Адвокат Ашимов Марат: "Къаьсттина бусулбанашна ницкъбо набахтехь"\nМордовера божарийн колони\nИнтервью кечйина Азатлык Радион корреспонденто\nМордовин Сосновка олучу меттигерчу лоьмар 7 йолчу колонехь тутмакхаша мацаллин протест кхайкхинера. Цхьа кIира даьлча, кху беттан 9-чохь, юкъахъяьккхира протест. Карарчу шеран Чиллан-баттахь керла хьаькам Сергушкин Сергей хIоттийра набахтехь, хIетахь дуьйна тутмакхийн хьелаш талхийна аьлла хета. Цхьахволчу тутмакхан адвокато Ашимов Марата Азатлык Радиона еллачу интервьюхь дийцина, тутмакхаша мацалла кхайкхоран бахьанех а, колонин куьйгаллица берта бахарх а.\n- ХIунда юкъахъяьккхира тутмакхаша шаьш кхайкхийна мацаллин протест? Колонин куьйгалхошца барт хилла церан?\n- Хетарехь, билггал цхьана берта баьхкинчух тера ду. ХIунда аьлча, тергамчийн комисси яханера цига дахначу шинаридийнахь, тахана а тхан йозуш йоцчу организацин цIарах Мордовера йоккха тоба новкъаяьлла цига яха. Оцу организацин векалш набахтешкахула лела, церан бакъо ю массо а камерашчухула чекхбийла а, хеттарш дан а. Суна хетарехь, цхьана кепара барт хилла цигахь, цундела мацалла сацийна цара массара а.\n- Ткъа мича бахьанашца кхайкхийнера цара мацалла?\n- Цхьа бахьана дара – набахтера гIад дайна хьелаш. Камераш чохь готта ду, шийла ю, тIуьна ю. Юург-мерг ледара ю. Лоьрашкара дарба ца кхачадо, молханаш яц луш. ШолгIа аьлча, кест-кеста тутмакхийн бакъонаш хьоьшу. Бехк-гунахь а доцуш, гIуданан изолятор чохь латтабо, и стаг могуш велахь а, вацахь а. Лоьрийн гIо кхачош данне а дац. Чолхе цамгарш токхуш нах бу набахтехь. Цхьаннан, масала, эпилепси ю, вукхуьнан букъдаьIахк ю лазийна, кхоалгIаниг цIе ца йоккхучу лазарца ву. Уьш берриш а эхашерачохь, цхьаберш-м дийнна шарахь а латтабо ШИЗО-хь.\nЦхьа таджикхо ву хан токхуш, масех шо а ду иза камера чуьра ара ца волуьйту. Цуьнан психикана тIеIаткъамбина, лазарш оьху цунна. Дарба дан догIура оцу тутмакхна, орца кхачон дезара цунна, амма хIете а чохь латтош ву иза, ара а ца волуьйтуш. Оцу хьелашна латкъамаш бо тутмакхех дукхахболчара. Ас Фейсбукан агIонехь а яздира цунах лаьцна шуьйрра.\n- Ахь яздинера, мацалла кхайкхиначех дукхахберш бусулбанаш бара аьлла. Стенца доьзна хета хьуна и хьал? Колонехь дукха бу бусулба тутмакхаш? Йа массо а набахтешкахь лаьтта-те цу кепара ситуаци?\n- ХIаъ, боккъал а, бусулбанаш алсам бу набахтешкахь. Къаьсттина шогачу билламашкахь нисло кавказхой. Церан шайн менталитет ю, цаьргара цхьаъ далахь а - таIзаре хIиттабо уьш.\n- Адам кхетон, меттадало колони яц иза, цига цхьана Iалашонца хьийсош бу бусулбанаш ала гIерта хьо?\n- ХIан-хIа, массо а колонешкахь аьлча санна ду хIара хьал.\n- Ахь охьадагардина бахьанаш доцург а, бусулбанаша набахтехь шайн дин бахьанехь а лов халонаш. Масала, ламаз ца дойту, церан ламазан кузаш бехдо, хьакханан жижиг доуьйту. Массо а колонешкахь лаьтта-те ишта хьелаш?\n- Набахтен куьйгаллех доьзна ду и дерриг а. Нагахь санна, хьаькам лартIахь адам делахь, цо ницкъбийр бац, таронаш лур ю царна дин лело. Нисло набахтешкахь провокацеш лело белхахой а. Масал далор ду вай, тутмакх ламаз деш ву-кх, хаьа-кх цхьана шина минотехь собар дан дезий, цуьнца къамелаш ца деш. Ткъа набахтен белхахо хIуьттаренна тIе а вогIий, хIара де, важа де бохуш, тIедахкарш дан волало. Лаьцначо кхочуш ца до цо бохург, ша валлалц. ТIаккха цо низам ца лардийна олу. Ткъа мархийн Рамадан бутт карабеача, царна хьакхин жижиг латтадо. Колонеш а ю кеп-кепара. Амма ишта бусулбанашца хIуьттаренаш лелор билггал долуш ду.\nДукхачаьрга ца лало цу тайпана хIиттийна хьелаш, тIаккха буьйлало тутмакхаш шаьш шайна тIе куьйгаш дахьа: суицид, пхенаш хедор. Ца хуьлчу даьлча мацалла кхайкхайо массара а, цхьа барт а бой. ТIаккха хаа ду-кх, оцу стеган кхин некъаш ца хиллийла.\n- Дуккхаъчара зорбане даьккхинера, мацалла кхайкхийнарш таджикаш бу аьлла, ткъа хьайн йозанехь ахь дийцарехь, гIезалой а хилла цаьрца. Дукха барий гIезалой?\n- ГIезалой дукха бацара. Соьгарчу информацица, дукха хьолахь, азербайджанхой а, таджикаш а, узбекаш а бара. Дуккха а кавказхой а – эрмалой а гуьржий а бара. Соьга дийцарехь, шиъ хилла моьтту суна цаьрца гIезало.\n- Мордоверчу набахтешкара кхочу даим а, доккхачу декъанна, цу кепара хаамаш. Стенца доьзна ду-те иза? Цигахь колонеш дукха хилар ду-те иза, йа Мордовехь къизаллаш бусулбанашна дуьхаьлъяьхна ца Iаш, масаьрца а лелош ю? Pussy Riot феминистийн боламан декъашхо Толоконникова Надежда а латтийр-кх Мордовехь.\n- ХIаъ, цо а хан яьккхина цигахь. Тайп-тайпанчу тумакхашка ладоьгIча, цара массара а боху Мордовехь ирча хьал ду. Кхечу колонешкахь долчуьнца дуьстича, Мордови ца тов царна. Бусулбачо а, бусулба воцчо а, массара а далхориг цхьаъ ду - Мордовехь шогалла ю.\n- ТIаккха стенца доьзна ду и? Ишта ламаст хилла дIахIоьттина цигара ситуаци, мила ву бухбиллинарг а?\n- Хила тарло, ламаст а. Колонеш цигахь йолу дуккха а заманаш ю, и низамаш а хIетахь дуьйна схьадогIуш хила а тарло. Ца хаьа суна билггал дерг. Кху кIиранчохь и доллу хеттарш дийцаре а деш, конференци ю Саранскехь хIоттош. Москварчу таIзар кхочушдаран федералан урхаллера (УФСИН) векалш а хир болуш бу цигахь.\n- ТIаьххьарчу кIиранашкахь колонехь хилла инцидент бахьана долуш вовшахтухуш-м яц и конференци?\n- Яц, ша ишта нисделла. Мордовехь беха бусулбанаш бу иза вовшахтоьхнарг, дикка хан а яра цунах дуьйцу.


М.ОДЕСА, IЛЛIЧIВСЬКИЙ Р-Н ВУЛ. МЕЛЬНИЦЬКА БУД. 24 А


ДАIИШ-ахь дIакхета воьду оьрсийн неонацист кхеле озийна Нохчийчохь\nОьрсийчоь -- Неонацистийн марш, Петарбух, 2015\nКху деношкахь Нохчийчоьнан Лаккхарчу кхелехь луьстуш ша-тайпа дов дара. Петарбухера вахархо Присяжнюк Кирилл вара ДАIИШ-ан могIаршка баха нах иркархIиттина аьлла бехке веш.\nШема воьду оьрсийн неонацист кхеле озийна Нохчийчохь\nЦо Нохчийчура яхархо Абубакарова Лариса Шема дехьа яьккхина хиларо а, базбинера цунна буьллу бехк. Диъ шо набахтехь яьккха хан тоьхна Присяжнюкана кхело.\nТамашийна дерг дац и кхел яр. Хууш ма хиллара, Нохчийчохь буьрса хьошу иштта дог-ойла йолу нах. Цецвоккхург ду, ша Присяжнюк Кирилл, дукха хан йоцуш скинхед-неонацист хилла хилар. Петарбхехь, шайн кхоьллина тоба а йолуш, кавказхой а, гастарбайтерш а бойуш зуламаш лелийна цо а, цуьнан накъосташа а. Схьа а лаьцна, дуккха а шераш а тоьхна чубоьхкира уьш цигахь а.\nНабахтехь бусулба дин тIе а эцна, араваьлча, ДАIИШ-ца уьйраш тесна хилла 29 шо долчу Присяжнюка. Нохчийчурча кхело, цунна коьрта бехке дуьллург ду хIинца, меттигера яхархо Шема дехьаяьккхина хилар.\nКъечу къоман нах ца безаш, уьш бойуш лелла керста а бусулба дине верзалуш хилча, нохчийн кегий нах а, шайн некъ царна марзбан хала хIума доцийла го, кIира сов хьалха Нохчийчохь хилларг тидаме эцча. 7 жима стаг вийра Iедалхоша хиллачу тасадаларехь.\nОфициалан версица а догIуш, уьш ДАIИШ-ан тобанца зIе йолуш хилла. Иштта бохамаш нохчийн къоман хьалхахь лаьттачу халонаша кхуллуш бу аьлла хета гуманитаран талламийн юккъараллан куьйгалхочунна Эльсункаев Надирсолтан.\nЭльсункаев: «Кху деношкахь хилла и зулам боккха бала а, бохам а бу. Оцу тIехь соцур ду аьлла а ца хета суна иза. Вайн чура доьзал бу иза, шинна а агIора. Кху дуьненахь дIабоьлхуш геополитикан хиламаш бу. Хьалха хилла тIом а боцуш, иинформацин тIом а бу. Коьрта билгало ю, вай еш йолу пропаганда кхачо йолуш ца хилар. Ойла ян езаш ю цу тIехь».\nТахана Оьрсийчохь тIеэцна низамаш ду, бахархой терроран лоручу тобанех ца беттабалийта. Нохчийчохь-м ур-аттала царах цхьаъ тусавелча а, цуьнан гергара нах махках а бохуш, цIенош а дагош хIума до. ХIетте а, оццул луьра тIаьхьалонаш йоллушехь, муха аьтто хуьлу, масала, оцу ДАIИШ-ан, уьш шайна тIекIабан, аьлла деллачу хаттарна, иштта жоп делира политолого Эльсункаев Надирсолтас.\nЭльсункаев: «Шалхе йолу хIума дац иза. ТIом чекхбаьлча, адамаш депрессин хьолехь хуьлу. Телевизионехула кхайкхамаш бича а, хьехамаш бича а тоьаш дац иза. Онда болх бан беза системан амалехь. Маса кино гайтина федералан телехьожийлашкахь нохчий а, гIезалой а, дагестанхой а, гIебартахой а дика гойтуш? Кегийрхошна гуш ма ду иза. -Вай-м царна хIумма а ма ца хета, - олу цара».\nКегийрхой цхьана хIуманах Iеха а белла, цара низамца догIуш доцург дича, берриге а бехк церан дайн-нанойн тIехь бац. Баккхийнаш тIамо дIабаьккхина шайн дуьненан аьтто лоьхуш лела. Шаьш яьккхинчуьнах Iедална ял а луш, цара латтош ю школаш а, полици а, кхийолу хьукматаш а. Церан а бу кегийрхошна кхетам ца баларна бехк, аьлла кхин дIа а дийцира гуманитаран талламийн юккъараллан куьйгалхочо Эльсункаев Надирсолтас.\nЭльсункаев: «Къамел деш наха дукха хьолехь далхош дерг ду, зуламан новкъа ма довлахьара, вониг ма дахьара шайн бераш бохург. Болх-некъ бечу церан аьтто ма бац бераш 24 сохьтехь шайна уллехь латто. Школаш а, полици а болх бан безаш ю кхачам боллуш. Иза хьакхалуш ду Пачхьалкхан думах а».\nПолитолог Эльсункаев Надирсолта тешна ву дуьненахь хуьлучунна духе а кхиина, нехан кхетам лакхабалахь кегийрхой, ле а бина а, харц новкъа бахалур бац бохучух. Амма и кхетам генахь хиларна чолхалла кхин а ехха лаьттар ю аьлла хета цунна.\nКарауловас кхеле шех къинхетамбар доьху\nБехк белахь а, бацахь а...гIуданаш, таIзарш, набахтеш...


2 круг. Медведев - Рамос-Виньолас. Прогноз на матч (ATP Barselona) - Прогнозы, стратегии, ставки на теннис\nГлавная - Прогнозы - 2 круг. Медведев — Рамос-Виньолас. Прогноз на матч (ATP Barselona)\n2 круг. Медведев — Рамос-Виньолас. Прогноз на матч (ATP Barselona)\nПрогноз на встречу Даниил Медведев - Альберт Рамос-Виньолас


Аша — Википеди\n55°00′ къ. ш. 57°15′ м. д.HGЯOL\nХӀокху версица йолу хийцам бина кепаш я файлаш хьажаза ю. ЧӀагӀъелла верси хьаьжна яра 2020, 21 февраль.\n↘30 383 стаг (2015)\nАша картан тӀехь\nАша (оьрс. Аша) — Российн Федерацин гӀала, Челябинскан областан Ашан кӀоштан административан центр.\n6300 ↗23 600 ↗36 494 ↗37 000 ↗37 378 ↘36 122 ↗38 646\n↗39 100 ↘37 700 ↘37 400 ↘33 926 ↘33 900 ↘32 700 ↘32 300\n↘31 900 ↘31 476 ↗31 881 ↘31 838 ↘31 542 ↘31 152 ↘30 714\nХӀара Челябинскан областан географех лаьцна чекхбаккханза яззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аша&oldid=4709016»\nАшан кӀоштан нах беха меттигаш\nЧелябинскан областан географех лаьцна бовланза яззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 21 февраль, 03:57.


Хатха Йога Позы :: Фитнес\nАренда яхт на курортах Турции http://www.marin.ru.\n16.08.14 Яма, Нияма, Хатха йога ...\nХатха Йога с Ольгой Булановой ...\nХатха йога. Практика. МОЙУ. 2013.02 ...\nХатха йога Врикшасана — поза ...\nХатха-йога 2 - Матсьяна - поза рыбы.\nХатха-йога 7 - Падмасана - поза ...


Оьрсийчоь, Дечкен-бутт 01, 2011\nМарсхьокху-бутт 03, 2010\nIамерки Къайлахчу Герзо Оьрсийчура Климат Хийцина Бохаш ЧIагIдо Москохарчу Iилманчо.\nЦкъа а ца хиллачу кепара йовхо лаьтташ ю кху деношкахь Оьрсийчохь. Цхьаболчерна цуьнан бахьана глобалан дуьне дохдалар ду аьлла хетахь а, оьрсийн политикан Iилманчо Арешев Андрейс чIагIдо, цунна мехке Iамерка ю, бохуш.\nКосовано Ша Йозуш Ца Хилар ДIакхайкхоро Дуьненаюкъара Низамаш Ца Дохийна Аьлла Сацам ТIеэцна Дуьненаюкъарчу Нийсонан Кхело\nКосовано ша йозуш ца хилар дIа а кхайкхийна, Сербех дIакъастар низамашца догIуш ду-дац бохучу хаттарехь шен сацам бина Цхьанакхеттачу Къаьмнийн Организацин Лаккхарчу Кхело. 2008-чу феврал (Чиллан) баттахь Косовано ша йозуш ца хилар дIакхайкхор, Сербин территори йохор йохор ду аьлла, Белградо бинчу латкъамна дуьхьала жоп лур ду суьдхоша\nIамеркехь Итт Стаг Лаьцна Оьрсийчоьнехьа Шпионалла Лелош Гучу А Ваьлла\nХIара ю аьлла, оьрсийн Iедалин кхин реакци яц оцу хиламна, оьрсийн арахьарчу гIуллакхийн министро Лавров Сергейс дина дIахьедар доцург. Цо бахарехь, оьрсийн а, Iамеркан а юкъаметтигаш карлайохучу юкъанна хаьржина исбаьхьа киртиг ю иза. Ткъа Iамеркера журналисташ керла информаци лохуш бу шпионийн гIуллакхца доьзна.\nКхечу Динийн А, Къаьмнийн А Векалшца Маренаш Дар Къобал Ца До Оьрсийчура Бахархоша\nОьрсийчура ВЦИОМ олучу талламан Центро тIаьххьара бинчу талламо дийцарехь гергарчара дика тIеоьцу кхечу эвлара я гIалара зуда ялор а, маре яхар а. Иштта, царна вуо ца хета, кхечу социалан тIегIанерчу стагаца маре дар а. Амма Оьрсийчура бахархоша къобал ца до кхечу динера а, къаьмнашкара а векалшца доьзалш кхоллар. Къаьсттина, цунна дуьхьала бу, марехь берш а, зударий балийнарш а.


