Ymholiad Iechyd Comisiynydd y Gymraeg | Cymdeithas yr Iaith Gymraeg\nYmholiad Iechyd Comisiynydd y Gymraeg\nCyhoeddwyd gan Anhysbys ar Mer, Ion 22nd am 4:05 yp\n[Cliciwch yma i agor y ddogfen fel PDF]\nDiolch am y cyfle i ymateb i Ymholiad Iechyd Comisiynydd y Gymraeg ynghylch Gofal Sylfaenol drwy Gyfrwng y Gymraeg. Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn grŵp pwyso sydd wedi brwydro dros hawliau iaith pobl Cymru ers dros 50 mlynedd.\nDoes dim dwywaith bod angen cryfhau gwasanaethau Cymraeg. Yn sicr mae meysydd gofal sylfaenol yn gyffredinol wedi esgeuluso’u dyletswydd tuag at siaradwyr Cymraeg. Mae tystiolaeth ein haelodau yn awgrymu bod y sefyllfa yn gwbl annigonol, ac mai tameidiog os o gwbl yw’r ddarpariaeth yn y rhan fwyaf o Gymru. Mae nifer o enghreifftiau yn ein Llyfr Du diwethaf o’r math o broblemau sy’n bodoli yn ogystal â’r math canlynol o achosion:\n“...mae fy mhlant wedi cael profion clyw gan rywun di-Gymraeg, diffyg hyder meddai hi, dydy fy mhlant ddim yn medru'r Saesneg, ro’n i'n [gorfod bod yn] gyfieithydd, doedd fy mhlant ddim yn deall y sefyllfa. Mae mab cefnder fy ngŵr wedi gweld therapydd lleferydd gan nad yw e'n medru dweud 'r', ond Saesnes oedd hi nad oedd yn medru dweud 'r'. Mae fy mam-gu mewn cartref henoed lle nad oedd neb yn medru'r Gymraeg, mae un yno nawr yn medru'r Gymraeg. Mae fy meddygfa newydd benodi person yn y dderbynfa nad yw hi'n medru'r Gymraeg, yn Llandysul! Mae'r bobl sy'n defnyddio'r gwasanaethau hyn yn agored i niwed ac mewn sefyllfa o wendid ble mae angen cyfathrebu gyda nhw yn y modd mwyaf effeithiol, hynny yw yn eu mamiaith. Nid ydynt ychwaith mewn sefyllfa y maen nhw'n gallu cwyno.” Heledd ach Gwyndaf\n“Rwy’n methu derbyn dim byd fel gwasanaeth Cymraeg yn fy meddygfa leol, does neb ar y dderbynfa yn siarad Cymraeg, mae bron pob un arwydd yn uniaith Saesneg, a does dim nyrs yn medru’r iaith chwaith.” Di-enw, Caerdydd\nMalan Wilkinson: Nid oedd unrhyw seicolegwyr cyfrwng Cymraeg ar gael iddi, tra roedd hi mewn ysbyty meddwl.\nClaf di-enw, Meddygfa Padarn, Aberystwyth: “Peiriant cofrestru yn yr adeilad newydd yn Saesneg yn unig.”\nAled Mann a Alys Mann: "Methu credu bod fferyllfa Morrisons Bangor wedi gwrthod derbyn presgripsiwn fy mab Harley i drin ei chest infection, am ei fod yn Gymraeg. Gwarth a ninnau yn byw yng Nghymru."\n1. Pa mor ddigonol ac effeithiol yw’r camau sy’n cael eu dilyn er mwyn sicrhau gwasanaethau gofal sylfaenol yn y Gymraeg.\nMae pobl yn amharod i gwyno am ddiffyg gwasanaeth Cymraeg yn y meysydd hyn yn arbennig, a hynny oherwydd bod pobl sy’n dod i gysylltiad â’r gwasanaethau hyn yn aml yn fregus ac yn dibynnu ar y darparwr gwasanaeth mewn rhyw ffordd. Oherwydd hir arfer â diffyg gwasanaethau yn Gymraeg a diffyg statws hanesyddol yr iaith, mae disgwyliadau pobl hefyd yn isel iawn. Yn aml nid yw pobl yn sylweddoli bod hawl ganddynt - neu y dylai fod hawl ganddynt - i gael gwasanaethau yn eu hiaith eu hunain, ac felly maen nhw’n derbyn sefyllfa sy’n eu rhoi o dan anfantais wrth dderbyn gwasanaethau gofal.\nMae’n hanfodol felly bod gwasanaeth Cymraeg ar gael ac yn cael ei gynnig fel mater o drefn i bawb sy’n dod i gysylltiad â’r gwasanaethau hyn. Mae angen cydnabyddiaeth mai mater o angen yn hytrach na dim ond dewis yw darparu gwasanaethau Cymraeg i lawer o bobl yng nghyd-destun gofal sylfaenol. Mae iaith yn elfen allweddol o ofal, ac mae iaith gofal hefyd yn angen gofal.\nRydym am weld hawl gan bobl Cymru i ofal drwy gyfrwng y Gymraeg fel rhan o hawliau ieithyddol sylfaenol pobl Cymru. Credwn y dylid cynnwys yr hawliau hynny yn y safonau iaith newydd a fydd yn cael eu gosod ar y gwasanaethau iechyd yn ystod y misoedd nesaf fel rhan o weithredu Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.\nNid oes modd rhoi cyfrifoldeb ar ddefnyddwyr a’u teuluoedd i ofyn am wasanaethau Cymraeg, mae’n rhaid i’r ‘cynnig’ fod yn un rhagweithiol. Mae’n rhaid cynnwys y cwestiwn agoriadol ‘Hoffech chi derbyn y gwasanaeth hwn (i) drwy gyfrwng y Gymraeg (ii) yn ddwyieithog neu (iii) yn Saesneg?’ ar bob ffurflen/proses ymrestru gychwynnol. (Cynhwysir y gair ‘dwyieithog’ yn fan hyn gan fod tystiolaeth yn dangos, mewn perthynas â lefelau hyder isel rhai siaradwyr/dysgwyr Cymraeg, bod angen i ddefnyddwyr wybod bod croeso iddynt newid o un iaith i’r llall fel yr ydynt yn dymuno).\nMae’n rhaid i sefydliadau iechyd a gwasanaethau cymdeithasol fod yn gyfrifol am ddarparu gwasanaeth yn Gymraeg a’i gwneud yn amlwg bod y gwasanaeth hwnnw ar gael. Fodd bynnag, mae’n hanfodol hefyd bod Llywodraeth Cymru yn cymryd cyfrifoldeb am sicrhau bod gwasanaethau Cymraeg yn cael eu cynnig ym maes gofal cychwynnol ac yn rhoi arweiniad blaengar a digyfaddawd i’r cyrff perthnasol.\nByddai pwyslais ar wasanaethau rheng flaen yn ddigon naturiol. Fodd bynnag, mae’n bwysig deall bod popeth yn gyd-gysylltiedig. Bydd sicrhau gwasanaethau rheng flaen digonol yn ddibynnol ar statws a defnydd y Gymraeg fel iaith y gwasanaethau gofal sylfaenol yn eu cyfanrwydd. Mae’r sefyllfa bresennol, lle mae holl weithredu mewnol y gwasanaethau hyn yn digwydd yn Saesneg fel mater o drefn, yn golygu mai Saesneg yw’r iaith ‘arferol’, a bod unrhyw ymgais i ddefnyddio’r Gymraeg yn mynd i fod yn ymdrech ac yn eithriad o’r drefn bresennol. Problem gysylltiedig, er enghraifft, yw bod systemau technoleg gwybodaeth yn uniaith Saesneg ar hyn o bryd ac mai dim ond yn Saesneg y caiff gwybodaeth am gleifion/cleientiaid ei chofnodi. Mae angen datrys materion fel hyn yn ogystal â gwasanaethau amlwg rheng flaen, oherwydd fel arall mae’r holl drefn fewnol yn milwrio yn erbyn defnyddio’r Gymraeg.\nMae Strategaeth “Mwy na Geiriau” gosod amcanion Llywodraeth Cymru ar gyfer y Gymraeg yn y gwasanaeth iechyd, ond er mwyn gwireddu’r amcanion hyn mewn gwirionedd, mae angen chwyldroi’r holl drefn a buddsoddi’n sylweddol er mwyn symud, gam wrth gam, tuag at droi’r gwasanaethau gofal sylfaenol yn rhai a fydd yn gweithredu drwyddynt yn ddwyieithog a drwy gyfrwng y Gymraeg.\n2. Digonolrwydd a gweithrediad deddfwriaeth, polisïau, safonau a chodau ymarfer perthnasol i ofal sylfaenol yng nghyd-destun y Gymraeg a darpariaeth gofal sylfaenol yng Nghymru.\nMae tystiolaeth ein haelodau yn awgrymu bod mwyafrif y darparwyr gofal sylfaenol ledled Cymru yn gweithredu fel pe na bai unrhyw orfodaeth na chanllawiau sy’n eu cymell i weithredu gydag ystyriaeth i anghenion iaith siaradwyr Cymraeg. Fel y nodwyd yn rhai o’r sylwadau sydd wedi eu dyfynnu, yn aml iawn nid oes staff dwyieithog yn cael eu penodi, ac nid yw arwyddion sylfaenol yn ddwyieithog hyd yn oed. Nid yw cyfundrefn Deddf Iaith 1993 wedi llwyddo i sicrhau gwasanaeth Cymraeg derbyniol i bobl yn y gwasanaeth iechyd.\n3. Ffactorau sydd yn ganolog i ddarpariaeth gwasanaethau gofal sylfaenol yn y Gymraeg, er enghraifft, cyflunio gwasanaethau; y gweithlu; addysg a hyfforddiant; comisiynu; rheoleiddio; ymchwil; technoleg; arweinyddiaeth; diogelwch cleifion; urddas a pharch.\nMae angen polisi recriwtio blaengar i sicrhau gwasanaeth cyflawn Cymraeg yn y gwasanaeth iechyd, a chredwn y dylai’r gwasanaeth iechyd edrych ar Heddlu Gogledd Cymru fel enghraifft o’r math o bolisi sydd angen i sicrhau gwelliant. Os yw’r Gymraeg yn rhan hanfodol o bob elfen o’r gwasanaeth iechyd yng Nghymru, bydd rhaid i’r Gymraeg fod yn sgil addysgol hanfodol i bob un o’r gweithwyr ynddi. Mae hynny’n golygu bod angen ei gwneud yn hanfodol i bob aelod o staff fedru rhywfaint o Gymraeg, gan adeiladu ar hynny dros y blynyddoedd fel bod staff yn dod yn gynyddol rugl er mwyn cynnig gwasanaeth Cymraeg cyflawn. Mae nifer gynyddol o gyrff cyhoeddus yn mabwysiadu polisïau o’r fath, ac mae’n angen i hynny ddigwydd ym maes gofal sylfaenol yn fwy nag unrhyw faes arall.\n(ii) Comisiynu gwasanaethau\nMae’r sector breifat i’w gweld yn gynyddol ym maes gofal, ac un o’r problemau gyda hynny yw diffyg ewyllys a gallu cwmnïau i ddarparu gwasanaethau yn Gymraeg.\nEnghraifft o hyn yw’r stori ddiweddar a fu yn y wasg am fferyllfa Morrisons yn y gogledd y byddwch yn ymwybodol ohoni. I gwmniau preifat elw ariannol yw’r flaenoriaeth. Pan fydd darparwyr sector preifat yn darparu gwasanaethau gofal sylfaenol felly mae’n rhaid sicrhau bod amodau mewn cytundebau neu dendrau sy’n ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr gynnig gwasanaeth Cymraeg cyflawn.\n4. Y berthynas rhwng ansawdd gofal a defnyddio’r Gymraeg\nCredwn fod gwasanaethau Cymraeg yn y maes hwn yn hawl sylfaenol i bawb sy’n byw yng Nghymru. Wedi dweud hynny, o gydnabod pa mor bell yw’r gwasanaeth presennol o’r sefyllfa honno, rydym hefyd o’r farn bod angen blaenoriaethu rhai grwpiau a sicrhau fod gwasanaethau ar gael yn Gymraeg ar fyrder i’r grwpiau canlynol: plant a phobl ifanc, pobl hŷn, pobl ag anableddau dysgu, a phobl ag anhwylderau iechyd meddwl. Mae’r grŵpiau hyn o bobl yn arbennig o fregus ac felly mae’n arbennig o bwysig bod gwasanaethau Cymraeg cyflawn yn cael ei ddarparu i’r bobl hyn ar y cyfle cyntaf posibl.\nWedi dweud hynny, gall unrhyw un ddioddef o afiechyd a fydd yn eu gwneud yn arbennig o fregus - er enghraifft strôc, clefyd Alzheimer - ac rydym i gyd yn eithaf bregus wrth ddefnyddio gwasanaethau gofal. Rhaid gofalu felly bod gwasanaethau cyflawn drwy’r Gymraeg yn flaenoriaeth i’r gwasanaethau hyn ar gyfer pob grŵp o’r boblogaeth, ac mae’n hanfodol sicrhau nad yw canolbwyntio ar rai carfanau yn golygu colli golwg ar bobl eraill, oherwydd fel nodwyd, mae pawb yng Nghymru â hawl i wasanaethau iechyd a gofal yn Gymraeg, ac mae’n bryd gweithredu gyda’r egwyddor honno mewn golwg.\nNi ellir gorbwysleisio mor annigonol yw’r sefyllfa ar hyn o bryd: yn y rhan fwyaf o Gymru, nid oes fawr ddim darpariaeth yn Gymraeg fel mater o drefn ym maes gofal sylfaenol; damwain a hap yw unrhyw ddarpariaeth sydd ar gael. Mae maint y dasg o fynd i’r afael â’r sefyllfa, felly, yn enfawr, ac angen buddsoddiad amser ac arian i newid holl ethos y gwasanaethau dan sylw. Rydym yn clywed yn ddyddiol am yr anhawsterau sy'n wynebu siaradwyr Cymraeg yng ngwasanaeth iechyd Cymru.\nUn o’r elfennau pwysicaf oll yw cynyddu capasiti adnoddau dynol digonol i gynnig darpariaeth ddwyieithog. Bydd angen i Safonau Mesur y Gymraeg ei gwneud yn ofynnol gosod targedau o fewn amserlen bendant yn y gwasanaeth iechyd er mwyn adeiladu gweithluoedd iechyd a gofal sydd â chapasiti digonol, a hynny drwy hyfforddiant Cymraeg yn y gweithle, recriwtio bwriadus a chynllunio strategol, gan adeiladu ar hynny’n barhaus.\n5. Newidiadau arfaethedig wrth ddarparu neu gomisiynu gwasanaethau gofal sylfaenol drwy gyfrwng y Gymraeg\n(i) Y sefyllfa bresennol a’r newid sydd ei angen\nMae Strategaeth “Mwy na Geiriau” Llywodraeth Cymru yn cynnig dadansoddiad teg o’r sefyllfa bresennol, sefyllfa sy’n gwbl annigonol, ac yn cyflwyno tystiolaeth helaeth dros yr angen am newidiadau sylfaenol yn y maes. Mae’r Strategaeth fwy neu lai yn gydnabyddiaeth gan y Llywodraeth o fethiant strategol o ran y Gymraeg mewn iechyd a gofal ers 1999, ac mae’n amlygu bylchau dybryd. Mae’r paragraff yma, er enghraifft, yn syml ond yn ddadlennol tu hwnt:\n“Yn gyffredinol Saesneg yw’r norm wrth ddarparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, a dim ond drwy hap a damwain y mae defnyddwyr yn derbyn gwasanaethau yn eu hiaith eu hunain”\nRhaid canmol gonestrwydd y Llywodraeth yn hyn o beth, a does dim dwywaith na fydd darllen Strategaeth Llywodraeth Cymru “Mwy na Geiriau” yn fuddiol i rai nad ydynt yn deall yr anawsterau sy’n wynebu siaradwyr Cymraeg mewn iechyd, gofal a gwasanaethau, yn ogystal â’r heriau sy’n wynebu’r gwasanaethau hynny o ran unioni’r sefyllfa. Fel strategaeth gan y Llywodraeth, mae hynny ynddo’i hun yn rhywbeth i’w groesawu, ac mae dadansoddiad o’r gwendidau presennol yn fan cychwyn da er mwyn creu newid. Fodd bynnag, rhaid sicrhau bod yr hyn sy’n dilyn hynny yn asesiad realistig o faint y dasg o fynd i’r afael â’r gwendidau, a bod adnoddau digonol yn cael eu neilltuo i’r gwaith. Yr unig gasgliad y gellir dod iddo ar sail y dystiolaeth bresennol yw bod angen gweithredu radical iawn er mwyn dod â gwasanaethau iechyd a gofal i sefyllfa dderbyniol o safbwynt y Gymraeg. Nid oes tystiolaeth bod Llywodraeth Cymru yn gweithredu mewn ffordd sy’n agos at fod yn radical ers cyhoeddi Mwy na Geiriau -- i’r gwrthwyneb, mae’n ymddangos nad oes dim symud wedi bod ar unrhyw fater o bwys.\n(ii) Prif ffrydio\nEr mwyn i siaradwyr Cymraeg gael chwarae teg yn y meysydd hyn, mae angen i ddarparwyr gwasanaeth fod yn gwbl eglur ynghylch yr hyn sy’n ofynnol ganddynt. Unwaith eto mae strategaeth Mwy na Geiriau yn amlygu diffyg prif ffrydio ar hyn o bryd:\n“Er bod enghreifftiau o ddulliau systematig o brif-ffrydio gwasanaethau Cymraeg fel rhan o gynllunio a darparu gwasanaethau, nid yw hyn yn norm ar draws Cymru. Ceir hefyd lefelau gwahanol o ddealltwriaeth ymysg y gweithlu ynglŷn â phwysigrwydd yr iaith Gymraeg fel un o hanfodion gofal. Arwain hyn at ddiffyg cysondeb yn agweddau’r gweithlu tuag at y Gymraeg, ynghyd ag anghysondeb yn narpariaeth gwasanaethau.”\nMae hyn yn amlygu’r angen am arweiniad oddi uchod. Daw hyn â ni yn ôl at gyfrifoldeb Llywodraeth Cymru, sef yr unig gorff a all gynnig arweiniad polisi cadarn Cymru gyfan ar y materion hyn, fel nad oes cwestiwn o ddiffyg dealltwriaeth am bwysigrwydd y Gymraeg ym maes gofal sylfaenol. Credwn y bydd angen i’r safonau iaith newydd creu hawliau clir i bobl Cymru dderbyn holl wasanaethau iechyd a ddarperir yn y wlad drwy gyfrwng y Gymraeg.\nNodwyd yn barod bod angen i sefydliadau ddilyn diffiniad Llywodraeth Cymru o brif ffrydio’r Gymraeg. Awgrymwn fod llawer o waith gan y Llywodraeth ei hun i’w wneud yn hynny o beth. Mae Mesur Iechyd Meddwl 2010 yn enghraifft o ddeddfwriaeth berthnasol y dylai’r Gymraeg fod wedi bod yn rhan ohono heb os nac oni bai. Mae’n amlygu’r angen i edrych yn fanwl ar brif ffrydio’r Gymraeg ym mholisi’r Llywodraeth yn gyffredinol, ac ym meysydd iechyd a gofal yn benodol.\n(iii) Cynnig rhagweithiol\nMae symud tuag at gynnig rhagweithiol yn gam hanfodol bwysig. Mae’n golygu y bydd defnyddwyr yn cael cynnig defnyddio’r Gymraeg neu’r Saesneg (neu’r ddwy iaith) wrth ddechrau defnyddio’r gwasanaeth, yn hytrach na bod tybiaeth dros ddefnyddio’r Saesneg a bod rhaid i ddefnyddiwr ofyn am wasanaeth Cymraeg; dylai’r dewis hwnnw wedyn gael ei barchu drwy gydol y gwasanaeth. Gall pawb wneud y cynnig hwnnw wrth gwrs, p’un a ydynt yn siarad Cymraeg ai peidio.\nMae’n bwysig ystyried ble yn y gyfundrefn addysg i ganolbwyntio. Mae angen canolbwyntio yn arbennig ar hyfforddiant penodol mae gweithwyr gofal sylfaenol yn ei gael. Credwn ei bod yn bwysig yn hynny o beth i sgiliau dwyieithog cael eu meithrin a’u cydnabod fel rhan o gymwysterau proffesiynol gweithwyr yn y gwasanaeth iechyd.\nGrŵp Hawliau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg


