Дег1астанах бевлларш ца буьйхира стогаллах - Chechenews\nГлавная » Все Новости » События » Дег1астанах бевлларш ца буьйхира стогаллах\nНохчийчуьрчу бахархойн мелла а тΙекхочийла ду шайн къоман историн агΙонашна. Цундела цигахь гΙеххьачул бевза къоман турпалш, мехкан дахарна тIеΙаткъам беш хилла къонахий а, иштта мостагΙий а. Амма вайна кΙезиг хаьа хΙун лелийна, муха шайгара нохчалла ца дожош схьабаьхкина, Оьрсийчоьно нохчийн дахарх 19-чу, 20-чу а бΙешерашкахь дамар-дарц дича, мухΙажирш бевлла нах. Юьсийла дац и агΙо а, нохчийн иэсах а хаьдда, юьстах.\nВайнехан латта дIалаьцначу Оьрсийчоьно дин леладойтур дац, аьлла, шайн доьзалшца цхьаьна я цхьалха, даймахкара хIижарат дина, бусулба Туркойчоьнан олаллехь хиллачу Урдун-махка кхечира цIеяхна нохчийн къонахий. Церан цIерш кхоччуш дагахь латтайо Урдунерчу нохчаша.\n1901-чу шарахь Даймахкара гIаш арабевлла кхаьчна Урдуне дуьххьара нохчий. Махках боьхнехь а, къар ца луш, дахаран дакъа лохуш а, къахьоьгуш а баьхна уьш керлачу меттехь.\nУрдун Туркойн олаллера а яьлла, Ингалсан Iедалх йозучу муьрехь вуно дика дара кхузарчу нохчийн хьал.\nХIетахь Хункар-мохк олуш хиллачу Туркойчоьно Урдунехь нохчех дуьххьара дарже хIоттийнарг Бено Ойб вара. Ойба шена дика туркойн а, Iаьрбийн маттанашкахь деша а, яздан а Iамийнера. Цундела дика дIакхийхьира цо Урдунерчу нохчийн гIуллакхаш.\nХьалхарчу суьрта т1ехь: Урдун — Дуьххьара Урдуне кхаьчна нохчий, Суеле, 1958 шо.\nОйб шен деца Iабдаллица гIаш веанера ДегIастанара. Урдунехь дуьххьарлера Суеле олу нохчийн юьрт хIоьттинарг ву иза. Туркойн Iедало цигахь юьртда винера вира цунах 1904-чу шарахь.\nОцу хенахь Урдунан паччахь Iабдалла Хьалхарниг сих-сиха хуьлура Ойб волчохь. Махкара туркойн Iедал дIа а даьлла, Ингалсан Iедал хIоьттича, Ойбана, ша хьекъале стаг хиларе терра, дика хаьара керлачу Iедалца ларавала. Цундела цо тIаьхьа тIебаьхкинчу нохчашна дуккха а аьттонаш а бира.\nЦо Ингалсан Iедалца юкъаметтигаш дика лелор нохчашна пайде хилира. Иштта дахарехь аьтто цо биначех цхьаъ вара Султан Идрис . Султан лекхарчу дарже а ваьлла, Ингалсан эскарехь эпсар вара.\nСултан Идрисах лаьцна цуьнан тIаьхьенах йолчу Мухьмад Салвас иштта дийцира Маршо Радиога .\nМухьмад: «Идрис Султан сан ненада хуьлу. Цуьнан, сан нана бен, кхин доьзалхо хилла а вац. ХIижарат деш, схьабогIуш, некъахь вина ву иза. 6 ваша а, да а велла цуьнан некъахь. Ненан цхьаъ бен воцуш, нанас ша бахам а лелош, Суелехь кхиийна ву. Говр хахка а нанас Iамийна хилла цунна.\n16-17 шо кхаьчча, Ингалсан эскаре ваха гIортича, жима ву, аьлла, дIа ца оьцуш хилла иза, ткъа говр хохкуш гича, кхунна-м хIумма а Iамо а ца оьшу, аьлла, дIаэцна.\nИгалсан эскарехь шена игаласан мотт а Iамийна цо. Туркойн а, Жугтийн а меттанаш хууш а вара и. Жималлехь дуьйна нахана гIо дан лууш, дуьненан хIуманна тIехь са доцуш вара, чIогIа адамалла долуш вара.\nИгалсан эскарехь капитан кхаччалц дIавахара тхан ненада. Игалсан Iедал дIадолуш, жуьгташа и мохк къовсуш, цигара юхавала ца туьгуш, дукха гатвинера иза. Шеца 5-6 стаг бен ца вуьсуш, дохийра цуьнан эскар.\nЦул тIаьхьа, Iаьрбийн эскарехь полковникан дарже кхаччалц дIаихира, ша цигахь мел ву, нахана гIо дан гIерташ лийлира. Дуьненан хIуманна тIаьхьаваьлла цкъа а хилла вац иза.\nПенсе ваьлча, шен а беш лелаеш, Iийра иза. ЧIогIа нахана везаш вара. Хийлачо а олура, шен хьекъалца нахал хьалха ваьлла стаг ву иза, олий. «Кавказ» клуб елла дагадеанарг а иза вара. Клубах хIоьттина школа яра, дукха кегийнах бу цигахь деша-яздан Iаьмна.\nДегIастанахь гергара нах бара Идрис Султанан, шича вара Сусар бохуш. Коммунистийн Iедал долчу хенахь, цуьнан сурт Сусара, цхьана хIуманна юкъа а хьарчийна, лаьттах доьлина, Iалашдеш хиллера ДегIастанахь.\nШа дийна волуш, ДегIастанах а, цигахь бехачу гергарчех а чIогIа дог Iийжаш вара иза. ТIаьхьа Сусаран кIант Урдуне схьавеара, юкъаметтигаш а лелийра оха. Дада 1985-чу шарахь дIавелира. 85 шо дара цуьнан дIаволуш.\nСултан Идрис Игалсан эскарехь хилар бахьана долуш цхьа нохчо велира ирхъуллучуьра. Иза дара туркойн Iедал дIадоллуш, Игалсан Iедал хIуттуш. Кавказерчу эрмалошна а, нохчашна а юкъахь тIематийсдалараш хилира. Эрмалой Игалсан Iедалехьа бевллера, ткъа нохчаша бусулба Туркойчоьнехьа бевллера. Цу юккъехь, нохчаша массех эрмало вийнера.\nИнгалсан Iедало и эрмалой байинарш Букар Якъуб цIе йолчу нохчочунна бевза аьлла, иза кхеле хIоттийча, цо уьш хIуъа а дарх бийца ца бийцина, церан меттана иза ирхъуллуш вара. Султана, юкъа а гIиртина, кхел хийцитира цу нохчочунна. Делахь а 13 шарахь Мисар-махкахь, набахтехь Iийра Букар Якъуб, кхело къасторца хала белхаш а беш».\nЦу заманахь Мисар-махкахь «Лекха ЧIинг» олу чIинг еш, тIулгаш кхоьхьуш, хан текхира Букар Якъуба. Маршо Радиога цуьнан кIанта, Букар Iабдаллас дуьйцу шен дех лаьцна:\nБукар: «Тхан да ДегIастанара 15 шо долуш шен деца Букарца ара ваьлла ву. Букар Шамалан-Имаман наиб хилла волчу БойсгIаран вешин кIант вара. Туркойн заманахь Урдуне схьабаьхкина уьш. Юьхьанца Суелехь Iийна иза. ТIаьхьа Заркъе кIоштарчу Азаркъе-юьртахь ваха охьахиина.\nАзаркъе вале, Суелехь, доккха дов хилла, эрмалой байинера нохчаша. Цул тIаьхьа цхьа хан яьлча, Къуьдсе вахна хиллера Якъуб, йохк-эцар лело. Къуьдсехь цхьана эрмалочо, кхунна бевза шайн нах байина нохчий, аьлла, цигара дIалаьцна, дIавигира Ингалсан эскаро, Палестинехь, Iака олучу гIалахь 3 шо ах шо чувоьллина кхебира. Шега эрмалой байинарш хаьттича, «АллахIо АIлам» олий, кхин уьш ца буьйцуш Iийнера.\n«АллахIо АIлам» бохург «Далла хаьа», шена ца хаьа бохург дара цуьнан. Уьш кхин гуча а ца бевлира Iедална. Цул тIаьхьа, 9 шо а ах шо хан тоьхна, чувоьллина Iийна иза. Араваьлча, Суелехь, юха шен бахам болийра цо. Юха Азаркъехь юьртда лаьттира. 1975 дIакхелхина».\nБено Ойб а, Султан Идрис а, Букар Якъуб а саннарш дукха бу Урдунерчу нохчашлахь. Царах лаьцна, тIаьхьа кхиъ-кхиачунан дахар дагалоцуш, царех лаьцна яздеш хуьлу кхузара нохчий.\nТаханалерчу дийнахь хийцалуш, чолхе доьрзуш долчу хьелашкахь, шайн Декъастанара дIабахначаьргахь хилла хьуьнар а, похIма а оьшуш зама тIекхаьчна Урдунерчу нохчашна юха а…\nРоссийское хакерство: Месть за Рио?\nШеф контразведки Якоб Шарф: В Дании идёт вербовка боевиков на войну в Сирии


Алеппора Омейядан маьждиган фонехь Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан. (коллаж)\nЭзар шераш хьалха Алеппохь дина хилла Омейядовн маьждиг юхаметтIахIотториг цхьа Кадыров хилла ца Iа. Нохчийчоьнан муфтиято дуьненчуьрчу бусулбанашна хьалха цхьа нохчийн урхалхо волуш санна дуьйцу маьждигна ахча хьежориг.\n"800 шо дацара Омейядовн маьждиг дина, 1300 сов шераш дара иза лаьтта. Парижера Нотр-Дам санна, доллу дуьнено меттахIоттош дац и маьждиг, цхьана стеган ницкъашца – Кадыров Рамзана хьаладеш ду", - яздина муфтийс Межиев Салахьа Инстаграмехь, гоьяьллачу францхойн килсехь цIе яьллачул а тIаьхьа.\nЮккъерчу оьмарехь дина хилла маьждиг хIаллакдира Шемахь, пачхьалкхан президентан Асад Башаран эскарна а, цуьнан агIончашна а, шайлахь Оьрсийчоь а йолуш, оппозицина а юкъахь тIемаш буьйлабелча. Конфликтан шина а агIоно вовшашна тIе бехкаш тоьтту исторехь мехала гIишло йохорна.\nШемара мел лахара а 47 маьждиг хIаллакдарна бехке Асадан ницкъаш бу, 19 дохорна Оьрсийчоь, кхи а 10 маьждиг охьахарцийна Оьрсийчоьно, йа Асадан эскарша аьлла, тоьшаллаш карийнера Iамеркан эксперташна.\nОцу юкъанна аьлча, цу пачхьалкхерчу динан гIишлошна дина хилла 17 процент авиатохарш, маьждигашкахь ламазаш дечу юкъанна кхочушдина ду, оппозицин тIемалой (бусулбанаш-сунниташ) оцу маьждигаш чохь гулбеллачу заманчохь.\nТалламчаша билгалдаьккхира, шайн мостагIчун тIеман ницкъаш эшорхьама, Асада а, цуьнан агIончаша хаа а хууш тIеетташ хилла бомбанаш маьждигашна.\nАла дашна, 2016-чу шеран ГIуран-баттахь Асадан эскарша схьаяьккхира Алеппо гIала.\nЦул тIаьхьа, шолгIачу гурахь Кадыровс дош делира, оцу гIалара уггар шира, девзаш долу маьждиг меттахIотто ша 14 миллион долларшкахь ахча кхачор ду аьлла. Хаамийн гIирсашкахь а, социалан машанашкахь а оцу хаамна реза хилларш хиллехь а, кIезиг бацара и дIахьедар емалдинарш а. Реза цахилар билгалдаьккхира масех тезисашкахь.\nЦкъа делахь, оццул "инзара" ахча маьждиг юхадан хьажор тIаламе хIума дац, оцу гIалахь йохийна школаш, дарбан хIусамаш, мацалла хьоьгуш бахархой а болуш.\nШолгIа аьлча, Нохчийчуьра ахча маьждиг юхадендеш болчу реконструктарийн кара луш дац, Асадан урхалле кхачош ду. Оцу бахьанашца, оппозицина гучуевллера Кадыровн совгIат бахьана долуш "къайлаяьхьна Iалашонаш".\nКхоалгIа делахь, интернетехь хеттарш хIиттадора: стенна ца духку и миллионаш Нохчийчуьрчу бахархойн хьашташна? ТIехула тIе, дукха хан йоццуш нохчийн муфтиятан векало латкъамаш бира, "ахчанца хало" хьегарх.\nАга Ханан фонд\nШемахошна Кадыровс гIодарх Нохчийчоьнан муфтиято чIагIдечу юкъанна, оццу 2017-чу шеран гурахь кхи а цхьаммо дIахьедира Омейядовн маьждиг меттахIотто лаам бу шен аьлла. Дуьненаюкъара гIоьналлин Ага Ханан Фонд яра иза (АКДН, или Aga Khan Development Network).\nШиитийн 49-гIа имам ву Ага Хан. Великобританин вахархо ву иза. Цуьнан хьал масийтта миллиардаш долларшкахь дуьйцу. Юккъерчу оьмарехь цуьнан дайша урхалла дина Къилба Африкерчу Фатимидан халифатан.\nИсбаьхьа архитектура Iалашъечу дуьненюкъарчу хьукмато (ЮНЕСКО) ша терго ечу меттигий могIара эцна Шемара кхийолу а историкан гIишлош а юкъа а ерзош, шуьйрачу проектийн гурашкахь, Ага Ханан Фондо стохка дIаболийра Шемахь гIишлош юхаметтахIитторан белхаш. ХIетахь дIакхайкхийра, Фондо шен чоьтера ахча ду цига хьажош аьлла. Дуьйцург дара 470 миллиард Iамеркан долларш.\nПроектах жоьпалла хьучу Хаватми Радвана Италерчу Палермехь йоьдучу презентацехь билгалдаккхарца, оцу хьахийначу ахчанах дохийначу маьждиган цхьа мимар меттахIотто оьшу 25 миллион доллар. ГIишлон дисина дакъа 8-нна тIера 12 миллиард долларш гергга мах бу.\nГIоьналлин Фонд кхоьллина Ага Хан\nКадыровс ша хьажийна боху ахча а юкъадохуьйтий-те Ага Ханан Фондо? Аьтто ца хилира "Кавказ.Реалиин" фондаца зIе таса, цунах дерг хатта Iалашонца. Амма бакъду:\n- цкъа делахь, Ага Ханан гIоьналлин организацино цкъа а хьахийна дац Нохчийчуьра кхаьчначу ахчанах, йа шайн официалан сайташ тIехь а, йа хаамийн гIирсашца Шемахь болийначу белхех хиллачу къамелехь а. Мелхо а цара къаьсташ билгалдоккху, Фондо шен ахча бен дойур дац бохуш. Ткъа стохка аьхка дуьненан юкъаралле орца дийхира фондан векалша, билгалъяккхинчу сметаца чекхдовла шайн ницкъ ца кхача там бу аьлла;\n– шолгIа делахь, фондан сайт тIехь билгалбаьхна бу кеп-кепарчу мехкашкара шайн финансийн партнераш, амма Кадыров Ахьмадан фонд стенна юьйцура, яц царлахь Оьрсийчуьра цхьа а организаци а ур-атталла.\nКадыровгара цхьана а кепара гIо хилла дац бохург дац иза. Масала, 2017-чу шеран гурахь Алеппон муфтийс Акем Махьмуда тIечIагIдира, маьждиг тодан аьлла, 14 миллион долларшкахь ахча Шема сехьадаьккхина аьлла.\nРеконструкци йоьрзур ю цхьана шарахь, 2018-чу шеран Марсхьокху-баттахь маьждиган неIарш схьайоьллур ю аьллера Соьлжа-ГIалахь. Хетарехь, белхаш барехь цхьаъ ца нисделлачух тера ду.\nОмейядовн Алеппора маьждиг, 2018 шо\nАла догIу, Шемахь Омейядан халифатан заманара, Алеппона гена йоцчу Аль-Баб гIалара важа маьждиг меттахIоттош ерг Туркойчоь ю.\nГуш ду-кх, Iарбойн пачхьалкхера хIаллакдина маьждигаш меттахIотто Кадыровс ахча хьажийнехь а, иза цхьаъ хилла ца Iа ахчанца гIо динарг.


Гацаев СаьIид. Хьо хене дIаваха... World News in Chechen — все новости (вчера, сегодня, сейчас) от 123ru.net\nWorld News in Chechen » 24.02.2020 » Гацаев СаьIид. Хьо хене дIаваха...\nХьо хене дIаваха,\nТIаккха а – маржа яI!\nТIелаца ца лаьа.\nМел жима вара хьо,\nМел хаза вара хьо,\nДуьненан ирсан да\nХьо хеташ вара хьо.\nСатийсарх юха ян\nЖималла ца хуьлу,\nИрс дайна виссинчун\nКхин ирс а ца хуьлу.\nХьайн дийнах воккхавеш\nДог доьлуш вара хьо.\nДIаяьлла жима хан\nТуьйранах тера ю,\nДагаян тIера ю,\nДог мичахь дара хьан.\nХIинца хьан са леста\nГенарчу цу шаре,\nХIинца ахь ладуьйгIу\nТам хила вара хьо.\nДа-висса хьан, дуьне,\nХьо дуьссуш хила-кха!\nОйла еш хьаьвза хьо\nЦу къизчу гIуллакхан:\nЖиманиг кхуьуш ву,\nВоккханиг къанлуш ву,\nКъанвелларг цу коша\nКхана дIавоьдуш ву.\nДуур-кха хьо, дуьне,\nИ ойла кхин ца еш,\nМехкаршца йоккху хан\nЖималла дIагIур ю,\nКъаналла йогIур ю,\nВайн дагахь юьссу ерг,\nИ хаза зама ю.


