Tuag at Senedd sy’n Gweithio i Gymru – Blog y Cynulliad\nCyflwynodd Elin Jones AC, Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol, darlith flynyddol Canolfan Llywodraethiant Cymru (Prifysgol Caerdydd) ddydd Mercher, 6 Rhagfyr, yn Adeilad y Pierhead, Bae Caerdydd.\nMae fideo llawn o’r ddarlith ar YouTube neu gallwch ddarllen y trawsgrifiad isod…\nMae’n bleser gen i fod gyda chi heno ac rwy’n ddiolchgar i chi, Canolfan Llywodraethiant Cymru, am y gwahoddiad a’r cyfle i draddodi’r ddarlith hon wrth i dymor arall ac yn wir blwyddyn arall ddirwyn i ben.\nNid yw’r misoedd diwethaf wedi bod yn hawdd, â dweud y lleiaf. Mae’r tristwch a ddaeth i’r Cynulliad yng ngoleuni marwolaeth Carl Sargeant wedi dod ag ystod lawn o emosiynau, cwestiynau ac adweithiau a fydd, yn sicr, yn parhau am nifer o fisoedd i ddod. A thrwy hynny oll, fel Llywydd, bu’n ddyletswydd arnaf i sicrhau bod ein Cynulliad yn trin teulu Carl gyda’r parch y maent yn ei haeddu, a bod ein Haelodau wedi gallu nodi colli cydweithiwr agos â’r urddas a ddisgwylir gan ein deddfwrfa ddemocrataidd genedlaethol.\nNid oes gennyf unrhyw amheuaeth bod ein siambr gylchog berffaith fach ni yn rhoi cryfder i’n gwleidyddion – ar adegau craffu pan fyddant am herio, gwrthdaro neu ddadlau, neu ar yr achlysuron prin hynny, pan fyddwn ni am uno – weithiau i herio, ond hefyd i fynegi galar a balchder. Yn ystod y cyfnodau hyn yr wyf yn fwyaf balch o fod yn Llywydd – pan fydd ein sefydliad democrataidd yn dod yn ganolbwynt ar gyfer mynegiant cenedlaethol ar y cyd. Ac yn ystod yr amseroedd anodd, mae’r Cynulliad yn dangos gwir wytnwch a dygnwch.\nI mi, oedd yn aelod o ddosbarth ’99 y Cynulliad, ac yn ddigon hen i gofio siom ’79, mae’r gwytnwch hwn yn parhau i fod yn ffenomen ryfeddol. I rai yma heno, dyma’r hyn y maent wedi bod yn ymwybodol ohono erioed ac wedi dod i’w dderbyn a’i ddisgwyl gennym ni.\nCenhedlaeth Brett a Wil\nMae yna rai myfyrwyr gwleidyddiaeth ifanc blwyddyn gyntaf yn y gynulleidfa heno sydd wedi gwneud cryn argraff arnaf dros yr wythnosau diwethaf – efallai y byddwch wedi gweld Geneva, Aisha, Brett a Wil ar y Sunday Politics Show yn ddiweddar, gan siarad yn huawdl ynghylch sut y gallwn ni wneud gwleidyddiaeth a’r amgylchedd gwleidyddol yng Nghymru yn well ar gyfer y genhedlaeth nesaf. Dyma’r genhedlaeth sy’n eiddgar ac yn barod i gymryd y baton i mewn i ganol y ganrif hon – os nad cyn hynny.\nRoedd Brett a Wil eisoes wedi sicrhau prif rôl ar y teledu ychydig wythnosau’n gynharach pan aethant nerth eu traed, yn llawn cyffro, i Swyddfa Llywodraeth Cymru ym Mharc Cathays ar ôl clywed bod yna ail-drefnu ar y gweill. Fe wnaethon nhw ddatgan hyn ar Twitter – rwy’n credu fy mod wedi ail-drydaru un ohonynt – a chael eu cyfweld gan ITV Cymru yn ddiweddarach. Ac yn ystod trafodaeth gyda’r gohebydd Rob Osborne, dywedant, er mawr syndod, nad oedd ganddynt unrhyw gof o gwbl o adeg pan nad oedd Jane Hutt yn Weinidog y Llywodraeth.\nWrth wrando arnyn nhw’n siarad, dechreuais feddwl am eu hoedran, yr wyf wedi cael cadarnhad ohono ers hynny, a gweithiais allan yr oeddwn yn ymgyrchu fel ymgeisydd yn etholiad cyntaf erioed Cynulliad Cenedlaethol Cymru pan oedd pob un o’r myfyrwyr hyn – neu ‘pundits’ gwleidyddol, fel yr wyf yn siwr yr hoffen nhw gael eu galw erbyn hyn – yn cael eu geni, sef rhwng mis Gorffennaf 1998 a mis Chwefror 1999.\nFel un a ystyriwyd yn un o’r ‘to ifanc’ a dderbyniwyd i’r Cynulliad Cenedlaethol cyntaf hwnnw, mae’n beth digon dychrynllyd i sylweddoli eich bod wedi bod yn Aelod etholedig trwy gydol oes cenhedlaeth newydd gyfan. I fynd â hi gam ymhellach, nid yw Wil, sydd o Aberystwyth, erioed wedi cael Aelod Cynulliad arall ar wahân i Elin Jones. Hir oes i hynny felly!\nDyma’r genhedlaeth sy’n ystyried Rhodri Morgan a Carwyn Jones fel enwau adnabyddus bob dydd. Mae Brett yn adrodd stori ddoniol am sut y bu ar wyliau unwaith mewn carafán ar yr un safle â Rhodri Morgan. Iddo ef roedd yn beth arferol, naturiol i wersylla mewn cae glaswellt wrth ymyl arweinydd llywodraeth eich gwlad.\nI Brett, Wil, Aisha a Geneva – dyma’r Gymru maen nhw’n ei hadnabod, dyma pwy ydym ni. Mae’r Cynulliad Cenedlaethol yn gymaint o ran o hunaniaeth y genedl hon â Chalon Lân, Parc y Sgarlets neu Gareth Bale.\nBellach mae tair cenhedlaeth o ddatganolwyr Cymreig – yr ymladdwyr, y sylfaenwyr a’r dyfodol:\nYr ymladdwyr yw’r rhai a dreuliodd y rhan fwyaf o’u bywydau yn brwydro am hunan-lywodraeth, dim ond i lwyddo ac yna ei drosglwyddo i’r genhedlaeth nesaf\nY sylfaenwyr yw’r rhai ohonom sydd wedi bod â’r ddyletswydd i ymgorffori lle a statws y Cynulliad ym meddylfryd y genedl ac i gadarnhau’r sylfeini y cafodd ei adeiladu arnynt.\nAc yna mae’r dyfodol, y genhedlaeth nesaf – y rheini sydd am gydio yn y peth a gwneud iddo ffynnu. A dydw i ddim ond yn sôn am ein gwleidyddion y dyfodol. Mae hyn yn berthnasol i’n harweinwyr y dyfodol mewn meysydd eraill hefyd, sy’n cyfrannu at wleidyddiaeth Cymru y tu allan i’r maes etholedig: yr academyddion, yr economegwyr, y gwneuthurwyr polisi, yr ystadegwyr, yr etholiadegwyr a’r sylwebyddion. I’r bobl hyn – yn wir i holl bobl Cymru, p’un a oes ganddynt ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth ai peidio – mae gennym ddyletswydd i gryfhau craidd ein sefydliad democrataidd.\nFframwaith sefydliadol bregus Sheen\nYn ddiweddar, gofynnodd yr actor Michael Sheen, yn ystod darlith ym Merthyr Tudful, y cwestiwn ‘Pwy sy’n siarad dros Gymru?’ a dywedodd ein bod fel cenedl wedi cael anhawster i ddod i delerau gyda’n gorffennol. Nid wyf yn anghytuno, ond yr hyn sy’n rhoi gobaith i mi yw bod hyn yn ymddangos yn gymaint llai o beth wrth siarad â’n cenhedlaeth iau. Mae yna gymaint llai o feichiau o’r gorffennol, llai o bethau yn eu dal yn ôl – llai o wrthdaro rhwng y ffactorau amrywiol sy’n cyfoethogi ein hunaniaeth, ond sydd, yn y gorffennol, wedi bod yn bethau sydd wedi ein rhannu yn ein gwleidyddiaeth. Yr wyf yn sicr yn hyderus bod cenhedlaeth y dyfodol o ran gwleidyddion Cymru neu gynorthwywyr gwleidyddol neu weision sifil yn fwy hyderus, ac yn falch hyd yn oed o ddemocratiaeth Gymreig a sut mae’n dechrau ffurfio. Felly, mae’n rhaid i ni sicrhau bod ganddynt y cyfle gorau posibl i wneud iddi lwyddo, a hynny er lles pobl a chymunedau Cymru. Rhaid inni hefyd sicrhau bod ganddynt yr hyder i herio, craffu a siarad y gwir wrth rym er mwyn sicrhau democratiaeth fywiog, iach.