Voysis, yn gychwyn arall a brynwyd gan Apple | Rwy'n dod o mac\nMae Voysis, yn gychwyn arall a brynwyd gan Apple\nYn yr achos hwn, caffaeliad Voysis mae'n canolbwyntio'n uniongyrchol ar ddeallusrwydd artiffisial. Mae'r cychwyn Gwyddelig hwn i fod i helpu i wella cynorthwyydd Siri. Ar y pwynt hwn mae gan gynorthwyydd Apple lefel eithaf uchel diolch i'r gwelliannau y mae'r cwmni Cupertino yn eu rhoi ar waith dros amser ac yn yr achos hwn gyda phrynu'r Voysis cychwynnol, sy'n arbenigo mewn deallusrwydd artiffisial, mae popeth yn nodi mai Siri fydd y buddiolwr gwych. yn hyn o beth.\nFel y gallwn ddarllen yn y cyfrwng adnabyddus Bloomberg, mae'r cwmni hwn yn arbenigo mewn Technoleg "Dyneiddio" fel ei bod yn ymddangos yn fwy iaith y bobl ac fel hyn deall popeth a ofynnir i'r cynorthwyydd mewn ffordd fwy dynol. Yn yr achos hwn, fel y dywedwn, mae hyn yn rhywbeth y mae Apple wedi bod yn ei wella ers amser maith ond mae lle i wella ymhellach bob amser. Ers yr iPhone 4s pan lansiwyd Siri mae hyn wedi newid llawer, ond wrth gwrs mae'n rhaid iddo newid llawer mwy.\nYr APIs fyddai'r prif fuddiolwyr yn y pryniant hwn a bod hyn i gyd bob amser yn nwylo'r datblygwyr i wella'r apiau a'r offer, felly gan ddefnyddio rhwydwaith niwral Wavenets sydd gan Voysis yn ei rym, y lleisiau a'r ymadroddion eu hunain bydd ychydig yn fwy realistig nag y maent ar hyn o bryd. O Apple nid ydynt wedi gwneud sylwadau ar y prif ddefnydd a roddir i'r caffaeliad hwn ond o weld beth mae'n ei olygu, mae'n rhesymegol meddwl y gallai'r cynorthwyydd Siri fod yn prif fuddiolwr y pryniant.\nLlwybr llawn i'r erthygl: Rwy'n dod o mac » Afal » newyddion » Mae Voysis, yn gychwyn arall a brynwyd gan Apple\nwatchOS 7 ar gyfer plant, diweddariad iWork, a mwy. Gorau yr wythnos ar SoydeMac\nMae Telegram Lite hefyd yn cael ei ddiweddaru i groesawu ffolderau


Cerddi Alan Llwyd - yr ail gasgliad cyflawn - 1990-2015 | Cyhoeddiadau Barddas\nHome > Llyfrau > Cerddi Alan Llwyd – yr ail gasgliad cyflawn – 1990-2015\nCyhoeddwyd Cerddi Alan Llwyd 1968-1990: y Casgliad Cyflawn Cyntaf ym 1990, ac yn awr dyma’r gyfrol olynol yn ymddangos.\nDyddiad Cyhoeddi: Tachwedd 14, 2015\nRhif ISBN: 9781906396879\nMae’r ddwy gyfrol fel ei gilydd yn waith meistr mawr ar y gynghanedd a meistr mawr ar y Gymraeg yn ogystal. Casglwyd ynghyd yn y gyfrol hon y cerddi a gynhwyswyd yn y pedair cyfrol a gyhoeddwyd ar ôl i’r casgliad cyflawn cyntaf ymddangos, ond ceir yma hefyd adran sylweddol iawn o gerddi newydd sbon, a’r rhan fwyaf o’r rheini heb weld golau dydd o’r blaen. Yn ôl yr Athro Tudur Hallam yn ei gyflwyniad i’r gyfrol, yn y gweithiau diweddaraf hyn fe welwn y bardd ‘… yn canu rhai o’i gerddi mwyaf ysgytwol erioed’.\n‘I mi, y mae cyhoeddi’r gyfrol hon yn brosiect ymchwil cyn bwysiced â golygu a chyflwyno o’r newydd waith Dafydd ap Gwilym … gan fod y naill a’r llall yn fardd sy’n peri i mi gyffroi a rhyfeddu wrth imi fwynhau ei waith; gan fod gwefr yn perthyn i’r profiad o wrando ar feistr sy’n gallu peri i’w grefft ymdoddi i’w gân, yn rhan ddiymwad ond amlwg ohoni.’\nPenodwyd y Prifardd Alan Llwyd yn Athro yn Academi Hywel Teifi, Prifysgol Abertawe yn 2013. Mae’r ysgolhaig yn adnabyddus am ei gyfraniad sylweddol i faes beirniadaeth lenyddol, am ei gyhoeddiadau niferus ac am fod yn un o’n beirdd Cymraeg mwyaf cynhyrchiol. Noddir y gyfrol hon, sy’n ffrwyth gwaith creadigol o’r radd flaenaf, gan Brifysgol Abertawe.


Rhybuddion llifogydd a negeseuon ‘Llifogydd: byddwch yn barod’\nYr hyn na allwn ei ddarogan\nMae gennym orsafoedd monitro ledled Cymru sy'n mesur lefelau afonydd. Caiff y data hwn ei ddadansoddi ynghyd â rhagolygon y tywydd, ymchwydd stormydd a thonnau gan y Swyddfa Dywydd i'n helpu i ddarogan pryd y gallai llifogydd ddigwydd.\nRydym yn defnyddio ein rhagolygon llifogydd ochr yn ochr â gwybodaeth leol, i wneud penderfyniadau ynglŷn â chyhoeddi rhybuddion i’r rhai sydd mewn perygl.\nNeges ‘Llifogydd: byddwch yn barod’.\nRydym yn cyhoeddi Negeseuon ‘Llifogydd: byddwch yn barod’ pan fo’r perygl o lifogydd yn is ond yn bosibl.\nDisgwylir llifogydd ar dir isel, isffyrdd, meysydd parcio, tir hamdden a ffermdir. Efallai y bydd ewyn yn tasgu neu donnau yn llifo dros amddiffynfeydd arfordirol.\ngwiriwch rybuddion llifogydd\ndylai ffermwyr ystyried symud da byw ac offer o’r ardaloedd sy’n debygol o ddioddef llifogydd\ndylech fonitro lefelau afonydd lleol\ngwiriwch y rhagolygon llifogydd 5 diwrnod\nNewidiadau i wybodaeth negeseuon ‘Llifogydd: byddwch yn barod’\nRydym wedi gwella’r ffordd yr ydym yn cyhoeddi negeseuon ‘Llifogydd : byddwch yn barod’ er mwyn gallu eu cyhoeddi’n gynt os bydd gennym ffydd yn y rhagolygon. Mae hyn yn rhoi mwy o amser i bobl baratoi. Bydd negeseuon ‘Llifogydd : byddwch yn barod’ hefyd yn cynnwys dolen i wirio lefelau diweddaraf afonydd, glawiad a data’r môr i weld lefelau dŵr wrth iddynt newid.\nCafodd y newidiadau hyn eu gwneud yn dilyn adolygiad llifogydd mis Chwefror. Er mwyn sicrhau bod pawb ledled Cymru yn gallu cael yr wybodaeth ddiweddaraf yn gyflym ac yn rhwydd.\nMae’r tîm llifogydd wedi ysgrifennu blog am y gwelliannau hyn a pham y maen nhw wedi digwydd.\nRydym yn cyhoeddi Rhybuddion Llifogydd pan ddisgwylir llifogydd a phan fyddwn yn credu y gallai llifogydd effeithio ar eiddo. Gallem hefyd ddisgwyl:\nfod hyn yn effeithio ar deithio ar ffyrdd a rheilffyrdd\ntonnau sylweddol ac ewyn yn tasgu ar yr arfordir\nllifogydd helaeth ar orlifdir\nllifogydd mewn parciau carafanau neu wersylloedd\nsymudwch eich teulu, anifeiliaid anwes a phethau gwerthfawr i le diogel\ndiffoddwch gyflenwadau nwy, trydan a dŵr os yw’n ddiogel gwneud hynny\nLlifogydd mewn cartrefi a busnesau,\nRhybudd Llifogydd Difrifol: Perygl i fywyd.\nRydym yn cyhoeddi Rhybuddion Llifogydd Difrifol pan fo perygl sylweddol i fywyd neu os bydd y sefyllfa yn aflonyddu’n sylweddol ar y gymuned.\nDyma’r lefel uchaf o rybuddion a chânt eu cyhoeddi pan ddisgwylir llifddwr dwfn a chyflym neu os yw hyn yn digwydd yn barod.\nPan fo Rhybudd Llifogydd Difrifol gallem ddisgwyl:\ndŵr dwfn sy’n llifo’n gyflym\nmalurion yn y dŵr sy’n ychwanegu at y perygl\nadeiladau a strwythurau eraill yn cael eu difrodi neu’n cael eu dymchwel\nllifddwr yn ynysu cymunedau\ndifrod difrifol i seilwaith critigol\ncymunedau yn cael eu gwacáu\narhoswch mewn man diogel lle ceir ffordd o ddianc\nffoniwch 999 os ydych mewn perygl uniongyrchol\nMae ein gwasanaeth negeseuon ‘Llifogydd : byddwch yn barod’ yn cynnwys pob dalgylch yng Nghymru. Mae ein gwasanaeth Rhybuddion Llifogydd yn cynnwys tua 60% o'r eiddo sydd mewn perygl o ddioddef llifogydd o brif afonydd neu'r môr yng Nghymru, ac rydym yn gweithio'n barhaus i ymestyn y gwasanaeth hwn.\nDraenio Rhanbarth Ein rhaglen cynnal a chadw Rhaglen rheoli risg llifogydd Rhagor


I gael Credyd Cynhwysol a budd-daliadau eraill, bydd angen bod gennych gyfrif banc neu gymdeithas adeiladu, neu gyfrif gyda darparwr amgen – fel undeb credyd. Mae rhaid i’r cyfrif caniatáu i chi wneud a derbyn taliadau awtomatig.\nBydd angen bod gennych gyfrif sy’n gallu derbyn taliadau awtomatig.\nOs na allwch agor unrhyw un o’r cyfrifon hyn, cysylltwch â’r swyddfa sy’n gyfrifol am dalu’ch budd-dal i weld sut allwch gael eich budd-dal i gael ei dalu i chi.\nOs ydych yn rhentu gan landlord cymdeithasol, holwch a ydynt yn argymell cyfrif penodol. Os ydynt, nid oes rhaid i chi ei ddefnyddio – ond bydd rhai landlordiaid yn talu swm fel cymhelliant i chi os gwnewch chi.\nYn ddelfrydol dylai’ch cyfrif adael i chi wneud taliadau electronig allan o’r cyfrif hefyd. Er enghraifft, Debydau Uniongyrchol neu archebion sefydlog am filiau fel rhent, nwy a thrydan.\nDerbyn taliadau Credyd Cynhwysol a budd-daliadau eraill\nDerbyn mathau eraill o incwm fel cyflogau o’r gwaith\nCaniatáu Debydau Uniongyrchol ac archebion sefydlog\nNid bob tro – gwiriwch â’r darparwr.\nCerdyn arian parod â PIN ar gyfer peiriant arian\nYdy, ond efallai codir ffi arnoch.\nGellir defnyddio’r rhan fwyaf o gardiau rhagdaledig yn yr un mannau â chardiau debyd.\nAngen gwiriadau credyd wrth agor y cyfrif\nFfioedd a llog ar orddrafftiau Taliadau am Ddebydau Uniongyrchol a wrthodir\nMae taliadau’n amrywio. Gall gynnwys ffioedd am sefydlu, ychwanegu a thynnu arian.\nCymharu ffioedd a thaliadau cyfrifon banc\nI weld yr holl ffioedd a thaliadau sy’n berthnasol i gyfrifon banc – gan ddangos popeth o ffioedd gorddrafftiau i daliadau am dynnu arian dramor – defnyddiwch ein hofferyn cymharu\nMae’r rhan fwyaf o bobl yn defnyddio cyfrif cyfredol i reoli eu harian o ddydd i ddydd.\nMae hyn oherwydd nad oes gan gyfrif cyfredol unrhyw un o’r cyfyngiadau sydd gan gerdyn rhagdaledig.\nMae ganddynt yr holl nodweddion y byddwch eu hangen, megis taliadau electronig, cardiau arian parod, cardiau debyd, Debydau Uniongyrchol a sieciau.\nGallwch ddefnyddio’r rhan fwyaf o gyfrifon cyfredol mewn cangen ar y stryd fawr, ar-lein, trwy ddefnyddio bancio symudol neu dros y ffôn.\nMae rhai cyfrifon yn codi ffioedd uchel a llog os byddwch yn mynd i orddrafft. Ac mae gan y rhan fwyaf ffioedd os nad oes digon yn eich cyfrif i dalu Debyd Uniongyrchol neu archeb sefydlog.\nDarganfyddwch fwy yn ein canllaw Cyfrifon cyfredol\nNi fydd angen i chi basio gwiriad credyd i gael cyfrif undeb credyd. Mae hyn oherwydd nad yw’r cyfrifon hyn yn cynnig gorddrafftiau fel arfer.\nWeithiau gall cyfrifon cyfredol undebau credyd godi ffi weinyddol o £5 i £10 y mis, yn enwedig os ydynt yn cynnig cymorth gyda chyllidebu.\nOs nad oes gennych fynediad i gyfrif banc safonol, gall cyfrif banc sylfaenol heb ffi ei gwneud yn llawer haws i chi reoli’ch arian.\nNid oes cyfleuster gorddrafft ynghlwm â’r cyfrifon hyn. Felly ni fyddwch yn medru mynd i ddyled drwy wario mwy o arian nag sydd gennych.\nDarganfyddwch fwy yn ein canllaw Cyfrifon banc syml heb ffi\nMae'n bosibl trefnu trosglwyddo eich budd-daliadau i gerdyn rhagdaledig. Ond mae rhai pethau y dylech wybod amdanynt cyn gwneud hynny.\nUn ffordd o ddefnyddio cardiau rhagdalu yw i’w weithredu ar y cyd â chyfrif banc.\nRydych yn gadael digon o arian i dalu eich rhent a biliau eraill yn eich cyfrif ac yn llwytho eich arian gwario i gyd ar y cerdyn rhagdalu.\nMae hyn yn rhoi rheolaeth i chi dros faint rydych yn ei wario. Ac mae’n golygu eich bod yn osgoi taliadau banc a chosbau ar eich cyfrif ar gyfer archebion sefydlog a ddychwelwyd neu Ddebydau Uniongyrchol.\nMae gwefannau cymharu yn lle da i gychwyn os ydych yn ceisio dod o hyd i gyfrif cyfredol neu gyfrif banc syml sy’n addas ar gyfer eich anghenion.\nDyma rai gwefannau sy’n cymharu cyfrifon banc:\nWhich?– gallwch ddefnyddio eu cymhariaeth ansawdd i ddod o hyd i’r banciau â’r sgor gorau gan eu cwsmeriaid.\nYng Ngogledd Iwerddon, gallwch hefyd geisio’r teclyn cymharu ar wefan The Consumer Council\nByddwch yn ymwybodol na fydd pob un gwefan gymharu yn rhoi’r un canlyniadau i chi. Felly cofiwch ddefnyddio mwy nag un gwefan cyn gwneud penderfyniad.\nDarllenwch fwy yn ein canllaw i ddod o hyd i'r bargeinion gorau ar wefannau cymharu\nOs ydych yn briod neu yn byw gyda’ch gilydd, byddwch yn cael un taliad Credyd Cynhwysol i’ch aelwyd.\nGofynnir i chi enwebu pa gyfrif rydych am i’r arian gael ei dalu iddo a gall hyn fod yn:\ncyfrif ar y cyd yn eich enw chi’ch dau\ncyfrif sengl yn eich enw chi neu yn enw eich partner.\nDarganfyddwch fwy am fanteision ac anfanteision cyfrifon ar y cyd a rheoli eich arian fel cwpl yn ein canllaw Credyd Cynhwysol ar y cyd i gyplau\nNawr gall cwsmeriaid newid eu cyfrif cyfredol mewn saith diwrnod gwaith.\nDarganfyddwch fwy yn ein canllaw Sut i agor, newid, neu gau eich cyfrif banc\nShould I switch to Universal Credit from legacy benefits such as tax credits or housing benefit?