Нохчийн кегийрхоша Австрехь динчу зуламо эргIадбахийтина вайнах\nАвстрин полици. Вена, 2016.\nБелгехь а, Германехь а, Австрехь а нохчийн къомах нах декъа а болуш гIовгIане криминале талорш хилла кху деношкахь. Хаамийн гIирсаша а, тешаш а чIагIдарехь а, цу талорий декъа кхиазхой а, гIеметтахIиттина нах а бу.\nНохчийн кегийрхоша Австрехь динчу зуламо эргIадабахийтина вайнах\nДаханчу Шоьтан дийнахь дуьйна яьржира Австрехь бехачу вайнахалахь ватсаппехула дIасахоьхку инзаре видео. Цу тIехь гуш ю цхьа кхиазхойн тоба, Iадда ши куьг кисана а диллина лаьттачу, тIехьажарехь 13-14 шо долчу цхьана зудберана бетах тIара детташ.\nГансгстерийн тобанаша а, урамашкарчу жоьлгаша а буьйцучу кепара диалектаца немцойн мотт буьйцучу цхьана йоIа-кхиазхочо кхайкхамаш бо шен накъосташка цу зудберана кхин а, кхин а тIетоха бохуш. РогIехь цхьацца тIе а воьдуш, цкъа аьрро агIор тухуш, тIаккха аьтто агIор тухуш юхь тIе тIара детта цара цу берана.\nВажа дуьхьало ян ца йоьхьуш, Iадийча санна лаьтта. Эххар а етташ йолчех цхьаммо кхойкху цхьана Абуга, хетарехь, и дерриге а тергал а деш, йистахо лаьтташ волчу.\nТIаккха гучуволий Абус, ехха шена аттох йолу позици схьалоцуш, буйнал бен доцучу зудберана тоха кечлуш шен куьйгаш дIасалестош, баккхий кечамаш а бой, массийтаза тIара туху берана, гонахьарчара резахиларан аьзнаш а хазош.\nШайн закъалте бага хьала а гIаттайойтий, шен багара оьхуш долу цIий схьагойтуьйту цара тIаккха. Цул тIаьхьа видеогайтам чекхболу.\nАмма чекхбаьлла ца хуьлу цу зудбере криминалечу кхиазхойн бандано хIоттийна болу бала. Видеокамера дIаяйъинчул тIаьхьа цу тобанахь уггаре а воккхах волчу цхьана 21 шо долчу Iамирхан цIе йолчу жимчу стаго бетах хIума тоьхна хуьлу цу йоIана, шина меттехь цуьнан мочхал а кагдеш.\nЦу еттарехь декъахилларш гучубевлла юкъараллина а, Iедалхошна а царех цхьаммо ша, 15 шо долчу Леоние цIе йолчу талорхочо шен хьекъал ца хиларна и шаьш къизалла лелош йолу видео Фейсбукехь шен агIонна тIехь зорбане яьккхинчул тIаьхьа.\nОцу сохьта гIарделира зудберан йиттинарш муьлш бу, шайн цIерашца а, телефонийн номершца а. Гучудаларца, тобанан декъа цхьа австрихойн йоI а хилла, и хьахийна йолу Леони. Кхин цхьа 15 шо долу нохчийн къомах йоI хилла, ши нохчийн кIант а хилла.\nВидео интеренет машанахь зорбане яьллачул тIаьхье дей-буьйсий далале цхьаъ ах миллион стаг хьажнера цуьнга, масех эзар комментареш а гулийнера цо, шайна юккъехь дукхах ерш цу бандин декъашхошна бекхам баре кхойкхуш ерш а йолуш.\nТкъа цу кепарчу IалагIожах а, шайн бекхам барх а кхеравеллачу тобанера ши кIант шаьшшиъ полицина тIевахнера, шаьш цу йоIана еттарна мукIарло а деш. ХIинца и шиъ Санкт -Поьлтенерчу набахтехь ву, ткъа важа ши йоI цкъачунна арахь йитина Iедалхоша, цу шиннан персоналеш билгалъяьхначул тIаьхьа.\nМуха хIун бахьана ду-те хIинцалца схьа оьрсийн телевизионехь „Пусть говорят“ бохучу программехь бен юьйцу ца хезна йолу кхиазхойн къизалла нохчийн берашна юккъехь яржаран? Муха нисделла-те тIамах бовдийна машаречу Европе а бахкийна, оьшуш хIума доцуш паргIатонехь кхиош болу нохчийн кхиазхойн сел даккхийчу терахьашкахь криминалан хроникийн декъашхой хилар?\nАвстрерчу набахтешкахь чубоьхкина латточу нохчийн кегирхошца кхетош-кхиоран белхаш бечу меттигерчу диаспорин жигархочунна Исханов Хьусейна хетарехь, бехк дас-нанас шайн доьзалца йолу уьйраш мал йина хиларехь лаха беза, кегийчарний, баккхийчарний юккъера гергарлонаш херделла хиларехь а.\nИсханов Хьусейн: „ХIокху Венехь а, Австрехь а дукха нохчийн къомах адам гулделла. Вуно дукха кхиазхой а, кегирхой а бу царна юккъехь. Хийла да я нана доцуш бераш а ду царна юккъехь. Амма цаьрца кхетам кхиоран болх дIабахьа а, царна вайн кхоман гIиллакхаш дийца а, Iамо а меттиг бац вайн кхузахь. Кегирхой арахь лелаш бу.\nАрахь царах цхьаъ вогIуш -воьдуш гича, я де дика дар а, я салам далар а дац цаьрца. Вай вовшашна девзаш ца хилча вайн юкъаралла хир яц. ХIора а шен-шен лаамца, шена атта долчу агIор лелаш хуьлу тIаккха. Цундела вайн къомах болу кегирхой набахте бухкуш а нисло, юха цу чуьра арабевлла а оццу шайн системе юккъе уьш юхабогIуш а нисло.“\nЦу юкъана Венерчу Кагранехь кхиазхойн тобано шайла гIийлачу зудберан еттар цхьаъ хилла ца Iа кху деношкахь нохчий декъа а болуш Малхбузехь хилла зулам. Белгехь шина нохчочо вовшашна арсаш диттина вийна боху хаам бу хаамийн гIирсашкахула лелаш.\nТкъа Германехь Зенфтенберг олучу гIалахь 31 шо долчу цхьана вайнеха жимчу стаго шен хIусамнана йийна, цкъа хьалха шолгIачу гIаттIерачу петаран корехула ара а кхоьссина, цул тIаьхьа иза дийна карийча, урс диттина. Шен пхеа берана ненаца дов даьллачу цу стаго цкъа хьалха берашна а хьалха йиттинера зудчунна.\nЦул тIаьхьа корах аратеттинера. Ялх метар лакхара чукхетта, цIийх юьзна лаьттахь Iуьллуш йолу шен хIусамнана дийна юйла кхеттачул тIаьхьа урс эцна охьа а воьссина, Iедалхоша чIагIдарехь, шозза логах урс хьаькхна йийна цо иза. Ерхо хIинца набахтехь ву, ткъа церан пхи бер берашна Iуналла дечу\nМохьмадан "Дашо гIала" харцийна Австрин полицино\nНохчийчохь кхеле озийна Шемарчу тIамах догдаьлла цIавирзина стаг


NGC 5875 — Википеди\n1788 шеран 1 май\n0,011665 ± 9,7E−5 , 0,0117 ± 1,0E−5\n53,46 ± 0,2 мегапарсек , 53,46 мегапарсек\n3523 ± 3 километр в секунду\nSb , 4\n15ч 09м 13,202с\n+52° 31′ 41,9″\nNGC 5875 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5875: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5875.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5875&oldid=5060552»


Къоман иэс оьрсийн Турслочун дийнах хийцича…\nЧиллан-бутт 16, 2015\nНохчийчоь --Оьрсийчоьнан Турслочун Денна кечлуш ю Соьлж-ГIала, 15Чил2015\nВайнах депортацера юхабаьхкичхьана дуьйна, Чиллан-беттан 23-гIа де бохамца а дузуш, билгалдоккхура Нохчийчохь. Амма масех шо ду оцу дийнахь Сталина нохчашна дина таIзар хьахор а дитина, Iедало Оьрсийчоьнан Турслочун де санна дазде. Оцу къастамца бахархойн мел реза бу теллира Маршо Радионо.\nДIаоьху шераш, амма депортацин Iазап лайначарна а, цул тIаьхьа биначарна а даим дагахь ду Чиллан-беттан къематде а, цул тIаьхьа хераллехь даьккхина 13 шо а.\nТIаьххьарчу шерашкахь дуккхаъчу нохчийн иэсехь лахлуш бу цу денца боьзна дагалецамаш. Хила тарло иза Нохчийчохь официалан кепехь хIетахьлера бохам бийца дихкина хиларца доьзна а.\nЕрриг Нохчийчоь даздан лерина ю кхушара а, дахначу шерашкахь санна, Чиллан-беттан 23-чу дийнахь Даймехкан турслочун де. ХIинцале а Соьлж-ГIала къагийна ю, гобаькх-баьккхинчохь хьалакхозучу бес-бесарчу «Декъал дойла шу Даймехкан турслочун денца» боъучу баннершца.\nХIора заманахь цхьацца политикаш, яздархой, журналисташ, я кхин лоруш болу нах бовлу, кегий кьаьмнаш хIетахь цIерадахар бакьдан гIерташ, дIадаьлларг дицдан деза, даима дилхина девр дац, олуш.\nДелахь а, кIеззиг бац тахана нохчашлахь, кхойтта шарахь деган Iовжамца малхбузехьа хьежна, шайн хьомечу лаьмнашка кхачаре сатийсинчу шайн дайн-нанойн бIаьрхиш дицдан ца луурш а.\nМаршо Радиоца къамел хиллачу Соьлжа-ГIалин вахархочо Мадиев Iимрана боху и де къоман бохаман де ду, турслочун денца хийцар шена гIалатло хета.\nIимран: «Нийса дац дера, муха бицло дерриг а къомо хьегна и бала. Кхин ца хилча, хаа дезара, дагахь латто безара оццу оьрсийн «турслочо» вайх 200 000 х1аллаквар кху тIаьххьарчу заманахь. Я иза дагахь латтийта а ца хIоттийна махкахь цхьа а хIоллам. Харцо ма ю иза».\nМаршо Радиоца къамел мел хиллачо олург цхьа халкъо олучу «хи дIадоьду, тIулгаш дуьсу» бохучу маьIнехь кхеталуш дара.\nIалхан-Юьртарчу Алихаджиева Тамарас тхан хиллачу къамелехь элира, денош хийцарх, мел зама дIаэхарх, ша бакъйолчу нохчийн йоьIан а, кIентан а иэсера цкъа а дер дац шайн дайша лайнарг.\nАлихаджиева: «Ша къоман воI, йоI хилахь-м дицдийр дац вай дай-наноша лайна и шийла, гIийла де а, зама а. Iедал тIе а догIу, дIа а доьду, замано дерриг а шен метте дIанисдийр ду».\nХи санна, дIайоьду зама, иштта дIабоьлху баланаш, хало шайна бIаьрга гинарш. ХIора шарахь догIур ду Чиллан беттан 23-гIа де а, дагалецамашца дуьгуш 70 шо хьалха вайнахана тIехь хIоьттинчу къематдийне.\nКъоргга хьажаме мах хадабо Чиллан-беттан 23-чу дийнан, ша Iилманча хиларе терра, филологин доктора, къоман патриото Вагапов Iаьрбис а.\nВагапов: «Оцу дийнах адамашна бале долу де дойла дацара, амма дицдина, дIатоттийла а дац. Муха мега иэс ца кхаба, дIатаса? Мегар дац дера. Оцу дийно Iамош дац вай вешан дахарш муьрашца дуста а, диканах вон къасто а? Дицлур дац дера и де-м…»\nДуьненна а хууш ду, нохчийн къам дохадар карладоккхуш дахначу шарахь 70 шо кхочуш Къилбаседа Кавказан къаьмнийн Ассамблеяно, Iилманан гулам-конференци яр бахьана долуш, цуьнан президент Кутаев Русланна 4 шо хан кхайкхина набахтехь валлон. Беккъа цхьана оцу декъазчу хиламо а гойту мел балехь доллу нохчийн къам, юха а ша лайнарг далхо доьхкучу Iедала кIел а нисделла…\nВайнах махкарбахар-м дац хьахош а...


Охан-бутт 06, 2017\nНохчийчоь ю Оьрсийчохь уггаре а кхерамазалла йолу меттиг олий, сих-сиха дIахьедар до Кадыров Рамзана.\nТерроризм яц, теракташ елахь\nЦо дийцарехь, цу регионехь хьалха яра терроризм, амма иза хIинца хIаллакйина. Нагахь лаьмнашкахь бевдда лела тIемалой гучубевлахь уьш шаьш сихонца бойу, боху цо.\nКху шеран Дечкен-баттахь Кадыровс дIахьедар дира 2016-чу шарахь терроран чулацам болу 122 зулам дина, 17 тIемало вийна, 19 стаг Iедалша лаьцна аьлла.\nАмма Нохчийчуьрча прокуроро Абдул-Кадыров Шарпуддис шен агIор кхин терахьаш даладо. Дукха хан йоццуш Соьлж-ГIалахь хиллачу кхеташонехь цо элира, терроран чулацам болу 221 бехктакхаман гIуллакх долийна шаьш аьлла. Царна юкъаозийна 559 стаг ву боху прокуроро.\nАбдул-Кадыровс дийцарехь, стохка Iедалша лоьхучу тIемалойн терахь дара 723. Царах дуьненаюкъарчу лехамехь вара 518 стаг. Кхеташ ду, Нохчийчуьрча прокуроро буьйцурш тIемалой хила мега аьлла цара къастийна нах хилар. Ткъа маса стаг ву баккъалла а, герз а карахь, Iедална дуьхьал ваьлла хууш дац.\nКхин цхьа хIума а ду прокуроро дуьйцучех шена тIе тидам бохуьйтуш. Дуьненаюкъарчу лехаме беллачу нехан терахь дукха лакхара хилар – 518 стаг. Ойла кхоллало цу юкъара цхьаберш политикан бахьанашца махкахбевлла Малхбузерчу Европехь а, Туркойчохь а беха мухIажираш хила мега олий.\nКарарчу хенахь Нохчийчохь терроран чулацам болу тIелатарш дийраш бу кегийрхой. Эксперташа дуьйцу и нах Кадыровн Iедална дуьхьал бовлар «Исламан пачхьалкх» шех олучу экстремистийн тобанан идеологи юьхьарлацар ца хила мега бохуш.\nЦкъачунна бунт ойучу кегийрхоша лелочун гIорасиз ю Нохчийчуьра ницкъаллин структураш. Цу нехан цхьа центр ца хиларна хала ду царан тIелатар дале уьш гучубаха.\nТахана а хууш дац 4 шо хаьлха болабеллачу Шемарчу тIамехь дакъалоцуш маса нохчо ву. Цхьаболчара церан терахь бIеннашкахь ду боху, кхечара чIагIдо цигахь президентан Асад Башаран ницкъашца тIемаш беш эзарнаш вайн нах бу бохуш.\nАмма массо а реза бу царах дийна биснарш мацца а Нохчийчу юхабоьрзур бу бохучунна. Ткъа цу гIуллакхо меттах баха мега Оьрсийчохь а, Кавказехь а болу радикалан ойлланаш йолу нах.\nНохчийчуьрча Iедалша шайн республика кхерамазалла йолу меттиг ларахь а, стохка ГIадужу-баттахь дуьйна цигахь хилла дуккха а тIеман хиламаш.\n2016-чу шарахь ГIадужу-беттан 9-чу дийнахь Гуьмсан кIоштахь герз диттина тIемало хила мега аьлла вийра 8 стаг. Полисхошна юкъахь виъ чевнаш хилла вара.\nОццу шарахь ГIура-беттан 17-чу дийнахь тIелатар дира Соьлж-ГIалан юккъехь. Цигахь кхийсарш ярехь вийра 6 тIемалой хилла аьлла дIакхайкхийна стаг. Байинарш бара полицин белхахошна юкъахь а.\n2017-чу шарахь Дечкен-беттан 11-чу дийнахь Цоцин-эвлахь вийра 4 тIемало а, Росгвардин 2 эскархо а.\nКхин а кхо кIира далале Дечкен-беттан 30-чохь Шелахь герзаш тоьхна вийра полицин ши белхахо а, цаьршинна тIелатар дина 3 стаг а.\nТкъа Зазадоккху-беттан 24-чу дийнахь 6 тIемалочо, шаьш а леш, 6 эскархо а вуьш, кхаанна чевнаш а еш, тIелатар дира Новран-кIоштарчу Росгвардин базина.\nУггаре а кхерамазаллин Оьрсийчуьра регион иштта елахь, муха хила еза кхерамениг, аьлла хаттар кхоллало ларамаза.\nНохчийчохь тIелатар деш байина тIемалой Новран кIоштан бахархой бу\nРосгвардера Новр-ГIалахь байинарш\nНохчийчоь: Кхо бутт хьалха полисхошна тIелеттарш байиний-те баккъал а?\nНохчийчохь Росгвардин декъанна тIелатар толлуш лаца кхайкхийна жимастаг Джамалов\nНохчийн хьаннашкахь гучубевлла тIемалой\nНохчийчохь гIуллакхдан лаьа цигахь вийначу салтичун йишина\nПолисхой байина шеконехь хилларш кхелхина Аштаркхнехь


Етрише — Википеди\n47°39′03″ къ. ш. 0°26′42″ м. д.HGЯOL\n▲1552 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЕтрише (фр. Étriché) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Мен а, Луара а. Дозанашца йу Бриссарт, Шатонёф-сюр-Сарт, Шефф, Домре, Жувардей, Тьерсе (Мен а, Луара а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Етрише&oldid=6787621»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 19:10.


