Screams From the Omsk Penal Colony-2 – Waynakh Online\nHome›News›Screams From the Omsk Penal Colony-2\nI appeal to all humanitarian organizations and people of goodwill.\nFor several months, I have been in contact with my relative who is serving his time in the Omsk Penal Colony-2. He cannot always express himself openly on the phone, but he still finds a few minutes to talk while the guards aren’t keeping their eye on him.\nMy relative is not someone who complains a lot, but since they’ve been closed in the detention centre, he became very nervous and started to ask all visitors for help on facilitation of the conditions for all Chechen and Ingush prisoners and not to publicize their names.\nI won’t be able to contact him anymore but he managed to warn his wife that he was put in solitary confinement.\n“We are deprived of any possibility to report the information about these happenings to any officials or media. We consider this as a miracle to be able to transmit this desperate cry for help to the public opinion. We realize that after the propagation of this message, our lives will be in danger. But we have no more strength to suffer such inhumane mockery and torture. Help!”\nPlease consider this message as an official appeal to the Prosecutor General’s Office of Russia, Federal Service of the Punishment Execution of Russia, and the administrations of the Chechen Republic and Republic of Ingushetia.\n“Вайнах онлайне” (Waynakh Online) электронан поштехула челакхе хаам беъна Омскера Береговая – туьшпан набахтерачу вайнехан гергарчу нахера. Схьа хазарехь цу набахтерачу тутмакхин хьал цхьанна а тайпана дикачу аг1ора хийца делла дац 2010 шарахь дуйна.\nмассо а халкъашна юкъерачу бакъонаш лар ечу къепашка а, маьрша лаам болчу адмашка а!\nМасехь баттехь Омскерачу набахтехь волчу сайн гергарчу стагца з1е лаьттош ву со. Цуьнан х1ораза аьтто цахуьлу сайн телконан горгалина жоп дала. Делахь а, набахтин хьехойн б1арг-1уналла т1ера тиллинчохь масехь минотахь къамаьл дан аьтто хуьлу тхан. Иза Нохчийчуьра ву. Цунна тоьхнарг дейта шо ду. Цараха ворх1 д1а даьлла. Кхин ворх1 т1аьхьа ду. Цо шен дов Страсбургерачу дуьненан юкъерачу кхэле диллина. Амма цигахь и дийцаре даккха цхьа ахь шо хан оьшу. Ткъа иза цу хене д1а вала а цамега. Кхин йолу шен дег1ан эг1азаллаш ца йицича а, цуьнгахь пехин айпалин а, жанин а лазарш хиларна.\nТ1аккха гуттаре хала дерг ду, цу набахтера вайнехан тутмакхаш кху т1аьхьарчу масехь к1иранахь цхьа а бахьнаш а доцуш к1аре чу бухкуш хилар. Сан гергарчу стага дуьйцу; – шайна т1ехь цигахь массо а тайпана ч1ог1а та1зарш латто до, шайн дог1машна инзаре ницкъ хуьлуьйтуш долу, бохуш.\nЦуьнан амалехь хилла дац арзаш дар. Амма рог1-рог1анна шаьш набахтин к1аре чу бохка буьйла беллачул т1аьхьа дуьйна, иза цу амалехь ваьлла. Цо доьху, набахтехь мел волчу нохчашна –г1алг1ашна цхьа аьтто-г1о лахар. Шайн ц1ераш 1ора а цайохуш.\nСан аьтто цабаьлла кхин цуьнца з1ене вала. Делахь а, шен зудчуьнга ша юха а набахтерачу к1аре чу вуллуш ву ала кхиъна иза.\nСоьга цо дехар дина, адамин бакъонин г1айг1а мел йолучаьрга, тутмакхин бакъонаш лар ечу къепе, “Мемориале” шайгара х1ара бала 1ора баккхар:\n“Тхан цхьа а аьтто бац тхайгахь долчу хьолехь дерг 1эдалан хьакмашка а, хаамин г1ирсашка а даккха. Оха тамаш лору х1ара орцанан-хаам а тхайга нахале баккхабалар. Тхо кхета, х1ара хаам баьржиначул т1аьхьа, тхан дахарна кхерам кхин а алсам берриг хиларна. Амма тхоьгахь кхин ницкъ бац, тхайна т1ехь лаьттош йолчу акхараллийна а, емаллина са детта. Орца дала!”\nХета, уьш цхьана г1уданна лаьцна хиларна. Шайна т1ехь х1оттиначу 1эдалан белхалошка т1аъзарш дайта а, емал байта а лаьцна боцуш!\nДехар ду, х1ара кехат Россерачу Инарлин Прокуроре, Россин Кхэл Кхочуш йойтучу Къепе, Нохчийн а, Г1алг1айн республикин урхаллешка болу жоьпаллин хаам ларар.\nХ1окху кхайкхамехь ас ц1ераш ца йоху оцу тутмакхин. Т1аккха уьш байарна кхерам хиларна.\nОмскера Береговая –туьшперачу ИК – 2 тутмакхашкара. Нохчийчуьра а, Г1алг1ачуьра а векалш\nAzalea Smith 26 August, 2012 at 17:00\nI’ve consistently followed this website for some time now, and thoroughly sickened by how the Russian authorities treated every Chechen on sight as if they’re such an abomination just by living in their own land. I hadn’t the nerve to comment, since, being an outsider myself, I know I could only give a decent and justified comment after I at least understand a glimpse of the story from both sides. But when my Russian friend admitted he was ashamed of what his country could do to another who just asked for freedom of oppression…I felt I had the cue to say something, to see the top of the iceberg of horrifying issues the Russian authorities. It was almost unbearable to see how much injustice and sorrow such a small, naturally peaceful country had to go through. And it had been going on for decades…barely noticed and responded to by the world! It’s as if the world is affected or – heaven forbid – terrified of Russia to take a bold action to save the innocent from continuously subjected to such cruelty!\nI might not yet have the power or the resource to help in any meaningful way, but I’ll spread the word about this, link people to this article and this website, open as many eyes as I can…and hope that one day the people of Chechnya will have the freedom they’re very much entitled to.\nVictoria Poupko 28 August, 2012 at 07:31\nBetter late than never! It’s pretty good that you’ve finally understood what Russia is. It sounds funny that you first wanted to see (and hear) the other side, i.e. the Russian one. About what: that a small heroic nation of Chechens made a threat to a big, rich, armed to the teeth “bear” named Russia? That- probably- the Chechens invaded Russia and bombed the humanitarian corridors where the “poor Russians” want to flee? Or the like… For almost two decade, the Russian military, leading by an incredibly large and powerful KGB criminal band (Putin on the top)have been killing, detaining (with deadly tortures and beating), humiliating and making all what can be done to exterminate the best generation (rather two of them) of Chechen men: most devoted, courageous, honest, which stand for their motherland and made a Resistance.\nRussia must stand before a Nurenberg-like Court for its crimes (many call it genocide) in Chechnya.\nThank you for your generous wish to spread the word\nAmran 30 August, 2012 at 01:15\nI absolutely understand your sense of outrage, I went through the same thing the first time I heard about the situation in Chechnya and the rest of the Caucasus. The silence of the world to the plight of the Chechens is sickening and Russia despite its repeated violations of basic human rights continues to be treated respectfully in the international arena. But, the Chechen people (May Allah bless them) are a strong, resilient nation and despite everything Russian rule has put them through they remain resolute in their quest for freedom.