OWEN, NICHOLAS (1752 - 1811), clerigwr a hynafiaethydd | Y Bywgraffiadur Cymreig\nOWEN, NICHOLAS (1752 - 1811), clerigwr a hynafiaethydd\nEnw: Nicholas Owen\nRhiant: Margaret Owen (née Edwards)\nRhiant: Nicholas Owen\nGanwyd 2 Ionawr 1752 yn Llandyfrydog, Môn, yn ail fab i Nicholas Owen (a fu farw 17 Awst 1785), gŵr gradd (1740) o Goleg Iesu, Rhydychen, rheithor Llansadwrn 1747-50), a rheithor Llandyfrydog a Llanfihangel-tre'r-beirdd 1750-85. O Bencraig, Llangefni, yr oedd y teulu; rhydd J. E. Griffith (Pedigrees, 51) daflen ohonynt, y gellir ei chyfannu o lawysgrifau Bangor 4602-7 yng Ngholeg y Gogledd. Yr oedd 14 o blant, meddai Nicholas Owen (ieu.) mewn llythyr yn 1785 (Bangor MS. 2408), ond nid yw Bangor 4607 yn enwi ond 13, na Griffith ond 12 - gedy ef allan Richard, a aned 22 Mai 1754, a raddiodd yntau o Goleg Iesu yn 1778 (Foster, Alumni Oxon.), a drwyddedwyd yn gurad i'w dad yn 1777 (A. Ivor Pryce, The Diocese of Bangor during Three Centuries, 115), ac a fu farw 26 Awst 1780 - ar y llaw arall, yn Transactions of the Anglesey Antiquarian Society and Field Club, 1931, 114, rhydd Griffith iddo yn 1780 guradiaeth Penmynydd; eithr dyn hollol wahanol oedd y Richard Owen a ddaliodd Benmynydd o 1782 (nid 1780; gweler Pryce, 38), hyd 1791. Manylir yma ar y mater hwn am y dywedir yn gyffredin (e.e. yn y D.N.B.) i Nicholas Owen (ieu.) ddilyn ei dad yn Llandyfrydog - efallai i'r camwedd ddeillio o gymysgu Nicholas a'i frawd, serch bod hwnnw wedi marw cyn ei dad. Erbyn Hydref 1785 nid oedd yn fyw, o'r holl blant, ond Nicholas a'i chwaer Mary - yr oedd y darfodedigaeth wedi ysgubo'r lleill ymaith, meddai ef. Ond yr oedd y fam (Margaret, ferch Robert Edwards, rheithor Llanrug) eto'n fyw.\nYmaelododd Nicholas Owen yn Rhydychen 30 Mehefin 1769, a graddio o Goleg Iesu yn 1773 (Foster). Efallai ei fod yn rhy anhywedd i gael cymrodoriaeth, oblegid nid oedd gofynion ysgolheigaidd ei goleg yn ormod iddo ymateb iddynt. Sut bynnag, cafodd guradiaeth yn rhywle yn union wedi ei urddo (1773). Cyhoeddodd yn 1777 gyfrol o amrywion hynafiaethol, British Remains (disgrifiad yn Llyfryddiaeth y Cymry, 581). Erbyn 1779 yr oedd wedi symud i guradiaeth Winslow (Bucks); cyhoeddwyd yn 1788 bregeth ganddo yno ymhlaid yr ysgol Sul, ond dylid chwanegu mai pur gymysg oedd ei farn am yr ysgolion - yn 1789 sgrifenna at esgob Llundain mai tuedd y disgyblion oedd troi'n ' sectaries or Methodists,' a bod ' ignorant and enthusiastick clergy ' yn cymryd mantais arnynt (Bangor MS. 2408 - yn ei ateb, anghytuna'r esgob ag ef); yn wir, bu Nicholas Owen bob amser yn llawdrwm iawn ar offeiriaid di-ddysg, a 'sectariaid,' a byddai'n sgrifennu i'r Wasg yn eu herbyn, dan y ffugenw ' Observator.' Gall ei fod hefyd yn cadw ysgol (neu'n hyfforddi bechgyn) yn Winslow; o leiaf cyhoeddodd werslyfr, Select Phrases from Horace, yn 1785. Bu farw ei ficer ddiwedd 1788, ac yn ei siom am fethu cael y fywoliaeth, symudodd (erbyn Hydref 1789) i Fangor, i fyw gyda'i fam. Yr oedd ers tro byd wedi bod yn poeni eneidiau noddwyr plwyfi (archesgob Caergaint, esgobion Bangor a Chaerlleon-fawr, yr arglwydd Bulkeley ac eraill) - ceisiodd yn Llandyfrydog (deirgwaith), yn Llanbeblig, ym Mhentir, etc. Y mae copïau o'r gohebiaethau yn llawysgrif Bangor 2408; ni ellir galw llythyrau Owen yn gwynfannus; yn hytrach, hawlio a dwrdio a dannod y byddai beunydd, gymaint felly nes iddo orfod ymddiheuro ar goedd i esgob Bangor a chael llythyr neilltuol hallt gan Bulkeley. O'r diwedd (17 Tachwedd 1790 - Pryce, op. cit., 42), penododd deon Bangor ef yn gurad parhaol Llanfihangel-ysgeifiog a Llanffinan. Cyhoeddodd yn 1792 Carnarvonshire, a Sketch of its History, etc. Ac ar 30 Hydref 1800 (Pryce, 46), cafodd reithoraeth Mellteyrn a Botwnnog. Daliai i fyw ym Mangor (Llyfryddieth y Cymry, 582). Bu farw'n ddibriod, 30 Mai 1811, a chladdwyd yn Llandyfrydog. Y mae'n un o'r amryw y priodolid iddynt yr History of the Island of Anglesea, 1775 (gweler dan John Thomas, Biwmares, 1736 - 1769).\nJenkins, R. T., (1953). OWEN, NICHOLAS (1752 - 1811), clerigwr a hynafiaethydd. Y Bywgraffiadur Cymreig. Adferwyd 2 Rha 2021, o https://bywgraffiadur.cymru/article/c-OWEN-NIC-1752


Tair Ysgoloriaeth ar gyfer cwrs newydd – Newyddion a Digwyddiadau, Prifysgol Bangor\nTair Ysgoloriaeth ar gyfer cwrs newydd\nYr Athro Gerwyn WiliamsAm y tair blynedd nesaf, bydd cwmni sy’n darparu offer swyddfa i Brifysgol Bangor yn gwobrwyo un o fyfyrwyr Ysgol y Gymraeg gydag ysgoloriaeth ar gyfer cwrs gradd newydd sbon.\nMae cefnogaeth cwmni Lyreco yn arwydd fod y radd ‘Cymraeg Proffesiynol’ yn un sy’n cwrdd â gofynion byd gwaith am bobl sy’n gallu defnyddio’r iaith mewn amrywiaeth eang o feysydd, o swyddfeydd i’r byd gwleidyddol.\nYm mis Medi eleni y bydd y cwrs yn dechrau, gan fanteisio ar arbenigedd staff Canolfan Bedwyr mewn cynllunio iaith ac yn y datblygiadau technolegol a allai weddnewid defnydd o’r Gymraeg ym myd gwaith.\n“Mae’r modiwlau’n cynnwys cynllunio ieithyddol ac ‘o’r Senedd i’r swyddfa’, sy’n canolbwyntio ar ddeddfwriaeth sy’n ymwneud â’r Gymraeg,” meddai pennaeth adran y Gymraeg, yr Athro Gerwyn Wiliams.\nMi fydd y cwrs yn cynnwys elfen gref o leoliad gwaith gyda chyrff a chwmnïau sy’n defnyddio’r Gymraeg yn eu gwaith bob dydd ac, yn eu trydedd flwyddyn, mi fydd y myfyrwyr yn cyflwyno project ar bwnc o’i dewis nhw.\n“Rydan ni’n falch iawn fod Lyreco wedi dewis cynnig yr ysgoloriaeth yma,” meddai Gerwyn Wiliams. “Mae’n arwydd o’u perthynas nhw efo’r Brifysgol ac o bwysigrwydd cwrs newydd fel hwn sydd â phwyslais galwedigaethol.\n“Mae yna lawer o wahanol ysgoloriaethau ar gael i helpu myfyrwyr ddod i Ysgol y Gymraeg ond mae hwn yn benodol ar gyfer maes sy’n dod yn fwy a mwy pwysig o hyd.”


