Мений-Ерре — Википеди\n48°30′26″ къ. ш. 0°11′18″ м. д.HGЯOL\n11,05 квадратан километр\nМений-Ерре (фр. Ménil-Erreux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Орн. Дозанашца йу Сен-Жерве-дю-Перрон, Неи-ле-Биссон, Бюрсар, Ессе (Орн), Отрив (Орн), Ларре (Орн), Вент-Ана. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мений-Ерре&oldid=5172372»


ЧIир ца эцча таIзар дина ца лору вайнаха\nНабахтехь хан яьккхина араваьллачу, мацах полисхойн декъан хиллачу белхахочунна герз диттина ГIалгIайчохь. ЧIир екхна хила там бу бохуш дуьйцу. Цу бахьанашца ницкъаллийн структурашкара нах байина меттигаш дагалоьцу "Кавказ.Реалии" портало.\nЧIир ца эцча таIзар дина ца хета вайнахана\nДахначу кIирандийнахь Несаран кIоштарчу Яндарехь полицехь болх бина цхьа вахархо вийра, герз диттина. Оршотдийнахь гIарадаьккхира и гIуллакх "Интерфакс" агенталло.\nБолчу хаамашца, шен кертахь дIасалелачу 34 шо долчу стагна маситтазза герз тоьхна, къайлабевллера зуламхой. Чевнех хьалха ца ваьллера иза, оцу мIаьргонехь велла хиллера.\n"Хьалххе яьржинчу информацица, и стаг вийна хила тарло чIир йоькхуш", яздо агенталло, ницкъаллийн структурашкарчу шайн хьосташна тIе а тевжаш.\nБехктакхаман кодексан105-чу артиклца (стаг вер) гIуллакх долийна Талламан комитетан Несаран кIоштарчу декъо. Оццу артиклца бехкевина, набахтехь ворхI шо а даьккхина, 2015-чу шарахь араваьккхинера иза. Стаг вийначул тIаьхьа полисхойн могIаршкара а дIаваьккхира иза.\nСтохка аьхка хаам баржийра, ГIалгIайчуьрчу масех некъо шайн чIирхо ву аьлла, дIакхайкхийна Сунжа-кIоштан полисхойн декъан хилла хьаькам Беков Мохьмад аьлла. Меттигерчу экстремизмна дуьхьало латточу центрехь (ЦПЭ) къизаллаш лелорца долийначу гIуллакхца набахтехь даккха кхо шо тоьхна цунна ГIадужу-баттахь. Бековна дуьхьалбевллера дуккхаъ нах гIалгIайн оппозиционерна Хазбиев Мохьмадна дуьхьал бух боцуш гIуллакх цо долорна.\n2015-чу шарахь ЦПЭ-н куьйгалхочун гIовсан даржехь Беков волчу заманчохь, Хазбиевна герз кхоьсина цо бохуш, чIагIдора жигархочун гергарчара. Кху беттан 27-чу дийнахь ГIалгIайчуьрчу Магасан кIоштан кхело набахтехь даккха ши шой, итт буттий кхайкхий Хазбиевна. Бакъо йоцуш герз лелийна аьлла, артикл а юкъа а ялош.\nЦПЭ центрехь Iазапаш лелорца долийначу гIуллакхехь дакъалаьцначу гIалгIачо Муцольгов Зеламхас а дийцира "Кавказ.Реалии" портале, 2010-чу шарахь масех дийнахь шена тIехь ницкъбарх оцу центран белхахоша. Карабулакерчу криминалан полицин хьаькамна Нальгиев Илесна вен Iалашонца кIело йира айхьа алий, тIелаца бохуш.\n"Цунна тIаьхьабевлла нах бара, лецначарна тIехь ницкъбина ву иза, чIир кхайкхийнера цунна. Иза лачкъийна вигале, цхьана тезетахь нисвеллера со Нальгиевца. Иза дIавоьдучу заманчохь, цуьнан машенна герз диттинера. Нальгиев муьлхачу машенца вара ас дIахаийтина сайн накъосташка аьлла, бехк суна тIебилла гIоьртира уьш.\nМа дарра дийцича, Нальгиевл а цхьа ши сахьт хьалха дIаваханера со цу тезетара", - дуьйцу Муцольговс. 2012-чу шарахь Нальгиев Илесна 8 шо хан туьйхира, лецна балийначарна тIехь Iазап латторна.\nГIалгIайн оппозицин лидер лаьттинарг ларамза вийна цо аьлла, арахь яккха хан туьйхира 2010-чу шарахь чоьхьарчу гIуллакхийн министраллана чуйогIучу центран куьйгалхочун гIовсна, Ingushetia.ru сайт лелочу Евлоев ИбрехIимна.\n2010-чу шарахь кафе чохь иза хIума кхоллуш волчу заманчохь, цхьана стага масийттазза герз туьйхира Евлоевна а, цуьнан хадархочунна а. Цо вийначу оппозиционерах чIир эцна бохуш, даржийра хIетахь а.\n"ЧIир кхайкхочу хенахь наха тергоне ца оьцу оцу стеган статус а, я иза мича даржехь ву а. Хетарехь, маьIне дац, низамашкахь "чIирхона" таIзар дина хилар а. Шен чуьра стаг вийначарна цунах тоам ца хуьлу, барам боцуш хуьлу цаьрга деана вон. Делахь а, пачхьалкх шен функцешца ларош цахилар, къепе цаьрга латталуш цахилар а ду кхузахь гуш дерг, чIир екхар юкъара дIадаьлла цахиларо гойту и", билгалдоккху меттигерчу юристо.\nЧIир кхайкхоран Iадат – ламаст хилла дисина. Цуьнца а догIуш, вийначун гергарчарна бекхамбар тIедужу куьгбехкечунна, я цуьнан гергарчарех цхьанна.\nВовшашца мостагIалла лаьттачу доьзалашна юкъахь маслаIат лелош лерина комиссеш ю вовшахтоьхна Кавказан регионашкахь. 2009-чу шарахь ГIалгIайчохь а кхоьллира маслаIатан комисси. Болх бан йолаелчхьана, цуьнан декъахоша масех бIе доьзалш вовшаца берта бахийтина. Дахначу шарахь 16 доьзалш тIебитира церан гIоьнца.\nТекстан автор Сугуева Юлия, гочдинарг Димаева Лиза


