Юзик Юлияc лаххара а кхин а кIира хьор ду ТехIеранерчу изоляторехь\nОьрсийчуьра журналист Юзик Юлия лаьцначуьра кеста дIахеца лерина яц ГIажарийчоь – ТехIеранерчу изоляторехь лаххара а кIира доккхуьйтур ду цуьнга, элира «Кавказ.Реалиига» адвоката АгахIани Хьасана (Hassan Aghakhani).\n«Ас Юлиян гIуллакх лелочу талламчица къамел дина. Цо соьга дийцира иза стенна лаьцна. Ас хаьттира, шпион ю аьлла-м ца лаьцна иза. Ца лаьцна, жоп делира цо», - боху АгахIанис.\nШа адвокат тIе ца витина журналистна, талламча цуьнга хеттарш дина ца ваьлла, аьлла. Гарехь, кIира даьлча бен кхочур вац иза Юзик йолчу.\nОцу юкъанна, Юзик визица проблема хиларна лаьцна, ца йо иза я Израилехьа шпионалла лелорна а, я кхечу хIуманна а бехке, аьлла оршоьтадийнахь ГIажарийчоьнан Iедалан векало Рабии Iалис журналистан хьокъехь хIоттийначу пресс-конференцехь. Хьалхо прессехь даржийра, Юзик Юлия Израилехьа шпионалла лелорна бехкейо ТехIерано, аьлла.\n«Кавказ. Реалииица» юкъарлонехь волчу цхьана ТехIеранан вахархочо анониман хьелашкахь дийцира, ши шо хьалха, ГIажарийчуьра арайолуш, Юзике цигарчу къайлахчу сервисан векалша, кхин ма йола шайн махка аьлла хиларх лаьцна.\n"Хьуо лоцийла ца лаахь, юха ма йола ГIажарийчу, аьллера цуьнга цкъа. Иза бен кхин суна хууш хIума дац», - элира цо.\nХаийтина ма-хиллара, массех де хьалха лаьцна Юзик Юлия. Израилехьа къайлах болх барна бехкейо ша аьллера цо шен гергарчаьрца телефонехула йист хуьлуш.\nДIадахначу шоьтадийнахь ГIажарийчоьнан дипломатин векало Мусави Iаббаса, Iедало дIахоьцур ю журналист, элира.


АзельбугӀ — Википеди\nАзельбугӀ (фр. Haselbourg) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу Дабо, ГагӀгӀебугӀ, ГенцвиллегӀ, Сен-Луи (Мозель), Эжен (коммуна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АзельбугӀ&oldid=7808660»


The — Acoustic. Линда Идрисова Безам Новая Шах Ислангириев — Са дахар. Исмаил Мусхабов — Са ирс дахар M Хьо сайна гаре сатуьйсуш..\nМалика Уцаева — Дишни йо1 Песня: Сан ирсе дакъа хьо ма ду, сан Iалам, вахар хьоьца ду, сан чуьра йовхо яйъина ма гIо хьо дIа — Хьо йоцу буьйса буьрса ю, гIаргIулийн аьзнаш стиглахь ду, со хьан гIо оьшуш гIийла ву, ма гIо хьо дIа.\nTove Lo — Cycles. Хаза дуьне хьоьца M95 [ Сан дахар M95 [ Радди — 1адика йо ас езар хьоьца. Тамара Дадашева — Гора двхар сан дахар от гр.\nЛинда Идрисова Нана Очень красивый клип про маму. Увайс Шарипов — Са дахар M Пайхамаран дахар — Олхазар Песня: Малика Уцаева — Дишни йо1 — К1анта йо1е элира: Kygo — Happy Now ft.\nСан дахар хилла хьоьца доьзна — Janeta скачать песню в mp3\nСамира — Уггаре хьоме Уггаре хьоме ву аьлла, са даго хьо хяржина, Яха лур яц хьоьх яьлла, мел хаза дахар делча, Ву-дика ловш 1а ю реза, Везарна хьо сел дукха, Иштачу безамна деза Дерриге са д1а дала.\nКамета Садулаева — Дахар M L-Jane Время и Стекло feat. Хаза дуьне хьоьца [ Линда Идрисова — Бетта нур ду. Вместе с Линда Идрисова также слушают Kodaline [mp3crazy. Музыкальная база постоянно пополняется в соответствии с современными трендами.\nКачаем Линда Идрисова — Сан дахар хилла хьоьца доьзна бесплатно и без регистрации @ %sitename%\nЛинда Идрисова — Безаман алу David Argunetta remix. Оццул хьо езашехь безамех ваьккхи со.\nКурбанова — Дахар цхьана ду. Сан дахар хилла хьоьца доьзна Залина — Сан дахар хилла хьоьца.\nОйланашца даима сайца лелош дериге дуьне хьа б! Линда Идрисова — Безаман алу David Argunett remix. Eminem — «Kick Off» Freestyle.\nЛинда идрисова Догу дог тексте песни. Ты узнаешь Линда Идрисова 9.\nЛинда Идрисова Сан дахар хилла хьоьца доьзна. Са безам даима бу хьоьца [ Хеда Хамзатова — Дахар New [M95].\nСан дахар хилла хьоьца доьзна\nХьоьца тайна дог — Ойла са. Rita Ora — Keep Talking ft. Дахар, сан гIайгIане дахар цхьа жимма хьаста-хьа со.


Мерю — Википеди\n▼14 609 стаг (2018 шеран 1 январь)\nМерю (фр. Méru) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Амбленвиль, Андевиль, Корбей-Сер, Еш (Уаза), Лабуасьер-ан-Тель, Лормезон, Saint-Crépin-Ibouvillers[d], Вильнев-ле-Саблон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мерю&oldid=5172717»


Морнан-ан-Форе — Википеди\nМорнан-ан-Форе (фр. Mornand-en-Forez) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Шален-ле-Конталь, Шамбеон, Манье-От-Рив, Монверден, Понсен (Луара), Сен-Поль-д'Юзор, Савинье (Луара). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Морнан-ан-Форе&oldid=5174921»


Механика 1998./141 177 761 км Дизель 2 вл.\nмеханическая 2.3 л./150 л.с. 108 713 км Бензин 1 вл.


Хьа дихкинера Мачаликашвили дарба лелон Венерчу клинике кхачор?\nГермани - Берлинера "Шарите" клиника, 2014\nХьа дихкинера Мачаликашвили дарба лелон Венерчу клинике валор?\nГуьржийчуьрчу Панкиси чIожехь Iедалхоша леринчу операцехь герз тоьхна чевнаш а йина, цу чевнех кхелхина волу Мачаликашвили Темирланна Венехь дарба дар ца магийтина хилла Австрин чоьхьарчу гIуллакхийн министралло. Иза гIарадаьлла кху деношкахь меттигерчу Iедалхоша журналисташка дина дIахьедар бахьана долуш.\nАвстрерчу булваран прессех ларалучу Кроне газетано зорбане яьккхинчу артиклехь чIагIдеш дара, Мачалакашвили Чатаев Ахьмадан гIортонча хилла, иза цунна гIодеыш а хилла, ДаIиш тобан агIонча а хилла бохуш.\nГуьржийн Iедалхоша чевнаш йина комехь волу жимстаг и бахьана долуш Австрерчу коьртачу шахьарерчу АКХ цIе йолчу лоьрийн цIийна кхачон дихкина хилла, газетано чIагIдарехь, меттигерчу Iедало. «Террорхошна гIодархой вайн махка бахкийта дера йиш яц. Кхерамазаллин бахьанашца террорца боьзна хиларна шеконехь болчарна импорт яр магор дац. Дарба Iалашонца кхуза кхача гIертачарехь а хьакхалуш ду иза», - иштта даладо артиклехь Австрин чоьхьарчу гIуллакхийн министран Кикл ХIербертан дешнаш.\nХьалхо яьржинчу информацица, Гуьржехара хьукматхой гIоьртинера, кIелвисина волу Мачалакашвили я Австре, я Германе, я Туркойн махка операци ян вига. Германерчу Шарите клиникера а, Туркойчуьрчу лоьрийн цIийнера а шаьш цу кIантана дарба дан кийча хилар хоуьйтуш жоьпаш а кхаьчнера, дийцарехь. Ткъа бакъдуй Венерчу лоьрийн цIийне чевнаш йина жимстаг кхачор Iедалан омрица дихкина хилар?\nМаршо Радиоца къамелехь Австрин чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин прессица болхбаран декъан векало Мараковиц Александро элира, и тайпа бехкам хиллехь, иза кхерамазаллин бахьанашца хилла хир бу, амма деталаш шена евзаш яц, аьлла: «И ахь дуьйцуш долу масала... Суна хетарехь, чоьхьара кхерамазалла ларъярца доьзна дара, цунна кхуза кхачар дехкар. Суна хетарехь иштта ду иза. Суна билгал хууш дац оха, чоьхьарчу гIуллакхийн министралло конкрете дуьхьало иза схьавалорна йина я ца йина, ас толлур ду и хIума».\nМаршо Радиоца шозза а къамелехь чоьхьарчу гIуллакхийн министраллин векало ша Мачалакашвили дарба дан Вене меттигерчу Iедало ца ваийтина бохург билгал талла а теллина, хаам бийр бу элира, амма ши де даьлчул тIаьхьа а зIене ца ваьлла иза.\nАвстрера а, Туркойчуьра а клиникаш кийча ю Мачаликашвили дарба лелон тIелаца\n"Дуисехь хилларг эскархойн говзалла ца хилар ду"\nПIаьнгазахь хиллачу операцин жамI дина Гуьржийчоьнан кхерамазаллан сервисо


Токиохь йоьдучу Олимпиадехь борзанан мидал яьккхина Нохчийчуьра орамаш долу Оьрсийчоьнан боксер Хатаев Имам реза ца хилла, ахфиналехь шен хиллачу латарх суьдхоша динчу хьесапна. Оцу тасадаларшкахь толам Британерчу спортхочунна Уиттекер Бенджаминна дIабелира.\n"Хьалхара раунд [суьдхоша] суна йитира. ШолгIаниг, хIаъ ялийтахьа цунна, - билгалдаьккхина латархочо. - КхоалгIачу раундехь, суна хета, айса дуккхазза а цунна йиттира аьлла. Сох уьдуш ма лийлира иза", - далийна Хатаевн дешнаш "Спорт-экспресс" ресурсо.\nЗорбано билгалдаккхарца, Хатаев лата юкъаваьллера, стохка Дечкен-баттахь Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн финансийн министралло санкцеш тоьхначу, нохчийн латархой "Ахмат" клубан гимнаца. Адамийн бакъонаш йохочарна тIехь терго латточу Вашингтоно "Магнитскийн тептаран" буха тIехь дуьхьал йохуш ю и санкцеш.\n"Со сайна реза ву. Толам баккхархьама сайга мел далург дира ас аьлла хета суна. Олимпикан ловзарш ду уьш, уггар а лакхара тIегIа ю иза. Со кхеташ вац, Олимпиадехь оцу тайпаниг муха хир ду", аьлла Новости агенталле Хатаевс.\nХатаев Имам – латархо-марзвелларг ву, юккъерчу йозаллин категорехь тасалуш волу. Оьрсийчоьнан спортан говзанча а, чемпион а ву иза, Олимпиадехь дуьххьара дакъалоцуш а ву.\nКоронавирусан пандеми бахьана долуш стохка юкъахдевлла Олимпиадин ловзарш карарчу беттан 23-чохь дуьйладелла Японин коьртачу шахьарахь Токиохь.\nМаршо Радионо яздира, Товбеца-беттан 28-чохь Гуьржийчуьрчу ПаьнкIазара схьаваьлалчу, Австрин цIарах Токиохь дIахьочу Олимпиадехь тасавеллачу 26 шо долчу Борчашвили Шемала борзанан мидал яьккхина 81 килане кхаччалц йолчу йозаллин категорехь.


Сен-МагӀтен-Шокель — Википеди\n50°40′17″ къ. ш. 1°52′49″ м. д.HGЯOL\nСен-МагӀтен-Шокель (фр. Saint-Martin-Choquel, фр. Chocquel-lès-Menneville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Сель (Па-де-Кале), БекугӀ, КугӀсе (Па-де-Кале), Лоттенган, Меннвиль (Па-де-Кале), Вьей-Мутье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-МагӀтен-Шокель&oldid=7839188»


Стигалкъекъа-бутт 16, 2021\nИзраилан премьер-министра Нетаньяху Беньямина дIахьедина, Израилан эскаро Газа секторерчу палестинахойн радикалийн тобанашна ден тохарш дахлур ду махкахь кхерамзалла латторхьама уьш цунна "дан мел оьшу а", аьлла.\nИзраилна тIе Газа секторан лаьтта тIера ракеташ етташ хьийзачу ХЬАМАС тобано ша тIелетарш кхин дIа а латтор ду боху. Шина агIонна юкъа машар билла гIертачу дуьненан юкъараллийн цкъачунна аьтто ца балла иза дан.\nКIиран буса Палестинерчу тIеман тобанаша 1000 сов ракета тоьхна Израилна тIе, царех цхьаерш пачхьалкхан юккъерчу кIошташка да а кхачош. Дукхахъерш, Iалашоне ца кхочуьйтуш, шаьш стиглахь хIаллакйина, хаам бо Израилан эскархоша.\nХЬАМАС тобано дечу дIахьедаршца, иза дуьхьал жоп луш ю, Израилан кеманаша тохар дина, Газа секторера уггаре лекха гIишло йохорна. Оцу гIишло чохь цхьана декъанна офис яра Associated Press агенталлин а, Al-Jazeera телекомпанин а. Изралан эскархоша, шаьш цунна тохар дина, "маьршачу нехан букъ тIехьа лечкъаш" лелачу ХЬАМАС тобано шен къайлах сервис цу чохь латтош хиларна, боху. Associated Press агенталло бекхбиллина Израилна, тоьшаллаш доьху ша бохучунна. Израилан тIеман министралло ша тохар дале сахьт хьалха хаийтина иза дан кечлуш ша юйла, оцо хан йитина журналисташна хеннахь кIелхьарбовла.\nКIирандийнан Iуьйранна Израило бомбанаш йиттина Хьамас тобан лидерех волчу Синвар Яхьъян а, цуьнан вешин а цIенна тIе. Авиатохарш динчу гIишлош чохь нах ца хилла, аьлла бу хаам. Тохарш ша Газа секторерчу тоннелашна до – царна чохь герз латтадо ХЬАМАС тобано, чIагIдо Израилан агIоно.\nОршотдийнахь марсаделира Израилна тIе ракеташ еттар а, Газа секторна Израилан эскарша тохарш дар а. Ши эзар сов ракета тоьхна хьамасхоша, ткха Израилан авиацино а, артиллерино а Газа секторна дина 1000 сов тохар. ТIаьххьар болчу хаамашца, велла 150 палестинахо а, 10 израилхо а.\nАмерикан Цхьаьнатоьхначу Штаташа, Израилан дуьхьалоян бакъо хиларх даре а деш, гIулчаш йоху конфликт йижорехьа. Президента Джо Байдена телефонехула къамелдина Нетаньяхуца а, Палестинан автономин куьйгалхочуьнца Iаббас Махьмудца а. Амма Газа секторна тIехь олалла латтош йолу ХЬАМАС яц Iаббасан буьйраш кхочушдеш.


