Cyhoeddwyd 21/10/2021 | Diweddarwyd Ddiwethaf 21/10/2021 | Amser darllen munudau\nFersiwn 1.0 | Hydref 2021\nMae'r hysbysiad hwn yn rhoi gwybodaeth am sut y mae Comisiwn y Senedd yn casglu ac yn prosesu data personol at ddibenion monitro amrywiaeth y bobl a'r sefydliadau sy'n cymryd rhan yng ngwaith pwyllgorau'r Senedd.\nGall rhai o'r geiriau a ddefnyddir mewn hysbysiadau preifatrwydd am ddiogelu data fod yn arbenigol. Os hoffech ddarllen mwy amdanynt, mae'r Comisiynydd Gwybodaeth wedi llunio cyflwyniad defnyddiol i dermau a chysyniadau allweddol.\nSut y bydd eich gwybodaeth yn cael ei defnyddio\nComisiwn y Senedd yw’r rheolydd data ar gyfer y wybodaeth rydych yn ei rhoi, a bydd yn sicrhau y caiff ei diogelu a'i defnyddio yn unol â’r ddeddfwriaeth diogelu data.\nPa wybodaeth ydym yn ei chasglu?\nByddwn yn gofyn i chi lenwi arolwg gwirfoddol sy'n rhoi gwybodaeth amdanoch chi, y sefydliad rydych yn ei gynrychioli (os yw'n berthnasol) a'ch profiad o gymryd rhan mewn gweithgarwch pwyllgor.\nByddwn hefyd yn dadansoddi gwybodaeth sydd gennym eisoes am bobl a sefydliadau sydd wedi rhoi tystiolaeth mewn cyfarfodydd pwyllgor. Ceir gwybodaeth am sut y byddwn yn gwneud hyn yn Hysbysiad preifatrwydd pwyllgorau’r Senedd.\nNid oes rhaid i chi lenwi'r arolwg. Bydd pob cwestiwn amdanoch chi fel unigolyn yn cynnwys opsiwn i ddewis peidio â dweud. Ni ofynnir i chi roi gwybodaeth y gellir ei defnyddio i’ch adnabod megis eich enw neu’ch manylion cyswllt.\nProses newydd yw hon, felly mae pwyllgorau gwahanol yn treialu arolygon gwahanol. Gan ddibynnu ar yr arolwg y gofynnir i chi ei lenwi, gofynnir i chi roi gwybodaeth am rai neu'r cyfan o'r canlynol: gwaith pa bwyllgor y gwnaethoch gymryd rhan ynddo a sut y gwnaethoch gymryd rhan; yr iaith a ddefnyddiwyd gennych i gymryd rhan yng ngwaith y pwyllgor; a ydych wedi cymryd rhan mewn gwaith pwyllgor o'r blaen; a wnaethoch gymryd rhan fel unigolyn neu yn rhinwedd eich swydd, neu ar ran sefydliad; eich prif weithgarwch a lleoliadau proffesiynol, neu rai'r sefydliad rydych yn ei gynrychioli; eich profiad o gymryd rhan mewn gweithgarwch pwyllgor; eich oedran, eich rhyw, eich hunaniaeth rhywedd, eich cyfeiriadedd rhywiol, eich hunaniaeth genedlaethol, eich grŵp ethnig, eich crefydd a’ch statws anabledd; a ydych yn feichiog neu ar absenoldeb mamolaeth neu riant; lle rydych yn byw; lefel eich diddordeb a'ch dealltwriaeth wleidyddol; a oes gennych gyfrifoldebau gofalu; a'ch addysg, eich cyflogaeth a'ch statws economaidd-gymdeithasol.\nGall yr arolwg gynnwys blychau testun rhydd ar gyfer rhai cwestiynau. Nid oes angen i chi roi data personol yn eich atebion i'r cwestiynau hyn, fel eich enw neu'ch manylion cyswllt. Os ydych yn rhoi gwybodaeth y gellir ei defnyddio i’ch adnabod, bydd yn cael ei dileu cyn i'ch ymateb gael ei ddadansoddi.\nPam ydym yn ei chasglu?\nMae'r pwyllgorau yn y Senedd yn gwneud llawer o bethau gwahanol, gan gynnwys craffu ar wariant a pholisïau Llywodraeth Cymru, dwyn Gweinidogion Cymru i gyfrif, ac archwilio deddfwriaeth arfaethedig.\nDaw amrywiaeth ar sawl ffurf, felly mae pwyllgorau'r Senedd am glywed gan amrywiaeth o bobl, cymunedau, sectorau, grwpiau a sefydliadau—yn enwedig y rhai y mae mater sy'n cael ei drafod yn effeithio arnynt.\nRydym yn monitro amrywiaeth tystion i'n helpu i ddeall a yw hyn yn digwydd.\nY brif ffordd rydym yn gwneud hyn yw drwy arolwg gwirfoddol sy'n gofyn i bobl roi gwybodaeth amdanynt eu hunain, y sefydliad y maent yn ei gynrychioli (os yw'n berthnasol) a'u profiad o gymryd rhan mewn gweithgarwch pwyllgor. Mae gwybodaeth am sut y byddwn yn gwneud hyn wedi'i nodi yn yr hysbysiad preifatrwydd hwn.\nByddwn yn defnyddio'r wybodaeth i'n helpu i weld gan bwy y mae’r pwyllgorau’n clywed, gan bwy nad ydynt yn clywed, ac a oes rhwystrau a allai ei gwneud yn anoddach i rai pobl neu grwpiau gymryd rhan mewn gwaith pwyllgor. Byddwn hefyd yn ei defnyddio i'n helpu i weld a oes angen i ni wneud newidiadau i'n polisïau neu ein ffyrdd o weithio, ac i weld a yw newidiadau a wnawn yn cael yr effaith a fwriadwyd.\nPwy fydd yn gallu cael gafael ar y wybodaeth?\nBydd staff Comisiwn y Senedd yn cael gafael ar yr arolwg a bydd angen iddynt weithredu a phrosesu'r canlyniadau. Bydd hyn yn cynnwys creu ystadegau a dadansoddiad.\nBydd yr ystadegau a'r dadansoddiad yn cael eu rhannu â swyddogion y Comisiwn ac Aelodau etholedig. Gall hyn gynnwys y Llywydd, Comisiwn y Senedd, Fforwm y Cadeiryddion a phwyllgorau'r Senedd. Gellir ei chyhoeddi hefyd.\nFel rheol, bydd mynediad i'r ymatebion yn Microsoft Forms ac ar ein systemau TGCh yn gyfyngedig i swyddogion awdurdodedig y Comisiwn. Gallwn gomisiynu arbenigwyr trydydd parti i helpu i ddadansoddi’r ymatebion. Os gwnawn hyn, byddwn yn sicrhau bod trefniadau technegol a chytundebol ar waith i sicrhau diogelwch eich data. Byddwn yn diweddaru'r hysbysiad hwn gyda manylion trydydd partïon y rhennir eich data â hwy.\nA fydd y wybodaeth yn cael ei rhannu â thrydydd partïon, neu’n cael ei chyhoeddi?\nEfallai y byddwn yn cyhoeddi rhywfaint neu'r cyfan o'r wybodaeth ystadegol a'r dadansoddiad ar ein gwefan. Gellir cyhoeddi'r wybodaeth ar ei phen ei hun neu fel rhan o adroddiadau.\nPan fo gwybodaeth wedi'i chasglu drwy arolwg monitro, byddwn yn cymryd pob cam rhesymol i sicrhau na ellir adnabod unigolion o’r wybodaeth a gyhoeddwn. Er y gall fod yn bosibl, mewn rhai achosion, adnabod unigolion o'u hymatebion, dim ond mewn setiau data sy'n ddigon mawr fel na ellir adnabod unigolion y byddwn yn cyhoeddi gwybodaeth ystadegol.\nMae rhywfaint o wybodaeth ffeithiol am bobl sy'n rhoi tystiolaeth lafar, gan gynnwys eu henwau, y sefydliad (os yw'n berthnasol) a'r sector a gynrychiolir ganddynt, a phryd maent yn rhoi tystiolaeth lafar, eisoes wedi'i chyhoeddi ar wefan y Senedd, er enghraifft ar agendâu a thrawsgrifiadau pwyllgor. At ddibenion monitro amrywiaeth, gallwn goladu a dadansoddi'r wybodaeth hon naill ai ar ei phen ei hun neu fel rhan o adroddiadau. Mae’n bosibl y byddwn yn cyhoeddi ystadegau sy'n ymwneud â'r wybodaeth hon mewn ffordd y gellir ei defnyddio i adnabod unigolion. Er enghraifft, mae’n bosibl y byddwn yn cyhoeddi ystadegau sy'n dangos nifer y gweithiau y mae unigolyn wedi rhoi tystiolaeth lafar, neu pa sefydliadau sydd wedi rhoi tystiolaeth amlaf.\nCesglir y data drwy ddogfen Microsoft Forms, sy'n system arolygon ar-lein gan drydydd parti sy'n galluogi'r Senedd i gasglu a dadansoddi gwybodaeth arolygon. Bydd y wybodaeth yn cael ei storio’n ddiogel ar ein systemau TGCh, sy'n cynnwys gwasanaethau cwmwl trydydd parti a ddarperir gan Microsoft. Bydd unrhyw drosglwyddiad data gan Microsoft y tu allan i'r Ardal Economaidd Ewropeaidd yn dod o dan gymalau cytundebol lle mae Microsoft yn sicrhau y trinnir data personol yn unol â’r ddeddfwriaeth berthnasol. Am fwy o wybodaeth, darllenwch bolisi preifatrwydd Microsoft.\nPa mor hir y bydd y wybodaeth yn cael ei chadw a sut y bydd yn cael ei gwaredu?\nOs ydych wedi llenwi'r arolwg ar ffurf copi caled, bydd eich ymatebion yn cael eu rhoi mewn dogfen Microsoft Forms gan swyddog y Comisiwn ac yna bydd copi ffisegol y ffurflen yn cael ei waredu'n ddiogel. Os anfonwch arolwg wedi'i lenwi atom drwy e-bost, bydd eich ymatebion yn cael eu rhoi mewn dogfen Microsoft Forms gan swyddog awdurdodedig y Comisiwn ac yna bydd y copi e-bost yn cael ei ddileu.\nBydd ymatebion i'r arolwg yn cael eu dileu o’r ddogfen Microsoft Forms o fewn chwe mis i ddiwedd y flwyddyn seneddol pan gyflwynwyd yr ymateb. Daw’r flwyddyn seneddol i ben ar 30 Ebrill. Bydd copïau o ymatebion yr arolwg yn cael eu cadw ar ein systemau TGCh am hyd at ddeuddeng mis ar ôl diwedd y Senedd pan gyflwynwyd yr ymateb. Bydd data ystadegol a dadansoddiad a grëir o ymatebion yr arolwg at ddefnydd mewnol neu i'w cyhoeddi ar ein gwefan yn gyfan gwbl neu'n rhannol naill ai fel rhan o set ddata neu mewn adroddiad yn cael eu cadw am gyfnod amhenodol.\nBydd ymatebion i'r arolwg gan bobl sy'n nodi eu bod dan 16 oed yn cael eu dileu (neu eu gwaredu'n ddiogel os cânt eu cyflwyno ar ffurf copi caled) cyn gynted ag y cânt eu hadnabod, a chyn i ddadansoddiad gael ei gynnal.\nMae cyfraith diogelu data yn nodi seiliau cyfreithiol amrywiol sy’n caniatáu i ni gasglu, cadw a defnyddio’ch gwybodaeth bersonol. At ddibenion prosesu'r data personol a roddir gennych, rydym yn dibynnu ar y seiliau cyfreithiol a ganlyn: Mae angen prosesu’r data fel rhan o dasg a gyflawnir er budd y cyhoedd.\nY dasg yw darparu eiddo, staff a gwasanaethau i'r Senedd er mwyn sicrhau y gall y Senedd a'i phwyllgorau seneddol gyflawni eu swyddogaethau (adran 27(5) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006). Mae’n rhaid i ni wneud trefniadau priodol gyda'r bwriad o sicrhau y cyflawnir ein swyddogaethau, gan gynnwys y dasg hon, yn unol â'r egwyddor y dylid cael cyfle cyfartal i bawb (paragraff 8(1) o Atodlen 2 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006).\nData personol categori arbennig a data euogfarnau troseddol\nMae’n bosibl y byddwn yn prosesu data personol categori arbennig os byddwch yn dewis rhoi data o’r fath. Gall data personol categori arbennig gynnwys data sy'n datgelu hil, ethnigrwydd, barn wleidyddol, aelodaeth undeb llafur, credoau crefyddol neu athronyddol, cyfeiriadedd rhywiol a data am iechyd.\nCaiff data personol categori arbennig eu prosesu ar y sail bod hynny’n angenrheidiol er budd sylweddol i'r cyhoedd (fel y darperir ar ei gyfer yn Erthygl 9(2)(g) o GDPR y DU, a ddarllenir ar y cyd â pharagraff 6 o Atodlen 1 i Ddeddf Diogelu Data 2018).\nMae’n bosibl y byddwn yn prosesu data personol sy'n ymwneud ag euogfarnau troseddol a throseddau os byddwch yn dewis rhoi data o’r fath, er enghraifft, fel rhan o'ch ymateb i'r arolwg. Bydd y data hyn yn cael eu prosesu ar y sail bod hynny’n angenrheidiol fel rhan o dasg er budd y cyhoedd, a ddarllenir ar y cyd ag adran 10 o Ddeddf Diogelu Data 2018, a pharagraff 6 o Atodlen 1 iddi.\nMewn perthynas â data personol categori arbennig a data personol sy'n ymwneud ag euogfarnau troseddol a throseddau, mae angen prosesu’r data at ddibenion cyflawni'r swyddogaeth a roddir i ni o dan baragraff 8(1) o Atodlen 2 i Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006. Mae angen prosesu’r data hefyd er budd sylweddol i'r cyhoedd, sef cyfle cyfartal i bawb.\nFel gwrthrych data, mae gennych nifer o hawliau. Mae'r hawliau sy'n gymwys yn dibynnu ar y seiliau cyfreithiol rydym yn dibynnu arnynt i ddefnyddio'ch gwybodaeth bersonol. Ni fydd yr hawliau hynny'n gymwys ym mhob achos, a bydd y Comisiwn yn cadarnhau a yw hynny'n wir ai peidio pan fyddwch yn gwneud cais.\nMae'r hawliau'n cynnwys yr hawl i ofyn am fynediad at eich gwybodaeth bersonol eich hun, a elwir weithiau’n ‘gais gwrthrych am wybodaeth’.\nHefyd, mae gennych hawl i wneud cais gennym:\ni unrhyw wybodaeth anghywir sydd gennym amdanoch gael ei chywiro (sylwer ei bod yn ofynnol i chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i ni am newidiadau i’ch gwybodaeth bersonol);\ni wybodaeth amdanoch gael ei dileu (mewn amgylchiadau penodol);\nein bod yn rhoi'r gorau i ddefnyddio'ch gwybodaeth bersonol at ddibenion penodol neu mewn amgylchiadau penodol;\ni’ch gwybodaeth gael ei rhoi i chi neu drydydd parti mewn fformat cludadwy (eto, mewn amgylchiadau penodol).\nGallwch gwyno i'r Swyddog Diogelu Data os ydych yn anfodlon ar y ffordd rydym wedi defnyddio'ch data. Gellir gweld y manylion cyswllt uchod.\nByddwn yn adolygu’r hysbysiad preifatrwydd hwn yn rheolaidd. Byddwn yn cyhoeddi newidiadau drwy gyfryngau cymdeithasol y Senedd. Cafodd yr hysbysiad preifatrwydd hwn ei ddiweddaru ddiwethaf ym mis Hydref 2021.


