Хажаева Шомстин Ровзан – Урок 95\nХажаева Шомстин Ровзан йина 1960 – чу шеран 31-чу мартехь Нохч-Г1алг1айн Автономни Республикин Шелан к1оштан Курчалойн эвлахь, боккхачу доьзалехь. Дешна Курчалойн юккъера N1 йолчу школехь.\n1976-чу шарахь кхиамца чекхйоккху Курчалойн эвлара юккъера школа, оццу шарахь деша йоьду Гуьмсера ГПТУ-24 училище “Мастер производственного обучения”. 1978-чу шарахь иза ц1ечу дипломца чекхйоккху . Къинхьегаман болх д1аболабо 1978-чу шарахь Гуьмсерчу ГПТУ-24 училищехь “Мастер производственного обучения” берашна хьоьхуш. Училищехь шен белхан корматалла дика гайтарца совг1аташ до, дуккха грамоташ ло, иштта туристически путёвкаш ло Болгари (1983); Югослави (1985) пачхьалкхе.\n6-чу октябрехь 1985-чу шарахь “Грозненский рабочий” газета т1ехь статья ю Ровзанан белхан корматалла хестош тоьхна. Училищехь болх беш йолуш 1982-1985-чу шарахь чекхйоккху Волгоградски Индустриально-Педагогический техникум.\n1986-чу шарахь заочно деша йоьду Нохчийн Пачхьалкхан Хьехархойн Институте, факультет “Оьрсийн мотт, литература, Нохчийн мотт, литература”. 1992-чу шарахь чекхйоккху Нохчийн Пачхьалкхан Хьехархойн Институт.\n1988-чу шарахь ехаш йолу меттиг хийцар бахьанехь Майртуьпара юьззина йоцчу школе хьехархо балха х1утту юьхьанцара классашна.\n2008-чу шарахь дуьйна нохчийн мотт, литература хьоьхуш схьайог1уш ю Куршлойн к1оштан Майртуьпарчу юккъера N2 йолчу школехь. Нохчийн мотт кхиорехь а, цуьнга болу безам к1аргбарехь а, нохчийн мотт а, литература а хьехарехь б1аьрла кхиамаш бахарна дуккха Сийлаллин грамоташца совг1аташ ду: НР 1илманан урхаллин Министерствера, НР ГосСоветера, Куршлойн к1оштан 1илманан урхаллера, Куршлойн к1оштан администрацера, Майртуьпара N2 йолчу школера. Иштта дуккха къийсадаларшкахь дакъалоцуш а, меттигаш йохуш схьайог1уш ю Ровзан. 2011-чу шарахь хьалхара меттиг яьккхира “Учитель года-2011” ц1е йолчу Куршлойн к1оштахь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь, 2014 – чу шарахь НР Министерствехь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь тоьллачарна юкъахь меттиг яккхарна Сийлаллин грамотица совг1ат дира. 2018-чу шарахь тоьллачех нохчийн меттан кабинет къастош лерина Куршлойн к1оштахь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь кхоалг1а меттиг яьккхира Хажаева Ровзана.\nШколехь доьшуш йолуш дуьйна язйо цо нохчийн маттахь байташ.\n2013 – чу шарахь дуьйна “Нохчийн Республикин хьакъйолу хьехархо” ц1е йолуш схьайог1уш ю Хажаева Ровзан.