Муаевр-Петит — Википеди\nМуаевр-Петит (фр. Moyeuvre-Petite) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель. Дозанашца йу Авриль, Муаевр-Гранд, Нефшеф, Рангво. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Муаевр-Петит&oldid=5175070»


NGC 4493 — Википеди\nNGC 4493, 2MASX J12310835+0036496, MCG+00-32-017, PGC 41409, Z 14-56, Z 1228.6+0053, UZC J123108.4+003649, 2dFGRS TGN321Z025, SDSS J123108.36+003649.3, SDSS J123108.37+003649.3, NPM1G +00.0376, LEDA 41409, RX J1231.1+0036\n1865 шеран 22 март (3 апрель)\n0,02308 ± 1,0E−5\n95,5 ± 0,08 мегапарсек, 95,5 мегапарсек\n12ч 31м 8,357с\n+0° 36′ 49,64″\nNGC 4493 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 4493: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 4493.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_4493&oldid=5059170»


NGC 7651 — Википеди\nNGC 7651-1, PGC 71344, NGC 7651, LEDA 71353, 2MASX J23242598+1358202, SDSS J232425.97+135820.1, UZC J232426.0+135820, Z 431-55, NGC 7644, SDSS J232425.97+135820.2, MCG+02-59-036, Z 2321.9+1342\n169,82 ± 0,25 мегапарсек, 169,82 мегапарсек\n12 723 километр в секунду\n23ч 24м 25,986с\n+13° 58′ 20,25″\nNGC 7651 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7651: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7651.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7651&oldid=5062371»


БУДЬТЕ ДОВОЛЬНОЙ ДЕВУШКОЙ NICEFACE 3 шт. / Компл. Тушь для ресниц Жидкий карандаш для глаз Вращающийся карандаш для бровей с кисточкой Комбинация для макияжа Набор косметических инструментов, набор 4 Light Coffee купить в интернет-магазине Pandao.ru по цене 727 руб.


Инфоурок › Русский язык ›Презентации›Урок чеченской литературы 6 класс. Тема:Осмаев Асланбек Дакаевич. «Гила борз.»\nДоьйтталг1ачу апрелехь. Классера болх Тема:Осмаев Асланбек Дакаевич. «Гила борз.» .\n1алашо: Авторан дахар а, кхолларалла а довзийтар. Дийцарин чулацам бовзийтар. Нохчийн меттан харш к1аргдар.\nФронтальни хаттарш: Х1ун хаьа Окуев Ш. лаьцна? Цуьнан муьлха произведенеш евза шуна? Б1аьстенан 1аламан хийцамаш а, сурт а муха гайтина поэта? Б1аьстенан юьхь муха гайтина стихотворенехь? Ша массарал а ирс долуш маца хета лирически турпалхочунна?\nНохчийн литературехь Осмаев А. поэт санна билгалваьлла ву. Иза вина 1947-чу шарахь. Белхаш бина книжни издательствехь «Орга» альманахехь. Осмаев А. шен хат1 а, ша-тайпа исбаьхьаллин лехамашкахь кхиамаш а болуш поэт ву. Осмаев поэтически произведенеш зорбане йийлина республикан газетийн, журналийн аг1онаш т1ехь а, юкъарчу гуларшкахь а. Масех поэтически книгин автор ву иза .Царех цхьаъ-«Хьалхара г1арг1улеш»-Нохч-Г1алг1айн книжни издательствехь арахецна 1984-чу шарахь. Стихаш язйина ца 1аш, дийцарш а яздина цо.\nДешнаш т1ехь болх: Оьмар – дахар. Чхернаш - т1улгаш Саьнгар - даьккхина ор. Ткъесан битамехь -дукха сиха, маса. Гежарца - цергаш гучуйохуш. Ткъеса хьажийна - топ а хьажийна. Ч1ижарг1анийн - тоьпан.\n) «Гила борз.» ц1е йолу дийцар т1ехь вайн го адам а, 1алам а…Даима а вовшашца уьйр йолу Дала кхоьлллина исбаьхьалла ю.Х1ора х1уманан шен кхоллам бу,дуьнен чу яларца.яхарца,шен синхаам бу.Филосовски кепехь адаман а, берзан а къовсам бу дийцар т1ехь яздархочо гайтинарг.\nЦ1ера болх: Аг1о 187, яздархочух лаьцна дийцар. Аг1о 188-194, чулацам схьабийца. Аг1о 195, хаттарш а, т1едахкарш а.\nНохчийнлитературехьОсмаев А. поэт саннабУроилгалваьллаву. Изавина 1947-чу шарахь. Белхашбинакнижнииздательствехь «Орга» альманахехь. ОсмаевА. шен хат1 а, ша-тайпаисбаьхьаллинлехамашкахькхиамаш а болуш поэт ву. Осмаев поэтически произведенешзорбанейийлинареспубликангазетийн, журналийн аг1онаш т1ехь а, юкъарчугуларшкахь а. Масехпоэтически книгин автор вуиза .Царехцхьаъ-«НохчийнлитературехьОсмаев А. поэт саннабилгалваьллаву. Изавина 1947-чу шарахь. Белхашбинакнижнииздательствехь «Орга» альманахехь. ОсмаевА. шен хат1 а, ша-тайпаисбаьхьаллинлехамашкахькхиамаш а болуш поэт ву. Осмаев поэтически произведенешзорбанейийлинареспубликангазетийн, журналийн аг1онаш т1ехь а, юкъарчугуларшкахь а. Масехпоэтически книгин автор вуиза .Царехцхьаъ-«Хьалхара г1арг1улеш»-Нохч-Г1алг1айн книжни издательствехьарахецна 1984-чу шарахь. Стихашязйинаца 1аш, дийцарш а яздинацо.Хьалхара г1арг1улеш»-Нохч-Г1алг1айн книжни издательствехьарахецна 1984-чу шарахь. Стихашязйинаца 1аш, дийцарш а яздинацо.\nНомер материала: 543566


Оршотан сарахь, Лахьан-беттан 2-чохь, Венехь виъ стаг а вуьйш, герз детташ лелларг ша цхьаъ хилла, дIахьедина Австрин чоьхьарчу гIуллакхийн министра Нехаммер Карла, хаам бо Маршо Радион оьрсийн сервисо.\nНехаммера бахарехь, шинарин дийнахь Австрин полицино 18-28 шераш долу 14 стаг лаьцна, уьш терроран тохаран декъахь хилар зуьйш. Австрин паспорташ хиларал сов, цаьргахь ду Бангладешан, Къилбаседа Македонин, Туркойчоьнан, Оьрсийчоьнан паспорташ.\nБратиславера болчу хаамца, Венехь зенаш динарг яхначу аьхка Словакехь герз эца гIиртина хилла. Амма иза лело бакъо шегара ехча, висина гайта документ доцуш. Словакин агIоно шегахь йолу информаци дIакхачийна Австрин пачхьалкхан ницкъашка. Ткъа Венехь оцу информацех хеннахь пайда ца эцна хила тарло, иза толлуш ду, аьлла Нехаммера.\nВена шахьарна юккъехь наханна тIелеттарг ву 20 шо долу Австрин, Къилбаседа Македонин паспорташ долу Фейзулай Куйтим. Стохка набахтехь баккха 22 бутт тоьхна хилла цунна, иза Шема а вахана, ДАIИШ-ах дIакхета гIеташ хилар бахьанехь. Амма тоьхначу хенах 8 бутт чохь а баьккхина, араваьлла иза набахтера карара шо тIехIуттуш.\nПолицин хаамца, Фейзулай хилла махко "дерадикализаци" ян билгалбаьхначу нехан могIаршкахь. Делахь а, ца гайтина цо шеца Австрина ша зуламе хиларан битамаш, ца хааелла цуьнца кхераме Iалашонаш.


Сообщений 241 страница 270 из 694\nhttp://crossdom.rusff.ru/viewtopic.php? … =26#p80455\nhttp://pangea.rusff.ru/viewtopic.php?id … ;p=8#p1420\nhttp://itsdecadance.rusff.ru/viewtopic. … p;p=6#p720\nhttp://sides.rusff.ru/viewtopic.php?id= … p=17#p6172\nhttp://apocalypse.f-rpg.ru/viewtopic.ph … =21#p19773\nhttp://somnambulanttqueen.rusff.ru/view … ;p=10#p655\nhttp://crossdom.rusff.ru/viewtopic.php? … =30#p80758\nhttp://silvermillennium.anihub.ru/viewt … =22#p15493\nhttp://sovereignlord.forum24.ru/?1-0-0- … -160-0#163\nhttp://fairycross.unoforum.ru/?1-8-0-00 … -225-0#226