Cynhanes Cymru - Wicipedia\nOes Newydd y Cerrig Cynhanes\nOes Ganol y Cerrig\nP Paleolithig diweddar\nMae cynhanes Cymru'n ymestyn o wawr Hen Oes y Cerrig i Oes yr Haearn a dyfodiad y Rhufeiniaid i'r wlad. Roedd yr hinsawdd yn yr adeg yma'n gyfnewidiol, fel a fu erioed. Oherwydd hyn, roedd y planhigion a'r ffawna hefyd yn newid a gallwn ddyfalu'r tymheredd ar unrhyw adeg yn ôl y planhigion a'r ffawna a oedd i'w gael ar yr adeg honno. Yn ystod y cyfnodau rhewlifol ymdebygai'r wlad i'r Arctig, gyda lefel y môr oddeutu 200 metr yn is nag y mae heddiw. Golyga hyn fod tir yn cysylltu'r ynys gydag Ewrop ac roedd Bae Ceredigion ac i'r gogledd o Landudno yn dir isel. Yn ystod y cyfnodau cynnes (rhwng y rhewlifau) roedd Prydain yn ynys yn llawn o blanhigion a choed ac anifeiliaid hinsawdd cynnes.\nCeir tystiolaeth o dri math o fodau dynol yng Nghymru yn ystod y cyfnod cynhanes (a phrotohanes):\nNeanderthals cynnar yn Ogof Bontnewydd, ger Llanelwy - 225,000 CP\nNeanderthal clasurol yn Ogof Coygan, Sir Gaerfyrddin - 50,000 CP\nBod dynol modern yn Ogof Paviland, Gŵyr - 26,000 CP\n1 Hen Oes y Cerrig\n2 Oes Ganol y Cerrig\n3 Oes Newydd y Cerrig\n4 Oes yr Efydd\n5 Oes yr Haearn\nHen Oes y CerrigGolygu\nPrif erthygl: Hen Oes y Cerrig yng Nghymru\nNi fu ynys Prydain erioed yn gyfan gwbwl dan rew: gorchuddiwyd y rhan fwyaf gan rewlifoedd sydd dros y blynyddoedd wedi dinistrio tystiolaeth bwysig o bobl - ond mae stribed cul o dir lle na chafwyd rhewlifau'n ymestyn rhwng Afon Hafren i Afon Trent.\nOgof Bontnewydd lle cafwyd hyd i esgyrn dynol o'r cyfnod rhwng 230,000 a 180,000 C.P.\nGwyddom i sicrwydd fod pobl yn byw yng Nghymru yn y cyfnodau cynnes rhwng y gyfres o Oesoedd Iâ a gafwyd yn Ewrop a cheir tystiolaeth fod sawl grŵp o bobl wedi croesi'r pont tir sych i hela ar y gwastadeddau gwelltog a adewid ar ôl y rhew yn y cyfnodau cynnes, efallai mor gynnar â 200,000-100,000 CP. Yn Ogof Bontnewydd yn nyffryn Afon Elwy yn Sir Ddinbych cafwyd hyd i ddannedd a darn o ên yn perthyn i ffurf gynnar o Ddyn Neanderthal oedd yn byw rhwng 230,000 a 180,000 o flynyddoedd yn ôl. Mae'r 20 darn asgwrn yma'n hynod o bwysig ac yn gofnod o o leiaf 6 unigolyn.\nMae ein gwybodaeth yn dibynnu ar dystiolaeth archaeolegol o'r ogofâu a'u preswylwyr paleolithig gan fod y rhewlifau wedi dileu yr olion eraill. Daw'r darganfyddiadau cynharaf ar ddiwedd Oes yr Hen Gerrig o ogofâu calchfaen yng ngogledd a de-orllewin Cymru. Gellir cymharu'r offer callestr o'r cyfnod hwnnw ag offer cyffelyb sy'n perthyn i ddiwylliant Aurignac (a elwir ar ôl ogofâu ger Aurignac, de Ffrainc).\nMae'r sgerbwd a ddarganfuwyd yn Ogof Paviland yn 1823 yn dyddio o tua 16,500 CP. Roedd diwylliant y grwpiau bychain o helwyr yng Nghymru yn perthyn i'r diwylliant paleolithig a elwir yn Greswelaidd ac a geir yn gyffredinol yn ne Prydain. Ychydig iawn o bobl fu'n byw yng Nghymru, efallai cyn lleied â rhai cannoedd ohonyn nhw, ac roeddent yn rhannu'r tir ag anifeiliaid gwyllt megis y mamothiaid diflanedig, eirth a cheirw anferth tebyg i'r elc yng ngogledd America. Yn ogystal â hela anifeiliaid roeddent yn hel llysiau a bwyd gwyllt arall. Does dim tystiolaeth ddibynadwy am baentio ar furiau ogofâu.\nYn Ogofâu Cae Gwyn a Ffynnon Beuno cafwyd hyd i offer wedi'u gwneud gan ddyn a oedd yn byw yn Nyffryn Clwyd tua 30,000 o flynyddoedd yn ôl gan gynnwys asgwrn a charreg wedi'i siapio'n ofalus. Ceir safleoedd cyffelyb yn Ogof Coygan, Sir Gaerfyrddin (25,000 C.P.) ac Ogof y Lyncs yn Eryrys ble ceir gweddillion merch deg oed o 11,000 C.P.\nNi cheir unrhyw olion o ddyn yng Nghymru rhwng 21,000 a 13,000 o flynyddoedd yn ôl, ac mae'n bosib nad oedd pobl yma. Ceir olion claddu yn Ogof Kendrick ym Mhen y Gogarth, fodd bynnag, sydd wedi'i ddyddio i tua 12,000 o flynyddoedd yn ôl.\nOes Ganol y CerrigGolygu\nPrif erthygl: Oes Ganol y Cerrig yng Nghymru\nFel yn achos gweddill gogledd-orllewin Ewrop, roedd Oes Ganol y Cerrig neu'r Mesolithig, o tua 9000 CC hyd tua 4000 CC, yn gyfnod sy'n gorwedd rhwng diwedd yr olaf o Oesoedd yr Iâ yn Ewrop a dechrau amaethyddiaeth. Dyma'r cyfnod pan ffurfiwyd Cymru i'w siâp presennol. Roedd pobl yn dal i fyw mewn grwpiau bychain, yn hela anifeiliaid gwyllt a hel bwydydd y môr, cnau a llysiau er mwyn cynnal eu hunain. Nodweddir eu diwylliant, sy'n perthyn i ddiwylliant Maglemosiaidd y cyfandir, gan yr arfer o wneud microlithiau (offer carreg bychain) a fyddai fel rheol yn cael eu gosod mewn handlau pren neu asgwrn neu ymhen gwaywffyn. Y ci oedd yr unig anifail domestig.\nYn y cyfnod hwn, roedd yr hinsawdd yn gwella'n araf a'r tymheredd yn codi. Byddai'r amgylchedd yn adlewyrchu hyn. Tyfai coedwigoedd a diflannodd y mamothiaid olaf. Daeth pobl drosodd o'r cyfandir fesul dipyn, gan groesi'r pont tir rhwng Prydain ac Ewrop lle ceir Môr Udd heddiw. Roedd yr arfordir yn uwch nag y mae heddiw ac yn cynnig safleoedd deniadol i bobl. Bu rhywfaint o ymsefydlu yn y bryniau hefyd ac roedd bywyd ger yr arfordir yn haws. Defnyddiai pobl eu hoffer microlith - a oedd ymhell o fod yn gyntefig - i hela anifeiliaid a physgod.\nYchydig iawn o olion pobl y cyfnod sydd wedi goroesi. Roedd eu trigfannau'n gysgodfeydd ac adeiladau pren ysgafn yn ôl pob tebyg, a byddent yn mudo'n aml i ddilyn preiddiau anifeiliaid neu hel bwydydd y môr yn ôl y tymor. Fel rheol dim ond drylliau bychain o gallestr wedi'u gwasgaru ar y llawr sydd i'w cael ond ceir olion mwy sylweddol mewn ambell ogof, e.e. Ogof Nana ar Ynys Bŷr oddi ar arfordir Sir Benfro.\nNid yw'n amhosibl fod rhai o'r traddodiadau a geir yn llên gwerin Cymru yn dyddio o'r cyfnod hwn, yn arbennig y chwedlau am diroedd a foddwyd, fel Cantre'r Gwaelod.\nOes Newydd y CerrigGolygu\nPrif erthygl: Oes Newydd y Cerrig yng Nghymru\nBryn Celli Ddu, bedd cyntedd o ddiwedd y cyfnod Neolithig\nBwyell garreg i'w weld yn Amgueddfa Wrecsam o Oes Newydd y Cerrig\nPentre Ifan, Sir Benfro.\nNodweddir y cyfnod Neolithig yng Nghymru gan ddechrau ffermio. Credir fod hyn yn dyddio o tua 4000 CC, pan mae canlyniadau dadansoddiad paill yn awgrymu fod rhywfaint o glirio'r fforestydd wedi dechrau, proses a gyflymodd yn ystod y cyfnod.\nUn o brif nodweddion y cyfnod yma yng Nghymru oedd adeiladu siambrau claddu. Mae'r domen o gerrig neu bridd oedd yn gorchuddio'r rhan fwyaf ohonynt bellach wedi diflannu, gan adael y meini mawr oedd yn ffurfio'r siambr ei hun, y cromlechi. Ceir tri prif fath o siambrau claddu yng Nghymru, y Beddrodau Hafren-Cotswold , yn bennaf yn y de-ddwyrain, y Beddau Porth, yn bennaf o gwmpas yr arfordir gorllewinol, a'r Beddau Cyntedd, sy'n arbennig o nodweddiadol o Ynys Môn ac sy'n debyg iawn i rai o siambrau claddu Neolithig enwog Iwerddon. Mae yna lawer o dystiolaeth o gysylltiad diwylliannol clos rhwng Cymru ac Iwerddon, yn enwedig yn y cyfnod Neolithig cynnar.\nMae olion aneddiadau yn brinnach, ond mae nifer gynyddol wedi eu darganfod yn y cyfnod diweddar. Yr enwocaf yw tai Clegyr Boia ger Tyddewi a'r tŷ yn Llandygai ger Bangor. Roedd nifer o "ffatrïoedd" yng Nghymru yn cynhyrchu bwyeill cerrig. Y mwyaf o'r rhain oedd Graig Lwyd ger Penmaenmawr; mae cynnyrch Graig Lwyd wedi ei ddarganfod cyn belled a Swydd Efrog a chanolbarth Lloegr.\nOes yr EfyddGolygu\nPrif erthygl: Oes yr Efydd yng Nghymru\nClogyn yr Wyddgrug, yn awr yn yr Amgueddfa Brydeinig.\nDechreuodd Oes yr Efydd yng Nghymru tua 2500 CC., pan ymddangosodd eitemau metel am y tro cyntaf; copr yn gyntaf, yna efydd, sy'n gymysgedd o gopr ac ychydig o dun, llawer caletach na chopr ar ei ben ei hun. Y gred draddodiadol oedd fod pobl wahanol wedi mewnfudo, gan ddwyn y dechnoleg newydd gyda hwy a disodli'r trigolion blaenorol. Erbyn hyn, nid yw'r rhan fwyaf o archaeolegwyr yn credu fod hyn wedi digwydd ar raddfa fawr, ond yn hytrach fod y boblogaeth gynhenid wedi mabwysiadu'r dechnoleg newydd. Roedd y tywydd yn gynnar yn Oes yr Efydd tua 2100-1400 CC. yn gynhesach nag yw ar hyn o bryd, ac mae llawer o weddillion sefydliadau ar dir uchel sy'n awr yn fawnog anial.\nRoedd nifer o fwyngloddiau yng Nghymru yn cynhyrchu copr ar gyfer gwneud efydd, yn arbennig mwynfeydd Pen y Gogarth ger Llandudno, lle roedd mwyngloddio ar raddfa fawr. Defnyddid y copr yma i gynhyrchu eitemau o efydd yn lleol. Enwyd arddull y rhain ar ôl y casgliad pwysicaf sydd wedi ei ddarganfod, ym Mharc Acton gerllaw Wrecsam. Datblygwyd y rhain, pennau bwyeill yn arbennig, tua diwedd cyfnod cynnar Oes yr Efydd, ac maent yn nodweddiadol o ran eu harddull. Cawsant eu hallforio cyn belled a Llydaw a'r Almaen.\nGwelir gwahaniaeth yn arferion claddu yn Oes yr Efydd o'i gymharu a'r cyfnod Neolithig o'i flaen. Yn hytrach na chladdfeydd cymunedol mewn siambrau claddu, mae'r cyrff, neu'r gweddillion ar ôl amlosgi, yn cael eu claddu yn unigol mewn tomenni crynion gyda rhywfaint o grochenwaith neu eitemau eraill. Y patrwm cyffredin yng Nghymru erbyn tua 2000 CC. yw nifer o gladdedigaethol unigol mewn un domen; er enghraifft Bedd Branwen ar Ynys Môn. Un o'r darganfyddiadau mwyaf syfrdanol o Gymru yw'r clogyn aur a ddarganfuwyd mewn beddrod o'r enw Bryn yr Ellyllon, ger Yr Wyddgrug. Mae hwn yn dyddio o tua 1900-1600 CC., yn pwyso 560 gram ac wedi ei wneud o un darn o aur. Ychydig iawn o arfau sydd wedi eu darganfod mewn beddau yng Nghymru, ac nid oes arwydd fod amddiffynfeydd yn gwarchod sefydliadu o'r cyfnod, sy'n awgrymu cymdeithas heddychlon.\nO tua 1250 CC. dirywiodd y tywydd, a daeth hyn yn amlycach o tua 1000 CC., gyda mwy o law a hafau oerach. Cynyddodd y broses o ffurfio mawn, ac mae'n debyg i lawer o sefydliadau ar yr ucheldiroedd gael eu gadael. Awgryma rhai ysgolheigion fod hyn wedi arwain at ymryson am dir, ac ymddangosiad y bryngaerau cyntaf tua 800 CC..\nTua diwedd Oes yr Efydd daw arfau yn fwy cyffredin. Ymddengys fod llawer o'r rhain wedi eu gwneud tu allan i Gymru, ond mae bwyeill a chelfi eraill o wneuthuriad lleol. Gellir gweld pedair arddull wahanol o'r celfi hyn; yn y gogledd-orllewin, gogledd-ddwyrain, de-ddwyrain a de-orllewin. Yn ddiddorol, mae hyn yn cyfateb yn fras i diriogaethau'r gwahanol lwythau a gofnodir yn ddiweddarach yn Oes yr Haearn, yr Ordoficiaid, Deceangli, Silwriaid a'r Demetae.\nOes yr HaearnGolygu\nPrif erthygl: Oes yr Haearn yng Nghymru\nUn o'r mynedfeydd i fryngaer Tre'r Ceiri, Gwynedd\nDechreuodd Oes yr Haearn yng Nghymru oddeutu 650 CC., dyddiad y celfi haearn cyntaf i'w darganfod yng Nghymru, yn Llyn Fawr ym mhen draw Cwm Rhondda, lle roedd nifer o eitemau wedi ei talu i'r llyn fel offrymau i'r duwiau. Efydd oedd y rhan fwyaf, ond roedd tri o haearn, cleddyf, pen gwaywffon a chryman. Credir fod y cleddyf wedi ei fewnforio, ond mae'r cryman o wneuthuriad lleol, ac yn efelychiad o fath lleol wedi ei wneud o efydd.\nYn o nodweddion y cyfnod yma oedd adeiladu nifer fawr o fryngaerau, er enghraifft Pen Dinas ger Aberystwyth a Tre'r Ceiri ar Benrhyn Llŷn. Y fryngaer gynharaf sy'n bendant yn dyddio o Oes yr Haearn, i bob golwg, yw Castell Odo, bryngaer fechan ger Aberdaron, Llŷn, sy'n dyddio i tua 400 CC.. Ceir y bryngaerau mwyaf yn y dwyrain, gyda rhai hefyd ar diroedd is y gogledd-orllewin. Yn y de-orllewin, mae bryngaerau yn niferus iawn ond yn llawer llai, y rhan fwyaf ag arwynebedd o lai na 1.2 hectar.\nUn o'r darganfyddiadau pwysicaf o'r cyfnod oedd casgliad mawr o eitemau oedd wedi eu hoffrymu i'r duwiau yn Llyn Cerrig Bach ar Ynys Môn. Cafwyd hyd i'r rhain yn 1943 wrth baratoi tir ar gyfer adeiladu maes awyr newydd. Roedd y darganfyddiadau yn cynnwys arfau, tariannau, cerbydau a'u hoffer atodol, cadwyni ar gyfer caethweision ac eraill. Roedd llawer wedi eu torri neu eu plygu yn fwriadol. Ystyrir y rhain yn un o'r darganfyddiadau pwysicaf ym Mhrydain o waith metel Diwylliant La Tène. Mae crochenwaith, ar y llaw arall, yn brin yng Nghymru yn y cyfnod hwn, a'r rhan fwyaf ohono wedi ei fewnforio.\nYn draddodiadol, cysylltir diwylliant La Tène a'r Celtiaid, a'r farn gyffredinol hyd yn ddiweddar oedd fod ymddangosiad y diwylliant yma yn dangos mewnlifiad mawr o bobl newydd oedd yn siarad iaith Geltaidd, ac a ddisodlodd y boblogaeth oedd yno ynghynt. Y farn gyffredinol erbyn hyn yw na ddigwyddodd hyn ar raddfa fawr, ac mai'r diwylliant a newidiodd yn hytrach na'r bobl.\nDiweddodd y cyfnod cynhanesyddol pan gyrhaeddodd y Rhufeiniaid, a ddechreuodd eu hymgyrchoedd yn erbyn y llwythau Cymreig gydag ymosodiad ar y Deceangli yn y gogledd-ddwyrain yn 48 OC.. Bu ymladd chwerw yn erbyn y Silwriaid a'r Ordoficiaid, ond erbyn tua 79 roedd y goncwest wedi ei chwblhau. Mae adroddiad yr hanesydd Rhufeinig Tacitus yn rhoi tipyn o wybodaeth am Gymru yn y cyfnod yma, er enghraifft fod Ynys Môn i bob golwg yn fan arbennig i'r Derwyddon. Efallai fod effaith y Rhufeiniaid ar y brodorion yn amrywio o un rhan o Gymru i'r llall; er enghraifft mae tystiolaeth fod rhai bryngeiri, megis Tre'r Ceiri, yn parhau i gael eu defnyddio yn y cyfnod Rhufeinig.\nSiart gronolegol gyda chrynodeb o gynhanes Cymru.\nCyfnod CC Hinsawdd Adeiladau a threfedigaethau Delwedd Arteffactau Diwydiant Defodau a marwolaeth Coed\nHen Oes y Cerrig 225000 Oer Rhelifol Ogof Bontnewydd\nOgof Bontnewydd Bwyeill Levallois Hela Bedw, meryw, pinwydd\nHen Oes y Cerrig Canol\n(Paleolythig Canol) 50,000 Oer Ogof Coygan\nBwyeill trionglog Pysgota\nHen Oes y Cerrig Uchaf\n(Paleolythig Uwch) 29,000 Oer Ogofâu Cae Gwyn a Ffynnon Beuno\nPaleolythig Uwch 26,000 Oer Ogof Pen-y-Fai (Paviland)\nOgof Paviland Llafnau Casglu a hel bywyd gwyllt Claddu 'Arglwyddes Goch Pen-y-Fai'\nOes Ganol y Cerrig 10000 Cynnes a sych Nab Head\nWaun Fignen Felen, Bannau Brycheiniog\nMicrolith Microlithiau Ogof Kendrick\nCerrig Rhuddlan Coed cyll, Bedw, pinwydd\nOes Newydd y Cerrig 4400 Cynnes a gwlyb Cylch cytiau caeedig Cororion\nBwyeill carreg Ffermio\nChwareli carreg a challestr Claddfeydd mawr Cromlechi\nSiambrau claddu: Bryn Celli Ddu, Barclodiad y Gawres, Pentre Ifan a Tinkinswood Derw, llwyf (elm), leimwydd, ynn, gwern\nOes Newydd y Cerrig 3600 Cynnes a gwlyb Clegyr Fwya\nPen saethau siap deilen\nCrochenwaith 'Peterborough' Siamberi claddu\nOes Newydd y Cerrig 2900 Cynnes a sych Adeiladau bychain, crwn: Trelystan, Powys\nGwayw fwyeill Mwyngloddio efydd\nBryn Copa Henebion cylchoedd pridd\nBeddau unigol cynnar\nOes yr Efydd Cynnar 2300 Cynnes a sych Stagbwll\nCytiau Dosabrth ll\nLlestri dal bwyd\nYrnau gyda choler (Bedd Branwen)\nEfydd Gwaunyterfyn, Wrecsam\nEfydd Cemaes, Penfro Mynydd Parys\nPen y Gogarth Carneddau cylchog\nOes yr Efydd Canol 1400 Cynnes a sych Tai crwn pren Glanfeinion, Llandinam\nGwent Levels (Gwynllŵg)\nEfydd Rhuddlan a Penard (Gorllewin Morgannwg) Mwyngloddio aur Carneddi ymylfaen\nOes yr Efydd Hwyr 1100 Oer a gwlyb Copa bryniau waliog Breiddin, Dinorben\nEfydd Carp's tongue\nMetalau Guilsfield a Wilburton Ailgladdu mewn ambell fwnt\nOes yr Haearn 50 – 800 Cynhesach a sychach Bryngaerau (Moel y Gaer (Rhosesmor), Moel Hiraddug, Moel y Gerddi)\nTir caeedig (Collfryn, Dan y Coed, Bryn Eryr Sudbrook\nCrochenwaith Bryniau Malvern\nGwaith metel La Tène\nCrochenwaith droell wedi'u haddurno (Llanmelin)\nGwaith metal gydag enamel Halen\nDiwydiant haearn Maeni hirion\nCladdu'r corff yn hytrach na'i losgi\nOffrymu mewn llynnoedd (Llyn Cerrig Bach)\nSteve Burrow (2006) Cromlechi Cymru: marwolaeth yng Nghymru 4000 - 3000 CC (Amgueddfa Cymru) ISBN 0 7200 05671\nGeorge Children a George Nash (1997) The anthropology of landscape: a guide to Neolithic sites in Cardiganshire, Carmarthenshire & Pembrokeshire (Logaston Press) ISBN 1-873827-99-7\nI.Ll. Foster & Glyn Daniel (gol.) (1965) Prehistoric and early Wales (Routledge and Kegan Paul)\nFrances Lynch (1970) Prehistoric Anglesey: the archaeology of the island to the Roman conquest (Cymdeithas Hynafiaethwtr Môn)\nFrances Lynch, Stephen Aldhouse-Green a Jeffrey L. Davies (2000) Prehistoric Wales (Sutton Publishing) ISBN 0-7509-2165-X\n↑ Discovering a Welsh Landscape gan Ian Brown; Cyhoeddwyd gan Windgather Press; 2004; ISBN 0-9545575-7-3; tudalen 21. The climate continually changed...\n↑ Discovering a Welsh Landscape gan Ian Brown; Cyhoeddwyd gan Windgather Press; 2004; ISBN 0-9545575-7-3; tudalen 22. Britain in fact was never completely covered by ice...\n↑ Lynch, Aldhose-Green & Davies Prehistoric Wales tud. 41\nHen Oes y Cerrig | Oes Ganol y Cerrig | Oes Newydd y Cerrig | Oes yr Efydd | Oes yr Haearn\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Cynhanes_Cymru&oldid=11005149"\nLast edited on 6 Tachwedd 2021, at 14:22\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 6 Tachwedd 2021, am 14:22.


