ГIалгIай къам – цун рузкъа — Сердало\nГIалгIай къам – цун рузкъа\n10.08.2018 serdalo@yandex.ru 0 Комментариев\nВай гIалгIай юрташта юкъе, дукха йоккха яц ТIой-Юрт, бакъда цох хьадаьнна беркат нонагIо да аьнна хет сона. Эггара хьалха белгалдоаккхаргда вай из юрт Iалама хозача метте уллаш хилар. Цхьан оагIора ГIалми да, вокх оагIора — бIарг ма кхоачча дIададаш дола сийна кхаш. Лаьтта йийхьа долаш, дIадийна хIама дика хьахулаш да укхаза. Цо ваьв мугIарерча ахархочох Кодзоев Бахьаудинах берригача мехка цIихеза хьажкIашлелаер, Социалистически Къахьегама Турпал. Укхаза баха нах ба хьаьнала, даим шоаех йIовхал хьаювлаш, мехка а къаманна а накъабоалаш. Царех хиннаб Граждански тIема турпалаш, Сийлахь-боккхача Даьймехка тIема доакъашхо, садехка майра лётчик хинна Арчаков Хасолта, багахбувцам шийл дикагIа бовзаш воаца Зурабов Морхаша Махьмад, поэт Осмиев Хьамзат, цун воша, хьехархо хинна Сосе Яхьья, советски Iаьдала болхло хинна Зурабов Мухьмад, дзюдох, самбох тренер хинна Мерешков Яхья, цIихеза юрист хинна Арапиев Хьажбикар, профессор, философски Iилмай доктор Келигов Мурад, йоазонхой Кодзоев Тимури Нурдини, журналист Арчаков Тухан, театра актриса а журналист а йола Кодзоева Дугурхан, Нохч-ГIалгIай АССР заслуженни артист, говраш хехкаш вола Арчаков Берснакъ (из хIанз Америке ва), дешара министра заместитель, муфтията болхло хинна Дударов Мажит, телевидене болхло, йоазонхо йола Теркакиева Аьсет, кхыбараш. Къаьстта хьоахаве веза аьнна хет сона гIорваьнна вола деша говзанча Кодзоев Iийса. Боккъал бакъдар аьлча, цунна хетадаь да таханара ер са йоазув а. Уж беррига нах байзачул тIехьагIа, юрта хозал зийча, Кодзоев Iийсайх дика йоазонхо хIана хиннав кхетаде хала дац. Аз цIераш яьха цун юртахой а, царех тара бола кхы бIаьш а хIаравар книжка яздилла дукха хIама леладаь а вахара хало лайна а нах ба. Царна юкъе кхийна а вахаш а вола саг, хила безам беце а, йоазонхо хинна дIагIоргва. Хетаргахьа, цудухьа хиннав Аюпа Iийсайх, цхьа моллагIвар хинна а ца Iеш, геттара дика йоазонхо. Таханарча дийнахьа цун цIи йовзаш я, духхьала вай республике яйза ца Iеш, гаьнна цул арахьа а. Цкъа новкъа латтача сона машен соцайир цхьан зIамигача сага. Вахарца дувзаденна хаттараш ше даь ваьлча, литературан хьакъехьа къамаьл доладир цо.\nЦун хьалхара хаттар дар укх тайпара:\n— Малав дийначарна юкъе вай къаман эггара дикагIвола йоазонхо?\n— Дика йоазонхой, цаI хинна ца Iеш, дуккха ба вай, — аьлар аз, — царех цаI ва Кодзоев Iийса.\n— Цунга аз каст-каста ладувгI телевидене гIолла, къамаьл хоза деш саг ва из, — аьлар са наькъа новкъоста. – Цун книжкаш мичахьара эцаргдар? Хулий уж тика чу?\nАз цунна хьийхар «Фабрика» оалача базара духьала йоаллача «Ковчегера» книжкаш дохка тика, массехк киоск. Вешта аьлча, цIи яьккхача наха вовзаш, дIахьокха кхоллама тIехьале йолаш саг ва вай мехкахо. Кодзоев наха вовзара керттера бахьан из да. Ха дукхагIа дIа мел йода, дукхагIа хул дикача йоазонхочун литература дешаш бола нах. Из иштта да аьнна хет сона цун вахаре а. ХIара цун кердача книжко дIатеттац нах, кхы а боккхагIболча низаца хьатIаувз. Йоазонхочун говзал лакха хилар, язде хоржаш дола хIама нийса харжар, из наха дезалургдолча тайпара дашха хар – уж хIамаш да цун книжка хьабеделла саг цо каравугаш хилар.\nКодзоев Iийса, сона вовзача хана, гIалгIай меттеи литературани хьехархо вар шоай юртарча школе. Ерригача Наьсарен районе дукха бар уж Iилмаш хьехаш бола дика хьехархой, амма эггара чIоагIагIа наха багабахараш, шоай гIулакх дика довзаш бола нах санна бувцаш хиннараш сов дукха бацар. Уж шиъ вар: Кодзоев Iийсаи Медов Йоакъапи. ХIана дар из?\nКхетаде хала дац. Цкъа-дале, наха юкъе лела мотт дика бовзаш вар уж шаккха а, шозлагIа-дале, Iилман кIийле Iомаяь, метта бокъонаш дика ховш бар хьехархой. Цхьаволча сагах оалаш хаза йиш я: «Мотт ховш саг ва из». Мел цо шаьра гIалгIай мотт багах дIабувце а, йизза цун бокъонаш йовзаш ца хуле, цу тайпара хIама цу сагах ала йиш яц. Оале а нийса хургдац. Iийса гIалгIай шаккха мотт – багах дIабувцар а каьхатабар а – дика ховш ва. Цудухьа кхувлар из къамаьл де меттах е литературах йола района е республикан семинар еча моттиге. Хийла цунга ладийгIа ва со. Духхьала литературахи меттахи йола урокаш енна ца Iеш, берашца боккха кхоллама болх бора хьехархочо. Арадувлаш «КIарсхал» яхаш пенгазет дар, цу тIа даим кепа еттар бераша гулбеча багахбувцама тайп-тайпарча жанрашта: иллешта, дувцарашта, фаьлгашта, кицашта, ховли-довзалешта. Дукхадезаденнадар из гIулакх дуккхачарна. Иштта беш бола болх, лар йоацаш бисац. Аюпа Iийсай дешархоех хьахул, мотт дика харал совгIа, йоазув довзаш а литературанна юкъе болх бе ховш а бола нах. Масала, царех ва Яндиев Муса, Картоева Марет, Дударова Макка, Дзаурова АсмаI, Жимиева Лейла, кхыбараш. Хьалхарвар, милице, парламенте, къамий гIулакхехи кепайоазонахи йолча министерсве балхаш тIа ше вале а, наьна меттацара бувзам ца хоадабеш, цу меттала йоазош деш, хьавенав. Цо таржамаш даьд кхыметтел дунен литературанна юкъе гIоръяьннача произведенешта. Масала, царех я ингалсий драматурга Вильям Шекспира трагедеш. Ший йоазош а даьд Мусас, ше мотт дика ховш хиларах тарра. Цул совгIа, из дIа-юха вех школе Iомадеш дола дешара книжкаш тохкаш хилча, мотт дийнбара а тоабара а дешаш дувцаш хилча, кхыдолча вIашагIкхетарашка. ХIаьта Муса гулбеннарашка ала хIама доацаш, бе хьехам боацаш цIаккха висац, хIана аьлча цунна дика довзаш дола хIамаш да уж. Иштта ба лакхе аз цIераш яьха кхалнах а. Хьехархой а йоазонхой а болаш хьабоагIача цар, шоай гIулакхашца, беча балхаца, деча йоазошца лакха лоаттаду хьехамча хиннача сага сий. Магасерча телевидене болх беш я ТIой-Юртара Теркакиева Аьсет. Цо яздаьд кхоъ книжка : «Халкъа белгалонаш», «Керда хоамаш», «Хоза кхаъ». Эггара тIехьа цун арадаьннар дикка сома книжка дар. Цунна юкъеяхаяр алхха киносценареш. Аьсета а бувзамаш лоаттаду ший юртахочунца Аюпа Iийсайца.\nЦарел совгIа, кхы а ба ТIой-Юрта шерагара шерага дегIабоагIаш бола поэташ а прозаикаш а. Кхыча юрташкара йоазонхой ух мехкахочунца дагабала, шоаш арадаккха лерхIача книжках цунна фу хет хьажа. Дукха ха йоацаш, сона дайра арадаккха кийчдеш дола, Матиев Iаббаса яздаь «Вай хьунашкарча гаьний цIераш» яха книжка. Из дийша а дайза а цунна дешхьалхе язъяьр Кодзоев вар. Автор къаьстта цунца дагавалар кIал кIийле йолаш дар. Цкъа-дале, из ханна воккха, дукха хIама дайза ва; шозлагIа-дале, гаьний а баьций а цIераш цун мо дика йовзаш саг хуле тамаш я тахан болаш болча йоазонхошта юкъе. Цунца цу даькъе нийсвала могаш цхьа саг хиннав – Хашагульгов Iаьла, бакъда из карарча хана воацаш ва.\nГIалгIай мотт дукха безаш, цунна тешаме саг ва тIой-юртхо. Из иштта хилара дуккхаза тешал даьд цо. Из мотт хьехаргбола никъ цо харжар а да, наьна мотт безилга хьахайташ. Дукха ха йоацаш, са бе кхаьчар массехк оагIув мара йоаца, геттара диткъа книжкилг. Къаман мотт Iомабеш болча наха беш бола итт хьехам бар цу тIа. Фу могадора цо, фу де деза из мотт бицлургбоацача тайпара Iомабеча новкъа? Из даим бувца беза цIагIа, ара – миччахьа. ШозлагIа -дале, цу меттала дешар Iомаде деза. ДIахо, йоазув ховш, из деш хила веза саг.\nКхы а дукха дар цо дIадехаш хиннараш. Из хозахета дагадехадацар цунна. Таханарча дийнахьа гIалгIай мотт леш латтача метташта юкъе ба. Из белгалдаьккхад ЮНЕСКОс. ХIаьта Iийсас даьча хьехамашка ладувгIе, вай мотт лорабе а хатара кIалхарбаккха а низ кхоачаргба аьнна хет сона.\nУкхаза массехк дош аргда вай цун вахара наькъах лаьца. Кодзоев Аюпа Iийса ваь хиннав 1938 шера 12-ча августе Онгушта. Вай Сибрера цIадаьхкачул тIехьагIа (1962), цо чакхйоаккх Нохч-ГIалгIай хьехархой института филологически факультета къаман отделени. ТIой-Юртарча бархI шера йолча школе къахьег цо, хьехархо волаш. Язде а ший йоазошта кепа етта а из хьалхагIа волавеннавар. Къаьстта а цун вахаре йицлургйоаца лар юташ хилар Казахстане вайнаха лайна халонаш ювцаш дола дувцараш. Уж цо вIашагIтехадар, «Казахстанера тетрадаш» аьнна цIи а енна. ХIанз мо дацар цу хана. Сибре дигар а цига эза Iазап а хьоахаде йиш йолаш дацар. ХIанз 23-ча феврале чакхйоахараш санна саготонна сайренаш цу хана йича, цу сахьате лаьца дIахьоргвар, бехк бергбар, балхара дIавоаккхаргвар. ХIаьта уж тетрадаш яздаь вола Iийса, диъ шера набахта чувалла суд а яь, халбате ла езача эттав. Цигара цIавеча, юха а школе балха вода. Амма цигара дIавоаккх, берашта харцахьара кхетам цо баларах кхерабале. ХIаьта а шийдар чакх ца даьккхача Iергвоаца из хьаллоацаш, цунна тIехьабаьнна дукха нах хиннаб. Вешта аьлча, Наьсарен районе боккха низ хиннаб цо дIаболабаь болам къоабалбеш. Из хетабаь хиннаб ГIалгIай мехка паччахьалкхе юха меттаоттаяра. Кастта цун оргкомитета председателалла хорж из гIалгIай къаман II-ча съездо. Иштта из хорж Нохч-ГIалгIай Лакхехьарча Совета депутаталла. Цо хьалхле лелаеш, хьаяьяр ший газет а долаш йола «Нийсхо» яха халкъа-демократически парти. ХIаьта сона дагадоагIа, СССР оалаш хиннача боккхача мехка паччахьаца М. С. Горбочёвца цун вIашагIкхетар хиннад яхаш дийца. Цар къамаьл сенах хиннад, дийцараш малагIа дешаш да кхетаде хала дац. ГIалгIай къаман къаьстта паччахьалкхе хьае гIерташ, вай къаман сийдола, хьаькъал дола нах лийнна ха яр из. Из паччахьа тIавахара цаховш нийсденна хIама дацар. Хетаргахьа, иштта хила дезаш а дар из, латтача политически хьалага диллача. Цу хана СССР Лакхехьарча Совета депутат вар МагIалбика районера механизатор Дарсигов Муса. Цо хала вIаштIехьадаьккхадар, ше Горбачёвс тIаэцаргвола а ладувгIаргдола а хIама. Цох лаьца иштта яздаьд М. Дарсиговс : «ГIоарал доврах а чухьа михьардувлача лазарах а са бIаргашкара Iоухар хиш. Цу дийнахьа Шахрайс хабар дера тхона Горбачёвгара, 20 минот ха а енна, со тIаэцаргхиларах (къамаьл-м шин сахьата дIаьхделар). Аз сайца вига лаьрхIар Кодзоев Iийса. Юххьанца денз тха къамаьл хотталуш дацар. Из дIадоладелар, со сай деш тIара ца воалаш латтара ше раьза воацилга Михаил Сергеевича хьа а хайташ. Аз Iоха ца тигача, Горбачёвс сох бехк баьккхар…» Кхыча дешашца аьлча, Аюпа Iийса духхьала хьехархо е йоазонхо хинна ца Iеш, хIанз бокъонца вола политик, къаман юкъара вахар тоаде оарцагIваьнна лелаш саг хиннав. Каст-каста гора из митингашка, телевидене гIолла къамаьлаш деш, газеташ тIа арадувлар цо деш дола йоазонаш. Укхаза дагайох сона сай вахаре нийсъенна цу тайпара цхьа моттиг. Со Шолжа-ГIалий тIа книжни издательстве балха вар. Къахьегама ди чакхдала цхьа сахьат совгIа ха йисаяр, сога цIагIара телефон тохача хана. Хьаьший баьхкаб, вIаштIехьа дале, чувола – иштта дар сох хьатеха хабар. Болх беш Субботников цIерагIча урам тIа вар со, вахаш — В. Ленина проспекта тIа. Вешта аьлча, гIаш хьалволавелча, 10 минот езацар сона цIакхача, геттара юхе яр со ваьха фусам. Чуводдашехь, уйла йора аз, мала хила веза-хьогI со волча венар, воагIаргва аьнна сагаца дийца хIама а ма дацар са? Со дIачуваьлча, магIабаьрче вагIаш Кодзоев Iийса вар, цунца кхы а ши новкъост вар: Костоеви Муталиеви. ТIеххьарвар уццIаьшкахьара вар, хетаргахьа цунца баьхкабар вожаш а. Моаршал-денал хаьттачул тIехьагIа, сона гучадаьлар уж телевидене къамаьл де Шолжа-ГIалий тIа баьхка хилар. Мехкара хьал кегалуш латта, коммунисташа Iаьдал берадоалийташ йола ха яр из. Передаче дувца шоаш денарех цхьаццадараш дийцар цар сона а. Эккажкъонгий-Юрта юртда вар Костоев Хьажмурд, геттара новкъа хиннадар цунна, Г. К. Орджоникидзена дегIа сийленг Буро тIара дIадаккхар а, гIалах (городах) тилла хинна цун цIи дIа а яьккха, Владикавказ яха къаьна цIи меттаоттаяр а. Кхы а мехкаца, латтача ханаца дувзаденна дешаш дийцар хьаьшаша. Чай маллал юкъ мара ца йоаккхаш, цIабахар уж. Укх масалца а гу вайна, Iаьдала болхлошца а волаш, лоархIаме паччахьалкхен дешаш дувцача дакъа лоацаш Кодзоев хиннилга. Цу шерашка литературни болх бе цунга дукха ха хулар аьлча, со тешаргвац, хIана аьлча дийнахьа-бийсан мохк кIал ца бита гIерташ лийнача нахаца вар из. Халкъа Советаца цхьадолча дешашта тIагIолла барт хилац цар. Из шоаех, шоаш беча балхах шекъювлилга хайча, «Нийсхо» яха шоай парти дIайоаккх цун хьалхалаттача наха. Цул тIехьагIара ший ха Кодзоевс дукхагIа дIалу литератураца беча балха.\nХьехархочун болх шийна дика бовзаш хиларах, цо лоархI юххьанца денз гIалгIай мотт Iомабе долалуча берашта гIо хургдолаш, керда «Букварь» оттаде. Цул хьалхагIа а тайп-тайпарча наха увттадаьдар из. Масала, эггара хьалха, латински алапаш вай леладеча хана, из оттадаь хиннад Цокиев МурцаIала. ЙIаьххача хана, 1938-гIа шу хьатIакхаччалца, лела а даьд из. Кхы а леладе мегар, нагахьа санна вай алапат (алфавит) хувцаденнадецаре. Цул тIехьагIа З. Тимиевс оттадаьд. Бакъда Iийса хьехархочун поалхам йоккха йолаш хиларах, сона дукхагIа дезаденнадар цо оттадаьр. Дукха хала дешаш, къаьнара цIераш, берашта дашха ховргдоаца, маIан ца довза хIамаш юкъекхихьадар аьнна дика хилац зIамигабарашта яздеш дола книжка. Царна деша, кхетаде аттагIа хургдолча тайпара, наьна меттá безам тIагIоргболча тайпара оттадаь хила деза из. Берий ха, уж дешаш бола класс малагIа я теркал а деш, оттадаь книжка дар цундар. ХIара дош хозача сурташца доашхаш, кхетадайташ яр цун оагIош. Цхьалха а шолха а алапаш дикагIа кхетадергдолча тайпара хержадар царца долалу, уж юкъе дола дешаш. Цхьаццадолча школе Iомадеча книжкашта хьехархой латкъаш хезаб сона. Уж во да, дувцаш дола хIама кегадаь дувц, цхьадолча дешашца гIалаташ даьд, сурташа дувцар цаI да, деша маIан кхыдар да – уж дар дукхагIа хьехархой латкъаш хинна гIалаташ. Кодзоевс яздаьчул хьалха хиннарий а цул тIехьагIа хиннарий а кхоачам боллаш гIалаташ дар. Бакъда Аюпа Iийсай дешаргá (книжканна) латкъаш саг хезавац сона. Цудухьа тамаш ю аз, из дIа хIана даьккхад ца ховш.\nХIанз бераша Iомадеш дар Iодийшача, цкъаза корта хьаллаца безам хул, цу тIа яздаь цхьадола хIамаш е къаьстта дешаш кхета ца луш. Вешта аьлча, хьехархочо ший бакъахьара дакъа юкъедихьад школашкара наьна меттала дола дешар тоадара, бераша из мотт аттагIа а дикагIа а Iомабара.\nХIанз ха хьатIакхаьчай аьнна хет сона йоазонхочун литературни тIехьале ювца. Из цун эггара йоккхагIйола ганз я аьнна а мотталу сона, хIана аьлча Iалаьмате боккха, дукха низ а ха а езаш болх ба цо укх тIеххьарча 10 – 20 шера баьр. Из а воацаш, кхыволча сагá цу тайпара болх булургбацар аьнна хет сона. Цкъа-дале, укхаза чIоагIа хьинар долаш, кIаьдвалар доацаш хила веза йоазонхо. ШозлагIа-дале, чIагарга санна шаьра ший мотт ха беза цунна. КхозлагIа-дале, наха дукхагIа къердар, царна дезалургдар харжа, цул тIехьагIа дашха ха деза. Уж шедола хIама Iийсайл дикагIа вIаштIехьадаргдолаш йоазонхо тахан хуле тамаш я. Вешта, из-м вIалла аз ца аьлча а, вай республикерча бахархошта дика довзаш да, хIана аьлча цо каст-каста къамаьл ду Магасерча телевидене гIолла, деш ший йоазонашцара доакъош. Къаьстта хоза хет наха цунга хаттараш деш а, цо царна жоп луш а. Вешта аьлча, журналиста Плиев Хьусена еш йола массазара хIама хинна дIаяха «Наьна мотт» яха передача пайдане я аьнна хет сона наха а йоазонхочоа шийна а. Наьха уйлаш, хьашташ, эшараш, доацараш, бIарчча хьаийцача заман лоаттам, къаман хьал довза йиш я цунга хеттача хIамашка гIолла. Из да-кх, нагахьа санна из къаман йоазонхо вале, цунна эггара хьалха ха дезараш. Цудухьа из тайпа бувзам шинна оагIонна накъабоалаш хул. Цхьан юкъа Кодзоев болх беш хилар «СелаIад» яхача берий журнала редактор волаш. Берашта язъяьча хIамаех-м цун тIормиг биза хинна хургба аьнна хет сона, хIана аьлча вайнаьха багахбувцам дIаязбеш, бераша язду дувцараш, байташ гулъеш, дукха болх баьбар цо, юрта вахаш а школе болх беш а волча хана. Цул совгIа Iийса ше а ва, бера дагадохаргдоацар а дагадоха ховргдолаш. Журнала болх тоабе гIерташ, из хьаяздеш бола нах дукхагIа хилийта гIерташ, къахьег цо. Цу гIулакха юрташкарча школашка, цхьаццайолча наха къахьегача моттигашка ух, журнал довзийт, берашта из чIоаггIа эшаш хиларах дувц. Цу наькъаца из дешаш бола нах дукхагIа хилийта вIаштIехьадоал. ХIаьта укхаза а цунга дукха болх байтанзар мотташ ва со. Бакъда наха зе-м зийнадар берий журнал хьадеш цо хьийга къа. Йоазонхочо Хамхоев Вахас иштта яздаьд цу хьакъехьа: «…Журнал хьадеча а из дегIадоаладеча а овсаре дакъа лоацаш хилар гIалгIай йоазонхой: Чахкиев СаIид, Кодзоев Iийса, Хашагульгов Iаьла, Угурчиев Азмат-Гири, кхыбараш».\nВай 80-гIа оалача шерашка Iийсас дукхагIа кепа етташ хиннараш доккха доаца дувцараш дар. Хетаргахьа, зIамагIча жанрашкара дIа а волавенна, йоккхагIчарга вала лаьрхIа дора цо из. 1988 шера «Лоаман Iуйре» яхача альманаха оагIонаш тIара дийшар аз цун «Шаше боккхий нах» яха дувцар. Дезаделарий аьлча, чIоагIа деза а делар, хIана аьлча бокъонца дола вахар дар дувцар тIа хиннар. Цул совгIа, из геттара говза, дешачун дега гIадагIилгаш доахача хьисапе язде карахдаьннадар авторá. Юрта атагIа ловзаш доахкача бераша гIолгаш къайсай, цу тIа гIолла вIаший довнала дахад ши тайпа. Царех цхьан тайпан хиннай Шаши яха йоI, вокх тайпан – Жовхота Аси. Шоайла чIоагIа безаш хинна уж хийрабаьхаб довно, царна юкъе лакха пен хьал а ботташ. ГIелъенна, яшаш, леш лаьттай йоI. Бакъда укхаза оарцагIбаьннаб цунна, могаш йолча хана цо эздий гIулакх лоаттадаь боккхий нах. Царна хов цун лазара корта малагIа ба. Из зIамига саг тIавоалавича, из ерзаргйолга кхетадаьча цар, шоай хур ду из дов дужаде а, йоI-зIамсаг вIашагIтоха а гIерташ. Цар кхоачашдир шоаш лаьрхIар. ЙоI йийрзар, маьре яхар Асега.\nВешта аьлча, гIалгIай юртара Ромеои Джульеттаи гу вайна укх дувцар тIа. Сюжет ингалсий йоазонхочун трагеде тIа хинначул хIамма а эшаш яц. Бакъда укхаза турпалаш дийна бус, хьаькъал дола Харсе, Соандро, Къарше санна бола боккхий нах хиларах. Эггара чIоагIагIа тамаш яйтар бар йиIий безам. Ший дагардар дIа ца хайташ, довно хийраваьккха зIамсаг бахьан долаш леш латтар Шаши. Тамаш енна хIама да! Болаш-м ба мотт сона дунен тIа хIаманца хувцаргбоаца а эцаргбоаца а цIена безам.\nИштта безаме чулоацам болаш да цун «Даь езар» яха дувцар а. Из а да юртарча безама хетадаь. ДIадолалуча хана вайна гу Лиза яха йиIиг езаенна вола Мамедик яха кIаьнк. Шийна из езилга дIахайтар духьа, каьхат язду кIаьнка. Бакъда вокхо из нахал а даьккхе, геттара ийрчавоаккх из. КIеззига ха яьлча вайна гу, из мо саг ийрчавоаккхаш боаца, хьастара шовда мо цIена бола безам. КIаьнка да Аптии цар юртарча атагIа яха йоI Совдати шоайла чIоагIа безаш хиннаб. Бакъда йиIий наьна-вошас дIаялийтаяц из цунга, ший даи Апте даь-даи дов долаш хиннаб аьнна. ЙоI маьре дIалу воча сагага, цига биъ бетта Iазап эзе цIайоагIа. Вокхо саг йоалаяь хул цу ханале. Кхо бер а долаш, цамогаш хиле ла Апте сесаг. ХIаьта Совдат маьре ца йодаш Iа, ший хьалхарча безама тешаме йолаш. Из шедар гучадоал автобуса чу исташа дувца къамаьл хезача Мамедикá. Амма «ТIеххьара аргумент» яхача дувцара турпал Султан ший безам сагаца бекъа лаьрхIа хиннавац. «ЙоIах бIаргтоха баьхка кагий нах белакъежаш багIар, Султана ду къамаьл сов хоза хеташ». Бокъонца из йоI шийга маьре я раьза хургйолча дIатIакхоачаю цо. Из цо мишта ду аз шоана дувцаргдац. Из ховргда, 2008 шера арадаьннача №4 йолча «Литературни ГIалгIайче» яхача журнала тIара из дувцар Iодийшача. Кхы а дукха дувца йиш яр цун дувцарех лаьца, бакъда дийцачо а тоъал тешаву, Кодзоев Iийса прозан зIамигача жанрах дика лоархIавеш хиларах. Духхьал зIамигача кепах дола йоазош даь ца Iеш, цо яздаьд геттара доккха, массехк книжках латта романаш а. Царех да вайна дика довзаш дола «ГIалгIай» яха роман. Цун чулоацам боашхаш ха йоаергьяц аз, хIана аьлча аз цох язъяьяр «ЗIамигача къамах дола доккха книжка» яха критически статья. Массехк дешаца аргда вай, из вай къаманна хетаяь эпопея я, аьнна.1222 шерагара денз хьадоагIа гIалгIай вахар тахка хьежав йоазонхо цун оагIонаш тIа. Цунна из мишта карахдаьннад, яха хаттар оттадича, аз аргдар, кхычоа даргдоацача тайпара дика карахдаьннад, аьнна. Цул совгIа, цох ала мегаргда къаман энциклопеди да аьнна а, хIана аьлча къаман вахарца ювзаенна массе оагIув чулоацаш дола книжка да из. Эггара хьалха хьоахае лов йоазонхочун стиль. Стиль яхар фуд хов вайна массанена. Из цун мотт ба. Сона хеташ, Кодзоев Iийсай мотт цхьанна йоазонхочун меттаца тувлбе йиш йоацаш, ший белгалонаш йолаш ба. Цо тара хилийтац из кхычарна. ДIауйла йича, стиль – из йоазонхочун юхь я. Ховш ма хиллара, цхьатарра ши юхь йолаш нах наггахьа мара хилац, кхыметтел шола баьрашта юкъе а. Иштта ший хьисапаш долаш ба романа мотт а. Цун керттерча белгалонех цаI я, из мотт геттара кIоарга хьаькъал долаш хилар. ХIара мугI хIана бац аьнна, кицандар санна маIан долаш, цу тIа юха а сеца, уйла е безам оттийташ ба. Из роман дешача юкъа, сайна хьалха цIаккха ца хеза, ши бIаь гаргга кица хьаяздир аз. Ма тамашийна а хоза а ба цар чулоацам! Царех хIара кица бIарчча вахар да. Массехк масал доаладергда аз, дувцаш дола хIама чIоагIде дагахьа: «Есар хилац низах цавоалаваьчох», «Тух-сискал кхаь ден, кхаь бус диар хьа дезалхо ва», «ВоккхагIчун дош дашал дезагIа да, дошол маьхегIа да, хьастал цIенагIа да», «Харцо тоIае, бокъо хьалкхаба», «Хур хургда, хиннар гургда, болх лоам оагабе низ кхоачачунга ба», «Къамаьл дIаьха хул, Тирка тIара Эдал тIа бода никъ мо», «Харцон Iерче кхажа дакъа луш дац-кх хьацадаьккхар», «Нийсоно юкъ лозаяц», «Маьрша веначоа – хьоашал, довна веначоа – Iоажал», иштта кхы дIахо а.\nУкхаза хьоахаянза яргьяц цун метта цхьаькха цхьа белгало а. Мотт бIаьхий, цIена хулийташ дола керда дешаш. Царех цхьадараш вайна дицденна къаьна дешаш хила тарлу, цхьадараш йоазонхочо ше хьадаь хила а тарлу. Уж а вожаш а товш да цун турпалий меттаца, цар кхы чIоагIагIа дег чу дужийт дIаяхача заман чухь вай къаман хинна вахар, цун куц, гIулакхаш. Книжкан тIеххьарча оагIонаш тIа царех цхьадола дешаш доашхаш дола дошлорг деннад автора. Цо а гIо ду дувца хIама дикагIа кхетаде а гIалгIай мотт кIоаргагIа Iомабе а. Дагадохаргда вайна царех цхьадараш, дерригаш цхьа бIаь ах бIаь совгIа да уж: айлам – Солнечная Галактика, аькима моттиг – слабое место, аьрке саг – медлительный, аьме саг – уживчивый, боарой – берендеи, тоаба – 20 воинов, бIазем – воображение, вийдлоам – плоскогорье, вончо – злодей, даздараш — святыни, символы, зовр – пограничник, заьлгIа – компас, йил-цIа – зал, къорашке – дебри, лело – игра в хоккей, саккой – скифы, тарматал – язычество, хосрой – хазары, хьовхье – теневая сторона горы, хьорх – крона дерева, цIечахье – солнечная сторона горы, чучхари (хичхари) – водопад, эйдаж – сословие,Iаддал – лучник, Iамораш – учения, и. кх. дI.\nТахан а тIехьа вай Iилманхоша къувсаш йола моттиг я, малагIа да къаман меттала дIаяздаь дикагIдола ханорг (календарь). Уж сона ховш а диъ тайпара да. ХIаьта цхьаболча йоазонхоша яхачох, кхы а массехк да уж, сона цаховш а. Укхаза царех лаьца аз хьоахадар дувзаденна да, Кодзоевс оттадаь ханорг таханарча дийнахьа эггара дикагIа хиларца. Из дукхагIа къоабалду дешархоша а мотт ховш болча боккхагIбараша а. Дукха ха йоацаш, аз къаьстта йоазув даьдар цу хьакъехьа, цунна газета тIа кепа а техаяр. ХIаьта а укхаза цIаькха цун ханорг доаладе безам ба са, наха из юха а дагадохийташ. Из укх тайпара дар:\nНажгамсхой бутт — январь\nСаькур бутт — февраль\nМутхьал бутт — март\nТушола бутт — апрель\nБекарга бутт – май,\nАьтинга бутт — июнь\nКIимарса бутт — июль\nМангала бутт — август\nМоажола бутт — сентябрь\nТов бутт — октябрь\nЛайчиллан бутт — ноябрь\nЧан тара бутт – декабрь.\nУкх романа тIара довзаргда вайна ди-бийса гIалгIай меттала малагIча доакъошта декъалуш да а цар цIераш миштай а. Цхьан Iуйренгара вокх Iуйренга кхаччалца йола ханаш белгалъеш, укх тайпарча дешаех пайда ийцаб йоазонхочо: Iуйкъе – мерзе, берзе, гIане; Iуйре – айме, гIишлакхе, марте; делкъе – маше, ловже, ане; маьркшаже – пхьере, таьре, теме.\nМиштав Iийса ше вахача юрта, наха мишта ду цун сий, сенца накъавоал из царна? Цу хьакъехьа дийцар сона ГIалгIай республикан заслуженни хьехархо, поэтесса йолча Картоева Марета. «Цунах ала дукха хIама да, — йоах хьехархочо. – Цо мо берашта хьехам луш саг лаьттан букъ тIа хургва аьлча бакъдац, цун багара ара мел доала дош кхетам чу дусар. ХIара бера дег тIа бода никъ лехе, цо дIаэцаргдолча тайпара хьехар цо. Цул тIехьагIа, царна хьалха хаттараш увттадеш, ше дийцар мишта кхетадаьд хьожар. Ца кхеташ висачоа цIаькха а кердадоаккхар. Бераш бе-бе да, харцахьа леларашца, во дешарашца, эхь хетаргдолча тайпара къамаьл дора. Сакхетам лакхбеш дола хIама лохар. Чуваха ха яьлча а, шиъ-кхоъ сахьат доаккхар цо, юхасеце, во дешарашца къахьегаш. «Сийгаш» аьнна цIи а тилла, литературни кружок яр цо лелаеш. КIира, шин кIира цкъазза вIашагIбетталора цунна чубоагIаш бола дешархой. ХIаране дешар ше даь йоазув. Хьехамчас а вокх бераша а шоашта хетар оалар. Иштта Iомалора тхо йоазош дикагIа де. Из хиннавецаре, цу тайпара болх оаха ца бе а мегар. Цо догьэккхийтацар тха цох.\nЮртарча наха а – боккхагIчарна а берашта а – цхьатарра вовза а вовз, дукха а веза Iийса. МоллагIа хIама хатта дезаш хилча, дагавала везаш моттиг нийсъелча, эггара хьалха из дагавох, цунга телефон тох. Сакъердам бар сакъердамеча тайпара, хьаькъал эшар хьаькъалца доашх цо. МоллагIа ше волча тIавеначун дай бовзаш, цар фу леладаьд, уж мел сий долаш, мишта, малагIа гIулакхаш карахдувлаш баьха нах хиннаб а хов…»\nХизара Марета ше язъяьча байтех цаI Кодзоев Iисайна хетаяьй. Из а оаш йийшача бакъахьа хет сона:\nКъахьегамца мара довзац\nСага денал, гIулакх, цIий.\nХозача дешо мара даккхац\nДаим хулаш дола сий.\nДошо гIалан да хьо вале,\nЦунах тамаш елга дац.\nХьо Iимерза ваьхавале,\nЗаман йIоахал вицлургвац.\nИштта кхетам бола хьехар,\nВар хьо даим дала ховш.\nКъонабарий аьттув хилар,\nДар хьа дега чIоагIа ловш.\nЛуш мо воккхача Iилманхочоа,\nДенна хиннад хьона ехь.\nХьо мо волаш чакхваьнначоа,\nТIадоагIаргдац цIаккха эхь.\nДахаргда хьа гIулакх даим,\nДикаш вонех къестадеш,\nКъаман сийлен байракх санна.\nХьа еза цIи хестаеш.\nЮххера, сай къамаьл чакхдоалаш, са белгалдаккха безам ба, цхьа бутт совгIа хьалха Кодзоев Iийсай цхьаькха керда роман арадаьнна хилар. Цун цIи я «Хьув я́стар» яхаш. Тайп-тайпарча наха цох дувца къамаьл бе-бе да. Цхьачарна нийса хетац йоазонхочо-воккхача сага цу тIа гIеттаду дешаш, цхьачар бакъду. Цун мах тахан укх йоазонца аз бергбац. Бакъда цхьа хIама-м аргда аз, таханарча вай орфографе дIадеххача тайпара яздаьдац из книжка. Укхаза Iийсай ший орфографи я. Из нийса даь хIама да е харцахьа даь хIама да дувцаш, кхы йоазош дергда аьнна хет сона Iилманхоша, журналисташа, йоазонхоша. ХIаьта са ала безам ба, хьай безам мел ба вахалва хьо укх дунен тIа,Iийса, низаи хьаькъалаи эша ца луш.\n№120 (12056), шоатта, 11 август, 2018 шу. Суббота, 11 августа 2018 года\n← Прокуратура г. Карабулака разъясняет правила подачи документов для поступления в высшее учебное заведение\nУ Мусы Евлоева золотая медаль! →\nЦИСС Ингушетии провел республиканскую ярмарку социальных предпринимателей и наградил победителей регионального этапа Конкурса “Лучший социальный проект года” — 2018