BBC - Bitesize TGAU Drama - Ymarfer ysgrifenedig : Adolygu\nHafan > Drama > Ymarfer ysgrifenedig > Ymarfer ysgrifenedig\nGwneud yr ymarfer ysgrifenedig\nFe fyddi di wedi astudio un o'r dramâu canlynol yn y dosbarth:\nCrash gan Sera Moore Williams\nDiwedd Dyn Bach gan Arthur Miller\nEsiampl Dr Korczak gan David Greig\nSparc â'r Siarc gan Philip Ridley\nGwely Oer gan Joe StaderlineBydd y darn adolygu hwn yn dy helpu i ateb y papur.\nMae'r cwestiynau wedi'u graddio: mae llai o farciau am y rhai haws - mae mwy o farciau yn tueddu i fod am y rhai anoddach. Mae amseru yn bwysig iawn! Awgrymir dy fod yn treulio 1 awr 10 munud ar Adran A ac 20 munud ar Adran B. Pa bynnag ddrama rwyt wedi'i hastudio, fe fydd y cwestiynau’r un fath. Paid ag anghofio canolbwyntio dy ateb ar yr olygfa sydd yn y papur arholiad.\nSillafu, atalnodi, gramadeg (SAG)\nMae SAG yn golygu sillafu, atalnodi a gramadeg. Nid oes ots pa mor daclus yw dy lawysgrifen ond mae'n help os bydd dy waith mewn trefn. Er nad yw marciau yn cael eu rhoi'n benodol am sillafu, atalnodi a gramadeg, byddai arholwr yn eu hystyried wrth benderfynu ar y marc mae dy ateb yn ei gael.\nGwna'n siŵr dy fod yn defnyddio prif lythrennau ar gyfer holl enwau cymeriadau [Cymeriad: Y person/persona y mae’r actor yn dymuno ei gyfleu. Tueddir i ddefnyddio’r gair i olygu'r rôl, ond mae’r gair cymeriad yn tueddu i fod ag ystyr mwy penodol sy’n cyfeirio at berson go iawn. Er enghraifft gallai cymeriad chwarae nifer o rolau mewn drama, megis rhiant, cyflogwr a chyfaill, fel y mae unigolion yn ei wneud mewn bywyd go iawn. Hefyd gall actor chwarae nifer o wahanol rolau mewn drama a phob un ohonynt yn gymeriadau gwahanol.] , gwledydd, dramodwyr ac ati. Copïa'r geiriau yn ofalus o'r papur cwestiwn, yn enwedig enwau fel Dr Korean. Rho atalnodau llawn ar ôl pob brawddeg a gwna'n siŵr fod pob brawddeg yn gwneud synnwyr. Gwiria dy atebion os oes amser gen ti.Eglurder\nCofia y bydd dy atebion yn cael eu marcio gan rywun sydd ddim yn dy adnabod. Ni fydd yr arholwr yn gallu deall dy ateb os na fyddi di'n egluro pethau'n llawn. Gwna dy atebion mor glir â phosibl. Paid â cheisio bod yn ddoniol. Bydd gan yr arholwr 400 o sgriptiau i'w marcio. Ceisia ofalu fod dy sgript di'n hawdd ei farcio. Gwna'n union fel mae'r cwestiynau yn gofyn i ti ei wneud.Pob lwc!\nMwy am Ymarfer ysgrifenedig Dolenni\nClass Clips: Death of a Salesman: Arthur Miller's views (cynnwys Saesneg)\nBBC Cymru: Archif adolygiadau a straeon o fyd y theatr Gymraeg\nGolwg 360: Theatr\nGCaD: Amrywiaeth o daflenni gwaith i gyd-fynd â dramâu Crash, Diwedd Dyn Bach, Esiampl Dr Korczak a Gwely Oer (cynnwys Saesneg)\nCyngor Celfyddydau Cymru: Theatr a Drama


Fideo newydd yn mynd y tu ôl i’r llenni ym Mae Copr – Copr Bay Swansea\nMae fideo newydd y tu ôl i'r llenni'n dangos mwy fyth o gynnydd yn ardal newydd cam un Bae Copr Abertawe gwerth £135m.\nMae ardal cam un Bae Copr yn cynnwys Arena Abertawe, y bont nodedig dros Oystermouth Road, y parc arfordirol 1.1 erw, cartrefi newydd, maes parcio newydd a lleoliadau newydd ar gyfer busnesau lletygarwch a hamdden.\nMae’r fideo newydd yn dangos y canlynol:\nGwaith adeiladu cyfredol y tu fewn i awditoriwm Arena Abertawe\nFideo o’r caffi a’r bwyty newydd yn y parc arfordirol sy’n dechrau datblygu\nFideo rithiol o’r bont\nMwy fyth o gynnydd o ran gosod y paneli aur o amgylch y tu allan i’r arena\nBydd gan bob panel dechnoleg goleuadau LED a fydd yn caniatáu sioeau goleuadau o amgylch y tu allan i’r atyniad. Unwaith bydd yr arena wedi’i chwblhau ac wedi agor, gellid defnyddio’r paneli hefyd i hyrwyddo sioeau, cyngherddau, cynadleddau a digwyddiadau eraill sydd ar ddod. Mae dros 1,600 o baneli’n cael eu gosod, ynghyd â mwy na 95,000 o oleuadau LED.\nMae ardal cam un Bae Copr gwerth £135miliwn yn cael ei datblygu gan Gyngor Abertawe a’i chynghori gan y rheolwr datblygu, RivingtonHark.\nBydd y gwaith adeiladu yn ardal cam un Bae Copr – a arweinir gan Buckingham Group Limited – wedi’i gwblhau yn nes ymlaen eleni, gyda’r arena sydd â lle i 3,500 yn agor ei drysau ar ddechrau 2022.\nAmbassador Theatre Group (ATG) fydd yn gweithredu Arena Abertawe, a chaiff cerddoriaeth fyw, comedi, theatr, cynadleddau a digwyddiadau eu cynnal yno.\nMeddai’r Cyng. Rob Stewart, Arweinydd Cyngor Abertawe, “Mae datblygiad cam un Bae Copr wir yn dechrau datblygu cyn cael i’r gwaith adeiladu gael ei gwblhau yn nes ymlaen eleni. Mae’n werth £17.1m i economi’r ddinas a bydd yn denu cannoedd ar filoedd o ymwelwyr newydd i Abertawe a fydd yn aros yn ein gwestai, yn defnyddio tacsis lleol ac yn gwario yn ein siopau, ein bwytai a’n bariau lleol. Bydd hyn yn helpu economi’n dinas i dyfu, wrth gyflymu adferiad Abertawe yn dilyn y pandemig.\n“Bydd preswylwyr Abertawe ac ymwelwyr â’r ddinas yn gallu mwynhau Arena ragorol Abertawe yn fuan, a byddant hefyd yn elwa o barc newydd cyntaf canol dinas Abertawe ers y cyfnod Fictoraidd a chysylltiadau gwell nag erioed rhwng canol y ddinas â’n glan môr trawiadol.\n“Un o fusnesau Abertawe sef The Secret Hospitality Group fydd yn rhedeg y caffi a’r bwyty yn y parc arfordirol, a chaiff rhagor o denantiaid cam Un Bae Copr eu cyhoeddi’n fuan.\n“Bydd y datblygiad hwn hefyd yn gweithredu fel catalydd ar gyfer rhagor o fuddsoddiad yn Abertawe, gan ddod â mwy fyth o swyddi i’r ddinas wrth gynyddu proffil Abertawe ymhellach ar draws y DU a’r tu hwnt fel un o’r dinasoedd gorau i fyw, gweithio, astudio ac ymweld â hi.”


Parhaodd trenau llechi'r Rheilffordd Ffestiniog, yn ogystal â threnau i weithwyr yn ystod yr wythnos ac i dwristiaid yn ystod yr haf. Gorffennodd gwasanaeth i weithwyr ar 16 Medi 1939; parhaodd trenau llechi ar dri diwrnod yr wythnos, ond efo locomotifau yn hytrach na ddisgyrchiant. Daeth trenau llechi i ben ar 1 Awst 1946, heblaw am darn bach rhwng Duffws ac iard yr LNWR ym Mlaenau. Nid oedd sôn yn y deddf wreiddiol am gau neu ddatgymalu'r rheilffordd, a doedd dim arian i gyllido deddf newydd, felly gadawyd y lein a gorsafoedd i ddirywio.\n4wd 1955 Cwmni Hunslet Adeiladwyd ar gyfer Bwrdd Glo Cenedlaethol fel locomotif diogel rhag tân. Prynwyd ym 1969 a defnyddiwyd yn y bòn ar drenau cynnal a chadw.\n↑ "Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-04. Cyrchwyd 2012-11-30.\n↑ "Gwefan Rheilffordd Ffestiniog". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-03-08. Cyrchwyd 2012-11-30.\nAmserlenni y rheilffordd Archifwyd 2012-09-26 yn y Peiriant Wayback.\nGrŵp Treftadaeth y Rheilffordd Ffestiniog Archifwyd 2005-03-12 yn y Peiriant Wayback.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Rheilffordd_Ffestiniog&oldid=11037945"


Paratoi aseiniadau: 2.5 Gwirio - OpenLearn - Open University - LDTW_3\nAr ôl i chi orffen drafftio’r cynnwys dylech wirio eich bod wedi cynnwys eich enw a’ch rhif Adnabod Personol ar bob tudalen a bod teitl yr aseiniad neu’r traethawd wedi ei gynnwys. Cyn i chi argraffu eich copi glân terfynol dylech hefyd sicrhau bod y fformadu cywir yn cael ei ddefnyddio, er enghraifft, gofod 1.5 rhwng y llinellau (darllenwch ddeunyddiau eich cwrs am ragor o fanylion) a bod y tudalennau wedi eu rhifo. [Dylech cynnwys eich enw a’ch rhif Adnabod Personol ar bob tudalen a bod teitl yr aseiniad neu’r traethawd wedi ei gynnwys.]\nGall sicrhau bod y gramadeg, yr atalnodi a’r sillafu yn gywir eich helpu i wella eich marciau, felly defnyddiwch y rhestr wirio prawfddarllen yn y llyfryn hwn fel canllaw.\nEr bod y cam hwn yn bwysig ni ddylech dreulio gormod o amser yn gwirio. Cofiwch adael iddo fynd!\nPrevious 2.4.2 Ail ddrafft\nNext 2.6 Cyflwyno’r gwaith


Cefais fy ngeni (1985) a’m magu yng Ngogledd Cymru, a dwi wedi ceisio mynd ati i beintio mewn ffordd hollol wahanol i’r hyn sydd yn draddodiadol neu yn nodweddiadol Gymreig, sef tirluniau.\nMae fy ngwaith i yn fwy o hunangofiant, a dwi’n defnyddio ffrindiau a theulu a weithiau rhyw gymysgedd Ddadaidd efo dipyn o hiwmor ynddi.\nDwi wedi cael fy nylanwadu gan rychwant eang o beintwyr, o Willem DeKooning i Rembrandt, a dwi’n defnyddio amrywiaeth o ffyrdd i farcio’r canfas, Mae hyn yn golygu bod fy ngwaith yn troedio’r ffin rhwng y ffigurol a’r haniaethol.\nYn blentyn, mi gefais fy ysbrydoli gan gartwnau a chomics i gymryd darlunio o ddifri. Hefyd mi gefais fy magu mewn teulu o beintwyr a cherddorion.\nYn fuan mi ddaeth darlunio yn bwysig iawn i mi - weithiau’n bwysicach na ffrindiau - ac mi ddysgais yn ifanc sut i fynd ati i wneud marciau ar ganfas. Yn fy arddegau mi gollais ddiddordeb mewn comics, yn rhannol oherwydd y storïau hurt nad oedd gennyf lawer o ddiddordeb ynddyn nhw beth bynnag.\nYr hyn yr oeddwn yn chwilio amdano mewn peintio oedd sut y rhoddwyd y paent ar y canfas a sut yr oedd y canfas yn cael ei farcio, ac mi ddysgais lawer gan gyfres The Great Artists yr oedd fy nhad yn tanysgrifio iddi.\nNorman Rockwell a Frances Bacon oedd fy hoff beintwyr. Hyd yn oed heddiw, dwi’n defnyddio elfennau o waith y ddau artist yma yn fy ngwaith, er fy mod yn gwybod llawer mwy ac wedi profi mwy o ddylanwadau ers dyddiau’r trysorau hynny.\nMae hiwmor yn bwysig iawn yn fy ngwaith, ond mae hyn yn cael ei liniaru gan adeiladwaith greddfol fy lluniau. Dwi’n credu’n gryf mewn peintio byr-fyfyr, ac mewn mentro, a dwi’n teimlo bod y ddau beth yma yn cryfhau fy syniadau a’m dawn.\nYn y brifysgol mi geisiais symud i ffwrdd oddi wrth y traddodiadol, ond roeddwn bob amser yn dychwelyd ato mewn ffyrdd cynnil. Mae amrywiaeth yn nodwedd ganolog o’m gwaith i, a dwi’n gobeithio y bydd hynny yn parhau.


