Сокуров "йохкаелла муцIар" ю аьллачу Кадыровс, цуьнан дешнашца экстремизм лаха аьлла, хьехна\nГIуран-бутт 11, 2021\nАдамийн бакъонашкахула йолчу Кхеташонан декъашхойн Оьрсийчоьнан президентца Путин Владимирца хиллачу цхьаьнакхетарехь кинорежиссеро Сокуров Александра динчу дIахьедарна комментарий йитина Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Шен телеграм-каналехь Кадыровс "нигилист" а, "йохкаелла муцIар" а аьлла Сокуровна, ткъа цуьнан вистхилар - "маразматикан" а, "Американ гIучIан кехат" лерина.\nКъаьсттина оьгIазвахийтина Кадыров, Сокуровс шен къамелехь Нохчийчоьнца дозанаш хийцар бахьана долуш, ГIалгIайчохь лилхина протесташ а, гIалгIайн протестан ворхI лидерна дуьхьал бехктакхаман гIуллакх айдар а хьахоро.\nКадыровс дIахьедина, дозанаш хийцар федералан омра а, гIалгIайн Iедалхойн инициатива а яра, Нохчийчоь ю ГIалгIайчоьнна шайн латтанийн уггар а "дезачух дакъа" духаделларг аьлла. Юьйцург ю ГIалгIайчохь йисина бархI эвла, оцу тIехула "тхайн къаной дIатебан дийзира сан" аьлла Кадыровс.\nЦул совнах, Оьрсийчоьнан декъахь йолчу мехкашкахь долчу эскарех а, "паччахьех" а аьлла дешнаш а, шена тIеозийна Кадыровс, режиссеро шен къамелехь Нохчийчоь а, йа иза ша а хьахийна воцушшехь.\n"Кхоьруш ца яьккхина Сокуровс сан цIе, амма массо а кхетта, вуьйцург со вуйла", - тидам бина Кадыровс.\nЦунна жоп лучу Кадыровс хьехна Сокуровна, "хьала а гIаттий, хьажа, мила вара субъектийн куьйгалхойх президент бахар дехка аьлла, вистхилларг"\n"Со - Кадыров Рамзан ву. Со президент вац, паччахь а вац. Со - Нохчийчоьнан куьйгалхо ву...",- яздо нохчийн урхалхочо.\nШен эскарх лаьцна бехкбаккхарна жоп лучу Кадыровс аьлла: "дух-духа баха а кIордор дац суна, со Лаккхарчу эскаран коьртерчу хьаькаман пехотинец ву, тхан массо а тIемалой федералан урхаллана муьтIахь бу".\nИштта Нохчийчоьнан куьйгалхочо бехкбиллина Сокуровна, "300 эзар нохчий бойъуш, масех иттаннашкхаь доьза байча, стешха режиссеран кресли чохь Iийна" иза аьлла.\nОцу шен дIахьедаршна тIетоьхна Кадыровс: "Компетенте органийн метта со хилча, ас мах хадор бара Сокуровн дешнийн, пачхьалкхана дуьхьал, экстремистийн битам болуш дуй хьожуш. Ца еза суна и йохкаелла муцIар!".\nАдамийн бакъонашкахула йолчу Кхеташонан декъашхошца хиллачу онлайн-цхьанакхетарехь еарин дийнахь Оьрсийчоьнан президентан а, кинорежиссеран Сокуров Александран а шога къамел хилира, Оьрсийчохь Iитталучу дуккхаъчу проблемех лаьцна цо дIа а хьедеш. Уггар а йоккха проблема лерира цо Къилбаседа Кавказехь долу хьал, доккхачу декъанна, Нохчийчоьнна мехкан дозанан дакъош дIаделлачул тIаьхьа йолийна ГIалгIайчуьра протесташ хьахош, оцу тIехула лаьцна латточу протестан лидерийн цIераш а йохуш, уьш маьршабахар тIе а дожош.\nХаалучу резавацарца жоп делира Путина цуьнан къамелана.\n"Бехк цабиллар деха хIума ду, хIунда аьлча, вистхилар дацара хьайниг, манифест яра, гулбелла кхерамаш", - аьлла цо.\nПутина бахарехь, Конституцехь хийцамаш беш дIабаьхьначу харжамаша тоьшалла до, Оьрсийчохь сепаратизм оьшуш цхьа а цахилар, иштта, нохчийн къам а цхьаьна.\nНохчийчуьра ницкъаллин структураш, формалехь бакъоларъяран урхаллашна юкъайогIуш елахь а, Кадыровна муьтIахь ю. Масех де хьалха Соьлжа-ГIалахь рогIера Iаморша дIадаьхьира, эзар сов ницкъхочо дакъа а лоцуш.\nЛахьан-бутт бовш Кадыровс кхерам тесира, ГIалгIайчоьнера бархI эвла юхаерзор ю ша, нагахь санна, гIалгIайн жигархоша латтанаш хийцарх лаьцна претензеш совца ца яхь аьлла.\nНохчийчохь паччахь олу Кадыровх. Масала, стохка Стигалкъекъа-баттахь Кадыровна коронавирусан ун даьлла бохуш, дийца даьккхинчу юкъахь, парламетан спикеро Даудов Мохьмада дIахьедира "вайн паччахь могуш ву" аьлла.\nКху шеран Товбеца-баттахь аукционе даьккхинера, "Паччахь" цIе йолу Кадыровн виртуалан портрет. Шайн белхан мах хIоттийнера авторша 75 миллион сом.


ЛамагӀк (ЖигӀонда) — Википеди\n45°05′46″ къ. ш. 0°43′04″ м. д.HGЯOL\n▲1323 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛамагӀк (фр. Lamarque) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу Куьссак-ФогӀ-Медок, АгӀсен (ЖигӀонда), Бле (ЖигӀонда), ЛистгӀак-Медок, Мулиз-ан-Медок, Плассак (ЖигӀонда).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛамагӀк_(ЖигӀонда)&oldid=7812045»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 16:30.


Цхьанатоьхначу Штатийн ницкъаш биссина Шема\nДуьххьара шен эскарш Шема хьажо сацамбина Iамеркан Цхьанатоьхначу Штаташа. ХIинццалц тIеман кеманаш бен дацара цига хьовсийна. Курдой доларарчу къилбаседанерчу цхьана къоштахь дIатарвийр ву 50 лерина кечвина ницкъахо.\nПентагонан векалша бахарехь, цара ДАIИШна дуьхьал тIом бан Iамор бу курдой. И интрукторийн дакъа Малхбале хьажорца Iамеркан Штаташа хуьйцуш нисло шайн тIеман стратеги. Кеманаша тохарш дар доцург, Iамеркан салтий хир бац Шемахь баьхнера хIинццалц президента Обама Барака.\nШемахь президентна Асад Башарна дуьхьал оппозици кеч ян а ца елла, иза вовшахтуху болх битира Iамерко хьалхо. ТIейогIучу хенахь Шема кхин а леррина ницкъаш хьовсо тарло Штаташа, боху Iамеркарчу тергамчаша. Бакъду, президента Обамас Конгрессца дага а ца волуш Шема дакъа хьажор ца тайнарш а бевлла – уьш кхоьру шайн пачхьалкх Малхъбалерчу тIемашна юкъаозаяларх.


Арес (Жиронда) — Википеди\n▲6349 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАрес (фр. Arès) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Ле-Тампль (Жиронда), Андернос-ле-Бен, Лантон, Леж-Кап-Ферре, Ле-Порж. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Арес_(Жиронда)&oldid=6668757»


"Чаккхе йоцу Iазапийн кочар"\nГIуран-бутт 28, 2021\nДукха хан йоццуш тутмакхаллера ваьлла, ша чохь Iачу заманахь Саратоврчу набахтийн туберкулезан дарбан цIийнан цхьана куьйгалхочун гIоьнча лаьттина волу Савельев Сергей тахана дуьненна а вевза. Цуьнгара интервью оьцу массарна а девзачу газеташа, телегойтийлаша, фильмаш йоху цунах лаьцна. 2021 шеран ГIадужу-баттахь иза оццул гIараваьккхинарг ю бакъонаш ларъен Gulagu.net проект – Оьрсийчуьрчу набахтешкахь лела Iазапаш гойту видеоматериалаш цо яржор.\nСавельевс и архив гулйина набахтехь массийтта шарахь, шена тIедехкина декхарш кхочушдеш – дарбан цIийнан видеорегистраторашка хьажархо хилла иза. Аьтто баьлла цуьнан материалаш набахтера араяха а, Оьрсийчуьра уьш йовдо а, бакъонашларъярхошка дIакхачо а. ХIинца Савельев веха Францехь, тховкIело ехна цо цигахь.\nАрхивах а, керлачу дахаран хотIах а лаьцна дийцира Сергейс подкасте "Адаман бакъо ю" подкаст лелочу Торочешникова Марьянига а, Джанполадова Натальяга:\n– Сергей, айхьа оцу архиван копеш хьайга гулъечу хенахь хьуна хаарий уьш дуьнено боккхачу тидамца тIеоьцур юйла?\n– Иштта нислур ду суна аьттехьа а ца моьттура. Делахь а со дика кхетара: нагахь санна наха уьш а тидаме ца эцахь, харцо цара янне а тергалйийр йоцийла.\n– Муха веара хьо видеон копеш яхарна тIе, хIун дан воллура хьо оцу материалах?\n– Ца веара оцу сацамна тIе цIеххьана. Адам, суна хетарехь, дено-дено Iазап тергал а деш, цуьнан теш хIоьттина хилча, ши некъ беллало цунна хьалха: я дерриг а иштта хила дезаш санна тIеэцар я хьал хийца цхьа агIо карор. Ас шолгIа некъ хаьржира.\nCуна тIебаьхкина, хIеттехь Кхерамзаллин декъехь бан болх кховдийра соьга. Стенна?\n– Саратовхь муха бара хьоьца болу ларам. Хьайх бIоболийта муха ларийра хьо цигахь?\n– 2016 шарахь туберкулез хила тарло аьлла, цига кхачийра со, суна тIебаьхкина, хIеттехь Кхерамзаллин декъехь бан болх кховдийра соьга. Стенна? Доккхачу декъанна цигахь баккъал а цомгуш берш тIеоьцу, амма дIабуьгу цига "кхетош-кхион", "леринчу барамех чекхбаха" безарш а. Ткъа администрацина цхьа гIо эшча, дукха ца хуьлу карош нах. Стаг хила цавеза цомгуш, криминалан тобанех хила а ца веза, цхьа пайде хаарш шегахь долуш а хила веза. Оцу муьрехь, царна оьшучу хенахь, со мегира царна. Болх кховдийра соьга. Иштта цхьанадаьхкира-кх и хьелаш.\n– Набахтин дарбан хIусамехь видеорегистраторш лелийна ахь. Уьш балханна кеч а еш, белхахошка дIайоькъуш, тIаьхьа чуьра видео схьагулъеш. ДагадогIий хьуна, дуьххьара маца, муха гира хьуна таIзарш дIаяздина? Муха тIеийцира ахь гинарг?\n– Соьга иза кест-кеста хотту. Амма билггал и мур дагалаца, сайгахь кхоллаелла ойла самаяккха аьтто ца болу сан. Дуьххьарлера ойла юьйцу ас. ХIунда аьлча, ца хеддаш шолгIаниг, кхоалгIаниг, уьтталгIаниг, ткъолгIаниг… – чаккхе а йоцуш дукха бара дIаязбина гайтамаш, уьш кхачор а бац аьлла хетара. Iазап муха латтадо, цуьнан кепаш яцара со Iадийнарг, уьш ца хеддаш лаьттара, со цецваьккхинарг дара, мел къиза, шек дIа а боцуш деш ду таIзарш, мел дукха бу оцу балханна юкъабоьлла нах. Вуно дукха!\nДукха ю таIзарх пайда оьцу, цуьнгахьа йолу пачхьалкхан хьукматаш, цара "тхов латтабо", таIзарийн кочарна дахдала аьтто бо – иза латтар ду цаьргахьа. Декъахь ю Талламан комитет, прокуратура, Оьрсийчоьнан набахтийн урхалла, цигара куьйгалхой, уьш дуккхаза а гина суна баьхкина, цецволуш вацара цхьа а. Цара массара а цхьана чIагIйора латточу Iазапах йолу къайле.\n–Иза хIун дара дан а, стенна хьийзабора нах оццул къиза?\n– Цхьаъ делахь, цхьа хьал тутмакхера дIадоккху могIара кеп ю иза, шантаж, декхарш кхочуш цадарна деш таIзар, дареш дайта ен гIело, харц тоьшаллаш дайтар шена я кхечунна дуьхьал. Хила тарло харцо шена дуьхьалйоккхург маршонехь бехачаралахь а.\nВон ду хьелаш массо а тутмакхийн, хьайбанашка алсамо бу тергам\nМасала, оцу кепехь шайгахьа воккхура хьукматаша тутмакхашлахь авторитет верг, цуьнгахула кхиберш муьтIахь бан. Цхьаболучарна кхерам тесча а тоьура, кхечарна гIело йора, иза дIаяздина видео компромате а йоккхуш: "Нагахь санна ахь тхоьца болх ца бахь, оха нахалайоккхур ю хьо стен веш йолу видео, тутмакхашна хьалха хьо хIумма а йоцург хир ю. Вац хьо кхидIа цхьа а авторитет, цхьа хир вац хьо лоруш, уггаре а маьттаза гIуллакхаш дуьсур ду хьна даиманенна а дан, боьха болх. Сирла хIума данне а дац хьуна хьалха лаьтташ". Аьлча а, набахтехь «даржаш» лелар пайде ду набахтийн урхаллина, ФСБ-на.\n– Хьо Саратоврчу дарбан цIийнехь волчу юкъанна оцу хьукматашкарчу белхахошкара къинхетам хаа а беллий хьуна тутмакхашка? Адамах къахета хууш нах хила а хуьлий цигахь?\n– КIезиг белахь а, бу. Амма и къинхетам а бу кхераме, гайта мегаш дац коллегашна. Масала, сан цкъа а ца болура къинхетам къадон аьтто. "Кепах ца воха" декхаре вара со шерашкахь. Iазап гуш, лелош синна са хуьлурш а бара. Дукхаберш бен-башха доцурш хуьлу. "Вай ца кхоьллина, вай хийца аьлла а дац хIара система. Шайн болх беш бу, байтахь, сан хIун бала бу?" – иштта бу хьажам массеран санна. Вон ду хьелаш массо а тутмакхийн, хьайбанашка алсамо бу тергам.\nGulagu.net проектан информатор Савельев Сергей\n– Ахь кхаа шарахь видеофайлийн архив гулъеш, хьуна хаьарий айхьа уьш тIаьхьо стенга хьовсор ю, муха нахалйохур ю?\n– Юьхьанца ца хаьара дера. Со чохь воллуш вара. Ца хаьара цунах хьан алсам пайдаоьцур бу, хьан дика яржор ю, иза дан а ма дуй ондда герз. Осечкин Владимир генара вовззалц ца хаьара. Дукха аьрзнаш, дIахьедарш кхочура цуьнгара, цуьнца болчу адвокаташкара. Со кхийтира, и стаг ФСБ-ца я кхечу Iедалан хьукматашца уьйр йолуш воцийла, нехан дуьхьал лелийла.\nОьрсийчоьнан Iедал меттахдоккхур ду моьттура. Амма ца делира меттах, набахти ма-ярра, шен Iазапашца йовзийта дийзира\nЧиллан-беттан 2-чохь со набахтех мукъавелира, гIеххьа хан ийшира Беларусе кхача, Осечкине дуьххьара кехат яздира ас Чиллан-беттан 8-чохь. Сайгахь архив ю, элира ас, набахтера документаш а ду. Диалог йолаелира тхойшиннан. Бутт боьрзуш ас хьалхара кадраш хьовсийра сайгарчу архивера цуьнга. Зазадоккху-баттахь архив араяха йолийра охашимма Gulagu.net каналехула.\n– Юьхьанца цхьа хьажа бIегIийла доцу кадраш даржийра аш, амма чоьнаш юьлу гIаж яцара хьехош.\n– И уггаре а къиза кадраш тIаьххьара хан тIеяллалц гайта ца лаьара суна. Юьхьанца яьржинчу видеоша Оьрсийчоьнан Iедал меттахдоккхур ду моьттура. Амма ца делира меттах, цундела набахти ма-ярра, шен Iазапашца, йовзийта дийзира. Лардорий ас Iедал меттахдалар? ХIан-хIа, я дуьненан тергаме материалаш евр ю а ца моьттура. ХIинца со реза ву. Делахь а беттанаш бевлла, ткъа набахтийн кочар ша ма-хиллара дуьсуш ду шен хьлхалеррачу дахарехь.\nGulagu.net проектан автор Осечкин Владимир а, цуьнан информатор Савельев Сергей а\n– Хьо дуьххьара ву дозанал арахьа?\n– Ву. Кхуза вогIуш со чекхваьлла мехкаш ца лерича, дуьххьара ву.\n– Хьо ца вейта, ведда лела-кх хьо? Оцу бахьаница дIавахарий хьо Оьрсийчуьра?\nКху кIиранашкахь 8 кийла азвелла со\n– Валарх бохург-м хIун ду, и валар ирчачу хьелашкахь хир ду-кх…\n– Парижехь муха хета хьуна?\n– Со кхаа кIиранах деккъа дIа ведда лелла. Со хазачу мехкех ваьлла кхаьчна. Амма садоIийла ца хилла хазачу хIорда йистехь, маьлха кIел. Юьхьанца хIума ца яалора, наб ца кхетара, сайна тIаьхьабевлла нах лела моьттура. Кху кIиранашкахь 8 кийла азвелла со. Франце кхаьчча, сайн тIемаш девлла алалур дац соьга. Делахь са паргIат-м ду долуш. Со кхидIа ида ца везий, сов хьулвелла лела ца везий хIинцца бен ца воьлла кхета.\n– Францехь хьо кхерамзаллехь ву аьлла хетий хьуна?\n– Хета, хьалхачул кхерамзалла алсам ю кхузахь. Амма со вен везар къайлахчу сервисашна тIера ца даьллийла а хаьа суна. Оха цхьацца бахьанаш леладо ларлуш, – дийцира Савельев Сергейс, Gulagu.net проектан декъашхочо.