Виссак-Отейрак — Википеди\n45°07′19″ къ. ш. 3°36′35″ м. д.HGЯOL\nВиссак-Отейрак (фр. Vissac-Auteyrac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Луара. Дозанашца йу Фикс-Сен-Женей, Мазейра-д'Алье, Сент-Аркон-д'Алье, Сент-Ежени-де-Вильнев, Сен-Жорж-д'Орак, Сен-Жан-де-Не, Сьйог-Сент-Мари, Вазей-Лимандр. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Виссак-Отейрак&oldid=6738291»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 16 октябрь, 00:34.


Хажаева Шомстин Ровзан — Урок 95\nХажаева Шомстин Ровзан йина 1960 — чу шеран 31-чу мартехь Нохч-Г1алг1айн Автономни Республикин Шелан к1оштан Курчалойн эвлахь, боккхачу доьзалехь. Дешна Курчалойн юккъера N1 йолчу школехь.\n1976-чу шарахь кхиамца чекхйоккху Курчалойн эвлара юккъера школа, оццу шарахь деша йоьду Гуьмсера ГПТУ-24 училище «Мастер производственного обучения». 1978-чу шарахь иза ц1ечу дипломца чекхйоккху . Къинхьегаман болх д1аболабо 1978-чу шарахь Гуьмсерчу ГПТУ-24 училищехь «Мастер производственного обучения» берашна хьоьхуш. Училищехь шен белхан корматалла дика гайтарца совг1аташ до, дуккха грамоташ ло, иштта туристически путёвкаш ло Болгари (1983); Югослави (1985) пачхьалкхе.\n6-чу октябрехь 1985-чу шарахь «Грозненский рабочий» газета т1ехь статья ю Ровзанан белхан корматалла хестош тоьхна. Училищехь болх беш йолуш 1982-1985-чу шарахь чекхйоккху Волгоградски Индустриально-Педагогический техникум.\n1986-чу шарахь заочно деша йоьду Нохчийн Пачхьалкхан Хьехархойн Институте, факультет «Оьрсийн мотт, литература, Нохчийн мотт, литература». 1992-чу шарахь чекхйоккху Нохчийн Пачхьалкхан Хьехархойн Институт.\n2008-чу шарахь дуьйна нохчийн мотт, литература хьоьхуш схьайог1уш ю Куршлойн к1оштан Майртуьпарчу юккъера N2 йолчу школехь. Нохчийн мотт кхиорехь а, цуьнга болу безам к1аргбарехь а, нохчийн мотт а, литература а хьехарехь б1аьрла кхиамаш бахарна дуккха Сийлаллин грамоташца совг1аташ ду: НР 1илманан урхаллин Министерствера, НР ГосСоветера, Куршлойн к1оштан 1илманан урхаллера, Куршлойн к1оштан администрацера, Майртуьпара N2 йолчу школера. Иштта дуккха къийсадаларшкахь дакъалоцуш а, меттигаш йохуш схьайог1уш ю Ровзан. 2011-чу шарахь хьалхара меттиг яьккхира «Учитель года-2011» ц1е йолчу Куршлойн к1оштахь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь, 2014 — чу шарахь НР Министерствехь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь тоьллачарна юкъахь меттиг яккхарна Сийлаллин грамотица совг1ат дира. 2018-чу шарахь тоьллачех нохчийн меттан кабинет къастош лерина Куршлойн к1оштахь д1адаьхьначу къийсадаларшкахь кхоалг1а меттиг яьккхира Хажаева Ровзана.\n2013 — чу шарахь дуьйна «Нохчийн Республикин хьакъйолу хьехархо» ц1е йолуш схьайог1уш ю Хажаева Ровзан.


Posted on 24.07.2017 24.07.2017 by Симон\nКомплекс вольных упражнений 1 Mp3.\nШамиль Идрисов Ихь ара гьаз гьабхьну мичли песня езар. Наша поисковая система найдет любую песню. МегаФон начинается с тебя Mp3. Мадина Юсупова Генахь вог1уш вайча хьо DMCA Связаться с нами. Малх схьа кхеташ ара ялалахь Чеченская песня Аюб Вахарагов Малх д1абузуш суьйре ю New Мне не хватает твоих оук Mp3. Три девицы под окном Mp3.\nЧеченская Музыка Йог1уш йоьдуш хоьх б1ерг кхетчи Нохчи Хуьйцуш ойла суна йоьвзи. Х1ар Хаз Йо1 Йоьвзи Шун.\nЧеченская песни туда где небеса Шамиль Идрисов Малх схьа кхеташ ара ялахьа. Вог1уш воьдуш хьо ца гайчи Амина Замхаджиева\nШамиль Идрисов Жима езар. Чеченская Музыка Йог1уш йоьдуш хоьх б1ерг кхетчи Нохчи Малх схьа кхеташ ара ялалахь Чеченская песня Долорес Кэннон Суть в том что все иллюзия Mp3.\nМарха Колбазова Хьуна кхин го.\nВог1уш воьдуш хьо ца гича Чеченская песня Слушайте и качайте музыку в хорошем качестве. Шамиль Идрисов Яла суна сан дагчуьра Асхаб Вахарагов Малх схьа кхеташ ойлане волуш New Малх сакхеташ ара ялалахь Шамиль Идрисов\nШамиль Идрисов Яла суна сан дагчуьра На нашем сайте вы можете прослушать и скачать музыкальные композиции в mp3 бесплатно. И можа малх мичхьа кхета хьоменаг. Вог1уш воьдуш хьо ца гича Чеченская песня The Beatles Yesterday Subtitulada Mp3.\nКлипарт медицина кости таз высокое разрешение\nДжема халип девушка из нагасаки\nВалерия к записи Ихь ара гьаз гьабхьну мичли песня


NGC 749 — Википеди\nNGC 749, ESO 414-11, PGC 7191, 2MASX J01554111-2955205, 6dFGS gJ015541.1-295520, ESO-LV 414-0110, GSC 06431-01281, IRAS 01534-3009, IRAS F01534-3009, MCG-05-05-023, PSCz Q01534-3009, SGC 015326-3010.0, LEDA 7191, APMBGC 414+018+004, DUGRS 414-001, Gaia DR2 5020728503151264000\n0,014637 ± 6,3E−5\n4367 километр в секунду\n1ч 55м 41,1244883924с\n−29° 55′ 20,372764254″\nNGC 749 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 749: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 749.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_749&oldid=5055387»


Почему молчат бунтари рок-н-ролла? - СМИ. Актуальные новости - здесь - медиаплатформа МирТесен


Депутатан Слуцкийн йоьIан цIартIехь 140 миллион сом доьху цIенош хааделла "Новая газетана"\nДумера депутат Слуцкий Леонид\nПачхьалкхан Думан депутатан йоьIан Иринин долахь Москохна гергарчу "Миллениум парк" кIоштахь цIа ду, куьце даладале 140 миллион сом мах болуш. Росреестра-н зерашна тIе а тевжина, "Новая газетано" бина и хаам. Хьостан информацица, 2014-чу шарахь шен 23 шо долчу заманчохь Слуцкая Иринас эцна 600 еакIов майда дIалаьцна гIишло ю юьйцург. Harperʼs Bazaar журналан коьртачу редакторан ассистент яра иза цу хенахь.\nГазетано билгалдаккхарца, деклораци тIехь Слуцкийс 2015-чу шарахь даьккхина пхиъ ах миллион сом, аьлча а, хIора баттахь 458 эзар сом. Цу мехах хIусам эца депутатна дезар дара 25 шо. Шега телефонаш еттарх а, жоп ца делла Слуцкий Леонида, иштта тергамза дитина, цуьнан пресс-секретарехула дахьийтина хеттарш а. Дуьхьало йира "Новая газетаца" къамел дан депутатан йоIа Иринас а.\nХьалхо коррупцица къийсам латточу Навальный Алексейн фондана (ФБК) хааделлера, иттех шерачохь Слуцкийс Рублевкера шен долара гектар латта деклараци тIехь хьахош цахиларх. Депутатан декхарш хенал а хаьалха охьадахкар тIедожадора оцу кхачамбацаро. Амма хуьлучу пайдех бечу хаамашна тIехь терго латточу Думан комиссин куьйгалхочо Поклонская Натальяс "техникан гIалат" лерира иза.\nЦул совнах, ФБК-с чIагIдарца, депутатан хIусамненан цIартIехь а хилла 400 миллион сом мах болу пентхаус. Москохарчу "Кутузовн ривьера" олучу тоьллачу комплексехь ю цуьнан 562 еакIов метар йолу петар.\nЦу кепара хIусам эца Слуцкийна 100 шо оьшу аьлла фондехь.


Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна » Скачать популярные песни 2018-2019 года и самые лучшие хиты бесплатно\nRoyal-Sound » Музыка мира » Кавказская музыка » Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна\n[title] Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна Скачать новую музыку 2021 бесплатно - X-Pesni.online [/title] [description] Скачать новую музыку Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна 2021 года в MP3 формате. Слушать песню Б1аьрг ма хила хьуна онлайн в хорошем качестве. [/description] [keywords]слушать, онлайн, бесплатно, песню, музыку, скачать, Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна, Б1аьрг ма хила хьуна, mp3, [/keywords]\n" resize="w:140,h:140,q:70" itemprop="image" alt="Обложка сингла Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна" title="Обложка сингла Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна" />\nТурпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна\nНазвание: Б1аьрг ма хила хьуна\nСкачать песню Б1аьрг ма хила хьуна онлайн бесплатно в хорошем качестве mp3 формата. Если Вы любитель музыки как и мы, должны понимать, что нужно скачивать только качественную музыку, и Royal Sound предоставляет возможность прослушать и скачать любой трек в ознакомительных целях. Приятного прослушивания песни Б1аьрг ма хила хьуна - Турпал Абдулкеримов 2020 года.\nСлушать Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна[xfvalue_ms-author][xfvalue_ms-song]\nСкачать Турпал Абдулкеримов - Б1аьрг ма хила хьуна\nСмотреть клип Б1аьрг ма хила хьуна


Номбела — Википеди\n40°09′15″ къ. ш. 4°30′25″ м. д.HGЯOL\n▼854 стаг (2020)\nНомбела картан тӀехь\nНомбела (испан. Nombela) — Испанин Толедо провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 122 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 498 ± 1 метр. Дозанашца ю Альдеа-эн-Кабо, Эскалона, Ормигос, Эль-Касар-де-Эскалона, Лос-Серральбос, Кардьель-де-лос-Монтес, Гарсиотум, Пелаустан, Сенисьентос муниципалитеташ.\n921 стаг ↘906 стаг ↗958 стаг ↗994 стаг ↘981 стаг ↗999 стаг ↗1032 стаг\n↗1035 стаг ↗1057 стаг ↘1026 стаг ↘1021 стаг ↘1006 стаг ↘986 стаг ↘946 стаг\n↘920 стаг ↘895 стаг ↘883 стаг ↘858 стаг ↘854 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Номбела&oldid=5723652»


Флюме — Википеди\nФлюме (фр. Flumet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Савойя. Дозанашца йу Ла Жиеттас, Нотр-Дам-де-Белькомб, Сен-Никола-ла-Шапель (Савойя), Пра-сюр-Арли. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Флюме&oldid=5192957»


Наро-Фоминскан кӀошт Викилармехь\n↑ Перепись населения 2010. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений (оьр.). Федеральная служба государственной статистики. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 28 апрелехь. Теллина 2013 шеран 9 январехь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Наро-Фоминскан_кӀошт&oldid=4862048»


Тема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 1:58 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 6:55 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 7:21 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 8:18 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 8:39 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 8:42 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 10:15 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 11:02 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 11:24 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Дек 26, 2016 11:52 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Вт Дек 27, 2016 7:25 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Вт Дек 27, 2016 11:31 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Ср Дек 28, 2016 12:05 am\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Ср Дек 28, 2016 5:52 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Чт Дек 29, 2016 3:09 am\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Чт Дек 29, 2016 3:52 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Чт Дек 29, 2016 4:30 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Чт Дек 29, 2016 11:30 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пт Дек 30, 2016 12:57 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пт Дек 30, 2016 9:03 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Сб Дек 31, 2016 2:28 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Пн Янв 02, 2017 6:27 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Ср Янв 04, 2017 6:11 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Ср Янв 04, 2017 8:35 pm\nТема: Re: Социум - иерархия, касты. Ср Янв 04, 2017 9:32 pm\n» Иерархия потребностей\n» Иерархия Ордена и форум\n» Пало-Майомбе, иерархия


ГенвиллегӀ — Википеди\nГенвиллегӀ (фр. Guenviller) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мозель.\nДозанашца йу Беттен, Биден, Каппель (Мозель), ОмбугӀ-О, МашгӀан, Сенбуз.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГенвиллегӀ&oldid=7823553»


Ансинн — Википеди\n48°22′03″ къ. ш. 0°10′35″ м. д.HGЯOL\nАнсинн картан тӀехь\nАнсинн (фр. Ancinnes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Сарта. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ансинн&oldid=3956956»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 15 ноябрь, 23:09.


