Окаров Iийса. Бекъна 1аж. Дийцар. | ВАЙНАХ\nОцу махкахь цхьа а стом ца хуьлура. Бакххийчара хьехадора стоьмаш шайн къамелашкахь, амма к1антана уьш, цхьа юуш йолу мерза х1уманаш хиллар доцург, х1ун ю ца хаара. Кхузахь, шина-кхаа баттахь бен ца лаьттачу аьхка, цкъа-шозза бен дог1а а ца дог1ура, иза а г1амаран лаьтто сихха д1ахудура. Цхьа а тайпа «стом» олуш йолу х1ума ца кхуьура х1окху шийлачу махкахь. 1а луьра хуьлура: сих-сиха дарц хьокхура, иза масех дийнахь а хьоькхура, тхевнаш т1е кхаччалц ц1енош къайла дохий бен саца а ца соцура. Юьрта йистехула д1айоьда 1аьржа-баьццара хьун а к1оргга лайла яхана лаьттара дарц д1атийча. Къигийн ирча «къар-р-р» хезара оцу зезийн хьуьнан боданен к1оргенехь. Топ яьлча санна тата а долура наггахь – шелонан ч1аг1алла ца лайна зезан г1ад дет1ара ц1еххьана. Муьлхха аз а, тата а: цхьаммо дечке араваьлла детта диг а, адамийн аьзнаш а, бежанан 1ахар а, жаьлийн летарш а, цхьанхьа топ ялар а – дерриг а дацлой, къора довра оцу дуьне хьулдинчу къоргачу лайлахь. Нанас ара ца волуьйтуш, г1орийначу коран куьзганах м1араш хьоькхуш ара хьоьжучу к1антана ч1ог1а лаьара б1аьсте а, цунна т1аьххье аьхке а т1ейог1ийла. Лаьара, не1 схьамайиллинехь йолалучу нийсачу аренца уьдуш лела, б1аьстенан бес-бесара зезагаш лехьош, юха шайн ц1ийнан т1ехьахула, юьхь а, чаккхе а ца гуш д1айоьдучу хьуьнхахь кхерсташ, толлуш лела.\nДехачу 1ано, дукхохйолу хан шен дедеца йоккхура к1анта, жимачу оти чохь пешахь догуш баганан дечиг долуш, чохь цхьа шатайпа аьхна, зезан-баганан боькхан чам болу 1аь яржош. Стоьла т1ехь сирла богуш мехкадаьттанан чиркх хуьлура. Дедас наггахь дуьйцура «ц1ахь», Шуьйтахь, хуьлучу стоьмех лаьцна. Цигарчу хьуьнхахь дерриг дитт стоьмийн долчух тера дара, к1антана цкъа а хезна а, гина а доцуш долчу хьаьмцийн, кхорийн, хьечийн, б1арийн. Цигахь, дай боцуш йиссинчу бошмашкахь, охьа а оьгуш лаьтташ хир ду 1ежаш, кхораш, хотешкара схьаоьхучу акха хьакхарчаша даа а дууш.\nТкъа кхузахь, ц1ийна т1ехьа а ваьлла, картолийн урд хадийна чекхваьлча йолалора лекха, аьхка а, 1ай а сийна хуьлучу зезнийн хьун. Б1аьста оцу хьуьнах цхьа хаза к1айн зезагаш хуьлура дууш, оьрсаша «кашка» олура царах. Кхин а цхьа самукъане хуьлура аьхка оцу «стом» олучу кхетамах хьакхалуш: кхуза, Казахстане бохийначу, нохчий 1аш болчу жимачу юьрта, ши г1азкхи вог1ура жимачу машенахь наьрсаш, хохаш, ж1анкаш, копасташ яхьаш йохка. Х1окхара, бераша, го бора машенна, цуьнан ц1ен-можа, кегий-даккхий стогарашка хьоьжуш, куьйгаш 1уьттуш гонахьа хьийзара. Машен овкъаран басахь яра, цуьнан аг1онаш т1ехь, хьалхахьа, датон асанаш т1ехь йозанаш дара. Ишколе оьхучу бераша доьшура, элпаш вовшахтуьссуш: «Москвич – 401». Ткъа чуьра гуттара тамашийна хаза яра машен: можачу маь1ан «руль» олу ч1ург, бес-бесара, даккхий-кегий сахьташ, нуьйданех тера кегий стогарш, тайп-тайпана т1емаш, к1еда миндарш.