Нохчаша, телекамершна хьалха а хIуьттуш, мехкан хьаькамаш шайгара яьллачу ледарлонашна къинтIерабоху видео гича, боьлу Оьрсийчуьра бахархой, кхаьрда Нохчийчоьнах. Амма дац хедаш нохчий шайн махкахь бехказбийлийтарш.\nХIора кIиранах цхьаъ я масийтта кхачаво «Грозный» телеканале шена я шен гергарчарна лен. Оцу эфирашка самукъадолуш хьовсу цхьаберш, Iедална неIалташ а хьежош хьовсу кхиберш.\nТIаьххьарчу сценех дара кху беттан 2-чохь Нохчийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министра Алханов Руслана, маларх, наркотикех кхетта аьлла, Гуьмсан кIоштарчу нахана телеканалехула довдеш гайтар. Изза сюжет яра полицин сайта тIе хIоттийна а.\nДерриг а дуьненехула даьржачу мехкан телеканало бIеннашкахь гайтина и тайпа материалаш. Оцу кепехь «къам Iамор» ю Нохчийчоьнан куьйгалхочунна Кадыров Рамзанна марзъелла йисина кеп.\nМахкахь бехказбуьйлуьйту, эфирехь белхабо зударий, бераш, божарий. Бахьанаш кеп-кепара хуьлу: социалан машанашкахь хьаькамашна цатовриг яздар, арахь гIант дохор, къаноша шайна хенера бовла гIодехар, палтосурш емалбар, хиндерг дийцийта «хIума хуучунна» тIевахар, майра дош аьлла блогер чехор, Нохчийчохь маршо яц алар. «Къурд» олуьйту нах а хуьлу бевзаш болчу публицистийн, политикийн биста кхаччалц, Масала, Шевченко Максим санна. И дерриг а ду тIаьххьарчу эха шарахь лелла.\nСтаг лаца а лаьцна, халкъанна хьалха хIоттор нохчийн амалш цаевзачара кхетадо веккъа и цхьа стаг сийсазвича санна, еккъа цуьнан бакъо йохийча санна. Амма дац иза ишта – шайн стаг маьттаза гайтича юьхьIаьржа хIутту берриг а доьзал, ерриг а юьрт, дерриг а тайп. Телеканалехула я Инстаграмехула емалвинчу вахархочунна макхло дуьне, дIатотту иза шайн гонера цуьнца цхьана болхбечара а, цуьнца юкъарлонехь леллачара а. Цундела ю и репрессин кеп оццул шуьйра яьржина а, Iедало шена коьрта мукъ бина лелош а.\nХуьлийла дуй «нах бехказбийлийтар» Оьрсийчуьрчу кхечу регионийн куьйгалхошна пайде, даьржийла дуй иштаниг Нохчийчоьнал арахьа? Муха тIеоьцур яра и кеп аш, хаьттира «Кавказ.Реалиино» нохчех боцчу нахе, оьрсашка а, кхечу къоман векалшка а.\nАндреева Виктория, историк, Санкт-Петербург:\n– И саннарг суна сайна дайна цкъа – Селигерехь, кегийнахана сцени тIехь къамелдечо бехкбуьллуш, цара форуман низам дохорна. Иштаниг лелла Сталинан заманахь – адамаш партин гуламашкахь шаьш-шайна тIелейтар, дохкодийлийтар. Гонах мел волучо а ала дезаш хилла царех лаьцна вон дош, бехкбилла безаш хилла. Петербургехь иштаниг хуьлийла дац тахана. Кхузахь лелачу юкъарлонийн хатIо магош дац иштаниг.\nКаткова Мария, совдегар, Киров:\n– Вуно ирча го Нохчийчуьра и сценаш. Полицина хьалха, бераш санна, гезбохуш, охьатаIабой, барт хоттуш, хьийзабо нах. Амма оцу куьрканах чекхдевллачу адамех масмаликаш хир дац. Стагера даьлла вониг емалдар – иза дика ду. Цо динарг зуламе дуйла хаийтар а ду дика. Амма дика дац, бIешераш хьалха санна, стаг наханна хьалха а хIоттийна, цуьнан юьхьчIуьйриг охьаяккхар.\nНадвидов Лев, программист, Элиста:\n– Суна иза цIармат хета, со дуьхьал ву. ГIалмакхойчохь хуьлийла дац ишта. Менталитет кеп-кепара ю къаьмнийн. Нохчийчохь тайпанаш ду, тукхамаш ду, цундела Кадыров шен гIентахь чIагIвечух тера ду оцу хьесапехь нах юьхIаьржахIитторо. Делахь а, гуш хуьлу нахана шайн юьхьйохуш цадезийла. Амма уьш кхоьру – и ду-кх дерриг а. ГIалмакхойчохь цкъачунна дац куьйгалхо оццул вазвеш, халкъо шена гихаош. Дац тхан, Нохчийчохь санна, «тайп-тукхамалла» а, цундела Iедална атта дац халкъ когакIелдахьа.\nЧаблин Антон, политолог, "Акценты" газетан коьрта редактор, Ставрополь:\n- Нохчийн Iадаташ ду и кеп лоьлуьйтурш, шайн баьчча лоруш даьхна къам ду нохчийн. Цунах пайдаоьцу Нохчийчуьрчу Iедало. Къилбаседа Кавказан кхечу республикашкахь а дац цигахь дерг.\nИванова Алина, методист, Санкт-Петербург:\n– Санкт-Петербургехь иштаниг аьттехьа а хуьлийла дац. Дешан бакъо ю соьгахь, иза суна елла Конституцино. Мелхо а хьаькамашна тIехь ду, шаьш дийр ду а бохуш, ца деш дитинчунна а, халкъанна товш доцу хIуманаш лелорна а эфирашкахь бехказбийлар. Уьш бу халкъо кест-кеста гезбаха безарш!\nДоржиева Светлана, совдегар, Улан-Удэ:\n– Бурятехь хуьлийла дац иштаниг. Цхьамма динарг нийса дац аьлла, динан дай я Iедал меттахдаьлча, халкъо ша луьсту, мел бакъ ву я харц ву «лакхарчара» бехкевийриг.\nНохчийчохь леларг сан кхетамехь Iазап ду, къизалла ю, кхечу дуьнентIехь, кхечу кхетаман тIегIанехь беха мохк иза болуш санна го суна Нохчийчоь. «Къам цIандо» бохуш, Iедал оццул акха хьийзар – иза Оьрсийчоьнан конституци а, низам а хьешар лору ас. Нохчийчуьрчу Iедало ша динца дIанисдо боху цигара къам – иза харцо ю, дино ца боху нах Iункар-бертал бетта, уьш Iедало кхеточу динан гурашкахь ца беха бохуш. КIиллочо юьхь лачкъош дуьхьаллоцу тутмIаьжиг санна хIума ду цигарчу Iедало лелориг. Халкъ когахIоттарх кхоьру, цундела Iазапна кIел латтабо нохчий.\nТапкина Ирина, балхахь яц, Киров:\n– Иштачу меттера со сиха йодур яра кхечу гIала, кхечу махка. Нах оццул халачу бехкамашкахь беха меттиг ца еза суна. Сайгара цхьаъ даьлча, мэрна хьалха а хIоьттина, бехказъюьйлуш латта – Дала тIе ма даийта иза! Iедал сайна товш дацахь, ас критика йийр ю цунна сайна ма-тов, цхьа а вац суна иза дехка а, и бахьанехь таIзардан а бакъо йолуш!\nДогIий иза низамашца я нохчийн Iадаташца?\nКузеванова Светлана, юрист, Воронеж:\n– Воронежехь цкъа а ма хуьлда и санна дахар! Кхузахь Iедалхочо и хIуманаш лелийча, наха неIалте верзор вара иза. Оьрсийчохь цхьаьнхьа а хила йиш яц и саннарг. Конституци ю йохош, стаг шена хетачух ницкъаша юхаваккхар – иза йоккха харцо ю. Бехказвийлийтар телеканалехула – хьо ма дан тIе! Со чIогIа цецъюьйлу Нохчийчохь пачхьалкхан низамаш лелане а лелаш дацарх,\nСеменова Наталья, "Яблоко" партин меттигера куьйгалхо, психолог, Улан-Удэ:\n– Кхузахь иштаниг юкъадаьккхича, со суо араер яра нахе Iедал емалдайта. Нохчийчуьрчу оцу кепо демократи хьоьшу, низамо доьхкуш доцург а ца магадо нахана. Нохчаша доггах деш а дац и «бехказбийларш» – шаьш балхара бохур буйла, дахарх тилор буйла хаьа, цундела лоь шаьш-шайна, шайн гергарчарна. Къам кхерош ду Iедал. Кхузарчу нехан собар сиха оьккхур дара Нохчийчохь хьакамашна мегарг кхузарчара а магийча шайна. Нах сийсазбар нийса дац!


ДегӀастанан пачхьалкхан медицинин университет — Википеди\n42°59′01″ къ. ш. 47°30′13″ м. д.HGЯOL\nДегӀастанан пачхьалкхан медицинин университет\nДегӀастанан пачхьалкхан медицинин академи\nДегӀастанан пачхьалкхан медицинин институт\nпроф., м.Ӏ.д. Маммаев Сулейман Нураттинович\nРосси Росси: ХӀинжа-ГӀала\n367012, Республика ДегӀаста, ХӀинжа-ГӀала, Ленинан майда, 1\nДе́гӀастанан пачхьа́лкхан медици́нин университе́т — медицинин а, фармацевтикин а областера говзанчаш кечбен ХӀинжа-ГӀалара лакхара дешаран меттиг.\nУниверситетехь Ӏамош ву 5 эзар сов студент, царна юкъахь бу 28 дуьненан мехкашкара 240 сов дозанал арахьара гражданин.\nЙиллина 1932 шарахь ДегӀастанан пачхьалкхан медицинин институт аьлла, юьхьанца цхьа факультет бен яцара – дарбанан.\nХьалхарчу шерашкахь лакхара дешаран меттигехь болх бира гӀарабевлла Ӏилманчаш профессораш О.А. Байрашевский, М.С. Доброхотов, А.В. Россов, В.А. Чудносоветов, Ф.Р. Бородулин, А.Г. Подварко, Г.П. Руднев, кхин а.\n1937 шарахь арахийцира институтера Серенко Александр Федорович.\n1964 шарахь дӀадиллира дарбанан факультетан суьйренан дакъа, 1965 шарахь дӀайиллира стоматологин факультет, 1969 шарахь — педиатрин факультет, 1974 шарахь – кечаман дакъа, 1983 шарахь – лоьрийн говзалла тояран факультет, 1986 шарахь — кхечу мехкара гражданашна кечаман факультет, 1987 шарахь — кхечу мехкийн гражданашца болхбаран факультет, 1991 шарахь — Центран Ӏилманан-талламан лаборатори, 1994 шарахь кхоьллира докторийн а, кандидатийн а диссертацеш къобалдаран говзаллин кхеташо.\n1976 шарахь институтах хилира хьалхара категорин лакхара дешаран меттиг. 1982 шарахь лакхара дешаран меттиган совгӀат дира Халкъийн доттагӀаллин орденца.\n1995 шарахь елира академин статус, ткъа 2016 шарахь — университетан статус.\nБерриш арахецна 27 эзар сов лор.\nДПМУ болх беш ву 700 сов хьехархо, царна юкъахь Республика ДегӀастанан Къоман Ӏилманийн академин академикаш вежрий ГаджимирзаевгӀар Хьаьджимурад а, Хьаьджимирза (велла 2011 шарахь), РЛ КъӀА академик Омаров Шамиль, 116 Ӏилманийн доктор, 66 профессор, 418 Ӏилманийн кандидат, 179 доцент.\nЮкъайогӀу 75 кафедра.\nКхин а: ламанан мехкийн адаман экологин ӀТИ, консультативан-диагностикин поликлиника, медицинин колледж, университетера арахецнарш балха дӀанисбаран центр, хаамийн-лараран дакъа, техника латторан центр, аналитикин дакъа, Интермаша-центр, Ӏилманан медицинин библиотека, спортан комплекс, арахецаран-полиграфин центр.\n↑ Медуниверситет ДегӀастаа договорился о сотрудничестве с вузами Азербайджана (оьр.). Рамблер/новости. Теллина 2019 шеран 19 майхь.\n↑ Университет врачебного искусства. Dagpravda.ru (2017, 17 октябрь). Теллина 2019 шеран 19 майхь.\n↑ Архивированная копия(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2017 шеран 3 августехь. Теллина 2017 шеран 2 августехь.\n↑ 1 2 Архивированная копия(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2017 шеран 21 январехь. Теллина 2017 шеран 15 январехь.\n↑ Дагестанский государственный медицинский университет. . Контингент преподавателей(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). www.edu.ru. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 29 августехь. Теллина 2019 шеран 19 майхь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДегӀастанан_пачхьалкхан_медицинин_университет&oldid=5424524»\n1932 шарахь кхоьллина университеташ\nДегӀастанан медицинин университет\nРоссийн медицинин лакхара дешаран меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 декабрь, 17:23.