NGC 5495 — Википеди\nNGC 5495, MCG-04-34-001, IRAS 14095-2652, IRAS F14095-2652, ESO 511-10, PGC 50729, 2MASX J14122335-2706287, 6dFGS gJ141223.4-270629, AM 1409-265, ESO-LV 511-0100, NVSS J141223-270630, PSCz Q14095-2652, SGC 140931-2652.4, LEDA 50729, [HB91] 1409-268, FLASH J141223.17-270627.2, Gaia DR2 6270386380801202560\n0,022456 ± 9,0E−5, 0,022456 ± 9,0E−5\n6738 километр в секунду\n14ч 12м 23,3611618821с\n−27° 06′ 29,098077479″\nNGC 5495 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5495: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5495.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5495&oldid=5060172»


ГлавнаяХоамашЯлх юрта тоае еза территореш рейтинга хоржамашца белгалъергья\n«Пхьешка паргӏатон моттигаш вӏаштӏехьъяхара» приоритетни проект ӏалашъяра хьакъехьа йолча ведомствай юкъарча комиссе заседани хилар Магасе укх деношка. Цу заседане дийцар 2018-ча шера хьалхарча аргӏагӏа тоае еза юкъара территореш хьахаржара хаттараш.\nЗаседане дакъалоацаш хилар Гӏалгӏай Республика Халкъа Гуллама Председатель Йовлой Султанхьамида Заьлмахи Гӏалгӏай Республика Правительства Председатела хьалхара заместитель Оздой Ибрахӏама Бахьаудини.\nЦигача докладаш йир Гӏалгӏай Республика Мехкдаь Администраце чурча политикан Управлене начальника заместитель волча Угурчанаькъан Рамзанеи, Гӏалгӏай Республика гӏишлони, архитектурани фусама-коммунальни боахамеи Министр волча Чуранаькъан Рашидеи.\nГулбеннарашьта хьалхашка ше къамаьл деш Гӏалгӏай Республика Халкъа Гуллама депутата Хамхой Батыра хоам бир, 2018 шера тоае лаьрхӏача «Пхьешка паргӏатон моттигаш вӏаштӏехьъяхара» проект кхоачашъяра оттаяьча программе чуйоагӏаш 8 муниципальни образовани я, аьнна. Хӏаьта царех ялхне территореш тӏа (уж я Магӏалбик, Илдарха-пхье, Шолжа-пхье, Магас-пхье, Наьсаре, Гӏажарий-юрт) 2018-ча шера тоае еза юкъара территореш белгалъяхара хоржамаш чакхдаргда. Цигача бахача наьха шоай торо хилар тоае еза территореш шоаш белгалъяха – февраль бетта 9-ча дийнахьа чакхдаьлар цу ялх Гӏалгӏайчен мунипальни образоване лакхе йийцача проекта рамкашка 2018 шера тоае еза территореш белгалъяхара предложенеш хьачуэцар. Масала аьлча, Магасе бахача наха комиссе хьачуелар 3 эзар совггӏа предложени. Праламента Председатель волча Йовлой Заьлмаха яхачох, шоаш бахача моттигах доглазаш бола нах ишттал дукха хиларо гойт, уж юкъара моттигаш тоаяр мел боккха лоархӏам болаш хӏама да. «Уж тоае еза моттигаш хьабелгалйоахача бахача наха дакъалацар гойташ да ӏаьдалаи бахача нахаи юкъера бувзам болаш болга а де дезари дита дезари къоастадеча из бувзам чӏоагӏа гӏо деш болга а», – аьлар Йовлой Заьлмаха.\nФевраль бутт чакхбалалехьа кийча хилийта еза дизайн-проекташ, март бетта 1-са дийнахьа денз 15-гӏа ди хьакхаччалца цу макетех шоашта хетар ала торо хургья бахача наьха, хӏаьта царех дикагӏъяраш хьахоржаргья 2018-ча шера март бетта 18-ча дийнахьа.\nПарламента спикера белгалдир, уж рейтинга хоржамаш цу дийнахьа чакхдаьхача бакъахьа а аттагӏа а долга. Цу дийнахьа уж тоае еза территореш хьахаржа бахача наьха торо хилийтара а царна из атта хилийтара а мел эшар ӏалашде тӏахьийхар цо муниципальни хьакимаш.\n«Наха атта хургда из, март бетта 18-ча дийнахьа кхадж тасса хьабаьхкачарех хӏарачун атта хургда, лоаллахарча помещене дӏачу а ваха, шийна эггара хьалха тоае еза аьнна хета юкъара зона белгалъеш кхадж тасса», – аьнна белгалдир Йовлой Заьлмахо.\nИз проект кхоачашъяра вай республикана 2018-ча шера федеральни центра субсиди санна 99 миллиони 300 эзари сом хьожадаьд.


