniaith Saesneg gan y Brifysgol wedi iddi gwblhau cwrs Cymhwyster Cenedlaethol Tiwtoriaid Cymraeg i Oedolion. 5/4/2019\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 27/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd, ar 26 Mawrth 2018, wedi derbyn neges e-bost uniaith Saesneg mewn ymateb i ohebiaeth a anfonwyd yn Gymraeg ar 2 Mawrth 2018. Roedd y neges e-bost yn amgáu gohebiaeth Cymraeg gan Weinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes a Dysgu Gydol Oes1 mewn ymateb i ohebiaeth yr achwynydd. Darparodd yr achwynydd gopi o’r neges e-bost sy’n dangos bod neges uniaith Saesneg wedi ei anfon gan Lywodraeth Cymru ar 26 Mawrth 2018. 29/3/2019\nPrif Gwnstabl Heddlu Dyfed-Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 21/06/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch gwasanaeth ffôn a ddarperir gan ‘DriveTech’, sef cwmni sydd yn cynnal cyrsiau ar ran Prif Gwnstabl Heddlu Dyfed Powys (Heddlu Dyfed Powys) wedi i aelodau o’r cyhoedd gael eu dal heb wregys diogelwch wrth yrru car. Honnai’r achwynydd iddo ffonio llinell ffôn Gymraeg cwmni ‘Drive Tech’ (0345 264605) er mwyn cael gwybodaeth ynghylch y cyrsiau. Ni atebwyd yr alwad, er iddo aros am 20 munud, cyn rhoi’r ffidil yn y to. Honnai’r achwynydd iddo ffonio'r llinell gyfatebol Saesneg (0345 264 6349) a’i fod wedi cael ymateb yn syth. 27/3/2019\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwynion ar y 17/01/2018 ac ar 02/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y cwynion yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gwynion ddilys. Roedd y cwynion yn ymwneud â honiad bod arwyddion dros dro uniaith Saesneg ar y pafin ger Heol y Dug ar y 16/01/2018 ac arwyddion dros dro uniaith Saesneg eraill ar gornel Heol Penarth a Taff Embankment yn ardal Grangetown ar 01/02/2018. 22/3/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anhapus na wnaeth dderbyn ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. 22/3/2019\nCyngor Sir y Fflint Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anhapus na wnaeth dderbyn ymateb i e-bost Cymraeg a anfonodd at Arweinydd y Cyngor ar 16/10/2017. Ail anfonodd yr e-bost ar 15/12/2017 ac eto ar 12/03/2018 a 25/04/2018. Anfonwyd y neges i CustomerServices@flintshire.gov.uk hefyd. Roedd yr e-bost yn gofyn i’r Cyngor ymateb i gwestiynau ynglŷn ag addysg Gymraeg. Mae’r achwynydd yn honni iddynt dderbyn ymateb Saesneg yn dilyn gyrru gohebiaeth Gymraeg at y Cyngor ar 25/04/2018. 22/3/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd bod hysbysiad swyddogol o eiddo Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. Mae’r hysbysiad swyddogol, sy’n cyfeirio at Ymgynghoriad Cyhoeddus parthed Cynllun Datblygu Lleol Wrecsam yn arddangos y testun Cymraeg ar yr ochr dde, a’r Saesneg ar yr ochr chwith, a gwelir bod y pennawd Cymraeg islaw’r pennawd Saesneg. 22/3/2019\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 21/06/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â llythyr Saesneg dyddiedig 12 Mehefin 2018 gan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr mewn perthynas â chais am oedi taliadau benthyciad. Honnwyd bod y llythyr yn nodi nad oedd y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn fodlon derbyn tystiolaeth Gymraeg ynghylch incwm yr achwynydd. 22/3/2019\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 09/08/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd wedi ffonio rhif ffôn gwasanaethau safonau masnach ar gyfer Cyngor Caerdydd (‘y Cyngor’) - 0300 123 6696 - ar 9 Awst 2018 am tua 10:00. Honnodd iddo bwyso ‘#’ ar gyfer dewis gwasanaeth Cymraeg a bod y ffôn wedi canu am sawl munud ac nad oedd wedi derbyn ateb. Honnodd iddo ffonio’r rhif eto yn syth, gan ddewis yr opsiwn Saesneg. Honnodd fod nifer o is-opsiynau awtomatig yn cael eu cynnig wrth ddewis yr opsiwn Saesneg, nad oedd ar gael wrth ddewis yr opsiwn Gymraeg. Honnodd iddo gael ymateb yn syth wrth ddefnyddio’r opsiwn Saesneg a bod yr ymateb hwnnw’n uniaith Saesneg. Nododd na dderbyniodd alwad yn ôl yn Gymraeg, fel yr addawyd ar adeg yr alwad, ar yr adeg y cyflwynodd ei gŵyn. 22/3/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 28/11/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Derbyniwyd cwyn bod cyfrifon cymdeithasol y Cyngor ar Twitter ar gael yn Saesneg yn unig. Cyfeiriodd yr achwynydd at nifer o gyfrifon fel enghreifftiau. 14/3/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 29/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 4/3/2019\nCyngor Sir Penfro Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 28/06/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd ei fod wedi cysylltu â’r Cyngor ar 26 Mehefin 2018 drwy alw’r rhif 01437 764 551. Wedi iddo ddewis yr opsiwn Gymraeg, mae’r achwynydd yn honni iddo ddisgwyl am 40 munud cyn cael ateb. Roedd yr ateb hwnnw yn Saesneg. Pan holodd yr achwynydd pam nad oedd yr alwad wedi ei ateb yn Gymraeg, dywedodd yr atebydd bod llai o bobl yn siarad Cymraeg yn y Sir. Honnai’r achwynydd yn ogystal, bod cydweithiwr iddo wedi cysylltu â’r Cyngor ar yr un rhif gan ddewis yr opsiwn Saesneg, a'i fod wedi cael ateb o fewn munudau. 22/2/2019\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 21/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch diffyg argaeledd arolwg (ffurflen ar-lein) Cymraeg ar gyfer arolwg oedd wedi ei hybu ar gyfrif ‘Twitter’ Cymraeg Cyngor Caerdydd. Roedd yr arolwg yn cael ei gynnal gan gwmni ‘Sound Diplomacy’ ac yn ymwneud â phrosiect creu ‘Music City’ ar gyfer dinas Caerdydd. Honnai’r achwynydd yn ogystal, nid oedd yr arolwg dan sylw yn cyfeirio at y Gymraeg, er mai bwriad yr ymchwil yn ôl y neges trydar oedd yn hyrwyddo’r arolwg oedd ‘datblygu a diogelu diwydiant cerdd Caerdydd’. 22/2/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 11/12/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd yrru gohebiaeth cyfrwng Cymraeg i dîm Therapi Galwedigaethol Cymunedol Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili ar 7 Rhagfyr 2017 drwy’r ffurflen electroneg ar wefan y Cyngor (ar adran ‘Cysylltwch â ni’ / Gwasanaethau’r Cyngor / Cysylltiadau Plant a Theuluoedd). Dywed yr achwynydd nad yw wedi derbyn ymateb i’r ohebiaeth ac yn honni mai’r rheswm am hynny yw am iddo ddewis gohebu â’r Cyngor yn Gymraeg. Darparodd yr achwynydd ddolen i’r dudalen berthnasol oedd hefyd yn dangos bod pennawd uniaith Saesneg i’r dudalen honno sef ‘Information, Advice and Assistance (IAA) for Children’s Social Services’. 24/1/2019\nCyngor Dinas a Sir Abertawe Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 23/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â defnydd Cyngor Dinas a Sir Abertawe (y Cyngor) o’r Gymraeg ar beiriant talu hunanwasanaeth ac mewn gohebiaeth. Dywedodd yr achwynydd bod peiriant talu am docynnau parcio ger Tŷ Tawe yn Abertawe yn rhoi’r blaenoriaeth i’r Saesneg gan bod rhaid pwyso botwm er mwyn derbyn cyfarwyddiadau’n Gymraeg. Anfonodd ataf luniau o’r peiriant hunanwasanaeth fel tystiolaeth i gefnogi ei gŵyn. Eglurodd yr achwynydd ei fod wedi cwyno i’r Cyngor am y peiriant hunanwasanaeth ac anfonodd ataf gopi o’i gŵyn. Roedd y dystiolaeth yn dangos bod yr achwynydd wedi anfon neges e-bost i’r gyfeiriad contact@swansea.gov.uk ar 30 Ionawr, 2018. Roedd y neges e-bost wedi ei hysgrifennu’n Gymraeg. Roedd yn amlinellu ei gŵyn am y peiriant hunanwasanaeth ac wedi eu hatodi oedd dau lun o'r peiriant dan sylw yn arddangos testun yn Saesneg yn unig. Ar 23 Chwefror, 2018 fe wnaeth y Cyngor ymateb i’r gŵyn. Yn ôl tystiolaeth yr achwynydd roedd y neges e-bost yn cyflwyno ymateb Rheolwr Gwasanaethau Parcio y Cyngor i’r gŵyn wedi ei hysgrifennu’n Saesneg gan ddweud: Good Afternoon Please find attached response to your email. Cofion/Regards 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 28/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Cyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Dywedodd yr achwynydd nad oedd yr Hysbysiad Treth Cyngor yn cydymffurfio â safonau’r Gymraeg mewn nifer o ffyrdd ac amlinellodd y canlynol fel enghreifftiau: •nifer o rannau sylweddol yn uniaith Saesneg; •y Saesneg mewn print trwm a mwy o faint na’r Gymraeg; •y Saesneg yn ymddangos o flaen y Gymraeg. Dywedodd ei fod wedi dwyn ei gŵyn at sylw’r Cyngor am y tro cyntaf yn 2014. 