Зуда ялийначохь ловзар хила хьакъ ду, хилча хаза а ду. Амма, цу тIехь цхьа хIума дицдо вай ловзар коьртаниг делахь а, тойнан иза цхьа дакъа бен дац. ШолгIа делахь, ловзар нускална, иза далийначу кIантана, я цу хIусамна деш а, хIоттош а дац, царна цунах вуно кIезиг дакъа кхочу (оьрсаша а, кхидолчу къаьмнаша а шайна лерина до иза). Вайн ловзар юьртана а, коьртачу декъана – кегийрхошна, церан самукъадаккха, хIоттош ду.\nКегийчарна иза хууш хилча, ловзар дохон уьш богIур бацара аьлла хета. Тахана вайна ма-гарра, иза хIоттийначу нахана цунах бала бан, коьртаниг царна лазам баккха богIу цхьаберш цу ловзарга. Гарехь оцу гIуллакхах церан самукъа алсам а долу. Ловзар оьзда а, гIиллакхехь а дIадахьар массарна а тIедужу, коьртачу декъана, кегийрхошна. Цундела бакъдолу ловзар тахана наггахь бен хуьлуш дац.\nАс хьалха ма-аллара, ловзарга гIерташ йолу, нах аьлча-м нийса хир дацара царех – пелагаш, дикане-диканца йогIуш яц. Цундела цкъа а, шозза а нехан меттиг йохош цаьргара хIума даьлча, шайн нахе дIакхайкхабой, лайтIе хиъна къийгаш санна гучубовлу уьш. Цул совнаха, тIехьийзачу мехкарша буьту, кхечу юьртарчу мехкарша а тIе ца лоцуш лела. Дагалоцур вай Эвтарарчу Курачу Хизарс шен дахарехь тIаьххьара аьлла дешнаш: «Кху самукъадаьлла Iачу кегийрачу нехан меттиг ца йохон а, той вайна хIоттийначу керта балийн марха ца хьовзийта – дегаюккъе шокъали кхетча «ахI» ца олуш шен са долуьйтур дара ша». Ша ма-бохху шен са а далийтина цо, мичахь-муха лела деза гойтуш. Вайн къонахий хила а хилла, цара вайна масалш а дитина.\nШа бахьана долуш нехан меттиг йохор уггар осалчух лерина ду нохчаша, ворхIе а дайшкахь дуьйна.\nЦхьамма а цига кхайкха ца оьшуш (оьрсийн а, иштта кхидолчу къаьмнийн а санна) маьрша тIеваха, дакъалаца йиш йолуш дара вайн ловзар. Иза шена цхьанна, я цхьана тобанна, куьпана доцуш, массарна а дакъа кхочуш, массеран а бала кхача безаш юкъара хIума дара вайна хиъча. Цунах долу дика а, вон а хIоранна а кхачарна маьрша, юкъара ду иза. Вешан оьздачу дайша вайна йитина хазна яра иза, цуьнан тидам а бина, бала а кхаьчна, дIалелон нахана хиъча… лиъча.\nОхьаховшаран, мехкарий-кIентий дIанисбаларан ловзаран кеп синкъерамехь арриг ю. Амма синкъерамехь тидам тIе ца боьдуш дуьсурш кхузахь гучудовлу. Иза тхевнна кIелахь дIахьош цахиларе терра, мехкарий дIанисбо я малхбалехьа, я къилбехьа, аьттоне хьожжий. Нагахь санна, нах ругIуна кIелахь ховшийна а боцуш малх совбаьлла хьал хIуттуш меттиг нисъелча, царна тIехула гата лоцу.\nДукха мехкарий гулбелла, иштта дуккха кегийра нах баьхкина меттиг нисъелча, церан шишша-кхоккха могIа бан безаш хуьлу. Юьртара мехкарий хьалхара могIанехь охьа ховша, зудабераш юкъабаьхкина юрт, юрт гена мел хили а, уьш дIанисбен могIа ловзаран юкъана гена хуьлу. Кегийра нах дIанисбаларан хIинца дийцинчунна нисса бIостанехьа нисло, генара баьхкинарш хьалхха ховшу, юьртарниш – мелла а тIехьа оцу могIанашкахь. Хьалха ховша гIерташ юьртарчу кIенташа кийтарлонаш лелийний-те? Дегабаамаш хиллий-те царний, тIебаьхкинчарний юккъехь? Ца хилла! Ца хилла уьш къонахий болу дела!\nЛовзаргахь адам дуккха а гулдаларна, дистхиларца аьтто лахбалар бахьаненна, синкъерамехь а санна, кхузахь лелаш дац йоI-кIант вовшийн зер-таллар. Кхузахь кIентан дагахь дерг йоIе, йоьIан дагара кIантана дIасакхоьхьуш леррина къастийна тоба ю, уьш хьалха дуьйна а бевзаш хиллехь. ЙоIа хьала а айалой маршалла хаттаран кеп хIоттийча бен, кIанта йоIана тIе хабар дохьуьйтуш а ца хилла, вай ойла йича, таханлерачу хьолаца дуьстича!!! Иза доккха ниIмат ма ду.\nСинкъерамца дуьстича, кхин цхьа башхалла а ю кхузахь. Кегийрчу нехан тхьамдийн метта шен шина накъостаца коьртехь Iаш инарла ву, царна хьалхьарчу стоьла тIехь даар-малар. Вай лакхахь хьахийнарг йоцург, царна гIодеш кхин а тобанаш ю мехкарийн а, божарийн а хелхабахаран раж ларйийриг, маларан кад дIасакхоьхьучийн; джухаргийн; пурстоьпан. Оцу тобанаша хIораммо а дIакхоьхьу шен-шена тIедиллина декхар.\nИнарлина а (хIара кеп юкъа яле муха хилла-те, аьлла, теллина дац. ХIара юккъехь яржар, оьрсийн бIаьна амалш йовзарца доьзна ду), цуьнан шина накъостана а тIехь декхараллин доккха дукъ Iуьллу. Той долчу дас, ловзар инарла векал вина а цуьнан кара дIаделла а ду. Цхьана хенахь, тойнан дас инарлина тIедуьллуш хилла пондарча а, зурманча а, вотанча а, пелхьонаш а лахар, дийцар, кхайкхина балор. Ловзар шен хотIехь дIадахар, цуьнана дикалла-хазалла гучуялар инарлин корматаллах доьзна хилла. Тахана схьахIуттучу суьртехь, кегийрчу нахана шаьш муха лела беза ца хааррий, баккхийчарна ловзар дIа муха кхехьа деза ца хааррий, вай хIинца йийцина каспах (тахана – профессия, средневековый цех боху маьIна ду) йолчу нехан тоба лахъяларца доьзна-м дац-те, - аьлла хета).\nКхин цхьа хIума а ду ловзаргахь къаьсттина гучудолуш – синкъерамах хьаьрчина дуьсуш дерг. Иза хелхар ду. Вай лакхахь ма аллара, къонаха гонна юккъехь тIаьрзенаш дIаса а кхуьссуш веттаваларх, цунах хелхар хуьлуш дац. Цуьнан шен кеп, маьIна, орамаш ду; маьIна ду хIора боккхучу кога лоран, лоцучу куьйган, дIасаверзаран, хьовзаран, бIаьрг тохаран. Цхьана гена яханчу хенахь, тахана санна, хелхарна талмажалла дан дезаш ца хилла. Дагахь доллучуьра аьлча, вай тахана ладугIу эшарш аьлла цIе тиллинчийн дешнаш массарна а дагахь хууш хилла. Амма таханлерчу денна дукхачу хьолехь уьш вай дицдина. Наггахь а хир вац оцу мукъамийн дешнаш дагахь хууш.\nНохчийн хелхар кхаа декъе декъалуш ду: I) мифологема (кхузахь ширчу грекийн мифаш, лабиринт, нить Арианды, подвиг Тесея – дага ца лаьцча кхетар дац дуьйцучух); 2) хелхар (ша лелийнарг, гинарг, чекхваьлларг дуьйцу цу хелхарехь жимачу стага); 3) дерзор. Вай дийцинарг кIанта дечу хелхарх дара. Ткъа йоIа дечу хелхаран маьIна тахана а таллаза ду.\nКхузахь дуьйцург билгалдер ду хелхаран кепан сурт бIаьрга дуьхьал хIоттийча. РагI тIекхаьчча хелхавала хьалагIаттаво кIант, цул жимма тIаьхьа хьалагIаттайо йоI а. Иза хьалагIаьттина яллалца, шеца охьахевшина болчу накъосташца къастаран, вовшах довлара кеп хIоттош соцу жима стаг. Ший а кийча делахь (синхронно) дIадолалой тхьамдий, инарлий волчу «баьрче» дIахIутту. Цигара дIа аьтту белш хьалха а йоккхий, хелхар дIадоладо цу шимма. Цхьаъ вукхул гат а беш, и шиъ кхо го боккхуш юккъе доьду (гIамара тIехь, я мел бихкина когара мачашна тIе, гучуйолу лар лабиринт хилар чIабдаран) ламаройн шаьлта, шуьйра евза дагестански аьлла) чхо кепехь дуьхь-дуьхьал нисделча (аьрру белш чоьхьайолуш), уггар тидам тIебохуьйтург, цхьа гIулч яьккхина йоIана тIехьа нисвелла, 90 градус аьрру агIор вирзича йоIана тIехьа нисвала таро хуьлуш волу кIант, вала а волуш ца йоккхуш йолу аьрру белш хьалха йоккхуш хьовзе 180 градусна хьовзе нисло йоIана тIехьа!!!\nТахана-м кIант ша йоIана тIехьа нис ма велла, иза шен «тIеман кIела» ма лоций. Амма тидам бел, хелхаран цIена кеп хууш волчу воккхачу стага, ша хелхаволуш куьг, белшал лакха айдо, я ца айдо. Цо иза дийр дац. Буй банза куьг а, голехь саттийна пхьарс йоьIан букътIехьахула хьаладохуьйту, тIаккха кога буьхьара хIутту кеп а йой, йоIа ког баккхале, охьа дохуьйту, юха хьала а ца ойу го бастталца. Тидам бер вай хIинца йоI хьалха, кIант тIаьхьа, цхьаьна, амма тIема кIел лоций-м ца хуьлу йоI. ШолгIачу декъехь, йоI тIема кIел «лоций» лелош елахь, хIинца йоIа воккху кIант юкъара ара. Ша тхьамдина хьалха нисвелча иза соцунгIа хуьлу, йоI, инарлина хьалха дIайоьдий, соцу. Вай дуьйцу хелхаран шолгIа дакъа тIаккха долало.\nГо хьовзочу хенахь, кIант боларца воьду гонна юкъа (тIехьара ког хьалхабоккхуш дерг ду иза. Хелха волучу хенахь стаг адам хилла ца Iа, цуьнгахь долчух сокральное состояние олу. КIентан верзар йоIана тIаьхьа (вайн эргономични система хиларехь, чIогIа тамашена ду иза), цул тIаьхьа цо деш дерг геннара орамаш долуш хIума ду – Iилманехь превращение олу цунах. Иза го хьовзочу хенахь адам ду, амма сакральни состоянехь ву иза. Гонна юккъе къаьчначул тIаьхьа – божествохуьлу цунах. Я кхечу дешнашца аьлча, дух. Цундела го бостучу хенахь болар а хийцало цуьнан – сайн болар (хьалха баьлла ког кхин а жимма хьалха тосуш. Иза нохчашна юккъехь бен ца гина суна.\nХелхар дерзоран а ю хIоттон бух а, лаца тIам а болуш шен кеп. Тахана гIалахь самодеятельни кружокехь Iемина йоI, юьртан ловзарга нисъеллачохь айина куьйгаш а долуш, къаьхкина йоьду говр санна, юха а хьоьжуш, йодий шен метта охьахуу. Иза нийса дац. Куьйгаш охьадахийтар – кIантана а, цигахь мел нисвеллачунна а хаам бу йоIа шен хелха ялар сацийна хилар. Цул тIаьхьа а ца йоьду иза шен меттиге. Шеца хелха волуш хиллачо инарлина хьалха сецначул тIаьхьа, шена корта таIош баркалла аллалц соцу, цхьаболчара-м и баркалла тхьамдина олуш ду олу. ТIаккха цхьаьний (синхронно) шаьшиннан метта доьдий, кIант – хьалха, йоI – жимма тIаьхьа, охьаховшу.\nВай лакхахь хьаха ма-дарра, нохчийн лозаргахь, патарми чуьра молха доьхкина а, совгIатана хIума охьа ца юьллуш дIавоьдуш ца хилла. Вай кхазхь буьйцурш шуьне кхайкхинарш бац. Царна хьалха-м ши декхар Iуьллийца – совгIат дар, нус гуча йоккхуш мотт баститар. Билгалдан догIу несе кховдош дерг цуьнан хилар. ТIаьхьо цо иза марнене кховдийча бегIийла ду. Амма кхин а оьзда хир ду, нагахь марнанас иза несехь дитича («Сан бIаьрг, кхетам тIе ца кхочуш дукха хIума ду хIинца юкъахь лелаш, вай юьхьIаьржа хIотта тарлучуьнга хьовзор ахь»).\nЛовзарга нисвеллачу жимчу стаге «хIете-вете а хIума таса еза ахь», бохург, нохчашна юкъара дIадаьккхина. Цуьнан бахьана суна хетарехь, вайна сих-сиха тIехIуьттуш долчу халачу хьелаша кегий нах ловзарх хера бахарехь ду. Иза а вайн оьздачу дайшкара ца даьлла хьаьнгара дера дара?!