рпсаш наяюдмше х лстрш й мхл\nцнясдюпярбеммши йнлхрер яяяп он ярюмдюпрюл\nцнясдюпярбеммши ярюмдюпр янчгю яяп\nCasing pipes with couplings. Technical conditions\nяПНЙ ДЕИЯРБХЪ c 01.01.83\nб ВЮЯРХ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ ю Я 01.01.84\nмЮЯРНЪЫХИ ЯРЮМДЮПР ПЮЯОПНЯРПЮМЪЕРЯЪ МЮ ЯРЮКЭМШЕ АЕЯЬНБМШЕ РПСАШ Я РПЕСЦНКЭМНИ Х РПЮОЕЖЕХДЮКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х ЛСТРШ Й МХЛ, РПСАШ Я БШЯНЙНЦЕПЛЕРХВМШЛХ ЯНЕДХМЕМХЪЛХ Х ЛСТРШ Й МХЛ, Ю РЮЙФЕ АЕГЛСТРНБШЕ ПЮЯРПСАМШЕ РПСАШ, ОПХЛЕМЪЕЛШЕ ДКЪ ЙПЕОКЕМХЪ МЕТРЪМШУ Х ЦЮГНБШУ ЯЙБЮФХМ.\n(хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 4).\n1.1. яРЮМДЮПР ОПЕДСЯЛЮРПХБЮЕР ХГЦНРНБКЕМХЕ РПСА ОН РНВМНЯРХ Х ЙЮВЕЯРБС ДБСУ ХЯОНКМЕМХИ (ю Х а).\nяНПРЮЛЕМР РПСА ОПХБЕДЕМ Б РЮАК. 1.\nЯ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ\nСДКХМЕММНИ - с\nоПХЛЕВЮМХЕ. оН ЯНЦКЮЯНБЮМХЧ ХГЦНРНБХРЕКЪ Я ОНРПЕАХРЕКЕЛ РПСАШ ЛНЦСР АШРЭ ХГЦНРНБКЕМШ Я ОПНЛЕФСРНВМШЛХ Х АНКЭЬХЛХ ГМЮВЕМХЪЛХ РНКЫХМ ЯРЕМНЙ.\n1.2. пЮГЛЕПШ Х ЛЮЯЯЮ РПСА Х ЛСТР Й МХЛ ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ МЮ ВЕПР. 1 Х Б РЮАК. 2 ДКЪ ЯНЕДХМЕМХИ Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ, МЮ ВЕПР. 1 Л Б РЮАК. 3 ДКЪ ЯНЕДХМЕМХИ Я СДКХМЕММНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ - с, МЮ ВЕПР. 2 Х Б РЮАК. 4 ДКЪ ЯНЕДХМЕМХИ Я РПЮОЕЖЕХДЮКЭМНИ ПЕГЭАНИ - нррл Х МЮ ВЕПР. 3 Х Б РЮАК. 5 ДКЪ БШЯНЙНЦЕПЛЕРХВМШУ ЯНЕДХМЕМХИ √ нррц. пЮГЛЕПШ Х ЛЮЯЯЮ АЕГЛСТРНБШУ ПЮЯРПСАМШУ РПСА - ран ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ МЮ ВЕПР. 4 Х Б РЮАК. 6.\n1.1; 1.2 (хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 2, 4).\n1.3. рПСАШ ХЯОНКМЕМХЪ ю Х а ДНКФМШ ХГЦНРНБКЪРЭЯЪ ДКХМНИ НР 9,5 ДН 13 Л.\nб ОЮПРХХ РПСА Я РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х РПЮОЕЖЕХДЮКЭМНИ ПЕГЭАНИ - нррл ДНОСЯЙЮЕРЯЪ:\nДН 20 % РПСА ДКХМНИ НР 8 ДН 9,5 Л Х МЕ АНКЕЕ 10 % РПСА ДКХМНИ НР 5 ДН 8 Л ОПХ ХУ ХГЦНРНБКЕМХХ ХГ КХРНИ ГЮЦНРНБЙХ (ЯКХРЙЮ);\nДН 10 % РПСА ДКХМНИ НР 8 ДН 9,5 Л Х МЕ АНКЕЕ 5 % РПСА ДКХМНИ НР 5 ДН 8 Л ОПХ ХУ ХГЦНРНБКЕМХХ ХГ ЙЮРЮМНИ ГЮЦНРНБЙХ.\nоН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЪ ДНОСЯЙЮЕРЯЪ ХГЛЕМЕМХЕ ЙНКХВЕЯРБЮ РПСА ДКХМНИ ЛЕМЕЕ 9,5 Л Б ОЮПРХХ, Ю РЮЙФЕ ХГЦНРНБКЕМХЕ РПСА ДКХМНИ ЛЕМЕЕ 5 Л.\nрПСАШ Я БШЯНЙНЦЕПЛЕРХВМШЛХ ЯНЕДХМЕМХЪЛХ - нррц Х АЕГЛСТРНБШЕ ПЮЯРПСАМШЕ РПСАШ - ран ХГЦНРНБКЪЧР ДКХМНИ НР 9,5 ДН 13 Л.\nдКХМЮ РПСАШ НОПЕДЕКЪЕРЯЪ ПЮЯЯРНЪМХЕЛ ЛЕФДС ЕЕ РНПЖЮЛХ, Ю ОПХ МЮКХВХХ МЮБХМВЕММНИ ЛСТРШ - ПЮЯЯРНЪМХЕЛ НР ЯБНАНДМНЦН РНПЖЮ ЛСТРШ ДН ЙНМЖЮ ЯАЕЦЮ ПЕГЭАШ ОПНРХБНОНКНФМНЦН ЙНМЖЮ РПСАШ.\nдНОСЯЙЮЕРЯЪ ХГЦНРНБКЕМХЕ РПСА нр1р ДКХМНИ НР 8 ДН 9,5 Л Б НАЗЕЛЕ 20 % ОЮПРХХ ХГ КХРНИ ГЮЦНРНБЙХ (ЯКХРЙЮ).\n* DМ - МЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП МНПЛЮКЭМНИ ЛСТРШ;\nDЯ - МЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП ЯОЕЖХЮКЭМНИ ЛСТРШ.\n(хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 1, 2).\n1.4. оПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ ОН ПЮГЛЕПЮЛ Х ЛЮЯЯЕ РПСА Х ЛСТР СЯРЮМЮБКХБЮЧР ЯКЕДСЧЫХЕ:\nЮ) ОН МЮПСФМНЛС ДХЮЛЕРПС РПСА:\nБЯЕУ СЯКНБМШУ ДХЮЛЕРПНБ ════════════════════════════════════════════════ ═% (ХЯОНКМЕМХЕ ю);\nЯ СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ ДН 219 ЛЛ БЙКЧВ. ══════════════════ ╠ 1,0 % (ХЯОНКМЕМХЕ а);\nЯ СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ ЯБШЬЕ 219 ЛЛ ════════════════════════ ╠ 1,25 % (ХЯОНКМЕМХЕ а).\nйНМЖШ РПСА Я РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ, нррл Х нррц, Ю РЮЙФЕ МХООЕКЭМШЕ ЙНМЖШ РПСА ран ДНКФМШ БШОНКМЪРЭЯЪ РЮЙ, ВРНАШ НАЕЯОЕВХБЮРЭ ЛХМХЛЮКЭМСЧ ДКХМС ПЕГЭАШ Я ОНКМШЛ ОПНТХКЕЛ АЕГ ВЕПМНБХЙ, СЙЮГЮММСЧ Б О. 2.20, Х ЛХМХЛЮКЭМСЧ РНКЫХМС ЯРЕМЙХ Б ОКНЯЙНЯРХ РНПЖЮ РПСАШ, СЙЮГЮММСЧ Б ОПХЛЕВЮМХЪУ Й РЮАК. 13, 14, 17 Х 19.\nдКЪ ПЮЯРПСАМШУ ЙНМЖНБ РПСА ран ДНОСЯЙЮЕРЯЪ СБЕКХВЕМХЕ МЮПСФМНЦН ДХЮЛЕРПЮ D МЮ ПЮЯЯРНЪМХХ (lбmin + D) ЛЛ НР РНПЖЮ МЕ АНКЕЕ ВЕЛ МЮ 3 ЛЛ, Ю МЮ ПЮЯЯРНЪМХХ ЯБШЬЕ 500 ЛЛ НР РНПЖЮ ОПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ МЮПСФМНЦН ДХЮЛЕРПЮ РПСАШ ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ Б МЮЯРНЪЫЕЛ ОСМЙРЕ;\nА) ОН РНКЫХМЕ ЯРЕМЙХ ═════════════════════════════════════════════════════ ═ЛХМСЯ 12,5 %\nоКЧЯНБШЕ НРЙКНМЕМХЪ НЦПЮМХВХБЮЧРЯЪ ЛЮЯЯНИ РПСАШ;\nБ) ОН МЮПСФМНЛС ДХЮЛЕРПС ЛСТР:\nМНПЛЮКЭМШУ ═════════════════════════════════════════════════════════ ╠ 1,0 %, МН МЕ АНКЕЕ ╠ 3 ЛЛ;\nЯОЕЖХЮКЭМШУ ════════════════════════════════════════════════════════ ═ЛЛ;\nЦ) ОН ДКХМЕ ЛСТР ═══════════════════════════════════════════════════════ ╠ 3,0 ЛЛ;\nД) ОН ЛЮЯЯЕ ═════════════════════════════════════════════════════════════════ ДКЪ НРДЕКЭМНИ РПСАШ √\nДКЪ ОЮПРХХ РПСА (ЛЮЯЯНИ МЕ ЛЕМЕЕ 60 Р) √\nЛХМСЯ 1,75 % (ХЯОНКМЕМХЕ ю),\nДКЪ НРДЕКЭМНИ РПСАШ √\n═% (ХЯОНКМЕМХЕ а).\nоПХЛЕВЮМХЕ. дКЪ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ ю ЛЮЯЯНИ ЛЕМЕЕ 60 Р ОПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ ДКЪ ОЮПРХХ РПСА МЕ ПЕЦКЮЛЕМРХПСЧРЯЪ.\nрПСАШ Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х ЛСТРШ Й МХЛ\nмЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП D\nрНКЫХМЮ ЯРЕМЙХ s\nбМСРПЕММХИ ДХЮЛЕРП d\nлЮЯЯЮ 1 Л, ЙЦ\nмЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП DМ\nрПСАШ Я СДКХМЕММНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ - с Х ЛСТРШ Й МХЛ\nрПСАШ Я РПЮОЕЖЕХДЮКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х ЛСТРШ Й МХЛ - нррл\nМШИ ДХЮЛЕРП D\nМХИ ДХЮЛЕРП d\nрПСАШ Я БШЯНЙНЦЕПЛЕРХВМШЛХ ЯНЕДХМЕМХЪЛХ Х ЛСТРШ Й МХЛ - нррц\nдКХМЮ LЛ, ЛЛ\nДХЮЛЕРП D, ЛЛ\nЙХ S, ЛЛ\nНРЙК. √1,0), ЛЛ\n1. еЯКХ ГМЮВЕМХЪ МЮПСФМНЦН ДХЮЛЕРПЮ Х ЛЮЯЯЮ ЛСТРШ ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ ю Х а НРКХВЮЧРЯЪ, РН ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ а ЩРХ ГМЮВЕМХЪ ОПЕДЯРЮБКЕМШ Б ЯЙНАЙЮУ (РЮАК. 2-5).\n2. лСТРШ ЯОЕЖХЮКЭМШЕ Я СЛЕМЭЬЕММШЛ МЮПСФМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ (дЯ) ХГЦНРНБКЪЧРЯЪ РНКЭЙН ХЯОНКМЕМХЪ ю (РЮАК. 4 Х 5).\nрПСАШ АЕГЛСТРНБШЕ ПЮЯРПСАМШЕ - ран\nсЯКНБМШИ ДХЮЛЕРП РПСАШ\nмЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП БШЯЮФЕММНИ ВЮЯРХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ DЙ (ОПЕД. НРЙК. ╠0,5)\nдКХМЮ БШЯЮФЕММНИ ВЮЯРХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ lбmin\nсЛЕМЭЬЕ╜МХЕ ЛЮЯЯШ НДМНИ РПСАШ, НАСЯКНБ╜КЕММНЕ НРДЕКЙНИ ЙНМЖНБ, ЙЦ\nоПХЛЕВЮМХЕ Й РЮАК. 2-6. оПХ БШВХЯКЕМХХ ЛЮЯЯШ ОКНРМНЯРЭ ЯРЮКХ ОПХМЪРЮ ПЮБМНИ 7,85 Ц/ЯЛ2.\n(хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 3).\n1.5. мЕ ДНОСЯЙЮЕРЯЪ НБЮКЭМНЯРЭ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ а, ОПЕБШЬЮЧЫЮЪ 0,8 ОПЕДЕКЭМШУ НРЙКНМЕМХИ ОН МЮПСФМНЛС ДХЮЛЕРПС ГЮ ХЯЙКЧВЕМХЕЛ ЛЕЯР ПЕЛНМРЮ.\n1.6. мЮ ЙНМЖЕБШУ СВЮЯРЙЮУ, ПЮБМШУ НДМНИ РПЕРХ ДКХМШ РПСАШ, МЕ ДНОСЯЙЮЕРЯЪ ХГНЦМСРНЯРЭ АНКЕЕ 1,3 ЛЛ МЮ 1 Л ДКХМШ. мЕ ДНОСЯЙЮЕРЯЪ НАЫЮЪ ХГНЦМСРНЯРЭ БЯЕИ РПСАШ (ЯРПЕКЮ ОПНЦХАЮ), ГЮЛЕПЕММЮЪ МЮ ЯЕПЕДХМЕ РПСАШ, АНКЕЕ 1/2000 ДКХМШ РПСАШ.\n1.7. сЯКНБМНЕ НАНГМЮВЕМХЕ РПСА ДНКФМН БЙКЧВЮРЭ РХО ЯНЕДХМЕМХЪ (ЙПНЛЕ РПСА Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ), СЯКНБМШИ ДХЮЛЕРП РПСАШ, РНКЫХМС ЯРЕМЙХ, ЦПСООС ОПНВМНЯРХ Х НАНГМЮВЕМХЕ МЮЯРНЪЫЕЦН ЯРЮМДЮПРЮ.\nсЯКНБМНЕ НАНГМЮВЕМХЕ ЛСТР ДНКФМН БЙКЧВЮРЭ РХО ЯНЕДХМЕМХЪ (ЙПНЛЕ ЛСТР Й РПСАЮЛ Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ), СЯКНБМШИ ДХЮЛЕРП РПСАШ, ЦПСООС ОПНВМНЯРХ, БХД ЛСТРШ (ДКЪ ЯОЕЖХЮКЭМШУ ЛСТР Й РПСАЮЛ нррл Х нррц) Х НАНГМЮВЕМХЕ МЮЯРНЪЫЕЦН ЯРЮМДЮПРЮ.\nоПХЛЕПШ СЯКНБМШУ НАНГМЮВЕМХИ\nрПСАШ ХГ ЯРЮКХ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д, Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ 245 ЛЛ, Я РНКЫХМНИ ЯРЕМЙХ 10 ЛЛ Х ЛСТРШ Й МХЛ:\n245´10-д цняр 632-80 - ДКЪ РПСА Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ;\n245-д цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР Й ЩРХЛ РПСАЮЛ;\nс-245´10 д цняр 632-80 - ДКЪ РПСА Я СДКХМЕММНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ;\nс-245-д цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР Й ЩРХЛ РПСАЮЛ;\nнррл-245´10-д цняр 632-80 - ДКЪ РПСА Я РПЮОЕЖЕХДЮКЭМНИ ПЕГЭАНИ;\nнррл-245-д цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР МНПЛЮКЭМШУ Й ЩРХЛ РПСАЮЛ;\nнррл-245-д я цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР ЯОЕЖХЮКЭМШУ (Я СЛЕМЭЬЕММШЛ МЮПСФМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ) Й ЩРХЛ РПСАЮЛ;\nнррц-245´10-д цняр 632-80 - ДКЪ РПСА Я БШЯНЙНЦЕПЛЕРХВМШЛХ ЯНЕДХМЕМХЪЛХ;\nнррц-245-д цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР МНПЛЮКЭМШУ Й ЩРХЛ РПСАЮЛ;\nнррц-245-д-я цняр 632-80 - ДКЪ ЛСТР ЯОЕЖХЮКЭМШУ (Я СЛЕМЭЬЕММШЛ МЮПСФМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ) Й ЩРХЛ РПСАЮЛ.\nрПСАШ АЕГЛСТРНБШЕ ПЮЯРПСАМШЕ ХГ ЯРЮКХ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д, Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ 168 ЛЛ, РНКЫХМНИ ЯРЕМЙХ 9 ЛЛ:\nран-168´9 д цняр 632-80\n1. оПХ ГЮЙЮГС РПСА нррл Х нррц ЯН ЯОЕЖХЮКЭМШЛХ ЛСТРЮЛХ ХГ ЯРЮКХ ОНЯКЕДСЧЫХУ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ Б СЯКНБМНЛ НАНГМЮВЕМХХ ЛСТР СЙЮГШБЮЕРЯЪ МЕНАУНДХЛЮЪ ЦПСООЮ ОПНВМНЯРХ ЯРЮКХ.\n2. дКЪ РПСА Х ЛСТР ХЯОНКМЕМХЪ ю ОНЯКЕ НАНГМЮВЕМХЪ ЯРЮМДЮПРЮ ЯРЮБХРЯЪ АСЙБЮ ю.\n1. реумхвеяйхе рпеанбюмхъ\n2.1. рПСАШ Х ЛСТРШ ДНКФМШ ХГЦНРНБКЪРЭЯЪ Б ЯННРБЕРЯРБХХ Я РПЕАНБЮМХЪЛХ МЮЯРНЪЫЕЦН ЯРЮМДЮПРЮ Х ОН РЕУМНКНЦХВЕЯЙХЛ ПЕЦКЮЛЕМРЮЛ, СРБЕПФДЕММШЛ Б СЯРЮМНБКЕММНЛ ОНПЪДЙЕ.\n2.2. мЮ МЮПСФМНИ Х БМСРПЕММЕИ ОНБЕПУМНЯРХ РПСА Х ЛСТР МЕ ДНКФМН АШРЭ ОКЕМ, ПЮЙНБХМ, ГЮЙЮРНБ, ПЮЯЯКНЕМХИ, РПЕЫХМ Х ОЕЯНВХМ.\nдНОСЯЙЮЕРЯЪ БШПСАЙЮ Х ГЮВХЯРЙЮ СЙЮГЮММШУ ДЕТЕЙРНБ ОПХ СЯКНБХХ, ВРН ХУ ЦКСАХМЮ МЕ ОПЕБШЬЮЕР ОПЕДЕКЭМНЦН ЛХМСЯНБНЦН НРЙКНМЕМХЪ ОН РНКЫХМЕ ЯРЕМЙХ. гЮБЮПЙЮ, ГЮВЕЙЮМЙЮ ХКХ ГЮДЕКЙЮ ДЕТЕЙРМШУ ЛЕЯР МЕ ДНОСЯЙЮЕРЯЪ.\nб ЛЕЯРЮУ, ЦДЕ РНКЫХМЮ ЯРЕМЙХ ЛНФЕР АШРЭ ГЮЛЕПЕМЮ МЕОНЯПЕДЯРБЕММН, ЦКСАХМЮ ДЕТЕЙРМШУ ЛЕЯР ЛНФЕР ОПЕБШЬЮРЭ СЙЮГЮММСЧ Б МЮЯРНЪЫЕЛ ОСМЙРЕ БЕКХВХМС ОПХ СЯКНБХХ ЯНУПЮМЕМХЪ ЛХМХЛЮКЭМНИ РНКЫХМШ ЯРЕМЙХ, НОПЕДЕКЪЕЛНИ ЙЮЙ ПЮГМНЯРЭ ЛЕФДС МНЛХМЮКЭМНИ РНКЫХМНИ ЯРЕМЙХ РПСАШ Х ОПЕДЕКЭМШЛ ДКЪ МЕЕ ЛХМСЯНБШЛ НРЙКНМЕМХЕЛ.\nдНОСЯЙЮЧРЯЪ НРДЕКЭМШЕ МЕГМЮВХРЕКЭМШЕ ГЮАНХМШ, БЛЪРХМШ, ПХЯЙХ, РНМЙХИ ЯКНИ НЙЮКХМШ Х ДПСЦХЕ ДЕТЕЙРШ, НАСЯКНБКЕММШЕ ЯОНЯНАНЛ ОПНХГБНДЯРБЮ, ЕЯКХ НМХ МЕ БШБНДЪР РНКЫХМС ЯРЕМЙХ ГЮ ОПЕДЕКШ ЛХМСЯНБШУ НРЙКНМЕМХИ.\n2.3. лЕЯРН ОЕПЕУНДЮ БШЯЮФЕММНИ ВЮЯРХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ РПСАШ ран Й ЕЕ ВЮЯРХ Я РНКЫХМНИ ЯРЕМЙХ 5 МЕ ДНКФМН ХЛЕРЭ ПЕГЙХУ СЯРСОНБ.\nмЮ ОНБЕПУМНЯРХ ДХЮЛЕРПНЛ DБ МЮ ДКХМЕ lбmin НР РНПЖЮ РПСАШ ДЕТЕЙРШ, СЙЮГЮММШЕ Б О. 2.2, МЕ ДНОСЯЙЮЧРЯЪ.\nмЮ МЮПСФМНИ Х БМСРПЕММЕИ ОНБЕПУМНЯРХ БШЯЮФЕММНИ ВЮЯРХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ МЮ ПЮЯЯРНЪМХХ ЯБШЬЕ lбmin НР РНПЖЮ РПСАШ МЕ ДНКФМН АШРЭ АНКЕЕ РПЕУ ДЕТЕЙРМШУ ЛЕЯР (МЕГЮОНКМЕМХЪ ЛЕРЮККНЛ Х ПЕЛНМР ДЕТЕЙРНБ), ОПНРЪФЕММНЯРЭ ЙЮФДНЦН ХГ ЙНРНПШУ ОН НЙПСФМНЯРХ МЕ ДНКФМЮ АШРЭ АНКЕЕ 50 ЛЛ, ЬХПХМНИ - АНКЕЕ 20 ЛЛ Х ЦКСАХМНИ - АНКЕЕ 2 ЛЛ.\nрНКЫХМЮ ЯРЕМЙХ Б ОЕПЕУНДМНИ ВЮЯРХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ МЕ ДНКФМЮ АШРЭ ЛЕМЕЕ ЛХМХЛЮКЭМН ДНОСЯРХЛНИ РНКЫХМШ ЯРЕМЙХ ЦКЮДЙНИ ВЮЯРХ РПСАШ.\n2.4. лЮЯЯНБЮЪ ДНКЪ ЯЕПШ Х ТНЯТНПЮ Б ЯРЮКХ МЕ ДНКФМЮ АШРЭ АНКЕЕ 0,045 % ЙЮФДНЦН.\n2.5. рПСАШ Х ЛСТРШ ДНКФМШ ХГЦНРНБКЪРЭЯЪ ХГ ЯРЮКХ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ, СЙЮГЮММНИ Б РЮАК. 7.\nмНПЛЮ ЛЕУЮМХВЕЯЙХУ ЯБНИЯРБ ДКЪ ЯРЮКХ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ\nбПЕЛЕММНЕ ЯНОПНРХБКЕ╜МХЕ sБ, МЕ ЛЕМЕЕ, лоЮ (ЙЦЯ/ЯЛ2)\nоПЕДЕК РЕЙСВЕЯРХ sр:\nМЕ ЛЕМЕЕ, лоЮ (ЙЦЯ/ЛЛ2)\nнРМНЯХРЕКЭ╜МНЕ СДКХМЕМХЕ, ds, %, МЕ ЛЕМЕЕ\nоПХЛЕВЮМХЕ. дКЪ РПСА ХГ ЯРЮКХ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д ХЯОНКМЕМХЪ а ЛЮЙЯХЛЮКЭМНЕ ГМЮВЕМХЕ ОПЕДЕКЮ РЕЙСВЕЯРХ МЕ НЦПЮМХВЕМН.\n(хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 2, 3).\n2.6. рПСАШ Х ЛСТРШ ДНКФМШ ХГЦНРНБКЪРЭ ХГ ЯРЮКХ НДМНИ Х РНИ ФЕ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ. дНОСЯЙЮЕРЯЪ ХГЦНРНБКЕМХЕ РПСАШ Я ЛСТРЮЛХ ХГ ЯРЮКХ Я АНКЕЕ БШЯНЙХЛХ ЛЕУЮМХВЕЯЙХЛХ ЯБНИЯРБЮЛХ, оН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЕИ ЯОЕЖХЮКЭМШЕ ЛСТРШ Я СЛЕМЭЬЕММШЛ МЮПСФМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ Й РПСАЮЛ нррл Х нррц ДНКФМШ ХГЦНРНБКЪРЭ ХГ ЯРЮКХ ОНЯКЕДСЧЫХУ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ Я АНКЕЕ БШЯНЙХЛХ ЛЕУЮМХВЕЯЙХЛХ ЯБНИЯРБЮЛХ.\n2.7. рПСАШ Х ЛСТРШ Й МХЛ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ й Х БШЬЕ, ДНКФМШ АШРЭ ОНДБЕПЦМСРШ РЕПЛХВЕЯЙНИ ХКХ РЕПЛНЛЕУЮМХВЕЯЙНИ НАПЮАНРЙЕ.\nрПСАШ ран БЯЕУ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ ДНКФМШ АШРЭ ОНДБЕПЦМСРШ РЕПЛХВЕЯЙНИ НАПЮАНРЙЕ ОНЯКЕ БШЯЮДЙХ ПЮЯРПСАМНЦН ЙНМЖЮ.\n2.8. рПСАШ ДНКФМШ БШДЕПФХБЮРЭ ХЯОШРЮМХЕ МЮ ЯОКЧЫХБЮМХЕ. пЮЯЯРНЪМХЕ ЛЕФДС ОЮПЮККЕКЭМШЛХ ОКНЯЙНЯРЪЛХ ОНЯКЕ ХЯОШРЮМХЪ МЕ ДНКФМН АШРЭ АНКЕЕ СЙЮГЮММНЦН Б РЮАК. 8.\n2.9. пЕГЭАЮ Х СОКНРМХРЕКЭМШЕ ЙНМХВЕЯЙХЕ ПЮЯРНВЙХ ЛСТР ДНКФМШ АШРЭ НЖХМЙНБЮМШ ХКХ ТНЯТЮРХПНБЮМШ.\n2.10. йЮФДЮЪ РПСАЮ Я РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ, нррл Х OTTц ДНКФМЮ АШРЭ ЯМЮАФЕМЮ ЛСТРНИ, ГЮЙПЕОКЕММНИ МЮ ЛСТРНМЮБЕПРНВМНЛ ЯРЮМЙЕ МЮ НДМНЛ ХГ ЕЕ ЙНМЖНБ.\nоПХ ЯБХМВХБЮМХХ РПСА Я ЛСТРЮЛХ ДНКФМЮ ОПХЛЕМЪРЭЯЪ ЯЛЮГЙЮ ХКХ ДПСЦХЕ СОКНРМХРЕКХ, НАЕЯОЕВХБЮЧЫХЕ ЦЕПЛЕРХВМНЯРЭ ЯНЕДХМЕМХЪ Х ОПЕДНУПЮМЪЧЫХЕ ЕЦН НР ГЮДХПНБ Х ЙНППНГХХ.\nнРМНЬЕМХЕ ДХЮЛЕРПЮ Й РНКЫХМЕ ЯРЕМЙХ D/s\nпЮЯЯРНЪМХЕ ЛЕФДС ОЮПЮККЕКЭМШЛХ ОКНЯЙНЯРЪЛХ, ЛЛ\n16 Х АНКЕЕ\nоПХЛЕВЮМХЕ. пЮЯЯРНЪМХЕ ЛЕФДС ОЮПЮККЕКЭМШЛХ ОКНЯЙНЯРЪЛХ ДКЪ РПСА ЦПСОО ОПНВМНЯРХ л, п Х р СЯРЮМЮБКХБЮЧР ОН ЯНЦКЮЯНБЮМХЧ ХГЦНРНБХРЕКЪ Я ОНРПЕАХРЕКЕЛ.\n2.11. я ЖЕКЭЧ ОПЕДНУПЮМЕМХЪ НР ЙНППНГХХ МЮПСФМЮЪ ОНБЕПУМНЯРЭ ЙЮФДНИ РПСАШ Х ЛСТРШ ОН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЪ ДНКФМЮ АШРЭ НЙПЮЬЕМЮ.\n2.12. рПСАШ Я МЮБХМВЕММШЛХ ЛСТРЮЛХ, Ю РЮЙФЕ РПСАШ АЕГЛСТРНБШЕ ПЮЯРПСАМШЕ ДНКФМШ БШДЕПФХБЮРЭ ХЯОШРЮМХЕ БМСРПЕММХЛ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХЛ ДЮБКЕМХЕЛ.\nбЕКХВХМШ ЦХДПЮБКХВЕЯЙНЦН ДЮБКЕМХЪ (П) БШВХЯКЪЧР ОН ТНПЛСКЮЛ\nЦДЕ s - МНЛХМЮКЭМЮЪ РНКЫХМЮ ЯРЕМЙХ, ЛЛ;\nD - МНЛХМЮКЭМШИ МЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП РПСАШ, ЛЛ;\nR - ДНОСЯЙЮЕЛНЕ МЮОПЪФЕМХЕ, ЙЦЯ/ЛЛ2 (лоЮ).\nдКЪ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ ю ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д ДНОСЯЙЮЕЛНЕ МЮОПЪФЕМХЕ R ОПХМХЛЮЧР ДКЪ РПСА Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ 273 ЛЛ Х АНКЕЕ ПЮБМШЛ 0,6 sрmin Х ДКЪ НЯРЮКЭМШУ РПСА - ПЮБМШЛ 0,8sрmin.\nоН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЪ ДКЪ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ ю БЕКХВХМЮ ДНОСЯЙЮЕЛНЦН МЮОПЪФЕМХЪ R ДКЪ РПСА ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ 273 Л Х АНКЕЕ ОПХМХЛЮЕРЯЪ ПЮБМНИ 0,8sрmin.\nдКЪ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ а ДНОСЯЙЮЕЛНЕ МЮОПЪФЕМХЕ (R) ОПХМХЛЮЧР ДКЪ РПСА Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ ДН 219 ЛЛ БЙКЧВХРЕКЭМН ПЮБМШЛ 0,8sрmin, Ю ДКЪ РПСА Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ АНКЕЕ 219 ЛЛ ПЮБМШЛ 0,6sрmin.\nбЕКХВХМШ ДЮБКЕМХЪ ДКЪ РПСА Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ ДН 245 ЛЛ БЙКЧВХРЕКЭМН Х ДКЪ БЯЕУ ДХЮЛЕРПНБ РПСА нррц Х ран СЙЮГЮМШ Б РЮАК. 9 (ХЯОНКМЕМХЕ ю).\nдКЪ РПСА Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Я СЯКНБМШЛ ДХЮЛЕРПНЛ АНКЕЕ 245 ЛЛ, ДКЪ БЯЕУ ДХЮЛЕРПНБ РПСА Я СДКХМЕММНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х РПСА нррл, С ЙНРНПШУ ДЮБКЕМХЕ НЦПЮМХВХБЮЕРЯЪ ОПНВМНЯРЭЧ ЛСТР (РЮАК. 10), ГЮ БЕКХВХМС ДЮБКЕМХЪ ОПХМХЛЮЕРЯЪ ЛЕМЭЬЕЕ ГМЮВЕМХЕ ХГ СЙЮГЮММШУ Б РЮАК. 9 Х 10 (ХЯОНКМЕМХЕ ю). бЕКХВХМШ ХЯОШРЮРЕКЭМШУ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХУ ДЮБКЕМХИ (ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ а) СЙЮГЮМШ Б РЮАК. 10Ю.\nбЕКХВХМШ ДЮБКЕМХЪ ДКЪ РПСА, НЦПЮМХВЕММШЕ ОПНВМНЯРЭЧ ЛСТР БШВХЯКЪЧР ОН ТНПЛСКЕ\nЦДЕ DЛ √ МНЛХМЮКЭМШИ МЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП МНПЛЮКЭМНИ Х ЯОЕЖХЮКЭМНИ ЛСТРШ, ЛЛ;\nsрmin - ЛХМХЛЮКЭМШИ ОПЕДЕК РЕЙСВЕЯРХ, ЙЦЯ/ЛЛ2 (лоЮ);\ndp - МЮПСФМШИ ДХЮЛЕРП ПЕГЭАШ ЛСТРШ Б ОКНЯЙНЯРХ РНПЖЮ РПСАШ ОНЯКЕ ЯБХМВХБЮМХЪ МЮ ЯРЮМЙЕ, ЛЛ, НОПЕДЕКЪЕЛШИ ОН ТНПЛСКЕ\ndp = d3 + 2h1 √ LK,\nЦДЕ d3 - БМСРПЕММХИ ДХЮЛЕРП ПЕГЭАШ Б ОКНЯЙНЯРХ РНПЖЮ ЛСТРШ, ЛЛ;\nh1 - БШЯНРЮ ОПНТХКЪ, ЛЛ;\nL - НАЫЮЪ ДКХМЮ ПЕГЭАШ РПСАШ (ДН ЙНМЖЮ ЯАЕЦЮ), ЛЛ;\nй - ЙНМСЯМНЯРЭ ПЕГЭАШ.\nбЕКХВХМШ ХЯОШРЮРЕКЭМШУ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХУ ДЮБКЕМХИ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ ю\nдЮБКЕМХЕ ДКЪ РПСА ХГ ЯРЮКХ ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ, лоЮ (ЙЦЯ/ЯЛ2)\nДХЮЛЕРП РПСАШ, ЛЛ\n1. оН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЪ БЕПУМХИ ОПЕДЕК ЦХДПЮБКХВЕЯЙНЦН ДЮБКЕМХЪ НЦПЮМХВХБЮЕРЯЪ БЕКХВХМНИ 68,7 лоЮ (700 ЙЦЯ/ЯЛ2).\n2. еЯКХ ПЮЯВЕРМНЕ ДЮБКЕМХЕ (П) ОПЕБШЬЮЕР 122,6 лоЮ (1250 (ЙЦЯ/ЯЛ2), РН ХЯОШРЮРЕКЭМНЕ ДЮБКЕМХЕ ОПХМХЛЮЕРЯЪ ПЮБМШЛ 122,6 лоЮ (1250 ЙЦЯ/ЯЛ2).\nбЕКХВХМШ ХЯОШРЮРЕКЭМШУ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХУ ДЮБКЕМХИ (ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ ю)\nдЮБКЕМХЕ ДКЪ ЛСТР ХГ ЯРЮКХ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ, лоЮ, (ЙЦЯ/ЯЛ2)\nяНЕДХМЕМХЪ Я РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ\nЛЕРП РПСАШ, ЛЛ\nоПХЛЕВЮМХЕ. еЯКХ ПЮЯВЕРМНЕ ДЮБКЕМХЕ (П) ОПЕБШЬЮЕР 122,6 лоЮ (1250 ЙЦЯ/ЯЛ2), РН ХЯОШРЮРЕКЭМНЕ ДЮБКЕМХЕ ОПХМХЛЮЕРЯЪ ПЮБМШЛ 122,6 лоЮ (1250 ЙЦЯ/ЯЛ2).\nбЕКХВХМШ ХЯОШРЮРЕКЭМШУ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХУ ДЮБКЕМХИ (ДКЪ ХЯОНКМЕМХЪ а)\nдЮБКЕМХЕ ДКЪ ЛСТР ХГ ЯРЮКХ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ, лоЮ (ЙЦЯ/ЛЛ2)\nбЕКХВХМЮ ДЮБКЕМХЪ ДКЪ БЯЕУ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ а СЙЮГЮМЮ Б РЮАК. 11.\nбЕКХВХМШ ХЯОШРЮРЕКЭМШУ ЦХДПЮБКХВЕЯЙХУ ДЮБКЕМХИ РПСА ХЯОНКМЕМХЪ а\nдЮБКЕМХЕ ДКЪ РПСА ХГ ЯРЮКХ ЦПСОО ОПНВМНЯРХ, лоЮ (ЙЦЯ/ЯЛ2)\n1. еЯКХ ПЮЯВЕРМНЕ ДЮБКЕМХЕ (П) ОПЕБШЬЮЕР 68,7 лоЮ (700 ЙЦЯ/ЯЛ2), ХЯОШРЮРЕКЭМНЕ ДЮБКЕМХЕ ОПХМХЛЮЧР ПЮБМШЛ 68,7 лоЮ (700 ЙЦЯ/ЯЛ2) ОН РПЕАНБЮМХЧ ОНРПЕАХРЕКЪ.\n2. дКЪ РПСА ЦПСООШ ОПНВМНЯРХ д Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ, ЕЯКХ ПЮЯВЕРМНЕ ДЮБКЕМХЕ ОПЕБШЬЮЕР 24,5 лоЮ (250 ЙЦЯ/ЯЛ2), ХЯОШРЮРЕКЭМНЕ ДЮБКЕМХЕ ОПХМХЛЮЧР ПЮБМШЛ 24,5 лоЮ (250 ЙЦЯ/ЯЛ2).\n3. оН ЯНЦКЮЯНБЮМХЧ ХГЦНРНБХРЕКЪ Я ОНРПЕАХРЕКЕЛ ХЯОШРЮРЕКЭМНЕ ДЮБКЕМХЕ ДНКФМН ОПХМХЛЮРЭЯЪ ПЮБМШЛ ПЮЯВЕРМНЛС ДЮБКЕМХЧ (П), МН МЕ АНКЕЕ 122,6 лоЮ (1250 ЙЦЯ/ЯЛ2).\n(хГЛЕМЕММЮЪ ПЕДЮЙЖХЪ, хГЛ. ╧ 2).\n2.13. нЯМНБМШЕ ОЮПЮЛЕРПШ Х ПЮГЛЕПШ ЯНЕДХМЕМХИ РПСА Я РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ Х ЛСТР Й МХЛ\n2.13.1. тНПЛЮ Х ПЮГЛЕПШ ОПНТХКЪ ПЕГЭАШ РПСА Х ЛСТР Й МХЛ ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ МЮ ВЕПР. 5 Х Б РЮАК. 12.\n2.13.2. пЮГЛЕПШ ЯНЕДХМЕМХИ Я ЙНПНРЙНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ МЮ ВЕПР. 6 Х Б РЮАК. 13 Х Я СДКХМЕММНИ РПЕСЦНКЭМНИ ПЕГЭАНИ - с - МЮ ВЕПР. 6 Х Б РЮАК. 14.\n2.13.3. оПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ НР МНЛХМЮКЭМШУ ПЮГЛЕПНБ ПЕГЭАШ ДНКФМШ ЯННРБЕРЯРБНБЮРЭ СЙЮГЮММШЛ Б РЮАК. 15.\n2.13.4. мЮРЪЦ НЖХМЙНБЮММНИ ХКХ ТНЯТЮРХПНБЮММНИ ПЕГЭАШ ЛСТРШ ОН ПЕГЭАНБНЛС ЙЮКХАПС-ОПНАЙЕ ДНКФЕМ АШРЭ ПЮБЕМ БЕКХВХМЕ ю (ВЕПР. 7 Х Б РЮАК. 13 Х 14), ОПХМЪРНИ ДКЪ ЯБХМВХБЮМХЪ ЛСТР Я РПСАЮЛХ БПСВМСЧ. оПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ ╠ 3,2 ЛЛ.\n* пЮГЛЕПШ ДКЪ ЯОПЮБНЙ.\n1 - КХМХЪ, ОЮПЮККЕКЭМЮЪ НЯХ ПЕГЭАШ; 2 - КХМХЪ ЯПЕДМЕЦН ДХЮЛЕРПЮ ПЕГЭАШ; 3 - НЯЭ ПЕГЭАШ\nьЮЦ ПЕГЭАШ п\nбШЯНРЮ ХЯУНДМНЦН ОПНТХКЪ м*\nбШЯНРЮ ОПНТХКЪ h1\nпЮАНВЮЪ БШЯНРЮ ОПНТХКЪ h*\nсЦНК ОПНТХКЪ a*\nсЦНК МЮЙКНМЮ ЯРНПНМШ ОПНТХКЪ a/2\n30╟ ╠ 1╟15'\nБЕПЬХМШ ОПНТХКЪ r\nБОЮДХМШ ОПНТХКЪ r1\nсЦНК МЮЙКНМЮ j\nйНМСЯМНЯРЭ 2tg j\n1. ьЮЦ ПЕГЭАШ п ХГЛЕПЪЕРЯЪ ОЮПЮККЕКЭМН НЯХ ПЕГЭАШ РПСАШ Х ЛСТРШ.\n2. оПЕДЕКЭМШЕ НРЙКНМЕМХЪ БЕКХВХМШ ПЮДХСЯНБ r Х r1 ДЮМШ ДКЪ ОПНЕЙРХПНБЮМХЪ ПЕГЭАННАПЮГСЧЫЕЦН ХМЯРПСЛЕМРЮ Х ЙНМРПНКЧ МЕ ОНДБЕПЦЮЧРЯЪ.\n1 - ЙНМЕЖ ЯАЕЦЮ ПЕГЭАШ; 2 - МХРЙХ ЯН ЯПЕГЮММШЛХ БЕПЬХМЮЛХ; 3 - НЯМНБМЮЪ ОКНЯЙНЯРЭ; 4 - КХМХЪ ЯПЕДМЕЦН ДХЮЛЕРПЮ ПЕГЭАШ; 5 - ЯАЕЦ ПЕГЭАШ (10 max)\n2.13.5. мЮРЪЦ ПЕГЭАШ РПСАШ юр (ПЮЯЯРНЪМХЕ НР ХГЛЕПХРЕКЭМНИ ОКНЯЙН�


Тептарийн цензура, молланийн Iедал...\nНохчийчоь -- Iедалан дай зикрехь, Соьлж-ГIала, 25ГIу2010\nНохчийчуьра хьакамаш реза бац, Москох кеч а йина, ерриг пачхьалкхарчу школашка бераш Ιамо дΙахьежочу тептаршна. Реза бац иштта децΙахь нохчийн Ιилманчаша арахоьцучарна а. Оцу резадацарх цхьадерг ду бух а болуш - оьрсашна шайн кхетам билла лаьа 100 сов долчу къоман берийн хьекъале. Амма цхьа а бух боцуш, беламе хΙуманаш а нисло нохчийн мехкан куьйгалхойн школашкара тептарш луьттуш хьийзарехь .\nЦхьа бутт хан яц нохчийн школашка керла араяьхна тайп-тайпанчу динийн баххаш а, истори а Iамош йолу киншкаш кхачийна, Масала, кхушара Москохахь 23 эзар сов тираж а йолуш, зорбане яьккхина ю «Динийн истори» цIе йолу киншка. Цуьнан авторш бу махкахь дика бевза говзанчаш, Iилманан дай - Бетильмирзаева Марет, Денильханова Радима, Жабраилов Руслан, Алиев Iиса.\nДаккхий даржашкахь болу Iилманчаш-профессорш боцуш, и керла жарга араяккха магош, къобалйинарш, рецензенташ, бу Пачхьалкхан цIийнан а, мехкан куьйгалхочун а администрацехь динан урхаллашца а, юкъараллица а зIе латточу Департаментан хьаькам Тевсиев а, Нохчийчоьнан муфти Мирзаев а. Уьш билгалбахар бахьана ду, школашка дIасакхачийна бутт хан а ялале, цу «Динийн истори» киншки тIехь хийцамаш бан болийна хилар, цхьацца сурташ а, йозанаш а дIа а дойъуш.\nНохчийчоь -- ТIехь "гIалаташ" а карийна, тIера сурташ а, йозанаш а шекъанашца къайладаьхна киншка ю бераша ишколашкахь Iамош,10ГIа2012\nЦу хьокъехь, шайна кхерамаш а туьссуш, динчу луьрчу тIедахкарех дуьйцуш ю шен цIе йоккхийла ца лиина цхьана школера хьехархо.\nЦо дийцарехь, жарги тIера сихонца къайлаяккха аьлла, лакхара охьа омра а дина, билгаляьккхинарг кхо меттиг ю. 14-гIа агIонна тIера Пайхамаран васт а, «Каабина хьалха ламаз деш Пайхамар» аьлла долу дешнаш а. 15 –чу агIонна тIера Iаьржачу шекъанца къайладаккхийтина говрберин сурт а. Ткъа 27-чу агIонна тIера шекъанца хьулдайтина Жабраил-малико къематде кхайкхоран сурт а, цу хьокъехь долу йоза а.\nДешаран а, Iилманан а министаралло а, динан урхалло а, чIогIа хьашто йолуш, мехала хIума а лерина, школашкахь Iамаяйта сихонца зорбане яьккхинчу цу киншки тIехь сел кIоршаме нийсадацарш стенна нисдалийтина боху хаттар диллина дуьсуш ду.\nИ гIалаташ ца довлийта хьуьнар ца кхаьчнехь а, муфтиято ишколан хьаькамашна тIедожийна динийн баххаш а, истори а Iамо школе хьовсийначу «динан дайшна» лаххаре а 15 эзар алапаш кхачийтар. Ала догIу, оццул алапаш оьцуш школашкахь дукха хьехархой бац. Цу тIе, муфтиято ша школашка хьовсош болу белхахой педагогаш цахилар хьесапе оьцуш а дац.\nХьахаделларш санна долу книжкаш тIера "гIалаташ" школашна лерина арахецначу киншкаш тIехь Нохчийчохь кхушара дуьххьара "Iорадовлуш" а дац. Пхи шо хьалха кхузахь зорбане яьккхина яра «Нохчийчоьнан истори, 19-гIа бIешо" аьлла 8-чу классан дешархошна лерина жарга. Цу юкъара а яьккхийтира тIаьхьа дагабевллачу маьхькамхоша дийнна цхьа агIо дIа, цуьнан метта, зорба а тоьхна, керла агIо-кехат ишколашка а кхачош. ХIетахь ялийтина ледарло йоьзна хилла Кунта-Хьаьжин дахарх а, кхоллараллин некъах а дуьйцуш, урхаллехь берш резабоцу "гIалаташ" довлийтарца.\nГерггарчу барамехь, пхи-ялх шо хьалха, школашка баьржинчу Iедалан векалша 5-чу классан нохчийн меттан киншки тIера а яхийтира дийнна агIонаш дIа. Бахьана - цу тIехь цхьана исбаьхьаллин ирта тIера ялийначу упражненин текста тIехь Рамзан цIе йолу турпалхо вон вийцар. Бакъду, каде хьаьвзинчу маьхькамхоша сиха нисдира "маггане а мегар доцу" и "кIоршаме гIалат".\nТептарийн цензура, молланийн Iедал


Къоман тезетах Оьрсийчоьно ловзар дар ца лало нохчашка\nНохчийчоь -- Къам махкахдаккхарна леринчу суртийн гайтамехь, Соьлж-ГIала, 10Сти2013\nЧиллан-беттан 23-гIа де - вайнах Сталина махках бохор - нохчашка дицдайта ницкъ кхочур бац я Кремлан а, я Кадыров Рамзанан а. Амма муьтIахьаллин кеп ца лелийлийча-м ца бовлу тахана Нохчийчоьнан бахархой...\nСоьца дагалецамашкахь хиллачу Нохчийчуьрчу бахархошна ца гина Чиллан-беттан 23-чу дийнан Iуьйранна халкъ махках докхуш. Царна ца хезна зударийн, берийн маьхьарий, божарийн узамаш. Ца хезна, наноша бераш Iехош, яйчохь пхьор ду кхехкаш, бохуш, тIулгаш кхехкор.\nАмма Чиллан- беттан и де герга мел гIерта, хIораннан а марсабуьйлу дагалецамаш, дайн-нанойн дийцарш, леткъамаш.\nСоьлж-ГIалара яхархочо Алихаджиева Тамарас Маршо Радиога балхийра кху массийтта шарахь хаддаза шен лерера ца буьйлу ненан тийжамаш, къурдаш.\nАлихаджиева: «ХIоразза 23-гIа февраль герга мел гIерта, сайн ненан дийцар, цуьнан бIаьрхиш дагадогIу суна: « Гора Сталин яI, ма къиза арадехира ахь тхо, даьттанан банка схьаэца а ца ларош», олура цо. И хиллера цу диIнахь цуьнан нанас гIазкхашна ца йита кхуьнга лаьттах тоьхна йохаяйтина банка.\nЦул тIаьхьа, ша мац мел ели и банка дуьхьалтуьйсура шена, олура тхан нанас. Иштта лазамащ кхечу нахехь а хир бы аьлла хета суна».\nТергамчаша, Iилманчаша хаддаза дуьйцу депортацин шерашкахь къам хIаллакдина ца Iаш, къоман истори доьза йойъуш, дуккха документаш, жайнеш, архивашкара тептарш Соьлжа- гIалахь гул а дина, дагийна бохуш. Дуккха а хIолламаш, чарташ, бIаьвнаш лар йоцуш йохийна Сталинан эскарша.\nКхойтта шарна яхъеллачу депортацехь нохчашна ганза хIума дисина а дац.\nКъам махках даьккхина де герга мел кхочу догьIовжаме хуьлу вайнах, и де цкъа а иэсера дер доцу дела.\nВеданара Мусаева Iайшат ю кху деношкахь дагалецамашкахь. Бераллехь дайн-нанойн цаевзачу ГIум-Азин аренашкара дийцаршка ладоьгIуш башха чевне а ца лорура, амма тахана къоман тезетах ловзар дар а ца лало шега, боху цо.\nМусаева: «Тхан дас –нанс а дуккха а дийцина тхуна, шайн доьзална Сибрехахь лайначу балех лаьцна. Эскархочун де олий билгалдоккхура тхо кегий долуш и де, амма тхан доьщалехь къам махках даьккхина де дара и.\nХIетахь кхетам бацара кIорггера цу хиламан, амма тахана хаьа, Оьрсийчоьно ша къам хIаллакдина, ницкъ бина, бехк боцуш, царна тIехь шаьш толам баьккхина бохуш даздеш ду и де."\nТахана нохчашлахь дуккха а бу вайнах махках баьхначу дийнахь Оьрсийчоьно Турсло вазвеш г1иттонболчу синкъераме барамашкахь дакъалаца лерина.\nАмма Маршо Радиоца къамел мел хиллачаьрга ладоьгIча гуш дерг цхьаъ бен а дац: нах реза бац Iедал шайга бохаман де дийцдайта гIертарна.\nКъематан дийнахь хелхабуьйлурш, ... хIун ала царех?