Беха некъ романан кийсиг\n1 февраля в 13:23 (2010 г.)\n1944-чу шеран февраль беттан 23-г1а де ду х1ара. Саралц г1аш некъ бо оха. Маьрк1ажан хенахь бода т1ет1е1аш бу. Лаьмнаш хьулдина лаьттачу лайн к1айлла бен дийнан серло яц. Итум-Кхаьлла боьдучу некъаца йолчу Бечига олучу эвла кхечи. Шийла а, г1ийла а, тийна а лаьтта тахана 1уьйранна дай ц1ера баьхна, байлахь йисина эвла. Эвлана т1екхочучу хенахь НКВД-н эскаран майоро омра до лакхарчу лайтенанте:\n– Оцу керта чуберзабе х1орш. Буьйса кхузахь яккха езар ю... Вах1аба б1овлашка нохчийн маттахь д1ахьеди майоран омра...\n– Ой, ткъа, т1едог1учу а, бухарчу а лай т1ехь муха йоккхур ю буьйса? – аьзнаш хеза.\n– Х1ун дийр ду? Вай магаран, цамагаран к1езиг бала бу майораа, – элира Вах1аба, – же-ямлаш, Махьмуд, Мохьмад! Катоххий ц1е юсалаш...\nЗударшний, мехкаршний эвхьаза хилийта, уьш а, бераш а ц1арна гонаха д1атарбала парг1ат битархьама, бечигахочун раг1у к1ел д1абаха божарий: къена а, кхона а нах – Ахьмадукъа а, Вах1аб а, Х1арон а, 1умар а, Махьмуд а, Мохьмад а. Раг1у к1елахь Махьмудий, Мохьмадий д1асадаржийначу докъар т1ех охьахевши уьш. Долчо верта а, йолчо кетар а т1еозий. Шаьшшимма диначу жимхалина баккхийнаш резахила лууш, вахана шен ненера Кебиригара кхалла х1ума а еа Махьмуда.\n– Иштта дика хир ду вайна, ваши, – боху Махьмуда шен ден девишига Ахьмадукъе, – дуй? Мацалла дала 1ачул?\n– Дика-м ц1ахь – Б1авлахь хир дара вайна, – боху Ахьмадукъас, – х1окху дена вир хиларша дитинехьара. Ца дуьту-кха вай вешан лаьмнашкахь даха а, дала а. Ца дуьту, дера, дита а-м...\nАхьмадукъин ог1азе къамел, кар-кара оьцуш, кхид1а дахдалале Вах1аба, д1атевжинчуьра хьала а нислуш, боху:\n– Даккхахьаа, Ахьмадукъа, бисмилла. Айхьа а кхалла, тхоьга а кхаллийта х1ума. Дуьззина цхьа дей-буьсий д1а ма делин вай даазий, малазий. Махьмуда ма-аллара, иштта дика хир ду моьтту суна а. Кхин а дика-м, Ахьмадукъа, ц1ахь хир дара, ахь ма-баххара. Делахь, а иза д1адаьлла.\nБисмилла даьккхи Ахьмадукъас. Цо хьалаийци, Махьмуда массарна а доькъуш, шена хьалха йиллина жижиган коржам а, сискалан юьхк а. Мацалло кийра буъушехь, г1айг1ано чомах догдохуш, вухакхетта 1а иза. Бехказлонна санна, наггахь кхоллу. Оцу бодашкахь шаьш вовшашна гуш дацахь а, яъане ца юуш ша сацар некъан накъосташна новкъа долу дела, ша юуш ву моттуьйту Ахьмадукъас.\nХьалха долийна, дерзаза долчу къамела т1е юхавоьрзу Вах1аб:\n– Ахьмадукъа, – боху цо, – вайл хьалхарнаш а ца бахийтина вайн лаьмнашкахь-м ког хецна. Даима т1елетачу мостаг1ех, г1еранех шаьш а, шайн доьзалш а ларбаран ч1аг1онна йина ма ю б1аьвнаш а, г1аланаш а. Ала дашна, хьан деден 1ежин хилла Б1авла чохь лаьтташ ерг а, кхиерш а.\n– Вайна а йолуш яра-кха и б1аьвнаш, – боху Ахьмадукъас, – ваьш а, доьзалш а, и б1аьвнаш а ларъян вай къонахий хиллехьара.\n– Б1аьвнаш, дера, ян ма яра, Ахьмадукъа, – боху Вах1аба, – амма ницкъаш цхьатера бацара-кха. Со х1ун ала г1ерта хьуна аьлча, дукхах болчара к1езгах болчарна г1ело еш схьадог1уш ду дуьне. И цхьаъ ду. Шолг1а-делахь, 1едална муьт1ахь хила дезаш ду...\n– Герзаш д1адехира вайгара «Советан 1едало лардийр ду шу», аьлла, ледина, – боху Ахьмадукъас, – х1ара ду-кха х1ара, Вах1аб, вай вай лардар. Лар-м хьаха, до цхьаъ д1аса а ца волуьйтуш. До те. Дера до.\n–Ахьмадукъа, – боху Вах1аба, – суна хетарехь, Дала вай вай зиэн, вайн собар, ийман мел ду хьажа белла вайна х1ара бала. Вай дуьххьара ловш а бац хьуна х1ара. Хьан нанас Говхьара, 108 шарахь ма ехирий иза, юьйцуш ма хезна вайна вайн дайшна т1ех1иттина яккхий халонаш.\nСхьахетарехь, Ахьмадукъа, Байс (йоккхаллин сий деш иштта йоккхура Ахьмадукъин ненан Говхьаран ц1е ц1ерачара) буьйцуш вайна хезна болу Субед, Сарта, Менга, Тохтамыш, Астаг1а Тимаркъа баьччанаш болуш цхьа 1аж-м1аж б1онаш баьхкина зама 6-7 б1е шо хьалха хилла. Хиллий? Вах1аба йоху ц1ерш, терахьаш хезча, хуьл-хуьлуш, ладог1а герга хили 1умар, Х1арон, Махьмуд, Мохьмад, бета т1ера дааран цуьргаш шийлачу куьйгашца д1аса хьокхуш.\nКъамелана т1ера воцчу, ткъа х1инца селханлера оьг1азаллин чарп т1ераялаза волчу Ахьмадукъас, дог ца дог1уш, жоп ло Вах1абна:\n–Иштта олура моьтту суна Байс. Дуккха а хан ма яьллий цо и дийцинчул т1аьхьа. Цхьадерг дика дага а ца дог1у...\n– Суна дика дагадог1у. Вай кегий долуш, 1ежин б1аьвнан кхерча хьалха, цунна гонаха ховший, Байга, юха а, юха а дуьйцура вай...\n– Вах1аб, со хууш вац-кха х1окху хьакхарчаша х1ун де боху! Со сайн к1отарахь, мискачу дийнахь 1аш ма вара.\nВах1аб, жоп даларца, велаозаво:\n– Мискачу дийнахь 1аш, хьаха, вацара хьо-м, Ахьмадукъа. Хьан а, Жовбетаран а даьхний, жай тахана вайн ваьшца д1адига йиш хилча, берриг б1авлошна итт шарна тоъал рицкъ хир ма дара.\nАхьмадукъа ша 1аччохь верта д1аса а г1аттош, хьалатохавели:\n– Т1аккха х1окху хьакхарчех летта велча бехк буй, бан а?!\n– Х1ан-х1а, Ахьмадукъа, – боху Вах1аба, – Хьаьжас аьлла ма ду: «Шел нуьцкъалчу мостаг1чух летта валар ша-шен вер санна ду. Ша-шен вер уггра даккхийчу къинойх къа ду». Таханлерчу хьолехь латарал, валар г1олехь цхьа х1ума дагдеанера суна-м.\n– Х1аа, и х1ун ду техьа? – олуш Ахьмадукъа Вах1абна улле юха д1атарвели, цуьнгахьа юьхь а ерзош.\n– Ахьмадукъа, – боху Вах1аба, – карахь схьаэца ялтех х1ума йоцуш, хилча а, я бераш, я ялта бен схьаэца аьтто боцуш арабаьхна доьзалш бу вайца. Говр йолчо говрахь, вир долчо виран кажарна т1ехь ялта новкъадаккха а ца дити вай. Салаз, вордий-м вайн хилла а, лаьмнийн некъашкахь мегна а яцара. Х1ета а, вуьту а къацахетаршна юьсуш хьаьжк1аш ма юй х1окху кертара араваьккхинчу бечигахочун. Йоцчуьнга хьаьжк1аш схьаэцийтича бакъахьа ма хетара суна-м.\nАхьмадукъас, дош алале, корта ластий: юха а, юха.\n– Вах1аб, ас хьайн дош дохий аьлла ма хеталахь. Иза хьарам ду. Хьаьжас аьлла: «Шайн доцчу, шайн куьйгашшций, хьацарций даьккхинна доцчу нехан х1уманах ларлолаш».\n– Лачкъош ма дац вай, Ахмадукъа, – боху Вах1аба, сихха, ах аг1ор цуьнгахьа а воьрзуш.\n– Хаьа суна. Лачкъош дацахаь а, нехан ду шен доцург. Ду те, Вах1аб.\n– Дера, да-м ахь ма-бохху ду, да хьалха волуш, цо луш делахьара дика хир ма дара, Ахьмадукъа. Аса-м г1аддайна, ойла ма йинера: некъ бахлахь, мацделла бераш делха дуьйлалахь х1ун дер техьа, аьлла. Мацалла хала ю-кха. Воккхачо-м сатухур дара. Жимачунна д1аеха бен ца хаьа-кх.\n– Мацалла ян а ю хала, Вах1аб, – боху Ахьмадукъас, – мархийн баттахь цхьа де лардан а хуьлу хала. Амма, хьарам дийна вуьсучул мацалла валар г1олехь-м ду, дан-м. Мацаллел ч1ог1а вай кхера дезарг жоьжахати-м, дера ю. Ю те. Дала лардойла вай.\n– Амин! – боху Вах1аба. – Х1окху эвлахь ваьхначу Мусаев 1абдул-Къедаран къийдала х1ума-м дацара-кхин вай караэцначу ялтех.\n– 1абдул-Къедар элира ахь, Вах1аб? – хотту Ахьмаддукъас, – Колхозан пирсдатал хилларг вуй ахь вуьйцург, ван?\n– Ву. И ву, – боху Вах1аба, – хьуна вевзаш хила веза хьуна иза-м, Ахмадукъа. Туьканахь болх беш а ма варий иза...\n– Ой, дера вевза дукха дика-м, – боху Ахьмадукъас, – комаьрша стаг вара. Дера, вара ва а-м. Ша санна комаьрша ц1енана Бикату а ма яра цуьнан, ян а.\n– Суна ма хаьара, Ахьмадукъа, хьуна иза вевзаш хир вуйла, – боху Вах1аба.\n– Ой, суна муха ца вевза. Итум-Кхаьлла воьдуш-вог1уш дукха хилла сан ламаз дан а, х1ума кхалла а цаьрга чуверзар. Т1ек1елдина ц1енош ма дуй цуьнан, дан а.\n– Ду те, – боху Вах1аба, – хийла М1айста а, Маьлхаста а, Б1авла а, Т1ерла а, кхечу ярташка д1асавоьдучу некъахочунна хьошалла дина, г1аш волчуьнга т1ехаа говр елла къонах ву иза. Цкъа иштта цо йигийтина цуьнан говр хьацаран чопашца, г1елйина ц1а ялийна хиллера: «Х1ара болх байта-м говр ца елча а ма дацара х1умма а», – ц1ерачара аьлча, цо элира боху: «Цуьнга кхул т1аьхьа кхин ца елчхьана д1адолу. Бакъду х1окху хьайбанах къа хета»...\n«Хьайбанца къиза хилар, цунна г1ело яр доккха къа ду», – ма аьлла Хьаьжас, Дала къайле ц1инъяро.\n– Аьлла те. Дера, аьлла, – боху Ахьмадукъас, – цо кхин цхьа х1ума а динера-кхин. 1едалх къаьхкина лелаш волу ши-кхо стаг веана хиллера иза волчу хьошалг1а. Т1аккха 1абдул-Къедара аьллера боху: «Хьошалла даран вайнехан 1адат ч1ог1а хала ду суна. Делахь а алаза ца долу. 1едалца эг1амехь долчу шуна синкъерам а бина, сайн юьртахошна сингаттам бан луур дац суна. Шуна т1аьхьабевлла лелачу чекисташа шун лар сайн ц1ент1ехь лацахь, хила тарлучу т1амахчул ч1ог1а кхоьру со сайн юьртахоша буьллун болчу бехках».\n– Суна а хезнера цо иштта аьлла, бохуш, Ахьмадукъа. Гой хьуна, хьаша-да сел дукха лаьтташ долчу ц1ент1ехь зулам даьлла, юьртахошна лазам баларна кхоьруш, ларвелла ма хилла иза...\nВах1аб къамел дерзийта дагахь соцунг1а хили. Юха, Ахьмадукъина юьхьа дуьхьал а воьрзуш, боху цо:\n– Дера, хилла зулам ца дезаш, хила а-м. Иштта массара а, массанхьа а шаьш кхетош хиллехьара, ойла ян ма тарлора оцу обаргаш бу бохуш лелачу масех стага. Х1инца х1окху бале лаца дийнна халкъана т1ебеана бехк муха хета хьуна «Советан 1едална ямарт хилла!» аьлла. Иза-м бахьана дукхи дан-м... Амма оцу бахьанина некъ баккха ца безара. Х1а, дика ду, Итум-Кхаьлла яккха дохку, аьлла, шайн де ца хууш, т1е а летта, г1ара-г1овг1а яьккхира оцу наха. Х1ун хилира? Зулам хилира-кха!\nАхьмадукъа оцу сингаттамо г1айг1ане велаозий:\n– Оцу дийнахь ду хьуна иза. Ж1аьла леташ хезна, д1а араваьлча, кет1ахь стаг ву гехь шалгу топ а йолуш, говрахь. «Тахана Итум-Кхаьлла йоккхуш ю! Цигахь г1о дан стаг велахь, сихха д1аваийта!» боху-кх цо Ас ма боху: «Хьан хьаьнгара йоккхуш ю Итум-Кхаьлла? Хьайгарчу шалгу тоьпаца ц1ахь 1ийча бакъахьа вара хьо а. Зулам дан ваийта стаг вац сан».\nРеза воцуш, соьга гара а хьаьжна, говр хаьхкина д1авахара Советан 1едал дохо юкъ йихкинарг.\n– Кхин цхьа Дала тохар а ца динера ткъа? – боху Вах1аба.\n– Оццу дийнахь Шаройн к1ошта яккха цу аг1орхьа а т1елетта ма хиллера обаргаш. Цигахь а, Итум-Кхаьллахь санна, зулам бен дика болх ца бинера.\n– Халкъан бертаза долчу х1уманан т1аьхье беркатаза бен хуьлийла ма дац, Вах1аб, – боху Ахьмадукъас. – Итум-Кхаьлла а, Шара а х1ун дина йоккхур яра тахана шайн доьзалш а к1елхьара ца бахалучу нахе...\nБечигахь еарин дийнан 1уьйре ю дуькъачу дахкарх чорда чекхюьйлуш, хала йог1уш. Цхьанхьа къедаьлла уг1уш ж1аьлин узам хеза схьа. Башлаьмнийн кортошна, 1аннашна, хьаннашна т1ехула лилбаз-азца деттало ж1аьлин уг1ар.\nСалтий бохку юьстахехь г1адбахана.\nСахиллалц хьирсина ло канашца хьалаийдеш, буьйсанна янза йисинчу набарех шайн яххьаш самаяха «юьлуш» бу уьш. Куьйгаш лайца хьекхадо. Буьйса маьрша яккхарх баккхийбе энкавэдэшникаш. Шайн-шайн т1оьрмигаш достуш, консерваш, дакъийна 1аьржа бепигаш хьалаийдо цара. Мокхачу чоьэшна т1ехула дихкинчу доьхкаршна т1ера «сурилаш» схьа а яьстина, царна чуьра хи т1е а молуш, х1ума кхалла охьхевши уьш маь1-маь11ехь. Амма, я яххьашна т1е ло хьоькхуш а, я х1инца х1ума яа охьаховшуш а белшашна т1ера автоматаш охьа ца йохку энкавэдэшникаша.\n– Хаац, – боху Махьмудий, Х1ароний, – «Буьйш дехко а юхку, боху, цергаш, аьлла», дагахь кхобу ойла д1ахезна техьа царна?\nХ1ан-х1а. Д1ахезча а царан-м нохчийн мотт ца хаьара. Кхузахь буьйса яккха совцуш майоро аьлла ма дара «Арахьара т1ебан тарлучу кхерамах ч1ог1а ларлуш хила. Хенан х1оттам вайна тешнабехк бан ч1ог1а аьтто болуш нисбелла».\nЛейтенант Карпенко х1ума яа охьахевшинчу салташна т1ехьожуш чекхволуш ву.\n– Г1оза юург хуьлда!..\n– Баркалла. Тхоьца яа. Накъост лейтенант.\n– Ас йиъна. Яа аш.\n– Тхо х1инцца довлу хьуна, накъост лейтенант.\n– Х1аъ. Бакъахьа ду. Майор аравалале сихо ер аш, – аьлла, волавелла д1анехьа вели лейтенант.\nЛейтенант Карпенко хьоьжуш чекхволуш ву массанхьа а. Юьхь яьшна, чай мелла новкъавала кечвала чувахана майор бечигахочун х1усамера араваьлча: «Дерриг хила ма-деззара ду, накъост майор», – эр ду цо. Лейтенант низам долуш а, цул а сов дог къинхетаме долуш а ву.\n...Жантин Висхин доьзал некъана кечбеш йолчу доьзалан нанна Сапихьатна т1екхаьчча, соцу лейтенант. Хаац, оцу боккхачу доьзалан хьашташ кхочушдарца ларо г1ерташ йолчу Сапихьатах къахийтира я селхана майоре цо ма-аллара, «ц1ера шенаш дагабаьхкира» цунна. Т1е а вахана, Салманал, Султанал, Салавдил жимаха долу ши бер – церан ваша Сайхан а, йиша Сахар а хьаьстира лейтенанта. Кисанара схьадаьккхина дакъийна 1аьржа бепигаш (сухарш) дели.\n– Х1ун ала деза? – боху нанас Сапихьата.\n– Саг1а хуьлийла.\n– Саг1а аьлча цунна хуур ма дац, – г1ийла елаозайо Сапихьат.\n– Х1ун ала деза, наний? Дади? – хьалахьоьжу Сайхан а, Сахар а. – Х1ун ала деза? Х1а?\n– Исспасиба ала деза-кха, – кхетадо Сапихьата шен ши бер.\n– Исспасиба, нанас ма-аллара, боху Сайхана лейтенантан б1аьра а хьожуш.\nВашас Сайхана санна, ала г1урту йиша Сахар а:\n– На здоровье, малыши, – аьлла велаозий лейтенант. – 1аьржа б1аьргаш, хаза б1аьргаш аьлла, шина берана т1е куьг хьаькхи цо.\nМассарна а дала бепиг цахиларо дагахьбаллам бина, бехкала вахча санна, ойлане ваьлла лейтенант. Цо шаьшшинна деллачух цуьрг-цуьрг доккхуш, вежаршна Салманна, Султанна, Салавдина д1акхийдадо Сайхана. Сахаран б1аьра хьоьжу иза цо вежаршна ло ца ло хаархьама...\nШаьшшиъ хьаьстина, бепиган якъаргаш елла, д1авоьдучу лейтенантана т1аьхьа хьаьжначохь диси Сайхан, Сахар:\n– Дади, нани, вайн вашин ма бара цуьнан санна хаза седа (куйна т1ехь).\n– Бара те, – боху Висхас, – сан ваша Абуезид а ма вара иза санна ц1еэскархо.\n– Вара. Цо говраш, эмкалш ма еара-пирянгаш. Еарий? Тохара ц1а вог1уш? Дагадог1ий?\n– Еара. Х1аъ. Дагадог1у...\n– Иза ц1а вог1ур ма ву! Вуй? Х1а?\nШеха-а, ах забарца, велакъежа Висха:\n– Х1инца ваг1ахь-м вай ц1ахь карор дац вашина...\n...Лейтенант хьоьжуш лаьтта бераш самадаха хьоьстуш бохкучу зударшка. Кабихас шен ши бер Билаллий, Хьамилий, цу шиннан бедарш т1еийзош, некъана кечди.\nСан ненанана сан ваший, йиший самадаккха г1ерта:\n– Салавди, Зулпаъ, хьалаг1аттал, хьажал, дерриг бераш сама ма девлла, – бохуш. Нанис иштта д1асахьайина, хьаьстина Зулпаъ-м б1аьргаш схьабелла хьаьжи. Ах-улх. Хала а, атта а самавели иза. Амма Салавди юха а, юха а шен чета чу корта те1ош, д1ахьерча. Йовхачу пеша юххехь цициган к1орни санна.\nГ1одмийн ц1евнаш т1ехь, к1едачу меттахь санна, 1охку бераш. Ах1-ух1 деш, д1а а, схьа а хьекхало уьш. Б1авлара охьа Бечига кхаччалц г1аш некъ беш лайн йочано яшийна бедарш, мачаш сийсара арахь, бечигахочун кертахь латийначу ц1аро йохйинчохь кхин а диса лаьа царна. Сатосуш марзъелла набарш к1ордоза ю...\nМайор ларвеш волчу г1аролхочо-энкэвэдэшнико нуьйр тиллина, схьаялийна говр учени лами хьалха д1асахьийза. Луьста луьйзучу бергашца ло датадо говро. Х1инцца багайоьхкина г1орийна гаьллаш 1уьйшу цо. Б1аьргаш керчабо. Корта техкабо. Цкъа ирдеш, юха дийшош, лергашна тем ца буьту. Хамталле амал ю говран селхана дуьйна а. Майор, корах хьаьжча говр кийча а гина, бечигахойн х1усамехь х1усамнанас д1анисдинчохь лаьттачу доккхачу куьзгано шен кечвалар муха гойту а хьаьжна, сихха уча вели.\nЛейтенант-м х1инцале учахь лаьтта. Нохчийн бераш хьоьстуш ша майорана гарх ларвала луучух тера ду лейтенантана. Аьтту куьг лергана т1ехула дулуш, дег1 нисдеш майорана хьалха х1оьтти иза:\n– Накъост майор! Цхьа а тайпа къепе йохош х1ума хааделла дац. Со хьожуш чекхваьлла. Новкъа довла кийча ду адамаш.\n– Буьйса муха яьккхи аш? – аьлла сахиллалц зударий, берашший г1ора ца дойтуш, яьгначу йоккхачу ц1еран кхерчана т1евеа ахьмадукъа а, Вах1аб а, цхьаъ рон а, 1умар а, Махьмуд а, Мохьмад а.\n– Дика яьккхи оха-м буьйса, – боху сан ненананас...\nСийсара оха латочу хенахь санна, ц1еран кхерче хьовсуш лаьтта т1ебаханарш. Ц1е х1инца г1еллуш, шеллуш ю. Т1етоьхку бечигахочун дечигаш кхачийна. Кхерчал арахьа а дисина пхонан ург1алийн хаьштигаш. Чопаш сийсош даьгна девли. Д1аян ца лууш, юх-юха а садоь1у ц1аро. Полларчийн т1емаш санна, чимийн пардош дегало кхоьлуш, 1аржлуш лаьттачу алуна т1ехь.\n1одика йойла хьан, дай ц1ера баьхна Бечига! Марша 1ойла хьо, тхо дохдина Кхерч!\n– Новкъа довла! – аьлла мохь-ц1ог1а туьйхи салтичо. И мохь-ц1ог1а хезча, сан вешин Салавдин деган цуьрг тохадалар хаадели иза корталина юккъехь ги воьллина новкъа йолуш йолчу сан ненананна. Г1айг1ано шийла елаозий цуьнан сингаттамаша аьхна къена юьхь:\n– Нана яла хьан, Салавди, буйна лаьцна хьоза санна ма ч1ог1а дегадели хьан кхорб1елагал бен доцу дог...\nКортали юккъера, бенара ч1ег1ардиган к1орни санна, аракъеди Салавди:\n– Нани, салтис вай дуьйр ду боху?\nЮха а, г1аддайна, йоьлунха хили нани:\n– Дера ца боху, Салавди. Баххане а-м. Цо х1унда вуьйр вара хьо? Иза хьераваьлла-х ваций...\n– Салтис ма вийна, нани, Билалин, Хьамилин дада. Салтис топ тоьхна, вайн Гурпал ж1аьлам уха дийра?!..\n– Уьш-м цхьа кхин салтий барий, Салавди, – боху нанис Салавдин сатедан, – ма кхера хьо...