7 — Сурат Альа1рáф « islamanserlo.net\nАьтто болушехь гIурба ца дер\nАхьмад Хьамза: МудариI фиIлана Жазм дар а, хьалхара шардар а (ан-Нахьвул вáдихь)\nАбу IабдуллахI: Мотт хIун дича толур бу 13-гIа дакъа\n7 — Сурат Альа1рáф\n7 — Сурат Альа1рáф [Óганаш] [Маккахь доьссина ‚ 206 аят ду]\nАллáх1а ц1арца къинхетаме , къинхéтам беш волчу\n1. Алиф-лáм-мúм-сóд [Аллах1 т1ех дика хууш ву цáрех Шéна луург].\n2. [х1ара] Хьоьга [хьан Дéлéра] доссийна жайна ду , цуьнах гаттó [халó] ма хулийла хьан кийрахь , [Óха и доссийна] хьоьга цуьнца [керстанашна] кхéрам тасийта [хьоьга и д1ахьéдайта] а , [цуьнах] муъманахана хьéхам [хилийта] а .\n3. Т1аьхьах1итта шайн Дéлéра шоьга доссийна долчунна , шу т1аьхьа ма х1итта [кхéчу] вéрасашна , Изá вóцуш . [ма] К1еззиг ойла йо аша .\n4. Хийла юрт х1аллакйина Óха и [цáра тхан элчанаш харцбарна] . Царна деара Тхан та1зар буьйсанна , я уьш делкъехь садо1уш болуш .\n5. Шайна Тхан та1зар деанчу хéна цéран кхайкхар [до1а] дáцара , цáра [къéра хилла] :»Баккъалла а тхо зуламхой хилла» — áлар дóцург .\n6. [Дéлóра] Оха жопдоьхур ма ду шайга [элчанаш] бахкийтанчаьргá а , [Дéлóра] Оха жопдоьхур ма ду элчанашкá а .\n7. [Дéлóра] Оха царна дуьйцур ма ду [цáра лéлийнарг] хаарца , Тхо дóцуш [х1уммá] ца хуьлу .\n8. [1амалаш] Óзар цу [къéмата] дийнахь нийса [хир] ду . Шен терзанаш дазделларш , уьш бу уьш дéкъалнаш.\n9. Ткъа шен терзанаш дайделларг , уьш – шайн дог1машна эшам хилларш бу , шаьш хиларна Тхан áяташца зуламé.\n10. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха шу ч1аг1дира лаьттахь , шуна хилийтира цу чохь дáхаран г1ирсаш , [ма] к1еззиг баркалла óлу ашa .\n11. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха кхоьллира шу , т1аккха кéпé [адам суьрте] дерзийра , цул т1аьхьа малийкашка элира :»Гóрах1итта Áдамна !» Гóрах1иттира уьш , Иблийс дóцург , и ца хилира гóрах1иттанчáрех .\n12. Цó [Дáла] элира :»Сте сацийра хьо гóрах1оттарх , Асa хьайга омaр дича ? Цó [иблийсо] элира [жоплуш] :»Со цул тоьлуш ду , Ахьa со ц1ерах кхоьллина , иза поппарх кхоьллина».\n13. Цó [Дáла] элира :»Охьадосса цу чуьра , хьýна дац цу чохь куралла яр . Áрадáла , баккъалла а хьо сийсазчех ду «.\n14. Цó [иблийсо] элира :»Т1аьхьаттахь со уьш денбийр болу дийналц !»\n15. Цó [Дáла] элира :»Баккъалла а хьо т1аьхьатеттинчáрех ду-кх».\n16. Цó [иблийсо] элира :»Ахьa со ма-тилорра , со цáрна к1éлонна хуур ма ду Хьан нийсачу новкъа .\n17. Т1аккха со дóг1ур ду царна [уьш галбáха] цéран хьалхéнашкахулá а , цéран т1éхьéнашкахулá а , цéран аьтту áг1óнашкахулá а , цéран аьрру áг1óнашкахулá а . Хьýна карор [ма] бац цáрех дукхах берш [Хьайна] баркаллé».\n18. Цó [Дáла] элира :»Áрадáла цу чуьра сийсаздина , гéнадаьккхина [дóхийна] . [Дéлóра] Шá цáрех хьýна т1аьхьах1оьттинарг [милла велахь] , Аса [юзнé а] юзур ма ю жоьжахати шоьх массáрех .\n19. Х1ай Áдам ! Вáха хьó а , хьан зудá а ялсаманехь . Аша шимма даа шаьшшинна лиъначуьра , шу шиъ герга ма г1óлаш х1окху диттана , т1аккха шу шиъ зуламхойх хир ду».\n20. Т1аккха и [ца тайна] , цаьршинна [дагчу вóниг] тесира [хьийхара] цо [иблийсó] , цаьршинна гучуйáхархьама шайн бехкен меттигех шá цаьршиннах хьулйинарг . Цо [харцлуьйш] элира :»Шу шиъ Дáла духатоьхна [ма] дац х1окху диттах , шу шиъ малик ца хилийтá а , я шу шиъ [х1окху ялсаманехь] гуттар дéхачáрех ца хилийтá а бен».\n21. [Дéлаца къéра] Дуй биира цо цаьршинна :»Баккъалла а со шу шинна [дика] хьéхардечáрех ма ду» — [аьллa].\n22. 1éхадаларчу дóжийра цó и шиъ . Цаьршимма [цу] диттах чамбаьккхинчу хéна , цаьршинна гучуéлира шаьшшиннан бехкен меттигаш , [т1аккха] и шиъ дуьйлира шаьшшинна т1е [хьуламна] ялсаманин г1аш тийса . И шиъ кхайкхира цаьршинан Дáла [бехкбоккхуш] :»Асa шу шиъ духа ца тоьхнéра цу диттах , Асa шу шинга [áла ца] аьллéра , баккъаллá а шайт1а шу шинна билгала мостаг1 ду ?!»\n23. Цаьршимма элира :»Х1ай тхан Дéла ! Зулам дина óха тхайн дог1машна , Ахьa тхýна геч ца дахь , къинхéтам ца бахь , тхо хир ма ду эшначáрех».\n24. Цó [Дáла] элира :»Охьадисса [цу чуьра] , шоьх цхьаберш вýкхéран мостаг1ий бу . Шуна лаьттахь [парг1ат] дáхаметтиг а , цхьана ханналц зовкх а [хир] ду».\n25. Цó [Дáла] элира :»Цу чохь дéхар ду шу , цу чохь лийр ду , цуьнах áрáдóхур ду».\n26. «Х1ай Áдаман к1ентий [бéраш] ! Бакъдолуш Óха доссийна шуна т1е , шá шун бехкен меттигаш хьулйен дýхар а , месаш [барзакъаш] а . [амма Дéлах] Кхéраран дýхар – иза тоьлуш [дерг] ду . Иза Аллах1ан áятех [билгалóнех] ду . Цáра ойлаян тарло».\n27. «Х1ай Áдаман к1ентий [бéраш] ! Шу питанé ма дойла шайт1ано , шá шун дá-нáна [лéдина] ялсаманéра áра ма-даккхара , шá цаьршинна т1éра шайн дýхар д1адоккхуш , цаьршинна шайн бехкен меттигаш гучуйáхархьама . Баккъалла а цуна гуш ду шу — цуна а , цуьнан тайпанна а , шуна уьш ца гуччу áг1óра . Баккъалла а Оха шайт1анаш дина , шаьш [Дéлах] цатéшачéран вéрасаш [гергарнаш]».\n28. Шаьш цхьа маьттазниг [боьханиг] дича , цáра элира :»Тхýна тхан дай карийна цу [балха] т1ехь , Аллах1а омaр дина тхоьга цуьнца». Ахь áла :»Баккъалла а Аллах1а омaр ца до маьттазчуьнца . Ашa [мýха] óлу Аллах1ана т1ехь шайна ца хуург ?»\n29. Ахь áла :»Сан Дáла нийсонца омaр дина . [Дáлла дуьхьала] д1ахиттайé [д1аерзайé] шайн яххьаш х1ора маьждигна гергахь , кхайкха Цуьнга [шайн] дин доггаха [деккъа] Цунна [доьхьа] дина . Цо шу [кхóлла] дóла ма-дарра духадоьрзур ду шу .\n30. Цхьа тóба нисйина Цó , важа тóба – цáрна т1ехь тилар хьакъ хилла . Баккъалла а цáра шайт1анаш лецна [шайн] вéрасаш , Аллах1 вóцуш . Цáрна моьтту , баккъалла а шаьш нийса ду».\n31. «Х1ай Áдаман к1ентий [бéраш] ! Ашa схьаэца шайн хазалла [дýхар] х1óра маьждигна гергахь ! Даа , мала [делахь а] т1áламза [кхоамаза] ма хила . Баккъалла а Цуна ца бéза [шуна] т1áламзанаш».\n32. Ахь áла :»Хьá ца магийна [нáхана] Аллах1ан [гергара дуьнéнан] хазалла а , Цо Шен лайшна шá йина [кхоьллина] йолу , рицкъанах ц1ена [хьáнал] дерш а». Ахь áла :»И [зовкх] шаьш [Дéлах] тешначарна дуьнéнан дáхарехь [хир] ду , [кхин цхьаннена дóцуш] деккъа [шайна] къéмата дийнахь [хир] ду . Иштта билгала до Óха áяташ хуучу къóмана».\n33. Ахь áла :»Баккъалла а сан Дáла цамагийна маьттазанаш [боьханаш] , цáрех гучудаьлларг а , къайладаьлларг а , къá [1éсаллá] а , [шар1ан] бакъó йóцуш [кхéчунна] г1éло яр а , аш Аллах1аца — Цó шéца бух ца боссийна [волу] — дéкъахóвар а , Аш Аллах1ана т1ехь шайна ца хуург áлар а».\n34. Х1ора умматан [шен 1óжаллин] хан [зáма] ю . Ткъа шайн [1óжаллин] хан т1ейеача [т1ех1оьттича] , цáра сахьтана т1аьхьá ца тотту [и] , хьалхá ца йоккху .\n35. «Х1ай Áдаман к1ентий [бéраш] ! Шуна бóг1ур ма бу шоьх [болу] элчанаш , шуна Тхан áяташ дуьйцуш . Ткъа шá [хьáрамчух] кхийранарг , диканаг динарг [милла велахь] , цáрна т1ехь кхéрам бац , [я] уьш г1аг1анé бац .\n36. Шаьш Тхан áяташ харцдинарш а , цáрна куралла йинарш а — уьш жоьжахатин дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу».\n37. Мила ву , сов зуламé Аллах1ана т1ехь харцо кхоьллинчул а , я Цуьнан áяташ харцдинчул а ? Уьш – цáрна кхóчур ду [жайнахь шайна] яздинчух шайн дáкъа . Цáрна Тхан [саоьцу] гéланчаш даьхкича , шаьш уьш д1акхалхош , цáра элира :»Стенгахь ду аш Аллах1 вóцуш кхойкхуш хилларг ?» Цáра элира :»Д1адайна [къайладаьлла] и тхоьх». Шайн дог1машна т1ехь тоьшалла дира цáра , баккъалла а шаьш керстанаш хилла [аьлла].\n38. Цó [цаьрга] элира :»Чуг1ó [юкъакхéта] , жинех а , адамех а шайл хьалха бакъдолуш [жоьжахатин] ц1ерга д1адаханчу умматашна». Цхьа уммат [жоьжахатин] чоьхьа мел дéли , шá санна чуна не1алт-áлара цо . Цу чохь дерриге [умматаш] д1агулделча , цáрех [чудахарехь] т1аьхьарчо элира шайха хьалхарчуьна [хьокъех] :»Х1ай тхан Дéла ! Х1окхара тилийна тхо , лóхьа царна шалха 1áзап [жоьжахатин] ц1ергахь !» Цó [цаьрга] элира :»Массарнá [хир] ду шалха [1áзап] , делахь а шуна ца хаа [и]».\n39. Цáрех хьалхарчо шайха т1аьхьарчуьнга элира :»Шунá ца хилла тхýна т1ехь дозалла , [цундéла] 1овша аша [шайн] 1áзап , шаьш [гул] деш хиллачунна [дуьхьал]».\n40. Баккъалла а шаьш Тхан áяташ харцдинарш а , цáрна куралла йинарш а , цáрна стиглан не1арш д1айоьллур яц , уьш ялсамани чуг1ýр бац , эмкал мéхан 1уьргахула чекхйáллалц . Иштта бéкхам бо Óха къадечарна .\n41. Жоьжахатах [биллина] мотт а , шайна т1ехула [тесна ц1еран] шаршóнаш а хир ю цáрна . Иштта бéкхам бо Óха зуламхошна .\n42. Шаьш [Дéлах] тешнарш а , диканаш динарш а — [ткъа] Óха т1е ца дуьллу цхьанá дéг1ана цуьнан ницкъ кхóчург бен – уьш ялсаманин дай бу , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .\n43. Óха д1аяьккхина цéран кийранашкахь йолу хьаг1 [гáмó] , цáрна к1елахула лéла тáтóлаш . Цáра элира :»Хастам бу Аллах1ана , Шá тхо х1окхуьнга нисдинчу , тхо нислур долуш [ма] дáцара , Аллах1а тхо ца нисдинéхьáра . [Дéлóра] Бакъдолуш , Тхан Дéлан элчанаш баьхкира бакъонца». Цаьрга кхайкхира :»И ю шуна ялсамани , шá шуна ирсана елла , ашa деш хиллачунна [дуьхьал]».\n44. Ялсаманин дайша кхайкхира жоьжахатин дай :»Бакъдолуш тхýна тхан Дáла тхайна ч1áг1ó йинарг бакъ карийна . Шуна карийний шун Дáла [шайна] ч1áг1о йинарг бакъ ?» Цáра элира :»Х1аъ». Т1аккха д1ахьéдира цáрна юккъехь д1ахьéдочó :»Аллах1ан не1алт хуьлийла зуламхошна .\n45. Шаьш Аллах1ан новкъах [нах] бухабетташ , и [некъ] гóма хила лууш , шаьш эхартах цатéшаш болу».\n46. Цаьршинна [ялсаманийна , жоьжахатийна] юккъехь [и шиъ къастош , óганан] юкъарло ю , [цу] óганашна т1ехь къóнахий бу , шайна массо а бевзаш шайн билгалонашца . Цáра кхайкхира ялсаманин дайшка :»Маршалла ду шоьга». Цу [ялсамани] чу ца бахана уьш , шаьш [цуьнга] догдóхуш [сатуьйсуш] болуш .\n47. Ткъа шайн б1аьргаш жоьжахатин дайн áг1óра дерзийча , цáра элира :»Х1ай тхан Дéла ! Ма хилийтахь тхо зуламечу къóмаца».\n48. Óганийн дайша кхайкхира шайн билгалóнашца шайна бевзачу къóнахошка , цáра элира :»Шу хьалха ца дéхи шун гуламо [дукхаллó] а , ашa [шéца] куралла еш хиллачó а .\n49. Х1орш бу уьш , Аллах1а царна къинхéтам бийр бац [аьлла] ашa шайца дуй биънарш ?» [цаьрга эра ду] «Ялсамани чуг1ó , [цхьá] кхéрам бац шуна , г1айг1анé [хир] дац шу».\n50. Жоьжахатийн дайша кхайкхира ялсаманин дайшка :»Доттийша тхуна хих [жимма] , я Аллах1а шайна деллачу рицкъанах !» Цáра элира :»Баккъалла а Аллах1а цамагийна и [дала Шех] цатéшачарна .\n51. Шаьш шайн дин синкъéрамнá а , ловзарнá а лаьцна хиллачу , дуьнéнан дáхарó шаьш 1éхийначу». Тахана Óха [Тхан диканах] бицбийра бу уьш , х1окху шайн денна дуьхьал кхéтар цáра диц ма-даррá а , Тхан áяташ къóбал ца деш уьш ма-хилларá а .\n52. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха шуна жайна деана , Óха шá [Тхан] хаарца билгалдина долу , [шá Дéлах] тéшачу къóманна нийса некъ а , къинхéтам а хилла долу .\n53. Цуьнан тидарé-м ца хьоьжу уьш ? Цуьнан тидар дóг1учу дийнахь , [цул] хьалха шайна и дицделлачáра эра ду :»Бакъдолуш тхан Дéлан элчанаш баьхкира бакъонца . Буй-те тхуна [тахана] шафá1атдай , шаьш тхýна [г1оьнца] т1ех1итта , я тхо [дуьненчу] духадéрзо , т1аккха óха дийр [ма] дара , тхаьш шá [хьалха] деш хилларг дóцург». Бакъдолуш , шайн дог1машна эшам бина цáра , цáра шá [харц] кхуллуш хилларг [пайден дóцуш] д1атилла цáрех .\n54. Баккъалла а шун Дéла – Аллах1 ву , Шá ялх дийнахь стигланаш а , латта а кхоьллина , т1аккха [Шéца дóг1учу куьцара] «1арша» т1ехь д1анисвелла волу . Цó де хьулдо буьйсанца , цó [т1аьххьé йáг1é] и [де] лоху сихха . Малх а , бутт а , сéдарчий а [кхоьллина Цó] Шен омарца [нáхана] муьт1ахь а дина . Вá ! Цуьнан [ницкъаца] ду [массо а х1ума] кхоллар а , [цéран] 1уналла [дар] а . Беркате хили Аллах1 — 1áламин Дéла .\n55. Кхайкха шайн Дéлé хьасталуш а , хьуламе [тийна] а ! Баккъалла а Цуна ца бéза [дóзанел] т1ехбуьйлурш .\n56. Ма бé лаьттахь бóхамаш , и тóдинчул т1аьхьа . Кхайкха Цуьнга [та1зарх] кхоьруш , [къинхéтаме] догдóхуш . Баккъалла а Аллах1ан къинхéтам герга бу дикадечáрна .\n57. Иза – Шá Шен къинхéтамал [дог1анал] хьалха кхаъца мехаш дохкуьйтург ву . Цáра [мехаша] еза мархаш айъича , Óха уьш [якъа] еллачу меттигé [латта долчу] а йигна , цу т1е [дог1ан] хи доьттира , т1аккха цуьнца массо а стоьмаш áрадéхира [кхиийтира] . Иштта áрабóхур бу Óха белларш а . Аш ойла ян тарло .\n58. Хьийкъина [овсарé] меттиг [латта] — цуьнан óрамат áрадолу [кхуьу] шен Дéлан пурбанца , шá вон хилларг – áра ца дóлу халá бен . Иштта [тайп-тайпаначу нéкъашца] карладóху Óха áяташ баркалла óлучу къóмана [нáхана].\n59. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха ваийтира Нýхь шен къóмана [т1е] , цо элира [цаьрга] :»Х1ай сан къам ! Аллах1ана 1ибáдат дé , Иза вóцург [цхьá] Дéла вац шун . Баккъалла а со кхоьру шуна т1ехь доккхачу дийнан 1áзапах».\n60. Цуьнан къóмаха эланаша элира :»Баккъалла а тхуна хьо билггалчу тиларчохь ма го».\n61. Цó элира :»Х1ай сан къам ! Соьца дац тилар , амма со 1áламин Дéлéра элча ву .\n62. Шуна сан Дéлан хабарш д1акхайкхадо ас а , шуна хьéхам бо , шуна ца хуург хаа суна Аллах1éра .\n63. Шу цецдевлла [тов] шайн Дéлéра [жайна] хьéхам бáрах , шоьх цхьана къóнахна т1е , цуьнга шуна д1ахьéдайтá [кхéрамтасийтá] а , шу [Дéлах] кхéрийтá а ? Шух къинхетам бан тарло».