Дзюдон коьрта ши принцип ю «Кхиаман тӀекхачархьам вовшен гӀодар а, вовшех кхетар а», «Тоьллачу кепар дегӀах а, синах а пайда эцар». Дзюдо Ӏамочун Ӏалашо хила еза гӀора сов даккхар а, латаран кечвалар а, шен дог-ойла таяр а. И деш оьшу низам а, чӀогӀамалла а, гӀиллакх а, кхиаман тӀекхача оьшуш болу къинхьегам а.\nДзюдо ю Олимпан ловзарашан юкъайогӀуш. Дзюдон техниках бух хилла дукха таханлера латаран тайпанашан. Царна юккъехь самбо, Бразилин джиу-джитсу, Каваиси Рю дзюдзюцу, Косэн дзюдо. Дзюдо Ӏамийна Морихэй Уэсиба (айкидон кхоллархо), Мицуё Маэда (джиу-джитсун кхоллархо), Василий Ощепков (самбо кхоьллинчарех цхьаъ), Годзо Сиода (Ёсинкан тайпан айкидо).\n1.1 Дзюдо кхоьчу пачхьалкхашахь кхиар\n1.2 Дзюдо Россиехь а, СССР а\n1.3 Дзюдо дуьненахь\n2 Дзюдон техника\n2.1 Латаран бедарш\n2.2 Техникин арсенал\n2.3 Приёмаш яр\n2.5 Латаран мураш\n3 Доьхканаш а, даржаш а\n4 ТӀеман говзалла а, ша шен ларваран леладар а\n5 Ийна латараш\n6 Кхетам кхачаме балоран некъ\n7 Дзюдо спортан тайп санна\n7.1 Спортан яхьаллонаш\n7.2 Йозаллин категориш\n7.3 Дзюдо Ӏамаяран кхерамзалла\n7.4 Самбон а, дзюдон а яхьаллонийн башхаллаш\n7.5 Дзюдо Олимпиадашкахь\n8 Дзюдо исбаьхьаллехь\n9 Бевзуш болу нохчийн дзюдоисташ\n11.1 Оьрсийн маттахь\n11.2 Кхоьчу меттанашкахь\nДзюдо кхоллархо Дзигоро Кано\nДзюдо дӀахӀоттар нисделира 1880-гӀа шерашна тӀе. Иза яра хала зама. Цу хенахь Японийн куьйгалхойн юкъахь яржина яра малхбузера культура схьаэцарана политика. Цундела ламастан тӀеман говзалаш лоруш яцара. Говзанчаш шайн хьехар сацадора, цхьабераш къоьлахь лоьра.\nДзигоро Кано жима волучу хенахь дуьйна вара дзюдзюцу (джиу-джитсу) Ӏамош. Цо Ӏаминера Тэндзин Синъё Рю а, Кито Рю а школашкахь хьоьху дзюдзюцу. Оцу бух тӀехь цо кхоьллира керла латаран тайп. Цунна цо Кодокан дзюдо цӀе тиллира.\nДзюдо цӀе японийн латаран говзаллашкахь лелош яра дзюдзюцу шозлугӀа цӀе санна, амма Дзигоро Канос диллира оцу дешанчу керла маьӀана. Цо элира дзюдохь коьртаниг техника яц, ша шен кхачаме валор (до) ду аьлла. Иштта и цӀе хержина Кано гайта гӀертар дзюдон гуманизман хьажам. Цу хенахь дзюдзюцу дукха наха лоруш дара шога гӀуллакх, нах хӀаллак бан кхоьллина, оьзда стагехь товш доцу хӀума.\nКанос дзюдохь магийтина приёмаш юкъа ца яхийтира цхьайолу дзюдзюцун уггара кхераме приёмаш яхьаллонаш кхерамаза бан хьам. Амма уьш Ӏамо йиш ю ката санна.\nХьалхара Кодокан школан майда 22 м² бен яцара. Амма Дзигоро Кано корматаллаш бахьнехь дзюдо сиха яржира. И яржарна гӀо дора ТӀеман дикалла дендаран ассоциацис (Дай Ниппон Бутокукай) йола йина будо карлаяккхарна болам а, дзюдоисташ дакъа лоцу Коьрта полицин урхаллас 1885—1888 шерашкахь яш йолу кхоьчу дзюдзюцу школашкаца хилла яхьаллонаш а. Оцу яхьаллоний декъашхох цхьаъ вара «дзюдон похӀма» цӀе йолу Сайго Сиро.\nДзигоро Кано (аьтту агӀор), цуьнан дешархо Кюдзо Мифунэ (аьрру агӀор)\n1887 шарахь Кано куьйгалхоца кхоьллинера Кодокан стилин техникин бух. 1900 шарахь кхоьллинера яхьаллин бакъонаш.\n1888 шо дуьйна, Ясиро Рокуро бахьнехь, дзюдо Ӏамо болабелира ХӀордан тӀеман училищан курсанташ.\n1907 шарахь дзюдо юкъаяхийтира юккъера школан программан юкъа. И бахьнехь дзюдо Ӏамошбераш сов а белира, юкъараллин тидам дзюдон а тӀебирзира.\n1909 шарахь Дзигоро Кано массарелла евзуш Японин спортан организацин куьйгалхо ву аьлла хаьржира Халкъашна юккъера олимпиадан комитетан декъашхо. 1911 шарахь цо кхоьллира Японин спортан ассоциаци. Иза хаьржира оцу ассоциацин президент. 1922 шарахь Кано хаьржира Японин парламентан лакхара палате. 1926 шарахь Кодоканехь хьайиллира зударашна дзюдо Ӏамо секци.\n1938 шарахь ша валлалц Дзигоро Канос къахьоьгар дзюдо Японехь а, дуьненахь а даржийтархьам. Дзигоро Кано цхьаа дан яцар. Цо кхоьллинера дзюдо, цундела цо ша лора данаш дзюдоисташан.\nДзюдо даржаран гӀо динера Цунэо Томитас арахецна роман «Сугата Сансиро». Оцу романаца Куросавас яккхира иштта цӀе йолу фильм (иштта евзуш ю «Дзюдон похӀма» цӀарца).\nШозлугӀа дуьненан тӀом чекхбелира Япони эшош. АЦШ тӀеман говзаллаш хьехара ца могуьйтура. И бахьнехь Японехь дзюдо кхиар сецира. 1948 шарахь тӀеман говзаллаш юха а магийтинчултӀехь, дзюдо юха а школашкахь хьеха болабелира.\n1982 шарахь (Кодокан кхолларан 100 шо кхачаран) дзюдо кхоссаран техника та а йинера, шор а йинера. 1997 шарахь Кодокан дзюдон кхиъ ши кхоссар тӀетуьхуьра. 1997 шо дуьйна Японехь йолаелира ката яхьаллаш.\nДзюдо кхоьчу пачхьалкхашахь кхиар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМицуё Маэда, Дзигоро Кано дешархо\n1887 шарахь Кодоканехь Ӏама болабелира хьалхара кхоьчу пачхьалкхар дешархой — Истлэйк вежари. XX бӀешо долалучу хенахь дзюдо клубаш юкъаелира АЦШ, Францехь, Йоккха Британехь. 1903 шарахь Ёсиаки Ямасита цӀе йолу Японийн дзюдоистас дзюдо приёмаш гайтира АЦШ президентан Теодор Рузвельтан. Цул тӀаьхьа цо шина шарахь хьийхира дзюдо АЦШ тӀеман хӀордан академехь.\n1904 шарахь Канос хьажийра АЦШ дзюдо кхиийта шен ши дешархо — Цунэдзиро Томита а, Мицуё Маэда а. Цара гайтира дзюдо Вест-пойнт цӀе йолу АЦШ тӀеман академехь а, КӀайн цӀан чохь а. Цул тӀаьхьа Мицуё Маэда ша вахара Америкехула турне. Цо дакъа лоцура тайп-тайпана яхьаллонашкахь кхоьчу тайпана латархойшаца. ТӀаьххьаре иза Бразилехь сецира. Цигахь цо Бразилин джиу-джитсун бух биллира.\n1910 шо дуьйна Лондонехь Ӏаш вара Гундзи Коидзуми. 1918 шаран 26 январехь цо хьайиллира цигахь тӀеман говзаллаш Ӏамош организаци «Будоквай» (Budokwai).\n1929 шарахь, Кодокане веана Рабиндранат Тагоран дехар бахьнехь, Канос дзюдо хьехархо вахийтира Бомбее, ХӀинди.\n1929 шарахь Германехь хилира хьалхара халкъашна юккъера дзюдон яхьаллонаш Лондонера «Будоквай» клубан а, Висбаденан а, Майн-тӀера-Франкфуртан а клубашан а. И вовшахкхетараш клубашна юккъера яхьаллонаш санн йолаеллехь а, 1932 шарахь царех юззина халкъашна юккъера яхьаллонаш хилира.\n1932 шарахь Дзигоро Кано Х Олимпиада хилале Къилбера Калифорнин университетан (Лос-Анджелес, АЦШ) студенташна хьалха вистхилира дешарехь дзюдос лоцу меттиг юцуш. 1932 шаран 10 августехь Олимпиадехь Дзигоро Кано а, дзюдо Ӏамош болу 200 студент а дзюдо приёмаш гайтира.\n1930-гӀа шераш долалуш хенахь Гундзи Коидзуми шен доттагӀашка хьахийра Европин дзюдон союз кхоллар, амма ШозлугӀа дуьненан тӀом бахьнехь цунах гӀуллакх ца хилира.\n1948 шаран 24 июлехь Лондонехь кхоьллинера Британин дзюдон ассоциаци. Кхиъ ши де даьлча Йоккха Британис а, Италиc а, Голландис а, Швейцарис а кхоьллира Европин дзюдон союз (European Judo Union, EJU). 1951 шарахь цу бертан юккъе яхара Австри а, Франци а.\n1951 шарахь кхоьллира Халкъашна юккъера дзюдон федераци (IJF).\n1952 шарахь кхоьллира АЦШ дзюдон марзбелларчера Федераци (US Amateur Judo Association, AJA). 1953 шарахь Сан-Хосехь (Калифорни) хилира хьалхара АЦШ дзюдон чемпионат. 1955 шарахь AJA шен цӀе хийцира. Керла цӀе яра Дзюдон Ӏаьржа доьхкийн федераци (Judo Black Belt Federation, JBBF). Кхиъ 12 шо даьлча цара юха а шайн цӀе хицира: хӀинца цера цӀе яра АЦШ дзюдон Федераци (US Judo Federation, USJF).\n1952 шарахь Гаванехь хилира хьалхара панамерикин дзюдон чемпионат.\n1956 шарахь Токиохь хилира хьалхара Дуьненан дзюдон чемпионат. Иза яра йозаллин категориш йоцуш. Оцу чемпионатехь дакъа лецира 21 пачхьалкхара латархой.\n1961 шарахь Парижехь хилла йолу 3-гӀа дуьненан чемпионатехь дуьххьара буьйлабелира латархой йозаллин категоришна бекъа. Оцу чемпионатехь Голландера латархос Антон Гесинкс хьалхара эшабира Японера спортхой. Цо яккхира хьалхара меттиг абсолютни йозаллин категорехь.\nДуьххьара Олимпиадан ловзарашан дзюдо юкъаяхара Токиохь 1964 шарахь.\n1969 шарахь АЦШ дзюдон федерацина юкъара дӀаелира цхьайолу организациш. Цара кхоьллира АЦШ дзюдон ассоциаци (USJA). Цунан бакъонаш цхьатера яра АЦШ дзюдон Федерацица. 1969 шарахь АЦШ дзюдо Ӏамош вара 135 эзар спортхо. Кхоно AAU организацех хилира United States Judo Incorporated (USJI). Иза лоруш ю АЦШ дзюдон коьрта организаци. USJF а, USJA а хилира цуьна цхьатера бакъонаш йолуш декъашхой.\n1980 шарахь хилира зударашна юккъера хьалхара дуьненан дзюдо чемпионат. 1988 шарахь дзюдо дуьххьара юкъаяхара Сеулехь хилла Паралимпийски ловзарашан программе.\n1988 шарахь хилла Олимпиадехь хьалхара гайтира зударийн гайтаман дзюдон латар. Кхиъ 4 шо даьлча зударийн дзюдо Барселонан 1992 шарахь хилла йолу Олимпиадан программе юкъаяхара.\n2004 шарахь зударийн дзюдо яхьаллонаш юкъаяхийтира Афинашкахь хилла йолу Паралимпийски ловзарийн программе.\n2005 шо дуьйна Европин дзюдон союзас йолайира ката чемпионаташ. 2008 шарахь Парижехь Халкъашна юккъера дзюдон федераци йира хьалхара дуьненан катан чемпионат.\nДзюдо Россиехь а, СССР а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРоссиехь 1914 шо кхаччалц дзюдо хууш яцара. Ганкок цӀе йолу америкин эпсаран книгашан тӀера аьцца цхьайолу дзюдон приёмаш Ӏамайора Петарбухан полицин школехь 1902 шо дуьйна.\nРоссиехь а, СССР а дзюдо дӀасаяржира дуьххьара дӀа В. С. Ощепковс бина болх бахьнехь. Цо шен жималла 1905 шо дуьйна Японехь яккхира. Иза вара хьалхара дзюдо Ӏамо болабелла европейцах цхьаъ. 1917 шарахь цунна елира 2-гӀа дан.\n1930-гӀа шерашкахь цо чӀогӀа къахьигира дзюдо яржаяш, цкъа хьалха Генара Малхбалехь (1914 шо, 1917—1925 шерашкахь), тӀаккха Новосибирскехь а (1928 шо), Москвахь а (1930 шо дуьйна).\nОщепков чувоьллин а, веллачул тӀехь (1937 шарахь) цуьнан дешархош дзюдон бух тӀехь кхоьллира керла латаран тайп — самбо.\nОщепков веллачул тӀехь 1960-гӀа шераш доладаллалц СССР дзюдо кхиош яцара. Дзюдо Ӏамая болабелира СССР-хь маьлла а паргӀато ялча. Дзюдон яхьаллонашехь дакъа лаца болабелира советски самбисташ. Масала, советски самбистан команда дика гайтира ша 1962 шарахь Эссенехь хилла йолу Европин чемпионатехь.\nРоссийн дзюдон федераци ю Европин дзюдон бертан декъашхо. Европин федераци ю Халкъашна юккъера дзюдон федерацин юкъайодуш.\nДзюдо дуьненахь[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2010 шарахь IJF юкъахь яра 198 халкъан дзюдон федераци. Дуьненахь дзюдо Ӏамош 28 миллион стаг ву, царах 8 миллион — Японехь, 200 эзар гергга — Россиехь. Халкъашна юккъера марзъелла латаран федерацис ма-бахара (FILA), дзюдо а, греки-римин латар а, паргӀата кепар латар а, самбо а бу дуьненахь массарелла а бержина спортан латараш.\nДзюдон техника[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМоротэ Сэойнагэ кхоссар\nКодокан стилин дзюдон кхоъ коьрта техникин дакъа ду: ката (яп. 形 ката?, ма-дарра «кеп», куьцан шардаран гулам, дзюдохь ката йо шиммо), рандори (яп. 乱取り рандори?, ма-дарра «паргӀата дӀалацар», техникин приемаш Ӏамаян Ӏалашо йолуш хьалхе хӀоттина бакъонашца латар), сиай (яп. 試合 сиаи?, «яхьалла»).\nИштта Кодокан дзюдо Ӏаморан программан юкъахь бу кихон (яп. 基本 кихон?, «бух», оцу дакъанехь ду коьрта хӀоттараш Ӏамадар (сисэй), меттахвалар (синтай а, тайсабаки а), ша ларвар а (укэми), иштта кумиката — тайп-тайпана дӀалацараш Ӏамаяр) а, каппо — денваран техника.\nЛатаран бедарш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдо Ӏамайо татамин тӀехь, дзюдоисташ когаш Ӏуьйра лела. Тренировкехь цара лелайо дзюдоги. Дзюдоги юкъа йогӀуш ю куртка, хеча, доьхка. Классически дзюдоги кӀайн ю, амма IJF яш йолу халкъашна юккъера яхьаллонашкахь декъашхой хуьлу кӀайн а, сина а дзюдогиш йохна.\nТехникин арсенал[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьалха дзюдон юкъайогӀуш яра Дзигоро Канос хаьржина эвсара тайп-тайпана джиу-джитсу школийн приёмаш (рю), амма яхьаллонашкахь кхерамаза ераш. 1895 шарахь хьалхара чӀагӀйина Кодокан приеман список юкъахь яра 40 кхоссар. Уьш якъна яра пхеа декъе. Уьш дукха хьолехь летташ йора.\n2010 шарахь дзюдон техникин арсеналехь хилла дакъонаш: нагэ вадза (яп. 投技 нагэ вадза?, кхоссараш), катамэ вадза (яп. 固技 катамэ вадза?, меттах ца валитар), цу юккъе йогӀуш яра сацош приёмаш а (осаэкоми вадза), лазош приёмаш (кансэцу вадза), садукъдеш приёмаш а (симэ вадза), атэми вадза (яп. 当て身技 атэми вадза?, Ӏаьткъа меттигашан тохаран техника).\nКодокан дзюдон юкъайогӀуш ю 67 приём нагэ вадза а, 29 приём катамэ вадза а. Оцу бух тӀехь кхоллало шортта кхийолу техникаш (хэнка вадза).\nАтэми вадза а, иштта уггаре кхераме приёмаш нагэ вадза а, катамэ вадза а Ӏамайо ката кепехь.\nДзюдохь лелайо белш тӀоьхула я букъ тӀоьхула кхоссараш (масала, Иппон Сэойнагэ — куьг белштӀера схьалецна букъ тӀоьхула кхоссар); ког кӀелатасараш а, подсечкаш а, подхваташ.\nКхоссараш йокъуш ю шина декъе:тати вадза (яп. 立ち技 тати вадза?, летташ яш йолу кхоссараш) а, сутэми вадза (яп. 捨身技 сутэми вадза?, охьакхеташ яш йолу кхоссараш).\nЛетташ яш йолу кхоссараш екъалуш ю кхаа декъе: тэ вадза (яп. 手技 тэ вадза?, куьгашца яш йолу кхоссараш), коси вадза (яп. 腰技 коси вадза?, гӀодъюкъаца а, гӀогӀашца яш йолу кхоссараш), аси вадза (яп. 足技 аси вадза?, когашца яш йолу кхоссараш).\nСутэми вадза кхоссараш екъалуш ю масутэми вадза (яп. 真捨身技 масутэми вадза?, букъан тӀе охьакхеташ кхоссараш) а, ёко сутэми вадза (яп. 橫捨身技 ёко сутэми вадза?, агӀон тӀе охьакхеташ кхоссараш) а.\nДзюдохь ю дукха тайпан лазош приёмаш (кансэцу вадза), царна юкъехь зеразакъаш а, шедаш а.\nЗеразакъ — куьйгаш я когаш нислучулла тӀех дӀанисбар (масала, Дзюдзи-Гатамэ, голан зеразакъ куьйг когашна юккъе а лаьцна).\nШад — куьгаш я когаш хьийзабар (масала, куьйган шад — Удэ-Гарами).\nЛазош приёмаш яло муьлха а хоттаран ), амма, — травманаш къезга хилитархьам, — спортан дзюдохь голан бен магийна яц.\nСацоран техника ю дуьхьалаверг кхоьссинчул тӀехь татамех букъ тоьхна сацоран лелош ю.\nДзюдохь лелош ю шина тайпан садукъа приёмаш:\nсадеӀаран садукъадар. И приём яш хенахь садаӀаран новкъалла йо (легаш я некхан ваз Ӏовдина));\n«цӀийн садукъадар». И яш дуьхьулаволчун вортантӀера пхенаш Ӏовди хьен тӀедоьду цӀий сацадо.\nАтэми вадзан юкъайогӀуш ю удэ-атэ а (куьйгаш тохар), аси-атэ а (когаш тохар), атама-атэ а (корта тохар).\nАтэми вадза а, каппо а техникаш Дзигоро Канос ийцира дзюдзюцу Тэндзин Синъё Рю школера.\nРоссийн дзюдон Федерацис хӀоттина дзюдон дешний дошам оьрсийн метта гоч деш а, комментариш йолуш.\nКата Гурума, «мельница»\nТай Отоси, ког хьалхара кӀелатасар\nУти Мата, подхват изнутри\nТомоэ Нагэ, бросок через голову с упором стопы в живот\nУдэ-Гарами, куьйган шад\nПриёмаш яр[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдон теорис приём яр йокъу лахахь ягарйина мурашна:\nКудзуси (яп. 崩し кудзуси?, нийсалла йохаяр) — дуьхьулаверг нийсаллах ваккхар. Классикан дзюдохь нийсаллах ваккхаран лелош ю дьухьулаверг шентӀе схьаозар я дӀататтар. Российн литературехь царел совнах йуцуш ю нийсаллах ваккхар хьовзийна а, тахкийна а.\nЦукури (яп. 作り цукури?, кхоссаран кечам бар);\nКакэ (яп. 掛け какэ?, приём яр).\nРандори[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРандори цӀе йолу Ӏемаш латаран Ӏалашо ю приёмаш Ӏамор. Рандори иштта гӀо до дзюдоистан доьналла чӀагӀдаран.\nРандори тайп-тайпан хуьлу. Масала, дзю рэнси яш хенахь ши а дзюдоист вовшен тӀелата бакъо йолуш бу. Какари гэйко яш хенахь тӀелеташ цхьаъ бен вац, шозлугӀаниг дуьхьало яш хуьлу.\nЛатаран мураш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдоисташ Ӏамар нэ вадза\nДзюдоисташ лата болало когаш тӀехь летташ хенахь (тати вадза). Оцу мурехь дукха хьолехь лелош хуьла нагэ вадза техника.\nЦхьана дзюдоистас важа татамин тӀе охьатоьхча латар долу лаьттах латаран муре (нэ вадза). Наггахь, латархой Ӏамош хенахь, латар голаш тӀехь лаьтташ йолайо (нэ вадза). Иштта леташ хенахь лелайо катамэ вадза техника.\nКата[нисйе бӀаьра | нисйе]\nРандори латарехь дакъа лацарал сов, дзюдоисташ Ӏамайо куьцан комплексаш — ката.\nКата Ӏамаяш шина дзюдоисто дакъа лоцу. Оцу хенахь цхьаммо (тори) билгалъяккхина приёмаш йо вукхунтӀехь (укэ). Катан юкъайогӀуш ю дӀахӀоттараш а, схьалацараш а, меттахвалараш а, нийсаллах вохавараш а, нийса приёман кечам бар а, приём яр а, охьатоьхнарг леттахь сацавар а.\nКата яш ю дзюдон коьрта бухаш Ӏамабарна а, приёмаш нийса ярна а, дзюдон философин принципаш шаръяран а. Цул совнах, ката яш Ӏамайо яхьаллонашкахь магийтина йоцу приёмаш а, тахана лелош йоцу приёмаш йовзитаран а.\nГолан лазоран приём дзюдзи-гатамэ (голан зеразакъ) катамэ вадза декъера\nКодокан дзюдон юкъайогӀуш ю 8 чӀагӀйина ката:\nНагэ-но ката (яп. 投の形 нагэ:но ката?, кхоссаран ката)\nКатамэ-но ката (яп. 固の形 катамэ:но ката?, сацоран ката)\nКимэ-но ката (яп. 固の形 кимэ:но ката?, къастамаллийн приёман ката)\nКодокан госиндзюцу (яп. 講道館護身術 ко:до:кан госиндзюцу?, Кодокан школан ша шен ларван ката)\nДзю-но ката (яп. 柔の形 дзю:но ката?, к1едаллин ката)\nКосики-но ката (яп. 古式の形 косики:но ката?, шира приёман ката)\nИцуцу-но ката (яп. 五の形 ицуцу:но ката?, пхеа кепан ката)\nСэйрёку дзэнъё кокумин тайику-но ката (яп. 精力善用国民体育の形 сэйрёку дзэнъё кокумин тайику:но ката?, халкъан физкультуран ката)\nХӀора ката шен Ӏалашо йолуш ю. Масала, Катамэ-но ката а, Кодокан госиндзюцу а ю спортан яхьаллонашкахь магийтина йоцу ша шен ларваран приёмаш шаръяран кхоьллина; Дзю-но ката — леларан шералла шаръяран.\nКодокан госиндзюцу ката кхоьллира Кэндзи Томикис. Кхоно цо кхоьллира айкидон стиль Томики Рю.\nКодоканс чӀагӀйина катал сов, йолуш ю аттестацин программан юкъа ца яхана кхин тӀе ката, масала, дуьхьала яш йолу приёмаш (яп. 返し技 каэси вадза?) шаръяран кхоьллина Го-Но-Сэн-но ката.\nДоьхканаш а, даржаш а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдо доьхканий бесаш\nАвстралехь а, Европехь а, Канадехь а\nКӀайн (6-гӀа кю)\nМожа (5-гӀа кю)\nЦӀехо-можа (4-гӀа кю)\nБаьццара (3-гӀа кю)\nСина (2-гӀа кю)\nБоьмаша (1-гӀа кю)\nӀаьржа (1-5-гӀа данаш)\nЦӀен-кӀайн (6-8-гӀа данаш)\nЦӀен (9-10-гӀа данаш)\nДзюдоистан говзаллин хьаьжна, цунна дала тарло дешархон (кю) я говзанчан (дан) дарж.\nКодокан дзюдохь ю 6 кю, царех лахарниг — 6-гӀа кю, лакхарниг — 1-ра кю. Цхьайолу дзюдон федерацишкахь кюш алсамо ю.\nДзюдо 12 дан ю. Цхьана стаган бен ца елла 11 дан, цхьанне ца елла 12 дан. Лахарниг дан ю 1-ра, лакхарниг — 10-гӀа дан.\nХӀора даржан шен доьхкан бос бу. И бесаш хӀора пачхьалкхан а, федерацин а шен-шен бу.\nЛакхара говзалла дарж долчара леладо цӀен-кӀайн (6-8-гӀа данаш) а, цӀен а (9-10-гӀа данаш, дзюдо кхиоран луш ю) доьхкош. Лакхара дан йолу спортхойн гӀиллакхехь магийтина ду тренировкехь цӀен-кӀайн я цӀен доьхкан меттан Ӏаьржа доьхка дехка.\nКодокан дзюдон доьхкан бесаш\nКӀайн (6-4-гӀа кю)\nБоьмаша (3-1-ра кю)\nДзюдон доьхканийн бесаш Бразилехь\nТӀеман говзалла а, ша шен ларваран леладар а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдон бух тӀехь кхоллаели дукха тӀеман латаран говзаллаш а, ша шен ларваран говзаллаш а, масала, америкин тӀеман дзюдо (American Combat Judo), эскаран латаран система, США хӀордан гӀашсалтийн тӀеман система.\nИштта ларваран приёмаш Ӏамайо катан куцехь: Кимэ-но ката а, Кодокан госиндзюцу а.\nЯпонин полицехь дзюдо Ӏамош ю 1886 шо дуьйна. Полицин леррина кхоьллира зуламхо схьалацаран приёмийн комплекс — Рэнкохо вадза (тайина Сумиюки Котанис (10-гӀа дан Кодокан дзюдо), Ёсими Осава и Юити Хиросэ (шинна а ю 7-гӀа дан)).\nЗударашна 1943 шарахь Дзиро Нангос Кодоканехь кхоьллира ката комплекс Ёси дзюдо госинхо. Цу юккъехь яра кхаа декъе якъна 18 приём.\nДзюдоисташ Ӏамабаро гӀо до царна кхиамца зуламхойн дуьхьало яш:\nШен ма-яллу дуьхьало яш волу стагах латарс гӀо до чехкалла а, ницкъ а, доьналла а сов даккха.\nЛаза а ца веш охьакхета Ӏамор.\nПриём ян нийса геналла а, кеп а, хан а харжар\nСпортан дзюдон бакъонаш къобал ду сиха сацоран а, лазоран а, садукъдан а приёмашан тӀеверзар. Иза ларваларан чӀогӀа пайден ду.\nКхоссаран техника шарйича йиш хуьла ма-луу кхоссаран чӀагӀо хийца.\nАмма кхоьча тайпан латаран векалаш ларваларан дзюдо лелаяр къобал ца йо:\nТренировкашкахь дзюдоги лелаяро мостагӀан дуьхьало яран шаръяр чолхе йо. Дзюдоги тӀехь хилча а, я кэйкоги яцуш хенахь дика схьалацар Ӏамаян хала хуьлу.\nЦхьайолу клубийн тӀехь спортан агӀоне таӀаро чолхе до ларвалар приёмаш лелаяр.\nТохаре техника ца хилар. Атэми вадза я массо а дзюдон секцишкахь Ӏамош яц, я Ӏамайо дан дарже кхаьчна дзюдоисташ, я ката бен ца Ӏамайо.\nИйна латараш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nИрахь а (тати вадза), лаьттахь а (нэ вадза) лата хааран гӀо до дзюдоисташан кхиамца лата ийна латарашехь (Mixed Martial Arts).\nЯпонин дзюдон чемпион Масахико Кимурас грэпплинг бакъонашца леташ эшавира Бразилин джиу-джитсун векал Элиу Грэйси. Цуьнан кхоьча бразильцех латар, Вальдемар Сантана, цхьаа ца тоьлуш дӀайирзира.\nРоссийн самбист Фёдор Емельяненко, «ТӀаьххьара император», масийттуза хилира дуьненан чемпион еза категорехь Pride версица. Масала, цо эшира Марк Хант (инг. Mark Hunt) хьалхара раундехь Гяку-Удэ-Гарами приёмца (Кимура я юхабоьрзу куьган шад). Иштта цо эшира хьалхара раундан 2-гӀа минотехь Дзюдзи-Гатамэ приёмца (голан зеразакъ) Хонг Мен Чой (Hong Man Choi).\nКаро Паризян, аьрмлойх ваьлла америкин дзюдоист кхиамашца лета UFC бакъонашца.\nКадзухиро Накамура а, 1992 шарахь Барселонехь хилла Олимпиадан чемпион Хидэхико Ёсида а леташ бара Pride FC версехь хилла йолу яхьаллонашехь.\n2008 шарахь Пекинехь хилла йолу Олимпиадан чемпион Сатоси Исииc контракт йира Japan’s Fighting & Entertainment Group (FEG) компаница.\nКхетам кхачаме балоран некъ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзигоро Кано аьллера: Суна хета, дзюдо дика хьехархос Ӏамошверг, шен даймохк безаш а хирву, шен даймехкан гӀуллакх дезаш а хирву, къонахчун амал йолуш а хирву, хьуьнаре а хирву.\nДзодо Ӏамошболучарна Канос хьехамаш бина:\nХьайн таронаш хьайн дуьхьалволчун таронашца юста.\nДика ойла е, хадаме де.\nМаца сацавеза хаа.\nТоьлча сонта ма вала; аьшча охьа ма таӀа; даимма сема хила; кхераме хьал тӀехӀоттача кхера ма ло.\nДзюдо спортан тайп санна[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2007 шарахь Японехь хилла дзюдон чемпионатан финал\nДзигоро Канос юцура дзюдо могашалла чӀагӀъян пайден йолу спорт ю аьлла.\nСпортан дзюдо шуьйра яржина дуьненахь. Дзюдон халкъан а, континентан а, дуьненан а чемпионаташ а, кубкаш а («Йоккха гӀем» а, «Дуьненан суперкубок» а, «Европин клубийн кубок» а, кхиераш а) хуьлу. Иштта хуьлуш ю кегирхойн а, ветеранийн а чемпионаташ.\nДзюдо ю олимпиадан а, паралимпиадан а спортан тайпа. Дуьненахь спортан дзюдо кхиош ю Халкъашна юккъера дзюдон федераци (International Judo Federation, IJF).\nХӀора шарахь IJF арахоьцу дерригдуьненан дзюдоистийн рейтинг. Иза лоруш ю дзюдоисташ континентан а, дуьненан а чемпионаташках а, халкъашна юккъера кубкан яхьаллонашкахь а гайтина кхиамашка хьаьжна. Иштта арахоьцуш ю дерригдуьненан суьдхойн рейтинг.\nСпортхой континентан а, дуьненан а чемпионаташкахь а, Олимпиадашкахь а дакъа лацар ду цера дуьненан юкъара Халкъашна юккера дзюдон федерацин рейтингехь йолу меттиган хьаьжна (WRL). Рейтинг лору дзюдоисташ «Дуьненан кубкехь» а, «Гран-При» а, «Йоккха Шлема» а, «Мастерс» а турнирашкахь а, континентан а, дуьненан а чемпионаташкахь а, Олимпиадашкахь а даьккхина очкишка хьаьжна. ХӀора толаман шен мах бу. И мах цхьана шарахь лаьтта. Цхьа шо даьлча иза доьулгӀа дакъан лахло, ши шо даьлча — ах хуьлу, кхо шо даьлча 75 % лахло, 4 шо даьлча дӀаболу.\nСпортхойн толамийн рейтинган мах лору таблицас ма-гайттара:\nОлимпиадаш 600 360 240\nДуьненан чемпионаташ 500 300 200\n«Мастерс» 400 240 160\n«Йоккха Шлем» 300 180 120\n«Гран-При» 200 120 80\nКонтинентан чемпионат 180 108 72\nДуьненан кубок 100 60 40\nСпортан яхьаллонаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДзюдоистийн яхьаллонаш хуьлу латаран техникин а (сиай), катан а (яхьллонаш йоду шишша стаг цхьана волуш, катан массо а декъан нийсалла юсту).\nЯхьаллонаш екъало кхаа тайпан:\nша дакъа лоцуш;\nДекъашхой юкъара дӀабаларан тайпане хьаьжна яхьаллонаш дӀайоду:\nолимпийски системица синтеме латарашца;\nолимпийски системица синтеме латараш доцуш;\nКоьрта халкъан а, халкъанаш юкъара а яхьаллонаш йоду олимпийски системица синтеме латарашца. Иштта яхьаллонашехь декъашхой шина тобана боькъа. Оцу тобанаш юкъахь яхьаллонаш дӀайоду олимпийски системица. Яхьаллонан толамхо а, шозлугӀа меттиг яккхинарг а къаставо оцу шина тобана толамхой вовшах латарехь.\nХьалхара ши меттиг йоцуг, оцу кепаца билгалвоккху кхозлугӀа меттиг яккхина ши латархо. Синтеме латараш хуьлу шинна а тобан хьалхара ши меттиг якхинчара эшанарчара декъашхойн юккъехь. Синтеман латаршкахь цхьана тобана толамхо къовса 3-гӀа меттиг ахфиналехь эшийна волу вукха тобанан декъашхоца.\nДзюдоисташ лета татамин тӀехь. Цуьнан барамаш бу 14×14 метр. Латар доьду 8×8 я 10×10 метр квадратан юккъехь. 3 метр я 3 метрал сов шуьра меттиг ю латархойн кхерамзалла хилита. Спортхо татамел аравелча латар сацадо, суьдхос латархой татамин юкъа балабо. Нагахь санна приём яш хенахь цхьа латархо татамел аравеллехь, татамин тӀехь йолина приём бен лоруш яц.\nХалкъашна юккъера дзюдон федерацин яхьаллонашкахь дзюдоисташ юху башха бесан дзюдоги — сина а, кӀайн а. Кхиъна спортхойн латаран хан 5 минот ю. Цера цхьатера мах хадор хилахь тоьлларг къаставан 2 минот хан тӀетуху.\nДзюдон яхьаллонаш кхел йо кхаа суьдхос (цхьаъ татамин тӀехь а, шиъ агӀонгара а).\nДзюдон яхьаллонаш хуьлу заьӀапхона юкъахь а (царна юккъехь, бӀаьрса дика доцучарна а). Иштта яхьаллонашкахь бакъонаш хийцина хуьлу латархойн таронашка хьаьжна.\nМагийна ю кхоссараш а, сацораш а, лазон а, садукъдан а приёмаш. Лазон а, садукъдан а приёмаш лаьтташ хенахь ян мегиш дац. Иштта а тохараш (атэми) магийтина дац спортан дзюдохь.\nЛатар долалуш хенахь шиа латархо лаьтташ хила веза. Татамин тӀебоьвлича дзюдоисташ вовшега охьатеӀа. Иштта уьш вовшега а, суьдхогаша а охьатеӀа лата болабале а, летта боьвлича а.\nЛатархой лата болало суьдхос «хадзимэ» аьлча. Цхьана хенан латар сацабархьам суьдхос «матэ» олу. Латар чекхделча суьхос олу «соро-мадэ».\nЛатархой леттахь леташ хенахь уьш сацабархьам (масала, уьш татами йистера юккъе бахархьам) «соно-мама» олу (меттах ма довла).\nМасала приём кхиамца чекхъяллехь цуьнан мах хадабо. Мах кхаа тайпан бу: «юко» (яп. 有効 ю:ко:?, ма-дарра «эвсара») а, «вадза-ари» (яп. 技あり вадза ари?, ма-дарра «техникин ах») а, «иппон» (яп. 一本 иппон?, ма-дарра «цхьа очко», цӀена толам) а. Лакхара мах — «иппон» бу, цул лахара бу «вадза-ари», кхиъ лахара бу «юко». Хьалха хилла 4-гӀа мах «кока» (яп. 効果 ко:ка?, ма-дарра «хилларг») дӀабеккхира 2009 шарахь). «Вадза-ари» лоруш ю массо а «юко» мехах лакхара. Цхьана латархос ши «вадза-ари» мах болу приём йича, суьдхос толам цуьнга дӀало («вадза-ари-авасэтэ-иппон» — «вадза-ари вовшахтоьхна иппон ло»).\nСуьдхос куьг хьалаойба иппон мах болу толам билгалбоккхуш\n«Иппон» толлам ло лахахь билгалдеккхинарг хилча:\nдзюдоистас чехка а, чӀогӀа а букътӀе (я цуьнан доккха декъатӀе) кхуссу шен дуьхьалаверг;\nдзюдоистас дуьхьалаверг сацаво 25 секундал сов;\nдьухьалволчо шен лазон я садукъдан приём йича «маита» («кара вогӀу со») аьлча я шозза-кхуза куьг я ког тоьхча;\nлазон я садукъан приёмах хилларг суьдхойн гуш делахь (масала, приём йина чун дуьхьалверг кхетам чура ваьлча)\nПриёман «вадза-ари» мах хадабо:\nдзюдоистас шен дуьхьалаверг букъан кӀезга декъантӀе кхоьссича, я чӀогӀа ца кхоьссича, я чехка ца кхоьссича (вуьшта аьлча, кхоссаран «иппон» мах хадо оьшу кхаа дакъах ши дакъа хилча);\nдзюдоистас шен дуьхаьлаверг 20 секундал сов, амма 25 секундал къезга сацийча.\nПриёман «юко» мах хадабо:\nдзюдоистас шен дуьхьалверг букъан кӀезга декъантӀе меллиша я гӀийла кхоьссича (вуьшта аьлча, кхоссаран «иппон» мах хадо оьшу кхаа декъах цхьа дакъа хилча);\nдзюдоистас шен дуьхаьлаверг 15 секундал сов, амма 20 секундал къезга сацийча.\nЯхьаллонан бакъонаш кхочуш ца йича суьдхон спортхойн таӀзар дан йиш ю — «сидо» (яп. 指導 си:до?, наказание). ТаӀзар до бакъонашца догӀуш доцу хӀума дича а, парталаллан а, и. к. д. Хьалхара елла «сидо» дӀахьедар лоруш ду. ШозлугӀа «сидо» спортсменан елча, цунна дуьхьалволчуна «юко» ло. 3-гӀа «сидо» спортсменан елча, цунна дуьхьалволчунна «вадза-ари» а ло, хьалха елла «юко» дӀа а йоккху. 4-гӀа бакъонашах ваьлча латар хьем боцуш сацадо, бакъонашах талхийначунна дисквалификаци а йо — «хансоку-макэ» (яп. 反則負け хансоку макэ?, ма-дарра «эшавар бакъонаш талхоран бахьнехь»). Цунна дуьхьалволчуна «иппон» ло. Кхераме бакъонаш йохаяр хилча «хансоку-макэ» яла тарло хьалха «сидо» а ца луш.\n2010 шаран 1 январь дуьйна яхьаллонан бакъонаш хийцаелира.\nКерла бакъонашкахь цхьайолу приёмаш магийтина яц. Масала, магийтина дац хьалхара приём гӀодаюкъал меже схьалацар хилар. Иштта магийтина дац лоха охьатаьӀна латта (таӀазар — сидо). Дисквалификаци йо муьлха а дзюдон са дохоран.\nХӀинца латар хираду шина видеокамерас дӀаяздеш. Латархой очкиш цхьатера хилча тӀетоьхна 2 минотехь хьалхара мах хадор хиллалц табло тӀехь гойтуш хираду латаран 5 минот чекхъялча латархойн хилла очкиш. Нагахь санна цхьаммо а приём ца яхь, тоьлларг суьдхош къаставира ву.\nЙозаллин категориш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьалха яхьаллонашкахь дзюдоисташ цера йозаллега хьаьжна къаста ца бора. Хьалхара уьш йозаллица къасто болабира 1932 шарахь Лос-Анджелесехь хилла йолу Олимпиадехье.\nХьалхара йозаллин категориш кхоьллира 1948 шарахь Къилбаседера Калифорнин дзюдон комитетан куьйгалхос Генри Стоунс. Юкъаяккхинера 4 йозаллин категори: 130 фунт кхаччалц а, 150 фунт кхаччалц а, 180 фунт кхаччалц а, абсолютни а.\n1952 шарахь Парижехь хилла Европин чемпионатехь латархой цер говзаллин хьаьжна бекъарал сов хилира яхьаллонаш 63 кг кхаччалц а, 70 кг кхаччалц а, 80 кг сов а, абсолютни йозаллин категорехь а.\n1964 шо кхаччалц дзюдон дуьненан чемпионаташкахь йозаллин категориш яцара. Уьш юкъаяккхира Токиохь Олимпиада хилале. Уьш юкъаяккхаран цхьа бахьан дара Антон Гесинкс Японин дзюдоисташ дукха эшабар.\n1964 шарахь божарийн яхьллонашкахь юкъаяккхира 4 йозаллин категори: яйниг а (63 кг кхаччалц), юккъераниг а (80 кг кхаччалц), ахъезаниг а (93 кг кхаччалц), абсолютни а.\n1972 шаран Олимпиадехь 6 йозаллин категори йинера: яйниг а (63 кг кхаччалц), ахъюккъераниг а (70 кг кхаччалц), юккъераниг а (80 кг кхаччалц), ахъезаниг а (93 кг кхаччалц), езаниг а (93 кг сов), абсолютни а.\n1980 шарахь 8 йозаллин категори йинера: тӀехъяйниг а (60 кг кхаччалц), ахъяйниг а (65 кг кхаччалц), яйниг а (71 кг кхаччалц), ахъюккъераниг а (78 кг кхаччалц), юккъераниг а (86 кг кхаччалц), ахъезаниг а (95 кг кхаччалц), езаниг а (95 кг сов), абсолютни а.\n1992 шарахь абсолютни йозаллин категори дӀаяккхинера.\nСпортан дзюдохь дзюдоисташ бекъалуш бу 7 йозаллин категорин:\n60 кг кхачалц 60~66 кг 66~73 кг 73~81 кг 81~90 кг 90~100 кг 100 кг сов\n48 кг кхачалц 48~52 кг 52~57 кг 57~63 кг 63~70 кг 70~78 кг 78 кг сов\nДзюдо Ӏамаяран кхерамзалла[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТалламаш гойту спортан дзюдо Ӏамаяр кегийча нахан кхерамза хилар. Спортан дзюдо Ӏамош болу кхиина спортхойн лазораш алсамо хуьлу хьакавалар доцу спортан тайпанашца юстича, амма цхьатерра ю кхоьчу хьакалушволу спортан тайпанашка хьаьжча.\nДзюдоистийн лазабарех 70 % лазавараш хуьлу яхьаллонашкахь. Лазаваран коьрта бахьанаш ду Ӏамор а, яхьаллонаш а нийса ци хилар а, нийса ца Ӏамавар а, яхьаллонийн бакъонаш талхаяран а, приёмаш нийса ца яр а, нийса ша шен ларвар ца яр.\nАх лазаваран бахьан ду чехка я тӀехь меже саттаяр а, нисъяр а, я хьовзаяр а; 40 % бахаьн до охьакхетар; 10 % ши а бахьан ду.\nСамбон а, дзюдон а яхьаллонийн башхаллаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nСамбо ю СССР кхоьллина а, Россиехь а, дуьненахь а яржина. Цуьнан дзюдоца башхонаш ю бедарш а (самбистан бедарш ю куртка а, спортан шорташ а, мачаш а), спортан яхьаллонийн бакъонаш а (самбохь магийтина ду когашна лазош приёмаш яр, садукъдар магийтина дац), самбисташ охьатаьӀна латтар а (дзюдоисташ нийса лаьтта), самбисташ татамин метта куза лелабар а (самбон куза горга а, кӀеда а бу).\nСамбо Олимпиадашкахь хуьлуш яц.\nСамбон а, дзюдон а яхьаллонийн бакъонашкахь йолу башхалаш\nКогаш лазош приёмаш\nДзюдо Олимпиадашкахь[нисйе бӀаьра | нисйе]\nХьалхара божарашан юкъахь дзюдон олимпийски яхьаллонаш хилира 1964 шарахь Токиохь. Цу хенахь спортхой къуьйсуш яра 4 совгӀатийн комплект. Царех кхоъ японцаш схьаяккхира. Зударийн яхьаллонаш хилира 1992 шарахь Барселонехь хилла йолу Олимпиадехь.\nОлимпиадашкахь дзюдон яхьаллонашкахь массарелла дукха совгӀаташ деккхина пачхьалкх ю Япони — японцаш яккхина 1964 шо дуьйна 109 къийссина хилчарех 35 дашо мидал а, 15 датониг а, 15 борзаниг а.\n2-гӀа меттахь ю Франци. Цо яккхира 10 дашо медала а, 8 датониг а, 19 борзаниг а. 3-гӀа меттахь ю Къилбаседера Корей — цо яккхира 9 дашониг а, 14 датониг а, 14 борзаниг а мидал.\nОлимпиадашкахь баккхи кхиамаш беккхина дзюдоисташ:\nАнтон Гесинк — нидерландан дзюдоист, дзюдон 10-гӀа дан (елла IJF). 3-за дуьненан чемпион (1961, 1964, 1965), 20-за сов Европин чемпионатийн совгӀатхо, Олимпиадан чемпион (1964). Дуьненан а, Олимпиадан а яхьаллонашкахь японцаш эшийна хьалхара дзюдоист (абсолютни йозаллин категорехь).\nРёко Тани — японийн дзюдоистка. Цо яккхина 5 мидал 5 Олимпиадехь тӀекӀел 48 кг кхаччалц йозаллин категорехь (2 дато, 2 дато, 1 борза).\nТадахиро Номура — цхьаъ бен воцу 3-за Олимпиадан дзюдон чемпион (1996, 2000, 2004). Цуьнан йозалла яра 60 кг кхаччалц.\nПетер Зайсенбахер — Австрин дзюдоист, 2-за Олимпиадан чемпион (1984, 1988).\nХитоси Сайто — Японин дзюдоист, 2-за Олимпиадан чемпион (1984, 1988). Иза вара лакхара йозаллин категорехь.\nДавид Дуйе — Францин дзюдоист, 2-за Олимпиадан чемпион (1996, 2000), 4-за дуьненан чемпион.\nДзюдо исбаьхьаллехь[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЭссенехь (Германи) хилла дуьненан дзюдон чемпионатан лерина арахецна почтан марка, 1987 шо\nДзюдох лаьцна ю Цунэо Томитас язйина роман «Сугата Сансиро». Куросавас 1943 шарахь яккхира иштта цӀе йолу фильм (цуьнан кхи цӀе — «Дзюдон похӀма»). ТӀаьхьа и фильм кхиъ 5-за яккхира (1955, 1965, 1966, 1970, 1971 шерашкахь).\n1945 шарахь Куросавас арахийцира фильм «Сугата Сансиро. Часть II» (яп. 續姿三四郎 Zoku Sugata Sanshirō?). Цуьнан шозлугӀа цӀе яра «Дзюдон похӀма II».\nЦхьа куьг долучера дзюдо Ӏамош вара детектив Сид Холли — масийтта романан турпалхо («Игра без козырей», «Твёрдая рука», «Дорога скорби», «По заказу»). И романаш язйинарг вара ингалсан яздархо Дик Френсис.\n1986 шо дуьйна 1993 шо кхаччалц Big Comic Spirits журналехь арахоьцуш яра Наоки Урасавас язйина манга «Yawara!». Иза яра дзюдо Ӏамош йолу Явара Инокума (яп. 猪熊 柔 Inokuma Yawara?) цӀе йолу йоӀах лаьцна. 1988 шо дуьйна 1997 шо кхаччалц арахоьцуш яра Кацутоси Каваи язйина «Хьайн доьхка чӀогӀа дехка!» (яп. 帯をギュッとね! Obi o Gyuttone!?) цӀе йолу манга.\n1969 шарахь 2 апрель дуьйна 24 сентябрь кхаччалц Fuji Television студис гайтира «Дзюдо латар» я «Курэнай Сансиро» (яп. 紅三四郎 Kurenai Sanshiro?) Тацуо Ёсидас яккхина анимен 26 сери.\n2004 шарахь Гонконгехь яккхира дзюдох лаьцна фильм «Охьакхоссар» (Yau doh lung fu bong).(http://kinoprosport.ru/brosok-vniz-2004/ Архивйина 2012-09-21 — Wayback Machine)\nБевзуш болу нохчийн дзюдоисташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМациев, Ислам Хамзатович\nХасан Бисултанов (Хусейн Озкан)\n↑ Diane Skoss A Koryu Primer (ингалс.). Koryu Books. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 11 июлехь.\n↑ 1 2 3 4 5 Кано Дзигоро. Общие сведения о дзюдо и его ценности в деле воспитания (ru) // Хидэн. Боевые искусства и рукопашный бой : Научно-методический сборник под редакцией Горбылёва А. М.. — М.: ФГУП Издательство «Известия» УД П РФ, 2008. — Вып. 1. — С. 118-173.\n↑ (ингалс.) Gōzō Shioda. Aikido Shugyo: Harmony in Confrontation. — 1-st edition. — Toronto, Canada: Shindokan Books International, 2002. — 207 с. — ISBN 0-9687791-2-3.\n↑ 1 2 3 4 Горбылёв А. М. Очерк истории дзюдо. Начало пути (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 6. — С. 7-15.\n↑ 1 2 3 Сергей Косоротов, Алексей Горбылёв. Кодокан дзюдо. Сущность и структура (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 6. — С. 2-6.\n↑ 1 2 Горбылёв А.М. Очерк истории дзюдо. «Смертельная битва» с дзю-дзюцу (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 7. — С. 5-14.\n↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Горбылёв А.М. Очерк истории дзюдо. От национального признания к олимпийскому виду спорта (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 8. — С. 5-13.\n↑ Kodokan Judo facts and history (ингалс.). — История Кодокан дзюдо и факты. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 20 ноябрехь.\n↑ Keo Cavalcanti The History of Kodokan Judo (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ 1 2 3 4 Richard Bowen Origins (ингалс.). Budokwai.org. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 июлехь.\n↑ Jigoro Kano The Contribution of Judo to Education (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ 1 2 3 Black Belt Magazine, June 1970 Friction Fractures U.S. Judo Factions (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 июлехь. ГӀалат дешнаш далорна Нийса йоцу тег <ref>: «U.S. Judo» цӀе, башха чулацамна маситтазза хӀотийна\n↑ 1 2 Национальный союз дзюдо и Федерация дзюдо России История дзюдо (оьр.). Judo.ru. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ Лукашев М. Н. Сотворение САМБО. Родиться в царской тюрьме, чтобы умереть в сталинской (оьр.). Борьба САМБО (www.sambo.spb.ru). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 2 мартехь.\n↑ И. Ципурский Сорок пять лет удачному дебюту (оьр.). Ассоциация любительских и профессиональных клубов дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 15 ноябрехь.\n↑ International Judo Federation (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 2 февралехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ Национальный союз дзюдо и Федерация дзюдо России История отечественного дзюдо (оьр.). Judo.ru. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ International Federation of Associated Wrestling Style (FILA) History of wrestling (ингалс.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Теллина 2010 шеран 16 июлехь.\n↑ Юкъадеккхина 1986 шарахь Халкъашна юккъера дзюдон федерацис Антон Гесинкс хьехамца\n↑ Traditional 40 Throws (Gokyo no Waza) (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Institute Kodokan Kodokan Judo / Classification of Waza (ингалс.). — Классификация приёмов Кодокан дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь.\n↑ Сергей Косоротов, Алексей Горбылёв. Болевые приёмы дзюдо. Теоретические положения (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический журнал. — М.: ООО «Будо-спорт», 2002. — Вып. 3. — С. 51-53.\n↑ Сергей Косоротов, Алексей Горбылёв. Удушающие приёмы дзюдо. Теоретические основы (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 6. — С. 40-42.\n↑ Алексей Горбылёв. Техника поражения уязвимых точек в дзюдо (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 5. — С. 69-78.\n↑ Российское дзюдо. Терминология (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 26 ноябрехь.\n↑ Koshiki no kata. Jigoro Kano — Yamashita Yoshiaki (итал.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь. (ингалс.)(нем.)\n↑ Judo Ranks and Grading (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Don Cunningham Belt colors and ranking tradition (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Neil Ohlenkamp The Judo Rank System (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Ranking System and Belt Colors (ингалс.). Judopedia. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Положение о порядке аттестационной деятельности по присвоению квалификационных степеней КЮ и ДАН (оьр.). Федерация дзюдо России. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2012 шеран 13 июнехь.\n↑ Judo as a Martial Art (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 1 мартехь.\n↑ Bernard J. Cosneck. American Combat Judo. — Astana,Kazakstan: Sentinel Books Publishers, Inc., 1944. — 125 с.\n↑ Judo Arresting Techniques (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 1 мартехь.\n↑ Joshi Judo Goshinho (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 1 мартехь.\n↑ Thom Sakata Top Ten Reasons Why Sport Judo is Effective for Combat and Self-Defense (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 1 мартехь.\n↑ Top Dog: BJJ or Judo? (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Kurt Seemann. Judo for Street Survival (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Jim Chen, Theodore Chen The Man Who Defeated Helio Gracie (ингалс.) (3 July 2003). — Человек, победивший Элиу Грэйси. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 14 июлехь.\n↑ Masahiko Kimura Excerpt from «My Judo» (ингалс.) (1984). — Выдержки из книги Масахико Кимуры «Моё дзюдо». Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 14 июлехь.\n↑ Биография Фёдора Емельяненко (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Review by Al Yu, photos by Scott Petersen PRIDE SHOCKWAVE REVIEW AND PICTURES (ингалс.). MMAWeekly.com (31 December 2006). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 8 июлехь.\n↑ Review by Al Yu, photos by Scott Petersen Непобедимый Фёдор (оьр.). Фёдор Емельяненко. Официальный сайт. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 20 августехь. Теллина 2010 шеран 8 июлехь.\n↑ Al Yu Fedor Topples The Giant In Japan (ингалс.). MMAWeekly.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 8 июлехь.\n↑ Joe Hall The New Face of Judo (ингалс.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Black Belt. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Justin Bolduc Two More Fights Added to Pride Shockwave (ингалс.). Nokaut.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Hidehiko Yoshida Profile (jp). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Olympic Judo gold medalist Satoshi Ishii signs with FEG (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 мартехь.\n↑ Отчеты о прошедших турнирах (оьр.). Национальный союз дзюдо и Федерация дзюдо России. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 30 июнехь.\n↑ Judo. International Organization of Sport for the Disabled (IOSD) (ингалс.). Official Website of the Paralympic Movement. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 17 ноябрехь.\n↑ New World Ranking List after Rotterdam 2009 (ингалс.) (pdf). International Judo Federation. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 18 августехь. Теллина 2009 шеран 20 ноябрехь.\n↑ 1 2 IJF World Ranking List (ингалс.) (pdf). International Judo Federation. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 18 августехь. Теллина 2009 шеран 20 ноябрехь.\n↑ IJF Referees World Ranking List after Paris World Juniors (ингалс.) (pdf). International Judo Federation. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 18 августехь. Теллина 2009 шеран 20 ноябрехь.\n↑ Правила соревнований Федерации дзюдо России (оьр.) (doc). Федерация дзюдо России. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 2 июнехь.\n↑ Neil Ohlenkamp Judo Competition Systems (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 2 июнехь.\n↑ IJF Sports & Organization Rules (ингалс.) (doc). International Judo Federation. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 18 августехь. Теллина 2009 шеран 20 ноябрехь.\n↑ Катан яхьаллонашан кхел йо пхеа суьдхойс.\n↑ Judo for Blind Athletes (ингалс.). JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 15 ноябрехь.\n↑ Изменения правил соревнований Международной федерации дзюдо, действующие с 1 января 2009 года (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь.\n↑ «Шидо» — японхойн маттара нийса йоцу транслитераци ю\n↑ Изменения правил соревнований Международной федерации дзюдо, действующие с 1 января 2010 года (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 1 мартехь.\n↑ 1 2 3 Emilio Bruno The Development of Judo Weight Classes (ингалс.) (20 June 1972). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ European Championships Paris - 1952 (FRA) (ингалс.). JudoInside.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ World Championships Paris - 1961 (FRA) (ингалс.). JudoInside.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ World Championships Tokyo - 1964 (JPN) (ингалс.). JudoInside.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\n↑ Neil Ohlenkamp The Evolution of Judo Contest Rules (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 2 декабрехь.\n↑ Olympic Judo Event History (ингалс.). Neil Ohlenkamp, JudoInfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 3 июлехь.\n↑ Robert S. Nishime, M.D., USA Judo Sports Medicine Subcommittee Sports Medicine Issues in the Young Judo Athlete (ингалс.). usjudo.org. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 июлехь.\n↑ Judo Research Abstracts (ингалс.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 4 июлехь.\n↑ Справка о состоянии и мерах развития самбо в Российской Федерации (оьр.). Российский союз боевых искусств (РБСИ). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 27 февралехь.\n↑ Самбо в мире (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 27 февралехь.\n↑ Judo Country Medal Leaders (ингалс.). Sports Reference/Olympic sports. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 27 февралехь.\n↑ Kurenai Sanshiro (TV) (ингалс.). Anime News Network. Теллина 2010 шеран 27 февралехь.\nКано Дзигоро. Общие сведения о дзюдо и его ценности в деле воспитания (ru) // Хидэн. Боевые искусства и рукопашный бой : Научно-методический сборник под редакцией Горбылёва А. М.. — М.: ФГУП Издательство «Известия» УД П РФ, 2008. — Вып. 1. — С. 118-173.\nГорбылёв А. М. Очерк истории дзюдо. Начало пути (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — М.: ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 6. — С. 7-15.\nГорбылёв А. М. Очерк истории дзюдо. «Смертельная битва» с дзю-дзюцу (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — М.: ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 7. — С. 5-14.\nГорбылёв А.М. Очерк истории дзюдо. От национального признания к олимпийскому виду спорта (ru) // Додзё. Воинские искусства Японии : Научно-популярный методический сборник. — М.: ООО «Будо-спорт», 2001. — Вып. 8. — С. 5-13.\nКхоьчу меттанашкахь[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЧеченские дзюдоисты на Олимпийских Играх\nОфициальный сайт Кодокан дзюдо (яп.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь.(ингалс.)\nРоссийское дзюдо (оьр.). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь.(ингалс.)\nInternational Judo Federation (ингалс.). — Международная федерация дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 14 ноябрехь.\nEuropean Judo Union (ингалс.). — Сайт Европейского союза дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 17 ноябрехь.\nThe Original Judo Information Site (ингалс.). — Информация о дзюдо на английском языке на сайте Judoinfo.com. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 17 ноябрехь.\nJudoschool Jan Snijders (ингалс.). — Информация о дзюдо на английском и голландском языках; видео бросков и ката. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 17 ноябрехь.\nJudo Information System (ингалс.). — Информационная мультиязычная система о событиях в мире дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 7 июлехь.\nEjudo.info (яп.). — История дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2009 шеран 17 ноябрехь.\nKyuzo Mifune Demonstrating Judo (ингалс.). YouTube. — Кюдзо Мифунэ (10-й дан Кодокан дзюдо) демонстрирует приёмы дзюдо. Теллина 2009 шеран 18 ноябрехь.\n«Мир дзюдо» (оьр.). — Российский спортивный журнал о дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2010 шеран 16 апрелехь.\nУчебные видеофильмы по дзюдо (оьр.). — Обучающие программы по дзюдо для тренеров и спортсменов. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 23 августехь. Теллина 2011 шеран 4 апрелехь.\nДзюдо для всех (оьр.). — Видео техники дзюдо. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 2 февралехь.\nКеп:Олимпан спортан тайпанаш\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дзюдо&oldid=6107507»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 5 июль, 16:43.