Мерувиль — Википеди\n48°17′46″ къ. ш. 1°53′48″ м. д.HGЯOL\n9,62 квадратан километр\nМерувиль (фр. Mérouville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мерувиль&oldid=5172703»


Полисхоша байинчу кегийрхойн кхел йийр ю Нохчийчохь\nНохчийчуьрчу прокуратурано кхеле дIакховдийна 2016-чу шарахь полисхошна тIелатар дан Iалашо хилла аьлла, вийначу Дагестанерчу 8 вахархочун хьокъехь бехкзуламан гIуллакх, хаамбо адвокатан Сабинин Андрейн информацина тIе а тевжина, "Агора" бакъонашларъяран тобано.\nТалламчийн версица, шина машенахь Нохчийчу боьлхуш хилла и кегий нах теракт дан Iалашонца, амма полисхоша юкъахдаьккхина хилла, уьш хIаллак а бина.\n"Дагестанера бахархой тIехь болчу шина машенна герзаш диттина , уьш чохь а болуш яьгнера машенаш. Лар ен даьндаргаш лелорна а, машенех цIе яларна а юкъахь зIе ца карийнера экспертиза йича а. Кега-мерса чевнаш хиллачу полисхошна дерриг а дицделла хилллера, цхьабоса кхетамчуьра а бовларна. Ца карийнера церан духарна тIехь оьккхуьйтучу хIуманийн лараш а", - аьлла, билгалдаьккхина Сабинина. Цо бахарехь, гIуллакх кхеле дIакхачийна, дайинчу берийн дай-наной гIуллакх юкъахдаккха реза ца хиларна. Оьрсийчоьнан Лакхарчу кхело доьху бехкзуламан гIуллакх листа Дагестане дIадалар.\nХьалхо "Медиазонас" яздира, Гуьмсан кIоштарчу Герзелна а, Энгел-Юртана а юккъехь ГIадужу-беттан 9-чохь буса байина бара уьш аьлла.\nОцу буса шаьш машенаш совцо гIоьртира, цара дуьхьал хьежа а деш, герз деттара аьллера ницкъахоша. Оцу инцидентех дуьйцуш, Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана элира, ши -кхо бутт а бара Дагестанера "зуламхой" республикан дозан тIехь диверсеш ян гIерта аьлла. И тусаделлачу полисхоша ГIадужу-беттан 7-10 деношкахь тIетаьIIина ха латтош дара Гуьмсан кIоштахь аьлла, тIе а тухуш.\nБайинчийн гергарнаш тешна бу, шайн бераш полисхоша лечкъийнера аьлла: виъ Махачкалахь, виъ Хасав-Юьртахь. Оццу юьртарчу автосервисехь нахана а гуш, туьтмIаьжгаш йоьхначу наха лаххьийна дIабигинера и кегий нах. "Медиазона" хьостан хаамца, вовшашна башха бевзаш а ца хиллера и кегийрхой.


Эльсанов Ислам: Маршо - кхоллараллехь волчу стеган хIаваъ ду\nТахана гондIа лаьтта хьал дийца а, дIаяздан а декхарийлахь болчаргара, яздархошкара а, журналисташкара а кхинболчаргара а маршо дIаяккхаро доккха зулам ду къомана а, цу къоман историна а дахьашдерг.\nЭльсанов Ислам: Маршо - кхоллараллехь волчу стеган хIаваъ ду...\nСоветан пачхьалкхехь нахехь латтийна Iазап дуьйцуш йолу Александр Солженицынан "Архипелаг ГУЛАГ" книга Оьрсийчохь ара ца яьлла и язйина 20 шо даллалца, массо нахана санна, яздархошна а маршо йихкина хиларна. Тахана а ю иштта йийцаре ян йихкина йолу лазаме теманаш.\nМаршо бохург - кхоллараллин стагана мел мехала хIума ду дуьйцу вевзаш волчу нохчий яздархочо, кинорежиссера Эльсанов Ислама.\nЭльсанов Ислам:" Маршо - литературехь а искусствехь а волчу стеган хIаваъ ду. Маршо кIезиг мел хили а, болх бан паргIато кIезиг хуьлу."\nИштта, маршо нохчашна йихкина хиларо новкъарло йира яздархочунна, режиссерана Эльсанов Исламна ша дуьххьара фильм яьккхича, и массарна йовзийта а, ша юьхьаралаьцна режиссеран некъ кхиндIа дIакхехьа а.\nЭльсанов Ислам вина Киргизехь, 1956-чу шарахь. Юкъара школа чекхъяьккхина Устрада-ГIалахь. Нохч-ГIалгIайн Пачхьалкхан университетан 4-чу курсера юкъах а ваьлла, Москва-ГIалара Горькийн цIарах йолчу литературан институте деша вахна иза. Циггахь чекхъехира Ислама сценаристийн режиссёрийн лакхара курсаш а. Белхаш бина Нохч-ГIалгIайн книгийн издатетельствехь, радиохь а, Талламан институтехь а.\nЭльсанов Исламан 2 гулар араяьлла: "Малх чубузуш"(I985), "ЦIегIачу декхнийн боьлак"(1989). Дуьххьарлера дийцар Ошаев Халидна гайта аьтто хилла цуьнан.\nУниверситетехь доьшуш волуш, Iедало лураллехь латтош хиллачу литературан "Пхьармат" гуламан декъашхо хилла а ву Ислам.\nЦуьнан йозанаш гочдина ду норвегин а, ингалсан а, францхойн а меттанашка.\nТахана нохчийн литературин хьал муха хета хьуна, аьлла хаьттира вай Эльсанов Исламе, цо иштта элира.\nЭльсанов Ислам: "Таханалерчу нохчийн литературин хьал цхьа чIогIа генадаьлла кхиъна аьлла ца хета суна. 80-чу шерашкахь уггаре дикачу тIегIана тIехь яра вайн литература. Цу хенахь дика яздархой а, поэташ а гучубевлира..."\nИслама Нохчийчохь похIма долу яздархой а, поэташ а гучубевлира бохучу шерашкахь иза Нохч-ГIалгIайн книгийн издательствехь болх беш вара. Цундела вай хаттар делира цуьнга, хьо Соьлжа-ГIалахь книгийн издательствехь редакторан болх беш волчу хенахь, хIун бехкамаш бара редакторо ларбан безаш, аьлла.\nЭльсанов Ислам: "И бехкамаш хIетахь университетехь Iамош а бара, социализман реализм, коммунизман идея, бохуш. Амма и дерриге а ца хилча а, хIетахь яздархочуьнга язлора, цхьа ган а гуш дуьхьала ца хилчхьана...Иштта редакторо ша шена беш бехкамаш а бара цуьнан балхаца боьзна болу: арайолу хIума лакхара тIегIа долуш хилийтар..."\nМосква-ГIалахь литературан институт яьккхина волуш, цигахь хьехарчо волчу цхьана яздархочо элира Исламе сценаристан дешар доьшуш цхьана шина шарна саца хIунда ца соцу хьо, аьлла. Делахь а, Ислам ша халкъах а, махках а хаьдда дукха хан ю, аьлла цIавирзира. Амма хенаца сценаристан дешарах йолу ойла нош а елла, юха а вахна и дешар дийшира цо.\nДипломан балхана яьккхина йолу Исламан дуьххьарлера фильм араяьлла 2001-чу шарахь. Оццу шарахь "Сталкер" цIе йолчу фестивалехь совгIат даларца билгал а яьккхира иза.\nОцу шерашкахь ерриге Оьрсийчохь Iедалша яржийна хиллачу нохчашка цабезаман ачоно, дерриге халкъана санна, новкъарло йира Эльсанов Исламан кхоллараллина а. ХIетахь Оьрсийчоьно нохчашца дIахьош хилла политика бахьнехь, Европан гайтамашкахь дакъалаца дихкира Исламан фильмана.\nЦу дерригенах лаьцна дика дийцина шен эссехь "Нана" журналан нанас, байтанчас Куни Лулаа: "Берриге хааман гIирсаша нохчашна дуьхьала йолийначу фобино-ачоно йоккха лар йитира нохчашна тIехь. Муьлхха а нохчо Оьрсийчуьра бахархошна террорист хетара.\nНохчо, цуьнан политике хьежам мухха белахь а, Оьрсийчоьнан мичча маьIIехь цхьа а бакъо йоцу декъазхо вара. Иштта, Эльсанов Ислам хIетахь шен доьзалца Iаш хиллачу Москва-гIалахь "кавказан сибатхошца" лаьцна мостагIалла дара. ТIаккха Исламан тахана ша Iаш волчу Норвеге шен доьзалца дIаваха дийзира."\nЦу дерригенах а, шен режиссеран некъах а Ислама ша иштта дийцира.\nЭльсанов Ислам: "...Царна нохчийн тема ца езара. Оьрсийн кино йоккхийла лаьара царна. Амма суна принцип хетара сайна луъург яккха. Сан ницкъ а кхечира хIетахь и дан. Со цигахь доьшуш волуш Iедало хьийза а вора, со нохчо хилар бен кхин бахьана а доцуш. Цундела дIаваха дийзира сан. Иштта сан карьера юьйхира."\nХьайн дуьненан хьежамаша кхоллараллехь новкъарло йиний хьуна цкъа а, аьлла хаттар делира вай Исламе.\nЭльсанов Ислам: "Дуьненан хьежамаша сан кхоллараллина а новкъарло йина. И цхьа хан яра хIетахь хьайна луърг яздан йиш йоцуш. Советан Iедалехь цхьа кеп яра лелон езаш, цхьана зепаршкара аравала йиш йоцуш."\n"Маршо" боху дош мел мехала ду гойту вай динчу къамелехь йийцинчу Эльсанов Исламан кхоллараллин некъо а.\nМаршо - тахана нохчийн къомана йихкинарг, шен дуьхьа уггаре дикачех къонахаша са дIаделларг, шен дуьхьа хийламмо хало Iийшинарг... Ткъа вайх хIораммо а цу маршонан дуьхьа мискъазарратал бахьана дича хир ярий те и вайн тIекхуьучу чкъурана мукъне а?\nТбилисера поэт-сагIадалархо Гочечиладзе Давид\nКIудал кхин юзур яц шовдано...\nМассарна ца хета Даубреков Султан бехке\nКъийсаман, маршонан, къонахаллин поэт Юсупов Iилман


Арламд — Википеди\n44°51′55″ къ. ш. 3°55′23″ м. д.HGЯOL\nАрламд (фр. Arlempdes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Луара. Дозанашца йу Барж (Лакха Луара), Ле-Бриньон, Гуде, Ландо (Лакха Луара), Сент-Аркон-де-Барж, Салетт (Лакха Луара), Вьельпра. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Арламд&oldid=5150447»


Цу дешнаша эхь хетийтина, ойлане а яхана, акхарой дIасаяхара. Чоьвнаш хилла, цIока этIийна, цIийш охьаоьхуш йолу борз шен меттахь йисира, дIайоьлхучу акхарошна тIаьхьа а хьоьжуш. Берзан кхин даймохк бацара... Даймохк цхьаъ бен бац.


"Новая газета": ша-шена ирча таIзар къастийна волу Тепсуркаев вадийна хилла\nГезгмашин-бутт 10, 2020\nТIе камера а хьажийна, шишанна тIехаийна 19 шо долу Тепсуркаев Салман вадийна хилла, хетарехь, полицица дакъа долчу меттигерчу наха.\nИштта яздо "Новая газето", шегахь тоьшаллаш хиларх даре а деш. Редакцехь ю, газето яздарехь, Тепсуркаев маца, стенгахь хилла, муха вадийна къастош йолу информаци.\nЗорбанан гIирсо дийцарехь, Гезгмашин-беттан 5-чу дийнахь вадийна иза ша болх бан вахначу Нохчийчоьнал арахьарчу меттера. ШолгIачу дийнахь кхачийна Соьлжа-ГIала, карарчу хенахь хила мега цигарчу лерринчу ницкъийн "Терек" тобан декъехь, хета журналисташна. Уьш дагахь бу шайгахь гулъйелла информаци бакъонашларъечу "Мемориал"центре дIаяла – прокуратура таллам бан декхаре еш яздинчу дIахьедарх дIатоха. Оьшу кехаташ "Мемориало" хIинцале чуделла.\nГезгмашин-беттан 7-чу дийнахь Инстаграмерчу 1ADAT пабликехь араелира гIараяьккхина юьйцу видео. Иза Тепсуркаев Салмана ша хьажийна редакце, бохура хьостанан администрацино. Ша IADAT пабликехула махкарчу нехан наношна а, зударшна а вон мел дерг баьхна машанехула, царна ша баьхнарг шена дуьхьалдаьлла, цундела ша до шена таIзар, аьлла, верзина ваьлла волу Тепсуркаев хиира шишанна тIе. Шена шишанна тIехаа я тапча тохийта битинчу шина харжамах цхьаъ бу ша къастийнарг, бохура жимчу стага.\nХиламна комментари йиначех ву Оьрсийчоьнан президентан цIарх Нохчийчохь адамийн бакъхонашна тIехьажархо волу Нухажиев Нурди. Хилларг кIоршаме, иэхье зулам ду, шен хьукмато толлур ду иза, аьлла цо.\nТелеграмерчу IADAT канало ша схьайиллинчу 5 бетта чохь шена гонах гулвина 6000 сов ешархо. "Кадыров Рамзанан режимна дуьхьаллаттархой" олу шаьш-шайх пабликан авторша. Цара дуьйцу, гойту махкахь нах лечкъорах лаьцна а, Iедалан белхахоша бахархошна бечу Iаткъамех лаьцна а.


Кадыровс шех пайдаоьцийла хIунда ца лаьа Instagram-на?\nНохчийчоьнан парламентан спикер Даудов Магомед а, мехкан куьйгалхо Кадыров Рамзан а\n"Тайниг дIаяьккхина Кадыровгара"\nОцу юкъанна Кадыровн гIоьнчас Дудаев Ахьмада дIахьедина, дIакъевлина йолу @za_kadyrova_95eng а, @za_rkadyrov_95 а агIонаш Кадыровн а яцара, аьлла. Цо бахарехь, Кадыров Ахьмадан цIарх йолчу фондо лелош яра хьалхара агIо, шолгIаниг – «Грозный» телекомпанин цхьана белхахочо.\nИнстаграм шен долахь йолчу Facebook компанино шен гIулч йоьзна Нохчийчоьнна коьртера и нах Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн санкцийн тептара язбина хилар. "Американ компани хиларе хьажжина, оха тхайн болх бо Американ Цхьаьнатоьхначу Штатийн низамаш а лардеш", - боху Фейсбуко.\nНохчийчоьнан парламентан пресс-векалтан куьйгалхочо Салаханов ТахIира ша ца кхета, стенца дузу мехкан куьйгалхойн аккаунташ къовлар, боху. "Бацара цигахь я экстремизмехьа бен кхайкхамаш а, я антисемитизм, я къаьмнашка гамо кхуллу кхайкхамаш а. Цхьа а яржо мегаш йоцу информаци яцара оцу агIонашкахь. Цаьргахула хаамаш а баржабора, мехкан бахархошна позитив а лора, нахаца къамел ден майда яра иза. Делахь а, иштта ю-кх Оьрсийчоьнан политикан хьалханчашца йолу Фейсбукан политика", - аьлла Салахановс.\nКадыров Facebook-ах а, Instagram-ах дIахадоран бахьана лоьху Думан депутаташа\nВуй цхьа а Фейсбукан сацамна дуьхьал арздан лерина, чIаьгIна агIонаш юхаерзо дагахь?\n"Цунах дерг дийца хьалхе ду. Иштта леларо, муьлххачу а минотехь республикан коьртачу хьаькамийн агIонаш къовла торуш хиларо кхачабо инстаграме, информацин майдане санна болу тешам а, ларам а", - элира Салахановс "Кавказ.Реалиига".\nСтратегин а, дуьненаюкъарчу а талламийн Центран коьртачу хьехамчас, "Маьрша Оьрсийчоь" фондан экспертана Соколов Дмитрийна хетарехь, аккаунтех баьхначу хьаькамаша дохийначух тера ду инстаграмех пайдаоьцуш лардан деза низам. "Хетарехь, иза дозу цхьацца пропагандин аккаунташ дIакховлуш бечу балхаца. Фейсбуко даима къуьйлу цхьацца нах дIа. Низам ду цо ша хIоттийна, иза даима шардеш, тодеш а ю компани. Аьр вай, машанашкахула дезинформаци дIаса цаяккхийтар. Гуьржийчохь а къевлина, масала, массех Оьрсийчуьрчу нехан аккаунт.\nНохчийн депутаташа юьтуш ю Инстарам\n"Iазапна духьалояран комитетан" куьйгалхочунна Каляпин Игорна гарехь, Нохчийчуьрчу бахархошна зуламе дала мега хилларг. "Кадыровгара цунна уггаре дукха еза тайниг дIаяьккхина. Кхерам бу цо могIарчу нахера ватсап а, вайбер а, фейсбук а, инстаграм а дIаяккха. Iедална бихкина болу и машанаш нахана а бехка арабовла тарло хьаькамаш. Эр ду, масала, оцу машанашкахь вахIабхойн хьадалчаш бен бац. Шена Iедало лохур ю кхин рупор а, нехан кортош хьеребен таронаш а. Телегойтийла а ю, кхийолу медиаресурсаш а ю", - элира Каляпина.\n2019-чу шеран Мангал-баттахь а дIакъевлира Кадыровн агIо. Цул шо хьалха йихкира цуьнан @za_kadyrov_95 аккаунт а. Мехкан куьйгалхочун шира агIонаш Инстаграмехь а, Фейсбукехь а къевлира 2017-чу шеран Дечкен-беттан 23-чу дийнахь.


