«Открытое мероприятие на День Чеченского языка «Хьо бека бисалахь, сан ненан мотт» | Школьные файлы SchoolFiles.net\nКлассал арахьара болх\n1215390164465000«Ненан мотт, хьо бека бисалахь».\nСалам – маршала\nДаймехкан курачу цу лаьмнийн баххьашкара – кураллех дуьзна.\nДаймехкан шийлачу шовданийн хишкара ц1еналлех дуьзна.\nДаймехкан башхачу 1аламан исбаьхьчу юьхь т1ера – хазаллех дуьзна.\nДикачу дас – нанас вайнехан 1адатехь кхиийначу т1аьхьенан оьздачу, маьршачу доьзалан ц1ерах.\nКъоман юьхь – сий лардеш, цхьа оьзда кхиинчу вайнехан дикачу мехкарийн – йижарийн ц1арах.\nДаймохк безар, жимчохь дуьйна, дагах, дег1ах, т1амарх доьлла.\nМахкан хьанала, тешаме кхиъначу, яхь йолчу вайн к1ентийн – къонахойн ц1арах шуьга ду, доттаг1ий, Салам – Маршала!!!\n1 –ра д1ахьошверг:\nДе дика хуьлда шун массеран а.\n2 –г1а д1ахьошверг:\nБекахьа, г1аттахьа ненан мотт,\nХьайн меттан хазалла\nСаламов Наиб- Илли «Нохчийн мотт»\nЙист йоцу х1орд сана, Нохчийчун майралла\nБу хьуна шорта, Оьздалла хила,\nШа хууш волчунна Зевнечу иллешкахь\nВайн нохчийн мотт. Екийна цо.\nГ1иллакхе оьзда бу, Мерза бу моз сана,\nДоттаг1че буьйцуш Ша безачунна.\nМостаг1че вист хуьлуш Ламанийн шовданал\nДу ира герз. Ц1ена бу и.\nБ1ешераш хийла д1а\nИхна и бекаш.\nВайн дегнаш г1иттадеш\n1 – ра д1ахьошверг:\n1аламат мехала а, деза а г1уллакх ду шен ненан мотт безар. Муьлхачу къоман меттанаш санна доккха маь1на долуш бу вайн нохчийн мотт.\n2 – г1а д1ахьошверг:\nМассо а стаг, муьлхачу къоман велахь а, шен ненан маттаца кхуьу. Мотт а, къам а цхьана доьзна ду, х1унда аьлча къам ца хилча, мотт хир бац, ткъа «Нохчо ву со» - бахарх тоьаш дац, хьайн ненан мотт бийца хьо хууш вацахь.\n9 – б класс. «Мерза мотт» Ваха Ахматов.\nМерза мотт, хьо кхоьллинчо, Гина доцу гергарло,\nХьо мел тайна кхоьллина, Ахь д1атосу безамца.\nХьан хазалла евзинчо, Юкъаметтиг , ледарло\nХьо мел сийлахь лийрина. Ахь д1ахутту лерамца.\nБина ша ахь дагана, Ахь оьг1азло ястайо,\nХьайн 1аьнарца башабо, Ахь чевнашна дарба до,\nЛулахь, кертахь томанна, Ахь барт, машар айабо,\nХьайн комаьршо 1анайо. Ирсе новкъа верзаво.\nХийла да ахь зуламах,\nКхиам боцчу ч1е1амах,\nСценка Нускало йина нийсо» Баснакъин Вахьидан Махьма «Исбаьхьа шовда»\n5 – б класс. Дакъалоцурш:\nАвтор – Айгумов Умар\nНус – Умалатова Амалина\nМарда – Дужуев Абу\nМарнана – Хасуева Альбина\nАвтор - К1антана далийна нускал хилла. Ловзар д1адирзина де, ши де, к1ира а даьлла, амма нус хи т1е а яхана, хи дан йоллуш ца хилла. 1уьйренца хьала а г1оттий марнанас хи дохьуш хилла. И г1уллакх нахаладала а доладоьлла.\nМарнана – Ва, Дела! Ма доккха х1ума ду хьо, цкъа парг1ат ер йолуш ца хилла – кх со. Нус ялийча садо1ур бохуш 1ийнера со, мичара, кхин т1е кхийти сунна г1уллакхаш. Парашуташца чукхуьссуш хилча а , сан керта южур яра- кх х1ара.\nМарда – Йоккха стаг, ахь х1ун до? Хьо ма оьг1аза яхана ю.\nМарнана – Дера хаац сунна х1ун дийр ду а. Х1инца наха а дийца долийна, керладалийначу нускало хи а ца дохьу, марнана хи т1е оьхуьйту бохуш. Со – м 1ад1йир яра, х1ара нах ца 1а – кх. Юьхь дуьхьал а муха эр ду ас цуьнга?\nМарда – Дера, йоккха стаг, юьхь – дуьхьал д1а аьлча дахьара цара. Хьуна ца девза и х1инцалера шайт1анаш.\nМарнана – Суна – м ца хаьа, х1ун дича, х1ун хир дара а?\nМарда – Собардел, йоккха стаг, сунна цхьа х1илла дагадеана.\n- йоккха стаг, кхана 1уьйранна хьалаг1евтичавайшиммо къовса деза:\n- Хи т1е хьо г1ур юй, со г1ур вуй, аьлла. Т1аккха мукъане вайшинца яьхье а яьлла, со г1ур ю цига – м, аьлла, хи т1е г1ур яцар – те и вайн нус.\nМарнана – Дера дика дагадеана хьуна иза.\nМарда – Кхана са ма – хилли и кеп х1оттор ю вайша. Ткъа х1инца хан яьлла вайна, жима сада1а деза вай.\nАвтор – 1уьйранна хьалаг1евттича марнана к1удал а эцна араг1оьртина, т1аккха марда дуьхьал ваьлла хи т1е со г1ур ву аьлла.\nНус – Ва, х1ун хилла шуна? Дицийша, суна а, кхетаяйша со а.\nМарда – Ас ос г1ур ву бах хит1а.\nМарнана – Ткъа ас со г1ур ю бах.\nНус – Собардел, собардел, къийса ма къийсал. Дада хьо 1уьйранна г1о, ткъа мама хьо суьйранна г1о хи т1е. Шаьшшина лаахь хийцадала а мегар ду шуна. Кхерийна чохь мел долу са даьккхи – кх аш цхьаъ хилла моьттуш.\nАвтор – Иштта нийсо йира боху, нускало. Амма со г1ур ю эр долуш ца хиллера нускал.\nНенан меттан шен чуьра дуьйна дан деза сий. Иштта бийца а беза.\n«Мотт – иза къоман са а, адамаллин куьзга а ду». Цуьнца доьзна ду халкъан дерриге а дахар. Дуккха ю нохчийн литературехь ненан маттах лаьцна стихотворенеш. Царах цхьаъ ю шен ненан матте а, Даймахке а болу ц1ена безам бовзуьйтуш.\n8 – в класс «Ненан мотт» Хатуев 1абдул – Хьамид\nЛаьмнашкахь малх кхетча,\nСо вина латта.\nЭзарнийн озаца ас лоькху йиш\nСайн ненан маттахь!\nСан метан жовх1араш,\nХ1орд хилий 1ана.\nСтаг вац со,\nШун аьзнех къастахь.\nДуьххьара дош ду ас\n1амийнарг: «Нана» -\nГ1елбелла ненан мотт,\nЦа оьшу кхин,\n«Хьан дайна сий», -\nШайн ненан маттахь!\nСценка «Йоккха стаг а, электрик а». Дакъалоцурш 5 – б класс.\nЙоккха стаг ю трубка чухула къамел деш:\n- Але, МЧС юй х1ара? Буьйса ю, со чиркхаш дайна, боданехь 1аш йолу.\n- Х1а – а электрике тоха боху ахь? Суна карор вуй иза? Телепон номер юьйцу боху ахь? Х1ан – х1а ахь д1атухур ю боху ахь? Х1а – а схьайийца боху ахь? Дика ду, дика ду. Дела реза хуьлийла хьуна.\n- Але, электрик вуй хьо? Чиркхаш дайна боданехь 1аш йолу пхиъ буьйса ю со. Вог1ур вацар хьо бабиниг. Дика ду, дика ду.\nЭлектрик – Де дика дойла хьан, йоккха стаг. Х1ун хилла бах ахь?\nЙоккха стаг – Чиркхаш талур дарий хьоьга, бабина а мА ца лаьа боданехь 1ан?\nЭлектрик – Цхьа проблема яц, бюджет хилчахьана.\nЙоккха стаг – Бюджет х1ун ю ца хаьар сунна, сихха д1атодехьа, бабиниг.\nК1ант – Ассалам 1алейкум! Схьакхечи хьо?\nЭлектрик – Ва 1алейкум ва салам!\nК1ант – Х1ун мах хир бу хьан?\nЭлектрик – пхийтта туьма\nК1ант – Д1аэца (ахча д1а ло). Амма бабас катухий схьадоккху.\nЙоккха стаг – А-а а х1ара ю иза бюджет? Ахь мА дуккха доккху?\nЭлектрик - Баба и мах бу – кх сан\nПхи туьма – хьалаволург\nПхи туьма – чиркх тобийриг\nПхи туьма – охьавуссург\nЙоккха стаг – Х1а д1аэца. Пхи туьма хьалаволург, пхи туьма чиркх тобийриг, охьа хьайна лаахь восса , ца лаахь ма восса хьо.\nКхечу къоман мотт хаар ч1ог1а пайдехь ду, иза а доккха хьекъал ду. Амма шен мотт д1а а тесна 1амабе аьлла дац иза. Ненан мотт ца безачунна, шен къам а, мохк а безар бац. Цуьнан сий ца лардечо, ненан сий а лардийр дац.\n«Вешан дай сана нохчий хила диса дезаш дув ай».\nВайн наноша уьншерийн оьмарера таханлерчу дийне кхаччалц кхиош хила къонахий и раг1 вайна т1екхаьчна х1инца. И къонахий кхио беза аганан илли шен ненан маттахь олуш, дуьххьарлера туьйра нанас шен аьхначу маттахь дуьйцуш.\nДалиева Раима 8 – б класс «Оьздангалла»\nНохчийн фольклор (народная песня)\nХьо масаьрца х1унда яц те,\nЕзачунна мА йораха ю,\nМах хоттийча мел еза ю.\nДависахьа вайн дай г1иллакх,\nХьо шеца ерг ма вехаш ву\nШеца йоцург мел миска ву\nДависахьа маьлхан дуьне,\nМел хаза ду, мел сирла ду\n1ехавелла лелаш вериг\nЦа кхета вай новкъавала.\nХьо масаьрца х1унда яц те.\nСценка «Муьлха меттиг ю хаза?» 1кл Х1оттийнарг: Ахмадов Муса\nИлли «Сан Даймохк» Дужуева Иман\nязийнарг: Дикаев Мохьмад.\nНанас берахь дуьйна,\nСуна хьо хазбина.\nАхь кхиийна, ахь стаг вина,\nХьуна гена ваьлла,\nХьоьца йоккхур бохуш.\n1алур ца хиллера.\nАганара г1аьттича цу к1антана бакъ болу къонахийн собар, доьналла хьуьнарш довзуьйтуш, царах дозалла дан масал эца, цаьрга нисвалар 1амош. Дас халонаш лан, осалниг емалдеш, г1ийлачун г1о – лаца кечван веза шен во1. Иштта вайн нанойн масалш т1ехь кхио беза мехкарий а.\nАйгумов Ваха 8 – в класс «Нохчийн мотт»\nХатуев 1абдул – Хьамид.\nВайн мотт дуй те Вайн мотт дуй те Х1ан – х1а, дац и\nМаьлхан зезаг Дашо хьоза, Зезаг, хьоза,\nЯ ахь буьйцуш, Мохехь, малхехь Бац и аьрха\nХетало? Ийъалуш, Маса дин…\nДуьне, эхарт, Хазчу иллийн Мазал мерза,\nВевза – везарг Доцуш доза, Пхьерал говза\nСунна – м дерриг Маьлхан нуьрца И марзбинарг\nДиц ма ло! Къийсалуш? Ву Зайнди!\nСценка «Дикий, Дукий» 8 а – б класс\nязйинарг : Ахмадов Муса.\nШеларчу Соип – Моллас а аьлла, маттах лаьцна х1ара дешнаш:\n«1аьрбийн мотт 1амабелаш ийманан мотт бу шуна;\nНохчийн мотт ларалаш- ненан мотт г1иллакхан мотт бу шуна;\nОьрсийн мотт хаалаш шайх хила доллург хуур ду шуна;\nИнгалсан мотт 1ама белаш бахаман мотт бу шуна».\nНохчийн мотт хаза а, хьалдолуш хилар ч1аг1дина оьрсийн яздархоша а, 1илманчаша а. Ткъайоьссалг1ачу б1ешарехь ваьхначу Кавказан этнографа воккхачу 1илманчас Петр Карлович Услара иштта аьлла вайн маттах лаьцна:\n«Нохчийн мотт ч1ог1а къен хетар даржош берш, цунах цхьана а кепара кхетам боцу нах бу. Мелхо а, и мотт, шен г1оьнца адаман ойланан уггаре к1оргера аг1онаш а йийцалур йолуш ч1ог1а хьалдолуш бу».\nЭшар «Г1арг1улеш» Вокальная группа « Седарчий» Нохчийн фольклор\nЛаьмнашкахь хьун ловза яьлла\nЦо шен узам бо\nДато т1улг боькъуш даьлла\nШовдано шен илли аьлла.\nДаймохк хьо ю сан йовхо, сан йовхо\nЛаьмнийн зевне мукъам мерза\nДарйина чов сиха ерзош.\nДарбалуш цо до вай реза\nДаймохк хьо ю сан марзо, сан марзо.\nАрахь шийла дог1а оьху,\nОьгуш г1аш а го.\nГ1арг1улеш къилби йоьлху\nСан сагатлуш б1аьргаш доьлху\nДаймохк хьо ду сан илли, сан илли.\nМотт иза муьлхачу халкъан истори ю. Цуьнан хилларг а, долуш дерг а ду и. Ненан маттал хаза а, сийлахь а х1ума дан а дац, хила йиш а яц. Массо а аг1ор бийца тарой олуш бу вайн нохчийн мотт:\nХьешашка – оьзда\nДоттаг1чуьнга – мерза\nЗахалонна - хазаМасла1атана – к1еда\nАмма кхетам к1езиг болчу адамийн ницкъ ца кхочу цуьнан мах хадо.\nОццул ч1ог1а хесточу вайн меттан хазалла йовза а, цуьнан сий – ларам бан а вай 1амош, дахаран чолхечу новкъахь дайн оьздачу г1иллакхех ца духуш, нийса некъ д1абахьар хьоьхуш болх бечу массо а хьехархошна а, яздархошна а даггара баркалла ала лаьа тхуна.\nГутиева Иман 7 класс «Корехь серло»\nВокальная группа «Седарчий». Эшар «Даймохк»\nСунна – м хесто к1ордор дац,\nСан хьоме Даймохк.\nЛекха лаьмнаш, шовданаш\nХьан боса зезагаш,\nХьан догц1ена адамаш.\nСунна – м хесто к1ордор дац\nМичахь хиларх даг чохь бу\nХан мел ели ч1аг1луш бу,\nХьоь безам Даймохк.\nНе устану, воспевать,\nХьоме хьехархой а, лераме хьеший а шетен хан зама а йойуш тхоьца яьккхиначу ханна Дела реза хуьлда шунна! Т1аккхахула дуьйла тхо долчу хьошалг1а!\nЭшар «Высоко в горах» Умалатова Амалина\nЯзйинарг : Басханова Элиза\nГде орлы вьют гнезда\nВолчьи стаи вою на луну\nГде – то далеко эхом отзовется песней,\nЧто про родину сложу.\nПой запевай, не уставай\nВоспевать ты родину свою,\nГде бы ни был ты, кем бы ни был ты\nПрославляй отчизну ты свою.\nБыть во всем должны грядущим поколениям\nМы примером чести и добра\nИ верны всегда заветам наших предков\nГордо все обычаи храня.\nРазмер файла: 762 kB Загрузок: 18\n«Внеклассное мероприятие к Дню чеченского языка.»Ненан мотт-сан дозалла».»\nНенан мотт-нохчийн коман аз\nмероприятие ненан мотт\nНенан мотт- дахаран хазна.