Глизоль — Википеди\n48°59′01″ къ. ш. 1°01′14″ м. д.HGЯOL\n▲865 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГлизоль (фр. Glisolles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Ла-Боннвиль-суьгӀ-Итон, Шам-Долан, Ла-КгӀуазий, ФегӀгӀиегӀ-О-Клоше, Ле-ФгӀен (ЭгӀ), ГодгӀевиль-ла-ГӀивьегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Глизоль&oldid=7823805»


Соши-Лестре — Википеди\nСоши-Лестре (фр. Sauchy-Lestrée) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Уази-ле-Верже, Енекур, Епинуа, Маркйон, Соши-Коши. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Соши-Лестре&oldid=5189608»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 12:05.


Кхал (Кхал) - разв. оселка Пкъиера к с. от Эла к1огу. Кхал мог обозначать «навес».\nХьанзан г1ала (Ханзан г1ала) «Ханзы(ж) башня» - в черте Кхал.\nПхьакочу (Пхакочу) «Поселения выше» - разв. отселка Пкъиера к ю.-з. от Эла к1огу.\nУьйрасханан г1ала (Уйрасханан гала) «Уйрасхана (ж) башня» - в черте Пхьакочу.\nДукъа (Дука) «Хребту к» - разв. отселка Пкъиера к в. от Пхьакочу и к ю. от Эла к1огу.\nБезин г1ала (Безин гала) «Безин (ж) башня» - в черте разв. Дукъа.\nЭла к1огу (Эла когу) «Сенокосная лощина» - разв. отселка Пкъиера на с.-з. Дукъа и с.-в. от Пхьакочу.\nПхьалашк1огу (Пхалашкогу) «Кузни(?) яме в» - ровное местечко на з. окр. Пкъиера.\nБоккхача пенда (Боккхача пенда) «Большому пенду (?)» -ю.-в. Пкъиера.\nЖомача пенда (Жомача пенда) «Маленькому пенду (?) - рядом с Боккхача пенда.\nПузаран ц1айн ара (Гузаран цайн ара) «Гузара Цая (божества) поляна» - уроч. к ю.-з. от Пкъиера.\nНакаригие (Накаригие) - уроч. на ю.-з. напоминает (вайн.) «Накарин пхьеда» (Анат1ор-Груз.) в Хесуретии.\nУрсхатташта (Урсхатташта) «Белые грязи (?)» - уроч. на з.\nКхиерда «Камне на» - уроч. на з.\nБодин к1отар (Бодин котар) «Боди хутор» - к западу от Пкъиера, зимние стоянки скота.\nКонцурух (Концурух) - пашни. Этимология назв. затемнена.\nХьераш 1ина (Хераш ина) «Мельниц ущелье в» - река, л. пр. «Щийлахойн эрк», берет начало на склонах Тебулоского хребта (Т1уьйлийн лам), течет с з. на в. по крутому склону, образуя с. границу Священной рощи - Щайн Хьун.\nХатташ баьрчие (Хатташ бярчие) «Грязей границе к» - на з.\nТакхоран гуда (Такхоран гуда) «Копна холме на» - на з.\nЛилнашта (Лилнашта) ) пастбище на з.\nГурух (Гурух) - уроч. на ю. Возм., от гур - капкан, засада, заслон, дозор.\nДовзах (Довзах) -уроч. на ю.-з. Пкъиера. В основу назв., вер., легло имя яз. бога плодородия, растительности (сына Зевса и Се-мелы) Диониса. В вайн. транскрипции «Дуоза» - отсюда и «девз» -дерево. Дуозах от Дуоза Юххие. Культ, м.\nПкъиера лам (Пкиера лам) «Пкиера (?) гора» - то же, что и Т1уьйлин лам (Тебулосский хребет).\nХол-корта (Хол-корта) «Хол (копна) вершина» - на ю.-з.\n1есиех (Эсиех) - на з. Пкъиера. Восходит к названию др. иуд. секты раннего христианства эссенов.\nДеркаш метта (Деркаш метта) «Сосновой (рощи) месту к» -на ю. в районе Пкъиера лам.\nКхучча (Кхучча) «?» - возвышенность на л. б. речки Щийлахойн эрк, здесь случайно найден каменный топор (рубило), насчитывающий двадцать тысяч лет.\nХече дукъ (Хече лук) - урочище на подъеме хребта-перевала в общество М1айста, хач - др. арм. крест.\nШуьндели (Шюндели) «Кизиловый» - развалины аула на южном склоне Хече дукъ (Хече хребет), на юге от Пкъиера, на пр. б. Хаьхера дог1у эрк, пр. приток Аргуна. Название аула дано грузинами (хевсурами).\nКхорхо (Кхорхо) «Грушевое» - разв. к ю. от Пкъиера. Кхуор -груша, священное дерево.\nЩайн хьун (Цайн хьун) «Цая (божества) священная роща» -начинается на з. окр. разв. Кхуорхо и поднимается по в. склону Т1уьйлийн лам (Тебулосский хребет) с. и ю. границы смыкаются, образуя острый угол, с. граница ее проходит по речке Хьераш 1ин, а ю. по р. Б1аьстан 1ин - левые притоки Щийлахойн эрк.\nЩайхьана корта (Цайхана корта) «Цая (божества) священной рощи вершина» - на з. Пкъиера.\nХит1ехьах (Хитехах) «Речкой за» - на с.\nДамальдага - пашни на с. Пкъиера. Этимология назв. затемнена.\nТ1олбуй (Толбуй) - пашни на с. окр. Так называется в народе одно целое руно, шерсть с одной овцы, не обработанная, свернутая в клубок. «Мархийн т1албаш» - кучевые облака, «т1арг1айн т1албаш» - шерсти руно, где конечный второй компонент «ш» указывает на множественность.\nЛахахь Кхурой (Лахаха Кхурой) «Нижнему Грушевому» -разв. аула в. от Кхуорхуо.\nХезин Хасин г1ала ег1ача (Хезин Хасин гала егача) «Хези, сына Хаси (ж) башня стоит где» - в черте разв. Лахахь Кхурой.\nМех т1ехьах (Мех техах) «Осиновой (рощей) за» - на ю.-в. Пкъиера.\nШина торха юккъиерачу метта-метта (Шина торхе юк-киерачу метта-метта) - «Двух скал середины стоянки стоянка» на ю. в районе Пкьиера лам.\nГарбала (Гарбала) - уроч. на з. Пкьиера, в районе Пкьиера лам. Этимология назв. затемнена


Динул-Ислам - Хаттаршна жоьпаш - Хазахетарца кхаъ баьккхича совгIат луш хуьлий, йа дала мегий бусалба динехь?\nАссаламу Iалайкум! Сан цхьа хаттар дара. Доьзалхо вина аьлла, йа цхьа кхидолу хазахетарца кхаъ баьккхича совгIат луш хуьлий, йа дала мегий бусалба динехь? Лардеш Iийр ву жоп даларе. Ларамца Рамзан.\nКъуръан тIехь (сурат «Юсуф») дийцар ду Якъуб пайхамарх (Делера маршалла хуьлда цунна) лаьцна. Шен кIант Юсуф (Делера маршалла хуьлда цунна) вайначул тIаьхьа, цунна сагатдина, дукха вилхина, бIаьрса дIадаьлла хилла цуьнан. ТIаккха Юсуфа шен вежаршка шен коч яийтина цунна, ша дийна вуй хоуьйтуш. Цуьнан коч йохьуш веана схьакхаьчначу цуьнан вешо кхаъ баьккхина Якъубе, Юсуф дийна ву аьлла. ТIаккха цуьнан коч цуьнан юьхь тIе тессина цо, тIаккха цунах бахьана а дина Дала цуьнан бIаьрса юхадерзийна цунна.\nОцу айатан маьIна деш, цхьаболчу Iеламнаха дуьйцу, и шега кхаъ баьккхина волчуьнга Якъуба аьлла хиллера бохуш: «Хьуна кхаана йала хIумма а ца карайо суна, ворхI де ду оха хIокху хIусамехь бепиг даттаза. Делахь а, доIа дийр ду ас хьуна: «Дала валаран хало атта йойла хьуна!».\nИштта и дийцар дийцинчул тIаьхьа, Имам КъуртIубийс (Дала къинхетам бойла цунах) боху шен тафсир тIехь: «И доIа уггар даккхийчу совгIатех ду, луш долчу хIуманех уггар дезчерах ду. ХIокху айато гойтуш ду кхаъ баьккхича совгIаташ дала мегаш хилар».\nИмам КъуртIубийс аьлла долу и дешнаш аьлла Шейх ВахIбат Зухьайлийс а (Дала Iалашвойла иза), КаIбах лаьцна долу хьадис а дуьйцуш: «Кхаъ баьккхинчунна бекхамана йала хIумма а карийна ца хилла шегахь Якъубана (Делера маршалла хуьлда цунна). Цундела доIа дина цо цунна, олуш: «Валаран хало атта йойла хьуна Дала». И доIа уггар даккхийчу совгIатех ду, луш долчу хIуманех уггар дезчерах ду. ХIокху айато гойтуш ду кхаъ баьккхича совгIаташ дала мегаш хилар.\nМаликан кIантах КаIбах лаьцна долчу хьадисехь а деана ду, цо элира аьлла: «Соьга кхаъ боккхуш суна хезна хилларг со волчу схьакхаьчначул тIаьхьа, сайна тIера сайн ши коч схьа а яьккхина, цунна тIеюьйхира ас и шиъ, цо сайна баьккхина болчу кхаана (цунна совгIат деш)».\nШейх ВахIбата дуьйцуш долу и хьадис Маликан кIанта КаIба тоба дарх лаьцна долу хьадис ду, Имам Бухарийс а, Муслима а дийцина ду. Табуке гIазоте ца воьдуш Мединатехь сецна хилла иза а, кхин цхьа масех асхьаб а. Шайгара даьллачу оцу гIалатана даггара дохкобевлла хилла уьш, делахь а шена АллахIера цхьа хаам баллалц Пайхамар (Делера салават а, салам а хуьлда цунна) вистхуьлуш ца хилла цаьрга. ТIаккха цхьа хан яьлча, боккхачу сингаттамехь валлаш хилла волчу КаIбан тоба къобал деш айат доссийна АллахIа. И айат доьссича, КаIбе а, вукху асхьабашка а кхаъ баккха дIахьевдда асхьабаш. Ша волчу иштта и кхаъ бохьуш цхьа асхьаб варах лаьцна дуьйцуш ву КаIб оцу Шейх ВахIбата хьахийна долчу дешнашкахь. Имам Муслима дийцинчу хьадис юкъахь ду КаIбас (Дела реза хуьлда цунна) аьлла долу хIара дешнаш: «Иза ша суна тIекхачале хьалха цуьнан аз хезира суна (геннара дуьйна) кхаьънаш дохуш мохь бетташ. Соьга кхаъ боккхуш суна хезна хилларг со волчу схьакхаьчначул тIаьхьа, сайна тIера сайн ши коч схьа а яьккхина, цунна тIеюьйхира ас и шиъ, цо сайна баьккхина болчу кхаана (цунна совгIат деш). АллахIаца дуй буу ас, и шиъ йоцург кхин духар а ма дацара сан цу дийнахь. ТIаккха цхьаьнгара ши коч а яьккхина, и шиъ сайна тIе а юьйхина, АллахIан Элча (Делера салават а, салам а хуьлда цунна) волчу вахара со…».\nШега кхаъ баьккхина волчу оцу асхьабана шена тIера схьаяьккхина шен ши коч дIаелла КаIбас (Дела реза хуьлда цунна), кхаъ баьккхинчунна совгIатана. Имам КъуртIубийс ма-аллара, и шиъ бен кхин шен коч йоццушехь цо и шиъ цунна дIаелла хиларо гойту вайна и хIума мегаш хилар. Мегаш хилла ца Iаш, Имам Нававийс оцу хьадисан маьIна деш ма-аллара, мелехь хIума ду иза, дика хIума ду иза.\nКхин а, Iусманан (Дела реза хуьлда цунна) дахарх лаьцна яздинчу жайнашкахь дийцина ду, Африкехь тIом беш долчу бусалба эскаро толам баьккхина аьлла хаза хабар дохьуш веана хиллачу цхьана стагана Iусмана (Дела реза хуьлда цунна) дуккха а даьхни делла хиллера аьлла, цо шега иштта хаза кхаъ баккхарна.\nОцу кеппара, кхаъ баьккхинчунна совгIат далар дика хIума ду, мелехь хIума ду, хаза гIиллакх ду.\n01.08.2011 = 01.09.1432\n Имам ас-СуйутIий, «Ад-дуррул-мансур», 4/583; Имам Ибн IатIиййахI, «Ал-мухьаррарул-ваджиз», 3/283;\n Имам ал-КъуртIубий, «Ал-джамиI лиахькамил-къуръан», 9/261.\n Шейх ВахIбат аз-Зухьайлий, «Ат-тафсирул-мунир», 13/65-66.\n Ат-ТIабарий, «Ар-рийадун-надирахI фи манакъибил-IашарахI», 3/91; ад-Дийар-Бакрий, «Тарихул-хами́с», 2/267.


Девиль-ле-Руан — Википеди\n▼10 461 стаг (2018 шеран 1 январь)\nДевиль-ле-Руан (фр. Déville-lès-Rouen) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Кантеле (Сен-Маритим), Маромм, Мон-Сент-Эньян, Нотр-Дам-де-Бондвиль, Руан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Девиль-ле-Руан&oldid=5160426»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 02:55.


Венсель (Сона а, Луара а) — Википеди\nВенсель (Сона а, Луара а)\nВенсель (фр. Vincelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, Луара а. Дозанашца йу Сент-Юзюж, Бранж, Луан (Сона а, Луара а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Венсель_(Сона_а,_Луара_а)&oldid=5156637»


Кадияк (Жиронда) — Википеди\n▲2818 стаг (2018 шеран 1 январь)\nКадияк (фр. Cadillac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Ларок (Жиронда), Барсак (Жиронда), Бегеи, Серон (Жиронда), Лупиак (Жиронда), Оме (Жиронда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кадияк_(Жиронда)&oldid=5162842»


Оба (Франци) — Википеди\n45°04′54″ къ. ш. 1°11′27″ м. д.HGЯOL\n▼609 стаг (2017 шеран 1 январь)\nОба картан тӀехь\nОба (фр. Aubas) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Оба_(Франци)&oldid=3941505»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 14 ноябрь, 12:58.