"Мифаш дицлуш Iедал дац": адамаш кхерон туьйра хилла 5G мобилан зIенан машанах\nCOVID-19 ун 5G серий доцчу (Wi-Fi технологи) машанехула даьржа бохучух тешаш болу Оьрсийчуьра юкъараллин жигархой арабевлла бу мобилан зIенан чардакхашна тIехь йолу коьчаллаш йохош, керланаш ца хIитта йойтуш а. Духьалонн акцеш хилла оцу хьокъехь Къилбаседа Кавказехь а. Амма мобилан зIенан компанешна 5G бахьана долуш сагаттадан бахьана ца го. МикротулгIенан пешан йолчул а кIезиг ю 5G станцеша луш йолу радиаци, ткъа мобилан зIенан чардакх цIанна герга мел хуьлу а, иза кIезиг хуьлу, чIагIдо цара.\nКъилбаседа ХIирийчохь цхьана шарахь шозза – Ногир а, Мизур а ярташкахь – дагийна мобилан зIенан чардакхаш, 5G зIе хиларна кхоьруш. Дагестанехь оцу кепара станцеш яхкарна дуьхьал митингаш хилла Новогеоргиевкехь а, Керла Черкейхь а, ХIинжа-ГIалахь а, Ашага-Сталахь а. Цу кеппара дуьхьалонан акцеш хилла Кхарачой-ЧергIазийчуьрчу Черкесскехь а, Усть-Джегутехь а, ткъа иштта Зеленчукская станицехь а, Кубанерчу Армавирехь а, Ставрополь гIалахь а.\nМобилал зIенан антенна уллехь хиларх кхера оьшуш дац\nОцу юкъана 5G мобилан зIенах коммерцин кепара пайда оьцуш бац Къилбаседа Кавказехь хьовха, цхьана а Оьрсийчоьнан регионехь а. Иза зеран зонаш ю кхоьллина цхьацца яккхийчу гIаланашкахь.\n"Базан станцина гена мел ву абонент, цуьнан телефоно алсам энерги йойъу цуьнца зIе латто, цундела, кхеташ ма хиллара, электромагнитан радиацин тIегIа а лакхара хуьлу. Ткъа мобилан зIенан чардакх уллехь мел хуьлу а, дика хуьлу сигнал, лахара хуьлу радиацин тIегIа. Цундела мобилал зIенан антенна уллехь хиларх кхера оьшуш дац. Цхьа а кхерам бац цуьнгара схьаболуш, зIе дика хилар а бен", - дийцира Кавказ.Реалиин корреспонденте "МегаФонан" зорбан сервисехь.\nКхузаманахьлера технологеш юкъаяхарна саготта бу НАФИ аналитикан центро 2019-чу шарахь бинчу талламехь дакъалаьцна 38 процент Оьрсийчуьра бахархой\n5G чардакхаш – уьш механа еза технологи ю. Масех миллион сом мах болу объекташ яр бахьана ду зIенан дикалла а, интернетан сихалла а латтор, цунах пайда оьцуш болу нах дукха хиларна, билгалдаьккхира Кавказ.Реалиица шен хиллачу къамелехь Краснодаран махкарчу МТС станцин директора Ласкавый Сергейс. Цуьнца цхьаьна 5G массанхьа а хилийта план ю шайн, бохуш вара иза.\n5G мобилан зIенна дуьхьа бу цхьаболу дуьненна а бевзаш болу юкъараллин жигархой а, актераш а, Iилманчаш а. Масала, литературехула Нобелан совгIат делла йолчу Алексиевич Светланина хета оцу технологина Iаткъам бийр бу аьлла адаман иммунан системина.\nКхо эзар сов стагах лаьтташ ю 5G зIенаца низамашца къийсам латто дагахь йолу "ВКонтакте" социалан машанехь кхоьллина "Убрать сотовые вышки от домов!" (ДIадаха мобилан зIенан чардакхаш цIеношна уллера) юкъаралла.\nКхузаманахьлера технологеш юкъаяхарна саготта бу НАФИ аналитикан центро 2019-чу шарахь бинчу талламехь дакъалаьцна болу 38 процент Оьрсийчуьра бахархой. Царах кхоалгIа дакъа тешна ду инновацеша кхерам бохьуш хиларх. Дуьхьал болчу нахана юкъахь дукхаха берш бу зударий а, ярташкара бахархой а, пенсионераш а, тIедогIучу рицкъан барам лахара болу нах а. Царнахета тIаьхье дика хир яц аьлла терахьашца йоьзна тенологеш лелоран.\n"Иза кхето мегар ду терахьйин технологех лаьцна нахана хуург ледара хиларца а. Уьш наггахь цакхета хIунда оьшуш ю шайна терахьийн технологи, муха гIо дийр ду оцу технологино хIора денна долчу дахарна бохучух. Цуьнца цхьана мехала ду технологеш юкъаяхарца а, кхиорца а бахархойн царах лаьцна долу хаарш алсамдахар а", - боху НАФИ аналитикан центран векало Лейсан Баймуратовас.\nIилманца йогIуш йоцчу фейкашца къийсам латто беза, иза ца дахь "халкъ дахаран хьелашкахь оьшуш йолу техника хIаллакъян долалур ду, цу чохь хиъна Iаш шайтIа ду бохуш", хета Антропогенез.ру интернет-порталан коьртачу редакторна Соколов Александрна.\n"Мифаш дицлуш Iедал дац, адамаш кхерарх пайда оьцу тайп-тайпанчу куьг цӀена доцучу наха", - элира цо Кавказ.Реалиица къамел деш.\nДерригдуьненан могашалла ларъйон вовшахтохаралло дийцарехь, электромагнитан Iаткъам вуно лахара бу ур-аттал кхузаманахьлерчу гIаланашкахь а. Делахь а, цомгаш воцучу стеган могашалла теллича гуш ца хуьлу и Iаткъам жимма а хаалуш хилар.\n"Оцу Iаткъаман лар цахиларо гойтуш ду иза баккъалла а цахилар. Амма оццу кепара иза хила тало вайн талламан кепаца иза каро аьтто ца хилар а. Цундела дацаран жамIаш мелла а кIезиг тешош хуьлу, ондда гуш а лолуш жамIаш ца хилча", – аьлла ду Дерригдуьненан могашалла ларъйон вовшахтохараллан сайта тIехь.