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 29/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 30/03/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 09/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 08/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 24/1/2019\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 10/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â Hysbysiad Galw am Dalu’r Dreth Gyngor (yr Hysbysiad Treth Cyngor), Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar gyfer y flwyddyn 2018/19. Daeth y gŵyn ar ffurf copi o e-bost gafodd ei anfon gan yr achwynydd at Arweinydd y Cyngor. Yn yr e-bost i’r Arweinydd dywedodd yr achwynydd bod yr Hysbysiad Treth Cyngor yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg mewn sawl gwahanol ffordd. Honnodd bod y Cyngor wedi cael gwybod am gamgymeriadau yn yr Hysbysiad Treth Cyngor yn 2014 a’i fod wedi derbyn cwyn am y mater yn 2015. Dywedodd bod y Cyngor wedi anwybyddu’r safonau a osodwyd arno gennyf i, yn ogystal a chyfarwyddyd a roddwyd iddo gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, yng nghyd-destun yr Hysbysiad Treth Cyngor. Dywedodd ei fod yn gwrthod talu ei fil treth Cyngor hyd nes ei fod yn cael Hysbysiad Treth Cyngor newydd sy’n cydymffurfio a safonau’r Gymraeg. Gofynnodd i’r Cyngor anfon Hysbysiad Treth Cyngor newydd ato erbyn 14 Ebrill, 2018. 24/1/2019\nCyngor Dinas a Sir Abertawe Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 14/01/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig y Cyngor i ymateb i ohebiaeth Gymraeg yn Gymraeg. Mae’r achwynydd yn honni iddo ohebu ag aelod o staff y Cyngor rhwng 29 Tachwedd 2017 a 14 Ionawr 2018. Honnir bod yr aelod staff wedi ymateb yn uniaith Saesneg i ohebiaeth Gymraeg ar 3 Ionawr 2018 a 10 Ionawr 2018. Nid oedd e-bost yr aelod staff yn cynnwys datganiad bod Cyngor yn croesawu gohebiaeth yn Gymraeg ac na fyddai gohebu yn Gymraeg yn arwain at oedi. 11/1/2019\nPrifysgol Glyndŵr Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 11/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd bod Prifysgol Glyndŵr yn hysbysebu swyddi ar ei gwefan yn Saesneg yn unig. Yn ogystal honnai nad oedd modd cyflwyno cais ar gyfer y swyddi hynny yn Gymraeg. Hefyd honnai’r achwynydd nad oedd gwasanaeth Cymraeg digonol ar wefan y Brifysgol ac ychwanegodd bod brif gyfrif ‘Twitter’ Cymraeg y Brifysgol yn cyhoeddi llai o negeseuon na’r cyfrif Saesneg, a bod y Gymraeg felly yn cael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg ar y cyfrwng cymdeithasol yma. 11/1/2019\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 07/12/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn amlinellu pryder yr achwynydd ynghylch ymgynghoriad a phenderfyniad Cyngor Dinas Casnewydd i agor ysgol cyfrwng Saesneg newydd yn ardal Glan Llyn, Llanwern, Casnewydd. Roedd y gŵyn yn amlinellu pryder yr achwynydd ynghylch ymgynghoriad a phenderfyniad Cyngor Dinas Casnewydd i agor ysgol cyfrwng Saesneg newydd yn ardal Glan Llyn, Llanwern, Casnewydd. 17/12/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 05/06/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â pheiriant tocyn parcio mewn maes parcio o eiddo Cyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot, sef maes parcio Glannau’r Harbwr, Parcffordd, ym Mhort Talbot. Honnir mai’r Saesneg yw iaith ddiofyn y peiriant. Honnir fod yn rhaid pwyso botwm er mwyn derbyn gwasanaeth Cymraeg. 12/12/2018\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 25/04/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud a honiad nad yw gwefan Cyngor Dinas Casnewydd yn gweithredu yn llawn yn Gymraeg. Honnai’r achwynydd ei fod wedi clicio ar ‘C’ dan yr adran ‘A-Z of Services’ ar frig tudalen Cymraeg yr hafan: http://www.newport.gov.uk/cy/Hafan.aspx a bod y dewis hwnnw wedi arwain at dudalen Saesneg yn unig. Honnai yn ogystal bob arolwg ‘pop-up’ uniaith Saesneg yn ymddangos ar y tudalennau Cymraeg. 12/12/2018\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 14/05/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honni’r achwynydd bod un o wefannau'r Cyngor (www.keepingcardiffmoving.co.uk) gyda thudalennau ble nad oedd tudalen Cymraeg ar gael ar gyfer y dudalen Saesneg cyfatebol. Honnai’r achwynydd bod y botwm ‘Cymraeg’ sydd ar dop bob tudalen yn arwain y defnyddiwr at dudalennau nad oeddynt yn cyfateb i’r dudalen Saesneg. 10/12/2018\nThe National Theatre of Wales Ar 23/11/2017 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai'r achwynydd bod National Theatre Wales (NTW) yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg wrth rannu’r cylchlythyr ar ffurf e-bost yn Saesneg a’i gwneud yn ofynnol i’r rhai hynny sydd yn dymuno darllen y cylchlythyr i glicio ar ddolen sydd yn arwain y darllenydd i’r wybodaeth yn Gymraeg ar wefan y sefydliad. Cyflwynodd yr achwynydd gopi o’r cylchlythyr oedd â’r teitl “What’s New at NTW?” 6/12/2018\nCyngor Sir y Fflint Ar 19/07/2017 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai'r achwynydd nad yw holl gynnwys ar dudalen ‘Gwneud Ar Lein’ ar wefan Cyngor Sir y Fflint (www.siryfflint.gov.uk ) ar gael yn Gymraeg. Mae’r achwynydd yn cyfeirio yn benodol at 3 adran a oedd yn ymddangos yn uniaith Saesneg ar y dudalen gwe ‘Gwneud Ar Lein’ sef ‘Apply for it’, ‘Pay for it’, a ‘Report it’. Darparwyd sgrinlun o’r dudalen dan sylw fel rhan o’r gŵyn. Mae’r sgrinlun i’w gweld gyda’r cylch gorchwyl terfynol yn atodiad 1. 19/11/2018\nCyngor Sir Penfro Ar 18/10/2017 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn honni bod gwefan www.visitpembrokeshire.com a chyfrif cyfryngau cymdeithasol Visit Pembrokeshire ar Twitter a Facebook yn uniaith Saesneg. Wrth gyflwyno’r gŵyn, darparodd yr achwynydd gopïau o ohebiaeth a fu rhwng yr achwynydd â’r Cyngor rhwng Ebrill 2016 a Hydref 2017 yn trafod diffyg cynnwys Cymraeg ar y wefan a’r cyfrifon twitter a facebook. 16/11/2018\nCyngor Sir Ddinbych Ar 25 Ebrill, 2018 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg ac felly'n gwyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gwasanaeth parcio Cyngor Sir Ddinbych (y Cyngor). Dywedodd yr achwynydd bod yr iaith Gymraeg yn cael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg ar docynnau parcio’r Cyngor. Honnodd:  a) bod testun Cymraeg yn ymddangos mewn llythrennau bach a’r Saesneg mewn priflythrennau; b) bod maint y testun Cymraeg yn llai; c) bod y gair ‘Date’ yn ymddangos uwchben ‘Dyddiad’; ch) bod y gair ‘Fee’ yn ymddangos yn Saesneg yn unig. Dywedodd hefyd bod nodyn ‘post-it’ wedi ei osod ar beiriant talu mewn un o feysydd parcio’r Cyngor ym mis Ebrill 2018. Yn ôl tystiolaeth yr achwynydd roedd y nodyn hwnnw’n darllen: "Please use other machine other side of stairwell." 15/11/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Ar 9 Mai 2018 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud ag arwydd sydd wedi ei osod ym Mharc Rhosddu, Wrecsam sydd yn dangos rheolau defnyddio’r parc. Honnai’r achwynydd bod map yn ymddangos ar yr arwydd hwnnw, a bod enwau’r strydoedd ar y map yn Saesneg yn unig. 12/11/2018\nCyngor Chwaraeon Cymru Ar 13/12/2017 derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Honnai’r achwynydd bod Cyngor Chwaraeon Cymru (Cyngor) yn trydar y rhan fwyaf o negeseuon Twitter yn uniaith Saesneg ar ei gyfrif @sport_Wales. 12/11/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 16/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud ag arwyddion dros dro oedd wedi eu lleoli ar y gyffordd rhwng Lôn Price a Ffordd Rhosddu, Wrecsam yn ystod gwaith ffordd. Darparodd yr achwynydd luniau gyda’r gŵyn o un arwydd gyda thestun Saesneg yn unig ac un arwydd gyda’r testun Cymraeg yn cael ei arddangos islaw’r testun Saesneg. 8/10/2018\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 02/11/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn ymwneud a honiad bod tudalen ar gael yn Saesneg yn unig ar wefan Cyngor Bro Morgannwg. Roedd yr achwynydd yn anhapus ei fod yn cael ei gyfeirio at dudalen Saesneg ar ôl mewnbynnu ei gôd post ar dudalen Gymraeg o’r wefan i ddarganfod mwy am wastraff ac ailgylchu. 