Органикай дунен система — Википеди\nОрганикай дунен система\nОрга́никай дуне́н систе́ма (эрс: Система органического мира) — укх дунен тӀа хӀанз мел долчеи хьалха мел хинначеи организмий сурт оттадара система.\nДийнача хӀамай дуненгахьа массайтта миллион кеп я лоархӀаш. Из мел йола кепаш тайп-тайпара хилар а царна юкъера башхало хилар а тохкаш я, органикай дунен система оттае декхар долаш йола биологе систематика.\n1 Оагилга́ йоацараш\n2 Оагилга́ яраш\nОагилга́ йоацараш[тоаде | тоаде чура]\nКерттера статья: Оагилгаш доацараш\nОагилга лоаттам боацача дийнача организмий гуллам. «Оагилга́ йоацараш» яхар вирусаш яхачун синоним санна а леладу каст-кастта. 2003-ча шера юкъеяьнна термин я из карарча хана йовзаш мел йолча вирусел чоалханегӀа йола мимивирус хьайийлача хана. Оагилгачарех, эволюци а яь, хьахинна хила мегаш я из. Вирусел совгӀа оагилга́ доацачарех лоархӀ вироидаши вирусоидаши, иштта, цхьайола инфекционни агенташ а лоархӀ, цар геном ДНК е РНК хьисапе ца хилча (масала, прионаш).\nОагилга́ йоаца инфекце агент я, дийнача оагилгашка мара я́ха-ле́ла могаш йоаца. Вирусаш моллагӀча организма Ӏаткъа йиш йола я баьцовгӀашкареи дийнаташкаре Ӏойолаенна нӀа́нкӀигашкеи археишкеи кхаччалца (нӀа́нкӀигий вирусех дукхагӀча хана нӀанкӀигафагаш оал). Иштта вирусашта зе деш йола вирусаш а я йовзаш (вирусаш-сателлиташ).\nНобеля преме лаурет хиннача биолог Дэвид Балтимора оттаяь хиннай вирусий классификаци. ХӀанзара классификаци ICTV классификаци а, Балтиморах йола классификаци а вӀашагӀ а тохаш лелаю. Цу система́ юкъе 7 керттера тоаба я:\n(I) шин зӀанара ДНК йола, РНК-стади йоаца вирусаш (масала, герпесвирусаш, поксвирусаш, паповирусаш, мимивирус).\n(II) цхьан зӀанара ДНК йола вирусаш (масала, парповирусаш). Иштта хилча ДНК массахана\n(III) шин зӀанара РНК йола вирусаш (масала, ротавирусаш).\nположительни полярность йолча цхьан зӀанара РНК йола вирусаш (масала, пикорнавирусаш, [[флавивирусы]флавивирусаш]]).\nнегативнича е шолхача полярноста йолча цхьан зӀанара РНК йола вирусаш (масала, ортомиксовирусаш, филовирусаш).\n(VI) цхьан зӀанара положительни РНК йола, я́харгахьа РНК молекула дух тӀа а йолаш ДНЦӀ синтеза стади йола вирусаш (ретровирусаш, масала, ВИЧ).\n(VII) шин зӀанара ДНЦӀ йола, я́харгахьа РНК дух тӀа а йолаш ДНК синтеза стади йола вирусаш (ретроидни вирусаш, масала, гепатит В вирус).\nБаьцовгӀашта зе деш йола хӀамаш я. Лоацига йолча цхьан зӀанара РНК-ах латт уж, из зӀы Массехк бӀаь нуклеотид юкъейодаш а я гӀоза хьисапе къайла а я. Вирусашка хулаш йола белоках оболочка яц цар. Эггара зӀамагӀа йола scRNA вироидаш (зӀамига цитоплазман РНК) дуга тӀа ӀажагӀа Ӏатташ тӀайоалийтача вируса́ (ингал: RYMV, rice yellow mottle sobemovirus) Ӏаткъаш я, 220 нуклеотид мара а яц цар. ДикагӀа кхетадергдолаш: лазар хулийташ йолча эггара зӀамагӀча вируса геном 2000 нуклеотид совгӀа нуклеотид йолаш я. Вироидаш хьайийлар а, 1971 шера царна цӀи еннар Теодор Отто Динер ва .\nОагилга́ яраш[тоаде | тоаде чура]\nКерттера статья: Оагилга яраш\nЦхьан оагилга́ йола дийна организмаш я. Эукариоташка санна ший доазув дола оагилга тӀум а, кхыйола чура мембранни органеллаш а яц цар.\nКерттера статьяш: Археи и Систематика архей\nАрхеиш цхьан оагилга́ йола фусаш я е тӀум е мембранни органелла йоацаш йола.\nКерттера статья: НӀанкӀигаш\nКерттера статья: Эукариоташ\n↑ Mayo M. A. Developments in plant virus taxonomy since the publication of the 6th ICTV Report. International Committee on Taxonomy of Viruses (ингл.) // Ло:Нп3 : journal. — 1999. — Vol. 144, no. 8. — P. 1659—1666. — DOI:10.1007/s007050050620. — PMID 10486120.\nХьаст — «https://inh.wikipedia.org/w/index.php?title=Органикай_дунен_система&oldid=51338»\nЕр оагӀув тӀеххьара хийца хиннай укх ха́на: 9 Села 2022, 08:33.


Марсхьокху-бутт 07, 2016\n2009-чу шарахь Iамерке дIа а вахана, юха шен махка вирзина заррат талларан физик Амири Шахрам ирхъоьллина ГIажарийчоьнан Iедалша. Би-Би-Си-не Шахрама нанас бина и хаам. Заррат толлу физик Амири Шахрам 2009-чу шарахь вайнера хьаьжцIа вахханчохь.\nШо даьлча Iамеркехь гучувелира иза. Iилманчас чIагIдира хIетахь, ша Iамеркан къайлахчу сервисаша лачкъийнера, гIажаройн зарратан программех хаамаш шайна схьабийцийтархьама. Ткъа талламчаша иза бакъ ца динера, церан болчу хаамашца, Амирис шен лаамехь юкъаметтиг дIакхехьна Iамеркан Цхьаьнатоьхначу Штаташца. Физик вайна дукха хан ялалае, хаамийн гIирсашкахь даьржира гIажароша уранца заррат толлу аьлла.\n2011-чу шарахь пачхьалкхана ямарт ваьлла аьлла бехктакхаме гIуллакх айдинера Амирина дуьхьал. Дахначу шарахь цуьнан дас ша шен кIентан кхерамзаллина саготта вуйла дIахаийтинера. Оцу хенахь дена-нанна шайн кIантах хилларг Iедало ца хоуьйту шо сов хан яра. Дуьненаюкъарчу эксперташкарчу хаамашца, 2015-чу шарахь ГIажарийчохь эзар гергга стаг вийна Iедалша, дукхахберш царлахь кегийнах хилла.\nЕвроберто Охан-баттахь кхин дIа а яхъйира ГIажарийчоьнна шаьш тоьхна санкцеш, оцу пачхьалкхехь адамийн бакъонаш талхош хиларца доьзна.


Технарь | Либрусек\nГлавная » Серии » Технарь\nМиры Содружества (Вселенная EVE-online): Технарь\n1. Позывной «Технарь» [litres] 2023K, 293 с. - Муравьев\n2. Крот [Litres] 1353K, 246 с. - Муравьев


umm_hayrullah — происшествия — LiveJournal\nНохчийн блоггерша яздо***\n«Вайна дукхабезарш шайх лаьцна сирла дагалецамаш а буьтуш, дIабольху», - яздо блоггера Устарханова Лаурас ( laura_radio ):\nХала бара тIаьххьара бутт. 19-гIа декабрь. Нанас телефон туьйхира. ГIайгIане яра иза. Шен да-нана долчахь ю ша элира, шолгIа инсульт хилла метта вижна да. Вистхуьлуш а, юуш-молуш а вац. ШолгIачу дийнахь хьажа-хIотта яхара со. Ткъа дог-м тIулге дац. Хала ду хьайн гергара нах ишттачу хьолехь ган. Сайн ден да суна дага а ца вогIу. Цундела, хIара къаьсттина веза хетара. Цо нийсса ламаз дан Iамайора со, тайп-тайпана дийцарш дуьйцура. ЧIогIа хазахетара цо тхо(берийн бераш) дагардеш (цу дешнийн маьIна ца хиллехь а): О - Мо - Чепотки - Летом - Петом - Парпалетом – Доз - Моз – Гиназ. ТIаккха тхо лечкъаргех ловзура.\nДукха жимчохь дуьйна, со хьошалгIа моссаза йогIу, цецвуьйлуш, со мила ю хоьттура цо. Сан берриге шичойн цIераш йохура. ТIаккха ас суо Мубарик (иштта цIе йоккхура цо соьх) ю аьлча, кхин а чIогIа цецволура, «хьо муха схьакхаьчна, кемано я цIерпошто ялийна», - бохуш. Цул тIаьхьа бен ца хуьлура «могуш-паргIат» хаттар, дахаран къамелаш дар.\nТIаьххьара октябрь баттахь хиллера со ненан да волчахь. ХIетахь-м вуон вацара иза. Хьалха санна бегаш бора.\nЙоккхачу стаганна чIогIа сагатдора цо, хIунда аьлча цхьа шо хан яра цунна цхьа а стаг вевзаш воцу. Ша хьалхе дуьненчуьра дIакхелхича, цуьнга ледара хьовсарна кхоьрура, цуьнан вуон амал бахьанехь. Цуьнца даимма дика хилла вара сан ненан да. Ткъа ненан нана а чIогIа цIена а, хаза а, дика а лелла яра. Ткъа хIинца-м гIийла ю иза.\n27-чу декабрехь юха а ягIара со. БIаьргаш схьадоьллуш, ког-куьг меттах доккхуш вара ненан да. Амма къамел-м ледара дора. Мара а къевллина, барт баьккхира ас. Суо евзий хаьттира. Корт а ластийна, гIийла велавелира иза. Со йоьлхура. Вехха цхьаъ ала гIиртира иза. Эххар а, со муха схьакхаьчна хаьттира: кеманца я цIерпоштанца…\n2-чу январехь нене телефон туьйхира ас. Иза гIелъелла яра. Мукъа денош долччара, буьйса а йоккхуш, ненан да волчче яха дагадеара суна. Кхин 4 сахьт даьлча, иза дIакхелхира. Цуьнан цIе Iайнди яра. ЧIогIа тамашийна дика стаг вара иза. Вайна дукхабезарш шайх лаьцна сирла дагалецамаш буьтуш, дIабоьлху. Цу дагалецамех даг тIехь йовхо хуьлу, бIаьргашкахь – бIаьрхиш…\n«Пайхамарех (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) лаьцна гIан», - аьлла дийцар даладо шен блогехь Эстамиров ИбрахIима ( ibrashk ):\nДийцина цхьаьна бусалба зудчо: Сой, сан хIусамдай Мухьаммад Пайхамарех (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) лаьцна къамел деш дара. ЦIеххьана сан майрачуьн аз дегийра, «СубхьанаЛлахI, - элира цо, - тахана маьждигехь цхьаммо шен шичаца хилларг дийцинера. Цу кIанто даимма Пайхамаран асхьабех лаьцна дийцарш дуьйцуш хилла, церан ийманах лаьцна, вай цаьрга кхача мел гена ду, бохуш. Эххар а, цуьнан шичо лан а ца лайна, реза воцуш аьлла: «СубхьанАллахI, асхьабаш, асхьабаш…. Иза-м дара, амма вай а ма ду Делан дуьхьа лелаш, къахьоьгуш. Вайна а ма веза Мухьаммад Пайхамар (Делера салам-маршалла хуьлда цунна). Вай а ма ду…»\nКхин ца къийсалуш, и къамел дитина кIанта. Юкъахь хан яьлча, юха а гина цунна шен шич. Иза цхьана хIуманна тIехь хийцавалар гуш хилла. ХIун хилла, аьлла, шега хаттарш дича, дийца волавелла: «Цу дийнахь, хьоьца къамел динчул тIаьхьа, суна буьйсанна гIан гира. Автобус гира. Соьца цхьаьна цу автобус чохь асхьабаш бара, ткъа водителан меттехь Iаш Пайхамар вара (Делера салам-маршалла хуьлда цунна). Цхьа лаьмнаш долчу меттигехула доьлхуш дара тхо. Со дIасахьоьжура автобусе а, цу чохь болчарга а. Уьш массо а цу чохь бара. Суна уллехь. ЦIеххьана автобус разъелира. Меллаша гуонах чу хахкаелира. Чехка ца йоьдура иза, ара а ваьлла, сацо таро яра.\n«ТIулг. ТIулг а лехна, чкъург кIела хIотто беза», - дагадеана, автобус чуьра ара иккхира со. Дукха лийхира ас, эххар а цхьа тIулг карийна, со юхахьаьдира. ТIаккха гира суна Пайхамаран асхьабаш а автобус чуьра арабевлла хилар. Ара а бевлла… Автобус сацо, чкъургаш кIела шайн кортош хIиттош бара уьш! Уьш шайн кортош кIелхIиттош бара…\nСамаваьлла, цхьа а дош ца алалуш виснера со. Дала гайтира суна церан хьал а, цара Пайхамаран а, бусалба динан а дуьхьа деш хилларг, вай цкъа дийр доцийла а. АллахIу акбар…»\nШа дийцина ваьлча, юьхь тIе куьйгаш лаьцна, дIавирзира сан хIусамда… Ас ойла йора… Кест-кестта, дагахь а доцуш, ваьш дечу гIуллакхех дозалла до вай тидамза. Бусалба динан дуьхьа вай кIеззиг гIуллакх ца до аьлла тарлуш а хир ду. Амма вай мел дукха дича а, асхьабаша шайн синош ца кхоийначахь тIулгаш лехначарех хир ду вай. Бакъ хир ву, шен са дIаделча а, ша кIеззиг до моьттург…».\n«Хьиджаб йоьхна зуда дашо боттан чохь долчу жовхIарех тера ю», аьлла статья язйина блоггера Сайдаев Ислама ( islam_saidaev):\nШен дешархойн коьртахь йовлакхаш ган лаам ца хиллачу Ставрополерчу хьехархочо хьалаайъина долу дов хIинца а дIа ца тийна вайн махкахь. Керла шо тIекхачале журналисташца хиллачу цхьаьнакхетарехь Россин Президент В.Путин, гулбеллачеран хаттаршна жоп луш, юха а вистхилира цу хьокъехь. Лераме динан дай хьиджабна дуьхьал хилар билгалдаьккхира цо. Амма церан цIе-м ца яьккхира. ХIинца вай «хьиджаб» олуш долу йовлакх дукха зама хьалха дуьйна Россин Федерацехь Iаш болчу муьлххачу а къомахчу нехан духарца хилла ду, оьрсийн къоман духарца а цхьаьна. ХIора а къоман шатайпа хилла и йовлакх, амма цхьатерра лелош-м хилла. Цу тайпачу духарна дуьхьало еш волу стаг шен къоман ламастийн культуранна дуьхьал вуьйлуш ву. Вайн къоман культурин билгало йолчу йовлакхна кхин цIераш техка ца оьшу. Цу бахьанехь вайн ламастийн культурех кегийрхой юхатуху вай.\nТIаккха, йоцучахь халонаш а ца кхуллуш, IадIе вай? Вайн махкахь уьш иштта а тоъал ю. Дукха хан йоцуш, масех стаго къахьегар бахьнехь Нохчийн Республикан къоман политикин, зорбанан, хаамийн министерство декъехь а йолуш, «Нохчийн Республикин блоггерийн а, журналистийн а кхеташо» кхоьллина. ХIора кIиранах вовшах а кхеташ, чолхе хаттарш дийцаре догIу кхеташонан декъашхоша. И кхеташо кхоьллинчу хенахь дуьйна дийцаре яьккхинчара йоьрзуш яц школашкахь хиджаб лелор дехкаран тема». КхидIа автора довзуьйту цу хаттаран хьокъехь «Блоггерийн а, журналистийн а кхеташонан» декъашхошна хетарг.\nP.S. Изначально отобрала 5 постов. Но из-за большого размера текста пришлось ограничиться тремя. Текст еще никем не отредактирован, вы - первые читатели. Оцените...\nгазета "Даймохк", новая рубрика, перевод, чеченский язык\nНаш долг - знать и помнить своих героев\nИздавна чеченский народ славился героизмом, честью, храбростью и отвагой своих сыновей. У всех народов есть свои герои, немало их и у чеченцев. О достойнейших сынах Чечни слагали легенды и сказки, пели песни: Зелимхан Харачоевский, Байсангур Беноевский, Ахмад Автуринский, Бейбулат Теймиев, Сурхо Адиев... список можно перечислять очень долго, но я сейчас не об этом. К счастью, у нас много героев, которыми мы можем гордиться, которых мы любим и помним. В числе героев мне хочется упомянуть и имя Хасана Кааева, о котором я раньше писала в своем журнал http://umm-hayrullah.livejournal.com/3541.html, героически погибшего, спасая жизни тысяч людей.\nЖизнь человека свята и бесценна. И тот, кто спас хотя б одну человеческую жизнь, по праву может считаться героем. Особенно, если ценой такого героизма, становится собственная жизнь. Когда предстает выбор между своей и чужой жизнью, не каждый способен выбрать второе...\n23 декабря исполнилось 23 года с тех пор, как героически ( не побоюсь этого слова) погиб житель с.Алхан-Калы Грозненского района ЧР Хагиев Парудин. 1989 год. Он работал водителем икаруса в мебельном комбинате "Терек" г.Грозного, перевозил рабочих. В тот день ничто не предвещало беды, смерть обычно настигает нас неожиданно... Каждый занят своими делами, спешит кто-куда, даже не задумываясь об этом.... но она приходит, рано или поздно... Недалеко от Памятника пожарным, находящегося в Заводском районе Грозного, неожиданно посреди дороги загорелся пожар. Причиной послужил бензин, растекшийся по лужам. Одной маленькой искры, "отскочившей" от колеса икаруса, хватило для крупного возгорания. Парудин мог спасти свою жизнь, но он ринулся вызволять людей из автобуса. Люди, в панике, забегали обратно в автобус, несмотря на то, что водитель всеми силами пытался их спасти. Большая площадь вокруг автобуса была объята пламенем, поэтому люди боялись... Боялись пройти свкозь огонь. И забегали обратно в автобус, который тоже вскоре загорелся. Не всем удалось выжить в тот день. Не всех удалось спасти... Все же Парудин спас нескольких человек, но поплатился за это ценой собственной жизни... Он ушел героем, оставив после себя 35-тилетнюю молодую жену и семерых детей, младшему из которых был всего один годик. Ушел оставив о себе добрую память....\nНаш долг - помнить о таких героях. Наверняка многие знают подобные случаи героизма, чуть меньшего или большего. Мы должны рассказывать о них друг другу, чтобы знать и помнить... Помнить СВОИХ героев. Ведь нет чужой беды и нет чужих героев.\nВай декхар ду цу тайпа турпалхой дагахь латтор. Дала гечдойла турпаллица д1а мел кхелхинчарна!\nНохчийн блоггерша яздо*** — 15\nНаш долг - знать и помнить своих героев — 12