Сказка о царе Солтане. Для загрузки воспользуйтесь ссылкой ----- D0F3F1F1EAE0FF+EDE0F0EEE4EDE0FF+.html Для загрузки воспользуйтесь ссылкой ----->>>>>> D0F3F1F1EAE0FF+EDE0F0EEE4EDE0FF+5B5D.html\nРусская народная florin purice snsd taeyeon i charlie-wilson-ft-snoop-dogg Времена года шокан-адай-x-kairat-fenix Agoria ft. Scalde Новинка 2016 У тебя сегодня День Рождения Daft Punk ft. Kanye West Pharaoh – Твоя Сука Cassidy feat. R. Kelly актау рэп Chuck Ragan, Tim Barry and Ben Nichols сугирдин-термеси НЕ ЖЕНЮСЬ Я НЕ ЖЕНЮСЬ,ОЙ МАМА НЕ ЖЕНЮСЬ , " Comedy Баттл. Без Границ Twenty One Pilots – cancer Абубакр аш шатри азан Avicii ft. Salem al fakir Damian Jr. Gong Marley ft. Nas Моему Любимому парню :) selena-gomez-2016 Хиты 70-х Н Mickey Valen - Meet Me Tuesday remix Ask rengi Butch Clancy асса оппа Ja Rule Feat. Ashanti аюми тобы клубная музыка 2015 Jan A.P. Kaczmarek Тнт танцы тимати тату Akcent feat. Liv zhan meloman адеми 2016' 22. DJ LEV агайындылар карамаса карамасын @ орыс биі Нуржан керменбаев жылайды журек Uzeyir-Sene Ne Skrillex feat The Ragga Twins TRAP РИНГТОН ПОНЕСЛАСЬ! – багдат-жангелди-2016 хиты 2004 clean bandit ft. sean paul & anne-marie – rockabye/clean bandit ft. sean paul нюша - выше ярмак сердце пацана FreeMusic KZ © 2014-2016 ^


Оьрсийчоь -- Москох мэран харжамашкахь дакъалоцуш волу кандидат Навальный Алексей, Mоскох, 16Мар 2013\nНавальныйца къайлахчу къамелехь хиллачу массех кавказхочуьнга хаьттира Маршо Радионо, хΙун дийцира аш, муха гойтура оппозицин лидера, Москох мэр хΙотта а сахьт доцчу политика шен кавказхошка болу хьажам, национализмах мукъваьллий хΙара, аьлла.\nЦхьаьнакхетаран декъашхоша баркалла ала догΙу, уьш шаьш Навальныйна деллачу дашна тешаме хиларна – ца дийцира цхьаммо а шайга мэран дарже кандидат волчу оппозиционеро дийцинарг - иза дан хеназа ду, кΙира даьлча бен къамелан маьΙна Ιора ца даккха барт хилла тхан, бохура хΙраммо а.\nДелахь а, Навальный коьрта тема ю харжамаш хьехочохь, коьртаниг ву Оьрсийчуьра оппозици йийца яьккхича а, Ιедалан дайша ден къоланаш хьехочохь а, иштта кавказхошна дуьхьалъяьлла ксенофоби юьйцучохь а.\nХила тарлой, Москох бехачу кавказхоша Навальныйна шайн кхаьжнаш дΙалуш, боху хаттар а ду тахана актуалехь.\nОцу хаттарна иштта жоп ло кавказхошна дуьхьалъяьллачу ксенофобица къийсалучу Москохарчу кхарачочо, Оьрсийчуьрчу кавказхойн конгрессан куьйгалхойх волчу Таганидзе Султана.\nТаганидзе: «Навальный тоъал куьце яьлла фигура ю. Амма юкъараллан хаьшташ кхочушдан оьшург яц и фигура. ХΙаъ, ву иза юрист, бакъоларъярхо, цхьаццадолчу Ιедалан а, хьаькамийн а сакхташ Ιора а доху цо. Амма иза цхьа агΙо бен яц. Суна ца хета, кавказхоша иза диканна араваьллачех лору аьлла.\nДуьззина кхеташ дац, стенна тΙехь и соцур ву, стенга кхочур ву. Сан шеко яц, мэран дарже и кхачахь, вайна хьалха а тергалделла ма-хиллара, шен позитиван къамелаш тΙера негативан къамелашка иза вер хилар. Цундела суна ца хета цунах дика мэр хир ву аьлла. Вайна ца хаьа оцу стагера билггал хΙун дала тарло».\nОьрсий шайх доцчу къаьмнашна дуьхьалхΙиттар, ксенофоби, халкъалахь шашаха яьржина гΙир яц, иза Ιедалан дайша шайн леррина Ιалашонаш а йолуш кхуллу, естайо, боху Таганидзе Султана.\nТаганидзе: «Халкъан лахарчу а, юккъерчу а чкъоьрнех йоьлла вирус хилла а ца Ιа иза. Социологаша бинчу хаттамо ма-гайттара, Москох 1 процент бахархой бен бац кавказхой шайга лалуш нах бу олуш. Декъаза 1 процент. Вайна Москох урамашкахь гойла ду бахархошна кавказхой бΙаьрга бан ца безийла.\nИ дерриг – мода яц. Иза леррина пачхьалкх йохон кхоьллина хьал ду. Леррина цим тосуш бу къаьмнашна юкъа, юхьара эцна леладо и хΙума – халкъана юкъа херо юьллуш, халкъ гаранашка доккхуш. И некъ къастийначу нехан боккха аьтто болу, цара шайн гΙуллакх толамца кхочуш а до.\nЦунна аьтто беш вайн хьаькамаш а бу. Ца хаьа царна къаьмнийн юкъаметтигаш тоян, уьш дилетанташ бу, царна дукха хьолахь шаьш хΙун дан деза а ца хаьа. Национализман озехь къамелаш вайна массо а тайпанарчу хьакамашкара хеза тахана. Аьлча а, селхана и саннарг урамашкахь бен хезаш ца хиллехь, тахана иза пахьалкхан дайн кхетамца ду. Иза цара, эхь а ца хеташ, даржадо юкъарчу телехьожийлашкахь, радиочухула, газеташкахула.\nХаамийн гΙирсаша Кавказе, кавказхошка цабезам муха баржабо, муха хьал дестадо кавказхочуьнгара даьллачу вонна гонаха, иза дерриг а вайна гуш ду. Дуьйлу зуламаш, хуьлу ишттаниг а, амма, царна тΙ а тевжаш, кхуллу халкъалахь гамо. Юкъараллехь гамо есташ юйла гуш а ду вайна».\nНавальный а, и санна Ιедалца бертабаха ца туьгу кхиболу политикаш а ледара бу, лаккхарчу хьаькамалле хΙитта кийча бац аьлла хетачу политикашлахь бу массо а къаьмнийн векалш. Цара кхетадо Навальныйс мел дуьйцург а бакъ дуйла, иза халкъан дуьхьалонан лидер вуйла, ишттаниг оьшийла. Амма Ιедашца цуьнан барт бацаро кΙезиг а хоьтуьйту иза вукху агΙор. И тайпа шен гар довзийтира, Маршо Радиоца ша къамел деш, Москох дагестанхойн диаспоран коьртехь волчу Ιилманчас Абдулхабиров Мохьмада.\nАбдулхабиров: «Сан цуьнца цхьаьнакхетар ца нисделла. ЦΙахь а, Москох а бехачу дагестанхошца къамелаш деш а, ца гина суна и вевзаш стаг. Ган-м лаьара суна иза. Суна тов цо коррупцина дуьхьал кхайкхийна тΙом.\nОьрсийчоь цкъа а хир яц, коррупци мел ю, ехаш пачхьалкх. Оьрсийчоь санна коррупцин Ιинчу боьжна бисина мохк буй а ца хаьа суна-м. Кхаъ ца белча, цхьа а хΙума листалуш дац кхузахь. Суна ца хаьа, далур дуй Навальныйга цунна дуьхьал хΙумма а. Коррупцица цо бен тΙом мел бахлур бу а ца хаьа суна. Шек-м ву со. Ткъа Собянин мэр хΙотторца то-м деллера Москох хьал. Навальный, суна хетарехь, боккха болх гΙаттон ларалур ву аьлла ца хета суна».\nКъаьмнийн цхьаалла, царна юкъара гамонаш дΙаяхар коьрта болх хила беза кхетамчохь волчу политикан, аьлла хета нах а бу Оьрсийчохь. Цара кху деношкахь аьшнашка воху Навальный, цо шен харжамхошца цхьанакхеттачохь дечу къамелашца доьзна.\nНавальныйс Москох оьрсийн публикана хьалха олу, Москох дечу зуламийн ах дакъа мигранташа, аьлча а, оьрсех боцчу наха до. Иза бакъ дац, 17 процент ду стохка динчу зуламашлахь мигранташкара девлла зуламаш. Ткъа оцу 17 процент зуламашна юкъа догΙу доккхаха дакъа ду тΙебаьхкинчу наха бухарчу Ιедале шайх лаьцна хΙиттадайта кехаташ ца хΙиттадайтина боху зулам. Нах бойъурш мигранташ бац дукха хьолехь, оьрсий бу, боху «Грани.Ру» цΙе йолчу интернет-газетехула цхьана оьрсийн журналисто.\nОцу журналисто бехке во Навальный, иза, харц терахьаш а далош, ша «мигранташ» олу нах, кавказхой а, кхидолу къаьмнаш а сийсаздан гΙертарцна. Иза бахархошца харжаман компанех ловзар хилла ца Ιа, национализм яржор ду – кхеле дилла а догΙу, яздо «Грани. Руно». И ойла ю, гарехь, нийсса кавказхойн дегнаш чу а хьажна хазош. Кавказхой ца теша цундела, ша къайлахча къамел деш Навальный Алексейс оьрсех боцчу нахе мел хаза дийцина хила тарлахь а, иза национализмах цΙанлойла ду бохучух.\nНавальный - ши юхь йолу Янус


йиллина урокаш 6 класс нохчийн литература 21 декабря 2017 года - d4616b644d2891e9345f2e93ee7bdb5a\n6-7. Нохчийн духаран истори. 8. Неделя чеченского языка в школе. 9-10. Горская кухня. 11. Учителями славится Россия, ученики приносят славу ей! 12 ... Цул т1аьхьа 9-11-чу классашна лерина «Нохчийн литература» ц1е йолу дешаран пособи араелира цуьнан. Хьегна .... Касумова Сабина 5 «Г» класс. - 2-.\nитоговый мониторинг по биологии со спецификацией и анализом фгос 6 класситоговый тест по истории смоленщины 9 класскак возникают туманы 3 класситоговые комплексные работы 2 класс ответы фгос узорова нефедова ответы гдзитоговая работа по окружающему миру за 2 класс со спецификацией и кадификатором школа россииитоговая работа по окружающему миру за 3 класс 2 вариант окружающий мирйошкарола марий йылме 6 класс безформатаru новости\n30 июн 2014 ... 11-чу классехь 1амочу нохчийн меттан программа, вайна хууш ду, 8-9-чуй классашкахь 1амийнарг карладаккхарна лерина ю. Цундела, вайна хаа ... б) литературни мотт в) барта къамел г) барта кхолларалла. 3. Литературни меттан къастош йолу стилаш маса тайпана ю? а) 5 в) 6 б) 2 г) 4. 4.\nнохчийн маттахь йиллина урокаш. Уьш а, кхийолу а школан «цамгарш» а, халонаш а Президентана... обществознания 6 класс параграф 2 в рубрике в классе и дома\nhttp://utuzu.ysemi.mypodium.ru/engine/l.php?q=йиллина урокаш 6 класс нохчийн литература&uri=d4616b644d2891e9345f2e93ee7bdb5a\nШкольные учебники скачивайте онлайн в электронном формате на ЛитРес. 25 ноя 2011 ... Берашца мел беш болу болх – урокехь а, урокал арахьа а – нохчийн маттана т1ебоьг1на бу. ... Ларамаза дац, аьлла, хета цундела вайн махкахь г1арабевллачу дешан говзанчашца кху гимназехь хьехархоша мел д1адехьна вовшахкхетарш, йина семинарш, йиллина урокаш. Бераш ... 29 дек 2013 ... Йиллина урок. ... ТЕРАХЬДОШ Урок-т1еч1аг1дар (6 класс) Савельевски- юьртан дехийлан ЮЮИ нохчийн меттан а, литературан а хьехархо: Джамалдинова Луиза Хабибуловна. Слайд 2. 1алашонаш : Терахьдашах 1амийнарг карладаккхар а,т1еч1аг1дар а ; Терахьдешнаш нохчийн меттан ... 5 июн 2015 ... Илли хеза: И чуьйна болат ма ч1ог1а ду,. И сенчу ц1аро лаладо –. Хьо стенах дина, кийрара дог,. Ма ч1ог1а дина хиллера хьо. И шийла шовданаш г1орийна,. Цу диттийн баххьаш т1е к1ац йиллина. Х1окху нохчийн, г1алг1айн махка. Шийла кхаъ кхаьчча,. Ца дешир, ца дегира кийрара дог. 6. Близкие синонимы в переводах даются через запятую, более отдаленные – через точку с запятой и обычно сопровождаются пояснением, уточняющим область употребления чеченского слова, ..... алфави́т м алфавит, абат; чече́нский ~ нохчийн абат; написа́ть фами́лии по ~у фамилеш абатехь дIаязъян. 1) кого-что (переместить) даккха; ~ учрежде́ние в друго́е зда́ние учреждени кхечу цIа чу яккха; кого-л. в друго́й класс цхьаъ кхечу классе ваккха 2) кого ... поштехула дIадахьийта 4) что (на другой язык) гоч дан; (устно) тж. талмажалла дан; ~ с ру́сского языка́ на чече́нский оьрсийн маттера нохчийн матте гоч ... Чеченская литература (чеч. Нохчийн литература) — литература на чеченском языке, либо написанная чеченскими авторами на некоторых других языках. Зародилась на основе извне проникающих на Северный Кавказ христианских, а позднее исламских богословных текстах, а также местного ... 13 ноя 2009 ... числа учащихся старших клас- сов для участия во ... уки ЧР, педагоги, учащиеся школ и вузов. Пресс-служба Парламента. Чеченской Республики. 2 -гIа агIо. Нохчийн меттан алфавит хьеян мегар дац… М. Пахаев. Øа1ми- ..... 7 декабря – чеченский язык, литература;. 8 декабря – русский язык, ... 27 апр 2014 ... Защита проекта Школа кулинаров учащимися 3 а класса МБОУ СОШ №3 с. Алхан-Кала - Duration: 8:08. Лариса Каримова 4,851 views · 8:08. «Нохчийн меттан хазна».Команда Наурского района,2016г. - Duration: 7:09. Valeriy Mudarov 6,291 views · 7:09 · Нохчийн Мукъамаш Межидов ... 25 ноя 2011 ... Берашца мел беш болу болх – урокехь а, урокал арахьа а – нохчийн маттана т1ебоьг1на бу. ... Ларамаза дац, аьлла, хета цундела вайн махкахь г1арабевллачу дешан говзанчашца кху гимназехь хьехархоша мел д1адехьна вовшахкхетарш, йина семинарш, йиллина урокаш. Бераш ... 29 дек 2013 ... Йиллина урок. ... ТЕРАХЬДОШ Урок-т1еч1аг1дар (6 класс) Савельевски- юьртан дехийлан ЮЮИ нохчийн меттан а, литературан а хьехархо: Джамалдинова Луиза Хабибуловна. Слайд 2. 1алашонаш : Терахьдашах 1амийнарг карладаккхар а,т1еч1аг1дар а ; Терахьдешнаш нохчийн меттан ... 6-7. Нохчийн духаран истори. 8. Неделя чеченского языка в школе. 9-10. Горская кухня. 11. Учителями славится Россия, ученики приносят славу ей! 12 ... Цул т1аьхьа 9-11-чу классашна лерина «Нохчийн литература» ц1е йолу дешаран пособи араелира цуьнан. Хьегна .... Касумова Сабина 5 «Г» класс. - 2-. 5 июн 2015 ... Илли хеза: И чуьйна болат ма ч1ог1а ду,. И сенчу ц1аро лаладо –. Хьо стенах дина, кийрара дог,. Ма ч1ог1а дина хиллера хьо. И шийла шовданаш г1орийна,. Цу диттийн баххьаш т1е к1ац йиллина. Х1окху нохчийн, г1алг1айн махка. Шийла кхаъ кхаьчча,. Ца дешир, ца дегира кийрара дог. 6. Близкие синонимы в переводах даются через запятую, более отдаленные – через точку с запятой и обычно сопровождаются пояснением, уточняющим область употребления чеченского слова, ..... алфави́т м алфавит, абат; чече́нский ~ нохчийн абат; написа́ть фами́лии по ~у фамилеш абатехь дIаязъян. 1) кого-что (переместить) даккха; ~ учрежде́ние в друго́е зда́ние учреждени кхечу цIа чу яккха; кого-л. в друго́й класс цхьаъ кхечу классе ваккха 2) кого ... поштехула дIадахьийта 4) что (на другой язык) гоч дан; (устно) тж. талмажалла дан; ~ с ру́сского языка́ на чече́нский оьрсийн маттера нохчийн матте гоч ... Чеченская литература (чеч. Нохчийн литература) — литература на чеченском языке, либо написанная чеченскими авторами на некоторых других языках. Зародилась на основе извне проникающих на Северный Кавказ христианских, а позднее исламских богословных текстах, а также местного ... 13 ноя 2009 ... числа учащихся старших клас- сов для участия во ... уки ЧР, педагоги, учащиеся школ и вузов. Пресс-служба Парламента. Чеченской Республики. 2 -гIа агIо. Нохчийн меттан алфавит хьеян мегар дац… М. Пахаев. Øа1ми- ..... 7 декабря – чеченский язык, литература;. 8 декабря – русский язык, ...\nШкольные учебники скачивайте онлайн в электронном формате на ЛитРес. 25 ноя 2011 ... Берашца мел беш болу болх – урокехь а, урокал арахьа а – нохчийн маттана т1ебоьг1на бу. ... Ларамаза дац, аьлла, хета цундела вайн махкахь г1арабевллачу дешан говзанчашца кху гимназехь хьехархоша мел д1адехьна вовшахкхетарш, йина семинарш, йиллина урокаш. Бераш ...\nитоговая работа по математике 2 класс мцко 2016 2017 демоверсия 2 | итоговое сочинение по литературе 11 класс 2017 темы примерыкабанчик вася диктант 4 класс читатьитоговый контроль по биологии 7 класс с ответами спецификацией и кодификатором по учебнику константиноваказан шэхэре турында хикэя 4 нче класситоговые тесты по математике 4 класс узорова нефедова скачатькак взломать аватарию в одноклассниках на золото без скачиваниякак делать задания в прописях стр 20 в 1 классе 3 часть горецкий федосокабардинский язык 4 класс адыгэбзэ 4 класс зэхъуэхъу лиуан