Виллер-Сен-Сепюлькр — Википеди\n49°15′19″ къ. ш. 2°38′21″ м. д.HGЯOL\nВиллер-Сен-Сепюлькр (фр. Villers-Saint-Frambourg) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Понпуен, Брассез, Шаман (Уаза), Флерен, Оньон (Уаза), Пон-Сент-Максанс, Вильнев-сюр-Вербери. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Виллер-Сен-Сепюлькр&oldid=6735837»


Монтиньи-ан-Гоель — Википеди\n50°25′40″ къ. ш. 2°55′47″ м. д.HGЯOL\n▼10 180 стаг (2019 шеран 1 январь)\nМонтиньи-ан-Гоель (фр. Montigny-en-Gohelle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу КугӀгӀиегӀ, Енен-Бомон, Бии-Монтиньи, ФукьегӀ-ле-Лан.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтиньи-ан-Гоель&oldid=7823246»


бПЮВХ НА Alura, юКЧПЮ, БНКЧОРЮ, volupta\nрЕГХЯШ БШЯРСОКЕМХЪ юЙЮДЕЛХЙЮ,\nбПЮВЮ, ЙЮМДХДЮРЮ ЛЕДХЖХМЯЙХУ МЮСЙ, ПСЙНБНДХРЕКЪ ЙЮТЕДПШ хМТНПЛЮЖХНММНИ ЛЕДХЖХМШ мЮРЮКЭХ цЕНПЦХЕБМШ рХЛНУХМНИ 25.09.2009 ЦНДЮ МЮ ХМРЕПМЕР ЙНМТЕПЕМЖХХ.\nрЕЛЮ:═ юКЧПЮ - ОПЕОЮПЮР═ БЕЙЮ, ЯЕЛЕИМШИ ОПНДСЙР.\nйЮТЕДПЮ хМТНПЛЮЖХНММНИ ЛЕДХЖХМШ ОПНБЕКЮ ХЯЯКЕДНБЮРЕКЭЯЙХЕ ПЮАНРШ Я ЙНМРПНКЭМНИ ЦПСООНИ КХЖ ЯРЮПЬЕЦН Х ОНФХКНЦН БНГПЮЯРЮ 30 ВЕКНБЕЙ, ХЛЕЧЫХУ ПЮГКХВМШИ СПНБЕМЭ ГДНПНБЭЪ, НР НРМНЯХРЕКЭМНИ МНПЛШ ДН РЪФЕКШУ УПНМХВЕЯЙХУ ГЮАНКЕБЮМХИ, РЮЙХУ ЙЮЙ ОНЯКЕДЯРБХЪ ХМТЮПЙРНБ Х ХМЯСКЭРНБ, ХЬЕЛХВЕЯЙНИ АНКЕГМХ ЯЕПДЖЮ, ЯРЕМНЙЮПДХЪ, ФХПНБНЕ ОЕПЕПНФДЕМХЕ ОЕВЕМХ, ОХЕКНМЕТПХР, ═ЮЯРЛЮ Х ЦКЮСЙНЛЮ, ТХАПНГМН ЙХЯРНГМШЕ МНБННАПЮГНБЮМХЪ, ЯМХФЕМХЕ ОНРЕМЖХХ, ДХЮАЕР 2 РХОЮ, ДЕОПЕЯЯХЪ Х ЮПРЕПХЮКЭМЮЪ ЦХОЕПРНМХЪ.\nхЯЯКЕДНБЮМХЪ ОПНБНДХКХЯЭ МЮ РЮЙХУ ДХЮЦМНЯРХВЕЯЙХУ ЛНДСКЪУ, ЙЮЙ СКЭРПЮ ГБСЙНБНЕ ХЯЯКЕДНБЮМХЕ (сгх), ПЕМРЦЕМ, ЛЮЦМХРМН ПЕГНМЮМЯМЮЪ РНЛНЦПЮТХЪ ═(лпр) Х ЙНЛОЭЧРЕПМЮЪ РНЛНЦПЮТХЪ (йр). бШБНДШ БОЕВЮРКЪЧЫХЕ: сПНБЕМЭ ЮДЮОРЮЖХХ НПЦЮМХГЛЮ НР НДМНЙПЮРМНЦН ОПХЛЕМЕМХЪ ЦЕКЪ МЮ ЯКХГХЯРСЧ НАНКНВЙС ЯНЯРЮБКЪЕР 15%, ═СПНБЕМЭ ЮДЮОРЮЖХХ ОНЯКЕ 10 ДМЕБМНЦН ОПХЛЕМЕМХЪ НР 20-30 % ОНБШЬЕМХЪ С КХЖ Я ОЮРНКНЦХЕИ Б ЯНЯРНЪМХХ ГДНПНБЭЪ, Х ═50% С КХЖ ОНФХКНЦН БНГПЮЯРЮ АЕГ НЯНАНИ ОЮРНКНЦХХ.\nсПНБЕМЭ ЮДЮОРЮЖХХ - ЩРН ЯОНЯНАМНЯРЭ НПЦЮМХГЛЮ ЮДЕЙБЮРМН ПЕЮЦХПНБЮРЭ МЮ БМЕЬМХЕ Х БМСРПЕММХЕ ═ХГЛЕМЕМХЪ АЕГ СУСДЬЕМХЪ ЯЮЛНВСБЯРБХЪ Х ЯНЯРНЪМХЪ ГДНПНБЭЪ. щРН БНГБПЮЫЕМХЕ НПЦЮМХГЛЮ Б ГДНПНБНЕ ЙЮВЕЯРБН. юКЧПЮ ПЕГСКЭРЮРХБМЕЕ, ВЕЛ ДПСЦХЕ МСРПХЖЕБРХЙХ, ЙНРНПШЕ РНФЕ РЕЯРХПНБЮКХЯЭ.\nбРНПНИ БЮФМЕИЬХИ БШБНД: юКЧПЮ ДЮ╦Р ЦЮПЛНМХГЮЖХЧ ПЮАНРШ БЕЦЕРЮРХБМНИ МЕПБМНИ ЯХЯРЕЛШ, МЮКЮФХБЮЕР АЮКЮМЯ ЯХЛОЮРХВЕЯЙНИ Х ОЮПЮЯХЛОЮРХВЕЯЙНИ МЕПБМНИ ЯХЯРЕЛШ. ═юКЧПЮ ДЕИЯРБСЕР ЯПЮГС, ЩРН МЕ ХМЕПРМШИ ОПЕОЮПЮР, ═НВЕМЭ ОНГХРХБМН, ОПНХЯУНДХР БГПШБ ЮДЮОРЮЖХХ, ЙНРНПШИ ГЮРЕЛ ЦЮПЛНМХГХПСЕРЯЪ Х ОПНДНКФЮЕРЯЪ ЛЪЦЙНЕ НГДНПНБХРЕКЭМНЕ ДЕИЯРБХЕ.\nоНВЕЛС ЩРН БЯ╦ РЮЙ? оНРНЛС ВРН ЮКЧПЮ √ ЯНДЕПФХР ЮЛХМНЙХЯКНРС L-arginin- ПНДЯРБЕММСЧ НПЦЮМХГЛС ВЕКНБЕЙЮ, Х БНЯОПХМХЛ ЮЕРЯЪ НПЦЮМХГЛНЛ ЙЮЙ ХЯРНВМХЙ ЛНМН НЙЯХДЮ ЮГНРЮ NO, ЯХЦМЮКЭМНИ ЛНКЕЙСКШ Б ЙЮПДХН-БЮЯЙСКЪПМНИ ЯХЯРЕЛЕ БЯЕУ ФХБШУ НПЦЮМХГЛНБ Х КНЙЮКЭМШЛ═ РЙЮМЕБШЛ ЦНПЛНМНЛ, ЙНРНПШИ ОНДДЕПФХБЮЕР ЮЙРХБМНЕ ЯНЙПЮЫЕМХЕ ЯНЯСДНБ, СВЮЯРБСЕР Б НАЕГАНКХБЮМХХ, ЮЙРХБХГХПСЕР БШПЮАНРЙС══ NO-ЯХМРЮГ, ЛЮЙПНТЮЦНБ Х ДП. ЙКЕРНЙ- ЖХРНЯРЮРХЙНБ, ЙНРНПШЕ Б НПЦЮМХГЛЕ ПЮАНРЮЧР ЙЮЙ ХЛЛСММШЕ Б АНПЭАЕ ОПНРХБ ПЮЙНБШУ ЙКЕРНЙ.\nмЕЛМНЦН Н ЛЕУЮМХГЛЕ ДЕИЯРБХЪ:\nлНМН НЙЯХД ЮГНРЮ NO, ОПХУНДЪ Я РНЙНЛ ЙПНБХ Б МЮЬС жмя ЛНГЦ,═ ЮЙРХБХГХПСЕР ЖЕОНВЙС щОХТХГ- цХОНРЮКЮЛСЯ- цХОНТХГ. ю ЦХОНТХГ, ЙЮЙ ДХПХФ╦П НАПЮГНБЮМХЪ БЯЕУ ЦНПЛНМНБ, МЮКЮФХБЮЕР БШПЮАНРЙС БЯЕУ МЕНАУНДХЛШУ ЦНПЛНМНБ Х НПЦЮМХГЛ ВЕКНБЕЙЮ МЕ ХЛЕЕР ╚ЦНПЛНМЮКЭМНЦН УЮНЯЮ╩. оНЩРНЛС СЯХКХБЮЕРЯЪ БШПЮАНРЙЮ ЛЕКЮРНМХМЮ, ЦНПЛНМЮ ЛНКНДНЯРХ, ЙНРНПШИ ЙНМРПНКХПСЕР БНЯЯРЮМНБКЕМХЕ═ АЕКЙНБШУ ЛНКЕЙСК, БШБНД РНЙЯХМНБ, МНПЛЮКХГСЕР ДЮБКЕМХЕ, НАКЮДЮЕР ЛЪЦЙХЛ ЯМНРБНПМШЛ ДЕИЯРБХЕЛ Х Р.Д.═\nоПХЛЕМЪЪ юКЧПС ЛНФМН СБЕКХВХБЮРЭ СПНБЕМЭ ЛЕКЮРНМХМЮ Х ЯРЮМНБХРЭЯЪ Я ЙЮФДШЛ ЦНДНЛ БЯ╦ ЛНКНФЕ.\nоЕПЕМЮЯШЫЕМХЪ L-arginin АШРЭ МЕ ЛНФЕР. й юКЧПЮ МЕР ОПХБШЙЮМХЪ Х МЕ ЛНФЕР АШРЭ ЯХМДПНЛЮ НРЛЕМШ.\nюКЧПЮ СВХР ЙКЕРЙХ ФХРЭ. ю ВРН ДЕКЮЕР УНПНЬХИ СВХРЕКЭ? нМ МЮСВХК ФХРЭ═ Х НРУНДХР Б ЯРНПНМС.═ юКЧПЮ √ЩРН ОПНДСЙР 21 БЕЙЮ, ЯНГДЮММШИ МЮ НЯМНБЕ 2 мНАЕКЕБЯЙХУ ОПЕЛХИ.\nмЕДНЯРЮРНЙ L-arginin БЕД╦Р Й ЯОЮГЛС Б ЯНЯСДЮУ (ХЬЕЛХЪ Х ДП. ЯЕПДЕВМН ЯНЯСДХЯРШЕ ГЮАНКЕБЮМХЪ: ЙЮПДХНДХЯРПНТХЪ, ХЯРХММЮЪ ЯРЕМНЙЮПДХЪ┘\nю ДЮКЕЕ ХМЯСКЭР( ХЬЕЛХВЕЯЙХИ═ Х ЦЕЛЮПНХДЮКЭМШИ) ХМТЮПЙРШ, ЮПРПХРШ Х ЮПРПНГШ, ЮЯРЛЮ Х ДХЮАЕР БРНПНЦН РХОЮ.\nлНМН НЙЯХД ЮГНРЮ САХБЮЕР БМСРПХЙКЕРНВМШЕ АЮЙРЕПХХ, ЛХЙПНАШ Х ЛЕКЙХУ ОЮПЮГХРНБ. юЙЮДЕЛХЙ яБХЫЕБЮ ДНЙЮГЮКЮ, ВРН лНМН НЙЯХД ЮГНРЮ САХБЮЕР РПХУНЛНМШ, СМХВРНФЮЕР БХПСЯШ Х ХГЛЕМ╦ММШЕ ПЮЙНБШЕ ЙКЕРЙХ.\nлНМН НЙЯХД ЮГНРЮ═ ПЮАНРЮЕР БН БЯЕУ НПЦЮМЮУ, ЦДЕ ЕЯРЭ ЯКХГХЯРЮЪ НАНКНВЙЮ, ЛШЬЕВМЮЪ РЙЮМЭ Х ЯНЯСДШ. ю МЮГНБХРЕ УНРЭ НДХМ НПЦЮМ Б МЮЬЕЛ РЕКЕ, ЦДЕ ЩРНЦН МЕР!\nюКЧПЮ МСФМЮ НПЦЮМХГЛС АЕГСЯКНБМН, БЕПХРЕ бШ Б ЩРН ХКХ МЕ БЕПХРЕ!\nлНМН НЙЯХД ЮГНРЮ ФХБ╦Р Б НПЦЮМХГЛЕ НР 2 ДН 30 ЯЕЙСМД , ОНДДЕПФХБЮЕР ЮЙРХБМНЕ ЯНЙПЮЫЕМХЕ ЯНЯСДНБ, ЙНМРПНКХПСЕР ЙПНБНРНЙ. щРН КНЙЮКЭМШИ РЙЮМЕБНИ ЦНПЛНМ. цНПЛНМ ФХГМХ! йПНБЭ БШОНКМЪЕР С МЮЯ ХМТНПЛЮЖХНММСЧ ПНКЭ, NO НАПЮГСЕРЯЪ Б МЕНЖХРЮУ ЯЕПДЖЮ, СЙПЕОКЪЕР ЯЕПДЕВМСЧ ЛШЬЖС Х ОПЕДНУПЮМЪЕР ЯЕПДЖЕ НР ДХЯРПНТХХ. NO ЮЙРХБХГХПСЕР НМЙН НРБЕР ЙПНБХ ОПХ ПЮЙЕ, ОНЩРНЛС НМ ОНЛНЦЮЕР ОПХ НОСУНКЕБШУ ГЮАНКЕБЮМХЪУ.\nNO НАПЮГСЕРЯЪ Б АПНМУЮУ Х СЯХКХБЮЕР 3 ОПНЖЕЯЯЮ : НВХЯРЙС АПНМУНБ НР ЛНЙПНРШ, НМЮ ЮЙРХБМЕЕ БШБНДХРЯЪ, ПЮЯЬХПЪЕР АПНМУХ Х ОНБШЬЮЕР ХЛЛСМХРЕР, Р.Е НЙЮГШБЮЕР ОПНРХБ ЮККЕПЦХВЕЯЙНЕ ДЕИЯРБХЕ. оНЩРНЛС ЦЕКЭ юКЧПЮ МСФЕМ ОПХ УПНМХВЕЯЙХУ АПНМУХРЮУ, ЮЯРЛЕ Х ДП. ГЮАНКЕБЮМХЪУ ДШУЮРЕКЭМНИ ЯХЯРЕЛШ.\nNO МЕНАУНДХЛ ДКЪ ЙНЛОКЕЙЯМНЦН КЕВЕМХЪ═ ОПХ ЖХППНГЕ, ОПХ ФХПНБНИ ДХЯРПНТХХ, ОЕПЕПНФДЕМХХ ОЕВЕМХ. NO ЯОНЯНАЯРБСЕР БШБЕДЕМХЧ ЮГНРХЯРШУ ЬКЮЙНБ ХГ ОНВЕЙ, СЛЕМЭЬЮЕР СПНБЕМЭ ЛНВЕБХМШ Б НПЦЮМХГЛЕ. сКСВЬЮЕРЯЪ БШБНДЪЫЮЪ ЯОНЯНАМНЯРЭ ОНВЕЙ. сЛЕМЭЬЮЕР МЮОПЪФЕМХЕ ЮПРЕПХИ, ЮЙРХБХГХПСЕР ХЛЛСМХРЕР, СЯХКХБЮЕР БШПЮАНРЙС ЛЮЙПНТЮЦНБ.\nNO МЕНАУНДХЛ ДКЪ МНПЛЮКХГЮЖХХ ЦЮЯРПХРНБ Х ПЮАНРШ ЙХЬЕВМХЙЮ, СЙПЕОКЪЕР ХЛЛСММШЕ ЙКЕРЙХ ЙХЬЕВМХЙЮ.\nL-arginine ХЯРНВМХЙ ЯНЛЮРН РПНОХМЮ-ЦНПЛНМЮ ПНЯРЮ, ОНЩРНЛС НР ЦЕКЪ юКЧПЮ СЙПЕОКЪЧРЯЪ ЛШЬЖШ, ДЕРХ Х ОНДПНЯРЙХ БНЯЯРЮМЮБКХБЮЧР ═МНПЛЮКЭМНЕ ЯНГПЕБЮМХЕ. б ОЕДХЮРПХВЕЯЙНИ ОПЮЙРХЙЕ ОПХЛЕМЪЕРЯЪ ДКЪ ОПНТХКЮЙРХЙХ Х КЕВЕМХЪ ПХМХРНБ, ЮДЕМНХДНБ Х ЦЮИЛНПХРЮ. йНМРЯРЮРХПНБЮМШ ЯКСВЮХ ХГКЕВЕМХЪ ОХЕКНМЕТПХРЮ, ЮККЕПЦХХ, ЩЙГЕЛШ, ОЯНПХЮГЮ. сКСВЬЮЕРЯЪ НАСВЮЕЛНЯРЭ, СЙПЕОКЕМХЕ БМХЛЮМХЪ Х ОЮЛЪРХ. оПХЛЕМЪРЭ МЮ ЯКХГХЯРСЧ МНЯЮ 1-2 ПЮГЮ Б ДЕМЭ ОН ЙЮОКЕ.\nL-arginine НВЕМЭ МСФЕМ Х ГДНПНБШЛ КЧДЪЛ. б ЛХПЕ ГДНПНБШУ АНКЭЬЕ, ВЕЛ АНКЭМШУ!═ фЕМЫХМЮЛ НМ МСФЕМ ДКЪ СБЕКХВЕМХЪ ВСБЯРБЕММНЯРХ Х ВРНАШ ЙЮФДЮЪ АКХГНЯРЭ Я ЛСФВХМНИ ГЮЙЮМВХБЮКЮЯЭ ГЮЙНММШЛ ПЮГПЕЬЕМХЕЛ НРМНЬЕМХИ-НПЦЮГЛНЛ, Р.Й. НПЦЮГЛ ЩРН МЕ ОПНЯРН СДНБНКЭЯРБХЕ, ЩРН КЕВЕАМН ОПНТХКЮЙРХВЕЯЙЮЪ ОПНЖЕДСПЮ.\nлСФВХМЮЛ L-arginin МСФЕМ НВЕМЭ-НВЕМЭ, ОНЯЙНКЭЙС ЯЕЛЕММЮЪ ФХДЙНЯРЭ ЛСФВХМ Б МНПЛЕ МЮ80% ЯНЯРНХР ХГ L-arginin , Х ЕЯКХ ЕЦН МЕ УБЮРЮЕР, ЩРН АЕДЮ.\nоПХ ОПХЛЕМЕМХХ ЮКЧПШ С ═ЛСФВХМ БНЯЯРЮМЮБКХБЮЕРЯЪ ЯОЕПЛЮРН-ЦЕМЕГ, ХГКЕВХБЮЕРЯЪ ЛСФЯЙНЕ АЕЯОКНДХЕ, ОПНЯРЮРХР, ЮДЕМНЛЮ.\nцЕКЭ юКЧПЮ ЛЮГЮРЭ ОН НДМНИ ЙЮОКЕ МЮ ЯКХГХЯРСЧ ОНКНЯРХ МНЯЮ - МЮ ОЕПЕЦНПНДЙС 2-3 ПЮГЮ Б ДЕМЭ. х НАЪГЮРЕКЭМН ═1-2 ПЮГЮ (СРПНЛ Х БЕВЕПНЛ ОНЯКЕ ДСЬЮ) МЮ МХФМХЕ ЯКХГХЯРШЕ ОН ОПЪЛНЛС МЮГМЮВЕМХЧ:═ ДКЪ СКСВЬЕМХИ Б ХМРХЛМНИ ЯТЕПЕ Х ДКЪ ОПЮБХКЭМНИ ПЮАНРШ БЯЕЦН НПЦЮМХГЛЮ Б АНКЭЬНЛ ЙПСЦЕ ЙПНБННАПЮЫЕМХЪ.\nаКЮЦНОПХЪРМН ОПХЛЕМЕМХЕ ВЕПЕГ ЙЮФДШЕ 2 ВЮЯЮ МЮ ЯКХГХЯРСЧ, ЙПНЛЕ ЦКЮГ, Р.Й. ЦЕКЭ ═ЮКЧПЮ═ ЯНДЕПФХР ЛЕМРНК, ДКЪ КСВЬЕЦН СЯБНЕМХЪ БМСРПЭ, Х ДКЪ ЯКХГХЯРНИ ЦКЮГ МЕ ОНДУНДХР. цКЮСЙНЛЮ ОПХНЯРЮМНБХРЯЪ ОПХ МЮМЕЯЕМХХ Б МНЯ.══ оПЕОЮПЮР МСФМН БМЕДПЪРЭ ЙЮЙ ЛНФМН ЬХПЕ Б ЯЕЛЭХ!\nщРН ЯЕЛЕИМШИ ОПЕОЮПЮР! нМ МСФЕМ бяел!