NGC 909 — Википеди\nNGC 909, PGC 9197, UGC 1872, 2MASX J02252279+4202074, MCG+07-06-013, Z 539-16, UZC J022522.8+420208, Z 0222.2+4149, NPM1G +41.0066, LEDA 9197, GSC2.3 NCIA001111, Gaia DR2 339476487114491904\n4976 километр в секунду\n2ч 25м 22,7795964165с\n+42° 02′ 6,832567595″\nNGC 909 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 909: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 909.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_909&oldid=5055547»


сочинение на чеченском языке гоцин шовда 10 декабря 2017 года - c217c2d443dc33f9c42374bb3eef64bb\n27 дек 2012 ... ЧУЛАЦАМ. 1. Дашо мухIар. 2. Гоцин шовда. 3. Дакин тогIи. 4. Аттракцион. 5. Ирча буьйса. 6. Хьуьна чохь тилар. 7. Хилла бохам. 8. Дошлойн полк. 9. Макка яха ара яьлла къена борз. Скачать: Dasho muxIar.pdf [3.94 Mb] Gotsin showda.pdf [1.38 Mb] Dakin togIi.pdf [2.62 Mb] Attraction.pdf [1.86 Mb] 全記事 管理者用\nсочинение на тему человечность 9 класс огэсочинение на тему по тексту пермяка отгорело жаркое летичко егэ 16сочинение на тему путешествие внутри растения по биологии 6 класссочинение на узбекском языке природа и мы\nНа сайте, Вы ... рождения на чеченском языке ... ыр сочинение 6 класс гоцин шовда Куз ...\nhttp://nez.ejec.asko-ocenka.ru/engine/l.php?q=сочинение на чеченском языке гоцин шовда&uri=c217c2d443dc33f9c42374bb3eef64bb\nО этом сайте поздравлений в стихах. Рад приветствовать Вас на сайте SMS поздравлений и ... Скидка 70% на курсы повышения квалификации ... Изложени «Гоцин шовда». 1. 1. Кхоллар дийна, ... Гоцин шовда. Тхан куьпахь вовшах кхтетий, даима ловзуш хуьлура бераш. Цхьацца дуьйцуш, наггахь къийсамаш хуьлура церан. Шай, шай бакъ хеташ, къийсам кIаргбелча «Гоцига хаттал делахь», - олура муьлххачех а цхьаммо. Бакъ верг а, харц верг а къастош, Гоцис аьллачунна тIехь къийсам чекхболура. 26 май 2014 ... Спектакль «Iаьржа кIант» (Чунку) - Duration: 59:58. Valeriy Mudarov 6,315 views · 59:58. Урок чеченского языка. Алфавит - Duration: 2:52. agidelik 102,889 views · 2:52 · Сочинение Моя любимая мама - Duration: 1:51. Наталья Зарочинцева 5,962 views · 1:51. Чеченские школьники отправились ... 15 июн 2010 ... Язык чеченцев относится по лингвистической классификации к иберийско- кавказской семье языков. ... На чеченский язык переведены сочинения классиков мировой художественной литературы. До 1925 года чеченская письменность строилась на основе арабской рафики, с 1925 по 1938 ... 7 май 2015 ... В целях популяризации чеченского языка среди подрастающего поколения Комитет Правительства Чеченской Республики по туризму совместно с интернет порталом www.gakish.com проводит республиканский конкурс сочинений на чеченском языке «Сан Нохчийн Мотт» с 23 марта по 23 ... Специальный проект Министерства образования и науки Чеченской Республики www.UROK95.ru призван помочь сотням тысяч чеченцев по всему миру изучать родной язык. Структура сайта повторяет курс чеченского языка в школе в 1-11 классах. Ежедневно сайт наполняется видеоуроками в формате ... Декъаран а, дакъойн а терахьдешнаш. Изложени «Гоцин шовда аг1о 72-74». Изложенин анализ яр. Гулдаран, билгалза-масаллин а терахьдешнаш. Рог1аллин терахьдешнаш. Цхьалхе терахьдешнаш. Чолхе терахьдешнаш. Х1оттаман терахьдешнаш. Рог1аллин терахьдешнийн кхолладалар, суффиксаш ...\nсочинение от лица крестьянина или рыцаря воспоминание о подвигах 23 10 | сочинение на тему экспедиция в пустынюсочинение от лица крестьянина или рыцаря воспоминание о подвигах 23 10сочинение по бондареву в юности узнать о жизни из книг можно гораздосочинение письмо другу на татарском языке образец с переводомсочинение на тему узбекистан мой край роднойсочинение повествование на тему разлученные лебеди


Ротье — Википеди\n▲22 стаг (2018 шеран 1 январь)\nРотье (фр. Rottier) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Дром. Дозанашца йу Ла-Шарс, Корнияк (Дром), Корнийон-сюр-л'Уль, Етабле, Ла-Мотт-Шаланкон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ротье&oldid=5182179»


Зудчунна - майра, йоIана - бобералла\nГIадужу-бутт 24, 2015\nКъомо даима а осала, лахара лерина вайнехан Iадат-гIиллакхашца, амалца тарделла доцу хIуманаш тергалло кху тIаьхьарчу шерашкахь махкахь. ЦIармата, нохчаша акха лору хIумнаш сих-сиха гучудийла доьлла цхьаболчу могIарерчу нахехь.\n«И саннарг нохчашлахь,дуьне доьхчи а, хуьлийла а дац», - олу цхьаволчо. «И стаг лартIахь ца хилла, лартIахь волчо лур дац 7 шо кхаьчна бер оьрсийн кара дIа»,-оьккхуьйту кхечо.\n«Уьш муьлш бу а хиъна, цу йоьIан нанна а, дена а, хIара дуьне къахьдеш, луьра таIзар дан догIура», бохуш, карзахбуьйлу кхиберш».\n«Уьш адамаш а дац, яйина дIаяха йогIуш акхарой ю», бохуш чIагIамаш бо кхечара.\nИшта бен-башхалла йолу къамелаш а хазош, бахархоша шовкъе дийцаре дерзийнарг ду цхьана дас 7 шо кхаьчна жима йоI, долара йоккхуш кехат-тоьшалла а яздина, Ставропол махкахь цхьана берийн цIийне дIаялар.\nИ гIардаьлла нохчийн юкъараллехь. Да мила, мичара ву а хиъна. Иза Теркйист кIоштера вахархо ву. Оьрсийн зудчо орца а даьккхина, дууш хIума а, олуш дош а доцуш,йоьлхучуьра юха ца йоьрзуш холчохь хилла йоI юха а ерзийна, дехоша дIайигна.\nДийцарехь царна хууш ца хилла шайн стага динарг. Генна балха ваханчу дас йоI шеца дIайигна моьттуш хилла гергарчарна. И йоI дIаяларх, схьаялаярх а,цуьнан дай бовларх а, соьца къамел деш ю хьехархо, кху тIаьххьарчу 15 шарахь де эшначу берийн цIийнехь кегийчу адамийн хьехамча а, нийса накъост а хилла схьайогуш йолу Чабаева Лариса.\nКуьг бехкениг,и йоьIан да, цIарца вийцича эшахь бен тодала хIума доцу дела цIе ца йоккхуш витна, цунна наха мел олу наьIалт тоаме а лерина. Лариса ю дуьйцуш.\nЛариса: «ТIаьхьарчу хенахь нохчашлахь дуьйцуш хезча а хьо тешар а воцуш,хила йиш йоцу хIумнаш ду хIинца дуьйладелларш. ХIинцца кIира хан а яц и меттиг нисьелла. Нана маре а яхна, шена схьаелла шен йоI, дас оцу дестечуьнца ваха а гIой Ставропол мехкан цхьана берийн цIийне дIаелла хилла, долара а яьккхина.\nЦу гIазкхийн дог а кхардош, и бер цигахь а дуьтий дIавоьду и къонах. Цуьнан бехк бийцина а вер вац. Цигахь болх беш йолчу оьрсийн зудчо зIе туху кхуза, шу къоман бер дара кхузахь олий.\n«Юуш ,молуш дац, дистхуьлуш а дац, цунна цхьаъ хиларна кхоьрура тхо, кхунах къа хетара тхуна. Шу къомана юкъахь вала да воцуш хуьлийла а ма дацара, тхуна гIо-накъосталла дахьара аш», аьлла, орца дехна.\nЦул тIаьхьа бахана схаялийна йоI. И цIа ялийначул тIаьхьа цуьнан дехой а карабо, делан къинхетамца и дехой оьзда нах а хуьлий, цара и тIе а лоций. Царна хууш ца хилла ма-дарра. Царна моьттуш хилла дас и шеца дIайигна».\nМаршо Радио: Хьо бераш кхиорехь керла стаг яц. И стаг стиглара охьавоьжжа мА ваций. Мел даьржина ду я дац ишта хIума нохчашлахь?\nЛариса: «Суна хIун хета хаьий хьуна. И дай-наний дIасакъаьстинчул тIаьхьа цхьана хан-заманчохь цуьнан нанна маре дагадаллалца и бер цу ненаца хуьлу. Шена нехан цIентIе яха ма лиъанехь, «хIах со ели,хIара дIаэцал шайн бер» олий и охьакхуссу.\nТIаккха цу дена а, цу берана а юкъахь марзо ца хуьлу, я уьйр а ца хуьлу. И бер шен ду аьлла а ца хета аьлла хета суна цу стагана. Ишта хилчий бен цо дIахьа а дехьна а дIа а лур дац. Суна дукхах болу бехк цу йоьIан ненан хетта-кх».\nШен сих-цIийх схьадаьлла жима адам, доллара а даьккхина, берийн цIийне дIадаларх а, тахана бераш кхетош-кхиорехь нислучу лазамечу юкъаметтигех а дийцинарг яра берийн хьехамча-хьахархо Чабаева Лариса.\nЦу йоIаца нисделларг хьааме дIадерзарна там хиллехь а цу хиламо цхьа могIа жоп доцу гIайгIане хеттарш-м кхуллу: ХIун хир дара те и жима йоI цу хийрачу геналлехь тийна-таьIIа Iийнехь?\nБала кхочург а ваьлла цIаерзор ярий те елххал бен кхин де доцу и декъаза «гIаттамхо»? ишта кх. дIа а.\nЛариса: "Суна дукхах болу бехк цу йоьIан ненан хетта-кх...»