\nЦкъа оцу машена т1ера г1азкхичо кхунна кехат хьовзийна, цу чу дуьззина, цхьа 1аьржа кегий буьртигаш доьхкира, «ешь мак», аьлла. Дедас тоьпан патармаш дузуш лелош хиллачу молханах тера дара и «мак». И буьртигаш бага а дуьхкуш ц1а вахара к1ант, церан мерзаллех тамаша беш.\nКолхозан картолаш хиллачохь бецийн кондарш т1ехь хуьлура «паслёнаш» олуш кегийра 1аьржа буьртигаш. Шекъанах тера мутт долучу царах, шина-кхаа дийнахь а ц1ан ца лора куьйгаш а, бат а. Уьш гулъеш баккхий белхий хуьлура – цигарчу оьрсийн кегий зудабераш а, зударий а ведаршца дийнахь сарралц бохкура оцу картолийн урдах, гоьллец лекхачу паслёнийн кондарш юкъех, лекхачу хьуьнан йистехула д1айоьдачу картолийн аренца. Юха сарахь, я шоллаг1чу дийнахь, меташканаша и паслёнаш чуйоьхкина далнаш кхоьхьура нохчашна. Уьш ч1ог1а мерза хуьлура, шекар тоьхча санна.\nТкъа массо а х1уманел мерза-м хорбузашший, пастанашший хуьлуш хиллера, оцу, «бахча» олучу, меттехь. Шен «балаган» олуш бун а йолуш цхьа нохчо воккха стаг вара цигахь 1аш. К1архаш чухула юьйхина, 1аьржачу галпен хечин когашна т1ехула леккха хьала йоьвла к1айн т1ерг1ан пазаташ хуьлура цуьнан, коьртахь тиша холхазан куй а. Цо шен «балаганна» хьалха х1ара жима ши хьаша (кхуьнца кхуьнан накъост вара) ал т1е охьа а хаийна хорбазаш, пастанаш яийра кху шинна 1аббалц.\n«Стоьмашлахь» 1аж дукхоха хьахабора баккхийчара. Иза уьггар мерза, хаза «стом» буйла хаара к1антана, цунна иза ган а, баа а лаьара. Астаг1а ден вашас кестта, ша Кавказе ц1а вахча «посылка» йоуьйтур ю аьллера кхуннна, даккхий, ц1ен, мерза 1ежаш чохь долуш. К1анта денош лардора: ши деваша «ц1а» ваханчул таьхьа, юьрта чуйог1у говр-ворда, машен, матцикал тергал йора.\nАьхке чекхйолуш, цхьана малх кхеттачу дийнахь деден ц1енна хьалха овкъаран басахь гата тоьхна «почта» лелон машен сецира. Т1ехьара не1 схьайиллина цу чуьра вахьаийцира кера лаццал йолу фанеран щи яьшка. Уьш деда волчу чуяьхьира.\nЛекхачу г1анта т1ехь 1ачу деден керахь яра «ц1ера» яийтина «посылка». Нах чуоьхура: баккхийнаш баьрчче хьала а бовлуш, зударий, бераш не1арехьа соьцуш чоь хьалаюьзира. К1антана ша берашна хьалха, х1окху «синкъераман» да хетара.\nЯьшка схьаяьстира. Лохачу, ахбоданен оти чохь цхьа тамашийна мерза чам-хьожа яьржира. И хьожа тера яцара кхузарчу наьрсийн, хорбазийн, паслёнийн хьожанах. Т1ехула 1уьллуш долу можа кехат хьалаайдича гучадоьвлира и даккхий, буйннал хир долу «стоьмаш», ц1ен-можа беснеш а къегаш. «1ежаш, 1ежаш», – аьлла къамелаш доладелира чохь. Воккх-воккхачуьнга кховдош, шишша-кхоккха д1аса дийкъира 1ежаш. Берашна цхьацца а, цхьадолчарна ах-ах кхечира. Т1аьххьарчу боккхачу ц1ечу 1ожан ах к1антана а кхечира. Уьрсо шера хадийначу 1ожана юккъехь, шайн к1аьгнаш чохь 1охкура ал-1аьржа х1уьн буьртигаш. Наггахь хуьлуш долу дегабаамен велхаозор а ца делира кхуьнгара, х1ара «тешнабехк» шена хилча. Делахь а к1ант дуккха а лийлира ойла еш: «Посылка тхуна яийтина хилча, суна ах 1аж бен х1унда ца белира Воккха Дадас?»