WhatsApp мессенджеран гIоьнца лецна тIемалой\nНохчийчохь дIалецначаьрца «Исламан пачхьалкх» шех олучу тобанца генаш тесна тIемалой а, церан гIоьнчаш а бу, уьш гучубаха таро хилла WhatsApp олучу мессенджерехь йозанца дина къамелаш бахьанехь аьлла ницкъаллин структурийн хьосташа. «Кавказан узел» агенталло хьалхо ма яздарра, кху беттан 10-чу дийнахь Цоцин-Эвлахь кегийрхойн тоба лаьцна махкахь теракташ дан лерина хилла. Кадыров Рамзана дира иштта дIахьедар.\nШина дийнахь дIаяьхьначу леринчу операцешкахь Курчалойн а, Шелан а кIошташкахь тIемалой хилла аьлла 4 стаг вийна, 2 Росгвардин эскархо а. Меттигерчу бахархоша даредарехь, иттанашкахь кегийрхой лецна 8 эвлара. Царех 22 цIераш зорбанехь Iораяьхна. Цоцин-Эвлахь тIелатар дан тIемалоша кечамбарх ницкъаллин белхахошна гучудаьлла, цара WhatsApp-ехь дIасакхехьийтинчу хаамашкахь бохуш яздо «Коммерсанто».\nИшта оцу хаамийн гIирсо бахарехь, Цоцин-Эвлахь операци йолаеллачул тIаьхьа, махкарчу бахархошка дIасакхачийна WhatsApp мессенджерехула, шайн телефонашчохь динца боьзна хьехамаш а, совнах дина къамелийн йозанаш ма дитахьара бохуш. ЙогIу-йоьду машенашчура нехан телефонаш кегош, талламаш бинера полисхоша.


Кокель — Википеди\n50°56′06″ къ. ш. 1°47′57″ м. д.HGЯOL\n▼2602 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКокель (фр. Coquelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Сангатт, Пепленг, Бонненг-ле-Кале, Кале, Кулонь, ФгӀетен (Па-де-Кале), Ам-БукгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кокель&oldid=7836331»


ЛагӀжие-МагӀсонне — Википеди\n46°33′16″ къ. ш. 5°40′31″ м. д.HGЯOL\nЛагӀжие-МагӀсонне (фр. Largillay-Marsonnay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Менуа (ЖуьгӀа), БагӀезия-суьгӀ-л'Эн, МагӀнези, МегӀона, Плези, Пон-де-Пуатт, Ла-ТугӀ-дуь-Ме.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛагӀжие-МагӀсонне&oldid=7841330»


Адама Султана Олхазаран сайт - Хаттаршна жоьпаш\nМосквахь Iаш волч бусалба стагана рузба тIаьхь дуй? Оцу хаттарна тхуна пайда лойша.\nАллахI реза хуьлда шуна!\nРузбана-ламаз хIора бусалба стагана тIехь фардул-Iайн хилла тIехь ду.\nЛекха хинволчу АллахIа аьлла Къуръан тIехь: [ХIай АллахIах тешнарш! Рузбана дийнахь ламазе кхайкхича АллахI хьахо (рузбана-ламазе) гIо, йохка-иэцар Iадда а дите; иза дика ду шуна нагахь санна шуна хаахь]. [Сурат «Ал-ДжумуIат» 9 айат].\nДелан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла: «ЖамаIатехь рузбана-ламаз дар хьакъ а, важиб а ду хIора бусалба-стагана тIехь, виъ воцучунна: долахь волу лай а, зуда а, кхиъна валаза кIант а, цомгаш верг а». (Абу Давуда дийцина иза, нийса хьадис а ду иза).\nРузба фардул-Iайн хилар девзинчул тIаьхьа… Рузба тIехь хиларан масийтта биллам бу, нагахь санна и билламаш кхочуш хилахь тIедужуш ду иза фардул-Iайн хилла. И билламаш хIорш бу:\n1) Бусалба хилар.\n2) Кхиъна ваьлла хилар. Вуьшта аьлча – ламаз дар тIедужучу хене кхаьчна хилар. Дукха хьолехь и хан пхийтта шо кхаьчча хуьлу, делахь а кхин а хьалхе а, тIаьхьа а хуьлу. Делахь а, кхиъна валаза велахь а, рузбане вахар марз дан деза ворхIара ваьллачу кIантана, рузбане вахар тIедилла деза иттара ваьллачу кIантана.\n3) Хьекъал чохь хилар. Хьекъалца галваьллачу стагана рузба тIехь дац.\n4) Борша стаг хилар. Зудчунна тIехь дац рузба дар.\n5) Маьрша хилар. Лайна тIехь дац рузба дар.\n6) Цхьана меттахь Iаш хилар. Некъахь волчу стагана рузба тIехь дац. Нагахь санна цхьана стага цхьана меттехь диъ дийнахь Iен ниййат хилахь, и стаг оцу меттехь Iаш лоруш ву. Масала, цхьаъ Москва вахача, цигахь диъ дийнахь сецар волуш велахь, цунна рузба тIехь ду.\n7) Могаш хилар. Нагахь санна стаг цомгаш велахь, рузбане вахча – новкъа воьдуш делахь а, йа цигахь Iийча делахь, йа цхьана кхечу агIор делахь а – цунна зен хир долуш делахь, цуьнан цамгар алсам ер йолуш елахь, цунна тIехь дац рузба. Нагахь санна иштта зен хир дацахь, цамгар алсам ер яцахь рузба тIехь ду.\n8) И лакхахь болу билламаш шайца кхочуш болуш волу шовзткъа бусалба стаг цхьана меттехь вовшахкхетар. Нагахь санна шовзткъаннал кIеззиг хилахь рузба тIехь дац.\nЦундела, Москвахь Iаш волчу бусалба стагана рузба тIехь ду, нагахь санна цуьнца и лакхара ворхI биллам кхочуш белахь, амма борхIалгIа биллам вай ца бийцича а массарна а хаьа цигахь бусалба нах дукха буй.\nТкъа, дика хууш верг АллахI ву!


Парламентан харжамийн хьалхара жамIаш довзийтина Гуьржийчохь\nОфициалан кепара цкъачунна долу парламентан харжамийн жамIаш довзийтина Гуьржийчохь. Цаьрца а догIуш, миллиардеро Иванишвили Бидзинас куьйгалла дечу «Гуьржийн сатийсам» коалицино гулдина 55 процент кхаьжнаш.\nЦуьнан дуьхьалонча йолчу президенто Саакашвили Михаила куьйгалла дечу «Цхьааллин къоман болам» цIе йолчу партина шайн кхаьжнаш дIаделла 40,5 процент харжамхоша.\nЙисинчу, харжамашкахь дакъа лоцуш йолчу, партийн аьтто ца баьлла пхеа процентан барьерах тIехйовла. Саакашвили Михаила кху деношкахь даре дира шен парти эшна хилар. И бахьана долуш, шаьш оппозици довлуш ду элира цо.\n2013-чу шарахь Гуьржийчохь болх бан йолалур ю керла Конституци. Цуьнца а догIуш, Гуьржийчоьнах хир ю парламентан республика. Президент дуккха а бакъонех вер ву. Махкахь коьрта хир ву премьер-министр. Гергарчу хенахь цу дарже хIотта мегаш ву Иванишвили Бидзина.


§¬§в§С§д§Ь§С§с §Т§Ъ§а§Ф§в§С§ж§Ъ§с Александр Цюрупа\nДень рождения: 01.10.1870 года\nДата смерти: 08.05.1928 года\nПохожее: Alexander, Tsurupa, Александр, Цюрупа\n§Ј§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§Ъ§Ы §Ц§б§Ъ§г§Ь§а§б, §Ь§С§Я§и§Э§Ц§в §Ј§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§а§Ф§а §Ь§а§в§а§Э§Ц§У§г§д§У§С, §У§а§г§б§Ъ§д§С§д§Ц§Э§о §®§С§д§о§с§к§С §·§е§Я§о§с§Х§Ъ.\n§Б§Я§а§к §Ј§Ъ§д§Ц§Щ (§У§Ц§Я§Ф. JЁўnos VitЁ¦z; §а§Ь. 1408-1471) ЎЄ §У§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§Ъ§Ы §Ц§б§Ъ§г§Ь§а§б, §Ь§С§Я§и§Э§Ц§в §Ј§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§а§Ф§а §Ь§а§в§а§Э§Ц§У§г§д§У§С, §У§а§г§б§Ъ§д§С§д§Ц§Э§о §®§С§д§о§с§к§С §·§е§Я§о§с§Х§Ъ.\n§µ§й§Ъ§Э§г§с §У §±§С§Х§е§С§Я§г§Ь§а§Ю §е§Я§Ъ§У§Ц§в§г§Ъ§д§Ц§д§Ц. §Ј§Ц§в§Я§е§У§к§Ъ§г§о §У §Ј§Ц§Я§Ф§в§Ъ§р, §п§д§а§д §г§н§Я §Ю§Ц§Э§Ь§а§б§а§Ю§Ц§г§д§Я§а§Ф§а §з§а§в§У§С§д§г§Ь§а§Ф§а §Х§У§а§в§с§Я§Ъ§Я§С §г§Х§Ц§Э§С§Э §Ф§а§Э§а§У§а§Ь§в§е§Ш§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§е§р §Ь§С§в§о§Ц§в§е: §а§д §Щ§С§Ф§в§Ц§Т§г§Ь§а§Ф§а §Ь§С§Я§а§Я§Ъ§Ь§С §Х§а §У§С§в§С§Х§г§Ь§а§Ф§а §Ц§б§Ъ§г§Ь§а§б§С, §С §Щ§С§д§Ц§Ю §п§г§д§Ц§в§Ф§а§Ю§г§Ь§а§Ф§а §С§в§з§Ъ§Ц§б§Ъ§г§Ь§а§б§С-§б§в§Ъ§Ю§С§г§С §Ъ §Ь§С§Я§и§Э§Ц§в§С §Ј§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§а§Ф§а §Ь§а§в§а§Э§Ц§У§г§д§У§С. §°§Я §г§Э§е§Ш§Ъ§Э §і§Ъ§Ф§Ъ§Щ§Ю§е§Я§Х§е §Ъ §а§Т§а§Ъ§Ю §·§е§Я§о§с§Х§Ъ: §б§в§С§У§Ъ§д§Ц§Э§р §Ј§Ц§Я§Ф§в§Ъ§Ъ §Б§Я§а§к§е §Ъ §Ц§Ф§а §г§н§Я§е, §Ь§а§в§а§Э§р §®§С§д§о§с§к§е, §Ь §Ь§а§д§а§в§а§Ю§е §Т§н§Э §б§в§Ъ§Ф§Э§С§к§Ц§Я §У§а§г§б§Ъ§д§С§д§Ц§Э§Ц§Ю. §Ј §Ь§С§Я§и§Ц§Э§с§в§Ъ§Ъ §і§Ъ§Ф§Ъ§Щ§Ю§е§Я§Х§С §Б§Я§а§к §Ј§Ъ§д§Ц§Щ §б§а§Щ§Я§С§Ь§а§Ю§Ъ§Э§г§с §г §в§С§Т§а§д§С§У§к§Ъ§Ю §У §Я§Ц§Ы §а§Х§Я§а §У§в§Ц§Ю§с §ї§Я§Ц§Ц§Ю §і§Ъ§Э§о§У§Ъ§а §±§Ъ§Ь§Ь§а§Э§а§Ю§Ъ§Я§Ъ. §¦§л§Ч §У §Т§н§д§Я§а§г§д§о §У§С§в§С§Х§г§Ь§Ъ§Ю §Ц§б§Ъ§г§Ь§а§б§а§Ю, §Б§Я§а§к §Ј§Ъ§д§Ц§Щ §г§а§Т§в§С§Э §У§а§Ь§в§е§Ф §г§Ц§Т§с §Э§Ъ§д§Ц§в§С§д§е§в§Я§н§Ы §Ь§в§е§Ш§а§Ь §б§а §д§Ъ§б§е §Ф§е§Ю§С§Я§Ъ§г§д§Ъ§й§Ц§г§Ь§а§Ы §С§Ь§С§Х§Ц§Ю§Ъ§Ъ, §У §Ь§а§д§а§в§е§р §У§а§к§Ч§Э §Ъ §Ј§Ц§в§Х§Ш§Ц§в§Ъ§а. §°§Х§Я§Ъ§Ю §Ъ§Щ §б§Ц§в§У§н§з §У §Ј§Ц§Я§Ф§в§Ъ§Ъ §а§Я §г§д§С§Э §Ь§а§Э§Э§Ц§Ь§и§Ъ§а§Я§Ъ§в§а§У§С§д§о §Ь§а§Х§Ц§Ь§г§н, §г§а§Т§в§С§У §г§а§Э§Ъ§Х§Я§е§р §Т§Ъ§Т§Э§Ъ§а§д§Ц§Ь§е, §й§С§г§д§о §Ь§а§д§а§в§а§Ы §б§а§Щ§Ш§Ц §б§а§б§а§Э§Я§Ъ§Э§С §Щ§Я§С§Ю§Ц§Я§Ъ§д§е§р §Т§Ъ§Т§Э§Ъ§а§д§Ц§Ь§е §®§С§д§о§с§к§С. §°§г§Я§а§У§е §Ц§Ф§а §Ь§а§Э§Э§Ц§Ь§и§Ъ§Ъ §г§а§г§д§С§У§Ъ§Э§Ъ §д§в§е§Х§н §С§Я§д§Ъ§й§Я§н§з §С§У§д§а§в§а§У. §Б§Я§а§к §Ј§Ъ§д§Ц§Щ §Я§Ц §Т§н§Э §Ф§е§Ю§С§Я§Ъ§г§д§а§Ю §У §б§а§Э§Я§а§Ю §г§Ю§н§г§Э§Ц §п§д§а§Ф§а §г§Э§а§У§С. §Ў§Я§д§Ъ§й§Я§н§Ц §С§У§д§а§в§н §с§У§Э§с§Э§Ъ §Х§Э§с §Я§Ц§Ф§а §г§Ь§а§в§Ц§Ц §Я§а§У§н§Ы §Ъ§Х§Ц§С§Э §Э§Ъ§д§Ц§в§С§д§е§в§Я§а§Ф§а §г§д§Ъ§Э§с §Ъ §й§Ъ§г§д§а§д§н §Э§С§д§Ъ§Я§г§Ь§а§Ф§а §с§Щ§н§Ь§С, §Ъ§Я§г§д§в§е§Ю§Ц§Я§д §а§д§д§С§й§Ъ§У§С§Я§Ъ§с §г§а§Т§г§д§У§Ц§Я§Я§а§Ф§а §б§Ц§в§С, §й§Ц§Ю §Ъ§г§д§а§й§Я§Ъ§Ь §Я§а§У§а§Ф§а §Ю§Ъ§в§а§У§а§Щ§Щ§в§Ц§Я§Ъ§с. §і§д§С§У §Ь§С§Я§и§Э§Ц§в§а§Ю, §а§Я §У§г§Э§Ц§Х §Щ§С §Ј§Ц§в§Х§Ш§Ц§в§Ъ§а §У§Я§Ц§Х§в§с§Э §Я§а§У§е§р §Э§С§д§Ъ§Я§г§Ь§е§р §Ь§е§Э§о§д§е§в§е §У §Ь§а§в§а§Э§Ц§У§г§Ь§а§Ы §Ь§С§Я§и§Ц§Э§с§в§Ъ§Ъ. §Є§Ю§Ц§Я§Я§а §У §п§д§а§Ы §г§ж§Ц§в§Ц §а§Я §е§У§Ц§Ь§а§У§Ц§й§Ъ§Э §г§Ц§Т§с §У §Ъ§г§д§а§в§Ъ§Ъ §У§Ц§Я§Ф§Ц§в§г§Ь§а§Ы §Ь§е§Э§о§д§е§в§н, §а§г§д§С§У§Ъ§У §Т§а§Ф§С§д§а§Ц §п§б§Ъ§г§д§а§Э§с§в§Я§а§Ц §Я§С§г§Э§Ц§Х§Ъ§Ц. §¦§Ф§а §б§Ъ§г§о§Ю§С §г§Э§е§Ш§Ъ§Э§Ъ §а§Т§в§С§Щ§и§а§Ю §Х§Э§с §Я§С§й§Ъ§Я§С§р§л§Ъ§з §Х§Ъ§б§Э§а§Ю§С§д§а§У §Ъ §С§Х§Ю§Ъ§Я§Ъ§г§д§в§С§д§а§в§а§У. §°§Я§Ъ §Т§н§Э §г§а§Т§в§С§Я§н §У 1451 §Ф., §б§а§Щ§Ш§Ц, §У §Я§С§й§С§Э§Ц XVI §У., §Ъ§Щ§Х§С§Я§н §б§а§й§д§Ъ §Ь§С§Ь §е§й§Ц§Т§Я§Ъ§Ь§Ъ. §Б§Я§а§к §Ј§Ъ§д§Ц§Щ §а§Ь§С§Щ§н§У§С§Э §д§С§Ь§Ш§Ц §б§а§Х§Х§Ц§в§Ш§Ь§е §Ю§а§Э§а§Х§Ч§Ш§Ъ §У §б§а§Э§е§й§Ц§Я§Ъ§Ъ §Я§Ц§а§Т§з§а§Х§Ъ§Ю§а§Ф§а §а§Т§в§С§Щ§а§У§С§Я§Ъ§с. §Ї§Ц§Ю§С§Э§а §Ц§Ф§а §г§д§Ъ§б§Ц§Я§Х§Ъ§С§д§а§У §е§й§Ъ§Э§Ъ§г§о §У §Ъ§д§С§Э§о§с§Я§г§Ь§Ъ§з §е§Я§Ъ§У§Ц§в§г§Ъ§д§Ц§д§С§з. §Ј §г§У§а§Ч§Ю §Ш§Ц §Ь§а§в§а§Э§Ц§У§г§д§У§Ц, §У §±§а§Ш§а§Я§Ъ (§г§а§У§в§Ц§Ю§Ц§Я§Я§С§с §ў§в§С§д§Ъ§г§Э§С§У§С), §а§Я §а§г§Я§а§У§С§Э Academia Istropolitana ЎЄ §б§Ц§в§У§а§Ц §У§н§г§к§Ц§Ц §е§й§Ц§Т§Я§а§Ц §Щ§С§У§Ц§Х§Ц§Я§Ъ§Ц, §а§в§Ф§С§Я§Ъ§Щ§а§У§С§Я§Я§а§Ц §б§а §д§Ъ§б§е §ў§а§Э§а§Я§г§Ь§а§Ф§а §е§Я§Ъ§У§Ц§в§г§Ъ§д§Ц§д§С. §°§Х§Я§С§Ь§а §С§Ь§С§Х§Ц§Ю§Ъ§с §Я§Ц§Я§С§Х§а§Э§Ф§а §б§Ц§в§Ц§Ш§Ъ§Э§С §г§У§а§Ц§Ф§а §г§а§Щ§Х§С§д§Ц§Э§с.\nФразы: я, о, ш, ю


Шовде — Википеди\n43°17′10″ къ. ш. 46°39′45″ м. д.HGЯOL\n↗4122 стаг (2010)\nШовде — ДегӀастанан Хаси-Эвлан кӀоштан эвла йу.\nИза ю Шовден йуьртан меттиган административан центр.\nНохчийн цӀе йу Шовде. Оьрсийн маттахь эвлан цӀе йу «Покровское».\nЭвла Хаси-Эвлан 7 км. къилбаседа-малхбалехьа йу.\nУллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбалехьа — Бооти-Йурт а, Байрам-Эвл а, къилбаседа-малхбузехьа — Симсара а, Сала-Йурт а, Йоккха-Бамт-Йурт а, къилба-малхбузехьа — Могилёвски къилба-малхбалехьа — Муцал-Эвл.\n↑ 1 2 Твёрдый, 2008, с. 257.\n↑ Покровский сельский округ (сельсовет)* (Хасавюртовский район) Архивйина 2012-03-14 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шовде&oldid=7979694»\n1907 шарахь йехкина нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 4 май, 21:07.