Криель-сюр-Мер — Википеди\n50°00′58″ къ. ш. 1°19′03″ м. д.HGЯOL\n21,12 квадратан километр\n▼2655 стаг (2018 шеран 1 январь)\nКриель-сюр-Мер (фр. Criel-sur-Mer) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Ассиньи (Сен-Маритим), Флок, Сен-Мартен-ле-Гаяр, Сен-Реми-Боскрокур, Токвиль-сюр-Е, Туффревиль-сюр-Е. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Криель-сюр-Мер&oldid=5164592»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 08:26.


ахъяд мадаров все песни 2015 скачать\nахъяд мадаров все песни 2015 скачать\n23 окт 2017 Ахъяд. 23 окт 2017 Новый песни 2017. 31 мар 2016 Ислам Яхъяев и Ахъяд Одинокий бродяга МЕГОХИТ - Duration: 18:04. Музыка 95/05 Рыбалка Охота 27,237 views 18:04. Ахьяд аюб - Duration: 5:31. Абубакар Адаев 6,583 views 5:31 Джамлай ДАЙМОХК "NEW 2017" - Duration: 2:42. Kavkaz Video 095 5,930 views 2:42. 145 videos Play all 23 окт 2017 Ахъяд мадаров. Исполнитель: Botir (Bono) feat Shaxboz Shohs feat Dadash. Песня: Diss qizlaga 3 [WwW.UzRaP.CoM]. 03:55 Скачать музыку. Исполнитель: MC hock. Песня: MC hock - Chaos (Diss na bono dior abad ummon macovell) [WwW.UzRaP.\nCoM]. 03:49 Скачать музыку. Исполнитель: AzZM4iK. Песня: Oddoygina diss 20 ноя 2017 Скачать песню https://timesound.net/233-ahyad-madarov-dagara-cayolu-ho.html Все песни можно скачать на нашем сайте http://timesound.net/ На канале 4 ноя 2017 Хатиев Мурад/Murad Khatiev 7,227 views 10:24. Ахяд Мадаров - Duration: 2:43. Асланбек Мадаров 8,889 views 2:43 Ахьяд - са цу йо1е бахна безам (New 2017) - Duration: 2:20.\nmadishkaaaaaaa 6,701 views 2:20. Чеченская песня. Шарпудди Исмаилов - Чеченец new 2017 - Duration: 5:45. 7 дек 2017 Ахъяд Мадаров Дагара цайолу хьо 2018. Амина. Loading Unsubscribe from Амина? Cancel Unsubscribe. Working SubscribeSubscribedUnsubscribe 14. Loading Loading Working Add to. Want to watch this again later? Sign in to add this video to a playlist. Sign in. Share. More. Report. Need to Не важно как ты живешь,важно как ты умрешь. 0:14 VID-20171227-WA0008.mp4.\n274 views. 1 Show likes Show shared copies. Khusen Isakov. правильно. yesterday at 2:11 pm Akhmat Kadyrov replied to Khusen Гусейн, конечно. yesterday at 3:00 pm Shamil Aliev. Этот чеченецвсё правильно сказал!!! 20 май 2016 Ахьяд аюб дечиг пондар - Duration: 2:37. Абубакар Адаев 18,802 views 2:37 Ася Халидова и Ахьяд "Даггара" - Duration: 1:40. Мадонна 955 5,858 views 1:40. ГАНСОЛЧУ 24.09.2015 ДОРОГА ТАПЧИ ИРЗЕ НА БИЦИ ДУК1 - Duration: 0:33. ГАНСОЛЧУ 710 views 0:33 Ахьяд - са цу йо1е бахна Ахъяд Хьавашка (M95) 04:01. Ахъяд и Арби Бетирсолтанов К1енти 06:31. Ахъяд Мохьмад 04:37. Ислам Яхъяев и Ахъяд Одинокий бродяга 02:35. Ахъяд Хьо нохчо ву ала (New 2016) [M95] 06:31. Мадаров Ахъяд жеро 02:26. Ахъяд Для Арби Бетирсолтанова))) 09:10. Ахъяд кадар доцуш вац 06: 15 окт 2016 ALISHKA THE BOSS OF THIS VIDEO ALI OSMANOV (ALISHKA) 994513228818 СВАДЬБЫ WEDDINGS 994513228818 WHATSAP FACEBOOK https://www.facebook.com/shagy.osmanov 20 ноя 2017 Ахъяд Мадаров Дагара цайолу хьо new 2017. Info. Shopping. Tap to unmute. If playback doesn39t begin shortly, try restarting your device. Your browser does not currently recognize any of the video formats available. Click here to visit our frequently asked questions about HTML5 video. Share. 19 дек 2017 Ахъяд Мадаров Хьоменаг Хьо Суна Мел Генахь ю - Duration: 3:17. CHECHEN STUDIY 095 4,546 views 3:17. Ахъяд Мадаров - Дагара цайолу хьо (new 2017) - Duration: 3:32. timesoundnet 3,002 views 3:32 Karachay-Balkar (Alan) folk song: "Blacksmith Debet" (Nart Saga) - Duration: 2:23. 6 июн 2017 Ислам Яхъяев и Ахъяд Одинокий бродяга МЕГОХИТ - Duration: 18:04. Музыка 95/05 Рыбалка Охота 33,510 views 18:04 Ахъяд Мадаров - Дагара цайолу хьо (new 2017) - Duration: 3:32. Tamerlan Tasuhanov 2,971 views 3:32. Ахъяд мадаров - Duration: 1:01. Заур Хадизов 1,220 views 1:01. 6 дек 2017 Аюб Вахарагов Хьо Хаза ю Валлай ю Жима ю Валлай ю - Duration: 4:50. CHECHEN STUDIY 095 88,025 views 4:50. Ахьяд - са цу йо1е бахна безам (New 2017) - Duration: 2:20. Madishka 9,096 views 2:20 Дукхваха Очаев Амма Ахьа Тешна Бехк Бахь Ас Х1уэрду Доттаг1ашка - Duration: 23 ноя 2017 Ахъяд Мадаров Хьоменаг Хьо Суна Мел Генахь ю . CHECHEN STUDIY 095. Loading Unsubscribe from CHECHEN STUDIY 095? Cancel Unsubscribe. Working SubscribeSubscribedUnsubscribe 32K. Loading Loading Working Add to 5 дек 2017 Ахъяд Мадаров Хьоменаг Хьо Суна Мел Генахь ю - Duration: 3:17. CHECHEN STUDIY 095 4,486 views 3:17 Линда Идрисова Я не Стану Ждать Тебя На Берегу Бомбаа - Duration: 2:22. CHECHEN STUDIY 095 63,075 views 2:22. 107 videos Play all Аминка-ВитаминкаАнтон Гиреев. 23 окт 2017 1:01 Ахъяд Мадаров Хьом Йиси Суна Д1о Малхал Генахь - Duration: 3:28. CHECHEN STUDIY 095 1,473 views 3:28. Ахъяд мадаров - Duration: 0:54. Заур Хадизов 543 views 0:54 Ахъяд Мадаров Хьоменаг Хьо Суна Мел Генахь ю - Duration: 3:17. CHECHEN STUDIY 095 4,063 views. 15 июл 2017 Ахъяд мадаров 2017 - Duration: 1:23. чечня чечня 1,746 views 1:23 Ислам Яхъяев и Ахъяд Одинокий бродяга МЕГОХИТ - Duration: 18:04. Музыка 95/05 Рыбалка Охота 33,088 views 18:04. Еснакаева Петимат - Чеченская музыка 2017 HD II Studio MY PRO - Duration: 3:34. KavkazTube\nхристианские песни группы сион скачать


Клермон-Субиран — Википеди\nКлермон-Субиран (фр. Clermont-Soubiran, фр. Clermont-Dessus) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, Гаронна а. Дозанашца йу Гаск, Гольфеш, Ламажистер, Валанс (Тарн а, Гаронна а), Грессас, Сен-Ромен-ле-Нобль, Сент-Юрсисс (Ло а, Гаронна а). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Клермон-Субиран&oldid=6832423»


Ца ваьллачу денна бен волий махкара ара?!\nЦа ваьллачу денна бен волий мухIажир?!\nТховкIело лоьхуш тIаьхьарчу хенахь Европерчу пачхьалкхашка дIаоьхучу нохчашна доккхачу декъехь негативе жоьпаш кхочу Iедалшкара. Бахьана – Нохчийчохь тIом дIабаьлла, цигахь адамаш маьрша ду, царна цхьа а кхерам а бац аьлла Iедалхошна хетар.\nДаханчу 2017-чу шарахь 4000 гергга Оьрсийчуьра орамаш долчу наха тховкIело ехнера Германехь, 2100 сов Оьрсийчоьнан паспорташ долчара - Австрехь.\nЦу шинна а пачхьалкхан Iедал тешна ду, цу нахах доккхах долу дакъа нохчийн къомах мухIажарш хиларх. Царах 70 сов процентан тховкIелонах долчу дехарна дацаре жоп кхочу, шина пачхьалкхан мухIажарех йолчу хьукматийн терахьаша ма-гайтара.\nДоккхачу декъехь Полшехула Германе а, Австре а, цхьаццайолчу кхечу пачхьалкхашка а дIасабекъалучу Нохчийчуьрчу мухIажарий амма вуно кIеззиг шансаш ю, Европехь биса.\nНаг-наггахь шерашкахь шаьш тховкIело ехначу пачхьалкхашкахь хан а йоккхий, Iедало шайн дехарна негативе жоп даийтича, цунна дуьхьал юх-юх-а а аппеляцеш а еш, беха уьш, амма эххар а я Полше я Оьрсийчу юхахьовсабо Iедало.\nЦуьнан тIаьхьара масала - хьастагIа йоккхачу IалагIожца Москох доьдучу кеманна тIе а даьккхина, дIахьажийна долу 35 адам, шайна юккъехь дукхах дерш бераш а долуш. Цу 35 адамах доккхах долу дакъа 4 шарера 6 шаре кхаччалц Австрехь баьхна бара, цу махкахь орамаш тесна а, хала а, атта а дIатарбелла а бара.\nАмма царна тховкIело яла бахьана дац аьлла бара Австрерчу мигрантех а, мухIажарех а йолчу хьукматан сацам, царна Нохчийчохь кхерам бац, аьлла.\nЦуьнца цхьаьна оццу Австрин арахьарчу гIуллакхийн министраллин сайта тIехь Нохчийчоь вуно кхерамечу дуьненан регионашна юккъехь билгалъяьккхина ю.\n"Лакхара кхерамазаллин риск 3-гIа тегIа Къилбаседа Кавказехь! – аьлла ду хьукматан сайта тIехь яздина. "Боккъал а ца дахча шаьш ца довлуш хьал дацахь Дагестане а, Нохчийчу а, ГIалгIайчу а, ГIебартой-Балкхаре а ца дахар гIолехь ду, цигара чолхе кхерамазаллин хьал бахьана долуш. Нохчийчуьра гонахарчу меттигашка дIасабаьржаш болу кхерам йоллучу Къилбаседа Кавказехь а бу – Краснодаран регионехь а, Ставрополехь а, Адыгеяхь а, Кхарчай-ЧергIазехь а, Къилбасела ХIирийчохь а" - цу кепарчу дIахьедарца бахархой Нохчийчу а, цунна гонахарчу меттигашка а бахарх ларбо Австрин Iедало.\nТкъа цу меттигашкара бевддачарна болу кхерам тидаме ца оьшу. Германехь даханчу шарахь тховкIело а ехна, хIинца а цхьанна а кепара Iедалера жоп кхачанза ву Бахарчиев Салман. Цо ша махках валаран бахьанаш иштта дийцира: "Хазхеташий, самукъадолаший цхьа а стаг мухIажир а вер вац.\nДуккхаъ кеп-кепара бахьанаш ду цигахь - тIом бу, мацалла ю, таро ца хилар ду, болх ца хилар ду, могашалла ю, и могашалла йоцучунна дарба ца хилар ду. Цу бахьанехь муьлха а схьаэцча а иза цигахь догIуш ду. Ца хууш, ларамаза ахь цхьана хадо ца безачу стеган некъ хадабахь, иза а тоуьш ду-кх".\nБахарчиев Салманан башха баккхий сатийсамаш бац ша Германехь вуьтур ву бохучух. Цунна хаьа, Полшехула Берлине кхаьчна волу ша хьалха я тIаьхьа оццу Полше дIахьажор вуйла.\nДелахь а, шена негативе жоп кхачахь, цунна дуьхьал латкъам бан дагахь ву иза.\n«Ирсечу махкахь» хуьлийла дуй «экономикан мигранташ»?\nСоботка Вольфганг: Австрино кхидIа а депортацеш йийр ю нохчашна\nГерманера шаьш Польше "юхакхийсарна" кхоьру ГераевгIар\nКадыровн таIзарх Гуьржийчу уьду бахархой\nХьо оьшуш воцу мохк?\n“Даим а кхийрина девр дуй вай?"\n"Нохчийн мухIажирш Европана бале бевлла"?"


weblinktgagat 27.11.2018 27.11.2018 5 Comments on 1уьйре йита реза ву суьйре йита реза ву mp3\nСуьйр - Коьрт Мовсаров Ильяс кг. Теркаца Суьйре - Нохчи Группа. Шарип Умханов - Теркаца суьйре. Хусейн Израпов - Теркаца суьйре M Шарип Умханов - Теркаца суьйре acoustic. Саламбек - Ехна суьйри 3.\nЛаманхой - Хаза суьйре.\nDMCA Связаться с нами. Minecraft жизнь в условиях жизни 3 сезон 8 серия Mp3. Амрудин - Суьйре ю йог1уш M Хьайги Базам Бахити Д1аяха йолу хьо. Марьям Ташаева - Ламанан суьйре, г. Аюб Вахарагов Хит года\nДля вашего поискового запроса 1Уьйре Йита Реза Вац MP3 мы нашли песни, соответствующие вашему запросу, но показывающие только 10 лучших результатов. На нашем сайте вы можете прослушать и скачать музыкальные композиции в mp3 бесплатно. Хусейн Израпов - Теркаца суьйре M Never Ending Story Remix Mp3. Хизир Ульбиев - Теркаца суьйре M\nИдрис Сааев Седарчий ду хьоьх тера. Хьоьхи Вала Реза Вац. Генахь 1уьйре - Завалу Идрис Сааев Седарчий ду хьоьх тера.\nХизир Ульбиев - Теркаца суьйре ю хаза еъна. Группа "Илли" - Теркаца суьйре. Наша поисковая система найдет любую песню. Andy Madadian Mp3. Неизвестен - Йог1у Суьйре Хьай ю бохуш - Гр. Казбек Шарипов - Хаза суьйре.\nПопулярные исполнители александр малинин алексей воробьев алиса вокс алиса кожикина аллегрова ани лорак антонов юрий барбарики баста валерий леонтьев валерий меладзе валерия виктор цой владимир высоцкий время и стекло высоцкий денис майданов джордж майкл дмитрий маликов елена ваенга зара игорь николаев ирина дубцова ирина круг каспийский 1уьйре йита реза ву суьйре йита реза ву mp3 королева наташа король и шут круг михаил лев лещенко ленинград лепс лобода любовь успенская максим марина кравец меладзе валерий михаил задорнов михаил круг наргиз натали наташа королева никита джигурда нюша оксимирон олег винник опен кидс орбакайте кристина пелагея полина гагарина прохор шаляпин рамштайн руки вверх светлана лобода сектор газа софия ротару стас михайлов стас пьеха татьяна буланова тимати успенская любовь эндшпиль юрий антонов.\nКазбек Шарипов - Хаза суьйре. Генахь 1уьйре - Завалу Хьайги Базам Бахити Д1аяха йолу хьо. Хусейн Израпов - Теркаца суьйре M\nСильва к записи 1уьйре йита реза ву суьйре йита реза ву mp3