Балано ма делхадолда бIаргаш\nДи-денгара мел доала к1езиглуш латт Сийлахь-боккхача Даьй-мехка т1ем т1а шоай са, низ ца кходеш моастаг1чунна духьал лаьтта т1ема ветеранаш. Цу бирсача т1ем т1а, къизача моастаг1чунца латаш, деналах ца вохаш хьавенарех ва т1ема ветеран, Маг1албика района Юкъерча Ачалкхе ваха Акбиев Артаг1а Тухан.\n1941-ча шера сентябрь бетта т1ем т1а водаш барайтта шу даьнна хиннав Тухан.\n1943-ча шера декабрь бетта кхаччалца моастаг1чунца т1ом беш духьал лаьттав из бирсача моастаг1чоа Ше т1ем т1ара ц1аварах дувцаш Тухана аьлар:\n- Пхорч деттаденна йоккхий човнаш яьяр сона. Из бахьан а этта, ялх бетта сала1а, аьнна, т1ема комиссариато ло1аме а верзаваь, ц1авайтар со, - дувц ветерана. Х1аьта, ц1аг1а ваг1а сатем а боацаш, балха этта гособеспечене воккхаг1вола инспектор волаш болх бир аз, деррига г1алг1ай къам санна «халкъа моастаг1» а ваь мехках ваккхалца. Диц ца луш, духьал латт тхоаш мехках даьха ди, балха вар со, чулийлхача салташа, хьайгара герз хьада яхаш ц1ог1арч деттар, геттара готваь г1ар совъялча, «сайга хинна герз т1ем т1а 1одиллар, кхы сога из да а дац» - аьлар аз, т1аккха, бехказа бувлар салтий. Мехках а даьккха вай къам 1одохийтача хана, ийс саг вар тха дезале. Цхьабакъда, юха ц1а пхиъ мара ванзар. Адамашта кхы ц1аккха б1арга ма голда уж унзара денош, – дувц ветерана. - Кховзткъеи пхийтта шерал т1ех ваьнна ше вале а, унзарча т1ема денош дицдаланза ва из. Т1ема доакъашхочун наькх т1а сийрда къегар, цун хьинар, денал белгалдеш тийнна совг1аташ. «Царех хьона бочаг1а дола совг1ат малаг1а да», аьлча, Тухана белгалдир: «За оборону Сталинграда» яха медаль я, аьнна. Цу къизача т1ем т1а Котало яьккха 60 шу дузача ц1айца, к1еззига мара ца бисача вай ветеранашка дег т1ара ала лов: ц1аккха а г1айг1ано, балано ма делхадолда шун къахетаме б1аргаш. Могаш хилда шо, оаша йоаккхача хана!\nР. КАРТОЕВА Памяти мастера\nОн продолжает жить в наших сердцах\nВесть о кончине Руслана Наурбиева застала меня далеко от дома. Ингушская культура понесла тяжелую невосполнимую потерю. Перестало биться сердце одного из лучших представителей нашего народа, человека, олицетворявшего новое время, и делавшего это мастерски. Он был вхож в любой дом, потому что исполненные им образы были больше, чем просто роль. Он брал за душу, умел придать своему образу незримый колорит народа, представителем которого являлся. Я лично Руслана близко не знал, но никогда не упускал случая пообщаться с ним, когда представлялась такая возможность. Наверное, Руслан был компанейским человеком, потому что умел шуткой, добрым словом создавать вокруг себя благожелательную ауру доверия и откровенности. Это тоже талант, причем еще более редкий, чем талант актера. Руслан не нажил особняков, иномарок. Актер – должность далеко не хлебная, и никогда таковой не была.\nНаурбиев был в числе первых студентов–ингушей, поехавших на учебу в Ленинградский театральный институт. Вспомните это время. Это была пора, когда главной ценностью стали считаться деньги, когда вошли в моду кирпичные дома, высокие заборы, когда завскладом был в ранге министра, а для того, чтобы устроиться на работу шофером, надо было выложить немалые деньги. Артист или учитель тогда считались непрестижными профессиями и, наверное, не все одобрили тогда выбор Руслана. Но он добился своего и не изменил выбранному однажды делу. Наверняка, живя и работая в Москве, Наурбиев мог заняться бизнесом, найти себе денежную должность, но Мастера от других отличает одна черта – постоянство. Менялись времена и конъюнктура – не менялся Мастер.\nНам осталась память. Его роли в спектаклях и кино, песни на ингушском и русском языках, несущие в себе оптимизм и доброе начало, высмеивающие людские пороки: жадность, чванство, и вдохновляющие на что-то чистое и светлое.\nНесправедливо, когда в расцвете сил обрывается жизнь такого человека.\nДля живых, для всех нас, жизнь, прожитая Русланом, - яркий пример того, как надо делать свое дело, не изменять ему ни при каких обстоятельствах, довольствуясь при этом минимумом материальных благ. Это был достойный сын своего народа, таковым он останется в нашей памяти. Такие люди и после смерти продолжают жить в сердцах других и, наверное, так будет всегда.\nПрактика и проблемы организации лицензирования\nС 3 по 5 марта текущего года в г. Кисловодске состоялось заседание президиума Межрегиональной Российской лицензионной палаты. Здесь собрались руководители лицензирующих органов Южного федерального округа, а также г. Москвы, Санкт-Петербурга, Самарской области.\nРеспублику Ингушетия представляли работники Лицензионной палаты, возглавляемые Председателем Лицензионной палаты Республики Ингушетия Тимуром Чахкиевым.\nС докладом на совещании выступил президент Межрегиональной Российской лицензионной палаты Владимир Яковлевич Заводнов.\nКак отметил В.Я. Заводнов, главная цель совещания не только в рассмотрении общих проблем государственного регулирования предпринимательской деятельности, но и в обобщении опыта лицензирования отдельных видов деятельности, как фактора экономической безопасности и социального благополучия России.\nНа заседании президиума Межрегиональной Российской лицензионной палаты обсуждались изменения и дополнения, необходимые внести весной этого года в Федеральный закон «О лицензировании отдельных видов деятельности», направленные на устранение административных барьеров, сдерживающих деловую активность, создание равных условий конкуренции.\nУчастники совещания отметили, что в предложениях авторов законопроекта «…о сокращении количества лицензируемых видов деятельности…» по большинству пунктов отсутствует достаточное обоснование необходимости отказа от лицензирования.\nВ своем выступлении Председатель Лицензионной палаты Республики Ингушетия Тимур Чахкиев остановился на основных вопросах совместной работы различных структур по организации контроля за предпринимателями в сферах деятельности, подлежащих лицензированию. Он также подчеркнул, что именно контроль за деятельностью лицензиата является одной из главных задач лицензирования, как формы государственного правового регулирования предпринимательской деятельности в условиях рыночных отношений.\nВыдавая лицензию, государство обязано не только определить, готов тот или иной предприниматель работать по установленным правилам, но и должно систематически осуществлять надзор за тем, как владелец лицензии пользуется предоставленным ему правом.\nОсобо участники совещания отметили, что в настоящее время кроме лицензирования пока еще не созданы другие реальные и эффективные механизмы государственного регулирования предпринимательской деятельности, которые бы обеспечивали необходимый уровень производимых товаров и услуг, а, следовательно, экономическую безопасность регионов Российской Федерации.\nУчастники совещания единогласно высказались за учреждение федерального органа, который должен обеспечить координацию и методическое руководство лицензированием в целом.\nВ рамках данной встречи 4 марта текущего года был проведен круглый стол-семинар на тему: «Вопросы государственного регулирования производства и оборота этилового спирта, алкогольной и спиртосодержащей продукции», на котором рассматривались и вопросы, касающиеся изменений и дополнений в Федеральный закон «О государственном регулировании производства и оборота этилового спирта, алкогольной и спиртосодержащей продукции». Участники совещания в целом поддержали предлагаемые поправки к данному законопроекту.\nПо инициативе Комитета Ставропольского края по лицензированию отдельных видов деятельности на семинаре при участии представителей УМНС РФ по Ставропольскому краю, УБЭП ГУВД Ставропольского края, а также с участием Председателя Комитета по аграрным вопросам Государственной Думы Ставропольского края и председателя Союза предпринимателей Ставропольского края состоялось награждение лучших лицензиатов по итогам прошедшего 2004 года.\nОтличившиеся лицензиаты были награждены памятными знаками отличия и почетными грамотами.\nСийлахь – йоккхача Коталон 60 шу дузаш\nДега юххе яллийса пхона гарг\nСийлахь-боккхача Даймехка т1ем т1а къизача моастаг1чоа духьала латташ шоай вахарах баьннарий ц1ераш, цар цига гойта денал, майрал, къонахчал диц ца луш даим дагалатт, х1аьта иштта дагалатташ д1а а г1оргда вай мехкарча халкъашта, х1ана аьлча цу т1ема 1азап, хало ца ловш, г1айг1а, бала ца озаш, даьх, во1ах, вешех е йишех ца къасташ, нагахьа дезал болаш бале тамаш я. Из т1ом бахьан долаш дега юххе яллийсача пхон гарго къонача вахарах ваьккхача воккхаг1волча сержантах Котиев Атабе Висангирех да д1ахо дувцар.\nТ1ом беш дуккха моттигаш д1а а лувцаш, вай мехка г1олла немций фашисташ гаьнна хьачубаьхкача 1941 шера гурахьа цу т1ем т1а вахийта накъавоаккхаш Висан-Гири барайтта шу даьнна мара вацар. Из нийсвелар Г1алг1ай мехка дика бовзаш хинна Шадиев Товси-моллеи Гантемиров Къазий-моллеи керте а латташ, х1аьта вайцига в1ашаг1ъелла хиннача Г1алг1ай ополченций дошлой отрядаца. Цу отрядаца тайп-тайпара ханаш йола нах бар, къона бараш дукхаг1а а болаш.\nДагадоаг1а сона Мочкъий-Юрта Доккхача маьждига хьалхашка из отряд гулъенна лаьтта кхаьла, дарзаг1а дог1а делхаш хинна гуйран ди. Шера улица хьалйиза дукха нах бар цига в1ашаг1кхийтта. Хьалхашкахьа латтар укх сахьате наькъа баха болабала кийчбенна говрбаьреш. Вожаш г1аш бар отрядаца д1аболха шоай гаргара нах накъабаха баьхка. Гулбеннарашта хьалхашка боккха чулоацам болаш лоацца къамаьл дир Къазий-молла. Цо дийцар сенна в1ашаг1ъеллай отряд, цун декхараш. Дагайоаг1а сона молла къамаьлацара цхьайола моттигаш: «Къиза моастаг1 летав вай мехках», «Кавказагахьа т1абоаг1аш латт немций г1аьрхой», «Лоалахарча къамашца цхьана моастаг1чоа духьалъотта а из воагг1ача тайпара юхатоха а веза вай»…\nКъазий-молла даьча къамаьлах кхетаде хала дацар отряд Къулбаседа Кавказа республикашкеи краяшкеи г1олла а, х1аьта 1аьржача форда йисте г1олла а Абхазе кхача езаши цигара лоамех т1ех а яьнна Дагестанеи нохчий мехкеи г1олла Г1алг1айчене юха кхача езаш йолга. Цу тайпара сихха б1аьха никъ, хетаргахьа, беш хиннабар, нагахьа санна цхьана в1ашаг1 а кхийтта моастаг1чоа духьала отта безаш моттиг нийслой, Къулбаседа Кавказерча халкъашцара бувзамаш ч1оаг1дар духьа а наькъаши моттигаши дикаг1а йовзар духьа а. Цхьабакъда фронтера хьал хувцаделар. Моастаг1 сихха Кавказа т1авоаг1аш латтар.\nЦхьа ха яьлча повстанчески отрядацара цхьабараш ц1абаьхкар. Т1ехьаг1а Висан-Гирегара денача каьхатах хайра тхона отрядаца хинна къона б1ухой Ц1еча Эскара дошлой доакъоех д1атехалга а сихха кийчбаь уж т1ем т1а бахийталга а. Царца хиннав Висан-Гири а. Иштта, эггара хьалха т1ем т1а эттав из Дона йистерча аренашка, т1аккха т1ом беш хиннав Кубане, човнаш яьй цунна Украине кхоачаш моастаг1 юхат1ехьашка ваьккхача, Днепра д1ат1акхоачаш ч1оаг1а т1ом беш Ц1еча Эскара доакъош т1алаташ хиннача хана…\nИразе хиннад ала йиш йолаш дац Висан-Гире берал. Деррига а кхо шу мара даланза из волча хана нана енначул т1ехьаг1а, из а цун йоккхаг1йола йиша Хади а наьна й1овхал йоацаш бисаб. Даде (Висан-Гире) дас шоллаг1а йоалаяь сесаг Рахьмат дикача дезалера хьаяьнна а ц1ена дог долаш а саг яр. Ший низ кхоачар деш хиннад цо берашта товр де, цар йоакхо е г1ерташ. Цхьабакъда, из деррига мара хьалхашкара ший декхар кхоачашде г1ерташ цо деш санна мара д1ат1а-эцаш хиннадац бераша, наьна й1овхал санна х1аьта а лоарх1аш хиннадац цар из. Ишта а вешта а ханаш з1амига яле а боккхаг1барий санна х1амах сакхеташ болаш, шоай ло1амаг1а хьалкхувш доаг1аш хиннад йишеи вошеи. Хади ший з1амигача вежарашка, йижарашка – Рахьамата даьча берашка хьожаргйолаш хиннай. Хадена а Висан-Гирена а дукха дезаш хиннад уж. Къаьстта дукхаг1а вийзав царна воккхаг1вола Къурейш, кадай а ч1оаг1а эхь хеташ а хинна шоай вошилг.\n13-14 шу даьнна мара воацача хана Висан-Гири шийца Къурейш в ийце хьунаг1а а вахе ворда етте дахча а дай, из Буро т1а дихье дехка а дехке цунах ийцача ахчах жувра пунти берашта мерза даараши дахьаш ц1ава могаш хиннав. Доаккхал деш хиннав Дади кхувш боаг1ача ший къонгех.\nЗ1амига йолча хана денз ц1аг1а х1ама хьаде 1омаенна хинна Хади нахах къехкаш йоацаш, дукхаг1а царна юкъе хила ловш хиннай. Хоза, наьна б1арг т1аотташ хьалкхийнай из. Цун 19 шу диза далалехьа маьре яхийтай. Долла х1ама аьттув болаш д1адодаш хиннад. Наха лоарх1аш хиннача дикача наьха фусаме нийсъенна хиннай. Маьр-даи маьр-нанеи дика нус шоашта нийсъяларах доаккхал деш хиннаб. Бахаш Буро т1а хиннаб. Цхьабакъда в1алла дагадоацаш хьат1акхаьчад водар. Довна юкъе нийсвенна вийнав Хаде мар Евлоев Суламбик – город Орджоникидзе милице управлене болхло, эпсар. Цул т1ехьаг1а дукха ха ялалехьа цамогаш а хинна Хади а кхелхай, шу даьнна хинна цун к1аьнк а д1аваьннав. Иштта хаьдаб ше ваьча наьнаца Висан-Гири вувзаш хинна эггара т1ехьара маза.\n… 1943 шера хьалхарча бетташка деча г1оне Висан-Гирегара доаг1аш каьхат дацар. Дади ч1оаг1а саготдеш вар, во1 дагавоаллаш вар. Т1ем т1а моллаг1а х1ама хила йиш йолга шийна хой а сатохалуш вацар. Т1ем т1ара халонаш ше лейна вар из граждански т1ема шерашка Цицкиев Анзорий Оарций партизански сотне отделене командир волаш ц1е партизан ше хиннача хана. Тайп-тайпара уйлаш кертача ухар Дадена, цхьабакъда царех эггара унзараг1а яраш юхатеттар цо. Дукхаг1а догдоахар дийна волаш во1 шийна духьала воаг1аргхиларга.\nШовзткъе диълаг1ча шера вай Казахстане 1одахьийтар. Цу хана ч1оаг1а вехавар Дади, во1 дийна волаш б1аргагургхиларах дог дилла вар. Цу ерригача хана Висан-Гири лохаш хилар тхо, х1аьта цо тхо а лехаш хиннадар. Юххера а, тха ираза, аьттув баьлар. Цу шовзткъе диълаг1ача шера аьхки цунгара дера оаха дукха сатийса каьхат. Г1аддахадар тхо, бер санна ч1оаг1а г1адвахавар Дади: массанега д1адувцар цо во1агара каьхат денилга, из д1ахьокхар. Цу дийнахье юхаяздир оаха Висан-Гирега каьхат. Из госпитале уллаш хинна Челябински областера город Троицк хиннаяр тхо даьхача Кустанайски областаца доазув а долаш. Висан-Гирегара ихача каьхатех кхетадир оаха вай Сибарег1а дахьийтача февральски деношка военно-полевой госпиталера из Троицке д1авугаш хиннилга. Кхыметтал цхьайолча хана цар санитарни поезд Сибарег1а буга нах т1аболча поездел т1ехьа-хьалха ювлаш а яхалга. Цу хана новкъа нийсденнача цхьан х1амах яздаьдар Висан-Гире ший каьхата т1а. Цхьан уральски станце шоай поезд к1еззига сецача хана шоай вагона кораг1а арахьежаш уллача Висан-Гире б1арг кхийтта хиннабар уллув сеца латтача состава товарни вагона т1ара 1о а ваьнна д1аволавеннача ший даь-веший во1ах Дудара Хизарах. Цигга йолалуш латтача санитарни поезда вагона хьаделлаш доацача кораг1а цар шинне к1еззига д1а-юха даьча къамаьлах Висан-Гирена хайнадар Хизар водаш йола товарни состав йизза д1абугараш Сибарег1а 1обохьийта г1алг1ай болга.\nЦ1аькха каьхат дарга ца а хьежаш Дади сихха кийч а венна т1ехьавахар во1а. Цхьа к1ира даьлча ч1оаг1а г1айг1ане а волаш юха ц1акхаьчар: Троицкерча госпитале Висан-Гирена т1акхаьчавацар, из кхыча городе д1авига хиннавар, мичахьа вигав ха а в1ашт1ехьдаьннадацар. Цул т1ехьаг1а дукха ха ялалехьа город Курганерча госпиталера каьхат дайтар цо. Каьхаташ оаха д1а-юха ухийташ ши бутт баьлар, цул т1ехьаг1а из ц1авера бокъонца човнаш йийрза яланза а дег1а ч1оаг1венна валанза а волаш.\nДагадоаг1а сона из ц1авена сийрда малх хьежаш хинна сентябрьски ди. Тхо шиъ в1ашаг1кхийтар тхо даьхача моттигера райцентре водаш ахангахьа кхаьччача. Делкъел т1ехье яр. Со райцентре Денисовке водар шерчий вордаца паччахьалкхен заданех дола колхоза к1а заготпункте д1адала, х1аьта из сона духьала воаг1ар новкъа йоаг1ача ворда т1а а ваг1аш.\nСо эхь хеташ к1еззига веха хьайзар, хетаргахьа, юхьат1ара ц1ийвенна хила а тарлора, дег1а, сибата хоза тоавенна, хьалха а санна г1айг1ане велакъежаш, ц1ена форма т1аювхаш, воккхаг1волча сержанта погонаш ядаш, седкъа боалла фуражка туллаш, майра т1ом барах денна ши совг1ат (медалаш) наькх т1а ядаш хьалхашка латтача г1алг1ай з1амигача сага б1арахьежача, цул совг1а диззача кхаь шера сона б1аргавовнза вола са даьца ваьча даь-веший во1 Висан-Гири а из воландаь. Цу хана цул хозаг1а цхьаккха инарал а хургвий-хьог1 аьнна хетар сона. Аз дукха х1ама лургдар х1аьта цу хьакъехьа эггара хьалха кхаъ баккха Дадена т1акхоачарг а волаш волча, сов ч1оаг1а г1адвахарах б1аргаш лешаш волча цунна б1арахьожарг а.\nМогашала а вахара а хьакъехьа д1а-юха хаттараш даь тхо даьлча, эггара хьалха цо сога хаьттар дар «дешаш вий хьо, малаг1ча классе ва?»… Мел хала да-кх дешанза волчоа. Аз айса дуккхаза лайнад из», аьлар цо аз юхаденна жоп мога а деш.\nД1адоладелар т1емт1ара ц1авенача б1ухочун кердача моттигера керда вахар, Даьхенерчоа тара доаца – шийлача, мецача мехкара вахар, спецпереселенца доазонашеи комендатура режимои чудерзадаь вахар. Цу доазонаша чуверзаваь хила везача кхаьчар Висан-Гири Даьхе лораеш са дехка лаьтта вале а майрал гойтарах денна совг1аташи вохаваь, кагваь човнаш хинна волаши т1емт1ара ц1акхаьча вале а. Х1аьта а беро санна тешаш сатувсар цо човнаш а хулаш ше т1еххьара баьча т1емах шийна хьожадаь хинна доккха совг1ат шийга хьакхачарга. Из совг1ат цунга кхачанзар кхыча дуккхача фронтовикашка хьа ца кхоачаш диса совг1аташ а санна мара. Ер а уж вожаш а къамаг1а г1алг1ай хилар мара кхы бахьан дацар укхаза. Ч1оаг1а низткъала дар Висан-Гирена шийга кхаьча керда хьал, ший кхоачарабарий, берригача г1алг1ай къе а меца а вахар. Цхьабакъда цун низ бацар из ийрча вахар хувца е тоаде.\nЧакхъяьлар гуйре а чакхдаьлар Казахстанера д1аьха 1а а. Т1ом сацарах бола хоам Висан-Гирега, юстара иллача Досовка яхача тха юрта бахача берригача нахага а, кхачанзар шоллаг1ча дийнахьа мара, х1ана аьлча юрта радио яцар, болх беш а ца беш а цхьа телефон яр колхоза конторе райцентраца къамаьл де йиш йолаш.\nТ1ом сецаб, моастаг1 ийшав, аьнна шийга хоам бича Висан-Гире аьнна хиннадар: «Ма ч1оаг1а наха бала, г1айг1а, сагото т1аоттаяь чакхбаьлар-кх из т1ом». Цу хана, хетаргахьа, цунна дагахиннар алхха т1ем т1а нах бовр хинна ца 1еш, дийна бисараша оза 1азап а хинна хила тарлора. Хьат1акхаьчар ахка. Шерчий вордашца колхоза хьу я хьунаг1а болхарашца вахар Висан-Гири а, цигга хьахилар в1алла дагадоацар…\nВодар хургхилара цхьаккха белгало йоацаш дар хьат1адоаг1аш латта ди. Малх хьалбалалехьа цу оаг1орахьара сигале къаьга яр. Сийрдача, ц1енача ахкан сигалено хьахьокхар ди хоза а д1айха а хургдолга.\nАнаюхера малх дикка хьалъайбеннача хана берригаш а г1айтта ура бар, х1аьта х1аравар ше-ший г1улакха чувенна воаллар. Цхьабараш марта кийчдеш бар, вожаш шоай вордаех кулг тохаш боахкар, мелъенна фенташ ч1оаг1ъеш, вордай соаношта даьтта хьокхаш, кхоалаг1бараш, эггара къонаг1бараш, сатоссаш дажа д1алаьхка шерч буц дукхаг1а йолчахьа д1ат1алехкаш бар. Лоацца аьлча, берригаш а цхьацца г1улакхаг1а боахкар, х1аьта гуш дар бийса яьккхача моттигера болабала кийчлуш уж болга. Уж бар Къулбехьен Урале колхоза хьу я йолхача шерчий вордашцара бараш. Массехк ворда яр уж, х1аранех д1абежа шишша уст а болаш. Сихха шоай марта а диа, иштта сиха наькъа болабелар уж. Царна ховра хьу йолча д1акхача юхейисар ткъаь итт-шовзткъа километр мара йоацилга а садовле кхача безача д1а а кхаьча хьу теда езача моттига яххе д1анийсбелча дикаг1а хургдолга а.\nМалх чубизаргахьа д1алестабар вордаш хьуна д1акхаьчача хана. Боккхаг1бараш, хьалхаг1а укхаза иха а г1улакхах дикаг1а кхеташ а бараш, ханна шоаш совцаргбола моттиг къоастаеш бар, х1аьта къонаг1бараш гонахьа д1а-юха а хьежаш 1алама хозаненах цецбаьнна хьувзар. Цу ханна новкъостех д1а а къаьста, Висан-Гири хьуна юкъе д1аволавеннавар. Шорттига водаш хиннав из, топа ч1ийнаш санна нийса а йолаш, б1арг ма кхоачча ураг1ъяха яг1ача дийхка гаьнашка ураг1а а хьежаш, т1аккха юха а сеце к1отаргашка хьожаш хиннав. Хетаргахьа гаьнарча Кавказерча ший мехка ше волаш санна хеташ хинна тарлу цунна. Укхаза санна, ше кхелета волаш а хоза хеташ хиннав из ший да хьун объездчик хиннача хана хьуна юкъе г1олла лелалга. Селла вай лоамашта, лоаман хишта, даьг1енашта гаьна Урала лоамашка х1ана нийсвеннав-хьог1 со, яха уйлаш кертачу ухаш хинна хила а тарлу цунна цу хана. Иштта, к1оарга уйлашка а ваха ший арг1анара г1а Висан-Гире боаккхаше к1отаргашта т1ехьашкара хьаара а лийлха ши лийг д1адедда хиннад д1аьхха кхувса а луш, 1одоаг1ача хин аьрда оаг1орахьарча листа хьу яг1ача баламгахьа. Акхар вордаш а цу хи йисте совцаяь хиннай.\nЛийгаш дайддача оаг1орахьа т1ехьаведда хиннав Висан-Гири а царна т1ехьакхе г1ерташ санна. Цул т1ехьаг1а хиннар фуд ховш саг вац. Ховш дар да цунна гаьна боаццаш хиннача цун йишийга Маликатагеи цун нешийга Маккийгеи кхерабенна ц1ог1арч даьлча, ведда цига даь-веший во1 1усман д1ат1акхаьчача Висан-Гири къамаьл хьадулуш воацаши шин гаьна юкъе къулбехьа корта а болаш вежа уллаши хинна хилар. Цу ханна корзаг1ваьнна хьат1акхаьчача даь-вошас Са1адала хаьтта хиннад: «Висан-Гири, фу даьд хьона, фу хилар укхаза?» Цунна жоп юхадала могаш хиннавац из, алхха къайлача б1аргий ц1ацкъамаш к1еззига тохаденна хиннад цун.\nИштта, б1арга ц1ацкъам тохача юкъа хаьдад селханарча б1ухочун, майрача т1емахочун-патриота, ший къаман тешамеча ви1ий вахар, хаьдад низ т1абахийтача хадаш дола тай санна. Къиза х1ама я из т1ом. Цхьанна сагах къахетам бац цо, цхьаннегахьа озабезам бац. Из ба доллача х1амана бехке бар.\nВисан-Гири кхелхачул т1ехьаг1а ши сахьат даьлча цун дакъа дахаш йоаг1а ворда юха ц1енгахьа йийрзай. Дийнахь а бийсан а никъ беш шин дени шин буси Висан-Гире дакъа дахьаш баьхкабар цун даь-вежарий Са1адали Аюпи, сало1алгеи наб елгеи фуд ца ховш, духхьал мецденна шерч доажаде мара юха ца соцаш. Из унзара хоам бахьаш тхо даьхача юрта ц1акхаьчар кхоалаг1ча дийнахьа саррахьа. Ч1оаг1а хала х1ама дар из, духхьал Даде дезала хинна ца 1еш тайпан х1ара дезале а таьзет эттар цу дийнахьа.\n22 шу мара даланза волаш, нийсвенна хьалъэттача дийнахьа вахарах къастар. Ма унзара х1ама да из. Дизза цхьа шу а даккханзар цо дезалца вахаш човнаш хинна, т1емо кагваь ц1авеначул т1ехьаг1а.\nВоенни госпиталера аравоалача хана цунна, Котиев Атабе Висан-Гирена, лорий комиссе хьаеннача предписане т1а белгалдаьдар из цхьа ха яллалца белггала режим лелае езаш волга: дог сихаг1а деттадолийтаргдола, маьженаш а пхаьнаш а сатта тарлургдола низ дег1а т1аг1оргбоацаш, физически хало хургйоацаш дег1 лорадеш хила веза, аьнна. Д1ахо яздаьдар уж доазонаш сендухьа оттадаь да а дег1а хало хургйоацаш фу де деза а. Цун бахьан дар дега морда юххе ира йистош а йолаш пхон гарг яллийса хилар, х1аьта х1анзарчоа из йоаллачара меттахьа яккхар, цунна гонахьара чов йийрза а цун «б1и» ч1оаг1бенна а баллаца цунах кулг тохар кхераме долга. Кхыметтел сиха вадар а латтача кхоссавалар а кхераме да, яхаш хьехар дора лораша.\nЦхьабакъда, из деррига кхоачашде, доллача х1амах лоралуш лела цунна ч1оаг1а низткъала дар, х1ана аьлча б1ухо, т1емахо хинначун, селхан эггара ч1оаг1аг1а т1ом латтача юккъе моастаг1чоа дег1ал а ваха из кагве могаргдолаш хинначун къонал, низ, дог дар чура хьалг1ерташ, юхаоза ца могаш. Маганзар из … юхатоха.\n… Т1ем т1ара ц1авеначул т1ехьаг1а дезала юкъе йоаккха ха а сатийна волаш яккханзар Висан-Гире: миаш даь яле а лазаш яр фронте яь човнаш. Цу човнех моллаг1йолча барометрал дикаг1а ховра цунна хаоттам мишта хувцалургба. Т1ехкаш а кагьеш бохабаь бар цун аьрдига балам, нана п1елга бух болччара кагьяьяр аьрда кулга т1ехк. Балам а кулг а лелаш-м дар, х1аьта а ч1оаг1а низ т1абахийта йиш йолаш дацар, хоттамаш меттара довлар кхерам болаш дар.\nВисан-Гире садоалача хана эггара хьалха цунна т1акхаьчача 1усмана (тахан из 1усман-хьажа ва) из дагавоаг1аш дувц:\n-\tСо ханна Висан-Гирел з1амаг1а вале а в1аши цхьана тарлуш дар тхо. Хьунаг1а болхача нахаца цу наькъаг1а тхо шиъ нийсвалар а дукхаг1ча даькъе цунна из ловш хиларах хинна дар. Хетаргахьа, массаза цхьан тайпара дола вахар, электричество, радио, кхыметтел лертт1а болх беш почта а йоацача, лертт1а нах бахача города, районни центра гаьнна юстара уллача тха поселкера вахар к1ордадаь хила тарлора цунна. Цига берригача спецпереселенцашта шортта болаш хиннар физически хала болх бар. Цхьана балха боахкаш в1ашаг1бетталуш хиларах а к1езиг-дукха сало1ам хулар наха, сапарг1ата боалар уж. Цхьабакъда, Висан-Гири болх беш вацар, болх бе могаш а вацар: човнаша х1анз а саготдора цун. Нах хьунаг1а баха кийчлулга хайча цо аьлар сога, хьо воаг1аре г1оргдар вай царца, мехках а хьунах а б1аргтоха. Иштта дахар тхо царех д1а а кхийтта, тхоай ло1амаг1а. Тхо шиъ цу дуккхача наха юкъе эггара къонаг1а вар, х1аьта царца тхоаш долхаш г1аддаха долаш д1акхаьчар. Д1акхаьча доаллаше хьахилар из зулам.\n- Из х1ама нийсдалалехьа а цул т1ехьаг1а а айса дезткъа шу гаргга яьккхача хана Висан-Гири кхалхарца хинначул йоккхаг1а г1айг1а ла йийзаяц са. Ч1оаг1а унзара сурт дар из – цун садоала минот, цига хьат1амелвеначун б1аргех соцаде ца могаш 1оуха хий – из сурт селхан е тахан хиннар мо мара духьалара д1а ца доалаш хьалхашка латт сона кховзткъа шера. Висангиреца г1улакх доаг1аш мел хиннарашта даим дагалаттаргва из а цунца дувзаденна мел дола х1ама а».\nВисан-Гири тахан вайна юкъе воацаш ва. Ма ч1оаг1а доаккхал дергдар цо дийна валаре, тахан нийсбенна хьалъэттача ший з1амаг1а волча веший Мухьмада к1онгех: деналга, хьаькъалга, вахара г1улакхех дика кхеташ хиларга диллача, маькара хиларга диллача дуккха оамалаш шийна тарайолаш хьалкхийнача Мустафайх, Г1алг1ай исламски институт чакхъяьккхачул т1ехьаг1а юкъерча школе дин ислама лардаш хьехаш волча Муслимах, ший г1улакх юкъаг1а дита массаза наьха г1улакха хьалхавала кийча волча Русланах, х1аьта иштта берригаш шо-шоай дезалаш а болаш д1анийсбенна бахаш болча веший мехкарех Лейлайх, Лемкайх, Розайх, Фонайх. Бераш кагий долча хана, мар д1аваьнна йисачул т1ехьаг1а дезала а ц1ен а доал дизза ший бе а делла, доацар 1алашдеш дезал нийсача новкъа баьха хьалкхебаьча ший веший сесагах Басратах а доаккхал дергдар Висан-Гире, цо иштта доаккхал дергдар, тахан дийна валаре дикача дезалашка хьалкхийна болча веший къонгий истех Маретах, Заремах, Мадийнах.\nИз бакъда. Таханарча вахаре дукха х1амаш хургдар Висан-Гири г1адвугаш, доаккхал де цун безам боаг1аргболаш из дийна висаваларе. КОТИЕВ Султан-Гири, журналист, Сийлахь-боккхача Даймехка т1ема ветеран.