Бинчу ницкъана дуьххьал.\nЗеламха... Ма дукха ду цунах лаьцна халкъан бартан дийцаршкахь а, иза вевзинчара дуьйцучу хабаршкахь а. Дуккха а т1едеттарш а ду, цуьнан дахар туьйранашка дерзош т1ехдахарш а ду. Нохч - Г1алг1ачохь вийцина ца 1аш генна арахьа вуьйцуш хилла иза дийна волчу хенахь а. «Оьрсийн хьун» ц1е йoлчv шен романа т1ехь оьрсийн советски яздархочо. Ленински совг1ат шена делла волчу Социалистически Къинхьегаман Турпалхо волчу Леонид Максимович Леоновс\nдуьйцу Россин столицехь Петербургехь Зеламха вуьйцуш хилла хиларан хьокъехь. Дерриге а керла х1уманаш дуьйцуш хиллачу буьйсанна нах гуллуш хиллачу цхьана клубехь гулбеллачара. Абиссинан паччахь хилан негусан Менеликан йолчу таронех а, герцог Артур Коннаутский Россе хьошалг1а варах а лаьцна дийцарца цхьаьна дуьйцу «г1араваьлла обарг Зелимхан Нохчичоьнан имам хила лууш ву» бохуш a (741-rIa arlo).\nОцу хабарел совнаха кхин х1ума дацара Зеламхин дахарх лаьцна хууш х1ирийн яздархочун Гатуев Константинан очеркаш 1926-чу шарахь зорба тоххалц. Оцу документальни очеркаша\nцхьана аг1орхьара а, т1ехулара а гойтура Зеламхин дахар. Оцу аьрхачу ламанхочун дахар буххара дуьйна гойту цуьнан къийсаман бахьанаш орамашкара дуьйна гучудоху 1968-чу шарахь Нохч-Г1алг1айн книжни издательствос зорба тоьхначу Мамакаев Мохьмадан «Зеламха» ц1е йолчу романа\nт1ехь. XX б1е шо доллалучу юххьехь хилла ламанхойн дахар ду цунна т1ехь\nдуьйцург. Романан коьрта турпалхо Зеламха велахь а, цуьнан цхьа да-хар гайтина ца 1ийна яздархо. Цо гойту Веданарчу а, Харачарчу а, Махкат1ерчу\nа, кхийолу ярташкарчу а бахархойн дахар, церан юкъаметтигаш.\nМила ву Зеламха? Иза цхьалха къийсамхо ву, х1ирийн Заур\nа, украинцийн Крамелюк а, кхиберш а хилла ма - хиллара. Революционер вац иза я хила кхетам а бац цуьнан. XIapa ша санна паччахьан 1едалан хьадалчашна оьг1збаханчийн тоба вовшахкхета цунна гонах цхьа х1ума дан ойла хилча. Иза а сихха юху, ахархой шайн ц1ийнан белхашка д1аса а боьлхий. Ч1ог1а чолхе йоцуш ю Зеламхин 1алашо, цуьнан программа: «Ницкъана дуьхьала ницкъ бичий, д1аяьккхинчунна дуьхьала юхаяьккхичий, вийначунна дуьхьала вичйй х1отталора Зеламхин 1илманца нахана юккъехь нийсо. Иштта яра харачойн обарган программа, я цунна юххе бевллачарех цхьа а дег1 и нийса дац олуш а ца долура» — боху романан автора (200-гIa arlo).\nНохчичохь хьовха ерриг паччахьан Россехь а ира хилла мур бу\nромано чулоцуш берг: 1905.— 1907-чуй шерашкахь дуьххьарлера оьрсийн революци хилла зама, цул т1аьхьа Столыпинан\nреакци хилла шераш. Революцис а, Столыпинан реакцис а дуьххьал д1а т1еаткъам ца бина ламанан яртийн дахарна, амма лач т1е1аткъар хилла Столыпинан реакци шех олуш болу паччахьан та1зарийн мур ерриге а пачхьалкхехь баржарца доьзна. Белхалойн класс онда йолчу яккхийчу промышленни г1аланашкахь дина ца 1аш, пачхьалкхан ахколониальни йистошка\nа кхаьчна и та1зарш. Революци ян 1алашо а, и 1алашо xIottoh социальни кхетам а боцуш болчу иттаннаш къийсамхойх цхьаъ ву романан коьрта турпалхо Зеламха. Хууш ма-хиллара, цхьаболчу ре-волюционерашна юккъехь а\nкъобалъеш хилла XIX б1е шеран т1аьххьарчу муьрехь шех « индивидуальни\nтеррор» олуш долу хьаькамаш байъар (паччахьан биста кхаччалц). Це¬ран г1уллакхаш цкъачунна магош хиллехь а, В. И. Ленина къийсам латтийна царна дуьхьал, церан идеологи йоха а йина. Шеко йоццуш це¬ран т1аьхьенан\nмог1аре вилла мегар долуш Зеламха а ву.\nМуха кхоллавелла Зеламха? Стен елла цунна паччахьан ц1ийне\nкхаччалц болу хьаькамаш 1ожаллин кхерамехь латтон таро? Оцу хеттаршна жоп ло романехъ гойтучу ламанхойн социальни дахаро. Паччахьан 1едалан хьадалчаша 1азапe доьллинчу халкъан юкъарчу цабезамо. хьаькамаша бехк боццушехь бечу ннцкъаша кхоьллииа Зе¬ламха. Лецна нах Веданара Соьлжа-г1ала бига новкъа бевллачу г1аролхонх цхьаммо боху: «...тешам бац. господин поручик, кхузарчу меттигех а, нахах а» 11-г1а arlo). Ца битина халкъана и тешам. 0ьг1аздахийтина иза. Амма и д1адаха деза некъ цун¬на гайта стаг вац. Цундела халкъ б1аьрзе ду. И вовшахтоха цунна некъ\nхьеха ницкъ бац Зеламхин. Ша цхьаъ г1отту. Цунна шена дика хаьа иза. «Х1окху дуьненахь адама-на массо а х1уманал дукха езачу серлонах а хаьдда, ша цхьа бух боц-чу бердах воьдуш санна хетаделира цунна. Шений, парг1атчу серлоний юккъехь к1орга 1ин гира Зеламхина. мел ч1ог1а г1оьртича х1инца цуьнга шега цунах дехьа вала т1ай а тил-лалур доцуш» (126—127-гIa arloнаш).\nИ цхьаъ хнлар далхадо Зеламхе нанас Хьурмата а. Цо боху: «Хьо-х цхьаъ бен вац, ахь х1ун дийр ду дуьненна а дуьхьал г1иртина?» (165-аг1о).Амма обаргана шена а хаьа ша «тоьлар воцийла а», шега «ирс кхо-чур доцийла а. Х1етте а кху хенахь обарг хилла вахар сийлахь хета» цунна (циггахь).— «Х1унда?— цецъелира Хьур-мат. ...И хьоладай,\nт1ехула къегина хи-лахь а, чухула дог 1зьржа а, ц1ар-мата a хуьлy дела.\n— элира Зелам-хас. — Маьрша къахьега суо ца вуьту дела, ца ваьлла воьдий, ас шарахь цкъа - шозза даррехь до къола. Ткъа цара и дела денна до, х1инца сан вухаволийла яц, нани... Байъина вежарий. да, ден да, накъо-стий... Масане ду уьш...» (165 — 166-rIa аг1онаш).\nЗеламхина днка хаьа юхавала мет тиг, некъ шена ца бисиний, маша¬рен дахар шен хир доций. Ша динчу къоланах байшна дакъа дан г1ерта иза, оцу г1уллакхо къечу доьзалийн дахар тодаре дог а дохуш. Шен ахархочуч дог ду цо гойтург, амма цуьнга толур долуш дан къечу не-хан дахар: уьш алсам бу бехаш болчел, аьлча а, берриге а бохург санна бахархой къен xlapa ша а санна. Цхьана а тайпана 1алашо, хьесап х1оттийна обарг цa ваьлла Зеламха. Вовшашна юккъехь тасаделла даха-ран г1уллакх ду; 1едале даьлларг, ткъа 1едал Махкат1ерчу юьртан дегахьа долу. Зеламхин ваша Солтмурд веза а везаш. цуьнга ян кечъелла Зезаг оцу юьртан ден к1антана. Iycпина, юьгу, йо1ана иза ца веззашехь. Йо1ана гергахь юьхь1аьржчу х1оттарал совнах, нахана гергахь эхь т1едог1у Гушмазакъин доьзална. И эхь т1е ца латита г1ортар бахьа-на хилла д1ах1утту Зеламха а, цуь-нан да Гушмазукъа а, ден вешин бераш а лецарехь, ден да, гергарнаш, доттаг1ий байъина. Ткъа Зелам¬ха г1аьттина бекхам бан, бакъдерг лаха. Т г1уллакх кхочушдан лоьру цо шен шен масех накъостан ниц-къаца. И ницкъ к1езиг бу, и боккха бан таро а, кхетам а, я\nхьелаш а дац обарган.\nШен таро хича ша юьхьара лаьцначу 1алашонах вухавала лаьа Зеламхина. Цунна моьтту меттигерчу 1едалша лело нийсаадацарш, цара бахархошна бен никъаш коьртерчу 1едална ца ХУУШ, шайгара беш бу. Цундела\n1909-чу шарахь Пачхьал-кхан Думин председателе дахьийтинчу кехата т1ехь\nцо боху: «Суна дика хаъа, парг1атчу дахаре вухаверза а, и санна, сайх къинхетам байта а ай-са меттиг ца битийла. Амма сан дагна хьаам хир бара, шуна, хал къан векалшна - со а, со санна сан да а, вежариш а, кхиболу накъостий а наноша бешшехь обаргаш ца хиллийла хаахьар».И ннцкъаш бара халкъ 1азапехь далларна паччахьан 1едалан берриг юкъараллин\n- политически д1ах1от-там бехке буй цахаьа Зеламхина. Цунах, иза хаъал кхеташ цахиларх, доллу цуьнан г1алат а, эшам а. Массо а аг1рхьара дуьззина гайтина романа т1ехь коьртачу турпал-хочун Зеламхин а, кхечеран\nа васташ. Кхузахь уггаре а коьрта ду уьш баьхначу заманца дог1уш, оцу заманна юккъехь и васташ гайтина хилар. Яздархочун таро хилла церан аматаш книгашъешархошна шера гайта а, заманан социально - поли¬тически латтам а, Зеламхин маь1на а ма-дарра довзийта а.\nАмма цхьацца долчу кхачамбацарех мукъа яц роман. Царех коьрта ду Зеламха обарг а валале, я вала цунна дагахь а доцуш, лаца а лаьцна, Соьлжа - г1аларчу набахте схьа ма кхеччи обарг хуьлу цунах. «Х1ара хьол а воккха обарг ву» (118-rIa arlo) боху Зеламхига лаьцна набахтехь воллучу Бобров Нико-лайс шен накъост Костя мила ву аьлла Зеламхас хаьттича.. Цкъа-делахь Зеламха х1инцале обарг хилар романехь гойтуш дац, шолг1а - делахь оцу набахтера вед-дачул т1аьхьий бен Зеламха обарг ца ваьлла. Веданара оцу набахте валочу хенахь къаьсттина Зеламхин тидам беш хилар а хьалха схьагайтина бух боцуш а, бахьана ца гайтина а ду. Кхин цхьацца кегийра кхачамбацарш а ду романа т1ехь, редактора тидам бинехь ца хила тарлуш долу. Царех ду, масала, мажделла г1аш а, шийла малх а болуш 1уьйре йолчу гуьйренан дийнахь сарале стела-хаьштиг а детташ дог1а дар (13-гla arlo). Гурахь, г1аш мажделлачул т1аьхьа ца дог1у стелахаьштиг дет¬таш дог1а. Майрачуьнца дов\nдаьлла Зезаг «шен несарий болчу чуэккха» (28-rla arlo). Маре яхана а ялале Зезаган несарий хила тарлуш дац майрачун ц1ахь. Майрачун гергарчу нехан (вежарийн, шичойн) зударий уьш белахь кхиной (кхинаш) ала дезара дарах. «Халоно чахчош...» халоно вахчош нийса хир дара, и. д1. кх. Исбаьхьаллин романа т1ехь балочу турпалхошна, персонажашна шена луъу ц1ераш тахка бакъо ю авторан. Х1окху вай юьйцучу романа т1ера Зеламхин а, цуьнан доьзалан a ц1ераш ма-ярра ялийна. Ткъа оьшурий техьа Добровольскийн (Дубов) а, Галаевн (Гулаев)\nа, кхиболчу хилла болчу. нехан a ц1ераш хийцан? Уьш хийцаро романан чулацам а, сюжет а, композици а, ис-баьхьалла а хийцина я талхийна бохург дац иза. Х1умма а новкъарло ца йина уьш хийцаро. Амма ца хийцинехь а йийр яцара. Уьш суна хетарш ду. Амма суна хууш дерг кхин ду:\nЗеламхин дахар, и ваьхна зама, цо лелийна цхьана стеган къийсам ма-барра гойтуш йолу, книгашъешархоша езатп т1еэц-на йолу роман язйина Мамакаев Мохьмада. Оцу лакхахь дийцинчу к1еззигчу кхачамбацарша лах ца до цуьнан маь1на. Романе хадам боллуш дохийна д1адаьхна харачойн обаргах\nлаьцна дукха хьолахь хеца-еллачу ойланаша кхоьллина долу т1едеттарш. Зеламхин васт гайтина цунна богг1у мах а хадош.\nX. ЭДИЛОВ. Ленин некъ 3.06. 70 г.№65 1\n5Категория: Проза | Добавил: kav-kaz (31.01.2011) Просмотров: 5405 | Теги: проза, Проза на чеченском языке\n)))Знай нашихкороче,пацан хиннав массахан кашмакш ухаш буц увзашВ больнице перед операцией армянинПушкин - Подражания Коранупоехали как-то ингушские парни в какой-то летний легерьВойна. Взгляд с другой стороны.Вчера питерские скинхеды избили в булочном магазине буханку черного хлеба)))))))))))))))))))))))))))))))Сыны кавказаПоехал как-то ингуш в Лас-Вегас.


Кху деношкахь Урдунехь дIахьош ю Дуьненаюкъарчу Karama Human Rights Film фестивал. Иттанаш пачхьалкхашкара исбаьхьаллин а, документалан а филмаш а ю цигахь хьовсархойн тидаме ехкина. Церан юкъара тема ю адамийн бакъонаш а, къаьмнийн юкъара мехаллаш а ларъяр.\nБелгехь бехачу нохчийн кегирхойн тобано яьккхина "Тоьпан йилбазмохь" цIе йолу исбаьхьаллин филм къастийнера фестивалан жюрино масех бутт хьалха шайн къовсаман коьртачу программин декъа. Филман режиссеро Загаев Мовсара Маршо Радион корреспонденте бинчу хаамца, пIераскан сарахь дуккхаъ нохчий бехачу Сувейл олучу Амманан кIоштарчу кинотеатрехь гойтуш ю иза.\n"Тоьпан йилбазмохь" филмехь дийцаре деш ду къонахийн доттагIалла а, ткъа иштта, нохчийн чIир екхаран а, чIир хьаьрчина волу стаг витаран а Iадаташ а. Еврочеченс тобан декъашхо волчу режиссеран Загаев Мовсаран дуьххьара болх бу иза.\nДаханчу шарахь цхьа а профессионале артист декъа а ца валош, беккъа шен а, шен накъостийн а ницкъаца яьккхина ю цо и филм. Массо а къамелаш нохчийн маттахь дечу цу лентехь турпалхойн къамелаш ингалс маттахь субтитрашца гочдина ду.\nУрдунера кинофестивал дIайирзинчул тIаьхьа Францин коьртачу шахьарахь Парижехь шайн филм гайта кечлуш бу цуьнан авторш.


Дизайн интерьера магазина. | Одесса | SLANET\nДизайн интерьера магазина. | Одесса\nномер объявления: 8523791


Добавьте глянца. Журнал Publish.\nSEC Взгляд Эндрю Трибьюта iCTP Xerox Краски, чернила, тонер Статистика Consum Weilburger Coatings Полигон Canon Новости: желтые Полиграфинтер Памятка руководителю типографии УФ-материалы Bobst Специальные виды FSP ЗЕНОН-Рекламные поставки На правах рекламы OnPress Komori


Кола (гӀала) — Википеди\n68°52′59″ къ. ш. 33°01′19″ м. д.HGЯOL\n47 205 501 000\nКола (оьрс. Кола) — Российн Федерацин гӀала, Мурманскан областан Колан кӀоштан административан центр.\n734 ↘617 ↗770 ↘620 ↘507 ↗551 ↗1062\n↘743 ↗765 ↘615 ↗683 ↗715 ↘609 ↗8385\n↗12 273 ↘12 085 ↗13 301 ↗16 541 ↘16 100 ↘12 400 ↘12 200\n↘11 900 ↘11 800 ↘11 060 ↗11 100 ↘10 800 ↘10 600 →10 600\n↘10 500 ↘10 405 ↗10 437 ↘10 420 ↘10 250 ↘10 135 ↘10 101\n↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Народная энциклопедия «Мой город». Кола (город). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 15 июнехь. Теллина 2014 шеран 15 июнехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кола_(гӀала)&oldid=6831325»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 19 октябрь, 05:01.