Марсхьокху-бутт 25, 2014\n21-чу бIешеран нохчийн халкъан бартан кхолларалла интернетехула дIасадаржочу тамашийначу дийцарша тIеIаткъам беш кхоллалуш ю.\nНохчийн халкъалахь тIаьхьарчу хенахь даьржинчу туьйранех цхьа доккха дакъа интернетехула даьржаш долу эладиттанаш а, тамашийначу хиламех долу дийцарш а ду. Девнаш а, виртуалан нийсо юхаметтахIотторш а, бусулба динах хьехамаш а, бусулба динах хьехамаш бу бохуш буьйцу гIурташ а, элар-бохарш а – дерриге а ийна 2I-чу бIешеран керла технологеш цIеххьана евзинчу вайнахалахь.\n„Шуна хIара гиний? Шуна важа хезний?“ - бохуш, вовшашлахь дIасатуьйсу буьйцу а ца хезна гIурт.\nУггаре а шуьйра яьржина йолу интернетан, мобилан зIенан дIасакхехьийтарш цу тамашашца а йоьзна хуьлу. Дукха хан йоцуш соьга ватсапехула кхаьчначу цхьана хаамехь гойтуш цхьа машен ю, жиннаша тIе тIулгаш детташ ю, йийсаре а лаьцна бохуш йолу.\nЦхьана кхечу хаамехь цхьа тамашийна алмаз ду, гаррехь фотошопца кечдина долу. Я адам а дац иза, я дийнат а дац, я олхазар а, амма адмийн, дийнатийн а, олхазаран а аматаш ду цуьнца.\nДоцца аьлча, буса набарх ма гойла хьо аьлла хеташ чамбоцуш сурт ду. Цу бухах – йоза: хIара йоI Делан цхьаъ хилар дацаре деш хилла, цундела Дала кхунна хIара дина, аьлла. Билгал иза йоI хилар и йоза яздинчу мичара хаа бохург кхеташ дац, нохчашлахь зуда, мухха дийцича а, даима массо хIуманна а бехкенарг хуьлуш хиларна сацам бина хила мега цуо и инзаре хIума йоI ю аьлла.\nИ санна масалш вуно дукха ду. ХIун бахьана ду-те нохчийн кегирхошна юккъехь и тайпа дийцарш даржар а, цу туьйранех нах тешар а? Дуккхаъ шерашкахь вайнехан а, вайнехан боцучу а кегирхошна карате хьоьхуш волчу спортхочуо Бисаев Хаважис вайн заманан билгалонех цхьаъ лору и хIума.\nБисаев Хаважи: „Заманан билгало хир ю иза хьалхарчу декъехь. ХIунда аьлча, интернет яьржина, смартфонаш а яьржина. Цуо паргIато елла массарна а, мичча хенахь шайна луург хIуъу чукхосса а, даржадан а. Хьалха газеташ я телевизион бен йоцучу хенахь иштта аьттонаш бацара, я журналист хила везар хьо, я цу гIирсашна тIекхача аьтто болуш стаг хила везара хьо.\nТкъа тахана дуьненан хIума кхуьуш хиларна иштта аьттонаш шортта бу. Цхьаболчара цунах болх а бина яздеш хила а там бу санна хIумнаш, шайн цхьацца эксперименташ ярхьама. Вукхара сагатдала лелош хир ду. Ткъа наха цхьаболчара, теша а тешаш, тIелоцу иза, цхьаболчара ла а доьгIуш. Мухха делахь а, таханлерчу заманан хьал ду-кх иза“.\nВукху агIор и тайпа хила йиш йоцучу, дIа ойла йича беламе а, кхардаме а долчу хIумнах нах тешар – иза адам Iилман хердалар а, хаарш наха ца лехар а ду бохуш дуьйцу Бисаев Хаважис.\nИсторин Iилманчина Вачагаев Майрбекна хетарехь, деккъа цхьана нохчашлахь даьржина дац и инзаречу тамашех тешар а, и гIурт наха вовшашлахь бийцар а. Баланаш а, харцонаш а лайначу наха шаьшна сихха цхьа Делан къайле йовзаре я Делера хаам шаьшна хиларе туйьсу са ду цу хIуман орамехь лаьтташ бохуш дуьйцу цуо.\nВачагаев Майрбек: „Массо а къоманахь цхьа билгалчу хеначохь хуьлуш хIума ду иза. Оцу вайн луларчу къаьмнашлахь а долуш ду иза, суьйли схьаэцча, я гIалгIай, я хIирий, я гIебартой. Вай долчу агIор и хIума иштта даьржина хилар, суна хетарехь, и вай лайна йолу хало а, бала а бахьана долуш вайн дегнаш кIадделла хиларца доьзна ду.\nХIинцалца дегнаш чIагIдина Iийна хилла болчу цара сатуьйсу, Делан гIоьнца карара хьал сихха дIадоьрзур долуш хаамаш хиларе. „Хьовсал, вай нийса ца лелахь, хIара хир ду боху шуна!“ бохучу хьесапехь.\nБусулба стаг, Дела хиларан тоьшаллаш а, цхьацца тамашаш а ца лоьхуш, иза бакъ веш, иза хиларх тешаш хила веза бохуш дуьйцу Вачагаев Майрбека.\nВачагаев Майрбек: „Хьо таханлерчу дийнахь вехаш велахь, гуонахьарчу хьоле хьаьжжина, массо а хIума муха ду, хIунда ду иза иштта, аьлла, духе кхочуш, хила веза хьо. Хьо иштта ца хилахь, тIаккха массо а хIумнах тешаш хуьлу-кх хьо. Телефонехь яздинчунах а. Цхьа мискалла ду-кх иза. Миска ца хилча цунах тешар а вац.\n„Ахь хIара дIа ца тассахь, хIара хир ду хьуна, хIара дIасатасса деза ахь“, бохуш яздечух а тIаьхьа. Ца деза дIасатасса! Делах тешаш хила веза. Вайн Дела а, тIаьхьара веъна волу Мохьмад-пайхамар, Делан салам хуьйла цунна, а тоьуш хила веза“.\nЦхьанна а йовза йиш йоцу Делан къайленаш а, тамашаш а лоьхуш, кхардаме а, бусулба динца дуьстича кхераме а хIумнашка а буьйлу цхьаберш. Иштта, масала, хьастагIа рогIера соьга кхаьчначу цхьана хаамехь яздина дара: „Тахана Дала стиглара кор схьа а йиллина, хаьтнера соьга, хьуна хIун дика де ас тахана аьлла, тIаккха ас хIараъ-важаъ а элира.\nАхь хIара хаам цхьа хьенехдина терахьца дIаса ца тассахь, хьо мацах СаIуди Iарбахь иштта хIара санна болу хаам тергал ца беш битина хилларг санна лийр ю. Ткъа ахь хIара дIасатассахь, хьуна кху дуьненан массо дика тIедоьрзур ду“, - аьлла.\nСтигларчу кор-неIарх дерг ца хаа суна, амма Дала къамел, хууш ма-хилла, Муса -пайхамарца бен, Делан салам хуьйла цунна, дина дац. Ткъа и хабар дIаса ца даржош Iийна йолу со, шуна ма-хаззара, хIинца а дийна ю.