НеизвестенАбай кара создер (слова назедания) 36 !!! Казах, Казахи, Казахское, Казахи, Казак, Казакта, Казахстан, Казахские песни, Казакша олендер, андер, ан!!!04:24Прослушатьдобавить в избранноескачать\nНеизвестенАбай кара создер (слова назедания) 43 !!! Казах, Казахи, Казахское, Казахи, Казак, Казакта, Казахстан, Казахские песни, Казакша олендер, андер, ан!!!09:21Прослушатьдобавить в избранноескачать\nНеизвестенАбай кара создер (слова назедания) 20 !!! Казах, Казахи, Казахское, Казахи, Казак, Казакта, Казахстан, Казахские песни, Казакша олендер, андер, ан!!!01:45Прослушатьдобавить в избранноескачать\nНеизвестенАбай кара создер (слова назедания) 33 !!! Казах, Казахи, Казахское, Казахи, Казак, Казакта, Казахстан, Казахские песни, Казакша олендер, андер, ан!!!02:39Прослушатьдобавить в избранноескачать\nНеизвестенАбай кара создер (слова назедания) 8 !!! Казах, Казахи, Казахское, Казахи, Казак, Казакта, Казахстан, Казахские песни, Казакша олендер, андер, ан!!!03:15Прослушатьдобавить в избранноескачать12345→\nРады приветствовать Вас на музыкальном портале xMusic.me! Мы позаботились о том, чтобы музыкальные новинки и любимые хиты были всегда доступны Вам. Благодаря удобной панели поиска, Вы легко найдёте нужную Вам композицию за считанные секунды!Скачать бесплатно и прослушать онлайн казахские песни 2013 можно без регистрации.xMusic.me желает Вам хорошего настроения и приятного прослушивания любимой музыки!казахские песни 2013 mp3 скачать, прослушать казахские песни 2013, казахские песни 2013 mp3, казахские песни 2013 без регистрации, казахские песни 2013 скачать песню.меркури кабалье барселона\nnarco tango mis buenos aires querido\nmegamix 2011 j c music\nsaint antikal church of truth feat temple of truth\ntrance mission ep 20 special guestmix avila sound\nух ты мы вышли из бух ты\nvaha депо kolibri kavabanga не могу без тебя\nthe klf what time is love live version\nмихаил шуфутинский пахнет морем\nschool days the runaways cover