\nSoniodd Michael Sheen hefyd am fframwaith sefydliadol yng Nghymru sy’n fregus. Unwaith eto, nid wyf yn anghytuno, ond rwyf hefyd yn meddwl ei fod o fewn ein gallu nawr i wneud rhywbeth amdano. A’r hyn mae hynny’n ei olygu o ran ein Cynulliad yw bod gennym nawr y pwerau, trwy Ddeddf Cymru 2017, i greu democratiaeth seneddol sy’n wirioneddol yn gweithio i Gymru.\nNewid yr enw\nAc mae’n wir bod Comisiwn y Cynulliad nawr yn argymell y dylem newid enw’r sefydliad, o Gynulliad i Senedd Cymru, fel rhan o’r broses o oresgyn unrhyw fregusrwydd. Mae’n enw sy’n adlewyrchu’r cyfrifoldeb sydd arnom, ac sy’n cael ei gydnabod a’i ddeall gan y rheini r’yn ni’n eu gwasanaethu ac yn ceisio ennyn eu hymddiriedaeth.  Mae’n hollbwysig bod pob dinesydd sy’n byw yng Nghymru yn teimlo perchnogaeth o’n Senedd, yn deall ei phwrpas a’i bod yn cael argraff seicolegol ac ymarferol ar bob cymuned ledled y wlad hon, ac nid dim ond yma ym Mae Caerdydd.\nYn sicr mae digon o waith gennym i’w wneud i wireddu hyn. Mae’r ffaith nad oes gennym nifer fawr o gwmnïau cyfryngau masnachol yn adrodd ar y Cynulliad, mae’r cyfrifoldeb ar ein hysgwyddau ni i greu ein llwyfannau ein hunain a rhannu ein cynnwys ein hunain, a gwneud ein Senedd mor ddigidol hygyrch â phosib. Ac wrth gwrs, rydym yn bwrw ymlaen â hyn drwy ddechrau gweithredu argymhellion y tasglu newyddion a gwybodaeth ddigidol annibynnol a gafodd ei gadeirio gan Leighton Andrews.\nNid oes gennyf unrhyw amheuaeth mai cenedl gryfach, mwy uchelgeisiol a hunanhyderus fydd y Gymru lle mae gan fwy o’i phobl y cyfle i gyfrannu at y penderfyniadau sy’n cael eu cymryd ar eu rhan, a gwybod mwy am y penderfyniadau hynny.\nDyma hefyd pam, ar ôl Brexit, yr hoffwn weld pob dinesydd o’r UE sy’n byw yng Nghymru yn cadw ei hawl i bleidleisio ar gyfer ein Senedd genedlaethol. Ac yn fy marn i, dylai dinasyddion o unrhyw wlad sy’n byw yng Nghymru gael yr hawl i bleidleisio yn Etholiad Cyffredinol Cymru, o ble bynnag maen nhw’n dod. Mae hyn wrth gwrs yn fater i’r Cynulliad benderfynu arno a bydd yr Aelodau am wybod beth yw barn y cyhoedd, felly bydd hyn yn destun ymgynghoriad yn y flwyddyn newydd. Ond doed a ddêl, rwyf eisiau i Senedd Cymru ar ei newydd wedd fod yn fwy cynhwysol na’r pum Cynulliad sy’n ei rhagflaenu, yn yr un modd â fy mod am ei gweld yn estyn allan ac yn meithrin ei henw da a’i chysylltiadau ar y llwyfan rhyngwladol. Rhaid i ni barhau i fod yn Gymru groesawgar yn hytrach na chaniatáu i Brexit ein hynysu yng nghornel orllewinol ein cyfandir.\nY cyd-destun deddfwriaethol\nBydd y penderfyniad hwn i greu Senedd gryfach yn ein dwylo ni.\nO’r Prif Ddiwrnod Penodedig ar y cyntaf o Ebrill 2018, mewn llai na phedwar mis, bydd Deddf Cymru 2017 yn rhoi’r cymhwysedd deddfwriaethol i’r Cynulliad dros ein hetholiadau ein hunain, dros faint ein Senedd a thros ein gweithdrefnau.\nFe wyddoch y gwahoddodd Comisiwn y Cynulliad banel o arbenigwyr ar ddiwygio etholiadol yn gynharach eleni, dan gadeiryddiaeth yr Athro Laura McAllister o’r Ganolfan hon, i adolygu’r dystiolaeth a’r ymchwil gyfredol ynghylch maint a threfniadau etholiadol y Cynulliad Cenedlaethol, ac ychwanegu at rhain pe bai angen, ac yna i wneud argymhellion am y canlynol:\nFaint o Aelodau Cynulliad a ddylai fod\nY system etholiadol y dylid ei defnyddio i ethol yr Aelodau\nYr oedran pleidleisio isaf ar gyfer etholiadau’r Cynulliad\nGofynnwyd i’r panel – sy’n cynnwys rhai o arbenigwyr mwyaf blaenllaw Ewrop ynghylch materion etholiadol – lunio argymhellion y gellid eu gweithredu mewn pryd ar gyfer etholiad y Cynulliad Cenedlaethol yn 2021, a chyflwyno adroddiad erbyn yr hydref 2017. Ac rwy’n addo na fydd yn rhaid i chi aros yn rhy hir nawr am yr adroddiad hwnnw. Yn wir, erbyn yr amser hwn yr wythnos nesaf, bydd canfyddiadau’r panel yn cael eu darlledu drwy’r holl gyfryngau newyddion arferol drwy adroddiad rwy’n gwybod sy’n un trylwyr a swmpus, ac yn cynnwys tystiolaeth ragorol.  Rwy’n cael ar ddeall bod 252 o dudalennau yn Saesneg a 262 o dudalennau yn Gymraeg! Felly, mae digon o waith darllen o’ch blaen! Mi fydd yna dasg i rywun i ddarganfod beth sydd wedi cyrraedd y fersiwn Gymraeg na lwyddodd i gyrraedd y fersiwn Saesneg!\nFelly, nid oes yn rhaid i chi aros yn hir, ond hir fu’r aros am y gallu i gychwyn proses i wneud penderfyniadau ynghylch y materion hyn.\n(I nodi: Wnaeth y Panel Arbenigol cyhoeddi eu hadroddiad ar 12 Rhagfyr 2017.)\nYdw i’n cael rhoi rhagolwg i chi heno o’r hyn sydd yn yr adroddiad? Nac ydw, ond fe allaf i eich atgoffa y daeth adroddiad y cytunodd y Comisiwn blaenorol arno’n unfrydol yn y pedwerydd Cynulliad i’r casgliad fod angen cryfhau ein democratiaeth drwy gynyddu nifer yr aelodau – wrth gwrs, fel y gwnaeth nifer o adroddiadau cyn hynny. Fodd bynnag, mae’n deg dweud bod yr adroddiad hwn yn wahanol oherwydd ei fod yn edrych yn fanwl ar ‘sut’ yn ogystal â ‘pham’.\nYn ei hunangofiant a gyhoeddwyd yn ddiweddar, dywedodd y diweddar Rhodri Morgan mai’r unig reswm na chafodd argymhelliad y Comisiwn Richard i gynyddu’r Cynulliad i 80 aelod ei weithredu oedd yr ofn y gallai gwneud hynny beryglu’r gefnogaeth dros bwerau deddfu.  Wrth gwrs, prin oedd y dystiolaeth i gefnogi’r honiad hwn ar y pryd, ond mae’n deg dweud na fydd galw am fwy o wleidyddion byth yn fater poblogaidd i ymgyrchu ar ei gyfer – hyd yn oed os mai dyna’r peth iawn i’w wneud.\nOnd mae hefyd yn deg dweud bod datganoli wedi datblygu yn y fath fodd fel bod hwn bellach yn gwestiwn na ellir ei osgoi. Mae angen i ni gael sgwrs aeddfed sy’n seiliedig ar dystiolaeth briodol yn hytrach na rhagfarnau mympwyol, ac rwy’n gobeithio y bydd adroddiad y panel yn arwain at gynnal y sgwrs hon.\nO’r corff â phwerau cyfyngedig i wneud is-ddeddfwriaeth a agorodd ym 1999, fe wnaethom ni symud ymlaen yn 2007 i’r system LCO, neu Hell-co fel roedd sawl un yn ei hadnabod, lle roedd yn rhaid i ni ofyn am ganiatâd San Steffan bob tro yr oeddem eisiau deddfu yng Nghymru. Ie , Brett, Wil, Aisha a Geneva – byddwch yn ddiolchgar eich bod chi ond yn cyrraedd eich arddegau erbyn i’r system LCO gael ei dileu, neu fe fyddech chi’n ysgrifennu traethawd am ei chymhlethdodau a’i chyfyngiadau nawr! Mae’n rhaid fod y broses o sicrhau cydsyniad i’r LCO Cig Coch, yn fy rol fel y Gweinidog Materion Gwledig ers talwm, ymhlith y prosesau mwyaf poenus, trwsgwl a chostus ar gyfer unrhyw ddarn o ddeddfwriaeth erioed – gan gyflawni cyn lleied!\nYn 2011, fe wnaethom ni fabwysiadu pwerau deddfu sylfaenol. A’r flwyddyn nesaf, fe fyddwn ni’n mabwysiadu model datganoli newydd o gadw pwerau, a bydd trethi newydd yn cael eu cyflwyno yng Nghymru cyn gweithredu pwerau amrywio treth incwm yn 2019.