Кашан (Ланда) — Википеди\n44°04′11″ къ. ш. 0°25′47″ м. д.HGЯOL\n35,66 квадратан километр\nКашан (фр. Cachen) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Арю (Ланда), Белис, Лабри (Ланда), Ланкуак, Ле-Сан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кашан_(Ланда)&oldid=5163472»


Канны-гIалахь йолаелла 65-гIа кинофестивал\nТIаьххьара карладаккхар Стигалкъекъа-бутт 16, 2012\nФранци - Канны-гIалара 65-гIа кинофестивал схьаелларан церемони,16Стиг2012\nФранцерчу Канны-гIалахь йолаелла йолу кхушарахьлера кинофестивал башха ю, иза шен кхузткъе пхи шо кхачар даздеш хиларна.\nКху шарахь шен 65 шо кхачаран юбилей даздеш долчу Каннашкарчу дикачу кинойн тойне сатесна миллионаш нах бара. Церан и сатийсам кхаъ боцуш буьсур бац кху шарахь а.\nХIунда аьлча фестивалан хьешашна юкъахь хIинца а ю гобевллачу актерийн а, режиссерийн а цIераш. Круазетт хи йистехула буьйлалучун ХIолливудерчу хьешашна юккъехь,масала, Брюс Уиллис а, Тильда Суинтон а цIераш ю.\nАмма кху деношкахь Каннашка дIагулбеллачу эзарнаша киноезархоша шайна гаре сатуьйсуш дерг билггал ши адам ду - Бред Питт а, цуьнан берийн нана Джоли Анджелина а. Бред Питт фестивалехь шен керла „Киллинг тем софтлей“ цIе йолу фильм гайта вогIур волуш ву, ткъа Джоли цуьнца цхьаьна йогIур яц теша аьлла, сатесна Iаш уьш безархой а, амма царал чIогIа аьлча санна журналисташ а.\nКинофестивалан чулацамах аьлча, дуьнентIехь уггаре сийдолчех киноговзанчийн къовсам и хIорашарахьлера Каннашкара фестиваль хиларх терра, кхушарахь а цхьамоггIа баккхийчу режисерийн белхаш хир бу жюрин тидаме бехкина.\nЖюрин куьйгаллехь италхойн режиссер Нанни Мореттти ву. Ткъа цуьнца цхьаьна тоьлачех фильмаш къастош жюри юккъехь Дина Крюгер а, Юэн Макгрегор а, дизайнер волу Готье а ву.\nИ тIаьхьарниг, Нохчийчохь а шуьйра вевзаш волу дизайнер Жан-Поль Готье, киноца гIарваьлла вацахь а, амма, схьахетарехь, хIуманаш тегарехь чам дика болчуьнан кинош къасторехь а дика чам хила декхар ду бохучу ойланца жюрин декъахо винчух тера ду.\nКху шарахьлерчу Каннашкарчу фестивалан программин башхаллех цхьаъ ю – цу программехь дакъа лоцуш беккъа цхьа боьршачу режиссерийн фильмаш бен ца хилар. И бахьана долуш цхьамогIа бевзаш болчу зударийн бакхонашлархоша резадацар дIакхайкхина.\nМасала, Францерачу Ле Монд газетехь ара яьллачу артиклехь яздинера, Каннашкара фестивал дIайолаеш йолу церемонехь дIаяхьан бен, кхин гуьнахь лоруш болчух тера дац зударий, аьлла. Ткъа евзаш йолчу немцойн режжиссеро Сандерс-Брамс Хельмас оьгIазлонца хьахийра Каннашкарчу фестивалан жюрина боьршачу нехан юкъаралла бен ца еза, аьлла.\nАмма киноезархошна шайна товш йолу лента яьккхинарг зуда ю, я боьрша стаг ву бохург мехала а дац. Ткъа кху шарахьлерчу программин декъа йолчу фильмийн шорталло муьлхачу а киноэстетан дог зовкъе дийр ду, аьлла хета. Австрерчу режиссеран Ханеке Михаэлан „Безам“ цIе йолу фильм, масала, Каннашкара фестиваль дIа а йолаялле, шена тIе дикачу агIора критикийн а, хьовсархой а тидам тIе бахийтинчех ю. ГIажарийчурчу Киаростами Iаббазан а, Румынерчу Мунгиу Кристианан а фильмаш а ю коьрта совгIат даккха мегаш йолчех.\nФранцера Лео Каракс а лору фестивалан башхаллаш йовзархоша цу форуман коьрта совгIат – пальма диттан дашо га – къовсур долчех цхьаъ. Дерриг а дуьненна а вевзаш волу режиссер Лео Каракс къаьстина цуьнан Нохчичоьнца йолу юкъаметтигаш бахьана долуш хьахон вогIуш ву.\n2000-ча шарахь шуьйра девзира цо оьрсийн коллегашка Герман Алексейга а, Михалков Никите а, Сокуров Александре а яздина долу схьадиллина кехат. Цу кехатан бахьана дара Нохчийчохь дIабоьдуш болу тIом а, оьрсийн исбаьхьаллин жигархоша, шайна юкъахь Михалков а, Герман а, Сокуров а волуш, Кремло Нохчийчохь беш болу тIом бакъбеш язбина болу кхайкхамаш а.\nЦу кхайкхамах цецваьллачу Лео Каракса яздира хIетахь, цу маьттазчу кхайкхамна бухахь куьгаш яздина болу нах Маккиавелис кхоьллинчу дуьненчохь бехаш бу, аьлла.\n-Шуна мелхо а халахета дезар, -бохуш яздора Каракса МихалковгIаьрга, - дерриг а дуьне Ельцина а, Путина а Нохчийчохь лелош дерг емал а ца деш, Iаш хилар. Шу цецдуьйлу Малхбузера нах Нохчийчурча тIамна дуьхьала бистхилча, уьш шун чоьхьарчу гIуллакхашна юкъа стенна гIерта, бохуш.\nИ шу цецдийлар тера ду, шен зудчух леташ волчу хIусамден, я шен берашна етташ болчу ден цецвийларх. Шу дерриг а дуьннена а шаьш Нохчийчохь бусулба террорзойн кхерамца къуйьсуш ду моттийта гIерташ ду. Амма иза бакъ дац. ХIунда аьлча, Нохчийчохь аш шаьш шайна мостаIгий кхоьллина, шаьш цигахь лелош долчуьнца.\nШуна ца хаа, шайн эскарша Соьлж-гIала латта тIера дIахьакханийла, шайн кеманаша маьршачу нахана тIе бомбанаш еттий, эзарнаш нахана Iехь шайн салтташа къиза таIзарш дой? ХIан-хIа, шу кешнашкарчу нIаьнешна тIехула лела реза ду, оцу шайн пачхалкхан байракхах дозалла дан шайн йиш хилийта.\nИ оьгIазе а, инзарваларан а дешнаш Лео Каракса оьрсийн исбаьхьаллахошка яздинера.\nТкъа хIетахь дуьйна официалан оьрсийн културин гонашкахь башха везаш вац дерриге а дуьнентIехь а шен башхачу, даиман а девечу а, амма исбаьхьаллин агIор масала доцучу филмашца вевзаш волу Францера режиссер Лео Каракс.\nОьрсийчоь хьахийначура аьлча, кху шарахь цхьа а оьрийн филм яц Каннийн программехь. Беларусерчу Лозница Сергейн „Дохкалахь“ цIе йолу фильм гойтур ю цигахь. Германехь вехаш волчу беларусхочо яьккхина йолу и фильм Василь Быковн романна тIехь яьккхина ю.\nКанны-гIалара 65 кинофестивал