\nЦхьана 1ьуйранна кечвина, деда волчу хьала вигира нанас к1ант. Деда а вара цхьа башха лерина кечвелла, паднара т1ехь, ша гуттара ма хиллара, нисса вог1авелла, гоьл т1е ког баьккхина, хаьн т1е буй г1ортийна 1аш. Т1ехь палаш, коьртахь сира холхазан куй, чохь сурт гуш къагийна, 1аьржачу хроман лекха эткаш яра цунна т1ехь. Маж-мекх а лерина кечдина дара. «Ц1а» доьлхуш дуй кхийтира к1антана.\nАрахь ч1ог1а дарц дара. «Сидмой наябирехь новкъа велира хьой, Воккха Дадий», – олура нанас т1аьхьо. Х1орш арабоьвлча, дорцалахь хьалха воьдург ца гора. Кхаьршиннан некъан накъост Симпалатера такси ялош схьавеънера. Сийна «Волга» гучаелира дорцан к1айчу к1урк1аманехь. Цуьнан наь1арш т1ехь к1айн таксийн «кубикаш» яра. Мардех, мардестех ийзалуш т1аьхьа г1ертара к1ентан нана, иза цуьнан цхьаъ бен вацара, сагатдора цо, шаьш дукха ца 1аш т1аьхьа бахка буьссуш боллушехь.\nТакси «шур-р-р» аьлла, к1еда тата деш, хьалхара жимма айлуш санна, д1айолаялийтира оьрсийн шопаро. Т1ехьа 1ачу к1антана жимма айвелча гора машенна хьалхара датон сай, иза айбелла боьдаш хетара дарцо хьийзочу дуькъачу лайн чимашлахь.\nСимпалатехь буьйса яьккхира цхьана 1едалан х1усамехь. К1ентан деца автобазехь болх беш болу шопараш бара оцу х1усам чохь, «командировке» олучу цхьанхьа баха новкъа боьвлла, шайна т1ехь керла схьаелла 1аьнан 1аьржа тужуркаш, аьхна хечеш, керзан эткаш йолуш. К1ант цаьрца а витна, дедай, некъан накъостий цхьанхьа бахара буьйса яккха.\nЦхьа а кор доцуш х1усам яра и чоь. К1ентан г1евланга, басаран хьожа йог1у, вовшах д1асаястаза йолу керзан ши этка йиллира цхьаммо. Инзаре а, 1аткъаме а дара к1антана оцу синт1еда ца гучу 1аьржачу чохь буьйса яккхар. Делахь а, оцу шопарийн г1азкхийн метта, г1орг1ачу бийларшка ла а доьг1уш, церан «беломор» цигаьркийн бодашкахь, маь1-маь11ехь серла юьйлучу ц1ерашка а хьоьжуш наб кхийтира к1антана цу буса.\nШозлаг1чу дийнахь х1орш парохода т1ехь Иртыш-хих бовлуш къегина кхетта малх бара, дарц д1атийнера. Хи 1аьржа дара, цуьнан кхерамен шийла к1оргалла хаалуш хетара парохода йистера чухьаьжча. Шуьйра, шийла даьржина доьдаш дара Иртыш-хи. Оцу суьртан ши бос бара: йистехь 1уьллу керла диллина, малхехь къега к1айн ло, юккъехула охьадоьду 1аьржа, к1орга хи.