Johnny McNicholl yn arwyddo cytundeb newydd i ymestyn arhosiad gyda'r Scarlets\nJohnny McNicholl yw'r chwaraewr proffil uchel diweddaraf i gytuno ar gytundeb newydd gyda'r Scarlets.\nYmunodd McNicholl, sy'n gallu chwarae yn y cefn neu adain, o Crusaders o Rygbi Seland Newydd yn 2016 ac roedd yn rhan o dîm y Scarlets a gododd deitl Guinness PRO12 y tymor hwnnw.\nBu'n rhedwr ymosodol grymus, a chafodd effaith ar unwaith ym Mharc y Scarlets ar ei ymddangosiad cyntaf yn erbyn Leinster ac mae wedi mynd ymlaen i gyffwrdd 27 gwaith mewn 59 ymddangosiad, gan gynnwys hat-tric cofiadwy yn rownd derfynol PRO14 y llynedd yn Nulyn.\nDaw'r newyddion bod McNicholl yn ymestyn ei arhosiad yng Ngorllewin Cymru ar gefn y cyhoeddiad yr wythnos diwethaf bod Jonathan Davies, Ken Owens a Rob Evans wedi ennill cytundebau newydd gyda'r Scarlets.\n“Rwy'n hapus bod popeth wedi'i gwblhau ac rwy'n aros yn y Scarlets,” meddai McNicholl.\n“Rydw i a fy nheulu wedi ymgartrefu yma yng Nghymru ac wedi cael croeso mawr.\n“Rydym wedi cael llwyddiant mawr dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf a gobeithio bod mwy i ddod.\n“Rwy'n edrych ymlaen at ailgysylltu â fy hen hyfforddwr Crusaders, Brad Mooar, ac rwy'n teimlo bod yna gyfnodau cyffrous o'n blaenau.”\nRoedd McNicholl, a aned yn Christchurch, yn rheolaidd i'r Crusaders yn ‘Super Rugby’ ac yn enillydd teitl gyda thîm taleithiol Caergaint cyn symud i Orllewin Cymru.\nMae'r 28-mlwydd-oed yn gymwys ar gyfer pencampwyr Chwe Gwlad Cymru ar gyfnod preswyl ym mis Rhagfyr.\n“Mae'n newyddion gwych bod Johnny wedi arwyddo cytundeb newydd,” meddai Wayne Pivac, prif hyfforddwr y Scarlets.\n“Mae wedi bod yn un o'r bygythiadau ymosodiad mwyaf peryglus yn y PRO14 dros y blynyddoedd diwethaf ac wedi chwarae rhan fawr yn y broses o gyrraedd rowndiau terfynol olynol ac yn rownd gynderfynol Ewropeaidd.\n“Gyda newyddion Jon, Ken a Rob yn arwyddo'r wythnos diwethaf, mae hwn yn arwydd pwysig arall i'r Scarlets. Mae'r garfan yn edrych yn gryf ar gyfer y tymor nesaf."


Bridget (Vaughan) Bevan aka Madam Bevan - Woww\nGaned Bridget Bevan yn Derllys Court, Llannewydd yn Sir Gaerfyrddin, yn 1698. Hi oedd merch ieuengaf y dyngarwr John Vaughan, (noddwr y Gymdeithas er Hybu Gwybodaeth Gristnogol), a’i wraig, Elizabeth Thomas.\nRhannai Bridget ddiddordeb ei thad mewn dyngarwch ac, yn 1731, defnyddiodd ei hetifeddiaeth i gefnogi’r pregethwr lleol, Griffith Jones, i sefydlu ysgol arbrofol yn Llanddowror, Sir Gaerfyrddin. Bryd hynny, nid oedd addysg orfodol yng Nghymru ac ni allai’r rhan fwyaf o bobl ddarllen nac ysgrifennu.\nArweiniodd hyn at enedigaeth system addysgu arloesol a adwaenwyd fel system Ysgolion Cylchynol Cymru. Symudai’r ysgolion o blwyf i blwyf, gan addysgu pobl leol sut i ddarllen am 3 mis ar y tro. Addysgwyd trwy gyfrwng y Gymraeg (gan ‘siarad’ â phobl yn eu hiaith eu hunain, yn llythrennol ac yn ffigurol’) a sylfaen yr addysg oedd dysgeidiaeth y Beibl. Daeth Madam Bevan i fod yn brif noddwr a chynghorydd i Griffith Jones a thaflodd ei chyfoeth at ariannu mwy o ysgolion cylchynol.\nYn ddiweddarach, bu Jones yn byw gyda Bridget yn dilyn marwolaeth ei wraig yn 1755. Pan fu farw Jones yn 1761, aeth ati ar ei phen ei hun i reoli’r prosiect, gan arddangos ‘craffter busnes a sgiliau trefnu sylweddol’. Rhwng 1736 a 1776, sefydlwyd 6,321 o ysgolion ac addysgwyd 304,475 o ysgolorion o bob oed. Amcanir, bryd hynny, fod hanner poblogaeth Cymru wedi bod mewn ysgol gylchynol, a bod y genedl wedi cyrraedd un o’r cyfraddau llythrennedd uchaf yn Ewrop. Gwelwyd y fenter addysgol hon fel llwyddiant ysgubol, ac, yn 1764, gorchmynnodd Catherine Fawr o Rwsia i’w gweinidogion i ymholi am y cynllun.\nBu farw Bridget Bevan yn Nhalacharn, Sir Gaerfyrddin, yn 1779, a gadawodd £10,000 i’r ysgolion cylchynol. Serch hynny, dadleuodd rhai o’i theulu yn erbyn yr ewyllys ac aeth yr achos i’r Siawnsri, lle arhosodd am dri deg o flynyddoedd. Yn ystod y cyfnod hwn, cynyddodd ei chymynrodd i dros £30,000 a phan gafodd ei ryddhau yn 1804, cafodd ei ddefnyddio at y dibenion addysgol a fwriadwyd gan Bridget.\nWith thanks to Carmarthen Museum


Sgwrsio Centro Sur. Sgwrsio am ddim gyda dieithryn ar hap yn syth o Centro Sur.\nCroeso i Chatroulette Centro SurCyswllt i berson aleatory unrhyw le yn y byd. Gyda Chatroulette Centro Sur gallwch ddewis rhwng yr opsiynau canlynol:- Sgwrs am ddim gyda phob math o bobl o Centro Sur. I nodi hyn, ewch i 'Settings'.- Sgwrs gyda gwe-gamera yn y modd 'n fideo'.- Sgwrs gyda meicroffon yn y modd 'micro'.- Sgwrs safle ddienw heb micro ac nid oes unrhyw 'n fideo yn y modd' testun '.- Spy sgyrsiau eraill yn ddienw os ydych yn caniatáu.- Os nad ydych yn dymuno i ni spied newid yn 'Settings'.I ddechrau pwyswch 'F2' neu cliciwch 'dechrau'.\nRhestr o ddinasoedd yn Centro Sur:


Y Cynulliad Cenedlaethol yw’r cyflogwr mwyaf hoyw-gyfeillgar yn y sector cyhoeddus yng Nghymru\nCafodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ei enwi fel y lle mwyaf hoyw-gyfeillgar i weithio yn y sector cyhoeddus yng Nghymru.\nMae’r Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle, a gynhyrchir gan y sefydliad hawliau cyfartal, Stonewall, yn edrych ar amrywiaeth o nodau er mwyn mesur sut mae sefydliadau’n cefnogi staff lesbiaidd, hoyw a deurywiol.\nCafodd y Cynulliad ei restru fel Rhif 11 ymhlith y 100 cyflogwr gorau yn y DU ac eleni y Cynulliad yw’r Cyflogwr Gorau yn y Sector Cyhoeddus yng Nghymru.\n"Rwy’n falch iawn o’r wobr hon gan ei bod yn dangos ein bod yn sefydliad cyfoes sy’n cynrychioli holl gymunedau Cymru," meddai’r Llywydd, Y Fonesig Rosemary Butler AC.\n"Bu gwaith OUT-NAW, rhwydwaith y Cynulliad ar gyfer staff lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol yn ganolog i sicrhau’r gydnabyddiaeth hon ac i weithredu gweledigaeth y sefydliad i fod yn gyflogwr sy’n buddsoddi yn ei adnoddau mwyaf hanfodol, sef ei weithlu".\n"Mae OUT-NAW yn arloesol iawn yn ei ymagwedd. Mae’n datblygu pecynnau hyfforddi ar gyfer rheolwyr llinell a staff cyswllt cyntaf, mae’n trefnu digwyddiadau ar gyfer staff ac mae wedi lansio ei raglen Cynghreiriaid LGBT lle gall staff gefnogi cydweithwyr LGBT.\n"Fel rhan o strategaeth ymgysylltu â’r gymuned y Cynulliad, rydym hefyd wedi cynnal ein ‘Teithiau Pinc’ cyntaf o amgylch y Senedd, gan annog y gymuned LGBT i ddysgu mwy am y sefydliad ac i ymgysylltu â ni."\nDyma’r chweched flwyddyn yn olynol i’r Cynulliad gael ei restru ymhlith y lleoedd mwyaf hoyw-gyfeillgar i weithio yn y DU.\nYchwanegodd Sandy Mewies AC, Comisiynydd y Cynulliad Cenedlaethol â chyfrifoldeb am faterion cydraddoldeb: “Hoffwn dalu teyrnged i staff y Cynulliad sy’n gweithio’n galed i roi rhaglenni ar waith i sicrhau bod y Cynulliad yn lle cyfeillgar a chadarnhaol i’n holl staff weithio ynddo.\n"Eleni rydym wedi gwella ein safle ar y mynegai a chawsom ein henwi fel y cyflogwr gorau yn y sector cyhoeddus yng Nghymru.\n"Mae’n dangos nad ydym yn llaesu dwylo a’n bod bob amser yn ceisio cael gwelliannau, nid yn unig o ran cydraddoldeb, ond ym mhob agwedd ar waith y Cynulliad."\nYn ystod y flwyddyn ddiwethaf, mae’r Cynulliad Cenedlaethol wedi ymgymryd â’r gwaith a ganlyn i sicrhau bod y Cynulliad yn lle mwy hoyw-gyfeillgar i weithio:\nRydym wedi mynd â’n Bws Allgymorth i Mardi Gras Cymru yng Nghaerdydd ac i Swansea Pride er mwyn ymgysylltu â’r gymuned LGBT ac annog ymgysylltiad democrataidd;\nRydym wedi cynnal digwyddiadau a theithiau er mwyn ymgysylltu â phobl LGBT yn benodol;\nRydym wedi defnyddio cyfryngau cymdeithasol i hybu cydraddoldeb LGBT ac i ddangos ein hymrwymiad i Fis Hanes LGBT ac i’r Diwrnod Rhyngwladol yn erbyn Homoffobia a Thrawsffobia;\nRydym yn parhau i weithio â phartneriaid lleol i ddathlu Mis Hanes LGBT;\nMae gennym uwch-hyrwyddwr LGBT a nifer o uwch-gynghreiriaid sy’n hybu cydraddoldeb LGBT yn fewnol ac yn allanol.\n"Mae’r cyfraniad y mae ein Cyflogwyr Gorau yn ei wneud o ran creu profiad byw tecach a mwy cynhyrchiol i bobl lesbiaidd, hoyw a deurywiol yn y gweithle yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol," meddai Andrew White, Cyfarwyddwr Stonewall Cymru.\n“Rydym yn gwybod hyn gan fod ein Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle yn ei fesur. Rwy’n falch iawn o’r ffaith bod 10 o 100 cyflogwr gorau’r DU yn gyflogwyr o Gymru. Er gwaetha’r pwysau economaidd, mae’r cyflogwyr hyn yn dangos na fu buddsoddi mewn cydraddoldeb erioed yn bwysicach.\n"Llongyfarchiadau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar gael ei enwi fel y ‘Cyflogwr Gorau yn y Sector Cyhoeddus yng Nghymru’. Mae hyn yn dyst i ymrwymiad y Cynulliad i gydraddoldeb ac amrywiaeth, sydd i’w weld ar bob lefel o’r sefydliad."\nDywedodd Craig Stephenson, Cadeirydd OUT-NAW: "Mae cynnydd o 15 safle yn uwch na’r llynedd yn ganmoliaeth uchel i’r rhwydwaith staff LGBT ac i’r sefydliad am y gwaith y mae’n ei wneud i sicrhau bod y Cynulliad hyd yn oed yn fwy cynhwysol.\n"Mae’n galluogi staff LGBT fel fi i fod yn ni ein hunain yn y gweithle a heb amheuaeth, mae pobl yn perfformio’n well pan allant fod yn hwy eu hunain."\nAelodau OUT-NAW gyda Chyfeillion LGBT


14 o blismyn wedi’u hanafu ym mhrotestiadau Llundain – Golwg360\nRoedd pobol yno’n protestio yn dilyn marwolaeth George Floyd yn yr Unol Daleithiau\nCafodd 14 o blismyn eu hanafu yn ystod protestiadau yn Llundain ddoe (dydd Sadwrn, Mehefin 6) yn dilyn marwolaeth George Floyd, dyn croenddu yn yr Unol Daleithiau, yn gynharach yn yr wythnos.\nMae plismones gwympodd oddi ar ei cheffyl mewn cyflwr sefydlog er iddi gael yr hyn mae Ffederasiwn yr Heddlu’n eu disgrifio fel “anafiadau cas”.\nDywedodd llefarydd wrth y BBC fod ei gydweithwyr yn “arwyr” ac iddyn nhw gael eu “sarhau” gan y protestwyr.\n“Doedd gen i ddim byd ond balchder yn yr hyn welais i,” meddai.\nYmateb Comisiynydd Heddlu Lludain\n“Dw i wedi fy nhristháu a’m digalonni fod lleiafrif o brotestwyr wedi bod yn dreisgar tuag at swyddogion yng nghanol Llundain neithiwr,” meddai Cressida Dick, Comisiynydd Heddlu Llundain.\n“Arweiniodd hyn at 14 o swyddogion yn cael eu hanafu, yn ogystal â’r 13 a gafodd eu hanafu mewn protestiadau’n gynharach yr wythnos hon.\n“Rydym wedi arestio nifer o bobol a bydd cyfiawnder yn dilyn.\n“Mae nifer yr ymosodiadau’n syfrdanol ac yn gwbl annerbyniol.\n“Dw i’n gwybod y bydd nifer oedd yn ceisio cael llwyfan i’w lleisio wedi’u siomi cymaint â fi yn sgil y golygfeydd hynny.\n“Does dim lle i drais yn ein dinas ni.\n“Fe ddangosodd swyddogion gryn amynedd a phroffesiynoldeb yn ystod diwrnod hir ac anodd, a dw i’n diolch iddyn nhw am hynny.\n“Byddwn i’n annog protestwyr i ddod o hyd i ffordd arall o gael llwyfan i’ch llais nad yw’n golygu dod allan ar strydoedd Llundain, gan achosi risg i chi eich hunain, eich teuluoedd a swyddogion wrth i ni barhau i wynebu’r feirws marwol hwn.”\nFe ddigwyddodd yn ardal Treadda’r brifddinas nos Wener (Mehefin 5)


Afon Wen - Wicipedia\nAm y pentref o'r un enw yn Sir y Fflint, gweler Afon-wen.\nPentref bychan ar afordir deheuol Penrhyn Llŷn yng Ngwynedd yw Afon Wen ( ynganiad ) (weithiau Afonwen). Saif ar y briffordd A497 tua hanner milltir i'r de o bentref Chwilog a thua hanner y ffordd rhwng Cricieth a Pwllheli, lle mae'r afon o'r un enw yn cyrraedd y môr. Mae gwersyll gwyliau Butlins ym Mhenychain ychydig i'r gorllewin.\nAr un adeg gorsaf Afon Wen oedd lle roedd rheilffordd yn gadael y brif reilffordd i Bwllheli ac yn rhedeg tua'r gogledd i gysylltu a'r rheilffordd ar hyd yr arfordir gogleddol yng Nghaernarfon. Caewyd y lein yma yn 1965 a chodwyd y trac. Mae rhan o'r lein yma, rhwng Dinas a Chaernarfon, yn awr yn rhan o drac Rheilffordd Ucheldir Cymru. Erys y cof amdani, er enghraifft yn y gân Ar y Trên i Afon Wen gan Sobin a'r Smaeliaid.\nMae'r Lôn Goed yn cychwyn yn Afon Wen. Ceir sawl cyfeiriad ati gan lenorion, e.e. gan y bardd R. Williams Parry yn ei gerdd 'Eifionydd'.\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Afon_Wen&oldid=11022613"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 12 Ionawr 2022, am 11:11.