БассонкугӀ — Википеди\nБассонкугӀ (фр. Bassoncourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу Валь-де-Мез, БгӀеванн-ан-Бассиньи, Шуазель (Лакха МагӀна), ДайкугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БассонкугӀ&oldid=7811966»


NGC 7592 — Википеди\nNGC 7592, PGC 70999, MK 928, VV 731, IRAS 23157-0441, IRAS F23157-0441, MCG-01-59-017, PSCz Q23157-0441, LEDA 70999, [HB91] 2315-046\n7328 километр в секунду[…]\n−4° 24′ 57″\nNGC 7592 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7592: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7592.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7592&oldid=5062312»


Шемара цIакхоччушехь, набахте вига сахьт дац Оьрсийчуьра схьаваьлларг милла а. Дагалаца догIу, тIом а битина, Iедало шайна хуьлуьйту баьхначу маршоне сатуьйсуш, юхакхаьчначарна хилларг – царна шаьш делла дош а дохош, лоьцура уьш низамхоша.\nДIадахначу оршоьтадийнахь уггаре йоккха тоба кхачийна Соьлж-ГIала Шемара: 12 зуда а, 29 бер а. (Берраш а цIабалийнарш бу ахбIе сов – доккхачу декъанна, бераш).\nГучудаьлла, кемантIе ховшочу муьрехь цаьрга, шаьш кийча ду даймахкахь эшна меттиг ягIахь, бехктакхаме хIитта, аьлла, куьйгаш яздайтинийла. Нохчийчоьнан куьйгалхочун Малхбалерчу векало Сабсаби Зияда билгалдаьккхина, цIабаьхкинарш кхеле ийзор бу, «нагахь санна хьалха, уьш Оьрсийчохь бехачу заманахь, царна дуьхьал бехк баьккхина хиллехь», аьлла.\nИштта, лаьцна Дагестане дIа ма-кхеччи, оршоьтадийнахь цIабигинчу зударех кхоъ.\n«Уьш низамхоша совцийна, царна дуьхьал айбина хилла бехкаш юьхьар а эцна. Ткъа Будайханова Виктория Москох дIахьажор ю, иза цигахь лаца кхайкхийна хиларна», - хаам баржийна Нохчийчоьнан куьйгалхочун адамийн бакъонашкахула йолчу кхеташонан декъашхочо Саратова Хедас а.\nДуьххьара дац Малхбалера цIабалийна нах жоьпе озор.\nБахначу беттан 21-чу дийнахь Шемара Соьлж-ГIала кхачийра 7 зуда а, 14 бер а. ХIетахь экстремизмна дуьхьало латточу чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан центро бохура: цIабаьхкинарш шайн лаамехь Iедална тIебахарх тоьшаллаш яздойтур ду, оцу барамо уьш низамехь йоцчу тIеман тобанехь хиларх дерг къастийначул тIаьхьа бехках хьалха бохур бу.\n«Бехктакхаман кодексерчу 208-чу артикло (низамехь йоцчу тIеман тобанехь дакъалацар) боху, лаамехь низамхошна тIевеънарг бехктакхамах воккху. Зударий шайн лаамехь даймахка юхабаьхкина, кхочу царна низамо бешболу къинхетам», - элира РИА Новости агенталлехула оцу хьукматан векало.\nАмма хIетахь лецира кхиина довлаза бераш долу ши зуда-дагестанхо, Абакарова Загидат а, Курбанова Муслимат а – бахьане диллира, уьш кхечу пачхьалкхе а бахана, низамехь йоцчу тIеман тобанехь Iар.\nБакъоларъяран «Мемориал» центре гIо дехна Курбанован нанас. Центран юристна Тарасова Галинина хетарехь, кхело бехктакхаман процессан (УПК) кодексо лучу бакъонан ларам а ца бина – карахь жима бер долчу Курбанова Мулиматна къинхетам балора, амма ца бина.\nГезгмашин-баттахь ГIебарта-Балкхаройчоьнан кхело набахте кхачийра мехкан вахархо Гугов Ислам – иза Iедало шена къинхетам бийриг хиларх а тешна, веанера Шемара цIа. ТIамехь хилла вацаре терра, цунна къинхетам бийр бу и ша Iедална тIеводахь, баьхнера Ислам цIавалош хьийзачу цуьнан дега. Амма кхело Гугов Исламна кхо шо хан туьйхира, иза ФСБ-но пачхьалкхан доза хадош лаьцна, аьлла.\nДахначу Iай 4,5 шарна набахте хьажийра Iедало Караулова Варвара. Иза а хьийзинера Iедална Шема тIаме нах буьгуш хьийзарш Iорабаха гIодеш. Амма цунна а, цуьнан дена а гергахь, Iедало тешнабехк бина иза ша а «Исламан пачхьалкх» олучу тобанах тIакхетта аьлла бехкеярца.\n«Наха, царалахь кавказхоша а, телефон туху соьга, шайн бераш бохама кIел нисделла, олий. Амма кхерамзаллин дакъошка гIо деха кхоьру уьш, го царна тхан масал. Оха нах тIаме кхуьйлурш леца аьтто бира Iедална, жамI – Варя набахти чохь йоллу. Мила гIур ву цул тIаьхьа «кхерамзалхошна» гIодан?» - хоьттура Караулова Варварин дас Павела ша дукха хан йоццуш "Кавказ.Реалиина" еллачу интервьюхь.\nШемарчу тIамехь дакъалаьцна аьлла набахте хьийсийначарна йиттина хенаш а ю тайп-тайпана. Шен лаамехь цIа а веана, Iедална тIевахначу нохчочунна Мажаев СаIидна 2 шо хан тоьхнехь, и санна цIавирзинчу дагестанхочунна Усманов Iабдурахьманна туьйхира 16 шо.


▲25 932 стаг (2020)\nСан-Педро-дель-Пинатар картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 22,32 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 13 ± 1 метр. Дозанашца ю Сан-Хавьер[d], Пилар-де-ла-Орадада муниципалитеташ.\n16 269 стаг ↗17 199 стаг ↗18 746 стаг ↗19 666 стаг ↗21 234 стаг ↗22 217 стаг ↗23 272 стаг\n↗23 738 стаг ↗23 903 стаг ↗24 093 стаг ↗24 285 стаг ↘24 102 стаг ↘24 091 стаг ↗24 339 стаг\n↗24 660 стаг ↗24 903 стаг ↗25 167 стаг ↗25 476 стаг ↗25 932 стаг\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 24 февраль 07:54


Буа-Еру — Википеди\n49°33′45″ къ. ш. 1°24′20″ м. д.HGЯOL\nБуа-Еру (фр. Bois-Héroult) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Буа-Гильбер, Боск-Бордель, Боск-Еделин, Боск-Роже-сюр-Бюши, Ероншель, Моканши, Сижи-ан-Бре. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буа-Еру&oldid=6718801»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 14 октябрь, 21:53.


Экономия (Безенчукан кӀошт) — Википеди\n53°05′44″ къ. ш. 49°05′08″ м. д.HGЯOL\nЭкономия (Безенчукан кӀошт)\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Экономия.\nЭкономия (оьрс. Экономия) — Российн Федерацин Самарин областан Безенчукан кӀоштара эвла.\nБахархойн дукхалла 5 адам леррана 2010 .\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Экономия_(Безенчукан_кӀошт)&oldid=8586307»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 1 июнь, 11:37.


Жуиньетт — Википеди\n48°50′41″ къ. ш. 0°39′20″ м. д.HGЯOL\nЖуиньетт (фр. Juignettes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ.\nДозанашца йу Ле-БоттегӀо, ШамбогӀ (ЭгӀ), Сент-Антонен-де-СоммегӀ, Гло-ла-ФегӀгӀегӀ, Сен-Никола-де-СоммегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жуиньетт&oldid=7832595»