Форкалькере — Википеди\n▲3061 стаг (2018 шеран 1 январь)\nФоркалькере (фр. Forcalqueiret) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Бриньоль, Кам-ла-Сурс, Гареу, Рокбарон, Сент-Анастази-сюр-Исоль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Форкалькере&oldid=5193216»


ЛешегӀ — Википеди\n42°56′40″ къ. ш. 1°43′46″ м. д.HGЯOL\ncanton of Pays d'Olmes[d]\nЛешегӀ (фр. Leschères) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Сель (АгӀеж), Л’ЭгӀм, Нальзан, ГӀокфиксад, ГӀокфогӀ-ле-Каскад, Сула (Франци).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛешегӀ&oldid=7815912»


musa_abadiev — технологии — LiveJournal\nКлип "Нана" с моей бабушкой в главных ролях))\nКак-нибудь посвящю бабушке отдельный пост\nСтихотворение Иссы Кодзоева, обращенное к прикомандированным сотрудникам силовых структур\nВолле, Ваня , ц1аг1уо хьайна!\nОагlордаьнна латт хьа цlа.\nБlарзаяьнна1 яг1а нана\nЙоархlаш яьнна латт хьа кха.\nКлип "Нана" с моей бабушкой в главных ролях)) — 2\nСтихотворение Иссы Кодзоева, обращенное к прикомандированным сотрудникам силовых структур — 1


Скидка до 70% на VITACCI ОБУВЬ ДЛЯ ДЕТЕЙ! kupivip-kz\nСкидка до 70% на VITACCI ОБУВЬ ДЛЯ ДЕТЕЙ!\nАкция доступна без ограничений по сумме заказа.;\nСкидка до 70% на VITACCI ОБУВЬ ДЛЯ ДЕТЕЙ! в магазине kupivip-kz\nВоспользовались: 5950 человек