Ролланкур — Википеди\n50°24′28″ къ. ш. 2°07′20″ м. д.HGЯOL\nРолланкур (фр. Rollancourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Беаланкур, Оши-ле-Еден, Бланжи-сюр-Тернуаз, Бленжель, Френуа (Па-де-Кале), Енкур (Па-де-Кале), Вьей-Еден. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ролланкур&oldid=5181975»


Монто (Эро) — Википеди\n▲1007 стаг (2018 шеран 1 январь)\nМонто (фр. Montaud) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Эро. Дозанашца йу Сен-Бозий-де-Монмель, Сен-Матье-де-Тревье, Гюзарг, Кастрий (Эро), Сен-Дрезери, Сен-Жан-де-Корни, Сен-Илер-де-Бовуар, Бюзиньярг. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монто_(Эро)&oldid=5174458»


Степанов? "Берлинехь стаг вийнарг" хила тарлучун кхин а цхьа сурт\nДобрынин Сергей, Крутов Марк, Маршо Радио, оьрсийн сервис\nМаршо Радионо Iорадоккху Оьрсийчуьрчу киллеран, милицехь болх бинчу стеган – Степанов Владимиран – сурт. Iамеркарчу The New York Times газетана хетарехь, иза хила тарло Хангошвили Зеламха вийнарг. 2005-чу шарахь 24 шо хан а тоьхна, набахте хьажийна Степанов. Маршо Радион кхечу хьасто чIагIдарехь, харц ю The New York Times-ан верси, хьалха а санна, набахтехь шена дина таIзар токхуш ву Степанов.\nЕарийдийнахь Iамеркарчу The New York Times-о, Берлинехь байначу беттан 23-чохь Нохчийчуьрчу тIеман декъашхо, Гуьржийчоьнан вахархо Хангошвили Зеламха вер зуьйчу немцойн талламчашна тIе а тевжаш, йовзийтина хиллачун керла верси. Цуьнца а догIуш, Петарбухахь милицехь болх бина майор Степанов Владимир хила тарло зулам динарг. Шен заманахь гIарадаьлла хиллачу девнан кхело, "Алмаз-Антей" концернан куьйгалхо Климов Игор а, оцу концернан декъан белхахо Нещерет Елена а дерца доьзна, набахте кхачийна стаг ву Степанов.\nНемцойн талламчашка иза ву Хангошвили вийнарг аьлла кехат даийтина ледара хуучу ингалс маттахь анонимо. Оцу кехато бахарехь, Нижний Новгород махкарчу Бор гIалахь, №11 набахтехь хан токхуш хилла Степанов ву зуламхо. Дерриг кехат дац довзуьйтуш New York Times-о. Цо бахарехь, анонимо хоуьйту Хангошвили вен йолчу Iалашонца Степанов хенал хьалха набахтера аравалийтина хилар.\nГазето шеконца тIеоьцу немцойн талламчашка кхаьчна и кехат – таллам харц новкъа баккхархьама яздина хила а тарло иза, боху журналисташа. Цара бIеннашкахь листина 16 шо хьалха Климов а, Нещерат а дер толлуш лаьттинчу процессера суьрташ. Ши сурт бен ца карийна, лаьцна, оцу кхелехь жоп луш волчу майоран Степанов Владимиран. Цхьанна тIехь кхелан гуро дIакъевлина цуьнан юьхь. Ткъа вукху суьрта тIехь агIор вирзина ву иза. The New York Times -о гIодан кхайкхинчу суьрташ толлучу эксперташна хетарехь, цхьа стаг ву Степанов а, "Берлинера киллер" а.\n2000-лагIчу шерашкахь уггаре гIарадаьлла хиллачу девнан кхел яра йоьдуш, прессо юьйцуш 2005-чу шарахь. ТIеман гIирс а, бедарш а арахьоьцучу "Алмаз-Антей" концернан куьйгалхочун декхарш кхочушдеш хилла, Путин Владимиран доттагI ву аьлла вевза Климов Игор а, "Проммашинструмент" фирмин куьйгалхо Нещерет Елена а дерна кхеле озийра дийнна цхьа тоба.\nБехкевеш вара Нижний Новгородера а, гонахарчу кIошташкара а 6 вахархо: шен куьйга Климов вийна Бурукин Александр а, декъашхой Мурашко Юрий а, Набиуллин Ирек а, зулам кечдина волу Маньков Евгений а, Нещерет ерна куьг-бехкевина Никитин Александр а, Степанов Владимир а. Хьалхарчу веаннан суьрташ дуккха а ду – кхел йоьдуш даржийна уьш "Коммерсанто" а, ТАСС агенталло а, амма прессо кхезиг тидаме эцна хиллачу тIаьххьарчу шиннан кхелера суьрташ дац даьржина.\nДелахь а, Маршо Радиона карийна Степановн сурт. 2012-чу шарахь ТНТ телеканалехула гайтинчу "Экстрасенсийн къовсам" программехь дийцаредина Климов вер – цигара ду майоран Степанов Владимиран сурт.\nГермане, паспортца "Соколов Вадим" а волуш, Берлинехь Хангошвили Зеламха вен веана хила тарлучу киллерх тера ву, суьрташ дуьстича, Степанов – къаьсттина цуьнан маж йоцу сурт. "Соколовн" ший а сурт массарел хьалха даржийра талламхойн Bellingcat тобано.\nБакъду, Маршо Радион цхьана хьасто чIагIдарехь, милцо хилла Степанов тахана а ву №11 набахтехь шен таIзар дIатокхуш.\nЕарийдийнахь The Insider порталан коьртачу редактора Доброхотов Романа яздина твиттерехь, шегарчу информацица ца йогIу The New York Times -ан верси, Степанов вац Хангошвили вийнарг, аьлла. The Insider-о а, Bellingcat-о а кестта бовзуьйтур бу киллер мила ву къастош шаьш немцойн Spiegel Online сайтаца а, Оьрсийчуьрчу "Досье" центрца а цхьаьна бина талламаш, боху Доброхотовс.\nЮьйцучу хьасташа хьалхо информаци яржийра, Оьрсийчоьнан паспортца Соколов Вадим цIе ерг ваийтинчух тера ду Германе Хангошвили вен, аьлла. Паспорт ша пачхьалкхера аравала кIира дуьсуш даьккхина цо, амма вац и цIе йолуш стаг Оьрсийчоьнан паспортийн тептарахь, бохура хьасташа. Цара тидарехь, Оьрсийчуьрчу тIеман иччархойн урхалло делла паспорт, къайлахчу сервисан лаамца вийна Хангошвили. Оцу версица бу Хангошвилин гергара нах а. Амма официалехь яц яржийна динчу зуламан верси цкъачунна.\nГуьржийчуьра вара Хангошвили. Нохчийчуьрчу шолгIачу тIамехь Оьрсийчоьнца лиэтачу цхьана тобан коьртехь лаьттина иза. ТIаьхьо хаало гуьржийн къайлахчу сервисашца зIе йолуш хиларца. 2012-чу шарахь Лопота-чIожехь нохчийн тIемалошний, гуьржийн ницкъашний юкъахь иккхинчу тIематасадаларца доьзна хьахаелира цуьнан цIе. Гуьржийчуьрчу Iедало чIагIдарехь, Дагестанера чу а еана, меттигера бахархой закъалте лецна хилла нохчийн тIемалоша. Иккхинчу тасадаларехь велира тобанах 11 стаг, гуьржийн ницкъех – 3. Байинчу тIемалойх 3 вара Паьнгазан чIожара, 5 – Нохчийчуьра. Берлинехь вийна Хангошвили бартбеш хьийзина, бохура, Лопотахь. 2015-чу шарахь иза вен гIоьртира Тбилисехь, цул тIаьхьа ехна цо тховкIело Германига.


Iамеркехь лелхийтарш дина Рахьами лаьцна\nIамеркарчу Нью-Йоркехь, Нью-Джерсехь бомбанаш яхкарна шеконехь латтийна овхIанхойх схьаваьлла Iамеркара вахархо Рахьами Ахьмад лаьцна хиларх хаам бо NBC News телегойтийло, полисхойн хаамашна тIе а тевжаш. Полицин лаккхарчу даржхочо телехьожийлехь дийцарца, Рахьамин пIелгийн таммагIанаш гучудевлла цхьана оьккхучу герза тIехь.\nЦул совнаха, талламчаша зуламхочуьнца дузу лелхийтинчу герзашна тIехь цуьнан телефонан лоьмарш хилар а. NBC News телегойтилехь Iедалхочо билгалдоккху, бехкехетачун «Исламан пачхьалкх» шех олучу тобанца уьйраш хиларан цхьа а билгалонаш хааелла яц аьлла. Шоьтадийнахь 29 стаг а лазош Манхэттенерчу Челси кIоштахь дина эккхийтар.\nИштта кIирандийнахь Нью-Джерсехь марафон йолалучу хенахь иккхинера ша кечдина герз. Лазийна, велла стагга а вац. Марафон юкъахъяьккхира. Твиттерехь ФБР-о Iорадаккхарца, лаххара а 5 стаг вара теракташ дарна шеконашца лаьцна.


Динул-Ислам - Хаттаршна жоьпаш - ЙоIера пурба доккхучу хенахь тоьшаллийна цхьа зуда бен ца хилча мах нийса хуьлий?\nАс цхьа ах шо хьалха зуда ялийна, АллахIан къинхетамца, амма сайна бина болу там-мах гIалат долуш буй техьа аьлла шеконаш ю сан.\nЙоIи опекунс пурба делла, моллано сан зудчунгара пурба хоттучу хенахь цу чоьна чохь цхьа зуда бен ца хилла. Соьга хоттучу хенахь ши теш хилла. Тхойшиннига, цхьа кехат тIехь, тхойшиъ реза ду аьлла яз яйтна цо.\nИ цхьа зуда бен ца хилар (тоьшаллийна, йоI йолчахь), никахь нийса доцуш-м ца хуьлу?\nЮха никахь дан суна чIогIа хала хира ду, хIунда аьлча и там-мах бина волу молла, тхан охIлунехь Iелам-стаг ву бохуш лоруш ву, тIаккха ас и мах нийса бац алахь со вахабист хира ву, тIехвуьйлаг хира ву.\nТIаккха, сан зудчун да цигахь оьшуш хилахь (никахь деш), иза кхетар вац ас лелочунах.\nОлхазар, чIогIа дехар дара сан хьоьга, сан гIуллакхе дика хьажар, и хаттарна жоп хьай дацахь хьо воллучу махках болу Iеламнахе хаттар и, я суна ас хIун дан деза аьлла, хIун дича дикох хира дара аьлла, цхьа хьехар дар.\nАллахI Дала диканца бекхам бойла хьуна, баракаЛлохIу фийка.\nЛераме ваша! Ахь хьой вахабист ву бахийта оьшуш дац, тIехвуьйлург хилийта а оьшуш дац, йа кхийолу цхьаъа халонаш хилийта оьшуш дац, йа ахь хьайн там-мах нийса хилар тIехь сагатдан а оьшуш дац, Дала мукъалахь.\nШуна юкъахь бина болу мах вайн махкахь массара ма-барра бинчух тера ду, ахь дуьйцучуьнга хьаьжча. Мах беш волчу моллано йа дешначу стага зуда ялош волчуьнгара пурба а доккхий, ша цуьнан векил хIоттаво, тIаккха ялош йолчу йоьIан деца мах бо цо. ЙоьIан деца мах бечу хенахь оцу йоьIера шегара пурба а доккху. Цхьаболчара оцу йоьIан дега ша векал а войтий, тIаккха зуда ялош волчу кIантаца мах бо. И шиэ агIо нийса ю.\nТкъа цу юкъахь тешаш хилар важиб долу меттиг, тешаш ца хилча мегар доцу меттиг ша́ и мах беш йолу меттиг ю, хуьлийла иза йоьIан деца мах беш, йа зуда ялочу кIантаца мах беш. ЙоьIера пурба доккхучу хенахь ши теш ца хиларх мах гIалат лоруш бац, йа галбаьлла лоруш бац. Ши теш хилча дика ду, делахь а и шиъ ца хиллера аьлла мах галболуш бац. Цундела, ахь цу хьокъехь са гатдан оьшуш хIума дац.\nТIаккха, шун мах бинарг Iеламстаг лоруш ву боху ахь. Наха къобал а веш, цара Iеламстаг лоруш хилча, баккъалла Iеламстаг хила декхар ду иза, ткъа иштта волчу цо ша деш дерг хIун ду а хууш дина хила декхар ду. Цхьадолу хIума хьуна ца девзина хила а тарло. Цундела, кхин гина вон хIума ца хилча, цо бинчу механ хьокъехь шеконаш хилийта ца оьшу.\nЦунна шен болх бевзаш хиларан билгало ю цо шуьга кехат яздайтина хилар. Маттаца аьллачунах тоам бина ца Iаш, хилларг тIечIагIдеш кехат тIехь цо шуьшинга шуьшинан лаам дIаязбайтар дика хIума ду.\nЦундела, и бахьанехь холчухIитта ца оьшу хьо. Шайн дахар тIейогIучу хенахь Дела реза волчу кепара нийса а, ирсе а, беркате а муха хуьлуьйтур дара-те бохучунна тIехь алсам ойла йан еза ахь. Дала иштта хуьлийтийла шун дахар!\n13.12.2011 = 18.01.1433


Сен-Мартен-ла-Кампань — Википеди\n49°03′58″ къ. ш. 1°04′18″ м. д.HGЯOL\nСен-Мартен-ла-Кампань (фр. Saint-Martin-la-Campagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Мартен-ла-Кампань&oldid=5185776»


ВиллгӀест — Википеди\n(Вильре (Луара) тӀера хьажжина кхуза)\n▲4965 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВиллгӀест (фр. Villerest) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа. Дозанашца йу Риорж, Коммель-Верне, Лантиньи, Уш, Роан , Сен-Жан-Сен-Морис-сюр-Луар. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВиллгӀест&oldid=7553588»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 16 январь, 11:22.


Лютераналла — Википеди\nЛютераналла-керстанан болам бу. Керста динехь ширачу протестантийн боламах цхьаъ ду.\nЛютераналлица доьзна ду протестанталла боху дош, хӀунда аьлча Лютеранаш Шпайер шахьрехь дуьхьало йинчул тӀаьхьа царах протестанташ олура. Кхолладелла XVI-чу оьмарехь Германехь хиллачу рефорацин боламехь, юха скандинавин мехкашкахь килсаш пачхьалкхан кепе дерзарца.\nЛютеранан килсан бухенгара принципаш хӀоттина цхьана агӀор Мартин Лютерс а, цуьнан мурдаш а Руман-Католикийн килсан зуламийн дуьхьал бинчу тӀамехь а, иштта радикалан кепе йирзинчу протестантийн боламаш а (анабаптизм а, кальвинизм а, цвинглиансталла а)- кхечу агӀор.\nДуьххьара «лютеранаш» билгало юкъаяккхна Иоганн Экко 1520-чу шарахь, Лютеран а, цуьнан агӀончийн къовсаме ваьлчу хенахь. Цхьабакъ ду, хьалхарчу муьрехь и билгалдар лютеранаш осалбаха лелош дара. Амма хан-зама яьлча дешан керла, вон доцуш маьӀна хилира. Лютерас къобал ца йора и цӀе, цуьнан Бартхиларан жайнехь и дош лелош дац.\nXVII-чу оьмарех и билгало массара а тӀеэцна яцара, масала динан Ӏилманхо хил волу Филипп Николаи цец волура немцойн протестантшах «лютеранаш» аьлча.\nТкъе итт шеран тӀом дӀабаьлчул тӀаьхьа наха шуьйра пайда эца болабелла цу дешнан. ХӀeттe a, гӀоле а, нийса а ду «инжилан керсталла» я «инжилан керстанаш» алар.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лютераналла&oldid=5425097»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 11 декабрь, 14:46.