\n64. Цáра харцвира иза , т1аккха Óха к1елхьараваьккхира иза а , шаьш цуьнца берш а хинкеман чохь , Óха хибухабахийтира шаьш Тхан áяташ харцдинарш . Баккъалла а уьш хилла [бакъдолчух] б1аьрзé къам .\n65. «1áдашка» а [ваийтира] цéран ваша Х1ýд . Цо элира [цаьрга] :»Х1ай сан къам ! Аллах1ана 1ибáдат дé , Иза вóцург [цхьá] Дéла вац шун . Шу [Дéлах] ца кхоьру ?»\n66. Цуьнан къóмаха шаьш [Дéлах] цатешначу эланаша элира :»Баккъалла а тхуна хьо сонталлехь ма го , баккъалла а тхуна хьо харцлуьйчáрех ма хéта».\n67. Цó элира :»Х1ай сан къам ! Соьца яц сонталла , амма со 1áламин Дéлéра элча ву .\n68. Шуна сан Дéлан хабарш д1акхайкхадо ас а , со шуна тéшаме хьехамча ву».\n69. Шу цецдевлла шайн Дéлéра [жайна] хьéхам бáрах , шоьх цхьана къóнахна т1е , цуьнга шуна д1ахьéдайтá [кхéрамтасийтá] ? Ашa дагадаийта , Цо шу Нýхьан къóмал т1аьхьа вéрасаш дар а , шу кхолларехь [ницкъан , лакхаллан] шортонца совдáхар а . Дагадаийта Аллах1ан зовкхаш , шу дéкъалхила тарло .\n70. Цáра элира «Хьо веъна тхýна , тхоьга Аллах1ана — Цунна цхьанна — 1ибадат дайтийтá а , тхан дайш [шайна] 1ибáдат деш хилларг тхоьга дитийтá а ? Хьо вóла тхýна айхьа тхýна ч1áг1о ечуьнца , хьо бакълуьйчáрех хиллехь .\n71. Цó элира :»Бакъдолуш , шуна т1едоьжна шун Дéлéра та1зар а , оьг1азлó а . Ашa соьца [мýха] къуьйсу — ашá а , шун дайш а техкинчу ц1ерашкахь , Аллах1а шайн хьокъехь цхьá бух ца боссийначу ? Хьéжа шу , баккъалла а со ву шоьца [шуна 1áзап дáрé] хьоьжучáрех».\n72. Óха к1елхьараваьккхира иза а , шаьш цуьнца берш а Тхайгарчу къинхéтамца , т1аьхье хáдийра шаьш Тхан áяташ харцдинчéран . Уьш ца хилла муъманах .\n73. «Самýдашкá» [ваийтира] цéран ваша Сáлихь . Цо элира [цаьрга] :»Х1ай сан къам ! Аллах1ана 1ибáдат дé , Иза вóцург [цхьá] Дéла вац шун . Бакъдолуш , шоьга еана шун Дéлéра билгалó . Х1ара Аллах1ан [гергара] эмкал ю шуна билгалонна . Ашa йита и Аллах1ан лаьттахь йáжа , хьакха ма лóлаш цуьнах вонца , т1аккха шу лóцур ду лазóчу 1áзапó .\n74. Ашa дагадаийта , Цо шу «1áдашел» т1аьхьа вéрасаш дар , шу лаьттахь [дáха] ховшор , цуьнан éса áрéнех шаьш г1áланаш еш , лаьмнех цоьстуш х1усамаш [еш] . Ашa дагадаийта Аллах1ан зовкхаш , ма дé лаьттахь вóниг бóхамаш беш».\n75. Цуьнан къóмаха [болчу] шаьш куралла йинчу элаша , шайна г1éлóйинчаьрга – цáрех шаьш [Дéлах] тешначаьрга — элира :»Шуна хаа [тов] , баккъалла а Сáлихь шен Дéлéра ваийтина вуй ?» Цáра элира :»Баккъалла а тхо , иза шéца ваийтанчух тéшаш ду».\n76. Шаьш куралла йинчáра элира :»Баккъалла а тхо , шу шех тешначух цатéшa».\n77. Эмкална урсхьаькхира цáра , шайн Дéлан омaрга ла ца дуьйг1ира , цáра элира :»Х1ай Сáлихь ! Хьо вóла тхýна айхьа тхýна ч1áг1о ечуьнца , хьо элчанех хиллехь».\n78. Уьш схьалéцира [х1аллакбира , ч1óг1а мохк] бéгóрó , т1аккха уьш 1уьйренга бевлира шайн х1усамашкахь [белла] охьаэгна [меттах ца хьовш].\n79. Д1авирзира иза цáрех , цо элира :»Х1ай сан къам ! [Дéлóра] Бакъдолуш , асa шуна сан Дéлан [жайнан] хабар д1áкхáчийра , шуна хьéхам бира , амма шуна ца бéза хьехамчаш».\n80. Лýт1 а [ваийтира] , цó шен къóме элира :»[сел] Маьттазниг [мýха] до аша ? Шоьл хьалха ца ваьлла цуьнца 1áламашха цхьá а .\n81. Баккъалла а шу , [Дéлóра] бóжаршна бéзамца [ма] дóг1у [цаьрца дуьйшу] зударий [1адда] буьтий . Мелхо а шу т1ехдуьйлу къам ду».\n82. Цуьнан къóман жоп дáцара , цáра áлар бен :»Áрабáха уьш шайн юьртара , баккъалла а уьш [вай лéлóчух] ц1анлуш нах бу».\n83. Óха к1елхьараваьккхира изá а , цуьнан ох1лу а , цуьнан зуда йóцург , [х1аллак хила] бухабисанчáрех хилира иза .\n84. Óха делхийра цáрна т1е [т1улгийн] дог1а . Хьажа мýха хилла къадечéран чаккхé !\n85. «Мадьянашкá» а [ваийтира] цéран ваша Шу1айб . Цо элира :»Х1ай сан къам ! Аллах1ана 1ибáдат дé , Иза вóцург [цхьá] Дéла вац шун . Бакъдолуш , билгало еана шуна шун Дéлера , кхóчуш бé бáрам [бустам] а , терзá а , ма эшайé нáхана цéран х1умнаш , бóхамаш ма бé лаьттахь и тóдинчул т1аьхьа . И тоьлуш ду шуна , муъманáх хиллехь шу .\n86. Охьа ма хийша массо а нéкъаца [маьршачу нáхана] кхéрам туьйсуш а , Аллах1ан новкъах — шá Цуьнах тешнарг — вухаветташ а , и [некъ] гамбан лууш а . Дагадаийта к1еззиг дара шу , т1аккха Цó áлсамдéхира шу . Хьовса мýха хилла бóхамаш бечéран чаккхé .\n87. Шоьх цхьа тóба тешна елахь со шéца ваийтинчух , важа тóба ца тешнехь , сóбар дé Аллах1а вайна юккъехь кхел яллалц . Иза кхéлахойх [уггар] тоьлург ву».\n88. Цуьнан къóмаха шаьш куралла йинчу эланаша элира :»Х1ай Шу1айб ! [Дéлóра] Óха áравоккхур ма ву хьó а , шаьш тхан юьртара хьоьца [Дéлах] тешнарш а , я шу доьрзур ма ду тхан динé». Цó элира :»Тхо [и дин] цадéзаш хиллехь-ай ?\n89. Бакъдолуш , óха Аллах1ана т1ехь харцо кхоьллина [хуьлу , нагахь санна] тхо шун динé дирзича , Аллах1а цуьнах тхо к1елхьарадаьхначул т1аьхьа . Тхан дац цу чу дерзийла , Аллах1ана — тхан Дáлла лиъча бен . Тхан Дáла чулаьцна массо а х1ума хаарца . Аллах1ана т1етевжина тхо . Х1ай тхан Дéла ! Дàстахь тхýна а , тхан къóманнá а юккъехь [долу дов] бакъонца , Хьо ву достучáрех [уггар] тоьлург».\n90. Цуьнан къóмаха шаьш [Дéлах] цатешначу эланаша элира :»[Дéлóра] Шу Шу1айбана т1аьхьах1иттанехь , баккъалла а шу т1аккха эшнарш ма ду».\n91. Уьш схьалéцира [латта] дéгóрó , т1аккха уьш 1уьйренга бевлира шайн х1усамашкахь [белла] охьаэгна [меттах ца хьовш].\n92. Шаьш Шу1айб харцвинарш цу [х1усамаш] чохь ца баьхча санна . Шаьш Шу1айб харцвинарш уьш хилла шаьш эшнарш .\n93. Д1авирзира иза цáрех , цо элира :»Х1ай сан къам ! [Дéлóра] Бакъдолуш , аса шуна сан Дéлан [жайнан] хабар д1áкхáчийра , шуна хьéхам бира . [цул т1аьхьа] Аса г1айг1а мýха йо [Дéлах] цатешачу кóманна ?»\n94. Óха цхьанá юьрта цхьá пайхамар ца ваийтира , Тхаьш цуьнан [юьртан] ох1лу халонцá а , бáланцá а лаьцна [зийнá] бен . Хьастабала тарло уьш .\n95. Цул т1аьхьа Óха хийцира вóчунна метта диканиг , уьш [диканехь] сов бовллалц , цáра элира :»Бакъдолуш , Вайн дайх а хьакхаделла халахéтар а , хазаетар а». Т1аккха Óха [1áзапца] схьалийцира уьш ц1еххьана , уьш хаалуш бóцуш .\n96. Яртийн ох1лу [Дéлах] тешнéхьáра а , кхийранéхьáра а , Óха схьадиллина хир ма дара цáрна т1ехь стиглара а , лаьттарá а беркаташ , делахь а цáра харцдира , т1аккха Óха схьалийцира уьш цáра [гул] деш хиллачунна [дуьхьал].\n97. Яртийн [керста] ох1лу маьрша ду ткъа , шайна Тхан бáла буса т1ебáрах , уьш набкхетта болуш ?\n98. Я яртийн ох1лу маьрша ду ткъа , шайна Тхан бáла 1уьйранна т1ебáрах , уьш ловзуш болуш ?\n99. Уьш маьрша бу ткъа Аллах1ан мéкарлóнах [та1зарх] ? Аллах1ан мéкарлонах маьрша [парг1ат] ца дóлу эшна къам бен .\n100. Билгала ца даьлла ткъа , шайга лаьттан вéрасалла кхаьчначарна , цуьнан ох1лунал т1аьхьа , Óха Тхайна лиъча шайн къинош бахьан долуш шаьш [бáланца] хьалецна хир дарий ? Оха мух1ар тýху цéран дегнаш т1е , уьш хезаш бац [цхьá хьéхам].\n101. И ярташ — Óха хьýна дуьйцу цéран хабарех . [Дéлóра] Бакъдолуш , элчанаш баьхкира цáрна билгалóнашца . Амма уьш бáцара шаьш [цáрех] тéшар болуш [цул] хьалхá а шаьш [и] харцдарна . Иштта , мух1ар тýху Óха керстанийн дегнаш т1е .\n102. Тхýна ца карийра цáрех дукхахболчáра [шайн] ч1áг1о кхóчуш еш . Амма Тхýна цáрех дукхахберш пéсакънах ма карийра .\n103. Т1аккха , Óха вахийтира цáрел т1аьхьа Мýса Тхан билгалóнашца , Фир1авн а , цуьнан элий а болчу , [амма] цáра харцо [инкарло] йира цáрна . Хьажа мýха хилла бóхамаш бечéран чаккхе .\n104. Мýсас элира :»Х1ай Фир1авн ! Баккъалла а со 1áламийн Дéлéра элча ву .\n105. Хьакъ [сутар] волуш , айса Аллах1ана т1ехь бакъдерг бен ца áла . Бакъдолуш , со шуна веана шун Дéлéра цхьана билгалонца , бахкийта соьца Исрáилан к1ентий [бéраш]».\n106. Цó [Фир1авна] элира :»Хьо билгалонца веана хилча , вóла цуьнца [схьагайта и] , хьо бакълуьйчáрех велахь !»\n107. Шен 1áса охьатесира цó , т1аккха и билггала лаьхьа бу .\n108. Шен [чéтара] куьг схьадаьккхира цó , т1аккха и шурул-к1айн [гуш] ду хьоьжучарна .\n109. Фир1авнан къóмаха [болчу] элаша элира :»Баккъалла а х1ара говза [б1аьрла] бозбуанча ма ву .\n110. Шу шайн махкара áрадáха лууш . Х1ун омaр до аша ?\n111. Цáра элира :»Хьéвéхьа [сацавéхьа] изá а , цуьнан вашá а , бахийтахь шахьаршка [бозбуанчаш] гулбийраш .\n112. Цáра хьýна т1евáлор ву массо а говза бозбуанча».\n113. Бозбуанчаш баьхкира Фир1авн волчу , цáра элира :»Баккъалла а тхýна мах [хир] буй , тоьлларш тхо хилча ?»\n114. Цо элира :»Х1аъ . Баккъалла а шу [сан] гергарчáрех [дукхадéзачáрех] хир ма ду».\n115. Цáра элира :»Х1ай Мýса ! Я ахьа охьатаса [хьан 1áса] , я тхо хир ду тхаьш охьатосурш».\n116. Цо элира :»Охьатаса ашa !» Цáра охьатесча , нéхан б1аьргаш лéдира цáра [дóцург тардарца] , 1áдийра цáра уьш , уьш баьхкира доккхачу бозбуанчаллийца .\n117. Óха Мýсáга [дагчу] хьийхира :»Охьатаса хьан 1áса [аьлла] !» Т1аккха цо д1ахýду цáра шéца [нах] лéбийриг .\n118. Бакъдерг [билгала хилла] дуьйжира , цáра шá деш хилларг [сихха] дуьйхира .\n119. Эшийра уьш цигахь , [т1аккха] сийсаза хилла [ц1а] бирзира уьш .\n120. Гóраийгира бозбуанчаш [хьастабелла].\n121. Цáра элира :»Тхо тийши 1áламийн Дéлах ,\n122. Мýсáн а , Х1áрýнан а Дéлах».\n123. Фир1авнас элира :»Шу цуьнах [мýха] тийши , аса шайна пурба даларал хьалха ? Баккъалла а х1ара мекарло ма ю , аша шá г1áлахь йина , цу чуьра цуьнан ох1лу áрадаккхархьама , хуур ду шуна [аса шайна дийр дерг].\n124.[Дéлóра] Аса хéдор ма ду шун куьйгаш а , когаш а б1останéхьа».\n125.Цáра элира :»Баккъалла а тхо тхан Дéлé доьрзур [долуш] ду .\n126.Ахьа тхан бехк ма ца боккху , тхо тхан Дéлан билгалóнех тéшарнá бен , уьш тхýна яьхкича . Х1ай тхан Дéла ! [шорта] Сóбар доттахь [1áнадéхьа] тхýна т1е , бусалбá долуш кхалхадéхьа тхо !»\n127. Фир1авнан къóмаха [болчу] элаша элира [Фир1авнé] :»Ахьа [мýха] вуьту Мýсá а , цуьнан къам а лаьттахь бóхамаш бан а , шаьш хьó а , хьан дéланаш а д1атаса а ?» Цó элира :»Вай бойъур бу цéран к1ентий , [бáцó] дийнабуьтур бу цéран зударий . Баккъалла а вай царна т1ехь [и дан] ницкъболуш ду .\n128. Мýсáс шен къóмé элира :»Аллах1аца г1о лаха , [халонна] сатóха . Баккъалла а латта Аллах1ан ду , Цó и кхáчор ду Шен лешха Шéна луучунна . Т1аьхьé [Дéлах] кхоьручарна ю».\n129. Цáра элира :»Тхо хьийзийна хьо [Муса] тхýна вáлé а , хьо веанчул т1аьхьа а». Цó элира :»Шун Дéла герга ву , Шá шун мостаг1 х1аллакван а , шу лаьттахь вéрасаш дан а , т1аккха Шá хьажа аша 1амал мýха йо».\n130. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха лéцира Фир1авнан ох1лу йокъаллийцá а , стоьмийн эшамцá а . Цáра ойла ян тарло .\n131. Шайна диканиг деача , цáра элира :»Тхýна ду х1ара». [ткъа] Шайна т1е вóниг деача , Мýсáх а , цуьнца болчáрех вóн туьду цáра [и] . Вá ! Баккъалла а цéран вон тидар Аллах1ан гергахь [бéкхам хир болуш] ду . Делахь а цáрех дукхахболчарна ца хаа [и].\n132. Цáра элира :»Ахьа тхýна муьлхха а билгалó йáлийчá а , тхо шéца лéдархьама , тхо хьоьх тéшар долуш ма дац».\n133. Т1аккха Óха царна даийтира [хи] т1едáлар а , ц1оз а , мезий а , пхьидарчий а , ц1ий а [Мýсá бакъ хиларна] билгалйина билгалóнаш . [амма] Цáра куралла йира , т1аккха уьш хилира къадеш къам .\n134. Шайна т1е та1зар доьжча , цáра элира :»Х1ай Мýсá ! Дéхахь тхýна хьан Дéлé , Цо хьайна йинчу ч1áг1онца [хьасталой] ! Ахьа тхоьх х1ара та1зар д1аайдахь , тхо хьоьх тéшар ма ду , хьоьца Исрáилан к1ентий бохкуьйтур ма бу».\n135.Óха шайха та1зар д1аайдича , уьш шéга кхóчур болчу цхьана ханна , цáра [шайн] ч1áг1ó йóхайо .\n136. Т1аккха Óха бéкхам ийцира цáрех , х1орд бухабахийтира Óха уьш , баккъалла а цáра Тхан билгалóнаш харцйарнá а , уьш цáрех чидам [бáла] бóцуш хиларнá а .\n137. Óха [ирсана] кхáчийра шайна г1éлоеш хиллачу къóмана лаьттан малхбáлéнаш а , цуьнан малхбузéнаш а , Óха шайна чохь беркат дина йолу . Кхóчуш хилира хьан Дéлан хаза дош Исрáилан к1енташна т1ехь [Фир1авн х1аллакварца] , цáра [халóнашна] сатóхарна . Óха дóхийра Фир1авнас а , цуьнан къóмó а деш хилларг а , цáра [г1ишлох] д1ах1оттош хилларг а .\n138. Óха х1ордах дéхьабéхира Исрáилан к1ентий . Т1аккха шайн ц1уйшна 1ибáдат дечу къóмана т1екхéчира уьш. Цáра элира :»Х1ай Мýсá ! Тхýнá бéхьа дéланаш , цéран ма-хиллара дéланаш». Цó элира :»Баккъалла а шу сонта къам ду .\n139. Баккъалла а х1орш — х1аллакдина ду уьш шéна чохь берг , харц ду цáра деш хилларг».\n140. Цó элира :»Аллах1 вóцург шуна [кхин дéла лáца мýха] лаьа сýна ?! Цо шу тóлийна [хаьржина хилча] 1áламашна т1ехь».\n141. Óха шу к1елхьарадéхира Фир1авнан ох1лунах , шаьш шоьга вон 1áзап 1овшуьйтуш болу . Шун к1ентий бойъура цáра , шун зударий [бáцó] дийнабуьтура . Цу чохь доккха зер ду шуна шун Дéлéра .\n142. Óха ханйиллира Мýсáна ткъе итт буьйса , Óха кхóчуш йира уьш иттанца , т1аккха кхóчуш хилира цуьнан Дáла йиллина хан шовзткъа буьйса . Мýсас шен вешéга Х1áрýнé элира :»Сан метта сан къóмаца виса хьо , масла1атдé , бóхамаш бечéран нéкъана т1аьхьа ма х1отта !»\n143. Мýсá Óха билгалйинчу меттиге веанчу хéна , шен Дéла шéга вистхилча , цó элира :»Х1ай сан Дéла ! [Хьо] Гайтахь сýна , Хьоьга хьожур вара со». Цó элира :»Хьуна со [ганне] гур ма вац , амма хьо хьажа д1óгара лóмé ! И шен меттехь сацахь , т1аккха хьýна гур ву Со». Цуьнан Дéла лóмана гучуваьлча , Цо и хилийтира áтабелла , Мýса [ткъеса кхетча санна] кхéтам чуьра ваьлла вуьйжира . Шá меттавеача цó элира :»Ц1ена ву Хьо , дохкóваьлла со Хьоьга , тешначáрех хьалхара ву со».