Йеменехь гIаттамхошна тохарш деш ду коалицин кеманаш\nШолагIа де ду Саудин Iаьрбийн пачхьалкхо куьйгалла дечу коалицин кеманаша Йеменан коьртачу гIалахь Санехь а, кхечу кIоштIашкахь а ракеташ а, бомбанаш а етта. Церан Iалашо ю цу махкахь яккхийн территореш дIа а лийцина тIемаш дечу шиIатийн хуситийн гIаттамхой эшор.\nМалхбузерчу агенталлаш бинчу хаамашца, ПIераскан Iуьйранна кеманаш тохарш дина Санерчу президентан гIишлонна. Йеменан президент Хади Мансур дIавахана махкара.\nЗазадоккху-беттан 26-чу дийнахь иза дIакхаьчна Саудин Iаьрбийн пачхьалкха. Йеменан могашаллан министраллан белхахоша чIагIдарехь, тIахьарчу шина дийнахь 39 стаг вийна коалицин кеманаша тохарш дар бахьана долуш.\nСаудийн Iаьрбийн пачхьалкхо куьйгалла дечу сунниташна а, церан бертахошна а хетарехь, гIаттамхой бу Йемен дIалоцуш ГIажарийчоьно пайда оьцуш болу гIирс. Сунниташ дагахь бац и план кхочуш хилийта. Карарчу хенахь хуситийн карахь ю Къилбаседа Йемен а, къилбера масийтта провинци а.\nРостовхь - «террорхой» лецна, БуьритIехь – «наркоман»


Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) купить цена | Аксессуары Чехлы Для Смартфона Планшета Купить\nКаталог » Huawei Y7 Pro (2019) » Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой)\nКод товара: 572833\nВыберите оценкуGive Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) 1/5Give Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) 2/5Give Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) 3/5Give Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) 4/5Give Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой) 5/5Сброс рейтинга\nЕсли вы хотите купить Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой). Вы уже на правильном пути наш интернет магазин предоставит вам лучую цену на Чехол книжка Mofi Rui Series для Huawei Y7 Pro (2019) Light Blue (Небесно-голубой). Доставка в все города страны Киев, Днепропетровск, Донецке, Львов, Одессе, Луганске, Запорожье и в других городах Украины.