31 июля в 12:42 (2014 г.)\nФото Эдилов Хасмохьмад\nЭдилов Хасмохьмадан поэзи ХХ бIешеран нохчийн литературин хазна ю. Цуьнан кхоллараллина лерина йолчу цхьана литературни суьйренехь нохчийн гоьваьлла поэт а, критик а волчу Сулаев Мохьмада элира, нохчийн дикахволчу итт поэтан цIе яккха шега аьлча, царна юккъехь Эдилов Хасмохьмадан цIе хир яра шен, нохчийн дикахволчу пхеа поэтан цIе яккхка альча, царна юккъехь Эдилов Хасмохьмадан цIе хир яра шен, нохчийн дикахволчу кхаа поэтан цIе яккха аьлча царна юккъехь а Эдилов Хасмохьмадан цIе хир яра шен, уггар дикачу нохчийн цхьана поэтан цIе яккха аьлча, Эдилов Хасмохьмадан цIе йоккхура яцара ша, кхечарна хала ца хетийтархьама.\nПоэт, прозаик Эдилов Хасмохьмад вина 1922 шеран 16 ноябрехь Нохчийчоьнан Ачхой-Мартан районерчу ВаларгтIехь ахархочун Эдалан доьзалехь.\nЭдилов Хасмохьмада юьхьанца цIахь дешна. Юьртара школа чекхъяьккхинчул тIаьхьа 1936-чу шарахь хьехархойн училищехь а, тIаккха Нохч-ГIалгIайн АССР-н Халкъан дешаран комиссариатехь йиллинчу политпросвет школехь а дешна цо. 1941 – 1944 шерашкахь Эдилов Хасмохьмада белхаш бина Халкъан дешаран комиссариатехь школийн инспектор волуш а, республикански Халкъан кхоллараллин цIийнан инструктор волуш а, Ачхой-Мартанехь суьдан исполнителан даржехь а. Дуккха а тIаьхьа чекхъяьккхина Эдилов Хасмохьмада Нохч-Галгайн педагогически институтан историко-филологически факультетан оьрсийн меттан, литературин, нохчийн меттан, литературин отделени.\nНохчийн халкъан барта кхолларалле чIогIа шовкъ йолуш хилла Эдилов Хасмохьмад. Цо дукха ешна къоман барта произведенеш, цаьргахула веана лорура цо ша исбаьхьаллин литературе а. Ша яздан волалуш Мамакаев Iаьрбис чIогIа гIо дина шена олура цо. Поэзехь шен хьехархо а лорура цо и нохчийн гоьваьлла волу поэт Мамакаев Iаьрби.\nЭдилов Хасмохьмад яздан волавелла 1937-чу шарахь, хьехархойн училищехь доьшуш волчу хенахь. Амма шина-кхаа шарахь а шен стихотворенеш зорбане ца елла цо, уьш ледара хеташ. Дуьххьара цуьнан стихотворени зорбанехь араяьлла 1939-чу шарахь.\nСийлахь-боккха Даймехкан тIом болабелча, Нохчийчоьнан яздархоша арахийцира “Фашисташна дуьхьал стихаш” цIе йолу книга. Оцу книги тIехь кхечу поэтийн стихотворенешца цхьаьна зорба тоьхна яра Эдилов Хасмохьмадан масех стихотворени а. Уьш яра: “ТIемало –хьоьга!”, “БIаьрзе стаг”, “Кавказан аьрзу”, “Суьрте”. Даймахка тIом бахьаш веанчу мостагIчунна дуьхьал луьрчу къийсаме хIоьттинчу бIаьхочун дог-ойла, иза эшо болу цуьнан лаам а, доьналла а гайтина автора оцу стихотворенешкахь. Исбаьхьаллин басаршца кхоьллина шен мохк йист йоцуш дукха безаш, иза ларбеш инзаре майралла гойтуш волчу тIемалочун васт. Шен дахар а, са а дIадала кийча ву иза фашисташна тIехь толам баккхарехьа къийсам латтош, Даймохк царах паргIатбаккха.\nДаймохк ларбеш волу тIемало гуманист ву, къинхетамен дог ду цуьнан, амма цуьнан «бекхаман ойланаш малхбузе керча». Шен махка Iазап дахьаш веанчу мостагIчух дера лета иза, цунна тIехь толам баккхьархьама эшахь, шен са а дIадала кийча ву. Ишттачу бIаьхочун васт хIутту. Эдилов Хасмохьмада тIеман хенахь язйинчу стихотворенешкахь. Буьрсачу тIамехь чIагIло фашисташна дуьхьал гIаьттина ойла, алсам болу мостагI эшаваран лаам. «БIаьрзе стаг» цIе йолчу стихотворени тIехь поэта гайтина тIамехь «бомбано чов ярна» бIаьрса дайна салти. Иза шегара бала балхош вац, мелхо а шех къахетачеран дог ир-кар хIиттадо цо. «Болатал чIагIло шу фашисташ бохо!» − иштта бу салтичун даггара лаам.\n«Кавказан аьрзу», «Суьрте» цIерш йолчу стихотворенешкахь Эдилов Хасмохьмада хIоттийна вайн Даймехкан сийлахьчу кIентан Советски Союзан Турпалхочун Нурадилов Ханпашин васт. Нурадилов Ханпашас шен къона дахар дIаделла Даймохк ларбеш. Ханпашина дукха безара ша кхиийна Даймохк, цуьнга ца лалора фашистски йовссарша иза аьшнашбеш. Шен лаамехь фронте вахана волу Нурадилов чIогIа летара мостагIех, цаьрга болчу цабезамех дуьзнера цуьнан майра дог. Луьрачу тIамехь цхьа эзар гергга фашист вожийра турпалчу пулеметчика. Поэта исбаьхьаллин васт хIоттош билгалдоккху къоначу тIемалочун бIаьхаллин хьуьнарш, Даймехкан а, халкъан а дуьхьа цо шен дахар дIадалар. Нурадилов Ханпаша шен са кхоош а, Iожаллех кхоьруш а вац. Иза Даймахкана орцахваьлла, хьашт хиллачохь Iожалла тIе эца кийча ву. «Ша винчу халкъана дахар дIаделла, герзаца Iожаллин тIаме дIахIоьттира» − боху стихотворени тIехь.\nГовза язйина ю «Суьрте» стихотворени. Турпалхочун хьуьнар гойтучу чулацамца йогIуш ю стихотворенин форма. Айаме ю метафораш а, стихан интонации а. Вовшашца хуьйцуш далийна риторически айдарш, риторически хаттарш, риторически тIедерзарш. Цара гIо до бIаьхочун турпалалла гойтуш долу васт кхолла:\nКъуона юьхь, горга юьхь, хьан паргIат хьоьжу\nЛаманан майрачун аьрзун ши бIаьрг.\n«Цо вийна исс бIе ткъа фашист», – ас доьшу –\nКъуонаха, стогаллех ца оьшуш хьаьрк!\nКурра схьахьоьжу хьо, Кавказан аьрзу,\nТIам тохий гIаттахьа – хьайн турпал тIам!\nХьо веца, мохк ларбеш, «Максимца» хьаьрса\nМостагIий цоьстуш, цIийн хIоттийнарг Iам!\nХьо вуй и нохчийн кIант – со хьайха хьоьгург,\nТIаьхьешка вийцийта даьккхинарг сий?\nТурпалчу халкъашна майралла хьоьхург,\nДийнаниг, пхенашкахь ца кхехкаш цIи?!\nХалкъана паргIато йоккхуш велларг даим а адамийн дегнашкахь вуьсу, цуьнан цIе цкъа а йицлуш яц. Цундела поэта Ханпаша дагалоцуш кхечахьа боху: «Декар ду халкъан аз дуьне мел деха, декар ду иллеш а, хьан хьуьнар дуьйцуш».\nЭдилов Хасмохьмадан тIеман хенахьлерачу стихийн лирически турпалхочун дог-ойла къеггина гучайолу 1943 шеран сентябрь баттахь язйинчу «Сий делахь, Латта!» цIе йолчу стиховоренехь. КIорггера маьIна а, лаккхара исбаьхьалла а ю оцу стихотворенин. Стеган дахар, ирс, сий цуьнан шен Даймахкаца йолчу юкъаметтигах дозуш ду. Даймехкан латта ду стаг сийлахь веш дерг, цуьнга ирс кхочуьйтург. Иза лардар хIоранна а тIехь ду. Цуьнан дуьхьа валар а сийлахь ду:\nТIом хилла хьаьтта.\n«Гечдойла» аьн долчохь,\nКху арахь каш хилар\nИрс хетта, Латта.\nЭдиловн лирически турпалхочо чIагIо йо «кхехка цIий саццалц» и лардан. Нагахь мостагIчуьнца къийсамехь валар нислахь «Хинболчу сан борзах цинц тохий бIаьрга, Совцабе! Ата уьш! ХIаллакбе, Латта!» − боху цо. «Латта» боху дош шуьйрачу маьIнехь даладо поэта. Иза вина меттиг а ю, вайн дийнна боккха Даймохк а бу, адаман орамаш шеца долу, адаман ницкъ, доьналла, марзо шеца йолу массера а юкъара меттиг ю Латта. Иза лардар хIоранна а тIехь ду.\nЧов йоцуш, цIий доцуш,\nТIом хила бац-кха,\nИрсан стом ларбан а\nДац цуьрриг атта.\nАс дегI ца кхоийна\nСайн дуй чекхбаккхан:\n«Кхехка цIий саццалца\nХьо лардан, Латта!»\nЛирически турпалхочун кхоллам Даймахках, Лаьттах дIакъасталур боцуш бу. «Турпалхойн могIарехь» шен Iожаллин сахьт тIехIоьттича а, бовхачу безамах юьззина йолчу сирлачу ойланца боху цо»: «Чурта тIе яздан хьан баркалла оьшу, ирс къуьйсуш веллачун сий делахь, Латта!»\n“ТIемало – хьоьга!”, “БIаьрзе стаг”, “Кавказан аьрзу”, “Сурте”, «Сий делахь, Латта!» стихотворенеш Эдилов Хасмохьмадан кхоллараллин хьалхарчу муьрехь араевллачарах елахь а, исбаьхьаллица язйина говза поэтически произведенеш ю уьш. Ма дарра аьлча, тIеман хенахьлерчу нохчийн поэзехь тоьллачарах ю и стихотворенеш. Нохчийн литературе исбаьхьаллин похIма долу поэт веана хилар гойтура цара. ХIетахь дуьйна къоман литературехь шен цIе йолуш, шен къеггина хатI долуш поэт хилла дIавахна Эдилов Хасмохьмад.\nНохчийн къам махках даьккхинчу хенахь Казахстанехь цхьана муьрехь юккъерчун школехь хьехархо хилла Эдилов Хасмохьмад. Цул тIаьхьа цхьацца бахамаллин меттигашкахь белхаш бина цо.\n1955-чу шарахь Алма-Атахь нохчийн маттахь арахеца долийна «Къинхьегаман байракх» цIе йолу газета. Оцу газетан редакцехь литературни белхахо хIоттийна Эдилов Хасмохьмад. Деган айамца болх бина цо газетехь. “Къинхьегаман байракх” тIехь кест-кестта зорбатухура нохчийн яздархойн произведенеш, керла очеркаш, дийцарш, стихотворенеш тIехь йолуш кечйора динна литературни агIонаш. Нохчийн яздархой кест-кеста гуллора газетан редакцехь, йийцаре йора керла произведенеш. Эдилов Хасмохьмадан поэтически говзалла кхиарехь мехала хан хилла иза. Поэта оцу муьрехь а язйина алссам произведенеш. Царах ю: «Даймехакан байракх», «Ненан ирс», «Билгало», «Буьйса», «Машаран урам», «Бер дийна нана», «Алжирка», «Дацоран байракх», «Апрелан буьйса», «Или», «Ло догIуш», «Бетпак-Дала есаллехь», «Ма кховдаде лазар». Тайп-тайпана чулацам бу оцу стихотворенийн, амма уьш массо а поэтан стихан говзалла шайца гучуйолуш ю. Масала «Или» стихотворенин строфаш:\nИли кхобу шанийн бено,\nТIулгийн матто ловзадо.\nЛаьмнийн бердийн апарино\nIуьйдуш санна гIовгIа йо.\nЦинцаш детташ я мотт хьоькхуш,\nТIулган пенаш къегадо.\nШен гIовгIанца Iаннаш декош,\nОьгIазе кхес гIиттайо.\nЦу гаттонехь арадолий,\nЦо шен чабол йохайо.\nКхаьчча санна дикчу хьоле,\nКура болар доладо.\nЕа гIулчах (стопах) йолчу хорейн барамехь язйина стихотворени. Ерриг стихотворенехь беа могIанах лаьтташ йолу исс строфа ю, жIарийн хьесапехь рифмовка а йолуш. Зударийн рифмаш божарийчаьрца хийцалуш ю. Цхьана а меттехь ритм, рифма, рифмовка талхийна йоцуш, юьххьера дуьйна чекхъяллалц шера ю стихотворени. Меттан исбаьхьаллин гIирсаш: эпитеташ, дустарш, метафораш шайца чолхенаш йоцуш, гIеххьачу барамехь лелийна стихотворенехь. «Или» стихотворени шен дIахIоттамца, стихан барамца, хьалхарчу кхаа строфан чулацамца М. Ю. Лермонтовн «Теркан совгIаташ» («Дары Терека») стихотвореница юххера йогIуш ю. Амма Эдилов Хасмохьмадан стихотворенин тема а, маьIна а кхин ду. Мехкан Iаламах адамо пайдаэца безаран а, пайдаоьцург хиларан а ойла ю стихотворенехь коьртаниг. Или хинан «хIонсан тулгIеш» Балхаш-Iам чу эрна ца оьхуьйтуш, «Гаьллаш багахь, эмалк санна, КIайн кхес егош, гIаттор ду! Дацор ду хьо ерриг ханна – хьал совдаккха, дацор ду!». Шен заманан лехамашца доьзна ду Эдилов Хасмохьмадан стихотворенин маьIна. М.Ю. Лермонтовн «Измаил-Бей» поэма а, цуьнан стихотворенеш а нохчийн матте яьхнера Эдилов Хасмохьмада, и гочдарш нохчийн литературехь дикачарах лоруш ду. Эдилов Хасмохьмадан стихашна Лермонтовн поэзино беркате Iаткъам бина хилар къеггина гуш ду «Или» стихотворенехь. 1957 шеран май баттахь «Къинхьегаман байракх» газетан агIонаш тIехь зорбатоха йолийра Эдилов Хасмохьмадан дуьххьарлера поэма «Сийлаха». Драматически чулацам болу и поэма хиллачийн буха тIехь язйина яра. Шен цIена, оьзда безам ца ларбина йолу поэмин турпалхо Сийлаха ша дакъаза а йолу, и бахьанехь нахана даккхий зуламаш а хуьлу. Шен ойланехь, гIуллакхашкахь, леларехь ша шена хьалха а, нахана хьалха а стаг жоьпалли хила везаран ойла йойту автора поэма йоьшуш волчуьнга. ГIеххьа йоккха лиро-эпически поэма ю «Сийлаха». Поэмин дIахIоттамехь хьалахара дош а, итт дакъа а, дерзор а ду. Иттанах хIор дакъа шена хьалха ялийна эпиграф йолуш ду. Цхьайолу эпиграфаш халкъан иллешний, мехкарийн эшаршний тIера схьаэцна ю, вуьйш нохчийн кицанех лаьтташ ю, кхиерш яздархойн произведенеш тIера ялийна ю. Масала: «Маржа яI, зингат, хьо а гIерта-кха даха» (I. Мамакаев), «Хила я ца хила! – Иштта ду гIуллакх!» (Шекспир. «Гамлет»). Хьалхара дош а, дерзор а авторера ду. Поэмин эпически агIо цуьнан сюжетаца ю. Ардаме сюжет ю поэмин. Шайн доладалар а, кхиар а, дерзар а долчу хиламех лаьтташ ю иза. ИбрахIим, Сийлаха, Эдалха, Аружа – оцу персонажийн леламаш бу поэмин сюжетехь. Шен безамца, шен лаамехь ИбрахIиме йоьду Сийлаха. ЦIена, хьанал ду къоначу доьзалан дахар. Амма совдегаран Эдалхин безам бахна Сийлахе. Нехан цIе тIехь йолу зуда, Аружа юкъа а лоьлуьйтуш шена тIе а ерзайой, ялайо цо. Сийлахас ца ларбина ИбрахIиме хилла шен мерза безам. Цуьнан цIийндех ИбрахIимах цуьрриг ийзалуш вац Эдалха, иза цхьалха стаг ву, шена тIаьхьа хIитта нах болуш вац, къоьлла токхуш а ву, цундела цуьнгара зуда яккха а мегар ду, боху цо шен дагахь. Амма ИбрахIим шен сий лардийра долуш ву. Эдалха а, цуьнан цIийнах кхо стаг а вуьйжира ИбрахIиман карах. ИбрахIим а кхелхира церан карах. Цу тайпана, Сийлахас шех инзаре доккха зулам далийтина.