Advertising|1890-04-03|Y Llan - Welsh Newspapers\nyjU AN TElk Lay leader for Parish of Machym^eth.—AP^LY to RECTOR. ASAPH NATIONAL SCHOOL.—Wanted, • an Ex-P.T. for the Boys' School. Salary, S36 per annum.-Apply, Rev. THOMAS LLOYD, S. Asaph. A CERTIFICATE! MASTER desires a School; under 60. Single.— Master, c/o Mr. E|«M. Jones, Bookbinder, Portland Place, Deffifgh. UT"ANTED, a Curate, immediately good Welsh Preacher. A title can be given to a graduate.—Address, The RECTOR, Llan- deiniolen, Carnarvon. A RESPECTABLE YOUTH Wanted as Apprentice to the Bookselling and Station- ery Trades,—Apply to Messrs. FARRANT AND FROST, Stationers, &c., Merthyr Tydfil. WANTED-A Certificated Master for a Mixed School. Salary, S20, and two- thirds of grant and pence harmonium.—Apply Vicar, Prestatyn Vicarage, Rhyl. A STUDENT leaning Welsh wishes to hear from some gwitleman who wilt receive him into his house a short time to practise speaking. — Addres^f Astudiwr," Office of him into his house fat a short time to practise speaking. Addres4 "Astudiwr," Office of Llan. f', ~l ANTED, as soon as CURATE to assist in the charge of two Rural Parishes in Anglesey, where thi duties are Welsh, with occasional English. Priest pre- ferred, or a Title may be givedf for the next Trinity Ordination to an appioved Candidate. An efficient Welsh preacher required, and a practical knowledge of Church Mum 3 desirable. Stipend, £100 a year.—Apph with references to Clericus Monensis," at the Office of this Paper. WELSH GIRLS' SCHOOL, ASHFORD.— » All applications for ensuing election to foundation and intermediate pay scholarships must be made upon special forms, which must be returned to the Secretary, on or before April the 1st. Foundation Scholars obtain their education and board free of all cost. Inter- mediate pay Scholars pay £ 16 per annum. A limited number of higher pay Scholars at ^32 per annum can be admitted after Easter. The cost of Board and education is over i 50. Forms of application and full information can be obtained from the Secretary of the Welsh .Softool, 127, St. George's-road, London, S.W. CYFRINGELL Y GOLYGYDD G.H. (Rhuthyn).—Danfonasom eich barddon-, iaeth at y Golygydd Barddol. Y MAE syrthiad y Groglith yn yr wythnos hon wedi ein gorfodi i ddal y gohebiaethau can- lynol drosodd hyd ein hargraffiad nesaf:— Nodion o Fon, Hendy Gwyn ar Daf, Rhyl, Caerdydd, Llanelwy, Excelsior, Deoniaeth Gwrecsam, Rhuthyn, Bedwellty, Llangadwal- adr. Erfyniwn ar ein cyfeillion caredig fod yn amyneddgar ac yn dosturiol. fiW" D. S.-Rhoddir y flaenoriaeth bob amser €r adroddiadau hyny sydd wedi eu hysgrifenu yn fyr a chymvysfawr.\nDADL Y DEGWM.\nDADL Y DEGWM. Nos Iau diweddaf, cynygiodd Syr MICHAEL HICKS-BEACH ail ddarlleniad Mesur y Degwm yn Nhy y Cyffredin. Gwnaeth hyny mewn araith dymherus, deg, ac anwrthwynebol, a gosododd o flaen y Ty gyfres o resymau o blaid y Mesur nas gellid yn rhwydd eu gwrth- sefyll. Cydnabyddai fod y pwnc yn un mor ddyrus ac anhawdd, fel na fuasai yr un lywodraeth yn argymell Mesur o'r fath i sylw y Ty, oni buasai fod angen yn galw yn uchel am ryw gyfnewidiad yn y gyfraith. Gwrthodai ymdrin a'r defnydd a wnaed o'r Degwm, gan nad oedd a fynai'r Mesur ond a'r degwm fel eiddo cyfreithiol ond wrth basio, dywedai ei fod yn ystyried nad eiddo'r genedl" ydoedd, ond eiddo'r Eglwys a'i gweinid- ogion. Methai efe a gweled gonestrwydd y bobl a wrthodent dalu yr hyn oedd yn ddyledus arnynt, ac a gadwent yn eu llogellau eu hunain arian nas gallent, mewn un modd, fod yn eiddo iddynt hwy. Cyfeiriodd at gyflwr pethau yn Nghym- ru. Yr oedd ganddo fanylion o 75 o blwyfi yn EiJgobaeth Llanelwy. Yn y rhai hyn yr oedd £ 38,918 o ddegwm Eglwysig yn cldyledus yn 1888-8), ac o'r cyfanswm hwnw yr oedd £ 10,230 yn arcs heb eu talu, ac yr oedd casglu y gweddill Wedi costio £ 3,000. Er fod y Mesur ar gyfer yr holl deyrnas, JTwyddis mai y eyffro gwrth-ddegymol yn -Nghymru ydoedd yr achos o'i ddygiad i fewn, a disgwyliem y buasai gan yr ael- odau Radicalaidd Cymreig lawer i'w ddweyd ar y pwnc, ond rhaid ini gyd- ftabod nad oeddem wedi rhagwejed y buasai mor lleied o sylwedd yn eu hareithia.- A.rweinid y blaid wrthwynebol gan Mr. un o'r aelodau dros Gymdeithas Ryddhad, a'r hwn a anfonwyd i'r Senedd gan dref Leicester. Nid oedd fawr newydd-deb yn araith Mr. PICTON, ac ychydig berthynas oedd rhyngddi a'r Mesur oedd o flaen y Ty. Pe Dadgysyllt- iad a Dadwaddoliad yr Eglwys fuasai'r pwnc mewn dadl, buasai ei araith i'r pwynt, ac y mae hyn yn wir am areith- iau yr aelodau Cymreig a'i dilynodd, mai "eiddo'r genedl" ydyw'r Degwm, ac nad teg ei ddefnyddio at wasanaeth sect. Clywsom yr un peth ganoedd o weithiau o'r blaen, a dangoswyd yn wahanol gynifer a hyny o weithiau. Ond ni waeth hyny, codai y naill aelod ar ol y llall, a gwrthwynebent y Mesur yn mron yn yrungeiriau. Nidydymyneu beio amhyn, er y gwyddent nas gallent ddwyn yr un rheswm sylweddol yn erbyn y Mesur, eto nis gallent oddef cael eu galw yn gwn mudion gan y Wasg Gymreig, ac felly rhaid oedd sefyll i fyny. Addefwn fod cryn lawer o wreiddiolder yn nghynygiad Mr. SAMUEL EVANS fod i'r Cynghorau Sirol gael penodi swm y rhent-dal ddegymol! Nid rhyfedd i rhywun ddweyd fod Mr. EVANS yn aelod ieuanc addawol. Yn ddiau ni fydd dim yn annichonadwy i un sydd wedi dechreu mor rhagorol-pwy a wyr na ddadblyga yn wleidyddwr mor eg- wyddorol a Mr. OSBORNE MORGAN cyn gorphen ei yrfa. Digrif i'r pen ydoedd clywed y siaradwyr yn maentumio na wnai y Mesur, pe y pasiai yn ddeddf, yr un mymryn o les i'r Eglwys. Os felly, paham y gwrthwynebid ef gan Mr. PICTON a'i gyffelyb ? Os mai pasio y Mesur yw y ffordd sicraf i ddinystrio'r Eglwys, fel yr haera Mr. 0. MORGAN os na wna hyrwyddo casgliad y Degwm, fel y dywed Mr. STUART RENDEL os ydyw mor ddi-fudd a di-werth ag y myn Syr W. HARCOURT i ni gredu-yna, yn enw pob rheswm, paham y mae y gwyr da hyn yn gwastraffu cymaint 0 nerth, ac yn ymddarostwng i gynifer o ystrywiau er ei orchfygu ? Na na gwyddant o'r goreu fod y Llywodraeth a'i Haw ar wddf yr ymgais ddiegwyddor a wneir i niweidio'r Eglwys trwy gam-atal y degwm, a chreu anghydfod rhwng yr amaethwyr a'r offeiriaid plwyfol—gwyr y cynhyrfwyr gwrthddegymol mai yn y dydd y daw y Mesur hwn yn ddeddf, bydd gobaith eu helw hwynt yn diflanu. Hyn sydd yn cyfrif am eu gwrthwyn- ebiad, ac os nad oes ganddynt well rhesymau yn nghadw erbyn y tro nesaf, ni fydd ond ychydig anhawsder i'w basio trwy y Ty. Pasiwyd yr ail-ddarlleniad trwy fwyafrif o 125. Y mae y rhan boethaf o'r frwydr eto yn ol, ond yr ydym yn hyderus. Y mae meddwl y Llywodraeth wedi ei wneyd i fyny ar y pwnc, a mynant gyfiawnder i'r rhai sydd wedi dioddef cyhyd.\n16 Ni ddarf u ilib liynaf.i,aid, pa un ai Gymry ai S'aeson, ond rhoddi i'r Eglwys yr hyn o roddent o'r blaen at gynal gau- grefydd, ac nid oedd achos am weit'hred seneddol, pe buasai y fath beth i'w gael, er gorfodi plant y ffydd i gyfiaivm eu dyledsivydd fel Oristionogion.Parch. T. Moore, M.A.\nGWEISION FFERMWYR. --\nGWEISION FFERMWYR. MAE y Werin, papyr dimai a gyhoeddir yn Nghaernarfon, wedi bod am wythnos- au yn galw sylw at gyflwr gweision ffermydd Cymru. Dengys y llythyrau a z,Y gyhoeddwyd yn y Werin na theyrnasa gwaseidd-dra ar hyn o bryd ymhlith gweisionffermwyr Cymru. Ysgrifenodd amryw o honynt lythyrau call a theg i'r Werin, ac ymddangosodd llythyr galluog oddiwrth un forwyn fferm. Yn awr, mae hwn yn bwnc yn haeddu ei drafod, er mai peth anhawdd yw siarad yn gyffredinol, heb gamgymeryd, am gyflwr dosbarth o bobl. Nid ydym yn credu fod ffermwyr Cymru fel dosbarth yn dewis ymddwyn yn galed at eu gweision na'u morwynion. Boddlonant ar adael pethau fel y gwel- sant hwy gyda'u tadau a'u teidiau. Ynghylch cyflog, dibyna hyny ar amgylch- iadau neillduol ardal, ac amrywia yn fawr yn ol fel yr ydym wedi gallu cael allan. Ond nid oes un amheuaeth na ofynir, fel rheol, i weision ffermwyr weithio gormod o oriau yn y dydd, ac hefyd eu bod, lawer o honynt, heb ystaf- elloedd o'r fath ag a ddylid ddymuno. Fel y cofia ein darllenwyr, cyflwr gweision ffermwyr Cymru oedd un o brif faterion pregeth Esgob LLANELWY yn Eglwys Gadeiriol St. Paul's. Gwawdiai y Faner y bregeth, a gofynai yn guchiog beth oedd a wnelai yr ESGOB a, gweision fferm- wyr. Yn ol ein barn ni, y mae yr Esgob a phob Clerigwr, wrth ei swydd, a gwneyd ei oreu i gael chwareu teg i bob dosbatth. dderbyn hamdden a chyfle i ddiwyllio eu hunain. Gwelsom fod y Parch. D. REES, gweinidog Annibynol yn Sir Fon, wedi anfon llythyr cymedrol a doeth ar y pwnc i'r Werin. Gresyn fyddai i fudiad a ym- ddengys yn amcanu at beth sydd yn hollol resymol arwain i deimladau an- hyfryd ar y naill ochr na'r Hall. Gobeith- iwn y gellir cwtogi oriau llafur gweision ffermwyr. Wrth gwrs, ar amser cynhauaf, rhaid i bawb wneyd ei oreu. Ond ynghylch ystafelloedd cysurus i eistedd ynddynt, nis gwyddom am un ffordd i gyraedd hyn ond y ffordd a gynyg- iwyd gan Esgob LLANELWY yn St. Paul's, sef darparu ty cyhoeddus a chysurus, agored i weithwyr, ymhob plwyf yn Nghymru. Cyst tai fel hyn lawer, ac ofnwn nad hawdd am amser cael dynion i'w defnyddio. Ond gyda phwyll a phen- derfynlad gorchfygid yr anhawderau yn raddol. Y mae hyn, beth bynag, yn nod llawer mwy teilwng o wladgarwch Cymru na gwag-faldordd ynghylch Ymreolaeth. Ymffrostia y Faner mai dyna bapyr y ffermwyr. Beth sydd gan y Golygydd i'w ddweyd wrth weision ? Yr ydym yn adnabod amryw weision fferm- wyr sydd cystal dynion o ran egwyddor a thalent naturiol ag a gyfarfyddwn ymysg unrhyw ddosbarth. Chwareu teg i bob dyn ddiwyllio ei hun hyd y gellir. Bydd- ent yn well gweision mewn ffermydd pe caent fwy o seibiant a lie hwylus i ym- gymdeithasu. Bu yr amseroedd yn galed ar ffermwyr. Nid oes dosbarth mwy di- wyd a chynil i'w cael mewn un wlad na ffermwyr Cymru, na neb yn gweithio yn galetach. Ond ar yr un pryd tybiwn fod modd gwella gronyn ar gyflwr gweision Cymru heb wneyd colled i'r ffermwyr, ac, os oes modd, dylid gwneyd a ellir yn ddi- oedi.\nLLYTHYR LLUNDAIN. Gyda'ch cenad, Mr. Golygydd, anfonaf i chwi yn awr ac eilwaith, hyd y caf hamdden, lythyr ar y pynciau cartrefol a thramor fyddo yn tynu mwyaf o sylw yn Llundain. Nid wyf fi yn "wleidyddwr penboetli, ond bydd&f yn ceisio barnu pob plaid wrth ei gweithredoedd, ac nid wrth ei phroffes. "Measures, not menfel y dywed y Sais, neu waith, ac nid addewidion, yw fy arwyddair. Byddaf yn cymeryd dyddordeb —fel y rhan fwyaf o'm cydwladwyr-mewn materion tramor. Byddwn, er's llawer dydd, pan yn fachgen, mewn ardal anghysbell yn Nghymru, yn cael pleser mawr wrth ddarllen llythyrau Y Gohebydd." A chan y byddaf yn d'Qd ar draws llawer o newyddion Llundain, y naill ifordd a'r Hall, ceisiaf roddi y prif bethau i'ch darllenwyr, cyhyd ag y byddo hyny yn dderbyniol genych. YMDDISWYDDIAD BISMARCK. Dyma brif destyn yr wythnosau hyn. Er's ugaiu mlynedd bu Bismarck, gwr gwaed a haiarn," y dyn blaenaf yn Ewrop. Ni fu erioed yn siaradwr mawr fel Mr. Gladstone neu Gam- betta. Ond pan fyddai angen, disgynai ei ym- adrodd ar ei wrthwynebwyr fel gordd haiarn. Efe a Moltke—yr hen filwr di-siarad-oedd y ddau sylfaenydd ymerodraeth gadarn yr Almaen. Ac yn awr, wele ymerawdwr ieuanc yr Almaen, ei ddisgybl hoffiaf ei hunan, y bachgen y bu mor bryderus yn ei addysgu, yn troi o'i swydd hen bilot profiadol ei dad. Yr wythnos ddiweddaf, desgrilir mewn cartooti yn Punch, Bismarck yn ymadael i'r Hong, yn araf a thrist. a'r ymer- awdwr ieuanc yn edrych dros ochr y llestr ar ei ol. Beth ddaw o hyn oil ? Nis gwyr neb. Yr oedd Bismarck wedi cylymu Awstria ac Itali mewn cyngrair a'r Almaen yn erbyn Rwssia a Ffrainc. Sibrydir fod ar yr ymerawdwr flys ymgyfeillachu mwy a Rwssia. Anhawdd iawn fydd iddo newid cyfeillion yr Almaen, heb dynu eyf andir Ewrop yn bendramwnwgl i ryfel. Y mae hyd yn nod y