Ґ§а§б§а§Э§Я§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а: §У§Ъ§Щ§С, §г§д§в§С§з§а§У§Ь§С,, §б§Ц§в§Ц§Э§Ц§д, §д§в§С§Я§г§ж§Ц§в §Ъ§Щ §С§п§в§а§б§а§в§д§С. \nҐ§а§б§а§Э§Я§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а: §У§Ъ§Щ§С, §г§д§в§С§з§а§У§Ь§С,, §б§Ц§в§Ц§Э§Ц§д, §д§в§С§Я§г§ж§Ц§в §Ъ§Щ §С§п§в§а§б§а§в§д§С.\n§®§Ц§Ш§Х§е§Я§С§в§а§Х§Я§н§Ы §Э§С§Ф§Ц§в§о «WORLDTEAM» §У §§Ъ§д§С§Ц ( §±§Ц§Ь§Ъ§Я)\nЯ§С §Э§Ц§д§Я§Ъ§Ы §г§Ц§Щ§а§Я 2015 §Ф§а§Х§С.\n2 §Я§Ц§Х§Ц§Э§Ъ (14 §Х§Я§Ц§Ы/13 §Я§а§й§Ц§Ы)\nЪ§р§Я§с - 01 §Ъ§р§Э§с; 01 §Ъ§р§Э§с – 14 §Ъ§р§Э§с 2015 §г§д§а§Ъ§Ю§а§г§д§о §г§Ю§Ц§Я§н – 1300 §Х§а§Э§Э§С§в§а§У §і§є§Ў.\nҐ§в§Ц§д§о§с §г§Ю§Ц§Я§С: 14 §Ъ§р§Э§с – 23 §Ъ§р§Э§с 2015, §г§д§а§Ъ§Ю§а§г§д§о §г§Ю§Ц§Я§н – 1100 §Х§а§Э§Э§С§в§а§У §і§є§Ў (20 §Ю§Ц§г§д).\n§Ј §б§в§а§к§Э§а§Ю §Ф§а§Х§е §Э§С§Ф§Ц§в§о §б§в§Ъ§Я§с§Э 840 §к§Ь§а§Э§о§Я§Ъ§Ь§а§У §Ъ§Щ 24 §г§д§в§С§Я (§§Ъ§д§С§с, §і§є§Ў, §І§а§г§г§Ъ§Ъ, §§С§Я§С§Х§н, §Ј§Ц§Э§Ъ§Ь§а§Т§в§Ъ§д§С§Я§Ъ§Ъ, §¤§Ц§в§Ю§С§Я§Ъ§Ъ, §§а§в§Ц§Ъ, §¶§Ъ§Я§Э§с§Я§Х§Ъ§Ъ, §№§Ц§к§г§Ь§а§Ы §І§Ц§г§б§е§Т§Э§Ъ§Ь§Ъ, §і§Ц§в§Т§Ъ§Ъ, §®§С§Э§С§Ы§Щ§Ъ§Ъ, §ґ§С§Ы§Э§С§Я§Х§С, §ґ§е§в§и§Ъ§Ъ, §Ў§У§г§д§в§С§Э§Ъ§Ъ, §Є§Я§Х§Ъ§Ъ, §§С§Щ§С§з§г§д§С§Я§С §Ъ §Х§в.)\nІ§Є§¤§§Ў§є§Ў§¦§® §Х§Ц§д§Ц§Ы §а§д 12 §Х§а 16 §Э§Ц§д §У§Ь§Э§р§й§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а §ї§д§С §б§в§а§Ф§в§С§Ю§Ю§С §Х§Э§с §к§Ь§а§Э§о§Я§Ъ§Ь§а§У, §Ш§Ц§Э§С§р§л§Ъ§з §е§Э§е§й§к§Ъ§д§о §г§У§а§Ъ §Щ§Я§С§Я§Ъ§с §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ф§а §Ъ §С§Я§Ф§Э§Ъ§Ы§г§Ь§а§Ф§а §с§Щ§н§Ь§а§У, §Я§С§Ы§д§Ъ §Х§Э§с §г§Ц§Т§с §й§д§а-§д§а §Ъ§Я§д§Ц§в§Ц§г§Я§а§Ц, §б§а§б§в§а§Т§а§У§С§д§о §г§У§а§Ъ §г§Ъ§Э§н §У §в§С§Щ§Э§Ъ§й§Я§н§з §Ю§Ц§в§а§б§в§Ъ§с§д§Ъ§с§з, §г§а§в§Ц§У§Я§а§У§С§Я§Ъ§с§з §Ъ §Ь§а§Я§Ь§е§в§г§С§з, §а§г§У§а§Ъ§д§о §Я§С§У§н§Ь§Ъ §Э§Ъ§Х§Ц§в§г§д§У§С §Ъ §Я§С§Ы§д§Ъ §Я§а§У§н§з §Х§в§е§Щ§Ц§Ы.\nС§Ш§Х§н§Ы §Х§Ц§Я§о - §п§д§а §Я§а§У§н§Ы, §Ъ§Я§д§Ц§в§Ц§г§Я§н§Ы §Ъ §Я§С§г§н§л§Ц§Я§Я§н§Ы §Х§Ц§Я§о: 3 §Щ§С§Я§с§д§Ъ§с §б§а §Ъ§Щ§е§й§Ц§Я§Ъ§р §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ф§а §с§Щ§н§Ь§С, §С §д§С§Ь §Ш§Ц §Т§С§г§г§Ц§Ы§Я, §г§б§а§в§д, §д§С§Я§и§н, §д§Ц§С§д§в - §Ъ §У§г§Ц §п§д§а §У §§Ъ§д§С§Ц, §У §±§Ц§Ь§Ъ§Я§Ц. §§С§Ш§Х§е§р §Я§Ц§Х§Ц§Э§р - §а§Х§Я§а §б§е§д§Ц§к§Ц§г§д§У§Ъ§Ц - §п§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§с §Я§С §С§У§д§а§Т§е§г§Ц §б§а §Х§а§г§д§а§б§в§Ъ§Ю§Ц§й§С§д§Ц§Э§о§Я§а§г§д§с§Ю §±§Ц§Ь§Ъ§Я§С.\n§±§в§а§Ш§Ъ§У§С§Я§Ъ§Ц §У §Э§Ъ§Я§Ф§У§Ъ§г§д§Ъ§й§Ц§г§Ь§а§Ю §Э§С§Ф§Ц§в§Ц §б§в§а§У§а§Х§Ъ§д§г§с §Я§С §Т§С§Щ§Ц §а§Х§Я§а§Ф§а §Ъ§Щ §г§С§Я§С§д§а§в§Ъ§Ц§У, §в§С§г§б§а§Э§а§Ш§Ц§Я§Я§а§Ю §Я§С §б§в§Ъ§в§а§Х§Я§н§з §Э§Ц§й§Ц§Т§Я§н§з §Ъ§г§д§а§й§Я§Ъ§Ь§С§з (80 §Ь§Ю §а§д §±§Ц§Ь§Ъ§Я§С). §Ґ§Ц§д§Ъ §б§в§а§Ш§Ъ§У§С§р§д §У 2-§з §п§д§С§Ш§Я§а§Ю §Ь§а§д§д§Ц§Х§Ш§Ц. §Ґ§Ц§д§Ъ §в§С§Щ§Ю§Ц§л§С§р§д§г§с §У §Я§а§Ю§Ц§в§С§з §а§д 3 §Х§а 5 §й§Ц§Э§а§У§Ц§Ь §г§а §У§г§Ц§Ю§Ъ §е§Х§а§Т§г§д§У§С§Ю§Ъ: §Х§е§к §Ъ §д§е§С§Э§Ц§д §У §Я§а§Ю§Ц§в§Ц. §±§в§Ъ §в§С§г§г§Ц§Э§Ц§Я§Ъ§Ъ, §е§й§Ъ§д§н§У§С§Ц§д§г§с §У§а§Щ§в§С§г§д §Х§Ц§д§Ц§Ы. §ґ§Ц§в§в§Ъ§д§а§в§Ъ§с §Я§С§к§Ц§Ф§а §Э§С§Ф§Ц§в§с §а§Ф§а§в§а§Ш§Ц§Я§С, §а§з§в§С§Я§с§Ц§д§г§с §Ь§в§е§Ф§Э§а§г§е§д§а§й§Я§а.\nЄ§Я§ж§в§С§г§д§в§е§Ь§д§е§в§С:- §Ь§в§С§г§Ъ§У§С§с §Э§Ц§г§а§б§С§в§Ь§а§У§С§с §Щ§а§Я§С, §а§Т§а§в§е§Х§а§У§С§Я§Я§С§с §С§г§ж§С§Э§о§д§Ъ§в§а§У§С§Я§Я§н§Ю§Ъ §Х§а§в§а§Ш§Ь§С§Ю§Ъ §г §з§а§в§а§к§Ц§Ю §а§г§У§Ц§л§Ц§Я§Ъ§Ц§Ю §У §У§Ц§й§Ц§в§Я§Ц§Ц §У§в§Ц§Ю§с, §Я§С §д§Ц§в§в§Ъ§д§а§в§Ъ§Ъ §Ц§г§д§о §б§в§е§Х §г §е§д§Ь§С§Ю§Ъ - §Щ§Х§С§Я§Ъ§Ц, §а§Т§а§в§е§Х§а§У§С§Я§Я§а§Ц §Х§Э§с §Ъ§Ф§в §Т§а§е§Э§Ъ§Я§Ф, §Т§Ъ§Э§о§с§в§Х, §Я§С§г§д§а§Э§о§Я§н§Ы §д§Ц§Я§Я§Ъ§г, §г§б§а§в§д§Ъ§У§Я§н§Ы §Щ§С§Э - §ж§е§д§Т§а§Э§о§Я§а§Ц §б§а§Э§Ц §г §д§в§С§У§с§Я§н§Ю §б§а§Ь§в§н§д§Ъ§Ц§Ю; - §У§а§Э§Ц§Ы§Т§а§Э§о§Я§н§Ц §Ъ §Т§С§г§Ь§Ц§д§Т§а§Э§о§Я§н§Ц §б§Э§а§л§С§Х§Ь§Ъ, - SPA-centre, §г§а§г§д§а§с§л§Ъ§Ы §Ъ§Щ: §Ь§в§н§д§н§Ы §д§Ц§б§Э§н§Ы §Т§С§г§г§Ц§Ы§Я (12,5§з11), §Х§Ц§д§г§Ь§Ъ§Ы §Т§С§г§г§Ц§Ы§Я §Ф§Э§е§Т§Ъ§Я§а§Ы 0,8§Ю, §У§С§Я§Я§н §г §и§Ц§Э§Ц§Т§Я§а§Ы §б§в§Ъ§в§а§Х§Я§а§Ы §У§а§Х§а§Ы (§Ф§а§в§с§й§Ъ§Ц §Ъ§г§д§а§й§Я§Ъ§Ь§Ъ) §г §в§С§Щ§Я§н§Ю §д§Ц§Ю§б§Ц§в§С§д§е§в§Я§н§Ю §в§Ц§Ш§Ъ§Ю§а§Ю §Ь§С§Ь §Я§С §е§Э§Ъ§и§Ц, §д§С§Ь §Ъ §У §б§а§Ю§Ц§л§Ц§Я§Ъ§Ъ\n§±§Ъ§д§С§Я§Ъ§Ц:4-§з §в§С§Щ§а§У§а§Ц. §§е§з§Я§с §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§С§с (§Щ§С§У§д§в§С§Ь, §а§Т§Ц§Х, §б§а§Э§Х§Я§Ъ§Ь, §е§Ш§Ъ§Я), §Т§Э§р§Х§С §б§в§Ъ§Т§Э§Ъ§Ш§Ц§Я§н §Ь §Ц§У§в§а§б§Ц§Ы§г§Ь§Ъ§Ю (§Т§Э§р§Х§С §Я§Ц §г§а§Х§Ц§в§Ш§С§д §Т§а§Э§о§к§а§Ф§а §Ь§а§Э§Ъ§й§Ц§г§д§У§С §б§в§с§Я§а§г§д§Ц§Ы, §г§б§Ц§и§Ъ§Ы, §а§г§д§в§а§Ф§а §б§Ц§в§и§С).\nЦ§в§г§а§Я§С§Э: §Ј§г§Ц §в§е§Ь§а§У§а§Х§Ъ§д§Ц§Э§Ъ §Ъ §У§а§Ш§С§д§н§Ц, §в§С§Т§а§д§С§р§л§Ъ§Ц §У §Я§С§к§Ц§Ю §Э§С§Ф§Ц§в§Ц §в§е§г§г§Ь§а§Ф§а§У§а§в§с§л§Ъ§Ц - §п§д§а §б§в§Ц§б§а§Х§С§У§С§д§Ц§Э§Ъ §г §У§н§г§к§Ъ§Ю §а§Т§в§С§Щ§а§У§С§Я§Ъ§Ц§Ю, §г§б§а§в§д§г§Ю§Ц§Я§н, §Ъ§Ю§Ц§р§л§Ъ§Ц §а§б§н§д §в§С§Т§а§д§н §г §Х§Ц§д§о§Ю§Ъ §Я§С §б§в§а§д§с§Ш§Ц§Я§Ъ§Ъ §Ю§Я§а§Ф§Ъ§з §Э§Ц§д.\nЙ§Ъ§д§Ц§Э§с §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ф§а §с§Щ§н§Ь§С – §Я§а§г§Ъ§д§Ц§Э§Ъ §с§Щ§н§Ь§С - §б§в§Ц§б§а§Х§С§р§д §Я§С §в§е§г§г§Ь§а§Ю §Ъ§Э§Ъ §С§Я§Ф§Э§Ъ§Ы§г§Ь§а§Ю §с§Щ§н§Ь§С§з, §Ъ§Ю§Ц§р§л§Ъ§Ц §а§б§н§д §б§в§Ц§б§а§Х§С§У§С§Я§Ъ§с §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§а§Ф§а §с§Щ§н§Ь§С §Ъ§Я§а§г§д§в§С§Я§и§С§Ю.\nС§Ш§Х§е§р §Я§Ц§Х§Ц§Э§р §Щ§С§б§Э§С§Я§Ъ§в§а§У§С§Я§С 1 §п§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§с. §ї§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§а§Я§Я§С§с §б§в§а§Ф§в§С§Ю§Ю§С §Э§С§Ф§Ц§в§с Ў°WorldteamЎ±: §±§Ц§в§У§С§с §Я§Ц§Х§Ц§Э§с – §°§Т§Щ§а§в§Я§С§с §п§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§с §б§а §±§Ц§Ь§Ъ§Я§е: §б§Э§а§л§С§Х§о §ґ§с§Я§о§С§Я§о§Ю§п§Я§о/TianЎЇanmen Square (§б§Э§а§л§С§Х§о §ґ§с§Я§о§С§Я§о§Ю§п§Я§о §в§С§г§б§а§Э§а§Ш§Ц§Я§С §У §г§С§Ю§а§Ю §и§Ц§Я§д§в§Ц §Ф§а§в§а§Х§С §±§Ц§Ь§Ъ§Я, §Щ§С§Я§Ъ§Ю§С§Ц§д 440 §д§н§г.§Ь§У.§Ю. §°§Я§С §Ю§а§Ш§Ц§д §а§Х§Я§а§У§в§Ц§Ю§Ц§Я§Я§а §в§С§Щ§Ю§Ц§г§д§Ъ§д§о 1 §Ю§Э§Я.