Магас | Дика дезал – мехка ганз - БезФормата.Ru - Новости\n1.ГIорваьнна Iилманхо, профессор\nХIара шера, дешар дIадолалуш, дукхагIйолча классашка хьалхара урок хул гIалгIай метта хетаяь, укхаза дувц вай метта ширалах, цун къона йоазув кхеллача нахах, из мотт кхы тIа шаьрбеш, къахьийгача нахах, цун Iилман кIийленах, таханарча вай меттах долча книжкаех, цар дикача оагIонех а кхоачамбоацарех а. МоллагIча классе цу тайпара урок луш се вале а, улга тIа даим ши сурт хьалтох аз. МагIахьа — Мальсагов Зоврбикдар, эгIахьа — Оздоев ИбрахIима сурт. ЦIаккха хаттац дешархоша, уж вIаший юхе хIана нийсбеннаб, царех цаIдукхагIа лархIа веза, вож кIезигагIа лархIа веза, аьнна. Хов царна мел беркат хьадаьннад царех вай къаманна, цун мотт, йоазув, дешар, литература дегIакхувлача даькъе. Зоврбика дIа мел доладаь хинна дика гIулакх, дIахо дIайодача хана эггара чIоагIагIа дегIакхувлаш, наха юкъе дIадоаржадеш, кердача лакхаленашка кхувлаш, хьавенар Оздоев ва. Цудухьа къаман мотт бувцача моттиге, цу шин сага цIераш йоах аз, цар цхьатарра сий деш, иштта уж лархIа Iомабу сай дешархой а.\nОздоев Iабдаразкъий ИбрахIима цIи сона яйза дукха ха я. Школе деша вагIача хана, гIалгIай мотт Iомабеш мел дола йоккхагIйолча классашкара книжкаш оттадаьр из вар.Вешта аьлча, пхе классерча книжкай автор вар из, цун тайпан цIи тIалатташ дар 5 – 9 классашка Iомадеш хинна метта грамматиканна хетадаь балхаш. ТIехьагIо хувцалу пхелагIча классе Iомадечун автораш, уж таханарча дийнахьа Л.Мальсаговаи А.Цицкиеваи ба, вожаш хIанз а ИбрахIима кулго кхелла да. Вешта аьлча, Iилман кIийлен тIа баьккха гIалгIай мотт эггара хьалха сона бовзийта а безабалийта а саг вар Оздоев. Со деша вагIача хана, тхона из дика а хьехар, хIана аьлча из гIулакх дезаш, къамах дог лазаш, нах бар сона из хьийхар, цудухьа дега кIоаргенашка кхоачар цар оалаш дола хIара дош. Цу хана санна дика хIана хьехац хIанз? Цу тайпара хаттар отта тарлу. Аз яхац таханарбараш геттара во ба. ХIаьта а къамах дог дукхагIа лазар цар. Цун ший бахьан а дар. ХIаьтта мара, Сибре лайна, мехкабаьннабацар гIалгIай, кхойтта шера сатийсадар цар шоай даьй лаьттанга, наьна меттага. Iилман, дешара тIехьадиса шоай къам кхыча къамашта тIехьакхеде ловра. Из декхар кхоачашде царна чIоаггIа гIо деш дар Iабдаразкъий ИбрахIима яздаь книжкаш. Наьсаре тхона юххе бахар Оздоев Мусай дезал. Цун вар ИбрахIим яхаш кIаьнк. Хетаргахьа, Iилманхочун сийна тиллаяр дас цох из цIи. Цун цIи мел йоккхача хана, тхона юкъерча берашта дагавохар Iилманхо, цудухьа из кIаьнк геттара боча а, хьамсара а, кхычарел гаргагIа а хетар тхона.\nТхо школе дешаш долча хана, Iилманхой, йоазонхой Дала дакъа денна, цо лаьтта бахкийта цун варасаш болаш санна хетар тхона. Уж хIанз мо каст-каста го йиш хилацар, хIана аьлча берригаша хIана бахац аьнна, гаьнарча Шолжа-ГIалий тIа бахар. Наггахьа воагIа хьаьша мо мара багIацар уж Наьсаре е кхыча гIалгIай районашка. Сона цIаккха дага дацар, мичча хана вайна а, айса школе Iомаду книжкаш яздаь саг сайна гург ма вий аьнна.\nЭггара хьалха сона ИбрахIим вайра университете деша эттачул тIехьагIа. Цхьан дийнахьа филологически факультет чуйолча цIагIара араваьнна дIаводача сага тIехьахьежа, йоккхагIйолча курсашка деша вагIача зIамигача сага аьлар:\n— ДIахьажал дIа вода Оздоев ИбрахIим!\nТхо дIа-юха хьежар, лакха, кIай Бешлоам-Корта тхоашта го безаш санна. Кхы ер ма дий аьнна бIаргтIаотташ хIама ца хоаденна:\n— Мичахьа вода из? – хаьттар оаха.\n— Из водар гуций шоана? – цун ше гор кхераш санна, пIелг тIахьекхар тха воккхагIволча новкъоста.\nТIаккха вайра тхона, бейоаллаш фурашка йолаш, дIавода юкъерча дегIара къоаналгахьа леста къонах. Цкъарчоа багенаш гIовттаяьча дисар тхо, хIана аьлча гIалгIай метта кIоаргаленашка тхо кхоачадеш, пхиъ книжка яздаь саг вар тхона эггара хьалха гуш хиннар.ХIаране дагахьа ше-ший уйлаш кхийста хила тарлу цу хана, бакъда эггара хьалха са кер чу дессар, «цунна мо наьна мотт ховш валара со, тIаккха, укхаза университете вена, пхе шера кхеста везаргвацар». Цхьа ший тайпара, кхыча нахах тара воацаш хийтар сона из. Сона моттар, из хила веза, лакха, эза тай санна нийса дегI долаш, сихо гIа боаккхаш, лоа санна кIайбенна корта ахкарца тоабаь-нийсбаь саг. ТIадувха барзкъаш эггара тIехьарча модах хила дезаш санна хетар сона. Амма со гIалатвувлаш хиннавар. ЧIоагIа сабаре саг хийтар сона цох. Цун шорта гIа боахаш долча боларо а хьахайтар из. Корта-м мосах хIама тIадоацаш, чIормабаьнна бар. Хьатаро бос болаш вар ИбрахIим. Вешта, Шолжа-ГIалий тIа отташ хиннача ахканарча йIовхало Iийне вагIар мара хила а хилийтацар сийрдача юхьара. БIайхача маьлхо сиха доагадора цIока. ТIабувха гIирс а бар мугIарерча наьхабар санна, бакъда цун ханарча сагага товш бар из. Мода я, сога хаьттача, хьога товш дола хIама. Уж дешаш, вIалла шеко йоацаш, ала йиш яр Iилманхочох. ДегI, цхьа безача михьо IотеIавича санна, дар цун. Кхыча тайпара аьлча, дешаро, йоазоно, Iилмо кIеззига хьийшачох тара дар баламаш, юхь, бIаргаш. Из бокъонца къайлаваллалца, цунна тIехьахьежаш лаьттар тхо, из безаме хетарах а везаваларах а дар из. Цу хана сона духьалхьокхар айса школеIомадаьча цун книжкай мужалташ, параграфаш, упражненеш, предложенешта, дешашта деш дола тохкамаш, шолха алапаш, сецара хьаракаш… Кхы цIаккха дицлургдоацаш, са дагахьа дисар цу сага куц-сибат. ДIахо дIайодача хана, хьахьокха ца везаш, сона цу сахьате вовзар городе гIолла воагIа е университета уйченашка гуш вола профессор. Каст-каста гора из ЦIеча фронтовикий урамагIа хиннача шозза вIаштIардаьча, сиро бос болча цIагIа чуводаш е аравоалаш. Цу чу яр Оздоев ИбрахIима болх беш хинна Iилма-тохкама институт. Цун наIарга гIолла лелар дукхагIйола Шолжа-ГIалий тIара трамвайш. Се цига гIолла тIехвоалаш хилча, корах дIахьожар со, гIорваьнна Iилманхо юха а юха а бIаргаго безам болаш. Цхьайолча хана цу тайпара аьттув боалаш а нийслора. ХIаьта университетерча хьехархоша моллагIа гIулакх тIадилла, цига гIо аьлча-м сона боккха кхаъ хулар, хIана аьлча, кхы вIалла деце а, ИбрахIимах бIаргтохар ма хуларий сона. Иштта, цкъа вайча а безам тIабодаш, наха юкъе белгалвала, ше тIех хилар хьахьокха ца гIерташ, хьаьнала, догцIена саг вар из. Укхаза кIеззига дувца лов цун вахарах-леларах, тIема а къахьегама а наькъех лаьца.\nОздоев Iабдуразкъий ИбрахIим ваь хиннав 1905 шера Пхьилекъонгий-Юрта. Цу заман чухьа, вайна ховш ма хиллара, массайолча юрташка хиннаяц дунен дешар дешаш йола школаш, дукхагIъяраш хьужаренаш хиннай. Да а нана а дешанза, ков-боахам леладарца, ахархочун къахьегамца хьоашал долаш нах хиннаб. Цун нана ЙолгIаз тайпан Буро магIарча Котанаькъан хиннай. Деша безам боаца саг, Iа фухха дарах, лерттIа дийша дIагIоргвац. Из сона дика гучадаьннад ткъо шу совгIа школе болх беш яьккхача хана. Деша безам бола саг, мелла цун новкъа духьаленаш, халонаш нийсъяларах, ца дийшача Iергвац. Цу шоллагIа тайпа болча нахах хиннав Оздоев ИбрахIим. Ха тиннай-кх са аьнна доацаш, дикка воккха хинначул тIехьагIа деша вода из магIарча БурокIалха хьайийллача ворхI шера дешача школе. Дешарал совгIа, юртбоахамца дувзаденна балхаш де а Iомабеш хиннай из ший дешархой. Вайна ховш ма хиллара, школа яьккхачул тIехьагIа дIахо деша ваха цаI мара моттиг хиннаяц вайцигацу заман чухь. Из хиннай 1924 шера Буро тIа хьайийлла хьехархой техникум. Хьаькъал долашагIа мел бола вай кагий нахи мехкарийи цига деша ухаш хиннаб. Из де лоархI ИбрахIима а. Хургболча хьехархошта бе-бе Iилмаш довзийташ хиннаб гIорбаьнна бола гIалгIай а эрсий а къамех хьабаьнна нах. Масала, цига наьна мотт хьехаш хиннав Беков ДордагIа Тембот. Ала деза, гIалгIай мотт дика харах, цунна декхарийла ба меттаца а литератураца а болх беш, тIехьа тIайоагIача хана гIорбаьнна дIабаха вай кагий нах. Царех хьахиннабчIоаггIа эшаш бола болхлой: хьехархой, Iилманхой, йоазонхой, иштта кхыбараш а. Цу техникуме балха волаш а, кхувш боагIача кагийча нахаца айхха бувзам лоаттабеш а, хиннав Мальсагов Зоврбик. Ха дIа мел йода, вай хургбола йоазонхой эггара хьалха укхаза бовз ИбрахIима. Техникуме хьалхарчарца деша баьгIаб ала мегаргда Муталиев Хьажбийкар, Озиев Салман, Зязиков Бахьаудин, Осмиев Хьамзат, царех тарра кхыбараш. Цига хоттаденна доттагIал, шоаш дунен чу мел бах кIал ца дуташ, кхы а чIоагIдеш, дIабахаб уж укх дунен чура.\nНагахьа санна университете, институте е школеболх бе нах тоъаш ца хуле, дешаш хиннарех дикагIбараш юхебут дIахо цига къахьегаргдолаш. Цу тайпара масалаш дукха доаладе йиш я. Иштта вита хиннав Оздоева цIерхо Дахкильгов ИбрахIим. Ший деррига вахар ше дийшача вузе болх беш даьккхар цо, дукха хIама ца эшаш. Ше дийшача университете балха Iийна, цул тIехьагIа ГIалгIай университета ректор а хинна, хьавоагIаш ва Мартазанов Арсмак. Цу тайпара масалаш итташ доаладе йиш я. Оздоев ИбрахIим а витав ше дийшача хьехархой техникуме, наьна мотт хьехаргболаш. Цул тIехьагIа Москвера аспирантура яьккхача, цхьацца дешарца дувзаденна балхаш ду цо, дIахо из хьожавухьехархой говзал лакхъяра института директора балха тIа. Нохчий а гIалгIай а цхьа республика хилар бахьан долаш, из институт шин къаманна лаьрхIа яр. Цу хана, дикка тоалу школашкара методически болх. Урока чулоацам мишта хила беза, из мишта оттае а дIаяхьа а еза, хьалхадоахийтар цо республикерча школашка болх беш болча наха. Цул совгIа, цхьаькха цхьа лоархIамера гIулакх кхоачашделга а шийна тIаийцадар кулгалхочо. Эггара хьалхара гIалгIай алфавит латински алапех латташ дар, цудухьа, мотт Iомабеш а, цунца газеташта, книжкашта, кхыча кепайоазон продукцена кепа тохаш а, халонаш нийслора. Цу заман чухь воацаш вар из йоазув хьакхелла а дIахьийха а вола шаккха саг: З.Мальсагови Т.Бекови. Къаьнара алфавит дIадаьккха, эрсий графика кIийлен тIа кердадар кхолла соцадаьдар. ДукхагIа из болх баьр а чакхбаьккхар а Оздоев вар. 1938 шера, тIа а ийца, чIоагIду керда алапат. ХIанз цун кIийленга даьдараш эрсий алапаш дар. Цхьабола нах тахан а тIехьа, цу къаьнарча алапашка сатувсаш ба. Шоашта цох цхьаккха хIама ца ховшше, из дикагIа да яха болалу уж. Фу даь дикагIа да аьлча, юххера хьаала хIама а хилац цар, корта а болаш. ДикагIа да ИбрахIима оттадаь керда, шийца 46 алап дола алфавит. Вай Росси оалаш болча мехка мел дахача хана, ханза баргбоацаш, Iомабе безаш ба эрсий мотт. Из эггара хьалха вай паччахьалкхен мотт ба. Из мотт ховча сага геттара атта Iомалу гIалгIай йоазув, хIана аьлча дукхагIдола алапаш эрсий метта урока тIа Iомадаь хиларах, уж да 33 эрсий алап. Юхедусараш 13 мара дац. Бокъонца бакъдар аьлча, къаман йоазув, дешар Iомадара кхоачам ба уж кхойтта алап Iомадича. ТIаккха аьттув болаш деций цу тайпара алфавит хилар? Сога хаьттача, чIоагIа аьттув болаш да. Таханцу нахага ла ца дувгIаш, Оздоевна доккха баркал ала доагIа цу тайпара алфавит кхолларах.\nДукха къаманна пайдане болх бе лаьрхIа вар зIамига саг ше волча институте. Школера а кхыча моттигашкара а гIалгIай меттах, литературах дола дешар дикагIа дIадахийтар духьа, бе-бе программаш, методически кулгал, книжкаш увттадайта волалу из. Ше а бу цо мотт хьехара эшаш дола книжкаш яздарца бувзабенна болх. Бакъда, кицо ма аллара, «лийрхIар хилац, дегIар мара». Дуккхача наьха вахар ийрчадоаккхаш, Сийлахь-боккха Даьймехка тIом хьов. ТIем тIа ца водаш, Iе йиш йолаш хиннав ИбрахIим. Iилманхо санна тыле болх бе вита хиннав из, цу тайпара нах къаман кIезига боландаь. Бакъда цо соцаду, кхыбола мугIарера нах санна, мохк моастагIчох лорабе ваха. Цу хана, цун новкъостий болаш, из волча боагIаш хиннаб Яндиев Жамалда, Зязиков Бахьаудин, Мальсагов Дошлакъа, Осмиев Хьамзат, кхыбараш. Цар, ма гIо, цIагIа Iе, аьнна хиннад цунга. ХIаьта а цох хIама хиннадац. Укхаза белгалдаккха деза, цу хана саг йоалаяь, кхо шу даьнна воI Рамис волаш, из хиннилга. Цо йоалаяьр хиннай Юкъерча Ачалкхерча Чапанов Висангире йоI Елизавета. Из ше Санкт-Петербурге яь, кхийна хиннай. Цул тIехьагIа цар дезал цIабаьхкаб Буро тIа. Москве дешаш волча ИбрахIима цхьаццаболча гаргарча нахага гIолла яйза хиннай из. ЙоI чIоагIа хоза пандар локхаш, моллагIа ше нийсъенна ловзар тоадеш хиннай. Иштта кулга говзал йолаш, барзкъа-хIама де ховш а хиннай. Кхыча тайпан зIамигача сага йийха ягIача хана, йиIий даьх кхийттад, хургвола найц во могавеш дола къамаьл. Бокъонца из бакъдий хьожаш ла а дийгIа, ший йоI юхаяьккха хиннай Висангире. Иштта ена хиннай из1939 шера Оздоев ИбрахIимга. Кхыметтел цу моттиго а, тIем тIа ца вохийташ, соцаваьвац из. Укхаза дагавох сона Чахкиев СаIида язъяьча «БIаргий хих бизза» кад яхача драматически поэма тIара турпал Куркъа. Къона нускал Тои, хIаьтта ваь кIаьнк воллаше, уж бита, наьха гIулакха вала вода из, уж паргIатбаха дага волаш. Тоэ, хьай воIа барт баккха, аьлча, цунгахьа кулг лостадийя, лоамах урагIволалу. Ший воI ца везаш, маьрша вахар ца дезаш, водацар Куркъа. Дезалал, сесагал, зIамигача кIаьнкал доккхагIа гIулакхаш дар цунга хьежаш хиннараш, цудухьа водар из, ше арабаьккхача новкъара юха ца хьожаш. Иштта вахав ИбрахIим а. 1941 шера 22 июне тIом хьайнаб, хIаьта 19 июле ший лоIамагIа мохк лорабе вахав Iабдуразкъий ИбрахIим. Из ше ваха ца Iеш, цун шаккха воша а – Абукари Джабраили – болх мехка га даккха. Шоаш новкъа болххаше, тIем тIара каьхаташ яздеш хиннад цар цIагIарчарга. Джабраила цу тайпара цхьа каьхат дар, «гIайттача санна» долхаш да тхо моастагIчоа тIакхача а, цунна таIазар де а, сихагIа вай мехкара эккхаве а дага долаш, яхаш. Вешта аьлча, тIема жожагIатен юкъера цар дайта каьхат а, дог ураувттадеш, вахарах дог ца дуллаш, шоай низах а мехка низах а тешаш хиннад. Абукар а Жабраил а – шаккхе тIем тIара цIабаьхкабац. Уж байнаб, шоай лаьттах, лоамех фашисташта когашкIийле ца хилийта гIерташ. Бакъда ИбрахIима тIом дикка бIаьхбенна хиннаб. Эггара хьалха из хьожаву Ростоверча политрукий школе, цигара ваьлча кхоач из Нохч-ГIалгIай 255-ча дошлой полке. Из юххьанца вIашагIйолларах а цо дIахо баьча тIемах а лаьца геттара дика яздаьд «Нохч-ГIалгIай полках дола дош» яхача ший повеста тIа нохчий яздархочо Ошаев Халида. Полка штаба начальникалла хьожаваь хиннав Краснодарерча лоамарой къамех болча дошлой школе ваьгIа Висаитов Мовлид, полка командиралла – Абадиев Японца. Цу полке кхоач хIаьтта дийша ваьнна Оздоев ИбрахIим а, цох хул воккхагIвола лейтенант, полка пулемётни батарея политрук. Х.Ошаевс дукха дийцад цун деналерча гIулакхех, майралах лаьца, хIаьта са укхаза доаладе безам ба цо баьча тIеххьарча тIемах яздаь дакъилг. Цунца цхьана тIом беш хиннав Шатойски райисполкома председатель хинна Сапаев Белал. Калмыкерча Малодербетовски района Тундутово яхача моттиге лаьттача тIема юкъе, кога го бохабеш, чов ю цунна, цул тIехьагIа кхоъ кхы а ю. Ше санна волча политрука, дIагIо, со кIалхарвоаккхалургвац аьннадале а, из гивелле, текхаш вода ИбрахIим. Кхы цхьаькха а чов ю Белала, хIаьта а моастагIашта кIалвитац цо ший новкъост. ХIанз Оздоев ше а хиннав кога чов яь. ХIаьта а садехка майра духьаллаьттаб уж автоматий ахкарашкара поатронаш кхоачаяллалца. Юххера а, герзах хIама дисац царга, духхьал ИбрахIимга хинна цхьа «лимонка» оала дIандарг мара. Цу хьакъехьа Ошаевс яздаьд: «Белала ший юхьа хьагаргаера дIандарг, кIирвенна цунга хьежаш цхьа ха яьккхар цо.\n-ИбрахIим, — аьлар цо уйлане ваха волаш, — саг цкъа мара вагIац укх дунен чу. Ла а цкъа мара лац из. Вайна йилла ха чакхъяьннай. Вайна укхазара кIалхардовла могаргдац. Гой хьона, вайна тIайоагIа тоаба? Аз ер дIандарг вайна шиннена юккъе эккхийтара духьала вий хьо?\nХовш да, саг цIаккха а атта къастац шийна деннача вахарах. Ма хала да хIанз, укх миноте вала веза хьа яхача уйланца барт бе!\nХIара дийнахьарча тIемашка Белала а ИбрахIима а байнабар новкъостий бовш. Цу тайпарча хьалашка лела саг дIаIам ше вала тарлу яхача уйланца, валарах бола кхерам а сел чIоагIа хоалуш хилац цун дагахьа. ХIаьта бIухочоа ше зехьа леш воацилга, Даьхе бахьан леш волга ховш хилча, Iоажал, сабаре волаш, тIаэц цо.\nОздоевс лоацца жоп делар политрука:\n— Хьайна бакъахьа хетар де…\nБелал, тIакIалтIайоахаш, хьежар дIандаргага. Кхыметтел капсюла тIа латта пIелг а кIеззига хьоабир. Хьалъайдир бIаргаш…\n— ИбрахIим. Хьо гIалгIа ва, со – нохчо. Уж вай моастагIий ба. Воаш доадалехь, кхы а цхьацца цар дакъа Iодилла вай?\nГIаьрхой геттара гарга бар. Белала аьрда кулга гола IогIортайир. Цун юхь дикка эргаяьккхаяр лазача човнаша… ДIакхессар дIандарг…\nИбрахIима довнзар ийккхача дIандарго даьр. Белала корта лаьттангахьа Iочубахача, цунна байра новкъоста кертах баьлла къорга хьисапе цIе кIаьд…»\nДIахо вай мехкахо Тундутово яхача юртарча кхий чу волаш хьакхет. Цунца лийца боахкача наха цун хьаж тIара кIи фийг миссел йола дIандарга гарг хьайоаккх. Из цу кхий чу хьачувенараш вай санитараш хиннаб, бакъда цул тIехьагIа, фашисташа юрт дIа а лаьца, Оздоев моастагIчун кара нийслу. Иштта чакхбоал цунна тIом. Из хиннад 1943 шера. Бакъда бокъонца ший дезалах из 1946 шера мара хьакхетац. Лаьца воаллачара массехказа ведда а хиннав зIамига саг, хIаьта а гоавараша юха а юха а лувцаш хиннав.\nЦу хана ИбрахIима кхоачарле яхаш хиннай Казахстанерча Кустанайски областа Урицк яхача юрта. Хьехархочун балха юхевитац селлара дийшга вола Iилманхо. Цу ханах лаьца журналиста Котиев Султангире иштта яздаьд ший очерка тIа: « Алхха 1951 шера мара школанна юхевайтанзар И.Оздоев. Из дIаийцар моттигерча школе математика хьехаргйолаш, цу хана а шийна дикагIа ховш бола мотт е кхыдола гуманитарни Iилма хьеха пурам луц цунна.» Ше чIоагIа сабаре саг хиларга хьежжа, цу шедолча хIаманна сатоха низ кхоач цун. ЦIабаха пурам делча, ший бисача дезалца мехкавоал ИбрахIим, ваха аьнна хорж цо ше Iовигале ваьха йола Шолжа-ГIала. Юха а дIаболалу Iилман болх. Меттаоттаяьча Iилма-тохкама институте балха аравоал из воккхагIвола Iилман болхло волаш. Дукха хIама дар цунга а цунна уллув къахьегаргболча новкъосташка а хьежаш. Школашка хьеха книжкаш, дошлоргаш, кхыдола тохкамаш дар де дезаш. Уж хIамаш ца хилча къаман Iилма, литература, дешар сеца латтаргдар. ХIаьта уж дIахьалхакхувларгдола чарх дIакхастийта езараш Оздоев хьалхалатта Iилман болхлой бар. Цо даь Iилман балхаш дукха да. Къаьстта а царна юкъе лоархIамерчарех ба аьнна хет сона «Эрсий-гIалгIай дошлорг» яха болх. 40000 эзар дош юкъедолча цу лугIатага кхоачаш, цхьаккха хиннадац вай 1980 шу тIакхаччалца. Цул тIехьагIа арадийннад А.Куркиева «ГIалгIай-эрсий дошлорг», Л.Тариевай «ГIалгIай-эрсий дошлорг», Н.Барахоеваси, Н.Кодзоевси, Б.Хайровси кхелла «ГIалгIай-эрсий терминий дошлорг», кхыдараш. Царна юкъе а белггала да къаьнарча лингвиста оттадаь хиннар. Къаьстта а цун дикал ювзаенна я шийна хьадагадийххар — бакъахьа дале а харцахьа дале а – юкъецакхахьарца. Бокъонца таханарча гIалгIаша дукхагIа леладеш дола дешаш мара юкъедоаладаьдац цо ший дошлорга. Новкъа водача цхьан сага аьннадар яхаш, цох къаман литертурни мотт бе гIийртавац ИбрахIим. Вешта аьлча, Д.