\nОцу хиламех лаьттачу сюжетаца билгалболу поэмин эпически чулацам. Къеггина шен лирически агIо а ю поэмин. Иза авторан ойланца билагалйолу. Поэмин хьалхара дош а, дерзор а авторера ду. Поэми тIехь алссам ду юьстахдийларш. Автора, сюжетана юьстах а вуьйлуш, цу тIерачу хиламех лаьцна йолу шен ойланаш, синхаамаш гучубоху. Цара поэмин чулацам кIарг а бо, текстан исбаьхьалла са а йоккху. ИбрахIиммий, Сийлахий хин йистехь мерза захалу дуьйцуш гайтинчул тIаьхьа автора сирлачу ойланца боху:\nШабарш деш догIучу\nХийла йоI, елалой,\nКIаг хIуттуш юьхь тIехь,\nСуьйренца цIа йоьрзу,\nХуьлий дог реза.\nТкъа кхано тIаьхьа ИбрахIиман, Сийлахин барт ийгIина, и шиъ халонца дIасакъастар гойтучу хенахь кхечу кепара ю авторан ойла:\nМалх бу шен болар деш,\nИ стенна оьшура\nСирла бу, бовха бу\nЦунна хьан аьлла?\nМила ву цо вохвеш?\nИ хьанна къеда?\nАвторан ойла, синхаамаш шен турпалхойн ойланашца, церан синхаамашца цхьаьна богIуш бу. Иза ИбрахIиман, Сийлахин накъост ву. Церан хазахетарех самукъа долу цуьнан, церан халахетарш сингаттамца Iаьткъа цунна.\nИштта авторан шен турпалхошка йолу шовкъаш гучуйовлу поэми тIехь цуьнан юьстахвийларшкахь.\nПоэмин драматизм цуьнан сюжетехь ю, иза Эдалхин, ИбрахIиман юккъерчу къовсамца ю. Бакъду цу шинна юкъара къовсам хилла ца Iа иза, цуьнан социальни маьIна ду. Социальни тайп-тайпанчу тобанах ву и шиъ.\nЦу тайпана, лирический, эпический, драматический билгалонаш цхьана ийна ю «Сийлаха» поэми тIехь.\n«Сийлаха» поэма нохчийн литературехь эпически поэзин керла кхиам бара. Иштта лаккхара мах хадийна цу хенахьлерчу критико Эдилов Хасмохьмадан дуьххьарлерчу поэмин.\nОцу шерашкахь язйина Эдилов Хасмохьмадан шен шуьйра евзаш йолу стихотворенеш «Алжирка», «Дацоран байракх», « Бер дийна нана», «Буьйса», «Билгало», «Ненан ирс», «Даймехкан байракх», «Машаран урам» стихотворенеш. Дуьненан муьлххачу маьIIехь белахь а адамийн бала бакъволчу поэтан дагах хьакхало. Шен паргIатонехьа къийсам латтош хиллачу Iаьрбийн халкъан деган Iийжамех лаьцна ю «Бер дийна нана», «Алжирка», «Дацоран байракх» цIерш йолу стихотворенеш.\nМахках даьхначу адамийн дегнашка кхочуш, Даймехкан марзо хаайолуьйтуш яра оцу хенахь поэта язйина «Даймохк кхойкху» стихотворени.\nКIентий цIа берзаре\nКавказ ю хьоьжуш,\nТокхе мор баржийна\nАьхна мотт бу.\nИ кхойкху кIенташка,\nКийча ю хIоранна\nБарт баккха и.\nИ кхойкху хи мала\nТеркан я ГIойсун,\nЦул чоме хи хир дац\nИ кхойкху дайн хIаваъ\nИ кхойкху дахаре,\nХьацарца я цIийца\nЗезагца дог хьаста\nКхойтта шарахь адамийн кийрахь лаьттинчу сатийсамашна жоп луш яра и стихотворени, нохчийн дегнашна аьхна дара и дешнаш.\nРеспублика юха метта а хIоттийна, нохчийн цIа берза буьйлабелча, Соьлжа-ГIалахь юха арахеца долийра “Ленинан некъ” газета. 1957-чу шарахь оцу газетан редакце схьавалаво Эдилов Хасмохьмад. Еххачу хенахь “Ленинан некъан” редакцехь культурин отделан куьйгалхо лаьттина иза. Цул тIаьхьа Нохч-ГIалгIайн книжни издательствон исбаьхьаллин литературин редакцехь лаккхарчу редакторан болх бина.\nЭдилов Хасмохьмадан дуьххьарлера стихотворенийн книга араяьлла 1958 шарахь Нохч-ГIалгIайн книжни издательствехь. “Октябран серло” цIе йолу и сборник суперобложка а йолуш, хаза кечйина яра. Поэтан 45 стихотворений, шиъ поэмий яра цу тIехь зорбатоьхна. Сийлахь-боккха Даймехкан тIом болчу хенахьлера а, цул тIаьхьа махках ваьккхинчу хенахь Казахстанехь язйина а стихотворенеш яра сборника юкъаяхнарш. «Турпалхо», «Сийлаха» цIерш йолу поэмаш а яра. «Турпалхо» поэма теллинчара билгалдаьккхина иза «идейни чулцам кIорга хиларца, исбаьхьаллин агIонгхьара дика хиларца, говза композици йолуш хиларца къаьсташ ю» аьлла. Оьрсийн Iилманча-геолог, географ Иван Васильевич Мушкетов гайтина поэми тIехь. Иза Казахстанан мохк толлуш, иза Iилманца цIинбан Iалашо йолуш ву. Мушкетов санна болчара шайн хьаналчу къинхьегамца караерзайо хьалха эрна лаьттина гIамарийн аренаш, йохку керла заводаш, лаладо болат, кхиабо бамба. Уьш бу заманан турпалхой, цара кхуллу керланиг, хаздо дахар. Къинхьегаман турпалхочунна хастам бо поэмин говза кхоьллинчу стихашкахь. «Турпалхо» поэма Эдилов Хасмохьмадан кхоллараллехь лиро-эпически жанр кхидIа а кхуьуш хиларан билгало яра.\nСтихийн, поэмийн хьалхара сборник араяьллачул тIаьхьа цхьа– ши шо моссаз дели керла книгаш арайийлина поэта. Царах ю «Лаьттан цинц», «Ненан безам», «Дуьненан юкъ», «Кханенга воьду», «ДоттагIийн дош», « Заманан лараш», «Баьццара алу», «Деган доккхадер», «Сан ирс», оьрсийн маттахь «Улица мира», кхийолу а поэтически книгаш. Поэзин эпически жанрехь кхиамца болх бина Эдилов Хасмохьмада. Зорбанехь арахецна цуьнан “Шиннан къайле”, “Аьчган борз”, “Турпалхо” цIерш йолу поэмийн сборникаш. Дика тIеийцира яздархочун прозехь язйина произведенеш: повесть “Кхиэл”, дийцарийн сборник “Акхаройн лорах”.\nЭдилов Хасмохьмадан кхолларалла шуьйра чулацам болуш ю. Иза нохчийн къоман дахаран дозанашкахь сецна вац. Тайп-тайпанан мехкаш, тайп-тайпанан дахаран хьелаш го вайна цуьнан произведенешкахь. Яздархочун турпалхой тайп-тайпанчу къаьмнийн векалш бу: нохчий, оьрсий, казахаш, гуьржий, украинцаш, алжирхой, немцой.\nИсбаьхьаллин дешан кIорггера говзалла яра Эдилов Хасмохьмадан. Къоман барта поэзина тIе а тевжаш, шел хьалхарчу нохчийн яздархошкара мехалниг схьа а оьцуш, шен исбаьхьаллин некъ биллина цо литературехь.\nЭдилов Хасмохьмадан стих нохчийн поэзин ламасташца йогIуш ю. Поэтически сурт кхолларан гIирсашца, маттаца, исбаьхьаллин басаршца чолхенаш яц, чуччахулу даьхна хIумнаш дац. Цуьнан произведенеш гIиллакх-оьздангаллин проблемаш ойбуш, дахаран кIорггера ойла йойтуш ю.\nДоккха гIуллакх дина Эдилов Хасмохьмада кхечу къаьмнийн литературин произведенеш нохчийн матте йохуш а. Цо гочйина луларчу къаьмнийн а, ойрсийн а поэтийн стихаш. Нохчийн матте яьккхина М. Ю. Лермонтовн «Измаил-Бей» цIе йолу поэма а, дуккха а кхийолу цуьнан стихотворенеш а.\nЭдилов Хасмохьмад кхелхина 1991 шеран 11 ноябрехь Соьлжа-ГIалахь.\nЭдилов Хасмохьмада шен исбаьхьчу произведенешца мехала хазна йиллина нохчийн къоман литератури юкъа.\nНаний, йоIIийа // Ленинан некъ. 1941. 8 март.\nКавказан аьрзу // Ленинан некъ. 1943. 23 февр.\nКавказе маршалла. БIаьхочун илли // Ленинан некъ. 1944. 19 февр.\nДацоран байракх // Къинхьегаман байракх. 1956. 8 март.\nАлжирка // Къинхьегаман байракх. 1956. 29 март.\nДаймехакан байракх // Къинхьегаман байракх. 1956. 10 май.\nНенан ирс // Къинхтегаман байракх. 1956. 31 май.\nБетпак-Дала есаллехь // Къинхьегаман байракх. 1956. 26 июль\nБуьйса // Къинхьегаман байракх. 1956. 27 сент.\nМашаран урам // Къинхьегаман байракх. 1956. 7 нояб.\nБер дийна нана // Къинхьегаман байракх. 1956. 30 нояб.\nБилгало // Къинхьегаман байракх. 1957. 29 март.\nСийлаха. Поэма // Къинхьегаман байракх. 1957. 24 май-12 июль.\nМашаран урам // Ленинан некъ. 1957. 3 авг.\nВоккхаве// Ленинан некъ. 1957. 9 окт.\nОктябран серло // Къинхьегаман байракх. 1957. 7 нояб.\nКалакойн Iаж // Ленинан некъ. 1957. 12 дек.\nАпрелан буьйса // Ленинан некъ. 1958. 23 апр.\nНура // Ленинан некъ. 1958. 7 март.\nПарти – баьчча // Ленинан некъ. 1958. 16 март.\nЗезагийн курс // Сердало. 1958. 31 июль.\nОктябран серло. Стихаш. Грозный, 1958.\nШайхалла // Ленинан некъ. 1959. 1 янв.\nУьтталгIа планета // Ленинан некъ. 1959. 7 янв.\nКоьрта лор // Ленинан некъ. 1959. 11 февр.\nЛаьттан цинц // Ленинан некъ. 1959. 10 май.\nНенан ирс // Ленинан некъ. 1959. 21 май.\nКъона колхоз // Ленинан некъ. 1959. 14 июнь.\nБезамца совгIат // Ленинан некъ. 1959. 26 июля, № 88.\nХаза духар // Ленинан некъ. 1959. 16 авг.\nКхиэл. Повесть // Ленинан некъ. 1959. 28 авг. 14 окт. 13 нояб. 20 дек.\nДаймехкан сийлалла // Ленинан некъ. 1959. 7 нояб.\nСоьга боху // ДоттагIалла. 1959. № 2. С. 86.\nЗаманан лор // Ленинан некъ. 1960. 29 янв.\nДIаделла ков // Ленинан некъ. 1960. 27 март.\nШуьйрачу новкъахь // Ленинан некъ. 1960. 3 апр.\nКъанделла талл. – Сутарчун гIан // Ленинан некъ. 1960. 11 сент.\nКъинхьегаман билгало. Очерк // Ленинан некъ. 1960. 30 сент.\nДояркига // Сердало. 1960. 10 ноябрь.\nКрасивое одеяние // Сердало. 1960. 24 нояб.\nПамятник хIотточохь // Орга. 1960. № 3. С. 25-26.\nШо догIу // Ленинан некъ. 1960. № 2. С. 83-85.\nДIадоладо… // Ленинан некъ. 1961. 1 янв.\n«ШайтIанан» мохь // Ленинан некъ. 1961. 19 март.\nМаякийн йохьалла // Ленинан некъ. 1961. 4 июнь.\nКхиэл. Повесть. Грозный, 1961.\nМашарн гIароллехь // Ленинан некъ. 1961. 8 окт.\nПамятник хIотточохь // Ленинан некъ. 1962. 22 апр.\nЛакха йиш // Ленинан некъ. 1962. 21 май.\nНенан ирс // Ленинан некъ. 1962. 1 июнь.\nКхиэл. Повесть. Грозный,1961.\nКъонделла аьзнаш. – Хулхулау. – Жима чIерийлецархо // Орга. 1962. № 1. А. 52-53.\nЖимачу адаман боккха ницкъ. Очерк // Ленинан некъ. 1962. 21 окт.\nПхьаьрса тIехь муо // Ленинан некъ. 1962. 11 нояб.\nБалкхаройн йоI // Ленинан некъ. 1962. 9 дек.\nЛаьттан цинц. Стихаш, поэмаш. Грозный, 1962.\nДоттагIийн дош. Сборник. Грозный, 1962.\nВинчу юьртахь . – Йиш. – Корехь серло. – Валарна кхоьруш // Ленинан некъ. 1963. 15 март.\nМай кхойкху // Ленинан некъ. 1963. 1 май.\nХIун дан деза? «Шинна къайле поэмин дакъа. // Ленинан некъ. 1963. 30 авг.\nГагрехь суьйре // Ленинан некъ. 1963. 29 сент.\nАьчган борз. Отрывок из сказки // Ленинан некъ. 1963. 18 дек.\nСмоленск // Ленинан некъ. 1963. 27 дек.\nШиннан къайле. Поэма. Грозный,1963.\nАкхаройн лорах. Дийцарш. Грозный, 1965.\nНенан безам. Стихаш. Грозный, 1966.\nДуьненан юкъ Стихаш, поэма.. Грозный, 1967.\nКханенга воьду. Стихаш, поэма. Грозный, 1967\nЗаманан лараш. Хаьржинарш. Грозный, 1972.\nБаьццара алу. Стихаш. Грозный, 1976.\nДеган доккхадер. Стихаш, поэма. Грозный, 1979.\nТурпалхо. Поэмаш. Грозный, 1981.\nСан ирс. Стихаш, поэмаш. Грозный, 1982.\nСий делахь, латта! – Со сиха ву. − Валарна кхоьруш. − Дог. − Даймохк кхойкху.\n− Суна деза. Стихаш // Нохчийн поэзи. Соьлжа-гIала. 2011. А. 72-81.\nКавказан аьрзу // Даймохк. 2014. 22 февр.\n«Алжирка», «У твоего дома». Пер. Марк Шехтер // Грозненский рабочий. 1957. 25 июнь.\nМоему другу. Пер. Н. Душкин // Советский Казахстан. 1957. Кн. 5. С. 67.\nПоэт в небесах. Пер. Ю. Верольский // Грозненский рабочий. 1958. 17 май.\nСтальной заяц. – Друзья. Рассказы // Дружба. 1958. № 1. С. 42-47.\nПоэт в небесах. Пер. Ю. Верольский // Дружба. 1959. № 1. С. 75.\nСнег идет. Пер. А. Големба // Грозненский рабочий. 1959. 5 июль.\nУлица мира. Пер. А. Големба // Грозненский рабочий. 1959. 30 авг.\nЯ гордился бы… Пер. А. Казаков // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 241\nПеред портретом. Пер. П. Железнов// Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 241\nТатьяна из Одессы. Пер.А. Казаков // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 242\nРека Или. Пер. М.Шехтер // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 243\nСнег идет. Пер. А. Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 244\nБогатырь. Пер.А. Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959.\nУлица мира. Пер. А. Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 247\nВладимиру Маяковскому. Пер. А. Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М.,1959. С. 248\nС ребенком мертвым на руках. Пер. М. Шехтер //Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 250\nСчастье матери. Пер. А. Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 251\nМой любимый. Пер. М. Шехтер // Поэзия Чечено-Ингушетии. М.,1959. С. 252\n«Я стою под твоим окном…» Пер. С. Олендер // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 252\nНура. Пер. А Големба // Поэзия Чечено-Ингушетии. М., 1959. С. 253\nУлица мира. (Стихи). Пер. с чеч. Грозный, 1961.\nПесня. Пер. Ю. Верольский // Грозненский рабочий. 1963. 3 февр.\nПриговор. Повесть. М., 1967.\nСпасибо, партия! Пер. на кабард. Н. Шогенцуков // Ошхамахо. 1962. № 1. С. 63.\nУлица мира. Пер. на осет. Х. Плиев // Мах дуг. 1962. № 3. С. 110.\nПоэзин техникан хьокъехь // Къинхьегаман байракх. 1957. 4 янв.\nСтихаш язъечарна гIоьнна // Ленинан некъ. 1957. 27 окт.\nПоэзин хьокъехь дешнаш // Ленин некъ. 1961. 1 дек.\nЯздархочун ирс // Ленинан некъ. 1964. 15 нояб.\nТам нет стиха которого я ищу