ВагӀенн-суьгӀ-ЛуагӀ — Википеди\nВагӀенн-суьгӀ-ЛуагӀ (фр. Varennes-sur-Loire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Шузе-суьгӀ-ЛуагӀ, Аллонн (Мен а, ЛуагӀа а), БгӀен-суьгӀ-Аллонн, МонсогӀо, ПагӀне (Мен а, ЛуагӀа а), Сузе-Шампиньи, ТугӀгуант, ВильбегӀнье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВагӀенн-суьгӀ-ЛуагӀ&oldid=7817868»


ЛафгӀе — Википеди\n49°29′42″ къ. ш. 2°12′39″ м. д.HGЯOL\nЛафгӀе (фр. Lafraye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу Одивилле, ОгӀоегӀ, ГӀей-суьгӀ-БгӀеш, Веленн (Уаза).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЛафгӀе&oldid=7812878»


Баконн — Википеди\n49°09′34″ къ. ш. 4°20′18″ м. д.HGЯOL\nБаконн (фр. Baconnes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу ОбегӀив (МагӀна), МугӀмелон-ле-ГгӀан, МугӀмелон-ле-Пети, ПгӀон, Сен-ИлегӀ-ле-ГгӀан, Сет-Со.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Баконн&oldid=7811541»


Оьрсийчохь уггаре кIезиг таронаш йолуш а, хIусамехь чIана латто йиш йоцуш а болчу нехан мехкашлахь ю Кхарачой-Чергазийчоь. Стенна ду цигахь ваха хала? Муха хета эксперташна?\n"ТIедогIу рицкъ, ен харж, хIусам лелор" цIе а йолуш, 2018-чу шеран тIаьххьарчу кхаа баттах ша дина зераш довзийтина Оьрсийчоьнан статистикан урхалло (Росстат). 3,2% бен бац шайга тоъал рицкъ даккхало аьлла нах.\n48,2% Оьрсийчоьнан бахархой беха юурггий, бедаррий бен эца таро йоцуш, ахча ца тоьу царна машен, йийбар, чохь оьшу кхидолу хIума эца.\nРосстато билгалдаккхарца, уггаре эшна хьал долу кхо регион ю Тула мохк (даий, дохий бен ахча ца тоьу цигахь 80% бахархошна), Марий Эл, Кхарачой-Чергазийн республикаш (73% нах бу даа-доха бен таро йоцуш шинахьа а).\n"Социалан, экономикан массех проблема лаьтта Кхарачой-Чергазийчохь. Уггаре халанаш ю махка инвестицеш кIезиг кхачар, финансаш цатоар, ткъа цара оьшшучу хьесапе ца кхочуьйту махкара совдегаралла. Кара рицкъ цхьабосса ца кхочу бахархошна – тIех йоккха ю къечу наханий, хьолахошний юкъайоьлла башхалла, пачхьалкхан программаш кхочушъечу хьукматийн могIаршкахь лелачу конкуренцино алссам хьалдолчу тобанна бен аьтто ца ло белхаш долаэца", - боху "Кавказ.Реалиина" махкарчу къоьллин бахьанаш довзуьйтуш "Йиллина Кавказ" юкъараллин куьйгалхочо Камбиев Руслана.\nЭкперто бахарехь, тIаьххьарчу шерашкахь доларчу гIирсан хьал эшна, юкъара проблемаш дебна Кхарачой-Чергазийчуьрчу индустрин а. "Дефицит лаьтта индустрин дакъошкахь белхан гIирсашца, ширбелла белхан гIирс, ледара болх бо менеджменто, лахъелла арахьарчу мехкашца лела йохк-эцар, тIех беза бу кредитийн мах, уьш ца тоьу, ца тоьу махканна технологийн говзанчаш, дуккха а ду бахьанаш", - билгалдоккху Камбиевс.\nЦунна халахета шен даймохк – Кхарачой-Чергазийчоь – дахаран таронашца йиллина Оьрсийчоьнан уггаре а декъазчу регионашлахь лаьтташ.\n"Нехан карахь ахча дацаро, бахархой биллина кредиташна бецаш хиларо цхьа а маьIна ца дуьту вайна, экономика жигара яккха еза бохуш, деза къамелаш дан. Нахана хIинццалц республикехь белхаш латтийна индустрин хьукматаш дедацарна дIакъевлина я банкротийн новкъахь ю. Дукха хан йоццуш Арбитражан кхеле машенаш ен "Дервейс" компани а, Кхарачой-Чергазийчоьнан шекардоккхийла а банкрот хиларх лаьцна сацамбар дехна. Ткъа цара латтабора бахархошна белхаш", - дуьйцу "Йиллина Кавказ" юкъараллин куьйгалхочо.\nБелхазалла а лаьтташ, кхуьийла дац бахархойн хьал, метта ца даладало иза, боху Камбиев Руслана. "Ца эцча цадолучунна - кхачанна, молханашна - хьажо ахча доцчу бевлла бахархой, халла хене буьйлу, иза боккха сингаттам бу. Цундела мохк а буьтуш, дIаоьху кхузара белхан корматалла мел ерш", - жамIдо шен къамелан Камбиевс.\nОьрсийчоьнан ворхI субъектехь 10 процент лекхара ю белхазалла\nМахкахь белхан меттигаш яц, индустри дIалекъна, элира "Кавказ.Реалиига" Оьрсийчоь Денъяран партин" Кхарачой-Чергазийчуьрчу декъан куьйгалхочо Нашева Иннас. "Цкъачунна йолуш йолу хьукматаш халла юьйлу хене. ХIокху, я вукху меттехь белхалошна алапа дIа ца делла, бохуш, дукха аьрзнаш хьийсадо прокуратуре", - довзуьйту цо хьал.\nНашевас дийцарехь а ю Кхарачой-Чергазийчоь тIех дукха кредиташ оьцучу, ткъа уьш дIадала таро йоцчу регионех. "Нахе кегий декхарш а луш, царна тIе яккхий проценташ йоху фирманаш дукха ю махкахь. Дан хIума дацарна, нах реза хуьлу и кредиташ шайна тIехьерчо. Коррупциной, озабезамаший юууш ю республика, балха баха меттигаш яц могIарчу наханна, карийча а, 10-15 эзар сом бен ца ло царна, ткъа оцу ахчанах ца вахало", - элира политико.


Салат «Цезарь»: 5 рецептов | Кулинарные рецепты "ПоварЁшка! 47dd9d6a4c686400\nРататуй бери в рот и жуй!\nЦезарь — один их моих самых любимых салатов, готовлю его в основном по праздникам. Мне больше всего нравится вариант с курицей, с креветками делать пока не приходилось, но попробовать можно.\nОбожаю салат «Цезарь» как в классическом варианте, так и в разнообразных вариациях. Постоянно ищу какие-нибудь новые рецепты. Понравился вариант с креветками, попробую приготовить в ближайшее время)\nУже столько вариаций салата Цезарь придумано, что трудно сосчитать. Но мне все же нравится классический рецепт, хотя с креветками тоже вкусный получается. Больше люблю дома сама готовить, потому что в кафе или ресторанах не нравится качество приготовления: то несвежие продукты, то недовес. Мой совет: если хотите радовать семью этим салатом, то научитесь делать его сами.


Манонкур-ан-Вермуа — Википеди\n48°36′03″ къ. ш. 6°15′59″ м. д.HGЯOL\n6,68 квадратан километр\n▲343 стаг (2018 шеран 1 январь)\nМанонкур-ан-Вермуа (фр. Manoncourt-en-Vermois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мёрт а, Мозель а. Дозанашца йу Бюртекур-о-Шен, Куайвиль, Сен-Никола-де-Пор, Виль-ан-Вермуа. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Манонкур-ан-Вермуа&oldid=5170954»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 16:08.


Вошретьян — Википеди\nВошретьян (фр. Vauchrétien) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Мен а, Луара а. Дозанашца йу Бриссак-Кенсе, Фе-д'Анжу, Нотр-Дам-д'Аллансон, Сен-Жан-де-Линьер, Сен-Мелен-сюр-Обанс, Сулен-сюр-Обанс. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вошретьян&oldid=5158762»


Женикур-сюр-Мез — Википеди\n49°02′09″ къ. ш. 5°26′14″ м. д.HGЯOL\nЖеникур-сюр-Мез (фр. Génicourt-sur-Meuse) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Амбли-сюр-Мез, Дье-сюр-Мез, Ле Монтэрон, Рю-ан-Вуавр, Соммедье, Вилле-сюр-Мез. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Женикур-сюр-Мез&oldid=6786428»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 18:25.