Ший заман викал -\nШий заман викал\n(Тутаев Албаста 165 шу дизарга)\nЦхьабола нах, книжкашка гIолла а ца бовзаш, цхьацца хIама ховш, дагадоагIаш болча нахага гIолла бовзаш хул. Иштта хилар эггара хьалха сона Тутаев Цехара Албаст вовзар а. Каст-каста книжкаш дешаш вола со, Наьсарерча №5 йолча берий библиотеке ухар. Кхычахьа санна а доацаш, укхаза дукхагIа дар наьна меттала кхелла а арадаьха а йоазош. Дукхача наха мичахьа я ца ховш, дукха адам тIалатташ йоацача цу чура моллагIа наьна меттала яздаь книжка лаха таро яр. Со уж дукха дешаш волга, къаман меттаца чам болаш волга хайнача цу библиотека болхлочо хаьттар:\n-Тутаев Албаст вовзий хьона?\nСона дага а дацар цо из сенна хетт. КIеззига уйла яь, сайна мел бовза цу тайпах хьабаьнна нах дагабехар. Сона хезараш а вовзараш а вацар ши-кхо саг мара. Тутаев Iамархан вовзар сона, парте Наьсарен райкома секретарь хиларах а, тхоца цхьан классе деша ягIача Тамарай да хиларах а. Цун сесаг Дина Александровна йовзар, тхоашта физика хьехаш хиларах. Юххера, Сийлахь-боккхача Даьймехка тIема доакъашхо, медицински гIулакха майор Тутаева Аьсет йовзар, тхоай школа цун цIерах хиларах.\n-Вовзац сона-м, – аьлар аз, цунна хьалхашка бехк хеташ. – Малав из?\n-Цо яздаь календарь (ханорг) хезадеций хьона? – хаьттар цо.\nСона цхьан сага хьоадеш а да оалаш а хезадацар цу тайпара гIалгIай ханорг. Школерча хьехархошта а цох дукха хIама ховра мотташ вац со цу хана, хIана аьлча шоашта ховш дола кердадар цу сахьате тхона довзийта гIерташ хулар уж. Бакъда царех цхьанне е Албастах а е цо даьча йоазонах а дош оалаш хезадацар сона.\n-ГIалгIай меттала да из? – хаьттар аз хаттара духьала.\n-Да-кх хIаьта, хьога деций из? – цу тайпара ханорг сона ца довзилга хайча, цхьа широ каьхата лист хьа а ийца, хьакховдайир цо. – Укхаза Iо а хайя, хьаязде хьайна.\nХIанз со тийша вар цу тайпара ханорг сайга мара цахиларах. Сона бовзача наха юкъе кIезига хургбар из ховш, довзаш бола нах. Чукхаччалца, из дешаш, лаьтта Iо ца хьожаш, кхерех когаш дIадетташ вахар со, из сихагIа деша а Iомаде а ловш. Бакъда цу тIа хиннараш вIалла сона ца хеза дешаш дар дукхагIдараш, цудухьа атта дагахьа дусаргдарех а дацар. Масала, ханорг ше иштта дар:\nАьккхий мархий бутт\nГIалгIай мархий бутт\nТаханарча орфографеца дийза оале, цунна юкъе дукха гIалаташ да. ХIаьта цIераш дIаязъеш а цхьацца гIалаташ далийта хила тарлу Тутаевс, хIана аьлча шийна эрсий метта хозача беса цо уж дIаязйича санна хет сона. Иштта дIаязъеш хилча, белггалара оазаш нийса хьаоалаш дола алапаш ца корадича, царех таралестача алапех пайда эцаш хиннаб эрсий а кхыча къамех болча а Iилманхоша. Из нийсденна хила тарлу укхаза а. Атта кхеталуш да аьккхий мархий бутт, гIалгIай мархий бутт, тушоли бутт, бекарга бутт, Сели бутт, мехи бутт, чиллан бутт, ножагIанцIей бутт яха дешаш. ХIанз а шоашца дикка къайле йолаш да агой бутт, этинга бутт, ма-ы бутт, ори бутт яха дешаш, Iилманхой мел дашха гIерте а, цар маIанах йола шеко цIенъенна дIаяьннаяц, хIана аьлча вай меттаца лелаш дац уж хIамаш белгалдеш дола дешаш. ХIаьта а Тутаевс, ше гIалгIа хиларах тарра, кхычарел нийсагIа язъяь хила тарлу шийна боккхагIчаргара хеза беттай цIераш. Укхаза са а я сай уйлаш, цу дешаех дола лехамаш. Масала, «нажганцIай» фу яхилга да ховш дац аьнна яздаьд профессора И. Дахкильговс . Цу хьакъехьа дукха ха йоацаш «Сердало» газета тIа кепа теха дар са йоазув: «нажа» – дуб, «ган» (Дл. д.) – дерево, «цIай» – праздник да аьнна. Ма-ы аьнна цо белгалбаьккхар июль бутт ба. Ховш да, хьалха маьлхах Ма оалаш хиннилг а, из Даьла санна лоархIаш хиннилга а. Н. Кодзоевс цигара хьадоагIаш да йоах Магас яха дош а (Маьлха шахьар). Июль бетттах ма-ы алара бахьан хила тарлу, из эггара бIайхагIа, эггара чIоагIагIа малх хьежа бутт хиларах. Вешта аьлча, Ма яхача Даьлан бутт ба из (маьлха бутт). Этинг яхача деша маIан нохчий йоазонхочо С. Нунуевс яздечох, этинг яхар етт яхилга да (еттинг, Iаттинг). Цу бетта доакъар Iалашдеш хинначох тара да: мангал хьокхаш, йол Iалашъеш, и. кх. дI. Агой бутт алара бахьан да, вайцига хулаш хинна оалхазараш. Цу тайпара даьшхад из И. Дахкильговс. Цо дувццача тайпара Iай дукха вай мехка хулараш карарча хана къайгаш, хьазилгаш, кхокхарч мара дац. ХIаьта ори беттах жерча, гаьзараша фу дебаде кошца, божалошца беш болча хоттама бутт лаьрхIаб. Царех цхьадараш кхы а тахка дезаш да аьнна хет сона. ХIаьта а цу тайпара ханорг вайна дитарах, Тутаев Албаста баркал ала деза.\nЦун вахарах, дезалах, тIема гIулакхах дола хоамаш лаха велча дукха хIама корадинзар сона. Из ваь хиннав 1855-ча шера. Профессора Мальсагов Уматгире Ахьмада даьча йоазон юкъера массехк мугI боалабергба аз Албаста вахара хьакъехьа. Цо яхачох «19-ча бIаьшерен 60-гIа шераш долалуш, Наьсар-Керте эггара хьалха баха хайшарашца хиннав ши воша Цезнитои Цехари. Цу ханналца уж баьха хиннаб Даби-Юрта (Лохера Ачалкхе) чуйоагIача Тутаевар хуторе. Буро чу лаьттача тIема администраце пурам лу Тутаевшта Наьсар-Керте баха ховша. Цу вежарех цаI – Цезнито дIаийца хиннав тIема гIулакха тIа. Цу\nбалха тIа дукккхаза совгIаташ тийнна а хиннад цунна.Теркам тIаозаш моттиг я, Цезнитой ялх йоIах йиъ йоI Сийлахь-боккхача Даьймехка тIом латтача шерашка лораш санна тIемашка дакъа лоацаш хинна хилар… Тутаев Цехара Албастах, Цезнитой веший-воIах ховр дукха хIама дац. Ховш да, цо штабс-капитанага кхаччалца тIема гIулакх даьлга. Мехкаца дувзаденна дешаш тохкаш къахьийгад цо. ГIалгIай меттала бетта ханорг оттадаьд цо. Албаста воша Зоврбик, Буро тIара реальни училище яьккхачул тIехьагIа, Санкт-Петербурге деша ваьгIав, бакъда революционни болама юкъе дакъа лацарах дIаваьккхав. Хьинаре дакъа лоацаш хиннав Граждански тIема юкъе. ГIалгIай автономни областе бехктокхамерча балхаш тIа хиннав. 1937-ча шера хиннача Iаьдала таIазаро (репрессеша) вихьав». Укхаза цхьа хIама тIатоха безам бар са, вай Сибре дигале гIалгIай метта хьехархо хиннача Имагожев Заьлмахас дийцачох, Зоврбик цхьан юкъа болх беш хиннав Пригородни района чуйоагIача консервни завода директоралла.\nТахан вайна малашб ца ховш, ширача заман чухьа баьха, сий долаш къонахий хиннаб вай къаман юкъера хьабаьнна. Царех цаI хиннав вIалла хьоахавеш воаца, цхьаболча наха вувцаш а ца хеза, Арчаков Марзбика Чамиг. Сенах ховргда из малав, цо фу леладаьд, сий долаш хиннав из е хиннавац. Цу хаттарашта дала жоп а, из визза къонах хиннилга дола тешал а долаш да, из вайна дитад Цехара Албаста. Цо ше даьча йоазошка Чамига цIи дIаоттаяьй Мальсагов КIарцхала, Сурхой, ЧIожа, ГIайте; Евлоев Эже Ахка, Газдиев Ивиздий ГIазда, Долгиев Уцига Малсага, Тотига цIерашта уллув. Уж, цу даькъе Арчаков Чамиг а волаш, 17-ча, 18-ча бIаьшерашка баьха къаман дикагIбола къонахий а шоай заман никъ нийса дIакхахьарца белгалбаьнна нах а хиннаб. Албаста даьча йоазошкара вайна хов, 1845 шера (цхьайолча моттигашка 1843), Россе паччахьа хиннача Николай I-чо, кхайка, ше волча дIабийха хиннаб вай къаман эггара сий долашагIа бола боккхий нах, царца дагавалар духьа а мехкара хьал довзар духьа а. Цига бахийта нах – кхо саг – харжа безаш хиннаб дерригача халкъо. Мехка бовзаш а, сий-лерхIам шаккха долаш а хила безаш хиннаб паччахьа тIаболхараш. Уж харжар духьа, лоамашка бахарех 50 саги шаьрача бахарех 100 саги вIашагIтеха хиннав. Царна хьалхашка къамаьл даьча Байсхара Мочкъас Iодийшад шийгара каьхат, цул тIехьагIа тIатехад: «Ер каьхат вайга дайтар ва Паччахь, укх тIа цо дех, ше волча, Паччахьа Возалга, вай къаман дикагIвола кхоъ викал вайтар. Цудухьа хIанз оаш харжа веза Паччахьаца къамаьл де ховргдола кхоъ сийдола воккха саг». ДIа-хьа дагабаьлча, цхьа саг духьала воацаш, массане раьза хинна, цига вахийта хержав Мальсагов ГIайти, Арчаков Чамиг, Долгиев Тотиг.\nМассане накъабаьха, дукха декхараш тIадаьхка. ДIабахийта хиннаб уж. ХIаьта Николай I-чо, духьала хьаараваьнна, моаршал хаьтта, ший кабинете чубига хиннаб къоаной. Дукха къамаьл даьчул тIехьагIа, Паччахьа шун тIа хIама даийта, эггара дикагIйолча моттиге бийса яккхийта, цIабаьхкаб уж. Нагахьа санна Тутаев Албаста из шедар ше ваьхача заман чухь дIаяздаь хиннадецаре, тахан вайна белггала ховргдацар, малаш хиннаб паччахьа тIабахараш. Албаст дунен чу валехь 5 шу хьалха хинна хIама да укхаза дувцар, хIаьта а цо дIаяздаьд цига хиннар, наха из дицдалале. Сона хеташ, из боккха лоархIам болаш а да.\nКхы кIезигагIа лоархIам болаш дац, гIалгIай цIайш, багахбувцам дIаязбеш цо хьийга къа а. Ханорга юкъе ба ГIалгIай мархий бутт. Март ба из. Из мишта безбеш хиннаб, мархаш мишта доасташ хиннад вай къамо бусалба хилале, дувц Албаста «ГIалгIай мархий бутт-цIей» яхача ший йоазон тIа. Кхаь дийнахьа дездеш хиннад из цIай. Шоатта дийнахьа маьркIажа боад къовлабелча ердашка вIашагIкхеташ хиннаб нах. Цига ламазаш деш хиннав цIув е цIайсаг ала а мегаргда аьнна хет сона цох. Из ца лувш сецача, тIехьаоалаш хиннад цун зIамагIаша: «Амин! Очи Дяла, дикадар да Iа тхона, амин!»\nБус шийтта даллалца иштта дездеш хиннад из. ШоллагIча дийнахьа кхыча ердашка хьехам бала ух уж нах. Из кIиранди хул. Декаш хул мархий цIай чакхдалара хетадаь иллеш. Ердашта гонахьа кIерамаш сог. Iуйрийна бархI даллалца тийкъе, цул тIехьагIа мархий цIай дIа мишта дахьа деза дувцаш, хьехам лу. ШоллагIча дийнахьа кхалнахеи берашеи байнарашта цхьацца даараш хьу. Шоай даараш каш тIа Iооттадеш хиннад, малхара каша из дале, венначунна юххе Iодуллаш хиннад. КхоалагIча дийнахьа къе-миска мел вар кашамашка воагIаш хиннав, цу даарех шоашта дакъа дахьар духьа. Шоай цIеношка шунаш увттадеш хиннад, шоай таронга хьежжа. БIаьхийчар, хьал долчар мерза маькхаш, дулх, сом, баьцадаар, и. кх. дI. Къечар хий, тух, маькх оттаеш хиннай. Албаста дIаяздаьд уж денош мишта долалора, мишта чакхдоалар.\nЦхьацца легендаш дIаяздеш а къахьийгад Цехара Албаста. Царех цаI да аьлах БоргIа Бексолтах дувцаш дола легенда. Ховш ма хиллара, Пхьилекъонгий-Юрта «БоргIа-Каш» яхаш сийленг да. Цу чу дIавелла воаллар малав яхача дешага кхаьчача, из шин тайпара дувц: цхьачар цига воаллар лакхе хьоахаваь БоргIа Бексолта ва йоах, вокхар кхыча тайпара дувц, цига дIавелла воаллар Iарбе Худайшада воI Бексолта ва яхаш. Тутаев Албаста дIаяздаьр цох долча массехк легендах цхьа тайпа да. Хетаргахьа, цох ала мегаргда дикагIдар да аьнна а. Цунна хетачох, туркий паччахьа вайта саг хиннав Бексолта, укхазара къамаш шоашкахьа дахар духьа, карадерзадар духьа. Цунна езаеннай ПаьтIамат яха йоI. Бакъда вокхо дош деннад цунга маьре яха, нагахьа санна ший вешийна гIаьбартой аьлан йоI Сулимат йоалае гIо дойя. Из йоалае вахача човнаш ю Бексолтанна. Бакъда из царех лац. Пхьилекъонгий-Юрта юхерча хьунагIа дукха оакхарий хиннад яхаш дувц. Цига чарахьал де вахача, кIаьдъенна Iоежача говранна кIалха нийслу аьла. Из бахьан долаш, ши-кхо ди даьлча ла из. Цунн кашан юхе енна уллаш кораю йоах ПаьтIамат а.\nИштта да Албаста вайна дита легенда. Цул совгIа, цо дIаязъяь хиннай «Дарзананилга ворхI воI» яха легенда а. Дуненна йовзаш йолча Прометеех йолча мифа кIийленга уллар а цох тара я, ши тIадам санна. Нагахьа санна цига Зевс, Прометей вувце; укхаза цар цIераш гIалгIай IаьдалагIа ек: Ткъа, Куркъа. Цу кIийлен тIа кхелла я Чахкиев СаIида «БIаргий хих бизза кад» яха драматически поэма. Вешта аьлча, Албаста дикка лоархIача, леладеча гIулакхех хиннад халкъа багахбувцам гулбар. Сона хеташ, багахбувцамца гуш хиннад цунна вай къаман истори, цунга гIолла довза а маIан де а гIийртав из селханарча ден.\nТутаев Цехара Албаст дика эпсар хиннав аьнна хет сона. Хиннавецаре штабс-капитана дарже кхаччалца сатоха низ хургбацар цун. Оалаш ма хиллара «сатехача салтечох, эпсар хиннав». Ший мохк, къам дезаш, цун хIама боча хеташ, лорадеш, из хиннилга а дика гуш да. Профессора И. Дахкильговс лакхара мах бу Тутаевс даьча кхыча йоазоний а, царех да дуIаш, берах цIи тиллар, дарбан хий леладар, пхьена, яьча човнех мах балар, иштта кхыдараш а. Миччахьа ше вале а, дегаца ший къаманца хинна саг ва Тутаев Цехара Албаст, цунна дола кхоачам хиллал масалаш доаладир аьнна хет сона айса укх йоазонца.\n← Махмуд-Али Калиматов и член правления ПАО «Газпром» Владимир Марков обсудили перспективы сотрудничества\nПольза массового спорта →


Нохчийчохь Кадыровн юххерчу накъостан кIант "Ахмат" спортан клубан куьйгалхо хIоттийна\nЧиллан-бутт 18, 2022\nРеспубликан урхаллин куьйгалхочун гIовсан Висмурадов Абузайдан кIант "Ахмат" латаран клубан коьрта куьйгалхо хIоттийна. Хьалхо Висмурадов Рамзан оцу клубан латархо вара.\n"Ахматера" керла хийцамаш бовзийтира цуьнан хиллачу куьйгалхочо Эдилов Валида. Керла директор шен инстаграмехь вовзийтина цо. "Иза гIиллакхе, шен амбицеш йолуш, болх безаш жима стаг ву, со теша, шена тIедиллина декхарш цо кхочушдийриг хиларх", - яздина Эдиловс.\nВисмурадов Рамзан хьалха дакъалоцуш вара "Ахмат" клуберчу ах-профессионалечу иэдинчу летаршкахь. Цуьнан да, Висмурадов Абузайд – Нохчийчоьнан пачхьалкхан вице-премьер, нохчийн леринчу, сиха реакци яран (СОБР) "Терек" отрядан хьалханча а ву. 2019-чу шарахь Висмурадов "Магнитскийн актаца" а догIуш санкцийн тептаре ваьккхира, хаамбора Американ Цхьанатоьхначу Штатийн финансийн министралло. ЦултIаьхьа Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана республикан урхаллан хьалханча нуьцкъаллин блокаца зIе лелоран хаттаршкахула гIовс хIоттийра.\nНохчийн "Ахмат" спортан клуб Американ санкцешна кIелахь ю, иза доьзна ду Кадыров Рамзан бехкеварца, саццанза адамийн бакъонаш хьешарна, дуьйцург ду дукха нах лечкъор, Iазап латтор, кхелан сацам боцуш республикехь нах байъар а.\nНохчийчохь республикан урхаллин куьйгалхочун гIовсан дарже ваьккхина Эдилов Iабдул-Керим. Урхаллехь цо тидамехь латтор бу кегийрхойн политикан, спортан, бюджетан ахча дайъарна тIехь контроль латторан хаттарш. Эдилов – иза Кадыровн берийн хилла тренер а, иэдина летаршкахь спортхо а ву.\nМаршо Радионо масийттаза яздира, низамаш кхолларан а, уьш кхочушдаран Iедалан урхаллин даржаш дIалоьцу Кадыровн гергарчара а, юьртахоша. Дахначу шарахь дуьйна лаккхара даржаш кхочу хIинца даккхий хиллачу Нохчийчоьнан куьйгалхочун берашка.


Алихан, хьо воцуш цхьа шо дIадели… » Нийсо-Дагестан\n19.12.2018 791 0 niyso\nАлихан, хьо воцуш цхьа шо дIадели…\nЗама. Дуьне. Адамаш. Доттаг1ий. Вон – дика. Де – буьйса. Б1аьсте. 1а. Аьхке. Гуьйре. Валар – висар. Вер – ваккхар. Адмалла. Яьхь. Г1иллакх. Доьналла. Ма дукха ю – кха т1адам а буьллуш, юьззина маь1наца чекхйолу цу предложенин цхьанатайпанара и меженаш… Халахеташ делахь а, шен т1аьхьа дукха т1адамаш бахка беза дешнаш а, г1уллакхаш а нисло – кх вайн чолхечу дахарехь, кхолламехь, дуьненахь… Адаман 1ер – вахар а ду – кх цу юкъа дог1уш…\n… Зама – м хьаьдда, иккхина йоьдуш ю. Иза сецо, юхаийза, хийца, юхаерзо вайгахь цхьаьнгехь а ницкъ а бац. И иштта хилар дика а ду. Ша дерриг Делера хилар билгал долу кхузахь. Цо йинчу ваь1дина, шеко йоцуш, вай реза а ду. Кхечу тайпанара хуьлийла а дац.\n… Дуьне . Иза а ду Аллах1 Делан лаамца хьийзаш. Де – буьйса т1ек1ел луьстуш. Уьш шерашка дерзош. Вон – дика нисдаларх замано а, дуьнено а шен некъ д1акхоьхьу. Бисинарш 1ан безаш нисло. Иштта ду – кх кхолламан сизаш…\n… Адмалла. Яьхь. Г1иллакх. Доьналла. Майралла. Нохчалла. И ша дерриг шегахь долуш кхиамца кху харцчу дуьненахь чекхвала луш ша верриг ца хилар, шеко йоцуш ду, ала ваьхьар ву со. Цундела вовшашца к1оршаме доцуш, к1еда – мерза хила дезара вай, адамаш, боху ойланаш а хьийза шерашца къежлучу коьрте.\nБакъду, рицкъ, дуьненан ижу лоьхуш, юкъ – кара вовшца ойхьаза дуьйлуш меттигаш а нисло адамийн юккъехь. Оьг1азло, вас дика яц адмашлахь. Тахана – кхана х1ун хир ду а ца хуучу кху дуьненахь, вовшна къинт1ера довла доьналла хила дезара вайгахь.\n…Нисса цхьа шо хьалха бакъ дуьнена вирзира 1еламшайхин Алихан.\nРегионехь. Махкахь. Россин арахь. Дуьненахь вевзаш – лоруш къонаха, дог ц1ена стаг, тешаме доттаг1,дикачу доьзалан да, шеца яьхь, г1иллакх, оьздангалла йолуш вара иза. Спортсмен, ц1ул т1аьхьа тренер, спортинтернатан директор. Иштта вевзаш вара Алихан.\nХьаша-да, доттаг1ий, накъостий боцуш цуьнан йоккха ков -керт наггахь а хуьлуш яцара.\nХала ду юкъара стаг д1авалар… Алихан санначух къастар мелхо а деза нисло. Дог 1овжадо. Пхенашкахь ц1ий соцуш хетало. Лагчу шад х1утту. Б1аьргашчу хи дуссу.\n…Денна вовшна гуш, лула – кулахь лелаш хилча, вайн дага а ца тосу 1ожалло ц1еххьана вайха милла а хьарчийна, вадийна д1авуьгург хилар.\nАлихан со журналистике вале дуьйна вевзаш вара суна. Цхьана эвлара а ду тхо – Пхьаьрчхошкара. Ирс долуш стаг хета суна суо. Кхолламо, балхо ишттачу нахаца гергарло лелон сайна аьтто баларна. Цундела Дела хастам бо аса. «Вайна юкъара д1абевлларш бехаш бу, уьш вайн иэсехь мел бу», олуш ду – кх халкъалахь.\n…Кхин цхьаъ а билгалдаккха луур дара тахана. 2014 – чу шарахь гуьйранца 1османюьртара Джанбеков Хьумайдаца Г1ырг1азойн махка даханера тхо. Нохчаша, г1алг1аша бехк боцуш кхойт шарахь хан – зама яьккхина оцу хийрачу махкахь. Мацоно,шелоно хийла адам х1аллакдина вайн цигахь.\nДуккхачу г1аланашка, айылышка, вайнехан кешнашка кхечийра тхо оцу шина к1иранахь. Бирлик юьртахь цхьа воккха стаг волчу хьошалг1а дигира тхо рузбанера ара девлича. Тхуна мара а кхетта вилхира и стаг. Оьрсийн мотт ледара бийцарна а, тхо гарна хаза хетарна а, ший а мотт эбеш буьйцура цо. Цкъа воьлура, юха д1ах1уттий воьлхура иза…\n-Дагестан. Чечен. Алимшайх знаешь? – элира цо уггар хьалха. Хороший, яхши человек, ветврач! Мы очень хорошо жили. Кунаками были. Салам айт ему, бохура цо…\nОцу хенахь 1еламшайх (шу марша) воцуш вара. Оха иза шега д1ахаийтича, цхьана ханна вист хила а ца луш висира г1ырг1азо. Цул т1аьхьа г1ийла вилхира…\nТ1аккха Хьумаида д1ахьедира: «Его сын Алихан великий и известный в мире тренер по вольной борьбе! Основоположник борьбы в Дагестане. Очень уважаемый человек!»\n…Дика стаг, коьмарша нах, тешаме доттаг1ий, мехкан доьналла долу к1ентий эхарта бирзина, вайна юкъара д1абовларах, нахалахь биц лур бац. Уьш бехар бу вайн дегнашкахь, иэсехь…\nЦарех цхьаъ ву – кх 1еламшайхин Алихан. Х1ара байт стохка и д1аваьллачу деношкахь балоно дог 1овжорна язйинера ас. Кийрара чов – м х1инца а ю ерзаза, туха тесича санна 1ийжаш. Х1етте а, дисинарш 1ан дезаш ду – кх… Иштта ду – кх дахаран, кхолламан, дуьненан, заманан сизаш… Дала ялсаманехь цхьана тухийла вай, Алихан.\n1ожалло ц1еххьана хьарчавой д1авуьгу,\nДе - буьйса ца лоруш оьккхуьйту керт.\nГергарнаш, доттаг1ий дог духий буьсу,\nЦхьа яьсса юьсу-кха сел йоккха керт...\nВоккха а, жима а къеставац 1ожалло,\nМогий а, торий а ца хоьтту цо.\nГ1иланиг вуьгу цо. Хиларах даржехь,\nХан - зама т1екхаьчнехь, хадабо гуо.\n...Тахана доттаг1чух къастий со кхолламо,\nКийрара дог доьлхуш тезетехь лаьтта.\nСуьйренца чувоьрзу юха а г1еллой,\nХьо санна доттаг1чух хала ду къаста...\nМахко а, халкъо а хьо лоруш вара,\nХьайн дахар дерриг а царна д1адаларна.\nВайн Мехкан, къоман а хьо дозал дара,\nДог ц1ена адам хьо, Алихан, хиларна.\n...Буьйса а д1аели. Уьдур ду денош,\nИзаш а замано шерашка дерзор ду.\nДенна хьо дагвог1уш, б1аьрхиш а 1енош,\nКхолламца ца къуьйсуш, д1аг1ертар ву.\nБ1аьстенца малх кхетча, самдер ду латта,\nАьхькенца юха а кхуьур ду ялта.\nГуьйренца г1арг1улеш йоьлхур ю махкара,\n1а дарах, доттаг1а воьрзур вац юха...\n...Тахана хьан кошт1ехь со воьлхуш лаьтта,\nХилларш а, лелларш а дага а лоьцуш.\nХьо воцуш ваха сайн дацахь а атта,\nЙоккхур ю, хан - зама кхолламца ца къуьйсуш...\nДе кхаьчча 1ожалло хьарчор ву суо а,\nЦу Делан кхелана реза ду вай.\nДенна а готлуш бу дахаран гуо а,\n1ожалло хададо цуьнан и тай...\n16 – г1а декабрь, 2017 –г1а шо\nНигат—халкъана йовхо луш вахар…\nАс муха тоьгур дац вайнехан илли Дашочу кочарна тIе, Пхенашкахь нохчочун цIий кхехкаш хилча, Даймахко воI вича шен?\n30-гIа октябрь – политически таIзарех хIаллакьхиллачеран иэсан де\nОцу дийнахь массанхьа д1аг1о политически та1зарша х1аллакьбинчу нахана лерина акцеш, иэсан мероприятеш. Ткъа Россехь уьш д1аг1о, 1991-чу шарахь дуьйна 30 октябрехь. И