\n144. Цó элира :»Х1ай Мýсá ! Аса хьо нáхал хаьржина Сан хабаршцá а , Сан къамéлацá а . Аса хьайга делларг схьаэца , баркаллéчáрех хила !»\n145. Óха яздира цуна [Таврáтан] аннаш т1ехь массо а х1уманах хьéхам а , массо а х1уманна дастар а . Схьаэца и нуьцкъала , хьан къóмé омaр дé цуьнах тоьлуш дерг схьаэцарца . Асa гойтур бу шуна песакънéхан мохк .\n146. Асa бухатýхур бу Сан билгалóнех [цáрех кхетарха] , шаьш цхьá бакъо йóцуш лаьттахь куралла йийраш . Шайна х1óра билгало гичá а , цуьнах ца тéша уьш . Шайна нийса некъ гича , цáра схьацалóцу и некъ . Шайна тиларан некъ гича , цáра схьалóцу и некъ . Иза , баккъалла а цáра Тхан билгалонаш харцйина дела а , цáрех чидам [бáла] бóцуш уьш хилла дéла а ду .\n147. Шаьш Тхан билгалóнаш а , эхартан дуьхьалкхéтар а харцдинарш — цéран 1амалаш [эрна] яйна . Шаьш деш хилларг бен бéкхам хир буй царна ?\n148. Цул т1аьхьа , Мýсан къóмó лéцира [дира 1ибáдатна] шайн хазаллашех [дешех , детех] дег1 долу эса , шен 1éхар долуш . Цáрна ца гина [тов] , баккъалла а и шайга дист ца хилар а , цо шаьш [нийсачу] новкъахь нис ца дар а ?! Цáра лéцира и [1ибáдатна , цундела] зуламхой хилира уьш .\n149. Шаьш дохкóбевлла боьхна хьоьвзина , баккъалла а шаьш тилла хилар шайна гича , цáра элира :»Вайн Дáла вайх къинхéтам ца бахь , вайн геч ца дахь , вай хир ма ду эшначáрех».\n150. Мýсá шен къóмана т1е вухавирзича оьг1азé , дéра [халахетна волуш] , цó элира :»Ма вон ду-кх ашa соьл т1аьхьа суна динарг ! Шайн Дéлан омaр [х1унда] сихдóра ашa ?» [шéгара] Аннаш охьáтийсина , шен вешин корта схьалéцира цо , шá и шéна т1еийзош . Цо [Х1áрýна] элира :»Х1ай сан нéна к1ант ! Баккъалла а [х1окху] къóмó г1éлóйира сýна , со вен герга бара уьш , ма кхардабéхьа соьх [вайн] мостаг1ий , ма вéхьа со зуламéчу къóмаца [дéкъахь] !»\n151.Цó [Мýсáс] элира :»Х1ай сан Дéла ! Гечдéхьа суна а , сан вешийна а , бéхьа тхоьх Хьан къинхéтам . Хьо ву-кх къинхéтамéчáрех уггар Къинхéтамéниг».\n152. Баккъалла а шаьш эса [1ибáдатна] лаьцнарш , цáрна шайн Дéлéра оьг1азлó а , дуьнéнан дáхарехь сийсазалла а кхóчур ю . Иштта , бéкхам бо Óха харцóкхуллучарна .\n153. Шаьш вóнаш дина , т1аккха цул т1аьхьа дохкобевлла , [Дéлах] тешнарш [муьлш белахь] , баккъалла а хьан Дела цул т1аьхьа [царна] гечдеш верг , къинхéтам беш верг ма ву .\n154. Мýсáх оьг1азлó д1атийча , цó [шен] аннаш схьаийцира , цéран яздарехь нийса некъ а , къинхéтам а бара шаьш шайн Дéлах кхоьручарна .\n155. Мýсáс хаьржира шен къóмах кхузткъе итт стаг Тхоьца йиллинчу ханна . Шаьш мохкбéгóрó лаьцча , цó элира :»Х1ай сан Дéла ! Хьайна лиънехь Ахьa [х1окхул] хьалха х1аллакбина хир бара уьш а , сó а . Ахьa тхо х1аллакдо [ткъа] тхоьх сонтачáра динчунна ? И ма дац Хьан зер бен , Ахьa шéца Хьайна луург тилош , Хьайна луург нисвеш [долу] . Хьо ву тхан вéрас , гечдéхьа тхýна , къинхéтам бéхьа тхоьх , Хьо ву-кх гечдечарех [уггар] тоьлуш верг !\n156. Яздéхьа тхýна х1окху дуьнéнахь а , эхартахь а диканиг ! Баккъалла а тхо дохкóдевлла Хьоьга». Цо элира :»Сан 1áзап — Ас и ло Сайна луучунна , Сан къинхéтам – цó чулаьцна массо а х1ума . Ас и [къинхéтам] язбийра бу шаьш [Соьх] кхоьручарнá а , закат лочарнá а , шаьш Тхан áятех тéшачарнá а .\n157. Шаьш йóзацадевзаш волчу элчанна , пайхамарна т1аьхьах1иттина болу , царна шá д1аязвина карош волу шайгарчу Таврáтчохь а , Инжийлчохь а . Шá цаьрга [диканца] девзинчуьнца омaр деш , вочух уьш бухатýхуш , цáрна ц1енадерш магош , боьхадерш цамагош , цáрех шайн [беза] мохь а , царна т1ехь хилла халóнаш а д1аойбуш . Шаьш цуьнах [Мухьаммадах] тешнарш а , цуьнан сийдинарш а , цунна г1одинарш а , цуьнца доссийначу [Къуръáнан] нуьрана т1аьхьах1иттанарш а — уьш бу уьш дéкъалнаш .\n158. Ахь áла :»Х1ай нáх ! Баккъалла а со Аллах1ан элча ву шоьга массáргá , Шен дóлахь стигланашин а , лаьттан а паччахьалла [óлалла] долуш [волу] . Кхин дéла вац Изá бен , Цó [массо а х1ума] дендо , [саэцарца] кхалхáдо . Тéша Аллах1ах а , Цуьнан йóзацадевзаш волчу элчанах а , шá тéшаш волу Аллах1ах а , Цуьнан дешнех [жайнех] а . Т1аьхьах1итта цуна , шу нисдала тарло .\n159. Мýсан къóмах ду [цхьа] уммат , [нáх] бакъонна т1енисбеш а , цуьнца нийсо еш а .\n160.Óха бийкъира уьш шийтта тайпанé . Óха хьийхира Мýсáга , цуьнан къóмó цуьнга хи дехча :»Хьан 1áса тóха т1улгах !» [аьлла] . Т1аккха цуьнах шийтта шовда хьаладéлира . Бакъдолуш , массó нáхана шайн химолу меттиг хиира . Óха 1индаг1 дира цáрна т1ехь [к1айчу] мархаца , доссийра цáрна [мазал мерза] «манн» а , [нáна-лекъ олхазар] «салвá» а . Даа Óха шайна деллачу рицкъанах ц1енадерг . Тхýна ца дира цáра зулам , амма шайн дог1машна зуламдеш бара уьш .\n161. Цаьрга элира :»Дáха х1окху юьртахь , даа цуьнах шайна лиъначохь , аш áла :»Д1адáхахь [тхоьх къинош] !» , чудовла не1арха горх1иттана , т1аккха Óха гечдийр ду шуна шун г1áлаташ . Óха [мéлехь] совбóхур бу дикадийриш».\n162. Цáрех шаьш зуламдинчáра хийцира дош , шайга аьлларг дóцучуьнца , т1аккха Óха цáрна т1едаийтира стиглара та1зар , уьш зуламдеш хиларна .\n163. Хàтта цаьрга х1ордан юххéхь хиллачу юьртах [лáций] . Т1ехбевлира уьш шоьта дийнахь , цéран шоьта дийнахь царна дóг1ура шайн ч1éрий [хина] т1ехуладовлий , шоьта дóцучу [кхéчу] дийнахь ца дóг1ура . Иштта зуьй Óха уьш , песакъа уьш хиларна .\n164. Цáрех цхьана тóбано элира [вýкхарга] :»Х1унда бо ашa хьéхам , Аллах1а шаьш х1аллакбийр болчу , я ч1óг1а 1áзап дийр долчу нáхана ?» Цáра элира :»Шун Дéлé бехказадовлархьама . Уьш кхéра тарло».\n165. Цáрна шайга шéца хьéхамбинарг дицделча , шаьш [нáх] вóчух бухатоьхнарш Óха к1елхьарабéхира , [ткъа] шаьш зуламдинарш Óха схьалийцара луьрачу 1áзапца .\n166. Цáра шаьш шех бухатоьхнарг тергал ца дича , Óха цаьрга элира :»Шу хила сийсаза маймалш !»\n167. Хьан Дáла д1ахаийтира , [Дéлóра] Шá царна т1е хьовсóр ма бу къéмат де т1едáллалц шаьш цаьрга вон 1áзап 1овшуьйтур дерш . Баккъалла а хьан Дéла г1ýда чехка долуш ма ву . Баккъалла а Иза гечдийриг , къинхéтамениг ма ву .\n168. Óха бекъна уьш лаьттахь тóбанашка . Цáрех диканаш бу , цáрех иштта бóцурш бу . Óха зийра уьш диканашцá а , вóнашца а . Уьш [Дéлé] берза тарлo .\n169. Цáрел т1аьхьа еара жайна шайга кхаьчна [вон] т1аьхьé, цáра схьаоьцура [мéхана] х1окху дуьнéнан мéхала дóцург , шаьш óлуш :»Гечдийр дара вайна-м». Шайна и санна мéхала дóцург деача , [цáрна бехкбуьллучу] вýкхáра схьаоьцур дара иза . Цаьргара ца эцнéра [тов] жайнан ч1áг1ó , Аллах1ана т1ехь бакъдерг бен цáра ца áла , цу чохь дерг 1áма ма динéра цáра [цунна шалхо х1унда йо цара] ? Эхартан х1усам тоьлуш ю шаьш [Дéлах] кхоьручарна . Аш ойла ца йо ?\n170. Шаьш жайнах тасабелларш , лáмаз динарш , баккъалла а Óха ца йойъу дикадечéран ял [мел].\n171. Óха айъира цáрна т1ехула лам , баккъалла а шá [цáрна т1ехула лаьцна] чéтар долуш санна . Цáрна хийтара [уьш тийшира] , баккъалла а иза шайна т1ебужур буй . [Óха элира] «Схьалáца Óха шайга делларг нуьцкъала , хьахадé [дагадаийта] цу чохь дерг ! Шу кхéра тарло».\n172. Хьан Дáла áраяьккхира [кхоьллира] Áдаман к1ентех – цéран баккъех цéран т1аьхьé , Цó цаьрга тоьшалла дайтира шайна т1ехь :»Cо вац шун Дéла ?!»[аьлла] . Цáра элира :»Х1аъ . Óха тоьшалла ди». Шоьга [ца] áлийта къемата дийнахь :»Баккъалла а тхо х1окхунах чидам [тергам] бóцуш хилла».\n173. Я шоьга [цa] áлийта :»Баккъалла а [х1окхул] хьалха тхан дайш [Дáлла] декъахó вира . Тхо дара цáрел т1аьхьа [деана] чкъор . Ахьa тхо [х1унда] х1аллакдо [ткъа] харцлуьйчáра динчунна ?»\n174. Иштта , Óха билгалдо áяташ . Уьш [Дáлла] т1еберза тарло .\n175. Дéша цáрна , Óха шéна Тхан áяташ деллачун [цáрех тешначун] хабар , [цул т1аьхьа] цáрех д1акъаьстира иза , т1аккха шайт1ано [шéна] караверзийра иза . Т1аккха и хилира тиллачáрех [х1аллак хиллачáрех].\n176. Тхýна лиънехь , Óха [боьхачух] айвина хир вара иза цаьрца , делахь а лаьтте [дуьнé дéзарé] тевжира иза , шен [дéг1ан] лаамна т1аьхьавéзира иза . Цуьнан масал , ж1аьлин масалх тера ду , хьо цунна чухьаьдча хьухадóла и [мотт áратосу цо] , я ахьa 1аддитча хьухадóла и [мотт áратосу цо] . Иза шаьш Тхан áяташ харцдинчу къóман масал ду . Дийца дийцар , цáра ойла ян тарло .\n177. Масалехь вон хилла , шаьш Тхан áяташ харцдина , шайн дог1машна зуламдеш хилла къам .\n178. Аллах1а [шá] нисвийриг , иза нислур ву . Цó [шá] тилóриг — уьш бу уьш эшнарш .\n179. [Дéлóра] Бакъдолуш , Óха кхоьллина жоьжахатна дуккха а жинаш а , адамаш а . Цéран дегнаш ду — [делахь] уьш ца кхéта цаьрца , цéран б1аьргаш ду — царна ца го цаьрца , цéран лергаш ду – царна ца хеза цаьрца . Уьш хьайбанаш санна бу , мелхо а уьш [цáрел] сов тилла бу . Уьш бу уьш чидам [тергам] бóцурш .\n180. Аллах1ан уггар хаза ц1ераш ю . Аша кхайкха Цуьнга цаьрца ! Аша 1аддабита шаьш Цуьнан ц1ерех д1абоьрзурш [уьш харцйийраш] . Цáрна бéкхам хир бу шаьш деш хилларг .\n181. Óха кхоьллинчех ду [цхьа] уммат , шаьш [нáх] бакъонга кхойкхуш , цуьнца кхел [нийсо] еш .\n182. Шаьш Тхан áяташ харцдинарш , Óха [зовкхашца] зуьйр бу уьш цáрна ца хуучу [дагахь дóцучу] áг1óра .\n183. Аса бахбийра бу уьш [цу зовкхехь] . Баккъалла а сан мéкарло ч1óг1а ю .\n184.Цáра ойла ца йина ? Цéран накъостаца жиний хьý ма яц . Иза вац , билгала д1ахьéдархó [кхерамтасархо] бен .\n185. Уьш ца хьаьвсина [ткъа] стигланашин а , лаьттан а паччахьаллé а , Аллах1а [царна чохь] кхоьллинчу [массо а] х1уманé а , цéран хан [1óжалла] гергаеана хила магарé а ? Муьлхачу къамéлах тéшар бу уьш цул т1аьхьа ?!\n186. Шá Аллах1а тилóриг [милла велахь] , цуьнан вац [шá] нисвийриг . Цó 1аддабуьту уьш шайн т1ехбийларехь боьхналéлаш .\n187. Цáра хоьтту хьоьга [къéмата дийнан] сахьтах :»Маца ду цуьнан х1оттар ?» Ахь áла :»Баккъаллá а цуьнах дерг хаар сан Дéлехь ду . Шен [х1оттаран] хàнна и гучу ца доккху Цó бен . Дазделла и стигланашкахь а , лаьттахь а . И дóг1ур дац шуна ц1еххьана бен». Цáра хоьтту хьоьга , баккъалла а хьо цуьнах дерг хууш [девзаш] волуш санна . Ахь áла :»Баккъалла а цуьнах дерг хаар , Аллах1ана гергахь ду». Делахь а , дукхахболчу нáхана ца хаа [и].\n188. Ахь áла :»Сан дóлахь [карахь] дац сан дéг1ана пайдабар , дац зéдар , Аллах1ана лиънарг бен . Со къайлах дерг хууш хиллéхьáра , диканехь совваьлла хир вара , [цхьá] вон соьх хьакхаделла хир дáцара . Со вац , д1ахьéдархó [кхéрамтасархó] а , [Дéлах] тéшачу къóмана кхаъбоккхург а бен .\n189. Иза ву , Шá шу цхьана дéг1ах кхоьллинарг а , цуьнах цуна зуда йинарг а цуьнца цуьнан [стеган] сатедалийта . Иза [меттахь] цуьнах [зудчух] кхетча , вайчу доьзалх хилла и [мохь] д1абаьхьира цо . Иза [шен доьзалхóчух] язйелча , цаьршимма кхайкхира Аллах1е – шаьшшинан Дéлé :»[Дéлóра] Ахьа тхýна диканиг [доьзалхо] лахь , тхо хир ма ду баркаллéчáрех».\n190. Ткъа шаьшшинна диканиг [доьзалхó] велча , цаьршимма бира Цунна дéкъахой , Цó шаьшшинна деллачуьнгахь . Аллах1 лакхаваьлла цáра [Шéца] декъаховечух .\n191. Цáра дéкъахó [мýха] во [Цуна] шá х1уммá ца кхуллург , шаьш [кхéчó] кхуллуш берш ?!\n192. Цéра ницкъ [ма] ца кхóчу цáрна г1о дан , [я] шайн дог1машна г1о ца до цáра .\n193. Аш уьш кхайкхича нийса новкъа , шуна т1аьхьа ца х1уьтту уьш . Цхьатерра ду шуна , аш уьш кхайкхичá а , я шу дистхуьлуш дáцахь а .\n194.Баккъалла а аша , шаьш — Аллах1 вóцуш — кхойкхурш , шу санна лайш бу . Кхайкха аша цаьрга , шуна жоплойла цáра , шу бакълуьйш хиллехь .\n195. Когаш бу [тов] цéран , шаьш цаьрца лéлаш , я куьйгаш ду цéран , шаьш цаьрца тýхуш , я б1аьргаш бу цéран , шайна цаьрца гуш , я лергаш ду цéран , шайна цаьрца хезаш ?! Ахь áла :»Кхайкха шайн дéкъахошка , йé сýна кийтарло [мéкарло] , ма татта со т1аьхьа !»\n196. Баккъалла а сан вéрас [вели] Аллах1 ву , Шá жайна доссийна волу . Цó дóладо дикачéран .\n197. Иза вóцуш ашa шайга кхойкхурш , цéра ницкъ [ма] ца кхóчу шуна г1о дан , [я] шайн дог1машна г1о ца до цáра\n198.Аш уьш кхайкхича нийса новкъа , цáрна ца хеза . Хьýна го уьш хьайга хьоьжуш [болуш санна , амма] уьш [хьо] гуш бац .\n199. Къинт1éра вáла , [диканца] девзинчуьнца омaр дé , д1аверза [пе бетта] сонтачáрех !\n200.Шайт1анéра [цхьа] вóниг хьан дагчу дáг1ахь , Аллах1аца ларло. Баккъалла а Иза хезаш верг , хууш верг ву .\n201. Баккъалла а шаьш [Дéлах] кхийринарш , шайха шайт1анéра [цхьа] бáла хьакхабелча , царна дагадóг1у [Дéлан та1зар] , т1аккха уьш [нийса некь] гуш хуьлу .\n202. Цéран вежарша царна г1о до къадарехь [тиларехь] , т1аккха ледар ца хуьлу уьш [цу т1ехь].\n203. Хьо шайна [Дéлера] цхьана áяташца веача , цáра элира :»Ахьа [хьайгара] хаьржинéхьáра [деанехьара] и !» Ахь áла [цаьрга] :»Баккъалла а со т1аьхьавóзу сан Дéлера сайга хьоьхучунна . Х1ара [Kъуръан] — шун Дéлера билгалóнаш , нийса некъ а , кхéтам а бу, [Дéлаха] тéшачу къóмана [нáхана]».\n204. [цхьамма] Къуръан дешча, ладóг1а цуьнга, дист ма хила . Къинхетам бан тарло шоьх.\n205. Хьéхавé хьан Дéла , муьт1ахьаллийца , кхéрарца , хозуьйтуш áлар дóцуш , 1уьйранна а , суьйранна а . Ма хила чидам [тергам] бóцучáрех !\n206. Баккъалла а шаьш хьан Дáлла гергахь дерш , цáра куралла ца йо Цунна 1ибадат дарха , цáра ц1анво Иза , Цунна горах1уьтту уьш .\n15 марта, 2017 | Меттиг: Сийлахь Къуръан | 1 213 Хьаьжна\n« 8 — Сýрат Альанфáл\n6 — Сýрат Альан1áм »