Франце бахача гIалгIаша дагалаьцар вай къам мехках даьккха ди\nСаь кура бетта 21 ди 2022 шу\nВай къам мехках даьккха 78 шу дизара хетадаь вIашагIкхетар дIадихьар Францерча Ницца яхача пхье. «Ниццера гIалгIай культуран кхуврч» яхача моттиго вIашагIделладар из гIулакх. Тха газетага из хоам баьр ва Франко-ГIалгIай кхуврча доакъашхо, Боканаькъан Iиса. Цо дийцар: Франце баха гIалгIай гулбеннабар Казахстане шелалахи, моцалахи вахар хаьда вай къаман нах дагалаца.\nИштта, хьоашалха баьхка хилар нохчий къаман нахи, Ниццерча маьждига имами. Пхьугой Бекхан хьалха волаш, цу гIулакха къахьийгараша кийчъяьяр Казахстане вай наха текха Iазап хьахьокхаши, дувцаши йола видеороликаш.\nГулбеннараш 90 саг вар. Царна юкъе бар боккхий бараш санна, студенташи, ишкола дешархойи. Къамаьл дир цу хьаькъехьа Ниццерча маьждига имам волча Магамадов Басхана, иштта, Оздой Iийсаси, Пхьугой Бекханои. Хийрача, шийлача мехка вахар хаьдарашта тIехьа дуIаш даь, сагIах кхийттар гулбеннараш.\nДика лор — къаман беркат!\nНаьха гIулакха латтар, шийна, сийрда кхоане кийчъеш воал\nСелий бетта 21 ди 2022 шу\nХIара денна дукхагIа хулаш латт, цIенош хьалъдераш\nЛатара клуба доакъашхошта велосипедаш енний\nКорта бохабеча маларах волаш, машен хехкаш лийначо, шийна доагIа таIазар дIаэцаргда\nЦIера кхерамзленах болча кхуврча болхлоша, ветераний ЦIен хьал тахкар\nМЧС болхлой, берий салоIама лагерешка, кхетачеш дIакхухьаш ба


Дизайн квартир фотогалерея интерьера г. Алматы\nквартира АР-НУВО (Долина роз)150 кв.м.\nДизайн квартир. Фотогалерея интерьера.


Адама Султана Олхазаран сайт "Динул-Ислам" - Хаттаршна жоьпаш - Доьзалхо вина йолчу зудчух рамадан беттан буьйсанна Iоттавалар Коьрта агIо\nАссаламу Iалайкум! Сан зудчо доьзалхо винчул тIаьхьа 40 де дIадалаза ду. Суна хатта лаьара, рамадан беттан буьйсанна сайн зудчуьнца кхин эвхьаза гIуллакх а ца хуьлуьйтуш, делахь а цунах Iоттавалар бахьана долуш, йа цуьнца ловзар бахьана долуш сан йоккха тIуналла (оралла) араяьллехь, иза мел доккха къа ду? Йа ас хIун дан деза? Хьалххе баркалла\nТIаккха, рамадан баттахь буьйсанна зудчуьнца эвхьаза гIуллакх хилийтар а мегаш ду, цуьнца ловзар а мегаш ду. Сийлахь везачу АллахIа аьлла: [Хьанал дина ду шуна (рамадан беттан) мархин буьйсанна шайн зударшца эвхьаза гIуллакх хилийтар. Уьш шуна (шу вочух лардеш долу, даим шуьца цхьаьна долу) духар (санна) бу, шу царна а духар (санна) ду. АллахIана хиъна аш шайн синошна эшам беш хилла хилар (хьанал йолу цхьайолу марзонаш Iадйитарца), цундела Цо тоба къобал дина шуьгара, геч а дина Цо шуна; ткъа хIинца цхьаьнаIойла шу цаьрца (эвхьаза гIуллакх хилийтарца), АллахIа шайна (хуьлуьйтур ду аьлла) яздина долу (бераш) а лохийла аш (и гIуллакх хилийтарца). Юург юийла аш, мерг а молийла аш, Iуйьранна (анайистехь сатасаран) кIай тай (боданан) Iаьржачу тайнах къастар шайна билгалдаллалц, тIаккха буьйсанга кхаччалц марха кхочушдойла аш].


Са хьамсара наьна мотт — Центр дистанционного обучения детей с ОВЗ Республики Ингушетия\n27 феврале РЦДО болхлоша д1айихьар йийла мероприяти наьна меттах лаьца.\nМероприяти тема: «Са хьамсара наьна мотт».\nХ1ара къама ше-ший мотт ба. Мотт ба-кх вай оамал, вай г1улакх, вай 1адаташ белгалдар. Из ба вай эггара хьалха лерга хеза мотт.Вай наьна мотт ба-г1алг1ай мотт. Г1алг1ай метта б1аьхий багахбувцам ба. Моллаг1ча а багахбувцама жанр хьаийцача, к1оарга ма1ан долаш, хьехам луш я.Г1алг1ай зоахалол мишта хул хьекхар 6-10 класса дешархоша.Зоахалол чакхдоаккхаш халхар бал баьккхар.\nГ1алг1ай мотт б1аьхий ба ший тайп-тайпара оазашца, корчамашца, тайп-тайпара д1ааларца. Тоъаргда вай г1алг1ай метта моллаг1а стих 1ойийшача.Дешархоша безам т1абодаш йийшар стихотворенеш наьна меттах лаьца. Х1ара байта хетаяь видеоролик яр.\nНаьна меттах лаьца илли аьлар 6 классе дешархочо Албогачиева Раянас.\nБаьча балхаца гучаяьлар метта хозал, цун к1айленаш.\nДешархоша дагалаьцар шоай мотт беза а ,из 1омабе а, лебе а , шоай меттала язде а ха дезалга. Мотт дикаг1а шаьрлургболаш хlара дийнахь к1езига дийша а деша дезалга, мотт лебе безалга , lомдаь дешаш хьакердадоахаш болх бе безалга кхетадир дешархоша. Тlаккха мара меттаоттаргбац из мерза мотт, селлара дукха нах тахан хьегаш бола.\nМероприяти кийчъяьраш г1алг1ай метта РЦДО хьехархой:Хамхой Хаваша Хадижат ,Доврбикнаькъан Хажмурада Зейнап.\nPrevious Post: В РЦДО вспоминали о «Черной среде…»\nNext Post: В РЦДО отметили 26-ю годовщину Конституции РИ.


нна инна инна Я не Инна я Галя-отвечакт девушка.\n<br>Инна иннахуй отсюдава!!!


NGC 5841 — Википеди\nNGC 5848, NGC 5841, PGC 53941, 2MASX J15063505+0200172, MCG+00-39-001, SDSS J150635.03+020017.3, UZC J150635.0+020018, Z 1504.1+0212, Z 21-1, LEDA 53941\n1862 шеран 6 май\n0,004356 ± 0,000173, 0,00421 ± 7,0E−5\n1257 километр в секунду\n15ч 06м 35,057с\n+2° 00′ 17,29″\nNGC 5841 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5841: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5841.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5841&oldid=5060518»


Платье Юлла, арт. 362И — купить недорого по цене 336 руб. | kids-centr.ru\n104 104-110 см 110-116 см 122-128 см 92-98 см


Карарчу хенахь Нохчийчохь наггахь доцург эвла яц латтанаш тIехь шайна пайденна хьарамлонаш лелаяр бахьнехь,кхела хьалха хIиттабар биста кхаччалц юртдай жоьпе ийзоза.\nЛаттанаш доьхкина рогIера юртда чуволла хьийзош ву Нохчийчохь\nЛаттанашца доьзна Iоттабаккхаме, карзахе меттиг нисьелла СоьлжагIалин кIоштан ГIуларин эвлахь. Цкъа делахь, нахана хIусамаш ян декъначу дакъош тIехь цуо хьарамлонаш лелийна аьлла, бехк токхаман гIуллакх а долийна, чуволла хьийзош ву цигахь юртда лаьттина Яричев Iимран.\nТалалмхоша чIагIдарца 2013-2015-чий шерашкахь цо 110 юьртахочунна спаравкаш олу харц кехат-тоьшалла делла церан лаьттан дакъош хилар чIагIдеш долу. «Шен даржах зуламе пайдаэцарна» аьлла, цунна дуьхьал долийна дов суьде кхачийна талламхоша.\nГIуларин эвларчу юртдена дуьхьал долийначу бехк токхаман гIуллакхан чаккхе маца,муха йоьрзур ю хууш дацахь а, цу девнан зов дукха адамаш вовшах кхетта, гуламехь карзахе дийцаре дина кху лахьанан беттан 13-чу дийнан пхьуьйран хенахь.\nМа дарра аьлча, бахархоша бульдозер олу трактор а ялош баьхкинчу Iедалхошна дуьхьалдо йина мацах цкъа шаьш эцна долчу дакъош тIера баххаш а, гIишлош а дIахьокхуьйтур яц шаьш аьлла. Цу хьокъехь сан къамел нисделла цигарчу яхархочуьнца Хьаваца.\nЦуо дийцарехь гIуларой юьртан хIума мехала а,деза а мел хетарг сихонца йиллинчу меттиге дIавола аьлла зIенехула вовшашка хаамаш а бина,дIагулбелла хилла гуламе. Цуо дийцарехь, маьхькIамхоша и дакъош дуьтург 100 эзарнаш дехха а хилла юьртахошкара. Хьава ю дуьйцуш.\nХьава: «Сийсара гулам хилла-кх кхузахь латтанаш тIехула. Мацах цкъа делла латтанаш нийса ца делла аьлла,нах дIаса а бовлийтина,бульдозер ялош баьхкина хилла Iедалехь берш.\nНаха вовшашка хаамаш а бина,юьртан кхоллам-кхане маьIне мел хетарг схьагулло аьлла кхайкхамаш бина ватсап чухула цIеххьана хIоьттина гулам». Схьагайта хьайн батт! « бохуш трактористан суьрташ даха а гIиртина юьртахой.\nИза ведда дIавахна кхин ша мила ву ца хоуьйтуш». Хьо декъаза ву-кх ахь кхузара цхьа хIума кагьяхь!», бохуш, мохь хьекхна зударша. 100 эзарнаш лахь дуьту бохуш а дуьйцу. Нехан мичара ду оццул ахчанаш, Адам гIийла доллуш ма ду…»\nСоьлжагIалин кIоштан ГIуларин эвлахь санна юртдайшна а, латтанашна а гонах гIовгIа дуьххьала гIоттуш яц Нохчийчохь. Харц кехатийн бух тIехь бакъо йоцуш латтанаш дохкарна,дукха хан йоццуш, балхара воха а веш жоьпе озийна СемаIаш эвлара юртда а. Ишта хIинцца хIинца гурахь оццу латтанех с а ян гIортарна таIзар дина масех юртдайшна а.\nАла дашна, кхо-диъ шо хьалха, чехка хьовзийначу шайтIанан мохо бIогIам а бина, ирхъехьначу нех-кондарех тера,бух-бакъо йоцуш декъна латтанаш бахьнехь,дукха кIошташкара балхара дIабехира юртдай,цхьайолчу кIошташкара нисса ах а бохуш\nИталина доккха зен дина мохкбегоро


Сообщений 581 страница 600 из 667\nhttp://caineville.6bb.ru/viewtopic.php? … 34#p885750\nhttp://riddletown.anihub.ru/viewtopic.p … p=16#p8215\nhttp://bloodsisters.rolka.su/viewtopic. … p=5#p97308\nhttp://rolka.frmbb.ru/viewtopic.php?id= … p=2#p34285\nhttp://miyron.rolka.su/viewtopic.php?id … =22#p27417\nhttp://badkarma.rusff.ru/viewtopic.php? … =12#p11340\nhttp://zephyr.f-rpg.ru/viewtopic.php?id … =16#p77569\nhttp://smworld.hutt.ru/viewtopic.php?id … p=3#p10516\nhttp://measurement.rusff.ru/viewtopic.p … p=19#p2567\nhttp://mafialand.rolevaya.com/viewtopic … =24#p16657\nhttp://narutosvobod.forumbb.ru/viewtopi … 14#p739306\nhttp://pixels.rusff.ru/viewtopic.php?id … 27#p619763\nhttp://insideout.mybb.ru/viewtopic.php? … 10#p301227\nhttp://bloodsisters.rolka.su/viewtopic. … 19#p100579\nhttp://reilana.mybb.ru/viewtopic.php?id … =17#p66669


Монета сахиб I Гирей, Акче чекан Кырк-Йер 946г.х. стоимостью 408 руб.\nМонета Акче 1540\nГод: 1540 г.


Во-суьгӀ-Луьнен — Википеди\nВо-суьгӀ-Луьнен (фр. Vaux-sur-Lunain) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ШевгӀи-ан-СегӀен, Бленн, ЛогӀгӀез-ле-Бокаж-ПгӀео, Вильбеон, ШегӀуа, Жуи (Йонна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Во-суьгӀ-Луьнен&oldid=7821687»


Антверпенера суьртийн гайтамехь\nБельгерчу Антрверпен гIалахь шоьта дийнахь хиллачу цхьаьнакхетарехь гайта йолийна Нохчийчохь хьалхара тIом боьдуш даьхначу, амма шуьйра зорбанехь хилла доцучу суьртийн архиван цхьа дакъа. И мероприяти хьажийна яра Нохчийчохь тIом болабелла 27-хь шо кхачарна.\nКъобалйина йочу Нохчий Республика – Ичкерин Австрехь йолчу векло Дунаев Розас дийцарехь, цхьаьнакхетарехь дакъалоцуш вара 20-х стаг, коьртачу декъана Австехь а, Швейцарехь а, Бельгехь а беха нохчий, яздо Кавказ.Реалиино. Цигахь гайтира тIом боьдуш даьхна, бакъонашларъярхоша Гашаева Зайнапа а, Газиева Фатимас а Нохчийчуьра арадаьхна суьрташ.\nАнтверпенера суьртийн гайтам\n"Дерриг а 5 эзар сурт ду, оха царах нохчийн архив йина. Цхьадолу суьрташ конференцешкахь а, саммиташкахь а гойтуш дара, амма шуьйрахьажа аьтто болчу кепара дуьххьара гойтуш дара уьш.\nОьрсийчоьнан эскарш 1994-чу шарахь ГIура-беттан 11-хь Нохчийчоьна тIегIортинчу денна хьажийначу мероприятихь оха гайтира архиван цкъа кIеззиг дакъа. ТIамехь юайина нах, йохийна гIишлош, тIамах бевдда маьрша бахархой тIехь болу суьрташ ду уьш", - дийцина гайтам вовшатоьхначу Газиева Фатимас.\nГайтам кечбина, "Эхо войны" (ТIеман йилбазмохь) регионийн юкъара машарбаран юкъараллин вовшахтохаралло гIо а деш. Евробартана юкъайогIучу пачхьалкхашкахь локдаун юхаяьккхинчул тIаьхьа иза гайта дагахь бу иза вовшахтоьхнарш нохчий бехачу кхечу гIаланашкахь а.\nНохчийчохь хьалхара тIом болабелира 1994-чу шеран ГIура-беттан 11-чу дийнахь. Оьрсийчоьнан президенто Ельцин Бориса "конституцин къепе юхаметтахIотто" аьлла цу хьокъехь тIеэцна указ арадаларца, кхаа агIор Нохчийчоьнан территори тIе девлира Оьрсийчоьнан эскарш.\nКхин 20 де даьлча уьш тIекхечира Соьлжа-ГIалин юккъехь лаьттачу президентан гIала-цIанна.\nГIура-беттан оцу Iаьнан дийнахь болабела и тIом бахбелира 1996-чу шеран Марсхьокху-беттан 31-гIа дийне тIекхаччалц. Оьрсийчоьнан а, Нохчийчоьнан агIонаш динчу маслаIатца Нохчийн Республикан статус билгалъяккха езаш яра 2001-чу шерахь ГIура-беттан 31-гIа де тIекхачале.\nМа дарра аьлча (де-факто), Нохчийчоьнах юха а хилира йозуш йоцу пачхьалкх. Тахана а билггал хууш дац оцу тIамехь кхелхинчу нехан бакъдолу терахь. Нохчийчохь тIом а баьлла, адамашка бала боьссина де тергал деш а дац карарчу Нохчийчохь долчу Iедалша.


Ротанжи — Википеди\nРотанжи (фр. Rotangy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Оши-ла-Монтань, Бликур, Кревкер-ле-Гран, Франкастель, Люши. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ротанжи&oldid=5182167»