Тепсуркаев Салманна иэхье таIзар дарх лаьцна дIахьедар дина Закаев Ахьмада\nНохчийчохь а, дозанал арахьарчу нохчаша а, Оьрсийчохь маьрша болх бан аьтто болчу хаамийн гIирсаша а кху деношкахь доккхачу халахетарца йийцарейо махкара 19 шо долу вахархо, Telegram-ан IADAT каналан авторех волу Тепсуркаев Салман, шен дена а, нанна а лоьш, "ша-шена" таIзар деш, верзина а ваьлла, шишанна тIе хууш яьккхина видео.\nОцу хиламан хьокъехь дIахьедар дина дозанал арахьарчу Ичкерин Iедалан министрийн кабинетан куьйгалхочо, Лондонехь вехачу политика Закаев Ахьмада.\n"Иштта хIума нохчашна юкъахь хир дац моьттура суна, комментари ян иштаниг нислур а дац аьлла хетара. Амма селхана, оцу видеога хьажча, дIакхелхинчу сайн накъостех хьоьгуш Iийна со. Туьйранашкахь а вайна хир ду аьлла, хезар ду аьлла хIума дац хIара. Оццул маьттаза хIуманаш лелош чкъор гIоттур ду нохчашлахь, цо иза лелор ду, аьлла, цкъа а дагадеана дацара вайна" – аьлла Закаевс.\nКхидIа цо бира массо а нохчашка кхайкхам: "Нохчийн мохк турпалхой кхиина латта ду. Турпалхойн цIий хуьйдина латта ду иза. Оцу цIийна тIехь турпалхой кхиош лаьттина латта а ду иза. Тахана махкарчу Iедале дIасаца, ма латтае къоманна тIехь харцонаш олу хан тIекхаьчна. …Махкара Iедалан векалш кхойкху ас шаьш лелочу харцонех дохкобовларе. Дозанал арахьарчу нохчашка боху ас: самадовла, ма хIаллакдайта шайн децIера халкъ! "\nКъамел дерзош Закаевс йовзийтира Европерчу нохчашлахь къоман Iалашонаш кхочушъян лерина рогIера юкъараллин цхьаьнакхетаралла кхолла йолу шен Iалашо.\nГезгмашин-беттан 7-чу дийнахь IADAT пабликехь араелира тахана наха гIараяьккхина юьйцу видео. Иза Тепсуркаев Салмана ша хьажийна редакце бохура хьостанан администрацино. Ша нехан наношна а, зударшна а вон мел дерг баьхна машанехула, ша царна баьхнарг шена дуьхьалдаьлла, цундела ша до шена таIзар, элира Тепсуркаевс.


Сахар Domnita 1кг\nСахар Mos Zaharia 1кг\nСахар Magda 1кг\nСахар Domnita 5кг\nСахар Baghete 200x5г\n5 г • 200 шт. в уп.\nСахар Rioba 200x5г\nСахар коричневый Cinci inimioare Demerara 500г\nСахар Moș Zaharia 5кг\nСахарозаменитель Clio 1200шт\nСахар Cinci inimioare коричневый 200x5г\nСахар кубики Cinci inimioare 750г\nСахар коричневый Cinci inimioare 500г\nСахар Dalba 1кг\nФруктоза Cinci inimioare 500г\nФруктоза Balance 400г\nСахар Cinci inimioare коричневый тростниковый 750г\nСахар Cinci inimioare 1000x5г\nСахар Crocus органический кокосовый 454г\nСахар Dr. Oetker ванильный 1кг\nСахар Nunta 600x5г\nСахар 5 Inimioare органический 500г\nСахар Cinci Inimioare 200x5г\nСахар белый Cinci inimioare 500г\nСахар коричневый Mos Zaharia тростниковый 500г


Йог Рамачарака. Высший курс философии йогов (Гьяни-Йога. Учение йогов о мудрости и знании) 00000000361 - купить в интернет магазине товаров для единоборств BudoShop


ГIажарийчоь -- Космосе хьажо кечдеш ду маймалш.\nГIажарийчоьнан зорбанан гIирсаш дийцарехь, маймалш космосе дахийта дагахь ю ТехIран, цкъа дуьххьара шайн иза дан аьтто ца баьллехь а. ГIажарийчоьнан космосан агенталлан куьйгалхочо Фазели Хьамида дийцарехь, хIара бутт чекхбаьллачул тIаьхьа 10 де далале хила мегаш хIума ду иза. И де цхьаьнадогIуш ду 1979-чу шарахь революци хилла 34 шо кхачарца.\nМехIр олучу хаамийн агенталло дийцарехь, маймалш хIинца карантинехь ду. Пишгам (Пионер) олучу капсулана чохь хьура ду уьш космосе Кавошгар олучу космосан кемано.\nГIажарийчоьно хIинцале а дахийтина космосе цхьацца дийнаташ. Царна юкъахь дара мукадехкий а, уьнтIапхьидаш а, нIаьний а.\nАмма 2011-чу шарахь космосе маймалш дахийта аьтто ца белира гIажаройн.\nДийнаташ а, ораматаш а космосе эхийтар ехха истори йолуш гIуллакх ду. 1947-чу шарахь хьорматийн мозалгаш яра Iамеркахоша уггаре а хьалха космосе хьажийнарш. Цул тIаьхьа Iамеркан Iилманчийн тидам тIебахара маймалшна. Иза доьзна дара уьш адамех тера хиларца. Адамаш космосе дахийта кечлуш дина дара маймалш космосе хьажор.\nДуьххьарлера астронавт дара Альберт цIе йолу маймал. Ракета 62 километр хьалаяьллачул тIаьхьа садукъаделира цуьнан. Альберт ШолгIа кхечира космосе. Амма иза а делира 134 километр лакхадаьллачул тIаьхьа латта тIе юхадогIуш, парашют гал а яьлла.\nУггаре а хьалха, космосе а дахана, цIадаьхкинарш дара Iамеркан Юпитер олучу ракетина тIехь цига дахийтина долу Эйбл а, Бейкер а цIе йолу ши маймал.\nЛаттанан орбите тIе даьлларг дара Советан Союзо космосе дахийтина Лайка цIе йолу жIаьла. Iилманчаша хIоттийначу планаца а догIуш, 7 дийнахь космосехь Iийначул тIаьхьа, иза дуьйр долуш дара, дIовш а кхаллийна. Амма Лайка делира, косомосе кхаьчна масийтта сахьт а далале. Дукха йовха хиларна а, кхерадаларна а деллера иза.\nГIажаричоь шен кхиам хиларе сатуьйсуш ю. Фазелис дийцарехь, цу гIуллакхо аьтто бийр бу церан стаг космосе вахийта кечам беш. Ткъа иза дан дагахь бу гIажарой 2020-чу шарахь.\nГIажарийчоьнан космосан программа сагатдойтуш ю Малхбузенан, иза зарратан герз лело аьтто болу ракеташ зер Iалашонца кхочуш еш хила мега бохуш. Амма ТехIрано дIахьедарш до, шайн программа цIена машаран Iалашонаш йолуш ю бохуш.


Леденон — Википеди\n43°54′55″ къ. ш. 4°30′33″ м. д.HGЯOL\nЛеденон (фр. Lédenon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Безус, КабгӀиегӀ, Кольяс, Мейн, Сен-Бонне-дуь-ГагӀ, СегӀнак, ВегӀ-Пон-дуь-ГагӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Леденон&oldid=7815289»


Вансе (СагӀта) — Википеди\nВансе (фр. Vancé) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Конье (СагӀта), Бессе-суьгӀ-БгӀе, Ла-Шапель-Гоген, Ла-Шапель-Уьон, ГӀуьие-суьгӀ-ЛуагӀ, Сент-Осман, Val d'Étangson[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вансе_(СагӀта)&oldid=7818613»


UTC+01:00[d], UTC+02:00[d], UTC±00:00[d], UTC+01:00[d]\nConstitución española de 1978 // BOE — Gobierno de España, 1978. — ISSN 0212-033X\n\nHuman Development Report 2013. United Nations (2013). Теллина 2013 шеран 14 мартехь.\n1999 кхачалц— Испанин песета.\nКхин.eu, Европан союз.\nАвтономин юкъаралла цара коьрта гӀаланаш а\nНациональный парк Тейде — Тенерифе


Финляндия до 18 – Швейцария до 18 прямая трансляция 4 мая 2021 смотреть онлайн бесплатно\nOnlineStreams.ru » Хоккей » Финляндия до 18 – Швейцария до 18\nФинляндия до 18 – Швейцария до 18 смотреть онлайн прямая трансляция\nФинляндия до 18 – Швейцария до 18 смотреть онлайн.\nСмотреть онлайн прямую видео трансляцию хоккейного матча между командами Финляндия до 18 – Швейцария до 18.\nНачало матча: 4 мая 2021 в 1:30 по Москве.


МонгӀон (ЖуьгӀа) — Википеди\nМонгӀон (фр. Montrond (Jura)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Молен (ЖуьгӀа), АгӀдон (ЖуьгӀа), Безен, Шампаньоль, КгӀотене, Ле-Паскье, ВалампульегӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МонгӀон_(ЖуьгӀа)&oldid=7822120»


Књижевност за децу – Страна 6 – Шта да читам?\nНакон што се 2014. године у новопокренутој едицији Креативног центра „Различак“ (акростих: Различите су, А духовите, Забавне врло, Лековите. И зато дају Читању чар, А ти покажи Креативни дар) појавила прва књига Стилске игре аутора Симеона Маринковића и одмах добила седам књижевних награда, између осталих награду „Политикин Забавник“ и „Невен“, имамо то задовољство да је уметнички тандем, аутор Симеон Маринковић и илустратор Душан Павлић, наставио рад на преко сто стилских варијација народне басне „Лисица и гавран“. Ова разиграна композ…


Ах миллиард соьмана йолчу контрактана куьйгъяздийр ду UFC-н экс-чемпионо Нурмагомедовс\nЭнергетикан Gorilla маларш дечу компаница 500 миллион сов соьмана йолчу контрактана куьйгъяздийр ду UFC-н экс-чемпионо Нурмагомедов Хьабиба. ТАСС агенталло бина цунах лаьцна хаам, шайн хьастана тIетевжина.\n"Нурмагомедов Хьабиба а, цуьнан тобано а керла, еххачу ханна Gorilla компаница хIоттийначу $7 млн рекламин контрактана куьйгаш теIор ду", - хаам бина агенталлан хьастано.\nНагахь санна, барт хилахь, уггар а даккхийчех хир долуш ду и контаркт Нурмагомедовна.\nUFC чемпионо Нурмагомедов Хьабиба кхаа шаранна лерина барт бинера 2028-чу шарахь Gorilla энергетикан малар арахоьцучу компаница, хаам бира Sports.ru. Макгрегор Конорца леттачул тIаьхьа дуккха а компанеш яра шега цхьацца рекламан контракташ кхийдош, делахь а ша Gorilla хьаьржина, цо контрактана юкъа шен тобан латархой бахийтарна, аьллера Нурмагомедовс шен зорбанан конференцехь.\nGorilla компанин векало Ким Игоря дийцарехь, бинчу бартаца а догIуш, Нурмагомедовна лур долуш кхаа шарахь цхьа миллион сов доллар.\nХьалхо оьрсийн Форбс журнало дIахьедира, Нурмагомедовн бахам 12 миллион долларшкахь бу аьлла. "Медуза" (Оьрсийчоьнан Iедалша арахьарчу агентийн тептаре язйина, "Медузан" редакци цуьнца реза яц.-Редакцин билгалдакхар.)интертнет-ресурсо яздинера цунах лаьцна.


Мотт бецаре цхьаккха а хургдацар | magas.ru\nВы гость вход | регистрация 24 / 01 / 2022 Время Московское: 6908 Человек (а) в сети\n25.02.2014 06:33 Комментариев 0\nХьо са дег чу бек,\n1а сона иллеш лекх!\nУкх бетта 21-г1а ди, къамашта юкъе "Наьна метта ди"- аьнна белгалдаьккха дездеш дар. Вай къаман къаьстта лерх1ам бе безаш ди да из. Д1аяхача замалахь х1анза санна аьттув хиннабац вай къаман метта хьал тахка а, из дег1абоалабе меттел из массанахьа лебе а. Из хьал малаг1ча боараме хиннад гучадоал вайна Совети 1аьдал отталехьа хинна зама ювцаш йола вай йоазонхой произведенеш йийшача. Бакъда, Даьла низ ч1оаг1а хиларах вай къам а долаш, Паччахьалкхе а йолаш дахаш да вай, цу массадолча х1аман керттерадар вай мотт хилар да. Мотт бецаре цхьаккха а хургдацар. Хьалха, вай йоазон мотт боацача замалахь багахбувцамца, цхьацца хозача г1улакхашца вай дай а, цар дай а хьинарца дийна а болаш укх денга кхаьчаб г1алг1ай мотт.\nВай къаман дукха ба 1илманхой, х1аьта тахан белгалбаха ловра къаьстта вай къаман мотт тохкаш, из к1оаргабеш къахьегаш бола 1илманхой.\nХовш да вай республике Ахриева Чхьаг1а ц1ераг1а йола 1илман-тохкама институт йолга. Цу чу я г1алг1ай мотт тохкаш йола отдел. Массадолча къамаш дездеш дола къаман метта ди лаьрх1а, вай 1илман-тохкама институте кхечате д1айихьар д1адахача ерача дийнахь. Цу кхетаче дакъа лоацаш бар вай Паччахьлакхен университета эрсий а г1алг1ай а метта кафедрера филологически 1илмай кандидат, Гандалоева Аза, филолгически 1илмай доктор, профессор Жеребило Татьяна, иштта 1илман-тохкама института беррига 1илман-болхлой.\nКхетаче д1айолалуш хьаьшашка моаршал а хоатташ, в1ашаг1кхетар бахьан белгал а доаккхаш йистхилар, 1илман-тохкама института, г1алг1ай мотт тохкача отдела кулгалхо, филологически 1илмай доктор йола Барахоева Нина. Цо аьлар: "Метта ц1ай хилар бахьан долаш вай уккхаз гулденнад. Тахан оаха т1аийца декхар да вай мотт тахкар а, из дег1абоалар бокъонаш гучаяхар а. Ховш да вай меттаца дувзаденна дукха кхоачамбоацараш долга, орфографеца а пунктуацен бокъона а, цул совг1а терминологи вай к1оаргаяь ца хилар а да. Из терминологи вай тахка ца хилар бахьан долаш тахан вай мотт тахкара бола 1илман болх мабарра д1абодаш бац. Вай мотт дег1абоалабе къахьега вай х1анз санна таро хиннаяц, цудухьа тахка а ларх1а а дезаш дукха да. Тхоай аьттонга хьежжа уж хаттарш доашхаш тхоай болх кхы а д1ахо д1абахьа лаьрх1а да тхо. Х1аьта оаха баьча белхах а, из мишта а малаг1ча боараме тхоай в1ашт1ехьадаьннад дувца лаьрх1ад оаха укх в1ашаг1кхетаре".\n2012 шера, 1илман-тохкама института берригача 1илманхошца барт а баь, кепатеха арадаьннад "Современный ингушский язык, морфология" яха книжка. Цу книжка 557 оаг1ув я. Цу книжка т1а я дешай форма гойташ йола раздела. Царех х1араяр белгалъйоаккхаш 1илман болхлош цхьацца тохкам баьб. Филолгически 1илмай кандидата Киева Азас техкад ц1ердош, филологически 1илмай доктор, отдела кулгалхочо Барахоева Нинас хандош белгалонаш гучайоахаш къахьийгад, отдела лакхера 1илман болхлочо Илиева Фаризас белгалдош техкад, филолгически 1илмай кандидата Тариева Лиляс- куцдош, филологически 1илмай доктора Султыгова Марифас- таьрахьдош, иштта цу отдела 1илман болхлочо Хайрова Розас- ц1ерметдош".\nХ1ара къамаьл дакъа тохкаш, чоалхане латта хаттараш доашхаш, г1алг1ай грамматика оаг1онаш дег1айоалаеш мах баь а варгвоацаш къахьийгад вай 1илманхоша. Цу хьакъехь шоай в1аштехьдаьннар фуд а, т1айоаг1ача хана тахка лаьрх1а меттаца дувзаденна дола хаттараш белгалдоахаш дийцар цар. Цигга гулбеннараша цхьацца хаттараш тийлар книжка авторашка. Цар баьча белха лаккха мах оттабеш, доккха баркал аьлар.\nАтта доаца декхар да вай 1илманхоша т1аийцар.\nБеркате хилба шун вахара а кхоллама а никъ!\n1илман-тохкама института истори отдела болхло\nЖитель соседней республики подозревается в заведомо ложном доносе\nСейчас на сайте 0 пользователей и 6908 гостей.