\nFel cenedlaetholwraig, mae’r newid wedi bod yn araf, yn boenus ac yn gymhleth – ond rwy’n siŵr y bydd haneswyr gwleidyddol y dyfodol sydd yn ein mysg, yn gweld y cyfnod hwn fel amser o drawsnewid cymharol gyflym.\nAc wrth gwrs, gyda mwy o bŵer daw mwy o gyfrifoldeb i graffu ar y ffordd y caiff y pŵer hwnnw ei weithredu – o ran polisi, deddfwriaeth, cyllid a threthiant. Ac felly, mae’r Cynulliad – ein pwyllgorau a’r cyfarfod llawn – bellach yn cyfarfod am fwy o oriau yn y dydd, mwy o ddiwrnodau yn yr wythnos a mwy o wythnosau yn y flwyddyn nag erioed o’r blaen. Mae ein hamserlen yn llawn yn ystod pob awr waith ac, yn aml, y tu hwnt i hynny er bod ein Rheolau Sefydlog yn ei gwneud yn ofynnol i ni osgoi amserlennu busnes cyn 9am neu ar ôl 6pm.\nNid cael mwy o staff ychwanegol yw’r ateb bellach – boed yn staff y Comisiwn neu staff sy’n cael eu cyflogi’n uniongyrchol gan Aelodau. Dyw gwneud hyn, yn hytrach na chael rhagor o aelodau, ddim yn opsiwn cynaliadwy nag effeithiol. Serch hynny, mae’r gefnogaeth sy’n cael ei darparu i Aelodau’r Cynulliad wedi cynyddu, ac mae’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu i’r Aelodau gan y Comisiwn hefyd wedi helpu ysgwyddo’r faich.\nMae’r pwyllgorau wedi defnyddio eu pwerau i sefydlu is-bwyllgorau er mwyn cynyddu eu capasiti, fel y gwelwyd yn ddiweddar gyda’r Bil Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig, ac mae pwyllgorau’r Cynulliad, ac eithrio Safonau Ymddygiad, Deisebau a Chraffu ar Waith y Prif Weinidog, yn cwrdd bob wythnos, gyda thri yn cwrdd ar ddydd Llun hefyd.\nEfallai y bydd rhai ohonoch chi wedi darllen adroddiad diweddar y Comisiwn McCormick ar Ddiwygio Seneddol, sy’n gwneud argymhellion ynghylch sut i wneud Senedd yr Alban yn fwy effeithiol. Wel, y newyddion da – neu’r newyddion drwg yn dibynnu ar eich safbwynt -yw bod y Cynulliad Cenedlaethol eisoes wedi rhoi llawer o’i argymhellion ar waith mewn perthynas â diwygio, cynyddu effeithlonrwydd a chapasiti a gwell ymgysylltiad â’r cyhoedd. O’r rheini sydd heb eu gweithredu, byddai rhai yn gwbl amhosib eu gweithredu yn y Cynulliad oherwydd bod cyn lleied o aelodau gennym, er enghraifft cynnal y Cyfarfod Llawn a chyfarfodydd Pwyllgor ar yr un pryd.\nWrth gwrs, ni allwn laesu dwylo am ein gweithdrefnau ac arferion, ond mae’n amlwg nad oes gennym lawer iawn o le i addasu o ran ein gallu i weithio’n fwy effeithiol a chreu mwy o le ar gyfer gwaith craffu. Ac mae hyn yn cael ei gymhlethu, nid yn fwriadol mae’n rhaid dweud, gan dwf diweddar Llywodraeth Cymru o 12 i 14.\nFelly, gadewch i ni edrych ar oblygiadau hyn ar ein gwaith yn y Cynulliad. Dyma’r ffeithiau:\nAr hyn o bryd, mae 64% o Aelodau’r Cynulliad, 38 i gyd, yn dal swyddi ychwanegol, boed fel rhan o Lywodraeth Cymru, Llywydd, Comisiynwyr, rheolwyr busnes, arweinwyr plaid neu gadeiryddion pwyllgorau. Mae hyn yn cymharu â dim ond 45% o Aelodau Senedd yr Alban.\nMae’n debyg nad yw’r gymhariaeth â San Steffan yn deg ond fe wnaf ei nodi beth bynnag – ond mae ffigurau o fis Chwefror 2017 yn awgrymu bod yna tua 500 o ASau nad oeddent yn dal swyddi yn y llywodraeth neu’n ddeiliad swyddi – sy’n cynrychioli 77% o aelodaeth Tŷ’r Cyffredin. Mae hyn yn cymharu â dim ond 22 Aelod -37% o Aelodau’r Cynulliad – yng Nghymru.\nMae’r pwysau ar ein pwyllgorau yn aruthrol. Mae gennym 43 o Aelodau – y rhai nad ydynt yn Llywydd, Dirprwy Lywydd neu Weinidogion – i lenwi 79 o leoedd ar bwyllgorau (ac eithrio’r Pwyllgor Busnes, y Pwyllgor Safonau a Chraffu ar y Prif Weinidog). Mae hyn yn golygu bod 24 o’n Haelodau – 41% – yn eistedd ar ddau bwyllgor, a 7 Aelod – 12% – yn eistedd ar dri.\nMae ffigurau fel y rhain yn dangos yr amgylchiadau a ysgogodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, y swydd sy’n gyfrifol am archwilio gwariant cyhoeddus yng Nghymru, ychydig flynyddoedd yn ôl i ddweud, ac yr wyf yn dyfynnu, ‘mae angen mwy o Aelodau ar y Cynulliad i wneud ei waith yn iawn’.\nRwy’n hyderus bod y mwyafrif helaeth o’n ACau yn rhoi oriau lawer o’u hamser i ymgymryd â baich enfawr o ddarllen, ymchwilio a pharatoi ar gyfer pwyllgorau – gan gynnwys ysgrifennu areithiau a drafftio cwestiynau. Ond gyda’r ewyllys gorau yn y byd, os yw’ch wythnos waith gyfan yn cael ei llenwi â phwyllgorau, cyfarfodydd llawn a chymorthfeydd, heb sôn am ddigwyddiadau lleol a chenedlaethol, ymrwymiadau a chyfweliadau, yna allwn ni wir ddisgwyl i bob AC roi’r un sylw i bob ymchwiliad ar eu hamryw bwyllgorau? Maent angen amser arnynt i feddwl hefyd – i ddadansoddi’r dystiolaeth, dyfeisio syniadau newydd, a dod o hyd i atebion i broblemau. Amser meddwl yw’r amser mwyaf gwerthfawr – rwy’n gwneud fy meddwl i yn ystod y 4 awr rwy’n eu treulio ar goridor yr M4 bob wythnos.\nAc mae’r pwysau mwyaf ar y Blaid Lafur, y mae’n rhaid iddi lenwi ei lleoedd ar Gomisiwn y Cynulliad, chwe chadeiryddaeth pwyllgor a 31 o leoedd ar bwyllgorau gan 15 yn unig o Aelodau’r meinciau cefn.\nMae hefyd yn wir bod 7 o’n cadeiryddion pwyllgor yn eistedd ar un pwyllgor arall, ac mae 4 cadeirydd yn eistedd ar 2 arall.\nMae’r sefyllfa’n anghynaladwy.\nMae geiriau cyn Glerc Tŷ’r Cyffredin, yr Arglwydd Lisvane, yn dod i feddwl. Dywedodd ef, ‘oni bai eich bod chi’n barod i wneud newidiadau sylweddol – megis Siambr rithwir a phwyllgorau rhithwir, fel nad oes angen i’r Aelodau fod yn bresennol, a bod adeiladau Seneddol yn dod yn amherthnasol – byddwch yn talu bob amser mewn amser yr Aelodau’.\nAc mae amser yr Aelodau yn ein Cynulliad wedi cyrraedd premiwm. Mae ein haelodau meinciau cefn yn gweithio’n galed ond mae arnom angen mwy ohonynt.\nNawr efallai bod ein fframwaith sefydliadol yn fregus a bod angen ei gryfhau, ond nid yw hynny’n wir am aelodau meinciau cefn ein sefydliad ni. Mae gennym garfan arbennig o Aelodau sy’n gweithio’n galed iawn, ac mae eu profiad a gwybodaeth gyfunol wedi cael ei wella yn ddiweddar trwy gael pobl fel Jane Hutt a Mick Antoniw i’w plith. Mae yr un mor bwysig, gyda llaw, ein bod ni’n cadw ac yn defnyddio profiad gwerthfawr cyn-Weinidogion yn y Cynulliad, ag y mae yn San Steffan – hyd yn oed os na fyddwn yn rhoi ffwr ermin iddynt!\nMae angen Harriet Harmans, Ken Clarkes a John Redwoods y byd hwn ar ein senedd. Peidiwch â’m dyfynnu allan o gyd-destun ar hynny. Dim ond dweud yr wyf fy mod am weld cyn Weinidogion a chyn Lywyddion yn parhau fel aelodau etholedig a rhoi o’u profiad.