Ffrancod-er cased ganddynt Bismarck-wedi eu sobri gan ei gwymp rhag ofn digwydd iddynt beth a fyddo gwaeth nag a gawsent yn 1870. Yr achos o'i ymddiswyddiad oedd penderfyniad yr ymerawdwr ieuanc i ddal awenau y Llywodraeth yn dyn yn ei ddwylaw ei hun. Ni fynai yr hen wr ymostwng i ollwng yr awenau o'i law. Y mae yn ddifrifol meddwl fod tynged cyfandir Ewrop heddyw, i olwir ddynol, yn gorphwys ar ewyllys dyn mor ddi- brofiad ag Ymerawdwr yr Almaen. Pan y mae gan ddyn brif fyddin y byd wrth ei air, nid cysurus clywed mai full steam ahead yw ei gynllun. Yn araf deg yr aiif gwr ymhell," medd yr hen air Cymraf'g. Ond Jehu o ddyn yw yr Ymerawdwr William yn gyru yn ei ger- byd trwy heolydd Berlin—naw milldir mewn haner awr. Amser a ddengys beth ddaw ar ol Bismarck. CYNHADLEDD LLAFUR YN BERLIN. Mae ar yr Ymerawdwr awydd gwneyd ei oreu dros y gweithwyr. Y mae traul y fyddin, a'r amser y rhaid i bob dyn-boneddig a gwreng— dreulio yn y fyddin, yn pwyso yn drwm ar weithwyr yr Almaen. Oherwydd hyny, mae y "cyffro Sosialaidd yn ymledu yn gyflym yno, fel y dangoswyd yn eglur yn yr etholiadau di- weddar. Cymerodd yr Ymerawdwr y bull by the horns trwy wahodd gwledydd Ewrop i yru cenhadwr i gyd-ystyried beth ellir wneyd gan lywodraethau gwahanol wledydd dros y gweith- iwr. Bu ar Ffrainc flys pwdu. A pheth rhyfedd oedd fod ymerawdwr yn fwy zelog dros les gweithwyr na gwerin-lywodraeth. Ond ildio wnaeth llywodraeth Ffrainc. Nis gallasai beidio, gan fod cynllun yr Ymerawdwr—er cased gan y Ffrancod yr Almaen—yn gymeradwy gan ly weithwyr Ffrainc. Gyrodd Prydain hefyd gynrychiolwr i Berlin. Y mae y gynhadledd drosodd erbyn hyn. Nid wyf yn meddwl y gellir gwneyd fawr yn gyffredinol i ddeddfu 11 11 yndxylch oriau llafur na chyflogau, heblaw cefnogi Byrddau Cyflafareddiad. Ond ym- ddengys fod gobaith da y deuir i gyd-ddealltwr- iaeth gyffredinol i gadw y Sul yn ddydd o orphwys, ac i osod merched a phlant ar yr un tir, mewn gwledydd eraill, ynglyn a llafur ag y maent ynddo yn Mhrydain. Wedi'r cwbl, erbyn edrych, saif Prydain ymtaen o ddigon ar bob gwlad yn Ewrop mewn deddfau er lies gweithwyr. A'r cwbl ellir wneyd yn Berlin yw cael gan wledydd eraill efelychu Prydain. Pan y sonir am ddiwygiadau pellach yn ein gwlad, eithaf peth cofio ein bod, yn ol fel y gwelir yn Nghynhadleddfawr Llafur yn Berlin, ar y blaeni bob gwlad arall. Mae'n debyg fod ar Bismarck ofn gweled yr Ymerawdwr mor ryddfrydig yn ei gynlluniau mewn perthynas i lafur, a mater- Ily ion eraill cartrefol. Nis gallai hoffi darganfod mai mab ei dad—Frederick Dda, yr hwn f u farw er galar y byd, ar ol teyrnasiad mor fyr—yw y llanc penderfynol sydd yn awr wrth y llyw. Digon tebyg fod Bismarck yn iawn amser yn ol, ond erbyn hyn yr oedd rhaid gwneyd llawer o ddiwygiadau cartrefol yn yr Almaen, ac felly, os cyrner yr Ymerawdwr bwyU rhag rhuthro i ryfel mewn nwyd, efallai mai lies i'r Almaen colli Bismarck. Ond, yn ol yr arddangosiadau angerddol wnaed er anrhydedd iddo yn Berlin, Hamburg, a manau eraill, amlwg yw fod ar yr Almaenwyr ofn i'r llong daro ar y creigiau heb yr hen bilot cyfrwys a chryf Iu wrth ei llyw am ugain mlynedd. YMDDISWYDDIAD M. TISZA. Prif Weinidog Hungari oedd Tisza hyd yn ddiweddar. Gwyr eich darllenwyr mai y wlad gryfaf yn ymerodraeth Awstria yw Hungari. Cenedl ddewr, falch, dwymn yw yr Hungariaid. Mae ganddynt Home Rule, ac anhawdd iawn yw dal y ddysgl yn wastad rhwng Hungari a'r gweddill o Awstria. Andrassy oedd y prif weinidog o flaen Tisza. Gwladweinydd o'r radd gyntaf oedd Andrassy, ac yr oedd ganddo ddy- lanwad mawr yn Nghynhadledd Berlin pan fu Bismarck, Beaeonsfield, Gortsachoff, ac yntau yn trefhu seiliau heddwch yn Ewrop. Yr oedd gan Tisza hefyd ddylanwad anghyffredin, ago ystyried mai hen wr syml, dirodres, cynil a di- athrylith ydyw. Ni fuasai neb yn meddwl y buasai y lath ddyn wrth fodd cenedl mor falch a bywiog a'r Hungariaid. Ni chadwai gerbyd o'i eiddo ei hun, ond elai o gwmpas mewn cab. Dymunai ei wraig, un tro, iddo droi ymaith y cabman, gan ei fod mor arw ei fargen. Druan, meddai Tisza, pe trown ef ymaith ni chai waith gan neb arall. Ni roddai Tisza giniaw i neb. Siaradwr bach ydoedd ond yr oedd yn llwyr onest, oc oherwydd hyny gorchfygodd bob gwrthwynebiad, a rhoddid ymddmed diderfyn ynddo. Yr oeddyn gryf dros gadw i fyny y cyngrair rhwng Awstria a'r Almaen. Pan fu Ymerawdwr yr Almaen yn Vienna dangosodd barch mawr, oherwydd hyn, i Tisza, ond ni wnaeth fawr sylw o Brif Weinidog Awstria ei hun. Bydd colled fawr i Awstria a Hungari ar ol Tisza. Blino ar ddichellion ei ganlyuwyr yn ei erbya oedd achos ei ymddiswyddiad. Da fod Ymerawdwr A wstria-Francis J oseph ddyn mor neillduol o ddoeth a chymedrol, ac yn bersonol yn boblogaidd iawn yn Hungari. Y mae yntau yn bygwth rhoi swydd Ymerawdwr i fyny Bydd yn bur anhawdd dal Awstria wrth ei gilydd pan giiia ef o'r maes. I- Sylwaf ar Crispi, Prif Weinidog Itali, a gwlad- weinwyr Ffrainc y tro nesaf. MESUR TIR MR. BALFOUS, Mesur pwysig yw hwn. Ei amcan yw gallu- ogi tenantiaid yn yr Iwerddon i berchenogi eu ffermydd. Y maent yn rhy dlawd i'w prynu. Felly cynygia Mr. Balfour rhoi benthyg 33 miliwn o bunau iddynt. Gadewir i'r tenantiaid a'r meistri tir fargeinio a'u gilydd ar yr amod na fyddo y pris yn uwch nag ugain gwaith y rhent clir. Dwy waith ar bymtheg swm y rhent a dybir fydd y pris fel rheol. Creir Swyddfa Dirol i dalu i'r tirfeddianwyr mewn Consols, sef bonds yn talu 2f y cant o log. Am y pum' mlynedd gyntaf tal 4 y tenant 16 swllt y bunt o'i rent presenol, ac yna gostyngir i 14 swllt am 44 mlynedd. Ar ol hyny ni raid iddo dalu dimai. a chaiff y tir yn rhyddfeddiant, am ei fod wedi talu yr hawl i gyd a'r llog. Y mae y telerau yn dra ffafriol i'r tenant, canys caiff y tir am lai o rent o'r dechreu, ac yn rhydd cyn pen 50 mlynedd iddo ei hun neu ei deulu. Y mae y Mesur yn fantais hefyd i'r meistr tir, gan fod mor anhawdd cael rhent fel y mae pethau yn yr Iwerddon. Nid oes berygl ychwaith i'r trethdalwr Prydeinig, gan fod deg y cant o'r rhent am y pum' mlynedd cyntaf, y burned ran o'r t/il i'r tirfeddianwyr, a threthi neillduol yn yr Iwerddon yn llaw y Trysorlys yn ateb i'r arian a fenthycwyd er llawn ddi- ogelwch i'r trethdalwyr Prydeinig. Gobeithio y pesir y Mesur, gan nad oes golwg am dawel- wch yn yr Iwerddon hyd nes y bydd cadw heddwch yn fantais i'r tenantiaid. Helaethiad o egwyddor Cyfraith Arglwydd Ashbourne, yr hon a weithiodd yn dda, yw Mesur Mr. Balfour, gydag amryw gyfnewidiadau manteisiol.. Gan i Mr. Gladstone gynyg Mesur yn peryglu mwy ar awdurdodau y deyrnas, dylai pob plaid uno i gefnogi y Mesur hwn. Dengys y Mesur fod Mr. ny Balfour yn wladweinydd o'r radd flaenaf. Bernir gan lawer mai pwnc y tir sydd wrth wraidd Home Rule. Os felly, gwrthwynebir y Mesur gan Mr. Parnell. Condemniwyd ef eisoes gan Mr. Davitt. Cewch hanes Mesur y Degwm gan rywun arall yn ddiau. GERAINT.\nDinbych a'r Cylchoedd. DYCHRYX I FAM.—Boreu Mawrth diweddaf cyfedodd un Mrs. W. Jones, Beacon's Hill, o'r dref hon, ac aeth i lawr er cyflawni ei gwaith, gan adael ei phlentyn yn y gwely, yr hwn a ymddangosai yn berffaith iach. Ymhen ychydig amser aeth i fyny gyda'r bwriad o wisgo am y bychan, ond er ei mawr ddychryn canfyddodd fod y plentyn wedi marw. BREINT GYMDEITHAS YR EGLWYS.— Nos Fawrth, cyfihaliodd y gymdeithas hon ei chyf- arfod wythnosol arferol. Mr. Cotton oedd y llywydd y tro hwn, a chafwyd dadl fuddiol a difyr ar Yfed, ai ysmygu yw y mwyaf niweid- iol ? Condemniwyd y ddiod gan Mr. Buller, a'r myglys gan Mr. W. H. Parry. Parhawyd y y ddadl gan y Parch. D. Griffiths, a'r Mri. Howard', Longfield, a'r cadeirydd. Cafwyd cyf- arfod buddiol ac adeiladol. CoNFFiRMAsnvN.—Mae ein parchus Reithor wedi bod wrthi yn fwy prysur nac arferol yr wythnos ddiweddaf yma yn parotoi yr ymgeis- wyr gogyfer a'r conffirmasiwn, yr hwn a gymer le yn Eglwys St. Mair, nos Fercher, yr 2il o EbrillJ WYTHNOS Y Dioi)DEFAINT.-Clywais fod y Rheithor wedi dwyn allan circular, yn cynwys trefn y gwasanaethau am ddydd Gwener y Groglith a Sul y Pasg, ond gan na f reintiwyd- fi a'r un o honynt, nis gallaf ddweyd yr wythnos hon y modd mae Rheithor teilwng Dinhych am dreulio y dyddiau pwysig hyn ond fe fydd i mi ufuddhau i wys y clychau, os byw ac iach, a gadawaf i ddarllenwyr Y LLAX wybod yr wyth- nos nesaf y modd y treuliodd Eglwyswyr Dinbych y cyfnod hwn o'r Flwyddyn Eglwysig. LLANKHAIADR.—Neithiwr (nos Wener), bu y Parch. W. Williams, Dolgellau, yn traddodi an- erchmd darluniadol ar "Ddioddefiadau ein Harglwydd," yn yr Ysgoldy Gendlaethol. Yr wyf yn deall fod y Parch. W. Williams yn ffafrddyn gan liaws mawr yn y plwyf hwn. Ai tybed, pe deuai Mr. Williams i'r plwyf yma i roddi darlith ar Ysgrythyroldeb a chyfreithlon- deb y Degwm, na fyddai modd darbwyllo yr amaethwyr gwrth-ddegymol sydd yma eu bod yn ymddwyn yn anghyfiawn, yn anonest, Ye, ac yn cyflawni cysegr-ysbeiliad hollol yn eu gwaith yn gwrfchod talu y degwm. TUEFNANT.—Cynhaliwyd gwasanaethau neill- duol yn yr Eglwys hon trwy ystod y Garawys, a darfu i'r Parch. Canon Lewis sicrhau gwas- anaeth dynion dieithr erbyn bob wythnos, set y Parchn. T. LI. L. Williams, Llanelwy W. E. Jones, Bylchau J. Davies, D. Griffiths, Dinbych a T. Lloyd, Llanelwy. Cafwyd CYll- ulliad da bob wythnos.—Da genyf ddeall fod yr Ysgol Sul mewn cyflwr mor nodeuog mewn cy- sylltiad a'r Eglwys hon. Synwyd fi pan ddy- wedwyd wrthyf fod ei rhif ar gyfartaledd yn 70. Campus.—Dymunol yw gweled fod cy- maint 0 sylw yn cael ei dalu i'r Wasg Eglwysig Gymreig gan Ficer galluog y plwyf hwn, ac nid oes unrhyw draul na thrafferth yn ormod ganddo er lledaenu cynyrchion y Wasg Gymrei". ac hyderaf nad gormod o hyfdra ynof fyddai gofyn i Canon Lewis, os oes ganddo ychydig ar law o Y gwaddoliadau Eglwysig," anfon nifer i'r phvyfi cylohynol i'w dosbarthu, oblegid byddai eu darllen yn lies i Eghvyswyr ac. Ym- neillduwyr.\nBoneddwr Alr, Thomas, edrychwch ar y sign yna, a chwi welwch nad oes hawl genych i bysgota ar y tiroedd hyn," Mr. Thomas: z, Begian eich pardwn, syr, nid ar y tiroedd yr 11 wyf yn pysgota, eithr yn y dwfr."\nNODION 0 LANELWY.\nNODION 0 LANELWY. EGLWYSIG. Nos Wener, bu y Parch. Dan. Edwards, rheithor y Bala, yn pregethu yn'yr Eglwys Gadeiriol. Da oedd genym weled nad oedd yr anwydwst wedi gadael fawr o'i 61 arno. Yr wythnos hon-yr Wythnos Sanctaidd—cynhelir gwasanaeth arbenig bob nos am saith, a thraddodir anerchiad ynddynt. Gwneir yr un fath yn Eglwys y plwyf. Hon yw y flwyddyn gyntaf i wneyd hyn yn yr Eglwys Gymraeg, a gobeithiwn y gwelir cynulleidfaoedd lliosog yn y ddwy Eglwys eleni. Ni ddylai y Saeson fod ar y blaen arnom yn hyn, mwy nag mewn pethau eraill.\nY GYMDEITHAS AMDDIFFYNOL EGLWYSIG.