Жандленкур — Википеди\n▼803 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЖандленкур (фр. Jeandelaincourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мёрт а, Мозель а. Дозанашца йу Арре-е-Ан, Белло (Мёрт а, Мозель а), Шеникур, Летрикур, Муаврон, Номени, Сиври (Мёрт а, Мозель а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Жандленкур&oldid=6789250»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 20:16.


Зуламан декъахь а воцуш, лечкъа а дезаш?\n"Бехке ву" цкъа аьллехь, хала ду бехкалара вала\nБогатырев Iисас, гIалгIайн Iали-Юьртан вахархочо, аьрзнаш до, ша а, шен доьзал а бехк-гуьнахь а доцуш хьийзабо ницкъхоша, ша аьлча, ГIалгIайчуьрчу ФСБ-н урхаллло, бохуш.\n2011-чу шеран Iай Москох, Домодедово аэропортехь, ша а леш, эккхийтар динчу Евлоев Мохьмадна гIодарна бехкево талламо Iисан 30 шо кхаьчна воI Микаил.\nМикаила ша вац боху зуламан декъахь. Кхин массех стаг а санна, "Кавказ Имаратан" декъашхо а лоруш, лаца кхайкхийна ву иза.\nОьрсийчоьнан Бехктакхаман кодексан маттахь аьлча, Талламан комитето цунна дуьхьалдаьккхина зуламечу гIеранахь лелар (210.2 артикл), бандтобанехь хилар (209.2 артикл), терроран тохар деш дакъалацар (205.3 артикл).\nМикаила харцо ю боху шеца Iедало лелориг. Иза къайлаваьлла веха, ткъа шайна тIекхочехь болу гергарнаш хьийзабо Iедалхоша, иза "схьало" бохуш.\nМогуш вац да, Iиса, халла лела. Амма кест-кеста шайна тIе ца лела иза бахьана ца лору ФСБ-н белхахоша.\nРогIехь Iиса тIекхайкхира кIира хьалха. Чувоьдуш дIаяьккхира цуьнгара телефон, кисанашка хьаьвсира – къамел дIа ца яздайта.\nВуьрхIиттаза цIийнах хьаьвсина БогатыровгIарна. Микаилан йишас Эсета дуьйцу:\n"Тхо кест-кеста довлу Оьрсийчоьнан дозанал ара. ЦIакхоччушехь, ледан дIакхойкху ницкъхоша, кхерамаш туьйсу, сан ваша террорхо ву, иза шайга дIавала веза, хIета а, вета а вуьйр волуш ву, олу. ЦIийнах хьажа ФСБ тхоьга Iуьйранна пхиъ даьлча йогIу, яххьаш туьтмIаьжигашца къайла а йохий, къиза хьийза, боьха хабарш дуьйцу.\nЦеран суьрташ даха гIоьртира со цкъа, телефон дIаяьккхира, суьрташ дIадайъира. Дега хоьтту, "стенгахь ву хьан воккхахволу кIант?" Дас боху, "кошахь ву" (Богатырев Iисан воккхахволу воI Муса вийна массех шо хьалха). Боху тIаккха, "кеста циггахь хир ву шолгIаниг а". Адвокат лаца гIоьртира тхо, амма Микаилна бехкедийриг дIадоьшшушехь, юхабовлу юристаш".\nАьхка, рогIехь цIийнах хьовсуш, ницкъхоша паспорташ дийхира хьовса, къайлах дохийра Богатырев Iисан жимахволчу кIентан Израилан документ. И бахьанехь иза ша доьшуш волчу Мисара ваха йиш а йоцуш висина.\nШайна тIехь гIело йо бохуш, Оьрсийчоьнан массо а инстанцешкахула чекхбевлла БогатыревгIар, президентан цIарах нехан бакъонашна тIехьожучу меттигерчу хьаькамна тIера Путинан биста кхаччалц. ГIалгIайчоьнан омбудсмено, стенна а делахь а, БогатыревгIара шега яздина кехат дIаделла террорхой маьршачу дахаре берзош болхбечу комиссе. Президентан гIуллакхаш леладечу урхалло доьзало шега дахьийтина кехат ФСБ-не дIатесна, ФСБ-но - ша арз толлуш ю, аьлла. Шо даьлла аьрзнаш дIасакхоьхьуьйту, амма хийца ца делла хIумма а.\nГIалгIайчоьнан прокуратурано яздина жоп а ду иштта: уггаре деза зуламаш толлучу Талламан комитетан белхахочо Северилов Алексейс Домодедоворчу эккхийтарца доьзна декхаребо гIалгIайн ницкъхой шаьш бен болх бан.\nОццу прокуратурана хетарехь, ФСБ-но юх-юха БогатыревгIеран цIийнах хьийсарца талхош дац цхьа а низам, шегахь йолчу бакъонел сов ца юьйлу къайлах сервис, цундела дац ницкъхошкара бехк боккхийла.\n"Кавказ.Реалиица" хиллачу къамелехь Богатырев Микаила, шена хаамийн гIирсашкахула хезира Домодевохь динчу зуламах лаьцна, элира.\n"Со оцу хенахь КIахIирехь, исламан институтехь доьшуш вара. 2011-чу шеран юьххьехь, канукулаш чекх а евлла, деша волавелира. Мисарахь вара со Домодевохь тероран тохар дина аьлла даьржича. Суна оцу дийнахь, сайн хIинцца, аэропорташкахула а ваьлла, КIахIире дIакхаьчна хиларе терра, цхьа ойла коьрте иккхира,"со вийна хила а тарлора-кх цигахь", аьлла".\nМикаила дийцарехь, иза шен юьртахо хиларна, цунна вевзаш хилла Домодевохь иккхинарг.\n"Суна тIаьхьо хезира, талламаш бу юьртахь дIахьош, аьлла. Лебинчех цхьамма, бехке хила тарло, аьлла, ФСБ-но зуьйш хиллачу цхьаьннан дас со вийцина, ас кхачийна шен кIант "хIуьнчу", аьлла. Кестта ницкъхоша со а вийца ваьккхира, зуламан декъахь ву, бохуш.\nТхан да Евкуровна тIеваханера, эшахь ша со махка цIа а валор ву, аьлла. Вукхо жоп деллера, леха ваккхар доккха хIума а дац, аьлла. Ткъа кхин а массех бутт баьлча суна сайн цIе гира Интерполо лоьхучийн тептарахь.\nСо доьшуш вара, болх а бора – йохк-эцар лелайора. Цкъа айса эцна кир хьош Гуьржийчу ваханера со, цигахь, Мисара юхаваха кеман тIехууш, лецира", - дуьйцу Богатыревс.\nКIахIирерчу университето дийхира Микаил Оьрсийчоьне дIа цавалар, цо верна кхерам бу, аьлла.\n"Оьрсийчуьра ницкъхой баьхкина хиллера КъахIире, со дIалаца. Мисаро аьтто бира суна кхечу махка дIаваха. Оцу, со чукхаьчначу махко а лецира со, амма суна тIехь бехк хиларх лаьцна Оьрсийчоь тоьшаллаш дина а ца яьлла, дIахийцира. Сан проблемаш яц хIинца суо сецначу кху махкахь, амма тIом бу кхунна гена боццуш, дика дац хьал. Регистраци яц сан кхузахь, дарба эшча деш гIо а дац, кхерамзалла а ю сан веккъа сайх тешна. Интерполца юкъаметтиг къасто адвокат оьшура, таро яц сан иза лаца. Цундела ву дехьа-сехьа вала аьтто боцуш", - далхадо шегара хьал Богатырев Микаила.\n"Къиза боьхалла ю лелош". Дагестанан социалан машанашкарчу шантажех\nЭрна ду лехар 11 %\nЛеха веза иза 56 %\nХила деззарг хилла цунна 33 %


сочинение на чеченском языке лар де вайн 1алам 21 декабря 2017 года - lipydym\n30 июн 2014 ... Де дика хуьлда шун! Охьаховша! ... Цундела, вайна хаа деза, литературни мотт стенах олу, йовза еза цуьнан стилаш а, церан башхаллаш а. ... Хаза мотт, чулацам, исбаьхьалла, дешан говзалла, философин к1орге, оьзда г1иллакхаш, адам, 1алам… дерриг а ду церан кхолларалехь.\nсочинение по обществознанию нравственность это цветение истинсочинение по дубровскому на тему благородный разбойник для 6 классасочинение по высказыванию соловьёва человек существо usil ekuxu\n1 апр 2013 ... пачхьалкхан боллушшехь, де мел долу къийлуш бу церан мотт. Каталонски мотт испанхойн ... Вайн олуш ду: «Мотт хууш вац и», – и къамелдан хууш вац бохург дац. Цуьнан маьIна, нахана ...... Яркой семантической чертой грузинских заимствований в чеченском языке является их связь с ...\nhttp://gyg.ubibi.xn------5cdbbeeb4aixmlitdq0ah2bwhlbm1wxa3f.xn--p1ai/engine/l.php?q=сочинение на чеченском языке лар де вайн 1алам&uri=aa9e0f21ca8b282294f03c347446e869\nБолее 20000 авторов! Цена от 200р! Срок от 4ч! Без посредников! сочинение на чеченском языке лар де вайн 4 мая 2017 года сочинение на (05/12) сочинение на чеченском языке лар де вайн 4 ... Сочинение по чеченскому языку вайн 1алам ... 25 июн 2013 ... Онлайн репетитор чеченского языка .... Иза шен нийса накъост санна хеташ а хилла, де эшначу дийнахь шена орцахъяла иза кийча юйла хууш. ... Говро нохчочун дахарехь доккха маьIна лелоран билгало ю вайн маттахь цунах йоккхуш масех цIе хилар а: говр - юкъара цIе; бекъа - жима говр; ... 26 май 2014 ... Очень трогательная песня про маму от чеченской школьницы - Duration: 3:19. ZuRus 95 236,815 views · 3:19 · Вы посмотрите, что творят «Бородачи» на улицах Британии Salam, Европа Алиф Тв - Duration: 9:45. Новости Кавказа 163,178 views · 9:45. Гадкий утёнок на чеченском языке ... 19 май 2008 ... Дуьне гатлуш хета, де дийне мел дели - Duration: 17:51. Ingushetia rulit 819 views · 17:51. Лораде 1алам 29/03/2017 - Duration: 15:27. ГТРК Ингушетия 576 views · 15:27 · Передача Лораде 1алам с участием Комитета РИ по экологии и природным ресурсам - Duration: 15:05. Комитет РИ по ... 7 май 2015 ... В целях популяризации чеченского языка среди подрастающего поколения Комитет Правительства Чеченской Республики по туризму совместно с интернет порталом www.gakish.com проводит республиканский конкурс сочинений на чеченском языке «Сан Нохчийн Мотт» с 23 марта по 23 ... 26 ноя 2015 ... «Мотт вай 1ама а бо, дахаран т1аьххьара де т1екхаччалц,и 1амо декхар а ду»,-аьлла яздина яздархочо К.Паустовскис .... Дог-ойла ма-ярра ц1ена, нийса,юьззина д1айийца,билгалъяккха йиш ю вайн маттахь.,,Нохчийн мотт ч1ог1а къен хетар даржош берш цунах кхеташ боцу нах бу,-аьлла ... «ЦIеран арц» повестах лаьцна Мамакаев Мохьмад яздо: «Нажаев Ахьмада а , Дудаев Iабдис а, Сальмурзаев Мохьмада а язйина вайн маттахь исбаьхьаллин литературех хIумнаш цул хьалха а ешнера аса, .... Иза лакха воккхург цуьнан деган-дикалла, нахана гIуллакх дар бахьана долуш цо хало лар ду. 17 фев 2016 ... Календарно -тематическое планирование предмет Чеченский язык 2015- 2016 учебный год ФГОС Учебник: Чеченский язык Автор Э.Х. Солтаханов И. Э.СолтахановКалендарно- тематическое планирование пре. Ша хууш волчунна вайн нохчийн мотт. Г1иллакхе,оьзда бу доттаг1че ... Вог1у сайн бераллин. Лар хьоьшуш со, Байбелла когаш сан, Болар сихделла. Хьоме лар- Сайн ирса т1евуьгу цо, Сатийсам, Бералийн не1 суна елла!.. Ц1еххьана бодано 1аьвди сан лаг, ... Гуьйренан къегина де. Iаьржа букъ сеттинчу. 25 июн 2013 ... Онлайн репетитор чеченского языка .... Иза шен нийса накъост санна хеташ а хилла, де эшначу дийнахь шена орцахъяла иза кийча юйла хууш. ... Говро нохчочун дахарехь доккха маьIна лелоран билгало ю вайн маттахь цунах йоккхуш масех цIе хилар а: говр - юкъара цIе; бекъа - жима говр; ...\nБолее 20000 авторов! Цена от 200р! Срок от 4ч! Без посредников! сочинение на чеченском языке лар де вайн 4 мая 2017 года сочинение на (05/12) сочинение на чеченском языке лар де вайн 4 ... Сочинение по чеченскому языку вайн 1алам ... 25 июн 2013 ... Онлайн репетитор чеченского языка .... Иза шен нийса накъост санна хеташ а хилла, де эшначу дийнахь шена орцахъяла иза кийча юйла хууш. ... Говро нохчочун дахарехь доккха маьIна лелоран билгало ю вайн маттахь цунах йоккхуш масех цIе хилар а: говр - юкъара цIе; бекъа - жима говр; ... 26 май 2014 ... Очень трогательная песня про маму от чеченской школьницы - Duration: 3:19. ZuRus 95 236,815 views · 3:19 · Вы посмотрите, что творят «Бородачи» на улицах Британии Salam, Европа Алиф Тв - Duration: 9:45. Новости Кавказа 163,178 views · 9:45. Гадкий утёнок на чеченском языке ... 19 май 2008 ... Дуьне гатлуш хета, де дийне мел дели - Duration: 17:51. Ingushetia rulit 819 views · 17:51. Лораде 1алам 29/03/2017 - Duration: 15:27. ГТРК Ингушетия 576 views · 15:27 · Передача Лораде 1алам с участием Комитета РИ по экологии и природным ресурсам - Duration: 15:05. Комитет РИ по ... 7 май 2015 ... В целях популяризации чеченского языка среди подрастающего поколения Комитет Правительства Чеченской Республики по туризму совместно с интернет порталом www.gakish.com проводит республиканский конкурс сочинений на чеченском языке «Сан Нохчийн Мотт» с 23 марта по 23 ... 26 ноя 2015 ... «Мотт вай 1ама а бо, дахаран т1аьххьара де т1екхаччалц,и 1амо декхар а ду»,-аьлла яздина яздархочо К.Паустовскис .... Дог-ойла ма-ярра ц1ена, нийса,юьззина д1айийца,билгалъяккха йиш ю вайн маттахь.,,Нохчийн мотт ч1ог1а къен хетар даржош берш цунах кхеташ боцу нах бу,-аьлла ... «ЦIеран арц» повестах лаьцна Мамакаев Мохьмад яздо: «Нажаев Ахьмада а , Дудаев Iабдис а, Сальмурзаев Мохьмада а язйина вайн маттахь исбаьхьаллин литературех хIумнаш цул хьалха а ешнера аса, .... Иза лакха воккхург цуьнан деган-дикалла, нахана гIуллакх дар бахьана долуш цо хало лар ду. 17 фев 2016 ... Календарно -тематическое планирование предмет Чеченский язык 2015- 2016 учебный год ФГОС Учебник: Чеченский язык Автор Э.Х. Солтаханов И. Э.СолтахановКалендарно- тематическое планирование пре. Ша хууш волчунна вайн нохчийн мотт. Г1иллакхе,оьзда бу доттаг1че ... Вог1у сайн бераллин. Лар хьоьшуш со, Байбелла когаш сан, Болар сихделла. Хьоме лар- Сайн ирса т1евуьгу цо, Сатийсам, Бералийн не1 суна елла!.. Ц1еххьана бодано 1аьвди сан лаг, ... Гуьйренан къегина де. Iаьржа букъ сеттинчу. 25 июн 2013 ... Онлайн репетитор чеченского языка .... Иза шен нийса накъост санна хеташ а хилла, де эшначу дийнахь шена орцахъяла иза кийча юйла хууш. ... Говро нохчочун дахарехь доккха маьIна лелоран билгало ю вайн маттахь цунах йоккхуш масех цIе хилар а: говр - юкъара цIе; бекъа - жима говр; ... 26 май 2014 ... Очень трогательная песня про маму от чеченской школьницы - Duration: 3:19. ZuRus 95 236,815 views · 3:19 · Вы посмотрите, что творят «Бородачи» на улицах Британии Salam, Европа Алиф Тв - Duration: 9:45. Новости Кавказа 163,178 views · 9:45. Гадкий утёнок на чеченском языке ... 19 май 2008 ... Дуьне гатлуш хета, де дийне мел дели - Duration: 17:51. Ingushetia rulit 819 views · 17:51. Лораде 1алам 29/03/2017 - Duration: 15:27. ГТРК Ингушетия 576 views · 15:27 · Передача Лораде 1алам с участием Комитета РИ по экологии и природным ресурсам - Duration: 15:05. Комитет РИ по ...\nсочинение один день из жизни египтянина 5 класс история древнего мир | сочинение по обществознанию по картине серебряковой автопортрет с дочерьмисочинение по рисунку про лису зайцп и уточку 3 класссочинение по дубровскому и картине неравный браксочинение олег отец тимура привез тзтбирзка маленького серого щенка 26сочинение по картинке лиса и заяц и утка 3 класс