§й§Ц§Э§а§У§Ц§Ь §Ъ §с§У§Э§с§Ц§д§г§с §г§С§Ю§а§Ы §Т§а§Э§о§к§а§Ы §У §Ю§Ъ§в§Ц §Ъ§Щ §Ъ§Щ§У§Ц§г§д§Я§н§з §б§Э§а§л§С§Х§Ц§Ы), §д§а§в§Ф§а§У§С§с §е§Э§Ъ§и§С §Ј§С§Я§ж§е§и§Щ§Ъ§Я /Wangfujing Street. §µ§Э§Ъ§и§С §Ј§С§Я§ж§е§и§Щ§Ъ§Я §Я§С§з§а§Х§Ъ§д§г§с §Я§С §г§Ц§У§Ц§в§Я§а§Ы §г§д§а§в§а§Я§Ц §б§в§а§г§б§Ц§Ь§д§С §Ґ§е§Я§й§С§Я§о§С§Я§о§и§Щ§Ц. §Є§г§д§а§в§Ъ§с §Ц§Ч §Я§С§г§й§Ъ§д§н§У§С§Ц§д §г§У§н§к§Ц §г§д§С §Э§Ц§д. §ї§д§а §г§С§Ю§С§с §Ъ§Щ§У§Ц§г§д§Я§С§с §д§а§в§Ф§а§У§С§с §е§Э§Ъ§и§С §У §±§Ц§Ь§Ъ§Я§Ц, §к§Ц§Э§Ь§а§У§н§Ы §в§н§Я§а§Ь «§і§р§к§е§Ы§и§Щ§Ц»/ Silk Streen market (§Я§С §п§д§а§Ю §в§н§Я§Ь§Ц §Ю§а§Ш§Я§а §Ь§е§б§Ъ§д§о §Я§Ц §д§а§Э§о§Ь§а §к§Ц§Э§Ь§а§У§н§Ц §Ъ§Щ§Х§Ц§Э§Ъ§с, §Ъ§Щ§с§л§Я§н§Ц §з§е§Х§а§Ш§Ц§г§д§У§Ц§Я§Я§н§Ц §Ъ§Щ§Х§Ц§Э§Ъ§с, §Я§а §Ъ §д§а§У§С§в§н §Ъ§Щ§У§Ц§г§д§Я§н§з §Ю§С§в§а§Ь. §і§р§к§е§Ы§и§Щ§Ц §б§а§Э§о§Щ§е§Ц§д§г§с §е §Ъ§Я§а§г§д§в§С§Я§Я§н§з §б§а§Ь§е§б§С§д§Ц§Э§Ц§Ы §б§а§б§е§Э§с§в§Я§а§г§д§о§р §г§У§а§Ц§Ы §Я§Ъ§Щ§Ь§а§Ы §и§Ц§Я§а§Ы. §Ј§д§а§в§С§с §Я§Ц§Х§Ц§Э§с – §Ј§Ц§Э§Ъ§Ь§С§с §§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§С§с §г§д§Ц§Я§С/The Great Wall (§ї§д§а §г§С§Ю§С§с §У§Ц§Э§Ъ§Ь§С§с §г§Ъ§г§д§Ц§Ю§С §а§Т§а§в§а§Я§н §У §Ю§Ъ§в§Ц. §±§а §Х§Э§Ъ§Я§Я§а§Ы §Ъ§г§д§а§в§Ъ§Ъ, §Ф§в§С§Я§Х§Ъ§а§Щ§Я§а§Ю§е §в§С§Щ§Ю§С§з§е §а§Я§С §Я§Ц §Щ§Я§С§Ц§д §г§Ц§Т§Ц §в§С§У§Я§н§з §Я§С §Щ§Ц§Ю§Э§Ц. §°§Я§С §Я§С§Щ§н§У§С§Ц§д§г§с §а§Х§Я§Ъ§Ю §Ъ§Щ §г§Ц§Ю§Ъ §й§е§Х§Ц§г §г§У§Ц§д§С. §Ј 1987§Ф. §Ј§Ц§Э§Ъ§Ь§С§с §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§С§с §г§д§Ц§Я§С §Т§н§Э§С §Щ§С§Я§Ц§г§Ц§Я§С §У §А§Ї§¦§і§§° §У §в§Ц§Ц§г§д§в §а§Т§м§Ц§Ь§д§а§У §Ю§Ъ§в§а§У§а§Ф§а §Ь§е§Э§о§д§е§в§Я§а§Ф§а §Я§С§г§Э§Ц§Х§Ъ§с, §б§а§г§Ц§л§Ц§Я§Ъ§Ц §а§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§з §а§Т§м§Ц§Ь§д§а§У: §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§Ы §г§д§С§Х§Ъ§а§Я «§±§д§Ъ§й§о§Ц §Ф§Я§Ц§Щ§Х§а»/National Stadium (§Ї§С§и§Ъ§а§Я§С§Э§о§Я§н§Ы §г§д§С§Х§Ъ§а§Я §с§У§Э§с§Ц§д§г§с §Ф§Э§С§У§Я§н§Ю §г§д§С§Х§Ъ§а§Я§а§Ю 29-§н§з §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§з §Ъ§Ф§в §У §±§Ц§Ь§Ъ§Я§Ц. §Ї§С §р§Ф§Ц §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§Ы§г§Ь§а§Ф§а §б§С§в§Ь§С §Я§С§з§а§Х§Ъ§д§г§с §п§д§а§д §г§д§С§Х§Ъ§а§Я, §Ф§Х§Ц §г§а§г§д§а§с§Э§Ъ§г§о §и§Ц§в§Ц§Ю§а§Я§Ъ§Ъ §а§д§Ь§в§н§д§Ъ§с §Ъ §Щ§С§Ь§в§н§д§Ъ§с §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§С§Х§н §Ъ §±§С§в§С§а§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§С§Х§н 2008 §Ф§а§Х§С) §Ъ §Ї§С§и§Ъ§а§Я§С§Э§о§Я§н§Ы §и§Ц§Я§д§в §У§а§Х§Я§н§з §У§Ъ§Х§а§У §г§б§а§в§д§С«§Ј§а§Х§с§Я§а§Ы §Ь§Э§е§Т»/ National Aquatics Center (§ї§д§а §Ф§Э§С§У§Я§н§Ы §б§Э§С§У§С§д§Ц§Э§о§Я§н§Ы §Т§С§г§г§Ц§Ы§Я §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§С§Х§н -2008 §Ъ §а§Х§Ъ§Я §Ъ§Щ §г§Ъ§Ю§У§а§Э§Ъ§й§Ц§г§Ь§Ъ§з §г§а§а§в§е§Ш§Ц§Я§Ъ§Ы §б§Ц§Ь§Ъ§Я§г§Ь§а§Ы §°§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§С§Х§н. §©§Х§Ц§г§о §Т§н§Э§Ъ §б§в§а§У§Ц§Х§Ц§Я§н §г§а§в§Ц§У§Я§а§У§С§Я§Ъ§с §б§а §б§Э§С§У§С§Я§Ъ§р, §б§в§н§Ш§Ь§С§Ю §У §У§а§Х§е §Ъ §г§Ъ§Я§з§в§а§Я§Я§а§Ю§е §б§Э§С§У§С§Я§Ъ§р). §°§Т§С §а§Т§м§Ц§Ь§д§С §У§Я§Ц§к§Я§Ъ§Ы §а§г§Ю§а§д§в.\n§±§в§Ц§Х§У§С§в§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§н§Ы §б§Э§С§Я §в§С§Т§а§д§н §Я§С 1 §г§Ю§Ц§Я§е (14 §Х§Я§Ц§Ы):\nҐ§Ц§Я§о 1. §©§С§Ц§Щ§Х §У §Э§С§Ф§Ц§в§о-§Х§а §а§Т§Ц§Х§С. §©§Я§С§Ь§а§Ю§г§д§У§а-party §Ґ§Ц§Я§о 2. §Ј§Ц§й§Ц§в §б§в§а§ж§Ц§г§г§Ъ§Ы §Ґ§Ц§Я§о 3. §°§Т§Щ§а§в§Я§С§с §п§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§с §б§а §±§Ц§Ь§Ъ§Я§е: §б§Э§а§л§С§Х§о §ґ§с§Я§о§С§Я§о§Ю§п§Я§о, §д§а§в§Ф§а§У§С§с §е§Э§Ъ§и§С §Ј§С§Я§ж§е§и§Щ§Ъ§Я, §к§Ч§Э§Ь§а§У§н§Ы §в§н§Я§а§Ь «§і§р§к§е§Ы§и§Щ§Ц». §Ґ§Ц§Я§о 4. §±§Ъ§Ш§С§Ю§Я§С§с §У§Ц§й§Ц§в§Ъ§Я§Ь§С §Ґ§Ц§Я§о 5. §ї§г§д§С§ж§Ц§д§С (§г§б§а§в§д§Ъ§У§Я§н§Ц §г§а§г§д§с§Щ§С§Я§Ъ§с: §к§С§з§Ю§С§д§н, §Т§Ъ§Э§о§с§в§Х, §д§Ц§Я§Я§Ъ§г, §Т§С§Х§Ю§Ъ§Я§д§а§Я) §Ґ§Ц§Я§о 6. §§а§Я§Ь§е§в§г «§Ў§в§д-§к§д§е§в§Ю» §Ґ§Ц§Я§о 7. §§а§Я§Ь§е§в§г «§§Э§Ъ§б §к§а§е» §Ґ§Ц§Я§о 8. §§а§Э§Х§а§У§г§Ь§С§с §У§Ц§й§Ц§в§Ъ§Я§Ь§С / §Ъ§Э§Ъ §®§Ъ§г§г §Т§е§Ф§С§Ф§С§к§Ь§С §Ґ§Ц§Я§о 9. §§а§Я§Ь§е§в§г §Ь§в§С§г§а§д§н «§®§Ъ§г§г §Ъ §Ю§Ъ§г§д§Ц§в Summer Camp»/ «§®§Ъ§г§д§Ц§в-§Я§с§к§Ь§С» §Ґ§Ц§Я§о 10. §ї§Ь§г§Ь§е§в§г§Ъ§с: «§Ј§Ц§Э§Ъ§Ь§С§с §§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§С§с §г§д§Ц§Я§С, §б§а§г§Ц§л§Ц§Я§Ъ§Ц §а§Э§Ъ§Ю§б§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§з §а§Т§м§Ц§Ь§д§а§У «§±§д§Ъ§й§о§Ц §Ф§Я§Ц§Щ§Х§а» §Ъ «§Ј§а§Х§с§Я§а§Ы §Ь§Э§е§Т» (§У§Я§Ц§к§Я§Ъ§Ы §а§г§Ю§а§д§в). §Ґ§Ц§Я§о 11. §Ґ§Ц§Я§о §Ъ§Ю§Ц§Я§Ъ§Я§Я§Ъ§Ь§С §Ъ §§С§в§С§а§Ь§Ц §У§Ц§й§Ц§в§Ъ§Я§Ь§С §Ґ§Ц§Я§о 12. §®§а§Щ§Ф§а§У§а§Ы §к§д§а§в§Ю §Ґ§Ц§Я§о 13. §±§в§а§л§С§Э§о§Я§н§Ы §У§Ц§й§Ц§в (§б§Ъ§Ь§Я§Ъ§Ь §г §Т§С§в§Т§Ц§Ь§р, §Х§Ъ§г§Ь§а§д§Ц§Ь§С) §Ґ§Ц§Я§о 14. §°§Т§Ц§Х. §Ј§н§Ц§Щ§Х §Ъ§Щ §Э§С§Ф§Ц§в§с §У §±§Ц§Ь§Ъ§Я. §±§а§г§Э§Ц§Х§Я§Ъ§Ы §Х§Ц§Я§о §Ь§а§в§в§Ц§Ь§д§Ъ§в§е§Ц§д§г§с, §Ъ§г§з§а§Х§с §Ъ§Щ §У§в§Ц§Ю§Ц§Я§Ъ §У§н§Э§Ц§д§С. §±§в§а§У§а§Х§н §У §С§п§в§а§б§а§в§д\n** §Ў§Х§Ю§Ъ§Я§Ъ§г§д§в§С§и§Ъ§с §Э§С§Ф§Ц§в§с §а§г§д§С§У§Э§с§Ц§д §Щ§С §г§а§Т§а§Ы §б§в§С§У§а §Ь§а§в§в§Ц§Ь§д§Ъ§в§а§У§С§д§о §б§в§а§Ф§в§С§Ю§Ю§е, §Ъ§г§з§а§Х§с §Ъ§Щ §б§а§Ф§а§Х§Я§н§з §е§г§Э§а§У§Ъ§Ы, §Ъ §У§а§Щ§в§С§г§д§С §е§й§С§г§д§Я§Ъ§Ь§а§У.\n§±§в§Ц§Х§У§С§в§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§н§Ы §в§С§г§б§а§в§с§Х§а§Ь §Х§Я§с §У §Э§С§Ф§Ц§в§Ц:\n8:30 - §±§а§Х§м§Ч§Ю,\n8:30-8:50 - §Ф§Ъ§Ф§Ъ§Ц§Я§С, §е§Т§а§в§Ь§С §Ь§а§Ю§Я§С§д\n8:50-9:00 - §©§С§в§с§Х§Ь§С\n9:00-9:30 - §©§С§У§д§в§С§Ь\n9:30-10:15 - §©§С§Я§с§д§Ъ§с §б§а §б§а§Х§Ф§в§е§б§б§С§Ю (§С§Я§Ф§Э§Ъ§Ы§г§Ь§Ъ§Ы, §Ь§Ъ§д§С§Ы§г§Ь§Ъ§Ы §с§Щ§н§Ь, §Ь§С§Э§Э§Ъ§Ф§в§С§ж§Ъ§с)\nБ§Ц§в§Ц§Ю§Ц§Я§Ь§С 10:20-11:05 - §©§С§Я§с§д§Ъ§Ц 2 §б§а §б§а§Х§Ф§в§е§б§б§С§Ю 11:05-11:15 - §е§д§в§Ц§Я§Я§Ъ§Ы §й§С§Ы, §б§Ц§в§Ц§Ю§Ц§Я§Ь§С 11:15-12:00 - §©§С§Я§с§д§Ъ§Ц 3 §б§а §б§а§Х§Ф§в§е§б§б§С§Ю 12:00-13:00 - §і§б§а§в§д§Ъ§У§Я§н§Ц §Ю§Ц§в§а§б§в§Ъ§с§д§Ъ§с 13:00-13:40 - §°§Т§Ц§Х 13:40-15:00 - «§ґ§Ъ§з§Ъ§Ы §й§С§г», §Э§Ъ§й§Я§а§Ц §У§в§Ц§Ю§с 15:00-17:00 - §ў§С§г§г§Ц§Ы§Я, §г§б§а§в§д§Ъ§У§Я§н§Ц §Ъ§Ф§в§н 17:00 -17:15 - §±§а§Э§Х§Я§Ъ§Ь, §ж§в§е§Ь§д§н 18:00-19:00 - §±§а§Х§Ф§а§д§а§У§Ь§С §Ь §У§Ц§й§Ц§в§Я§Ц§Ю§е §Ю§Ц§в§а§б§в§Ъ§с§д§Ъ§р 19:00-19:30 - §µ§Ш§Ъ§Я 19:30-20:30 - §Ј§Ц§й§Ц§в§Я§Ц§Ц §Ю§Ц§в§а§б§в§Ъ§с§д§Ъ§Ц 20:30-21:30 - §Ґ§Ъ§г§Ь§а§д§Ц§Ь§С, §ж§Ъ§Э§о§Ю 22:00 - §Ј§Ц§й§Ц§в§Я§Ъ§Ы §й§С§Ы 22:30 - §±§а§Х§Ф§а§д§а§У§Ь§С §Ь§а §г§Я§е §Ъ §а§д§Т§а§Ы


Шишханова Зулпа. Сан г1ала. | ВАЙНАХ\nМалхаца къегина, хазъелла,\nХьо лаьтта, сан хьоме г1ала.\nМа чевнаш хьан дагна хиллера,\nМа ч1ог1а лайра ахь бала.\nХьо йогуш, чим хилла, ма гира,\nБацара ницкъ орцахъяла,\nХьо йогуш сан дог а дегира,\nХьомсара сан Соьлжа-г1ала.\nТкъа х1инца-м лайнадерг д1адели,\nХилладерг г1ан хета тахана.\nХиллачул хьо кхин а хазъели…\nКхаъ бу хьо догц1енчу нахана.\nТ1екхечи б1аьстенан суьйре,\nСтигал а д1атийна лам т1ехь.\nЗезагаш, кхетча шайх куьйгаш,\nХебало сийначу бай т1ехь.\nЕкхначу стигала хьоьжуш,\nЛела со Даймехкан арахь.\nЛовзучу седанна доьлуш,\nДог а ду детталуш кийрахь.\nБеттаса лаьмнашка кхерста,\nШен нур цу хьаннашца туьйсуш.\nЗезагаш дуьхьала лесташ,\nКъежаш ду, безамах дуьйцуш.\nТкъа ас а, безамна ларъеш,\nЧекхйоккху б1аьстенан буьйса.\nОйланийн семалла къаръеш,\nБ1аьргаш т1е ховха наб туьйсу.\nМа ч1ог1а сихъелла йоьду хьо,\nХ1ай зама, сан ирсан зама.\nЦхьа жима сих ца луш хила хьо,\nЦа кхиъна со дахарх 1ама.\nЦа кхиъна Даймехкан хазалле,\nБ1аьрг тухуш доггаха хьажа.\nЦа кхиъна, дай кхерчан дикалла\nЕвзина, яха а хаза.\nЦа кхиъна дагчуьра лаам,\nКхочушбеш цкъа яьлла ара…\nСан дагна сий дарца лара,\nЦхьа Даймохк, хьоме къам карий.\nБаххьаш а лардеш,\nХьан сенчу аренех\nТокхе б1аьрг бетташ,\nЕха со, хьоме юрт,\nХьо дукха езаш.\nЕха со, хаза юрт,\nСуо ирсе хеташ.\nКоьрте а юьйлуш\nЛела со, хьоме юрт,\nНазад: Альбика Батаева. Зама.\nСалих Гуртуев. Уезжало детство на восток.\nХасан Хаджиев: В Чечне парусному спорту быть!