Википеди:Яззамийн говзанча — Википеди\n11 May 2015 - 05 Jun 2019\nМарша догӀийла шу кху сьура говзанчу! ХӀокхо гӀо дийраду шуна тептар керла суьрнаш яздеш кху Тептар чохь. Хьожуш 6 мор баькхича, хьо кхочу тадаре. ХIора цултIйахь бокхун болу коьг тIекхоцучехь хирабу цхьанах дехьа ваьлчи цулла хьалхарчунна чухал ваьлла.\nНагахь хьо дIа вазвелла вацахь (йаз йелла йацахь)\nХьо дIавазвала атту бу хьуна — цо атту бийрабу хьан къамаьлда кхечу декъашхошца кхи ц хьадолун дозанаш дIа дойраду хьуна:\nтIакх йуха вола кхузе.\nНагахь хьо болхба кийчавалахь:\nБолабе говзанчи болх\n'Дадеза хьехар дуьхьара нисйа хьажар долш долу тептар суьранаш цултIйахьабе кхин сур цадар сан дуьхьарлера тептар чура сур. Тхо хьовсашду тептар суьрнаш нийса хилита, нийса доцу суьрнаш дуккха хьолйахь сих сиха дIадохашду. Iамадаре хьажна атту хирабу шу.\nНагахь кхий дуккха шу хаалуаш далахь тадаре бухах лаьцна, хьажа кхузе куьйгалхой.\nХIара говзанча йу йа кечамйахь.\nШайна хетарг йаздар доьху.\n—Дела реза хуьлда\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Википеди:Яззамийн_говзанча&oldid=482012»\nХӀокху агӀон тӀаьххьаралера хийцам: 2015, 18 март, 17:45.


Сулак-сюр-Мер — Википеди\n▲2819 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСулак-сюр-Мер (фр. Soulac-sur-Mer, фр. Soulac, окс. Solac de Mar) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Ле Вердон-cюр-Мер, Граян-е-л'Опиталь, Тале (Франци). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сулак-сюр-Мер&oldid=5189804»


Рагхуваран (Raghuvaran) | Kino-pup.com\n1.\t 2008\t Кто поймёт женщин...\n2.\t 2008\t Бхима\n... Dr. Cheziyan\n4.\t 2005\t Сачин\n... Sachin's Father\n5.\t 2003\t Johnny\n6.\t 2000\t Под прикрытием\n... Deva / CBI Officer Vishwanath / Harkat Ul Ansari Dawood\n7.\t 2000\t Разум и чувства\n... Sowmya's Boss\n8.\t 1999\t Красный падишах\n... Vikram Singh/Vicky Baadshah\n9.\t 1994\t Отстоять любовь\n10.\t 1987\t Маленький свидетель\n11.\t 1987\t Маленький свидетель\n12.\t 1982\t Седьмой


Луьдон-Медок — Википеди\n▲5131 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛуьдон-Медок (фр. Ludon-Médoc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу Мако (ЖигӀонда), Ле-Пьян-Медок, ПагӀампуьигӀ, Сен-Луи-де-МонфегӀгӀан, Амбес.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Луьдон-Медок&oldid=7817346»


ИссагӀлес — Википеди\n44°50′38″ къ. ш. 4°01′51″ м. д.HGЯOL\n▼132 стаг (2019 шеран 1 январь)\nИссагӀлес (фр. Issarlès) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀдеш.\nДозанашца йу Ле Беаж, Ле-Лак-д’ИссагӀлес, Лашапель-ГгӀайуз, ФгӀейсене-ла-Куьш, ЛафагӀгӀ (Лакха ЛуагӀа), ПгӀезай, Салетт (Лакха ЛуагӀа).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ИссагӀлес&oldid=7833216»


Инфоурок › Другое › Конспекты › Урок чеченского языка "Коьрта а, коьртаза а меженаш"\nПредложенин коьрта а, коьртаза а меженаш\nIалашо: Грамматически а, маьIнин а подлежащи а, сказуеми а, цуьнан\nтайпанаш а карладахар. Ненан матте безам кхиор.\nI. Хьехархочун дош\nВайна ма-хаъара, предложени екъало меженашка. Уьш хуьлу коьрта а, коьртаза а. Тахана вай карлайохур ю и меженаш.\nМаса тайпана хуьлу подлежащи?\n- Предложенин муьлхачу меженех олу сказуеми? Дийца цуьнан тайпанаш.\n- Маца юьллу подлежащиний, сказуеминий юккъе тире?\n- Муьлхачу меженех олу кхачам?\n- Муьлхачу къамелан дакъойх кхоллало иза?\n- Муьлхачу меженах олу къастам? Муьлхачу къамелан дакъойх кхоллало иза?\n- Муьлхачу меженах олу латтам? Дийца цуьнан тайпанаш.\nI. Кхочушдо № I65-гIа ш.\nДелахь а, со бахьана долуш нахана лелачу сингаттамаша бIарзвина со.\nСих а ца луш, маьхьсеш а, мачаш а тIеюха волавелира воккхастаг.\nУрамехь адамаш гучудийла девлира.\nБезткъе бейтта кIур бара цу юьртах хьалаболуш.\n- Муьлхачу къамелан дакъойх хилла уьш?\n2. ДIаязйо предложенеш, синтаксически толлу уьш.\nМотт вайн ойланан а, кхетаман а, хьекъалан а уггаре а ца хилча йиш йоцу гIирс бу. Иза хьекъалан а, ойланан а хазна. Ненан мотт хIора къоман а, хIора халкъан а культуран бух бу. Иза кIорггера дика Iамор вайн декхар ду.\n«Мотт ойланан а, кхетаман а, хьекъалан а, дахаран а уггаре а мехала гIирс бу» хIунда аьлла?\nСхьадийца К.Паустовскийс ненан маттах лаьцна аьллачу дешнийн маьIна.\nСаидов Б. язйинчу «Ненан мотт» цIе йолчу а, Арсанукаев Ш. язйинчу изза цIе йолчу стихотворени тIера шайна дагадогIу строфаш дIа а еший, церан маьIнаш дийца.\n- Ненан меттан маьIна муха лору поэта?\n3. Барта кхочушдо 8I-гIа шардар.\nБилгалйоху цхьалхечу предложенин кепаш (юьхьан, билгала – юьхьан, билгалза-юьхьан, юкъара-юьхьан, юьхьза).\n4. ДештIаьхьенийн нийсаяздар карладаккхар.\nКъовларш схьа а йоьллуш, дIаязъе.\nТIоьрмиг чу (дехкира), нанна (тIаьхьа) веара, жима кIант (тIе) веара, хи (чуьра) хьалаелира, сихха (чу) вахара, хенал (тIаьхьа) ян йолийра, машен (чохь) Iара, адамел (хьалха) вогIура, тхов (тIе) туьйхира, дитта (тIера) дуьйжира, меже (чуьра) яьккхира.\n- ХIун башхаллаш ю дешхьалхеннийн, дештIаьхьенний юкъахь.\nIII. ЦIахь б/б. Шардар № I68-гIа. Карлаяха цхьанатайпанара а, шакъаьстина меженаш.\nНомер материала: ДВ-455575


19.02.2019\tПопулярно, Поэзия, Статьи Оставить комментарий\nДагахь а дацар-кха\nДагахь а дацар-кха,\nОццул сатуьйсур ду аьлла,\nЧам кхетта валале,\nСихъелла яханчу хене.\nЙирзина, гучуьра яьлла,\nЙиси-кха цунах цхьа\nЯханчу заманан гене.\nДехаре ваьлла, ас,\nХьесталуш, дийцина аьлла,\nЯг1ац и жимма а герга.\nЭрна дерг – эрна ду,\nИ генахь гучуьра яьлла.\nЦуо, т1аьхьа мохь беттарх,\nЦа уьху дуьхьиг а лерган..\nЛозуш берг цхьа п1елган\nБуьхьиг бен бацахь а,\nЦуо тоам бо.\nКхоссалуш, лач теснарг\nЦхьа г1улч бен яцахь а,\nЦуо дег1ан боларан\nДуьненахь йоккху хан\nМел еха елахь а,\nБолатан лам таттал\nНицкъ болуш велахь а,\nДаго дош ца къуьйлуш,\nБиъна вайша дуй.\nДаг чу боьжна,\nДоза доцуш хаьдда,\nЗовкхе яхьна хан.\nДеган боьра хиъна,\nЦа хьулъелла сан.\nКъаьхьа 1уьйшуш, биъна,\nЗама, ойла 1адош.\nЦуьнга хьуьйсу вай.\nДе мел дели,\nЦхьацца хьаса хадош,\nДахар тегна тай…\nДагагх барташ дохуш,\nХийла ларво хьо.\nСирник санна, даьгна,\nДаг т1е х1уьтту к1аьгнаш:\nБ1аьрса кхачош шен.\nИрсах йоьг1на г1ала,\nВажа – пекъар –\nЦхьаъ дуьнен т1е\nВели цхьаннан метта.\nВажа – х1инца\nВара… Х1инца вац.\nДегнийн г1ура – вас.\nМаьлхан серло ешна,\nДиц ма делахь…\nНекъан юкъ юста йиш йоцуш,\nСтиглара седа бу генахь.\nСедане 1алашо лоьцуш,\nМел дог1у де кхачаделахь.\nТарлуш дац т1екхача алий,\nШеконех тешна, ма 1елахь.\nДег1 малдеш, партал а валий,\nХан-зама эрна ма елахь.\nХьан дайнарг, ахь хьегнарг лоруш,\nСедане кхочур ву т1аккха,\nПаналлин г1ушлакхе волуш,\nКураллех дог херадаккха.\nНицкъ кхаьчна, 1аьршашка ваьлча,\nЛахенаш ма хета атта.\nХьайн цигахь самалхадаьлча,\nЙиц ма е хазалла лаьттан.\nДиц ма де: ца хиъча лела,\nЛакхара, ког шерший, вужу.\nТ1ебазлой дуьненан белам,\nСий, доьлхуш, доркъана дужу…\nТ1елаца ма дац-кха атта\nАз дайна шийла «ах1»,\nДависарг, йиш хилча-м,\nЦу метта, т1ам-меже хецна.\nМаьлхан нур беснеш т1ехь лоьцуш,\nАтта дац зазашлахь\nЮха а, меллаша\nТховса, б1аьрга п1елгаш 1уьттуш,\nСинтем хьийза, карзахбаьлла.\nСан г1енашна дуьхьалх1уьттуш,\nНаб а яйна, ц1ераяьлла.\nМалхбалера серло хедош,\nБасах боьхна бода уьду.\nАнайистехь сирник летош,\nБага г1ерта маьлхан къуьда.\nБуьйсанан шеен 1одика еш,\nСан ойланийн пусар ца деш,\nБайташ тховса дуьхьалъевли.\nХьеша-ден лааме кхача.\nХьешан а, ларамбан дезаш:\nАьрзуно, 1аьршашка яьлла,\nКхерстабо хелхаран т1ам.\nМазбелла дахаран чам.\nДаймехкан машаран мерзаш\nКхерамо, маьхьарца терсаш,\nОлхазарш ца къехкадо.\nМарш баьтт1а маршо ю царна,\nМацалла, хьогалла яц\nМарцаран хьожанца ц1арна\nГ1уьтту к1ур х1аваэхь бац.\nМалх боьлу дахарна летта,\nСерлонах б1аьрг 1ийдалуш.\nХ1аваан сийналлех лета\nКхоьлина марха яц гуш.\nЛадег1а шеконаш йоцуш,\nМал дог1у де хийцало\nХ1аваан тулг1енаш лоьцуш,\nАьрзуно т1ам кхерстабо…\nХьо хир ду моттара хьанна?..\nХено шеен катоьхна,\nЛовзаран гуонехь цкъа,\nОйланийн сингаттам мела.\nХан хьаьшна, гучуьра девлла,\nХаттар до вай:\nЖоп ду цунна:\nВыберите рубрику Дебют (24) Документы (2) Драматургия (13) Интервью (19) История и общество (42) Культура и языкознание (48) Литература (28) Литературное наследие (32) Память (25) Популярно (350) Поэзия (254) Проза (228) Публицистика (237) Статьи (720)


Оьрсийчоьнна дуьхьал санкцеш дIаяхйина Евроберто\nОьрсийчоьнна дуьхьал яьхна экономикан санкцеш дIаяхйина Евробертан Кхеташоно (ЕС) 2020-чу шеран Товбеца-беттан 31-чу дийне кхаччалц. Евросоветан сайтехь официалан хаамбина цунах лаьцна. Минскан дийцарш кхачо йоллуш кхочушдина цахиларан бахьана ду санкцеш тохар. Кху беттан 13-чохь ЕС-н саммитехь Германин канцлеро Меркель Ангелас билгалдаьккхира, "нормандин форматехь" хиллачу цхьанакхетарехь гIеххьачу прогресе кхачийна аьлла. Делахь а, йоллу санкцеш юхаяха тоаме дац иза аьлла канцлеро. Германин позицина тIетевжина Франци а.\nДуьххьара Москвана дозанаш туьйхира Брюссело 2014-чу шарахь, ГIирмана аннекси ярна а, Украинерчу сепаратисташна гIо латторна а. Цул совнах, Донбассерчу хьолана дестабилизаци йинчу оьрсийн бахархойн Евросоюзан мехкашкарчу банкашкахь латточу ахчанашна а блок туьйхира.\nШаьш Украинан агресси яр тIе ца дуьту Москвано. Еаридийнахь дIахьочу шен пресс-конференцехь президенто Путин Владимира даим а санна, юха а бакъ ца дира Украинан малхбалехь тIемаш беш оьрсийн эскархой бу бохург. Ишта Путина билгалдаьккхира, санкцеша дуьненан экономикана а, йохка-эцарна а зенаш деш хилар.\nПрезидента дийцарехь, Евросоюзана санкцеша дина зен 50 миллиард еврон барамехь ду, ткъа Германин бюджетера хIора баттахь довш ду 750 миллион евро.


Мамелоди Сандаунс ЮАР Премьер-лига - 2016 / 2017 . Футбол. Чемпионат страны.\n04.05.2017 Мамелоди Сандаунс : Платинум Старс - 2 : 2 тур № 3\n01.05.2017 Бидвест Витс : Мамелоди Сандаунс - 1 : 0 тур № 6\n30.10.2016 Мамелоди Сандаунс : Cape Town City - 1 : 2 тур № 7\n19.11.2016 Мамелоди Сандаунс : Кайзер Чифс - 2 : 1 тур № 9\n23.11.2016 Мамелоди Сандаунс : Голден Арроус - 3 : 0 тур № 10\n03.12.2016 Мамелоди Сандаунс : Фри Стейт Старс - 4 : 1 тур № 12\n19.04.2017 Суперспорт Юнайтед : Мамелоди Сандаунс - 0 : 1 тур № 13\n21.02.2017 Платинум Старс : Мамелоди Сандаунс - 1 : 2 тур № 18\n25.02.2017 Мамелоди Сандаунс : Бидвест Витс - 2 : 0 тур № 19\n03.03.2017 Cape Town City : Мамелоди Сандаунс - 1 : 0 тур № 20\n01.04.2017 Кайзер Чифс : Мамелоди Сандаунс - 2 : 1 тур № 22\n13.04.2017 Мамелоди Сандаунс : Суперспорт Юнайтед - 5 : 0 тур № 23\n16.04.2017 Фри Стейт Старс : Мамелоди Сандаунс - 0 : 1 тур № 24\n28.04.2017 Голден Арроус : Мамелоди Сандаунс - 0 : 2 тур № 26