26/9/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 22/02/2018 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn ynghylch tudalennau ar wefan y Cyngor: http://planning.wrexham.gov.uk/Planning/lg/GFPlanningWelcome.page?lang=cy. Mae’r tudalennau yma yn rhestru’r ceisiadau cynllunio cyfredol o fewn y Fwrdeistref ac yn galluogi’r cyhoedd i edrych ar gais, unrhyw ddogfennau sy’n gysylltiedig â’r cais ac i wneud sylwadau neu i herio’r cais. Honnai’r achwynydd bod gwall ar dudalen Gymraeg y wefan hon. Wrth geisio edrych ar ddogfennau sydd yn gysylltiedig ag unrhyw gais, mae neges gwall “bu gwall mewnol” yn ymddangos. Honnai’r achwynydd nad yw’r gwall yn digwydd wrth ddefnyddio’r dudalen yn Saesneg. 20/9/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 7/12/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod arwyddion Saesneg yn unig wedi eu gosod ym maes parcio Marchnad y Bobl, Wrecsam. Honnai’r achwynydd bod yr arwyddion wedi eu gosod ar 7 Rhagfyr 2017 yn nodi “This car park closes at 9pm Thursday”. 19/9/2018\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/10/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn ymwneud a diffyg honedig Cyngor Dinas Casnewydd i ddarparu dolen ar ei wefan at fersiwn Gymraeg o ddogfennau cyfarfodydd a’i adroddiad monitro blynyddol. Honnai’r achwynydd yn ogystal, bod testun Saesneg yn ymddangos ar dudalennau Cymraeg gwefan y Cyngor. 10/9/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 22/11/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd gysylltu â’r Cyngor ar Trydar ar 25 Mehefin 2017 i’r hysbysu am sbwriel. Honnai’r achwynydd na dderbyniodd ymateb. Honnai iddo gysylltu â’r Cyngor eto ar 6 Awst 2017 i holi pam na chafodd ymateb gan gwestiynau ai’r rheswm oedd ei fod wedi cysylltu yn Gymraeg. Ni dderbyniwyd ymateb ys nes 22 Tachwedd 2017. Roedd yr ymateb yn Saesneg. 28/8/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/07/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig y Cyngor i ddefnyddio fersiwn Gymraeg o gyfeiriad yr achwynydd wrth ohebu ag ef dros e-bost. Derbyniodd yr achwynydd e-bost gan y tîm Gwasanaethau Digidol ar 17/07/2017 gan ddyfynnu ei gyfeiriad cartref a rhif cwsmer. Roedd ei gyfeiriad wedi ei ysgrifennu’n Saesneg ar yr e-bost e.e. defnyddio ‘Wrexham’ yn hytrach na ‘Wrecsam’. Honna’r achwynydd ei fod wedi gofyn ar nifer o achlysuron i Gyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam defnyddio fersiwn Gymraeg o’i gyfeiriad wrth ohebu ag ef. 23/8/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 31/12/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen yn cyhoeddi mwy o wybodaeth ar ei gyfrif Twitter Saesneg na’i gyfrif Twitter Cymraeg. Yn ôl yr achwynydd, roedd tua 15 neges Twitter ar y cyfrif Saesneg rhwng 20 a 31 Rhagfyr 2017 nad oeddent wedi eu cyhoeddi ar y cyfrif Cymraeg. 23/8/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 10/11/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod testun Saesneg yn ymddangos ar ochr Gymraeg gwefan Cyngor Sir Powys. Honnai’r achwynydd bod mynd i’r dudalen ‘Cynghorwyr a chyfarfodydd’ y Cyngor, a dilyn y ddolen ar gyfer Pwyllgorau’r Cyngor a chyfarfodydd yn arwain at dudalen uniaith Saesneg. 30/7/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 17/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â chylchlythyr ‘Dysg’ uniaith Saesneg a dderbyniodd yr achwynydd dros e-bost ar 17/08/2017. Mae’r achwynydd yn honni ei fod wedi gofyn am e-byst yn Gymraeg gan Weinidogion Cymru yn y gorffennol. 26/7/2018\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 04/07/2017oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd bod Cyngor Dinas Caerdydd yn parhau i osod agendau a phapurau cyfarfodydd y Cyngor yn Saesneg yn unig ar eu gwefan. Roedd y gŵyn yn cyfeirio at agenda a phapurau cyfarfod Pwyllgor Diogelu’r Cyhoedd 4 Gorffennaf 2017 ac agenda a phapurau'r Pwyllgor Cynllunio 12 Gorffennaf 2017. 12/7/2018\nCyngor Sir Ceredigion Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 03/06/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig gan Gyngor Sir Ceredigion i ddarparu tiwtor cyfrwng Cymraeg i ddarparu gwersi telyn i ddisgyblion ysgol gynradd. 3/7/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 06/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod amserlen fysiau uniaith Saesneg wrth safle fysiau Trefonnen sydd wrth ymyl Stryd y Deml, ger Llandrindod. Honnai’r achwynydd bod yr amserlen sydd ar bostyn wrth y safle fysiau yn uniaith Saesneg, ac yn nodi y caiff ei noddi gan Gyngor Sir Powys. Fe welodd yr amserlen yno rhywbryd yn ystod wythnos olaf Gorffennaf 2017. 3/7/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg oherwydd bod amheuaeth f nad yw Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) wedi bod yn cydymffurfio â rhai o’r safonau y mae’n ddarostyngedig iddynt. Y safonau dan sylw yw safonau rhif 61, 62 a 63. Agorwyd ymchwiliad eang yn rhoi sylw i drefniadau corfforaethol ac adrannol y Cyngor yn gyffredinol wrth iddo fynd rhagddi i arddangos arwyddion. Roedd derbyn nifer o gwynion am wahanol achosion yn sail i amheuaeth nad oedd trefniadau digonol yn eu lle gan y Cyngor i warantu bod y Gymraeg yn derbyn triniaeth briodol ar arwyddion. Dim ond amgylchiadau ble mai’r Cyngor sy’n gyfrifol am osod yr arwydd sy’n destun i’r ymchwiliad hwn. 29/6/2018\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 20/07/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig Cyngor Dinas Casnewydd i gydymffurfio â safonau’r Gymraeg wrth osod arwyddion mewn meysydd parcio a mannau cyhoeddus eraill ar draws y sir. Honnir bod y Cyngor wedi: •\tGosod arwydd ar lecyn parcio maer y ddinas yn dangos y testun uniaith Saesneg ‘This bay is reserved for the Mayor’s car’ •\tGosod arwydd ym maes parcio cynghorwyr Canolfan Ddinesig Casnewydd oedd yn dangos y testun uniaith Saesneg ‘Parking for Councillors Only’ a ‘No stopping’. •\tGosod Saesneg ym Mharc Coed Melyn yn dangos y testun uniaith Saesneg ‘Keep to Footpath Uneven Ground’ •\tGosod arwydd gyferbyn a thafarn Sain Silian yn dangos y testun uniaith Saesneg ‘Motor Vehicles Prohibited’ •\tGosod arwydd yn Piper Close, Sain Silian yn dangos y testun uniaith Saesneg ‘No Hunting Allowed on this Land’ •\tGosod arwydd yng Ngwarchodfa Natur Allt-yr-ynn oedd yn arddangos y testun uniaith Saesneg ‘Allt Yr Yn Nature Reserve – 1.2 miles’ Darparwyd lluniau o’r arwyddion oedd yn sail i’r honiad. 19/6/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 18/12/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd nad oedd rhai ymgynghoriadau ar dudalennau Saesneg gwefan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar gael ar dudalennau Cymraeg y wefan. Darparwyd dolenni gan yr achwynydd i’r tudalennau perthnasol. Roedd yn ymddangos bod llai o ddolenni i ymgynghoriadau ar y tudalennau Cymraeg nac oedd ar y tudalennau Saesneg ac roedd dyddiadau cau rhai o’r ymgynghoriadau wedi dod i ben. 18/6/2018\nCyngor Sir y Fflint Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 03/10/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd ffonio prif linell ffôn Cyngor Sir y Fflint ar 3 Hydref 2017 ac fe ddewisodd y gwasanaeth Cymraeg drwy bwyso opsiwn rhif ‘2’. Honnai’r achwynydd iddi aros tua 20 munud ond ni chafodd yr alwad ei hateb. Penderfynodd yr achwynydd ail ffonio'r prif rif gan ddewis yr opsiwn Saesneg drwy bwyso opsiwn ‘1’, a chafodd ymateb yn syth. Gofynnodd yr achwynydd i’r derbynnydd drosglwyddo’r alwad i siaradwr Cymraeg ond honnai’r achwynydd i’r derbynnydd ddweud fod y siaradwr Cymraeg ar ei gwyliau. Derbyniwyd gwybodaeth ychwanegol gan yr achwynydd ar 30 Hydref 2017 yn honni ei bod wedi ceisio ffonio’r Cyngor ar y diwrnod hwnnw hefyd ac nad oedd gwasanaeth Cymraeg ar gael. Honnai’r achwynydd iddi ffonio’r Cyngor dair gwaith dros fis Hydref 2017. Ar bob achlysur fe wnaeth y Cyngor gynnig bod siaradwr Cymraeg yn ei galw yn ôl, ond nid oedd yr achwynydd wedi derbyn galwad yn ôl ar yr un o’r achlysuron hyn. 15/6/2018\nCorff Adnoddau Naturiol Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 08/11/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd anfon e-bost Cymraeg at Gyfoeth Naturiol Cymru ar 17 Hydref 2017 ac ar 5 Tachwedd 2017 ac iddo dderbyn ymateb uniaith Saesneg drwy e-bost ar 7 Tachwedd 2017. 