\nWrth gwrs, byddwch yn ymwybodol yn ogystal â bod gennym lai o aelodau na llawer o’n hawdurdodau lleol yng Nghymru, ein cynulliad cenedlaethol yw’r lleiaf o holl seneddau datganoledig y DU. Ymhlith gwledydd yr UE, maint cyfartalog is-siambrau seneddau yw 267 aelod. Yn ôl astudiaeth ddiweddar, o ran y seneddau hynny sy’n gwasanaethu poblogaethau o rhwng 1 a 6 miliwn o bobl, eu maint cyfartalog yw 142 aelod. Felly, mae gennym sefydliad bychan iawn ac mae gan bobl Cymru, fesul pen o’r boblogaeth, lawer llai o gynrychiolwyr yn eu senedd genedlaethol na chyfartaledd yr UE.\nOs ydym yn edrych ar ranbarthau a gwledydd datganoledig eraill yn yr UE, hyd yn oed pan fyddwn yn cynnwys y rhanbarthau llai, y rhai â llai o bwerau a’r rhai nad oes ganddynt swyddogaethau gweithredol, nifer cyfartalog yr aelodau yw 76.\nFelly pam y dylai pobl Cymru gael eu tangynrychioli yn eu Senedd Genedlaethol a pham y dylai’r senedd honno ddioddef o ddiffyg capasiti wrth gyflawni ei chyfrifoldebau?\nYr unig resymau go iawn yw oherwydd nad ydym wedi cael y pwerau i wneud rhywbeth hyd yma, ac mae eraill, fel y cyfaddefodd Rhodri Morgan, wedi bod yn rhy gyndyn i gynnal y ddadl. Wel, dydw i ddim yn un y gwyddys ei bod yn osgoi problemau anodd, na chwaith yn osgoi cynnal neu arwain y ddadl hon, os dyna beth mae’r adroddiad yn ei argymell ac os dyna beth mae Aelodau’r Cynulliad yn gofyn i mi ei wneud. Wrth wneud hynny, byddaf yn cychwyn sgwrs ac ymgynghoriad arloesol, trylwyr ac ystyrlon gyda phobl Cymru; rhaid i bleidiau gwleidyddol hefyd gael yr amser a’r gofod i ystyried eu safbwyntiau. Pan fydd y panel yn cyhoeddi ei adroddiad, rwy’n gobeithio y gallwn gydweithio ar draws y sbectrwm gwleidyddol, er mwyn datblygu consensws gwleidyddol a dod o hyd i’r ffordd gywir ymlaen. Ni ellir parhau i anwybyddu’r mater a’i chicio i’r glaswellt hir nes bod Comisiwn arall y Cynulliad yn penderfynu ceisio mynd i’r afael â hi unwaith eto. Nid wyf yn credu y bydd cyfle arall fel hwn – lle mae cymaint o ffactorau wedi’u halinio – i sicrhau bod hyn yn digwydd ar ran cenhedlaeth Brett, Wil, Geneva ac Aisha.\nFel y daeth Comisiwn Silk i’r casgliad, ‘mae craffu da yn golygu deddfwriaeth dda, ac mae deddfwriaeth dda yn talu drosti’i hun’. Serch hynny, yr wyf yn siŵr y bydd cost mwy o ACau yn codi pe bai’r panel yn argymell cynnydd yn yr aelodau. Rwyf hefyd yn siŵr y bydd y panel am wneud sylwadau ar hyn yn eu hadroddiad – er y bydd pawb, yn cynnwys minnau, yn gwbl benderfynol o sicrhau bod y costau’n cael eu cadw i isafswm.\nFe fydd yn rhaid inni aros tan yr wythnos nesaf i weld y manylion ond mae’n werth nodi bod un adroddiad a gyhoeddwyd ar y cyd gan y Gymdeithas Diwygio Etholiadol a DU: Undeb sy’n Newid yn nodi mai cost amcangyfrifedig 40 Aelod ychwanegol fyddai oddeutu £9 miliwn o bunnoedd. 1 Amcangyfrifodd ffigurau a gynhyrchwyd gan y Trysorlys yn yr un flwyddyn mai cost ein 4 Aelod sy’n cynrychioli Cymru yn Senedd Ewrop yw £7.16 miliwn. Felly £7.16 miliwn ar gyfer 4 ASE, £ 4.5 miliwn, yn ôl adroddiad Mae Maint yn Cyfrif, ar gyfer 20 Aelod Cynulliad.\nMae hefyd yn werth cofio bod cynigion Newid Ffiniau San Steffan hefyd yn dal ar y gweill. Felly ydy, mae’n werth ystyried cost democratiaeth yn gyffredinol yng Nghymru wrth ddod i’r penderfyniad hwn, yn ogystal â’r ffaith y gallai hyd yn oed gwelliannau bach yn y craffu arwain at elw sylweddol i’r trethdalwr.\nO ran goblygiadau Brexit ar gyfer ein Cynulliad Cenedlaethol, mae ystyriaethau pellach, pwysicaf wrth gwrs na’r arbedion a wneir ar gost ASEau. Nid oes amheuaeth y bydd y broses o adael yr UE yn achosi newidiadau i rôl y Cynulliad a’i faich gwaith.\nYn wir, bydd yn arwain at newidiadau sylfaenol i drefniadau cyfansoddiadol y DU a lle’r gwledydd oddi mewn iddi.\nAr hyn o bryd, ymddengys bod Bil yr UE (Ymadael), ar ei ffurf bresennol, yn ymwneud llawn cymaint â Whitehall yn cymryd rheolaeth yn ôl gan bobl Cymru ag y mae’n ymwneud â chymryd rheolaeth yn ôl gan Frwsel. Ond mae’n amlwg iawn imi, wrth bleidleisio dros Brexit, ni wnaeth pobl Cymru bleidleisio i wrthdroi cynnydd datganoli, trwy rewi a chyfyngu ein pwerau.\nO’r herwydd, mae Pwyllgor Materion Allanol trawsbleidiol y Cynulliad wedi cyhoeddi argymhellion manwl ac adeiladol a gwelliannau i fynd i’r afael â’r sefyllfa hon. Os na fydd Gweinidogion y DU yn ystyried y rhain, fel y mae pethau ar hyn o bryd efallai na fydd y Bil yn derbyn cydsyniad y Cynulliad.\nWrth gwrs, dywedodd yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ymadael â’r UE yn gynharach eleni mai un o ganlyniadau Brexit fyddai “cynnydd arwyddocaol yn swm y pwerau a roddir i’r sefydliadau datganoledig”.\nUn ffordd neu’r llall, yr ydym yn llawn ddisgwyl y bydd y Cynulliad yn ysgwyddo mwy o waith o ran llunio polisi, craffu ar ddeddfwriaeth a dylanwadu ar y ddadl hon.\nOs awn yn ôl i ble mae hyn yn gadael y genhedlaeth nesaf y cyfeiriasom ato’n gynharach – ni wnaethon nhw, wrth gwrs, ofyn am ddim o hyn. Pleidleision nhw dros i’r DU aros yn yr UE. Felly unwaith eto, er ein bod wedi methu â chyflawni’r canlyniad hwnnw, mae’n rhaid i ni, er eu mwyn nhw, sicrhau ein bod yn gallu defnyddio’r cyfle hwn i lunio’r perthnasoedd rhwng senedd a llywodraethau’r ynysoedd hyn yn y dyfodol. Mae hwn yn amser ar gyfer perthnasoedd aeddfed ac uniongyrchol rhwng pwyllgorau seneddol, rhwng deddfwrfeydd, rhwng Ysgrifenyddion Cabinet a’u Gweinidogion cyfatebol mewn mannau eraill a rhwng adrannau’r llywodraeth. Dyma’r amser i greu rhagor o gydraddoldeb rhwng y gwledydd, ac mae’n amser sy’n gofyn am hunanhyder yn ogystal â pharch at ein gilydd.\nEr gwaethaf yr heriau sydd o’n blaenau, mae’n bleser mawr gennyf wybod bod carfan gynyddol o bobl ifanc, y mae rhai ohonynt yma heno, yn gweld dyfodol iddyn nhw’u hunain yn llunio ac yn arwain datblygiad Cymru trwy wleidyddiaeth neu y tu allan i wleidyddiaeth, gan ddatblygu ein gallu a’n grym sefydliadol. Efallai y bydd rhai am fod yn newyddiadurwyr gwleidyddol, yn lobïwyr, yn SpAds, yn staff cymorth, yn academyddion neu’n weision sifil. Yn 2021, efallai y bydd rhai am ddod yn aelodau etholedig yn 6ed tymor y Cynulliad Cenedlaethol neu, yn wir, yn Senedd newydd Cymru.\nGallai fod yn sefydliad gwahanol iawn – yn fwy gwydn byth, yn gryfach byth, ac yn sicr, yn llai bregus. Gallai fod yn fwy o faint ac yn fwy amrywiol ac mae’n bosibl iawn y bydd wedi’i ethol gan ddinasyddion 16 a 17 oed. Yn bendant bydd yn cael ei ategu gan Senedd Ieuenctid newydd i Gymru, y bydd ei Haelodau’n cael eu hethol am y tro cyntaf y flwyddyn nesaf.\nRwy’n gobeithio y bydd y ddwy senedd ar flaen y gad o ran arloesi democratiaeth ddigidol, ar ôl chwyldroi cyfathrebu ac ymgysylltu â’u hetholwyr mewn cymunedau ledled Cymru.\nRwy’n gobeithio y bydd ein Senedd newydd yn enghraifft o arfer da o ran ei safonau craffu, a disgwyliaf i’w Haelodau fabwysiadu’r safonau ymddygiad uchaf.\nRwyf hefyd yn gobeithio y bydd ein Senedd newydd, er y tu allan i’r UE, yn cynnal ei phartneriaethau presennol ar y llwyfan rhyngwladol ac yn creu cysylltiadau strategol newydd ledled y byd.\nMae gennym gyfle i greu Senedd sy’n gweithio go iawn i Gymru. Gadewch i ni groesawu’r ddadl honno, gyda’r holl heriau a ddaw gyda hi, a defnyddio cyfnod cynnar 2018 i feddwl am yr etifeddiaeth yr ydym am ei gadael i’r genhedlaeth nesaf.\nDeddf Cymru 2017 – Pennod newydd ar gyfer datganoli yng Nghymru