\nК1ентан да схьакхийтира кхарах Симпалатехь, х1орш новкъа баха. «Жанасемей» олучу аэропорте схьакхаьчна х1орш такси чуьра вахьалилхича, т1еман басар хьакхна долу доккха кема, онддачу г1овг1анца г1атта кечлуш дара. Цуьнан т1емаш т1ера ши бера, бевдда бог1учу кхарна нисса дуьхьал хьийзаш бара, датон х1оз бина малхехь къегаш. Деден хроман эткийн можа, деттина айраш т1аьхьа вог1учу к1анта баьргаш хьалха хьала-охьа уьдура, шуьйра яьржинчу палашан т1емаша хьалхара некъ ца гойтура.\nТ1ахьависсина к1ант, кеманан берано хьоькхучу махо, вог1уш лаьтташехь аркъал тоьхна, юхавадийра. Бамба биллинчу 1аьнан пальтоно, бовхачу куйно дика карчавойтура иза. Т1аьхьа вог1у к1ентан да сецира, шен дена хьалха воьхна. Деда, юха хьажна, т1ечевхира цунна: «Х1ун деш лаьтта хьо?! Ма вахьийта и к1ант!»-аьлла.\nКеманан не1 схьаеллаелира, чуьра жима бут1къа лами охьакховдийра. Кема айлуш додура, дечкан, букътухучу г1анта т1ера охьа хьоьжура к1ант деак1ов корахула. Бухахь, лаьттахь, цхьа бес-бесара к1адийн цуьргаш доруш тегна юьрг1а 1уьллуш хетара. Ло диллаза дара бухарчу махкахь. Кема цхьана меттехь лаьтташ хетара к1антана, локхаллин инзаралло дог жимма шелдора. Юха вахьа хьажча кхин керла меттигаш гича кхетара кема доьдаш хилар, амма машенахь воьдаш санна, бухара меттигаш т1ех х1унда ца лелха ца кхетара к1ант.\nЦул т1аьха г1аланашкахь кеманаш хуьйцуш, кхаа-деа дийнахь кема айдала йиш йоцуш, аэровокзалашкахь денош-буьйсанаш йохуш схьаихира х1ара кхоъ. «Павлодар, Томск, Омск, Свердловск, Москва» – иштта ц1ераш йохуш хезара к1антана шаьш соьцучу г1аланашкахь. Дедай, цуьнан ши накъосттий цхьанхьа воьдий лелара, юха вог1уш, сарахь я буса, к1антана кхалла цхьацца бе-берса х1ума а яхьаш. Дечкан г1анташ т1ехь керча къордийча, гена вала ца х1уттуш, жимма вокзала чухула волалора к1ант, дукха д1асалелачу, кхечу къомах долчу адамашка, церан къамелашка ладоьг1уш, духаршка хьоьжуш, леларах тидамаш беш.\nЮха цхьа самукъе карийра цунна – дедегара ахча а доьхий, киншка оьцура. Хьалхарчу классе волавеллера к1ант х1орш новкъа бовлучу шарахь, жимаха волчу девашас шайн юьртара ишкол г1олехь ю аьлла д1а а вигна. Шина баттахь ах сов оьрсийн элпаш 1амийнера кхунна. Оцу элпашца еша г1ерташ къахьоьгура к1анта аэровокзалашкахь кема г1атталц.\nТ1аьхь-т1аьхьа, ц1ехьа д1а мел оьху кеманаш хазлуш, толуш, керла даьлл-даьллачунна т1ехууш д1аихира х1орш. «Ту-104», «Ту-114» – хезара к1антана кеманна т1ехь, шена уллехь 1ачу, дозалла дечу г1азкхийн берашкара, «реактивный» боху дош т1е а тухуш. Х1инца долу кеманаш, пхьег1аш еш долчу наштарах терачу эчигах дина, т1ехьа дерзийна дуьткъа деха т1емаш долуш дара, х1ара, к1ант, вадийначу, салтийн духаран бос болчу кеманан санна хьийзаш беранаш а боцуш. Чохь сийна хорманаш юьхинчу меташканаша кампеташ, кхин цхьацца х1ума а йоькъура чухула д1асалелаш. Кема айлуш дог охьахьодура, охьалахлуш – кийрахь мелдерг хьала хьодура, царна т1аьххье к1ант хаьлаайлора, ц1еххьана ч1ог1а дог керчий.