Sula карамель леденцовая без сахара, со вкусом или ароматом граната, 60 г, 1 шт. купить по цене от 115 руб. в Крыму, инструкция по применению, аналоги, отзывы, Perfetti van Melle\n168 ₽ (+68 ₽)


Ле Праде — Википеди\n(Ле-Праде тӀера хьажжина кхуза)\n▲10 265 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛе Праде (фр. Le Pradet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Каркеран, Ла Гард. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле_Праде&oldid=6864264»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 15:11.


Ле-Ге-де-Лонгруа — Википеди\nЛе-Ге-де-Лонгруа (фр. Le Gué-de-Longroi) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу Емпо, Имере, Левенвиль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Ге-де-Лонгруа&oldid=6864491»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 15:31.


▼1994 стаг (2020)\nКресьенте картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 58 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла . Дозанашца ю Арбо (Понтеведра), Ла-Каньиса, Мелон, Рибадавия, Кортегада, Пуэнтедева, Падренда, Мелгасу муниципалитеташ.\n2873 стаг ↘2818 стаг ↘2756 стаг ↘2748 стаг ↘2677 стаг ↗2698 стаг ↘2652 стаг\n↘2596 стаг ↘2540 стаг ↘2533 стаг ↘2367 стаг ↘2314 стаг ↘2261 стаг ↘2252 стаг\n↘2131 стаг ↘2082 стаг ↘2032 стаг ↘2012 стаг ↘1994 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кресьенте&oldid=5665904»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 21 февраль 11:08\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 21 февраль, 11:08.


генахь суьйре хьена ю шу песня скачать\nИсполнитель: Тамила Сагаипова Суьйре дик хил хьа,деги безам ва Нанат Добрый,добрый вечер вам,мехкарий. Шун ма хаар къовсаме вай гулделла, Ша-. Песня: Суьйре дик хил хьа,деги безам ва Нанат Добрый,добрый вечер вам,мехкарий. Шун ма хаар къовсаме вай гулделла, Ша-ша первый местехь ю НохчоГенахь Суьйре 3:06. Прослушатьскачать. Ваха БерсанукаевГенахь езар (M95) 2:03. Прослушатьскачать. Чеченская - Хьо генахь ю -ПРО ЛЮБОВЬ 2:00. Прослушатьскачать. Рамзан КириевГенахь ю [MRec] 3:47. Прослушатьскачать. Хьо ма генахь хилла - слова Халима Бурчаеваисп. Имран Усманов 3: 19 янв 2014 AlezTV 117,821 views 3:30. генахь езар-генахь безам - Duration: 3:07. milynrome fert 35,697 views 3:07 группа ГРОЗНЫЙ.m2p - Duration: 4:16. PASKAEV RUSTAM PRODUCTION 49,054 views 4:16. Чеченская песня - Сан даго лоьху хьо массо а ханна - Duration: 4:51. NOHCHO 924,064 views. 19 дек 2009 ЧТО ЖЕ ТЫ МЕДЛИШЬ? Стихи Анатолия Горохова В горном ауле, там, где в июле снега, По небу ходят рядом с тобой облака. Там даже месяц лично с тобою знаком, Там без меня ты по небу ходишь пешком. Припев: Пусть ревнивый Кавказ Встал между нами, - он не преграда для нас. 24 июл 2013 генахь йолу суьредалекий вечеркак бы трогательный момент из фильма. 31 окт 2011 Арсалиева Люба.\nБуьйсанах дахар тардели. . Со юхайог1ур ю юха а хьан дуьхьа яха Со юхайог1ур ю сох дисна къардина дахар Со юхайог1ур ю син т1емаш даржийна маьрша Со юхайог1ур ю 1уьйренца сирла са даьржаш. Юха а ехар ю юха а хьуна беш хастам Юха а ехар ю, Исполнитель: Сирла седа суна го, цо ше безам к1хида бо к1она ойла хийза йо, Сан даго и к1обал йо. Хьомениг са хьоменарг динахь к1хята малх. Песня: Де к1холийна хунда ду, хьок1 дьунен чохь хьо мял ву,хьок1 дьунен чохь хьо мял ву бьюса 1аржа хунда ю!Хьомениг са хьоменарг динахь к1хята малх хьо Со яцара хьан, хаза суьйре, Со яцара хьан, даго лехнарг, Ахь ма генахь йити со.\nХьалахьажий, белха, ши б1аьрг, Охьахьажий, белха, ши б1аьрг, Делха хьайна, кийрара дог, Со безамах ели хьуна. Аьтто аг1ор ц1е ю, нана, Аьрро аг1ор ц1е ю, нана, Везарх йолуш, летта ц1е ю. Ян ца туьгуш, сирлаюьйлуш. 22 июн 2011 видео, добавленное с мобильного телефона. Category. People Blogs. License. Standard YouTube License. Show more. Show less. Loading Autoplay When autoplay is enabled, a suggested video will automatically play next. Up next. И Тукаев Генахь безам mpg - Duration: 3:00. ДайМохк ТВ сулумбек тазабаев - скачать музыку в mp3 - слушать онлайн. 9 янв 2014 Джамиль Дзагиев - Алахьа Массарна юккъера хьо хаьржина ас, Хьо гаре сатесна кхочур ву со, Алахьа, со дага вог1ий хьуна? Йелалой ялахьа дуьхьал суна.\nАлахьа, 1уьйре - скачать музыку в mp3 - слушать онлайн. 12 фев 2013 И суьйре ч1ог1а самукъане д1айоьдура. Маргона дика фортопиано лакха хууш хиллера. Цуьнан марехь йолчу йишо Фаризас говза 1адхьокху пондар локхура. - Баркалла. Ма хаза, говза лекхи ахь иза. Цхьаннахьа а деша м ца дешна ахь? хаьттира Иналука Маргога, шаьшшиъ Нодара


БиагӀгӀ — Википеди\nБиагӀгӀ (фр. Biarre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сомма.\nДозанашца йу КгӀесси-ОманкугӀ, БалатгӀ, Солант, БиянкугӀ (Сомма), МагӀше-АллуагӀд.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БиагӀгӀ&oldid=7814534»


Пюизе-ле-Оберже — Википеди\n49°12′57″ къ. ш. 2°14′13″ м. д.HGЯOL\n▲857 стаг (2018 шеран 1 январь)\nПюизе-ле-Оберже (фр. Puiseux-le-Hauberger) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Уаза. Дозанашца йу Ансервиль (Уаза), Борнель[d], Дьедонне (Уаза), Френуа-ан-Тель, Неи-ан-Тель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пюизе-ле-Оберже&oldid=5180727»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 01:31.


NGC 7070 — Википеди\nNGC 7070, PGC 66869, ESO 287-28, AM 2127-431, 2MASX J21302534-4305135, 6dFGS gJ213025.4-430514, ESO-LV 287-0280, HIPASS J2130-43b, IRAS 21272-4318, MCG-07-44-016, PSCz Q21272-4318, SGC 212713-4318.4, LEDA 66869\n0,007705 ± 0,000577, 0,007982 ± 3,0E−5\n2397 километр в секунду\n21ч 30м 25,342с\n−43° 05′ 13,56″\nNGC 7070 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 7070: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 7070.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_7070&oldid=5061784»


Сен-Жорж (Па-де-Кале) — Википеди\n▲331 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСен-Жорж (фр. Saint-Georges, фр. Georges-lès-Hesdin, фр. Georges-sur-Canche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Ле-Парк, Марконн, Ле-Кенуа-ан-Артуа, Сент-Остреберт (Па-де-Кале), Вакерьетт-Еркьер, Вьей-Еден. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\n↑ 1 2 3 4 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=31907\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жорж_(Па-де-Кале)&oldid=5184722»


Рубо Францан сурт\nМарсхьокху-беттан 15-чу дийнахь вина де ду уггар кху дуьнентIехь вевзаш волчу корсиканхочун Наполеонан Бонапартан (18-чу бIешаран шолгIачу декъехь дуьйна Корсика дакъа ду Францин).\nНаполеон исторехь висина 1804-чу шарахь дуьйна Францин император хиларца. Европехь дуккха а толамаш баьхначул тIаьхьа 1809-чу шарахь ша цхьаъ цигахь лидер висинчул тIаьхьа цо 1812-чу шарахь тIом болабо Оьрсийчоьнца.\nЦу тIамехь шайн хьуьнар гайтира Кавказера схьабевллачу наха. Иштта 1812-чу шарахь болабеллачу Наполеонан Францица хиллачу Даймехкан аларца бевзачу тIамехь дакъалоцуш бара вежарий Петр а, Роман а БогратионгIара а, эрмалой Мадатов Валериан а, Бебутов Василий а, ткъа иштта цхьамогIа гIалгIазакхийн дакъош а.\nФранцузашца хиллачу тIемашкахь дакъалоцуш бара тIемаш беш Париже кхаьчна гIалмакхой а, Къилбаседа Кавказера ламанхой а. Къаьсттина билгалвелира цу тIамехь иза болалуш ротмистран чинехь хилла Чеченский Александр (велла инарлан чинехь 1834 шарахь).\nЧеченскийн кхоллам тера бу иза санна тIемаш боьлхуш ягийначу ярташкахь карийна Оьрсийчу дIадигинчу кхечу нохчийн берийн кхолламех. Царах ву суртдиллархо Захаров Пётр а, поэт Розен Акбулат а (Айбулат, Константин), инарла Чеченский Валериан а.\nЖима кIант волуш Чеченский йийсаре лаьцна хилла оьрсийн эскарш Аьлдана тIелеттачу хенахь. Хууш ду цуьнан цIе Iела хилла хилар. Иза кхобуш-кхио шен доьзале эцна хилла Раевский Николайс. ТIаьхьо цунна цIе тиллина - Чеченский Александр Николаевич.\nНохчийн кIант кхиина Малороссехь Каменка эвлахь, Раевский Николайн нана Екатерина Николаевна йолчехь. Чеченскийс чекхъяьккхина Москох университет. Шен эпсаран карьера йолийна цо ГIизларахь.\nНаполеонна дуьхьал партизанин тIеман турпалхочо Давыдов Дениса иштта яздина Чеченскийх лаьцна: "…бер долуш Нохчийчуьра валийна волу Оьрсийчохь кхиина волу. Лохча дегIехь а волуш, векъна, меран дукъ тӀедаьлла, къийган тIоман басахь Iаьржа месаш, аьрзочун хьажар. Амал луьра, кура а, туьйр доцу а, доттагI я мостагI, доза доцуш хьуьнаре, сихаллица кхетамалла а, хадаме хилар а долуш".\nШа язйинчу дневникашкахь Давыдовс сих-сиха хьехадо Чеченскийс куьйгалла дечу эскаран тобано Наполеонца тIом боьдуш майра а, сабIаьрзе а лелийнарг.\n1813-чу шарахь Францин императоран арми эшайолаеллачул тIаьхьа Чеченскийс куьйгалла дечу эскаран тобано дакъалоцу Дрезденна гергахь хиллачу тIематасадаларшкахь. Цигахь совгIат а до цунна, полковникан чине а воккху иза.\nОццу Давыдовс яздо шен дневникехь: "Селхана Дрездене бIаьргтухуш лийлира со. Хьалхарчу Бугски полкан буьйранчалла деш волу ротмистр Чеченский тIамехь билгалваьлла, иза цо деш Iедал ду".\n1814-чу шарахь Лион гIалана гергахь хиллачу тIематасадаларшкахь дакъалоцу Чеченскийс. Кхечу эскаршца иза Париже кхочу. Оьрсийн паччахьо мидал ло цунна "Парижана чувахарна" цIе йолу.\n1822-чу шарахь Чеченскех инарла хуьлу. Псковн кIоштарчу Бежаницы кIоштахь именех цхьаъ хуьлу Чеченское цIе лелош.\nШен хенахь Чеченский Александран цIе язйина хилла "Храм Христа Спасителя" олучу килсан пена тIехь, сийдолчу Георгин 4-чу тIегIанан орден еллачу кхечу эпсарийн цIершна юкъахь.\nЧеченский велла 1834-чу шарахь, хетарехь, Дрезденехь.