\nY GYMDEITHAS AMDDIFFYNOL EGLWYSIG. Cynhaliwyd cyfarfod chwarterol Cangen Llanelwy.o'r gymdeithas uchod, nos Wener diweddaf. Hon, yn ddiau, yw y gangen fwyaf lewyrchus yn yr Esgobaeth-rhifa rhwng tri a phedwar cant o aelodau. Y mae llawer o'r llwydd- iant hwn i'w briodoli i'r Col. Standish Horc, y llywydd. Gweithiwr brwdfrydig a diflino yw efe ymhob cylch, ac nid gorniod dweyd mai efe yw asgwrn cefn y gymdeithas amddiffynol yn y ddinas. Gwneir llawer o waith sylweddol ganddi. Dosbarthir nifer liosog o'r National Church yn fisol, a gofelir fod llenydd- iaeth Eglwysig yn cael eu gwasgar gyda chysondeb. Penderfynwyd fod te yn cael ei roddi i'r holl aelodau ar y 23ain o Ebrill, ac ar ol y te bydd Mr. Mason yn traddocli darlith ar ryw agwedd o'r cwestiwn Eglwysig. Credwn fod hwn yn symudiad doeth er dwyn yr aelodau ynghyd, a chreu mwy fyth o ddyddordeb yn eu gwaith. Ym- ddiriedwyd darpar y te i Mrs. Howes- Roberts a Mrs. Grimsley-dwy foneddiges a feddant gymwysderau neillduol at y gorchwyl. TRO GALARUS. Yr wythnos ddiweddaf taflwyd y. ddinas i gyffro gan amgylchiad hynod o drist. Boreu dydd Sadwrn, darganfydd- wyd corff George Deed, mab i Thomas Deed, river-watcher, Glandwr Terrace, mewn beudy naill ochr i Rhyllon, heb fod ymhell oddiwrth yr afon Clwyd. Taenwyd y newydd ei fod naill ai wedi ei lofruddio, neu ynte wedi cyflawni hunan-laddiad trwy gymeryd gwenwyn. Symudwyd y corff i'r Railway Inn, a chynhaliwyd trengholiad boreu dydd Llun. Ar ol ei agor yn ffurfiol, gohir- iwyd ef nes i'r meddygon gynal eu harchwiliad Nis gwyddom eto beth yw y ffeithiau ond clywsom na ddarganfu y meddygon na gwenwyn, nac ol cam- drin ar y corff. Bernir iddo gael ei fygu gan awyr afiachus oddiwrth wair oedd wedi haner Uosgi yn y beudy. Diau y ceir gwell goleuni ar y mater yn y trengholiad goliiriedig dydd Llun. Cladd- wyd corff yr anffodus ddydd Mercher, a daeth llawer ynghyd er amlygu eu cyd- ymdeimlad a'r rhieni yn eu profedig- aeth. AMAETHYDDOL. Cynhaliodd Cymdeithas Amaethyddol Dinbych a Fflint ei chyfarfod blynyddol yn Rhuthyn, dydd Gwener. Aeth dirprwyaeth o Lanelwy, sef Mri. Joseph Lloyd, John Jones, J. Webster, a Power, yno a chais ar fod i arddangosfa 1891 gael ei chynal yn Llanelwy. Dy- wedai Mr. Lloyd fod adfywiad neillduol yn cymeryd lie yn y ddinas, a phriodolai hyny i raddau helaeth *i'r Esgob. Yr oedd yn adnabyddus fel codwr boreu, ac un a chydymdeimlad a'r amaethwyr. Nid oes dadl nad yw Llanelwy yn fan campus i gynal yr arddangosfa, ac y mae genym bob ymddiried yn y pwyllgor sydd wedi ei ff urao, na fydd iddynt or- phwys nes llwydpo yn ei amcan.\nY mae 120,000 o benaduron yn un dunell o bwysau. Y mae yn costio un rhan o dair yn rhagor i fyw yn Paris nag yn Llundain. Y plwyf'mwyaf yn Lloegr tydyw Helmsley. Yorkshire, yr hwn sydd yn Uti o filldiroedd ysgwar. Y mae dros saitlI mil o foneddigesau a bonedd- igion yn y wlad hon yn enill eu cynhaliaeth yu hollol oddiwrth gerddoriaeth. Y mae mwy o bobl yn marw rliwng tri a chwech 0 r gloch yn y prydnawn nag ar unrhyw amser arall. Y mae 160 0 glercod menywaidd yn Ariandy Ffrainc. Ymddengys nad oes augen profiad bob amser i ysgrifoiiii ar bwnc neillduol. Danfanodd bachgen 15 mlwydd oed draethawd maith ar 11 Fanteision ac anfanteision bywyd priodasol i olygydd papyr Seisnig yn ddiweddar, yr liwn a gynghorodd yr awdwr i ysgrifenu ar yr un pwnc I pan y byddai ddeng mlynedd yn lienach, ac yna y byddai ei waith yn defcyg o gael ei gyhoeddi. Y flwyddyn ddiweddaf, yr oedd 950 o filltir- oedd o dramlfyrdd yn y Deyrnas Gyfunol. Morwyn olygus: Nid ydych yn rhoddi ,u digon o bwysau." Y grocer cyfrwys (yn oclien- eidio) "Mi wn ond atnoch chwi eich hun- an mae'r bai." Y forwyn Sut hyny ?" Y grocer (yn gwenu yn serchus arni) Yr wyf am wneyd eich baich mor ysgafn ag sydd. bosibl, fy anwylyd."\nFFEIRIAU Y BALA AM 1890. IAU Ebrill 3 MERCHER Mai 14 MAWRTH Mehefin 3 lAU.Gorphenaf 10 Awst 11 IAU Medi 11 SADWRN.Medi 27 GWENER Hvdref 24 SADWRN Tacliwedd 8 GWENER Rhagfyr 19\nMETHDALIADAU. Yn unol a Stubb's Weekly Gazette, y mae nifer y methdaliadau am yr wythnos yn diweddu Mawrth 22ain, fel y canlyn 1890 1889 188 Builders, & Building Materials 18 21 23 Chemists and Drysalters. 3 5 3 China. Glass, & Earthenware I 1 1 Confectionery, Toys, &c. 4 5 2 Corn, Coals, Minerals 9 3 H Drapery, Clothing Trades 22 20 37 Farmers. 9. 9. 10 Furniture, Upholstery. G 5 6 Horses, Vehicles 1 3 3 Jewellery, Watches 6 2 1 Leather 9 15 11 Metals 6 10 5 Paper, Printing, &c. 3 3 10 Provisions 30 33 37 Wines. Spirits, beer, &c. 12 23 24 Miscellaneous 37 21 4 17G 179 188\nMARCHNADOEDD. GWRECSAM, DYDD IAU. —Gwenith, 4s 9C i 5s 3c am 75 pwys haidd, 55 6c i 5s gc ceirch, 3s 3c i 3s gc; ymenyn, is 3c i is 5c am 16 wns wyau, 12 i 14 am swllt ieir, 3s 6c i 5s y cwpl hwyaid, 4s oc i 5s oc y cwpl pytatws. is gc am 120 pwys. WYDDGRUG, DYDD AIERCHF-R. Gwenith melyn, 10s oc i 105 6c yr hobed haidd, gs 6c i 105 oc yr hobed ceirch, 6s 6c i 7s 6c yr hobed pytatws, 4s oc i 4s 6c yr hobed ymenyn, is 4c i is 5c y pwys wyau, 14 am is. ELLESMERE, DYDD MAWRTH. — Gwenith gwyn, 4s 7c i 4s 8c am 75 pwys melyn, 4s 6c i 4s 7c am 75 pwys haidd, 4s 6c i 5s oc; ceirch, 2s 4c i 3s oc wyau, 13 i 15 am is ymenyn, is 4c i is 5c am 16 wns ieir, 4s 6c i 55 6c y cwpl. DREFNEWYDD, DYDD MAWRTH.— Gwenith, 13s 6c i 15s am 240 pwys haidd, 4s 6c i 5s oc am 70 pwys ceirch, 145 6c i 16s oc am 220 pwys wyau, 16 am is ymenyn, is I-C i is 2^c y pwys 2 ieir, 4s 6c i 5s 6c y cwpl hwyaid, 5s 6c i 6s 6c y cwpl; pytatws, IS pwys am is. CREWE, DYDD LLUN.-Cig eidion, 6k i 7c y pwys cig moch, gs 3c am 20 pwys; heffrod, £ 15 i i, 24 yr un cig myharen, glc i ice y pwys. 2 LERPWL, DYDD LLUN.-Cig eidion goreu, 71c y pwys; ail oreu, 6c trydydd, 5c y pwys cig myharen goreu, 91-c ail, 8c. trydydd, 6tc y pwys. 2 TRALLWM, DYDD LLUN.—Gwenith, 4s 6c i 4s gc am 75 pwys ceirch, 14s oc i 15s 6c wyau, 00 i 14 am is. ymenyn, is ic i is 2C am 16 wns ieir, 4s oc i 5s oc y cwpl hwyaid, 4s 6c i 6s oc y cwpl pytatws, 18 pwys am I 's. CROESOSWALLT, DYDD MERCHER. —Gwenith gw)n, 4s ice i 5s oc am 75 pwys melyn, 4s 8c i 4s 9c am 75 PwYs haidd, 4s 9c i 5s 3c am 70 pwys; haidd at falu 4s 3c i 4s 6c am 70 pwys; ceirch, 155 6c i 17s 6c am 225 pwys; ymenyn, is 2c i is 3C y pwys; wyau, 15 i 17 am swllt; cig eidion, Z, 6tc i 7c y pwys cig myharen, 8c i 9C v 2 pwys cig llo, 8c i oc y pwys pore, 5c i I t, 5-c y pwys. CAERLLEON, DYDD SADWRN. — Gwenith, 4s 9c i 5s oc am 75 pwys ymenyn, is 4c i is 5C y pwys wyau, 10 i 12 am swllt. DINBYCH, DYDD AIEPCilf-,P,. -leir, 4s oc i 5s oc y cwpl hwyaid, 4s 6c i 5s 6c y cwpl ymenyn, is 6c i is 7c y pwys wyau, 13 am swllt. LLUNDAIN, DYDD LLUN.—Gwenith Seisnig, 32s i 36s y chwarter am wenith gwyn melyn, 30s i 33s haidd at falu, 6c yn uwch na'r wythnos flaenorol ceirch, 6s yn uwch na'r wythnos ddi- weddaf pys, 6c yn rhatach. SALFORD, DYDD MAWRTH.Cig eid- ion, 6^c i 7^c pwys; cig myharen, g!yci 2 10hc y pwys cig 110, 7c i 9c y pwys cig moch goreu, 8s 2c ail oreu, 7s 6c i 7s 10 trydydd, 6s ic i 7s oc am 20 pwys. WHITCHURCH, DYDD GWENER.— Gwenith, 4s 4c i 4s 10c am 75 pwys haidd, 4s 8c i 5s 6c am 70 pwys wyau, 13 i 15 am swllt; ymenyn, is 2C i is 4c am 16 wns ieir, 4s i 5s y cwpl hwyaid, 6s 6c i 7s y cwpl. WELSHPOOL, DYDD LLUN.—Gwenith 4s 3c i 4s 9c am 75 pwys ceirch, 15s oc i 16s 6c; wyau, 14 i IS am swllt; ymenyn, is ic i is 2C y pwys ieir, 3s 6c i 4s 6c y cwpl hwyaid, 4s oc i 5s 6c y cwpl. RHUTHYN, DYDD MAWRTH.—Ieir, 4s 6c i 5s oc y cwpl ymenyn, is 6c y pwys wyau, 12 am swllt.\nHeb unrhyw betrusder, cvdnabyddir gan y cyhoedd mai Y LLA A'R DYWYSOGAETH yw y cyfrwng hysbysiadol rliagoraf a fed dwn. George: « Beth yn bump-ar-hugain oed heddyw ? Dim ond blwyddyh yn ol, cyn i ni briodi, Jane, y dywedaist mai ugain oeddet r' Jane (yn edifeiriol): "ODd ti weli mor fuan yr wyf wedi heneiddio ar ol priodi!" Ceir fod Y LLAN A'R DYWYSOGAETH yn cael ei dderbyn gan deulueedd parchusaf Cymru, a 11 chynghorem bawb i roddi prawf arno fel cyf- rwng hysbysiadol digymar. 11 Boneddwr mewn bwyd-dy a dtlarganfyddodd fiewyn 0 wallt ar ei ddysgl,* Gan ei roddi o'r 6 neilldu, aeth ymlaen i fwyta, ond mewn ychydig y If, funydau daeth ar draws un arall. "Weinyddes! dewch yma," meddai mewn tymer ddrwg, yr ydych wedi anghofio d'od a chrib i mi!" Nis gall masnachwyr, ac eraill a ddymunant ychwanegu eu derbyniadau drwy sicrhau rhagor o gwsmeriaid wneyd yn well na cliyhoeddi eu hysbysiadauyn Y LLA A'R DYWYSOGAETH, y cyfrwng liysbysiadol goreu yn Nghymru


Paratoi aseiniadau: 8.1 Ysgrifennu ar gyfer y brifysgol - OpenLearn - Open University - LDTW_3\nEr bod Cymraeg academaidd yn wahanol i Gymraeg ysgrifenedig bob dydd, mae’r gallu i ysgrifennu mewn arddull academaidd yn rhywbeth a ddysgwch wrth i chi astudio yn y brifysgol. Peidiwch â disgwyl gallu ysgrifennu Cymraeg academaidd nes eich bod wedi darllen nifer o ddeunyddiau eich cwrs, dysgu rhai o’r termau a dechrau ysgrifennu am eich pwnc.\nAr ddechrau eich astudiaethau ni fydd disgwyl i chi gynhyrchu aseiniadau wedi eu hysgrifennu’n berffaith. Mae cyrsiau lefel 1 wedi eu paratoi fel eu bod yn eich helpu i ddechrau ysgrifennu ar gyfer y brifysgol a bydd eich tiwtor yn eich helpu i ddatblygu eich sgiliau ysgrifennu.\nWrth i chi symud ymlaen i gyrsiau Lefel 2 a Lefel 3 bydd disgwyl i’ch sgiliau ysgrifennu aseiniadau wella. Cewch arweiniaid o hyd ar sgiliau ysgrifennu lle bo angen, fodd bynnag, bydd yr adborth yn canolbwyntio mwy ar gynnwys eich aseiniad yn hytrach na’ch sgiliau ysgrifennu sylfaenol.\nMae’r wefan Skills for OU Study [Tip: hold Ctrl and click a link to open it in a new tab. (Hide tip)] yn rhoi canllawiau ar gwblhau aseiniadau ar lefel prifysgol.\nPrevious 8 Gwella eich Cymraeg ysgrifenedig\nNext 8.2 Gramadeg, sillafu ac atalnodi


China 1.56 Lensys Gweledol Sengl Cr39 Asfferig AR Gorchuddio NK55 Ffatri a gweithgynhyrchwyr deunyddiau | Ffordd y Brenin\n1.56 Lensys Gweledol Sengl Cr39 Asfferig AR Gorchudd NK55 Deunydd\nGweledigaeth Sengl 65/70/72 UC, HC, HMC SHMC SPH: 0.00 ~ + -15.00\nFfotochromig 65/70 HC, HMC, SHMC SPH: 0.00 ~ + -15.00\nY deunyddiau mwyaf cyffredin sydd ar gael i'w defnyddio mewn lensys oedd gwydr a resin galed o'r enw CR-39. Gyda gwelliant parhaus technoleg, mae mwy o ofynion lensys CR39 (optegol / plastig) na lensys gwydr. Rydym yn cynhyrchu lens optegol, ac yn y lensys hyn, mae 1.56 lensys mynegai yn un o'r lensys mwyaf poblogaidd ledled y byd. At hynny, ystyrir lensys â mynegai 1.56 fel y lens fwyaf cost-effeithiol ar farchnad y byd.\nTrwch:O dan yr un presgripsiynau, mae 1.56 lensys mynegai yn deneuach na lensys 1.499. fel y cynnydd mewn diopters, bydd y gwahaniaeth yn fwy. Yn y gair arall, mae deunyddiau mynegai uchel yn cael eu dosbarthu yn ôl rhifau. Unwaith eto, y mynegai uwch, y teneuach ac yn ysgafnach y lens.\nPwysau: Oherwydd y trwch, mae'n amlwg bod 1.56 lens yn ysgafnach na lensys 1.499 yn yr un diopters.\nBlaenorol: Lensys Mynegai Lled-orffen 1.499 Lensys Eyeglass Rownd 28 Segment\nNesaf: 1.61 Lensys Golwg Sengl Optegol Cr39 MR-8 Monomer ASP UV400 Gorchudd HMC\nLens Optegol Golwg Sengl\nLens Ffotograffiaeth Golwg Sengl\nFfotograff Troelli Lens Golwg Sengl


JAM mafon Barcelona 2015 - Trosolwg o'r dydd [11/04/15] - Rhwydwaith i gerddwyr\nYn y sgwrs Cyflwynais yr ymgyrch o ariannu torfol Cyn hir byddaf yn lansio at gyllid prosiect Freemotics, â hynny am gynnal nesaf i Juan Antonio Valverde, Chyswllt electronig y gwyddoch eisoes pan roedd chi fy helpu i wneud y Pŵer di-DOR ar-lein ar gyfer y byrddau datblygu, ar yr achlysur hwn arwain at eich tai system cartref clyfar am ddim.\nDrwy gydol y dydd, rydym yn mwynhau darlithoedd a gweithdai ar ddefnyddiau posibl a cheisiadau ar gyfer hyn platiau bach, ddau Mafon fel Arduino ac WRTNode ar lle yr addysgir gweithdy rhagarweiniol Noddir gan wneuthurwr eich.\nGallai un tyst darlithoedd a gweithdai dan law'r siaradwyr fel amrywiol Jordi Binefa, Oscar Martinez, Vailets Hacklab, Ferran Fabregas, José Cerrejón, y bechgyn o NetBeast ac Xavier ManzaniDAG ymhlith llawer o rai eraill; isod gallwch weld fideo gwneud â darnau o fy sgwrs ces i gofnodi.\nMae gennym hefyd y gefnogaeth o Karla Zambrano ac Manuela yn y sefydliad, yn ogystal ag o RaspberryShop, ComponentesOnline ac WRTNode, Rydym yn gwerthfawrogi yn fawr nawdd gan dynnu yr ydym yn dathlu ar ddiwedd y digwyddiad.\nYn y fideo canlynol gallwch weld crynodeb byr o'r dydd, Byddai'n wych i allu mynychu pob un o'r darlithoedd a gweithdai, ond yr oedd yn amhosibl; Diolch i chi gyd am eich cefnogaeth, a rhai oedd yn bresennol am y diddordeb sy'n mostrasteis chi gan ein gwaith, ers heb i chi hyn fyddai wedi bod yn bosibl.\nGweld yn y JAM mafon Barcelona nesaf!\nGosodwyd y cofnod hwn yn Cynadleddau, Digwyddiadau, Newyddion (Ffeil), PI mafon, WRTNode a thag JAM mafon Barcelona, Fabcafe, Peatonet, JAM mafon, RaspberryShop, rpijam, rpijambcn, WRTNode gan Antonio Monaco. Nod tudalen y Permalink.