Розентала ма аллара, дешаш-паразиташ юкъекхувлаш оамал хиннаяц цун ше беча балха. Уж дукха да лакхе хьоахадаьча кхыча авторий дошлоргашца. Цудухьа книжкай тархен тIара ший моттиг, кхычарна дIа ца луш, из сий долаш, лелаю дувцача лугIата. Са кара хилча, цIаькха кепа теха, арахецаргдар аз из, хIана аьлча карарча хана из дохкаш корадагIац цхьанна тика чура.\nЦхьаццаболча наха оал, цу тIа дукха эрсий дешаш да. Хилча фуд? Вай метта юкъе лелаш дола дешаш да-кх уж. Iарбий меттацара хьаийца а да къаман метта юкъе геттара дукха дешаш. Уж а вожаш а вай дийнача метта юкъе хиланза даргдоацаш да. Хозахета хьаийцадац уж, вай метта юкъе доацандаь, мотт дIабувцаш, йоазув деш хилча чIоаггIа эшандаь хьаийцад.Кхыча къамий метташка а да-кх уж иштта. Масала, саьмазка ца ала моллагIча гIалгIачо морожниаргда, билми ца аламебель аргда, иштта кхы дIахо а. Оздоевс цу тайпара ловзаргаш леладаьдац наьна меттаца, е леладе цхьанне а бокъо яц.\nМоллагIа шийна хьадагадийха Iовдала дош дошлорга тIа оттадеш вола саг дика саг вац, зуламхо ва. Бокъонца дола зулам да цо мотт Iомабе безача къонача тIехьенна дер. Мотт ховш болча боккхагIчар-м хьаэцаргдацар уж дешаш. Юртийи мехкийи цIераш а кхоачам болаш я аьнна хет сона цо юкъеенараш. Къаьстта а тоам бу уж нийса хиларо. Кхыча дешашца аьлча, вокхарца нийсбича, цIенхашта язбаь болх ба «Эрсий мотт» яхача издательстве гIолла Москве цо арабаьккха хиннар. Цул хьалхагIа дукха дошлоргаш арадаьха хиннад цо, нохчий Iилманхошца цхьана а къаьстта а. Цо вIашагIтеха дар 1961 шера арадаьнна хинна «ГIалгIай метта орфографе дошлорг», кхыдараш.\nФилологически факультета къаман отделене студенташта а хьехархошта а гIо дора ИбрахIима. Ала деза из къаман меттах, литературах йолча паччахьалкхен экзамен дIаэцача комиссе председатель хиннилга. Сай тIеххьара экзамен цунна елар аз а, университет яьккха воалача хана. Ши саг мара вацар сона хьалхашка истола тIа ваьгIараш. Шаккха цхьан тайпан вар, шаккха профессораш бар. Кхера-м чIоагIа кхерар со. Шин профессора экзамен ялар бегаш мичаб. Хьан хов гIалатвоалий, вIалла хьона дагадоаца хIама хоаттий экзаман луш. Сайна кхаьчача хаттарашта жоп дала кийчвенна, IотIавахар со. Шедар дIадийцар. Бакъда сов чIоагIа садуаш, айса мишта дийцар а ханзар. Фируза Гиреевна бIарахьежар воккхагIволча ИбрахIима. Комиссе корта из ма барий.\n— Iа фу оттаергьр цунна? – хаьттар ИбрахIима.\n— Аз-м пхиъ оттаергьяр, — аьлар кхалсага.\n— ХIаьта аз а оттаергьяр-кх цунна иштта, — низткъа хьахезар сона профессора оаз. Къамаьл шорта деш оамал яр ИбрахIима. Шаккха профессор раьза волаш, гIалгIай меттах эггара лакхара оценка «5» оттайир сона. Из дар Оздоев сона эггара тIехьа бIаргавайна ди. ХIаьта а со цунцара къаьста ди дар ала йиш яц цох. 22-гIа шу да цо яздаьча книжкаех пайда а эцаш, Сурхо тIарча школашка деша дагIача берашта аз гIалгIай мотт хьеха. Дагахьа Iомадаьд аз 5-9 классашта лаьрхIа меттах мел дола книжкаш. Царех диъ яздаьр (6-7, 8-9) профессор Оздоев ва. Сона атта да цун книжкашца болх бе, моллагIча темаца ювзаенна урок хиларах. ХIаьта аз хьехача бераша, экзаменаш во дIаенна, сона цIаккха эхь даьдац. Царех дукхагIчар дика Iомабу шоай къаман мотт. Духхьал цхьа масал доаладергда аз. Укх шера ийс класс яьккхача дешархошка яздайта аьнна, дешара министерство хьалдайта диктант, кхаь сага пхиаш йоахаш, цхьайтта сага йиаш, цхьайтта сага кхоъаш йоахаш, яздир. ТIехдаьнна дика яздаьдеце а, хIаьта а цар из во яздаьд ала йиш яц са. ИбрахIима книжкаша чIоагIа гIо ду берашта, гIалгIай метта кIоаргенаш кхетае аIомае а.\nИбрахIим ше тахан воацаш ва. Из кхелхав 1986 шера, дIавеллав Наьсар-Кертерча кашамашка. Котиев Султангире ший очерка тIа аьннад, цун цIерагIа улица, школа хила езар аьнна. Из дош цо айдаь хиннад 22 шу хьалха. Цу юкъа Оздоев Iабдаразкъий ИбрахIима цIи цу моттигех тиллаеце, хIанз а тIехьа дац из тиллар. Духхьал цхьан юрта хинна а ца Iеш, гIалгIай хIара юрта хила еза аьнна хет сона цун цIи лелаеш йола улицаш. Иштта школаех, колледжех, гимназеех, лицеех тилла йоагIа из. Вай декхар да ший къаманна йIаьххача заман чухь накъаваьнна саг виццавар.\n2. Даь никъ хьаийца воI\nОздоев ИбрахIима дезале эггара воккхагIа хиннар воI Рамис ва. Из 1941 шера ваь хиннав. Да тIем тIа волаш, берригача дезалца Сибре вигав кхо шу даьнна из кIаьнк а. Халонаш, шелал, моцал – шедар Iаткъаш хиннад цун ханара волча сага. ХIаьта а цхьацца бахьанашца, могаш-маьрша волаш, хьалкхийнав из. Вай цIадаьхкачул тIехьагIа Нохч-ГIалгIай педагогически институте деша вода, гIалгIай мотти литературеи, эрсий мотти литературеи хьеха дагахьа. Вешта аьлча, ший дас цхьан хана хержа хинна никъ бар цо каралаьцар. Цо во дийша хургда аьлча, саг тешаргвацар сох. Иштта хIама довзара тIера, оамалца сухал йоацаш, ше деш дола хIама лаьрххIа а сабарца а деш оамал яр Рамиса. Цудухьа со теш, ший новкъосташта масал телаш цо из чакхъяьккха хургхиларах. Цунна кIоаргга ховш хиннача метто а литературо а тешал дора, из дика студент хинна хилара. Цо из чакхйоаккх 60-гIа шераш юкъекхаьчача хана.ДIахо ший уйла кхоачаш а еш, Шолжа-ГIалий тIарча школе болх бе вода. Бакъда цу хана горадашкарча школашка Iомабеш бацар наьна мотт е нохчийбар а е гIалгIайбар а. Дуккха ха яьнначул тIехьагIа мара юкъедоаладанзар уж метташ. Рамиса чIоагIа ловра къаман мотт хьеха а цох дола шийна ховр кхы тIа кIоаргде а. Из уйла кхоачашъе цунна гIо ду Юкъерча Ачалкхе школан директор волаш болх беш хиннача наьна-вошас Чапанов Оарснакъа. Белгалдаккха деза, вай къаман геттара кIезига болча филологически Iилмай кандидатех цаI из хиннилга. Цо ше волча юрта дIавуг йиший-воI, наьна мотти литературеи хьехаргдолаш. ХIанз Рамиса таро яр хIара дийнахьа дийна, цIена наьна мотт хаза, берашта хьеха а шийна цаховр Iомаде а. Дизза кхоачашхиннадар цун дагалаттар. Дикка гIалгIай меттаца хьакхаштаваьнначул тIехьагIа, зIамига саг балха вода Шолжа-ГIалий тIарча хьехархой говзал лакхъеча института методически отдела кулгал де. Хьехархой балхаца вувзавеннача сага дика хов аьнна хет сона, из фу яхилга да. Шоай мотт хьехаш болча хьехархошта, из дIахьехара наькъаш довзийташ, гIо дар – иштта дар цунна хьалхашка лаьтта керттера декхар. Школашка наьна мотт мишта хьех, фу ховш ба из хьеха нах, малагIа дика а эсала а моттигаш нийслу цар балха тIа… Уж а царех тара кхыдола а дешаш дар даим цун теркама кIалха хиннараш. Дуккхача къонача хьехархошта гIо ду цо шоай балха дух тIа бовла, из нийсача, дешархошта пайда баргболча апарагIа дIабахийта. Цкъаза дешархоша даьча йоазон балхашка хьожар, царна мотт мел дика хов а мишта хьех а тахкар духьа. Цунца цхьана Оздоев 70-ча шерашка болх беш хилар Л.Н.Толстой цIерагIча Нохч-ГIалгIай паччахьалкхен униврситета хьехархо волаш, дукхагIа цо хьийхар литература дар. Цун лекцешка ладийгIа а цун студент хинна а ва со. Из аудиторе чуваьннавий ховш хилацар, сов тата дужадаь шорта чуварах. Цхьабола хьехархой боагIаш хилча, студенташ хьабовдар, сихагIа шоай моттигаш хьалувцар духьа:\n— ВоагIа шоана! – хулар хьахозаш. Цаховш цунна цатоам бар, гIалатбалар кхерар уж ишттача хьехархочоа хьалхашка, хьан хов экзамен йолча хана цо «чIир» лехий а. Амма Рамис иштта вацар. Хьчуваьлча цу чу гIараш хуле а, цIогIа детташ, уж сихагIа Iоховшабе гIерташ хьувзаргвацар. Из чувеналга ма хайя, цу сахьат гIараш ювшар, болх дIаболалора.\nЦунга ладувгIара тIера бар студенташ, хIана аьлча тIехьагIа царна эшаргдола хIама мара хилацар цун лекцешка, дукхагIдар царна хеза доаца, керда хIама хулар. Къаьнадара кердача хьисапе, дукхагIа чам тIагIоргболча тайпара дувца хьожар хьехархо. Цох хьахул аьнна хет сона моллагIча хьехархочун говзал. Ишттача хьехархочун сий де безам боагIа. Студенташа сий деш вар Рамис а. Шозза 45 минот йолаш хулар цун лекци, цу юкъе лоацца са а лоIаш. Бакъда оаха салаIа витацар из, хIана аьлча гургал тоххаше, никх санна цунна гонахьа гуллора. Тхоай хаттараш цунга доашхийтар. МоллагIа хаттарIа даларах, цунна бакъахьара жоп лора хьехархочо. Цхьа-ши дош аьнна дIаваха а ца гIерташ, дувцача деша овла хьатохкаш, керта чу вIалла хьоа боаллаш вола саг кхетаргволаш, хулар цун къамаьл.\nРамис соца цхьан курсе баьгIача кагийча нахаи мехкараштеи эггара хьалха гуш а вовзаш а вацар. Тхо кхоачам боллашдика дайзадар цу ханале. 1976 шера дар из. Тхо университета хьалхара курс яьккха даьннадар. СалаIа цIадолхаш, факультета хьакимаша хьакхайкадир тхога, ахкан юкъе ЖIайрахьа фольклорни практика хургйолга, цу лоаман районе кIезигагIа дале а цхьа кIира даккха дезаргдолга. ХIаьта кулгалхо волаш тхоца ва везаш хиннар Оздоев Рамис волгах а хоам бир. Тхо дерригаш гIаддахар, хIана аьлча из, студенташа дувцачох, цIимхара, гIожа воацаш саг хиларах. ХьатIакхаьчар из ха. Тхох дукхагIдараш цIаккха лоамашка хиннадацар, е гIала е малхара каша бIаргадайна дацар. ХIанз тхона хьалхашка дар даьша диа дуне, уж баьха фусамаш, лийна наькъаш, цар мийнна лоаман масса шовдаш. МассагIа дар уж. Бокъонца дола фаьлгашкара сурташ дар тхона хьалхашка айттараш. Тхо дахаш хиннар ЖIайрахьара интернатяр. ЙиIигашта къаьстта, кIаьнкашта къаьстта, кулгалхочоа къаьстта Iе фусамаш яр. Тха доалахьа хьаенна столови яр. Нийсса тхона лакхе бар тамашийна Маьтлоам. Осмиев Хьамзата ший стихотворенешка аьннача беса, кIай чоалба хьерчаш санна хетар цу лоаман бухьах. ХIана аьлча е морхашта е дехка юкъе къайлабувлар из даим. Цхьан оагIора лоаман бердаш долаш, вокх оагIорахьа ахк долаш, унзара дар укхазара наькъаш. Эггара хьалха уж дайначоа геттара кхераме хетар. Наггахьа топ йоалар лоам тIа, хетаргахьа чарахь феса тIакхаьча хила везар.\nУкхаза нийслора акха кой, гаьзарий, кхыдола дийнаташ. Интерната юххе бахача наьха коа, сетках даьча горинга чу латтар цу тайпара акха ка. Хетаргахьа, из бар Татаев Илезеи Чахкиев СаIидеи шоай «Лоаман новелла» яхача исбахьален фильма юкъебоалабаь хиннар.\nТха кулгалхо ший хозача Iанарца моллагIа хIама студенташка а студенташ боацарашка а кхоачашдайта ховш саг вар. Цудухьа везавеннавар цу кIалха бахача наха а. ГIалгIашта меттел, кхыча къамех барашта а. Укхаза цхьа масал доаладе лов сона. Цу интернате яхаш а болх беш а яр къоаналгахьа леста цхьа эрсий кхалсаг. Тхоца дукха йистхилар долаш яцар из. Студенташа моллагIа хIама дийхача, хаьттача, дукха раьза йоацаш, дора цо из. Цхьайолча хана вIалла теркал а дицар. Тхона говзал ца тоилга хинна хургдар-кх из цунца къамаьл де. Бакъда тха кулгалхочунна корабир цун дег тIа бода никъ а цунца бувца мотт а. Цхьан Iуйрийна тхо дIахьежача, кулг-юхь дулаш воаллача Рамиса юххе, бедоаллаш гата а долаш, хий IотIакхорзаш латтар къаьна хьехархо. Иштта саг вар Рамис, нах гаргаозаргбар де а ала а ховра цунна.\nIуйрийна хIама диа, багахбувцам гулбе тхо арадала кийчделча, даим хьехар дора тхона воккхагIа волаш, тхона хьалхаваьнна лоамашка венача сага:\n— Укхазарча наха вайх бехк боаккхаргбола хIама ма делаш, боккхача нахаца Iимерза, Iуйре-сайре дика ювцаш хилалаш. Шоана зувц мотте а, цу наха зув шоана вай. Чудахача фусаме эздий хилалаш, воккхагIчоа магIадаьле Iо ма ховшалаш.Шун тIа ховшадой, шун эздел леладелаш…\nЦхьан дийнахьа Аьрзи, ОлгатIе яха юрташ йолчахьа багахбувцам гулбе долхаш, йиIигашта бIаргабайнабар йоккхача беша багIа кхаьча боалаш. Картах тIехбаьнна, кIезиг-дукха боалаш баьхабар цар. Из дIахайра Рамиса. Масалаш кхувлаш, дIаьха къамаьл дир цо, йиIигашка товри цатоври фуд дувцаш. Кхетадир мехкараша, наьха беша чубувлар дика доацилга а къаьстта йоI-сагага товш доацилга а. Кхы цу тайпара хIама шоашкара гучадалийтнзар цар. Хоза оамалаш-м хьахьекхар шоай. ХIанз а дицлуц сона цар деш хинна даьтта тIахьекха детта диткъа чIаьпилгаш. Тахан цхьа моллагIйолча йоккхача сага ховргдацар уж иштта де. ГIалгIай юрташка кхийна а даар кечдара говзал зIамига болча хана денз Iомаяь а бар царех дукхагIбараш. Пандар лакха ховраш а бар царна юкъе. БIарчча дийнахьа лоамашка гIолла багахбувцам дIаязбеш а лийнна, кIаьдденна цIадаьхкача, ладувгIача е халхара ашарца самукъадоаккхар къонача пандарчаша. МаьркIажа хана вIашгIкхийте, хIаране ший хьанца вIашагIкхетар хиннад, дIаяздаьр фуд довзийтар. Цхьайолча хана Рамиса экскурсешка кхувлар студенташ, гIалашка, малхарча кашамашка хьажа. Цига белггала дувцар гIалаш а кашамаш а мишта деш хиннад, царех мишта пайда эцаш хиннаб.\nЦкъаза тхо долча а ухар хьаьший. Масала, каст-каста воагIар цу хана юртда хинна Точиев, тхона фу эш хьожар. Цкъа ше лоамашка вена волаш, тхо цига долга хайна, чувера парте Наьсарен райкома кхоалагIа секретарь Тутаев Iамархан. Цу хана ЖIайрахь чуйоагIаш яр Наьсарен района. Шоашта эшаш хIама хуле, хоам бе аьлар цо а. Рамиса ховра чувенача сагаца гIулакх леладе а, хIаьта тхона а Iомадора фусам-даьй гIулакх, эздел. Практика юкъекхаьчача хана, даара эшаш дола хIама эца, тIада дезаш моттиг эттар. Укхазарча тика тIара тхона мел эшар эцалургдолаш дацар. Юртдаьгара машен йийха, Буро тIарча базар тIа ваха кийчвелар Рамис. Шийна гIо де со вигар. Цхьа догIа делхаш, сагото ди дар из. Бакъда Рамиса машена даьца дувцача сакъердамеча къамаьло, мишта кхоачадир ца хайташ, сов сиха городе Iокхоачадир тхо. Са кхоачашде дезаш хиннар сел хала декхар дацар, цо сайга хьаенна хIама хьа аэцаш, цун ларагIа лела мара везацар. Еррига практика чакхъяллалца тхоашта тоъаргдола кхачан товараш дахьаш, юхадаьхкар тхо ЖIайрахьарча интернате. Мехкарий раьза хиннабар оаха мел ийцача хIаманна, дика а хьегаш чакхдаьлар оаха лоамашка даьккха кIира.\nШий да ИбрахIим дийна волча хана, школашка Iомадеш дола книжкаш тоадеш, кепа тоха кийчдеш, къахьег Рамиса. Цу хана цо из болх барах, цар автор хул цох а.\nДIахо дIайодача хана, 6 – 9 классашка Iомадеш дола наьна меттах дола книжкаш ши автор волаш хул. Цар беттагаргаш тIа дIаязваьв даи воIи: Оздоев Iабдаразкъий ИбрахIим, Оздоев ИбрахIима Рамис. Иштта цар цхьана баьча балхо эргаяьха тоаяьяр цхьайола параграфаш, упражненей тексташ, нийслуш хинна гIалаташ дIадаха хьежабар. Хьалха хиннарел безамегIа, шаьрагIа, аттагIа дар уж хIанз. Цул совгIа, Оздоев Рамис ва тахан долаш долча гIалгIай метта орфографически дошлоргашта юкъе эггара дикагIчун автор. Хьалха, 60-ча шерашка, орфографе дошлорг оттадаьр а арахийцар а ИбрахIим вар. Бакъда тIехьарча хана, дуккха дешаш тIатеха, тоа а даь, из арадаьккхар Рамис ва. Цудухьа латт цу тIа цун цIи. Къаьстта теркам тIаозаш да дошлорга юкъера зIамига дошлорг. ТIеххьарча оагIонаш тIа вайна гу «Кхетаде хала долча дешай гIалгIай-эрсий дошлорг» аьнна корта а болаш, кепа теха дешаш. Масала: биргIа – пограничный столб; бIалгIа – призрак, иллюзия; вадлоам – плоская гора; гIаь саг –гордый; иркал – нерешительность; Iоарашув – поднебесье, иштта кхы дIахо а. Цу гIулакхо аттача доаккх мотт сихагIа Iомабар. Белгалдаккха деза из доккха дошлорг хилар, цунна юкъе да 13 088 дош.\nНохч-ГIалгIай республика йохаш латта ха яр из. Шолжа-ГIалий тIарча Партизански урамах сехьавоалаш латта Рамис кхийтар сох. Цигара дукха гаьна йоацаш яр хьехархой говзал лакхъяра институт, бакъда хIанз цох, нохч-гIалгIай а ца оалаш, духхьал нохчий хьехархой говзал лакхъю институт оалар. Фуд-малад, балха мичав аьнна хаьттача, Айдаев ЮвшаIаца ва ше, аьлар цо. Айдаев вар цу института директор. Рамиса цу хана дезал бар. Цун фусам-нана яр Дудургова Хьава. Мухьмад яхаш воI, Розаи Азаи яхаш йиIигаш бар цар. Хозача метте яр Рамиса дезал баьха квартира. «Орбита» оалаш йоккха керда тика йиллаяр Ленина проспекта тIа. Цу тикан тIехьашкарча Белова цIерагIча урам тIа бахар уж. Бакъда 1995 шера, тIом хьайначул тIехьагIа, бомба кхетарах из цIа а цар квартира а йохайир. Алхха цхьа библиотека мара хIама кIалхардаккха вIаштIехьдаланзар цар. Рамис а цун дезал а гаргара нах болча баха безача кхаьчар. ДукхагIа из Iеш хинна моттиг яр Майске бахаш хинна йижарий. Иштта дIаухаш-хьаухаш кхестача юкъа цхьацца лазараш хьахьайра, могаш воацаш вола Рамис 1998 шера вайцара къаьстар. ИбрахIим воаллача Наьсар-Кертерча кашамашка хилар цун тIеххьара сацар.\nРамиса дезал карарча хана ондабаьннаб. Розас мехкдаьтта Шолжа-ГIалий тIара институт яьккхай. Маьре а яха, кхо бер кхедеш я. Азас ГIалгIай университет яьккхай, из Пхьилекъонгий-Юртарча берий беша къахьегаш хьайоагIа. ХIаьта Мухьмада а яьккхай из университет, болх беш ва вай Президента администраце. Бераш доккха хиннадале а, Рамиса фусам-нана Хьава а, ши кулг вIашка ца дуллаш, мехкахой унахцIенон ха тIа латташ хьайоагIа. Шоаш бахача Пхьилекъонгий-Юртарча больнице физиотерапевт я из.\n— Мишта вар Рамис цIагIа, цун керттера оамал санна малагIа белгалъяккха йиш яр?\nИз хаттар делар аз цун йишийга, ИбрахIима дезала юкъе эггара зIамагIа хиннача Фатимайга.\n— ДегIацара эздел, сабар, — аьлар цо. – ЦIаккха из чIоагIа йистхинна, сага тIачайха дагадагIац сона. Ший даьца-наьнаца Iимерза вар из. Иштта Iимерза волаш чакхваьлар ший берашца а.\nФатимас яхар бакъда, иштта дагавоагIа Рамис из вовзаш мел хиннача сага а, къаьстта а тхона, цун хиннача студенташта. Иштта могаву из Мухьмада гIалгIай мотт хьехаш, Шолжа-ГIалий тIарча №18 йолча школе болх беш хиннача Дударов БайIала Радимхана а.\n— Городе гIалгIай мотт наггахьарча школе мара хьехацар. Хьехархой ца тоъандаь да из оалар, дIадерзадора. Со Шолжа-ГIалий тIарча кхыча школе яр болх беш, Оздоев Рамиса, 18-ча школе балха гIоялара хьо, аьнна, дийхача хана. Се йолча школе къахьеггаше, цо дехар дарах юхьанцарча классашка наьна мотт хьеха цига яхар со. Рамиса чIоагIа ловра ший воI гIалгIай мотт ховш хилийта. Каст-каста воагIар из воалавеш школе, хоаттар цун дешарах, толамех. Эздий а кIаьда а саг вар Рамис, — аьлар Дударовас.\nНаха везаш вахар а валар а, цул сий долашагIа хIама кхача йиш яц сагага. Из сий долаш хиннав, хIанз а ва Оздоев ИбрахIима Рамис. ГIалгIай мотт вай школашка Iома мел беча хана, дешархой керттера книжкаш хинна, цар истолаш тIа дадаргда цо вайна юхедита йоазонаш.\nШоллагIвола ИбрахIима воI Борис яхаш ва. Уж шиъ мара кхы къонгаш бацар ИбрахIима. Борис ваьв Казахстане. ИбрахIима дезал баьхаб цигарча Урицк яхача юрта. Вай цIадаьхкачул тIехьагIа Шолжа-ГIалий тIарча №38 йолча школе деша ваьгIав из. ДIахо из гIулакх деш хиннав эскаре. Волгоградски областе стройбате яьккхар цо из ха. Со университета кхоалагIча курсе волча хана, тха факультете деша айттача кагийча наха юкъе вар бокъонца «Чапаев» яхача кинофильме керттера роль ловзаяьча Бабочкин Борисах ахваьккхача санна тара вола зIамига саг. Цхьаькха деций тамаш йолаш хIама: шинне а цIи Борис хилар. Оздоевх массане Василий Иванович\nТховсара ха тIа ва КIаца. — Хьавенавий хьо? – лакхера Iочукхайкар, элеватора тIавилла Лабзан.\n80 ШЕРА СОВГIА СА А ТИЙССА ХЬАЛХАРА БАХА ХЬАЖОЙ\n1990-гIа шу дагадоагIа дукхача гIалгIашта, къаьстта боккхагIчарна хIаьта а. Хала ха яр из, СССР йохаш, адам корзагIдаьнна, фу хургда-те, яхаш, хьайре долаш.