Нохчо лаьцна Германехь. Иза дIавала мегаш ву Оьрсийчуьрчу ФСБ\nНохчийчуьра вахархо Мурадов Алихан лаьцна немцойн полицино Германин дозанехь. Иза дIавала мегаш ву Оьрсийчоьнан федералан кхерамазаллин сервисе (ФСБ), яздо Кавказ.Реалиино, цуьнан вешина тIе а тевжаш.\nМурадовн доьзалан векло бинчу хаамца, иза лоьхуш хилла Интерполо, Ярославан коштIарчу ФСБ-н урхаллан хьаькамо Куманяев Александара долийначу бехктакхаман гIуллакхехула. Нохчо бехке веш ву 60 эзар евро барамехь курхалла лелорна.\n2019-чу шарахь шен ваша вехачу Бельге а веана, Мурадовс политикан тховкIело ехна хилла цу мехкан Iедалшка.\nГерманин дозанехь иза нисвелла Францера шен накъосто хьошалгIа кхайкхинчура цIавогIуш. Цо а, цуьнан белхан накъосто а чIагIдарехь, церан компанино Оьрсийчохь эцна лаьттан дакъош дезаделла хилла ФСБ-н меттигерчу урхаллан хьаькамна. И бахьанехь Iаткъам ловш хилла нохчо ницкъаллин структурийн белхахошкара.\nБолчу хаамца, карарчу хенахь Мурадов латтош ву таллламан изоляторехь.


Газа секторерчу Iалашонашна ден тохарш шордеш ю Израил, оцу юкъанна пхьоьалгIачу дийне даьлла Палестинера дIа Израилерчу меттигашна тIе ракеташ кхийсар а.\nДуьненан юкъаралло агIонашка конфликт ерзор доьхучу кху муьрехь а дац хьал гIоьртина лаьттачуьра толуш.\nИзраилан премьер-министра Нетаньяху Беньямина Стилкъекъа-беттан 14-чохь дIахьедина, Израилан Iалашо яц цкъачунна радикалийн ХЬАМАС тобанна ден тохарш лагIдан, аьлла.\nМахьмуд Iаббас, Палестина: "И машар оха тIе ца оьцу"\nПIераскана Израилан эскарша 40 минотехь, секторан доза а ца хадош, тIелетарш дIадаьхьина 160 кеманца а, тIеман техникаца а. Тохарш дина танканашца, яккхий тоьпашца. 150 объект ю тохаршна кIел нисъелларг – ХЬАМАС тобано пайдаоьцу тоннелашна дина тIелетарш доккхачу декъанна.\nГаза секторехь, Палестинан могашаллин министралло бечу хаамца, оршотдийнера схьа вийна 120 сов стаг, царалахь ду 31 бер а, 20 зуда а. Чевнаш йина 900 гергга вахархочунна.\nХЬАМАСо а, "Исламан жихIад" цIе йолчу кхечу радикалийн тобано а бакъдо шайх 20 стаг вийна хилар. Амма Израило и терахь кхин а алсам ду, чIагIдо.\nИзраилехь, цо бахарехь, вийна 7 стаг, царалахь ду 6 шо кхаьчна бер а.\nИордан хин Малхбузерчу бердаца долчу лаьттан доккхачу декъа тIехь лаьтта палестинахойн а, Израилан ницкъхойн а конфликт. Оццу юкъанна летта нах Израилехь жуьгтийн а, Iаьрбий а цхьана бехачу гIаланашкахь а. Израилан президента дIахьедина, пачхьалкхехь чоьхьара тIом эккхарна кхерам бу, аьлла.\n2014-чу шарера схьа оцуул боккхачу барамехь дуьххьара иккхина конфликт ю тахана яьржинарг, боху тергамчаша. Девнаш дуьйладелла дIадахначу мукъаденошкахь Иерусалимерчу Ал-Акса маьждигна гонах – цунна гергахь ю жуьгтийн Еза меттигаш а. Девнаш лелха дуьйладелира кхело Иерусалимера масех Iаьрбийн доьзал хIусамаш чуьра ара а баьккхина, жуьгтийн доьзалш чубахийта сацам бича.


Дукъахь дара ДадагIеран гIоли долу кхаш. Попа-лаьтта тIехь къаьсттина картол, хох, жIонк – муьлхха а орамат дика кхуьура. Уьрдан йистошкахь кхоь-хьаьжкIа юьйра. Варша йистехь боккха кхор бара, оцу куьпахь а уггаре а зоьртала дитт ду ала мегар долуш. Кхаш тIе баьхкинчех дукхахболчара молуш генадоццуш шовда а дара. Цхьана заманахь Дадин дендас, Мадага, баьккхина мохк бу иза. Шовданна гергахь хиларна билгалбина, шен хен-хенахь кхада а кходуш, доладина кхор Iаламат куьцехь гора. БIе шо сов хан ю цуьнан, Дадина хетарехь. Асара-маьрсан хенахь къахьоьгучарна кIелахь садаIа чIогIа бегIийла дара кхузахь. Цул сов, гурахь Iаламат мерза кхораш а хуьлура. Къаьсттина хичубохка а, цу баккха а магош бара Мадаган кхор. Виллина Дадас шен денда вуьйцуш ладийгIинчу Канина а бевзинера и кхор а, цунна гергара шовда а. Ша царна цIерш техкича санна, «Мадаган кхор», «Мадаган шовда» бохуш, дIалелара кIант. Бакъду, тIаьххьарчу хенахь ун хиллера Канина оцу кхурах а, оцу шовданах а.\n«Вадал, битон эций, гIой, шовдан шийла хи дохьуш воьл! Же, вадалахь, кхурах кхозучу гаьнгали чуьра кIант самаваьллий хьажал!» – бохуш, дийнахь сарралц, толлу ж1аьла санна, кхан дохалла лоьллура иза. Асар динчу меттера Iеха схьалехьор а дацара аттачех. Хьалхо, жима волуш, самукъа а долуш вогIура Кана кха тIe богIучаьрца. Х1орш ворданахь боьлхуш, Дадас наггахь архаш а лора Кане. Цул т1ехдаьлла кхин хазахетар дацара к1ентан. Виллина ловзуш лела йиш хуьлура хIетахь. И дIадаьлла – х1инца кхуьнга хьадал-вадал бахар совдаьлла. ДаI санна цIий а велла, х1инца сарралц ида везаш хуьлура х1ара. ГIаж таккхол мел хилларг а вара гIуллакх-балхана тIевоьллина. Сибарехара цIадаьхкина дукха хан а яцара – лаьттана ховха куьг дезара: къацахетарийн карахь дисина, энжададаьллера даймехкан латта. Белхан ка ца долура. Веккъа цхьа Кана хилла ца Iара балхана тIевоьллина, лулахойн ардаш тIехь а хезара, Кана санна, бертаза лоьхкучу берийн чам боцу цIогIанаш. Дукха ницкъаш а ца бора царна, амма гуттар а ловзар дезачу берийн арз-гIовгIа хотешкахь йоцуш ца хуьлура. Йочанаш дIасевцначуьра бохуш, балхана сутарабевлла хьийзара баккхийнаш: тIаьххьарчу муьрехь, догIанаш лаьтташ, асарш дукъделлера. Цундела делкъа-хенахь а, ламаз диначул тIаьхьа а чомахь мижарг баа а йиш йоцуш, хьийзара дай-наной.\nОбновлено 23.07.2019 07:15 | Автор: Administrator 23.07.2019 07:04\nКуьзганаш а ду, Iарждина, гуш. Чохь Iачу стеган аьрру пхьарс Iуьллу парггIата охьадаханчу куьзгана тIехь.\nСтаг дIаса а ца хьожу.\nНах тIаьхьахьоьжу машенна.\nНах иштта буьсу, хьаьжжинчохь.\nБераш а ду тIаьхьауьдуш.\nКотамаш а йовду некъа тIера дIа: «Къакъ-къийкъ, вакъ-вакъ!» – дарца, ченашлахь луьйчуш Iийна.\nЗударийн баганаш гIаьтта, шайн гIуллакхаш а дицлуш.\nМехкарий а ловчкъу, чууьдуш, шаьш тIехь беркъа дIа ца гайта\n– Иза мила ву, мичара?! – хоьтту зударша вовшашка.\nЦхьанна а гина, хезна а вац.\nМичара ву а ца хаьа я кху юьрта хIунда веъна а, мила волчу я хIун лоьхуш!\nМашен тIехйол-йолучу цIа чуьра зударий арахьовду, орцанна санна, сиха, каде, машен мича, хьаьнга йоьрзу, толлуш.\nМашен иштта дIатIехйолу, Iин чуьра хьала гу тIе йолуш, гу тIера юха Iин чу юлуш.\nЗударий вовшашка хьуьйсу, цхьаьнга хоьттуш, юха вукхуьнга.\nОбновлено 22.07.2019 11:53 | Автор: Administrator 22.07.2019 11:43\nПоэзи хIун ю аьлла хаттар дича, хIораммо а эзар жоп лур ду. Поэзи хазалла ю, эр ду, поэзи васташ ду, поэзи синхаамаш бу, синхIоттам, Бексултанов Мусан дешнашца аьлча «Хазалло кхуллу гIайгIа». Абдулаев Лечас нохчийн поэзин Дервиш аьлла цIе тиллина Бецаев Iийсана. Бецаев Iийсас кхуллушъерг поэзи ю, вастийн поэзи. Дуьненан дIахIоттам, адамийн дахар, юкъаметтигаш, синхаамаш, лазамаш, гIайгIанаш, уьш дерриш васташка дерзадо Iийсас. Нохчийн литературехь Бецаев Iийсан поэзин хатI керла делахь а, дуьненаюкъара поэзехь керла бац и тайпа лехамаш. Наггахь цуьнан вастийн къепенна тIаьхьакхиа хала хуьлу, амма, цакхетарг дац аьлл, дIататта ца еза вай цуьнан кхолларалла, ойлаян Iама деза. Нохчийн маттахь эксперименташ яр къобалдан деза. Мотт кхуьуш бу, меттан басарш шордан деза, хIунда аьлча мотт тIебузар санна хуьлу дешнаш, васташ керл-керла кепара ловзор. Цундела чIогIа мехала ю Бецаев Iийсан ойланаш.\nШу-ха сан-ма шад хилла,\nгу-ха сан-ма гура хилла,\nцхьа а лан доцуш,\nсацIена сан синан дин бисна,\nлам сан байлахь а битина,\nлерг-бад сан йохийна.\nЧам баьлла сан чомах,\nчами чуьра дог сан,\nченала и кхоьссина-ма и-ма баьлла,\nбаьлла бала боссийна.\nОбновлено 19.07.2019 10:02 | Автор: Administrator 19.07.2019 07:57\nВаьлла, тов, дуьненна бале…\nДа ву, тов, бекхазчу бехкан…\nСо-м хӀара оьмар тӀеяле\nВолийна кӀари чу лехка.\nДуьтур вай паччахьийн зама\nУьншаре лаллале лайнарг.\n«Аврорас» ткъес тоьхчахьана\nДерг а дац дерриге тайна.\nЦо дуьне Ӏадийна серло\nЛаьмнашна тӀехьаьжча малхах,\nДелира сан а самалха,\nГӀайгӀанех ойланаш херлуш.\nАьхнаерш – оцеран метта –\nЙиссича кӀадъян сан гӀовла,\nМалх а ма бацара летта,\nХьалха ша кхетачул совнах.\nОбновлено 18.07.2019 08:32 | Автор: Administrator 18.07.2019 07:30\nХIинццалц моьттура –\nЛаттайо лаьтта тIехь\nДахаран бух хилла\nНенан дог хиллера\nМел лаьтта, –\nШуна декхар дIаделла\nВера вац, вера вац\nОбновлено 16.07.2019 14:21 | Автор: Administrator 16.07.2019 06:55\nМамакаев Эдуардан – 80 шо


Шам (ОгӀн) — Википеди\nШам (фр. Champs) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу БуьбегӀтгӀе, ЛиньегӀоль (ОгӀн), Сент-СегӀонн-ле-МогӀтань, Сен-ИлегӀ-ле-Шатель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шам_(ОгӀн)&oldid=7845887»


Брежи — Википеди\n49°04′58″ къ. ш. 2°51′55″ м. д.HGЯOL\nБрежи (фр. Brégy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Уассери, Пюизье (Сена а, Марна а), Буянси, Шевревиль (Уаза), Онь (Уаза), Реез-Фосс-Мартен, Дуи-ла-Раме. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Брежи&oldid=5153954»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 20:57.


Кульпа (эвла) — Википеди\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Кульпа.\nКульпа (оьрс. Кульпа) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Приволжскан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кульпа_(эвла)&oldid=8539326»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 31 май, 18:21.