\nМоскохахь х1орш охьабиссича, к1ант1ана аэропортан тхов т1ехь гира 1аламат даккхий элпаш. Царех дукхоха дерш девзира к1антана, вовшах тассаделира – «Москва».\nМетро чохь: сиха лела сийна, баьццара ц1ерпоштеш, хьере д1асалела адам. Деха, шекъанан басахь чоэш дуьйхинчу шина милцочо метрон куьзга санна ц1ена, шерачу, кузах тера къорзачу ц1енкъахула такхийна хьош вара цхьа вехна-воьжна г1азкхи. Цхьацца пхьарс а лаьцна, ша т1ехула санна, цхьа вайн, сиха хьора цара иза.\nМоскохара схьа ц1ерапоштана т1ехь баьхкира х1орш. Кемано дог керчош хьала-охьа идийна кийра дага оьхуш, самукъане вог1ура к1ант, х1инцца шена довза доладеллачу, керлачу, ц1еначу дуьнене корах ара хьоьжуш. Цхьана дийнахь иштта, шаьш санна «ц1а» бог1учу нохчийн берашца х1орде хьийжира к1ант. Дукха генахь хиларна, ловзочу тайнигех тера хетара х1ордан кеманаш.\nТ1аьххьара а, цхьана кхоьлинчу дийнахь к1анттий, дедай, кху шиннан некъан накъосттий Соьлжа-г1алахь охьабиссира. Цаьршиннах цхьаммо доккха г1уллакх дира х1окху шинна бехачу новкъахь: деда генарчу некъана дукха воккха вара, к1ант – дукха жима.\nКхарна доьхьал веанера к1ентан жимаха волу ши деваша, Казахстане 1ежийн посылкеш кхоьхьуйтуш хилла волу. Астаг1чу девешин керахь стомачу кехатан бокхха тоьрмиг бара, цо иза, т1екхоччушехь, велакъежна, к1ентан кера та1ийра: «Х1ан, д1алаца хьайна. Ц1а кхечи хьо…»\nВоккхачу стага шен дайн лаьтта ког ловзаза ялхийтта шо сов хан яьллера, ткъа к1ант ша виначу махках къаьстина иттех де а ца даьллера. Шен керарчу бочаб1ерийн т1оьрмига т1ехула хьожуш схьавог1ура. Девашас карахь кегдеш б1араш кховдадора к1анте, д1акхаччалц са тедан. Х1ара «стоьмийн» т1оьрмиг шен долахь бара кхуьнан, цхьаьнца а бекъа ца безаш.\nХьалхахь кхоссабелла датон сай болу «такси» а лаьцна, Йокккхачу Мехкадаьттан т1е охьабахара х1орш воккхаха волчу денвешина т1ебосса.\nНазад: Антон Чехов. Оратор. Дийцар.\nВперед: Альбика Батаева. Зама.\nФорма обратной связи Как вас зовут Электронная почта Тема сообщения Отправить сообщение Случайная статья\tЭлина Сайдулаева


▼2875 стаг (2020)\nПегалахар картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 79 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 818 метр. Дозанашца ю Ла-Гуардия-де-Хаэн, Манча-Реаль, Торрес (Хаэн), Камбиль, Карчелес, Кампильо-де-Аренас, Хаэн муниципалитеташ.\n3085 стаг ↗3091 стаг ↗3093 стаг ↗3136 стаг ↗3171 стаг ↗3172 стаг ↘3145 стаг\n↘3141 стаг ↘3116 стаг ↘3095 стаг ↘3093 стаг ↘3073 стаг ↘3055 стаг ↘3032 стаг\n↘2966 стаг ↘2945 стаг ↘2916 стаг ↗2919 стаг ↘2875 стаг\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 23 февраль 08:48