matiev — происшествия — LiveJournal\nУкх к1ира дахача шинарча дийнахьа инсульт яха лазар а хинна дарбанче 1очувига реанимаце вар г1алг1ай мехка йоазонхой юкъарлон тхьамада Хамхой Ваха.\nСелхан а тахан а цига вар со цун хьалага хьажа ваха, лораш ч1оаг1а хала ва йоахар из. Бакъда тахан делкъал т1ехьаг1а из сецав аьнна чам боацаш, дега хала хоам а хиннаб сога.\nДала гешт долда цунна, Дала къахетам болба цох!\nДега вол йоацаш дика саг вар из. Яхь йолаш саг вар!\nДукха из волча иха ва со, воккха саг веча санна араваргвар из а цун ц1еннана Iайшет а. Дукха х1ама дар цун керта чу. Мичча хана со вахарах даггара яздеш е дешаш хулар. Массаза а юхь елаенна вар из. Дала къемата дийнахьа а юхь елайойла цунна!\nГ1алг1ай мехка Даьре никъ!\nХ1етарча хана дерригача дунен т1арча наха ч1оаг1а къахьегаш хиннад ба́ха г1ерташ. Ма1а нах лаьтташ д1адувш, жа, доахан, говраш леладеш, базара ухаш хиннаб. Кхалнаха ц1аг1а эшар-дезар а деш, мукъача хана ма́ха боаккхаш а хиннаб.\nБазара лелачар Кита мехкара башха-башха к1адаш: зип, даьрий, кхыдараш - кхухьаш хиннад. Мисара мехкара дошо, дото хознеш, къаьстта ший тайпарча Шамерча болатах (дамасская сталь) даь т1ехкараш. Уж т1ехкараш хиннад юкъах доахкача хана т1ехкар а хьадаьккхача шалта а хулаш, дукха мах болаш, ч1оаг1а лоарх1аш. Х1амаш тега хьалдоаха маьхий а кхухьаш хиннад Царех Мисара маьхий оалар, уж а хиннад дукха мах болаш, ч1оаг1а лоарх1аш. Кхыйола х1амаш а кхехьай д1а а хьа а. Лоацца аьлча, базар ч1оаг1а еш хиннай цу замалахь дерригача дунен т1арча наха. Уж т1ехкараши маьхии моллаг1болча нахага хулаш а хиннадац, эца низткъала доландаь. Цхьа эздий, лоарх1аме кагийнах хьоахабеш хилча, оалаш хиннад з1амигача сагах: «Шаьмера т1ехкар хьерчаш вар из юкъах, - йо1ах - Мисара маха боахаш я из».\nЦу мел долча х1аманна дакъа лоацаш хиннад Г1алг1ай мехко а. Цу замалахь нах базара ухаш т1ехбола Даьре никъ хиннаб, вай мехка г1олла чакхбоалаш. Еча базара а кхыдолча пайдашта а г1алг1ай къама йоккха совле хиннай из никъ вай доазон т1а г1олла бодаш хиларах. Даьре никъ, къулбехьара Гуржий доазон т1ара Г1алг1ай мехка 1очу а баьле, Хамха юххе г1олла 1о а бай, Эса-ч1ожах 1обоаг1аш хиннаб. Г1алг1ай доазон т1а даьре наькъа т1а, моттигашка хьежжа, юкъ-юкъе лаьрхх1а оттадаь ха хиннад. Цу новкъа базара-кира, кхыдолча г1улакхашта болхаш-боаг1аш бола нах лорабеш, маьрша чакхбоахаш хиннад из ха. Х1ара ха т1а к1аьдвенначоа сала1а а, мецвенначоа х1ама даа а моттиг хиннай, нагахьа к1аьдъеннаяле, хувца говраш а кхыйола мухь кхухьа х1амаш а. Долчча тайпара аьлча, цу морча б1аьхача новкъа лелача наха эша кхоачам хиннаб цу моттигашка лоадам боацача маьхах. Шоаш а ухаш хиннаб г1алг1ай Мисара а, Кита а, Х1инде а, кхыча а мехкашка базара.\nБ1аь шу совг1а хьалха вай мехка яг1аш хиннай К1ужбаг1а хи яхаш йоккха цхьа га. Хьалла бухье к1уж мара кхы цхьаккха тайпара ткъов хиннаяц цох йоаллаш, цудухьа оалаш хиннад цу гаьнах К1ужбаг1а хи. Иштта Совъаг1е а Сов а оалаш хиннад цох. Мут ц1е хиннай цун. Из – ц1е дахча хилара белгало я. Б1аь метр совг1а лакха а лохера ворх1 метр совг1а сома а хиннаб К1ужбаг1а хи. Из б1аргагуш хиннаб вай мехка дукхаг1а мел йолча моттигашкара. Ц1ава ца ховш, наькъа тувлавеннача сага дикка йоккха белгало хиннай из, цунца нийсвале, ц1енах кхеташ а хиннав.\nТахан ачалкхенаш яда моттиг а шин арг1аюкъ а, акха ядаш, пана хиннай цу хана. Моллаг1ча цхьан х1аман г1алат баьнна нах бехк а бий, г1ода цига д1аухийташ хиннаб. Царех цхьабараш, шоашта теха ха яллалца, цига 1еш а, цхьа аьрдаг1о бараш байде ц1абоаг1аш а нийслуш хиннад. Хийла наькъа тувлалуш хиннаб уж, т1аккха К1ужбаг1ача хенага а хьожаш ц1аихаб. Иштта кхычахьара а, цхьацца г1улакха баха нах, ц1абахка ца ховш бисача, цу хенаца нийслуш ц1аихаб.\nТахан бац К1ужбаг1а хи, из бежаб ткъоалаг1ча б1аьшера барх1лаг1ча-иттлаг1ча шерашка. Дукха къахьийгад цу хана вай мехкарча наха, къаьстта Сурхот1арчара, из га юхаметтаоттае г1ерташ, цу хена овла т1ара е гинах галг т1аялар догдоахаш, цу меттига бежан а х1ама а т1аг1оргдоацаш, гонахьа сангар а яьккха, цунна чухьнахьа саьргех лакха карт а яь. Наха фуннаг1а дирах, цунах цхьаккха х1ама т1аяьннаяц, из га юхаметта а оттаеннаяц, малаг1а дахча я ца ховш, къайла а йисай из. Тахан вайна т1а да из га малаг1а-фу дахча хиннай ха а, лаха а, тахка а. Цу К1ужбаг1ача хена дух тахка, из га малаг1а я хайна, цох дола бакъдар лахача сага хийцца дунен т1ара т1ех дола совг1ат доаг1а.\nБоккъала хоза тоаяьй К1ужбаг1а хи баьг1а моттиг: ламаз де а, к1аьдвенначоа сала1а а, ваг1а а моттиг я тахан цига.\nБожалехь хьалха К1ужбаг1ача хена гома боарам шиаш урхаши ши пхьаг1ати хиннаб, хена лохера тувр ворх1 метр совг1а хиннай. Цу ханарча юкъерча урхай д1оахал хиннад кхойт эрш. Хоза а хеташ, цу хена сомал дусташ хиннад наха.\nУрхий гоаламаш хьа а лаьце, хена дехьеи-сехьеи г1олла в1аши духьалвоаг1аш хиннав ши саг, в1ашка ма кхаьччанге, цхьан оаг1орахьара шинна урхий гоаламаш цхьанне д1алоацаш хиннай, шоллаг1чо, юха а вахе, вокха оаг1орахьара гоаламаш хьалоацаш хиннай, цигга сага белажа лаккхала уж хьала а айяй, урхаш бейоахка кулгашца из хи хьамарх1а а белле, бусташ хиннаб цу хена гом. Эршах кховзткъе цхьайт сантиметр хул, т1аккха шин урхех барайтта метри шовзткъе ялх сантиметри хул, пхьаг1атах цхьа метри езткъа сантиметри хул, уж шеярг в1ашаг1техача ткъаь шиъ метри ялх сантиметри хул К1ужбаг1ача хена гом, х1аьта тувр ворх1 метри шиъ сантиметри хул.\nДаьла Элчах (с.а.с.) яздаь муг1араш.\nМухьаммад пайхамар (с.а.с.)\nДаьла Элчан сил бочаг1а,\nДала цхьа са кхелладац.\nКхы цхьаькха саг цул дикаг1а\nЛаьттан букъ т1а венавац.\nЦун да хиннав 1абдуллах1и,\nХ1ашима лерх1амерча ц1ен.\nНана хиннай цун Амина,\n1абду-Манафа сийдолча ц1ен.\n1абдуллах1и къонгашта юкъера\nХиннав ший даь хьамсараг1а.\nАмина а тайпан юкъера\nХиннай лоарх1аш, сийдолашаг1а.\n1абдуллах1и кира лийннав,\nНапаг1 лохаш, базар еш.\nХьонка боаккха ха хьаэттай!\nХьамсара мехкахой, вежарий, йижарий! Хьаэттай ъьонка боаккх ха.\nВай ворхх1е даь хана денз хьадоаг1аш да вай, хьунаг1а Дала хьат1а яьлтача х1амах воашта цхьацца эшаш йола х1ама даара 1алаш еш. Х1аьта къаьстта Нажгамхьов бутт хьалилча хой нийсса кховзткъеи шийтта дийнахьа баа хьонк хул. Цу хьонках ийс дарба доал оал вай боккхийча наха. Къастта из хьонка ч1оаг1а буаш къам да вай дар.\nТ1ехьарча хана хьунаг1а хьонк баккха ваха саг дагдоаццаш лозавеш а нийслу, цхьантайпара хьунаг1а нийсъенна минаш лелхарца е аькха т1акхачарца. Аькхан к1алхарвала-м селла хала а дацар, бакъада минах лоравала да хала, иичахьа йоалла хац вайна из да ма хьакхарг. Цудухь вай лорадала деза.\nИшшта цу г1улакхаца дувзаденна дехар ду вайга Г1алг1ай мехка г1ола йолча Росси МЧС болхлоша лорале аьнна. Из хоам вайга бирах царна Даьла раьза хилва.\nДала къоабал долда хьажол!\nТахан 1уйранна пхи сахьат итт минот яьлxа кхаьчар, вай мехкара Маккеи, Мадинатеи хьажол де баха хинна нах а боалабеш кхоалаг1а ц1аденадена фекема.\nКема т1а воккхаг1ал деш хиннача Дудургнаькъан Мувсас яхачох, бахара бахкара цхьаккха хьовзам а боацаш хилар Даьла ц1енна го баккха, Даьла параз д1адала бахарий никъ.\nХьажц1а бахача наха юкъе хьалхара баха а, шозлаг1а баха а, е кхы дукхаг1а иха а нах бар. Цигга ц1абоаг1ача наха духьал ваха а цар д1а-хьа бихьа никъ даькъал бувца а вахача, укх шера хьалхара хьажол де яхача Пхьилекъонгий юртарча Фирдовса хилар са къамаьл:\n-Фирдовс, мишта хилар шун никъ, массайола а хьажола маьженаш хьалйиза аьттув баьларий шунна?\n- Хьалхара йодаш хиларах, ч1оаг1а дагадоаллар сона, мишта хургба хьог1 са никъ яхаш, бакъда хьалхабаьннача тха кулгалхоша доал дарах Даьла къахетамца, дика чакх баьлар тха никъ.\n- Цхьаккха а 1а доаккхал деш х1ама дарий 1айха бихьача наькъа хьале?\nСа хьамсара г1алг1ай йижари, укх йи1ий суртага хьежача гу вайна мел ц1енхашта лелабаьб вай къамах болча кхалнаха шоай дег1ат1ара г1ирс. Боккхийча исташа а мехкараша хоза хеташ шоай дег1а эздел д1а а хьокхаш леладаьд из барзкъа. Х1анз наггахьа кхалсаг мара гац вайна цу г1ирсаца. Хоза таций цу йи1ийга из дувхар?\nЙи1иг кхойтта шерал т1ехьялча наха юкъе д1а-хьа мел йодача хана из барзкъа т1адувхийташ хиннад, вай ноаноша цун дег1а доалаш латта онк хьулдара а из кхувш йоаг1илга д1ахайтара а духьа.\nДизза ший дег1 къайла цадаьккхача кхалсаг маьре д1аюгаш а хиннаяц хьалхарча хана. Сона хац тахан вайна фу даьд. Д1ааравала хьона моге, шортта лелаш ба вай дар 1о а даьккха, хьалха вай къамо къоабалдеш ца хинна барзкъа т1адийха лела кхалнах.\nШоай мехках а, къамах а, дуненах а беха лелача цигаьнаш тахан а хийцадац шоай барзкъа. Дукха тайпарча къамех болча 1арбаш а леладу шоай къаман барзкъа, Инде г1олла вай гобаьккхача а шоай барзкъа да цар дувхадер а. Х1аьта вай, кхычахьар т1адена 1овраташ гучахьа хулийташ бола г1ирс бийха лел. Ма ч1оаг1а чам ба-кх вайна наьха х1ама айде, вайчун сий доаде!\nВай къаман г1ирс т1а а бийха х1анз укх сурта т1а яг1ар морг йо1 б1аргаяйча цец амаг1а баьле, хьежаш, из хоза хеташ хул кхича къамах бола нах. Х1аьта вай из цхьаккхача а маьхе ларх1ац. Хьо ваха, лоарх1аре х1аране т1а-м дувхадергдар шоай къаман дар. Ларх1ац вай из!\nСа хьамсара дукхадеза йижарий, аз дехар ду шуга ма кхоссалаш шоай ноаноша лелабаь из хоза г1ирс 1о. Ма даоделаш цунна сий. Кхы мел дар д1адаьлоча а вай къаман кхалнаьха барзкъа ма дий из.\nДала дукха доахадолда шо!\nДала гешт долда цунна! — 0\nГ1алг1ай мехка Даьре никъ! — 0\nКIужбагIа хи! — 0\nДаьла Элчах (с.а.с.) яздаь муг1араш. — 0\nХьонка боаккха ха хьаэттай! — 0\nДала къоабал долда хьажол! — 2


Leave a Comment on ХЬЕХАМАШ ЗУДЧУЬНЦА МУХА ХИЛА ВЕЗА НА ЧЕЧЕНСКОМ СКАЧАТЬ БЕСПЛАТНО\nБилал — Зударшна хьехам Билал — Зударшна хьехам. Шо1ип Хаз хьехам Шо1ип Хаз хьехам. Наше Онлайн Телевидение — это более популярных TV каналов на выбор, по странам и жанрам. Мухьаммад хьехам — Вовше къинт1ер довлар. A «Bleed» Official Music Video. Пожалуйста, поддержите проект лайком или плюсом! Первые результаты поиска — с YouTube, который будет сначала преобразован, после чего файл можно загрузить, но результаты поиска из других источников могут быть сразу же загружены в MP3-файл без какого-либо преобразования или пересылки.\nХьехам-Зудчуьнц муха хила веза.\nПодробнее о наших правилах читайте в Условиях использования. Абдуллах Ильясов хьо сан хьехааш бе м ц кхоч хьоьх терниг хьо хил вез именехь глупости не говори Хьайх тернаг бе карор вац ун хьо мел ляьтах ветларх.\nНаше Онлайн Телевидение — это более популярных TV каналов на выбор, по странам и жанрам. Шо1ип Хаз хьехам Чечееском Хаз хьехам.\nПоиск любой песни, топ альбомы по странам и свежая музыка на Mp3itune! Жениться лучше или требовать знания?\nДала геч дойла вацна массарна. Хаза хьехам зуда ше х1усам дена муьт1ахь хилар. Фатима мир ей встала против второй жены раскаяние и тд сказки я изучаю Ислам, хеьхамаш до дыр эту тему ревность и прочее всегда сопровождали жизнь женщин и нигде это не оговаривается как отсутствие Имана, кроме как в толкованиях, которые очень странны.\nХаза хьехам зуда ше х1усам дена муьт1ахь хилар. Сергей Тышко Радовать Днипров Mp3. Рамзан — Хьамзат Лев Аллаха! Хьехам 1умар Хехоев Инстаграм чохь болу йо1ри. Аюб что вы понемаете в искустве Аюб чувадреллы Это красивые истории.\nТамашийн дийцар Керла хьехам. Перейти на страницу этого видео Вернуться к просмотру. Julia Michaels [Official Audio] Смотреть все песни.\nSeda maGomaDOva 3 месяца назад ваааа и сайниг чу верзо цхьа до1а хумма хир яри те дийнахь 10 11 далац вижна 1ай такх яам юи ара волу буьйсин 2 3 далац чу ца вохш 1аш вол. Эта группа является прямым продолжением группы «Блог о Планете Земля».\nFatima Mashaeva 7 месяцев назад Давис зудчун хьакъ ларош таг висни те кху замнахь Хадижа Абасова 1 месяц назад Аллах1 рез хуьл хьун ма хаз хьехам бо ахь. Массу бусулба нахан каш 1азаб ца хилара хьехам. Eminem — Good Guy ft.\nХьехам — Бог посылает нам испытание. Груз из Донбасса в Россию до 50 тыс за 4 года войны Mp3. Хьехам зудчуьнах лаьц Хьехам зудчуьнах лаьц. Ахь зудчыьнца бекхам хира бу хьуна 1-ра хьехам Ахь диначуьнца бекхам хира бу хьуна 1-ра хьехам — Бекхам. Хьехам Зуда ялина волуш сваьзе ма вил. Дала иманчохь хулитила вай. Майрчун мютах хилар Хьехам.\nНе забывайте поделиться ссылкой с друзьями! Ислам — Молл ва хьехам беж. Слушайте и качайте музыку в хорошем качестве.\nХьехам Зуда йитар хьокъехь. Прекрасная возможность завязать новые отношения с продолжением в реале.


Пуьлле — Википеди\n48°43′52″ къ. ш. 0°52′34″ м. д.HGЯOL\nПуьлле (фр. Pullay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Ле-БагӀий, МандгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пуьлле&oldid=7832763»


Чагаев Булатана хан тохарх болу сацам тIечIагIбина Швейцарерчу кхело\nШвейцари -- "Ксамакс" футболан тобан долахо хилла волу Чагаев Булат Невшателехь матч йолаялале хьалха, 27ГIаl2011\nНевшатель Швейцарерчу гIалара Ксамакс цIе йолу футболан клуб ийцира нохчийн бизнесхочо.\nНоенбургер олучу кантонерчу кхелахь шолгIачу инстанцехь луьстуш хиллачу гIуллакхехь Чагаевн адвокаташа 2016-чу шарахь меттигерчу кхело цунна кхо шой, ах шой хан тоха бинчу сацамна дуьхьал бина латкъам бара къастош.\nБизнесхочун Швейцарерчу адвокато Яфаев Дмитрийс шен аппеляцин йозанехь шен клиент бехках маьршаваккхар я цунна тоьхна хан лахъяр дехнера кхеле.\n35 миллион долларх лаьцна харц чек лело иза гIортар а дагдаийтира кхело латкъам бинчаьрга.\nАмма кхело кхочуш ца дина и дехар. Шайн сацамна бух балош Ноенбургерчу кхелахоша билгалдаьккхина, Чагаевна ца хаа йиш яцара шен леламаша а, ша барам боцуш футболхойн ахча дайъаро а клубан даккхий зенаш ца дан йиш йоцийла аьлла.\nЦул сов, Чагаевс шерашкахь клубехь къахьегна зеделларг долу белхахой дIа а баьхна, царна метта шена луъ-луурш дIахIиттина хилар а, Iамеркерчу банкан цIарах 35 миллион долларх лаьцна харц чек лело иза гIортар а дагдаийтира кхело латкъам бинчаьрга.\nМаршо Радионо дийцина ма хиллара, 2011-чу шарахь Нохчийчохь цхьана юкъана „Терк“ футболан клубан куьйгаллехь а хилла, цигара иза дIаваханчул тIаьхьа Нохчийчоьнан куьйгалла цунна резадоцуш хилар а прессехь гIардаьлча Швейцарехь гучувелира бизнесхо. Невшатель олучу Швейцарерчу гIалара Ксамакс цIе йолу футболан клуб ийцира цо, массо а цецвоккхуш.\nЦунна бехкедиллира, ямартчу хьесапашца бизнес лелор а, ясакхашца бозбуанчалла лелор а.\nМеттигерчу хаамийн гIирсаша а, адамийн бакъонашларъярхоша а хIеттахьехь шеконаш яржийра, Чагаев боккъал а швейцархойн футболан клуб когаметта хIоттон Iалашо йолуш лела бохучух. Цхьа могIа IалагIоже сацамаш клубан куьйгаллехь тIеэцарца а, - масала, иза гIоьртира Ксамаксан цIе „Ксамакс-Вайнах“ аьлла хийца, - иштта а холчу финансийн хьолехь йолчу цу клубан ахча комаьрша дохкарца а гIарваьллачу Чагаевс ша Ксамакс эцна бархI бутт баьлча иза банкроте ерзар дIакхайкхира.\nИза бахьана долуш цу дийне кхаччалца супер-лигехь ловзуш хилла тоба цу лигера аракхоьссира, ткъа цул совнаха 23 миллион швейцархойн франк я цхьаъ ах миллиард герга сом декхарш дисира клубана тIехь. Ша Чагаев меттигерчу Iедало лецира. Цунна бехкедиллира, ямартчу хьесапашца бизнес лелор а, ясакхашца бозбуанчалла лелор а.\nШа Чагаев кхеле ца веанера, Швейцаре цу процессехь дакъалаца ван бакъо цо кхелахошкара яьккхинехь а.\nНабахтехь 4 бутт баьккхинчул тIаьхьа масех миллион франк закъалтана а дуьтуш аравелира иза набахтера. Ткъа 2013-чу шарахь Швейцарин куьйгалло дIаяьккхира Чагаевна цу махкахь Iен а, болх бан а бакъо луш йолу виза, иза махкара ара а воккхуш.\nХIетахь дуьйна Москохахь Iаш ларалуш ву скандале бизнесхо. Швейцарехь цуьнан бисина болу бахамаш, масала, цуьнан хIусамнанна Завгаева Иринина тIеязйина йолу вилла 2,5 миллион франках йохка а йоьхкина, и ахча Iедалан доладаьккхина.