Къоман синмехаллаш сийлахь а, еза ю цунна - Новости - Гудермесская районная газета «Гумс»\nКъоман синмехаллаш сийлахь а, еза ю цунна\n20.07.2018 17:51 Пятница\nВыпуск 54-55 от 19.07.2018 г.\nБексултанов Муса вина 1954-чу шеран 1-чу июлехь Каз. ССР-н Мендыкарин к1оштарчу Боровое юьртахь. Кхо шо долу Муса цуьнан дас-нанас шен Даймахка валийна, нохчашна 1едало шайн ц1а бахка бакъо елча. Шайн дайн орамаш, кхерч, ц1а хиллачу, Хилдехьа, д1абаха 1едало бакъо ца елча, сецира Мусан да-нана Олхазар-к1отарахь даха. Школа чекхъяьккхинчул т1аьхьа М.Бексултанов деша вахара НГ1ПУ-н филологин факультете. Школехь доьшуш волуш дуьйна исбаьхьаллин литературица гергарло, уьйр-марзо йолчу Мусана университетехь нохчийн, оьрсийн, дуьненан литература, нохчийн, оьрсийн меттанаш а хьийхира к1орга а, шуьйра а хаарш долчу хьехархоша-1илманчаша: Н.Музаевс, Ю.Верольскийс, К.Гайтукаевс, А.Очмана, В.Тимаевс, И.Арсахановс… Кхоллараллин шовкъ йолчу студенташа нохчийн яздархошца цхьаьна вовшахтоьхна «Пхьармат» литцхьаьнакхетараллин декъашхочо М.Бексултановс шен дуьххьарлера дийцарш хьехархойн, накъостийн тидаме а, кхиэле а дехкира. Цаьрга ладоьг1начара а (литцхьаьнакхетараллехь къоначара вовшашна йоьшура я вовшашка еша лора шаьш язйинарг) ешначара а лаккхара маххадийра Мусан дийцарийн, цуьнан меттан говзалла билгалйоккхуш. Бакъду, цул т1аьхьа масех шо даьлча бен цуьнан исбаьхьаллин произведени зорбанехь ара-м ца елира.\nДуьххьара «Берийн ловзар» ц1е йолу дийцар зорбанехь араделира «Заветы Ильича» газетан аг1онехь. 1985-чу шарахь араяьлла Мусан «Мархийн к1айн г1арг1улеш» — ц1е йолу дийцарийн хьалхара киншка. Цул т1аьхьа араяьлла пхиъ киншка: «Юха кхана а, селхана санна…» (1989 шо), «Наггахь, сайн сагатделча…» (2004 шо), «Я хьан тухур буьйсана хьан не1» (2004 шо), «Сан вешин т1ехьийза йо1» (2011 шо), М.Бексултановн дийцарш, «Йо1-б1аьсте» (2018 шо) эссеш, повесташ, статьяш, интервьюш арайийлина газетийн, журналийн («Даймохк», «Орга» Лам», «Вайнах», «Нана», «Стела1ад») аг1онаш т1ехь нохчийн, оьрсийн, ткъа иштта дозанал арахьарчу къаьмнийн меттанашкахь а. Мусас литературехь хьегна къа билгалдаьккхина тайп-тайпанчу совг1аташца, сийлаллин ц1ерашца а: «Литература» номинацехь «Дашо бух1а» совг1атан лауреат (2005 шо), «НР-н халкъан яздархо (2005 шо) и.д1.кх.\nНР-н, РФ-н яздархойн Союзан декъашхо волчу Бексултанов Мусас «Стела1ад» журналан коьрта редактор болх бира. Журналан аг1онаш т1ехь берийн исбаьхьаллин произведенеш зорбане яьхна ца 1аш, Мусас берийн тидаме йохкура церан са хьосту, хьекъал шордо, ойла к1аргйо исбаьхьаллин произведенеш, халкъан барта кхоллараллин хазнаш а. «Дийцаран говзанча» аьлла ц1еяхна Бексултанов Мусан, нохчийн исбаьхьаллин литературехь х1инццалц хилла доцург, керланиг цо юкъадалийна дела, кхечу жанрашкахь (повесташ, эссеш) язйинчийн исбаьхьаллин т1ег1а х1умма а лахара дацахь а.\nБIеннаш шерийн дохаллехь эзарнаша яздархоша керл-керла произведенеш а язъеш, кхуьуш схьаеанчу дуьненан литературан пхьоьгIанехь шел хьалха цхьаммо а аьлла доцчу дашца вистхила а, йозанца юкъавала а атта дац. Атта дац церачух къаьсташ къамел дан а, шен бен доцу, церачух тера доцу, йозанан хатI каро а. Иштта, дашца дош къовсуьйтуш, чIагIделла лаьтта ламасташ а дохош юкъавериг шен къоман синах а, шен меттан хазнах, ницкъах, говзаллах, шен похIмах а бIобулуш хила веза. Делахь-хIета, дукха хан йоццуш зорбанера араяьлла вевзаш волчу нохчийн яздархочун Бексултанов Мусан «Я хьан тухур буьйсана хьан неI...» – гулйинчу прозин 1-ра том, исбаьхьаллин произведенеш чохь йолчу ц1ийнан, неI а ца тухуш, баьрчче яьлла лара мегар ду. Кхул хьалха Мусан ара мел яьлла киншка: «Мархийн кIайн гIаргIулеш» (1985 шо), «Юха кхана а, селхана санна» (1989 шо), «Наггахь, сайн сагатделча…» (2004 шо); «Сан вешин т1ехьийза йо1» (2011шо), «Йо1-б1аьсте» (2018 шо), «Орга», «Вайнах», «Лам» а журналийн агIонашкахь зорбане мел девлла дийцарш, повесташ, эссеш а дуккха а керланиг дохьуш вайн литературе даьхкина дела лара мегар ду иза иштта.\nДуккха а шерашкахь цхьа некъ беш, цхьана мукъамехь схьаеанчу литературина кхечу, говзачу маттаца, кхечу турпалхошца, доьналлах буьзначу, хаза амат-васт долчу адамашца юкъавар нохчийн халкъан яздархочо А. Айдамировс лаккхара мах ца хадош ца дисира: «Бексултанов Мусан зорбанехь араевлла ерриге а произведенеш ешна ас, керланиг араяларе сатуьйсуш а Iа. Мусан, цхьаннах тера боцуш, шатайпа литературан мотт а, хатI а ду. Цуьнан произведенийн турпалхой могIарера адамаш хуьлу – оьзда, къинхетаме. Церан дахар, гIуллакхаш, гIиллакхаш, лехамаш, баланаш цхьа шатайпанчу говзачу маттахь, цхьана агIор – самукъане, бегаше; вукху агIор – гIайгIане, ойла йойтуш хуьлу, турпалхой гуттаренна а даг чохь буьсуш. Иштта произведенеш оьздачу, къинхетамечу, догцIенчу, бакъволчу яздархочуьнга бен ца язло».\nКерла дош, керла турпалхой, керла васташ, шайх масал эца хьакъдолу, кхоьллина ца Iаш, Мусас шен произ веденешца дешархочуьнга дIакхачадо уьш шайн гIайгIанца, сингаттамца цхьа а, синошца цIена а хилар. Уьш дахарера схьаэцна белахь а, оцу дахарехь цахиллал, оцу дахарехь цабаххал цIена бу шайн ойланашца, хьежамашца, царна адамашца лело луучу юкъаметтигашца. Царна гуттар а ца карабо шайца ойла йог1урш, шайн синдоттагIий а. Бакъду, дешархочун дог-ойла йийсар а йой, шайгахьа-м йоккху Мусан произведенешкарчу турпалхоша Iаьзима, Резета («Iаьржа бIаьрг»), Новразан Довтас («КIелхьара ца велира»), ТоргIас, Баччала («ТоргIа»), кхин а иттаннаша цуьнан турпалхоша шайн оьздачу васташца, шайн бен йоцчу амалшца.\nЦхьа шатайпана хилам а, кхиам а бара Бексултанов Мусан (нохчийн литературехь) «Мархийн кIайн гIаргIулеш» киншка (I985 шо) араялар. И киншка араяьлчу муьрехь Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан университетан актови зала чохь хьехархоша а, студенташа а йийцаре йира, Бексултанов Муса а кхайкхина. Шена хетарг мел олучо а къайла ца боккхура Iаьзиме, Резете а шайн кхоллабелла безам, цара шайн кхоллаялийтина цIена ойланаш. Яздархочун ницкъ кхаьчнера Iаьзиман, Резетан синойх дешархойн синош дIаэдан, церан садеIарца садаIийта, церан дахарца хIора а вахийта. Дахарехь доца хилла безаман ирс дIасакъастаро (Iаьзим тIамтIе ваханчуьра цIа ца вогIу) къахьалле ца дерзош, Резета шен иэсехь кхобучу Iаьзиман аматехь еххачу хенахь деха. Цуьнан цIена а, ховха а синхаамаш кхочу дешархочун синхаамашка, еххачу хенахь даге гIайгIане а, лазаме а ов а доьттуьйтуш. И шиъ вовшийн довзарх а, уьш хьайна бовзарх а долу воккхавер дIа ца долу иэсера: «Iаьзим Резетна дуьххьара Олхазар-кIотарахь, ловзаргахь гира. Кхуьнан вешин зуда йоссийнера цигахь, Бахун Дашлакъина тIе. ХIара нускалан накъост хилла яханера. Ловзар дикка тоделча чоьхьавелира иза, салам а делла. Вуткъачу дегIахь, лекха, богуш Iаьржа ши бIаьрг а болуш. Цунна жима а, воккха а хьалагIаьттира. ХIара шена хаалушшехь кхуьнга бIаьрг таIийра цо, вела а къежна, кIайн цергаш гучу а йохуш.\nМоьттур дара, хIара цунна (Iаьзимна) шарахь евзаш ю.\nРезет цхьайтта вешин йиша яра. Цундела санна, кура а яра хIара. ЦIе йокх-йоккху кIентий оьхура Хилдехьа, кхуьнца ирахьIен. Уьш Дишмахкара а, Шуьйтара а, Варандара а, ТIерийчуьра а, ГIалгIайчуьра а бара.\nРезета хийла ладегIнера захалошка. Цхьаьнгга а маре яха сацам а ца бинера. Iаьзима шолгIачу дийнахь хитIа кхайкхира кхуьнга. Иза хийистехь, аьрру куьг хаьнтIе а хIоттийна, аьтту куьйга шед а ловзош лаьттара, детица кхелина шаьлтий-доьхкий а долуш гIодаюкъахь.\nКхуо шен де дика дича:\n– Дала сийдойла! Марша йогIийла, генара хьаша! – элира Iаьзима.\nIаьзим тем боцуш, алу санна стаг вара. Цуьнан догу бIаьргаш стелахаьштигах уьдура кхуьнан дегIа тIехула.\n– ХьошалгIа ях-яханчохь захалонаш дуьйцуьйтуш леллехь, сан ден цIе Хазин Хаси хир яцара хьуна, Iаьзим, – элира кхуо. – Ахь сайна тIеяийтинчу хьан юьртахочунна гергахь хьо юьхьIаьржа ца хIотто еънера со. Сан ден цIа Хилдехьахь ду хьуна, – аьлла.\nIаьзим вайн, халла хозуьйтуш велавелира:\n«АхI-ахI-ахI», – аьлла.\nТIаккха шен динан коьрта тIе куьг а тоьхна:\n– Вайшимма лехнарг карий-кх вайшинна, Iаьржа бIаьрг, – элира цо говре.\nГовро, гаьллаш а Iуьйшуш, аьтту коган берг сихха лаьттах етта йолийра, бай а бохош.\nШен юьртахь Iаьзима кхин хийисте ца кхайкхира кхуьнга.\nЮха, Хилдехьа дIа а кхаьчна, буса доккха ловзар хIоттийча, Iаьзим, хьалха санна, чоьхьавелира, салам а луш. Вуткъа-лекха, богуш Iаьржа ши бIаьрг а болуш.\nРезет хIетахь дуьххьара кхераелира боьршачу стагах.\nКхунна хиира, и ши бIаьрг шен даг чохь гуттар а богур буйла, сийна алу хилла…»\nЯздархочо кIеззигчу дешнашца дуккханнах а аьлла дела лиира вайна и кийсаг масална яло. Ша масех дашца аьллачух тоам а бина, Iаьзима а, Резета а вовшашца дечу къамелаца гайтина церан амал, гIиллакх, аматаш а. КIантана а, йоIана а юккъехь йолу оьзда юкъаметтигаш гайтина ца Iаш, цхьана аларца: «Кхунна хиира, и ши бIаьрг шен даг чохь гуттар богур буйла, сийна алу хилла», – гайтина Резетан даг чохь гуттаренна а биса кхоллабелла цIена безам. Къона-къанъяллалц яьхначу Резетана шен дегайовхо кхачаяла ца лаьа, беттасино цунна тоьшалла дахь а: «Юха кхунна стиглахь, кагъелла ангалин дакъа санна, керла схьакхетта беттаса гира. Дуткъа, цIена, шера, гуттаренна а генахь дисина, шийлачу буьйсанан генара беттаса, жерочун бIаьргийн нуьро къайладала ца дуьту, цкъа мацах кхуьнан ирсах цецдийлла, куьг кхоччехь кхаьзна, юха тIаьхь-тIаьхьа генадолуш, шеллуш, дIадайна хилла беттаса…»\nДегайовхонах буьзна сатийсамаш, дIасакъастар, догдилла дезар а ду вовшашца къийсалуш, дешархочун ойланашка сингаттам, гIайгIа а йоьхуш, оцу шиннах йолу цIена ойланаш г1айг1анечу мукъамехь яха а юьтуш.\nСтуденташа оцу цхьаьнакхетарехь дукха дийцира Iаьзима а, Резета а шайн кхоллаялийтинчу ойланех, шайна хетачух, Мусан йозанан хотIан башхаллах а, похIмах а хастаме дош а олуш. Хастаме дешнаш ала хьакъ а дара, хIунда аьлча дIадаханчу бIешеран 70-80-гIий шераш нохчоллин орам хадо гIерта мур бара нохчийн къоман дахарехь. Шен кадечу боларца йогIучу социализман реализмехь йолчу литературина тIе партис дохкурш даккхий декхарш дара: цхьана а къомах а боцуш, интернационалисташ кхиор, керлачу дахарна уьш кечбар. Хийистехь, синкъерамехь, ловзаргахь йоIана, кIантана вовшийн довзар «шира 1адат» лоруш, уьш емалдеш, цхьайолчу меттигашкахь «комсомольски ловзарш» вовшахдетта хан ю иза.\nЦхьа-ши чкъор шайн дайн гIиллакхашна, оьздангаллина мелла а херадаьккхина а, къоман ламасташ емалдо а зама ю Резет а, Iаьзим а Бексултанов Мусас вайн литературина юкъадалийна зама. Мусас аьлла дош шен хеннахь а, шен меттехь а аьлла а дара. Яздархочо шен исбаьхьаллин произведенехь дешархочун кхиэле бехкинера керла турпалхой.\nУьш дешархоша тIеэцар-цаэцар яздархочун пох1мах доьзна дара, дуьйцург оцу хенахь йолчу идеологица догIуш цахиларна. Хийистехь бовза-безар, ялор-йитар нохчийн г1иллакх-оьздангаллехь д1адерзор хьехочохь а дацара… Оцу шиннан хийистехь хилла къамел, Iаьзима Резет ядаяр, цаьрца доьзна мел яздинарг дIадаьккхича, нохчийн литература «Iаьржа бIаьрг» дийцар а доцуш, къен юьсур яра, оцу хенахь Мусас яздина кхин а дийцарш ца Нохчийн литературехь, дуьххьара ала мегар дара, къона чкъор кхечу мехаллийн ойла ян, кхечу турпалхойх (комсомольцаш, коммунисташ а боцчу) масал эца буьйлабелира. Буьйлабелира, лакхара охьа цхьаммо а дина омра а, тIедахкарш а доцуш. И ницкъ яздархочун кхаьчнера, шен бен доцчу исбаьхьаллин дашца.\nКъоман мел доцчо дахар-1ер бехдарна, хилла мел доцург масална дIаоьхьуш къам кхиорна, масех чкъор орамех дIахаьддера, дайн орам я иэс доцуш кхиънарш вуно херабевллера гIиллакхашна, ламасташна. Цуьнан произведенешкара дош селханенах делахь а, таханенна а, кханенна а аьлла ду, хенаш а, заманаш а, адамаш а вовшашца з1е йолуш хила дезий а хууш. Мусан цхьана а дийцарехь, повестехь хьехам я хьехар дац. Иза дац цуьнан башхачу йозанан хотIехь а. Цуьнан произведенешкахь болчу турпалхойн дахар, церан нахаца а, вовшашца а долу къамелаш, юкъаметтигаш дахаран къилба дина тIеэца а, хьехам, хьехар лара а мегар ду.\nАдам дуьненахь мел деха хила еза юкъаметтигаш, гIиллакхаш ду Мусан произведенешкахь («Наггахь, сайн сагатделча…», «ТоргIа», «Буо», и. дI. кх.) болчу нехан. Шайн синойн цIеналлийца, шаьш-шайца а, нахаца а лелочу гIиллакхашца цхьаболчу, доьналла долчу турпалхойн, дахаран йист, чаккхе гIайгIанах, сингаттамах юьзна хилахь а, дешархойн шовкъ-безам шайгахьа боккхуш бу уьш.\nДахарехь шайна хIумма а уьш лоьхуш цахилар гойту М. Бексултановс «Буо» дийцарехь волчу Овтархан Юсупах аьллачу хIокху дешнашца: «Дино сих-сиха ши лерг кхуссура хьалха, кхин чабол а ца лагIдеш. Бере меттах а ца хьовра. Бере Овтархан Юсуп вара, ша тIехь Iаш волу динний, кхелина дато шаьлтий, цIарах богу ши бIаьрг бен, кхин бахам а, хьал а, я доьзал а боцу къу. Иза нахе хаьттича дара».\nЯздархочо шен турпалхо цхьана гурашна чу ца вуллу, маьрша вуьту ша-шен маххадо, наха бохучул, хетачул а сов: «Ткъа цунна шена-м ша эла хетара цкъацкъа, цкъацкъа дуьненан да а, шаьлтанна тIе ка даххьал ницкъ мел бу дегIаца, даго цIий а мел хоьхку пхенашкахула дIа». Юха а боху авторо: «Иза кхунна хетара, ткъа нахана, нах…» Цкъа а, шозза а (тайп-тайпана) Овтархин Юсупан амалан башхалла йовзийтинчул тIаьхьа бен яздархочо дешархочун кхиэле ца буьллу цуьнан дахаран некъ, цуьнан синан лехамаш иза дуьненчу ваьллачу (валале) дийнахь дуьйна: «Каг-м дерриге деллера, дуьненчу а валале я эзар шо хьалха, кхуьнан орамийн зIе тудаеллачу юьххьехь. ХIаъ, хIетахь дуьйна я хIара ван цхьа де дисча, пIераскан дийнахь, тIехь корта боцу кхуьнан ден, Овтархин дакъа, йоккхачу Нохчийчуьра, говра тIе а диллина, ламанца ирах хьаладерзийча. Докъах бIаьрг кхетча йоьжна Овтархин зуда, хIара дуьненчу ваккха меттаеънера, шолгIачу Iуьйрана.\nБер доьлуш хааделлера, делхаран метта. «Ца виса ду, – дагатеснера массарна а, – я зуламе хир нахана а.\nИза а, важа а ца хилира, аьлча а…»\n«Аьлча а» бохучу хуттурго хаттар хIоттадо дешархочунна хьалха: «ТIаккха хIун хилира-те?» – олий, нагахь я иза а, я важа а ца хилча. Оцу хаттарца шеца цхьаьна дешархочуьнга жоп лахийтаран говзалла юьллу яздархочо дийцаран чулацаме. Мила ву Овтархан Юсуп? Лакхахь вайна девзира Овтархан Юсупах авторо аьлларг, нахана цунах хетарг, цунна ша-шех хетарг а. Ткъа дахарехь боккъал а ша муха ву иза? Иза дахарехь хIумма а дош хеташ вац: «Дош яц цхьа хIума а, цхьа хIума а дош», – элира цо шега, гуттар а ойланашка ваьлча, олуш ма-хиллара». Оцу зил тIе иза кхачийнарг цуьнан декъаза кхоллам, дахар ду.\n«Сан дехарна дош дала вуй-те кху дуьненчохь цхьа а стаг? – хаьттира кхуо хIетахь шега, ненан юьхь еш, ша дIахьажийначу стеган букъ геннахь къайлаболуш». Дуккха а халонаш, харцонаш, ямартлонаш, тешнабехкаш лан ша-шеца висначо хIоттийна хаттар ду иза. Ша-шеца цхьа висинчо хIоттийна, кхуьнан бехкенна а доцуш, дуьне девзинчу дийнахь дуьйна декъаза кхоллам хиллачун хаттар. Шех къахетаре кхойкху, къахоьтуьйту хаттар, кхоллам а. ХIара жима волуш ден, Овтархин, докъа тIера муьжгаша, хIума яккха, корта баьккхинера. «Кхуо дуьххьара, кхойтта шо кхочуш (ненавежарийн бераша бечу тIехбеттамех кхиа воьлча), шен ненадега хаьттинера, шен ден, Овтархин, корта мичахь бу, аьлла. Ненадас дIадийцинера. Юха ялхитта шо кхочуш, кхин цкъа а хаьттинера кхуо: «Наха санна, даьхни а делла, шен ден докъа тIера муьжгаша хIума яккха дIабаьккхина корта схьа хIунда ца ийцира аша, ша даьхни духа ца дерзорна кхоьрура шу… йишин воI вацара ша кху цIийнан? – аьлла»...\nОвтархан Юсупа: «Суна бIаьрсица еза лаьара хьо, Масар, ойланца хьеста а хьоьстуш… Суна хьох сайн ХIайкал хуьлийла лаьара, айса цIенна Iалаш а дина, Далла дуьхьал хьондолу», – бохуш, хьистинчу Масаран, Юсупан а дахар ду вайна довзуьйтург. ХIинццалц кхечу яздархоша ца довзийтинчу тайпана.\nШа мел яздинчунна резахила, я реза ма хила боху тIедахкарш дац (кIордавайтар, марздар) Мусан произведенешкахь. Бакъду, хазбан а ца гIерташ, хазбо Мусас дийцаршкара хилам, хасто гIертар гайта а ца гойтуш, хаста а во шен турпалхо. Дешнийн мукъамехь, соцунгIехь, гIийлачу озехь хаалой а, мелла а хаало авторан турпалхошка болу «озабезам», хьагI йоцу ц1ена безам. Турпалхошна орцане, къинхетаме кхойкху аз дека шайна чохь гIайгIа йолчу дешнашкахь. Мацах хьалха хиллачух яздеш а, дуьйцуш а, ойланаш еш яздархо Муса велахь а, цо мел яздинарг таханлерчу дийнаца доьзна хуьлу, тахана дехачу адамашка: «Шу мухха лелахь а, аша хIуъа леладахь а, хIара мехаллаш ца ларахь, селханенах д1ахеда шу, тахане я кхане а яц шун…» – бохуш санна.\nХIокху статьяхь ваьшна хьалха «Я хьан тухур буьйсанна хьан неI…» (Соьлжа-ГIала, 2004 шо) киншкина таллам бан, оцу юкъаяхана произведенеш (73 дийцарх лаьтташ ю) йийцареян а Iалашо ца хIоттийнера вай. Вайна лиънарг: нохчийн халкъан яздархочо Ахмадов Мусас аьлла дешнаш: «Мусан ницкъ кхаьчна нохчийн бакъйолу амалш, вайн къоман дахаран шатайпаналла шен произведенешкахь исбаьхьаллин гIирсашца говза гайта. И бахьанехь цуьнан дийцарш, повесташ вайн махкахошна мехала хилла ца Iаш, кхечу къаьмнийн дешархойн а тIехь тидам соцур болуш ду. Со теша, нохчийн литература дуьненна йовзар Бексултанов Мусан прозица а хирг хиларх…» – бакъ хилар тIечIагIдар, Мусас литературехь баьхначу кхиамех вай даккхийдеш хилар д1ахаийтар, иза г1еметтах1оттарца декъалван лаар а дара.\nСинан шовкъ г1ел а ца луш, г1айг1анечу, сингаттамечу ойланаша са а ца дууш, керла исбаьхьаллин произведенеш кхолла Дала х1окху дуьненахь яккха дуккха а хан лойла хьуна, Муса!