Sgwrsio Kampong Thum [Kampong Thum]. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Kampong Thum [Kampong Thum].\nChatroulette Kampong Thum [Kampong Thum]\nCroeso i Chatroulette Kampong Thum [Kampong Thum]Cyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Kampong Thum [Kampong Thum] gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Kampong Thum [Kampong Thum]. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Kampong Thum [Kampong Thum]:


Gyda chyfryngau cymdeithasol yn gyrru mwy o bobl at wefannau na Google, mae’n glir ei fod yn arf bwerus. Ar ben hynny, gyda mwy o bwyslais nag erioed ar ddefnyddio’r Gymraeg a hybu dwyieithrwydd, does dim dwywaith bod defnyddio’r Gymraeg ar gyfryngau cymdeithasol yn allweddol i fusnesau. Dyma 7 rheswm pam:\n1. Sefyll allan mewn môr o Saesneg\nMae’n rhwydd diflasu wrth fflicio trwy ffrwd uniaith, felly gall drydariad neu neges yn y Gymraeg ddal llygad eich cynulleidfa, a denu eu sylw. Mae bod yn ddwyieithog hefyd yn rhoi opsiwn i’ch cynulleidfa (ac mae pobl yn hoffi cael opsiynau!).\n2. Agor y drws i gynulleidfa ehangach\nGyda nifer o bobl yn ffafrio defnyddio’r Gymraeg dros y Saesneg, gall deilwra iaith eich cyfryngau cymdeithasol iddynt ddenu cynulleidfa newydd, ehangach, sy’n debygol o’ch cefnogi yn yr hir dymor.\n3. Pwynt gwerthu unigryw\nRhaid cofio nad yw holl fusnesau Cymru o reidrwydd yn cynnig gwasanaeth Cymraeg. Mae defnyddio’r Gymraeg ar eich cyfryngau cymdeithasol yn gallu bod yn bwynt gwerthu unigryw, felly.\n4. Cyfle i dargedu cynulleidfa benodol\nGallwch gymryd mantais o hashnodau a thudalennau sy’n hyrwyddo cynnwys a digwyddiadau Cymraeg, ac sy’n help wrth ddod o hyd i gymunedau Cymraeg a’u targedu ar gyfryngau cymdeithasol.\n5. Gwella enw da a gwerthoedd eich brand\nMae’r iaith Gymraeg yn rhan bwysig o hunaniaeth nifer fawr o Gymry, ac wrth rannu’r un gwerthoedd â’ch cynulleidfa trwy’ch defnydd o’r Gymraeg ar gyfryngau cymdeithasol, mae’n debygol iawn y cewch enw da yn eu plith.\n6. Datblygu sgiliau iaith Gymraeg eich gweithwyr\nEfallai ond ychydig o bobl sy’n gallu siarad Cymraeg yn eich busnes, ond wrth gynnig cyfryngau cymdeithasol trwy gyfrwng y Gymraeg, gallai annog eich tîm i eisiau dysgu’r Gymraeg. Yn y pen draw, bydd hyn yn fuddiol i’r unigolion ac i’ch busnes.\n7. Gwella hygyrchedd y Gymraeg i bobl ifanc\nGall ddefnyddio Cymraeg mwy llac ac anffurfiol ar gyfryngau cymdeithasol ddenu pobl ifanc i ddefnyddio math o Gymraeg sy’n fwy hygyrch na Chymraeg yr ystafell ddosbarth. Pobl ifanc yw dyfodol ein busnesau, wedi’r cwbl.


Sut mae eich mudiad wedi cael ei effeithio gan COVID-19? - CGGC\nSut mae eich mudiad wedi cael ei effeithio gan COVID-19?\nCyhoeddwyd : 05/03/21 | Categorïau: Dylanwadu |\nMae gan CGGC ddiddordeb mewn dysgu mwy am effaith COVID-19ar y sector gwirfoddol yng Nghymru, yn enwedig mewn perthynas ag elusennau’r DU sy’n gweithredu yng Nghymru.\nRydyn ni wedi creu arolwg ar gyfer pawb sy’n gweithio (neu a oedd yn gweithio, hyd at ddechrau pandemig COVID-19) yn y sector gwirfoddol yng Nghymru i ddweud eu dweud ar y pwnc.\nMae’r arolwg hwn wedi’i ddatblygu i asesu i ba raddau y mae elusennau â’u phencadlysoedd yn y DU sy’n gweithredu yng Nghymru yn lleihau eu presenoldeb yng Nghymru yn dilyn pandemig COVID-19, effaith bosibl hyn ar y sector gwirfoddol a’r bobl sy’n dibynnu arno, ac a ddylai CGGC a/neu Lywodraeth Cymru fod yn cymryd unrhyw gamau i ymateb i hyn.\nBydd yr holl atebion yn gyfrinachol ac yn ddienw, ond mae cyfle i gysylltu ag ymchwilydd CGGC os ydych chi’n teimlo bod gennych chi ragor i’w ddweud wrthym am y pwnc hwn. Mae rhagor o wybodaeth am hyn ar ddiwedd yr arolwg.\nBydd yn cymryd tua saith munud i gwblhau’r arolwg hwn.\nSicrhewch eich bod yn cymryd yr amser i ddweud eich dweud ar sut mae’r pandemig wedi effeithio arnoch chi a’ch mudiad. Bydd yn ein helpu’n fawr i ddeall ymhellach sut mae’r pandemig wedi bwrw mudiadau’r sector gwirfoddol ledled y wlad.\nCofrestrwch i gael ein cylchlythyr COVID-19 er mwyn cael y newyddion diweddaraf am y pandemig a’i effeithiau ar y sector gwirfoddol yng Nghymru wedi’i anfon yn syth i’ch mewnflwch.\nNEWYDDION COVID-19 DIWEDDARAF\nCyhoeddwyd rownd newydd o grantiau mawr COVID Cymru ac Affrica i helpu partneriaethau i addasu i ffyrdd newydd o weithio. Os ydych chi wedi rhedeg prosiect Cymru ac Affrica yn ystod y pum mlynedd diwethaf, ac mae gennych incwm o dros £100k p/a, efallai y byddwch chi’n gymwys i gael grant\nMae’r hoe ardrethi busnes i elusennau yng Nghymru wedi’i ymestyn am 12 mis\nMae dros £2.5m o gyllid grant wedi’i ddyfarnu i 27 o fudiadau drwy Grant Adfer Gwirfoddoli yn sgil y Coronafeirws Llywodraeth Cymru, i helpu i gynnal y gwaith o wirfoddoli a gweithredu yn y gymuned wrth adfer o’r pandemig Covid-19


Cyfnod sylfaen - Hwb\nKelly Toshack/Becky Heavyside\nYsgol dwy ffrwd sydd â thua 420 o ddisgyblion ar y gofrestr yw Ysgol Gynradd Rhws. Mae tua 13% o'r disgyblion yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim. Mae'r ysgol wedi nodi bod gan tua 18% o'r disgyblion anghenion dysgu ychwanegol ac mae gan ambell ddisgybl ddatganiadau o anghenion addysgol arbennig. Ychydig iawn o'r disgyblion sydd o leiafrif ethnig. Mae'r ysgol ym mhentref y Rhws sydd mewn cyd-destun economaidd-gymdeithasol cymysg. Mae'r pennaeth presennol wedi bod yn y swydd ers mis Ionawr 2019.\nBeth yw addysgeg y blynyddoedd cynnar?\nSy'n arwain at ein cwestiwn ymholi:\nA all addysgeg y Cyfnod Sylfaen wella cynnydd disgyblion yng Nghyfnod Allweddol 2?\nByddwn yn cynnal adolygiad o lenyddiaeth ac yna'n cynnal grwpiau ffocws yn sgil yr adolygiad o lenyddiaeth a rennir. Wedyn, byddwn yn cytuno ar ddiffiniad o ‘addysgeg y Cyfnod Sylfaen’, gan arwain at ymchwil yn yr ystafell ddosbarth gyda disgyblion ym Mlwyddyn 3.\nBeth yw Addysgeg y Cyfnod Sylfaen?\nGwnaethom ofyn i'r holl staff a hoffent gymryd rhan yn yr ymholiad proffesiynol hwn. Ar sail y diddordeb a ddangoswyd, dewiswyd grŵp o bedwar, gan gynnwys staff uwch-dîm arwain, CS a CA2, i fynychu cyfarfod rhagarweiniol. Y methodolegau a ddewiswyd oedd adolygiad o lenyddiaeth yn cynnwys rhai deunyddiau darllen y cytunwyd arnynt ymlaen llaw ac yna grŵp ffocws, i drafod rhai cwestiynau y cytunwyd arnynt ymlaen llaw. Y cwestiynau hyn oedd:\nBeth yw addysgeg?\nA yw addysgeg yn newid o'r Cyfnod Sylfaen i Gyfnod Allweddol 2? Os felly, sut/pam?\nA yw gwybodaeth, sgiliau a phrofiad yn newid o'r Cyfnod Sylfaen i Gyfnod Allweddol 2? Os felly, sut/pam?\nSut y byddech chi'n diffinio addysgeg y 'Cyfnod Sylfaen'?\nSut/pam y gwnaethoch benderfynu ar eich diffiniad?\nGwnaethom rannu'r holl ffurflenni a chanllawiau moesegol wedi'u diweddaru â'r grŵp dethol o staff. Cafodd y staff amser di-gyswllt i wneud y gwaith darllen proffesiynol ar gyfer y grŵp ffocws er mwyn lliniaru'r effaith ychwanegol ar lwyth gwaith.\nGwahoddwyd y staff i gyfarfod rhagarweiniol, lle rhannwyd dyluniad a methodolegau'r gwaith ymchwil. Cafwyd cyfle i ofyn cwestiynau a chael mwy o wybodaeth am y broses ymholi. Yn y cyfarfod hwn y cafodd y staff wybod y gallent dynnu'n ôl o'r broses ymchwil ar unrhyw adeg, ac y byddai eu holl ymatebion yn aros yn anhysbys.\nFe'u hysbyswyd y byddai cyfraniadau'r grŵp ffocws yn cael eu defnyddio i lunio adroddiad yn amlinellu'r prif ganfyddiadau. Fe'u gwnaed yn ymwybodol y gallai'r rhain gael eu rhannu â chydweithwyr o fewn y Prosiect Ymholi Proffesiynol Cenedlaethol.\nRhoddwyd ffurflenni cydsynio i'r staff yn y cyfarfod cychwynnol i'w llofnodi a'u cwblhau unwaith y cawsant gyfle i ystyried a oeddent yn hapus i barhau i gymryd rhan. Ceisiwyd cydsyniad gwirfoddol, ar sail gwybodaeth gan bawb dan sylw, ac fe'i rhoddwyd, cyn i'r gwaith ymchwil ddechrau.\nRhoddwyd sicrwydd i'r unigolion, petai unrhyw faterion sensitif yn codi yn ystod y trafodaethau, yr eid i'r afael â nhw ar ôl i'r grŵp ffocws ddod i ben.\nGwnaethom ofyn i'r staff ddarllen y testunau a'r deunyddiau darllen canlynol:\nLlywodraeth Cymru, Hwb – Rhwydwaith Rhagoriaeth y Cyfnod Sylfaen, Astudiaethau Achos\nChris Taylor, Mirain Rhys a Sam Waldron, Implementing curriculum reform in Wales: the case of the Foundation Phase Revision (v3) Oxford Review of Education, t. 8-12\nEstyn, Blog – Esblygu arferion y cyfnod sylfaen yng nghyfnod allweddol 2...\nLlywodraeth Cymru, Fframwaith y Cyfnod Sylfaen (diwygiedig 2015), t.4-10\nElizabeth Wood, Early Childhood Curriculum, Rhagarweiniad a Phennod 1\nY themâu sy'n dod i'r amlwg o'r llenyddiaeth yw:\nlle a pherthnasedd chwarae\nannibyniaeth disgyblion a'u cymhelliant cynhenid\ngwanhau'r Cyfnod Sylfaen oherwydd disgwyliadau wrth i ddisgyblion symud i Gyfnod Allweddol Dau\nrôl yr athro fel cyd-anturiwr, hwylusydd\ndeall addysgeg drwy'r ysgol gyfan\nffurfioli profiadau dysgu wrth i ddisgyblion symud drwy'r lleoliad cynradd\nRoedd yr holl staff yn gytûn ei bod hi'n werth chweil treulio amser yn darllen ac yn adfyfyrio, a bod hyn yn eu cymell i roi blaenoriaeth i ddarllen proffesiynol yn fwy nag yn eu hymarfer cyfredol. Cytunwyd bod y llenyddiaeth yn adlewyrchu profiadau yn yr ystafell ddosbarth yn gywir. Er enghraifft, gwnaethom drafod yn fanwl y 'tensiynau' y mae Wood yn eu disgrifio yng Nghwricwlwm y Blynyddoedd Cynnar rhwng creu cyfleoedd i chwarae ac yna fod angen amharu ar y llif, a chanfod 'amcan addysgol' chwarae plant oherwydd rhwymedigaethau gorfodol.\nHefyd, cadarnhaodd y llenyddiaeth ein hathronyddiaethau personol, hynny yw credwn yng ngwerth chwarae ac archwilio a arweinir gan blant. Hefyd, nodwyd, er bod y llenyddiaeth yn cydnabod cyfyngiadau'r systemau addysgol rydym yn gweithio ynddynt, mae hefyd yn annog ymarferwyr i fod yn greadigol ac yn eofn wrth ddefnyddio ymchwil addysgol i wneud newidiadau gwybodus i'n hymarfer.\nYmhlith amrywiaeth eang ac amrywiol o themâu, gwnaeth ein trafodaeth ganolbwyntio'n bennaf ar geisio deall yr addysgegau penodol sy'n unigryw i leoliadau'r Cyfnod Sylfaen. Rhaid nodi yma fod y grŵp yn cytuno ei bod yn ymddangos yn rhyfedd hyd yn oed drafod bod addysgeg yn 'wahanol' yn y Cyfnod Sylfaen i weddill yr ysgol. Gwnaeth y trafodaethau cychwynnol ganolbwyntio ar y rheswm pam mae hyn yn wir.\nTreuliodd aelodau'r grŵp ffocws amser yn ceisio diffinio addysgeg a chytunwyd y gallai edrych yn wahanol i bob aelod o staff. Cytunodd y grŵp fod angen gallu addasu addysgeg, a bod angen iddi fod yn gyfredol, a'i bod yn ymwneud â mwy na dim ond arddulliau dysgu ac addysgu. Mae a wnelo â rhannu gwybodaeth a hwyluso, gyda'r dysgwyr sydd yno gyda chi ar yr adeg benodol honno. Mae'n ddiddorol nodi bod pawb yn sicr na ellir ystyried addysgeg ar ei phen ei hun a heb adfyfyrio arni'n feirniadol.\nCytunwyd bod addysgeg yn aml yn wahanol yn y Cyfnod Sylfaen, yn anghywir efallai, ac felly, o ganlyniad, roeddem yn teimlo bod y Cyfnod Sylfaen o bosibl yn cael ei wanhau oherwydd y disgwyliadau a'r lleoliadau sy'n bodoli yng Nghyfnod Allweddol Dau, ond hefyd fod natur fwy ffurfiol Cyfnod Allweddol Dau yn dechrau esgor ar waith archwilio wedi'i arwain yn fwy gan ddisgyblion, o ystyried ein ffocws newydd ar arddulliau dysgu sy'n seiliedig ar brosiect.\nCafwyd trafodaeth ddiddorol ynghylch y ffordd mae gwaith asesu, yn arbennig asesu ffurfiannol a'r gofyniad am dystiolaeth, yn pennu'r dull dysgu mwy ffurfiol a welir ar lefel uwch yr ysgol. Cytunwyd y byddai treulio mwy o amser yn arsylwi ac yn cynnal asesiadau ffurfiannol anffurfiol yn mynd i'r afael â rhywfaint o'r tensiwn hwnnw. Mae cysylltiad uniongyrchol rhwng yr asesiadau diwedd cyfnod, tystiolaeth ac addysgeg.\nTrafododd y grŵp un gwahaniaeth sylfaenol rhwng y Cyfnod Sylfaen a Chyfnod Allweddol Dau sef meysydd darpariaeth barhaus ac uwch. A oes diffyg cyfleoedd i ddisgyblion yng Nghyfnod Allweddol Dau atgyfnerthu, ymarfer a chymhwyso eu sgiliau mewn ffordd annibynnol, sy'n seiliedig ar chwarae? A yw'r amserlen yn cwtogi ar waith archwilio disgyblion?