Диктаторшна локхучу эшаршна ахча ца кхоадо\nКанье Вест шен хIусамненаца Кардашян Кимца, Калифорни, 12Стиг2012\nВест Каниена дикка ахча делла боху, Казахстанан президентан Назарбаев Нурсултанан йоьIан кIантана зуда ялош, Алматахь хIоттийначу ловзаргехь эшарш лакхарна.\nРогIера Шоьтан буса ярий иза Алматахь? Казахстанан президентан Назарбаев Нурсултанан йоьIан кIантана зуда ялочехь, Алматахь яккхий харжаш еш хIоттийначу ловзаргехь эшарш лекхира Вест Каниес.\nАлматан вукху кIоштахь Казахстанехь вевзаш волчу йишлакхархочуьн Нуртас Кайратан концерт яра.\nМарсхьокху-беттан 31-чу дийнахь Royal Tulip цIе лелочу, пхи седа болчу хьешан хIусамехь Назарбаевн йоьIан кIанта Боранбаева Алима ялош хIоттийначу ловзаргехь Веста Каниес эшарш локхуш хилар гIараделира, хьешаша инстаграммехь а, ютюба тIехь а шаьш даьхна сурташ а, видеош а ехкича.\nТIечIагIдина доцчу хьостийн хьесапехь, $3 миллион доллар ахча делла, Назарбаевс 1991-чу шарахь дуьйна урхалла дечу, маьхкадаьттанах йоьттина йолчу Казахстанехь масех эшар лакхарна.\nАмма, оццу буса мелла а мадаре дIаяьхьначу концертехь къепедацарш лилхира, казахийн поп-седано Нуртас Кайрата цкъа делахь, тIаьхьа концерте а веана, цхьа йиш лекхначул тIаьхьа, концерт хиллачул тIаьхьа.\nКазахстанан уггар йоккхачу гIалин мэро сиха вовшахтоьхна цхьанакхетар дIадаьхьира, йохка-эцаран центрехь хиллачунна лерина. 165 стаг лаьцнера полицино, къепедацаршна бехке ву аьлла. Нуртас Кайратан концерт юкъахъяккхарна эргIадбаханчу наха тIулгаш, шуьшанаш кхиссинера сцени тIе. Цул тIаьхьа, йохка-эцаран центрехь дIахIиттийна хилла машенаш йохийра. Алматан прокуроран зорбан-сервисо бинчу хаамца, концерт юкъахъяккхаран бахьана дара, иза вовшахтоьхначера дIаяхьа бакъо хилла ца хилар.\nИ ши хIума цхьа а уьйр йолуш дац. Амма хетало, 2012-чу шарахь арахецначу видеоклипана тIехь Веста цунах лаьцна хуучуха дицина аьлла.\n"No Church in the Wild" «Акха аренгахь килса оьшуш яц» цIарца, Джей-Зица арахецначу видео тIехь http://www.youtube.com/watch?v=FJt7gNi3Nr4 Веста дуьйцу, шена ахча мел чIогIа хьашт ду бохучух. Ур-атталла, еххачу хенахь адамийн бакъонаш эшийначу я кхаьънаш оьцучу лидерера иза делахь а.\n«Вай деллачул тIаьхьа ахча вайга ахча дахьалур дац. Амма вай иза ша дерриг дойур ду, хIунда аьлча, лазам бораха бац».\nИ дешнаш, http://rapgenius.com/Kanye-west-no-church-in-the-wild-lyrics протесташка арадевллачарна а, полицина а юкъахь болчу Iоттабаккхаман а, инзаре доккхачу пиллан а сурта тIехь ду.\n(КIайн пилла шоьтан дийнахь хIоттийначу тевне далийна хилла хиларх лаьцна цхьа а хаам бац. Шортта ахча долчара ловзаргашка уьш далош меттигаш хуьлу. КIайн пилла чIогIа деза ду, амма цуьнан мах а, иза кхабарх йолу харж а, цунах болу пайда а чIогIа къаьсташ хIуманаш ду.)\nКерла доьзал кхоьллинччеран инзаре доккха сурт, хетарехь, ур атталла, президентан Ак Орда гIалин тIе тоха а доккха хета.\nЛовзаргехь хилла хьаша Нематова Шынара цхьа моггIа сурташ даьхна, Кардашьян Кимца Iаш волчу Вестаца.\nШи шо хьалха Британерчу рок-седано Стинга шен Казахстанехь дIаяхьа кечъйина концерт юхаяьккхира, Жанаозенехь дуьхьалонан митингашкахь лаьттинчу, маьхкадаьттан индустрин белхахошна гIортор еш. 5 бутт тIаьхьа, полицино царна тIе герзаш диттина, 16 стаг велира.\nХьекъал доцчо, ахча сов даьлча ...


Ставрополехь Эккхийтар Дарна Бехкебеш Бу Цигара Милцой 26 СТИГ 2010\nДIадаханчу кIиранахь, ворхI стаг а вуьйш, дуккха а нах лаза а беш, Ставрополь-гIалахь дина хилла эккхийтар хIинца а теллина даьлла дац. Амма, цхьа керла агIо гучуйаьлла цигахь. ПIерскан дийнахь Къилбаседан Кавказан федералан гонан коьртехь лаьтташ волчу Хлопонин Александара дIахьедар дина оцу зуламан бехке цигара милцой а лара беза, аьлла.\nСтаврополь-гIалахь и эккхийтар дина массех де даьлча а цигахь баккъалла а хилларг ма-дара хууш дац. Шеко а йоцуш, хууш дерг ду хIара хIума. ДIадаханчу кхаарийн дийнахь и эккхийтар хиллера «Аквариум» цIе а йолуш, гIалин юккъехь лаьтташ йолчу кафена хьалхаа. ОьккхухIума мутт лелош долчу кехатан гIуткхана чуйоьллина хилла. Цундела, цхьаммо а тидам а ца бина цунна. Ткъа, оцу кафен юххьехь ду чохь концерташ хуьлуш долу цIа а.\nВийна ворх стаг ву, ткъе иттех сов – лазийна а ву. Цаьрна юкъахь бу Нохчичуьра бахархой а.\nНохчийчурачу «Вайнах» ансамблан хелханчаш дIабуьйлабала пхийттехь минот йисина а йолуш, и эккхийтар дина.\nИ йоккха гIовгIа яьккхина дов хIинца талла долийна ду Ставрополехь. Хьалхуо масех хаам хиллера, цунна бехке а бина дIалийцина нах бу, бохуш. Уьш ГIалгIайн махкара лоруш бара. Амма, тIаьхьуо и хаамаш харц бира талламхоша. ГIалгIайчурчу Iедалхоша а хIинца къобал деш дац шаьшдолчохь дIалийцина нах бу, бохург...\nКъилбаседан Кавказан федералан гонехь Оьрсичоьнан президентан векал волчу Хлопонин Александара дIадаханчу пIераскана-дийнахь дIахьедар динера, и гIуллакх сихха талла а деза, зуламхой цига тIебитина болу милцой жоьпе озо а беза, аьлла. Цара шайга ларйе, аьлла, дIайелла хилла йолу меттиг ма-оьшшура ларйина хиллехьара зуламхой дIалийцина хир бара, аьлла, хеташ ву Хлопонин.\nАмма, цо а, кхечу Iедалхоша а цхьацца хаъамаш беш белахь а, ша и гIуллакх теллина даьлла ац. Цхьаболу зуламхой дIалийцина бу, бохуш баьржина хаъамаш а бакъ хуьлуш бац. Уьш харц бина хIинца ГIалгIайчурчу Iедалхоша а, шаьш талламхоша а.


Симсим — Википеди\nСимсим, я Симсир — таханлерачу денна билгалбаккхаза Къилбаседа Кавказера историн мохк, я пачхьалкх. Хьахийна шина тептарехь — Низам ад-Дин Шами («Зафар-наме», XV бӀешо долалуш) терахьашкахь а, Шараф ад-Дин Йазди («Зафар-наме», XV бӀешо юккъахь) терахьашкахь. Хьахдар дозу XIV бӀешо чекхдолуш Тимар аьттонца Дешийн Орда кхарстарх. Таханлера цхьа могӀа талламхоша Симсим юккъерабӀешерийн нах къаьмнийн пачхьалкх лору.\n1 Тептаршкахь хьахадар\n2 Нохчийн гипотеза\nТептаршкахь хьахадар[нисъе бӀаьра | нисъе]\nХьажа иштта: Зафар-наме (Язди)\nXIV бӀешо чекхдолуш Тимаран эскар тӀеххьара кхаьрстира Дешийн Ордан хан Тохтамыш волчу. Дуккха латтанаш а, халкъаш а доцуш, оцу кхарстарехь Юккъера Азера эмиро схьабаьккхира Къилбаседа Кавказан мохк а. «Зафар-намес» дийцарехь, оцу махкахь хиллачу рогӀерачу толамал тӀехьа, Тимар (мадарра Сахибкиран) «масех дийнахь лаьттира Бештагехь[~ 1], сакъоьруш». Цул тӀехьа иза болар сихдина Симсимехьа вахара, «дика дӀакхечира цига, охьатаӀийра цигара къам». Симсиман куьйгалхошна юкъахь вуьйцу Гаюр-хан (Гайур-хан) а, цуьнан кӀант Мухьаммад а. ТӀеххьарниг, Тимар тӀелетачу хенахь, «куьйга кӀел вахана, шен нахаца гӀуллакхе веана, гайтира лайн уосалла». Амма, Мухьаммада нахах цхьа дакъа деда дӀалечкъира кхача халадолчу лаьмнашкахь. «Зафар-наме» авторо дуьцу, меттигера лаьмнийн локхалла «хьекъало а ца лоцу», амма Тимар тӀехьавелира бевддачу Симсиман бахархошна, уьш шен муьтӀахь бира. Кхузахь Шараф ад-Дин Йаздис шен терахьехь хьехайо Тимарас дӀалаьцна йолу цхьа лаьмнашкара чӀагӀонаш.\n«Зафар-наме» текстехь Тимара Симсимехь шиъ де даьккхира. Иза оьгӀазе вара бахархошна, дукхахберш царех байира, йохийра меттигера «килсанаш а, цӀувш а, жӀараш ягийра». Цул тӀехьа толамхо Авахар ломехьа вахара[~ 2], «бохийра цигара мохк, баьккхира дукха бахам». Кхин дӀа Тимаран эскаран маршрут билгала ца баьккхина, ткъа терахьан текстехь: «цигара [Авахар ломера] юхавирзина вахара Бешкенте[~ 3]».\nИсторин Ӏилманан доктар волчу А. Ахмедовс «Зафар-наме» ша гочдар дуьйцуш Симсимах олу «Кавказера мохк». Иштта кхета деза, Кавказера топонимаш юккъерабӀешерийн литературан кхолламашкахь билгал ца яхара географин объекташ, ткъа цхьа когахоттаза йолу политикан кхолладалар гайтора, шен цӀе оцу хенахь куьгаллехь волчу стега цӀарах туьллура.\nНохчийн гипотеза[нисъе бӀаьра | нисъе]\nЦхьаболу таханлера талламхошан-кавказйовзархошан гипотезо доьзча, Симсим яра хьалхарафеодальни нохчийн пачхьалкх. Оцу гипотезо ХIV бӀешарахь монголийн тӀелатарах тоделла нахийн къаьмнаш, Къилбаседа Кавказан акъарийн махкашкахь пачхьалкх коьллина хила тардолийта. Гипотезан агӀончаша дийцарехь, Симсиман дозанаш таханлера Нохчийчоьнан а, ГӀалгӀайчоьнан а латтанаш тӀехь хилла, ткъа хила могийта кхин дӀа — хӀинца нахийн махкан уллора къилбаседакавказан республикийн кхечу латташ тӀехь. Симсим халлакйина Тимаран эскарша. Оцу муьрехь кхоллаелла хилатарло нахийн юкъара тайпан структура. Акъарийн латташ тӀиера аратеттина нахаш XVI—XVIII бӀешерашкахь бехира лаьмнашкахь, тайпанашка, тукхмашка бекъалуш[~ 4].\n↑ Бештаг — древнее название Пятигорья, вероятно связано с горой Бештау (Зафар-наме, 2008, с. 420 (комм. 889)).\n↑ Не установленный ороним, сторонники «нахской теории» связывают её с обществом Аух.\n↑ Не установленный топоним (Зафар-наме, 2008, с. 420).\n↑ Дукхах долу къилбаседакавказан къаьмнаш лелайора хала а, я даиман цхьанакепара а йоцу шайна юкъара социальни а, тӀеман юкъараллин а кепийн лелош йолу цӀерийн система. Масала, нахийн къаьмнийн яра оцу юкъараллийн дийнна иерархин система. Уьш яра тайп-тайпана статус а, барам а болу тобанех лаьтташ — тукхумаш/шахьараш, тайпанаш, гаранаш, некъи, цӀа, доьзалаш кхин а. Оцу кхеташонийн яккхийра кепийн а яцара къилбаседакавказан юкъара цӀе, ткъа кавказ1аморехь аттоллин маьрша юкъараллаш боху термин леладо я доцца юкъараллаш олу.\n↑ Зафар-наме, 2008, с. 203 (лист 173б)..\n↑ Зафар-наме, 2008, с. 203 (лист 174а), 449, 452.\n↑ Зафар-наме, 2008, с. 203 (лист 174а)..\n↑ Зафар-наме, 2008, с. 468.\n↑ Зафар-наме, 2008, с. 421.\nШараф ад-Дин Йазди Упоминание о походе счастливого Сахибкирана в Симсим и на крепости неверных, бывших там // Зафар-наме (Книга побед Амира Темура (сер. XV в.), в варианте перевода с персидского на староузбекский Муххамадом Али ибн Дарвеш Али Бухари (XVI в.)) / Пер. со староузбек., предисл., коммент., указатели и карта А. Ахмедова. — Академия наук Республики Узбекистан. Институт востоковедения имени Абу Райхана Беруни. — Ташкент: «SAN’AT», 2008. — 486 с. — 600 экз.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Симсим&oldid=5834381»\nКъилбаседа Кавказан истори\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 10 март, 12:32.


"Кавказ" некъа тIехь хьийзабо Нохчийчуьра машенашлелорхой\nОьрсийчоь -- "Кавказ" олучу федералан некъаца Нохчийчура машенашлелорхой хьийзорна дуьхьала ву ша бах Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. "Рамзан" цIе йолчу патриотийн клубан декъашхой Соьлж-гIалахь, 2011\nСоьлж-гIалахь хиллачу Къилбаседа Кавказерачу парламентийн ассамблеян конференцехь вист хуьлуш, масийтта хаттар айира Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Церах цхьаъ дара «Кавказ» олучу федералан некъа тIехула дIасалелаш наха ловш йолчу халонашца доьзна. Некъан полицино нах хьийзабарна ша реза ца хилар хаийтира Нохчийчоьнан куьйгалхочо.\nЦхьа ши кIира даьлча, Iаьржа хIурдан йистехь дIайолалура ю, садаIаран хан. Оцу хина йистошка садаIа оьхучарна юккъахь шорта хира бу Нохчийчура бахархой а. Амма кхечу регионашкарчаьрна санна атта хир дац царна, цига дIакхача. Махкара ара ваьлча дуьйна, дIаболало церан некъаца болу бала.\nЦундела Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана, Соьлж-гIалахь дIаяхьначу Къилбаседа Кавказан парламентийн ассамблейхь дина долу дIахьедар доьзна дара, «Кавказ» цIе йолчу федералан некъа тIехь дIасалелачу шен махкахойн йохош йолчу бакъонашца.\nФорумехь дакъалоцучаьрга, цо хаам бира, Нохчийчурча машенлелархошкара оцу хьокъехь дукха аьрзнаш хуьлу, аьлла. Нохчийчоьнан куьйгалхочо тидам бар дийхира кхечу республикерачу парламентхошка оцу гIуллакхана.\nНохчийчурча адамийн бакъонашкахула векал волчу Нухажиев Нурдис къобал деш ду «Кавказ» некъа тIехь йолчу ситуацина терго яр. Оцу новкъахула дIасаоьхучу нохчашкара шайга дукха аьрзанаш кхочу элира цо.\nНухажиев Нурди: Дехьа-сехьа волучу хенахь, бехке ву, ян вац, ян низам дохийна, аьлла, полисхойн бала а бац. Царна гуш ерг 95 регион ю. И регион хилар бу стеган бехк. Шена тIехь доцу хIума тIе а кхоьллина, оцу новкъахь шена хьовзам бийра буйла хаа цунна.\nСулейман цIе йолу Хьалха-МартантIера вахархо хIора шарахь Iаьржа хIурдан тIе воьду садаIа а, шена дарба дан а. Цхьа эзар чакхарма ца кхоччучу новкъах шена уггаре а хала хеташ дерг цигахь лаьттачу полицийн белхахошца йолу юкъметтиг ю элира цо.\nСулейман: «Кавказ» некъаца дIасалелачунна хаа, цигахь муха хьал ду. ХIинца вайна йохлуш ю, нах хIурдан тIе баха а, садаIа а, дарба дан а, гIура бу. Со хIора шарахь воьдуш ву цига. Цига воьдуш, хIора постехь аьлча санн, сецош хIума леладо полицино. Цигахь цхьа къепе хIоттийча, дика хира дар-кх.\nНохчийчура бахархойн бакъонашкахула векал волчу Нухажиев Нурдина хетарехь, бехк боцуш нах новкъахь а хьийза ца байта, некъ болуш бу. Цхьана регионехь ерриг машенийн цхьа код хилча, тIаккха полицийн болх бан дезара дар, аьлла, хета цунна.\nНухажиев Нурди: Рамзана и хIума карладаьккхинчура, оха тхайн болх юха а айбина, и бала дIабаккха тхуна некъ карийнера. Масала, Къилба федералан гонехь машенийн цхьа регион юкъяьккхар ду иза.ТIаккха оцу полисхойн болх бан дезар дара. Лерина цхьа регион лоьхур яц цо саца ян, некъа низам дохош верг сацор ву.\nТахана Кавказехь керла политика дIайолийна аьлла миллиардашкахь ахча регионехь дуьненаюкъара туризм яьржо лууш чу тухург хилча, инвесторш дIакъехкор бу некъашца йолчу ситуацино, бохуш, кхин дIа а дуьйцу Нохчичурча адамийн бакъонашкахула векал волчу Нухажиев Нурдис.\nНухажиев Нурди: Аса Хлопонине элира, ахча а дохьуш, Кавказе вогIуш волчу инвесторна агитации ян оьшуш а дац, нагахь санна «Кавказ» некъа тIехь иза дIасаволавелча, цо цхьа а сом дуьллура дац кхуза, аьлла.\nХIунда дуьллур дац? Дера дац, хIора республика, вовшена тIелата кечеллача санна, латта а аьхкина, ДЗОТ-аш а, ДОТ-аш а яьхна, блок-посташ а, кIохц1алан серий а, латтахь «зIунаш» а тийсина Iаш бу.\nИшшта хьал лаккхарчу хьакамашна дезаш ду. Урхалла деш йолу конфликт езаш ю царна. ХIунда аьлча, алапаш даккхий хуьлу, мидалш а ухку царна. Дерриге а иза ду, кхин хIумма а дац.\nТахана «Кавказ» некъа тIехула Iаьржа хIурдан йисте боьлхуш, новкъахь полицица къийсабала ца луучеран аьтто бу луларчу Дагестане Таркхойн хIурдан тIе баха. Цигахь а ца хуьлу шайн проблемаш йоцуш. Амма иза кхечу материалан тема ю.\n"Кавказ" некъаца хьийза бо Нохчийчура машенашлелорхой


Выгоничи (Брянскан область) — Википеди\n53°06′ къ. ш. 34°04′ м. д.HGЯOL\nВыгоничи (Брянскан область)\n↗4881 стаг (2016)\nВыгоничи картан тӀехь\nВыгоничи (оьрс. Выгоничи) — Российн Федерацин эвла, Брянскан областан Выгоничин кӀоштан административан центр.\n3619 ↗3691 ↗5111 ↗5189 ↗5296 ↘4945 ↘4885\n↗4895 ↘4885 ↘4858 ↗4881\nЭвла лаьтта Российн Федерацин Европан декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай ялайо йоццу йовхонаш.\n↑ Климат Брянской области\nВыгоничин кӀоштан индексаш\nХӀара Брянскан областан географех лаьцна чекхбаккханза яззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Выгоничи_(Брянскан_область)&oldid=4884831»\nВыгоничин кӀоштан нах беха меттигаш\nБрянскан областан географех лаьцна бовланза яззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 апрель, 06:37.