Умаров: Оьрсийчохь мел дехачу къаьмнашна тIом кхайкхийна Малхбузено\n"Нохчийн къам Оьрсийчоьнан президентца Путин Владимирца цхьа барт хилла, цунна гонах гулдалар бахьана долуш республика коьрта гIакх хилла яьлла Малхбузерчу медиашна", - аьлла махкарчу зорбан министро Умаров Жамболата Царьград телеканале. Нохчийчоьнан Iедална а, бахархошна а дискредитаци ян гIертачуьра ца совцу Малхбузера хаамийн гIирсаш, оцу Iалашонца ма эццало пайда оьцу цара нохчийн маттахь къамел ден гIирсех а, дуьйцу Умаровс.\nЦо бахарехь, Малхбузен пропагандан коьртачех кад бу нохчийн мотт буьйцучарех дакъош чохь долу «Маршо» Радио. Оцу Радиохь доллу къаьмнийн бохург санна, спектр йоллушехь, хIетте а Нохчийчоь ю Малхбузено тIелатарш деш юьхьарлаьцначарех.\n"Церан коьрта лаам бу къоман лидер сийсазвар, тахана шайн дог-ойланца Путинна гонах хIоьттина, доллу Оьрсийчохь деха къаьмнаш цхьа барт болуш хилийта хьийза нохчийн къам аьшнаш дар", - аьлла Умаров Жамболата.\nИштта Умаровс дагадаийтира, Кадыров Рамзанан дешнаш. Цо аьллера Нохчийчоьнна а, Оьрсийчоьнна а дуьхьал болийна информацин-гибридан тIом бу. Iамерко а, Евроберто а Оьрсийчоьнна рогIера тоьхначу санкцеша а бакъдо и иштта хилар.\n"Iамеркан уггар коьртачу зорбанаша официалехь дIакхайкхийна и хаам. Оьрсийчохь мел дехачу къаьмнашна кхайкхийна бу и тIом", - боху Умаров Жамболата.