Cytundeb lagŵn Abertawe i gwmni o China - BBC Cymru Fyw\nCytundeb lagŵn Abertawe i gwmni o China\nMae cytundeb £300m i adeiladu morglawdd chwe milltir o hyd ar gyfer cynllun lagŵn ynni'r llanw ym Mae Abertawe wedi cael ei roi i gwmni adeiladu o China.\nBydd y China Harbour Engineering Company yn agor swyddfa ym Mhrydain ac yn addo gwario gwerth hanner y cytundeb yn cyflogi gweithwyr a deunyddiau Prydeinig, yn ôl y cwmni.\nDywedodd y Prif Weinidog David Cameron fod y newyddion yn fanteisiol i Brydain a China.\nFe allai 1,850 o swyddi adeiladu gael eu creu gan y cynllun lagŵn gwerth £1bn, ac fe ddylai agor o 2018.\nDywedodd Mark Shorrock, prif weithredwr Tidal Lagoon Power: "Rwyf wedi gweithio yn China, yn siarad yr iaith, ac mae gen i barch mawr tuag at allu China i gyflawni'r gwaith a'r gallu i orffen cynlluniau ar amser ag o fewn y gyllideb".\nFe allai'r ddau gwmni gydweithio ar ddatblygiadau tebyg yn Asia yn y dyfodol.\nWrth siarad yn ystod cwestiynau i'r Prif Weinidog ddydd Mercher, ychwanegodd Mr Cameron: "Fe fydd ym Mae Abertawe, yn dibynnu ar benderfyniad cynllunio, ond dwi'n credu fod ynni'r llanw yn cynnig potensial sylweddol.\n"Rwyf wedi gweld rhai o'r cynlluniau fy hun ac rwyf yn gobeithio bod hyn yn rhywbeth y gallwn ddatblygu ac wrth gwrs bydd denu buddsoddiad i'r wlad er mwyn helpu i wneud hyn ddigwydd yn fanteisiol i'r ddwy wlad."\nFe allai'r cytundeb arwain at fuddsoddiad pellach gyda'r China Harbour Engineering Company - un o gwmnïau a buddsoddwyr peirianyddol morol arbenigol mwyaf yn y byd - yn edrych at ehangu ei sefyllfa ym Mhrydain ac Ewrop dros y ddegawd nesaf.\nDywedodd llywydd y cwmni, Lin Yi Chong, fod cynllun ynni llanw Bae Abertawe yn "gynllun arloesol allai ddod ag opsiwn ynni newydd i'r byd, ac yn gynllun conglfaen yn ein strategaeth datblygu busnes yn y DU ac yn Ewrop."\nFe fyddai'r morglawdd yn cynnal tyrbinau tanddwr i ffrwyno ynni'r llanw\nYnni llanw: Enwi prif gontractwr\nCynllun ar gyfer lagwnau anferth


Canllaw rhieni apiau dienw a decoy | Materion Rhyngrwyd\nCanllaw apiau dienw a decoy - yr hyn y mae angen i rieni ei wybod\nApiau dienw a decoy\nGall defnyddio apiau decoy i guddio cynnwys ar ddyfeisiau neu apiau anhysbys i bostio pethau na fyddech yn eu rhannu mewn bywyd go iawn ddatgelu plant i amrywiaeth o faterion ar-lein os cânt eu camddefnyddio. Dysgu mwy am beth yw'r rhain a chael awgrymiadau ymarferol i gadw pobl ifanc yn ddiogel.\nBeth yw apiau anhysbys?\nBeth yw'r risgiau sy'n gysylltiedig ag apiau anhysbys?\nEnghreifftiau o apiau anhysbys poblogaidd\nBeth yw apiau decoy?\nPa risgiau y gall apiau decoy ddatgelu plant iddynt?\nMae apiau dienw yn caniatáu i ddefnyddwyr rannu a rhyngweithio â'i gilydd heb ddatgelu pwy ydyn nhw. Yn wahanol i wefannau cyfryngau cymdeithasol, mae llawer o'r apiau hyn yn annog defnyddwyr i aros yn anhysbys a sgwrsio â'i gilydd neu bostio cwestiynau ac atebion ar ystod o bynciau.\nYn ystod y blynyddoedd diwethaf, bu twf mewn gonestrwydd neu apiau adborth sy'n caniatáu i ddefnyddwyr bostio delweddau neu bostiau 'dweud wrth bawb' i gael adborth 'gonest' gan ddieithriaid a all weithiau arwain at fwlio.\nBeth yw'r risgiau sy'n gysylltiedig ag apiau Dienw?\nGall apiau dienw ddatgelu plant i ystod o risgiau ar-lein, gan gynnwys seiberfwlio cynnwys amhriodol a secstio.\nO dan glawr anhysbysrwydd, gall pobl deimlo'n llai atebol am yr hyn maen nhw'n ei ddweud ac efallai y byddan nhw'n rhannu pethau na fydden nhw ar lwyfannau cymdeithasol agored.\nGweler y canllaw llawn ar Apps Dienw i ddysgu mwy:\nCanllaw Apps Dienw\nDefnyddiwch ein pecynnau cymorth gwytnwch digidol i helpu'ch plentyn i fabwysiadu arferion da ar-lein a diogelu ei les digidol.\nMae'r app Ask.fm yn estyniad o'r safle bwrdd gwaith, lle gall defnyddwyr ofyn ac ateb cwestiynau, naill ai gyda'u henw neu'n ddienw. Amlygwyd enw da Ask.fm fel platfform ar gyfer seiberfwlio yn y gorffennol ac ers hynny mae'r sefydliad wedi gweithio gydag elusennau gwrth-fwlio i helpu i greu offer a pholisïau diogelwch i ddelio â hyn a chynnwys niweidiol arall ar ei blatfform.\nNodweddion diogelwch allweddol:\nAdrodd / bloc / Dad-ddadlennu\nCyfyngiadau ar chwiliadau o gynnwys niweidiol\nAnalluoga gwestiynau dienw mewn gosodiadau preifatrwydd\nRisg: Dod i gysylltiad â chynnwys amhriodol a\nCanllaw rhieni ASKfm\nCanllawiau cymunedol ASKfm\nOffer Diogelwch ASKfm\nPreifatrwydd ar ASKfm\ny ap omegle yn safle sgwrsio ar-lein am ddim a ddefnyddir i siarad â dieithriaid trwy we-gamera.\nFel Chaftroulete, mae'r ap ar hap yn paru defnyddwyr â'i gilydd ar gyfer sgyrsiau un i un anhysbys.\nCanllaw rhieni i Omegle\nSarahah yn ap cyfryngau cymdeithasol rhad ac am ddim sefydledig sy'n eich galluogi i dderbyn sylwadau gan ffrindiau a dieithriaid yn ddienw. Ystyr yr enw yw 'gonestrwydd' mewn Arabeg ac fe'i cynlluniwyd i ddechrau i weithwyr rannu adborth gyda'i gilydd yn ddienw. Nawr ei fod yn gysylltiedig â Snapchat, mae llawer o bobl ifanc wedi cymryd ato ac erbyn hyn mae ganddo filiynau o ddefnyddwyr.\nRisgiau: Seiberfwlio, trais\nAdolygiad App Sarahah Cyfryngau Synnwyr Cyffredin\nCanllaw preifatrwydd sut i wneud Sarahah\nAp SayAt yn unig yw SayAt.Me sy'n eich galluogi i ofyn cwestiynau i eraill a chael 'adborth gonest'. Fel apiau tebyg, gall ddatgelu plant i seiberfwlio oherwydd gall pobl ifanc ddefnyddio anhysbysrwydd i aflonyddu ar eraill. Hefyd, gall cael adborth gonest effeithio ar hunan-barch pobl ifanc os yw'r sylwadau a wneir yn brifo ac yn greulon.