VIII дакъа. Зама а, оьздангаллех болу къоман кхетам хийцабалар а — Нохчалла.com — Чечня, чеченцы, обычаи, традиции, история и многое другое\nСоветан Iедал тIедеъча дIаболабелира нохчийн синкхетамна уггаре а хала мур. Оьздангаллин, дерриге дахаран а бух — Дела цхьаъ хиларх тешар дихкина, хIинццалц сийлахь хилларг сийсаздеш, харцонах бакъо еш, сица лай болчу нахах мехкан дай беш, «хIумма а йоцчух хIума еш», кхо стаг тIаьхьа хIоттал хьекъал дерг а хIаллаквеш, тIедеъначу Iедалан лоллехь долчу къоман оьздангалла меттахь йиса йиш а яцара.\nНохчийн къоман синъоьздангалла («культура» бохучу кхетаман шуьйрачу маьIнехь) оцу Iедало хIаллакъяран масех мур билгалбаккха тарло. Хьалхара мур — советан Iедал тоьллачул тIаьхьа, иза дикка чIагIдаллалц йолу хан; шолгIа мур — ткъе итталгIа шераш а, цIерадахар а; кхоалгIа мур — хийрачу махкахь яьккхина а, цул тIаьхьара а хан.\nРоссехь Октябрьски карчам а хилла, граждански тIеман алу марсайолучу хенахь, Нохчийчохь бу аьлла хьекъал долу нах, цхьана ойланца, цхьана сацамца боцуш, бекъабелира. Иштта и ца хила йиш а яцара. Нохчийн гIиллакх-оьздангаллин буха тIехь лаьттина пачхьалкхалла а, цуьнан урхаллин коьрта билгало — Мехкан кхиэл а Шемалан заманахь дуьйна йоьхна яра. Ткъа дукхахдолчу халкъо къобалдеш я Iедал, я хаьржина нах боцу халкъ даьржина хуьлу. И даьржина хилар, дукха хьолахь, шен вуон тIаьхье йолуш а хуьлу халкъан кхолламна. Бакъду, наггахь и бахьанехь халчу киртигехь мелла а кIезиг зенаш хуьлуш кIелхьарадала аьтто беш а нисло.\nМухха делахь а, историн рогIерчу карчаран чкъургаш, вайн халкъана юккъехула, цIийн лар а юьтуш, чекхъевлла. Муьлххачу а заманашкахь хуьлучу даккхийчу тасадаларшкахь, юьстах латта ца хууш я ца лууш, вай хIоразза а царна юккъехь нисло, ткъа цунах вай санна долчу жимчу къомана даккхий зенаш бен, кхин пайда а ца хилла хIинццалц схьа. Иштта хилира нохчаша, Деникинна дуьхьал бевлла, тIемаш беш а, дийнна ярташ хIаллак а хуьлуш, леташ. Оцу тIемашкахь нохчаша гайтира лаккхара оьздангаллин билгалонаш: доьналла, майралла, вовшашна орцахдовла кийча хилар. И тIемаш дIабирзинчул тIаьхьа советан Iедало цхьана юкъана кхочушдира шаьш кхайкхийнарш: нохчашна духадерзийра цхьадолу латтанаш, керла юкъаялийначу суьдашца цхьаьна болх бан йитира шарIан а, Iадатан а кхиэлаш, ишколашца нийсса — хьуьжарш а… Амма хан хене яларца оцу Iедало, ша чIагIделла даьлча, къизаллица, тешнабехкаца а хIаллакбира устазаш, Iеламнах, оьзда нах. ХIетахь гуттаренна а сацийра Алдарчу Ушурмас дIаболийна, цул тIаьхьа кхечу вайн устазаша нохчийн гIиллакхаш бусалба динан чулацамца дузуш дIахьош хилла беркате белхаш.\nИ халкъ бохамах лардаран декхар шайна тIелаца тарлора керла кхоллалучу интеллигенцис — яздархоша, Iилманчаша, тайп-тайпанчу дакъошкарчу говзанчаша, кхечара. Амма церан а и дан аьтто ца хилла. ХIунда аьлча, изза ун царах а кхетта хилла — вовшашна тIе харц цIераш кхоллар. И бахьанехь дукхахболу синъоьздангаллин декъан белхахой я тоьпаш тоьхна хIаллакбира, я чубоьхкина Сибреха хьовсийра.\nАйдамиров Абузара иштта дуьйцу шен «Вайн амалш…» цIе йолчу публицистикин произведенехь.\nНажин-Юьртан районехь хилла боху НКВД-н цхьа хьаькам. Муьлхха а стаг кхойкхий, схьа а валавой, теса тIе батт а лоцуьйтий, бетах хIума етташ хилла, елахь а, яцахь а, топ схьая бохуш. Иштта «кхетош-кхиоран» болх бинчул тIаьхьа, топ а яхьаш вухаван дIавохуьйтуш хилла. Цунна тIаьхьаваьллачу НКВД-хь болх бечу хехочо, «къинхетам» а бой, хьехар деш хилла, шен ю хьуна хьоьга схьаян боху топ, ахь оццул мах белча ша юхкур ю хьуна олий. Вукхо шен цIера тIаьххьара етт дIабухкий а, ахча а гулдой, и топ схьаоьцуш хилла, шен «батт дурйинчарна» дIа а елла, кIелхьаравала. Иштта шен мах беш, вехха Iийра боху и хьаькам, шен сий дахарал а деза хетачу цхьана мискачу стага эххар а ша веллалц…\nБилгалдаккха деза, гIиллакх-оьздангаллин гурара а бевлла, харцонан, зуламан лай хила кийчча нах нохчашна юккъехь дикка бовлуш хилла истори керчаш хIоьттинчу халчу киртиган хьолехь. Цундела къоман оьздангаллин хехой хIаллакбеш, советан Iедал чIагIлучу заманахь къелла ца хилла динна, нохчийн Iадаташна дуьхьал къийсам латточу нахана. Нохчех болчара а кхоьллира «Делазхойн юкъараллаш» («Общества безбожников»). Делан цIе йоккхучу метта парти хьехош нах а хилла. Масала, цхьана эвлахь нахана тIе харц цIераш кхуллуш арабевллачу харцонан хьадалчаша, шаьш хьоршам тоьхча я шайн ког галбаьлча, «ВКП(б)», — олуш хилла. Шаьш, оьздангаллин бехкамийн массо а керташ йохийна, «маьрша ду» бохург хилла иза.\nИза цхьана юкъана Iадор вара, тIаккха цуьнан «Со ваьлла теша хьера я хIорш бевлла теша? Оццул нах хьер а муха бовлу? Сой?» — боху ойла хир яра. ТIаккха «Iа-а-а» — аьлла, мохь а болуш, ма-кхуьъу сиха ша схьавеъначу хьуьнха юхахьодур вара…\n— Со эцца куржоке репетици яханчуьра йогIура…\n— Со а ю-кха избачтальни йоьдуш. Избач чохь варий теша?\n— И хьан чуьрниг ТОЗ-е дIаязвеллий?\n— ХIаъ. Селхана сельисполкомера депутат а веъна, цо аьлча, дIаязвелир-кха.\n— Тхо долчохь а вара сийсара буьйса йоккхуш пинагент.\n— И галпеш йолу хеча ерг варий иза. Стомара налоговой агент веънера тхоьга, апраци чекхъяккха еза бохура цо. Калош яра цуьнан кога юьйхина…\n— Хьажахьа, хьуна хезний БаIдуллин кIантах БахIех селькор хилла бохуш? Сийсара цо Ирзерчу Шамшакъех лаьцна газет тIехь язйина «Iораваккха ямартхо!» боху пилитон йийшира кху чуьрчо. Цуьнан ваша а ву боху комсомол…\n— Хилча хIун дара иза, нехан берш НКВД-хь а бу.\nОцу тайпана къамелаш дара юьртан массо а маьIIехь хезаш. Юьртара нах кхаа декъе бекъабеллера: кулакаш, середнякаш, беднякаш…» (Десачу цIа чохь буьйса. Грозный, 1983).\nВайн оьздангаллин хехой — устазаш, Iеламнах — Iедало хIаллакбина, чубоьхкина къайлабаьхча, халкъан доладар цхьана юкъана тIедужу дуьненан Iилма дешначу нахана — интеллигенцина. Амма и «доладар» а дукха дах ца делира: йоккхачу къизаллица Iедало хIаллакбира Iилманчаш, яздархой, культуран белхахой.\nЦIера баьхна нах дIабуьгучу хенахь цхьана зудчо: «Ма доккха хIума ду-кх хIара, ма доккха де ду-кх хIара!» — аьлча, цунна юххе яьлла йогIучу кхечу зудчо аьлла хиллера: «ХIара-м доккха де хьаха дацара, доккха де хьаха дара суна тIе зуда ялийна де»…\n«Массарна дерг ловзар ду», — олуш ду нохчийн кица. Мел боккха бохам а нахаца цхьаьна лан атта бу бохург ду иза. Мухха делахь а, оцу дийнахь массо а нохчо: хьаькам — могIарерниг, Делах тешарг — цатешарг, хьекъал дерг — доцург, айкх — цо мотт бинарг, — цхьана тIегIане хIоттийра, оцу доьхначу дийно «барт» бира нохчийн.\nБакъ а долуш, Дела воцург, орцахвала стаг воцуш дисча, къоман хьекъале нах, шайн бохаман бахьанаш карийна ца Iаш, цунах кIелхьарадовла некъаш леха хIуьтту. Ткъа некъ цхьаъ бен бац — Далла Iамал яр, хастам бар, цо хьехначу новкъа довлар. Иза вайнаха дийриг хилар дуьйцу кхидIа а назманчас:\nБаккхийчара дуьйцу, вай ярташкара арадаьхча, гIалара духадуьгур ду бохуш; вагонаш тIе а ховшийна, дIадуьгуш, цIерпошта кхечу новкъа йоккхуш юхатеттича, хIинца духадерзийна бохуш; дIакхаьчча, дIаде аьлла схьаделла ялта дIа ца дуьйш, вай цIа дуьгур долуш ду, ялта кхиъалц дуьтур дац бохуш (и бахьанехь мацалла кхин а чIогIа хIоьттина цигахь); вокзалехь цIерпошто цIогIа мосазза туху, вай цIа дига еъна иза бохуш, цига уьдуш; дуьхьал кхеттачуьнга хотту салам-маршалла: «Вай цIа дохуьйту ца боху?» — дешнашца долош, — оццул чIогIа хилла нохчийн шаьш Даймахка духадоьрзург хиларх тешам.\nИза ша тайпа тешам, ша тайпа амал ю вайн къоман: бIаьргашна гуш долу хьелаш тидаме а ца оьцуш, шайна хила луучух тешар. Ткъа иза кхочушхилийта, дуьненан хьелаш хийца, бахьанаш лелор Iаламат кIезиг а хилла вайнехан, я уьш лелон, бакъдерг дийцича, аьтто а ца хилла. Партис тхан халкъана тIехь лелийнарг нийса дац, тхо Iедална муьтIахь а ду, иза доккхуш оха тIемаш а бина боху кехат яздан ваьхьнарг тIепаза войучу заманахь, шен чохь Деле доIанаш дар, Далла Iибадат дар а хилла стаге далун дерг. Цундела шаьш Даймахка духадоьрзур хиларх болу нохчийн тешам, дуьххьара бIаьрг тоьхча ма-гарра, «бIаьрзе» а ца хилла. Оцу хийрачу мехкан шелонан боданехь царна гуш, уьш дог диллина лаьтта ца оьгуьйтуш, уьш дахаран новкъахь латтош, царна некъ хьоьхуш гуттар а йогура цхьа серло — Делах тешар.\nЦуьнца цхьаьна нохчийн махке болу безам шел ца болуьйтуш, церан дог-ойла йоьхна дIа ца йохуьйтуш, халкъан синкхетамна гIортор хилла лаьттира нохчийн къоман иллеш, эшарш, вайн яздархоша кхоьллина тайп-тайпана произведенеш а. Иштта, Iилманчас Джамалханов Зайндис дуьйцура, суьйранна чугулбеллачу нахана ша Бадуев СаIида язйина «Бешто» повесть дагахь ешарх а, цунах нехан ойла екъаяларх а лаьцна. Оцу заманахь доккха маьIна лелийра вайнехан илланчаша, пондарчаша, яздархоша: Сулейманов Бауддис, Димаев Iумара, Сулейманов Ахьмада…\nГуш ма-хиллара, нохчийн гIиллакх-оьздангаллина доккха зер хилла цIерадахар. Дукхахдолу къам церан бехкамаш ларбеш, шайн сий я дахар къасто дезча а, хьалхарниг дезахуо хеташ, шена ца юуш а, уллорчунна дIалуш, цхьамма дIатесна къена стаг а чувалавой, цуьнан доладеш даьхна. Ткъа и тайпа хIумнаш а кIезиг ца хилла — дас шен зудий-бераш дIатуьйсуш, я даккхий хиллачу бераша шайн да-нана арадоккхуш.\n— Цхьаболчу наха Далла Iибадат дар гIелделира, иза иштта хила дезаш санна тIеийцира къоман дукхахдолчу декъо; алсамбевлира ламаз ца деш берш, марха ца кхобурш («со дагчохь бусалба ву»); хIетахь юкъадаьллачух тера ду «кхо марха кхаьбча а тоьар ду» боху харц хетарг.\n— Нохчийн къоман дуккха а гIиллакхаш лелор гIелделира, я уьш моттаргIане дирзира.\n— Эвхьаза евлира нохчийн кхечу къаьмнийн зударшца йолу юкъаметтигаш; алсамбевлира уьш балийнарш а, царна тIебахнарш а.\n— Эвхьаза елира вайнехан маларца йолу юкъаметтиг; нагахь цIерадохучу хенахь юьртахь, мел дукха хилча а, шиъ-кхоъ стаг бен маларх кхеташ я томка узуш хуьлуш ца хиллехь (и сакхташ шеца дерг а дукха къайлах лелаш а хилла), ткъа хийрачу махкахь кхиъначу кегийчу нахана юккъехь дукха бацара малар ца молуш; цул сов, иза хIора диканехь хила дезаш санна ойла а чIагIъелира дуккхаъчу нехан кхетамехь.\n— Хийцамаш хилира нохчийн духаршкахь а, Iер-дахаран кепехь а, гIишлош ярехь а.\n— Мелла а шелбелира къоман цхьадолчу декъан (къаьсттина хийрачу махкахь бералла а, жималла а дIаяхначу кегийчу нехан) дай баьхначу лаьтте болу безам; царах цхьаберш, бакъо елча а, цIа ца боьрзуш, цигахь бисира; вуьйш йоккхачу Россехула деша, белхаш бан, «дуьне даа» дIасабаьржира.\n— Вайнахах цхьа дакъа, дуьненан доккхалла а, къаьмнийн дукхалла а, дахаран марзонийн бес-бесаралла а гича, шайн хьежамца цхьана йистера кхечу йисте лестира: нохчийн дахаран-Iеран кеп а, мотт а, гIиллакх-оьздангалла а кхин доккха хIума а ца хилла, хIокху лаьтта тIехь долчаьрга хьаьжча. И ойла хIетахьлерчу Iедало кхидIа йолчу заманахь а нохчийн нахехь кхиош яра, берийн бошмашкахь дуьйна, валарчу верззалц стагана тайп-тайпана тIеIаткъамаш а беш.\n— ГIелъелира нохчийн чкъурашна юкъара оьздангаллин зIе.\nМасала, цхьана нахана юккъехь дов хиллехь, вер-ваккхар а хуьлуш, куьг-бехкениг советан Iедало чувоьллича а дов дIа ца доьрзура, чIирхочо шен чIир ца эцча, я царна юккъехь шарIо я Iадато ма-бохху маслаIат ца дича. Цу тIе нохчочо ша вала а волуш шех хьакхалуш долу дов Iедале ца кховдадора, ша къасто гIуртура. Iедале далар мелла а иэхье лоьруш хIума дара. Иштта шина оьздангаллин — бакъйолчу къоман а, Iедало тIетеIочу а — системехь даха дезаш долчу къомана Iаламат хала дара (карахь алу латто санна) бусалба дин а, дайн оьзда гIиллакхаш а охьа ца тосуш даха. ХIетте а и хало ловш, Нохчийчохь бакъдинан, оьздангаллин серло ца ходуьйтуш, вайн эвлаяашца деша а, цаьргара марзо эца а аьтто хилла Iеламнах, кIезиг белахь а, бехара вайн махкахь. Цара вайн устазашкара схьайогIу бакъ Iилманан серлонан зIе ца ходуьйтуш, беркате къа а хьийгира.\nШайн рогIехь цара а беркате къахьийгира шайна Iеминарг тIекхуьучу чкъурах болчу нахана хьоьхуш, къона Iеламнах кхиош…\nБилгалдаккха деза, Iедало тIетеIо кеп тIеэцна, иза нийса хеташ, иза хIуъа дина а яржо гIерташ, куц — къоман а, чулацам — советски а болу керла ламасташ кхуллу шаьш бохуш, эрна къахьоьгуш цхьа тоба а яра нохчашна юккъехь. Уьш, коьрта долчунна, Iедалан балхахь болу нах бара. Церан коьрта Iалашо, шайл лакхахь болчу хьаькамашна тан а тайна (Далла дуьхьал статьяш язйина а, кхаьънаш делла а…), кхин а лакха хьалабовлар яра, хIунда аьлча, даржехь лекха мел хили а, дегIакхача алсам а, чомехь а хуьлура. Стаг валарца дIабоьрзу цуьнан некъ, дегIан чарх яхка а лой, лаьттах дIа а оьй, са дан а дац бохучу «Iилмано» кхиийначу царна, синкхача эша а ца оьшура.\n«Шозза тIекIелдинчу цIа чохь ши райком яра: хьалхарчу гIатехь — комсомолан, шолгIачу гIатехь — партин. Бухахь берш, гуттар а шайн хирг деш: кехаташ язъеш, уьш шина белхахочуьнга зорба йоьттуьйтуш, царна тIе ирх-пурх резолюцеш язъеш, лоьмарш хIиттош, почтехула ярташкахь бехачу, кхеран кехатийн бала хила хан йоцчу, дечиг дан, и даккха, докъарш Iалашдан, бежнаш дажо, уьстагIий ларга, синкъерамашкахь хелха бийла, готанаш аха, кхин, кхин дан дезарш долчу нахе кхоьхьуьйтуш (цара уьш Iай пешахь цIе, хьала ца леташ, дуьхьал яьлча, дечигана буха а йохкий, ягайора, тIаккха — баркалла, шу язъян а, схьаяийта а дагадеъначунна! — «тIах-тIахханехь», дечигаш лелхара, чоь йохъяла йолалора), тIаккха, райкоме а кхойкхий, кабинеташ чохь царна тIера «цIокарчий» йохуш, шаьш Iадда дитахь, ерриге а колхозана хьалхара взносаш дIа а лур яра, ерриге а аппарат шашлык яа а юьгур яра аллалц хьийзош — и дерриге а деш, юьхьа тIера къажар дIа ца ходуьйтуш, тIерачу гIатехь Iачаьрга хьалахьуьйсуш, уьш дуьхьал кхетча баттана там хуьлуш, царах цхьанна хи дезча уггаре а сирланиг, шийланиг Теболат-ломара дохьуш, царна лиъча хелха буьйлуш, лиъча — лергаш тIехь лелаш, лиъча — бала буьйшуш, белча а, юха ден а бина, цара шаьш ирсе бийриг хиларх тешаш, — шолгIачу гIате хьалабовла гIертара.\nТкъа лакхарнаш, кхеран леррина тидам а беш, изза кехаташ язъеш Iара, наггахь шайна чIогIа тайнарг, чу муш а хоьций, хьала а воккхуш. Ткъа хьалаваьлла валлалц, ша мила ву хаийта-м мегар дацара. Иштта цхьаъ — ТаргIа яра цуьнан цIе — ша дIакхаьчна моьттуш, хенал хьалха Iеха а хIоьттина, шен бала боцурш дуьйцуш, вукхара муш дIа а хецна, лаьттах а кхетта, букъадаьIахкан йист а йойна, гуттаренна а бухарчу тIегIанан боданехула лела висира, шолгIачу тIегIанан серлоне сатуьйсийла а йоцуш. Ткъа тIегIанаш дуккха а ду, шолгIачунна тIе хьалаваларх чекхдолуш ма дац – кхин а, кхин а, кхин а…» («МаьркIажехь дитташ», Грозный, 1988).\nХийрачу махкара цIадирзинчул тIаьхьа, кхин баккхийчу бохамаша ца хьовзош, юучу сискалан ойла ян аьтто болуш, машаре еъначу заманахь нохчийн гIиллакх-оьздангалла йицъяран, хIаллакьхиларан гIуллакх кхидIа а дахара. Иза кхин а сихдира боьрша нах, шайн доьзалш цIахь а буьтий, кхечу мехкашка балха эхаро. Цигара цара дохьура хийра гIиллакхаш, эвхьазабийларш, синах а, дегIах а кхетта цамгарш. И бахьанехь дуккхаъчу доьзалшкахь барт ийгIира, вуьйш — буьйхира.\n— Адамаш тобанашка гуллуш, хIораннан а шен-шен хетарг доцуш, цхьамма аьллачунна шайн цхьана аьттонна (дуьненан хIума бахьанехь) тIаьхьахIитта кийча хилар. Хууш ма-хиллара, нохчийн гIиллакх-оьздангаллехь дац тобанан стаг кхиор, ша кIант, стаг, къонах кхиор ду. Адам йоккхачу юкъараллин чорхан цхьа винт ю баьхначу советски идеологис бина тIеIаткъам бу иза.\n— Политикин хьежамаш бахьанехь шина тобано вовшашна герзаш тохар (цкъа а нохчийн исторехь хилла доцург). Уьш цара вовшашна тоьхна ца Iаш, нохчийн оьздангаллина, гIиллакхашна тоьхна а дара.\n— Дош эвхьазадалар, цуьнца цхьаьна зулам эвхьазадалар.\n— Дуккха а нахана маршо шайна луъург лело аьтто хилар хетар. Ткъа оьздангаллин бехкамийн гурахь йоцу маршо зулам ду.\n— ЦIарахазмана, сайкаллина, моттаргIина гIуллакхаш а, гIиллакхаш а лелор.\n— Хьаналчу къинхьегамах херлуш, хьарамчу я атта кара кхочучу рицкъане марзбалар.\nХьалхара тIом чекхбаьллачул тIаьхьа, машаре дахар дIахIотторехь, мехкан маьIданийн дола дарехь яккхий халонаш хIуьтту къомана хьалха. Махкахь яьржина тайп-тайпана гIеранаш, шайн рицкъа нехан я халкъан юкъара долчух (мехкадаьтта) лачкъийнарг долуш, талораш, зуламаш деш. Уггаре а иэхье дерг — нохчашна юккъехь даьржина адамаш идор а, уьш мехах дохкар а. Iесачу къаьмнашна юккъехь бен хила йиш йоцу и зулам, вайн махкахь шуьйра даржаран коьрта бахьана вайна юккъехь боккъал а бусалба боцу нах алсам хилар (маттаца бу цара бахахь а, шайн синкхетамца Iеса бу уьш) ду. Цул сов, вайнаха дицдина оцу новкъа хIиттинчеран оьздангаллин мах хадор, вайн дайша ма кхайккхора царна наьIалт кхайкхор, кIарлагIаш хIиттор, ворхIе да вуьйцуш, уьш нахала бахар.\nЦундела, ницкъ хьалха ца боккхуш, мунафикъаш алсамбахарх ларлуш, нахана юккъехь бусалба дин а, нохчийн оьзда гIиллакхаш а довзуьйтуш, хаддаза кхетаман болх бан беза, тайп-тайпанчу гIирсех — книгех, газетех, телевиденех, радиох — пайда а оьцуш. Бер жима долуш дуьйна хIотто деза ийманан, гIиллакх-оьздангаллин хорша. Цунна хьажа оьзда, нийса дуьне довзаран чулацам болуш мультфильмаш, видеофильмаш, передачаш, Iамон а, ладогIа а стихаш, эшарш, еша книгаш а хила еза, шайн исбаьхьаллин агIо лакхара а йолуш.\nНагахь нохчийн Iеламнаха, хьехархоша, яздархоша – синкхетаман декъехь болх бечу массо а наха, Iедалехьара ахчанца лоцуш ондда гIо а долуш, къа ца хьегахь, тахана боккха кхерам бу нохчийн къомо шен гIиллакх-оьздангаллин коьрта хьежамаш хийцаран а, цуьнан керла оьздангаллин къилбанаш — мухха а, хIуъа дина а, дегIакхачанан токхоне кхачар, синкхача дIа а тоттуш, стеган беш болу лерам цуьнан хьал-бахаме, герзе, ницкъе хьаьжжина а беш — кхолладаларан а. Нагахь и хилахь, шен синкхетамца хIинццалц схьа хилларг доцуш, кхин къам хир ду нохчий. И ца хилийта юкъ йихкина къахьега деза массо а нохчочо.\nКерт йоцу учи йолу цIа а, кетIахь кхалу бухахь хьаьжкIаш кхорзу куьрк а, букъ а берзийна гам тусуш лохчу гIантахь хиъна Iен эгIаза воккха стаг а, цIенкъах а хьекхалуш йолу неI а йоьллуш араяьлла йоккха стаг а… — дерриге а дукха хьалха дIадаьллачу, амма дагадеъча мерза, лазаме ойланаш кхоллайолуьйтучу ширчу дахарера дара. Кхуьнан дедайн а, ненананойн а дахарера.\nХIинца и дерриге а дIадаьлла. ХIинца сискалан метта кIайчу деман бепиг ду, тIехуучу говран метта — машен, синкъераман метта — хьайн карахдерриг.\nХIокху кертахь хIинца а куьркахь хьаьжкIаш кхорзура, цух бина даьттагIа а буура, уллохула тIехволу некъахо, «чу вагIахьара хьо» олий, хьаша вой, тIе а оьцура, учахь йолчу нохчийн пешахь цIе а йогура, цу чохь кечдинчу пхьуьйре берриг доьзал — доккха ши стаг а, цхьа кIант а, йоI а — охьа а хуура, туьйсинчу гаьмнашца хьаьжкIашна асарш а дора, тIаккха дIо дехьарчу уьрда тIехь мангалш а хьокхура.\nВовшашка оьгIазе дош олуш цхьа а вист а ца хуьлура, воккханиг — воккха, жиманиг — жима а вара, сагIийна хIума ца луш цхьа а пIерасканан буьйса тIех а ца йолуьйтура, белларш а ца бицбора, массо а малх кхетале хьала а гIоттура.\nКхин цхьа хIума а дара хIокху тIе стевн коьллаш евллачу басахь лаьттачу цIийнан кертахь — иза синтем бара. Синтеме а, тийна а, аьхна-шийла а хуьлура аьхкенан довхачу деношкахь цIийнан чоьнашкахь, иштта хуьлура Iай, пеша тIехь кIеж туьйсуш яй хилча, дIа а тевжина, вижина Iилла дог доуьйтуш.\nХIора Iуьйранна, Органна тиллинчу тIайх а яьлла, йоккхачу, буьйцучу маттаца а, тIедухучу духарца а, юучу хIуманца а гIалахойх цуьрриг а къаьсташ а боцу нах бехачу юьрта балха йоьдучу хIокху доккхачу шина стеган йоьIан амал а оцу синтемах яра. Цхьаьннан а — воккхачуьн стенна дуьйцу, я ура-атталла жимачуьн а некъ ца хадош, гIиллакхе хилар а, балхах оза ца луш, дерриге ша дан гIертар а, шен нийсархой санна, хьаьдда доьдучу дахарна тIаьхьа цаидар а дара оцу синтемах, оцу ширделлачу цуьнан ден-ненан дахарх.\nЙоIана хаалора оцу синтемо, шен амалца ша дахарна мелла а юьстах тоьттуш, цунна гора оьздангаллех болу кхетам шен а, шен нийсархойн а Iаламат тайп-тайпана хилар. Кхунна ша нийса хетара, хIетте а тола уьш тулура. Царах дукхахберш маре а бахна, шайн доьзалш а болуш Iара. Ткъа кхуьнан ткъе итт шо а кхаьчнера. ХIара тоххарехь тешнера, мацах шайн нана йолчу санна, ша йолчу хин коьрте ву аьлла къонах хIуттур цахиларх. Иза цуьнан мерза сатийсам бара, цкъа а кхочушхила ца боьгIна. ХIинца, охьатаьIна лелча, хIумма ца хуьлура. ХIинца массо хIума а гайта дезара: бIаьргаш а, пхьаьрсаш а, ела а къежна кIайн цергаш а, йоца коч а юьйхина…\nКхуо емал а ца бора ишттанаш. Мелхо а хIара хьоьгура царах. Амма иштта, мел лаарх а, хила-м лур яцара. ХIара кхечу заманера яра. Цундела сарралц — болх, тIаккха суьйранна бежнаш Iалашдой, етт а узий, кхалла хIума а йой, шен чу а йоьдий, дIатоьра. Нанас олура: «Маха баккха хаьа, ала хIума долуш яц, балхана тIера ю, са а ма гатде ахь…». ХIара цунна дуьхьал хIумма а ца олуш, гIийла елакъежара.\n«Дада, дада, хIинца кхин зама ю». — «Хилча хIун ду?» — «Иза ду-кх».\nЦуьнан мохь тоха дог хилира: «ХIей, дада, нана, ма Iе иштта, дахар дIадолуш лаьтта шуна. Шуьшиннан ши бер а тоххарехь шайнна пеш латон хан тIехъяьлла ма ду. ХIокху кертахь шуьшиннан берийн бераша эккхийтина гIовгIа хила еза хан а тIех ма яьлла. Мел цIена хи а, хIоьттина лаьттича, телха шуна. Иштта – дахар а. Хьаланисъе хIара разъяьлла лаьтта керт, гонах еттина кибарчиг а юттуш, таде шира цIа а, лалла кху кертара синтем. Иза гезгамаша бу шуна, массо а паргIатонех воккхуш, шух хьаьрчина. Арахь, муттанех юьзна, дахарх кхехка бIаьсте. Ма гIелъялийта шайн дахаран бIаьсте. Кхана-лама, цIеххьана, «тхуна ца хаьара» аш бахахь а, цIе хилла, кIур боцуш дIадер ду шуна хIара таханлераниг. ТIаккха кхин бIозза хала хир ду шуна шуьшиннан берашна цхьа а гIортор а, цхьа а тхов а боцчу дуьненан арахь диса, шаьш шуьца даьккхина дахар даьгначохь мохо дIасакхуьйсу овкъарш а гуш, доладелла лела…».\nДе дика дойла! Болх меле хуьлда кху сайта тIехь и бечун! Суна боккха кхаъ хили хiара юйла хиъча. Школера цIахь iарна со дохко яьккхина хIума а дацара хIинццалц (къаной дIасатиттича ла а ца делла ма Iийна со). Хiара хаарш ма дара чехкка берашна тIекхехьа дезаш. Иза дийр долу хьехархо маса ву техь хIинца цигахь?\nЧIогIа оьшуш сайт ю, чулацам болуш къамелаш, материалаш ю.\nИнтернетаца уьйр халуо латтош ю со: кхетам-хаарш кIезиг ду. Амма нохчоллех (нохчех а!) лазам чIогIа бу!\nТасуева Мединат. Йоккха АтагIа. mtasueva5265@mail.ru