\nCanolbwyntiodd y drafodaeth ar heriau'r cwricwlwm newydd. Cydnabu pawb na fydd ymarferwyr yn 'athrawon Cyfnod Allweddol Dau', ond y bydd angen iddynt ddangos eu sgiliau ym mhob grŵp oedran. Hefyd, bydd angen i sgiliau a chynnydd disgyblion gael eu cyfnewid o fewn y grŵp oedran hefyd.\nWrth orffen y trafodaethau, cytunodd aelodau'r grŵp y byddai mynd i'r afael â'r materion a drafodwyd yn y grŵp o fudd i lesiant y disgyblion. Mwy o amser i ganolbwyntio ar anghenion disgyblion unigol, meithrin cydberthnasau a hwyluso dysgu'r plentyn cyfan.\nEr i sampl gynrychioliadol gymysg gael ei defnyddio ar gyfer tasg ymchwil y grŵp ffocws, rhaid nodi na chynrychiolwyd staff cymorth. Hefyd roedd rhestr ddarllen benodol; nid oedd y staff yn defnyddio ystod eang o lenyddiaeth.\nRoedd y grŵp ffocws wedi ymlacio a chafwyd deialog broffesiynol gyfoethog. Roedd y staff yn gyfforddus i drafod a rhannu am eu bod wedi cael amser a deunyddiau wedi'u paratoi ymlaen llaw.\nO ganlyniad i brofiad blaenorol o grwpiau ffocws, gwnaethom ddarparu nodiadau gludiog a beiros fel bod modd nodi unrhyw syniadau neu gwestiynau nad aed i'r afael â nhw.\nYn ogystal â chofnodi trafodaeth y grŵp ffocws, gwnaethom greu map meddwl o'n trafodaeth fel bod gennym gymhorthyn gweledol i'n helpu i hwyluso ein gwaith adfyfyrio wrth ystyried y themâu a oedd yn dod i'r amlwg a'r canfyddiadau.\nRoedd agweddau'r staff tuag at y broses ac, yn benodol, ddysgu proffesiynol yn galonogol iawn.\nRhestr ddarllen fel y nodir uchod.\nSt. Gwladys Bargoed Primary School\nMae Ysgol Santes Gwladys mewn ardal Cymunedau yn Gyntaf, yng ngogledd tref Bargod ym Mwrdeistref Sirol Caerffili. Mae'r ysgol yn darparu addysg ar gyfer 408 o ddisgyblion rhwng 3 ac 11 oed, a hynny mewn 14 o ddosbarthiadau (dwy ffrwd o'r dosbarth Derbyn i Flwyddyn 6), yn ogystal â dosbarth meithrin amser llawn i 55 o ddisgyblion. Yn 2018/19, roedd 65 o ddisgyblion ar y gofrestr ADY: pum disgybl â datganiadau, 45 o blant yn destun Gweithredu gan yr Ysgol ac 16 yn destun Gweithredu gan yr Ysgol a Mwy, tri phlentyn sy'n derbyn gofal, wyth plentyn y mae Saesneg yn iaith ychwanegol iddynt (SIY) a phedwar plentyn y nodwyd eu bod yn Ofalwyr Ifanc.\nSy'n arwain at ein cwestiwn ymholi: Sut y gallwn ddilyn egwyddorion Froebel mewn perthynas â phlentyndod cynnar a gofal?\nByddwn yn cynnal adolygiad o lenyddiaeth ac yna'n cynnal grwpiau ffocws yn sgil yr adolygiad o lenyddiaeth a rennir.\nWedyn, byddwn yn cytuno ar ddiffiniad o ‘addysgeg y Blynyddoedd Cynnar’, gan arwain at ymchwil yn yr ystafell ddosbarth gyda disgyblion yn y Blynyddoedd Cynnar.\nSy'n arwain at gwestiwn ymholi yn y dyfodol: Sut y gallwn ddilyn egwyddorion Froebel mewn perthynas â phlentyndod cynnar a gofal?\nDros y degawd diwethaf, mae cwricwlwm y Cyfnod Sylfaen (CS) wedi cael ei gyflwyno a'i roi ar waith yng Nghymru. Yn fwy diweddar, wrth i'r Cwricwlwm Newydd i Gymru gael ei gyflwyno ac yn sgil yr argymhellion a wnaed yn adolygiad Donaldson (2015), mae ysgolion wedi cael eu hannog i wreiddio arferion y CS ym mhob rhan o Gyfnod Allweddol 2 (CA2). Awgryma tystiolaeth mai dim ond 25% o ysgolion cynradd yng Nghymru sy'n dangos addysgeg CS dda (Estyn Rhag. 2017), sy'n codi cwestiwn o ran beth yw addysgeg CS effeithiol. Nodwyd ei bod yn hanfodol meddu ar ddealltwriaeth glir a chyffredin o hyn ar ddechrau taith ddysgu plant cyn bod modd datblygu arferion o'r fath yn llwyddiannus ym mhob rhan o'r cyfnod cynradd.\nFel yr amlinellwyd yn Dyfodol Llwyddiannus, mae'r broses o ddiwygio'r cwricwlwm a'r Safonau Proffesiynol yng Nghymru yn cydnabod bod ‘addysgeg’ yn allweddol. Ystyrir bod archwilio dealltwriaeth gyffredin o addysgeg y CS yn yr ysgol yn hanfodol er mwyn sicrhau dysgu ac addysgu hynod effeithiol wrth ddiwygio'r cwricwlwm yn llwyddiannus.\nNod y gwaith ymchwil:\nNod y gwaith ymchwil yw archwilio dealltwriaeth ymarferwyr o addysgeg y CS mewn modd beirniadol, yn enwedig yn y Blynyddoedd Cynnar, yn y cwricwlwm i ysgolion cynradd yng Nghymru. Byddai cyflawni astudiaeth ansoddol yn gyfle i ddilyn dull archwiliadol, gan ddefnyddio dulliau casglu data penagored (Hastie a Glotova, 2012), a chynnig cyfle i feithrin dealltwriaeth gyfoethocach ac nid dim ond casglu data.\nCasgliadau ac argymhellion y gwaith ymchwil yw y dylid meithrin dealltwriaeth gyfunol o addysgeg CS effeithiol. Bydd hyn, yn ei dro, o fudd i athrawon CA2 pan fyddant yn rhoi arferion ar waith, yn ogystal ag athrawon ledled Cymru wrth ddatblygu'r cwricwlwm newydd.\nFel rhan o ddiwrnod hyfforddiant dysgu proffesiynol (sefydlu prosiectau ymholi), gwahoddwyd y tîm Blynyddoedd Cynnar i gymryd rhan mewn gwaith ymchwil gweithredol â ffocws ar addysgeg. Gwnaeth y tîm cyfan o 11 aelod o staff (tri athro ac wyth cynorthwyydd addysgu) fynegi diddordeb.\nY methodolegau ansoddol a ddewiswyd oedd:\nAdolygiad llenyddiaeth o ddeunyddiau darllen y cytunwyd arnynt ymlaen llaw.\nTrafodaeth grŵp ffocws yn seiliedig ar gwestiynau y cytunwyd arnynt ymlaen llaw:\nA yw addysgeg yn newid o'r Cyfnod Sylfaen i Gyfnod Allweddol 2? Os felly, sut?\nA yw gwybodaeth, sgiliau a phrofiad yn newid o'r Cyfnod Sylfaen i Gyfnod Allweddol 2? Os felly, sut?\nSut y byddech chi'n diffinio addysgeg y ‘Cyfnod Sylfaen’?\n* Noder: Recordiwyd y trafodaethau anffurfiol gan ddefnyddio dwy ddyfais\nAr ôl cyfarfod ychwanegol, cyn y grŵp ffocws, crëwyd ‘mapiau meddwl’ yn seiliedig ar y cwestiynau y cytunwyd arnynt ymlaen llaw a oedd yn ategu trafodaeth y grŵp ffocws.\nGwnaed pob ymdrech i lynu wrth y canllawiau moesegol a amlinellwyd ar gyfer gwaith ymchwil addysg (BERA, 2018) yn ystod yr astudiaeth hon, gan gydnabod y dylid sicrhau parch ac ymddiriedaeth wrth wneud gwaith ymchwil.\nAchubwyd ar y cyfle i lansio ymholiad proffesiynol yn ystod Diwrnod Hyfforddiant Dysgu Proffesiynol, gan fagu hyder pob aelod o'r staff a meithrin eu gwybodaeth am y broses ymholi a'u sgiliau fel ymholwyr. Roedd hyn yn gyfle i'r staff ymwneud â'r safonau proffesiynol yn unol â'r ‘gwerthoedd ac ymagweddau’ cyffredinol (Safonau Proffesiynol ar gyfer Addysgu, 2017).\nCydsynio drwy wneud penderfyniad gwirfoddol ar sail gwybodaeth\nTrefnwyd cyfarfod i roi gwybod i ddarpar gyfranogwyr beth roedd yr astudiaeth hon yn ei olygu. Trafodwyd dyluniad ymchwil a dulliau casglu data arfaethedig er mwyn meithrin dealltwriaeth o'r canlynol:\nY cynnig ymchwil\nDulliau i'w defnyddio\nSut y byddai gwybodaeth am gyfraniad y cyfranogwyr yn cael ei chasglu\nSut yr adroddir ar y data a ddadansoddir\nPwy fydd yn defnyddio'r data\nRhoddwyd cyfleoedd i ofyn cwestiynau a chadarnhau dealltwriaeth.\nRhannwyd ffurflenni cydsynio.\nHysbyswyd y cyfranogwyr y byddai cyfraniadau i'r grŵp ffocws yn cael eu defnyddio i lunio adroddiad yn amlinellu'r prif ganfyddiadau a'u rhannu fel rhan o'r Prosiect Ymholi Proffesiynol Cenedlaethol.\nRhoddwyd sicrwydd iddynt, petai unrhyw faterion sensitif yn codi yn ystod y trafodaethau, yr eid i'r afael â nhw ar ôl i'r grŵp ffocws ddod i ben.\nCydnabod hawliau moesol y cyfranogwyr a'u diogelu\nYn ystod y cyfarfod, rhoddwyd gwybod i'r staff bod ganddynt hawl i dynnu'n ôl o'r broses ymchwil unrhyw bryd, ac y byddai eu holl ymatebion hefyd yn cael eu tynnu'n ôl petaent am i hynny ddigwydd.\nCytunwyd ar lafar y gallai'r staff roi gwybod i'r Ymholwr Arweiniol petaent yn teimlo'n anghyfforddus neu'n anfodlon cymryd rhan mwyach.\nRhoddwyd sicrwydd y byddai unrhyw benderfyniad o'r fath yn cael ei barchu.\nCynigiwyd cymhellion i liniaru unrhyw effaith ychwanegol ar lwyth gwaith neu niwed posibl i lesiant\nRhoddwyd amser digyswllt i'r cyfranogwyr wneud y canlynol:\ncyflawni'r gwaith darllen proffesiynol gofynnol\nystyried cymryd rhan, cadarnhau eu bod yn deall ac, os ydynt yn cytuno, llenwi a llofnodi ffurflenni cydsynio *cafodd copïau eu cadw gan y cyfranogwyr a'r Ymholwr Arweiniol\ncymryd rhan mewn deialog broffesiynol er mwyn llunio ‘mapiau meddwl’ gan ddefnyddio profiad personol, ynghyd ag ymatebion i'r gwaith darllen ymlaen llaw\nMeithrin cydberthynas yn llawn ymddiriedaeth:\nSicrhawyd cyfrinachedd (barn/safbwyntiau a gwybodaeth bersonol) fel nad oedd y cyfranogwr yn gweld y broses fel un fygythiol.\nDiogelu preifatrwydd drwy sicrhau'r canlynol:\nbod yr holl wybodaeth a gesglir yn gwbl gyfrinachol\nna ellir adnabod cyfranogwyr o unrhyw ffurflenni sy'n cynnwys gwybodaeth gyfrinachol\nbod yr holl ddata a gesglir yn cael eu dinistrio.\nDeunyddiau darllen y cytunwyd arnynt ymlaen llaw ar gyfer y grŵp ffocws:\nElizabeth Wood, Play, Learning and the Early Childhood Curriculum (3ydd argraffiad, 2013) -Rhagair a Phennod 1\nRoedd yn anodd i'r cyfranogwyr roi diffiniad syml o'r term ‘addysgeg’, ond roeddent yn sylweddoli ei fod, yn fras, yn golygu ‘pam’, ‘beth’ a ‘sut’ ym maes dysgu ac addysgu. Cydnabuwyd ei fod yn golygu mwy na dulliau addysgu, ond hefyd y ffordd rydym yn addasu i ddiwallu anghenion newidiol y dysgwyr.\nCredid bod addysgeg yn gysylltiedig â thri phrif faes: athrawon/addysgu, plant/dysgu ac amgylchedd/profiadau, a'r rhyngweithio a'r cydberthnasau cydgysylltiedig rhyngddynt.\nRoedd y trafodaethau ynglŷn ag addysgeg y CS yn eang ac yn cwmpasu llawer o agweddau, ond cydnabuwyd mai'r themâu cyffredinol oedd:\nNodwyd bod tri llinyn annatod yn hanfodol, sef: ‘Cydberthnasau’, ‘Meithrin’ a ‘Chynwysoldeb’.\nNodwyd mai ‘Chwarae’ oedd y prif gyfrwng ar gyfer cyflwyno themâu a llinynnau; credid ei fod yn hanfodol i ethos addysgeg y CS, gan hybu datblygiad iaith a sgiliau cymdeithasol, yn ogystal ag annibyniaeth a llesiant.\nY farn oedd bod chwarae strwythuredig a chwarae annibynnol yr un mor bwysig â'i gilydd, gyda gwahaniaethau a buddiannau'r naill a'r llall yn cyfrannu at ddatblygiad y plentyn cyfan. Wrth i'r disgyblion symud drwy'r CS, teimlid bod y cydbwysedd yn symud i ffwrdd o chwarae annibynnol tuag at chwarae mwy strwythuredig.\nRoedd cyfranogiad gweithredol yn allweddol, am ei fod yn canolbwyntio ar sicrhau bod disgyblion yn arwain eu dysgu eu hunain, gan hybu annibyniaeth a dysgu annibynnol. Mae darpariaeth (wedi'i chyfoethogi a pharhaus) a'r amgylchedd dysgu yn hybu lefelau ymgysylltu ac yn rhoi'r rhyddid i ddisgyblion ddewis eu ffordd eu hunain o ddysgu a chyfrannu'n weithredol.\nCredid bod cydberthnasau cadarnhaol yn hollbwysig. Ystyrid bod cyfleoedd a gynigir drwy ryngweithio (rhwng disgyblion ac ymarferwyr, rhwng disgyblion a'i gilydd a rhwng disgyblion a'r amgylchedd dysgu) yn hollbwysig, am eu bod yn ceisio hybu sgiliau cymdeithasol a sgiliau cyfathrebu, ysbrydoli a herio'r dysgu, yn ogystal â meithrin dealltwriaeth o anghenion disgyblion unigol.\nAsesu ffurfiannol, drwy arsylwi, yw'r adnodd ysgogol a ddefnyddir i lywio gwaith cynllunio ac arferion. Y farn oedd bod arbenigedd ymarferwyr yn bwysig iawn o ran defnyddio strategaethau asesu ar gyfer dysgu yn effeithiol, e.e. ymyrryd yn briodol lle bo angen, gan lywio'r cam dysgu nesaf.\nMae'r ddarpariaeth (cyfleoedd, profiadau ac adnoddau) wedi'i dylunio i ddiwallu anghenion a bodloni arddulliau dysgu'r plant. Mae'r profiadau hyn a arweinir gan oedolion a disgyblion yn annog rhyngweithio ac annibyniaeth ac yn hybu dysgu gweithredol, a hynny'n bennaf drwy chwarae a chyd-destunau bywyd go iawn.\nYstyrid bod yr amgylchedd, gan gynnwys dysgu dan do ac yn yr awyr agored, yn hanfodol o ran hybu perchenogaeth disgyblion a llais y dysgwr.\nI grynhoi, credid bod addysgeg y CS, gyda'i ffocws ar gyfranogiad gweithredol, dysgu drwy brofiad, archwilio a chwarae, yn hybu ystafelloedd dosbarth hapus a phrysur sy'n seiliedig ar feysydd dysgu lle mae ethos o ddisgwyliadau uchel yn annog disgyblion i fagu hyder a meithrin creadigrwydd a dychymyg, gan fentro, ymgysylltu a chael eu herio ar yr un pryd. Nid yn unig y mae'r dull sy'n canolbwyntio ar y plentyn yn annog perchenogaeth dros y dysgu, ond mae hefyd yn sicrhau bod rhyngweithio â'r disgyblion a rhyngddynt yn meithrin cydberthnasau ac yn datblygu ymddiriedaeth.