Шаверья — Википеди\n46°11′52″ къ. ш. 5°03′38″ м. д.HGЯOL\nClaude Jacquet[d], Claude Jacquet[d]\n16,87 квадратан километр\n224 ± 36 метр\n▲1011 стаг (2018 шеран 1 январь)\nШаверья (фр. Chavéria) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Юра. Дозанашца йу Шано-Шатне, Кондесья, Мезерья, Монраколь, Ванден, Вонна. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шаверья&oldid=5193906»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 16:35.


Бесплатно Лема Темирбулатов хьога безам бахна New mp3.\nБесплатно Лема Темирбулатов Вай лелла некъаш mp3. Чеченская песня Сан даго лоьху хьо массо а ханна. Хьалхе а санна хьо еза сунна. Token - Treehouse Official Music Video. Gesaffelstein - Reset Official Video. Ехар ю сан дагчохь езнарг даимна. Кто первым выйдет с лабиринта: Бесплатно Чеченская песня Лема Темирбулатов Фариза mp3. Бесплатно Лема Темирбулатов Маьхкарий New mp3. Самые горячие новинки музыки, популярные альбомы, быстрый поиск музыки онлайн, скачивание бесплатно и без регистрации.\nБесплатно Хьан Хаззалехь дог ца 1ебаш вехаш вара со Лема Темирбулатов mp3. A "Bleed" Official Music Video. Скачать сан даг чохь лятташ езнарг хьан амат чеченские песни MP3.\nJames Smith Little Love Mp3.\nСлушайте и скачивайте музыку на XoMusic. Все файлы MP3 на нашем сайте предназначены только для пробной версии. Бесплатно Лема Темирбулатов Хьан хаза амат mp3. Детская песенка про автобус Mp3.\nЧеченская песня Лема Темирбулатов Макка new 2017\nDragonstone HBO 18 hours ago. The - Acoustic. Kygo - Happy Now ft. On our video portal you will find videos for every taste, funny videos, videos about animals, video broadcasts and much more.\nТ1е йог1уш б1аьсте ю Вай 1алам хаз Дина. Бесплатно Лема Темирбулатов Хьан хаза амат mp3. Новинка Лема Темирбулатов Хьан хаза амат. Три кота - Сюрприз для мамы - серия 7 hours ago. Самые горячие новинки музыки, популярные альбомы, быстрый поиск музыки онлайн, скачивание бесплатно и без регистрации.\nСемейство Пальцев Развивающие мультики Песни для Детей Три кота - Сюрприз для мамы - серия 7 hours ago. Eminem - "Kick Off" Freestyle.\nИларион к записи Лима темербулатов сан даг чохь лаьтта езнар са амат


Верак (Жиронда) — Википеди\nВерак (фр. Vérac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Гальгон, Ла-Ланд-де-Фронсак, Муяк (Жиронда), Периссак, Сен-Женес-де-Фронсак, Val-de-Virvée[d], Тарнес, Вильгуж, Салиньяк (Жиронда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Верак_(Жиронда)&oldid=5156703»


Бицадзе В.О., Акиньшина С.В., Хизроева Д.Х., Макацария Н.А., Стулева Н.С., Машкова Т.М.\nАкушерство, гинекология и репродукция. 2014; N2: c.79-88


АгӀжелуз — Википеди\n44°21′58″ къ. ш. 0°38′47″ м. д.HGЯOL\nАгӀжелуз (фр. Argelouse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Сен-СемфогӀян (ЖигӀонда), Белад, Мано, СогӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АгӀжелуз&oldid=7807931»


Буьльси — Википеди\n47°14′37″ къ. ш. 3°01′43″ м. д.HGЯOL\nБуьльси (фр. Bulcy) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Пуи-суьгӀ-ЛуагӀ, ВагӀенн-ле-НагӀси, ГагӀши, Мев-суьгӀ-ЛуагӀ, НагӀси (НьевгӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буьльси&oldid=7817435»


Amnesty International: Политикан тутмакх ву Кутаев Руслан\nТовбеца-бутт 15, 2014\nОьрсийчоь--Нохчийчоь. Кутаев Руслан талламан изоляторехь.\nДиъ шо хан тоьхна, набахте воьллина волу юкъараллин жигархо Кутаев Руслан синан маршонан тутмакх лерина Амнисти Интернешнл цхьаьнакхетаралло.\n„Нагахь санна аш со кху кхелан гIишло чуьра маьрша а ваьккхина, дIахецахь, со цуьрриг а цецвер вац. ХIунда аьлча со бехке вац. Нагахь санна, аш суна муьлха а хан тоьхна, со чуволлахь, со тIаккха а цецвер вац. ХIунда аьлча, нохчо хилар, сий долуш стаг хилар, бакъдерг дуьйцуш а, нийсоне кхийдаш а хилар – таханлерчу хьелашкахь цунах лакхара мах бала беза. Цундела аш муьлха а сацам бахь а, ас иза, воха а ца вухуш, тIеоьцур бу“ - иштта дара Кутаев Руслана шен хьокъехь ечу кхелехь аьлла тIаьххьара дешнаш.\nЦу дешнаша гойту, цу къонахчун доьналла, шен хьежамех жоп дала кийча иза хилар а, массо а аьлча санна тийна-таьIна, харцонна къера хилла Iачу заманчохь а нохчийн къомалахь кхонахийн хIу дайна ца хилар а.\nКутаев Руслан I990-гIа шераш долалуш Нохчийчохь маршонехь къийсам болабелча дуьйна схьа юкъараллин жигара декъашхо вара. Адамийн бакъонашларйарехь а, юкъараллийна мехала долчу хеттаршна йистах ца латтарца а, шена хетарг а, ша лоруш дерг а, хьул ца деш, аларца а вевзаш вара иза нахана.\nХьалхара а, шозлагIа а тIом болуш цуо ирчу критике дора оьрсийн эскархоша Нохчийчохь лелош долу талораш. ТIом дIабирзинчул тIаьхьа, я, аьлча а, иза официала дIабирзича санна кхайкхинчул тIаьхьа цуо къийсам латтабора Оьрсийчуьрчу ксенофобица, кавказхошца йолу гамонашца, маьрша нехан бакъонаш хьешарца.\nАмма иза дерриге а цунна цхьа хан-зама кхаччалца гечдора Iедалша. Ца магийнарг, ца гечдинарг кхин дара: махкахь юккъебаьккхина болу керла бехкам - I944-чу шарахь къам дохор ма хьехаде аьлла болу - хьашар. Русланна ца магийнарг баханчу чиллан баттахь нохчийн къоман лазам, цуьнан цкъа а йоьрзун йоцу чов, тахана а нохчо да-нана мел дерг, къемата а ша-шен бIаьргашца и бохам гинавоцург а, иза буьйцуш бен ца хезнарг а велхош болу бохам – доллу къам Сталинан омрица, масала доцучу къизаллийца, дIадохор хьахон иза вохьар дара иза.\nКъоман иэс Iедало омра дарх нехан кхетамашкара дайъалуш доцийла ца кхетачара, нохчийн къоман букътамарца боьлла болу цу бохамах болу дагалецамаш кехатан чкъуьйриг тIехь я маттаца динчу тIедожорца карчалур боцийла ца кхетачара кхузткъа шо кхочуш волчу къонахчунна корта бахон молханаш лелор бехке диллар а ду цхьа ша -тайпа символикан маьIна долу хIума.\nРуслан мел вевзачаьрна шал шера хаарца цкъа а узуш я молуш хилла воцучу цунна юккъера наркотикаш коча тассар -вайн заманан, нохчийн къоман таханлерачу къоман гротескечу хьолана бух сиз хьокху, цу хьолана тIе доккха мухIар туху хIума санна ду иза. Беламе хила мегара иза, сел къаьхьа дацахь.\nКутаев Руслана шен юкъараллин а, политикан а болх дIаболочу муьрехь цуьнан чкъурара нах дуккха а бара цунна гуонахьа. Шайн къоналла Советан заманан харцонечу режимехь дIаяхна болу, изза къам махкара даккхар хьахо бакъо а йоцуш, кхиина болчу царна и аьшпийн пачхьалкхе йохар а, Нохчийчоь эххар а маьрша хила йиш ю бохург а боккха кхаъ бара. Церан цу маьршачу Нохчийчоьнан хиндолче а, цуо харжа хьакъ болчу некъе а болу хьежамаш мел тайп-тайпана хиллехь а.\nЦхьаберш цу некъан тIехь тIемаш берш эгна царех. Цхьаболчара, агIо а хийцина, шаьш селхана дийцинчунна нийса бIостанехь дерг даржадо. Вуьш йистах бевлла, хIора а агIонна пе тоьхна. Ткъа цхьаберш, кхин къарбала ца тикнарш, набахтешкахь бохку. ХIинца Кутаев Руслан а кхетта царех дIа. Нохчийн къомах болчу политикан тутмакхийн, синан маршонан тутмакхийн терахь алсам а доккхуш.\nКутаев Руслан дика вевзаш а, цуьнца цхьаьна юкъараллийн белхашкахь дакъалийцина а ву Европерчу стратегикаллин талламийн институтан белхахо, политолог Асхабов Хьамзат. Цуо иштта дагалоьцу Руслан.\nАсхабов Хьамзат: „Суна Руслан суна дуьххьара хьалхара тIом болуш вевзина ву. Иза цу хенахь а вайн къоман хIуманна дог лезаш а, юкъарчу хIуманехь дакъалоцуш а вара, массо а хIуманна бала болуш а хилла ву. Цу хенахь суна дагаварехь, цхьа экстраординаран хIума дезаш а, шен позици, нахана иза товр елахь а, яцахь а, дIаолуш а вара. Дахарехь иштта хуьлуш хуьлу, нагахь санна ахь хьуо пелхьо ву аьлла дIакхайкхинехь а, цкъа цхьана дийнахь муш тIе а ваьлла, дI ахIотта везаш хуьлу, ца хIоттахь юхьIаьржа хIутту хьо.\nНагахь санна ахь хьо хелхарча ву алахь, цхьана дийнахь хелха вала веза хьо, юьхьIаьржа ца хIотта. Дала зуьй хьо иштта. Руслана мел аьлларг а, цуо мел лелийнарг а- цуьнан мах хIун бу хьожуш, Дала киртиг тIехIоттийна цунна. Цхьа а шеко яц сан, шена лиънехь, хан ца тухийташ, цу юккъера аравала хуур долуш вара иза. Шена лиънехь, цу Iедалца барт карор болуш вара иза.\nШена лиънехь цу Iедална дика накъост а хилла, доккхачу даржехь а волуш, дIахIотта хуур долуш къонах а вара иза. Тахана дахарехь ша мел лелийначу хIуманна тIе зорба а тухуш, оцу ша лелийначун цIеналла мел хилла а гойтуш, харжам бина цуо. Дала цуьнан гIазот къобалдойла. Дала сий дойла цуьнан. Кхин хIума дац сан цу къонахчух лаьцна ала“.\nТахана Русланна белшаш гIортош берш кхелехь а, кхелал арахь а цуьнгахь гIо доккхуш берш я Оьрсийчуьра адамийн бакъонашларйархойх тIаьххьадисина цинцаш ду, я дозанал арахьара дуьненаюкъара цхьаьнакхетараллаш ю дукхахьолехь. Иза кхеташ а ду, хIунда аьлча иштта ю нохчийн къоманна тахана тIехIоьттина киртиг, мацах цкъа туьйранера барзо аьлларг санна – „иччархочунна со а ма гахьара, суна иччархо а ма гахьара“ аьлла хеташ.\nБIе шо сов хьалха цIеяхначу Iамеркхойн поэта, шен доллу дахар а къийсамна дIаделла хиллачу Уитмен Уолтан дешнаш карладовлу, Кутаев Русланан кхолламан ойла еш. „Набахтеша а, эшафоташа а, когах а, вортанах а дихкинчу буржалша а шайн болх бо. Сийдолу яздархой, дош ала хуурш лаьхкина, махках баьхна, даймахке сатуьйсуш маргIал бахна, кхуьучу кIенташа, вовшех эхь хеташ, бIаьргаш лечкъадо... Нах хьийзорах долу низамаш наха хазхетарца тIеоьцуш хилча, майданашкахь наха къонахийн цIераш сийсазйеш хилча, тIаккха а Маршо дIа яьлла яц, иза йолуш ю. Таба а тебна, шен хан тIеккхачалца Iаш ю иза“ - иштта яздинера цуо шен цIеяхханчу байтахь.\nТахана и дешнаш Кутаев Русланна а, нохчийн къомана а лерина яздича санна хетало.\nКутаевна 4 шо хан тоьхна. ХIун диначунна?\nДахлуш де Кутаевна кхел яр\nКутаевна тIехIиттина Ставрополера славянаш\nКутаевна набахти ккхайкхийна\nКутаевна 5 шо хан тохар дехна прокуроро\nКадыровн критикна кIело йинчун дов хатта долийна Германехь


Sep. 11th, 2016 12:53 am (UTC)\nА довала ли согласие?\nSep. 12th, 2016 08:40 am (UTC)\nТолько в его воображении, видимо.\nalcozeltzer : (no subject) [+1]


CHECHENPRESS, Отдел писем, 21.11.07.\nАссаламу 1алайкум ва Рахьматуллах1и ва Баракатух1у, Нохчийн Президент а т1еман кхеташонан Баьчча-Амир волу хьомсара, лераме Докка. Аллах1-Дала шу тешнабехках, йоьхь1аьжонах, вочу балхах лардойла, Дала шу шайн 1алашоне кхачадойла. Таханаллалца собаре хилла 1ара со, хьоьга да лерина х1ара сайн дехар сацийна.\nВайн дайша аьлла – " Г1алат нис ца динарг ду".\nВай Алхьамдулиллах1 цхьа Делан мисканаш ма ду, иштта г1ийла а ду. Г1алат ца долуш цхьа а Адам дац, амма шен г1алатанна къера хуьлуш ву Аллах1ах кхоьрург иза дерриге а халкъанна кхочуш хилча ванне а сихонца. Со хьуна хьег1а ниййат а йа х1умма а долуш ца воллу, хьуна бай1ат диначарех цхьа1 ву со, долуш долу хьал дийцарца дагаволуш ву Дала мукъалахь сайн долчу декхарца.\nЭмират аьлча – вайн халкъо еккъа шен белшашт1ехь, шен Са терзаннат1е а диллина, дукхе-дукха геннара дуьйна схьа бахьаш болу, хьокху безачу, сийлахьчу, маршонан къийсаман некъана з1е хеда, йаккха ц1е йоцуш, ала дош а доцуш. Ткъа иштта вайна зенедерг, вайн а Делан а мостаг1 волу Москван-Кремлан марш бат1ош ма нисло т1аккха шена оьшачуьнца. Кху дуьненан хьелашца дукха Адам-ма ду, кхана уьш даржах бевлча жоьпе уозо бахьанаш лелош 300 000 гергга дийна долучу Адамах. Цу жоьпах бовла аьтто бо церан, х1ара во нах ма бара оха байъинарш ала, шайн цхьа а ц1е а низам а йа бух а боцуш болу зуламхой ала.\nВайна хуург ца хууш ма вацара Джохар, Зелимха, Аслан,1абдул-Хьалим. Вайн г1азуотехь д1акхелхина х1ора а кху дуьненан меха болу къонахий декъал хила и дош ца тоьаш санна ма нисло х1ара вайн т1аккха. Вайн керла ц1е тиллар дац оьшаш дерг. Аллах1-Дела вайн ниййаташ хууш, дегнашчу хьоьжуш Ву.\nВай 5 шо хьалха коьрта к1ентий дуьненахь вайца а болуш цхьаьна (Аллах1-Дала церан массери а сийлахьа Г1азуот къобал дойла), массери а лаамца Йоккхачу Шурахь нисдина долу Къур1анца хьадисашца вайн Маршонан Низам-Конституци тоам хила ма беза.\nВайгахь Низаман некъ йа болх ца тоьаш хьал ма дац. Цхьа а шеко йоцуш шу тхан кхане а деган йовхо а ю. Х1ора ламазца, кхеташонехь, дагадовларшкахь, шу Аллах1е дехар до1анел йа лаамел хьалха х1ума доцуш, дуьне мадду баьржина лелаш б1е эзарнаш ма бу Вайнах, пана а хилла, са а пха шуна чу а диллина шайн ниц1къ мел кхочу. Уьш къийсамах, байракхах, бухах хадабо оцу Эмират бохучу дашо.\nВайн Элчанна Дош ду (С.1.В.) «Шайн ниййаташ дика дара алий, долучунна а т1е хьал доха ма делаш» аьлла.\nНийса делахь а дацахьа ша аьллачунна т1ехь латта г1ертарг ца оьша Наханна йа накъосташна а, шайн лазам а лаам а тергалбешверг оьша.\nСо х1ара т1аьххьара маршонан некъ болалуш юьххье нисвиначех ву Дала.1990 шарахь кху дуьнент1ехь мел болу Нохчийн Коьрта нах Векалш а кхайкхина Шемара, Йорданера, Хункарара,1амеркера, Малхбалера массанахьара а болучеран лаамца бартаца, Нохчийн\nхалкъан бакъонан доза мадду т1елаьцна некъ ма бу вай тахана къийсамехь латтош берг.\nАса доккхачу дехарца кхайкхам бо хьоьга Докка, оцу вайн халкъо кхайкхиначу некъат1ера ца валар, цу некъанна дохьала нисделларг д1адаккхар а, сан дехар суна далар а Аллах1ан Шиэн доьхьа.\nВайн Элчано аьлла (С.1.В.) "Шаьш дагадовларца хьукум да сацам бечу хенахь, шайн карахь долучу хьолаца хьесап дустий бойла аша".\nВа ахируд да1вана анил хьамду Лиллах1и Раббил 1аламийн. Вассаламу 1алайкум ва Рахьматуллах1и ва Баракатух1у.\nБоккхачу лерамца ИК ОКЧН белхан кхеташонан куьйгалхо, хьан ваша


Вильбрамар — Википеди\n44°31′42″ къ. ш. 0°28′33″ м. д.HGЯOL\nВильбрамар (фр. Villebramar) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, Гаронна а. Дозанашца йу Монбаю, Монтастрюк (Ло а, Гаронна а), Томбебеф. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вильбрамар&oldid=6736108»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 21:32.