ГӀокленкугӀ — Википеди\n50°19′32″ къ. ш. 2°47′13″ м. д.HGЯOL\n▼784 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГӀокленкугӀ (фр. Roclincourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Телуь, Баель-СигӀ-БегӀту, ЕкуьгӀи (Па-де-Кале), Невиль-Сен-Вааст, Сент-КатгӀин-лез-АгӀгӀас, Сен-ЛогӀан-Бланжи, Сен-Никола (Па-де-Кале).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀокленкугӀ&oldid=7826883»


Инфоурок / Начальные классы / Рабочие программы / Поурочное планирование открытого урока по ингушскому языку на тему " Суффикс"( 3 класс)\n3 классе г1алг1ай метта йийла урок хьехархочун ________________\nУрока лоарх1ам: дешархошта суффиксах юххьанцара кхетам балар, суффиксай новкъосталца керда дешаш хьадеш упражненеш яр,деша оттамах берий кхетам лакхбар;орфографически зем кхебар, керда дешаш довзийтар, дийнаташца къахьетаме хила хьехар,г1алг1ай метта урокашта безам т1абахийтар.\nУрока кхоачам:таблица, оалхазарий сурташ, карточкаш т1адулларашца, ребусаш,» Маьлха з1анараш» яхача ловзара кхоачам.\n1.Урока теркам т1абахийтар.\nГургал техар, шо 1оховш,\nКерда тема йовза ловш.\nНийса даг1а, дика ладувг1а,\nТ1аккха кхетам шун лакхлургба.\nЦ1аг1ара болх тахкар.\n- Малаг1а упражнени йир оаш ц1аг1а?\n- Малаг1а т1адуллар дар цу упражнени?\n-1одеша «з1анарах» оашош яздаь дешаш?\n-Мишта язъяьй оаш дешхьалхенаш: цхьана е къаьста?Сенах оал дешхьалхе?\nУрока тема йовзийтар.\n-Тахан цхьаькха а деша дакъа суффикс йовзаргья шоана,шо 1омалургда из дакъа т1а а тохаш,керда дешаш хьаде.\n-Д1аязде таханара таьрахь, классе.\n-Улга т1ара дешаш 1о а дийше ,алал малаг1а дош да юкъе сов дар?\n-Малаг1а оаз я цу деша хьалха шоана хозар?\n-Мишта я из оаз?\n-Д1аязде муг1 бизза алап укх арг1аг1а:\nХь хь хьхь\n-Фу оалхазар да хьазилг?\n-Мишта хила деза вай 1алама новкъосташца?\n-Х1анз муг1 бизза из дош д1аяздергда оаш, х1аьта г1алат дергдоацаш дагалоаттаделаш лг яха оазаш к1аьда хозе а к1аьда х1арак яздац.\n-Оттаел цу дешаца предложени.\n-Кертера маьженаш белгалъе\n-Х1анз вай дешай диктант яздергда.Дешаш дешхьалхенаш т1а а етташ хьадергда вай.\n-Мишта оал г1алг1ай метта к1ира диълаг1ча денах?\n-Д1аязде дешаш ера яхача овла дешхьалхенаш т1а а етташ:т1а,д1а,чу,1о,юха,хьа,ара,юхе.\n-Мишта язъйир оаш дешхьалхенаш? Малаг1а оаз я хьа ца хозаш цу дешашка?\n-Х1аьта а А яха алап язде деза.\nКердача тема т1ара болх.\n1 Кердача темах кхетам балар.\nДоска т1а: з1ок-з1окилг\n-Малаг1а башхо я укх дешай?\n-Зийрий оаш илг,лг т1акхетарца дешаш хьахинналга?\n-Мишта хувцаделар дешай ма1ан?\n-Х1амай з1амигал хойташ т1акхийттар суффикс яха дакъилг.Суффикс овла т1ехьа латташ хул массаза а.Суффикс т1акхетарца керда дешаш хьахул.\n-Хьаелла оаг1ув дезткъа шоллаг1а,Хьажал ткъаь пхелаг1ча параграфага,1оешал урока тема. Шоай дагахьа 1оешал дезткъа кхоалаг1ча оаг1он т1ара бокъо.