Cynllunio’ch ymgyrchoedd cyfryngau cymdeithasol gyda chalendrau cynnwys. - Antur Cymru\nCynllunio’ch ymgyrchoedd cyfryngau cymdeithasol gyda chalendrau cynnwys.\nGall cadw rheolaeth a chreu cynnwys ar gyfer sianeli’r cyfryngau cymdeithasol ar yr un pryd fod yn heriol.\nGall calendr cyfryngau cymdeithasol eich helpu i gynllunio eich cynnwys a chreu darlun o’ch strategaeth o ran amserlennu. Bydd hyn yn sicrhau eich bod yn medru paratoi\ncynnwys da, perthnasol, fydd yn tynnu sylw eich cynulleidfa ar amserau priodol.\nDyma 9 tip i’ch helpu i gynllunio:\n1. Adolygwch a mesurwch eich gweithgarwch cyfryngau cymdeithasol.\nUn o fanteision marchnata digidol yw bod bron popeth yn fesuradwy. Mae’n werth cymryd amser i fynd drwy eich cyfrifon cyfryngau cymdeithasol a’ch negeseuon i weld beth pa fath o ymateb ry’ chi’n ei gael.\nNodwch y math o gynnwys sy’n ennyn y weithgarwch fwyaf ar bob platfform. Mae angen i chi nodi hefyd pa negeseuon sbardunodd y sgwrs fwyaf. Bydd hyn yn rhoi syniad i chi o’r hyn sydd angen i chi ganolbwyntio arno er mwyn cynllunio eich gweithgarwch dros y mis neu ddau nesaf efallai.\n2. Diffiniwch eich amcanion busnes.\nSicrhewch fod eich amcanion busnes ar waith cyn i chi ddechrau eu hyrwyddo. Rhowch ystyriaeth i’r elw ar eich buddsoddiad (ROI) o ran amser a gwariant. Edrychwch ar yr ymatebion, y likes, beth sy’n cael ei rannu a’r gweithgareddau busnes megis yr ymholiadau a’r gwerthiannau. Mae hefyd yn bwysig eich bod yn ceisio cynyddu dilynwyr a chysylltiadau – yn debyg i LinkedIn – wrth gynyddu eich cronfa o gysylltiadau.\nMae’n bwysig hefyd eich bod yn edrych ar y traffig sy’n cyrraedd eich gwefan trwy’r ôl-ddolenni a’r cyfleoedd sy’n codi o bob platfform. Gwnewch nodyn o’r traffig a’ch perfformiad ar apiau fel Google Analytics a sylwch ar sut mae perfformiad eich gwefan wedi newid wrth i chi redeg ymgyrchoedd cyfryngau cymdeithasol. Nodwch y newidiadau a’u defnyddio i wella eich ymgyrchoedd a mesur yr ROI.\nNi fydd gwthio cynnwys heb bwrpas o fudd i’ch busnes. Yn wir, mae’n wastraff ar eich amser, ymdrech ac adnoddau.\n3. Cynlluniwch eich cynnwys i gael y gorau o’r ROI.\nPan fydd eich amcanion yn glir yna mae’n amser cynllunio’r cynnwys. Y demtasiwn yw i ddefnyddio darn o gynnwys sy’n perfformio’n dda dro ar ôl tro ac i barhau i bostio cynnwys tebyg ddydd ar ôl dydd ac wythnos ar ôl wythnos. Er y gallai hyn weithio i ddechrau, bydd yn lleihau’r budd dros amser.\nMae angen i chi fod yn wybodus, yn arloesol ac yn greadigol wrth ddyfeisio cynnwys newydd. Gwnewch yn siŵr nad ydych yn postio’r un math o gynnwys. Bydd eich dilynwyr yn diflasu ar yr un hen negeseuon ac efallai yn penderfynu peidio â’ch dilyn.\n4. Rhaid i chi gael amlder cyhoeddi eich negeseuon yn iawn.\nNi fydd llwyddiant ar y cyfryngau cymdeithasol yn digwydd dros nos. Bydd angen i chi dreialu a gwneud camgymeriadau yn ogystal â gweithio’n galed a bod yn amyneddgar wrth ddysgu beth sy’n gweithio i’ch busnes a beth sy’n bachu eich cynulleidfa. Rhan o’r dysgu hwn fydd darganfod dros eich hun pa mor aml y mae angen i chi bostio ar y llwyfannau gwahanol.\nByddwch yn realistig am ba mor aml y gallwch gyhoeddi cynnwys newydd. Meddyliwch am yr adnoddau sydd gennych chi neu’ch tîm o ran amser. Os taw dim ond tair gwaith yr wythnos y gallwch ymrwymo i bostio, mae hynny’n iawn ond bydd yn rhaid cadw at hynny. Ansawdd nid nifer sy’n bwysig os ydi’r adnoddau’n brin.\n5. Dylech gadw negeseuon bytholwyrdd wrth law.\nPeidiwch â bod ofn ail-ddefnyddio cynnwys blaenorol os yw’n dal yn berthnasol i’ch amcanion busnes ac i’ch cynulleidfa.\nOs ydych chi’n darllen hwn, yna ry’ chi’n ymwybodol bod blogiau’n darparu cynnwys hir dymor ac nad oes rhaid dibynnu ar dueddiadau cyfredol i fod yn berthnasol.\nDysgwch y gwerth o greu cynnwys gellir ei ail-rannu. Gallwch hefyd ddefnyddio cynnwys wedi ei baratoi gan arbenigwyr, erthyglau diddorol a gwybodaeth sydd ar wefannau eraill ond cofiwch gyfeirio at ffynhonnell y wybodaeth.\n6. Chwiliwch am ddigwyddiadau arbennig.\nMae’r flwyddyn yn llawn o ddigwyddiadau arbennig. Gwnewch ychydig o waith ymchwil am y gwyliau lleol, cenedlaethol neu ryngwladol sy’n digwydd. Os gwelwch fod yna gysylltiad â’ch busnes yna’u defnyddiwch fel thema ar gyfer tynnu sylw i’ch cynnyrch neu wasanaeth. Bydd defnyddio Calendr Cynnwys yn sicrhau nad ydych yn anghofio am y dyddiadau perthnasol.\n7. Dewiswch eich offer cyhoeddi.\nMae lanlwytho eich negeseuon o’ch dyddiadur neu o’ch cynllun cyfathrebu marchnata â llaw yn ffordd anodd o wneud pethau. Dewiswch offeryn cyhoeddi a fydd yn eich helpu i wneud y gorau o’ch amser.\nMae awtomeiddio yn helpu i arbed amser, yn sicrhau cysondeb ac yn rhoi mwy o reolaeth i chi dros gynnwys y cyfryngau cymdeithasol.\nMae calendr cyfryngau cymdeithasol sydd wedi ei gynllunio’n dda yn fframwaith ar gyfer yr hyn ry’ chi’n bwriadu ei rannu a’i hyrwyddo ar draws pob platfform.\n8. Blaengynllunio eich calendr cynnwys cyfryngau cymdeithasol.\nGall y ddelwedd isod gynnig man cychwyn effeithiol i chi wrth gynllunio eich cynnwys mewn taenlen Excel syml. Bydd meddalwedd cyfryngau cymdeithasol awtomataidd megis\nHootsuite a Facebook Business Manager yn cynnwys yr offer cynllunio yma yn rhan o’u pecynnau. O ran gwerth ychwanegol, byddant yn medru cynaeafu’r data ac yn eich galluogi i gynhyrchu adroddiadau yn dangos sut mae eich negeseuon a’ch cynnwys yn perfformio.\nGwnewch ychydig o waith ymchwil ar lein i weld a oes yna becyn gall eich helpu i greu calendr cynnwys effeithiol i yrru eich marchnata ar y cyfryngau cymdeithasol. Mae’n arfer da i gynllunio misoedd o flaen llaw a gyda manylder.\nDyma enghraifft o fis o gynllunio mewn calendr cynnwys blynyddol:\n9. Cynllunio blynyddol i roi darlun i chi o ba gynnwys i gadw llygad arno yn unol â’ch cynllun busnes corfforaethol.\nArfer da arall yw cynllunio eich blwyddyn ymlaen llaw i gadw’r broses o gynhyrchu syniadau yn fyw a sicrhau eich bod yn paratoi eich delweddau a’ch cynnwys mewn da bryd.\nDyma enghraifft o galendr cyfryngau cymdeithasol blynyddol i’ch helpu i gynllunio eich blwyddyn a’ch digwyddiadau eich hun yn ogystal â rhai cenedlaethol.\nNeu holwch am ein Gwasanaethau Marchnata ar gyfer Busnesau Cymreig trwy siarad â Dai Nicholas,\nein Rheolwr Marchnata ar 07736542280.\n9 Tips on using Content Calendars to grow your Social Media.\nCyfweliadau gyda Busnesau Cymraeg


Phil Packer MBE yn parhau i ysbrydoli pobl ifanc Prydain wrth iddo ddod â’i siwrnai “Her BRIT 2012” anhygoel i WRECSAM - Coleg Cambria\nPhil Packer MBE yn parhau i ysbrydoli pobl ifanc Prydain wrth iddo ddod â’i siwrnai “Her BRIT 2012” anhygoel i WRECSAM\nEisoes wedi cwblhau dros 1,600 o filltiroedd o’i daith arwrol 2,012 milltir o hyd “Her BRIT 2012”, bydd Phil Packer MBE yn cyrraedd Coleg Iâl ddydd Llun 22 Hydref. Mae Phil yn gwneud yr her wedi iddo ddioddef niwed difrifol i’w fadruddyn y cefn yn 2008 ac wedi clywed ei fod yn annhebygol o gerdded eto, mae cerdded 8-10 milltir i Phil cyfwerth â phellter marathon i unrhyw un heb niwed i fadruddyn y cefn. Wedi siarad â’r myfyrwyr, bydd Phil yn cerdded rhwng milltir a dwy filltir gyda myfyrwyr Gwasanaethau Cyhoeddus Coleg Iâl o amgylch Wrecsam gan adael y Coleg tua 2pm.\nGwybodaeth am Phil Packer MBE\nPhil yw sylfaenydd a Phrif Weithredwr Di-dâl y British Inspiration Trust .\nGwasanaethodd Phil Packer yn Lluoedd Ei Mawrhydi am 17 mlynedd a chafodd niwed i fadruddyn y cefn ym mis Chwefror 2008 wrth wasanaethau ar ddyletswydd weithredol a dywedwyd wrtho ei fod yn anhebygol iawn y byddai’n cerdded eto.\nYn 2009, i adennill hunan-barch, hunanwerth a hunanhyder wrth frwydro yn erbyn iselder, cododd dros £1.3milliwn i bersonél milwrol a oedd wedi eu hanafu mewn cyfnod o 9 mis. Rhwyfodd Sianel Lloegr, cerddodd Farathon Llundain dros 14 diwrnod ar ffyn baglau a llusgodd ei hun i fyny El Capitan drwy dynnu ei hun i fyny 4,250 o weithiau; y cyfan o fewn 16 mis o ddioddef niwed i fadruddyn y cefn gyda’r rhagolygon y byddai’n hynod annhebyg y byddai’n cerdded eto.\nYn 2010, dringodd y Tri Chopa mewn 72 awr er budd Sport Relief cyn chwalu ei amser ym Marathon Llundain trwy orffen y 26 milltir mewn 26 awr er budd 26 o elusennau, gyda chwmni unigolyn ifanc o bob elusen ar bob milltir. Yn yr un flwyddyn, fe’i hanrhydeddwyd gyda’r MBE gan Ei Mawrhydi’r Frenhines. Dyfarnwyd y gwobrau canlynol iddo hefyd: Codwr Arian y Flwyddyn Balchder Prydain/Pride of Britain, Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn y BBC, Gwobr Helen Rollason.\nYmroddodd Phil Packer ei fywyd newydd i gefnogi pobl ifanc. Mae gan ei ymrwymiad a’i benderfyniad i ddod ag elusennau a busnesau at ei gilydd i greu etifeddiaeth i bobl ifanc sy’n wynebu trallod y posibilrwydd o ailddiffinio sut mae elusennau’n cydweithio. Gofynna i fusnesau i ddod at ei gilydd yn 2012 i wneud hanes trwy gymryd un neu ragor o 2012 o Addunedau (naill ai £10k neu £5K) i godi’r £15 miliwn angenrheidiol i godi BRIT. Sicrha hyn fod y cyhoedd yn parhau i gefnogi eu helusennau dewisol a gall busnesau barhau i gefnogi elusennau eraill hefyd.\nMae ei egwyddorion elusennol yn unigryw a’i ddyhead yw adeiladu Canolfan i Elusennau er mwyn iddo wahodd pobl ifanc sydd wedi colli eu hunan-barch, eu hunanwerth a’u hunanhyder. Sefydlodd Ymddiriedolaeth Ysbrydoliaeth Prydain (British Inspiration Trust (BRIT)) i gefnogi pobl ifanc, ac mae hwnnw wedi gweithredu trwy gymorth rhoddion am ychydig dros flwyddyn. Nid yw’n gofyn i’r cyhoedd am gyllid ac mae ei gysylltiad â phob elusen, busnes, unigolyn ysbrydoledig a sefydliad yn un bersonol.\nBu mewn partneriaeth â dros 50 o elusennau yn 2011 a chytunodd pob un o’u Prif Weithredwyr i fod yn Gynghorydd BRIT ac maent oll yn credu’n gryf yn yr angen am Ganolfan BRIT. Mae ganddo dros 50 o unigolion ysbrydoledig sydd wedi cytuno i roi 24 awr i bobl ifanc pan fydd Canolfan BRIT wedi ei hadeiladu a hyrwydda elusennau eraill trwy gyflawni bron i 20 o gyfarfodydd i gefnogi eu hachosion.


Fi sy’n gyfrifol am gynllunio a gweithredu’r rhaglen artistig.\nCreu theatr safonol ar gyfer plant a phobl ifanc sy’n torri tir newydd ac sy’n dathlu llawenydd bywyd.\nGweithio mewn tîm bychan brwdfrydig lle mae pawb yn anelu am yr un nod. Criw sydd hefyd yn gwybod sut i fwynhau bywyd!\nRhoi bath i Gruff, gwylio rhaglenni ail neud tai a mwynhau cal fy niddori gan Erin a Mared a’u ffrindie!