15/6/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/07/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad nad yw’r cynnwys yn fersiwn Gymraeg Llywodraeth Cymru o’u polisïau ar gyfer absenoldeb o’r gwaith, yn cyfateb i’r fersiynau Saesneg. Mae’r achwynydd yn honni bod dilyn y dolenni perthnasol at fersiwn Gymraeg y polisïau yn arwain at ddogfen sydd yn darparu crynodeb o brif egwyddorion y polisïau, ond bod dilyn y dolenni perthnasol i fersiwn Saesneg y polisïau yn arwain at ddogfen y polisïau absenoldeb o’r gwaith gan gynnwys canllawiau a gweithdrefnau. 13/6/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 22/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod gwallau ieithyddol ar fersiwn Gymraeg o ap swyddogol Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen. Mae’r achwynydd yn honni bod gwallau iaith Gymraeg ar yr ap drwyddi draw. 13/6/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 16/06/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad i’r achwynydd dderbyn llythyr uniaith Saesneg gan Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru fel ymateb i ohebiaeth Gymraeg. Roedd yr achwynydd hefyd yn anfodlon bod yr Arolygiaeth wedi defnyddio enw Saesneg y dref yn ei gyfeiriad yn hytrach na’r enw Cymraeg a ddefnyddiodd wrth ohebu. 7/6/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 24/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad nad oedd dim Cymraeg i’w glywed (ag eithrio un frawddeg agoriadol) na darpariaeth cyfieithu yn ystod noson gan Gyswllt Ffermio yn Wrecsam. 24/5/2018\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn ar y 29/01/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad Saesneg yn unig ar lythyr dwyieithog bil y Dreth Cyngor. 21/5/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 03/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd yr achwynydd yn anfodlon ar ôl derbyn e-bost uniaith Saesneg gyda’r teitl “Summer Reading Challenge at your local library”. Roedd cynnwys yr e-bost yn egluro mai rhifyn cyntaf bwletin newyddion y Llyfrgell oedd yr e-bost. Roedd yr e-bost yn sôn am sialens ddarllen yr haf yn ogystal â chyflwyno gwybodaeth ynglŷn â gwasanaethau’r llyfrgelloedd. 15/5/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 30/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad ynghylch llythyr dderbyniodd yr achwynydd gan Gronfa Phensiynau Rhondda Cynon Taf. Roedd y llythyr safonol dyddiedig ‘Awst 2017’ yn cynnig gwybodaeth ac yn annog yr achwynydd i ymuno â ‘My Pension On-line’ sef gwasanaeth ar-lein i reoli ei bensiwn. Honnai’r achwynydd iddo dderbyn y llythyr safonol hwn yn Saesneg yn unig. 9/5/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 26/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd wedi cysylltu ac adran Priffyrdd Cyngor Sir Powys i ddweud fod cyflwr un o’u ffyrdd wedi achosi difrod i’w gar ac anfonodd fil i’r Cyngor am atgyweirio ei gar. Derbyniodd yr achwynydd lythyr yn Gymraeg gan y Cyngor yn dweud eu bod wedi trosglwyddo’r bil am y niwed i’r car i’w hadran niwed i foduron. Yna, derbyniodd yr achwynydd lythyr uniaith Saesneg gan gwmni Aseswyr Colledion sef Gallagher Bassett yn nodi: “Please be advised that we are appointed by Powys County Council as claims handlers therefore all correspondence should be addressed to ourselves in relation to this matter from heron.” “We would be grateful if you could correspond with us in English as we are claims handlers / insurers based in England and are not Welsh speaking” 1/5/2018\nY Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 03/07/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad berson ar ran y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig alw yn ei gartref yng Nghaerdydd ar 26/06/2017 gan adael gohebiaeth uniaith Saesneg yn ymwneud â thrwydded deledu. 26/4/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 19/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gwyn yn ymwneud a honiad bod peiriannau talu ac arddangos Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam yn cynnwys gwallau ieithyddol yn y Gymraeg. Nodwyd yn benodol bod y gair Bwrdeistref wedi ei sillafu yn anghywir – defnyddir ‘bwrdeisdref’. Yn ogystal, honnai’r achwynydd fod gwallau iaith ar hysbysebion ar gefn y tocynnau a bod y Gymraeg yn cael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg ar yr hysbysebion gan fod defnydd o ffont llai ar gyfer y testun Gymraeg a bod print trwm yn cael ei defnyddio ar gyfer testun Saesneg yr hysbysebion. 25/4/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gwyn ar y 24/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn bodloni amodau adran 93 Mesur y Gymraeg, ac felly’n gŵyn ddilys. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad mai dim ond cynnwys uniaith Saesneg sydd yng nghyfrifon Twitter @Powysarchives a @sport_powys a chyfrif Facebook Chwaraeon Sport Powys County Council. Honnai’r achwynydd yn ogystal, na dderbyniodd ymateb i e-byst Cymraeg a anfonodd drwy’r cyfeiriad e-bost cwsmer@powys.gov.uk ar 06/06/2017 ac eto ar 15/07/2017, er mwyn tynnu sylw Cyngor Sir Powys o’r cynnwys uniaith Saesneg ar y cyfrifon Twitter a Facebook. 25/4/2018\nCorff Adnoddau Naturiol Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 14/08/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn honni bod y broses recriwtio ar gyfer Prif Weithredwr newydd y Corff yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. Honnai’r achwynydd fod gofyniad i gyflwyno cais ar-lein ar gyfer y swydd drwy wefan Saesneg yn unig drydydd parti Odgers Berndtson. Honnai’r achwynydd nad oedd modd amlwg o gyflwyno cais am y swydd yn Gymraeg a nododd yr achwynydd nad oedd yn fodlon cyflwyno cais yn Saesneg am y swydd ar sail egwyddorol gan mai yn Saesneg yn unig oedd y wefan. Penderfynodd yr achwynydd peidio â chyflwyno cais. 19/3/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan aelod o'r cyhoedd ar 03/04/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â mwy nag un o wasanaethau’r Cyngor. Roedd yr achwynydd wedi derbyn llythyr uniaith Saesneg gan yr adran dreth ac roedd hefyd yn anfodlon bod arwyddion parhaol a dros dro uniaith Saesneg yn Llyfrgell Rhymni a Chanolfan Ailgylchu Rhymni. Roedd hefyd am gwyno am gyhoeddiadau llais uniaith Saesneg yn llyfrgelloedd Caerffili a Bargoed. Cyflwynodd yr achwynydd y gŵyn i’r Cyngor yn uniongyrchol hefyd ac fe ddarparodd y Cyngor gopi o’r ymateb dyddiedig 03/05/2017. 5/2/2018\nCyngor Sir Penfro Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 10/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â thestun Saesneg yn ymddangos ar dudalen Gymraeg gwefan y Cyngor. Roedd y testun yn cyfeirio at weithgareddau minecraft yn llyfrgell Dinbych y Pysgod dros wyliau hanner tymor Mai. Roedd y geiriau canlynol yn ymddangos ar dudalen Gymraeg y wefan: “Mae’r dudalen hon wrthi’n cael ei chyfieithu ar hyn o bryd, felly diolch am eich amynedd wrth i ni ychwanegu’r cynnwys”. Roedd y testun a ddilynodd yn Saesneg. 1/2/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 13/06/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam i ddarparu gwasanaeth Cymraeg dros y ffôn i aelod o’r cyhoedd yn adran y Dreth Gyngor ar 13/06/2017 drwy ddefnyddio’r rhif ffôn 01978 298992. Roedd yr achwynydd hefyd yn honni bod gwallau ieithyddol yn y Gymraeg ar lythyr gŵys y Dreth Gyngor a anfonwyd at yr achwynydd ar 12/06/2017. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam i gydymffurfio â safon 6 a 11. 31/1/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 20/04/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â threfniadau Cyngor Sir Powys wrth gyhoeddi gwybodaeth am gais cynllunio penodol. Roedd y cais cynllunio yn ymwneud â datblygiad ar gyrion Machynlleth. Honnai’r achwynydd fod y Cyngor wedi cyflwyno cais cynllunio a holl wybodaeth am y datblygiad yn Saesneg yn unig i’r Pwyllgor Cynllunio. Honnai’r achwynydd iddo hefyd fynychu’r cyfarfod a fu’n trafod y cais ac nad oedd offer cyfieithu ar y pryd ar gael yng nghyfarfod y Pwyllgor Cynllunio. 31/1/2018\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 13/06/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn ynghylch trefniadau Cyngor Sir Powys wrth gyhoeddi gwybodaeth am gais cynllunio penodol. Roedd y cais cynllunio yn ymwneud â datblygiad ar gyrion Machynlleth. Honnai’r achwynydd fod y Cyngor wedi cyflwyno cais cynllunio a holl wybodaeth am y datblygiad yn Saesneg yn unig i’r Pwyllgor Cynllunio. Honnai’r achwynydd iddo hefyd fynychu’r cyfarfod a fu’n trafod y cais ac nad oedd offer cyfieithu ar y pryd ar gael yng nghyfarfod y Pwyllgor Cynllunio. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam i gydymffurfio â safonau 30, 32, 33 a 47. 29/1/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 16/05/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn honni bod gwybodaeth ar dudalen wefan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ynghylch canolfannau hamdden y Sir yn ddiffygiol yn Gymraeg. Nodai’r achwynydd fod llai o wybodaeth ar y dudalen we yn Gymraeg na’r hyn oedd ar gael ar y dudalen we gyfatebol Saesneg. Nodai’r achwynydd hefyd fod dolenni ar y dudalen we Gymraeg yn arwain at wybodaeth Saesneg yn unig ar dudalennau ar wefan ‘Freedom Lesiure’ – sef darparwr allanol sydd yn rhedeg canolfannau hamdden y Sir ar ran y Cyngor. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam i gydymffurfio â safon 52 a 56. 12/1/2018\nCyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 11/04/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnai’r achwynydd iddi ffonio prif rif ffôn y Cyngor ar 11 Ebrill 2017. Dewisodd opsiwn ‘1’ ar gyfer gwasanaeth Cymraeg a chafodd yr alwad ei hateb gan aelod o staff oedd yn medru’r Gymraeg. Gofynnodd i gael ei throsglwyddo i’r adran Adnoddau Dynol. Cafodd yr alwad ei hateb gan aelod arall o staff y brif ganolfan alwadau. Nid oedd yr aelod hwn yn medru’r Gymraeg a bu’n rhaid iddi ailadrodd ei hymholiad yn Saesneg. Cafodd yr alwad ei throsglwyddo’n llwyddiannus i’r adran Adnoddau Dynol ac fe’i hatebwyd gan aelod o staff wnaeth gyfarch yn uniaith Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 11 a 20. 11/1/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 09/03/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn anhapus nad oedd cyfeiriad wedi ei gynnwys ar fersiwn Gymraeg llythyr a dderbyniodd yn ei wahodd i gymryd rhan yn Arolwg Cenedlaethol Cymru. 10/1/2018\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 28/04/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gwasanaeth ffôn cymorth technegol Cymraeg i ddefnyddwyr gwefan Gwerthwch i Gymru. Honnai’r achwynydd nad oedd gwefan Gymraeg Gwerthwch i Gymru yn arddangos rhif ffôn ar gyfer y llinell gymorth dechnegol ar y tudalennau Cymraeg, a bod rhaid iddi alw rhif cyffredinol Gwerthwch i Gymru dair gwaith er mwyn darganfod y rhif. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 13 a 52. 21/12/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Ar 3 Mehefin 2016 derbyniodd y Comisiynydd nifer o gwynion gan aelod o’r cyhoedd. Roedd y cwynion yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-Bont ar Ogwr. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-Bont ar Ogwr, derbyniwyd nodyn o alwad ffôn yn ymholi ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Roedd yr ymateb yn nodi fod y Cyngor yn cynnig gwersi Cymraeg i blant ond nid oedolion. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail honno, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 14/12/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd ddwy gŵyn gan ddau berson oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd cwyn 1 ar 21 Chwefror 2017. Honnai’r achwynydd iddo dderbyn e-bost Saesneg yn unig ar 21 Chwefror 2017 gan un o swyddogion Gweinidogion Cymru yn ei wahodd i gyfarfod gyda Chyfarwyddwr Addysg o Grŵp Addysg a Gwasanaethau Cyhoeddus Llywodraeth Cymru. Derbyniwyd cwyn 2 ar 8 Mawrth 2017. Honnai’r achwynydd iddo dderbyn e-bost Saesneg yn unig ar 8 Mawrth 2017 gan un o swyddogion Gweinidogion Cymru yn ymateb i ymholiad iddo gyflwyno dros y ffôn yn Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 2, 5 a 7. 30/11/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 27/07/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniodd y Comisiynydd honiad gan berson nad oedd hyfforddiant a ddarparwyd gan Hyfforddiant Undeb Cenedlaethol Newyddiadurwyr Cymru (HUCNC) rhwng Mai 2016 – Ionawr 2017, ac a hysbysebwyd ar wefan HUCNC ar gael yn Gymraeg. Honnir fod HUCNC yn derbyn cymorth ariannol gan Lywodraeth Cymru er mwyn eu galluogi i gynnal yr hyfforddiant. Roedd yr achwynydd yn awyddus i fynychu cwrs “How to run a successful social media campaign” drwy gyfrwng y Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 94. 28/11/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 12/01/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gwasanaethau Cyllid Myfyrwyr Cymru. Nodai’r gŵyn fod yr achwynydd wedi derbyn llythyr â’r teitl ‘Financial evidence needed for tax year 2014-15’ oddi wrth Gyllid Myfyrwyr Cymru yn Saesneg yn unig, ar 05/01/2017. Yn ogystal, derbyniodd yr achwynydd ffurflen â’r teitl ‘Evidence Return Form’ oddi wrth Gyllid Myfyrwyr Cymru yn Saesneg yn unig, ar 05/01/2017. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 2, 5, 7 a 50. 21/11/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 05/01/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gwasanaethau Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr Cyfyngedig. Nodai’r gŵyn fod yr achwynydd wedi derbyn llythyr â’r teitl ‘Action required – complete the enclosed form to update your current employment status’ oddi wrth y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn Saesneg yn unig, ar 09/12/2016. Yn ogystal, honnodd yr achwynydd ei bod wedi derbyn ffurflen â’r teitl ‘Confirmation of Customer Details Form’ oddi wrth y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn Saesneg yn unig, ar 09/12/2016. Ymhelaethodd yr achwynydd gan honni nad yw gwefan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr (http://www.slc.co.uk/) ar gael yn Gymraeg ac yn olaf, nad oedd modd i’r achwynydd siarad Cymraeg â’r Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr ar y ffôn wrth ffonio 0300 100 0611 am 16:24 ar 05/01/2017. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 2, 5, 7, 8, 9, 10, 50 a 52. 21/11/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 30/03/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud ag arwyddion ffordd ar draffordd yr M4. Honnodd yr achwynydd iddo weld testun Saesneg wedi ei osod uwchlaw’r testun Gymraeg cyfatebol ar sgriniau matrics ar y draffordd rhwng cyffordd 44 a 42. Roedd yr achwynydd yn teithio i gyfeiriad y dwyrain ar 30 Mawrth, 2016 pan welodd yr arwyddion dan sylw. Roedd yr arwyddion yn arddangos ‘P+RIDE J42’ ar y linell gyntaf a ‘P+TEITHIO’ ar yr ail linell. Honnodd hefyd iddo weld arwydd wrth allanfa cyffordd 42 ar 4 Ebrill, 2016 wrth deithio i gyfeiriad y dwyrain oedd yr arddangos y testun ‘Congestion Slow Down’ yn Saesneg yn unig. Honnodd bod arwyddion dros dro oedd yn ymwneud â gwaith ffordd dros nos yn parhau i arddangos gwybodaeth gyda’r testun Saesneg yn gyntaf ar 5 Ebrill, 2016. Darparodd yr achwynydd ddolen at dudalen ym ymwneud ag arwyddion gwybodaeth ar wefan Traffig Cymru gan nodi bod y dudalen yn dangos bod testun Saesneg yn ymddangos o flaen y Gymraeg ar arwyddion gwybodaeth ar briffyrdd yng Nghymru. 21/11/2017\nCyngor Dinas a Sir Abertawe Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 07/03/2017 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod yr achwynydd wedi derbyn ateb yn Saesneg i e-bost a anfonodd yn Gymraeg ar 7 Mawrth 2017. Cafodd yr ateb ei anfon am 19.31 o’r gloch ar yr un dyddiad gan aelod o staff Cyngor Dinas a Sir Abertawe (y Cyngor). 15/11/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd fod y meicrowefan ar gyfer galluogi unigolion i chwilio am geisiadau cynllunio cyfredol (a hanesyddol) gan y Cyngor ddim ar gael yn Gymraeg ac nad oedd modd chwilio am geisiadau cynllunio ar y tudalennau Saesneg wrth ddefnyddio enwau strydoedd neu dermau Cymraeg. Nodai’r achwynydd ei fod wedi dilyn dolen o dudalen Gymraeg o brif wefan Cyngor Dinas Caerdydd. Mae gwybodaeth gyffredinol am broses ceisiadau cynllunio ar gael ar y brif wefan yn Gymraeg, ond mae’r ddolen ar gyfer dilyn ceisiadau ac ati fel y disgrifiwyd yn yn arwain at y dudalen darganfod ceisiadau uchod sydd yn Saesneg yn unig. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 52, 55 a 56. 