Бордер-е-Ламансан — Википеди\n43°46′22″ къ. ш. 0°21′50″ м. д.HGЯOL\n15,6 квадратан километр\nБордер-е-Ламансан (фр. Bordères-et-Lamensans) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Кастанде, Казер-сюр-л'Адур, Гренад-сюр-л'Адур, Ларривьер-Сен-Савен, Ренен (Ланда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бордер-е-Ламансан&oldid=5153559»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 20:35.


КадыровгIеран бахамаш гайтинчу Нухановн зудчуьнга оьрсийн националисташа: «Славянийн сийна бIаьргаш болу цIий доьхкина ахь»\nСоьлж-ГIалахь Кадыровн а, цуьнан гонан а бахамаш YouTube-хула гайтарна байначу беттан хьалхарчу дийнахь Нохчийчохь лаьцначу Нуханов Исламан зудчунна, Кагалым гIалахь ехачу Мельник Еленина, кхерамаш туьйсу оьрсийн националисташа.\nМаршо Радионо довзийтира, муха, хIун нисделла Нухановца цо «Муха веха Кадыров Рамзан а, цуьнан нийсархой а» цIейолу видео арахецча. Мехкан шахьарна юккъехь, массо а агIор хано лар а еш, лаьтта кадыровгIеран «Хьаьжи-Эвл» йовзийта воьллачу Нухановна йиттина, лаьцна полице а вигина. Дов айдина цунна, кисанахь ши патарма карийна аьлла. («Патармаш кисанахь а дохкуш» вахана иза полице, ша цига тIекхайкхича!)\nСоциалан машанашкахула баьржина Нухановца нисбелла бохам, хиина оьрсийн националисташна цуьнан зуда оьрси юйла. "ВКонтакте" чохь йолчу Мельник Еленин аккаунто къайлахьо агIо хьенан ю – делахь а, ник евзина царна, кхерамаш туьйсу Еленина.\n«Бахьана ду Лена шен майра кIелхьарваккха гIерташ хьийзар, иза оьрси ю, стенна лоьцу цо нохчочун агIо, боху кхерамаш туьйсучара, бехкейо зуда нохчочуьнга мареяхарна, цунна бер дарна», - яздо хиламах лаьцна "Новая газетан" журналисто.\nМельник санначу зударша «оьрсийн къам кхачадо, цо славянийн сийна бIаьргаш болу цIий доьхкина цо», - боху «оьрсийн Iадаташ лардеш бакъ-керста дай-дедай бIешерашкахь эгначу» националисташа.\nДийцарехь, цхьана буса кхаьчна Еленига 100 сов и тайпа комментареш. Интернетехь цунна кхерамаш тийсарца а ца дирзина «дов» - кхаарийн Iуьйранна, 5 сахьт даьлча, Нухановн зуда шен шина бераца, Владикца а, Адамца а, чохь ехачу юкъарчу хIусамийн кор дохийна, арара чу тIулг тоьхна.


Блекур (Нор) — Википеди\nБлекур (фр. Blécourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Абанкур (Нор), Санкур (Нор), Тиюа-ле-Камбре, Бантиньи, Кювилле, Рамии (Нор), Саи-ле-Камбре. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Блекур_(Нор)&oldid=5152889»


бЮЯХКХИ кЕАЕДЕБ-йСЛЮВ: ЯРЮРЭХ ЮБРНПЮ, ЙПХРХВЕЯЙХЕ ЯРЮРЭХ, АХНЦПЮТХЪ.\nБЯЕ НА ЮБРНПЕ КЕАЕДЕБ-ЙСЛЮВ.ОНЩГХЪ :: ОН ЦНДС :: ОН МЮГБЮМХЧ/ОЕПБНИ ЯРПНЙЕ ЯРХУХЪ\nбЮЯХКХИ кЕАЕДЕБ-йСЛЮВ (гЮЛНЯЙБНПЕЖЙХЕ ОЕПЯНМЮКХХ) [1 KB]\nоНЩР. мЮЯРНЪЫЮЪ ТЮЛХКХЪ - кЕАЕДЕБ. пНДХКЯЪ 24 ХЧКЪ/5 ЮБЦСЯРЮ 1898 Б лНЯЙБЕ. яШМ ЯЮОНФМХЙЮ. яЕЛЭЪ ФХКЮ МЮ оЪРМХЖЙНИ, 6 ДН 1910 Ц. оЕВЮРЮКЯЪ Я 1916. я 1918 ЯНРПСДМХВЮК Б ЦЮГЕРЮУ "аЕДМНРЮ", "цСДНЙ", "пЮАНВЮЪ ЦЮГЕРЮ" Х Р.Д. б цПЮФДЮМЯЙСЧ БНИМС ЯРЮК ЬХПНЙН ХГБЕЯРЕМ ЯБНХЛХ ОПНОЮЦЮМДХЯРЯЙХЛХ ЯРХУЮЛХ-КНГСМЦЮЛХ ГЮ "ЙПЮЯМШУ". сВХКЯЪ МЮ ХЯРНПХЙН-ТХКНКНЦХВЕЯЙНЛ ТЮЙСКЭРЕРЕ лцс (1919-1921). б 1919-21 ПЮАНРЮК Б... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nнАГНП ЙМХЦХ `йМХЦХ ОЕЯЕМ` (х.пНГЮМНБ) [1 KB]\nкЕАЕДЕБ-йСЛЮВ б.х. йМХЦЮ ОЕЯЕМ. - л. ...яРХУХ б.х.кЕАЕДЕБЮ-йСЛЮВЮ ГМЮЧР МЮХГСЯРЭ АНКЭЬЕ, ВЕЛ ЙНЦН-КХАН ДПСЦНЦН ХГ ЯНБПЕЛЕММШУ ОНЩРНБ; ЕЦН ОНБЯЧДС ПЮЯОЕБЮЧР, Х МЕ РНКЭЙН С МЮЯ, ЕЦН ГМЮЧР Х ГЮ ЦПЮМХЖЕИ; ЕЦН ОЕЯМХ ХЛЕЧР МЕЯНЛМЕММН НЦПНЛМНЕ БНЯОХРЮРЕКЭМНЕ ГМЮВЕМХЕ... б ЙНМЖЕ ЙМХЦХ ОНЛЕЫЕМШ "оПХЛЕВЮМХЪ" Й ОЕЯМЪЛ, ЦДЕ СЙЮГЮМН, ЙЕЛ МЮОХЯЮМЮ ЛСГШЙЮ. нЙЮГШБЮЕРЯЪ, ХГ ЯРЮ ЯРХУНРБНПЕМХИ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nя ОЕЯМЕИ МЮОЕПЕБЕЯ (я. бЮЯХКЭЕБ) [18 KB]\nрЕЙЯР ЯРЮРЭХ ОЕВЮРЮЕРЯЪ ОН ХГДЮМХЧ: бЮЯХКЭЕБ я. яНАП. ЯНВ., Р. 3. л., "уСДНФЕЯРБЕММЮЪ КХРЕПЮРСПЮ", 1979. бОЕПБШЕ ОНД РЮЙХЛ МЮГБЮМХЕЛ НОСАКХЙНБЮМЮ Б ФСПМЮКЕ "лНКНДЮЪ ЦБЮПДХЪ", 1958, No. 8, Й ЬЕЯРХДЕЯЪРХКЕРХЧ ЯН ДМЪ ПНФДЕМХЪ б. кЕАЕДЕБЮ-йСЛЮВЮ. (гДЕЯЭ Х ДЮКЕЕ ОПХЛЕВ. ПЕД.) йЮЙ ОНЩРХВЕЯЙЮЪ КХВМНЯРЭ, ЙЮЙ ЯРХУНРБНПЕЖ кЕАЕДЕБ-йСЛЮВ ЯКНФХКЯЪ ГМЮВХРЕКЭМН ПЮМЕЕ РНЦН ЯПНЙЮ, ЙНРНПШИ НАШВМН... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ


Анш — Википеди\n48°36′09″ къ. ш. 1°38′49″ м. д.HGЯOL\n▼2682 стаг (2019 шеран 1 январь)\nАнш (фр. Hanches) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу ГӀезе (Ивелин).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Анш&oldid=7810366»