Re: НАДПИСИ НА МЕТАЛЛЕ (ТРУБАХ) - КАК СДЕЛАТЬ? - AGALSEA\nRe: НАДПИСИ НА МЕТАЛЛЕ (ТРУБАХ) — КАК СДЕЛАТЬ?\n› Форумы › Форум шелкография, трансфер и другое › НАДПИСИ НА МЕТАЛЛЕ (ТРУБАХ) — КАК СДЕЛАТЬ? › Re: НАДПИСИ НА МЕТАЛЛЕ (ТРУБАХ) — КАК СДЕЛАТЬ?\n17.03.2004 в 12:33 #184492\nБыл у меня следующий опыт, когда изделие не влазило в печку: Печать обычной деколи, перенос, как обычно, сушка, а потом обжиг газовой горелкой. Со второго раза удалось подобрать зону пламени, в которой пигмент хорошо оплавился и не перегорел.


"Дена а, нанна а муьтIахь верг ву-кх патриот!"\nЕрриге Оьрсийчохь санна Нохийчохь а болабелла патриоташ кхиоран бутт. Иштта олу 30 дийнахь массо а ишколашкахь а, берийн бошмашкахь а дIахьочу цу хьехамах.\nДакъалоцуш хуьлу республикан юкъараллин хIусамера белхахой а, цхьацца тIеман ветеранаш а,махкахь бевза кхиболу нах а болуш. Цара берашка дуьйцу пачхьалкхана гергахь царна тIедужу декхарх.\nОршотдийнахь тIекхуьу чкъор кхето-кхиоран тоба яханера ТIехь-Мартан кIоштерчу цхьана ишколе.\nОвхIанистанехь а, кхечу тIеман конфликташкахь дакъалаьцначу ветеранаша а шайн дагалецамаш бийцина дешархошка бохуш, хаам бо Нохчийчоьнан официалан хаамийн гIирсаша.\nСоветан заманахь хилларг ду ишколашкахь бераш хье а деш, царна хьехамаш бар, аьлла хета Соьлж-гIаларчу вахархочунна Давлетмирзаев ШаIранина.\nШа дуьхьал вац цунна а, амма ден-ненан а дош дохош дуй те оцу хьехамаша бохуш, шеконца элира цо: "Берашна бен кхетош-кхиоран болх мел дукха хиларх новкъа бац. Хьалха вай санна дIааьлларг дIа а оьцуш дац бераш хIинца. Патриотийн кхетош-кхиоран болх цаьрца беш хилча новкъ бац-кх иза. Делахь а, шен дас-нанас деш долу хьехар охьатаIийна ду аьлла хета суна".\nБерашна оьшуш ду аьлла ца хета 4 беран да волчу Сангариев Зиявдина, иштта тIехсов болу и хьехамаш, патриотийн муххале а. Ша хир волчух ишта а хир ву, воцург, ахь лалийна юхавича а хир вац, элира цо: "Берашка ишколашкахь дешийтичхьана тоьуш ма дуй. ЦIахь луш ма ду царна и хьехарш. Ткъа тIехсов иза дича дика ду аьлла ца хета суна. Цхьа а хIума а доцуш, шен къоман патриот ца вича а ша хир ву хинверг.\nИтон-Кхелан кIоштан вахархочунна Тасуев Рахьманна хетарехь, патриот бохучу дешан кхин кхетам бу: "Шен дас-нанас аьлларг дийриг санна патриот хир вац. Дукха хIума хийцаделла вайн. Кху пачхьалкхехь а хийцаделла. Сталин хестор а дIадаьлла, иза а, важа а хилла. Цхьана хIуманна тIера схьа а эцна цуьнах пайда хир болуш хIума ца до-кх вай. Вайн лулахошна хуьлу вай боцучарна. Шен дас-нанас де аьлларг деш верг ву-кх патриот".\nНохчийчохь кегирхойн кхетош-кхиоран балхо дика жамIаш ло аьлла хета. ДIадаьлла ала мегар ду Iедалан дуьхьала хIума алар, ур-аттала могIарера критика яр а.\nИштта кхиочу берех кхана-лама дIахьажжийначохь чугIуртур болуш, лахь бала а, бисахь биса а дайна чкъор хила там бу.\nХаамийн гIирсаш: Нохчийчохь карарчу баттахь 53 гергга стаг лачкъийна вигина\nМоскварчу лоьраша этIийна шо кхаьчна Нохчийчуьра бер метта ца догIу\nКадыровн заманан тIаьхьало. Нохчийчуьрчу ширачу эвлана "евроремонт" йина\nКадыров 3 %\nЗакаев 43 %\nЦхьа а хуьлуьйтур вацара 54 %


4°24′ къ. ш. 114°34′ м. д.HGЯOL\n(Малайн: Бруней - машаран мохк); шолгIа девиз: "Делан куьйгаллийца даиман гIуллакх дан"»\nШатлакхан Илли: «Allah, Peliharakan Sultan»\nXVI бӀешоXVI бӀешо\n1 январь 1984 (Йоккха Британех)\nабсолютан динан монархи\n5 765 км² (163-гӀа дуьненахь)\n401 890 стаг\n22 млрд долл. (119-гӀа)\n0,855 (чIогIа лакхара; 31-гӀа меттиг)\nБрунейн доллар (BND, код 96)\nБруней, Brunei Darussalam — къилба-малхбалехьара пачхьалкх ю.\nМассо 5 764 414 400 71,89\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бруней&oldid=5857055»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 5 май, 02:30.


рашана алиева скачать песню хьа ц1е ю\nрашана алиева - скачать музыку в mp3 - слушать онлайн. 31 мар 2014 В концерте принимали участие: Рашан Алиева, Ислам Джамалдинов, Руслан Ибрагимов, Зара Хайдарова и ансамбль «Фердауз». Данное мероприятие от 21 марта 2014г. 41-р "О проведении мероприятий по очистке территории Курчалоевского муниципального района" Скачать. 26 фев 2015 Хьоме везар 1.Дукха хан ю вай ганза хьомениг са хьийза хьуна. Доьху хьоьга воле схьа кхача кирара дог хьастахьа са. Веза веза веза суна, хьомениг хьо оьшу суна, воцуш хьо йиш яц. Лоьху лоьху ас хьо лоьху, хьа б1аьргаш чохь серло лоьху. Хьостуш хьа амат, кхета хьажа хьо соьха 8 авг 2015 ПОДПИШИСЬ На канал THIS is КАВКАЗ - http://goo.gl/KomwMv. Чеченские песни. By Рашана Алиева. 2017 15 songs. Play on Spotify. 1. Самукъне сахьт. 3:020:30.\n2. Хьоме везар. 4:420:30. 3. Сан лазаран дарба. 3:330:30. 4. Восточная. 3:230:30. 5.\nАхмат Хаджи. 4:120:30. 6. Дохийна дог. 3:430:30. 7. Я научилась прощать. 3:280:30. 8. Беной лам. 4:240:30. 9. Хаза бIаьргаш. Уважаемые подписчики, приглашаем в официальную группу поклонников, да и просто неравнодушных людей к творчеству великолепной артистки, певицы Рашаны Алиевой! На этой площадке, мы постараемся выкладывать, для вас, самые свежие новости творчества этой замечательной певицы! Добро 1 янв 2016 50 videos Play all. Play now. Mix - Чеченские Песни РАШАНА АЛИЕВА и РИЗАВДИ ИСМАИЛОВ - Дахар а ирс 2016YouTube. Рашана Алиева и Ризавди Исмаилов - Са б1аьрги нур 2015 - Duration: 3:40. Medina Aminovna 452,917 views 3:40 Ризавди Исмаилов Б1ов New 2016 - Duration: 4:24. 22 мар 2017 Mix - Рашана Алиева - хьан безаман б1асте (New 2017)YouTube Рашана Алиева - любимый мой (New 2017) - Duration: 4:00. Madishka 31,741 views 4:00. Рашана Алиева - Мерза безам NEW !! - Duration: 4:15. Bogema Baka 44,076 views 4:15 Рашана Алиева - СБОРНИК ПЕСЕН - Duration: By Рашана Алиева. 2017 29 songs. Play on Spotify. 1. Хьоме везар. 4:420:30. 2. Восточная. 3:230:30. 3. Даймохк. 5:330:30. 4. Байсангур Беноевский. 5:110:30. 5.\nСирла амат. 4:500:30. 6. Я научилась прощать. 3:280:30. 7. Ламанан йо1. 4:450:30. 8. Безам. 4:550:30. 9. Сан лазаран дарба. 3:330:30. 10. Дохийна 7 авг 2016 Mix - Рашана Алиева - Восточная (New 2016)YouTube Рашана Алиева - Мерза безам NEW !! - Duration: 4:15. Bogema Baka 43,973 views 4:15. Рашана Алиева - хьан безаман б1асте (New 2017) - Duration: 3:15. Madishka 51,215 views 3:15 Элина Дагаева - хьо са х1оме дуьни ду (New Рашана Алиева Дахаран ойла (New 2014) [exclusive M95] 02:28. Рашана Алиева и Асет Абубакарова Безаман алу (New 2016) [exclusive M95] 04:08. Рашана Алиева Оьшу хьо суна (New 2016) [exclusive M95] 04:01. Рашана Алиева и Малика Кавраева Зули и Мурад (New 2016) [exclusive M95] 04:13. Чеченская Песня Безаман Нур mp3 скачать, слушать онлайн в хорошем качестве 320. 22 июл 2017 Mix - Рашана Алиева - любимый мой (New 2017)YouTube. Рашана Алиева - Мерза безам NEW !! - Duration: 4:15. Bogema Baka 44,076 views 4:15 Марха Макаева - Прошу простить 2017 NEW (Isrec) - Duration: 4:10. KavkazTube Channel 1,086,031 views 4:10. Рашана Алиева - Восточная 9 июл 2017 Подписывайтесь, чтобы следить за новыми публикациями. Мы ВКонтакте: https://vk.com/musicchechnya Мы в Инстаграм: https://www.instagram.com/chechenmusic/ М Рашана Алиева, Грозный, Россия. Войдите на сайт или зарегистрируйтесь, чтобы связаться с Рашаной Алиевой или найти других Ваших друзей. 13 янв 2016 Очень красивая песня про любовь) чеченская песня новая 2015-2016.\nскачать все песни светланы королевой\nскачать песню мне малым моло спалось


АнглуьгӀ — Википеди\n48°35′06″ къ. ш. 3°48′51″ м. д.HGЯOL\n▼834 стаг (2019 шеран 1 январь)\nАнглуьгӀ (фр. Anglure) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Альманш-Лоне-е-Суае, Банье (МагӀна), Бодман, ГгӀанж-суьгӀ-Об, МагӀсанжи (МагӀна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АнглуьгӀ&oldid=7809688»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 15:26.


Нохчийчохь бакъонаш хьешарх Оьрсийчоьне жоп дехна ОБСЕ-н 15 пачхьалкхо\nНохчийчохь бакъонаш ларъеш ца хиларан хьал нисдан Оьрсийчоьнна я ца лаьа, я гунахь яц иза и проблема ерзо аьлла, дIахьедина ОБСЕ-н 15 пачхьалкхо, гергарчу иттех деношкахь шаьш динчу гIуллакхех хаийтар тIе а дожош.\nКъилбаседа Кавказехь нах идор, царна тIехь къизаллаш лелор талларехь Iитталучу проблемех Оьрсийчоьне дIахаийтира ООН-о. ОБСЕ-н 15 пачхьалкхан цIарах хIоттийначу кехат тIехь шаьш саготта хилар дIахаитийна, Нохчийчохь гейш бу аьлла, шеконашца дIалоьцуш, Iазапаш латтош, бойуш хиларна.\n"И харцонаш Iорайохучу меттигерчу журналисташна, бакъонашларъярхошна меттигерчу Iедалхоша кхерамаш туьйсу, царна репрессеш йо", - яздо ОБСЕ-чу Iамеркан миссин сайтехь еаридийнахь зорбане даьккхинчу дIахьедарехь.\nIамеркан Цхьанатоьхначу Штатийн, Канадан, Великобританин, Ирландин, Францин, Норвегин, Исландин, Германин, Нидерландийн, Данин, Финляндин, Швецин, Эстонин, Латвин, Литван цIарах ду кехат.\nОьрсийчоьнан Iедалшна 4 хаттар дитина: ОБСЕ-н ша декъахо хиларе терра, Нохчйчоьно шен декхарш кхочушдарна тIехь хIун терго латтийна Оьрсийчоьно; ЛГБТ-н векалийн бакъонаш хьешар муха теллина оьрсийн Iедалша, цу тайпа нах цигахь бац аьлла, сацам мича бух тIехь бина; зорбанашка а, бакъонашларъярхошка а, доккхачу декъанна, "Мемориале", маьршша болх байтархьама, хIун бахьанаш лелийна; Нохчийчохь кхел йоцуш 27 стаг вийна аьлла, яьржина информаци муха зийна.\nИтт де хан елла Оьрсийчоьнан Iедалшна оцу хеттаршна йозанашкахь жоьпаш дала.


Тхан отделах – НРӀА ПАЙДЕ СЕМИОТИКИН ОТДЕЛ\n2013 шарахь НР ӀА вице-президента Дадашев Райкома дӀаболийра компйутерийн программийн нохчийн локализаци дӀайахьа хьелаш кхолларехьа болх. Цу хьокъехь кхоьллина йара НР ӀА МПЦ пайде семиотикин сектор. Хьалхара шарахь секторехь къахоьгуш ши белхало вара: отделан куьйгалхо, Ӏилманан белхало. Шо даьлча, секторе кхи кхо белхало схьаийцира, уьш берриш а компйутерийн технологйн декъехь специалисташ бара. Секторан куьйгалхо. Умархаджийев Салауди ГӀезалойн Республикин Ӏилманан академин «Пайде семиотика» Ӏилманан-талламан институте вахара. Цигахь цунна оцу институтехь дӀахьуш болу компйутерийн лингвистикин а, программийн локализацин а декъехь беш болу белхаш боьвзира.\nЛокализаци йеш болх НР ӀА меттан а, литературин а отдело дакъа а лоцуш дӀахьуш бара. Амма отделехь бечу белхийн барамо а, церан башхаллаша а гойтура цу декъехь къахьега отделана шен филолог везаш хилар. 2014 шарахь отделехь ши филолог болх бан волавелира. Оццу шарахь секторах отдел йира.\nКарарчу хенахь отделехь къахьоьгуш ялх белхало ву. (ссылка на страницу сотрудников) Уьш тайп-тайпана белхаш дӀакхоьхьуш бу. Царна йукъахь уггар хьалха кхочушдан дезаш билгалдаьккхина ду нохчийн меттан нийсайаздар толлу программа кхоллар а, нохчийн меттан лингвистикин талламийн буха тӀехь цуьнан база кхоллар а. И йоцуш мотт кхиамца информацин технологийн декъехь баржалур бац.\nОтделан белхан результаташ


ТугӀмини — Википеди\n50°30′24″ къ. ш. 3°05′03″ м. д.HGЯOL\n▲903 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТугӀмини (фр. Tourmignies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Авелен, Аттиш, МегӀини, Мон-ан-Певель.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТугӀмини&oldid=7847219»


Пуьи-Гийом — Википеди\n▲2790 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПуьи-Гийом (фр. Puy-Guillaume) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пуьи-де-Дом.\nДозанашца йу Шательдон, ШагӀна (Пуьи-де-Дом), Лимон, ПасльегӀ, ГӀи (Пуьи-де-Дом), Сен-ВиктогӀ-Монвьяне.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Пуьи-Гийом&oldid=7832594»


МагӀтинье-БгӀиан — Википеди\nМагӀтинье-БгӀиан (фр. Martigné-Briand) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Обинье-суьгӀ-Лейон, БгӀинье (Мен а, ЛуагӀа а), Шавань (Мен а, ЛуагӀа а), ФавегӀе-Машель, Луьинье, Сен-ЖогӀж-суьгӀ-Лейон, Бельвинь-ан-Лейон, Тинье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МагӀтинье-БгӀиан&oldid=7818635»


Ненах лаьцна видеоролик\nМой Грозный » Религия » Ненах лаьцна видеоролик\nМа дукха хан ю-кха нана ахь со 1уьйранна г1аттоза. Ахь хьай довхачу, хьай хьовхачу куьйгашца кечбинчу кхача ас батт тохаза ма дукха хан ю-кха. Хьо х1инца хьокху кертахь 1аш ю, х1инца хьо хаьттина цхьа а ца вог1у вайга.\nСо вог1уш ма хиллара, юха а зиярте веара хьо йолче, хьоьга сайн йоьхна ойланаш йийца, сайна хуьлуш долу цатемаш кху дуьненчохь, сай г1айг1а, сай дохко вийлар хьоьга далхо. Хьо дуьхьал йист ца хуьлу. Хьан кхалхар бекхам санна диси суна, хьо соьца ма дика яра, со хьоьца ма дика ца хилла. Иштта, оцу лазамо хьийзаво-кх со нана.\nТхох цхьаъ хила хьара бохуш, тхо нахал оьшуш ца хилийта г1ерташ и г1ийла лол бетташ, хала хене йоьдуш, хьан мах тхуна ма к1еззиг хууш хиллера-кха. Оцу къизачу лазаро лаца а лаьцна хьо к1ела йиссалц. Сайна цхьа жимма а хьоьгара цатам хилча, айса наь1 т1еяттар ца дицло суна.\nСо велла велара и ца тухуш, цкъа хьуна вас ца йеш, цкъа халахетар ца деш. Соьгара х1уъа даьлча а, суна эзарза кхинт1ера яллал къинхетаме долу и хьан дог цкъа ца дохош иттоза велла велара со. Тахана юха а кехнашка а веана, хьан кошан барз т1е куьг хьоькхуш, дагахь баламе чевнаш 1ийжайо сан.\nСо ма ч1ог1а дохко ваьлла-кх, сан дохко валар ма т1аьхьа дисна-кх. Хьо сайна х1етте а къинт1ера яьллий-м хаьа суна, со ца ваьллахьуна сайна кхинт1ера. Со цкъа а вера вац сайн къинт1ера. Дуьне атта а диана-м ца яха хьо. Хьо яккха ма езза къинт1ера яккха со ца кхиарна къинт1ера ялалахь суна, къинт1ера яла ца хууш яцара хьо.\nadmin от 20-11-2013, 19:07\nХизир Ульбиев – Нана (видео) Чеченские песни, видео\nИслам Ахмедов – Езарна Новинки\nВахид Аюбов – Нана, со хьан к1ант ву Чеченские песни, видео


Преэклампсия (Серия Библиотека врача-специалиста ) Сухих Г.Т., Мурашко Л.Е., Ванько Л.В. и др. / Под


Тулузетт — Википеди\n43°45′21″ къ. ш. 0°41′10″ м. д.HGЯOL\nТулузетт (фр. Toulouzette) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу Кона, ОгӀе, Монто, НегӀбис, Сен-Севе, СупгӀосс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тулузетт&oldid=7847365»


Тайкават — Википеди\n44°38′46″ къ. ш. 0°09′01″ м. д.HGЯOL\nТайкават (фр. Taillecavat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу ДуьгӀас (Ло а, ГагӀонна а), КугӀ-де-МонсегуьгӀ, Левиньяк-де-Гуьиенн, Сен-ЖегӀо, Сен-ПьегӀгӀ-суьгӀ-ДгӀо.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Тайкават&oldid=7845384»