Цхьорой Хьажбикара Къурейш\nСаг вовзар, цунца цхьацца бувзамаш хоттадалар тайп-тайпарча наькъашца хила тарлу. 90-гIа шераш чакхдоалаш, Сурхо тIарча ийс шера дешача школе балха нийсвелар со. Из юрт а цига даха тайпаш а зIамига волча хана денз дика довзаш волча аз ийслагIча классе дешаш йолча Танзила яхача йиIигага хаьттар:\n-Цхьорой бах укх юрта?\n-Цхьа цIа дах-кх, — аьлар дешархочо.\nИштта хайра сона Хьажбикара Къурейш а цун дезал а Сурхо тIа баха сайцалга. Из ше бIаргавайча, аз кхетадир агроном цу юрта мишта нийсвеннав. Лаьттанцарча безамо воалаваьвар из цига. Дуккхаза телевидене репортажашка, газеташ тIа даьча йоазошка гIолла хьалха сона вайна саг вар тха школе дагIача берий да. Укхаза дешаш хилар цун пхиъэ а дезалхо: ши йиIиги кхо кIаьнки. Берий нана яр школе дукхагIа хьаухаш хиннар. Из а сона дика бовзача, сона меттел мехка а цIихезача дезалера хьаяьнна саг я. Революционер хиннача Дахкилгнаькъан ХьакIаьша цIен тIара я Къурейша фусам-нана. «Сердало» газета редактор хиннача ХьакIаьша Ахьмада виIий Iалаудина йоI я из. Цул совгIа, вай республике дика вовзаш волча художника Дахкилгнаькъан Бекхана нанас яь йиша а я. Бераш деша гIерташ а хьаькъал долаш хилар а мичара хьадоагIа кхетаде хала дацар. Оалаш ма хиллара, буц массаза ший овлан тIара йоагIаш хул. Каст-каста гора сона Iуйрийна ший «Нива» оалача машенаца балха вода Къурейш. Цу хана аз кхетадир, берий дешара тIахьожам дукхагIа лоаттабер нана хIаний. Дийнахьа сарралца балха воаллача даьга ха хилацар школерча собранешка вагIа. ХIаьта цу гIулакхах дика лоархIайора Мадина. Болх боацаш-м из а яцар, хIана аьлча цIа леладе, пхе берага хьажа езар, коа беш яр, леладеш доахан дар. БархI далале школе кхача гIерташ водача сона, каст-каста дIухьалкхетар из, доахан Iулага дIалаьхка йоагIаш. Ше дийша фармацевт яле а, дезала гIулакх дезагIа хеташ, из болх битар цо. Къурейшеи Мадинайи дезал бахар, хIанз а бах, Кенч оалача моттиге.\nДаим арахьа лела везаш дар Хьажбикара Къурейша бе-беча шерашка даь балхаш. Наьсарен района боахамашка лаьттан беркат дебадеш, из ший мехкахошка дIакхачийта гIерташ, яьккхай цо ше болх берг хилчахьий мел яьккха ха. Фу дагадеха, мишта хержа хиннай цо лаьттанна доал дергдола балха говзал? Къурейш ваь хиннав 1952 шера май бетта 19-ча дийнахьа, вай Сибре дигача хана, Целиноградски областа Есильски района Есиль яхача юрта, РаIаса Хьажбикара а Саганаькъан Салангире Любова а дезале. Наьна цIи иштта нийсъялара бахьан да, ГIажарий-Юрта гIазкхашта (казакашта) юкъе ваьхача Салангире дерригача берий цIераш а цу тайпара хилар. КIаьнк — Сергей, йиIигаш — Любовь, Лена...\nДукхагIболча нахá Къурейш санна вовзе а, цун бокъонца йола, каьхаташ тIа дIаязъяь цIи Ахьмад я. Дукха ха ялале, цIабахка мукъа бенна цар дезал шоаш Iобигале баьхача Эккажкъонгий-Юрта боагIа. Цига дешаш, чакхйоаккх цо юкъера школа. ДIахо мичахьа деша гIоргва яха уйла яр, зIамигача сага саготдеш. Цун дукхагIа безам тIабодаш хиннараш истореца, архивашца болх беча наьха говзалаш яр. Амма юххьанца из деша отт физико-математически факультете. Арахьа из деша дIавахийта раьза дацар да-нана. Даь-дас РаIаса цхьа хьехар ду цунна. «Деза мел деннар хьадеш хилац; мехка а наха а накъавоалаш ваха веза». ЖабагIанаькъан Висан-Гири вовзаш, цунца цхьан юрта (Наьсар-Керте) ваьха, ший хана из бIаргавайна саг хиннав къоано. ВиIий-воIага оал цо, Висан-Гири дика къонах вар, ший болх дика бовзаш, хьабе ховш вар, из санна агроном хила веза хьох. Цо шийна харцахьардар аргдоацилга ховш волча Къурейша Сернаводскерча юртбоахама техникуме деша ваха лоархI, дукха ха ялале из уйла кхоачаш а хул цун (1972). Цига ше дийша ваьнначул тIехьагIа, ши шу совхозе болх беш доаккх. Цу заман чухь Сурхо тIа «Маяк» яха совхоз яцар, цигара лаьтташ цхьа отделени санна чудоагIар Эккажкъонгий-Юртарча («Экажевский») боахама. Къона агроном лакхара дешар дийша хилча бакъахьа хийтар боахама кулгалхошта, бетта 90 сом (цу хана дика ахча дар из) стипенди а телаш, Буро тIарча юртбоахама институте деша вахийтар из. Пхи шу даьлча (1982), дикагIйола шахьараш, доккхагIдола боахамаш леха ца гIерташ; ше деша дIавахийтача совхозе цIавоагIа зIамига саг. Цигара Сурхо тIа балха хьожаву из, ваха моттиг (цIа) еле. Иштта хьахиннай цу юрта Цхьорой тайпан болча наьха цаI мара йоаца фусам.\nЦу хана денз, дукхача а мехка чIоаггIа лоархIамеча а гIулакхаш тIа хиннав Хьажбикара Къурейш. «Экажевский» совхоза агроном, керттера агроном, директор хинначул тIехьагIа; балхах дика лоархIавелга а хайна, юртбоахамеи кхачани министерстве балха Iочувуг из. Лаьтта леладарга хьожача отдела керттера агроном хул цох. ДIахо дIайодача хана, цу отделá кулгал де а оттаву. Иштта цо къахьийгад «ГIалгIай Республике гIолла йолча российски юртбоахама центра» филиала хьаким волаш, правительствон председатела заместитель, ГIалгIайчен ахархой боахамийи юртбоахама коопертивайи ассоциаце председатель, «Сомий беш лелаер» («Садовод») яхача паччахьалкхен унитарни предприяте директор, «Маяк» яхача паччахьалкхен унитарни предприяте агроном волаш. Къурейш мел вовзача наха белгалдоах, из Iимерза, наьха мотт ховш, царца тá ховш саг хилар. ЙIаьххача хана тIера ца воалаш, юртбоахаме болх барах; цун йоккха поалхам я лаьтта леладеча, цох дикагIа пайда эцача даькъе. Ше дийша ваьнна, болх бе волавелча денз, мехка дик-дикагIдолча боахамашка ухаш, цар болх мишта бу хьожаш, царгара дика мел дар хьаIомадеш, лийннав агроном. Из хиннав Москверча ВДНХ, Краснодарерча, Ставрополерча, ГIаьбартой-Балкхарой республикерча боахамашка, кхыйолча моттигашка. Ше беш бола болх Iилманца бувзабеш, хьега къа мехка пайда лургболча тайпара хьегаш, хьавенав из даим. Цо кулгал деш, 2006-ча шера кийчъяь, тIаийцар «2007 — 2011 шерашка ГIалгIай Республике сомий бешамаш кхеяр» яха программа. Цо таро хилийтар сомий бешамаш лелаю керда предприятеш хьае. Хьехам а луш, цо ше тIахьожам а лоаттабеш, республикерча боахамашка эггара хьалха дIайийра Iов, рапс, соя, эспарцет яха баьцаш. Агроном даим дIадувча хIамашта юкъедоаладе гIертар дикал лакха йола а пайда лургбола а ялаташ; лаьтта хьаьндара а дикка терко йора цо, технологега хьежжа цунна эшаш дола гIулакх а лоаттадеш. Иштта беча балхо дикагIа дебийт дIадийнар, 30-35 процент лакхагIа хулийт чуэцаш бола хьувкъам.\nЛоаццача хана Цхьорой Къурейша тоаду фун ялат леладара гIулакх, баьцовгIашта зе деш йолча хIамашца къовсам лоаттабар, йIаьххача хана из мишта дIабахьа беза белгал а деш. Юртбоахама культурашта хулаш дола лазараш тахкар духьа хьаю лаборатори, цу чу таханарча замо дIадеххача тайпара аппаратура оттаяйт, болх бе лакхара говзал йола нах хорж. Ала деза, духхьал паччахьалкхенна гIо даь ца Iеш, цу даькъе республикерча бахархошта а цо новкъостал дора аьнна. Наьсарерча къаьнарча автовокзала юххе хьайийлла тика яр, ялаташта зулам деча садоахкача хIамашта етта молхаш йохкаш. Из а агранома гIонца хьаяь яр. Иштта къахьегар бахьан долаш, чуэцача ялатий дикал дуккха лакхагIа хулар, дIаде фу 80-85 процент шоай низашца Iалашде йиш хулар. Деррига цо мел деш дола хIама тIадерзадаь дар, республике кхедеш дола лаьттан беркат дикагIа, дукхагIа, наьха унахцIенон зене хургдоацаш хилийтара, баха нах ма хулла шоай мехкарча, вешта аьлча, Россе лаьттан тIа кхебеча хьувкъамца Iалашбара.\nТахан а кхоана а вай юртбоахама эшаргбола къона болхлой кийчбеча а дикка дакъа лоацар цо, цунгара къахьега Iомабенна кагий нахи мехкарийи карарча хана толамаш доахаш болх беш ба тайп-тайпарча моттигашка. Иштта къахьега Iомабаьб цо, зIамига болча хана денз, ший дезалхой а. Сакхетарг хилча денз, царех хIаравар коа-карта фу де деза ховш, доаханга-жега хьожар малагIа ва, беша къахьегар малагIа ва ховш, хьалкхийнаб. Цудухьа хIанз а ба къахьегама тIера, шоашта караденна балхаш дизза а цIена а кхоачашдеш.\nКъурейша нахá гIо ду ше яздеча книжкашца а. Масала, цо российски журналаш тIа а газеташ тIа а кепа йийттай лаьттанца къахьегара хетаяьча статьяшта. Иштта цо яздаьд «Коара сомий беш», «Мишта кхеергья ший коа сомий беш?» яха книжкаш. «ГIалгIай республикан сомаш кхебеча лаьттай таронаш йовзар», «ГIалгIай Республикан агроклиматически хьалаш» яхача книжкай авторех цаI ва из. Цунга хьежжа да цо Iилман даькъе даьха толамаш. 2004-ча шера цунах хул юртбоахама Iилмай кандидат. Цу шера елар цунна «ГIалгIай Республикан гIорваьнна юртбоахама болхло» яха цIи а. «ГIалгIай Республикан Iалама хьалашка хьежжа коашкарча а промышленни а сомий бешамаша лу пайда» яхача темах язбаьбар вай мехкахочо ший Iилман болх. Из а кхыдола а цун Iилман лехамаш йIаьххача заман чухь чIоагIа накъадаьннад ахархошта. Хаоттам дика боацача моттигашка а лакхара хьувкъам чуэцийт цар, вайцига юртбоахама культураш кхеечарга. ГIалат далийта моттиг хуле, хьехам бала ховш, харцахьа дер тоаде ховш ва 40 шера лаьттан къайленаш гучайоахаш, цунца болх бе ше а нах а Iомабеш хьавоагIа саг. 1996 шера (25 шу хьалха) «Наьсарен оаз» яхача газета 7-ча (138) номер тIа кепа теха цун статья йийшай аз. «БIаьсти тIайоагIа, бакъда цунга во кийчлу» яхаш я из. Ялаташ дIадерца бувзабенна болх кхоачам боллаш дика лелац, яхаш, дувц автора ший йоазон тIа, из гIулакх талмаста леладу боахамаш а хьехадеш. Укхаза дукхагIа дувцараш Наьсарен района боахамаш да. Гота балхаш дика дIадахьара эшаш да дIаде фу, лерттIа болх бергбола техника, эшача боараме йола удобренеш, гирбицидаш, яхаш белгалдоах агронома, царех цхьадола хIамаш хIанзчул тIехьагIа Iалашде дезаш хилар кертахдоахаш. Кхоачам болаш яц дIае еза коартол, тоъаш дац хьажкIий фу, генараш, кен. Цу дешаша саготдайт. ДIахо автора дувц техника во кийчъяьеце а, удобренеш кхоачам болаш цахилар, иштта кхы дIахо а. Духхьал агронома е паччахьалкхен болхлочун говзал хинна ца Iеш, журналиста говзал йолаш а ва Къурейш. Цудухьа цунна вIалла хала дац, Iо а хайна, газета лаьрхIа дола йоазув де. Алхха юртбоахамах яздаь ца Iеш, цу тайпара йоазош цо ду вай къаман истореца дувзаденна а. Сона хезачох, цо бIарчча книжка яздаьд ЖабагIанаькъан Висан-Гирех лаьца, из арадаккха безам болаш, къахьегаш ва Хьажбикара Къурейш.\nУкх тIехьарча хана, каст-каста хаза йиш я, Iажаш е кхыбола сомаш боагIача боармал дукхагIа молхаш йийтта кхебаьб оалаш. Цу тайпара сом унахцIенон кхераме ба. Ше болх беш хиннача «Сомий беш лелаер» яхача ГУПе цу тайпара хIама ца нийсдалийта гIертар вай мехкахо. Цун болхлоша (уж 70-80 вар) кхебаь сомаш бовза йиш яр цхьаццадолча гойтамашка (выставкашка) гIолла. Цу тайпара моттиг нийсъелар 2017-ча шера. Из ювзаенна яр IV-ча республикански экономически гулламца. Цига Къурейша предприяте гойтар шийна фу карагIдоал, дийцар малагIа сомаш кхебу. Царех бар Iажаш «Либирти», «Флорина», «Прима», «Айдарет», «Iан банан»; кхораш «Киффер», «Талгарски хозал», боккха комса хьач «Стенлей», малина, кхыдола Iалама совгIаташ. Уж шедар, ма хулла кIезигагIа молха тохаш, наьха унахцIенон Iаткъаргдоацаш, кхеде гIертар предприяте директор а цун болхлой а. Цар беча балхах дика дийцадар цу деношка (3 октябрь, 2017 шу) арадаьннача «Сердало» газето.\nКъаьстта дувца безам ба са, Къурейша хьалхале лелаеш, чакхдаьккхача лоархIамеча а вай къаман вахарера хоза моттиг хинна дIаэттача а цхьаькха цхьан хIамах. Из моттиг ювзаенна я 2012-ча шера, вай республика кхоллаенна 20 шу дузаш, хьадаьча мехка хьовлаца. Цу хана из правительствон председатела заместитель вар. Президента Евкурнаькъан Ювназ-Бека цунна тIадилладар цу тайпара хьовла хьадергдола хьал вIаштIехьадаккхар. Ховш ма хиллара, хьовла хьаде ховш бола кхалнах дукха ба вай мехка, хIана аьлча цар из хьаду мархий бетта сагIа дала, саг веннача-ваьннача, нах вIашагIкхетача кхыча моттигашка. Из хьаде ховргдараш корабир республикан кхаь района хьехархошта юкъера. ЖIайрахьа район гаьна йоландаь, кхалнаха баха-бахка хала хургдар, цудухьа уж юкъеэзабацар цу гIулакха. Ерригаш цига дакъа лаца раьза хиннараш яр 400 кхалсаг. Цу гIулакха эшаш хилар 170 бурка яй, ишттал пескаш, 170 газа пешк, 100 метр дIаьха истол. Iаьдало цхьа кепиг ца доадеш, 4 тонн хьоар, шекар, даьтта Iалашдир наха шоаш. Iуйрийна 11 сахьат даьлча дIаайттача кхалнаха къахьийгар сайран 7 сахьат даллалца. Юххера, цох хьахиннар дар 5 сантиметр сома, 80 сантиметр шера, 100 метр дIаьха, 4 тонн 131 кийла дозал дола гIалгIай хьовла. Цул доккхагIа хьовла дунен тIа хьадаь моттиг хиннаяц хIанзалца. 2009 шера жугтий мехка хьадаьчун дозал 3 тонн 60 кийла мара хиннадац. Кхыча дешашца аьлча, гIалгIай «Мехка хьовло» дунен керда рекорд оттаяьй.\nИз хьовла хьа мишта ду хьажа баьхка хиннаб дуккхача моттигашкара хьаьший. Царна юкъе хиннав «Россе рекордий книжкан» керттера редактор Свистунов Алексей. Сурташ даьха; шорал, дIоахал, сомал дистад цо; Россе рекордий книжка тIа дIаязде а, цул тIехьагIа Лондоне дIадахьийта а; «Гиннеса рекордий книжканна» юкъехьоргдолаш. Из хIама бIаргаго, цох язде вена хиннав вай мехкара а доазол арахьара а 120 журналист. Хьовла даа ха тIакхаьчача, ах сахьат ха ялале, диа а дIа-юха дихьа а дIадаьнна хиннад из мерза, цIайга кийчдаь даар. Из деррига гIулакх вIаштIехьадаьккхар а, чакхдаьккхар а, цун доакъашхошта баркал аьннар а Цхьорой Къурейш вар.\nДуккхача наха вовзаш, везаш, гаргалолаш йолаш ва вай мехкахо. Цун хьоашал хиннача нахах хиннав Сийлахь-боккхача Даьймехка тIема доакъашхо, парте Урус-Мартановски а Ачхой-Мартановски а райкомий хьалхара секретарь, Нохч-ГIалгIай АССР юртбоахама министр хинна Русин Василий Фёдорович. «Нохчашцеи гIалгIашцеи хинна са вахар» яхача книжка тIа Русина дикача оагIорахьара вовзийт вайна Цхьорой Къурейш. ХIаьта Къурейша ше яхачох, из книжка арадоаккхаш цхьацца гIо-новкъостал деш хиннав из вай мехка хьалкхийнача, ваьхача, болх беш хиннача эрсечоа. Из волча хийла хьоашалгIа ваха а хиннав. Ше цига мел водача хана, Василий Фёдоровича вайнаьха кхача кичбайтар цIагIарчарга, яхаш, дагалувц Къурейша.\nДика болхло, ший гIулакх кIоаргга довзаш вола саг санна, дезала дика да а ва из. Тахан цун къонгаш, мехкарий кхийнаб. ХIаравар цхьацца гIулакха тIа ва. ЙиIигаш Танзила, ПаьтIамат маьре бахаб. Шоаш бахáча товш боахк. КIаьнкаш: Батыр, Мухьмад-Башир, ИбрахIим — школа яьккха баьнна, цхьабараш лакхара дешар дийша, къахьегаш ба. Уж лертIа хилар, нийсача новкъа бахар а ба боккха болх.\nКъурейша мел хьийга къа ца зувш дисадац. Паччахьалкхено тайп-тайпара лоархIаме совгIаташ тийннад цунна. Царна юкъе я республикан кулгалхочо енна сийлен грамоташ, «Республикан 25 шу дизар» яха майдилг, «Экажевский», «Маяк» яхача боахамий грамоташ. Россе агропромышленни комплекса профсоюзаша а белгалваьхав из а цо доаха къахьегама толамаш а. 2007 шера Россе юртбоахама министерствос дошо майдилг а еннай вай мехкахочоа.\nЦхьаькха цхьа хIама а да са белгалдаккха безам болаш, сона чIоаггIа лоархIаме а хеташ. Хьажбикара Къурейш ший наьна мотт дукха безаш, из бовзаш, ший бераша из бувцаш хилча дика хеташ ва. Цун мел долча берашта, уж школе деша дагIача хана, гIалгIай мотт, литература хьехаш хиннав со. Цунца чам болаш, Iомабора из кIаьнкаша а йиIигаша а. Нагахьа санна цIагIа дас-нанас цу метта сий ца доре, из иштта хургдацар. Беррига дай-ноаной а уж санна шоаш малаш ба, мичара ба ховш хилча а, бицбенна дIабоалаш латта вай гIалгIай мотт цар бийцача а, дика хетаргдар сона.\nКъурейш санна йоккха балха поалхам йола нах кIезига бисаб вай къаман. ХIаьта а сатувса лов, боккхагIчаргара масал а эцаш, къона агрономаш кхерга. ТIаккха Хьажбикара Къурейша дIаегIа гаьнаш санна, наьха хьашташ кхоачашдеш, къаманна гIо деш, шоай гIулакхашца гIалгIашта салоIам беш, хургба уж а.\nХьажбикара Къурейши Россе юртбоахама министр Алексей Гордееви\nЦхьорой Къурейши Социалистически Къахьегама Турпал Коазой Бахьаудини


Марн-ла-Валле — Википеди\n48°51′33″ къ. ш. 2°35′55″ м. д.HGЯOL\nМарн-ла-Валле картан тӀехь\nМарн-ла-Валле (фр. Marne-la-Vallée) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца ю . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Марн-ла-Валле&oldid=5171423»


Бехктакхаман гIуллакх долийна Италин министрна дуьхьал\nМарсхьокху-бутт 26, 2018\nИтали -- Diciotti хIордан кемана тIехь латтош бу мухIажираш.\nИталин Iедалша кIирандийнахь бакъо елла Сицилерчу Катания гIалан портехь лаьттачу Diciotti хIордан кемана тIера охьабисса Африкерчу пачхьалкхарчу мухIажирашна. Иза хилла, Католикийн Килс а, Албанин а, Ирландин а Iедалш а мухIажираш тIеэца реза хиллачул тIаьхьа.\nПхеъа дийнахь сов и нах латтийра кемана тIехь Италин чоьхьарчу гIуллакхийн министро Салвини Маттеос. Сальвини ву "Лига" олучу мухIажирашна дуьхьал яьллачу популистийн партин векал. Цо чIагIдора, цкъа дуьххьара кхечу пачхьалкхаша дош дала деза и нах шаьш тIелоцур бу аьлла, бохуш.\nИталино лелийначунна критика йина Евробартана юкъайогIучу кхечу пачхьалкхаша. Ткъа Салвинина духьал долийна бехктакхаман гIуллакх. Министрна бехке дуьллуш ду бакъо йоцуш нах лаьцна латтор а, шен даржо луш йолчул а алсам бакъонаш шена тIеэцар а.