\nЦул т1ехьаг1а цхьан дешархочо 1оеш бокъо,\n-Вай урока тема ч1оаг1ъеш б1аь дезткъа цхьоалаг1а упражнени ергья вай.\n-1одеша т1адуллар.Малаг1а ба дешай овла,суффикс,чакхе?Хьат1аязде.\n-1оховша нийса,тетрадь гоамо 1одилла,букъ нийса халийта,корта мара 1о ца бохийташ. Д1адолале болх бе.\nШколера воаг1аш волча Вахас\nХалла елле ни1,\nХов нанена: воаг1аш ва из\nТахан яьккха «шиъ»\nКогаш лаг1аш т1а 1обетташ,\nМайрра тохе ни1,\nШек яц нани:Ваха воаг1а\nТахан яьккха «пхиъ»!\nКерда тема ч1оаг1ъяр.\n1 Книжкацара болх\n-Шо х1анз пхиаш яха езаш да упражнени б1аьи дезткъа тшоллаг1а нийсса хьа а яь.\n-1одеша т1адуллар. Фу де деза ер упр-ни хьаяъеш?\nБераша улга т1а д1аязду дешаш:истолг,корилг,пенилг,классилг,ломилг,цогалг,цогилг,пхьагалг,г1алг,сайлг,лоалг,кхийлг.\n2. Керда дош довзийтар.\n-Укх оаг1он т1а сийнача бесача белгал а даь керда дош да д1аязъдаь. 1одеша из.(хьайра)\nФуй из хьайра?\n-Малаг1а оаз я цу деша йовш яр?\n-Суффикс т1а а техе из з1амига хургйолаш хувцал из дош?\n-Мишта оал хьайра болхлочох?\nЯшхал ребус,дешай таржам деш.\nЛес люди- о\n-Хо,ло яхача суффиксаша х1амай з1амигал гойтац.\n4. Ловзар «Маьлха з1анараш»\nУрока корта бар.\n-Сенах лаьца яр вай урока тема?\n-Фу хайра шоана суффиксах?\n- Малаг1а болх вай урока эггара хозаг1а хийтар шоана?\n-Тахан урока дика болх …..,…..,…….\nБокъо 1омае,упражнени 184,оаг1ув 83.З1амига сочинени язъе «Тха дезал яхаш»\nНомер материала: 451641


Минанаш дIаяхар меллаша доьдуш ду Нохчийчохь\nМангал-бутт 02, 2012\nНохчийчоь -- Минанаш а, кхин долу а лелхаза дисина долу герз къаьсттина кхераме ду берашна.\nОьрсийчоьнан президента а цхьаьна гIайгIа йийраш дукха хиллехь а, меллаша доьду Нохчийчохь латтанаш минанех цIандар.\nМасех шо даьлла Оьрсийчоьнан цу хенахь президент хилла волчу Медведев Дмитрийс, ша Нохчийчу веана волуш, лаьттах йохкучу минанех а, кхечу кхерамечу герзах а, сатийсам кхуллуш, дIахьедар дина.\n«Вешан, говзанчаш а хьежош, кхечу пачхьалкхашна а гIо деш ду вай минанаш дIаяхарехь. Вайн хьалхара декхар ду вайн мохк царах мукъабаккхар. Аса тIеман министараллина тIедуьллур ду, тIаьхьа а ца тоьттуш, Нохчийчохь и болх дIаболабе аьлла», - элира Медведевс.\nЦо иштта къамел дина ши шо дуьзнехь а, бахархошна хьаам а хуьлуш, цхьаьна юьххьера дуьйна, цхьабосса цу кхерамечу герзах цIандан долийна дац Нохчийчура латтанаш, хIора шарахьа уьш бахьанехь хуьлу бохамаш алсам буьйлуш латтахь а.\nОфициалан къаро а еш, деккъа цхьаьна 2011-чу шарахь, даьхний доцург, царна тIехь иккхина ткъа стаг. Миннааш бахьанехь кхузахь нисделлачу вер-ваккхарийн а, бохамийн а дало терахьаш а ду вуно морзах дуьйлуш.