НАЬНАЦАРА ХИЙРАВАЛАР — Сердало\nТIехьарча хана наха юкъе дукха хоз, «хьанехка ший берашцара къоастаяьй, хьанехка ший наьнаца йистхулаш вац, хьанехка бехк боацаш йитай», яхаш дувца хабараш. Вай къаманга вIалла товш къамаьлаш дац уж. ХIана аьлча, саг йитари, нанеи бери къоатстадари, наьнаца ийгIа вагIари чIоагIа во, ийрча эсала, кIалдиса лоархIаш да вай къамо.\nЦхьавола саг ше наьнаца гIарйича, е цунна цатовр дича чIоагIа хала хеташ гIайгIа бала болаш, дог дехе хьувзаш хул. Ший даьцеи наьнацеи кIаьда, Iимерза, дика хилар Ислам дин чухьа халанза даргдоацаш дувца. Из кхоачаш ца деш вола саг Далла хьалхашка доккха къа даьрг ва, цун Iамал Дала дIа ца эцал. Цудухьа наьнаца е даьца ший гIаръяьлча, е царна ше эгIазвахача хьадагдоха деза дезалхочоа ший гIулакх малагIча кIарга тIа латта.\nДукхача Къуръана аяташкахьа хьоахадаьд Дала даьцеи наьнацеи дика хила аьнна, цул совгIа шийх новкъост тохар мо во лаьрхIад из Дала. Сий долча Дала йоах ший Къуръана чухь, «Доахан», яхача сувратагахьа 151 аяьт да из. «Шийх новкъост а ма тоха даьцеи наьнацеи дика а хила». Цудухьа Далла Iаьса хила цар ца мел яхача хана, дас нанас мел яхар кхоачаш де дезаш ва дезалхо.\nШий эгIазал шийга кхаба атта дац, шайтIано Iехавий корзагIа воалаш нийслу саг. Вай даьша яьхад, «Баш-Лоам корта Iобахьаш вале а къонах вац, нагахьа санна ше эгIаз вахача хана ший дегIа доал дулуш саг веце». Иштта лоархI вай къамо ше эгIаза вахача хана ший дегIа доал ца дулуш вола саг. ТIаккха, нанна эгIазвахар мишта лоархI, хIаране ше-шийна уйла е мара езац.\n«Дика а, е во а нанеи бери къоастадар чIоагIа во лоархIаш хиннад вай къамо. Даьла раьза хилва цунна, СурхотIара Хьажа волча, ший гIулакх а дахьаш Ачалкхера бIаьхача наькъа СурхатIе хьаена цхьа кхалсаг хиннай. Ше волча из хьакоа йоалашше, фу дар шугахьа, аьнна хаьттад цунга Хьажас. Даьра ши котам яр са таьлме уллаш цхьанне ялх кIориг яьккхаяр, шоллагIчо цхьа кIориг яьккхаяр. Из цхьа кIориг яьккхар таьлме юха дIа а южаяь, цун кIориг вокха котама дIатIехьа а хийца йоагIа со. Из деце кхы хIама-м дацар, аьннад кхалсаго. ТIаккха, цо ше волча дена гIулакх цунга хьа а ца дувцицийташ, «Нанеи бери къоастадеча балийх вай Дала лорадолда. Жи хье ма йодда яхе дIатохалахь Iайха котамцара къоастаяь кIориг», аьнна юха Ачалкхе цIаяхийтай из БатIал-Хьажа. Цу наьнеи бери лоархIам мелаб, уж къоастадар мел харцахьа да вайна хьахайта даьд из Хьажас. Цудухьа лоравала везаш гIулакхаш да уж. Ше бахьан долаш цхьаккха а саг къастаргвоаца оагIо лаха хьажавеза саг». – йоахар ОльгатIа ваьхача бIаь шерага кхаьча хиннача Кхорахой Хьусена.\nХьадеча хIаманна, дезала, боахама, хьаша лархIара, доахан, ков леладара пайдана еце, ший берашцара къоаста а цаеш цхьаннахьа Iохоаяр гIойле я кхалсаг. Бусалба дингеи къаман Iадатагеи ладийгIача ишта хозагIа товш а да из. Хийла, мараи сесагаи юкъе цатоам эттача, ай кхалсаг мара йий из, Iа цIайохийте меттайоагIаргья хьона, аьле къамаьлаш деш нийслу вайна юкъе цхьаболча наха. ХIаьта кхалсаг йитари, из ший берашцара къоастаяри вIалла кIо деш хиннадац вай даьша.\n«Нагахьа санна кхалсагаца ваха хьайна ца моге, из юта а ца юташ, из був яьккхе ший дезалца хьай доалахьа Iо а хоайий хьайна кхыйола саг хьайоалае. Йита ма йита. Йитарах бала пайда бац. Кхалнах дукха а ма бий вайна хIанз. Кхалсаг Iа хьай доалара а яьккха йитача, доалаш ма дац. Берашта нана эш. Наьна йIоавхал йоацаш кхийа бераш, дега эсала, заьлза са долаш хул. ВIалла а мегаргдац из мо хIама де», – дувц дIахо Кхорахой Хьусена.\nЦхьайолча фусаме бери нанеи къаьстача, бера ший нана гоамалургйолаш, ший наьнах цунга во хабараш дувцаш, ший наьнаца бIарг ца вайташ кхеву цхьаболчар шоай дезалхо. ТIаккха цунна ше Iоваь нана гоамлу. Цул къа а долашах хIама дергдац дезалхочо. ХIана аьлча, нана къин тIера ца йоале Ялсмале бIаргагургьяц цунна, дийшача наха хьаяьхачох.\nНана яхар цхьа моллагIа йола саг яц. Из я, вай ийс бетта ший кер чу а леладаь цул тIехьагIа вай дунен чу даьлча, хало атто ца къестаеш, ший са ца кходеш, вай дошадар, шелдалар, мецадалар, хьогадалар, кIаьддалар кхераш вай хьалкхедеш яр. Дунен чу ше йоаккха ха, вайх дог лазаш йоакх цо.\nХийла нана ший дезалхой меца ца бита пхьераза Iоюж. Наьна сий лакха лоаттаде деза моллагIволча саго. Наьнаца эздел леладе деза. Ший нана езар, цун сий дар цо шийга яхар дар, наьна юхь ца йоагаяр, ший нанна балха така новкъостал дар, цун хало йолаш дола хIама ше хьадар из да дезалхочун хьакъ. ВIалла эхь дац цIагIа йиIиг еце кIаьнко дIа а этта ший нанна дуа хIама кийчдеш а, пхьегIа дIайоаккхаш а, ийнаш дулаш а новкъостал даьд аьнна. Мел дукха вай къахьегарах нанас воашта даьча дикан духьал хам баь даргдац вай.\n«Могаш йоаца ший нана ги а елла цун хьажол тIера даккхардухьа хьажцIен гобоахаш лийнав цхьа Iарбе. ТIаккха, Даьлера салам-моаршал хилда цун, Даьла элча а хиннав цу хьажацIа. Ше даьла Элчан юхе нийсвелча хаьттад цу Iарбечо. Тахханалца сай нанас сайна мел даь дика юхадийкъа ваьннавий со? Ваьннавац, аьннад цунга пайхамаро, Даьлера салам-моаршал хилда цунна. Цо хьона йоаяьча цхьан бийсан мах юхабийкъа ваьннавац хьо, аьнна. Иштта дозал долаш да, нанас ший дезалхочоа деш дола доал». – йоах Назранерча имама ЦIолой Хизира.\nНанеи бери къоастадаьчул тIехьагIа, масала шийна дуккха зоахалолаш хьатIаухашше ший воI хиларах диканга сатувсаш, ший воIа яхаш маьре а ца йодаш пхийтта шера ткъаь шера ягIаш хул хийла нана, цкъа мичча хана а воIах дIа кхийтта яха Iоховрг ма йи ше яхача ийланца. ХIаьта воI ший наьнацара гоамал дIаяьланза из гоама йолаш наьнаца бала а боацаш лелаш хул. Дадала вай даьча! Мишта хетт шоана вай хьаькъалаш? Цу моча метте, са хьакъ хьадала деза, со къин тIера варгвац яхаш дезалхо вагIар, чIоаIа харцахьа да. Ший наьнагара бокъо ехачул цун гора а этта, юхера дIа а цавоалаш латта веза воI.\n«Вай къам мехках а даьккха сибаре дахьийта ха яр из. Ший нанна хьалхишка цхьа лоадам боаца харцахьа хIама даьдар цхьан зIамигача саго. Доккха хIама а ма дацар цо дьара. ХIаьта а эгIаз яхача нанас шийна тоха аьнна тIоара хьалъайдича ведда кIалхарваьлар воI. Цу хана кхийна, саг йоалаерг хинна зIамига саг вар из. ВоI лаца тIехьаедда нана ког лайжа Iокхетачар а йоалаш Iохайра. Цигара ведда ший нанна тIа а вена, хьалъийца ший нана хьамархIа а елла, дIачу а йига цIагIа маьнге тIа Iохоайир цо. ТIаккха, хьаетта, хьайна могар дел сона, аьнна ший наьна когашка Iовижар из зIамига саг. ХIаьта, мискача нанас къин тIера а яьнна, хьажа юкъе барт баьккхар ший воIа. Иштта хила веза воI ше хуле. Ха дIа а ца йохийташ, чехка къин тIера яккха еза нана. Тахан дале а кхоана воаша дийна хургдий хац вайна. Нана къина тIера ца йоале Ялсмале а яц дезалхочоа». – йоах ЖIайрахарча Цискнаькъан Мусса-Молла цIен-нанас Марема.\nШий нана езар, цун сий дар цо шийга яхар дар, наьна юхь ца йоагаяр, ший нанна балха така новкъостал дар. Нана цамогаш хуле, цунна дола дарба лахар, къоанала кIалйисача цунга дика хьожаш, хилар вай массане декхар да. Наьнал дезагIа леладе дезаш хIама дац укх дунен чу. Вайга эггара хьалха укх лаьтта ког боаккхийтар, вай лела Iомадер, багах дош оалийтар нана я. ТIаккха, мишта хул нанна къин тIера варгвац со яхаш, воI вале а, е йоI яле а ший нанна сердаш а нана шийна духьала кхийттача цох оагIув берзабеш а? ХIаьта наьна дег чу-м цатоам, сагото, дехкеяьлар да. Цудухьа, къаьстта шоай наьнаца ийгIа йист ца хулаш багIарашка дехар да са. Жи дайдда дахе, шоашка ха йолча хана йист хила наьнага, къин тIера яккха из, товр дувца цунна.\n«Хьаста еза нана, кIаьда дош ала деза цунга, велавенна мара бIарахьажа йиш яц цунна, цун фу тов хьажа мара хIама де мегаргдац, наьнал бочагIа хIама хила йиш яц сага. Дала из бахьан а оттадаь дуне бIаргадайнад вайна». – йоах СурхатIерча Матенаькъан Асхьаба.\nНаннеи бераи юкъе уж шоайла барт хургбоацаш цхьацца наьнах доаца хIамаш дувцаш царна юкъе цIур бехкараш а нийслу укх заман нах. ЧIоагIа хьашт доацар да цу наха леладер. Цул совгIа шоашта зе а ду цар.\n«Бехк боацаш нанеи бери кхоастадар хьарам да, Даьла Элчас, Даьлера салам-моаршал хилда цунна, аьннад нанна а цун бера а юкъе юкъ къоастаяча сага Дала кхоана доагIача къемата дийнахьа цун а цун безачарна а юкъе юкъ къоастаергья. Бакъда нанна эгIаз ваха вагIа бокъо яц дезалхочун». – йоах бусалба Iилма дийшача сага Мержой Адама.\n«Сагах доацар дувцар доакхагIа дола къа да, белггала къин чу лийга нах ба аьнна белгалбаьхаб уж Къуръана чу. Рузкъа тIакхоавдар, дегIа зе дар санна хьарам да сага сийна тIакхайда из сийза ваккхар. Из хьахул, цунгахьа дола гIалаташ цо дийцача а (гIийбат дар). Бакъда дукха езаш хила еза нана, динга диллача лакха лерхIам бе безача наьнах дог эхкхийтар а, цунца лерхIам ца хилийтара а къингахьа дакъа хургва ший наьнах бер къестадеш вола саг». – йоах дIахо Адама.\nВай сакхетамчу даьхкача нанас хьех вайна, мишта даха деза укх дунен тIа, наха юкъе мишта хила деза, фу леладе деза, малагIа никъ лаца беза. Вай вахарца тоам беш нийсса дIаовттадеш дукха къахьегар нана я. ХIаьта ший нана лоархIаш, цун сий деш цо шийга яхар деш, цун юхь ца йоагаеш хила веза дезалхо.\nКъахетаме волча Дала Дикача хIаманна тIахьеха а, Ше раьза хургволча наькъ тIехьа уж вай дезал кхебе хьаькъал лулда вайна.\nЖи дайдда дахе хьасталаш ноаной!\n← СЕРВИС РОСРЕЕСТРА «ЛИЧНЫЙ КАБИНЕТ КАДАСТРОВОГО ИНЖЕНЕРА»\nГIув хилар беркат да →\nНе тратьте больше необходимого\nМаслахьат тоабан балха чаккхе йир Магасе


Ла-Невиль-сюр-Удей — Википеди\nЛа-Невиль-сюр-Удей (фр. La Neuville-sur-Ressons) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Кювилли, Марньи-сюр-Ма, Орвилле-Сорель, Рессон-сюр-Ма, Рикебур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Невиль-сюр-Удей&oldid=5165941»


Балкх, Б. (2017). Българският мироглед : Бъдещето, Volume Пета част - 127 страници.. Retrieved from http://www.gutenberg.us/


Ташлы-Тала — Википеди\n43°08′44″ къ. ш. 43°41′05″ м. д.HGЯOL\n↗646 стаг (2016)\n83 218 000 008\n83 618 445 101\nТашлы-Тала (оьрс. Ташлы-Тала) — Российн Федерацин ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан Лескенан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\n730 ↗731 ↘641 ↗649 ↘644 ↘643 →643\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ташлы-Тала&oldid=4961880»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 12 апрель, 10:44.


Ла-Террасс-сюр-Дорле — Википеди\n45°26′54″ къ. ш. 4°35′00″ м. д.HGЯOL\nфр. La Terrasse-sur-Dorlay\nЛа-Террасс-сюр-Дорле (фр. La Terrasse-sur-Dorlay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Дуазье, Пелюссен, Сен-Шамон, Сен-Поль-ан-Жаре. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Террасс-сюр-Дорле&oldid=5166182»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 10:30.


Буглиньи — Википеди\n48°11′43″ къ. ш. 2°39′26″ м. д.HGЯOL\nБуглиньи (фр. Bougligny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу Супп-суьгӀ-Луен, ОффегӀвиль, Баньо-суьгӀ-Луен, Шато-Ландон, Шену, Фаи-ле-НемугӀ, Ла-Маделен-суьгӀ-Луен, Мезонсель-ан-Гатине.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буглиньи&oldid=7816489»


— ГІоьнчий а диканаш нисбелла цунна. Храповицкий, Темиров, Чеченский... Собардел, тохара даийтинчу рапорташ тІехь хьехош а вацара Чеченский?\n' М. Н. Загосткина шен «Юрий Милославский» цІе йолчу романа тІехь а, революци хилале хьалха ваьхначу историка М. С. Соловьевс а шен оцу романах лаьцна язбинчу балха тІехь а Черкасский Д. М- нохчо хилар яздо.\n„ ОьгІазъоьхура Наполеон, Цхьана а инструкцехь хьахош боцу ' тІом бара партизанаша болийнарг. Испанехь-м бара ца соцуш кху тайпана берг, делахь а цигарниг дицдинера Россис.\n— ХІинцца элира соьга, — хаийтира Давыдовс- Эццахь шена тІерачу бедарх бІаьрг кхийтира цуьнан- — Ванах, хІокху бар закъца цунна хьалхахІотта бегІийла ма дац... делахь а, и кхетар ву! ТІеюху бедар хоьржу зама яц хІара! Вало! — олуш. говра кхоссавелира Давыдов.\n— Схьавоьл, схьавоьл, сан диканиг... Хьо юххера вовза лаьа суна, даймахкана ахь даьхначу хьуьнаршна хьуна баркалла ала а лаьа!\n— Герга воьл, герга, сан диканиг, — Денисе аьллачу деш-нашца хьаьстира цо Чеченский, мара а вуллуш- Юха, массаьрга а хьожуш элира: — Со чІогІа дагна тоам хилла ву, аш дечу гІуллакхах. Шуна зеделлачо гайти суна, партизански тІамо мел пайда бохьу, мостагІчунна зенаш мел дин а, мел до а, мел дийр ду а хаийти...\n— ХІуима а дац, хІумма а дац, — синтем лущ. корта тесира Кутузовс. — Омра кхачаре хьоьжуш Іен хан ма яц вайна, даймохк кІелхьарабаккха беза хІораммо. Цхьа бехкам бийр бу ас шуна, шаьш язъечу донесенеш тІехь уъш ма хьехаделаш... Цул тІаьхьа Чеченскийгахьа вирзира Кутузов.\n— Хьо хьаннашкахь тІом беш ву, бохург хезнера суна. Накха а бу совгІатех буьзна, — даггара воккхавера Павел. — Шиъ Аннын орден, бантаца Владимир, Георгий... Шортта ю. Декъал-во ас хьо! — кхин цкъа а мэравоьллира цо иза.


Пезак (Дордонь) — Википеди\nПезак (фр. Payzac, фр. Payzac-de-Lanouaille) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу Бейссенак, Сент-Елуа-ле-Тюильри, Сегюр-ле-Шато, Ангуас[d], Гландон, Сен-Сир-ле-Шампань, Сен-Мемен (Дордонь), Савиньяк-Ледрие, Сарланд. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пезак_(Дордонь)&oldid=5178379»