Дизайн бара 5. Фото 2018-2019\n→ Дизайн бара 5\nДизайн бара 5. Фото 2019


Коьрта агIоХьадисФикъхIIелам-нахКхетамашДела хьахорСайтах лаьцнаЖайнийн цIершХаттаршна жоьпашВайн меттан жайнаш АудиоХьешан тептарКехат язде соьгаВайн маттахь сайташ\nХьадис ФикъхI Дела хьахор Кхетамаш Жайнийн цIерш Сайтах лаьцна Къинхетаме а, къинхетам беш а волчу АллахIан цIарца!\nМуххале а, цу хIуманаша цаьрга керста дайтина, уьш дозанал тIехбовлийтина. Царна вицвелла АллахI, шайна деллачух баккхийбеш хилла уьш, цара аьлла: «Тхол чIогIа ницкъ болуш мила ву?» Царна моьттина шаьш лийр дац аьлла, шаьш шайн гIаланашкара а, бошмашкара а цкъа а арадевр дац аьлла.\nСОЛИХЬ Делера салават а, салам хуьлда цунна\nТIаккхка гIаьттина Солихь шен къома юкъахь, шен аз айдина олуш:\n﴾ХIай сан къам! Iибадат де АллахIана, Иза воцург кхин Дела вац шуна﴿.\nБелабелла хьолахой, цара аьлла: «Пекъир яI! И хир ву элча? Цуьнан йа гIала а яц, йа беш а яц, цуьнан йа ялта а дац, йа хурман дитташ а дац! Ткъа муха хир ву хIара элча?» ХЬОЛАХОЙН ХАРЦ КХАЙКХАМ\n«Ткъа шу шаьш санна долчу адамана муьтIахь хилахь – делахь шу эшаме хилларш ду». «Шу дала а делла, шух латта а, даьIахкаш а хиллачул тIаьхьа шу денлур долуш ду бах цо шуьга?» «ХIара вайн дуьненан дахар бен кхин дахар дац, дала а ле вай, ден а ло вай, гIовттор долуш а дац вай».\n«АллахIана тIе харцо кхоьллина стаг бен вац иза, йа тхо цунах тешаш а дац». ГАЛ ХИЛЛА ТХАН МОТТАР\nКерстадина наха Солихьана, ца тешна уьш цунах. Солихьа шайна хьехар дича, цIунашна Iибадат дарх уьш бухатоьхча, цара аьлла: «ХIай Солихь! ЧIогIа дикачу цIийнах кIант вара хьо, нийса кхетам болуш кIант вара хьо, хьо нахана юкъахь чIогIа баккхийчерах, уггар сий долчерах хир ву моьттуш дара тхо. Хьо хьенех а, муьнех а санна хир ву моьттуш дара тхо, ца хили хьо иштта. Хьан хенара хилларш а, хьол хьекъалца лахара хилларш а баккхий къонахий хилла дIахIиттина.\n﴾Хьо – шайна бозбунчалла лелийначерах (цхьаъ) бен вац. Хьо тхо санна адам бен дац; цхьа билгало я тхуна, нагахь санна хьо бакълуьйш болчерах велахь﴿\nТкъа аш лерам бе хIокху эмкалан,\n﴾цхьа а вон хIума а ма хьакхадалийта аш цунах – (аш и дахь) гергга долчу Iазапо лоцур ду шу﴿.\nСолихьана хиъча, эмкална урс хьаькхна хилар, халахетта цунна чIогIа, цо аьлла нахе:\n﴾Марзо эца шайна шайн хIусамехь кхаа дийнахь, харц йоцуш хIоттийна хан ю (шуна) иза﴿\nХIижрат дина кхелхина вахана Солихь а, АллахIах тешаш хилларш а цу декъазчу гIалара. ХIун дийр дара цара цу чохь? Араваьлла Солихь, белла Iохкучу шен къоме хьоьжуш, тIаккха цо аьлла сингаттамечу озаца:


Мемориал: Нехан долахь йолу хIусамаш дIахьокхур ю Куршлойн-эвлахь\nКуршлойн-эвла. Архивера сурт.\nНохчийчуьра Iедалш дагахь ду Куршлойн-эвлахь долахь долу 37 цIа дIахьакха. Царна юкъахь ду "Мемориалан" Нохчийчуьрчу декъан куьйгалхочуьнан Титиев Оюбан цIа а, хаам бо Маршо Радион Оьрсийн сервисо, "Мемориал" центран тIе а тевжаш.\nБакъонашларъярхойн вовшахтохаралло арахецначу пресс-релизехь дуьйцуш ду, бахархошна шайн хIусамаш йохор ю хиина хиларх лаьцна Чиллан-беттан 5-чу дийнахь, администрацин векалша шаьш маьждиг долчу гуламе кхайкхича.\nIедалан векалша хаам бина нехан хIусамийн метта махбаран центр хйийр йолуш ю, ткъа уьш долахь йолчера цхьа кIира ду дIакхалха аьлла.\n"Мемориало" билгалдаккхарехь, Куршлойн-эвларчу бахархошна лур ю аьлла керла хIусамаш, амма кхин хIара ду аьлла сов хIумма а ца дийцина. Цул сов, хIусамашна чуьра арабохучу нахаца ца бина кехата тIехь чIагIбина болу цхьа а барт.


Изоляторшкахь бахкочу гIалгIайн жигархоша орца доьху шайн мехкан куьйгалхочуьнга\nЧемурзиев Бараха, Мальсагов Мусас, Нальгиев ИсмаьIала, Хаутиев Бахьавдина, Саутиева Зарифас, Магасера шайн гулам бохо хьажийначу полицина дуьхаьлоярна лецццарх, ГIалгIайчоьнна гонахарчу мехкийн изоляторшкахь латточу жигархоша, кхайкхамбина шайн республикин куьйгалхочуьнга Калиматов Мохьмад-Iелига. Цунах лаьцна хаамбина «Кавказ. Реалиига» жигархойх цхьаьннаy адвоката Абубакаров Мохьмада.\nЖигархоша дагадоуьйту шаьш лецна борхIалгIа бутт хилар, яздо, шайн бехк зуьйш талламчаша бечу балха тIехь шайна харцонаш гучуюьйлу, бохуш.\n«Тхо ду юкъараллийн куьйгалхой, хьехархой, юристаш, синбахам Iалашбечу меттигийн белхахой. Ца дина оха зуламаш, амма пачхьалкхан мостагIашца санна ю тхоьца юкъаметтигаш», - боху «Кавказ.Реалиига» кхачийначу дIахьедаран копи тIехь.\nТаллам низам а талхош дIахьо, «тхуна тIехь таIзар стенгахь латто деза шаьш-шайггара къастадо талламчаша: ГIебарта-Балкхаройчуьрчу, ХIирийчуьрчу изоляторшкахь кхобу тхо, кхолламаш къастабо тхан Ставрополерчу кхелаша», «нийса дац ГIалгIайчуьра иттаннаш махкал арахь жоьпалле а ийзабойтуш, ГIалгIайчуьра Iедал юьстахлаттар», оцу суьрто бойур бу гIалгIайн шайн Iедале болу тешам, къам эгIор ду Iедалца, яздина жигархоша.\nАдвоката Абубакаров Мохьмада дийцарехь, лецна латтораш «кхета талламчийн, кхелийн балха юкъагIерта бакъо мехкан куьйгалхочун йоцийла, амма ю цуьнан куьйга кIел лецначаьргара хьал тидамехь латто а, шен хьукматийн ницкъашца талла а, мехкан куьйгалхочунна ган деза шен махкахойн бакъонаш хьоьшуш хилар, иза кхеташ хила веза лецна латтораш муьлхачу бахьаница халкъанна юкъара дIабаьхна».\nЯхначу бIаьста Магасехь гуламе бевлира Нохчийчоьнанний, ГIалгIайчоьнанний дозанаш билгалдохуш Iедалхоша хIоттийначу бертан документна резабоцу бахархой. ХIетахьлера мехкан куьйгалхо Евкуров Юнус-Бек даржера дIавала веза, дозанах дерг юхакъасто деза, бохура протестхоша. Амма гулам шолгIачу дийнахь дIасалаьллира Iедало. Оцу муьрехь полицин белхахошна дуьхьаллаьттина, летта аьлла, лецна, изоляторшкахь латтош ду жоьпе ийзийначу 35 стагах цхьа дакъа.


Буньола — Википеди\n39°41′48″ къ. ш. 2°41′59″ м. д.HGЯOL\nХайме Исерн Льядо[d]\n84,7 квадратан километр\n▲7037 стаг (2021)\n07110, 07193, 07349\nБуньола (кат. Bunyola) — Испанин Балеарийн гӀайренаш провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 84,7 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 240 метр. Дозанашца йу Аларо, Санта-Мария-дель-Ками, Маррачи, Пальма[d], Вальдемоса, Дейя, Сольер, Эскорка муниципалитеташ.\n4910 ↗5114 ↗5237 ↗5291 ↗5475 ↗5574 ↗5792\n↗5910 ↗6026 ↗6172 ↗6232 ↗6276 ↗6619 ↗6662\n↗6706 ↘6669 ↘6636 ↗6714 ↗6809 ↗6895 ↗7037\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буньола&oldid=6720940»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 00:47.


Высшая Лига Хитов Радио Шансон (2016) | Скачать бесплатно\nПуть: Главная сайта » Музыка » Высшая Лига Хитов Радио Шансон (2016)\nНазвание: Высшая Лига Хитов Радио Шансон\nРазмер: 705.12 MB\n001. Дмитрий Касаткин - Маэстро\n002. Александр Казанцев (Сотник) - Интелегент\n004. Юрий Востров - Поезд Жизни\n005. Happy Sovok - Ангел Мой\n006. Олег Гетманский - Лучшая Из Лучших\n009. Мила Иконская - Старый Корабль\n010. Сергей Сорос - Снег\n012. Руслан Исаков - Как Жил Я Без Тебя\n013. Людмила Шаронова - Не Мешайте Женщине Любить\nНе забудьте оставить оценку и поделиться "Высшая Лига Хитов Радио Шансон (2016)" со своими лучшими друзьями!\nНаша Весна С Радио Шансон (2016) ...


8 эзар тонн кхачанан сурсаташ хIаллакдина Оьрсийчохь\nСтохка Марсхьокху-баттах дуьйна, Евробертана а, Iамеркина а дуьхьал эмбарго а кхайкхийна, шайн махка дан дихкина 8 зар тонн кхачанан сурсаташ хIаллакдина Оьрсийчохь. Россельхознадзоро бинчу хаамца, дукхах долу хIаллакдина сурсаташ ду стоьмех а, хасстоьмех а дина.\nОьрсийчохь хIаллакдинчу жижигах а, шуьрех динчу сурсатийн терахь ду 250 тонн.\nКхачанан эмбарго кхайкхийра Оьрсийчоьно 2014-чу шарахь, дийцарехь, шайна дуьхьал кхайкхийначу санкцешна жоп луш. Оьрсийчу дан дихкина, ша аьлча, жижиг а, цуьнах бина кхача а, шура а, чIара а, стоьмаш а, хасстоьмаш а.\nСанкцеш хьакхалуш долу сурсаташ хIаллакде аьлла указ арахийцира Оьрсийчоьнан президенто 2015-чу шарахь Марсхьокху-беттан 6-чу дийнахь. Схьадаьхна сурсаташ дагадо, тракторшца а, булдозаршца а хIаллакдо.


Канск — Википеди\n56°12′ къ. ш. 95°42′ м. д.HGЯOL\n96,3 квадратан километр\n↘91 018 стаг (2016)\nКанск (оьрс. Канск) — Российн Федерацин гӀала, Красноярскан мехкан Канскан кӀоштан административан центр.\n250 ↗600 ↗1112 ↗2000 ↗2486 ↗7537 ↗15 032\n↗19 000 ↗24 600 ↗41 600 ↗61 000 ↗82 662 ↗90 000 ↗91 000\n↗93 935 ↗95 000 ↗98 000 →98 000 ↗100 652 ↗101 000 ↗106 000\n→106 000 ↗108 000 ↗110 187 ↘110 000 →110 000 →110 000 →110 000\n→110 000 →110 000 ↘109 000 ↘108 000 →108 000 ↘107 500 ↘107 400\n↗108 100 ↘103 000 →103 000 ↘102 200 ↘102 000 ↘101 600 ↘100 300\n↗100 453 ↘97 320 ↘94 226 ↘94 042 ↘93 060 ↘92 575 ↘92 142\n↘91 658 ↘91 018\n↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Народная энциклопедия «Мой город». Канск. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 17 январехь. Теллина 2014 шеран 17 январехь.\nКанскан кӀоштан индексаш\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Канск&oldid=8447613»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 22 май, 01:04.


ВигӀе-ле-ГгӀан — Википеди\n▲1366 стаг (2019 шеран 1 январь)\nВигӀе-ле-ГгӀан (фр. Virey-le-Grand, фр. Virey) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу ЛессагӀ-ле-Насьональ, КгӀиссе (Сона а, ЛуагӀа а), Fragnes-la-Loyère[d], ЖегӀжи, Ла-ЛуаегӀ, Сассне.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВигӀе-ле-ГгӀан&oldid=7819861»


19:36, Декабрь 31, 2020 Комментатору "Матч ТВ" Константину Геничу стало плохо во время трансляции матча Ла Лиги "Гранада" - "Валенсия". "Пелена перед глазами, сердцебиение как пулеметная очередь, голова закружилась. Не понял, ......


Украинина гIо дан некъ лохуш ю Малхбузе\nIамеркан Цхьаьнатоьхна Штаташ -- Iамеркан пачхьалкхан секретар Керри Джон ву (Аьт) Украинан премьер-министрца Яценюк Арсенийга салам луш (Аьр) Вошингтонера пачхьалкхан Департаментехь, 12Заз 2014\nГерманин, Цхьанатоьхначу Штатийн куьйгалхоша Украинин хьокъехь кхоьллинчу белхан тобан цхьаьнакхетар дийцаре дина, ткъа G-7 тобан финансийн министраша Украинина дан лерина долу гIо билгалдаьккхина.\nЕарин буса немцойн кацлерца Меркел Ангелица рогIера телефонехула зIе хилира Цхьаьнатоьхначу Штатийн президентан Обама Баракан. Цара дийцаре динарг кху деношкахь кхоьллинчу „Украинин хьокъехь контактийн тоба“ цIе йолчу тобан кесталгIа дIадахьа леринчу цхьаьнакхетар дара.\nЦхьаьнатоьхначу Штатийн, Оьрсийчоьнан, Украинин арахьарчу гIуллакхийн министраший, ткъа иштта Евробертан арахьарчу гIуллакхех а, кхерамазаллех а йолу лаккхара комиссар Эштон Кетриний – и виъ стаг ву цу тобанна юкккъе вогIуш. Ткъа церан хьалхара цхьаьнакхетар, Украинехь а, цунна гуонахь а кхолладелла кризисан хьал политикан некъашца аттачу даккхар Iалашо йолу, охан беттан верхIитталгIачохь Женевехь хир ду.\nЦу кризисах хьалхаваларан некъ, - лоьхушберг,- политикан некъ белахь а, амма Цхьаьнатоьхначу Штатийн президента Обама Барака шен Меркелца хилачу къамелехь кхин цкъа а билгалдаьккхира, нагахь санна Оьрсийчоьно кхин дIа Украинерчу хьолана эскалаци йен гIулчаш яхахь, тIаккха Цхьаьнатоьхна Штаташ а, Евробарт а, царна тIетовжуш йолу кхин дIа йолу пачхьалкхенаш а кийча хила еза, Оьрсийчоьнна дуьхьал кхин а луьрох санкцеш юккъеяха, аьлла.\nНагахь санна керлачу санкцешка гIуллакх долуш хилахь, ши де хьалха Цхьанатоьхначу Штатийн пачхьалкхан секретара Керри Джона билгал ма-даккхара, уьш „Оьрсийчоьнан экономикан уггаре а мехалчу агIонех хьакхалур ю“. Цу мехалчу агIонашна юккъехь ю энергетика а, банкийн сектор а, тIеман гIирсаш кхиоран дакъа а.\nХIинцалц схьа Iамеркано а, Евроберто а юккъеяьхна санкцеш Оьрсийчоьнна, цуьнан куьйгаллера бIех стагана ша-шенна бен, юкъарчу хьесапехь экономикана башха лазаме ца хиллехь а, амма баханчу зазадоккху беттан 20-чохь Обама Барака куьг а яздина, амма хIинца а нуьцкъале йовланза йолчу санкцийн могIа Кремлана хилла ца Iаш, йоллучу пачхьалкхенан экономикна а вуно Iаткъаме хир ю аьлла хеташ бу аналисташ.\nВенерчу университетан белхахочунна, политологин Iилман магистр волчу Чапханов Русланна а хета, хIинцалца схьа Малхбузено Оьрсийчоьнна дуьхьал яьхна йолу гIулчаш мискъазаратталла бен яцахь а, амма цу пачхьалкхан экономикана боккъал а лазаме дерг хIинца а гучудаланза ду, аьлла. Цуо дийцарехь, уггаре а хала ловр ду Оьрсийчоьно Малхбузера лаккхарчу технологийн сурсаташ чудан йиш йоцуш ша йисар.\nЧапханов Руслан: „ХIинцалца кхин хIара аьлла и санкцеш йолаелла яц. IАмеркано йинарш кхин башха я оьрсийн пачхьалкхенна а, я бахархошна а зе долуш яц. Делахь а, цаьрга цхьана дийнахь ялур йолуш яц уьш, кечам бан безаш ю. Амма Путинна ма-моьттура, атта дIадоьрзур долуш хIума дац иза.\nХIунда аьлча альтернатива оьрсийн яц. Цара шаьш БРИКС (Бразили, Оьрсийчоь, Инди, Китай, Къилбаседа Африка) цхьаьнакхетаралле юккъе йогIучу пачхаьлкхашкара сурсаташ оьцур ду боху, Малхбузено санкцеш яхь. Амма Оьрсийчоьно хIинцалца схьа а оьцуш ду цаьргара сурсаташ. Делахь а Малхбузера санна лаккхара технологеш йолу сурсаташ БРИКС юккъерчу пачхьалкхашкахь дац“.\nЧапханов Руслана ма-аллара, шена муьтIахьчу пачхьалкхашкахь а, я Китайхь а Кремлан эца меттиг боцучу лаккхарчу технологийн сурсаташна юккъе догIуш ду, масала, заррат герзийн реакторшна оьшуш йолу чалхаш а, яйнаш а, ткъа иштта кхиинчу механикан гIирсаш а, чалхаш а. Оьрсийчоьнан шен и тайпа гIирсаш кхуллу технологеш яц, ткъа церан доккхаха долу дакъа цуо Цхьанатоьхначу Штаташкарий, Европерий оьцуш ду.\nКхин цхьа хIума а вуно Iаткъаме хила там бу Оьрсийчоьнна, нагахь санна Малхбузено керлачу санкцийн кочар юккъеяккхахь. Иза молханашца доьзна хьал хир ду, тергамхоша дийцарехь. ХIунда аьлча, цу махкахь духкуш долу фармакологин сурсаташ 70 процентана кхечу пачхьалкхашкара, уггаре а хьалха Европерий, Цхьаьнатоьхначу Штаташкарий чудахьаш ду.\nАла догIу, Вашингтонехь вовшахкхеттачу G-7 тобан финансийн министраша а еарий дийнахь шайн агIор билгалдаьккхира, Оьрсийчоьнна дуьхьал кхин а алсамох санкцеш йохург хилар, нагахь санна цуо шен Украинера лелам хийца ца хийцахь. Дуьненан нуьцкъалчу ворхI пачхьалкхенан финансийн министарш вовшахкхеттера, Украинера экономика стабиле ерзорхьама цу пачхьалкхана дан дезаш долу гIо дийцаре дан. Гергарчу шина шарахь Украинина 18 миллиард долларан гIо дан барт хилла церан. Бакъду, и барт Дуьненаюкъарчу Валютийн Фондо тIечIагIбан безаш бу.