\nАмма официалан Iедалан дайша далочу терахьашна тIетевжича а гуш ду, минанаш дIаяхаран хаттар мел ира лаьтташ ду. 4000 сов стаг ву махкахь минанаша а, фугасаша а Iовжийна. Шайна юкъахь 142 шиъ а бер а долуш, 2 эзар сов вахархо ву уьш бахьанехь Iожалле вирзина.\nАла дашна, уггар лакхарчу тIегIанехь а и гIуллакх дийцаре деш лаьтташ доллушехь, хIинццалц, ма-дарра аьлча 6 шеран чохь, Нохчийчохь минанех цIандинарг дац 300 гектар латта а бен. Цу майданна тIера схьадаьккхинарг ду боху официалан хьостано 5 эзар сов эккха там болу герз.\nКхузара гуш ду мел хьашто йолуш хIума ду Нохчийчохь минанаш дIаяхар тIаьхьа ца теттар а, марсадаккхар а. Тахана тIеман омранато Iора баьккхинчу хаамца, Соьлж-гIалин а, Шелковская-кIоштахь а юьртабахамийн кхаш-аренаш минанех цIанеш болх бан йолаелла леррина цу гIуллакхна Iамийна шегахь оьшуш болу гIирс а болуш 26 стагах лаьтташ йолу говзанчийн тоба.\nТIеман омранатан эпсаро дийцарехь, Соьлж-гIалина юххерчу Гикало юьртана гергахь цу тобано хIинцале а кхерамечу герзах мукъа даьккхина 15 гектар дуьйш-дерзош долу латта. Цу хьостано чIагIдарца, шишша цхьаьна болх беш бу сапераш. Цхьаммо хьуламехь герз долу меттиг гучуйоккху, ткъа вукхо цуьнан эккхаран кхерам дIабоккху.\nНохчийчохь минанех а, кхечу лелха тарлучу хIуманех а 2015-гIа шо чекхдалале мукъадаккха езарг 16 эзар гектар сов кхаш-аренаш а, 7 эзар гектар сов хьаннаш йолу меттигаш а ю. Бакъду, цу боларшца 26 саперех лаьтта жима тоба цу балхаца ларалур ю бохург, шеко йолуш гIуллакх ду.\nМа-дарра аьлча, наха кхеторех, гIуллакх иштта дIадодахь иттаннаш шерашка дера долу хIума ду Нохчийчохь минанаш дIаяхар. Ши-кхо шо хьалха, кхузахь дийца даьккхина дара, нохчийн кегий нах саперийн корматалла караерзо деша а бахийтина, вай ваьшша и минанаш дIаяхар сих ца дахь, цуьнах г1уллакх хир дац бохург. Амма Оьрсийчоьнан тIеман министаралло и дIадолор къобал динчух тера дац.\nМинанех латтанаш цIандар дукха ледара боларца доьдуш ду Нохчийчохь


Шинарин дийнахь Астраханерчу кхетамна галбевллачу нехан дарбан хIусамера ведда Нохчийчуьра Алханов Мохьмад. 2000-чу шарахь Чиллан-беттан 29-чохь Нохчийчуьрчу Шуьйтан кIоштарчу Улус-Кертахь Псковрчу десантхошна тIелатар дина ву аьлла, шена тоьхна хан йоккхуш вара иза\nОьрсийчоьнан Астраханерчу чоьхьарчу гIуллакхийн урхаллана тIетевжина ТАСС агенталло яздо, "Бандитизм" аьллачу артиклехь Алхановна кхел йина хиларх.\nМедицинан экспертизех чекхвоккхуш хиллера Алханов оцу психиатрин дарбан цIийнехь.\n"Кавказский узел" (Оьрсийчоьнан Iедалша арахьарчу агентийн тептаре язйина- Редакцин билгалдаккхар.) интернет-ресурсо хаам барехь, Алханов къар ца лора, Псковрчу десантхошна тIеларана ша бехкехиларна. Цуьнан адвокато чIагIдарехь, иза бехкехиларх цхьана а кепара тоьшаллаш талламо далийна дацара.