\nCost: Am ddim | Isafswm oed: 16 (gyda chaniatâd rhieni)\nCanllaw ap rhieni Smart Social SayAt.Me\nMae Whisper yn ap negeseuon anhysbys lle mae defnyddwyr yn cael eu hannog i rannu straeon na fyddent am roi eu henw iddynt. Sibrwd yn cynnwys categori lle gall defnyddwyr chwilio am 'Meet Up' - yn y categori hwn mae delweddau a negeseuon rhywiol. Mae Whisper yn cael ei raddio 17 + yn y siop app, ond gallai llawer o bobl ifanc ei ddefnyddio beth bynnag.\nRisgiau: Cysylltu â dieithriaid, rhannu lleoliad, seiberfwlio, cynnwys amhriodol\nCanllaw rhieni Smartsocial Whisper\nCanllawiau cymunedol sibrwd\nSut i adrodd ar Whisper\nYn debyg i apiau fel Kik a Sarahah, mae'r Ap Yolo yn caniatáu i bobl ifanc ofyn 'adborth gonest' ar ffurf ymatebion dienw i gwestiwn. Defnyddir yr ap o fewn Snapchat lle gall defnyddwyr bostio cwestiynau a sylwadau dienw ar stori Snapchat a hefyd atodi delwedd. Ar ôl i chi gysylltu'r ap â chyfrif Snapchat, mae'n eich annog i 'gael negeseuon dienw' a chreu cwestiwn i annog eraill i 'Anfon negeseuon gonest ataf'.\nRisgiau: Cysylltu â dieithriaid, seiberfwlio, cynnwys amhriodol\nCanllaw ein rhieni i Yolo\nFel llawer o apiau anhysbys, mae Tellonym yn caniatáu ichi ofyn ac ateb cwestiynau am ddefnyddwyr ar y platfrom yn ddienw. Gellir cysylltu'r ap â chyfrifon cyfryngau cymdeithasol eraill (Instagram, Twitter neu Snapchat) i ganiatáu i'r defnyddiwr gael negeseuon sy'n dod i mewn gan ffrindiau a phobl nad ydyn nhw'n eu hadnabod. Mae cysylltu Tellonym â phlatfform arall yn cynyddu'r risg y gallai dieithriaid dargedu plant ar draws llwyfannau.\nDiogelwch ar y Dienw\nHidlwyr iaith i gael gwared ar iaith sarhaus, sbam neu aflonyddu rhywiol\nHidlwyr geiriau wedi'u teilwra i eithrio pynciau penodol\nAddasu gosodiadau preifatrwydd\nRiportio a rhwystro defnyddwyr\nRisgiau: cynnwys amhriodol, seiberfwlio\nCanllaw rhieni anhysbys:\nCanllaw Apps Dienw Cymdeithasol Cymdeithasol\nOpsiynau preifatrwydd anhysbys\nFel llawer o apiau anhysbys, Psst! Mae anhysbys yn caniatáu ichi rannu cyfrinachau, profiadau beunyddiol heb rannu'ch hunaniaeth. Gallwch bleidleisio, rhoi sylwadau a neges breifat eraill ar y platfform. Gall hyn ddatgelu pobl ifanc i ddigwyddiadau seiberfwlio gan fod rhai yn defnyddio'r anonestrwydd i dargedu eraill a dweud pethau na fyddent yn eu dweud mewn bywyd go iawn.\nHefyd, fel Snapchat, unwaith y bydd neges wedi'i hagor, caiff ei dileu o fewn eiliadau 30 fodd bynnag, ni allwch dynnu llun ar gyfer sgwrs yn ddiweddarach sy'n golygu os ydych chi'n derbyn cynnwys amhriodol, ni allwch gasglu tystiolaeth.\nPsst! Telerau Defnyddio Dienw\nCanllaw i rieni i Psst! Dienw\nMae rhai apiau wedi'u creu gyda'r pwrpas penodol o ganiatáu i'r defnyddiwr guddio cynnwys ynddynt. Gall yr apiau decoy hyn amddiffyn gwybodaeth bersonol rhag dieithriaid ond hefyd caniatáu i bobl guddio cynnwys nad ydyn nhw am i unrhyw un arall ei weld.\nEr mwyn taflu'r llygad anhysbys, mae eiconau app decoy yn aml yn edrych fel eicon camera rheolaidd, ap cerddoriaeth, app ffotograffau neu gyfrifiannell. Mae'r apiau hyn yn wych ar gyfer sicrhau gwybodaeth sensitif gan ddieithriaid, ond maent hefyd yn ei gwneud hi'n anodd i rieni fonitro pa wybodaeth y mae plant yn ei chyrchu a'i chadw ar eu dyfeisiau.\nOs cânt eu camddefnyddio, gellir eu defnyddio i gyfnewid cynnwys penodol a all fod yn niweidiol i les plant. Hefyd, fel rhiant mae'n bwysig cael tryloywder gyda'ch plentyn ynglŷn â sut maen nhw'n defnyddio eu dyfeisiau, mae'r rhain yn rhoi rhwystr i hyn a all ei gwneud hi'n anoddach amddiffyn plant rhag risgiau ar-lein.\nOs byddwch chi'n gweld ap decoy ffôn eich plentyn mae'n bwysig gwneud hynny;\nSiaradwch pam eu bod yn ei ddefnyddio ar gyfer a thrafod materion yn ymwneud â diogelwch ar-lein fel eu bod yn ymwybodol o'ch pryderon ynghylch defnyddio'r apiau hyn.\nSicrhewch eu bod yn ymwybodol nad oes unrhyw beth ar-lein yn wirioneddol breifat felly mae'n bwysig meddwl cyn i chi rannu.\nGwnewch a yn rheolaidd gwiriad iechyd symudol i sicrhau eich bod yn ymwybodol o'r apiau a'r llwyfannau maen nhw'n eu defnyddio.\nPeidiwch â neidio i gasgliad, rhowch fudd yr amheuaeth iddynt oherwydd gallent fod yn defnyddio'r ap am resymau synhwyrol fel amddiffyn rhywbeth sensitif rhag ffrind.\nErthygl cyngor arbenigol: Pam mae plant yn dewis apiau decoy a pham y dylai rhieni ofalu - gan Efengylydd Diogelwch Teulu Toni Birdsong McAfee\nEnghreifftiau o apiau decoy\nAp Cyfrifiannell Cyfrinachol\nGan ymddangos fel eicon cyfrifiannell, yr unig roddion y gallai hyn fod yn ap decoy yw os ydych chi'n gweld mwy nag un eicon cyfrifiannell ar ddyfais eich plentyn. Gellir cuddio gwybodaeth breifat, fideos a ffotograffau yn yr ap hwn.\nCost: Freemium gyda phrynu mewn-app | Isafswm oed: Dim isafswm oedran\nRisg: Rhannu neu dderbyn cynnwys amhriodol\nCanllaw rhieni Ap Cyfrifiannell Ddirgel\nCladdgell Albwm Lluniau\nMae'r Photo Album Vault yn ymddangos fel sgrin glo nodweddiadol ac yn caniatáu ichi storio lluniau yn y cwmwl gyda storfa ddiderfyn. Gallwch hefyd gymryd a storio fideos a lluniau yn yr app.\nCost: Am ddim gyda phrynu mewn-app | Isafswm oed: dim isafswm oedran\nRisgiau: Rhannu neu dderbyn cynnwys amhriodol\nStashword - Negesydd Olion Bysedd Preifat\nNi ellir gweld ap Stashword gan ei fod yn estyniad i negeseuon yn unig. Mae angen sgan PIN neu olion bysedd er mwyn agor negeseuon preifat. Gallwch chi ddileu sgwrs yn hawdd a gellir ei defnyddio hefyd i arbed a rheoli cyfrineiriau.\nCost: 99p Isafswm oed: Dim isafswm oedran\nRisgiau: Anfon neu dderbyn cynnwys amhriodol\nClwy'r Llun KeepSafe\nMae'r ap Keepsafe yn caniatáu ichi storio lluniau a fideos y tu ôl i PIN, ID cyffwrdd olion bysedd ac amgryptio gradd milwrol. Mae fersiwn am ddim ac â thâl o'r app yn seiliedig ar nodweddion estynedig fel nodweddion diogelwch datblygedig, megis PINau mewngofnodi ffug, rhybuddion torri i mewn a'r gallu i ddiarddel yr app fel rhywbeth arall.\nRisgiau: Rhannu neu dderbyn delweddau amhriodol\nCanllaw i annog plant i rannu eu bywydau digidol


Sgwrsio Ynys Moore. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Ynys Moore.\nChatroulette Ynys Moore\nCroeso i Chatroulette Ynys MooreCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Ynys Moore gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Ynys Moore. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Ynys Moore:


Un plentyn yn mynd ar goll bob awr yng Nghymru, wrth i Gomisiynydd yr Heddlu alw am fwy o ddiogelwch\nWedi'i ddiweddaru: 24/11/2020\nMae ymchwil newydd gan NYAS Cymru (Gwasanaeth Eiriolaeth Ieuenctid Cenedlaethol) a Chymdeithas y Plant yn datgelu bod plentyn yn mynd ar goll yng Nghymru bob awr.\nMae'r adroddiad yn dweud bod plant a phobl ifanc sydd â phrofiad o dderbyn gofal yn fwy tebygol o fynd ar goll na'u cyfoedion. Er eu bod ond yn cyfrif am 1% o'r boblogaeth plant yng Nghymru, nododd ceisiadau Rhyddid Gwybodaeth fod 39% o achosion o blant coll a gofnodwyd gan gynghorau lleol y llynedd yn cynnwys plentyn a oedd yn derbyn gofal.\nMae Alun Michael, Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu De Cymru, wedi ategu galwad yr adroddiad i wneud mwy i gefnogi plant sydd ar goll pan fyddant yn dychwelyd adref.\nMae Mr Michael yn mynnu y dylid sicrhau bod gan bob plentyn sy'n mynd ar goll yr hawl i gael Cyfweliad Dychwelyd annibynnol. Bydd hyn yn gwneud yn siŵr bod pob plentyn sy'n mynd ar goll yn cael cyfle i siarad am yr hyn a wnaeth arwain ato'n mynd ar goll, yn ogystal â beth ddigwyddodd iddo pan oedd i ffwrdd. Nod hyn yw eu cadw'n ddiogel yn y dyfodol a lleihau'r tebygolrwydd y byddant yn mynd ar goll eto.\nMae plant yng Nghymru yn fwy tebygol o fynd ar goll dro ar ôl tro na phlant yn Lloegr, lle mae Cyfweliadau Dychwelyd yn ofyniad cyfreithiol. Heb ymyrraeth effeithiol, bydd plant sy'n mynd ar goll unwaith yn debygol iawn o fynd ar goll eto.\n“Rydym yn sylwi bod plant sy'n tyfu i fyny yn derbyn gofal yn llawer mwy tebygol o fynd ar goll, maent yn agored i niwed ac mae hynny'n broblem.”\nDywedodd Sharon Lovell, Prif Weithredwr NYAS Cymru “Mae ein grŵp llywio Methu'r Pwynt yn cynnwys elusennau plant, comisiynwyr yr heddlu a chyrff sector cyhoeddus sy'n gweithio'n galed i gadw plant gartref ac yn ddiogel. Rydym wedi cydweithio ar yr adroddiad hwn i wneud yn siŵr bod pob plentyn yn cael ei glywed a'i ddiogelu fel blaenoriaeth. Mae'r argymhellion rydym wedi'u gwneud wedi'u cynllunio i amddiffyn y miloedd o blant sy'n mynd ar goll ledled Cymru bob blwyddyn.”\nAwduron adroddiad ‘Methu'r Pwynt’ oedd NYAS Cymru (Gwasanaeth Eiriolaeth Ieuenctid Cenedlaethol) a Chymdeithas y Plant, a chaiff ei lanlwytho yn Gymraeg ac yn Saesneg ddydd Mawrth 24 Tachwedd yma: https://www.nyas.net/blog/


Sut i adfer Android ffôn o gopïau wrth gefn ddidrafferth\nSut i adfer ffôn Android o gopïau wrth gefn yn ddidrafferth\nGoogle sy'n cysoni fawr â dyfeisiau Android. Yn yr achlysur, pan anfwriadol baech yn dileu rhywbeth o'ch dyfais Android, mae cysoni Google yn arbed chi o lawer o drafferth. Rhag ofn y bydd trychineb pan fydd data cyfan wedi sychu o'r ddyfais, yn ffodus, mae Google yn cadw rhai copïau wrth gefn ar waith. Mae copïau wrth gefn hyn yn cynnig ymdeimlad mawr o ddiogelwch rhag ofn yw rhywbeth fynd o'i le gyda data eich dyfais.\nGadewch i ni ddeall sut y gellir adfer y ffôn Android o gopïau wrth gefn yn ddidrafferth gan ddefnyddio Google copi wrth gefn a cais terfynol ar gael yn y farchnad a galw Wondershare MobileTrans.\nGwneud copi wrth gefn o'ch data dyfais sy'n defnyddio'r gwasanaeth wrth gefn Android:\nGallwch chi wrth gefn lluniau, fideos, cerddoriaeth a ffeiliau ar eich dyfais drwy ddefnyddio eich cyfrif Google. Gellir defnyddio'r gwasanaeth wrth gefn android i data wrth gefn yn gysylltiedig â chyfrifon Google un neu fwy. Os ydych am adnewyddu eich dyfais neu dileu ei ddata presennol, gallwch adfer eich data gan ddefnyddio unrhyw gyfrif lle roedd eich copi wrth gefn eich data.\nCamau i gefn eich data gan ddefnyddio Android gwasanaeth copi wrth gefn:\n1. yn gyntaf, agor dewislen gosodiadau eich dyfais.\n2. yn awr, o dan "Personol," fanteisio ar gwneud copi wrth gefn & ailosod.\n3. Dewiswch y blwch wrth ymyl "Gefn fy data."\nOs oes gennych fwy nag un cyfrif Google ar eich dyfais: cyfrif wrth gefn fanteisio a dewiswch y cyfrif chi am ei osod fel eich cyfrif wrth gefn a thapio os nad oes gennych eisoes i gyfrif wrth gefn ar eich dyfais, gwneud copi wrth gefn cyfrif i ychwanegu cyfrif newydd.\nAdfer Gosodiadau'r app yn awtomatig\nPan ydych yn ailosod cais ar eich dyfais, gallwch ddewis yr opsiwn i adfer Gosodiadau'r app. Mae'r nodwedd hon wedi rhag-amod bod chi eisoes wedi cefnogi eich data â'ch cyfrif Google, ac mae cais yr ydych yn mynd i ail-osod hefyd yn defnyddio y gwasanaeth wrth gefn. Efallai y bydd rhai apiau na gwneud copi wrth gefn ac adfer holl ddata.\nCamau i adfer Gosodiadau'r app ar eich dyfais\n1. agor dewislen gosodiadau eich dyfais.\n2. o dan "Personol," fanteisio ar gwneud copi wrth gefn ac adfer.\n3. Ticiwch y blwch wrth ymyl "Adfer awtomatig."\nAdfer data a lleoliadau sy'n defnyddio'r gwasanaeth wrth gefn Android:\nGellir defnyddio android gwasanaeth wrth gefn i adfer eich data ar ddyfais newydd ac adfer Gosodiadau'r app unwaith rydych chi wrth gefn eich data eich cyfrif Google. Pan fyddwch chi'n ychwanegu eich cyfrif Google i ddyfais newydd, yn cael y data yr ydych o'r blaen wrth gefn cyfrif Google adfer y ddyfais newydd.\nPa ddata a lleoliadau yn cael eu hadfer.\nGosodiadau calendr Google\nRhwydweithiau Wi-Fi & cyfrineiriau\nPapurau wal sgrin cartref\nGosod drwy chwarae Google Apps\nGosodiadau iaith a mewnbwn\nGosodiadau'r app trydydd parti a data\nGwneud copi wrth gefn ac adfer â Wondershare MobileTrans\nWondershare MobileTrans yn ateb un stop ar gyfer eich trosglwyddo symudol a gofynion gwneud copi wrth gefn. Gall drosglwyddo cysylltiadau, logiau alwad, ffeiliau cyfryngau, a mwy ar draws systemau gweithredu symudol lluosog. Nid yn unig trosglwyddo ond gall hefyd gefn eich ffôn clyfar data ar eich cyfrifiadur. Mae'n hygyrch, llawn-swyddogaethol ac yn cefnogi holl systemau gweithredu symudol mawr ac eithrio symudol Windows. Felly, mae anghenion trosglwyddo a gwneud copi wrth gefn o'ch data yn hawdd ei gyflawni gyda'r meddalwedd hwn.\nTrosglwyddo galwad logiau, negeseuon testun, apps, cerddoriaeth, lluniau a fideos, nid yn unig y cysylltiadau.\ncais di-risg sy'n cadw ansawdd gwreiddiol y data yn gyflawn yn Wondershare MobileTrans .\nTrosglwyddo data ar ôl clicio.\nTrosglwyddo data heb unrhyw ofn colli data.\nAm ddim o unrhyw risg.\nGallwch drosglwyddo cynnwys eich holl rhwng ffonau cefnogi ar unrhyw rwydwaith heb drafferth.\nWondershare MobileTrans yw eich cydymaith pen draw pan ddaw symud data o un ffôn ffôn arall ar yr un rhwydwaith. Gallwch hefyd symud o rwydweithiau gwahanol a Cadwch y data ar eich ffôn. Hefyd gall gyfnewid data o'r contract ffonau i ffonau di contract hawdd.