Ахмадов Муса. Заза даьккхинчу бешахь к1айн ц1а. БархI суьртехь драма. | ВАЙНАХ\n03.06.2015\tДраматургия, Литература Оставить комментарий\nАхьмдукъа – да, 50 шо\nСовдат – цуьнан зуда\nАдам – церан кIант\nПадам – церан йоI\nСалахь – жимахволу кIант\nМовла – юьртсоветан пирсдатал\nХилам дIабоьду XX-чу бIешеран 80-чу шерашкахь, юьртахь.\nКирхьа хьалаайале хеза йиш:\nВай некъ беш дIаэхарх\nДовзарх а мел долчун\nКхетамехь деха вайн\nЧохь Совдат, Падам.\nСОВДАТ. ДIаяла, йоI, и дага а ма даийталахь…\nПАДАМ. Стенна, мама, неханаш ма боьлху цига.\nСОВДАТ. Неханаш бита, сий хилла ца лела хьуна.\nСОВДАТ. Иштта а.\nПАДАМ. Суна а лаьа, нехачарна санна…\nСОВДАТ. ХIун лаьа?\nПАДАМ. Ишколе яха а, вечере яха а…\nСОВДАТ. Ишколе наггахь яхча а тоьар ду… ЦIенош деш ду вай… И важа хьеха а ма елахь.\nПАДАМ. Делахь ас кехат яздийр ду.\nСОВДАТ. ХIун кехат яздан йоллу хьо?\nПАДАМ. Газете… Со вечере а ца йохуьйту, ара а ца йолуьйту, Iаьржачу Iадатийн боданехь латтайо аьлла.\nСОВДАТ. ХIун бода бу ахь буьйцург? ХIун ю цо юьйцург? И дIахазахь, хьайн дас юьйр ю хьо.\nПАДАМ (Ирх кхоссалуш). Юьйр ю, юьйр ю!.. Со йодур ю-кх.\nСОВДАТ. Мича яда йоллу хьо?\nПАДАМ. Кху цIера едда дIагIур ю-кх.\nСОВДАТ. И хIун ду ахь дуьйцург… И… ХIун ду? Ва-а, сан корта…\nКорта а лоций, ша йолччохь охьайоьду.\nПАДАМ. Мама! Ахь хIун до? Собар делахь. Ас хIинцца… Ас хIинцца молханаш дохьу хьуна… ХIан, малахьа, хи малахьа.\nСОВДАТ. Ой, схьаба и гIайба…\nДIа а тевжий Iа.\nПАДАМ. Мама, хIинца гIоли хилин хьуна?..\nСОВДАТ. ХIаъ, хили…\nПАДАМ. Хьан мерах цIий ду оьхуш…\nСОВДАТ. ХIумма а дац, эхийтахьа, сингаттам лахбалар бен, хIумма а хир дац хьуна…\nПАДАМ. Мегар ма дац.\nСОВДАТ. ХIумма а хир дац…\nПАДАМ. Ас тIадийна киса дуьллу хьан коьрта тIе.\nЧуволу Салахь. НеIарехь хIоьттина лаьтта, нене а хьоьжуш.\nСАЛАХЬ. Юха а халахетийтина-кх ахь цунна…\nПАДАМ. Хьуна сагатдеш хилла-кх.\nЦхьацца дезарш деш хьийза.\nСОВДАТ. КIант, хьо мичахь вара?\nСАЛАХЬ. Со ишколехь вара, буьрканех ловзуш…\nСОВДАТ. Цигаьркан хьожа ма йогIу хьох…\nСАЛАХЬ. Узучарна юххехь Iийна со.\nСОВДАТ. Хьан йиш ма яц волавелла лела. ЦIенош деш ма ду вай.\nСАЛАХЬ. ЦIенош!.. Гуттара а – цIенош!.. Суна кIордийна уьш…\nСОВДАТ. Уьш-х шуна деш ма ду, хьуна а, Адамна а. Шу нахах тера хилахьара аьлла…\nСАЛАХЬ. Тхуна хIара тишанаш а тоьар дара…\nСОВДАТ. Шун дена дика хаьа. Цуьнга ладогIа ахь.\nСАЛАХЬ. ДогIахь а, дукха-м дугIур дац.\nСОВДАТ. И хIун ду ахь дуьйцург?.. ДIавала… ЭхI, сан корта…\nПАДАМ (Салахье). Ма лехьа цуьнга, халахетийтича, давлени хьалайолу цуьнан.\nСАЛАХЬ. Со-м вац луьйш. Мама, ас ахь боххург дийр ду, ахь боххург.\nСОВДАТ. Схьавола суна юххе, нана яларг. Схьайола хьо а суна юххе. Иштта охьахаа. Кхуьур ду шу шайна луъург лелон а. Жимма собарде. ДIадаьлча бен дага ца догIу шуна да а, нана а. Массо хенахь шайн ойла ма е. Цу шайн вешин ойла е. Армехь волчу. Маржа Адам! ХIун лелош лела-те хьо? Кехат а ма хьедели цуьнан. Табарике а ца деъна техьа? Яло, йоI, оцу пеша тIера чIепалгаш хьуо лулахошна. СагIано ларво олур-кха стаг бохамах. Салахь, ахьа а яа хьайна хIума…\nЧоггIа неI етта.\nАХЬМДУКЪИН АЗ. Арадовла цу чуьра! Арадовла!\nСОВДАТ. ХIан, схьакхечи шуна. Дуьло, арадовла. ТIулг бан вахнера иза.\nСАЛАХЬ. ТIулг. Цкъа а беъна бер болуш-м бац иза…\nАраволу. Цунна тIаьхьа – Падам а.\nСОВДАТ. Со, жимма гIоли хилча, арар ю ала цуьнга.\nАрахь ботта болийна бух.\nАХЬМДУКЪА. ТIевала, кIант, охьабассабе тIулг.\nСАЛАХЬ. Самосвал йига ца мегара ахь?\nАХЬМДУКЪА. ГIовгIа ма е, гIовгIа. Самосвалаш дIахIиттийна лаьтташ ю-м ца моьтту хьуна. Схьало, йоI, ахь раствор, тIулг схьакховдабе соьга. Мичахь ю шун нана?\nПАДАМ. Иза корта лозуш ю.\nАХЬМДУКЪА. Ца оьшшучу хенахь лозу цуьнан корта а.\nВогIий, тIехIутту Мовла.\nМОВЛА. Хьо хIун деш ву?! Хьуна Iедал дIадаьлла-м ца моьтту?\nАХЬМДУКЪА. Хьуна ца го, со хIун деш ву? ЦIенош деш ву-кх.\nМОВЛА. Оцу Орган чуьра массо а тIулг дIалахьийна волуш ма воллу хьо.\nАХЬМДУКЪА. Уой, кхин хьан дех дисна-м дац и Орга?! Шена луъучо дIалахьо йиш йолуш бац и тIулг?!\nМОВЛА. Бац! Аш иштта тIулгаш дIакхехьахь, Iаламна зен хир ду. Экологи йохайо аш!\nАХЬМДУКЪА. Iаламна пайда беш ву хьо, исправкех пхиппа сом а доккхуш.\nМОВЛА. Хьайна ца гинарг ма дийца. Харц цIе кхолла гIертар законехь таIзар деш ду! Кхин цигара тIулг ма балахь!\nАХЬМДУКЪА. Эхь ду хьуна, соьга и баийтахь! Сан воьалгIачу дас Товболата йиллина хьуна хIара юрт. Ткъа хьан деда Махьма кху юьртахь беже веъначохь висна ву. Наха, къа а хетта, астагIа СегIират а яхийтина. Хезин хьуна!\nСАЛАХЬ. Ца хеза хьуна. Генаваьлла иза.\nАХЬМДУКЪА. Ца хазахь, охьабассабай вала тIулг, катоххий. Хезий шуна цо дуьйцург? Лаа ма ца лаьа цунна вай нахах тарлойла. Вайн ворхIе да а ма ца хилла цхьаннал а оьшуш.\nСАЛАХЬ. ВорхIе да мухха хилча а, хIун бен ду?\nАХЬМДУКЪА. Ас хоуьйтур ду хьуна, хIун бен ду! Вала лелий! ТIулг схьаба, йоI. Хьо, гIорийча санна, лаьтташ ма ю.\nЯло, хьажа мила ву, кхара болх бан вуьтур а вац.\nПАДАМ (ДIа а йоьдий, сихха юха а йогIуш). Адамера кехат деъна. Ас деший?\nАХЬМДУКЪА. Чу а дахна, шун нанна а хозуьйтуш, доьшур ахь. КIант, хьо, сихха чекх а валий, чувола.\nСАЛАХЬ. Дика ду.\nЧоь. Падам кехат доьшуш ю.\nПАДАМ. «…Кхузахь хала хIума а дац. Хьайл лакхарчунна честь делчхьана. Са ма гатде».\nСОВДАТ. ИйтI, нана яла хьан. Хала хилча а, хоуьйтур долуш а ма вац.\nПАДАМ (КхидIа а доьшу). «…Наха цхьацца хабарш дуьйцу хир ду, кхузахь хаддаза тIом бу, кхузахь бандиташа тешнабехкаца салтий бойу бохуш. Цаьрга ладоьгIуш, суна са ма гатделаш. Кхузахь хала хIумма а дац. Дада, хьан могашалла муха ю? ЦIенош долийна бохуш яздо аш. Дукха шайна ницкъ ма белаш, со цIа веъчхьана, дийр ду вай…»\nАХЬМДУКЪА. Ницкъ бийр болуш бац хьуна хIорш-м. Ахь ца аьлча а…\nПАДАМ. «Мама, хьо муха Iа? Корта-м ца лозу хьан? Гуттар а корта лозуш хуьлур-кха хьо. Со цIа веъчхьана, Москох лоьрашна тIе а йигна, ас цхьа дарба лохур ду хьуна…»\nСОВДАТ. Нана яла хьан, нана яла хьан! Хьо цIа веъна де гур дуй-техьа.\nСАЛАХЬ. ХIинца елха ма йолалолахь. Корта лаза бер бу хьан.\nПАДАМ. «…Ашшимма дика дешалаш, баккхийчара бохучуьнга ла а догIа».\nСАЛАХЬ. Дика муха доьшу, ишколе вохуьйтуш а ца хилча?\nПАДАМ. «…Маршалла ло со хаьттинчаьрга массаьрга а. Со кестта цIа вогIур ву».\nАХЬМДУКЪА (Эххар а, цхьа хан яьлча). Мел хан йисна и цIа ван?\nСОВДАТ. Тахна хIун де ду?\nПАДАМ. УьтталгIа октябрь.\nСОВДАТ. УьтталгIа делахь, цхьа буттий, итт дей дисна-кх и дIавахна ши шо кхача.\nСАЛАХЬ. Цхьаверг хье а ло.\nПАДАМ. Цхьаверг хьалхе а воуьйту цIа. ХIан, собарделаш. Кхин цхьа жима кехат а кхоьссина кху чу.\nАХЬМДУКЪА. ХIун ду цу тIехь?\nПАДАМ (Кехат тIе а хьоьжуш). «…Ас дIавоьдуш дIадоьгIна Iежийн синтарш даккхий хиллий? Падам, уьш бежнашка даа ма даийталахь».\nСАЛАХЬ. Уьш-м тоххарехь дIадаьхнера.\nАХЬМДУКЪА. ЦIенош деш хилча, дIа ца даха йиш ма яцара уьш. Керланаш дугIур ду-кх. ХIан, дуьло. Болх бан беза.\nСОВДАТ. Тховсенна битахьа и болх.\nСОВДАТ. Садайна вайна, йоI хитIа яха а еза. Дечиг а ду даккха дезаш.\nАХЬМДУКЪА. Со цIа валлац хIун деш Iийна шу?\nСОВДАТ. Цхьацца деш Iийна хьуна. Яло, йоI, хитIа гIо, сагIийна лулахошна и чIепалгаш а хьош. Ткъа ахь, кIант, дечиг даккха.\nПадам, Салахь арадолу.\nАХЬМДУКЪА. Хьан корта стенна лазабаьлла?\nСОВДАТ. Хаац. И ши бер дукха тIетеIон мегар дац оцу балхана…\nАХЬМДУКЪА. ХIан, хIинца дIайолаели хьуна. Со сайн дуьхьа лелаш ма вац, зуда. Иза хьуна а хаьа.\nСОВДАТ. Делахь а оцу берашна хало хуьлу-кх…\nАХЬМДУКЪА. ХIун хало? Дага ца догIу хьуна, вай кегий долуш… Наха дIакхийсинчу нехаш юккъехь цуьргаш лехьош лелла?..\nСОВДАТ (Корта лоцуш). ОхI-хI, ма дийцахьа.\nАХЬМДУКЪА. Ткъа вайшимма, вовшахкхеттачу шина шарахь хьегна къа дага ца догIу?.. Тхан шичин керта а хиъна…\nСОВДАТ. ДогIу дера, суна я поппар хьаха а ца хууш, я межарг бан а ца хууш. Ахьар хьакхийча, вошахлетарий ткъа… Туй тоьхча а.\nАХЬМДУКЪА. Цундела цаьрга и халонаш ца лелаяйта гIерташ ма воллу со… Адам а ву, катоьхна зуда а ялийна, охьахао везаш. Ши пIелг санна, шиъ бен вац. Хьалххе доьзалхо хилча, накъост хир вара царна…\nСОВДАТ. Хуьлда-кх церан уьш дуккха а, цхьалха висна, ша кху дуьненчохь лелачул, валар гIоли ю…\nАХЬМДУКЪА. Ша билгалъяьккхина йоI юй кхуьнан?\nСОВДАТ. Ю, цо кехаташ кхоьхьуьйтуш, Билалин йоI Табарик ю.\nАХЬМДУКЪА. Нана дукха сеттина стаг ю-кх цуьнан, да а ву шен зудчуьн бага хьаьжжина.\nСОВДАТ. Мегар ю хьуна. Нехан юьртара, мила ю а, хIун ю а ца хуург ялийна лелачул.\nАХЬМДУКЪА. Шен юьртара тоьлу… ХIан, со араволу, Iаржъялале цхьа тIулг дIабиллар а ду гIуллакх.\nСОВДАТ. ТIулг беа ахь?\nАХЬМДУКЪА. Беа. Дика гIулакх до цу кIанта, Илеса… Веза велахь а. ХIинца цемант а, гIум а цо еънехьара…\nЦхьа бутт дIабаьлла. Гуьйренан тIаьххьара бутт. Болх бу беш.\nАХЬМДУКЪА. Схьакховдабе тIулг. Схьая раствор. Ма латта, кIант.\nСАЛАХЬ. Ва-а, Дела, цкъа а боьттина бер буй те хIара бух?!\nАХЬМДУКЪА. ХIун ю цо юьйцург? Лелий вала.\nСОВДАТ. СадаьIча хIун дара-теша?\nАХЬМДУКЪА. Собарде, хIара цхьа тIулгийн могIа чекхбалийта.\nОцу хенахь, схьавогIий, зIара йисте дIахIутту Адам, тIехь салтийн хорма а йолуш. Массо а шайн болх беш ву, иза ган а ца гуш.\nАХЬМДУКЪА. Схьая раствор, схьакховдабе тIулг, лелий ва…\nЭццахь, Адам а гой, ша волччохь тасало. Массо а дIахьожу. Салахь, Падам, шайн карара гIирс охьа а тосий, тIехьодий, мара кхета.\nАДАМ. Падам, Салахь, шуьшиъ-м доккха хилла.\nАХЬМДУКЪА (Йовхарш а тухуш). Схьанехьа вала, кIант.\nАДАМ (Верриг къажа а къежна). Де дика дойла хьан, дада.\nАХЬМДУКЪА. Схьа сехьавала, кIант.\nАдам тIеволало дений-нанний. Иза астагIа ву.\nСОВДАТ. Нана яла хьан, Адам. ХIун дина хьан когана?\nАДАМ. ХIумма а. Жимма лазийна.\nСОВДАТ (Йоьлхуш). Нана яла хьан. Даго хьоьхур-кха суна…\nАХЬМДУКЪА. ДIаяла, зуда, кху кертахь тезет а ца хIоттош. КIант могаш а ву, маьрша а ву. Хийла кхул доьхнарш кхаьчна нахана тIе… ТIаккха, кIант, хIун лелий ахь?\nАДАМ. Лелла, схьавеа-кх…\nАХЬМДУКЪА. Ледара-м ца хили хьо?\nАДАМ. Ца хили.\nАХЬМДУКЪА. Иза дика ду.\nАДАМ. ХIара бух ма боккха болийна аш.\nАХЬМДУКЪА. ЦIийнан уггаре а коьртаниг бух ма бу. Бух онда хилча, цIенош дика хир ду. Хьажал хьо, хIокху агIор йиъ чоь, кху агIор йиъ – бархI чоь а йолуш, юккъехь учи а йолуш, гIишло хир ю…\nАДАМ. И сан ши Iаж…\nАХЬМДУКЪА. И шиъ дIабаккха дийзи, гIишлонна новкъа бара уьш… ЦIийна тIехьа бугIур ахь.\nАДАМ. Новкъа бара, хIаъ… Дика ду…\nСОВДАТ. СадаIийтахьа кIанте, тIаьхьа юьйцур ахь хIара гIишло.\nАХЬМДУКЪА. ХIан, вало, чоьхьадовлу вай.\nСОВДАТ (Кех арахьаьдда йоьдучу Падаме). Ахь хIун до, йоI?\nПАДАМ. Кхаъ баккха йоьду со.\nКхин масех бутт баьлла. Чохь Совдат а, Адам а.\nСОВДАТ. Доккха хIума ду-кх цу кIанта сан дуу са… Мича вахна техьа, хIун леладо техьа? Хьажа ца хьаьжира хьо?\nАДАМ. Хьаьжира. Цхьанххьа а ца вахна, схьавогIур ву хьуна.\nСОВДАТ. И гина стаг вац-теша? ШолгIа буьйса а ма ю…\nАДАМ. Стомара гина. Лакха юккъерчу Ахьъядан, Бакъин шина кIантаца…\nСОВДАТ. Кхуьнан хIун гIуллакх ду цаьрца? Церан хенара ма вац хIара. Деш-дуьтуш доцуш, буьйлабелла лелачаьрца…\nОцу хенахь, неI а йоьллий, чуволу Салахь. Къежа а къежаш,\nСОВДАТ. Хьо мичахула лелаш ву, нана яларг?\nСалахь, вист а ца хуьлуш, къежаш лаьтта.\nАДАМ. Хьо мичахь вара? Мотт сецна хьан? Мичахь вара хьо?\nСАЛАХЬ. Арахь. С кентами… Хаза-м бу вайн Даймохк. Буй?\nВоьлу, гIад а оьхуш.\nСОВДАТ. ОстопируллахI, остопируллахI! Хьераваьлла шуна, хьераваьлла! Вай, нана яла хьан, хIара дара хьуна суна тIекхачаза диснарг.\nАДАМ. Суна хаьа хьуна, кхунна хIун хилла-м.\nТIе а воьдий, хIума туху. Кхин а, кхин а.\nСОВДАТ (Юкъа а эккхаш). ДIавала, хIун дан гIерта хьо? Вуьй ахь иза. ДIавала.\nАДАМ. Боьха хIума. Суна дукха гина хьуна хIара тайпа хIумнаш… (Юха а етташ). КIомал оьзна, жIаьла…\nСОВДАТ. ДIавала, дIавала. ЭхI, сан корта…\nАДАМ (Цунна паднар тIе дIаяха гIо а деш). Хьайн корта ма хьийзабехьа хIара боьха хIума бахьанехь. Иштта дIатовжахьа.\nСОВДАТ. ЭхI, эхI, кхин ма тохалахь цунна. Хьан дас а йиттина, хьо цIа валлац. Толуш хIума а дац, ша гал ца далахь. ЭхI…\nАДАМ. СадаIа ахь. ХIан, хIара молханаш ду хьуна. Кхузза, сехьа чу а ялий, дIатовжахьа. Сан кхуьнца къамел ду.\nСОВДАТ. Адам, хьо дика а вуй, кхин ма тохалахь цунна.\nДехьа чу йолу. Тийналла хIутту. Соне а хебна, Iаш волу Салахь велха волало. ГIеххьа и воьлхуьйтуш а Iай, Адам вистхуьлу.\nАДАМ. Тоьар ду хьуна. Сацийта! Маца дуьйна волавелла хьо? ХIан?\nСАЛАХЬ. Шо кхоччуш доллу.\nАДАМ. Айхьа лелориг хIун ду хаьий хьуна? Хьо саца ца сацахь, хьуна оцу хьаьжа юккъе топ ца тохахь, дан хIума а дац хьуна.\nСАЛАХЬ (Велха а волалуш). Топ тохахьа суна, тохахьа!\nАДАМ. Сацийта! Зудабер! Стаг хила гIорта. Стаг. Вайша шиъ бен ма вац. Вайшиннах стаг хилахьара бохуш, са бага а кхаьчна, хьийзаш ма ву вайн да а. Ткъа хьо…\nСАЛАХЬ. Адам, Адам… Иштта чIогIа дов ма дехьа… Хьалха мел дика дара, Адам. ДагадогIий хьуна? Вай кегий долуш. Дадас вайна жижиг доькъуш хилла, Падам тIехьа а ерзийна. «ХIара хьенан ду?» – олуш… ДагадогIий хьуна, Адам?\nАДАМ. ДагадогIу… ДаьIахк тIе пIелг а хьажийна, хаьттича, Падама хьан цIе а яьккхина, хьо вилхина а.\nСАЛАХЬ (БIаьрхишна юккъехула вела а къежаш). ХIаъ, хIаъ… Со велха а воьлхуш. Мел хаза дара хIетахь. ХIинца хIунда дац?.. Вайша гуттар цхьаьна вуьжура… Ахь суна туьйранаш дуьйцура…\nАДАМ. Велхарх, хIумма а толур дац… И хьан марздина хьуна?\nСАЛАХЬ. Цхьана дийнахь… эвлайистехь Iара со… Дадас етта а йиттина, лечкъина кино вахна аьлла… воьлхуш. ХIетахь цо элира… массо хIума дицдеш, самукъа дер ду хьан… оза…\nАДАМ. Самукъаделирий хьан?