Стенна уьду нохчий шайн махкара Европе?\nАвстрига тховкIело йоьху мухIажирша\nМуьлххачу а доьзалехь кIант я йоI,шаьш я шайн берашций дахаран аьтто каро махках бовлар боккха хилам бу. ГIийла,миска боллучу доьзална,забарна а доцуш,вуно боккха кхаъ бу,некъахьовзам ца хуьлуш, тIех харж а ца еш я ницкъала халонаш а ца ловш, гергара адамаш Iалашо лаьцначу пачхьалкхе дIакховчар.\nНохчийчохь могIарера гIуллакх ду,буххера дуьйна Iар-дахар хийца тохабелларш новкъа бовлале,уьш Деле боьхуш, царна тIера сагIанаш дахар а,могуш-маьрша уьш дIакхевчча,дукха таьжгенаш ца лелош, царна тховкIело ялийтар доьхуш а юха а сагIина мерза даарш декъар. И дан кIадо ца йо мел гIийла бохкучара а.\nКхузахь тергаллучу хьолан,тIехула а дина, хьесап даро гойту, дукха болу нохчий,масала шеко а йоцуш,иттаннах бархI амал дацарна, сагIа деха ара ца бовла, шайн доьзал хене баккхархьама дIаоьхуш бу Европе.\n«Сан кIант а,нус а дехьадаьлла бутт кхочуш лаьтта,- воккхаверца дуьйцуш ву,ша хаал хилчахьана,мел хала а белхаш беш,кхузткъара ваьллехь а тахана а эксковатор олучу трактор тIехь волу Султанов Хьалим.\nСултанов: «Некъахь а, дозанехь а цхьа хьем ца хуьлуш кино чохь санна, дIакхевчи уьш Германе. ХIусам а елла шайна бах. Валлай,бохург боккха дуй бу-кх,нахера 300 эзар а даьккхина, дIахьовсийна ас уьш. ХIумма а дохко а ца ваьлла. КIез-кIезиг дIатокхур ду, жима а ког хIоьттича кIанта а доуьйтур ду. Уьш дIа ца бахийтанехь,нехан трактор тIехь напха даккха гIерташ воллучу сан царна дан хIума-м дацара».\nИ къамел дина Хьалим цхьа вац шеен хьажам-ойланца. И саннарш дукха бу.\nТIетаьIIина адам махках дийлар хьокъехь шен –шен хьажам бу хIораннан а. Цхьаболчарна Оьрсийчохь дIахьуш леррина политика ю аьлла хета меттигаш яссо, кхечара Даймахкана пебеттар ийман кIезиг хиларца дузу… дагардан воьлча бахархоша дало бахьанаш дукха ду. Шатайпа а ала тарлуш, хьажам болчех ву, мел хало Iовша езахь а, махках ца вала нигатдина Новр кIоштера вахархо Мухтар.\nМухтар: «Кху Оьрсийчохь хIоьттина хьал муха дуй,дуьйцуш цхьаъ ду ,лелош дерг кхин ду. Кхузара адам дIадоьду хIума ду-кх кхара лелориг,хIара меттигаш яссо Iалашо лаьцча санна. Доккха хIума буха а диллина лелий те аьлла а хетта суна.\nАдам дIадоьду агIо ю-кх коьртехь болчара лелориг. Европа боьху ю а боху цара, кхузахь дика а ду боху цара,амма гуш дерг кхин ду,адам лоллуш дуй-те моьтту суна-м. Ийман кIезиг хиларна дIаоьху аьлла хета суна нах цкъадолчунна…\nХалонаш ловш,къурд бина а Iаш ву-кх со масала. ТIедуха а,даа а доцчунна сатоха ма деза. Сайн махкара кхечарна луур а даьккхина дIаваха суна-м ца лаьа. Сайн ницкъ кхаьчча ас-м богIуьйтур бацара нохчий дIа. Дика нах дIа а бахна,вочу нахана йисча, кхин а бехлур яц хIара меттигаш?\nДIа а вахfна, башхачу меттехь ваха хиъна стаг юхавоьрзур ву аьлла ца хета суна. Уьш хиларо Iехор бу. Цигарчу дахарх бола а боьлла дIа совчур бу. Цунна масалш ма ду дукха,замано шен кIоргенехь хьулдина. Хонкар махкахь биснарш а ма бисина ишта…»\nКарарчу хенахь тергаллучу хьолаца цхьа бахьана дац цкъачунна, махках буьйлуш дIаоьхучу бахархойн а, я цига Европе кхача Iалашо а лаьцна, "ницкъаш гулбечеран " могIанаш кесталгIа лилха девр ду ала.


Ладошка - хлопушка СВЕТ. 28см - megatoys31.ru\n-Ладошка - хлопушка СВЕТ. 28см\nЛадошка - хлопушка СВЕТ. 28см\n86.87 руб.\t/шт


Презентация по чеченской литературе Бадуев Са1ид\nИнфоурок / Начальные классы / Презентации / Презентация по чеченской литературе Бадуев Са1ид\nБадуев Саид-Селихь Презентаци кечйинарг Грозный-г1алара №1 йолу гимназин хьехархо Дударова Марита А.\nБадуев Саь1ид-Салихь прозаик, драматург, поэт, нохчийн исбаьхьаллин литературин бухбиллархо, вина 1903 шеран 28 августехь Соьлжа-ГIалахь. Яздархочун да Бадуев Сулейман Хьалха-МартантIера схьабевллачу совдегарех хилла. Яздархочун да Бадуев Сулейман, цуьнан вежарий, да Бода-Хьаьжа, шайн даккхий хьелаш а долуш, шайн доьналлица, хьуьнаршца Нохчийчохь а, гонахарчу мехкашкахь а цIеяххана бевзаш нах хилла. БадуевгIар Нохчийчоьнан а, Российн а юкъараллин-политически хьелаш девзаш, юкъараллин дахарехь дакъалоцуш хилла. Оьрсийн-японски тIом (1904-1905 шераш.) болабелча, оцу тIаме вахна Бадуев Сулейман. Цигахь йина чевнаш юха меттахъевлла, 1914 шарахь кхелхина иза. СаьIидан нана Укаева Зайбат Йоккхачу-АтагIара хилла. КIентан бералла дIадахна Соьлжа-гIалахь а, Хьалха-МартантIехь а, Йоккхачу-АтагIахь а. Дуккха а гергара нах бара БадуевгIеран Хьалха-МартантIехь. Хинволчу яздархочун деда, денана, пхиъ деваша вара кхузахь вехаш. Шен дехой болчу Хьалха-МартантIе а, ненахой бехачу Йоккхачу-АтагIа а кест-кестта воьдуш а, еххачу хенахь Iаш а хиллачу кIанта хазахеташ ладийгIина юьртахоша исбаьхьа олучу иллешка, дуьйцучу туьйранашка, ширчу хабаршка, мехкарийн эшаршка. Халкъан исбаьхьаллин дешан марзо беран хенахь евзина цунна, барта кхолларалла гуттаренна а езаелла. Соьлжа-гIаларчу реальни училище деша дIавелла СаьIид-Салихь шен дас. Ойла тIеяххийтина, лерина доьшу цо. Шен накъосташна юккъехь кIеда-мерза волуш а, дешарна тIера хиларца а билгалваьлла иза. Къаьсттина дукха езна Бадуев СаьIидана исбаьхьаллин литература. ТIевирззина Iамийна цо оьрсийн классически литература, лерина ешна В.А. Жуковскийн, А.С. Пушкинан, М.Ю. Лермонтовн, Л.Н. Толстойн, А.П. Чеховн, А.М. Горькийн произведенеш. Хинволчу яздархочунна Iаламат пайдехьа хила нохчийн халкъан барта кхоллараллица цхьаьна сийлахь-йоккха оьрсийн литература, культура йовзар.\nЦIеххьана бохам беана БадуевгIеран доьзале. Оьрсийн-японски тIамехь йина чевнаш юхаметтахъевлла, 1914 шарахь Петроградехь кхелхина доьзалан да Сулейман. ЦIа а веана, Хьалха-МартантIехь дIавоьллина иза. ВорхI бераца йисина нана, СаьIид-Салихьан уггаре жимаха йолу йиша Маки да дIаваьллачул тIаьхьа дуьнен чу яьлла. Хала дара байлахь бисинчу доьзална. Дукха хан ялале материальни халонаш хааелира. Паччахьан заманахь муьлхха а дешар санна, Соьлжа-гIаларчу реальни училищехь а дешар мехах дара. Шен хеннахь мах дIабалаза бисча, дешарх юкъахвоккхура. Алссамчу берашца йисинчу нанна хала хилла доьзал кхаба. Шен ма-хуьллу дешар чекхдаккха гIиртина СаьIид-Салихь, амма гIуллакх ца хилла.\nРеальни училищехь 1916 шеран 25 майхь дIаехьначу педагогически кхеташонан протокол тIехь дешарна тIера мах дIацабаларна Бадуев СаьIид дIаваккхаран хьокъехь сацам бу. Дешаран шо чекхдала цхьа бутт бен ца биснера хинволу яздархо реальни училищера дIавоккхуш, оцу шарахь йолийна класс чекхъяккхалц а ца витина. СаьIид-Салихь шайн доьзалехь баккхийчарах вара, цунна тIехь дара кегийчеран тергояр. Иза балха вахна. Болх барца цхьаьна дIадаьхьна цо, ша доьшуш, шен хаарш тIедузар. 1922 шарахь Владикавказехь кооперативни курсаш чекхъяьхна Бадуевс. Цул тIаьхьа цхьана муьрехь товароведан болх бина. Амма цуьнан шовкъ йолуш болх ца хилла иза, цуьнан дог ца летара оцу гIуллакхех. С. Бадуевн ойла кхечахьа гIиртина. Шен къоман культура кхиорехь, йоза-дешар даржорехь, халкъ Iилманан серлонга доккхучу балха тIехь дакъалацар дара С. Бадуевна лууш дерг. Шен Iалашо кхочушъярхьама хьехархойн курсашка деша вахна иза. Уьш чекх а яьхна, хьехархочун болх бина цо. Школехь берашна хьехарца цхьаьна, баккхийчарна йоза-дешар а Iамадора СаьIид-Салихьа.\nЯздархочун дуьххьарлерчу произведенех ю цуьнан "Мацалла" цIе йолу повесть. Къехойн, хьолахойн вовшашца хилла юкъаметтигаш гайтина автора шен дуьххьарлерчу повесть тIехь. Къона доьзал – ТIелиб, ХIижан – хало ловш ду, мацаллла ю цаьргахь, кхечу къехошкахь а санна. Ялта къийдаларх пайда а оьцуш, шайн хьелаш алсамдохуш бу таронаш йолу нах. Мацалла токхуш болчу къехошна кIеззиг ялтех хIума а лой, церан тIаьххьара говр а, бежана а шайн дола доккху хьолахоша. Иштта шен бахам стамбеш ву повесть тIера Мухтар а.\nКъоман театр Къоначу театран балха тIехь жигара дакъалаьцна ца Iаш, ша гоьваьлла драматург хиларе терра, театрана башха репертуар латтийна ца Iаш, къоман театран исбаьхьаллин куьйгалхо вара СаьIид бохуш, дуьйцу 30-чу шерашкахь Нохч-ГIалгIайн драматически театрехь болх биначара. Нохчийчохь а, республикал арахьа а дика бевзаш болчу артисташа шаьш дуьххьара театре даьхкинчу муьрехь актерийн болх шайна безабаларехь а, цул тIаьхьа шайн корматалла кхиарехь а Бадуевс шайна динчу гIоьнан лаккхара мах хадабо.\nЦу тайпана, Бадуев СаьIидан цIе Нохч-ГIалгIайн драматически театрах дIакъасталур йоцуш йозаелла ю. Алссам драматически произведенеш язйина Бадуевс, иттех шарахь цо кхоьллина лаккхара идейни а, исбаьхьаллин а мехалалла йолу ткъех гергга пьеса. Яздархочун кхийолу произведенеш а санна, шуьйра тематика йолуш ю цуьнан драматурги а. Юьртабахам керлачу тIегIане баккхарехьа ахархоша латтийна къийсам гойту драматурго шен "Ламанаш хийцало", "Большевикаллица ялта дерехьа", "Политотдел", "Самаяьлла ячейка", "ЖаIуьнан доьзал" цIерш йолчу пьесаш тIехь. Шен заманан проблемаш хIиттош яра "Марха досту де", "ЦаIебийна зудаялор", "ПетIамат" боху пьесаш. «Таймин Бийболт» цIе йолу пьеса нохчийн исторехь а, иллешкахь вуьйцучу халкъан турпалхочух лаьцна язйина.\n"Дашо Iам" Нохчийн, гIалгIайн драматургехь белхалойн классан тема дуьххьара хIоттийнарг Бадуев СаьIид хилла. "Дашо Iам" цIе йолчу пьеси тIехь драматурго гайтина тайп-тайпана къаьмнех болчу нефтяникаша, йохьалле а буьйлуш, къинхьегаман толамаш бахарца Даймехкан хьал алсамдаккхар. Граждански тIеман хьокъехь ю автора историн бакъдолчунна тIехь язйина "ЦIен гIап" цIе йолу турпалаллин драма. Ерриг советски драматургехь тоьлашха лоруш хиллачу К. Треневн "Любовь Яровая", Вс. Ивановн "Бронепоезд 14-69", Б. Лавреневн "Разгром" цIерш йолчу произведенийн могIарехь Бадуевн "ЦIен гIап" пьеса лаьтташ хилар билгалдоккху цуьнан драматурги теллинчу литературоведа Айдаев ЮшаIа. Пьеси тIера хиламаш билгалйолчу меттехь – Iалхан-Юьртахь – кхочушхуьлуш бу. Коьрта долчу декъана пьесин чулацаман бухехь берг Iалхан-Юьртахь Деникинан эскаршна дуьхьал бина цIеяххана болу тIом бу. Исторически бакъдолчуьнца цхьаьнадогIуш дара Бадуевс шен пьеси тIехь белхалоша а, ахархоша а граждански тIамехь паргIатонехьа къийсам латтор гойтуш долу суьрташ. Iаламат боккха кхиам хилира "ЦIен гIап" цIе йолчу драмин. Яздархойн Ерригсоюзни хьалхарчу съездехь вайнехан литературин хьокъехь ша динчу къамелехь Айсханов Шамсуддис билгалдаьккхира: "Нохч-ГIалгIайн керлачу актераша хIиттош С. Бадуевн "ЦIен гIап" цIе йолу пьеса а ю. И пьеса хIинцале Нохч-ГIалгайн областан шерачу аренгарчу а, ламанца йолчу а ерриге ярташкахь хIиттийна а, колхозхоша чIогIа магийна а ю".\n"Грозненский рабочий" 1933 шеран 25 июнехь арадаьллачу "Грозненский рабочий" газето яздора "ЦIен гIап" бохучу пьесех лаьцна: "Пьеса кхаа-деа сохьтехь лаьтта, цуьнан ейтта эпизод а, пхиъ дакъа а ду. Амма хьовсархойн зал оцу ерриге а хенахь тIехъюьззина хуьлу, адамаша дIалоцу массо маьIиг а, кораш а, неIсагIеш а, чуьра араболу некъ а. Хьовсархой Бадуев СаьIидан "ЦIен гIап" цIе йолчу граждански тIеман хьокъехь нохчийн къинхьегаман ахархоша а, грозненски пролетариато а Шатиловн, Бичераховн, Чуликовн, Алиевн, кхечеран а кIай гвардейцийн бандашна дуьхьал герзашца латтийначу къийсаман хьокъехь йолчу пьесе хьовсуш бу. «Зорбанан ц1а»\nЙоккхачу-АтагIахь областной слете гулбелла цIен партизанаш боккхачу тидамца хьаьвсира пьесе. Царах дукхаха йолчу эпизодашкахь шаьш дакъалаьцна цара. ГIойтIарчу партизански отрядан командир Хьату Давлиев, Йоккхачу-АтагIара Ноома Тукаев, Гикалос шена тIедехкина дуккха а къайлах гIуллакхаш кхочушдина волу Iалхан-Юьртарчу партизански отрядан командир ЧIаба Кагерманов, дуккха а кхиберш а. ХIинца уьш леррина хьоьжу юьртсоветан уьйтIарчу доккхачу рагIу кIелахь аннаш вовшах а тесна йинчу сцени тIе".\nБаккхий кхиамаш Къоман театран сцени тIехь, даим а шен кхиам а болуш, дуккха а шерашкахь лаьттира Бадуевн "ЦIен гIап". 1936 шарахь Нохч-ГIалгIайн драматически театр Белоруссехь гастролашкахь йолуш а, Москва къаьмнийн театрийн фестивале кхайкхича а, цуьнан репертуарехь Бадуевн кхоъ пьеса хилла: "ЦIен гIап", "ПетIамат", "ЦаIебийна зудаялор". Иштта баккхий кхиамаш хилира драматурган дукхахйолчу произведенийн. Бадуевн "ПетIамат" цIе йолу пьеса а, "Бешто" цIе йолчу повесть тIехь хIоттийна пьеса а вайн заманахь а ю Нохчийн пачхьалкхан драматически театран репертуарехь. Бадуевн цхьайолчу драматически произведенийн тексташ яйна, кароза ю. Иштта "ЦIен гIап" пьесин текст а, хьалхара ши сурт бен карийна дац. Бадуев СаьIидан пьесаш нах шайга хьовсуш а, нахана езаш а яра. Драматурган произведенийн турпалхой, цуьнан пьесаш тIера хиламаш халкъан дахарера схьаэцна а, халкъана хьалха лаьтташ йолу Iалашонаш кхочушьяре хьажийна а бара. Цундела адамашна оьшуш яра и пьесаш, резахуьлуш цара тIе а оьцура уьш. Лакхахь билгал ма-даккхара, Бадуевс исбаьхьаллин литературехь баккхий кхиамаш бахаран бахьана дара коьрта долчу декьана иза халкъан барта кхоллараллина тIетевжаш хилар, халкъан барта произведенех цо кхоллараллица пайдаэцар. Амма яздархочун исбаьхьаллин корматалла кхиарехь, цуьнан кхоллараллин хатI шардаларехь доккха маьIна дара Бадуев даим оьрсийн а, кхечу къаьмнийн а литературех Iемаш хиларан, цо хаддаза оьрсийн бак¬кхийчу яздархошца доттагIаллин, кхоллараллин уьйраш латтош хиларан.\n"Тхан хьерхархо, тхан накъост Горький!" Бадуев СаьIидан цхьаьнакхетарш хилла А. М. Горькийца а, А. А. Фадеевца а. Бадуевна Iаламат пайдехьа бара дуьненна а вевзаш волчу сийлахь-воккхачу яздархочун А. М. Горькийн хьехамаш. "Тхан хьехархо – Максим Горький" цIе йолчу шен исбаьхьаллин очерка тIехь Бадуевс яздо пролетарски яздархочун кхолларалла, кхечу къаьмнашна санна, вайнахана а доккхачу маьIне хиларан хьокъехь а, шена цунах даьллачу беркатах лаьцна а. "Тхан хьерхархо, тхан накъост Горький!" – боху Бадуевс. Горькийн "Песня о Соколе" нохчийн матте а яьккхина, шен очерка тIехь ялийнера яздархочо. "Нохчийчоьнан драматургически литературехь тоьлашха йолу произведени – Бадуевн "ЦIен гIап" цIе йолу пьеса – Горькийн исбаьхьаллин тIеIаткъамца" язйина хилар билгалдаьккхира 1936 шарахь Нохч-ГIалгIайн АССР-н яздархойн Союзан правленис.\nНохч-ГIалгIайн драматически театро 1938 шеран юьххьехь дIаболийнера «ПетIамат» драми тIехь спектакль хIотторан болх. Спектаклан режиссер волчу Батукаев ХIаронца цхьаьна театрехь репетицешкахь хаддаза хуьлуш вара Бадуев СаьIид. Премьера хIотто де тIекхочуш сихбинна боьдуш бара театро пьеси тIехь беш болу болх. Оцу хьо¬къехь хIин-хIинц тIаьхьа а Батукаев ХIарона дуьйцура: «Буса сахиллалц «ПетIамат» спектаклан прогон еш вара со, кхана хила езачу премьерина кечлуш. Сатосуш театрера аравелира, цIа а гIой тIера духар му аьлла. Гена валале энкавэдешникашна тIеIоттавелира. Уьш, этIаеш, схьайохуш бара «ПетIамат» спектаклан кестта премьера хиларан хаам беш йолу афишаш. Со царна оьгIазвахна чутасавелира: «Аш хIун до, йовсарш?! Уьш тхан театран афишаш ю, тхан кхана премьера ма ю», – аьлла. Буьрса схьахьаьжначу энкавэдешнико жоп делира: «Хир яц шун премьера кхана. Кхин Бадуев а хир вац цкъа а. Вели иза шен националистски-буржуазни зурманаш лекхна». Сан дог шелделира. Ткъа Iуьйранна ерриг Соьлжа-ГIала зIуган бенах таръелла зийзаш яра, Бадуев СаьIид лаьцна дIавигна бохуш». Иштта, бе а бехк боцуш чу а воьллина, тIепаза вайина къоман литературин классик. Батукаев Х1арон\nХIинца, къайлах лаьттина архиваш схьайиллича, билгалдаьлла и терахь нийса цахилар. Къайлах хиллачу документаша гойту Бадуев СаьIид 1938 шеран 14 февралехь чувоьллинчохь кхелхина хилар. Яздархочун кхолларалла, цуьнан дерриге дахар халкъана дIаделла дара. «Бадуев СаьIид кабинетан яздархо вацара, иза наггахь а карор вацара стоьла тIехь яздеш Iаш, цуьнан белхан кабинет ерриге а Нохчийчоь яра», – яздина Мамакаев Мохьмада. «Иза доккха похIма долуш, башхачу корматаллин стаг вара. Шен халкъан ирсехьа, и ирс сирла а, дуьззина а хилийтарехьа дIахьочу къийсамехь кIадо йоцуш а, майра а вара", – боху шен дагалецамашкахь Саидов Билалас. «Шен произведенеш бахьана долуш нохчийн халкъан шега боккха безам бахийтира Бадуев СаьIида: зорбанера арайовллушехь, нахана юкъаяьржара цуьнан книгаш, генарчу районашкара а, лаьмнашкара а нохчий, цуьнан пьесаш профессиональни театро хIиттош хьовсархьама, леррина Соьлжа-ГIала оьхура. Нохчийн дешархочун исбаьхьаллин литературе безам бахийтарехь чот йоцуш доккха гIуллакх дира С. Бадуевн произведенеша. Иза лара веза нохчийн исбаьхьаллин литература а, драматурги а дуьххьара кхоьллинарг а, цуьнан дуьххьарлера бухбиллархо а», – баьхна Мамакаев Iаьрбис. Хан яларх шен мехалла лах ца лун Бадуев СаьIидан кхолларалла вайнехан исбаьхьаллин литература кхоллаяларехь, кхиарехь доккхачу маьIна хилла ю. Яздархочун тоьлашха йолу произведенеш школехь, вузашкахь Iамош ю, цуьнан пьесаш нохчийн къоман театр кхоллаелчхьана хIинццалц схьа театран репертуарехь ю. Бадуев СаьIид 1943 шарахь кхелхина лоруш дара\nБадуев Саь1идан зорбанехь араевлла книгаш Мацалла. Повесть. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1928. Iимран. Повесть. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1929. ЦIеран арц. Повесть. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1929. Дайн Iедал (И.Эльдархановца цхьаьна язйина). Пьеса. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1929. Пхи туьма. Дийцар. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1930. Iадаташ, I дакъа. Дийцарш. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1930. Iадаташ, 2-3 дакъош. Повесть, дийцарш. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1930. Марха досту де. Пьеса. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1930. Хабарш, иллеш, поэмаш. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб, «Серло», 1930. ПетIимат. Роман. I-ра дакъа. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб, «Серло», 1930. Гуттар ца хуьлу моллина мовлад. Сьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1930. ГIурба. Дийцар. Владикавказ. Изд-во «Сердало», 1931. (ГIалгIайн маттахь). Дохковалар. Дийцар. Гочд. И. Дахкильгова. Орджоникидзе. Изд-во «Сердало», 1931. (ГIалгIайн маттахь). Самаяьлла ячейка. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1931. Мила ву бехке?. Дийцар. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1931. Большевикаллийн ялта дерехьа. Пьеса. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1932. Некъан кехат (Исбаьхьаллин дийцарш). Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1932. Колхозан иллеш. Стихаш. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1933. Ши малх. Поэма // Итт бIаьсте. Соьлжа-ГIала, 1933. Хаьжина произведенеш. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1933. Петимат (Поэмин дакъа) // Рост. 1934. № 1. Берашна совгIат. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1934. Керла нах. Очерк // Нохчийн яздархойн дош. Соьлжа-ГIала. 1934. Политотдел. Соьлжа-ГIала. Нохчоблзорб «Серло», 1934. ПетIимат. Поэмин дакъа // Кхиам. Соьлжа-ГIала. 1934. №1. Вайн беш. Стихан, поэмаш, эшарш. Соьлжа-ГIала, 1935\nДударова Марита Ахмедовна\nНомер материала: ДБ-140223\nВ конспекте ( фрагмент) представлены упражнения на развитие беглого чтения