\nWinPhone: 8 Windows/8.1\nAndroid: o Android 2.1 i Android 5.0\nBlackBerry: AO 10.3.1/10.3.0/10.2.1/10.2.0/7.1/7.0 (y copi wrth gefn o ffeiliau BlackBerry ffonau rhedeg AO 10.3.1/10.3.0/10.2.1/10.2.0/7.1/7.0, sy'n cael eu creu gan BlackBerry ® cyswllt cymorth)\nCysylltiadau, negeseuon, calendr, lluniau, cerddoriaeth, fideo, alwad logiau, Apps\nCamau i dyfeisiau Android copi wrth gefn\nCam 1: Cyswllt eich dyfeisiau i'r cyfrifiadur, rhedeg Wondershare MobileTrans, a cliciwch cychwyn i Rhowch y ffenestr drosglwyddo ffôn i ffôn. Cysylltu eich dyfeisiau dau (dyfeisiau Android, Symbian neu iOS) eich cyfrifiadur gyda ceblau USB. Pan cysylltu eich dyfeisiau a ganfyddir gan MobileTrans. Cliciwch ar gefn eich ffôn.\nCam 2: Dewiswch y mathau o ffeiliau y mae angen i gwneud copi wrth gefn, a chlicio ar Ddechrau copichi. Bydd y rhaglen yn helpu eich holl ddata a ddewisoch chi i'r cyfrifiadur y copi wrth gefn.\nCamau i adfer y Data i ffôn arall\nCam 1: Cliciwch ar adfer o'r copïau wrth gefn ar y rhaglen prif ryngwyneb. Gall Mobiletrans yn cefnogi copïau wrth gefn a gynhyrchir gan y rheolwyr symudol eraill hefyd, megis MobileGo, Samsung Kies, iCloud ac iTunes, ac ati. Dewiswch y ffeil copi wrth gefn a hoffech chi adfer oddi ar y rhestr.\nStep2: Yn awr, bydd data o'r ffeil copi wrth gefn y gellir eu trosglwyddo yn cael eu rhestru ar y ffenestr fel cysylltiadau, negeseuon, lluniau ac ati. Gallwch chi ddewis yn y data y mae angen i drosglwyddo chi cliciwch dechrau copi. Bydd eich ffôn cyrchfan copi y data dan sylw yn llawn.\n5 atebion i ffonau Verizon Android copi wrth gefn\n> Adnoddau > Android Data Recovery > sut i adfer ffôn Android o gopïau wrth gefn yn ddidrafferth


Darllen Comics mewn Amser - Digwyddiadau - Prifysgol Caerdydd\nDarllen Comics mewn Amser\nPrif ddarlith gan yr Athro Jan Baetens (KU Leuven) sy'n agored i bawb, fel rhan o'r Gynhadledd Delweddau Hylif.\nSylwch, er bod y brif ddarlith hon yn agored i bawb, ei bod yn rhan o'r Gynhadledd Delweddau Hylif ac mae'r cofrestriad i fynychu'r gynhadledd wirioneddol bellach wedi cau.\nMae comics yn bodoli mewn amser, nid yn unig fel gwrthrychau hanesyddol, ond hefyd trwy eu darllen, a hoffwn roi sylw i'r cyfuniad o'r ddwy agwedd yn y cyflwyniad hwn. Byddaf yn dechrau drwy ddadansoddi math o baradocs amserol: mae'n ymddangos nad yw darllen comics yn cael ei effeithio gan dreigl amser (cyflym, ar unwaith, arwynebol: prin yn ‘darllen’) ac eto, ar yr un pryd, nid yw byth yn stopio (nid ar lefel unigolyn nac ar lefel gyfunol). Mae’r paradocs hwn yn rhywbeth y gellir ei fframio mewn termau ‘diwylliannol’, gan orfod ymwneud â phroblem sylfaenol (yn fygythiad ac yn gyfle) y cof diwylliannol a’r gwrthdaro posibl rhwng darllen traws-genhedlaeth, technegau trosglwyddo a chategorïau esthetig newidiol.\nMae Jan Baetens yn athro astudiaethau diwylliannol yn KU Leuven (Gwlad Belg). Llenyddiaeth Ffrangeg yw ei gefndir, gyda phwyslais arbennig ar farddoniaeth gyfoes a theori ysgrifennu cyfyngedig. Mae hefyd wedi cyhoeddi'n eang ar naratif gweledol, mewn genres bach neu rai llai adnabyddus fel nofeleiddio, llun-nofel, ffilm llun-nofel, a nofel graffig. Dyma rai o'i lyfrau yn Saesneg: The Graphic Novel (Gwasg Prifysgol Caergrawnt, 204, cyd-awdur gyda Hugo Frey), Novelization. From Film to Novel (Gwasg Prifysgol Talaith Ohio, 2018, wedi ei gyfieithu o'r Ffrangeg), The Cambridge History of the Graphic Novel, gol. Jan Baetens, Hugo Frey, Stephen E. Tabachnick (Gwasg Prifysgol Caergrawnt, 2018) a The Film Photonovel, A Cultural History of Forgotten Adaptations (Gwasg Prifysgol Texas, 2019). Cyhoeddir monograff ar gyfres Obscure Cities Schuiten and Peeters gyda Gwasg Prifysgol Rutgers ym mis Mehefin 2020 (Rebuilding Storyworlds).\nBydd y digwyddiad hwn yn cael ei gynnal drwy gyfrwng y Saesneg. Mae croeso i chi ofyn cwestiynau yn Gymraeg yn ystod y sesiwn holi ac ateb. Os ydych yn bwriadu gwneud hyn, cysylltwch â mlang-events@caerdydd.ac.uk erbyn dydd Iau 19 Ionawr i wneud ymofyniad cyfieithu ar y pryd. Nodwch fod 10% neu mwy o’r rhai sy’n bwriadu dod yn angen i ofyn am y ddarpariaeth hon er mwyn iddo gael ei ffynonellau i fod yn bresennol a bydd yn amodol ar argaeledd adnoddau.\nMae'n ddrwg gennym nad yw'r dudalen gofrestru gyfan ar gael yn Gymraeg, yn anffodus nid yw'r platfform yr ydym yn ei ddefnyddio'n cynnig y gwasanaeth hwn.\nGweld Darllen Comics mewn Amser ar Google Maps


Sgwrsio Grenada. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Grenada.\nCroeso i Chatroulette GrenadaCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Grenada gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Grenada. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o wladwriaethau yn Grenada:\nYnysoedd grenadine Southern


Archwiliad o ddiweithdra mewn ardaloedd bychain yng Nghymru: data o Gyfrifiad 2011 | LLYW.CYMRU\nArchwiliad o ddiweithdra mewn ardaloedd bychain yng Nghymru: data o Gyfrifiad 2011\nDadansoddiad sy'n archwilio canlyniadau diweithdra o Gyfrifiad Poblogaeth 2011. Cymharu patrymau diweithdra yn yr Ardal Gynnyrch, sy’n llai, a’r Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is, sy’n fwy.\nMae'r canlyniadau wedi'u crynhoi yn ôl math o anheddiad er mwyn rhoi cipolwg ar y gwahaniaethau rhwng ardaloedd gwledig ac ardaloedd trefol.\nYmgymerwyd â'r gwaith er mwyn ymchwilio i rai o'r materion a godwyd yn yr ymgynghoriad ar Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru, o ran dadansoddi amddifadedd mewn ardaloedd gwledig. Mae'n cael ei gyhoeddi fel rhan o becyn lledaenu ehangach ar gyfer rhifyn 2014 o Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru.\nAr gyfer dadansoddi data diweithdra yn ôl math o anheddiad, nid yw'n glir bod data ar lefel OA yn well o reidrwydd na data ar lefel LSOA.\nMae’n bosibl fod materion yn codi o ran ansawdd y data ar gyfer ardaloedd bach iawn (Ardaloedd Cynnyrch).\nGall nifer y bobl ddi-waith ar lefel OA fod yn fach iawn, ac o bosibl yn annibynadwy.\nYn gyffredinol nid oes llawer o wahaniaeth systematig yn y darlun o ddiweithdra yn ôl maint yr anheddiad a chyd-destun os bydd graddfa'r dadansoddiad yn cael ei newid o LSOA i OA.\nY darlun eang ar lefel LSOA ac OA yw:\nmae'r ardaloedd mwy gwledig yn tueddu i fod â chyfraddau diweithdra is\nmae nifer sylweddol o bobl ddi-waith mewn ardaloedd gwledig o hyd.\nArchwiliad o ddiweithdra mewn ardaloedd bychain yng Nghymru , Saesneg yn unig, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 896 KB\nArchwiliad o ddiweithdra mewn ardaloedd bychain yng Nghymru: crynodeb , Saesneg yn unig, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 147 KB