Обновлено 14.06.2019 03:09 Автор: Administrator 14.06.2019 03:03\nЦундела къаьсттина мехала хета хIара бакъдерг билгалдаккхар: «Грозненское реальное училище» олу дешаран кхерч, схьавалар Шелара долчу нохчийн совдегаро Мациев Гехас, Соьлжа-ГIалара Михайловская, Александровская цIе йолу ши урам жIар болучохь лаьтташ хиллачу шен доларчу цIенош чохь йиллийтина хилла 1904-чу шарахь.\nЮьхьанцара школа хилла нохчийн совдегаро комаьрша гIалин хьашташна дIаеллачу хIусамехь, амма 1912-чу шеран гуьйранна, гIалин куьйгалхойн а, бахархойн а лаам цхьанаийна, реальни училище йина цунах. Шен долахь долу цIенош маьхза Iедална нохчийн совдегаро дIадалар ларамаза яьккхина гIулч яц. Доза доцу комаьршалла, синкхетам, къоман кханенах ойла яр совдегарехь хилла хиларна тоьшалла ду иза.\nМациев Геха а, цуьнан вежарий а Къилбаседа Кавказехь бевзина ца Iаш, ерриге а Россехь, цуьнан дозанал арахьа бевзаш хилла, Европехь а шайн махлелоран зIенаш йолуш, шаьш схьабевллачу халкъан а, кхиъначу мехкан а бала болуш, къоман кхане серлаяла лууш, нохчийн халкъан лазамашна, сингаттамашна бала кхочуш, йолчу таронца оьшучохь гIо-накъосталла деш. Цундела лиъна Мациев Гехина Соьлжа-ГIалахь дешаран кхерч хила, цкъа мацца а нохчийн ярташкарчу берашна реальни училищехь деша гечо дер дуйла хууш.\nЮьхьанца-м хьоладайн бераш хилла цигахь доьшуш МациевгIеран, КурумовгIеран, ЧермоевгIеран, СаракаевгIеран, ЧуликовгIеран, ШериповгIеран, БадуевгIеран, иштта дIа кхечеран а. Мациев Гехин пхоьалгIа доьзалхо Ахьмад а хилла реальни училищехь доьшуш. 1916-чу шарахь кхиамца чекхъяьккхина ваьлла кIант реальни училище. ХIетахь 14 шо хилла цуьнан. Меттанашка болу безам дукха хьалхе кхоллабеллера цуьнан дагчохь. Гехин хIусамехь хаддаза дукха хьеший лаьттара. Уьш нохчий хилла ца Iара. Гуьржий, эрмалой, хIирий, гIебартой, гIумкий, оьрсий, кхиберш хуьлура царна юкъахь. Цаьрга леррина ладугIура кIанта, хазахетара цара деш долу къамелаш. Делахь а, ненан матте кхочуш цхьа а мотт цахиларх дукха хьалхе кхеттера тIаьхьуо нохчийн къоман сийлахь воккха Iилманча хинволу кIант. Йоза-дешар Iамийна Ахьмадан нана Келимат а яра.\nДийца даьккхинчуьра аьлча, оьрсийн паччахьан эскаран инарла хиллачу Алиев Ирисханан нанас дена йина йиша яра Келимат. Ткъа АлиевгIеран доьзалехь даима хIайкал санна ларбеш бара нохчийн мотт, къоман гIиллакх-оьздангалла. И беркате ламаст шен берашка кховдийра нанас. Цундела хета нохчийн матте болу ховха безам Мациев Ахьмадан ненан шурица цIийх дIаийна бара аьлла.\nСовдегаран кIентан говзалла\n1902-чу шарахь Соьлжа-ГIалахь дуьнен чу ваьлла нохчийн меттан верас Мациев Ахьмад. Доккха ков-керт дара МациевгIеран Барятинскийн урамехь, тIаьхьуо Ф. Дзержинский цIарах урам хилира цунах. Советийн Iедал чIагIделла дIахIоьттинчу муьрехь МациевгIаьргара схьадаьхначу цIенош чохь юьхьанца набахти а, тIаьхьуо лакхара суд яра.\nХХ-чу бIешеран юьххьехь Мациев Ахьмадан бералла дIаяхана хIусамаш яра уьш. Иза доьзалехь массарал жима вара. Цундела къаьсттина хьоме вара. Жимачохь дуьйна хьекъал долуш бер а дара. Цунна дерриге а хаа лаьара, малх буьйсанна дIа мичхьа буьжу, арахь мох хIунда баьлла, Iай ло хIунда дуьллу, бIаьсте къегинчу басаршца кхелина мичара йолу. Наггахь нана жоп дала а ца ларош алсам хуьлура Ахьмадан хаттарш.\nТIаккха, кIентан хааршка йолу сутара ойла дIаяккха йолчу Iалашонца нанас туьйра дийца доладора я хIара хьостуш йиш локхура. Ахьмадана нанас дуьйцучу туьйранна, дIалокхучу эшарна юкъахь хатта хIума карадора. Цунна хIора дош мехала хетара, церан маьIнех кхета лаьара. Воккха хилла, йоза-дешарца йолу юкъаметтиг шаръеллачул тIаьхьа-м Ахьмадан кисанахь даима лелош жима тетрадь хуьлура ша ца кхетта, я къаьсттина хазаделла дош дIаяздеш. ДIаяздинарг цкъа а диц ца лора цунна, цуьнан маьIнах кхетаза ца Iара, шена цахуург хатта цкъа а эхь а ца хетара.\nПхийттара валале нохчийн къоман дукха туьйранаш, бартан кхоллараллин иллеш, узамаш дагахь хаьара Гехин кIантана. Гуш дара дуьненан бахамал а Ахьмадана дош деза хеташ хилар а, цунах кIентан алсам самукъадолуш хилар а. Дас говза дIакхоьхьу совдегаралла, мел баккхий пайданаш беш делахь а, кхиъна вогIучу кIентан ойла шена тIеерзо ницкъ кхочуш дацара. Ерриге а Россина вевзачу инарлин йишин кIант вара аьлла, цкъа а герзах самукъадаьлла, бIаьхаллин некъех ойла хьаьрчина вацара Ахьмад. Иза машаре, маслаIате адам дара. Цуьнан къона ойла Iилманех хьерчаш яра, юьхьарлоцу дерг муьлха къилба ду цкъачунна ца хаахь а. Коьртаниг кхиамца училище чекхъяккхар дара, ткъа важа дерг шашаха дIанислур долуш санна хетара жимачу стагана.\nЛакхахь вай билгал ма-даккхара 1916-чу шарахь чекхъяьккхира Мациев Ахьмада Соьлжа-ГIалара реальни училище. ХIетахь Малхбале сийначу цIарах ягош боьдуш дуьненан хьалхара тIом бара. ТIом дIабирзина балале Россехь 1917-чу шеран гурахь Iедалан карчам хилира. 300 шарахь ерриге а Россина олалла деш Iийна РомановгIеран ворда Iинах яхара, паччахь Николай динара воссийра. Эссераш, кадеташ даржаш къуьйсучохь битина, большевикаш Iедале баьхкира. МациевгIарна а, яа сискал йолчу кхечу нахана а таьлсаш дуьззина сингаттамаш бохьуш деара Нохчийчу советийн Iедал. Юьхьанца хьоладайн бахамаш дIабохуш хиллехь, масех шо далале керлачу Iедалан векалш, дарделла жIалеш санна тIебетталора ши бежана долчунна, кхо уьстагI вовшахкхеттачунна.\nДелахь а, кIезиг бацара керлачу Iедалх самукъадаьлларш а, большевикаша говза дуцучу питанийн машанех Iехабелларш а. Мискачу адамийн ойла керлачу Iедална тIеерзийнарг хIора юьртахь берашна деша школаш яр а, гIалагIазакхаша ямартлонца дIалийцина хилла нохчийн латтанаш юхадерзор большевикаша шайна тIелацар а дара.\nХьаналчу къинхьегамца гулбина бахамаш дIабохуш, советийн Iедало дена, девежаршна даккхий зенаш динехь а, НКВД-но ненаваша Алиев Ирисхан а, цуьнан ши кIант а къинхетамза хIаллаквинехь а, большевикийн къамелех Iехавеллачарех цхьаъ вара Мациев Ахьмад. Нохчийн къоман йоза-дешар кхиорехь керлачу Iедалх боккха пайда боллуш хетара цунна. Ткъа иза кхиор бераллехь дуьйна цуьнан сатийсам бара. Бакъволчу нохчичун яхь яра цуьнан ойланаш карзахйохург.\nИза хьаьгна вара ша схьаваьллачу нохчийн къоман а, кхечу къаьмнийн санна похIме яздархой, поэташ, дешан говзанчаш хиларх, уьш сихонца кхиаре а, дуьненна бовзаре а сатесна вара жима стаг. Хьоладен доьзалехь хьалакхиинчу Ахьмадан деша аьтто хиллера, цул сов цIахь йоккха библиотека яра, оьрсийн а, малхбузерчу Европин яздархойн, поэтийн говзарш юкъахь йолуш. Самонца уьш ешаро беркате синкхача латтийнера кIантана кхиъна вогIучу муьрехь.\nТкъа нохчийн къоман оцу тайпа говзарш, уьш язъян яздархой цахиларо, садуура цуьнан. Советийн Iедал тIедеанчу муьрехь Мациев Ахьмада дукха некъаш дира Нохчийчухула. Цхьаммо тIедиллина доцуш, Iедалера ял хир ю ала меттиг йоцуш шен лаамехь гездеш некъаш дара уьш – халкъо дицдеш лаьтта шира дешнаш дIаяздан Iалашо йолуш.\nЧIеберла, Шара, Зумса, Итон-Кхаьлла, Теркайист, иштта дIа кхин а тIекхача некъ боцучу, юьстах Iохкучу кIотаршка а тIехь воьдуш, къаношца охьахуий къамеле вуьйлуш, хаттарш деш, хIора дешан маьIна достуш дIаяздинера Iилманчас ша схьаваьллачу къоман шира дийцарш, кицанаш, туьйранаш, иллеш. Царна юкъара схьаяздора ширделла дешнаш. Деши карийча санна самукъадолура, хазаза алсам хан яьлла, халкъалахь дицлуш лаьтта керла дош хезча. Пхеа-ялх шарахь, садаIар доцуш, дуккха а къахьегна дешнийн йоккха хазна гулйинера Мациев Ахьмада.\nПхеа-ялх шарахь гIаш ламанан некъаш гездеш гулдинчу дешнех цхьа йоккха «ларча» хилча, уьш зорбане даха а, халкъана, махкана довзийта а лаам кхоллабелира. Усларан лорах и тайпа кIорггера Iилманан болх нохчийн маттана тIехь бина бацара цхьаммо а. Бакъду, XIX-чу бIешарахь Услар Петара Досин Къедас а къахьегна нохчийн мотт толлуш а, нохчийн меттан дуьххьарлера абат хIоттош а.\n1888-чу шарахь Гуьржийчоьнан коьртачу шахьарехь Тифлисехь монографи зорбане яьккхина Iилманчас «Этнография Кавказа. Языкознание». Монографина юкъахь йоккха меттиг дIалоцуш бу Услара нохчийн меттан бина талламаш. Иштта, монографина юкъахь ю Услара кирилици тIехь хIоттийна нохчийн духхьарлера грамматика, эзар дешнех вовшахтесна, жима дошам а. Дийца даьккхинчуьра аьлча, вайн махкахочо, Россин эскаран прапорщик хиллачу Досов Къедас нохчийн меттан абат зорбане яьккхина 1862-чу шарахь, Услара гIо а деш. Нохчийн берашна йоза-дешар Iамо йолчу Iалашонца Соьлжа-ГIалахь школа схьайиллина.\nКIезигчу хенахь бен дешаран кхерчо болх ца бинехь а, 25 стагана йоза-дешар Iамо ларийра хьехархой шина баттахь. Досов Къедас хIоттийна абат кирилици тIехь хIоттийна яра, гуьржийн алфавитера масех элп юкъа а далош. Шен хенахь иза Iаламат боккха кхиам бара, нохчийн халкъана мах боцу совгIат дара. Цундела, Досовс, Услара бинчу белхан мехалла хIинца а яза ю. Немцо хиллачу баронан Услар Петаран цIе халкъан иэсехь яха йисина, цуьнан къинхьегаман беркат тахана а вайх хьерчаш ду.\nДелахь а, билгалдаккха луур дара арахьара тIевеанчу стага бинчу талламел вайна гергара, хьоме, мехала бу нохчийн маттаца хьалакхиинчу Мациев Ахьмадан къинхьегам. Меттан хьал девзаш, цIеначу даггара иза беза а безаш, нохчашна шайн ненан мотт хаа, бовза лууш бина вайн махкахочо болх. Советийн Iедалан ямартлоно, къизалло гIайгIанийн бода букъбинчу дахарехь самалхадоккху зевне илли дара Мациев Ахьмадана нохчийн мотт.\n1926-чу шарахь Соьлжа-ГIаларчу «Серло» книжни издательстве балха хIоьттира вайн турпалхо. Техникин редакторан дарж дара юьхьанца цуьнга кховдийнарг. Амма дукха хан ялале издательствон тоьлла белхахо хилира 24 шо кхаьчна жима стаг. Иза цуьнгара кIорггера хаарш, ира хьекъал, сема тидам, хьуьнар, похIма бахьанехь баьккхина кхиам бара. Вайна ма-хаъара, чекхдаьллачу ХХ-чу бIешеран 20-гIа шераш Нохчийчохь Советийн Iедал чIагIлун мур бара. Вовшашца йохье буьйлуш, компартин баьччанаша беш болу кхайкхамаш бара зорбане буьйлуш.\nДуьххьара зорбане оьрсийн маттахь буьйлура уьш. Керлачу Iедална, цуьнан баьчча хилла хьалхаяьллачу компартина хастаме «зурманаш» яра царах дукхахъерш, хIора хьаьркаца коммунистийн идеологин хIуо детталуш. Оьрсийн маттахь уьш зорбане йийларх тоам ца хетара Iедална муьтIахь болчу чиновникашна. Цундела, шайн дагахь, ахархойн екхачу синошка дIакхачийта, СССР-хь дехачу дерриге а къаьмнийн меттанашка баьхна кхин цкъа а зорбане баха безаш нислора и кхайкхамаш. Нохчийн халкъ а юьстах дуьтийла дацара оцу балхана.\nЦул сов, нохчашна цкъа а хезна доцу дешнаш дара революционни кхайкхамашна юкъахь: съезд, середняк, кулак, совет, кхидIа а, масане дара уьш. Уьш гочдан дезара халкъана, махкана товчу агIор. Оцу балхаца Iаламат дика ларавора Мациев Ахьмад, бераллехь дуьйна оьрсийн а, нохчийн а меттанаш цхьаьна Iамийна, кIорггера хууш хиларе терра.\nДийца даьккхинчуьра аьлча, революционни терминологи гочъеш нохчийн матте яьккхинарг вайн турпалхо ву. Жигара бечу балха тIехь шен корматаллина пайда гора цунна, нохчийн меттан таронаш йовзарал сов, уьш шоръян а, кIаргъян а аьтто бора гочдарша. Амма иза данне а дац гочдарш тIехь цуьнан болх дIабоьрзуш бара бохург. Соьлжа-ГIаларчу книжни издательстве балха хIоьттина шо а далале цо зорбане боккху шен дахаран коьрта болх – нохчийн меттан дуьххьарлера дошам. «Чеченско-русский словарь» яра дошаман цIе. 20 000 дош юкъалоцуш Iаламат боккха болх бара иза. Дошам юкъаяьлла 90 шо кхаьчна. Амма, тахана а вайх хьерчаш ду цуьнан беркат. Зорбане яьллера аьлла, паргIатваьлла тесна ца йитира Мациев Ахьмада шен дошам.\n1937-гIа шо тIекхаччалц хаддаза цу тIехь болх беш вара Iилманча, иза цIинъеш, дешнаш гулдеш. Цуьнца цхьаьна цо болх бора нохчийн берашна дешаран Iаматаш хIиттош, абаташ зорбане йохуш, дешархошна шардаран белхаш кечбеш. Советийн Iедал тIедеача латиници тIехь керла алфавит кхоьллина вайн республикехь. Иза вовшахтухуш а алссам къахьегна Мациев Ахьмада.\nДоцца аьлча, вайн йоза-дешаран бух буьллуш хьанал къахьегначарех цхьаъ ву иза. Де-буьйса ца лоьруш къахьегна цо дешаран серло Нохчийчоьнан массо а маьIIе кхачийта лууш, вайн махкарчу берашкахь хааршка болу безам чIагIбан лууш, йоза-дешарца хIора стеган даггара уьйр-марзо хилийта, мискачу адамийн дегнаш ирсо хьоьстийла, церан яххьаш маьлхан зIаьнарех лепийла лууш. Цуьнан шеко ца хилла гергарчу хенахь дерриге а хазаделла, тоделла дIахIуттург хиларх. Мелла сиха и денош тIекхача лууш де-буьйса ца лоьруш ваьцна иза. Белхан накъосташна, Ахьмадан заманхошна гуш, евзаш хилла жимчу стеган корматалла, нохчийн матте болу ховха безам.\n1930-чу шарахь Мациев Ахьмад Нохч-ГIалгIайн Республикин меттан а, литературин Iилманийн-талламан институте балха дIавуьгу, меттан секторан куьйгалле хIоттош.\nТкъа 1931-чу шарахь Нохч-ГIалгIайн Республикин КПСС-н обкоман сацамца «нохчийн меттан грамматика» кечъеш къахьоьгучу авторийн тобанна куьйгалла дар тIедуьллу цунна. Мациев Ахьмадан хьуьнар бахьанехь 1933-чу шарахь «Серло» издательствехь зорбане йоккху «Нохчийн меттан грамматика». Цул сов, нохчийн меттан диалекташ, ерриге а кIоштийн лексика Iамош, толлуш, царна тIехь болх беш хилла Ахьмад. Вайн чIагIо ян бакъо ю нохчийн меттан исбаьхьа кIоргенаш Iилманан тIегIанехь талларехь а, ястарехь а дуьххьара гIулчаш яьхнарг А.Мациев ву аьлла.\nХХ-чу бIешеран чолхечу 30-чу шерашкахь Iилманчина гечо карийна бIешерийн бодано хьуламехь латтийна нохчийн мотт Iилманан серлоне кхачо. Сил дукха ша схьаваьлла халкъ, цуьнан мотт безачу стаге бен далур долуш дац иза. Шена гуонаха дерг ца галлал бIаьрзе ца хилла Iилманча. Цунна массарначул а шера гуш хилла ХХ-чу бIешеран 30-чу шераша дебийна къизаллаш, бехк боцучу адамашна тIехь латтон таIзарш, барт хаттар доцуш царна еш йолу къиза кхиэлаш.\nДелахь а, дог реза дина советийн Iедал тIелаьцна хилча, цхьа мисхал а цунна ямартло йина ца хилча, балхана пе бетташ, атта дахар лоьхуш ца хилча, ша жоьпе ийзо бахьана карор дац моьттуш хилла иза. Нохчийн маттаца боьзна хиларна безаш хаьржина болх а, напха латтон ша декхарийлахь волу шен доьзал а – и ши гIайре хилла Мациев Ахьмада йоIбIаьрг санна ларъеш, кхидолчуьнца цуьнан бала ца хилла. Цхьана а стагца хьагI-гамо а, мостагIалла а, эмгаралла муххале а ца хилла.\n1937-чу шарахь хIусамнана, виъ доьзалхо волуш, гIеметтахIоьттина стаг хилла Ахьмад. ХIусамнана Кацина кхунна чIогIа муьтIахь хилла. Иза ГIебартойн махкара хилла. Мел яккхий халонаш тIехIиттарх яхь дIа ца луш Ахьмадан чолхечу дахарехь тешаме накъост, ондда гIортор хилла чекхъяьлла Кацина.\n1944-чу шеран чиллин (февраль) беттан 23-чу дийнахь вайнах махках бохуш, ша нохчи яц аьлла кIелхьара ца йолуш, шен диъ бер маракъевлина, Юккъерчу Азе боьду шийла некъ юьхьарлецира зудчо, хIусамда набахтехь воллушехь, шен гергарнаш, верасаш Кавказехь буьтуш. Евзинчара, гиначара тоьшаллаш дарехь, туй тесний бен бIаьра хьожур воцуш хаза зуда хилла Кацина. Цуьнан хазалло, гIиллакх-оьздангалло, амало йолчунна тIе а хазйина хилла иза.\nНКВД-н ларми чуьра эрчонаш\nКъизаллин гIура чIагIъяларца мискачу адамийн дог эшош деара 1937-гIа шо. Сингаттамаш, Iедалан ямартлонаш Нохчийчохь дебна Iаш яцара. СССР-н массо а маьIIера адамаш дара хьере хилла. ДIалоьцуш, набахти чудухкуш дара бехк боцу адамаш (чекхдаьллачу ХХ-чу бIешеран 20-чу шерийн юьххьехь дуьйна дIалахьийнера).\n1937-чу шеран мангалан (июль) беттан 31-чу суьйранна Нохч-ГIалгIайн Республикин массо маьIIера схьалахьийна, цхьана буса 14 эзар стаг чувоьллира.\n1937-чу шеран хьаьттан (август) беттан 1-чу дийнахь. Соьлжа-ГIалахь, ярташкахь, кIотаршкахь наггахь а керт ца йисинера бохам хилаза, буса жIалеш санна чулилхинчу НКВД-н белхахоша бехк боцу стаг дIавигина набахти чу кхоссаза. Оцу деношкахь вайнехан Iовжийна дог тоьаш ца хиллера къоман мостагIашна.\n1937-чу шеран товбецан (сентябрь) беттан чаккхенехь Москвахь зорбане дуьйлучу «Правда» газетехь цхьа йоккха питане статья араелира «Буржуазно-националистический клубок в Чечено-Ингушетии» цIе йолуш. Авторан цIе яцара статьяна буха язйина. Амма статьян хIора могIано орца дохура Iедалан векалшка Нохч-ГIалгIайн Республикехь орамаш хецна националистийн бен бохабар доьхуш.\nСтатьян къайлахчу авторо чIагIдарехь республикин куьйгалхой, нохчийн миска халкъ, компартин лехамашна бIостанехьа дерзийна, харцновкъа дIадуьгуш бара. Кхеташ дара зуламе тIаьхье йоцуш «Правдин» агIонаш тIехь зорбане яьлла статья юьсург цахиларх. Амма цхьанна а дагахь дацара бохаман барам иштта боккха, ирча хир бу бохург. НКВД-н куьйгалхочун Ежов Николайн заместитель Шкирятов Матвей кхечира Соьлжа-ГIала.\n1937-чу шеран эсаран (октябрь) беттан 7-чу дийнахь Соьлжа-ГIаларчу Ленинан цIарах долчу культурин цIийнехь Нохч-ГIалгIайн КПСС-н обкоман йоккха пленум хилира Шкирятов Матвейн омрица. Цо тIедилларца Нохч-ГIалгIайн ерриге а кIоштийн, яртийн, кIотарийн куьйгалхой бара пленуме кхайкхина. Пленумехь къамел дIадолор а чIогIа кIоршаме дара Шкирятовн, нохчийн гIиллакхаш стенна хьехадора, ур-аттала Iедалан гIиллакхашца догIуш а дацара. Маьттаза дешнаш кхоа ца деш мохь хьекха волавелира иза.\nЦо дийцарехь, Нохч-ГIалгIайн Республикехь революцин идейшна, компартин лехамашна дуьхьал болх беш болчу мостагIийн бен бара, Iедалан балхахь берш массарел ямарт болуш. Пленумехь хилла цхьа а нохчи я гIалгIа ара а цавалийтира. Шкирятов Матвейн омрица уьш берриге а лаьцна, набахти чу кхийсира НКВД-н белхахоша. Нохч-ГIалгIайн Республикин обкоман КПСС-н шолгIачу секретарана тIера дIабуьйлабелла, ерриге а кIоштийн, яртийн, кIотарийн куьйгалхой чубоьхкира, цаьрца цхьаьна суьдехь, прокуратурехь, радиохь, газетехь, Iилманехь къахьоьгучеран куьйгалхой а. Цундела цецволийла дац царна юкъахь Мациев Ахьмад хилла хиларх.\nСаламов Iабдул-Хьамид, Авторханов Iабдурохьман, Мальсагов Дошлако, Мамакаев Мохьмад, Арсанукаев Халид, Мехтиев Хьасан, иштта дуккха кхиболу яхь йолу кIентий хилла бехк-гунахь доцуш набахти чу боьхкина. НКВД-с чубоьхкинчарна тIехь къиза таIзар латтош хилла. Дукха бу дов-хаттар, кхиэл яр доцуш тоьпаш тоьхна хIаллакбинарш. Оцу халачу зерех чекхвала дезна А.Мациевн а. Еттаран къизалла, мацалла, шело, гIело лайна. Кхаа шарахь набахтехь бахкийна хIорш. Мамакаев Мохьмад, Мальсагов Дошлако, Авторханов Iабдурохьман хилла Ахьмадца цхьаьна камери чохь. Совдегаран кIант ву бохуш, къаьсттина луьра таIзар Мациев Ахьмадехь латтош хилла. Амма цуьнан амал каг ца елла НКВД-н белхахошка. Цо цхьана кехат тIе куьг ца яздина, цхьана стагана йоцу цIе ца кхоьллина, шена мел боккха ницкъ барх.\nКхечарел чIогIа холчахь хилла Ахьмад. ХIара вина, кхиъна, зевне бералла дIаяханчу цIенош чохь хилла набахти. Церан дов суьде дIадохьуьйту 1940-чу шарахь. Дуьненах а, эхартах а кхара дог диллинчу хенахь билгалдаьлла суд хинйолу де а. Маршоне, нийсоне сатийса ницкъ бисина ца хилла. ЦIа хабар-кост кхетадайта аьтто болу Мациев Ахьмадан. Кацине бераш далош цкъа набахтина герга яр доьхуш дахьийтина хабар дара иза. Царах корехула мукъане тIаьххьара бIаьрг тоха лаарна дина дехар хилла иза. ХIусамдена дагахьбаллам ца бита Кацинас кхочушдина и дехар. Шен диъ бер далош Дзержинскийн цIарах болчу урамехула дIасайолало иза, йиллинчу хенахь. Шийлачу ойланца берех бIаьрг тохар а хуьлу дуьненах дог диллинчу Мациев Ахьмадан…\nТкъа суьдехь дагахь доцург хуьлу. Суьдхочо дов дохадо. Бехк-гунахь доцуш кхаа шарахь чохь латтийна къоман интеллигенцин векалш паргIатбоху. Амма оццу 1940-чу шеран гурахь А.Мациев юха а чувуллу. «Халкъан мостагI ву» олий харц цIе йой, Казахстане дIахьажаво. Мациев Ахьмада набахтехь даьккхинарг дерриге а 15 шо ду. Дукха хан ю иза, хьенан а амал кагйийр йолуш, милла а шен ойланех вохор волуш, къилбанах тилор волуш.\nБакъду, Мациев Ахьмадан амал кагъян а ницкъ ца кхаьчна Iедалан. Казахстанехь шен доьзалх дIакхетий, 1957-чу шарахь вайнах цIабоьрзуш, хьалхарчийн могIарехь Кавказе кхочу вайн турпалхо. Тоххара санна сутара балхана тIевоьрзу иза, балхана юкъара ца волуш Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан хьехархойн институте деша воьду, иза кхиамца чекхйоккху. Доцу бахьанаш лехна НКВД-но цкъа мацах зорбане яккхар дихкина йолу кхуьнан «Нохчийн-оьрсийн дошам» 1961-чу шарахь Москвахь зорбане йоккху. Дуьненна бевзачу меттан Iилманчаша Мациевс бинарг вуно боккха болх хиларна тоьшаллаш деш.\nТкъа 1963-чу шарахь «Нохчийн-оьрсийн дошаман» буха тIехь филологин кандидатан диссертаци тIечIагIйо Ахьмада. Нохч-ГIалгIайн Автономни Республикин меттан а, литературин а Iилманан-талламан институтехь а, Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан хьехархойн институтехь а болх бо А.Мациевс. Студенташна нохчийн мотт хьоьху цо. ТIаьхьуо баккхий Iилманчаш а, нохчийн меттан говзанчаш а хир бу цуьнан студентех. Дерриге а дахарехула чекхбоккхур бу цара шайн хьехархочуьнга болу ховха безам а, цуьнан цIаре болу ларам а. Цара массара билгалдоккху Мациев Ахьмад воккха Iилманча хилла ца Iаш, вуьззина нохчийн къонах хилла хилар. Цуьнан дикалло, хьекъало, бIаьргийн серлоно дуьне дохдеш хетара шайна бохуш, дуьйцу тахана а цуьнан студенташ хиллачара. Мациев Ахьмад воккха къинхьегамхо хилла. Кхин хIумма а ца хилча а Нохчийн-оьрсийн исс дошам зорбане яьккхина цо.\nЦарах тахана а вай пайдаоьцуш ду. «Чеберлоевский диалект чеченского языка» цIе йолу книга зорбане яккха кхиъна Ахьмад. Иштта, Iилманча дийна волуш зорбане яьлла «Лексикология современного чеченского языка». Дина диканаш алссам делахь а, дан долийна гIуллакхаш кхин а дукха хилла. 15 шо набахтехь даккхаро могашалла галъяьккхинера Iилманчин. Лазарша лаьцнехь а, къар ца луш хьалхахьа дIагIертара иза нохчийн маттах самукъадолуш, иза дахаран илли, бохамех Iалашвен хIайкал лоьруш.\nАмма 1968-чу шеран бекарг (март) беттан 7-чу дийнахь белхан меттехь Мациев Ахьмадан экаме дог детталучуьра сецира, кхин цкъа а ца тохадала. 66 шо дара цуьнан дахаран некъ хедаш, цо идийначу а, иза идийначу а замано тIаьххьара тIадам хIоттош. Мациев Ахьмад санна волчу къонахчунна йоца оьмар ю иза. Делахь а, къоман иэсехь дисина цуьнан амат. Иза вевзанчийн а, везначийн а дагалецамашкахь деха Iилманчин оьзда куц-кеп, цуьнгахь хилла ийман, собар, доьналла, гIиллакх. Дерриге а дахар нохчийн мотт талларна дIаделла цо. Нохчийн меттан беркате Iу хилла иза. Цундела висина халкъан иэсехь.