46°13′26″ къ. ш. 6°08′59″ м. д.HGЯOL\n(Дерриг дуьненан йохц-иэцаран кхоллам тӀера хьажжина кхуза)\n▲640 стаг (2018)\nДерригдуьненан йохц-иэцаран кхоллам Викилармехь\nВТО низамо урхалла до деккъа йохк-иэцаран а, экономикан а гӀуллакхна. АЦШ а, цхьа могӀа европин пачхьалкхаш а белхан бехкамех (цуо таро лур яра тоам боцуш белхалой законашца ларбар, конкурентийн тоьлуш хилар санна лара) дискусси йоло гӀертар дӀатеттира кхуьуш йолу пачхьалкхаш реза ца хиларна, цара бахара, иштта белхаш аьтто бохор бу белхалойн, белхан меттигаш кӀезиг йеш, са охьайолуш, конкуренции ян яларан тӀегӀа охьайолуш.\nВТО Ӏалашо а, принципаш а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nВТО декъа яхар а, декъахь хилар а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nСоветийн хилла пачхьалкхаш а, ВТО а[нисъе бӀаьра | нисъе]\nРосси ВТО дӀатохарех дийцарш[нисъе бӀаьра | нисъе]\nКоьрта яззам: Росси дерригдуьненан йохц-иэцаран кхолламах дӀатохарех дийцарш\n↑ ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса яц; тIетовжаран вто йоза яздина дац\n↑ Доклад Рабочей группы по присоединению Российской Федерации к Всемирной торговой организации от 16 ноября 2011 шоа № WT/ACC/ RUS/70, WT/MIN(11)/2\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дерригдуьненан_йохц-иэцаран_кхоллам&oldid=5085934»\n1995 шарахь Организацеш, кхоьллина\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 август, 10:59.


Савасс — Википеди\n44°36′04″ къ. ш. 4°46′31″ м. д.HGЯOL\n22,01 квадратан километр\nСавасс (фр. Savasse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу Мес (АгӀдеш), ГӀошмогӀ, Кондияк (ДгӀом), Ла-КукугӀд, МонтелимагӀ, Сен-МагӀсель-ле-Валанс, Созе (ДгӀом).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Савасс&oldid=7833061»


Равенель — Википеди\n▼1081 стаг (2018 шеран 1 январь)\nРавенель (фр. Ravenel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Анживилле, Леглантье, Меньеле-Монтиньи, Пленваль, Ле-Плесье-сюр-Сен-Жуст, Сен-Мартен-Лонго. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Равенель&oldid=5180870»


Анжервиль-ла-Мартель — Википеди\n49°45′42″ къ. ш. 0°30′06″ м. д.HGЯOL\n▲1071 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАнжервиль-ла-Мартель (фр. Angerville-la-Martel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Анкреттвиль-сюр-Мер, Кольвиль, Екреттвиль-сюр-Мер, Сент-Елен-Бондвиль, Сассео-ле-Мокондюит, Терульдевиль, Тевиль-о-Майо, Вальмон (Сен-Маритим). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Анжервиль-ла-Мартель&oldid=5149989»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 17:09.


Как похудеть на яйцах? / Диеты / 7mednews.ru\n7 MEDNEWS.RU » Диеты » Как похудеть на яйцах?\nЕвгения Иванова 20-04-2017 22:05


Бретань-де-Марсан — Википеди\n43°50′51″ къ. ш. 0°27′53″ м. д.HGЯOL\nБретань-де-Марсан (фр. Bretagne-de-Marsan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Баскон (Франци), Бенке (Ланда), Мазероль (Ланда), Мон-де-Марсан, Сен-Морис-сюр-Адур, Сен-Пьерр-дю-Мон (Ланда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бретань-де-Марсан&oldid=6717259»


АногӀ — Википеди\n▲3221 стаг (2019 шеран 1 январь)\nАногӀ (фр. Anor) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу ИгӀсон, МондгӀепуьи, ТгӀелон (НогӀ), ФугӀми, Оен (НогӀ), Моминьи[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АногӀ&oldid=7810122»


Шатле (Юра) — Википеди\nШатле (фр. Chatelay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Юра. Дозанашца йу Етрепинье, Шиссе-сюр-Лу, Жерминье (Юра). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шатле_(Юра)&oldid=5195084»


Тосантос — Википеди\n42°24′49″ къ. ш. 3°14′36″ м. д.HGЯOL\nМария Тереса Регеро Ланчарес[d]\n▼52 стаг (2020)\nТосантос картан тӀехь\nТосантос (испан. Tosantos) — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 6 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 818 ± 1 метр. Дозанашца ю Белорадо, Вильямбистия муниципалитеташ.\n57 стаг →57 стаг ↘54 стаг ↗60 стаг ↗62 стаг ↘56 стаг →56 стаг\n↘54 стаг ↘53 стаг ↘49 стаг ↗53 стаг →53 стаг ↗57 стаг ↘56 стаг\n→56 стаг →56 стаг →56 стаг ↗57 стаг ↘54 стаг ↘52 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тосантос&oldid=5235595»


Шеларчу бохаман йилбазмохь\nНохчийчоь -- Полисхочун Яхаджиев ИсмаьIилан тезет, Сиржа-Эвла, Дечк. 30.2017\nНохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана бинчу хаамца, Дечкен-беттан 29-чохь буьйсанна Шелахь хилларг иштта ду. Шелан юккъехь постехь лаьтташ болу полицин белхахой сацо гIоьртина хилла шайна тIебогIуш болу шеко йолу кегийрхой.\nШелахь хиллачун йилбазмохь\nКехаташ гайта аьлла, шайга дехар дича, цара герз а тоьхна а, граната а кхоьссина полисхой болчу агIор. И бахьана долуш, Кадыровс дийцарехь, вийна ши стаг.\nЦарах цхьаъ ву Шеларчу чоьхьарчу гIуллакхийн декъан белхахо Гермачигара вахархо полицин сержант Муслимханов Iела. Важа ву Соьлж-ГIаларчу ППС УМВД декъан белхахо полицин лакхара сержант Сиржа-Эвлара Яхаджиев ИсмаьIил.\nКадыровс бинчу хаамца, дукха хан ялале вийна полисхошна тIелатар дина кхо стаг.\nКхо стаг вийна полисхоша Шелахь.\nУьш бу 1998-чу шарахь вина Мукаев Юнус а, цуьнан хеннара Эмедиев Бешто а, ткъа иштта 1996-чу шарахь вина Даргаев Сиддикъ а. Уьш берш Шелара бахархой бу.\nРеспубликерчу хьоло баккъалла а синтем байина ду адам.\nКадыровс дийцарехь, царах шиъ зуламаш дина аьлла, федералан лехамашкахь хилла, кхоалгIа хилла меттигерчу полицино лоьхуш.\nШелахь герзаш тухуш вийначу Яхаджиев ИсмаьIилца кхиина ву ас къамел дина Зелимха цIе йолу жима стаг. Милцочуьнан болх безаш вара иза бохуш дуьйцу цо.\nЗелимха: "Кегий долуш дуьйна цхьаьна хьалакхиина дара тхо. Ледара накъост а вацара иза. Иза кхалхар новкъа хета суна. Шен дас бина хIара (милцочуьнан) болх. Ша санна чекхвалалур велахь шега а бан мегар ду аьлла шега шен дас бохуш вара иза. Шен болх дика болх бу, дика ду шен гIуллакхаш бохуш, иза хестош хуьлура иза. Iожалла маца карор ю цхьанне а хууш дац-кх".\nЦу буса Шелахь хилларг билггала хIун ду хууш дац. Цхьаболчу хаамашца, вийна бохуш вуьйцу кхо тIемало полисхошкара герз схьадаккха араваьлла хилла. Дийцарехь, Сиржа-Эвлара Яхаджиев ИсмаьIил ларамаза кхаьчна хилла Шела. Дуьйца цу эвларчу вахархочо Халида.\nХалид: "Иза балхара садоIуш цIахь хилла. Буьйсанна хан яьллачу хенахь (цхьа бахьана доцуш хIума ца хиларан бахьана ду-кх иза) кхалла хIума дагаеана араваьлла хилла иза. Эвларчу туьканашкахь иза кара а ца йина, Шела вахана хилла.\nЦигахь лаьтташ шена вевза накъост а гина, цунна тIевахана салам-маршалла хоттуш иза воллучу хенахь, вийначух тера ду-кх и шиъ. Бахьана хIоьттина-кх цунна".\nЯхаджиев ИсмаьIил полицин духар доьхна ца хиларна, иза а мостагIах тарвелла герз тоьхна хила мега бохург а ду хьехош меттигерчу бахархоша. Республикерчу хьоло баккъалла а синтем байина ду адам.\nШелахь хилларг тидаме а эцна, оперативан-талламан болх кхин а жигара баккахр тIедиллина Кадыровс ницкъаллин структурашна.\nКадыровс дийцарехь, Мукаевна а, Эмедиевна а, Даргаевна Шемара схьа куьйгалла деш хилла цIера Шелара волу «Исламан пачхьалкх» олучу экстремистийн тобанан декъашхо Рашидов Мохьмад.\nИнетренехула кегийрхой Шема кхойкхуш а, царна Iедалхой а, молланаш а, кхин болу диндай а байа бохуш омарш деш а ву и стаг бохуш, чIагIдо Нохчийчоьнан куьйгалхочо.\nЦу хеннахь, Шелахь Iедалша вовшахтоьхна гулам хиллачул тIаьхьа махкахбаьхна кхаа тIемалочун доьзалш, дIахедийна царна Iедало хьажош хилла социалан гIоленаш.\nШеларчу бахархойн гулам.\nШелахь хилларг тидаме а эцна, оперативан-талламан болх кхин а жигара баккхар тIедиллина Кадыровс ницкъаллин структурашна.


Сен-ВиктогӀ-суьгӀ-АвгӀ — Википеди\nСен-ВиктогӀ-суьгӀ-АвгӀ (фр. Saint-Victor-sur-Avre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ВиктогӀ-суьгӀ-АвгӀ&oldid=7835536»


МонбгӀизон (ЛуагӀа) — Википеди\n▲15 915 стаг (2019 шеран 1 январь)\nМонбгӀизон (фр. Montbrison (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Шамдье, БагӀ (ЛуагӀа), Екоте-л'Ольм, ЕссегӀтин-ан-Шательнеф, Лезинье (ЛуагӀа), ПгӀесье (ЛуагӀа), Сен-ГӀомен-ле-Пуьи, Сен-Тома-ла-ГагӀд, Савинье (ЛуагӀа).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МонбгӀизон_(ЛуагӀа)&oldid=7821890»


Лаваль-ан-Бри — Википеди\nЛаваль-ан-Бри (фр. Laval-en-Brie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца йу Сен-Жермен-Лаваль (Сена а, Марна а), Сален (Сена а, Марна а), Ла-Шапель-Рабле, Кутансон, Ешубулен, Форж (Сена а, Марна а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лаваль-ан-Бри&oldid=5166680»