> ДЕЦА>Кожени Обувки>Обувки за Деца до 5 г. (до 31 размер)>ЛЕО в синьо\nРазмери 18/19 - 34.\n18-192021-222324-2526 (+ 6 лв.)27-28 (+ 6 лв.)29 (+ 6 лв.)30 (+ 6 лв.)31 (+ 20 лв.)32 (+ 20 лв.)33 (+ 20 лв.)34 (+ 20 лв.)


Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба классни чиний хьакъехьа\nХалкъа Гуллама 17 ноябре 2005 года\nУкх Законо оттаю Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански г1улакхерча наха (д1ахо - граждански г1улакхера нах) Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба классни чинаш (д1ахо - классни чинаш) телареи метталоаттадареи порядок.\nКлассни чинаш тел граждански г1улакхерча наха х1аранена къаьстта, ца1 шоаллаг1чоа т1ехьа нийсдеш, граждански служба г1улакхий группа доазонашка граждански службе леладеча г1улакхага хьежжа, х1аьта иштта профессиональни боарам, Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански г1улакхе (д1ахо граждански г1улакх) хьалхарча классни чине волаши граждански службе Г1улакх леладеши яьккхача хана д1оахал теркал а деш.\nХьалхаг1а Г1алг1ай Республика паччахьалкхен г1улакхерча наха енна хинна квалификационни разрядаш лоарх1 "Г1алг1ай Республика паччахьалкххен граждански служба хьакъехьарча" Г1алг1ай Республика Законо оттадаьча Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба классни чинашца нийслуш.\nКлассни чинаш доаккхаг1а хилар белгалдоал Г1алг1аи Республика бокъонца волча 1-ча класса паччахьалкхен советника классни чинагара д1адоладаь з1амигдара порядкаг1а ца1 шоллаг1чоа т1ехьа уж укх Закона йолча приложене т1а д1аяздаь хиларца.\nКлассни чин хила йиш я эггара хьалхара е арг1анара. Граждански служба эггара хьалхара классни чин лу граждански служба классни чин доацаш волча граждански г1улакхерча сага. Из деш теркалду паччахьалкхен служба кхыча тайпара классни чин, дипломатически ранг, Российски Федераце паччахьалкхен службе хьалха хиннача моттиге граждански г1улакхерча сага енна хинна воински е лаьрхх1а звани.\nГраждански службе водаш, паччахьалкхен служба кхы тайпа классни чин, дипломатически ранг, воински е лаьрхх1а звани йолча Российски Федераце гражданина граждански служба эггара хьалхара классни чин лу граждански служба г1улакхий группа доазонашка граждански службе леладеча г1улакхага хьежжа.\nНагахьа санна белгалдаь граждански служба классни чин граждански г1улакхерча сага паччахьалкхен служба кхы тайпа классни чинал, дипломатически рангал, воински е лаьрхх1ача званел лохаг1а дале граждански г1улакхерча сага граждански служба классни чин дала йиш я граждански службе цо леладеча г1улакха доаг1аш долча классни чинал цхьа лаг1а лакхаг1а, цхьабакъда цо леладеча г1улакха йоаг1ача граждански служба г1улакхий группа доазонашка.\nГраждански служба классни чин луш теркал ду паччахьалкхен службе кхыча тайпарча классни чине, дипломатически ранге, воински е лаьрхх1а звани йолаш хилара хана д1оахал.\nЭггара хьалахара классни чинаш (граждански г1улакхерча саго леладеча граждански служба г1улакха доаг1ача граждански служба Г1улакхий группага хьежжа) да:\n1)\tграждански служба г1улакхий з1амаг1а йолча группана - Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-ча класса секретарь;\n2)\tграждански служба г1улакхий йоккхаг1а йолча группана - Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-ча класса референт;\n3)\tграждански служба г1улакхий ведущи группана - Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-ча класса советник;\n4)\tграждански служба г1улакхий керттерча группана Г1алг1ай Республика паччахьалкхен 3-ча класса советник;\n5)\tграждански служба г1улакхий лакхехьарча группана - Г1алг1ай Республика бокъонца вола паччахьалкхен 3-ча класса советник.\nЭггара хьалхара классни чин лу граждански г1улакхерча сага испытани толаме чакхъяьнначул т1ехьаг1а, х1аьта нагахьа санна испытании яь еце граждански г1улакхера саг граждански служба Г1улакхе хьожаваьчул т1ехьаг1а кхо бутт баьнначул т1ехьаг1а.\nАрг1анара классни чин граждански Г1улакхерча сага лу хьалхара классни чин долаш граждански г1улакх дара оттаяь ха чахъяьнначул т1ехьаг1а а граждански г1улакхерча сага лушдолча классни чина нийсса е кхы а лакхаг1а классни чин шийна белгалдаь граждански служба г1улакх цо леладара хьале а.\nГраждански г1улакх леладара оттаю ер ханаш:\n1)\tРоссийски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-чеи 2-чеи класса секретара, Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3- чеи 2-чеи класса референта классни чинашта - цхьа шу;\n2)\tРоссийски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-чеи 2-чеи класса советника, Г1алг1ай Республика паччахьалкхен 3-чеи 2-чеи класса советника классни чинашта - ши шу;\n3)\tГ1алг1ай Республика бокъонца волча паччахьалкхен 3-чеи 2-чеи советника классни чинашта - цхьа шу;\n4)\tРоссийски Федераце паччахьалкхен граждански служба 1-ча класса секретара, Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 1-ча класса референта, Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 1-ча класса советника, Г1алг1ай Республика паччахьалкхен 1-ча класса советника классни чинашта ханаш увттаяц.\nКлассни чин данначун граждански службера ха ларх1а йолаю классни чин даннача дийнахьа денз.\nГраждански служба лакхерча г1улакха т1а граждански г1улакхера саг хьожавеш хилча цунна дала тарлу арг1анара классни чин, нагахьа санна хьалхарча классни чине волаш граждански службе хилара укх Закона 3-ча статья т1а оттаяь ха чакхъяьнна яле а граждански г1улакхерча сага луш долча классни чина нийсса е лакхаг1а классни чин граждански служба цу г1улакха белгалдаь хьалаш дале а.\nГраждански службе хьалхаг1а леладаьчул лакхаг1ча группаг1а лаьрх1ача граждански служба г1улакха т1а граждански г1улакхера саг хьожавеш белгалваьча г1улакхерча сага дала йиш я укх Закона 6-ча статьяга хьежжа граждански служба г1улакхий цу группана эггара хьалхара дола классни чин, нагахьа санна из классни чин граждански Г1улакхерча сага долча классни чинал лакхаг1а дале. Белгалъяь моттиг нийсъялча классни чин лу ца1 шоллаг1чоа т1ехьа хиларга ца хьежаши хьалхарча классни чине волаш граждански службе хилара ха теркал ца еши.\nУкх пунктага хьежжа граждански г1улакхерча сага классни чин лу оттаяь хинна еце граждански служба г1улакха т1а из хьожаваьчул т1ехьаг1а кхо бутт баьлча мара лац.\n"Специалисташ" а "1алашо еш бола специалисташ" а яхача категорех бокъоний ха хаьда йоацаш граждански служба Г1улакх, х1аьта иштта граждански служба г1улакхий керттерчеи ведущий группех лоарх1ача "кулгалхой" яхача категорех граждански служба г1улакх леладеш болча граждански служба наха классни чин лу цар квалификационни экзамен д1аянначул т1ехьаг1а.\nГраждански служба Г1улакхий лакхерча группах лаьрх1ача "кулгалхой" яхача категорех бокъоний ха хаьда йоацаш граждански служба г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха классни чинаш тел квалификационни экзамен д1аянначул техьаг1а, нагахьа санна цу граждански г1улакхерча саго квалификационни экзамен д1аянна хилара хьакъехьара решени паччахьалкхен органа кулгалхо волча цу наниматела викало е Г1алг1ай Республика ц1ераг1а наниматела викала бокъонаш кхоачашъеча цу кулгалхочун викало т1аийца яле.\nГ1алг1ай Республика бокъонца волча паччахьалкхен 3-ча, 2-ча, 1-ча класса советника классни чинаш тел граждански Г1улакхерча наха Г1алг1ай Республика Президента.\nУкх Закона 11-ча статья т1а белгалдаь классни чинаш тел:\n1)\tбалха кулгал дер Г1алг1ай Республика Президент волча исполнительни 1аьдала органашка - цу органий кулгалхой представленег1а, исполнительни 1аьдала кхыча органашка Г1алг1ай Республика Правительства представленег1а;\n2)\tкхыча паччахьалкхен органашка е аппараташка - цу органий кулгалхой представленег1а.\nГ1алг1ай Республика паччахьалкхен 3-ча, 2-ча, 1-ча советника классни чинаш тел граждански г1улакхерча наха:\n1)\tисполнительни 1аьдала органашка - Г1алг1ай Республика Президента Г1алг1аи Республика Правительства представленег1а;\n2)\tкхыча паччахьалкхен органашка - Г1алг1ай Республика Президента органа кулгалхочун представленег1а.\nРоссийски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-ча, 2-ча 1-ча класса советника, Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба 3-ча, 2-ча, 1-ча класса референта, Российски Федераце, паччахьалкхен граждански служба 3-ча, 2-ча, 1-ча класса секретаря классни чинаш тел граждански г1улакхерча наха паччахьалкхен органа кулгалхо волча наниматела викало е Г1алг1ай Республика ц1ераг1а наниматела викала бокъонаш кхоачашъеча цу кулгалхочун викало.\nГраждански г1улакхерча наха классни чинаш тел Г1алг1ай Республика Президента, паччахьалкхен органа кулгалхочун е белгалваьча кулгалхочун викала актага хьежжа.\nКлассни чин далара хьакъехьара йоазув д1аязду граждански г1улакхерча сага лични дела т1еи къахьегама книжка т1еи.\nГраждански службе къаьстта белгала х1амаш карахдаларах хоаставара хьисапе граждански г1улакхерча сага классни чин дала йиш я:\n1)\tдоагг1аш долча классни чине волаш граждански г1улакхе хила укх Закона 8-ча статья т1а оттаяь ха чакхъялале, цхьабакъда граждански службе г1улакх леладеш ялх бутт чакхбаьнначул т1ехьаг1а - граждански служба г1улакха доаг1ачул лакхаг1а доаца классни чин;\n2)\tоттаяь ха чакхъяьнначул т1ехьаг1а - леладу г1улакх чудоаг1ача граждански служба г1улакхий группа доазонашка граждански службе леладеча г1улакха доаг1ачул цхьа лаг1а лакхаг1а дола классни чин.\nАрг1анара классни чин лац дисциплинарни бехк баьча граждански г1улакхерча наха, х1аьта иштта служебни тохкам беш е уголовни дош суде дувцийта оттадаь болча граждански г1улакхерча наха.\nГраждански г1улакхерча сага данна хинна классни чин юхедус граждански службе леладаьча г1улакха т1ара из мукъавалийтача а граждански службера мукъаваьлча а (цу даькъе пенсе вахарца дувзаданна а), х1аьта иштта юха граждански службе эттача а.\nГраждански г1улакхерча сагагара классни чин д1адаккха йиш я суда рещенег1а доккха е къаьстта доккха зулам дарах суд йича.\nКлассни чин даларца дувзаданнача дешаех дола инвидуальни служебни къовсамаш къестаду Российски Федераце законодательствага хьежжа.\nГ1алг1ай Республика Президентага ший нормативни бокъоний акташ укх Законага хьежжа нийсъе ала.\nЕр Закон ч1оаг1аденна д1аотт ер официально кепатехача диййнахьа денз.\nГ1алг1ай Республика Президент М. М. ЗЯЗИКОВ\nпаччахьалкхен служба классни\nчиний хьакъехьарча" Г1алг1ай\nРеспублика Закона йола\nГ1алг1ай Республика паччахьалкхен г1улакхерча наьха квалификационни разрядаш "Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба хьакъехьарча" Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба классни чинашца нийсъяра\nГ1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба хьакъехьа\nХалкъа Гуллама 17 ноябре 2005 шера\nУкх законо нийсъю Российски Федераце законодательствага хьежжа Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба лелаелга в1ашт1ехьдаларца ювзаенна юкъамоттигаш.\nСтатья 1. Керттера терминаш\nУкх Законе кхоачашде лерх1арашта лелаеча терминий ма1ан:\n1) Г1алг1ай Республика паччахьалкхен г1улакхаш - Г1алг1ай Республика паччахьалкхен органий бокъонаш юкъарчал доаццаш кхоачашъяра Г1алг1ай Республика Конституце, Г1алг1ай Республика законаша увттадеш дола г1улакхаш;\n2) наниматела викал - паччахьалкхен органа кулгалхо, паччахьалкхен г1улакх леладу саг, е белгалваьча кулгалхочун е Г1алг1ай Республика ц1ераг1а наниматела бокъонаш кхоачашъеш болча наьха викал.\nСтатья 2. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба\n1. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба (д1ахо -граждански служба - Г1алг1ай Республика паччахьалкхен органий бокъонаш кхоачашъелга 1алашдара долча Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхашкара (д1ахо - граждански служба г1улакхаш) Российски Федераце гражданий, (д1ахо - гражданаш) Г1алг1ай Республика паччахьалкхен г1улакхаш леладеча гражданий (кадрови резерве хилари кхыйола моттигаши чу а лоацаш) профессиональни г1улакхера болх.\nСтатья 3. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански г1улакхера саг\nГ1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански г1улакхера саг (д1ахо - граждански г1улакхера саг) - Г1алг1ай Республика граждански служба лелае шийна декхар д1ат1аийца вола Российски Федераце гражданин. Г1алг1ай Республика граждански г1улакхерча саго Г1алг1ай Республика граждански служба г1улакха т1а волаш кхоачашбу профессиональни служебни болх г1улакха т1а хьожавара хьакъехьарча актага а служебни контрактага а хьежжа, х1аьта ше лелаварах республикански бюджета средствай чотаг1а ахча а ийду.\nСтатья 4 . Граждански г1улакха принципаш\nГраждански г1улакха принципаш я:\nсагеи гражданинеи бокъоний а парг1атоний а приоритет;\nфедеральни граждански службаи Г1алг1ай Республика граждански службами бокъоний а организационни а лардаш цхьатарра хилар;\n3) Российски Федераце паччахьалкхен мотт ховш болча гражданий граждански службе хила цхьатарра йиш хилар а из леладе цхьатарра хьалаш хилар а ма1а-кхал хиларах, расах, къамах, хьаваьннача моттигах, таро хилареи карарча г1улакхеи хьалах, вахача моттигах, моллаг1а ди лелабарах, тешаш хиларах, общественни объдиненешта чувоаг1аш хиларах, х1аьта иштта профессиональни а г1улакхий говзалца дувзаданна доацача кхыча х1амаех тийша х1ама доацаш;\n4) граждански г1улакхерча наьха профессионализми компетентности;\n5) граждански г1улакх хувцалуш доацаш хилар;\n6) граждански г1улакха хьакъехьарча информацена т1акхача атта хилар;\n7) общественни объединенешцеи гражданешцеи в1аши д1а-юха г1улакхаш леладар;\n8) граждански г1улакхера нах цар профессиональни г1улакха балха бокъонаг1а доацаш юкъег1ертарах лорабеш хилар.\nСтатья 5. Паччахьалкхен граждански служба бокъон лард нийсъяр\nГраждански службаца ювзаенна юкъамоттигаш нийсъелга кхоачашду:\n1. Российски Федераце Конституце;\n2. "Российски Федераце паччахьалкхен служба система хьакъехьарча" Федеральни законо;\n3) "Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба хьакъехьарча" Федеральни законо;\n4) кхыча федеральни законашеи Российски Федераце кхыйолча нормативни бокъоний акташеи;\n5. Г1алг1ай Республика Конституце;\n6. Укх Законе;\n7. Г1алг1ай Республика кхыча законошеи кхыча нормативни бокъоний акташей;\n8. паччахьалкхен органий нормативни бокъоний акташ.\nСтатья 6. Граждански служба г1улакхаш\nГраждански служба г1улакхаш оттаду Г1алг1ай Республика Президента указо паччахьалкхен органа е паччахьалкхен г1улакх леладеча сага полномочеш кхоачашъелга 1алашдар духьа "Российски Федераце паччахьалкхен гажданске служба хьакъехьарча" Федеральни закона положенеш теркал а еш.\nСтатья 7. Граждански служба г1улакхий классификации\n1.Граждански служба г1улакхаш декъалу категорештеи группаштеи.\n2.Граждански служба г1улакхаш декъалу укх категорешта:\n1) кулгалхой - паччахьалкхен органий а цар структурни подразделенеи а (д1ахо - подразделени) кулгалхойи кулгалхои заместителийи г1улакхаш, паччахьалкхен органий представительстваи а цар подразделенеи а кулгалхои заместителийи бокъоний хаьдда ха йолаш е бокъоний ха доазув оттадаь йолаш леладу г1улакхаш;\n2) г1ончаш (советникаш) - паччахьалкхен г1улакхаш леладеча наха, паччахьалкхен органий кулгалхошта, паччахьалкхен органии представительстваи кулгалхошта цар бокъонаш кхоачашъе гlo дара оттадеш а белгалбаьча наьхеи кулгалхойи бокъонаш хаьдда ха йолаши доазув оттадаь ха йолаши леладеш а дола г1улакхаш;\n3) специалисташ - паччахьалкхен органаша оттадаь декхараши функцеши кхоачашъелга профессиональни 1алашдара оттадаьи бокъоний ха хаьдда йоацаш леладеши дола г1улакхаш;\n1) 1алашо еш бола специалисташ - паччахьалкхен органий болх\nорганизационно информационни, документационни, финансово-экономически, боахама, кхы тайпа 1алашбара оттадеши бокъоний ха доазув доацаш лелаеши дола г1улакхаш.\n3. Граждански служба г1улакхаш декъалу укх группашта:\n1.- граждански служба лакхера г1улакхаш;\n2.- граждански служба керттера г1улакхаш;\n3.- граждански служба ведущи г1улакхаш;\n4.- граждански служба доккхаг1дола г1улакхаш;\n5.- граждански служба з1амаг1дола г1улакхаш;\n4. "Кулгалхой" а "г1ончаш (советникаш)" яхача категорей г1улакхаш декъалу граждански служба лакхерча, керттерча, ведущи г1улакхий группашта.\n"Специалисташ" яхача категоре г1улакхаш декъалу граждански служба лакхерча, керттерча, ведущи, доккаг1долча г1улакхий группашта.\n6. "1алашо еш болча специалистий" категорей г1улакхаш декъалу граждански служба керттерча, ведущи, доккхаг1долча, з1амаг1долча г1улакхий группашта.\nСтатья 8. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхий Реестраш\n1. Паччахьалкхен органашка, категорешка, группашка, х1аьта иштта кхыдолча бахьанех классификации яь дола Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхех латт Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхий Реестра разделаш йола Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхий перечнеш. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхий Реестр ч1оаг1ъю Г1алг1ай Республика Президента указаг1а, "Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба хьакъахьерча" Федеральни закона положенеш, х1аьта иштта паччахьалкхен органий структураш Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба г1улакхий ц1ераш, категореш, группаш, федеральни паччахьалкхен граждански служба Реестро оттадаь г1улакхаш теркал а деш.\n2. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба г1улакхий Реестр Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба г1улакхий Сводни реестра дакъа да.\nСтатья 9. Граждански служба классни чинаш\n1.- Граждански служба классни чинаш тел граждански г1улакхерча наха граждански службе леладеча г1улакхага хьежжа граждански служба г1улакхий группа доазонашка.\n2.- Бокъоний ха доазув долаш йоацаш граждански служба г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха классни чинаш тел д1аяннача квалификационни экзаменах хьахиннарашка хьежжа.\n3.- Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба лакхерча группа г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу Г1алг1ай Республика 1, 2, е 3-ча класса бокъонца вола паччахьалкхен советник.\n4.- Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба керттерча группа г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу - Г1алг1ай Республика 1, 2 е 3-ча класса паччахьалкхен советник.\n5.- Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба ведущи группа г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу - Г1алг1ай Республика паччахьакхен граждански служба 1, 2, е 3-ча класса советник.\n6.- Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба йоккхаг1йолча группа г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу - Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба 1, 2, е 3-ча класса референт.\n7.- Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба з1амаг1йолча группа г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу - Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба 1, 2, е 3-ча класса секретарь.\n8. Граждански служба лакхерчеи керттерчеи группай г1улакхаш леладеча граждански г1улакхерча наха граждански служба классни чин лу Г1алг1ай Республика Президента.\n9. Укх статьяй 5, 6, 7 доакъош т1а белгалдаь граждански служба классни чинаш лу наниматела викало.\n10. Г1алг1ай Республика паччахьалкхен граждански служба классни чинаш телареи метталоаттадареи порядок белгалъю Г1алг1ай Республика законо.\nСтатья 10. Граждански служба г1улакхашкара квалификационни д1адехараш\nГраждански служба г1улакхашкара квалификационни хьадехараш чудоаг1а профессиональни дешара боарамгара, граждански служба (паччахьалкхен служба кхыча тайпай) стажагара е специальностаг1а болх бара стажагара (опытагара), г1улакхера декхараш кхоачашдара хиланза яргйоацача профессиональни знанешкара а навыкашкара а хьадехараш.\n2.- Граждански служба г1улакхашкара квалификационни хьадехараш оттаду граждански служба г1улакхий категорешкеи группашкеи хьежжа.\n3.- Граждански служба г1улакхий ерригача группай "кулгалхой", "г1ончаш (советникаш)", "специалисташ" яхача категорей, х1аьта иштта керттерчеи ведущий группай "1алашо еш бола специалисташ" яхача категоре а граждански служба г1улакхашкара квалификационни д1адехарашта чудоаг1аш да лакхера профессиональни образовани хилар.\n4.- Граждански служба г1улакхий йоккхаг1йолчеи з1амаг1йолчеи группай "1алашо еш бола специалисташ" яхача категоре граждански служба г1улакхашкара квалификационни хьадехарашта чудоаг1аш да балха лостамга хьежжа юкъера профессиональни образовани хилар.\n5.- Г1алг1ай Республика граждански г1улакхерча наха граждански служба (граждански служба кхыча тайпай) стажагара е специальностаг1а беча балха стажагара (опытагара) квалификационно хьадехараш оттаду:\n1) "кулгалхой" "г1ончаш (советникаш)", "специалисташ" яхача кате горег1 арча граждански служба лакхерча г1улакхашта лакхера профессиональни образовани, граждански служба керттерча г1улакхашка хинна шин шерал к1езигаг1а йоацаш балха стаж, х1аьта иштта специальностаг1а кхаь шерал к1езигаг1а йоацаш балха стаж;\n2) "кулгалхой" "г1ончаш (советникаш)", "специалисташ", "1алашо еш бола специалисташ" яхача категорег1арча граждански служба керттерча г1улакхашта - лакхера профессиональни образовани, граждански службе ведущи г1улакха т1а волаш шин шерал к1езигаг1а йоацаш граждански служба (паччахьалкхен служба кхыча тайпай) стаж е специальностаг1а кхаь шерал к1езигаг1а йоацаш болх баь стаж;\n3) "кулгалхой" "г1ончаш (советникаш)", "специалисташ", "1алашо еш бола специалисташ" яхача категорег1арча граждански служба ведущи г1улакхашта - лакхера профессиональни образовании, шин шерал к1езигаг1а йоацаш граждански служба лакхерча г1улакхашка волаш граждански служба (паччахьалкхен служба кхыча тайпай) стаж е кхаь шерал к1езигаг1а йоацаш специальностаг1а болх баь стаж;\n4) "специалисташ", яхача категорег1арча граждански служба доккхаг1ча г1алакхашта - лакхера профессиональни образовани, кхаь шерал к1езигаг1а йоацаш специальностаг1а баьча балха стаж;\n5) "1алашо еш бола специалисташ" яхача категорег1арча граждански служба доккхаг1чеи з1амаг1чеи г1улакхашта - балха эшшача лостамаг1а йола юкъера профессилональни образовании, балха стаж хиланза яргьяц аьнна доацаш.\n6. Г1улакхера декхараш кхоачашдара хиланза яргйоацача профессиональни знанешкареи навыкашкареи квалификационни хьадехараш оттаду паччахьалкхен органа нормативни актаг1а цун декхараши функцеши теркал а еш, граждански г1улакхерча сага г1улакхерча регламента юкъе а йохийт (д1ахо - г1улакхера регламент).\nСтатья 11. Доходий хьакъехьара, боахамеи боахама хьисаперча декхарийи хьакъехьара сведенеш д1ачутелар\n1. Гражданина граждански г1улакхе отташ, х1аьта иштта граждански г1улакхерча саго отчетни шера т1ехьадоаг1ача шера 30 апрелал т1ехьа ца йоалийташ xlapa шера наниматела викалга д1ател доходий хьакъехьара, боахамеи боахама хьисаперча декхарийи хьакъехьара сведенеш.\n2. Налогаш тохара объекташ йолаш граждански Нулакхерча саго д1аийцача доходий доалахьа хилара бокъонаг1а цун кара болча бохамеи хьакъехьа граждански г1улакхерча сага боахама хьисаперча декхарий хьакъехьара сведенеш д1ачутелара хьакъехьара положени ч1оаг1ъю Г1алг1ай Республика Президента указаг1а "Российски Федераце паччахьалкхен граждански служба хьакъехьарча" д1адехараш теркал а деш.


Омскерчу ИК-7 колонехь дина герз\nОмскерчу номер 7 йолчу колонехь хан яьккхинчу Абраменко Сергейс дийцина, шега Iазапаш хьегийтира, Федералан таIзар кхочушдаран урхаллин (ФСИН) а, Талламан комитетан а, прокуратурин а лаккхарчу даржхошна гравировкашца гIалакхаш а, тарраш а дайтора аьлла. Цуьнца йина интервью зорбане яьккхина Gulagu.net. проекто. Проект кхоьллинчу Осечкин Владимира бахарехь, ИК-7 колонехь ворхI шо даьккхина Абраменкос, цигахь дукхазза къиза йиттинера цунна, гIело хьегийтира, сийзазвора.\nТутмакх лаьттинчо дийцарехь, колонин промзонехь 12 сахьтехь сов белхаш бойтуш хиллера цуьнга. ТIеман гIалакхаш а, тарраш а деш, царна тIехь "ФСИН-н инарлашна а, Талламан комитетан а, прокуратурин лакхарчу даржхошна а совгIатна гравировкаш а еш".\n"Юстицин инарлашна а, полковникашна а деза совгIаташ кхачош хиллера ИК-7 колонин хьаькамашкара. Оцу коррупцин зIенаша лелош хилла дийнна ворхI шарахь Iазапийн конвейер, эзарнашкахь тутмакхашна тIехь къизаллаш, сийсазаллаш лелош, уьш хьийзош", - яздо Осечкина комментарехь.\nДечкен-беттан юьххьехь Сибирь-Реалии проекто яздира, Омскерчу ИК-7 колонехь хенаш яьхнарш бакъонашларъярхошка бовларх, шайна тIехь лелийнарг бахьана долуш бехктакхаман гIуллакхаш дохур ду аьлла хеташ. Цара чIагIдора, шайна тIехьуьйсучара а, жигархоша а когаштIера лоций хьалаухкий, кхетамчуьра довллалц гIело латтайора, хьийзадора шаьш, ткъа прокуроран лакхарчу гIоьнчас шаьш дина аьрзнаш доуьйтура шайга аьлла.\nGulagu.net проектан авторо Осечкин Владимира а, цуьнан белхан накъосташа а 2021-чу шарахь зорбане даьккхира тутмакхашна тIехь гIело латторах ФСИН-н архиван материалан ши дакъа. Хьалхарчу декъехь гайтира Саратоверчу тутмакхийн лазартнехь лелийна къизаллаш, шолгIачу декъехь – Красноярскерчу ИК-17 колонехь тутмакхаш хьийзор. Саратовехь Iазапаш хьегийтарх видео зорбане яьккхинчул тIаьхьа Талламан комитето масех бехктакхаман гIуллакх диллира, ФСИН-н куьйгалхочо Калашников Александра а, цуьнан гIовсо Якунин Анатолийс а даржаш дитира.