"Со къамел цуьнца деш вацара, президентца вара". Сокуровс жоп делла Кадыровс аьллачунна\nКадыровгIарна Оьрсийчоьнан турпалхойн цIе яларх лаьцна ша аьллачунна резавоцчу Нохчийчоьнан куьйгалхочун претензешна комментари йина режиссера Сокуров Александра.\n«Дождь» («ДогIа») телеканалан журналисто хаьттира Сокуровга, хIун аьлла хета цунна Кадыровн реакцех, цо ша националист ву бахарх, аьлла.\n"ХIумма а ца хета, хIунда аьлча, со цуьнга луьйш вацара, иза ас президентца дина къамел дара», - жоп делира Сокуровс. Шена президентан реакци йовза лаьа, Кадыровна хетарг дац шена хаа луург, тIе а тухуш.\n"Националист ала йиш ю шех, шен доьзалх, шен халкъах, шен синбахамех ойлаеш мел волчу стагах. Иза баккъал а ю дика термин. Галбаьллачу кхетамо-м дахьа а тарло ас аьлларг ночхийн къоманна тIе, соьгахь боккха лазам бу оцу халкъан кхолламца боьзна. Цунах тахана хуьлуш лаьттачух», - дIахьедина режиссеро.\nШа баккъал а хала лов «стенгара схьабевлла хууш а боцчу нахера Iовдалалла, кхетамца уьш тIаьхьабисина хилар – къона синош хIаллакдо оцо», - аьлла Сокуровс.\nХьалхо Маршо Радионо дийцира, Путин веана а волуш, цуьнан гонерчу бакъоларъярхойн кхеташонехь Сокуров Александра президенте дина хаттар а, цунна делла жоп а. КадыровгIарна – Ахьмадна а, иза Нохчийчоьнан куьйгаллехь хийцинчу Рамзанна а – елла Оьрсийчоьнан турпалхойн цIерш юхаяха езара, Сакуровс аьлча, деллачу жоьпехь Путина хаийтира ша КадыровгIаьргахьа хилар.\nЦул тIаьхьа, Сакуровс аьлларг шех дIакхетча, Сокуровх «националист» вира Кадыровс, цоуьнгара «низамо ма-бохху жоп деха деза» а олуш.