ГӀеклен — Википеди\nГӀеклен (фр. Reclesne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу БагӀне, КогӀдесс, ДгӀаси-Сен-Лу, Луьсне-л'Евек, Сен-ФогӀжо, Сомман, ТавегӀне.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀеклен&oldid=7825430»


Мудрые наставления наших предков ч.63 – Ingush Empire\nМудрые наставления наших предков ч.63\nКак умер Буга\nНекогда жил горец по имени Буга. Он был бессердечным и жестоким разбойником и убийцей. Занимался Буга тем, что похищал людей, а затем требовал за них выкуп.\nКак-то он пленил мать с ребенком. Видимо, они были настолько безродными, что никто за них не заступился и не предложил выкупа. Тогда Буга мальчика зарезал, а его мать отпустил. Уходя, мать всю дорогу посылала проклятия Буге. Она просила у бога самой жестокой смерти для него, просила, чтобы ее горе поразило Бугу.\nСудьба покарала его. Буга вскоре умер. Последние дни его прошли в жесточайших мучениях. Бугу поразила болезнь “меж” – проказа. С лица и тела у него сползала прогнившая плоть и оголялись кости. Так справедливо и жестоко бог наказал этого пса.\nБуг1а, яхаш, ц1и а йолаш, цхьа саг хиннав хьалха. Низ болаш, къиза хиннав из. Нах те1абеш, боабеш лийннав. Нах кхухьаш, царех мах боахаш хиннав из. Селашкара цхьа сесаг йига хиннаяр цо. Шийца к1аьнк волаш хиннаяр из. Цох а цун к1аьнках а мах бала а, т1ава а, лела а саг ца хинначоа тара дар. Цу бахьанце Буг1ас урс хьеккха к1аьнк ве а вийна, из сесаг д1аяхийта хиннай.\n“К1аьнка урс хьекха моттиг” яхаш, наха йовзаш я из моттиг. Цу чура, кхыметтале, нитта а баккхац саго. Б1овле яхача г1алашка я из моттиг.\nД1аяхийта селий сесаг, ше д1а мел йода, вий кхайкош яхай, Буг1ийна къизаг1а дола валар дийхад цо, ший къа цох дахар а дийхад, геттара текъаш.\nВалар каста а хала а хилар цун. Цхьа “меж” яха лазар кхийтта, бата т1ара деррига дулх 1отекхаш, т1ехк мара ца юсаш, 1азап озаш, д1адаьлар из ж1али. Бекхам боацаш х1ама дисадац.\nГлава республики встретился с ингушскими предпринимателями