17/10/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnai’r achwynydd ei fod wedi derbyn ymateb Saesneg yn unig i gais rhyddid gwybodaeth a gyflwynwyd yn Gymraeg at gyfrif e-bost foi@caerdydd.gov.uk. Mewn diweddariad nododd yr achwynydd iddo dderbyn ymateb Cymraeg yn dilyn cyflwyno cwyn uniongyrchol i’r Cyngor ar yr un pryd â’r gŵyn hon. Honnai’r achwynydd fodd bynnag fod cyflwyno'r cais gwreiddiol yn Gymraeg wedi arwain at oedi wrth dderbyn ymateb yn ei ddewis iaith ac felly fod y cais Cymraeg wedi ei thrin yn llai ffafriol na fyddai cais a gyflwynwyd yn Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 1. 17/10/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 24/11/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â honiad bod Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf wedi methu ag ateb neges e-bost a ysgrifennwyd ganddi yn Gymraeg. Roedd yr e-bost yn ymwneud â Chynllun Pensiwn Llywodraeth Leol Rhondda Cynon Taf. Roedd yn gofyn pa ffurflenni oedd eu hangen ar yr achwynydd er mwyn rhoi gwybod am newid yn ei hamgylchiadau. Cafodd ei anfon at y cyfeiriad pensions@rctcbc.gov.uk am 20:36 ar 29 Medi 2016. Honnodd hefyd ei bod wedi anfon ail e-bost i’r un cyfeiriad am 20:37 ar 8 Tachwedd 2016. Yn y neges honno fe gwynodd nad oedd wedi derbyn ateb i’w hymholiad gwreiddiol a bod neges yn cydnabod ei hymholiad wedi ei hysgrifennu’n Saesneg. 16/10/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd bod y Gymraeg yn cael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg ar beiriannau hunanwasanaeth Llyfrgell Ganolog Caerdydd gan fod y peiriant wedi ei osod gyda’r Saesneg fel yr iaith ddiofyn, a bod rhaid pwyso botwm bach ar waelod tudalen gartref y peiriant i gael dewis gwasanaeth Cymraeg. Roedd yr achwynydd hefyd yn honni bod peiriannau prynu tocyn parcio ym meysydd parcio y ddinas sydd dan reolaeth Cyngor Dinas Caerdydd yn dangos testun Saesneg ar y sgrin fel iaith ddiofyn a bod rhaid pwyso botwm i weld i gael derbyn gwasanaeth Cymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 60. 3/10/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar yr 21 o Orffennaf 2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Cysylltodd yr achwynydd â'r Comisiynydd gan ei fod yn anfodlon ei fod wedi gorfod aros yn hirach na’r terfyn amser arferol ar gyfer cael ymateb i gais am wybodaeth o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000. Cyflwynodd yr achwynydd ei gais am wybodaeth ar 14 Mehefin 2016. Y terfyn amser ar gyfer ymateb i gais am wybodaeth o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 yw 20 diwrnod gwaith sef, yn yr achos yma, 12 Gorffennaf 2016. Derbyniodd yr achwynydd ymateb y Cyngor i’w gais am wybodaeth ar 1 Awst 2016 sef 34 diwrnod gwaith ar ôl cyflwyno’r cais. Roedd yr achwynydd o’r farn bod yr oedi oherwydd iddo gyflwyno’r cais yn Gymraeg. 26/9/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 21/12/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn ynghylch e-bost cydnabod gohebiaeth safonol a anfonwyd at berson, wedi iddi ohebu ag un o Weinidogion Cymru ar 8 Rhagfyr 2016 yn Gymraeg. Honnir fod yr e-bost ymateb safonol a anfonwyd yn Saesneg yn unig. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 1. 15/8/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 31/12/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Mae dwy elfen i’r gŵyn. Yn gyntaf, honnai’r achwynydd fod arwydd uniaith Saesneg wedi ei osod ar beiriannau hunanwasanaeth talu ac arddangos newydd yn Wrecsam. Darparwyd llun sy’n dangos fod yr arwyddion yn rhai dros dro er mwyn rhybuddio'r cyhoedd nad yw’r peiriannau eto yn weithredol. Yn ogystal, honnai’r achwynydd nad oedd y peiriannau hunanwasanaeth newydd dan sylw yn gweithredu yn llawn yn y Gymraeg; fod y cyfarwyddiadau ar y peiriant yn uniaith Saesneg ac mai Saesneg oedd iaith ddiofyn sgrin y peiriant. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam i gydymffurfio â safon 60, 61 a 62. 15/8/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Natur y gŵyn oedd bod camgymeriadau a gwallau iaith ar arwydd Cymraeg ym maes parcio Severn Grove, Treganna, Caerdydd. Honnodd yr achwynydd fod yr arwyddion yn cynnwys testun Cymraeg nad oedd yn gyfieithiad gramadegol cywir nac yn synhwyrol o ran ystyr. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 63. 26/7/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd iddo anfon neges e-bost yn Gymraeg i’r cyfrif e-bost pensions@cardiff.gov.uk ac iddo dderbyn ymateb uniaith Saesneg ar 23 Ionawr 2017. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 1. 26/7/2017\nCyngor Dinas a Sir Abertawe Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Dinas a Sir Abertawe. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Dinas a Sir Abertawe, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymateb yn nodi nad oedd y Cyngor yn cynnig unrhyw wersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mai 2016. Roedd yr ymateb yn nodi nad oedd y Cyngor yn cynnig unrhyw wersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bro Morgannwg. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bro Morgannwg, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymateb yn nodi nad oedd gan y Cyngor unrhyw hyfforddwyr nofio a allai gynnig gwersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Dinas Caerdydd. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Dinas Caerdydd, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Yn nhŷb yr ymholydd nid oedd ymateb y Cyngor yn darparu sicrwydd digonol ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymateb yn nodi bod y Cyngor yn cynnig gwersi nofio Cymraeg mewn un lleoliad, a hynny’n ddibynnol ar y gallu. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Sir Gâr Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Sir Gâr. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Sir Gâr, derbyniodd y Comisiynydd gopi o gofnod o ymateb y Cyngor i ymholiad llafar ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Roedd aelod o’r cyhoedd wedi holi am y gwersi nofio mewn cyfarfod ag aelod o staff y Cyngor fis Ebrill 2016. Roedd yr ymateb yn nodi bod rhai gwersi nofio ar gael yn Gymraeg, ond roedd amheuaeth ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg ar rai lefelau. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Dinas Casnewydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Dinas Casnewydd. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Dinas Casnewydd, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Ebrill 2016. Roedd yr ymateb yn nodi nad oedd y Cyngor yn cynnig unrhyw wersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 a 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Conwy Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mai 2016. Roedd yr ymateb yn nodi bod y Cyngor yn cynnig gwersi nofio yn Gymraeg mewn un lleoliad, ond mai yn Saesneg yn unig y cynhelid gwersi nofio mewn lleoliadau eraill fel arfer. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 a 86. 25/7/2017\nCyngor Sir Ddinbych Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Sir Ddinbych. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Sir Ddinbych, derbyniodd y Comisiynydd gopi o gofnod o ymateb y Cyngor i ymholiad llafar ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Roedd aelod o’r cyhoedd wedi holi am y gwersi mewn sgwrs ffôn ag aelod o staff y Cyngor fis Ebrill 2016. Roedd yr ymateb yn nodi y byddai’n bosibl i’r Cyngor gynnig gwersi dwyieithog, ond nid rhai Cymraeg yn unig. Roedd yr ymateb hefyd yn nodi nad oedd y Cyngor yn ystyried bod gofyniad statudol i gynnig gwersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81 ac 84. 25/7/2017\nCyngor Gwynedd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Gwynedd. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Gwynedd, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymatebion y Cyngor i ymholiadau ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiadau dros e-bost gan aelodau o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymatebion yn nodi bod y Cyngor yn cynnig gwersi nofio Cymraeg mewn nifer o leoliadau, ond roedd amheuaeth ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg mewn lleoliadau eraill. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81 ac 84. 25/7/2017\nCyngor Sir Penfro Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Sir Penfro. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Sir Benfro, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymatebion y Cyngor i ymholiadau ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiadau dros e-bost gan aelodau o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymatebion yn nodi bod y Cyngor yn cynnig gwersi nofio Cymraeg mewn nifer o leoliadau, ond roedd amheuaeth ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg ar rai lefelau, ac nid oedd gwersi nofio Cymraeg yn cael eu cynnig mewn lleoliadau eraill. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiadau ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiadau dros e-bost gan aelodau o’r cyhoedd fis Mai 2016. Roedd yr ymatebion yn nodi bod y Cyngor yn cynnig gwersi nofio Cymraeg mewn rhai lleoliadau, ond nad oedd gwersi nofio Cymraeg yn cael eu cynnig mewn nifer o leoliadau. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81 ac 84. 25/7/2017\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Sir Powys. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Sir Powys, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Ebrill 2016. Roedd y rhestr a ddarparwyd mewn ymateb i’r ymholiad yn nodi mai mewn un lleoliad o blith y naw a restrwyd y cynigid gwersi nofio Cymraeg ar y dyddiad yr oedd yr ymholiad yn berthnasol iddo. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81 ac 84. 25/7/2017\nCyngor Sir Fynwy Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Sir Fynwy. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Sir Fynwy, derbyniodd y Comisiynydd gopi o ymateb y Cyngor i ymholiad ysgrifenedig ynghylch gwersi nofio Cymraeg. Gwnaed yr ymholiad dros e-bost gan aelod o’r cyhoedd fis Mawrth 2016. Roedd yr ymateb yn nodi nad oedd y Cyngor yn cynnig unrhyw wersi nofio yn Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen, derbyniodd y Comisiynydd wybodaeth a honnai fod y Cyngor wedi nodi, mewn ymateb i ymholiad, nad oedd yn cynnig unrhyw wersi nofio yn Gymraeg. Gwnaed yr ymholiad gan aelod o’r cyhoedd mewn galwad ffôn i Gyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen ar 01/06/2016. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Derbyniwyd y gŵyn ar 03/06/2016. Roedd y gŵyn yn ymwneud â darpariaeth gwersi nofio nifer o awdurdodau lleol, gan gynnwys Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam. Darparwyd tystiolaeth i gefnogi’r cwynion; roedd y dystiolaeth hon yn ymwneud ag ymateb yr awdurdodau lleol i ymholiadau ynghylch argaeledd gwersi nofio Cymraeg. Yn achos Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam, derbyniodd y Comisiynydd wybodaeth ysgrifenedig yn nodi y gwnaed ymholiad llafar gan aelod o’r cyhoedd ar 04/04/2016 yng Nghanolfan Hamdden a Gweithgareddau Byd Dŵr, Wrecsam. Honnai’r person hwn iddo gael gwybod gan dderbynnydd nad oedd y Cyngor yn cynnig unrhyw wersi nofio a neilltuwyd fel rhai Cymraeg, er bod rhai o’r hyfforddwyr nofio yn siarad Cymraeg. Roedd yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau eraill, a oedd wedi gwneud yr ymholiadau i’r cynghorau, ond nid oedd y wybodaeth a gyflwynwyd yn ei gwneud yn hysbys pwy oedd y personau hynny. O’r herwydd, ni chafodd y Comisiynydd ei bodloni fod yr achwynydd yn gweithredu ar ran personau y mae’r ymddygiad honedig wedi effeithio arnynt yn uniongyrchol. Ar y sail hwnnw, nid oedd y Comisiynydd o’r farn fod y cwynion yn rhai dilys yn unol ag adran 93 Mesur y Gymraeg. Fodd bynnag, roedd y Comisiynydd o’r farn fod y wybodaeth a dderbyniwyd yn creu amheuaeth o fethiant ar ran y Cyngor i gydymffurfio â rhai o safonau’r Gymraeg a osodwyd arno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 81, 84 ac 86. 25/7/2017\nCyngor Sir Powys Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 23/12/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Natur y gŵyn oedd nad oedd peiriant hunanwasanaeth talu ac arddangos ym maes parcio Rhaeadr Gwy yn darparu gwasanaeth Cymraeg. Honnai’r achwynydd nad oedd modd amlwg ar y peiriannau i newid o’r iaith ddiofyn - sef Saesneg. Honnai’r achwynydd felly nad oedd peiriannau hunanwasanaeth talu ac arddangos am barcio yn gweithredu yn llawn yn y Gymraeg a’u bod yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 60. 27/6/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Natur y gŵyn yw bod aelod o’r cyhoedd wedi cysylltu â rhif ffôn “ymholiadau cyffredin” Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (y Cyngor) ar 22 Medi 2016. Honnai’r achwynydd nad oedd wedi derbyn gwasanaeth yn Gymraeg ar y llinell ffôn hon. Nodai’r gŵyn fod yr achwynydd wedi dewis opsiwn 2 yn dilyn clywed dewislen safonol cyfarch yr alwad, er mwyn derbyn gwasanaeth Cymraeg. Ar ôl seibiant, clywodd yr achwynydd neges safonol yn cynnig ateb yr alwad yn Saesneg wrth bwyso rhif 1 neu gynnig iddo alw nôl os am wasanaeth Cymraeg. Gan nad oedd yr achwynydd wedi pwyso rhif 1; ar ôl cyfnod o ddau funud cafodd yr alwad ei datgysylltu. Roedd yr achwynydd yn honni felly na ddarparwyd gwasanaeth yn Gymraeg ar y llinell ffôn hon ac na chafodd wybod pa bryd yr oedd gwasanaeth Cymraeg ar gael. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 11 a 17. 27/6/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 09/08/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig gan Weinidogion Cymru i ddarparu gwasanaeth ffôn yn y Gymraeg ar rif ffôn llinell uniongyrchol yn un o’u hadrannau. Honnai’r achwynydd iddo ffonio 01443 663718 (rhif ffôn llinell uniongyrchol o fewn y Gyfarwyddiaeth Addysg) ar 09/08/2016; i’r alwad gael ei hateb gan rywun nad oedd yn siarad Cymraeg; na wnaeth y person hwnnw gynnig trosglwyddo’r achwynydd i siaradwr Cymraeg; ac, yn hytrach, i’r person siarad Saesneg â’r achwynydd. Mewn e-bost ar 08/11/2016, mewn ymateb i gais gan y Comisiynydd am wybodaeth bellach, nododd yr achwynydd fod yr alwad berthnasol rhwng 14:00 a 15:00 ar 09/08/2016. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 18. 9/6/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 22/09/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â methiant honedig gan Weinidogion Cymru i ddarparu gwasanaeth ffôn yn y Gymraeg ar eu prif rif ffôn. Honnai’r achwynydd iddo ffonio 0300 0604400 (prif rif ffôn Gweinidogion Cymru) tua 12:00 ar 22/09/2016, a gofyn am gael siarad â swyddfa’r wasg; iddo gael ateb a gwasanaeth Cymraeg gan y sawl a atebodd y ffôn; iddo gael ei drosglwyddo i swyddfa’r wasg a derbyn y cyfarchiad uniaith Saesneg ‘Hello, press office’; na chynigiwyd ei drosglwyddo i aelod o staff a allai ddelio â’r alwad yn Gymraeg, ond yn hytrach iddo orfod gofyn am gael ei drosglwyddo. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safon 10. 9/6/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd nad oedd agendâu a chofnodion prif bwyllgorau Cyngor Dinas Caerdydd (y Cyngor) ar gael ar ei wefan yn Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 41, 48, 49 a 52. 1/6/2017\nCyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar yr 2il o Awst 2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd ei bod wedi ffonio prif rif ffôn Cyngor Bwrdeistref Sirol Castell-nedd Port Talbot (y Cyngor), sef 01639 686 868, ar 29 Gorffennaf 2016 er mwyn gwneud ymholiad. Dewisodd yr opsiwn ar gyfer derbyn gwasanaeth Cymraeg. Dywedodd yr achwynydd ei bod wedi aros am ddeg munud. Nid oedd yn ymddangos iddi fel petai gwasanaeth Cymraeg ar gael ar y pryd ac roedd neges reolaidd (wedi ei hawtomeiddio) yn rhoi gwybod bod gwasanaeth ffôn Saesneg ar gael. Dywedodd yr achwynydd nad oedd ganddi amser i aros am wasanaeth Cymraeg ar y diwrnod hwnnw, ac felly bu’n rhaid dewis gwasanaeth Saesneg er mwyn cael ateb i’w hymholiad. 1/6/2017\nCyngor Sir y Fflint Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 23/05/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd bod y deunyddiau cyhoeddusrwydd canlynol yn uniaith Saesneg: posteri ac arwyddion a oedd yn hysbysebu dosbarthiadau ffitrwydd a chynigion arbennig i gwsmeriaid. Derbyniwyd cwyn bod gwefan y Cyngor a thudalen Facebook Canolfan Hamdden Glannau Dyfrdwy yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. Hefyd cafwyd cwyn bod y peiriant hunan-wasanaeth Technogym yn uniaith Saesneg, a chwyn am ddiffyg argaeledd S4C ar beiriannau Technogym Canolfan Hamdden Glannau Dyfrdwy. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 37, 38, 52, 58, 60, 61 a 63. 