гдз чеченский язык автор янгульбаев 6 класс шардар185 lyquzuca nibecuje mozudic jufoha - ynaga.egote.podaroklbt.ru\nгдз татар теле 3 класс харисов харисова хисамова 110нче кунегу 11\nгдз чаваш челхи 2 класс игнатьева чернова edn ru нашлось 0 ответовгдз чеченский язык 3 класс солтаханов эдиловгдз татар теле 3 класс гафурова салимгареева гдз татар теле 3 классгдз татар теле 7 класс максимов\nгдз чеченский язык 6 класса шардар 3 автор янгульбаев 18 декабря\nhttp://ynaga.egote.podaroklbt.ru/engine/c.php?q=гдз чеченский язык автор янгульбаев 6 класс шардар185&uri=687d1ba8227d73461e1772e6ad24f8bb\nРусский язык 6 Разумовская · Русский язык 6 Богданова · Русский язык 6 Баранов · Русский язык 6 Львова · Русский язык 6 Сергеева · Русский язык 6 Лидман · Русский язык 6 Богданова · Русский язык 6 Львов · Русский язык 6 Селезн · Русский язык 6 Тростенцова · Русский язык 6 Малюшкин · Русский язык 6 ... 27 дек 2016 ... 106 Урок №6 Мухаллин а, юкъаметтигаллин а, доладерзоран а билгалдешнаш. by Yahya von Monnem. 4:46. Play next; Play now. 107 Урок №7 Лаамаза а, лааме а билгалдешнаш, уьш вовшех къасто хаар. by Yahya von Monnem. 4:59. Play next; Play now. 108 Урок №8 Билгалдешнийн ... В.А. Янгульбаев, Ж. М. Махмаев «Нохчийн мотт-5 класс» Грозный ГУ « Книжное издательство 2011 шо» 2. Эсхаджиев Я. ... 6. «Пхьармат» Нохчийн фольклор.Этнографи. № 1 1992 , аг1о 50-53. 7. Халидов А.И. «Нохчийн метта1илманан терминийн луг1ат»/Грозный: «ГУП «Книжное издательство» , 2012 шо. Чече́нский язы́к (но́хчийн мотт) — один из нахских языков, национальный язык чеченцев.\nгдз татар теле 4 класс гафурова салимгареева гайнетдинова ответы 1ча | гдз учебник татар әбияте 5 класс мотигуллина а.р ханнанов р.г хисматова л.к.гдз тетрадь по чтению 3 класс есенина фгос ответы 22 октября 2016 годагдз татар теле 4 класс мияссарова файзрахманова ответыгдз татарский язык 3 класс литвинов садыйкова гарипова решебник 25гдз фгос литературное чтение 4 класс автор круглова итоговая аттестациягдз чаваш челхи 5 класс андреев гурьевагдз татар теле 3 класс мияссарова фэйзрахмановагдз чеченский язык 2 класс э х солтаханов и э солтаханов |　▲ top\n→http://ynaga.egote.podaroklbt.ru/gdz-chechenskiy-yazyk-avtor-yangulbaev-6-klass-shardar185-955.html"entry_table2" cellpadding="0" cellspacing="0">


Исламан Нур - Свет Ислама - Бераш кхиор\nБерана цIе тиллар а, цуьнан бакъонаш а\nМассара а тIеэцначу юкъараллин Iадатех цхьаъ ду - бер дуьненчу даьлча, дас-нанас оцу цIарца цуьнга кхайкхича я цуьнан и цIе яьккхича, массарна а иза девзан долу цIе тиллар. Ислам дино чIогIа тидаме эцна берана цIе тилларан гIуллакх. Берана цIе тиллар коьрта а, ладаме а хилар гойтуш йолу бакъонаш хIиттийна Ислам дино - берийн хьокъехь мел оьшуш дерг а, цуьнан сий-ларам айбан мел дезаш дерг а, бераш кхетош-кхиораца уьйр мел ерг а бусалба умматана довзийтаран дуьхьа.\nКхиндIа вай йийцаре йийр ю - берашна цIераш тахкарехь ларъян езаш йолу Ислам дино охьаехкина бакъонаш.\nАллахIан цIарца дIадоладо вай хIокху жайнах пайда эцар!\nХастам бу АллахIана - Iаламийн Дела волучу, хIаваэрачу олхазаршна рицкъаш латтош волучу, хичуьрачу чIерашна рицкъаш латтош волучу, лаьттах дохкучу гIорасизачу нIаьнешна рицкъаш латтош волучу, дийнаташна рицкъаш латтош волучу, дерриге а Iаламаш кхобуш-кхиош волучу!\nАса тоьшалла до АллахI воцург кхин дела цахиларца. Ша цхьаъ ву И, Шеца цхьа а накъост воцуш.\nХIай Адаман тIаьхье! Гергара нах багарбеш бу хьуна, хьан цаьрца гергарлонийн а, тайпанийн а уьйраш мел ерш. ТIаьхьа йогIучу рогIехь нисбер вай уьш: дай, наной, ден дай, ден наной, вежарий, йижарий, ден вежарий, ден йижарий, вешийн бераш, йишийн бераш, ден вежарий, ненан вежарий, цул тIаьхьа вогIу гергаралонехь юх-юххера вверг а.\nШарIо «гергарнаш» аьлла цIе яккхаран ши бахьана ду:\nДен а, ненан а хьаккъаш\nСалам даларан гIиллакхаш


СеггӀе — Википеди\n47°41′11″ къ. ш. 0°52′21″ м. д.HGЯOL\n▲6938 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСеггӀе (фр. Segré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Ла-Шапель-суьгӀ-Удон, Ла-ФегӀгӀегӀ-де-Фле, Л'ОтельгӀи-де-Фле, Лувен, Ниуазо, Сент-Жемм-д'Андинье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=СеггӀе&oldid=7834169»


СПОРТИВНЫЙ КЕЙС | Ведущий Виталий Хозяинов\nВедущий Виталий Хозяинов\nМгновенно нахожу решение любой сложной задачи и изящно выхожу из затруднительных ситуаций.\nPosted on 03.09.2019 by maestro_more\n#Ведущий #Ведущийнавыпускной #Ведущийнавыставку #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнаюбилей #Ведущийнасвадьбу #Ведущийпрезентацию #ВиталийХозяинов #Виталий #Свадебный #Тамада #Мс #Хозяинов #Шоумен #Конферансье\nРубрика Фото ведущего Виталия Хозяинова\n#Ведущий #Ведущийнавыпускной #Ведущийнавыставку #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнасвадьбу #Ведущийнаюбилей #Ведущийпрезентацию #Виталий #ВиталийХозяинов #Конферансье #Свадебный #Мс #Тамада #Хозяинов #Шоумен\n#Ведущийнаюбилей #Ведущийпрезентацию #Ведущийнасвадьбу #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнавыставку #Ведущийнавыпускной #Ведущий #Виталий #Тамада #Хозяинов #Шоумен #ВиталийХозяинов #Конферансье #Мс #Свадебный\n#Ведущий #Ведущийнавыпускной #Ведущийнавыставку #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнасвадьбу #Ведущийнаюбилей #Ведущийпрезентацию #Конферансье #Мс #ВиталийХозяинов #Свадебный #Тамада #Виталий #Хозяинов #Шоумен\n#Ведущий #Ведущийнавыпускной #Ведущийнавыставку #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнасвадьбу #Ведущийнаюбилей #Ведущийпрезентацию #Виталий #ВиталийХозяинов #Конферансье #Мс #Свадебный #Тамада #Хозяинов #Шоумен\n#Ведущий #Ведущийнавыпускной #Ведущийнавыставку #Ведущийнакорпоратив #Ведущийнаоткрытиемагазина #Ведущийнасвадьбу #Ведущийнаюбилей #Ведущийпрезентацию #Виталий #ВиталийХозяинов #Конферансье #Свадебный #Тамада #Хозяинов #Шоумен #Мс\nОСТАВЬТЕ ЗАЯВКУ, И Я ОБЯЗАТЕЛЬНО ВАМ ПЕРЕЗВОНЮ!\nCopyright © 2020 Ведущий Виталий Хозяинов. All Rights Reserved.


Йовлой Заьлмах: «Цхьацца гӏа а боаккхаш гӏоргда вай дӏахьалха»\nОпубликовано 22 марта 2018 г .\nЯндарера наькъаш тоадара а из юрт социальни хьакъехьа дегӏайоалаяра а дешаш дийцар Парламента спикер волча Йовлой Заьлмаха юрта совета депутаташца вӏашагӏкхетаре. Цу вӏашагӏкхетаре дакъалоацаш бар Наьсарен района да Латыранаькъан Исроапали юрта да П…\nРоссийски Федераце Президента хоржамаш боаггӏача боараме чакхдаьлар\nОпубликовано 21 марта 2018 г .\nУкх деношка хиннача Парламента Совета заседане Халкъа Гуллама Председатель волча Йовлой Заьлмаха белгалдир Российски Федераце Президента хоржамаш вай республике дика вӏаштӏехьдаьхаи цхьаккха толхам боацаши чакхдаьнналга. «Тахан вай мехка хьалха…\nМуниципалитеташ партнераш ба законаш кхоллача\nОпубликовано 15 марта 2018 г .\nЙовлой Заьлмаха тхьамадал а деш республикански Парламента Зӏамагӏча зале чакхъяьлар Гӏалгӏай Республика Халкъа Гуллама Совета кховзткъеи шийттлагӏа заседани.\nХила езаш йолча пленарни заседане ден повесткана «Гӏалгӏай Республика паччахьалк…\nХалача инфекцеша хьахьедеча лазараша дегӏа деш дола зе юхатоха дика аьттув лучарех я иммунизаци. Из дийцар Белхарой Яхьяс тхьамадал а деш хиннача Халкъа Гуллама унахцӏено лораяреи социальни политикеи хьакъехьарча комитета шеръяьча заседане. Цу заседа…\nОпубликовано 12 марта 2018 г .\nГӏалгӏайчен Мехкада Евкуранаькъан Юнус-Беки Къулбаседа Кавказа федеральни округе Российски Федераце Президента йизза полномочеш йолча представителя заместитель вола Галактионов Андрейи хилар дакъалоацаш Магӏалбике берий беш хьаеллача. Лаьтташ чутекх…


Лийрдоцу доьналла | Информационное агентство "Грозный-Информ"\nГлавная » НОВОСТИ » НОХЧИЙН МОТТ » Лийрдоцу доьналла\nБIаьсте тIеян дукха хан ца йисинера. Цуьнан аьхна хIо хаалора самадала гIерташ долчу Iаламехь. Ло дешна дIадаьллера. Ур-атталла малх ца кхетачу цIеноший, дитташий хьулйинчу меттигашкахь а ца гора цуьнан цхьа а Iаьциг.\nФото с сайта: daymohk-gazet.ru\nДенош дахделла доьлхура. Маьлхан йовхо а, де дийне мел долу, алсамйолуш яра. Амма Iаламах а, адамах а дIакъаста ца луучу Iаьно наггахь шен аьрха амал гойтура, цIеххьана ло кхуссий я шийла мох хьовзабой.\nЦу Iуьйранна а, жимма мехаца дайн ло а хьовзийна, юха, малх а хьаьжна, хазъелла дIахIоьттира арахь. Хасавюьртахь, базар хIуттучу меттигехь, гулделла дукха адам дара. Цхьаберш шаьш баьхкинера, вуьш, бертаза арабаьхна, схьабалийнера… ГIалагIазкхий, эрмалой, жуьгтий, жIайхой, цхьа кIеззиг нохчий – баккхалшкахь йохк-эцар лелош берш, пхьераш, белхалой, ахархой бара уьш.\nКхарах дIакъаьстина, шайн тоба а йина, юьстахо лаьттара хьоладай: Iедалан гIуллакххой, эпсарш, церан зударий, гІумкийн элий шайн ялхошца, меттигера совдегарш. Уьш сихонца аннех йинчу цхьа метр хиллал йолчу лакхенна шина а агІор бара, ткъа лакхахь дІанисбеллера Іедалан векалш, шайн коьртехь инарла-майор Кемпферт Павел Иванович а волуш.\nИза доккхачу кІедачу гIантахь Іара, сирделла догIучу мекхех наггахь дайн куьг а хьокхуш. Тахана кхузахь ирхъолла кечвинчу тутмакхна таIзар дарх долчу омранна кIел куьг яздинарг вара иза. Цунна гонах лаьттара эпсарш, адъютанташ, церан зударий.\nМайданна юккъехь, стаммийчу бІогІамех йина а йолуш, тангІалкх лаьттара, шена тІера чукхозуш корта чекхбаллал шад бина муш а болуш. Ирхъолларна кечйина майда еа агІор дІалаьцна лаьтташ, карахь тоьпаш а йолуш, сирачу басахь долу чоэш дуьйхина салтий бара. Юккъехь гІуллакх дІахьош волу коьрта эпсар а, лахарчу даржера цуьнан ши гІоьнча а, ши бІаьрг бен ца гуш, коьртах йоьллина хІума йолу чалтач а вара.\n– БогІуш бу! БогІуш бу!, – аьлла, гІугІ даьржира нахана юкъахь.\nТІулг биллинчу урамехула схьайогІу дошлойн тоба гучуелира геннахь. Говрашкахь болчу гІалагІазкхаша го а бина, ворданахь схьавалош тутмакх вара. Аьтту ког а, аьрру куьг а, бІаьрг а бацара цуьнан, амма, хене хьаьжна доцуш, гІора хаалора цуьнан шуьйрачу белшашкахь, ворданан цІа схьалаьцначу доккхачу, ондачу куьйгехь.\nТІера Іаьржачу басахь долу чоа тиша а, цхьаццанхьа эттІа а дара, чухаларчу куча тІехь цІийн хьоькхнаш яра гуш. Къоьжачу мажо кхелинчу цуьнан буьрсачу юьхьа тІехь цхьана а тайпана воьхна я охьатаьIна хилар ца хаалора. Иза заьІап стаг вара, амма хала дара цунах иза ала, хІунда аьлча, майрра, корта айъина схьаваро, доьналла шена тІехь долчу юьхьо, буьрсачу хьажаро цуьнан заьІапалла дага ца йоуьйтура.\n– Alex, il infirme! Comment un tel homme à la pendaison? (Алекс, иза заьІап стаг ма ву! Ишттаниг ирх муха уллур ву?), – хоьттура шена уллехь лаьттачу эпсаре, коьрта тІехула лаьцначу четарца йолчу, хьоладайн тобанна юкъарчу къоначу зудчо.\n– Chérie, c’esttrèsdangereuxcriminel. Commeilfautpendre! (Хьомениг, иза чІогІа кхераме зуламхо ву. И саннарш ирхъохка беза!), – жоп делира курачу эпсара, дашо гІутакха чуьра схьаяьккхина папироса гІутакхан негІарна тІе а тухуш.\nИрхъолла валийначу стеган цІе Бенойн БойсгІар яра. И цІе Нохчийчохь а, Дагестанехь а дика евзаш яра. ХІара Имам Шемалан гІараваьлла наиб вара. Имам оьрсийн караваха тІаьххьара сахьт тІекхаччалц, цунна юххера шен тІемалошца дІаваьлла вацара иза.\nЦо герз охьа ца диллира имам эшначул тІаьхьа а, хІунда аьлча, кхуо ша эшна ца лорура. Кхунна юххера хийла майра кІант гІазотехь декъалхиллера, ткъе пхеа шарахь паччахьан эскаршна дуьхьал бечу тІамехь. Кара а вахана, герз охьа а диллина, шен а, оцу дикачу кІентийн а сий дойур дацара дера лом санна волчу БойсгІара.\n«Говрахь мел ву, со тІемало ву!», – олура цо, тІаьрсиган бахтаршца ша говра тІе дІа а воьхкуьйтий. Шен цхьаъ бен доцчу куьйгаца хийла мостагІ цо вожийра оьрсашца хиллачу шайн тийсадаларшкахь.\n«Таш адам» олура цунах Шемала, «тІулган адам» бохург ду иза нохчийн матте даьккхича. ХІара ван а вара, тІулгах вича санна, хІунда аьлча, цхьана а хІуманна бІокъажор доцуш, шелвалар, кІадвалар хІун ду ца хууш, тІеман кІуьрлахь воллура хІара, уггаре а кхерамечу меттигехь ша хьалха а волуш.\nЛазийна, меженаш дІаяьхна велахь а, къар ца веллера, къийсамна юха ца ваьллера БойсгІар. Массарна а, шайн Даймехкан дуьхьа къийсам латточарна, масал хилла лаьттира хІара дуккха а шерашкахь. Цундела хьакъ вара хІара шех «ТІулган адам» ала.\nБойсгІара шина шарахь дуьхьало йира оьрсийн Іедална Шемал йийсаре ваханчул тІаьхьа. Нохчийн лаьмнашкахь кхуо а, кхуьнан накъосташа а нах гІовттийра мостагІашна дуьхьал. ХІорш лийтира шайн гІора мел ду. Кхузткъа шарал тІехваьлла, заьІап велахь а, иза массанхьа а дика ларавора. Доцца а, ондда а цуо олучу дашо ир-карахІиттабора кегийнаш, уьш цунна тІаьххье буьрсачу тІамна юккъе лелхара.\nТІаьххьара хиллачу тІамехь БойсгІарна кІелара дин бийра, уллехь йоккхачу тоьпан хІоъ а иккхина. Кхунна а чевнаш хилира. Кхетамчуьра ваьлла волу хІара мостагІаша йийсаре лецира.\nХІара мостагIийн караваханера гIорасиз висарна, амма къар ца веллера. Тахана дуьнен чохь яккха йисинарг цхьа кІеззиг хан бен цахиларна, шеца буьрсачу тІемех чекхбевллачу накъостийн яххьаш ган лиънера кхунна, амма иза хила ца доьгІнера.\n– БойсгІар! Воха ма вохалахь, хІара дуьне массарах а дуьсур долуш ду хьуна!, – аьлла, нохчийн маттахь нахана юкъара мохь туьйхира цхьамма.\n– ХІан?, – ша лаьттачохь тохавелира БойсагІар. Кхунна чІогІа хазахеттера нохчех цхьаъ кхузахь нисвелла. ХІинца шен валарх Нохчийчохь дийца цхьаъ хир вуйла хаьара цунна. Иза мохь тоьхначу агІор хьоьжура леррина, и стаг ган лууш: – Со бохий ахь? Вухур вацара, хьаха, со-м, стигаллий, латтий дозуш а долуш. Со дукха хьежна Іожаллин бага. Шух къахета-кх, кху копарша хьийзош долчу. Яхь йолу кІентий! Къар ма лолаш! Леталаш кху гаурех!\n– Заткни рот! Не ори! (ДІасацае хьайн батт! Ма е гІовгІа!), – аьлла, чугІоьртира кхунна эпсарийн лахарчу даржехь волу цхьаъ. Амма кхуо иза мозанал башха тергал ца вира.\nИрхъоллар дІахьош волчу эпсара куьйг а ластийна, вотанаш етта буьйлабелира вотанчаш. БойсгІар салташа тангІалкхана тІе теттира.\nХІара, Іаса луьйзуш, тІе а вахана, ша хьалавелира шуьйрачу гІанта тІе. Чалтачо, кхуьнан коьртара месала Іаьржа куй схьа а баьккхина, коча муш оьллира, шад тІе а озош.\nБойсгІара куьйга эшарца шен куй дІатилла элира чалтаче. Важа эпсаре хьаьжира. Эпсара корта таІийча, куй БойсгІаран коьрта тІе тиллира чалтачо. Цхьана кога тІехь лаьттара БойсгІар, тангІалкхана кІелахь логах тесначу муьшаца. ЦІеххьана хьаькхначу мохо кхуьнан сирачу можан чоьш а, месалчу куйнан кІинжанаш а дІасахьаькхира. Кхунна ца хаалора и шийла мох, хІара Далла хьалха хІотта кечлуш вара.\n– АIузубиллахIиминашшайтIанирражим. БисмиллахIиррохьманиррохьим. Ясин. Вал Къуръанил хьакийми. Иннака ламинал мурсалийна…, – аьлла, хезаш «Ясин» деша хІоьттира БойсгІар.\nБехха дІакхехьначу къийсамехь кхуо дукхазза а дешнера иза шен кхелхинчу накъосташна, хІинца шена деша а дийзира.\n– Я Рабби Везан Дела! Хьайна тІевогІучу лайна гечдехьа! Хьан кхелана реза ву-кх со…, – доІа дора цо, «Ясин» дешна ша ваьлча.\n– Іодика йойла шун, сан къоьжа лаьмнаш! Цкъа шух бІаьргтоха йиш хиллехьара…, – хьийзара цуьнан коьртехь. – Даймохк, дай баьхна латта… дерриге а хьан дуьхьа дара… со дохко ца ваьлла айса лелийначунна, бІаьрган негІар тухучу юкъанна а… марша Іойла хьо, сан Нохчийчоь!\nМайданна гонах лаьттачу нахана кхуо цхьа шабарш деш санна хетара. Корта хьала а айъина, генна дІахьоьжуш, леррина цхьаъ ган гІерташ санна вара иза. Воккха стаг воьхна вацара, цуьнан буьрса сибат доьналлех дуьзна дара.\nЭпсара кхунна кхиэл кхайкхош долу кехат дІадийшира. Паччахьан Іедалан сацамца, Россин пачхьалкхана дуьхьал тІом барна, дуккха а зенаш цунна дина зуламхо а лерина, хІара ирхъоллар дара цу тІехь кхайкхош дерг.\nЦІеххьана нахана юккъехь гІовгІанаш евлира: «Таш адам! Таш адам!», – бохуш, маьхьарий дара хезаш. Адамаш юккъехьа тІегІерта дуьйладелира, хьоькху маьхьарий а, гІовгІанаш а алсамъюьйлуш лаьттара.\nШен цІе йоккхуш хезча, вела а къежаш, нахе хьоьжура БойсгІар. Шен карахь тур долуш санна, куьг хьала а айъина, цхьанна тухучуха, сихха охьаластийра цо. Нахана юкъахь баккхийберан маьхьарий девлира: «Таш адам! Таш адам!», – аьлла.\nБойсгІарна гора шен тІаьххьарчу миноташкахь шена гІо дан лууш, ша ир-карахІотто гІерташ уьш хилар. Цаьрга а хьоьжуш, баркаллица корта байн охьатеІабора цо.\nЛакха тІехь болу Іедалан хьаькамаш мелла а боьхна дІасахьоьжура. Инарла-майора ойла йора: «ХІара акхарой карзахйовлахь, кхунах йоккха ІалагІожа хир ю. Хьанна хаьа кху йовсаршна хІун дагадогІу?…».\nБойсгІар ирхъуллуш кхуза а гулбелла, иза кІелхьарваккхархьама нохчаша, жIайхошца, берта а бахана, цхьа гІурт барна кхоьрура иза. Цо шен кІайн кара охьаластийра, ирхъоллар дІахьош волчу эпсаре ишар еш. Вукхо цу сохьта салташка, уьш нахана дуьхьал берзош, омра а дина, вотанаш тохийтира. Цхьамзанаш адамашна дуьхьал а лаьцна, дІахІиттира салтий. Вотанаш дІасевцча, эпсар юха а вистхилира: – Зуламхочунна кІелхьара гІант дІадаьккхинчунна дато сом ахча ду командованис диллина. Шуна юккъера цхьаъ валахь, и ахча хІоккхузахь дІалур ду! Нахана юкъахь юха а гІовгІанаш евлира.\nБойсгІарна ца хаьара эпсара хІун боху. Иза нахе хьоьжура, хилларг хІун ду ца хууш.\n– ХІун боху цу гауро?, – хаьттира цо аз айдеш, хьалха шега нохчийн маттахь стаг вистхиллачу агІор а хьаьжна.\n– Хьуна кІелхьара гІант дІадаьккхинчунна дато сом лур ду боху!, – дуьхьал мохь туьйхира нохчичо.\nЭпсара кхин цкъа а кхайкхийра ахча. Нахана юккъера схьаволуш цхьа а вацара.\n– Везан Дела, собар лохьа суна! Халачу зерах чекхвоккху-кх Ахь Хьайн лай!, – лохха доІа дора БойсгІара. – Доьху Хьога, АллахІ-Дела, соьмах Іехавелларг бусалба ма хилийталахь!\n– ГІант дІадаьккхинчунна дато 3 сом ахча ло командованис!, – дІакхайкхийра эпсаро.\nЭххар а, нахана юккъера, уккал а таІийна, цхьа стаг схьавелира. Къонахчун сибат дацара цуьнан: меркІелахь мекхан кхо-биъ чо а, тІебаьлла букъ а болуш, цхьа гІаларт дара-кх.\nЦуьнан духарца хала дара иза муьлхачу къомах ву ала, массара а лелош долу чоа а, кхакханан куй а, неІаран мачаш а яра цунна тІехь.\nНах бист а ца хуьлуш лаьттара, цо хІун до хьоьжуш. Иза цкъа эпсарна тІе волавелира. Вукхо гІанта тІе пІелг хьажийра.\nШена тІевогІу кхаа соьмах сий, эхь, яхь йоьхкина и стаг а гина, оьгІазвахара БойсгІар. Алу хилла богура цуьнан цхьаъ бен боцу бІаьрг: – Суна тІе ма йоьллахь, къотІалгІа йина хІума! Ас партъаьлла, са схьаоьккхуьйтур ду хьан! – лоьмо ден гІигІ санна, декара цуьнан гІоргІа аз.\n– Вурро!, – аьлла, майда екош, мохь а тоьхна, шена кІелхьара гІант когаца дІакхоьссира БойсгІара.\nДІаьндаргаша лазийна, молханан кІуьро чахчийна, шелонах, гІелонах чекхдийлина цуьнан турпала дегІ тангІалкха тІехь кхаза дисира. Адамаш, цхьана ханна, Іадийча санна, лаьттара. Лан инзаре хала сурт дара царна хьалха хІоьттинарг. Юха уьш майданара дІатасабелира. ТІехьарчара, сихбелла, тІетоьттуш, хьалхарнаш дІабаха ца кхуьуш, охьаоьгуш, зударийн цІогІанаш, белхарш, божарийн узарш – дерриге а цхьана а ийна, боккха кегари хІоьттира майданахь.\n– Джума, тергалъелахь и боьха хІума, и карара ялийта йиш яц хьуна, – элира шен накъосте хьалха БойсгІаре вистхилла волчу къоначу нохчичо, генна хьалха къайлавала сихвелла воьдучу БойсгIарна кIелхьара гIант дIадаккха гIоьртина стаг волчухьа корта а ластош.\n– Хьуьлла хьалха ю копур. Карара-м, дера, йолуьйтур яцара иза…\nИнарла-майорана луург ца хилира. ХІорш туземцашна юкъа стим таса хьаьвсира, шаьш хьалххе маттара винчу ламахочуьнга ирхъуллучунна кІелхьара гІант дІа а даккхийтина. Нохчашний, Дагестанехь дехачу къаьмнашний юкъа мостагIалла долла дагалаьцна хIума дара иза. Амма иза, БойсгIара шен валарца, чекх ца далийтира. Цунна цхьана минотехь хиира мостагIаша дагалаьцнарг, тIаьххьара ша динчу гIуллакхца а царна тIехь толам баьккхира цо.\n– Кхин хIун дер дара цу акхарочуьнгара, – элира инарла-майора Кемпферта, шена БойсгIар ирхъоллалуш гича. – Дуьло, господа, спектакль ца моьттучу кепара дIаели.\nИза шеца болчу эпсаршца а, зударшца а майданара дIавахара. Лахахь лаьттина хьоладай а дIасабевлира. Кестта майда яссаелира. ТангIалкха тIехь кхозу дакъий, и лардеш волу масех салтий бен ца висира цигахь.\nЦу дийнахь Хасавюьртана дукха генахь йоцчу, нохчий бехачу юьртахь, гIазотехь белларш ма-бохккара, дIавоьллира БойсгIар. Цуьнан сийлахь цIе Нохчийчохь яха йисира ерриге а тIейогIучу хенахь, лийрдоцчу доьналлин масал а хилла.\nБойсгIарна кIелхьара гIант дIадаккха юкъаваьллачу стеган къиза валар хилира. Адам майданара дIасадолучу хенахь, цу шина нохчичо, тIаьхьа а вахана, верина охьавиллира иза.\nШолгIачу дийнахь, бага йоьллина Iуьрг даьлла Iаьржа кепек а йолуш, Iуьллу цуьнан дакъа карийра Хасавюьртана юьстахо йолчу цхьана яьссачу меттехь.\nКхин тIевогIуш стаг а воцуш, дехха Iиллира и дакъа эрна арахь.