\nOherwydd diffyg profiad y cyfranogwyr o CA2, roedd yn anodd gwneud cymariaethau ystyrlon â'r addysgeg yn y cyfnod hwnnw. Ymhlith y canfyddiadau roedd diffyg pwyslais ar chwarae, a lleoliad mwy ffurfiol â llai o gyfranogiad gweithredol, yn enwedig yn yr awyr agored. Golygai hyn fod gan ddisgyblion lai o ryddid i ymgysylltu â'r amgylchedd a chyfleoedd cyfyngedig i atgyfnerthu sgiliau a ddysgwyd gan blant y CS drwy ddarpariaeth barhaus ac wedi'i chyfoethogi. Ystyrid bod y gymhareb oedolyn:disgybl gyfyngedig yn peri anawsterau o ran asesu'r disgyblion yn ffurfiannol.\nCynhaliwyd y grŵp ffocws ar ôl ysgol, gan olygu nad oedd modd i gynorthwywyr addysgu fod yn rhan o'r gwaith casglu data, a effeithiodd ar gynrychioliad y sampl\nMaint y sampl a dynameg y grŵp: roedd y grŵp yn cynnwys pum athro (Meithrin-Bl.1) ac ystod o rolau a phrofiad: ANG, athrawon/arweinwyr canol ac uwch-arweinydd. Nid oedd y sampl yn cynrychioli'r cyfnod cynradd cyfan, yn enwedig cynorthwywyr addysgu a CA2.\nGwendid y sefyllfa: dynameg y cyfranogwyr a'r ymchwilydd. Gall presenoldeb uwch-arweinwyr fod wedi dylanwadu ar adfyfyrdodau a sylwadau personol y cyfranogwyr.\nAmser: darllen canfyddiadau ac adfyfyrio arnynt.\nRhestr ddarllen benodol: cyfyngu ar yr amrywiaeth o lenyddiaeth.\nDiffyg profiad o addysgeg CA2 mewn perthynas â'r CS.\nroeddent yn croesawu'r amser a roddwyd i drafod, adolygu ac adfyfyrio mewn fforwm proffesiynol\ngwnaethant ddangos ymddiriedaeth a pharch, gan werthfawrogi'r cyfle i rannu syniadau a herio eu meddyliau eu hunain\nroeddent o'r farn bod y gweithgarwch dysgu proffesiynol yn werthfawr er mwyn meithrin dealltwriaeth a rennir o addysgeg y CS a chydweithio i ffurfio consensws barn o fewn y lleoliad\ni ddechrau, roeddent yn bryderus ynglŷn â'r broses am fod y sesiwn yn cael ei recordio ac oherwydd ehangder yr ymholiad\nroeddent yn gwerthfawrogi cael gweithio mewn grŵp bach, gan fod cyfle i bawb gyfrannu\nroeddent yn teimlo'n gyfforddus o fewn cydberthnasau cadarnhaol a oedd eisoes wedi'u sefydlu, gan sicrhau naws anffurfiol lle y gallai pawb ymlacio\nroedd y gydberthynas rhwng aelodau'r grŵp yn annog trafodaeth gyfoethog ond roedd tuedd i ddisgrifio profiadau personol. Roedd y dull hefyd yn golygu nad oedd y cwestiynau o reidrwydd yn cael eu trafod mewn modd llinol\nroeddent yn gyfforddus i drafod gan eu bod wedi cael amser i feithrin dealltwriaeth o'r ymholiad, ymgyfarwyddo â'r deunyddiau darllen ac adfyfyrio ar eu ffordd bresennol o feddwl\nroeddent o'r farn bod yr amser paratoi (creu mapiau meddwl) cyn sesiwn recordio'r grŵp ffocws yn fuddiol am ei fod yn hwyluso gwaith adfyfyrio ac yn helpu i nodi themâu allweddol sy'n dod i'r amlwg - cydweithio a dysgu proffesiynol ar y cyd\nroedd eu hagweddau cadarnhaol at y broses yn galonogol ac yn cefnogi diwylliant a datblygiad yr ysgol fel sefydliad sy'n dysgu.\nCyfweld arbenigwr allanol\nAilgynnal y grŵp ffocws â CA2\nCymdeithas Ymchwil Addysg Prydain, Ethical Guidelines for Educational Research (2018)\nMet Caerdydd, GCA, CCD, Ymgymryd ag Ymholiadau Proffesiynol – Cyflwyniad ar gyfer Ymholwyr Arweiniol (2019)\nLlywodraeth Cymru, Safonau Proffesiynol ar gyfer Addysgu ac Arwain (2017)\nYr Athro Graham Donaldson CB, Dyfodol Llwyddiannus – Adolygiad Annibynnol o’r Cwricwlwm a’r Trefniadau Asesu yng Nghymru (2015)\nHastie a Glotova, Analysing qualitative data (2012)


Arferion Blwyddyn Newydd y Cymry: Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts – Parallel.cymru: Cylchgrawn digidol Cymraeg dwyieithog\nFriday, December 28, 2018 Monday, April 8, 2019\nPryd byddwch chi’n dathlu’r flwyddyn newydd? Cwestiwn twp meddech chi. Wel, ar Ionawr y 1af wrth gwrs!! Ond, nid fel’na mae hi ym mhob rhan o Gymru.\nMewn cornel fach o Sir Benfro, ym mhentrefi Pontfaen a Llanychâr yng Nghwm Gwaun, Sir Benfro, ac yn nhref Llandysul, Sir Aberteifi, Ionawr 13eg yw dechrau’r flwyddyn newydd. Bydd plant yr ardal yn canu caneuon ac yn hel calennig a bydd trigolion hen ac ifanc yn dathlu dechrau’r flwyddyn newydd.\nPam? Wel, dyma’r stori….\nO’r flwyddyn 45CC, dilynodd pob rhan o’r byd y calendr Iwlaidd (ar ôl Iwl Cesar). Yn y flwyddyn 1582, cyflwynodd y Pab Gregor XIII y calendr Gregoraidd er mwyn cysoni’r gwahanol wyliau gyda thymhorau’r flwyddyn. Yn y calendr Iwlaidd, roedd tri diwrnod ychwanegol pob pedair canrif. Felly, yn y flwyddyn 1582, collodd mis Hydref un ar ddeg o ddiwrnodau.\nMabwysiadodd Prydain y calendr yn 1752, bron 200 o flynyddoedd ar ôl gweddill Ewrop ac felly, collodd pobl Prydain 13 o ddiwrnodau!! Un o ganlyniadau’r newid yma oedd bod y flwyddyn newydd yn symud o Ionawr y 13eg i Ionawr y 1af.\nRoedd llawer o wrthwynebiad i’r newid. Roedd pobl yn credu y bydden nhw’n colli 13 diwrnod o’u bywydau. O ganlyniad, roedd sawl ardal ym Mhrydain yn dal i ddathlu’r flwyddyn newydd ar Ionawr y 13eg.\nErbyn canol y 18fed ganrif, roedd pobl wedi dod i arfer â’r calendr newydd a dechreuodd pobl ddathlu ar Ionawr y 1af – pawb hynny yw heblaw am drigolion Cwm Gwaun a Llandysul. Anwybyddon nhw’r calendr newydd a pharhau i ddathlu’r flwyddyn newydd ar Ionawr 13eg.\nMae plant y cylch heddiw yn parhau’r traddodiad ac ar Ionawr y 13eg. Byddan nhw’n cerdded o dŷ i dŷ yn canu caneuon traddodiadol sy ddim wedi newid ers canrifoedd. Fel gwobr am ganu, bydd y plant yn cael anrhegion y flwyddyn newydd – fferins, losin, arian neu ffrwyth, fel arfer, oddiwrth berchnogion y tai.\nBydd rhai ohonoch chi’n ddigon hen i gofio Fyfe Robertson. Wel, yn ei raglen deledu o fis Ionawr 1966, talodd e ymweliad â Thafarn Y Dyffryn Arms neu i’w galw wrth ei henw pob dydd, Tafarn Bessie, Cwm Gwaun adeg dathlu’r hen Galan.\nGallwch chi wylio’r clip yma – https://www.bbc.co.uk/programmes/p01502yz\nMae tafarn Bessie yn dal i ffynnu – beth am i chi dalu ymweliad â Chwm Gwaun ar noson y 12fed o Ionawr 2019?\nTafarn Bessie, Cwm Gwaun heddiw\nMae’r clip yma’n ddiddorol hefyd:\nCyn ac ar ôl y newid yn y calendr, roedd y traddodiad o Hel Calennig yn boblogaidd dros Gymru gyfan. Ar ddechrau’r flwyddyn newydd, roedd y plant yn edrych ymlaen at gael cyfle i lenwi eu pocedi ag arian ac anrhegion calennig.\nByddai’r plant yn mynd i gasglu calennig yn ystod y bore ar ddiwrnod cynta’r flwyddyn. Bydden nhw’n ymweld â’r ffermydd a’r tai yn yr ardal gan ganu penillion a gofyn am galennig.\nPlant yn Hel Calennig ym mhentref Trefeurig ger Aberystwyth yn yr 1960au\nOnd byddai’n rhaid gwneud hyn i gyd cyn hanner dydd.\nGwrandewch ar Mair Davies o Gwm Gwaun yn esbonio hanes Yr Hen Galan. Mae hi’n siarad yn nhafodiaith gogledd Sir Benfro: http://www.byw20ganrif.org/detail.php?sID=50893\nDyma’r pennill roedd hi’n ei adrodd:\nMae dydd Calan wedi gwawrio\nDydd tra hynod, dydd i’w gofio\nDydd i roi a dydd i dderbyn\nYw y trydydd dydd ar ddeg o’r flwyddyn\nRhowch yn hael i’r rhai gwael\nPawb sy’n ffyddlon i roi rhoddion\nYw’r rhai hynny sydd yn cael\nBechgyn ifanc yn hel calennig yn ardal Hirael, Bangor yn 1948 – edrychwch ar y ‘berllan’ yn nwylo’r bechgyn\nByddai’r plant yn cario afal wedi’i addurno gyda nhw o dŷ i dŷ er mwyn dod â lwc dda. Rhan bwysig o ddydd Calan oedd addurno afal.\nBydden nhw’n gosod tri darn o bren ar waelod yr afal i wneud coesau. Byddai darnau o almwnd yn cael eu gosod yn yr afal wedyn a dail bytholwyrdd yn cael eu gosod ar ei ben.\nWedi’r daith o gwmpas yr ardal byddai’r afal yn cael ei arddangos yn y cartref neu’n cael ei roi’n anrheg i ffrindiau fel arwydd o lwc dda.\n‘Perllan’ – afal calennig wedi ei addurno\nMewn rhai ardaloedd o’r de ‘perllan’, oedd yr enw am yr afal calennig yma. Roedd yr afal yn cael ei addurno â gwahanol blanhigion am wahanol resymau, e.e. llawryf er gogoniant; celyn ar gyfer rhagweld; rhosmari er mwyn cofio; bocs er mwyn dewrder a lafant i sicrhau digonedd dros y flwyddyn.\nBeth am i chi droi eich llaw at wneud eich ‘perllan’ eich hun:\nDyma’r rhigwm calennig mwyaf poblogaidd:\nDilynwch y geiriau a’r alaw yma:\nDyma bennillion eraill o wahanol rannau o Gymru:\nSir Aberteifi a Sir Benfro:\nSef llanw‘m cwd â bara a chaws.\nCalennig wyf yn ‘mofyn\nDdydd Calan, ddechrau’r flwyddyn,\nOs tycia im’ gael tocyn\nCalennig i mi, Calennig i’r ffon,\nCalennig i fwyta’r noswaith hon\nCalennig i’m tad am glytio’m sgidie\nCalennig i mam am drwsio’m sane\nRhowch galennig yn galonnog,\nI blant bach sydd heb un geiniog,\nGymaint rhoddwch, rhowch yn ddiddig,\nPeidiwch grwgnach am ryw ‘chydig.\nBlwyddyn Newydd Dda i chi, bob un drwy’r tyˆ,\nRhowch galenning yn galonnog i blant bach sydd heb un geiniog,\nCeiniog ne’ ddima p’run a fynno chithe,\nCeiniog sy’ ore,\nFe godais yn fore\nFe gynnais y tân\nFe redes i’r ffynnon i mofyn dŵr glan\nMa pwdin yn brin\nMa pawb yn cael tamed\nA finne’n cael dim.\nRoedd yr hen galan yn ddiwrnod o hwyl a gŵyl ac roedd bwyta’n rhan hanfodol o’r dathlu. Hyd at 1833 roedd pobl yn arfer dathlu’r calan yn Llandysul drwy gêm gicio pêl – gyda phorth eglwys Llanwenog yn un gôl a phorth eglwys Llanwenog y llall. Ar doriad y wawr – a chyn hynny’n aml – roedd gwledd fawr, neu ‘frecwast’, ac erbyn dechrau’r gêm am naw o’r gloch y bore, roedd llawer o’r bechgyn yn feddw gaib. Roedd y gêm yn esgus da iddyn nhw lambastio‘i gilydd – gyda thorri esgyrn yn rhan o’r hwyl. Ceisiodd y Parchedig Evan James stop i’r holl giamocs yn 1833 gan ddweud y dylai’r plwyfolion ddod i’r capel i adrodd o’r Beibl a chanu emynau yn lle. Erbyn heddiw, mae ‘Gŵyl Cicio’r Bêl’ wedi diflannu o Landysul a phob tref arall oedd yn arfer ei chwarae.\nCoel arall yn ymwneud â’r Calan oedd bod ysbrydion y meirw yn crwydro‘r wlad ar ddiwrnod ola’r flwyddyn er mwyn ffarwelio â’r flwyddyn honno.\nDyma pam mae’n debyg fod pobl yn closio at ei gilydd ar y noson arbennig hon gan adrodd straeon a chynnal noson lawen.\nErs talwm hefyd byddai pobl yn croesawu’r flwyddyn newydd drwy adeiladu coelcerth fawr. Byddai pobl yn codi’r goelcerth yng nghanol y dref neu’r pentref a byddai pawb yn sefyll o’i chwmpas. Byddai’r trigolion wedyn yn gadael i’r tanau oedd yn eu cartrefi ddiffodd. Byddai hyn yn rhoi diwedd ar yr hen flwyddyn. Byddai’r goelcerth yn rhoi croeso gwresog i’r flwyddyn newydd.\nRoedd pobl yn credu byddai eich gweithredoedd ar ddydd Calan yn penderfynu beth fyddech chi’n ei wneud weddill y flwyddyn.\nDylech chi felly wneud yn siŵr i beidio â benthyg arian i neb na benthyg arian eich hun ar ddydd Calan.\nHefyd roedd hi’n bwysig gwneud yn siŵr bod pob dyled wedi ei thalu cyn hanner nos ar nos Galan neu fe fyddech mewn dyled am flwyddyn gyfan.\nMae’r bobl sy’n dod i ymweld â chi gyntaf ar ddydd Calan yn bwysig.\nYn draddodiadol dim ond dynion â gwallt tywyll sy’n derbyn croeso yng nghartrefi Cymru ar fore Calan. Bydd gŵr tywyll sy’n troedio dros y trothwy yn dod â lwc dda i’r cartref drwy’r flwyddyn.\nOnd er mwyn i chi gael lwc wirioneddol dda fe ddylai’r dyn yma gario darn o lo, tafell o fara a darn o arian. Byddai hyn yn sicrhau cynhesrwydd, bwyd a chyfoeth i chi drwy’r flwyddyn.\nMewn rhannau o Geredigion roedd hi’n lwcus i ferch weld dyn yn gyntaf ond yn anlwcus i ddyn weld merch gyntaf.\nYn Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro roedd hi’n anlwcus i ferch weld merch yn gyntaf. Mewn rhai ardaloedd wedyn roedd hi’n anlwcus i weld dyn â gwallt coch yn gyntaf.\nMewn rhai ardaloedd yng Nghymru roedd hi’n arferiad i gludo dŵr i gartrefi cyfagos.\nByddai grwpiau o fechgyn yn ymweld â chartrefi’r ardal yn gynnar yn y bore gan gludo dŵr ffres o’r ffynnon a changen o ddail bytholwyrdd.\nFe fydden nhw wedyn yn cael eu gadael i bob ystafell ac fe fydden nhw’n gwasgaru‘r dŵr yn ysgafn ar ddwylo a wynebau’r teulu gan adrodd pennill.