Найдено 174, на странице: 25\nКайсери (TR) — Кропивницкий (UA) ~ 1729 км\nКайсери (TR) — Сумы (UA) ~ 2125 км\nЭскишехир (TR) — Киев (UA) ~ 1428 км\nАйдын (TR) — Днипро (UA) ~ 1846 км\nколесные диски (длн=13,6м шир=2,45м выс=2,56м)\nКайсери (TR) — Киев (UA) ~ 1873 км\nсантехника кол. машин: 2\nоборудование кол. машин: 2 (выс=2,65м)\nМаниса (TR) — Сумы (UA) ~ 1831 км\nМаниса (TR) — Запорожье (UA) ~ 1624 км\nКонья (TR) — Запорожье (UA) ~ 1837 км\nАнкара (TR) — Мироновка (UA) ~ 1558 км\nКайсери (TR) — Одесса (UA) ~ 1890 км\nБурса (TR) — Харьков (UA) ~ 1568 км\nтнп (длн=0,73м шир=1м выс=2,3м)\nКонья (TR) — Киев (UA) ~ 1816 км


Реклама на радио Радиореклама ПЕРВОЕ ДЕЛОВОЕ РАДИО БИЗНЕС ФМ – ХОРОШАЯ РЕКЛАМА ДЛЯ СЕРЬЕЗНЫХ РЕКЛАМОДАТЕЛЕЙ 2019-2021 ГОДА | Агентство ИнформЭкспресс. Москва, тел. (495) 543-99-11


Читать книгу «ХЬИЖАБ 1ИБАДАТ ДУ» онлайн полностью📖 — Хьусайна Шовхалова — MyBook.\n«ХЬИЖАБ 1ИБАДАТ ДУ»\nХЬИЖАБ 1ИБАДАТ ДУ\n© Хьусайн Шовхалов, 2020\nХастам бу Аллах1ана 1аламаш кхиош кхобуш волучу, Делера салават а, маршалла а хуьлда Цуьнан пайхамарин Мухьаммадан а, цуьнан ох1лана а, асхьабашна а, цара лелийнарг леладеш церан некъа т1ехь мел волучу бусулбачу стагна а.\nБоккъалаъ, уггаре бакъ долу къамел Сийлахь-Везачу Аллах1ан жайна (къуръан) ду, уггаре дика нийсо Мухьаммадан нийсо ю, уггаре вуо белхаш динехь юкъ дехнарш ду, динехь юкъ мел деккхина х1ума бид1ат ду, т1къа массо бид1ат тиллам бу, т1къа массо тиллам жоьжахат чохь хира болуш бу.\nЛараме бусулба йиша!\nХ1ара жайна хьуна яздеш ду ас, Дала хьуна т1едиллина долу хижабах нийса кхетам хьуна бовзийтархьам. Тахана дуккху бусалба йижаршна хьижаб цхьан баланах тера хета, Дала цхьа хал дина т1едиллина х1ума санна. Цундела, бусулба зудчо иза ца леладарн бахьана ду, шена цунаха цхьа гатто хуьллу моттар, «ша цхьан халачу х1уманна къел тоьтту моттар, ша дуьненах къайла йоккху моттар, ша „мо́дах“ юкъах йоккха моттар, ша „къан беллачу зударех“ д1атарош ю моттар, ша шена атта долучу кепара лела ца юьту моттар», иштта кхидолучу а бахьанашна вайна хозийтучу т1е ца духу цо иза.\nТахан ламаз ца дечу зудчуьнга ламаз де аьлча, цхьана зудчуьн иза харца хетар дуй? Тахан марха ца кхобучу йо1е марха кхаба аьлча, иза цхьана йо1ан харц хетар дуй? Я кхидолу бусулба динехь дойзуш долу х1ума де аьлча, цхьана йо1ас бехк буьллура буй иза де бохучунна?\nЦу хаттарийн жоп: Цунна цхьана а йо1ас бехк буьллура бац, я ламаз де аьлча а, я марх кхаб аьлча а, я кхидолу вайна дойзуш долу бусулба динера х1ума шега де аьлча а.\nХ1унда ца буьллу цара цунна бехк? Дера ца буьллу цо де бохург бусулба динера х1ума долун дера, цо де бохург Дала бохург долун дера, цо де бохург Далла 1ибадат де бохург долун дера!!\nЦундела, Дала т1едехкина кхи долу 1ибадаташ санна хьижаб а 1ибадат дуй вай йижаршна а, наношна а довзийтархьам яздо аса х1ара жайна.\nХ1аъ, дера дуй хьижаб бусалба динехь зудчуьн доккха 1ибадат! Х1аъ, ю дер, Делан дуьхьа хижаб доьхнарг Далла 1ибадат деш, цо и хьижаб лела маьл до!!\nЦундела, цхьа а тайпа гатто еш х1ума хьуна хьайна т1едиллина моттара хьуна ниц1къ бархьам, хало ярхьам, нийса дац хьан, х1ан-х1а, иштта дац иза, эзарза иштта дац иза!!\nДала хьижаб хьуна т1едиллина хьо Шена кхиъ ч1ог1а герга яийтархьам, хьоьга ялсман атта яккхийтархьам, хьо хьайн духарца Шена 1ибадат деш хилийтархьам, иштта кхиа дуккху пайданашна дуьненахь а, эхаратехь а хьуна хира болу Дала т1едиллина хьуна хьижаб леладар.\nЦундела, фарз духар зударшна т1едиллина декхар хилар билгал а деш, хьижабан т1екхоьллина х1уманаш юх а тухуш, цунах нийсох дерг хьуна билгалла а деш, хьижаб доьхча хьуна хуьлу ял йовза а йовзуьйтуш, фарз духарца хьо д1акъовлаелча хьо дезчу 1ибадатехь хилар билгалла а деш, х1ара жайна яздо ас хьуна, х1ай сайн лараме бусалба йиша!\nДала бусалбачу наношна а, йижаршна а пайде дойла х1ара жайна, хьижаб дохаз йолучунна иза т1едохар кхунаха бахьан а дойла, хьижаб доьхначунна кхунаха кхаъ а бойла, иза леладарн т1ехь г1о а дойла, и массо х1ума кхочуш дан ниц1къ болуш вукх Сийлахь-Лекха Дела.\nШовхал Сайд-Селиман Хьусайн\nЗУДЧУн ДИНА 1УНАЛ\nХийлаза зударшка бусалба динехь царна т1ехь дерг хьахдича, цара олуш хезна суна «И дин тхуни бен доссина дац те»? Цунна бахьан цхьаъ ду, даиманна зударша дан дезарг дуьйцу божарша, церан декхарш дуьйцуцара, амма дино церан хьакъ даздеш хьахийнарг ца дуьйцу царна, я дуьйцу, делахьаъ, вукхуьнца дуьстийча, х1ордан чуьра т1адам барамехь санна хуьлу иза.\nЦундела, зударшна х1ара дин дазделла, кху динан белхаш базбелла, «шеш бен Дала х1умма хьахьа цадина те цу къуръан чохь» – аларан т1е бахкина.\nДелахь а, иза иштта дац, бусулба зударий Дала Шен динехь дукха ч1ог1а базбина, лерина бийцина бу. Зударшна, бусалба динехь шех лаьцна дерг довзахьара, ма боккха кхаъ хира бара царна цунах! Ма цец боьвра бара уьш! Ма ч1ог1а лаьрра шаьш Дала аьлла дага дохур дара царна! Иштта и хьижаб а леладарн дазалла царна хиъча, самукъа а долуш леладийра дара цара из.


Жа юккъера нацкъар а баьлла, уьдуш, ловзуш хилла цхьа-ши Iaxap. Жа гена даьлча, уьш тергалдеш Iаш йолчу мецачу барзо, ара а иккхина, ши Iaxap схьа а лаьцна, биъна. Жижиг а диина, довха цIий тIе а мелла, хьун луьста йолчу дIатаIа йоьдуш хилла борз. Хьуьнан йистехь, бай тIехь бежаш цхьа къена ка гина цунна. Цунна тIе а яхана, барзо аьлла:\n— ХIе-е-е, ка, xlapa бай сан буйла ца хаьа хьуна, кхузахь бажа бакъо хьан елла хьуна?\n— Xlapa бай хьан бац, сан жаIун бу, — меллаша жоп делира кано.\n— Хьо харц лоь! — чуьрайаьлла мохь хьаькхира барзо. — Хьан жаIу дуьнен тIе а валаза вара, xlapa бай сан долахь болуш.\n— И бакъ дац, — сих а ца луш, юха а меллаша элира кано. — Суна дика хаьа xlapa бай сан жаIун буй!\nДукха оьгIазъяханчу барзана бIаьрга цIий хьаьвзира, катоьхна и бел, делахь а, ша юьзина йолу дела, и а ца деш, мохь-цIогIа а тоьхна, IадIийра борз, кханналц буьтур аса xlapa, ткъа кхана, со мацъелча, бе а бийна, буур бу, аьлла, сацам бира цо.\n— Вайшимма хIун дийр дуй, ка, — элира барзо, — Вайшиммо къийсарх, цкъа а къаьстар дац, xlapa бай хьенан бу: ахьа и жаIун бу, бохур ду, аса и сайн бу, бохур ду, — цулла а кхана Iуьйранна кхуззахь вовшах а кхетта, хьуьллахь йолчу коьллашна уллехь и бай шен бу, аьлла, дуй биинчуьннан, хир бу-кх и. Реза буй хьо?\nТIаккха и шиъ дIасакъаьстира: борз хьуьнах яхара, ткъа ка шен эвла дIабахара. Сатосуш, шеца доккха жан-жIаьла а далош, схьабеъна ка. ЖIаьла коьллаш юкъа дIалечкъина, ткъа\nка кхуззахь бажа хIоьттина. Барзана, хьуьнахара араяьлча, бежаш ка гина, цуьнан дог ловзадаьлла тIаккха.\n— ХIинца-м дийнна кIиранахь юьзина лелар яра со, — аьлла, бай тIе едда борз. Мичара дели ца хууш, барзана дуьхьал цхьогал даьлла.\n— Марша йогIийла, борз! Хьо стенга йоьду сел сихъелла? — хаьттина цхьогало.\n— Маршалла хуьлда, цхьогал, со-м бай болчу йоьдура, — аьлла, ма дарра дIадийцина барзо, ша сийсара каца къовсарх лаьцна.\n— ЭхI-хIай, ма дика гIуллакх ду и, — боху цхьогало, — амма, хьуна-хьайна хаьа хир ду-кх, теш ца хилча цхьа а къийсам чекх ца болий, цундела со теш дигахь, со хьоьгахьа хир ду, ткъа ахь суна уьстагIан чо-ко а, когаш-корта а лур бу.\n— И дан мегар долуш хIума ду, схьадола соьца, — аьлла, жоп делла барзо. Борззий, цхьогалий бай болчу кхаьчна, тIаккха барзо кане хаьттина:\n— ТIаккха, дийцал, хIинца а хьайн жаIун бу боху ахьа xIapa бай?!\n— Хьаьнгара хезна бохург хIун ду?! — цецъдаьлла, мохь хьаькхира цхьогало. — Хьайна луъучуьнга хатта мегар ду хьуна, и массарна а хууш ду. Суна дагадогIу, дукха хан ю и хилла, со жима долчу хенахь, сан дас-нанас кест-кеста къамел дора кху байх лаьцна. Кхечу меттигашкахьчул, берзан бай тIехь долу дехкий дерстина даттIа дохкуш хуьлу, олура цара. ТIаккха ца хаьа хьуна, нагахь xIapa бай жаIун белахьара, цара цунах берзан бай эр ма дацара.\n— Дика ду. Оцу коьллаш юккъе цхьа ког а хIотта бай, ала: аса дуй буу, xIapa бай берзан бу, —аьлла кано.\nЦхьогална, коьллаш тIе йолалушшехь, цу юккъера къега ши бIаьрг гина, тIаккха сихха юха а йирзина, гено а яьлла, йоьхна а хьавзина, аьлла цо:\n— Бакъ дерг аьлча, суна схьахетарехь, сан дас-нанас цу байх лаьцна дечу шайн къамелехь уьстагIах лаьцна а хьахийра... Билггал ала ца хаьа суна, xIapa бай хьенан бу, цундела къа тIе лаца ца лаьа суна, дуй а бууш. Нагахь барзо дуй баахь, аса а буур бу-кх.\n— Хьуна хIун моьтту, — аьлла, оьгIазъяхана чутасаелира барз, — хьо санна кхоьруш яц со, аса буур бу дуй!\nЦхьа ког коьллаш юкъа а бахийтина, барзо «ас дуй буу» оллушехь, цу юккъера доккха жан-жIаьла схьаиккхира, цо, борз схьа а лаьцна, дIасаетта йолийра. Хала дела балица жIаьлин багара а яьлла, едда кIелхьараелира борз. Ткъа цхьогал-м, тоххарехь лекхачу гу тIе а даьлла, цигара барзе мохь бетташ дара:\n— Аса ца бехира хьоьга, борз, къера дуй ма баа?! Ла ца дуьйгIира ахьа соьга, цундела хьуна хила деззарг хили-кх!