Kickstart neu Gynhwysiant Gweithredol? - CGGC\nKickstart neu Gynhwysiant Gweithredol?\nCyhoeddwyd: 26/03/21 | Categorïau:\nAwdur: Tessa White\nMae CGGC yn cynnig dwy ffordd o gynorthwyo mudiadau gwirfoddol sydd eisiau cynnig cyfleoedd cyflogaeth ar hyn o bryd. Yma, mae Tessa White o’n tîm Cynhwysiant Gweithredol yn egluro’r gwahaniaeth.\nMae cynllun Kickstart Llywodraeth y DU wedi bod yn boblogaidd iawn gyda chyflogwyr y sector gwirfoddol, a llawer ohonynt wedi cael mynediad ato drwy wasanaeth ‘porth’ CGGC. Ond mae CGGC yn rhedeg cynllun lleoliad gwaith hefyd drwy ei grantiau Cynhwysiant Gweithredol, gyda chefnogaeth cyllid Ewropeaidd. Felly pa un sy’n iawn i chi?\nSWYDDI Â CHYMHORTHDAL I BOBL IFANC\nOs ydych chi’n gallu cynnig un lleoliad neu ragor i bobl ifanc sy’n barod i gael eu cyflogi, mae Kickstart yn haws ac yn fwy syml. Mae ganddo broses ymgeisio eithaf syml a chaiff y gost o gyflogi’r unigolyn ifanc – am o leiaf 25 awr yr wythnos am chwe mis ar yr isafswm cyflog priodol – ei had-dalu’n llawn.\nYnghyd â hyn, bydd gennych chi fynediad at £1,500 ychwanegol i gefnogi ei gostau datblygu a hyfforddi.\nCYNORTHWYO POBL SY’N WYNEBU RHWYSTRAU I GYFLOGAETH\nFodd bynnag, os hoffech chi gynnig lleoliad i rywun 25 oed neu’n hŷn; neu rywun o unrhyw oed gwaith sydd eisiau gweithio llai na 25 awr yr wythnos – neu fwy – neu rywun sydd angen llawer o gymorth ychwanegol cyn y bydd yn barod i gychwyn ar leoliad gwaith â thâl, dylech chi ystyried Cynhwysiant Gweithredol.\nIe, mae’n ‘gyllid Ewropeaidd’, felly bydd angen i chi gadw cofnodion manwl, o’ch cyfranogwyr a’ch gwariant, a bydd angen i chi ddarparu rhwng 10% a 40% o gyllid cyfatebol, yn dibynnu ar y grwpiau oedran rydych chi’n eu cefnogi a’r ardal rydych chi’n gweithredu o’i mewn – ond os nad yw Kickstart yn addas i chi, beth am gysylltu â’r tîm Cynhwysiant Gweithredol i siarad amdano ar activeinclusion@wcva.cymru?\nGall Cynhwysiant Gweithredol gynnig cyllid prosiect ‘Cyflawni’ – ar gyfer lleoliadau gwaith â chymorth yn unig – cyllid ‘Cynnwys’ ar gyfer gweithgareddau ymgysylltu sy’n helpu i baratoi pobl ar gyfer cyflogaeth; a chyllid ‘Cyfunol’ ar gyfer mudiadau sydd eisiau cynnig cymysgedd o’r ddau – sy’n ddelfrydol ar gyfer cefnogi pobl drwy’r daith, o’r dechrau i’r diwedd, ar eu cyflymder eu hunain.\nEWCH AMDANI HEDDIW\nNi fydd yr un o’r ddau gynllun gyda ni am byth, felly os oes gennych chi syniad am brosiect neu leoliad, cysylltwch ag activeinclusion@wcva.cymru neu ffoniwch ni ar 0300 111 0124 ac fe wnawn ni drefnu i rywun siarad â chi dros y ffôn neu drwy fideo-gynadledda.\nGellir cael rhagor o wybodaeth am y cynlluniau ar dudalennau Cynllun Kickstart a Chronfa Cynhwysiant Gweithredol ein gwefan.\nCeir mynediad at y ddau hyn, ynghyd â’n holl gronfeydd eraill, drwy MAP, ein porth ymgeisio amlbwrpas – felly os ydych chi eisiau gwneud cais am unrhyw fath o gyllid gan CGGC, cofrestrwch ar MAP yn https://map.wcva.cymru.


CYFLE I FOD YN GYFARWYDDWR CYNORTHWYOL\n03 Gor 2017\nMae Ymddiriedolaeth JMK mewn partneriaeth â Theatr y Sherman yn cynnig Bwrsari Cyfarwyddwr Cynorthwyol i un o gyfranogwr Grŵp Cyfarwyddwyr JMK a'r Sherman. Bydd yr ysgoloriaeth gelfyddydol hon, a ariennir gan The Carne Trust, yn rhoi cyfle dysgu a hyfforddiant i gyfarwyddwr talentog newydd yn ardal Caerdydd sydd wedi dangos ymrwymiad i gyfarwyddo ac angerdd tuag at greu theatr.\nRydym yn chwilio am Gyfarwyddwr Cynorthwyol ar gyfer cynhyrchiad Rachel O’Riordan o The Cherry Orchard, dehongliad newydd gan Gary Owen.\nFel Cyfarwyddwr Cynorthwyol, bydd eich dyletswyddau'n cynnwys:\n•\tDarparu cymorth cyffredinol i'r Cyfarwyddwr;\n•\tFel y cytunir gyda'r Cyfarwyddwr, gwneud unrhyw waith ymchwil a fydd yn llywio'r cynhyrchiad ac a fydd o fudd iddo;\n•\tFel y cytunir gyda'r Cyfarwyddwr, mynychu cyfarfodydd paratoi cyn ymarferion;\n•\tArsylwi ymarferion a chyfrannu at drafodaethau a chyfarfodydd cynhyrchu;\n•\tCynorthwyo'r cwmni i ddogfennu'r broses ymarfer at ddibenion marchnata, archifo a gwerthuso'r prosiect drwy flogiau, cyfryngau cymdeithasol a dulliau eraill y cytunir arnynt;\n•\tArsylwi a chynorthwyo'r Cyfarwyddwr yn ystod wythnos y cynhyrchiad yn ôl y gofyn;\n•\tCyfrannu at weithgareddau ymgysylltu drwy gytundeb ar y cyd â'r Cyfarwyddwr a'r adran Cymunedau ac Ymgysylltu;\n•\tMynychu a chymryd rhan mewn trafodaethau ar ôl sioeau drwy gytundeb ar y cyd â'r Cyfarwyddwr;\n•\tCynorthwyo'r cwmni tra bydd y ddrama'n cael ei pherfformio, fel y cytunwyd gyda'r Cyfarwyddwr a'r Rheolwr Llwyfan, gan gynnwys mynychu a nodi perfformiadau;\n•\tUnrhyw ddyletswyddau eraill fel sy'n ofynnol gan y Cyfarwyddwr.\nBydd y sawl sy'n derbyn bwrsari yn dangos ymrwymiad i theatr fyw a chreu theatr yng Nghymru a bydd hefyd yn aelod, neu bydd yn dod yn aelod, o Grŵp Cyfarwyddwyr JMK Sherman. Fel rhan o'r bwrsari, bydd y derbynnydd hefyd yn gyfrifol am weithio gyda Chydlynydd Artistig JMK a Theatr y Sherman i gefnogi a hwyluso grŵp y Cyfarwyddwr.\n11 Medi - 17 Hydref, 2017 (cynwysiedig).\nPerfformiad Terfynol: 28 Hydref, 2017.\nMae Bwrsari Richard Carne yn ffi hollgynhwysol o £2,350.\nAnfonwch CV a llythyr (dim mwy na thudalen A4) i gefnogi eich cais i recruitment@shermantheatre.co.uk erbyn canol dydd ar y 21 o Orffennaf, 2017. Cynhelir cyfweliadau ar 3 Awst 2017.\n•\tPam mae gennych ddiddordeb mewn gweithio gyda Rachel O'Riordan.\n•\tPam mae gennych ddiddordeb mewn gweithio yn Theatr y Sherman.\n•\tPam mae gennych ddiddordeb mewn gweithio ar ddehongliad newydd o waith clasurol.\n•\tSut y bydd y bwrsari hwn a bod yn rhan o grŵp Cyfarwyddwyr JMK yn cyfrannu at eich datblygiad proffesiynol\n•\tEich profiad perthnasol a'r hyn y gallwch ei gynnig i'r rôl.\nOs oes gennych unrhyw gwestiynau, cysylltwch â jo@jmktrust.org


Rhwydwaith Hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol | Drupal\nRhwydwaith Hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol\nSubmitted by hannah on Mon, 03/06/2017 - 11:47\nBeth yw Hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol?\nMae Hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol yn bobl a all wneud gwir wahaniaeth i iechyd eu ffrindiau, teulu, cymdogion a chydweithwyr. Maen nhw’n defnyddio’r cysylltiadau hyn i drosglwyddo gwybodaeth a’u hysbrydoli i gymryd camau i edrych ar ôl eu hiechyd.\nPam bod eu hangen nhw?\nMae’r dywediad "gwell rhwystro’r clwy na’i wella” yn wir am lawer o broblemau iechyd. Yn aml mae yna gamau bach y gall pobl eu cymryd i edrych ar ôl eu hiechyd. Gall hyn olygu bwyta’n dda, rhoi’r gorau i ysmygu, bod yn fwy egnïol, cael brechiadau ffliw, neu wneud defnydd o wasanaethau sgrinio.\nGall fod yn anodd cymryd y cam cyntaf, hyd yn oed os ydyn ni wirioneddol eisiau gwneud newidiadau. Mae pobl yn aml yn cael eu drysu gan negeseuon cymysg ar y cyfryngau, ddim yn teimlo awydd, neu ddim yn ymwybodol o’r cymorth sydd ar gael iddyn nhw. Gall hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol helpu pobl i gael y wybodaeth gywir a chael gafael ar y gwasanaethau maen nhw eu hangen.\nPwy all ddod yn Hyrwyddwyr Iechyd Cymunedol?\nUnrhyw un! Does dim angen i chi fod â chefndir ym myd iechyd. Y cyfan sydd ei angen yw i chi fod yn barod i drosglwyddo gwybodaeth ac annog pobl i edrych ar ôl eu hiechyd pan fydd y cyfle’n codi. Gallai hyn ddigwydd wrth i chi sgwrsio gyda ffrind neu’n fwy ffurfiol trwy’ch rôl mewn grŵp cymunedol lleol.\nBeth fydd hyn yn ei olygu?\nMae’r rhaglen newydd gyffrous hon ar gael ar hyn o bryd. Mae hyrwyddwyr iechyd cymunedol yn mynd ar ddiwrnod o hyfforddiant am ddim, i ddarganfod beth sydd i’w wneud. Maen nhw wedyn yn cael cynnig dilyniant i hyn mewn sesiynau ar bynciau iechyd pwysig fel ysmygu, alcohol, a gordewdra. Os byddwch chi wedi mynychu’r sesiynau hyn fe fyddwch mewn gwell sefyllfa i helpu’ch ffrindiau, teulu, cymdogion a chydweithwyr i arwain bywydau iachach.\nMae’r sesiynau i gyd am ddim ac yn cael eu darparu mewn lleoliadau lleol. Bydd crèche ar gael i rai gyda phlant ifanc a bydd costau teithio yn cael eu had-dalu.\nBeth yw’r fantais i mi?\nOs byddwch chi’n dod yn Hyrwyddwr Iechyd Cymunedol fe allwch:\nHelpu pobl eraill i edrych ar ôl eu hiechyd\nDysgu mwy am faterion iechyd a gwasanaethau lleol yn y gymuned\nCyfarfod pobl newydd yn eich cymuned\nDerbyn hyfforddiant o ansawdd uchel gyda’r dewis o ennill cymwysterau\nGwella’ch rhagolygon cyflogaeth\nBeth fydd yn digwydd ar ôl dod yn Hyrwyddwr Iechyd Cymudol?\nAr ôl dod yn Hyrwyddwr Iechyd Cymunedol gallwch ddefnyddio cymaint neu gyn lleied a fynnwch o‘ch gwybodaeth a sgiliau newydd. Byddwch yn cael eich diweddaru a dod yn rhan o rwydwaith o bobl sy’n helpu ac yn ysbrydoli pobl eraill i arwain bywydau iachach. Byddwn yn cynnal digwyddiadau cyson trwy gydol y flwyddyn i gael eich syniadau a’ch barn am beth arall ellir ei wneud i helpu pobl i edrych ar ôl eu hiechyd.\nI gael mwy o am y Rhaglen Hyrwyddwyr Iechyd Cytmunedol cysylltwch â : Louise George ar 01291 671901 neu e-bostiwch [email protected]\nRhif Ffon: 01291 671901


Dulliau o gysylltu â ni\nCyn cysylltu â ni edrychwch drwy ein rhestr o gwestiynau cyffredin os gwelwch yn dda. Os nad yw'r ateb yma, cysylltwch â ni trwy un o'r dulliau canlynol. Cwyno\nOs gwelwch chi'n dda, defnyddiwch y ffurflen Saesneg neu Gymraeg yn bbc.co.uk/complaints.\nAm gwestiynau neu sylwadau cyffredinol, gan gynnwys cysylltu â'r tîm Partneriaethau, ffoniwch\n03703 500 700 * (Llun-Gwener rhwng 9.30am a 5.30pm)\nneu anfon e-bost at adborth.cymru@bbc.co.uk. Rydym yn gwerthfawrogi adborth cadarnhaol ac efallai y byddwn yn rhannu eich sylwadau yn ddi-enw ar ein gwefan neu ar gyfryngau cymdeithasol.\nHefyd gallwch gysylltu â ni trwy'r post at Gwasanaethau'r Gynulleidfa BBC Cymru Wales, Bangor LL57 2BY.\nNi fydd unrhyw fanylion sy'n cael eu derbyn yn cael eu hanfon tu allan i’r BBC, ac eithrio adegau pan fyddwn angen gwneud unrhyw ymholiadau pellach. Efallai byddwn yn anfon eich manylion cyswllt ymlaen at adrannau eraill o fewn y BBC, os byddwn yn credu fod cynnwys y neges o ddiddordeb iddynt.\nYn anffodus nid yw'n bosibl i ni ymateb yn bersonol i bob neges, ond rydyn ni'n gwerthfawrogi unrhyw adborth ac yn cofrestru pob sylw yn ofalus er sylw'r timau golygyddol a'r rheolwyr.


‘Iaith – angen corff o bobol nid Comisiynydd unigol’ – Golwg360\n‘Iaith – angen corff o bobol nid Comisiynydd unigol’\nArweinydd prosiect ymchwil yn codi amheuon sylfaenol am drefn Comisiynydd y Gymraeg\nComisiynydd y Gymraeg, Meri Huws\nBwrdd o bobol ddylai fod yn gwneud gwaith Comisiynydd y Gymraeg nid un person, meddai arweinydd tîm ymchwil dylanwadol.\nMae rhoi’r cyfrifoldeb cyfreithiol ar un person yn cynyddu’r risg o gamgymeriadau, meddai’r Athro Diarmait Mac Giolla Chriost, sy’n awdurdod ar leiafrifoedd ieithyddol a chynllunio ieithyddol ym Mhrifysgol Caerdydd, mewn cyfarfod ar faes yr Eisteddfod.\nYn achos comisiynwyr iaith mewn gwledydd eraill “corff o bobol awdurdodol sy’n rhan o gymryd penderfyniadau”, meddai wrth adrodd am beth o ffrwyth prosiect ymchwil tair blynedd i drefniadau tebyg o wlad i wlad.\nRoedd yr ymchwil yn dangos nad oes dim un rheoleiddiwr arall mewn unrhyw faes yng ngwledydd Prydain lle mae’r cyfrifoldeb ar un person.\nYn y cyfarfod a oedd wedi ei drefnu gan gwmni Iaith o Gastellnewydd Emlyn, fe dynnodd Diarmait Mac Giolla Chriost sylw at nifer o wendidau eraill yn y drefn:\nRoedd gwrthdaro, meddai, rhwng rôl y Comisiynydd yn sicrhau bod polisïau iaith y Llywodraeth yn cael eu gweithredu, ar un llaw, a’i rôl yn craffu ar bolisïau’r Llywodraeth ac, efallai, yn ymgyrchu yn ei herbyn. “Mae rhoi cyngor yn hollol briodol,” meddai, “ond mae craffu ar ochr arall y lein wleidyddol.”\nDoedd gan y Comisiynydd ddim digon o adnoddau ymchwil ac arbenigol i wneud y gwaith yn iawn o roi cyngor i’r Llywodraeth chwaith.\nDoes yr un Comisiynydd Iaith mewn gwledydd eraill hefyd yn cael y cyfrifoldeb o hyrwyddo’r iaith yn ogystal â rheoleiddio. Ac, wrth i Gomisiynydd y Gymraeg rannu’r cyfrifoldeb hwnnw gyda’r Llywodraeth, dyw hi ddim yn glir pwy sy’n gwneud beth.\nRoedd peryg i’r safonau iaith newydd gwympo rhwng dwy stôl – yn hytrach na bod yn set o safonau cyffredinol clir, roedden nhw’n dechrau mynd yn debycach i’r hen gynlluniau iaith trwy fod yn destun trafod rhwng y Comisiynydd a’r cyrff sydd i fod i’w dilyn.\nAr y dechrau, roedd y Prif Weinidog yn gyfrifol am yr iaith ac am y Tribiwnlys Iaith – yn ôl Diarmait Mac Giolla Chriost roedd hynny’n gwbl amhriodol ac roedd wedi dweud hynny wrth y Llywodraeth. Yn ôl Llywydd y Tribiwnlys, Keith Bush, mae’r Tribiwnlys wedi ei symud wedyn i ofal y Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus.\nRoedd gwaith y tîm ymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd wedi cynnwys edrych ar lenyddiaeth arbenigol yn y maes mewn sawl iaith a chyfweliadau gydag arbenigwyr a chomisiynwyr a’u timau.\nWyn Mason yw enillydd y Fedal Ddrama\nRhith Gân yw ymdrech gyntaf y darlithydd a chyfarwyddwr ar ysgrifennu sgript theatr


Sian Gwenllian AC - Plaid Cymru Arfon\nLlais newydd ....llwyth o brofiad\nMae Siân Gwenllian yn llais newydd yn y Cynulliad Cenedlaethol, gan fynnu chwarae teg i Arfon ac i Ogledd Cymru.\nBu’n newyddiadurwr efo’r BBC a HTV ym Mangor cyn dod yn gynghorydd sir dros Y Felinheli, y pentref lle cafodd ei magu. Hi yw Pencampwr Busnesau Bach Gwynedd, ar ôl bod yn arwain cyn hynny ar Addysg a Chyllid.\nSgwrs efo Siân\nBeth di’ch oed chi? 59\nBeth yw eich statws priodasol ac a oes gennych chi blant? Os oes, faint? Gweddw. Pedwar o blant.\nBeth yw eich gwaith llawn amser? Cynghorydd Sir / Gohebydd llawrydd.\nBle rydych yn byw? Yn Y Felinheli (rhwng Bangor a Chaernarfon).\nBeth wnaeth eich ysbrydoli i fynd mewn i wleidyddiaeth? Dyhead i weld fy ngwlad yn cyrraedd ei llawn photensial.\nPam ydych chi / fyddech chi’n Aelod Cynulliad da? Mi fyddwn yn llais effeithiol i bobl fy etholaeth, a byddwn yn defnyddio fy ynni i helpu i wneud Cymru yn genedl decach a hyderus.\nBeth ydi eich cefndir addysgol a gwaith? Mynychu Ysgol Gyfun Friars, Bangor, prifysgolion Aberystwyth a Chaerdydd. Hyfforddi fel gohebydd. Wedi gweithio ym maes newyddion, materion cyfoes, darlledu, cyfathrebu, cyhoeddi a marchnata.\nBeth ydi’r sialensau mwyaf sy’n wynebu Cymru? Creu economi gref, mynd i’r afael a than-gyflawni addysgol a thlodi, datblygu’r GIG, lleihau biwrocratiaeth, sicrhau cyfran deg o’r gacen i Ogledd Cymru.\nPam ydych chi eisiau cynrychioli’r ardal rydych yn ymgeisio drosti? Fel mod i’n medru bod yn llais newydd cryf i’r ardal dw i’n hannu ohoni, sefyll i fyny dros Ogledd Cymru gan hefyd adeiladu ar lwyddiannau yr Aelod Cynulliad presennol, Alun Ffred Jones, sy’n ymddeol.\nSut dylai gwleidyddion Cymru gynnau diddordeb pobl yn y Cynulliad? Cyflwyno negeseuon clir a chyson; annog datblygiad gwasg Gymreig rymus; gwneud llawn ddefnydd o gyfryngau cymdeithasol i greu deialog gydag etholwyr.\nPwy ydi eich arwyr? Y Suffragettes. .\nPa gerddoriaeth fyddech chi’n fynd efo chi ar ynys bellennig a beth fyddai eich un moethusrwydd? CD ddiweddara Owain Gwynedd. Potel o win o winllan Pant Du, Dyffryn Nantlle.\nSut i gysylltu ag Sian:\nSwyddfa Etholaeth, 8 Stryd y Castell, Caernarfon, Gwynedd. LL55 1SE\nSwyddfa Etholaeth, 70 Stryd Fawr, Bangor, Gwynedd. LL57 1NR\nSian Gwenllian Sian.Gwenllian@cynulliad.cymru\nCliciwch yma i ddarganfod mwy am waith cynghorwyr Plaid Cymru yng Ngwynedd.