\nСАЛАХЬ. Корта хьийзира, Iетта а вира… ТIаьхьа дIавуьлийра…\nАДАМ. Ткъа хIинца хIун дан дагахь ву хьо?\nСАЛАХЬ. Юьтур ю ас.\nАДАМ. Йита, кхийтирий хьо? Тахана дуьйна, ахь кхин и озахь, мегар дац хьуна. Хьайн ден сий, хьайн ворхIе ден сий дайа ма гIерта. ХIун ду дас йиттича? Хьо ца везаш ца йиттина хьуна. Хьо кхаба гIерташ, хьо нахах тарван гIерташ лелаш ма ву иза… Кхийтирий хьо? Хьуна хала хир ду хьуна и йита. ХIумма а дац. Атта суна а дацара хьуна, накъостий буха а бовлийтина, тIом беш а сецна, настарх чов а хилла, текхаш, малхо еттинчу арахула, хьогаллина бага вовшах а летта, текхаш вогIуш. ХIетте а со цIа веъна… Гой хьуна? Цу арахь а ца вуьсуш… Хьо а цIа вола, мел хала делахь а. Вай цIахь ма оьшу, вайн дайшна, наношна, юьртана а… Кхийтирий хьо? Кхийтирий хьо?\nСАЛАХЬ. ХIаъ, кхетта, кхетта.\nАДАМ. Цу арахула со, текхаш, схьавогIуш, кхетамчуьра мосазза волу… суна дуьхьал хIуьттура и ахь дийцинарг. Вай кегий долуш, дадас вайна жижиг декъар… Сан мел чIогIа сагатделлера шу ган. ХIара вайн цIа а гора суна кест-кеста гIенах. Заза даьккхинчу беша юккъехь жима цIа.\nСАЛАХЬ. ХIинца хир дац иза… Вай тIулгех цIа деш ду. Беш а ах дIаяьккхина.\nАДАМ. ХIумма а дац. Беш керланиг югIур ю. Вайшиннах стаг хилчхьана, массо хIума а хир ду. Кхийтирий хьо?\nСАЛАХЬ. Кхетта. Кхетта.\nЧохь Совдаттий, Ахьмдукъий.\nСОВДАТ. ОхI, охI, сан корта! Эккхаш боллу хьуна, эккхаш. ХIун леладо теша оцу кIанта, хIун? Ши буьйса дIаяьлла-кх, ши буьйса.\nАХЬМДУКЪА. КIант… КIант хуьлу цунах? Суна ца хаьа, и иштта стенна ву. ХIун оьшу? Даа а ду, мала а ду. ТIедуха а ду… Къонахчун хIума дац цуьнан цхьа а.\nСОВДАТ. Нана яла цуьнан, нана… Жима ма ву иза, кхетар ву хьуна, кхетар ву, воккха хилчхьана.\nАХЬМДУКЪА. Кхетар вац, зуда, кхетар вац. Цхьа юьхьIаьржо тIеян воллу. Дала ца бича, хуьлуш ца хиллера аьтто а. Дера ца хиллера.\nЧуволу Адам. Иза, вист а ца хуьлуш, лаьтта.\nСОВДАТ. Адам, хьо вист а ма ца хуьлу? Карийн хьуна, нана яларг?\nСОВДАТ. Ткъа цIа стенна ца валийна ахь? ХIан? ХIун хилла цунна? ХIун хилла?\nАДАМ. ХIумма а ца хилла… Милицехь ву.\nСОВДАТ. Милицехь… ХIун дина цо, нана яларо?.. Летта хир ву.\nАДАМ. Ца летта. ГIалахь цхьана нехан квартири чу ваьлла хилла.\nСОВДАТ (Йоьлхуш). Вай, нана яла хьан! ХIун ца тоьаш вахна хьо? ХIун ца тоьаш?\nАХЬМДУКЪА. ГIовгIа ма е, зуда… Ша цхьаъ хилла иза?\nАДАМ. ХIан-хIа. Шен ши доттагIа а хилла. Ахьъядан, Бакъин шина кIантаца.\nСОВДАТ. ХIаъ, цу шимма талхий и кIант. Нана яла хьан, хIинца хIун лелон воллу хIара?\nАХЬМДУКЪА. Къамел деш гин хьуна иза?\nАДАМ. Гира. Шена хIумма а дага ца догIу боху. КIомал оьзначух тера ду…\nАХЬМДУКЪА. Делахь, гуттар а таделла хьуна вайн гIуллакх.\nАдам араволу. Ахьмдукъа корах арахьожу.\nАХЬМДУКЪА. ХIокхо хIун леладо? ХIара вара хьуна кхузахь оьшург.\nСОВДАТ. Мила ву иза, стаг?\nАХЬМДУКЪА. Мовла ву-кх. Юьртда. Шеца цхьа зуда а йолуш. И кIант лаьцна аьлла хезна вогIу хьуна.\nМОВЛА. Дика мел дерш кху чу!\nАХЬМДУКЪА. Диканца дукха вехийла! Шу лаа лелий?\nМОВЛА. Жимма гIуллакх хилла.\nАХЬМДУКЪА. Охьаховша, охьаховша. ХIара ма ца евза суна, Мовла…\nМОВЛА. ХIара гIалара еъна корреспондент ю.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Тамбиева Падам шун йоI юй?\nАХЬМДУКЪА. Ю. ХIунда бохура ахь?\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Иза а оьшур ю вайна, къамел деш.\nАХЬМДУКЪА. И стенна оьшу?\nКОРРЕСПОНДЕНТ. ТIаьхьа хуур ду шуна, схьакхайкха аш.\nМОВЛА. Схьаялае, схьаялае.\nСОВДАТ. Эцца арахь хир ю хьуна иза, кIант.\nАдам, ара в олий, Падам а ялош, чувогIу.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. ХIара кехат ахь яздиний?\nПАДАМ (Йоьхна). Яздина.\nСОВДАТ. Ва-а, Дела! Хьо юьхьIаьржо!\nАХЬМДУКЪА. Ма е, зуда, гIовгIа!\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Кху кехат тIехь шун йоIа Падама яздо, ша аш ишколе а ца йохуьйту, дискотеке а ца йохуьйту бохуш. Етта а етта бохуш… Бакъдуй иза?\nСОВДАТ. Хьан дижа хьайн дакъа! ЮьхьIаьржа хIоттий-кха цо со.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Бакъдуй иза?\nПАДАМ. Бакъду хьуна! ХIорш со Iаьржачу Iадатийн боданехь латто лууш бу. Ткъа суна серло еза, нехачарна санна. Цкъа дискотекехь хелха яьлла аьлла, суна йиттира хьуна.\nСОВДАТ. Хелха яла оьзда. Мар-мара бахна деш дерг ду хелхар?.. Зудабер эвхье ма ду… Хьо юьхьIаьржо, юьхьIаьржо.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Э-э-э, хIусамнана, иштта мегар дац, иштта… Хьо кху заманан гIиллакхашна дуьхьалъяла гIерташ ю.\nПАДАМ. Ю хьуна, ю хьуна, кху заманна дуьхьал. Делахь а со-м Iийр яц кху боданехь. ТIам тоха, зуда-ламанхо!.. Суна а лаьа тIам тоха. Ширчу Iадаташца къийса! Уьш, аьтта, дIадаха!\nАХЬМДУКЪА (Хьала а эккхаш). Адам-йилбаз, ас дуьйр ду хьо!\nПАДАМ (Хьешана тIехьа а лечкъаш). Хьажал хьо, хьажал… Иштта сох лета хьуна иза.\nАХЬМДУКЪА. Адам-йилбаз! Везандела, хIара хIун ду-техьа? Дуьне духуш ду-техьа вайна? Хьан хьайн доьзалхочух адам-йилбаз хилча, доьхна дац хIара?\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Э-э, хIусамда, хьо нийса вац. Падамах цIеяххана артистка хир ю. Вайн махкана а, юкъараллина а пайдехь а йолуш. Эсамбаев Махьмуд санна… Кхуо шен кехат тIе яздо, шена арстистка хила лаьа бохуш. Ас кхуза ян новкъа ялале дийцина Падаман гIуллакх культурно-серлонан училищен директорца. ХIинца оха хIара дIаюьгур ю.\nАХЬМДУКЪА. И хIун къамел ду?! Хьайниг йига ахь, хьайна луъучу.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Сайниг а юьгур ю, йига езахь. ХIара а юьгур ю.\nАХЬМДУКЪА. Сан доьзалхо соьгара ваккха гIерта шу?!\nМОВЛА. Ахьмдукъа. ГIовгIа ма ехьа! Хьан йоI деша юьгуш ю, деша! Хьо дуьхьалвалахь а, Iедало, хама а ца беш, юьгур а ю. Эшахь, хьо а вуьгур ву, со а вуьгур ву, массо а вуьгур ву. Кхийтирий хьо?\nАХЬМДУКЪА. Со кхето ма гIертахьа, Мовла, сан доьзална юкъа а ма гIертахьа…\nМОВЛА. Хьаштдоцург дуьйцу ахь, Ахьмдукъа. Хьо санна болчара иштта хьаштдоцург а дуьйций, махкана а, халкъана а зулам до… Вай цIера а дахийтира…\nАХЬМДУКЪА. И зулам со санначара шайн доьзалийн дола дарх хуьлуш дац хьуна, Мовла. Иза хьо тайпачара а, хьол лакхарчара а дан ма деззара шайн куьйгалла цадар ду хьуна.\nКОРРЕСПОНДЕНТ. Накъостий, шун йоI цхьанххьа а харцахьа юьгуш яц, деша юьгуш ю. Яло, вовшахтоха хьайн хIумнаш.\nАХЬМДУКЪА (Сонехь лаьтта топ схьа а оьцуш). Яхийта кху чуьра. Ас топ еттар ю шуна! Адам-йилбазаш!\nМОВЛА. Ахь хIун до? Вухаверза!\nАХЬМДУКЪА. Яхийта, боьха хIумнаш!\nКорреспонденттий, Мовлий араэккха. Царна тIаьхьа арахьоду Ахьмдукъа а. Адама етта Падамна. Иза тIаьххьара а, карара а йолий, йоду.\nСОВДАТ. Хьо тIаьххьарчу хенахь чIогIа вочаваьлла. Оцу балха тIехь чIогIа ницкъ бо ахь.\nАХЬМДУКЪА. Ца бо хьуна ас иза, оцу балхаца кхин бала а болуш-м. Сагатлуш дIаволлу-кх. Балхо вицво, хIотталц бича.\nСОВДАТ. Стенна сагатдо оццул? Нахана тIекхачаза дерг ца кхаьчна вайна тIе а. КIант чувоьллина ву, йоI доьшуш… Цул доьхнарш масане ду уьш?\nАХЬМДУКЪА. Уьш дерриш а вайна тIекхача аьлла а ма дац.\nСОВДАТ. Уггаре доьхнарг хIокху воккхачо лелориг ду. Маларх ветталуш… Билалин йоI а яха, кхуьнца дийцина дош доллушехьа…\nАХЬМДУКЪА. Шен даватIа цуьнан, цунна тIехь кхачалуш-м бац и зударий?..\nСОВДАТ. ЧIогIа ма дийца. Дехьачохь вижна ву иза.\nАХЬМДУКЪА (Аз а лахдеш). ХIан-хIа. Адам иштта ледара вац. Ас къамел дийр ду цуьнца. Иза кхетар ву сох. Тахханехь дийр ду ас цуьнца къамел.\nАраволу. Жимма тийналла лаьтта. ТIаккха дехьачуьра схьавогIу Адам. Корта а оллийна, аравала дIаволало.\nАДАМ. ХIун боху ахь?\nСОВДАТ. Схьавола. Охьахаал сунна улло.\nАдам, воьдий, охьахуу.\nАйхьа лелориг дош хетий хьуна?\nАДАМ. Ца хета.\nСОВДАТ. Оцу хьайн дех къахетахьа, ерриге а дегайовхо хьоьца ма ю цуьнан. И гIам маре дахар сел халахета оьший ткъа?\nАДАМ. Иза-м, халахеттехь а, дицделлера суна тоххарехь, нана.\nСОВДАТ. Дицделлехь, селхана мича вахнера хьо? Ткъа стомара, урс а даьккхина, цхьанна чугIерташ ву ма бохура хьо, кхаанга а ца сецалуш?..\nАДАМ. Цо суна тIехтохам бира, нана.\nСОВДАТ. ХIун тIехтохам? Хьенан, хIун дара вайна ала?\nАДАМ. Сан йиша тIехтуьйхира-кх. Хьуо иштта къонах велахь, гIалахула яьлла лела хьайн йиша сацае аьлла. Селхана, и сацон дагахь, гIала вахнера со. Цигахь и суна кара а ца йи… Мича яхна хууш стаг а вац.\nСОВДАТ (Кхераелла). И хIун ду? Мича яхна иза?\nАДАМ. Хаац. Цхьамма Москох гина боху, вукхо – Одессехь, кхозлагIчо – Ленинградехь.\nСОВДАТ. Яьлла лелаш…\nАДАМ. ХIаъ, нахана тIехула яьлла лелаш…\nСОВДАТ. Ва-а, Дела, Хьо орцах валалахь! Ва-а, сан корта, сан корта!\nАДАМ. Нана, нана, ахь хIун до? ХIан, хи малахьа…\nНана кхетамехь яц. Дерригенах а кхетий, Адаме мохь болу.\nАс йий-кх хьо, нана, ас йий-кх хьо…\nВелха а воьлхуш, арахьоду.\nЦхьа шо гергга зама дIаяьлла. Ахьмдукъин кетIа а хIоьттина,\nмохь бетташ лаьтта Сапарбек.\nСАПАРБЕК. Ахьмдукъа, во-о Ахьмдукъа!\nАХЬМДУКЪА (Ара а волуш). ХIун боху ахь?\nСАПАРБЕК. Де дика дойла хьан!\nАХЬМДУКЪА. Далла везийла! Хьо ву иза, Сапарбек! Оцу бIаьргана хIун дина хьуна?\nСАПАРБЕК. ХIара лазийна-м ши шо а ду. Тюменски ресторанехь дов даьлча, урс кхетта… Чам боцуш белахь а, баьлла бац хьуна хIара. 30 процентана са гуш бу хьуна.\nАХЬМДУКЪА. ОстопируллахI, схьа чоьхьавала…\nСАПАРБЕК. Чувеъна ца Iа со, Ахьмдукъа. Хьоьга дIало аьлла, Адама делла хIара цхьа ахча…\nАХЬМДУКЪА. Мичахь ву иза?\nСАПАРБЕК. ХIинца мичахь ву-м ца хаьа суна. И суна бутт хьалха Барнаулехь вокзалехь гира. Хьоьга дIало аьлла, хIара ши бIе туьма даийтира цо. Дагардел.\nАХЬМДУКЪА (Ахча дIа а оьцуш). ЦIа маца вогIур ву бохура кхуо?\nСАПАРБЕК. IаьнтIехь я бIаьста вогIур ву бохура. Дагарде ахь.\nАХЬМДУКЪА. Дагардан ца оьшура хIара-м. Хьо гуттаренна а веъний цIа?\nСАПАРБЕК. ХIан-хIа, кхин жимма аре талла еза. Делахь Iодика йойла.\nАХЬМДУКЪА. Сапарбек, ша билггал цIа маца вогIур ву ца элир-кха цо?\nСАПАРБЕК. ХIан-хIа, IаьнтIехь я бIаьста ван мега элира.\nАХЬМДУКЪА. Ван мега, ван мега… Маржа, Адам яI! Хьо ма яра сан ерриге дегайовхо. Со кхузахь охьа а кхоьссина, лела воллу-те хьо? Ас хIун до кху ахчанах, ас хIун до?\nОццу хенахь машен соцу керта уллохь.\nШОФЕР (Охьа а вуссуш). Де дика дойла, Ахьмдукъа!\nАХЬМДУКЪА. Далла везийла!\nШОФЕР. Муха Iа? Могаш дуй?\nАХЬМДУКЪА. Могаш Iа.\nШОФЕР. Со ца вевза хьуна? Со хьуна цемант, гIум, тIулг кхехьнарг ма ву.\nАХЬМДУКЪА. Хьо ву и, Илес?\nШОФЕР. Ахча кIеззиг дац хьоьгахь. Хьоьгахь и дуйла а хууш, хьуна цемант яхьаш веъна-кх со.\nАХЬМДУКЪА. Цемант ца оьцу ас.\nШОФЕР. Муха ца оьцу? ЦIенош чекхдаха дезаш вац хьо?\nАХЬМДУКЪА. Ца оьшу суна.\nШОФЕР. Ца оьшу? Ахь хIун дуьйцу?.. Хьалха-м, со гучуваларх а ца тешаш, дIаса ма хьаьвзара хьо.\nАХЬМДУКЪА. Ца оьшу суна… ЦIенош деш цемант, гIум, тIулг оьшуш а ца хиллера.\nШОФЕР. И ду хаза! Ткъа хIун оьшу уьш деш?\nАХЬМДУКЪА. Ца хаьа суна-м.\nШОФЕР. Ахь схьадийцарехь, хабарх деш ду-кх цIенош. Делахь дIаIе. ХIара цемант дIаэца нах-м дукха бу хьуна хIокху юьртахь, багош а гIаттийна Iаш… Дера бу!\nМашен хохкий, дIавоьду. Ахьмдукъа, учи хьалха а хуий, лаьтта бIаьра а вогIалой, Iа. ТIаккха ша-шеца къамеле волу.\nАХЬМДУКЪА. Хьалха, шаьш керла гIала я бIов йоттале, кураш ка а боьй, я сту а боьй, сагIа доккхуш хилла. ТIаккха чIогIа, тIулг болу латта лохий, цу тIе шура юттуш хилла. Шура дIа ца худуш йисахь, дIаболош хилла болх. Бух чIогIа хилийта, лохуш хилла и тайпа меттиг. Цхьа шо дуьхьал кхочуш, йоьттина йолуш хилла бIов. Шо кхочучу дийнахь бIаьвна буьххье буьллуш хилла кхера. Оцу дийнахь, сту а буьйш, сагIанаш дохуш хилла. И бIов хьешана комаьрша кхерч хилла, дорцах, йочанах и ларвеш, мостагIчунна – буьрса дуьхьало а хилла…\nШо дIадели-кх ас хIара цIа долийна а. Бух боьттина а ца вели, цхьа жинийн базар хилла, дIадели-кх дерриг а.\nВанах, хIара хIун дара? Хьалха иштта ма дацара. Хьалха атта а, оьзда а дара. Да вара доьзалехь, паччахь санна, цунна луъ-луург дора массара а, хаза а хеташ. И чохь волуш охьа а ца ховшура, хIума а ца юура. Иштта лорура нана а.\nТхов тIе чIогIа ког баьккхина а, дай, наний огIаздахийтинарг жоьжахатин цIаро вагор ву олура баккхийчара. Везандела, суна ца лаьа хьуна ахь царна и Iазап лойла. Иштта а шайн синна декъаза хIумнаш ю хьуна уьш, къинхетам белахь царах.\nХьалха адамаш цхьанххьа а, акхадевлла, дIа ца гIертара. Сий, оьздангалла, яхь бара церан бахам. Воккха ма хилли, керла цIа а дой, оцу Органан тIулгах бух а буттуш, массара а бертахь зуда а ялайой, охьахаавора кIант. ТIаккха цо шен доьзал кхиабора, ялта а, даьхний а лелош, доцчуьнга са а ца туьйсуш. ЙоI а шен хеннахь нехан цIентIе йоьдура, шена а, шен тайпанна а олучу дашах, цIарах санна, ларлуш. Иштта гонаш туьйсуш дIадоьдура дахар. Цхьа а цхьанххьа а кхача гIерташ, шен а, уллорчеран а са дууш, саьхьарваьлла хьийзаш а вацара, хIинца хIара нах санна.\nСийлахьчу Далла хастам а беш, доггах, ларамца цхьацца тIулг буьллуш, хIорамма а юттура шен-шен гIала.\nТкъа хIинца стагга а вац гIаланаш юттуш, цхьа шайтIанийн хIуоно хьовзийна лелош ву массо а. Шайна хIун оьшу а ца хууш, цхьанхьа дIауьдуш, долчух, Дала деллачух тоам ца беш…\nТIаьхь-тIаьхьа гIеллуш, гIеллой, дIатуьй Ахьмдукъин шабарш. МаьркIажан бода булу. Эххар а Ахьмдукъа дIауьй оцу боданах. Хеза илли:\nКIайн заза даьккхинчу\nБешара кIайн цIа,\nХьо дIадай малх кхетча\nХIун къинош дара те\nХьан кертахь сел хьовззал\nИ марзо, и ирс а –\nЦкъа хьан чохь хилларш,\nЦа карош цхьанххьа а,\nСо лийли тилла…\nХьан къина велхар ду\nНазад: Бекхан Хизриев. Во мне еще остался детский смех… Стихи.\nВперед: Микаил Элдин. Расстаюсь с тобою навсегда… Стихи.