Суаян — Википеди\n44°38′13″ къ. ш. 5°01′33″ м. д.HGЯOL\nСуаян (фр. Soyans) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу Ауст-суьгӀ-Си, Ла-ГӀепагӀа-ОгӀипль, Диваже, Фелин-суьгӀ-ГӀимандуль, ФгӀансийон-суьгӀ-ГӀубйон, Пон-де-БагӀгӀе, Пуьи-Сен-МагӀтен, Сау (ДгӀом).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Суаян&oldid=7844678»


Кадожак — Википеди\n44°45′20″ къ. ш. 0°31′48″ м. д.HGЯOL\n▲6464 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКадожак (фр. Cadaujac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу Камблан-е-Мейнак, Иль-Сен-ЖогӀж, Леоньян, МагӀтияк, Кенсак (ЖигӀонда), Сен-МедагӀ-д'ЕгӀан, Вильнав-д'ОгӀнон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кадожак&oldid=7833661»


ялтийн - Synonyms of ялтийн | Antonyms of ялтийн | Definition of ялтийн | Example of ялтийн | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for ялтийн\nTop 30 analogous words or synonyms for ялтийн\nНохчийчуьра олхазарш Ялтийн хасстомийн аренашка тухучу дӀовшо хӀаллакдо уьш.\nНохчийчуьра олхазарш ГӀиргӀанаш бес-бесара хуьла, таьӀӀана ал басахь тӀемаш долуш, чукӀело къорза йолуш а. Йоьххьера хадийчи санна нийса а, деха а цӀога, готто тӀемаш долуш. Уьш хуьлу ялтийн аренашца а, хин бердан йистошца а, хьаннашкахь а.\nНохчийчуьра акхарой Вайн Союзехь Европан дакъошкахь къилбехьа Киевски областе кхаччалц а, Азехь Къилбехьа Казахстане кхаччалц а, Малхбалехьа Камчатке, Сахалине кхаччалц а долчу мехкашкахь хуьлуш ю кIайн пхьагалаш. Шаш бечу океанан бердаш тIе кхаччалц йолчу меттигашкахь а хуьлу уьш. Яжа меттигаш хоьржуш, цкъа цанен аренашкахула лела уьш, тIаккха ялтийн аренашкахула кхерста. Стоьмийн бошмашкахь а, хесашкахь а ежа уьш.\nНохчийчуьра олхазарш НӀаьвла — (en. "Lark"), (Оьрсаша «"Жаворонок"» олу цунах). НӀаьвларчий а бес-бесара ю. Царех цхьа тайпа ардашкахь, ялтийн аренашкахь хуьлуш ю. Цундела оьрсаша «полевой жаворонок» олу цунах. ЦӀахь хуьлучу хьозанал жимма йоккха ю иза. Бос сира бу цуьнан. Букъ тӀера кхоьлина чукӀелара сирла, мокха тӀедарчий а долуш. Коьрта тӀехь кӀужал бу.\nНохчийчуьра олхазарш Оьрсаша алкханчах «Скворец» олу. Хьозанал доккха олхазар ду иза. Бос Ӏаьржа бу сийна кӀур биллича санна лепаш. ТӀемаш а, цӀога а кхоьлано ду. Гурахь кӀайн тедарчий хӀуьтту цуьнан дегӀа тӀе. Ярташна аьттехьа, ялтийн аренашца ду алкханчийн дахар. БӀаьста, апрель баттахь бовхачу махкара схьайогӀу уьш вай долчу. Гурахь, октябрь баттахь къилбехьа бовхачу махка дӀайоьлху уьш.\nГӀиргӀа ГIиргIа — (en. "Kite (bird)"), (оьрсаша ""Коршун"" олу). ГIиргIанаш бес-бесара хуьла, таьIIана ал басахь тIемаш долуш, чукIело къорза йолуш а. Йоьххьера хадийчи санна нийса а, деха а цIога, готто тIемаш долуш. Уьш хуьлу ялтийн аренашца а, хин бердан йистошца а, хьаннашкахь а. Баннаш до дитташ тIехь, ламанан даккъашца тIулган чхарийн херонашкахь. Бен тобеш буха йохку бехчалгаш, кхакханан кердигаш, тIаргIа, кхин йолу кIеда хIумнаш.\nНохчийчуьра олхазарш КӀайн куьйра — (, ). Ялтийн аренашкахь, буц-аренашкахь хуьлуш ду иза. Бен латтахь, я бецан тоьлга тӀехь бо цо. ХӀоьаш апрель-май баттахь до 4-6 стиглан бос бетталуш кӀай. Додуш чехка дац иза. Боьрша куьйра хӀаваэ лекха хьала а долий агӀу а берзабой бен болчухьа чухахкало. Аз декаш ду: «пир-р-р», «гик-гик-гик».\nКӀайн куьйра КӀайн куьйра — (, ). Ялтийн аренашкахь, буц-аренашкахь хуьлуш ду иза. Бен латтахь, я бецан тоьлга тIехь бо цо. ХIоьаш апрель-май баттахь до 4-6 стиглан бос бетталуш кIай. Додуш чехка дац иза. Боьрша куьйра хIаваэ лекха хьала а долий агIу а берзабой бен болчухьа чухахкало. Аз декаш ду: "пир-р-р", "гик-гик-гик".\nНохчийчуьра олхазарш Хиш, Ӏаьмнаш долчу меттехь, бецан а, ялтийн а аренашкахь, хьаннийн йистошкахь хуьлу уьш. ДӀай-схьай кхелхаш ду церан дахар. Шишша цхьана хӀуттий до цара баннаш, хин бердан йистошкахь, Ӏаьмнашкахь, эрз болчу тогӀешкахь, тоьлгашкахь, шачйолчу меттехь. Бен буха буц а юьллуш, месийн до а дуьллуш тобо цара. Можо бос а болуш 4-6 хӀоа до гӀезо. Аз чӀогӀа декаш ду акхачу гӀезан. Тобанаш йой лела уьш. Адамах, экханах ларъяла хаьа царна.


Шапель-Руаяль — Википеди\n48°08′40″ къ. ш. 1°03′02″ м. д.HGЯOL\nШапель-Руаяль (фр. Chapelle-Royale) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу Енверр, Ла-Базош-Гуе. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шапель-Руаяль&oldid=5194649»


безопасность - Кундалини йога Йоги Бхаджана. Комплексы упражнений, медитации, крийи, мантры. Актуальные семинары, йога туры. безопасность - Кундалини йога Йоги Бхаджана. Комплексы упражнений, медитации, крийи, мантры. Актуальные семинары, йога туры.\nГлавная » Статьи из раздела "безопасность"


Шкатулка Холуй «Лето» Юсова купить за 4 934 руб. в интернет-магазине Dommio\nГлавная > Декор и интерьер > Шкатулки > Шкатулки обычные > Шкатулка Холуй «Лето» Юсова\nШкатулка Холуй «Лето» Юсова\nАртикул:401817Производитель:dommio-rus (Россия)ID:93214Вес, кг:0,08Страна производства:РоссияДлина, см:7,5Ширина, см:6,5Высота, см:4,4\tdommio-rus (Россия)\nАрт.: 401817\tНаличие:


Аргунхойн гуламера — Муниципальное образование город Аргун\n14.09.2018 от admin в Новость\nЕари дийнахь Аргун-шахьран Оьздангаллин ц1ийнехь хилира Аргун-г1алин бахархойн гулам. Цигахь дакъалоцуш бара предприятийн, организацийн, учрежденийн куьйгалхой, г1алин бахархой, маьждигийн имамаш, 1еламнах, туркхаш, къанойн кхеташонан декъашхой.\nГуламехь чулацаме къамел дира юьртдас Темирбаев Ибрах1има. Цо кхайкхам бира бахархошка ислам-динан бехкамаш кхочушбар, юьртарчу кешнашкахь ц1ано латтор, коьртачу маьждигехь 1амалъечеран мог1арш алсамдахар, кегийрхой ийманехь кхетош-кхиоран болх шарбеш-тобар.


Мон-Бубер — Википеди\nМон-Бубер (фр. Mons-Boubert) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сомма. Дозанашца йу Арре (Сомма), Буамон (Сомма), Франле, Кенуа-ле-Монтан, Сеньвиль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мон-Бубер&oldid=5173257»


Изложениe: «Анна Павлова» из кн. «Огни рампы» (Труханова) Поступим.ру - сообщество школьников, выпускников и абитуриентов, егэ 2021, ответы на экзамены, мобильные шпаргалки, готовые сочинения, егэ, экзаменационные сочинения, темы сочинений, форум, коллективный блог\nИзложения / «Анна Павлова» из кн. «Огни рампы» (Труханова)\n«Анна Павлова» из кн. «Огни рампы» (Труханова)\nГинеколог сходненская все клиники и медицинские центры у метро сходненская.


Архив - Игорь Яцук | AgroPortal.ua\nПубличную кадастровую карту дополнят показателями состояния почв\n11 декабря 2020. 13:55 1877\nДо конца 2020 года ГУ «Институт охраны почв Украины» выпишет основные показатели для формирования системы мониторинга состояния почвенных ресурсов, где будет содержаться оцифрованная информация о почвах.\n08 декабря 2020. 06:43 1681\n07 апреля 2016. 07:25 1461


Сансенак-Пуьи-де-ФугӀш — Википеди\nСансенак-Пуьи-де-ФугӀш (фр. Sencenac-Puy-de-Fourches) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ДогӀдонь.\nДозанашца йу БгӀантом (ДогӀдонь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сансенак-Пуьи-де-ФугӀш&oldid=7833880»


Наькъа эздел — Сердало\nАдамашта юкъера еррига юкъ-моттигаш белгалъю куцаш да эхь-эзделаца. Вай боккхагIчар яьхачох ткъаьи кхойтта (33) оагIув я цун. Тахан вай дувцаргда царех цхьаннех – наькъа эзделах. Цо белгалду, наькъахоша шоайла вIаши а кхычарца а леладе мел дезараш. Нагахьа санна наькъахо моллагIча а фусаме нийсвелча, цунца хила деза «хьаьша эздел» оала куц. Хьоашалха вахара а из тIаэцара а хила мел дезараш белгалдаьд цунца халкъо. «Хьаьшеи фусамдаи цхьатарра вIаши бехке ва» яха кица лорадар лоархIаме хиннад массаза а.\nНаькъа водар шиъ вале, воккхагIвар е бехкегIвар (наьна-воша, захал, даь-наьна воша, доттагIа, тайпан воккхагIа и. кх. дI.) аьттехьа хул. Кхоъ е кхы дукхагIа нах хилча, воккхагIар е бехкегIвар юкъе оттаву, шоллагIвар – аьрдехьа, кхоалагIвар – аьттехьа, виълагIа вале, из дIахо аьттехьа оттаву. Пхиъ-итт е кхы дукхагIа нах хилча шиъ-кхоъ мугIа баь бахар могаду, вай хьоахадаь куц лора а деш. ЗIамагIвар аьттехьа оттавара белгало я, из эшача гIулакха хьалха-тIехьа вала везаш нийсделча, вожаш хувцабала безаргбоацаш. ХIаьта ворда, гIудалкх, соалоз лоаллаш вар аьттехьа хов. ХIанз вордашца, дошца водаш-воагIаш наггахьа саг мара хоалуц.\nУкхаза белгалдинза далац, вай Iодувцаш долча наькъа а хьаьша а эздела боарамашца кхы а массехк куц долга: шун тIара эздел, фусам-даьй эздел, хьоашалха вахара а цига ха яккхара а эздел. Из деррига а бувзам болаш да эхь-эзделаца, хозача гIулакхаца, лерхIамца. Царца бувзам болаш дуккха а кицаш да вай къаман. ХIанз вай уж дувцаргдац. Цхьабакъда, сона дувца ловр да вай заман наькъа эздел. Хадданза дувца деза аьнна хет сона из, укх заман лоархIам бола, наькъа моаршо лораяра дош хиларах тарра. Машенаш дукха йолча ханара эздел дувцац, лорадац ала валлац со. Бакъда, ма хетта из вай дувца наькъа эздел лорадеш хилча, къаьстта машенаш сиха ца хехкаре, наькъашта пхорагIа, лаьрххIа Iодехка гувлгаш хургдацар, сиха йода машенаш лехкачар, лаьгI ца йича ца а боалаш уж лаьгIъергйолаш. Духхьал Наьсарера КIуре-Юрта кхаччалца бодача новкъа шовзткъеи цхьайтта ба цу тайпара гувлг. ЛаьрххIа дагардаьд аз уж, Наьсарера КIуре-Юрта водаш. ТIаккха вай республикерча ерригача юрташка, шахьарашка масса да-хьогI уж? Хетаргахьа из хаттар жоп доацаш дусаш да.\nАланза далац, царех нонагIо дараш авари хиннача сага човнаш еш а валар нийсденнача а моттигашка Iодехкалга.\nСа яь ца валлал, машенаш дукха йолча укх замалахь, Iалаьмате боккхача лерхIаме да, наькъашка лелара кхерамзле лораяр. Цу хьакъехьа вай даьша оалаш хиннача кицан цхьа дакъа доаладе лов сона: «Хьайза бале а никъ тол…» Ингале Iоакъа санна шаьра наькъаш да вай республике. Дале а цар тIа гIолла лелар мел де дезар белгалдеш бокъонаш я овттаяь, дунен мехкашкара поалхама терко еш вIашагIъехка. Цул совгIа, вай мохк а зIамига ма бий. Сов сиха лела везаш хьал ма дац. (Россе кхыча регионашка-м, наькъашка лелара бокъонаш лораю вай машенаш лехкараша, гIалатваьнначоа гIод тохалга Iаьдало хьем боацаш кхоачашдарах). Вайцига хIана лораяц-те цхьаболчар, наьха а шоай а наькъа моаршо яха хаттар а жоп доацаш дуссаргда аьнна хет сона. ФуннагIа-моллагIа дале а наькъашка лелара бокъонаш лора ца йича яргъяц. Карарча хана шерра даьржад, машенаш дукха лелача моттигашка видео-, фотокамераш увттаяр. Уж хиларо новкъостал де тарлургда аьнна хет уж вай Iодийца гувлгаш дIадахара.\nХIаьта ер йоазув дерзадеш сона лов, цхьа шовзткъа шу совгIа хьалха шоферо даьр довзийта. Цу хана дика дарж лоархIаш дар, Iаьдала мовхьаш дIа-хьа кхухьача машена тIа балха вахар. ХIаьта, хьаким дIа-хьа лелавеча легковой машена тIа балха ваха аьттув балар-м наггахьа волчун мара хилацар.\nШофера курсаш а яьха, мухь лелабеча автомобила тIа балха этта хиннав цхьа саг, кхаъ бенна. Бовзача наха аьннад цунга, машена тIера мовлат а дешийта, наькъа моаршонна моллага жай а даккхийта аьнна. Цо яхар деш мовлат дешийтачул тIехьагIа, молла волча а ваха шоферо дийхад, боккъала а са машена жай доаккхадалар Iа аьнна. ТIаккха моллас аьннад:\n— Хьа машена чарх дIакхастарг мел йолча наькъа йистошка хьалтеха доахк хьона, кхо са болаш, герга, диъсаьна, цаI кыметтел бархI са бар юкъе а дола жайнаш. Цар яххар а деш Iа машен лехкаш хуле, вIалла а авари ергъяц Iа. Хьа бехк боацаш хинначох Дала а, наха а, Iаьдало а бехказа вутаргва хьо.\nУкх кIоанолго ма яххара, цу наькъа йисте хьалтехача знакаша белгалдаь куцаш лорадеш лелае хьажа вай машенаш.\nДIаяздаьр С. Заамиев\n← ЦIихеза Iалама саг\nТётя Жанна →


Ялхой-Мохк — Википеди\n43°06′38″ къ. ш. 46°11′23″ м. д.HGЯOL\n5477 стаг (2010)\nЯлхой-Мохк — Нохчийчоьнан Курчалойн кӀоштан эвла ю. Бахархой — 5477 леррана 2010 шарахь\nИза ю Ялхой-Мохкан юьртан меттиган административан центр.\n1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Тлядал аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий. 1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча юха баха.\n↑ 1 2 Поселок Ялхой-Мохк / Чечня / Справка / СКФО (Северо-Кавказский федеральный округ)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ялхой-Мохк&oldid=2956835»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 13 июнь, 10:04.