Glo Man: Lleisiau'r Cwm yn codi arian i Elusen 'Fields'\nLleisiau'r Cwm yn codi arian i Elusen 'Fields'\nCatrin Hughes(Arweinydd Lleisiau'r Cwm o Ddyffryn Aman) a Catherine a Kirsty Fields o Ysgol Gyfun y Strade. Dros y blynyddoedd mae Lleisiau'r Cwm wedi codi miloedd at achosion da, ac maent yn parhau i wneud. Yn ddiweddar fe godwyd £1,000 i elusen 'Fields' -elusen sy'n agos iawn at galon Catrin.\nMae Catherine a Kirsty, efeilliaid, o Ysgol y Strade yn dioddef o glefyd unigryw sy'n effeithio'r cyhyrau, ac erbyn hyn mae'r ddwy yn gaeth i gadeiriau olwyn, ac yn ddibynnol ar beiriannau cyfathrebu i sgwrsio. Nhw mae'n debyg yw'r unig rai yn y byd sy'n dioddef o'r clefyd, ac ychydig fisoedd yn ôl, dilynodd S4C y ddwy am gyfnod ar gyfer y rhaglen ‘O'r Galon’, ‘Fy chwaer a fi’ –rhaglen a oedd yn llawn emosiwn, hiwmor a thristwch. Maent yn ddeunaw oed erbyn hyn, ac er eu bod yn byw adref gyda'u rhieni, maent yn ymweld â Ty Hafan yn gyson.Mae'r clefyd erchyll yma'n effeithio ar gyhyrau yn y corff, sy'n golygu bod y ddwy wedi eu parlysu. Maent yn dioddef o hyd at 100 spasm poenus y dydd, ac o ganlyniad, mae eu cyhyrau yn symud yn afreolus.\nPosted by edwyn williams at 10:18 PM


Rhif 11 Hydref 2020 - Newyddion Gwobrwyo - The Reward Foundation\nHafan Rhif 11 Hydref 2020\nCyfarchion! Wrth i'r tywydd droi'n oer, mae gennym ni newyddion mawr yn y cylchlythyr hwn gydag eitemau hyfryd i gynhesu'ch calon, yn ogystal â rhai tywyllach i'ch ysbrydoli i weithredu mwy. Fe aethon ni â'r llun uchod ar drip gweithio i Iwerddon yr hydref y llynedd. Mae'n coffáu rhosyn enwog Tralee. Mae croeso i bob adborth i Mary Sharpe mary@rewardfoundation.org.\nLansio 7 cynllun gwers am ddim\nNewyddion Mawr! Mae'n bleser gan y Reward Foundation gyhoeddi lansiad ei 7 cynllun gwers craidd ar Pornograffi Rhyngrwyd a Rhywio ar gyfer ysgolion uwchradd, am ddim. Mae Rhifynnau'r DU, America a Rhyngwladol ar gael. Mae'r gwersi yn cydymffurfio â chanllawiau llywodraeth (y DU a'r Alban) ar addysg perthynas a rhyw ac maent bellach yn barod i'w dosbarthu. Mae ein dull unigryw yn canolbwyntio ar ymennydd y glasoed. Mae'r Sefydliad Gwobrwyo wedi'i ardystio gan Goleg Brenhinol y Meddygon Teulu am y 4edd flwyddyn fel darparwr hyfforddiant achrededig ar 'Pornograffi a Chasgliadau Rhywiol'.\nPam maen nhw'n angenrheidiol?\nPam eu bod nhw'n rhad ac am ddim?\nYn gyntaf oll, mae'r toriadau yn y sector cyhoeddus dros y degawd diwethaf yn golygu mai ychydig iawn o arian sydd gan ysgolion ar gyfer gwersi ychwanegol. Yn ail, mae'r oedi anffodus wrth weithredu deddfwriaeth gwirio oedran (gweler y stori newyddion isod) a fyddai'n atal plant ifanc rhag baglu ar ddeunydd oedolion, yn anochel wedi arwain at gynnydd yn y ffaith eu bod yn gallu cael gafael ar porn caled, ffrydio, rhad ac am ddim yn ystod y pandemig. Yn y ffordd honno gall y rhai mwyaf anghenus gyrchu deunyddiau annibynnol yn seiliedig ar yr ymchwil wyddonol ddiweddaraf.\nHelpwch ni i ledaenu'r gair am y gwersi. Os hoffech chi ein helpu yn ein cenhadaeth gyda rhodd, bydd botwm Rhoddion newydd ar gael yn fuan. Gweld y gwersi yma. Edrychwch hefyd ar ein blog arnynt am gyflwyniad cyflym.\nDyma animeiddiad hyfryd, animeiddiedig fideo a elwir, “Beth yw cariad?” fel atgoffa o'r hyn rydyn ni'n talu sylw iddo a sut mae'r pethau bach yn bwysig. Rhaid inni beidio â cholli golwg ar y nod hwn a chanolbwyntio'n llwyr ar y risgiau sy'n gysylltiedig â defnyddio porn. Mae meithrin cariad yn bwysig hefyd.\nCariad a Phwer Iachau Cyffyrddiad\nMae cyffwrdd cariadus yn hanfodol i'n lles oherwydd mae'n gwneud inni deimlo'n ddiogel, derbyn gofal a llai Pwysleisiodd. Pryd cawsoch eich cyffwrdd ddiwethaf? I ddarganfod mwy, cynhaliodd y BBC arolwg o'r enw Y Prawf Cyffwrdd ar yr ystyr hwn sydd heb ei ymchwilio yn ddigonol. Cynhaliwyd yr arolwg rhwng Ionawr a Mawrth eleni. Cymerodd bron i 44,000 o bobl ran o 112 o wahanol wledydd. Mae cyfres o raglenni ac erthyglau am ganlyniadau'r arolwg. Dyma'r uchafbwyntiau i ni o ychydig o'r eitemau a gyhoeddwyd:\nY tri gair mwyaf cyffredin a arferai disgrifio cyffwrdd yw: “cysur”, “cynnes” a “chariad”. Mae'n drawiadol bod “cysur” a “chynnes” ymhlith y tri gair mwyaf cyffredin yr oedd pobl yn eu defnyddio ym mhob rhanbarth o'r byd.\nMae mwy na hanner y bobl yn meddwl nad oes ganddyn nhw digon o gyffwrdd yn eu bywydau. Yn yr arolwg, dywedodd 54% o bobl nad oedd ganddyn nhw ddigon o gysylltiad yn eu bywydau a dim ond 3% a ddywedodd fod ganddyn nhw ormod.\nMae pobl sy'n hoffi cyffwrdd rhyngbersonol yn tueddu i fod â lefelau uwch o les a lefelau is o unigrwydd. Mae llawer o astudiaethau blaenorol wedi dangos hefyd bod cyffwrdd cydsyniol yn dda i ni yn ffisiolegol ac yn seicolegol.\nRydym yn defnyddio gwahanol fathau o ffibrau nerfau i ganfod gwahanol fathau o gyffwrdd.\n“Mae ffibrau nerfau cyflym yn ymateb pan fydd ein croen yn cael ei bigo neu ei bigo, gan drosglwyddo negeseuon i ran o'r ymennydd o'r enw'r cortecs somatosensory. Ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae'r niwrowyddonydd yr Athro Francis McGlone wedi bod yn astudio math arall o ffibr nerf (a elwir yn ffibrau C afferent) sy'n cynnal gwybodaeth ar hanner cant o gyflymder y math arall. Maent yn trosglwyddo'r wybodaeth i ran wahanol o'r ymennydd o'r enw'r cortecs ynysig - ardal sydd hefyd yn prosesu blas ac emosiwn. Felly pam mae'r system araf hon wedi datblygu yn ogystal â'r un gyflym? Mae Francis McGlone yn credu bod ffibrau araf yno i hyrwyddo bondio cymdeithasol trwy strocio'r croen yn ysgafn. ”\n'Breath Play' aka Dieithrio yn codi'n gyflym\nMewn cyferbyniad, mae ffurf fwy sinistr o gyffyrddiad rhywiol ar gynnydd ymhlith pobl iau. Dyma'r hyn y mae'r diwydiant porn a'i pundits wedi'i ail-frandio fel 'chwarae awyr' neu 'chwarae anadl' fel ei fod yn swnio'n ddiogel ac yn hwyl. Nid yw. Ei enw go iawn yw tagu angheuol.\nMae Dr Bichard yn glinigwr yng Ngwasanaeth Anaf i'r Ymennydd Gogledd Cymru. Mae hi’n siarad am “ystod o anafiadau a achosir gan dagu angheuol a all gynnwys ataliad ar y galon, strôc, camesgoriad, anymataliaeth, anhwylderau lleferydd, trawiadau, parlys, a mathau eraill o anaf hirdymor i’r ymennydd.” Gwelwch ein blog arno.\nCynhadledd Rithwir Gwirio Oed Mehefin Mehefin 2020\nOs ydych chi eisiau gwybod sut y gallwn leihau mynediad plant i'r math o bornograffi sy'n cyfareddu trais rhywiol, efallai y bydd gennych ddiddordeb yn hyn. Treuliodd y Reward Foundation yr haf yn gweithio gyda John Carr, OBE, Ysgrifennydd Cynghrair Elusennau Plant y DU ar Ddiogelwch Rhyngrwyd, i gynhyrchu'r Gynhadledd Rithwir Gwirio Oedran gyntaf ar bornograffi. Fe’i cynhaliwyd dros 3 diwrnod a hanner ym mis Mehefin 2020 gyda dros 160 o gyfranogwyr o 29 gwlad. Mynychodd eiriolwyr lles plant, cyfreithwyr, academyddion, swyddogion y llywodraeth, niwrowyddonwyr a chwmnïau technoleg. Gwelwch ein blog arno. Dyma'r adroddiad terfynol o'r gynhadledd.\nCanllaw i Rieni Am Ddim ar Bornograffi Rhyngrwyd\nRydym yn diweddaru canllaw'r rhieni yn rheolaidd pan fydd gwybodaeth newydd i'w hychwanegu. Mae'n llawn awgrymiadau, fideos ac adnoddau eraill i helpu rhieni i ddeall pam mae porn heddiw yn wahanol i porn y gorffennol ac felly'n gofyn am wahanol dynesu. Mae gwefannau a llyfrau, er enghraifft, i helpu rhieni i gael y sgyrsiau heriol hynny â'u plant.\n“Rydyn ni'n beth rydyn ni'n ei wneud dro ar ôl tro”


Gwobrau Staff a Myfyrwyr\nYnglyn ag Aber >\nDyma dudalen fanylion meini prawf Gwobrau’r Cymdeithasau.\nI enwebu, ewch i www.umaber.co.uk/yndathlu.\nCyflwynir y wobr hon i'r unigolyn sydd wedi rhagori yn ei faes ac sydd wedi gwella enw da Aberystwyth. Bydd e neu hi wedi cynrychioli eu cymdeithas ar lefel ranbarthol / genedlaethol neu wedi rhagori o fewn strwythur y brifysgol / undeb.\nCyflwynir i'r unigolyn sy'n perfformio ar lefel uchel o fewn eu cymdeithas, ond sydd hefyd yn dangos dawn bersonol, hiwmor a brwdfrydedd ym mhob agwedd o'u cymdeithas.\nGweinyddwr Cymdeithas y Flwyddyn\nMae'r wobr hon ar gyfer rhywun sydd wedi ymrwymo i redeg a gweinyddu cymdeithas benodol. Dyma'r arwr tawel sy'n eistedd wrth ddesg yn anfon e-byst neu'n casglu arian.\nCymdeithas y Flwyddyn yw'r wobr mae pawb yn eiddgar i'w hennill o fewn CymAber. Fe'i cyflwynir i'r gymdeithas fwyaf llwyddiannus, ymroddgar a gweithredol yn ystod y flwyddyn academaidd.\nY meini prawf ar gyfer y wobr hon yw gwelliant o ran llwyddiant, ysbryd a threfniant y gymdeithas. Dylent hefyd ddangos ymroddiad i gynnal y cynnydd hwn ar gyfer y blynyddoedd i ddod.\nGwobr y Pencampwyr\nCyflwynir i'r gymdeithas sydd wedi gwneud yn arbennig o dda ar lefel gystadleuol. Dyma'r tîm sydd wedi cynrychioli'r brifysgol yn dda ar lefel genedlaethol gan wella enw da Prifysgol Aberystwyth.\nY Cyfraniad Mwyaf gan Gymdeithas Elusennol\nCyflwynir y wobr hon i gymdeithas elusennol lle mae'r aelodau wedi rhoi cryn lawer o'u hamser at eu hachos gydol y flwyddyn // cymdeithas sydd wedi codi swm sylweddol ar gyfer eu helusen neu achos.\nY gymdeithas sydd wedi mynd gam ymhellach na gofynion y Polisi Dwyieithrwydd ac sydd wedi cynnwys y Gymraeg ar ddillad swyddogol y gymdeithas. Ynghyd â hynny, mae eu holl ohebiaeth yn ddwyieithog, mae pwyllgor y gymdeithas yn cynnwys Swyddog yr Iaith Gymraeg / Swyddog Cyfieithu ac mae'r gymdeithas yn cynnal y polisi dwyieithog yn eu digwyddiadau.\nCyflwynir i gymdeithas sydd wedi'i sefydlu o'r newydd, neu wedi ail-ddechrau, yn ystod y flwyddyn academaidd ddiwethaf. Maent wedi gweithio'n galed i greu effaith ar Gorff y Myfyrwyr a bywyd yr UM.\nRhoddir y wobr hon i gymdeithas y mae ei aelodau wedi rhoi cryn lawer o'u hamser at achos da gydol y flwyddyn, wedi treulio cryn amser i helpu myfyrwyr neu'r gymuned leol neu wedi codi swm sylweddol ar gyfer elusen.\nFe'i cyflwynir i Gymdeithas Academaidd sydd wedi gwneud cyfraniad rhagorol i'w hadran ac i'r Undeb, y Brifysgol a'r Gymuned Ehangach.\nLliwiau'r Brifysgol: Cymdeithasau (25)\nCyflwynir i fyfyriwr unigol sydd wedi dangos ymroddiad rhagorol parhaus neu wedi gwneud cyfraniad eithriadol i'w cymdeithas.\nGellir cyflwyno'r wobr hon os yw'r panel yn dewis gwneud hynny mewn cydnabyddiaeth o waith aelod o gymuned y Brifysgol sydd wedi cyfrannu at brofiad myfyrwyr, ond sydd ddim yn gweddu i un o'r categorïau eraill.