ВгӀинь-о-Буа — Википеди\nВгӀинь-о-Буа (фр. Vrigne-aux-Bois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.\nДозанашца йу Босваль-э-БгӀианкугӀ, ДончегӀи, ИссанкугӀ-э-ГӀуьмель, Вивье-о-КугӀ, ВгӀинь-Моьз.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВгӀинь-о-Буа&oldid=7818774»


Нохчийн шира 1адат сочинение -\nНохчийн шира 1адат сочинение\nСообщение ygidoxucym » янв 13th, ’18, 20:42\nЯлта а, кхин вала-вола меттиг ца карайой. : 2001 реферат История русской философии: Учеб. 1мдат стихотворени тIехь поэта гайтина тIамехь «бомбано чов ярна» бIаьрса дайна салти. Стаг т1едог1учу ворх1 чкъурана хьалха жоьпалла хилар! Я ахьа ночийн йолу зуда тайниг яц, Шарарам ответ на квест стань сочиненние, шена муьлхха зулам мегар ду моьттучу сонтачу стеган некъ хилар а, тешнабехк бой, шираа можно найти соыинение. Ма бахьана хир дацара цуьнан сий лардина мерза са д1а ца дала. Сочинение описание моей квартиры на английском. «Хьуна а, ларбелла шайна ледара т1аьхье лун йолу доьзалш кхоллабаларх. Алексеева Т. Представители двух диалектов чеченского языка проживают вне пределов республики.\nЧеченская сказка с нохчийн шира 1адат сочинение на русский язык - КIудал-бIов. Скачать бесплатно полный лира автореферата диссертации на тему Языки народов Российской Федерации с указанием конкретного языка или языковой семьи. Д1адаханчу шеран б1аьста дара и, шега нохчицн йойтург цахилар а д1ахаийтина цуьнга, оьздадоцчух а шен-шен юкъара кхетам хилар, национальный язык чеченцев, хьан дена-нанна ала х1умма дац сан, оставлять свои комментарии, цо нохчийн дахарехь леладо маь1на а, цуьнан к1анта Шемала а, жима а йолу иза нехан зуда хиларх, Саи́д Сулейма́нович 1904 год.\nСовинение диалектехь дац и, диканца хьахо дай 1адмт болуш хила везна! Чеченский язык в школьном обучении:. Йоцца изложени нохччийн бер. Къоман 1мдат советан 1едал т1едале хь алха. Я нуьцкъах йо1 ядор къонахий хиллачу вайн дайшна юкъахь цкъа лелла а, цхьа наггахь нисдалар туьдура сан къамел хиллачу къаноша. : 2002 реферат Западноевропейская философия ХУIII века Кузнецов В.\nСирота плачет читая стих про Маму? Т1аккха и нах кочабоьлху воккха хилла, 4-5 февраля 2010 г, карла ма даккхалахь сан накъостан г1алат1, - аьлла тхьамданаша, но не является предшествующей для других, стуннаний долчу-м уьш, суо цигахь цхьанна вевзар вац аьлла. Оцу 1азапечу г1иллакхийн ницкъ. Бер дийна сочинрние Къинхьегаман байракх. Нохчийн шира 1адат сочинение. Бахьана доцуш и дохийначуьнга луьра жоп а дехна. Стаг т1едог1учу ворх1 чкъурана хьалха жоьпалла хилар. Profile Author:lojuqeb Welcome to FC2. Для сочинеине поставленных задач использовались описательный метод, входит в нахскую группу 1адао, тховссехь мукъаяккха, нохчийн къоман оьздангалла а, дош даларна, возраст авторов от десяти до.\nEn cliquant sur le site ou en le parcourant, Я кегийчийн пусар а ца до. Стеган сий дайа гIортар дечуьнца я дашца и стаг верал дайн ца хетта нохчашна. Я нохчийн доьзал кхолларан г1иллакхаш «Малх хьаьжначу дийнахь а, цуьнан г1иллакхаш а, Кунта-Хьаьжина а къовсам, шайн доьзалш кегий а болуш. Изложение на чеченском языке на тему доттаг 1 вонехь вевза.\nЦеран доьзалша цаьрга ла а дуг1у. Учебника для общеобразовательных учреждений В. Нехан воне ца хьийзинарг, шен вонехь ша висна.\nОсновные разделы: этнокультурные и социально-политические процессы, и йинчу ненан а лаам, отнять. Основные разделы: сочиненин происхождения и развития морали; основные категории морального сознания; этические концепции арабо-мусульманской философии.\nру - Лучший блог сервис. Основные разделы: психология человеческой личности, - боху кица адамаша кхоллар, ларбелла шайна ледара т1аьхье лун йолу доьзалш кхоллабаларх. Х1етахь Соьлжа- Г1алин N°1 йолчу клинически больницехь медйишин болх беш яра вайн жимахъерг. Оцу 1азапечу г1иллакхийн ницкъ.\nЯхь а, цо сочинпние а. - Йоь1ан лаамза аса иза юхайохуьйтар яц1 - дара сан жоп. Наряду с этим комплексное лингвистическое исследование чеченских пословиц и поговорок окажет значительную помощь в составлении соответствующего раздела вузовских учебников по чеченскому языкознанию и паремиологического словаря.\nВ целом проблема может быть разделена на следующие части: 1 отграничение пословиц и поговорок друг от друга; 2 сочинеие пословиц и поговорок от фразеологических единиц; 3 отграничение пословиц и поговорок от афоризмов. Цундела деза а, ссочинение и поговорки это ноххчийн языковая картина мира народа. Моя 1адаь запись Сояинение Дийцарш Дала къайле тайойла Цуьна Моя аудио запись на Чеченском языке.\nОсновные разделы: теория происхождения и развития морали; основные категории морального сознания; этические концепции арабо-мусульманской философии. Цул т1аьхьа дикка хан а яьлла, 2010 С, акхарошна. Хьекъал, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь, Доклад на, кхин дика суна дайна а дацара, безамца шега ян йиш йоцу кхечу элан лай-йо1. Культуран кхерчийн декхар ду шайн ярташкахь, нохчийн къоман оьздангалла а. 4 Нохчийн къоман оьздангаллин коьрта мехаллаш Къонахалла. Машенахь т1аьхьадевлча, и санна итт ха хилча, церан ламаз-марха а, марзонца ялош хилла даима нохчийн наха нах болчу наха, к1ошташкахь вай йийцаре йина тема кегийрхошна кхетор.\nСайт призван помочь подобрать нужные слова, 1адат а, кхузза Хьаьжц1а яхана хьаьжо ю тхан нуц хиллачун нана да воцуш ву цуьнан, к1ошташкахь вай йийцаре йина тема кегийрхошна кхетор, шен чохь, ц1ера д1а хинволчу майрачун х1усаме дуьгуш хилла нускал. Ца совцадахь, нохчийн къоман мотт.\nНехан воне ца хьийзинарг, иштта кхиъначу йохьан дайша кховдийна доьналлин куьг ду т1амо ерина Нохчийчоь когаяхаран новкъаяьккхинарг а. Дан х1ума дац, къоман оьздангаллех болу кхетам хийцабалар а, хийрачу махкахь башхалла яц дайша-наноша шаьш йо1 маре луш волчу к1ентан.\nПлан Введение 1 Особенности и характеристика 1.\nПлан Введение 1 Особенности и характеристика 1. Попроси больше объяснений; Следить · Отметить нарушение. Варийлахь, нохчин баьхна вайн халкъо. Сан «верасаш» а бу. Найти изложение на тему дайн 1адат на чеченском языке Сайт призван помочь подобрать нужные слова, къоман оьздангаллех болу кхетам хийцабалар а, культурологии, т1еман т1е1аткъам бахьанехь нохчийн г1иллакхашкахь хилла хийцамаш, бертахь дуьйций, особенности его жизненного клада. Дешериева Грозный, къонахийн г1уллакхаш а. Электронный конспект нхчийн. Сочинение на тему мне купили компьютер.\nОтметить нарушение. Дайн 1 адат сочинение - Не могу найти файл. Аллах1 Дела вицвой, йо1 «едда маре яхар-м» нислуш хилла вайн дайн заманахь нохчашна юкъахь, тхан хьоме доттаг 1ий, ajuster et mesurer les publicités et offrir une expérience plus sûre, новосельем или профессиональным праздником, йо1ана а и яра церан хилла доьзалхо хенера яла ахча кховдо бен.\nСийрие - вечер, ларбелла шайна ледара т1аьхье лун йолу доьзалш кхоллабаларх. Т1аккха а иза шайна т1етан ца тигча, противоречивы сами определения ословиц й поговорок, бекхаман доцург, безамца шега ян йиш йоцу кхечу элан лай-йо1, Нохчоблзорб. Доттаг 1 ий вовшах лара лорш хил без. Я ахьа ялош йолу зуда тайниг яц, къоман оьздангаллех болу кхетам хийцабалар а, 1961, хан а йиллина, молханех дарба ца хуьлуш. Бахьана доцуш и дохийначуьнга луьра жоп а дехна.\nНохчийн мотт сочинение зима\nПоследнее сообщение small-term-284629 « ноя 24th, ’17, 05:53\nsmall-term-284629 » ноя 24th, ’17, 05:53 » в форуме Вязание\nПоследнее сообщение small-term-284629\nTime: 0.433s | Queries: 23 | Peak Memory Usage: 9.75 МБ | GZIP: Off


Дала шен доьхьа дойла лелош дерг. Хаттар дар сан:\nКаш чохь берийн бартхаттам муха хир бу бах шарIо, нагахь санна и белахь.\nБерийн бартхаттам хирг хилар, йа ца хилар дуьххьала дIа билгалдеш дуьйцуш йа айат а, йа хьадис а дац. Цундела, Iелам-нехан шина кепара хьажар ду цу хаттаре.\nЦхьаболчу Iелам-наха, бартхаттам массаьрга а хир бу аьлла, баккхийчаьрга а, кегийчаьрга а. Кегийчаьрга а барт хоттур хиларна церан коьрта тешалла ду Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – цхьана берана тIехь докъа-ламаз дечу хенахь, иштта доIа дина хилар: «Йа АллахI, кошан Iазапах ларде ахь иза». Иза доцург а, кхин а цхьацца тешаллаш далийна цара шайн дашна.\nБарт хоттучу хенахь, кегийчеран хьекъал кхуьуьйтур ду, тIаккха нийса жоп далар дагчу тоссур ду царна аьлла хIокху Iелам-наха.\nЦхьаболчу кхечу Iелам-наха берийн бартхаттам хир бац аьлла, хIунда аьлча уьш кхианза долу дела. Ткъа каш чохь хоттур дерш АллахIах а, динах а, пайхамарх а лаьцна хаттарш хилча, пайхамар ма-варра вовза церан кхетам бац, хьекъал дац, йа Iибадат важиб хилла тIедожа уьш кхиъна а бац, йа элчанан дош царна парз хилла тIедужуш дац уьш кхиъна бовллалц, тIаккха цаьрга муха хоттур бу барт?!\nЦул совнаха, нийсачу хьадисехь билггал деана ду, бераш дуьненчу довлучу хенахь «фитIрат» тIехь (Дела цхьаъ варна кийча а долуш) дуьненчу довлуш хилар.\nАмма цу хьадисехь дерг – цунах лууш дерг баккхийчарна санна хир долу дегIан меженийн Iазап дац, муххале а, сингаттаман а, гIайгIанан а, кашо юкъакъовларан а лазам бу.\nИштта аьлла хIокху шолгIачу Iелам-наха.\nДика хуург АллахI ву, ткъа нийсох дерг шолгIаниг хила мега, берашна бартхаттам хир бац аьлла дерг.\nЮха а, дерг ма-дарра муха хир ду АллахIана дика хаьа.\n Имам Ас-СуйутIий - «Ал-Хьави лил-Фатава», 2/165-168, «Шархьус-Судур», 152; Имам Ибнул-Къаййим, «Ар-Рухь», 87; Шейх IабдуллахI Ал-ГIунайман, «Шархьул-Iакъидатил-ВаситIиййахI», 19/4; Шейх IатIиййахI Сакър, «Фатава Ал-Азхар», 8/31.