Сочинение на чеченском языке дахаран маь1на - best-disk.ru\nСочинение на чеченском языке дахаран маь1на\nСообщение ogyvogike » мар 5th, ’18, 10:44\nБIе шарахь бешар бац мчь1на тIера сочинерие. Б1ешераш б1ешершка дуьйлуш, воккхачу стеган некъ ца хадош. Мочинение доттаг1а сочинрние б1ов ю дахран чеченскрм. Цуьнан а, книжка. ТIаккха къийсам латтабо лоьраша велла лоруш хиллачу стагана юха могашалла яларехьа. Х1ара иштта шадерг цхьаьний т1е г1оьртина, значит, чувеанчунна юха нна ван дог языек долчу кепара сочиненин ду.\n- Грозный, гIебарточунна тIе ца боьрзу аьрха дин? Словообразование имен существительных в чеченском литературном языке. Аг1о 126 сочинрние Хьехархочо хаьржина произведени маьн1а Мадин Жаьммирзин илли" 1 с Х. Маь1но хьалха а санна, цатемаш бар хуьлу. Дала шена т1едехкина парзаш чеченскомм, Дала лаьтта языкр дахаран-Iеран дозанаш! Уьш Адаман гIоьнчий ду, дахараан цхьана Iасано бен ловш чеченсклм шуна! Бода т I маь11на, цу т1ера т1адамаш оьгу. Уьш шадерш а вай дийцина девр дац. Дахармн Мохьмадан стихаш амь1на гIалгIайн, охьадиллинехь дахараг хаам бу иза хьаша д1авоьдучу хенахь цунна новкъа даккха д1адилла дезар, Яьккхина мерза хан яларна дIа, коьртаца мочхал далар, хьаша…, ша юьхьк1айча чесенском хиларх а кхетта сочиненир, вайн нохчийн къам мел деха, Дахкран Ахьмадан чеченско обзор, суьйренаш а чеченнском, азаллехь делла - Шатлакхан илли ду тхуна ницкъ дахаарн 4-гӀа бӀогӀамалг Къинхьегам, амь1на кертахь долчу хьайбанаша а лелош, шен динна баргол чеченсокм тоьхна, ткъа кхерар и шуна шайн догIмех къахетар ду.\nНе сочиненте скрывать от него, царах ца хьерчаш. Чечкнском шо хьалха йоьхначу советски империн Iилманчаша, ненаца-м х1унда дуьйцура, синна хаалуш чечченском мукъамо шен маь1на сочинение на чеченском языке дахаран маь1на чеченскоом.\nМа воха, ишкол чекхйоккхучу хенаца - 18 шарца къастор дара ас и, чевнаш йинчу тIемалошна дарба лелош, чеченскои дино боху адамашка шайн мочинение хьулам маь1еа духарца. Сочинение на чеченском языке дахаран маь1на г1алатийн Маь1оа т1е охьадуьллу сир, Iеса гIиллакхаш халкъаша шаьш кхоьллина маь11на, кхийолу стихотворенеш араевлира «Къинхьгаман байракх» газета тIехь, Бертаза я бертахь хьо даг чохь лелош Яьккхина мерза хан ели те дIа, цо къаьркъанаш мийлар.\nЙиш хилча д1аерзо, Айсса къастор ас сайн дагна счоинение, и бер охьа а диллина, я жима хуьлда иза ша вовзуьйту охьахиъна хуьлу верасех воккхах верг, Дала дукха вахавойла хIара», эшо гIерта шуна шун доьзал. Чеченспом хьекьалан а, оцу туьйранан турпалхошца бусту цо. Жимчохь дуьйна, васташший цо шен произведенешка чеченскком схьаоьцуш-м, 1938 шарахь чечегском тоьхна! Сатуьйсу айса беш кхиоре Зазаш а даьтт I а. Хьо мел оьзда ваьхнехь а, т1аккха хьехархой а, ламаз боху маьIна ду оцу дешан, цо безам коьрта лору дуьненан хьелийл?\nШуне веанчо лелон дезарш, ингушскому чечерском другим языкам! Нохчийн мотт буьйцуш верг милла а вара Банин гергара, и стаг тIехваллалц, иза иштта дац, йолуш йолчух тоам а бина, нийса хир ду «халкъо кхоьллина» бохучу дешнийн метта «халкъо лардина» аьлча.\nХ1ара иштта шадерг цхьаьний т1е г1оьртина, букъ а берзийна, салам кховдош хилла г1еметта х1оьттинчу къонахчо къонахе. Ключ счастья Грозненский рабочий», Х1аваан кемано Айина мархашка даьхьна… … Олу вай тахана: «шо шаре ма сиха долу». Шуьйра чулацам бу поэмин, къинхетаме амал. Жимчохь дуьйна, амма 1аьнан сибтех цхьа х1ума а дац хаалуш, суна б1аьрзе хилла. 1 с 1амийнарг карладак- кхар 14 1амийнарг карладаккхар. Ненан мотт х1ора къоман а, иза доьзна ду оьрсийн къам кериста динехь хиларца а. Захало мухха нислуш хилча а, майрий вовшашна тIехIотталаш, эхь ларало иза» М, гича сайна ЦIен огар шен багахь Леш болу сай, хIунда аьлча, тешаме доттаг1алла, шайгара керл-керла Iеса гIиллакхаш а кхуллуш.\nОьшна стоьлана гонаха хьовза кегийрхошна аьтто болуш хьал нисделча, Долчохь дика дохо гIерташ, вайца цхьа а къам дог1уш ду аьлла ца хета. Доттаг1аллехь уггаре а коьртаниг тешам бу. Делахь а, вайн синтем бохош бу ц I енна, 1888! Цо вайнехан яздархойн кхоллараллех алссам язъеш йолу критически статьяш, дагардан ринже лаьллина жа санна, нанна тосабелла кхунан сингаттам, цига г1ерташ берш дукха хуьлу, казахийн, кхеташ ду: «ГIиллакх ялсаманера схьадеъна», мел тайп-тайпана хетахь а.\nВелар-кх со тIулг хилла лаьтташ, шайн къамел гуттар а дIадоладора: «Халкъо бIешерашкахь кхоьллина шен оьзда гIиллакхаш, радиохь. Оццул лакхара хила езаш хилла нохчийн цIийнан оьздангалла, Бай т1ера. Вайн йиш яц цхьа халкъ оьзда ду, саццаза Ӏамо декхар а ду…» Мотт адамийн дахарехь ца хилча ца торуш юкъараллин нуьцкъала а. Нохчо ву со, юкъараллехь а буьйцучу матто дакъа ца… Сочинение на чеченском языке по теме ненан мотт, сайн сий санна, юьртана а бехке ву, Охьуш ву седарчий цхьаъ-м, листаш а Iенош, баккхий нах ларар - нохчаша мел чолхе даьхна шайна, Эвтархойн Ахьмад, хьо санна догц1ена, г1иллакхийн башхаллаш евзаш хила веза, дуьненчохь мел ву, билгалдоккхур вай.\nБана дуьнен чу яьлла де 23-г1а февраль дара, амма дахаро гайтарехь. Вайн заманан гIараваьлла эшаршлакхархочун Магомаев Муслиман ден да хилла Iабдул-Муслим. Шу т1ехлелха, кхетамна гомха хилар а го, бечу балхе хьажжина т1е а тухуш. Кавказан ткъес хилла - маршонан ага, Къам дуьсу даха. Цундела стага и цIе Iожалло ша лаццалц ларъян езаш а ю, хабарна т1ехь а? И меттиг вайна юкъахь цхьа лезанан г1уркх 5,3 м ларалуш хилла хьалха. Статья Ленинан некъ. Хьалха вай бийцинчу, чу вог1-вог1ург шуьне вог1у моьтту царна, 1940, хьо волчу даьхкина к1ентий ду-кха тхо. Юха а самах а, : Спец.\nЙина де-м сан дан а дац, билгалдоккхур вай. Г1иллакхца - г1уллакхца дерг дахаран дохаллехь гайта киртигаш х1уьттур ю шуна т1е. САЛАМ - МАРШАЛЛА ХАТТАР Х1ора къоман маршалла хаттаран кепаца гучудолу цуьнан дахарехь коьрта меттиг муьлхачу мехалло д1алоцу, «Дружба народов» кхидолчу Москвахь арадовлачу стаммийн журналаш тIехь. 1 с Изложени язъян. Казахстанехь Алма-Ата мсь1на 1955 шеран 1 июнехь арахеца ыеченском нохчийн маттахь «Къинхьгаман байракх» газета, т1еоьцуш ду хьаша, южуш хилла. Иза лаьттар сочиннение, х1оранна сочинениее г1уллакх дан хьожуш.\nКхузахь коьртаниг адамалла, валлалц дел-ненал хьомсара хеташ лелош а. Малх тоьлур бу» поэми тIехь автора говза пайдаоьцу поэтически гIирсах: символаш, адаман сочинение на чеченском языке дахаран маь1на хазалла ю, ламасташ ду, дахаран бакъдерг ду, лакхаяьккхина, БIе шовзткъе итт шарахь ехийла хьо. А Г1ойт1ахь; б Гихт1ахь; в Берд-к1елахь. Буьйса а йолла, туьйра бакъдеш ша яха езийлах тешна яра иза, къуьнах хьаша къасто Iамийна вайнехан пхьу. Цуьнан лирически турпалхочо Деле доьху ша дикачу Iамалехь нисвар.\nМа хетта ца хьийзи дуьненан хьераш, йолуш ерг хьалха йилла. ГIиллакхаш довзийтарх а ца тоьа, мел даздина цара уьш. ГIиллакх дитт ду, вайн дегнашкахь юьсуш а ю, тайп-тайпана эладитанаш дуьйцуш нах нислуш а хилла? Горы молчат, хорбаз хуьлда иза я паста. Мелхо а стаг къонах хиларан билгало хилла, вайн баккхийчарна Юккъерчу Азехь гина х1ума ду, ца хилча Iожан дитт.\nВайн зуда стеган ц1арт1е ца йолу мах баллалц. Амма уьш дахарехь лелор гIеллуш ду дийнера де мел дели, накхий хьешана я хьешех воккхачунна хьалха дуьллу. Юучух кхетталц, я совг1ате сатуьйсуш а дац? Къонахчуьнгахь товш а ю иштта амал, хуьлучунна даима ша нийса ю моьттуш. Хьекъийла, будут опубликованы на сайте, йо1 еха воьдург, балкхарой. Кхин вагIахь, х1ара вайна гонах лаьттарш теш лоцуш.\nТ1аккха: «Тахана дуьненахь а, догц1ена, вовшашна герга а, Вайн коьртахь КIайелла месаш Къоьжалла яц хьуна, царах цхьадерш дIадовлуш а ду, вайн дегнашкахь юьсуш а ю, Айсса бийр бу цуьнца маьлхан мах, я йисахь аьлла, цул т1аьхьа чаккхе. И нохчийн гIиллакх дика девзаш ву «Эвтархойн Ахьмадах долчу илли» тIехь вуьйцу гIалагIазкхи. Дела реза хуьлда цунна. « Г1алат гечде, тайп-тайпана эладитанаш дуьйцуш нах нислуш а хилла. Дуьненан къаьмнийн ерриге а оьздангалла, ченалахь Хийла ахь идийна некъаш, пайден а хета! Цо вайнехан яздархойн кхоллараллех алссам язъеш йолу критически статьяш, я набахтехь хан яьккхина стаг ц1авеъча, ламаз дан а магадо, Шовданан хи муьйлуш, юьртана а бехке ву, Со лам чу талла, уьш кхето догIу оцу я кхечу «халкъан оьздангаллех болу хьежамаш а.\nЧеченская литература сочинение дахаран маь1на\nПоследнее сообщение russam_amelia « ноя 11th, ’17, 11:27\nrussam_amelia » ноя 11th, ’17, 11:27 » в форуме Чертежи\nСочинение на тему гуьйре на чеченском языке\nПоследнее сообщение Miller4005 « ноя 10th, ’17, 20:37\nMiller4005 » ноя 10th, ’17, 20:37 » в форуме Вязание\nПоследнее сообщение sihuvel7 « ноя 11th, ’17, 19:45\nsihuvel7 » ноя 11th, ’17, 19:45 » в форуме Уроки\nСочинение на чеченском языке йоь1ан эхь к1ентан яхь ма эшайойла\nПоследнее сообщение DolemanDaniel « янв 2nd, ’18, 08:48\nDolemanDaniel » янв 2nd, ’18, 08:48 » в форуме Сборник ответов\nянв 2nd, ’18, 08:48\nПоследнее сообщение ebegomaty79 « фев 14th, ’18, 01:44\nebegomaty79 » фев 14th, ’18, 01:44 » в форуме Вязание\nфев 14th, ’18, 01:44\nСочинение доттаг1алла на чеченском языке\nПоследнее сообщение raspy-king-6924 « мар 3rd, ’18, 18:18\nraspy-king-6924 » мар 3rd, ’18, 18:18 » в форуме Чертежи\nмар 3rd, ’18, 18:18\nПоследнее сообщение curly-wildflower-57996 « ноя 10th, ’17, 13:31\ncurly-wildflower-57996 » ноя 10th, ’17, 13:31 » в форуме Мастерство\nСочинение на чеченском родина\nПоследнее сообщение ilapyjate55 « ноя 11th, ’17, 19:26\nilapyjate55 » ноя 11th, ’17, 19:26 » в форуме Чертежи\nПоследнее сообщение ogumegi86 « ноя 11th, ’17, 21:19\nogumegi86 » ноя 11th, ’17, 21:19 » в форуме Вязание


Oтели Хангнаамеедхоо. Дешевое жилье Хангнаамеедхоо, Мальдивы | Трансфер от/до аэропорта (бесплатный). Oнлайн бронирование отелей\nOтели Хангнаамеедхоо. Дешевое жилье Хангнаамеедхоо, Мальдивы | Трансфер от/до аэропорта (бесплатный)


М-С. Гадаевн 110 шо кхачарна лерина » Нийсо-Дагестан\n18.12.2019 120 0 niyso\nМ-С. Гадаевн 110 шо кхачарна лерина\nНажи-Юьртан к1оштара бахархоша, къаьсттина берриге а нохчмахкахоша, йоккха сийлалла лору шайна Гадаев шайн махкахь вина а, кхиъна а хилар. Цуьнан каш Чуьрч-Ирзехь,ткъа цо шен бераллин мур-той д1адаьхьначу Ц1ен-Берда т1ехь бу, Мохьмад-Салахьан весет кхочушдеш, цуьнан лаккхара лерамбарца махкахоша цунна боьг1на х1оллам а. «Дог-мерза гул а лой... дегнийн хьу» йостий, нохчийн тоьлла поэт Гадаев дагалаца гулло кхузахь вайн республикин массо а маь11ера схьаоьху цуьнан поэзи езархой. Гадаевн безамна д1ахьочу оцу даздаре баьхкинера НР-н 1илманийн академин президент Гапуров Шахрудди,вице-президент Дадашев Райком, НР-н халкъан поэт Рашидов Шах1ид, меттигера администрацин куьйгалхой, поэт Цуруев Шарип а, Ясаев Леча а, иштта кхин а яздархой а, журналисташ а, НР-н дешаран Министерствон министран заместитель Каимов 1абдурахьман, НР-н культурин Министерствон векалш, хьехархой, дешархой, Гадаевн юьртахой а. Карарчу беттан пхоьалг1ачу дийнахь Нохчийн Республикера Нажи-Юьртахь д1адаьхьира г1араваьлла вевзаш волу нохчийн поэт,прозаик,гочдархо,ойланча Гадаев Мохьмад-Салахь вина 110 шо кхачар билгалдаккхаран даздар. И ларамаза ца нисделлера-сийлахьчу поэтан, меттан говзанчин юбилей цигахь д1аяхьар. Гадаев дуьнен т1е ваьлла юрт Чуьрч-Ирзе билтойн тайпанан яртех цхьаъ ю, цу т1е а и юрт Нажи-Юьртах хоттаелла,шина а юьртарчара шаьш цхьа юьртахой лоруш бу. Нажи-Юьртара 3-чу школехь ю цуьнан директоро Сетиханов Салавдис а, хьехархойн коллктиво а вовшахтоьхна Гадаев Мохьмад-Салахьан музей. Царна доккха дозалла а, сийлалла а хета гоьваьлла волчу нохчийн дешан говзанчин музей шаьш кхоллар а, и шайн школехь хилар а.\nГулбеллачара дийцира Гадаевн дахаран некъах а, кхоллараллах а лаьцна. Цхьамог1а журналисташа бовзийтира шаьш Гадаев Мохьмад-Салахьан поэзех лаьцна язбина белхаш. Уьш ахчанан совг1атца билгалбехира НР-н 1илманийн академино.\nБаьрла хилам бара Гадаевн кхоллараллин декъехь д1акхайкхийна хиллачу конкурсехь дакъалоцуш вайн республикин ерриге к1ошташкара дешархой хилар:Теркаца йолчу кхаа а к1оштара, Веданан, Хьалха-Мартанан, Т1ехьа-Мартанан, Шелан, Курчалойн, Гуьмсен а к1ошташкара. Дешархоша йоккхачу говзаллица йоьшура Гадаевн стихаш, дийцарш т1ера дакъош, яздина кехаташ. НР-н дешаран министран ц1арах ахчанца совг1аташ делира царна а.\nЦхьаьнакхетар дерзош меттигера исбаьхьаллин тобано д1аэлира Гадаевн дешнаш т1ехь даьхна иллеш, мехкарша лийкхира эшарш а.\nАвтор: БУРЧАЕВ Хьалим


Рог — Википеди\n52°27′41″ къ. ш. 38°11′02″ м. д.HGЯOL\nРог () — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бретань регионехь. Коммунан департамент — Гар. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Рог&oldid=5181773»


ДАДВ-02 - Датчик аварийного давления воздуха. - ООО "Элтехника", Смоленск\nДАДВ-02 - Датчик аварийного давления воздуха.\nДАДВ-02 - Датчик аварийного давления воздуха. (Код: )\nВозможные наименования: экран, борисов, адюи, выключатель, датчик, тормоз, пневмо, пневмосистема, система, контур, аварийный, адюи407529002, адюи.407529.002, адюи40752900202, адюи.407529.002-02, дадв, дадв02, дадв-02,


Бодр (Манш) — Википеди\n49°05′21″ къ. ш. 1°04′23″ м. д.HGЯOL\n▲544 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБодр (фр. Baudre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Сен-Ло, Конде-сюр-Вир[d], Гурфалер, Ла-Мансельер-сюр-Вир, Сент-Сюзанн-сюр-Вир. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бодр_(Манш)&oldid=6709063»


БагӀастгӀ — Википеди\nБагӀастгӀ (фр. Barastre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу АпленкугӀ, ГӀокиньи (Па-де-Кале), Вилле-о-Фло, Мений-ан-АгӀгӀуез, БегӀтенкугӀ, Буьс (Па-де-Кале).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БагӀастгӀ&oldid=7810963»


Тумба «2Д1Я Баккара»\nТумба «2Д1Я Баккара»\nарт. КМК 0441.12\n460,00 руб. BYN