БХБ-ЫН САЙД Х.БАДЕЛХАН: ГАЗАРЗҮЙН МЭДЭЭЛЛИЙГ НЭГТГЭЖ, ХЭРЭГЛЭЭНД НЭВТРҮҮЛЭХ ШААРДЛАГАТАЙ\nЗасгийн газар | 2019-07-09 10:16:43 | УНШИСАН: 423 | postcron\nБарилга, хот байгуулалтын сайд Х.Баделхан өнөөдөр Бүгд найрамдах Солонгос улсын “Чумдан” компанийн төлөөлөл, судлаачдыг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтад Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газрын дарга Ц.Ганхүү, БХБЯ-ны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Д.Баярсайхан, Хот байгуулалт, газрын харилцааны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Гүнболд болон Солонгос Улсын “Чумдан” компанийн төлөөлөл оролцлоо.\nБНСУ-ын “Чундан” байгууллагын төлөөлөгчид манай улсын том болон дунд масштабын зургийг хэрэглээнд гаргахаар “Иргэдийн амьдрах нөхцөлийг сайжруулахад ашиглах утсан болон утасгүй вэб орчны Газар зүйн мэдээллийн системийг байгуулах” төсөл хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байгаагаа БХБ-ын сайд Х.Баделханд танилцууллаа.\nӨмнө нь Улаанбаатар хотын суурьшил бүхий хэсэгт буюу 265 км2 талбайд 1:1000-ны масштабтай байр зүйн зургийг агаарын зураглалын аргаар БНСУ-ын буцалтгүй тусламжаар хийж байсан юм. Энэ зургийг утасгүй вэб орчинд ашиглаж болохоор хэрэглээнд гаргах нь иргэдийн хэрэгцээ шаардлага, өнөөгийн цахимжсан мэдээллийн эрин зуунд чухал нөлөөтэй юм. Төслийг бодит агшны вэб GIS системд тулгуурлан, нээлттэй эх үүсвэрийн программ хангамж ашиглан гурван жилд хийж гүйцэтгэхээр төлөвлөсөн байна.\nДээрх төсөл хэрэгжсэнээр газарзүйн бүхий л мэдээллийг нэгтгэж, хэрэглээнд нэвтрүүлэх нөхцөл бүрдэхийг Сайд Х.Баделхан онцлоод уг төслийг дэмжиж, хамтран ажиллахаа илэрхийллээ.\n2020-02-27 17:22:53 | Цааш нь\n2020-02-27 16:48:16 | Цааш нь\n2020-02-27 16:48:00 | Цааш нь\n2020-02-27 16:47:29 | Цааш нь\n2020-02-27 16:47:11 | Цааш нь\n2020-02-27 16:46:48 | Цааш нь\n2020-02-27 12:08:17 | Цааш нь\n2020-02-27 12:06:30 | Цааш нь\n2020-02-27 12:06:10 | Цааш нь\n2020-02-27 12:05:47 | Цааш нь\n2020-02-27 12:05:31 | Цааш нь\n2020-02-27 12:04:58 | Цааш нь\n2020-02-27 12:04:33 | Цааш нь\n2020-02-27 12:04:05 | Цааш нь\n2020-02-27 11:36:13 | Цааш нь\n2020-02-27 11:35:54 | Цааш нь\n2020-02-27 11:35:32 | Цааш нь\n2020-02-27 11:35:12 | Цааш нь\n2020-02-27 11:34:54 | Цааш нь\n2020-02-27 11:34:35 | Цааш нь


Ла-Гран-Круа — Википеди\n▲5168 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЛа-Гран-Круа (фр. La Grand-Croix) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Луара. Дозанашца йу Селье, Л'Орм, Лоретт (Луара), Сен-Поль-ан-Жаре. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Гран-Круа&oldid=5165642»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 09:47.


Нохчийчуьра теракт: ша иккхина я йийна?\nЛахьан-бутт 22, 2018\nСпиридонова Каринин гергарнаш а, беза-бевзарш а ца теша ницкъаллин структурийн белхахойн версех.\nСоьлж-ГIалахь кху беттан 17-чохь жимачу зудчо, ша а леш, дина эккхийтар шена тIелаца сихйелла яц "Исламан пачхьалкх" тоба. Оццу хенахь Нохчийчуьрчу талламахоша бехктакхаман гIуллакх схьадиллина, терроризмца доьзна доцу зулам дарна – "Низамаш лардон органийн белхахой байа гIортар".\nОфициалан версица, 25 шо долчу Адыгейхь йина а, Челябинскан махкахь регистраци йина а, Дагестанехь ехаш а хиллачу Спиридонова Каринас шен дегIаца йолу бомба эккхийтина Соьлж-ГIалин Старопромыслан кIоштахь полицин постана уллехь. Ткъа иза дина цо, шеко кхоллаелла КПП-н белхахой, хIаваэ герз детташ а болуш. ТIаьхьо талламхоша дIахьедар дира, кхелхинчу зудчунна тIехь Iожалхочуьнан доьхка хилла аьлла.\nUra.ru зорбанан гIирсо интервью дIаьяьхьна цу зудчуьнан гергарчаьрца. Цара дийцарехь, иза хIусамдас етташ хьийзош а хилла, цуьнгара ши бер схьадаьккхина а хилла.\nКхушеран Мангалан-беттан 19-чохь, цунах лаьцна мессенджерехула шен гергарчу зудчуьнга яздина хилла Спиридоновас, бераш доцуш шен дахар ца го шена, цундела уьш лаха яхана Соьлж-ГIалахь ю ша аьлла. ТIаьххьара цо зIенехула къамел дина шен ненаца, полицин постана уллехь ша кхалхале цхьа де хьалха - Лахьан-беттан 16-чохь.\nНицкъаллин структурийн белхахоша хаам бина, и зуда иккхинчу меттехь паспорт а, яла кечйеллачул тIаьхьа Деле шена геч дар доьхуш цо яздина кехат а карийна шайна аьлла.\nЧоьхьарчу гIуллакхийн министраллин Нохчийчуьрчу урхаллан куьйгалхочуьнан декхарш кхочуш дечу Алаудинов Аптис РИА Новости агенталлана еллачу интервьюхь дIахьедар дира, Соьлж-ГIаларчу 21-ра постерчу полисхойн бIаьргкхетта хиллера цу зудчуьнан тамашийна леларх аьлла. Цара кехаташ гайта аьлла хиллира цуьнга, боху инарло. Цо иштта чIагIдо, тIейогIу зуда, полисхоша аьлларг ца деш, царна тIегIоьртина хиллера, тIаккха полисхошна цуьнан дегIаца гина хиллера куьйга йина оьккхуьйту коьчалла, бохуш.\nАмма интернетехь яьржинчу видеоно гойтуш ду эккхар хуьлуш и зуда постана лаххара 75 метр генахь хилар. Оццул генахь йолчу зудчуьнга кехаташ гайта муха бохур ду кхеташ дац.\nЦул сов, цу зудчунна тIехь гуш яц цхьа а оьккхуьйту коьчалла. Амма гуш ду постехь лаьттачу полисхоша масатоьпаш етташ а, цул тIаьхьа эккхар хуьлуш а.\nФедералан кхерамазаллин сервисехь (ФСБ) дуккха а шерашкахь болх бинчу стага, шен цIе ца яккхар а доьхуш, цу меттехь даьхначу сурташка а хоьжуш, Кавказ.Реалии порталана дийцина хилларг хIун ду аьлла хета шена бохург.\nЦо дийцарехь, цу зудчуьнан этIийначу мачано гойту иккхинарг масатоьпан гранатамётан ВОГ олу (выстрел осколочный гранатометный) хIоъ хилар. Сурта тIехь гуш ю йийначу зудчуьн коьртана йина чевнаш. Уьш а йина и хIоъ эккхарна боху говзанчо.\nВидео тIехь гуш ду полисхой берш гранаташ кхуьссу гIирс болчу масатоьпашца лелаш хилар. Цундела къасто деза и зуда царна тIеяхна хилла я ца хилла, ткъа иштта хилла цуьнгахь я ца хилла шеца бомба.\n"Нагахь цунна герз тоьхнехь, къасто деза иза тохаран бахьана. Уьш кхерабелла хила а мега. Цу тайпаниг хуьлуш хуьлу. Амма иза иштта хиллехь, цуьнан дегIах дихкина оьккхуьйту доьхка хила дезара. Сурта тIехь суна ца гира доьхкан ларш, доьхка даима а дуьсу эккхийтар динчу меттехь, къаьсттина цуьнан тIехьара дакъа. Амма сурте хьаьжча суна иза ца гира", - дуьйцу эксперто.\nИза иштта шеко йолуш ву, постана оццул генахь цу зудчо ша эккхийтина бохучух а.\n"ВОГ олу гранатан хIоъ куьйга эккхийталуш бац. Иза эккхийта леррина кечйина механизм хила еза, масала тоькан батарейка а, граната оьккхуьйту хIоз а, я гранатомет еза. Эккхийтар хиллачу меттехь уьш каро еза. Церан метта гранатометан хIоъан негIар карадахь, иза ду цунна кхеттарг и хIоъ бу, цу кепара иза йийна бохург", - дуьйцу эксперто. Цунна хетарехь, эккхар хилла меттиг теллича карор ду дерриг а жоьпаш.\nХьалхо Шемахь масийтта шо даьккхинчул тIаьхьа цIайирзинчу Абакарова Загидата а, Габибуллаева Залинас а дIахьедарш дира, Соьлж-ГIалахь хиллачу тIелатарна "Исламан пачхьалкх" тобанан декъашхой декъа бу бохучух тешна ю шаьшшиъ аьлла. Цу шинна хетарехь, цу акцин Iалашо ю Шемара а, Иракъера а зударий а, бераш а цIадерзорна новкъарло яр, яздо Кавказ.Реалиино.


Сацоран бахьана дузу машанаша хьаькаман машенчохь кIомал карорца. Ткъа Хизриевс иза шена нохчийн полисхоша бухакхоьссина боху, тоьшалла до Дагестанерчу интернетхоша.\nХизриевс Нохчийчоьнан куьйгалхой шена дуьхьалбаьхна уьш ХIинжа-ГIала баьхкича – хьошалгIа веъначу спикере Даудов Мохьмаде а, шайн мехкан Халкъан Кхеташонан гIантдега Шихсаидов Хизрига "цадогIу хеттарш" дина хилла цо, чIагIдо машанхоша. Ткъа буьйцу барам баккъал а хилла бу - дозанаш билгалдаха вовшахкхийтира шина мехкан куьйгалхой.\nХизриевс шаьш ма-оьшшу тIе ца эцна, тIех эвхьазвелира иза шайца аьлла хетта Даудовна, цундела цунна, иза шайн махках чекхволий дIасалелийла а хууш, таIзардан гIоьртина нохчийн Iедалхой, чIагIдо машанхоша.\n"Куро ма буй церан кегийнах"\n"Кавказ.Реалии" зIене елира Хизриев Хизрица. Цо бакъ ца до машанашкахь даьржинчух цхьадерг – наркотикаш хьехош а яцара, боху.\n"Сан бала бац машанашкахь дуьйцучуьнца, цхьа а наркотикаш а яцара хьехош. Цхьажимма инцидент иккхинера полисхошца. Шуна ма-хаъара, куро ма буй цигара кегийнах. Къамел а дина, дерриг а къаьстина даьлча, дIахийцира", дуьйцу Хизриевс.\nЦо ца дузу хилларг шен балхаца, дац иза Нохчийчоьнанний, Дагестананний дозанаш къасторца доьзна а, элира.\n"Дозанийн хьокъехь дийца дац хIумма а, яц проблемаш. Цу тIе, со дозанаш билгалдаха я тIечIагIдан охIла а вац. И болх бийриг йоккха комисси ю, администраци ю, дозанера бахархой бу, цаьрга хатта лаьттах дерг", элира Хизриевс.\nАмма оццу хьокъехь къамел дойла ца хилира Нохчийчоьнан куьйгалхочун информацин урхаллан куьйгалхочуьнца Керимов Iаьлвица – цо схьа ца ийцира "Кавказ.Реалиис" тоьхна телефон.\n"Шайн лаьттах метр а лур яц"\nЮкъархочо, Дагестанерчу Iедалхйоцчу коммерцин организацийн кхеташонан куьйгалхочо Хадулаев Шемала шена хетарг элира Хизриевца йоьзначу инцидентах лаьцна. Цунна хетарахь цхьаболчу наха, дозанашца доьзна хIума экаме дуйла а хууш, леррина дестадо хилларг.\n"Дозанаш къасторан комисси хIинцца бен ца йолийна вовшахтоха. Цхьа а шек ца хилийта, могIара нах а бу цига хоржуш, ас а теттина цига хьалха ши стаг, уьш вуно хьекъале жигархой бу. Вайн наха шайн лаьттах метр а лур яц, неханиг а ца оьшу", элира Хадулаевс.\nИза тешна ву, юкъара вежаралла дагахь а латтош, доза къастор ду бохучух.\n"Цхьаьнакхетарехь хиллачара дийцарехь, Даудовссий, Шихсаидовссий дина къамел оьзда а, пайда болуш а ду, цара мохк къастош Москохара говзанчаш кхайкха сацам а бина", билгалдаьккхира юкъархочо.\nДоза къасторан комисси юьззина вовшахкхетта яц цкъачунна, и болх боьрзур бу деношкахь. Амма хууш дац маца араер ю къастийна тоба латтанаш дуста.


Кантен-сюр-Еско — Википеди\n50°08′55″ къ. ш. 3°09′49″ м. д.HGЯOL\n▲402 стаг (2018 шеран 1 январь)\nКантен-сюр-Еско (фр. Cantaing-sur-Escaut) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Фонтен-Нотр-Дам (Нор), Анне (Нор), Флескьер, Нуаель-сюр-Еско, Провиль, Гренкур-ле-Авренкур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кантен-сюр-Еско&oldid=5163136»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 06:30.


Веркен — Википеди\n50°30′09″ къ. ш. 2°38′24″ м. д.HGЯOL\n3,7 квадратан километр\n▲3476 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВеркен (фр. Verquin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Бетюн, Друвен-ле-Маре, Фукьер-ле-Бетюн, Не-ле-Мин, Водрикур (Па-де-Кале), Веркиньель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Веркен&oldid=6731400»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 15:12.