12/5/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 20/06/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnai’r achwynydd iddi dderbyn galwad ffôn fore Sadwrn 18 Mehefin 2016, gan berson yn gweithredu ar ran Gweinidogion Cymru oedd yn cynnal arolwg Cyflymu Cymru. Honnir na chafodd gynnig cymryd rhan yn yr arolwg yn Gymraeg, a bu rhaid gofyn am wasanaeth yn Gymraeg. Yn dilyn hynny, trosglwyddwyd yr alwad i rywun oedd yn siarad Cymraeg, a wedi hynny, llwyddwyd i gynnal yr arolwg yn llawn trwy gyfrwng y Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gweinidogion Cymru i gydymffurfio â safonau 21 ac 81. 12/5/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 14/10/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni nad oedd y ffurflen ar-lein i newid cyfeiriad ar gyfer y Dreth Gyngor, sydd ar wefan Cyngor Dinas Caerdydd, ar gael yn Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 50. 21/3/2017\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 10/06/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd achwynydd na chafodd wasanaeth derbynfa trwy gyfrwng y Gymraeg wrth ymweld â phrif swyddfa’r Cyngor yng Nglanfa’r Iwerydd, Bae Caerdydd ar brynhawn 7 Mehefin 2016. Roedd yr achwynydd yn ceisio sicrhau pleidlais drwy’r post. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 64. 1/3/2017\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â’r wybodaeth ar wefan Cyngor Bro Morgannwg mewn perthynas â gweithgareddau haf 2016. Roedd y gŵyn yn nodi: - bod dolen ar dudalen hafan Saesneg y wefan yn mynd i dudalen ‘Summer Activities 2016’ (a oedd yn cynnwys gwybodaeth benodol am weithgareddau haf), ond bod y ddolen gyfatebol ar dudalen hafan Gymraeg y wefan yn mynd i dudalen ‘Beth sy’n digwydd’ (tudalen digwyddiadau fwy cyffredinol, heb gymaint o wybodaeth arni ynghylch gweithgareddau haf), er bod y dudalen ‘Gweithgareddau Haf 2016’ ar gael ar y wefan Gymraeg; - nad oedd y wybodaeth ar y dudalen ‘Gweithgareddau Haf 2016’ yn gyflawn o gymharu â’r dudalen ‘Summer Activities 2016’; - bod dogfen PDF Gymraeg, a oedd yn cynnwys gwybodaeth am yr holl weithgareddau haf, wedi ei gosod ar y dudalen ‘Summer Activities 2016’ ond nid ar y dudalen ‘Gweithgareddau Haf 2016’. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gyngor Bro Morgannwg i gydymffurfio â safonau 48 a 52. 1/3/2017\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Nodai’r gŵyn nad oedd y ddogfen ‘Updated Policy for the Appointment of LA Governors’, a oedd ar y dudalen ‘Swyddi Llywodraethwyr Awdurdod Lleol (ALl)’ ar wefan Cyngor Bro Morgannwg, a’r fersiwn Saesneg o’r dudalen honno, ar gael yn Gymraeg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gyngor Bro Morgannwg i gydymffurfio â safon 47. 1/3/2017\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd y gŵyn yn ymwneud â gwybodaeth ynghylch Cynllunio ar wefan Cyngor Bro Morgannwg. Yn benodol, nodwyd nad oedd y Cofrestrau Datblygu a Rheolaeth Adeiladu ar-lein, na’r ddogfen ‘A Guide to Planning in the Vale of Glamorgan’, ar gael yn Gymraeg. Mae cysylltau at y gofrestr a’r ddogfen ar y dudalen ‘Cynllunio a Rheolaeth Adeiladu’ ar wefan y Cyngor, a’r fersiwn Saesneg o’r dudalen honno. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gyngor Bro Morgannwg i gydymffurfio â safonau 47 a 52. 1/3/2017\nCyngor Bro Morgannwg Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Nodai’r gŵyn nad oedd holl destun y dudalen ‘Swyddi Gwag Cyfredol’ ar wefan Cyngor Bro Morgannwg ar gael yn Gymraeg, a bod y testun Cymraeg o fewn tudalennau hysbysebion swyddi unigol wedi ei osod o dan y testun Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Gyngor Bro Morgannwg i gydymffurfio â safon 52. 1/3/2017\nCyngor Sir y Fflint Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 30/03/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnodd yr achwynydd nad oedd y Cyngor yn darparu gwersi nofio trwy gyfrwng y Gymraeg tu hwnt i wersi Ton 2 yng Nghanolfan Hamdden yr Wyddgrug. Honnodd yr achwynydd bod derbynnydd y ganolfan wedi egluro bod rhaglen gynhwysfawr o wersi nofio Ton 1 a 2 ar gael trwy’r Gymraeg ond nad oedd gwersi Ton 3 a 4 ar gael trwy’r Gymraeg. At hynny, honnodd achwynydd nad oedd gan y ganolfan gynllun ar gyfer cynnal gwersi tu hwnt i Ton 2 ar gyfer y dyfodol. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 84 ac 86. 15/2/2017\nGweinidogion Cymru Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson ar 20/04/2016 oedd yn bodloni amodau adran 93 (3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnai’r achwynydd bod problem gyda’r ffurflenni cynllunio ar wefan ‘Planning Portal’ yn golygu nad oedd modd cyflwyno cais cynllunio i’r awdurdod lleol trwy gyfrwng y Gymraeg. Honnai’r achwynydd hefyd bod llawer o’r Gymraeg ar wefan ‘Planning Portal’ yn wallus. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan Weinidogion Cymru i gydymffurfio â safonau 50, 50A, 50B, 52 a 55. 20/12/2016\nCyngor Dinas a Sir Abertawe Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni na dderbyniodd gyfarchiad ffôn yn Gymraeg wrth ffonio prif linell ffôn y Cyngor ar y rhif 01792 636000, ar 30 Mawrth, 2016, am 12.25yp. Honnai na ofynnwyd iddo os y dymunai dderbyn gwasanaeth Cymraeg a bu oedi cyn iddo gael ei drosglwyddo at rywun oedd yn siarad Cymraeg. Honnai’r achwynydd hefyd nad oes modd gweld cynnwys Cymraeg ar ffrwd Facebook y Cyngor drwy ddefnyddio ap ar ffôn symudol. Yn ogystal, honnir i hysbysiadau swyddogol ar wefan Public Notices ac ym mhapur newydd y South Wales Evening Post (cyfeirir yn benodol at hysbysiad am ddatblygiadau cynllunio a ymddangosodd ar 4 Ebrill, 2016 yn yr Evening Post) ymddangos yn uniaith Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 8, 9, 11, 58 a 69. 21/11/2016\nCyngor Sir Gâr Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Honnai’r achwynydd fod y Gymraeg yn ymddangos yn wallus ar arwydd sydd wedi ei godi ger safle ailgylchu Cwm Environmental yn Nantycaws, Caerfyrddin. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 61 a 63. 21/11/2016\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni i’r Cyngor fethu â darparu gwasanaeth ffôn cyflawn trwy gyfrwng y Gymraeg wrth iddo geisio cysylltu ag adran gynllunio’r Cyngor ar 11/4/16. Honnai’r achwynydd i’r Cyngor: -\tEi gyfarch yn Saesneg ac ymateb i’w ymholiad yn Saesneg -\tDdarparu neges ‘aros ar y lein’ yn Saesneg yn unig -\tDdarparu ymateb Saesneg wrth iddynt geisio ei drosglwyddo at siaradwr Cymraeg -\tEgluro nad oedd siaradwr Cymraeg ar gael ac y gallai barhau â’r alwad yn Saesneg neu adael rhif ffôn er mwyn fod rhywun yn ei ffonio’n ôl. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 18 a 20. 10/11/2016\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni i weithiwr ar linell ffôn Cysylltu â Chaerdydd (02920 872088) gynnig bod ei fod yn siarad â gweithiwr yn Saesneg er mwyn cael gwasanaeth cyflymach. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 9, 10 ac 17. 10/11/2016\nCyngor Caerdydd Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni bod arwyddion dros dro uniaith Saesneg wedi eu gosod ym Mharc Biwt Caerdydd, ac ar Heol Caerffili, Caerdydd. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 61. 26/10/2016\nCyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg. Roedd yr achwynydd yn honni nad oedd siaradwr Cymraeg ar gael yn nerbynfa Neuadd y Dref, Wrecsam, pan ymwelodd â’r dderbynfa ar 1/4/16. Honnai’r achwynydd y cafodd wybod gan ymgynghorydd cwsmer oedd yn gweithio ar y dderbynfa y byddai’n rhaid iddo aros i aelod arall o staff ddychwelyd i’r dderbynfa cyn y gellir darparu gwasanaeth Cymraeg iddo. Honnai’r achwynydd fod gwasanaeth llawn a phrydlon ar gael i unrhyw un oedd yn dymuno derbyn gwasanaeth Saesneg. Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safon 64. 19/10/2016\nCyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili Derbyniodd y Comisiynydd gŵyn gan berson oedd yn bodloni amodau adran 93(3) i (6) Mesur y Gymraeg.Roedd yr achwynydd yn honni fod y defnydd o’r slogan ‘yn barod i’w renti’ a’r hash nod #GweithioiGaerffili ar gyfrif Facebook y Cyngor yn wallus. Roedd yr achwynydd hefyd yn honni fod y defnydd o ‘Ystafelloedd Newid Dan Do’ ar arwyddion mewn canolfannau hamdden hefyd yn wallus. Roedd y gŵyn yn creu amheuaeth bod y Cyngor wedi methu â chydymffurfio â safon(au). Penderfynodd y Comisiynydd gynnal ymchwiliad o dan adran 71 Mesur y Gymraeg er mwyn canfod a fu methiant gan y Cyngor i gydymffurfio â safonau 58 a 63. 20/9/2016