Виль-сюр-Ретурн — Википеди\n49°23′46″ къ. ш. 4°26′46″ м. д.HGЯOL\n▼82 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВиль-сюр-Ретурн (фр. Ville-sur-Retourne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Аннель, Биньикур, Коруа, Мениль-Аннель, Мон-Сен-Реми, Повр. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Виль-сюр-Ретурн&oldid=5157652»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 00:09.


Гоголи (Удмурти) — Википеди\n56°25′16″ къ. ш. 54°10′53″ м. д.HGЯOL\n12 стаг (2010)\nГоголи картан тӀехь\nГоголи (оьрс. Гоголи) — Российн Федерацин Удмуртин Камбаркан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.\nКамбаркан кӀоштан индексаш\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гоголи_(Удмурти)&oldid=4583484»\nКамбаркан кӀоштан нах беха меттигаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 31 январь, 02:41.


Цитаты из книги Дизайн интерьера. 500 креативных идей\nЦитаты из книги «Дизайн интерьера. 500 креативных идей»


Салеш (НогӀ) — Википеди\n50°12′12″ къ. ш. 3°35′15″ м. д.HGЯOL\nСалеш (фр. Salesches) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Гиссини, Лувини-Кенуа, Бодини, Пуа-дуь-НогӀ, Невиль-ан-Авенуа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Салеш_(НогӀ)&oldid=7833500»


[quote author=euro link=topic=63663.msg2185891#msg2185891 date=1406119509] [quote author=аймани link=topic=63663.msg2185828#msg2185828 date=1406116134] добрый день!как будет на чечен яз.привет.как дела ?чем занят?у меня все хорошо.сижу дома. [/quote] маршалла ду хьоьга. г1уллакхаш муха ду? х1ун деш ву? сан мел дерг дика ду. со ц1ахь 1аш ю. [/quote]


Православная энциклопедия. Том ХХI. . ISBN: 978-5-89572-036-3 - купить книгу в интернет-магазине Остров Книг\n*Православная энциклопедия. Том ХХI.


NGC 762 — Википеди\n2MASX J01565777-0524103, 6dFGS gJ015657.8-052410, IRAS 01544-0538, IRAS F01544-0538, MCG-01-06-006, NGC 762, PSCz Q01544-0538, CAIRNS J015657.73-052411.7, LEDA 7322, PGC 7322\n1ч 56м 57,776с\n−5° 24′ 10,31″\nNGC 762 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 762: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 762.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_762&oldid=5055400»


Нисе-сюр-Ер — Википеди\n48°53′06″ къ. ш. 5°20′10″ м. д.HGЯOL\n▼123 стаг (2017 шеран 1 январь)\nНисе-сюр-Ер картан тӀехь\nНисе-сюр-Ер (фр. Nicey-sur-Aire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нисе-сюр-Ер&oldid=3941136»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 14 ноябрь, 11:06.


Шодфон-суьгӀ-Лейон — Википеди\nШодфон-суьгӀ-Лейон (фр. Chaudefonds-sur-Layon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Шалонн-суьгӀ-ЛуагӀ, Ла-ЖумельегӀ, ГӀошфогӀ-суьгӀ-ЛуагӀ, Сент-Обен-де-Луьинье, Сен-ЛогӀан-де-ла-Плен, Валь-дуь-Лейон, Шемие-ан-Анжу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шодфон-суьгӀ-Лейон&oldid=7847781»


Плашка левая М14х1,0LH, 9ХС, мелкий шаг. - Оборудование для бизнеса - dnr-board.ru\nГлавнаяОборудование для бизнесаПлашка левая М14х1,0LH, 9ХС, мелкий шаг.\nПлашка левая М14х1,0LH, 9ХС, мелкий шаг.\nID объявления: 1819\nСрок размещения: 425 суток\nШаг резьбы - 1,0 (мелкий шаг, основной шаг будет -2,0; подробнее здесь...)\nМатериал - 9ХС (инструментальная легированная сталь, подробнее здесь...)\nУ нас Вы можите преобрести плашки для нарезания метрической резьбы других размеров от М-2 до М-52 (с основным, мелким шагом, в т. ч. много номиналов с левой резьбой), а также плашки для нарезания трубной G и конической К резьбы от 1/16" до 2".


Бунгало в Торревьеха ID 42133 | Недвижимость на Коста-Бланка\nБунгало в Торревьеха ID 42133\nПродаётся бунгало в Торревьехе в районе Nueva Torrevieja. Общая площадь 60.00 м2, состоит из 3 комнат (2 спальни, 1 салон), 1 ванной комнаты. Имеется кондиционер, зона барбекю, отдельная кухня, солярий, терраса.


Скидка до 65% на VITACCI:ОДЕЖДА ДЛЯ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК! KupiVip\nСкидка до 65% на VITACCI:ОДЕЖДА ДЛЯ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК!\nСкидка на VITACCI:ОДЕЖДА ДЛЯ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК. Ввод промо-кода не требуется. Скидка до 65% на VITACCI:ОДЕЖДА ДЛЯ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК! в магазине KupiVip


ПгӀель-ан-БгӀи — Википеди\n▼2312 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПгӀель-ан-БгӀи (фр. Presles-en-Brie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ШатгӀ (Сена а, МагӀна а), ШевгӀи-Коссиньи, КубегӀ, КугӀкетен, ГгӀетз-АгӀменвилье, ГгӀизи-Суьин, ЛивегӀди-ан-БгӀи, ТугӀнан-ан-БгӀи.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ПгӀель-ан-БгӀи&oldid=7829959»


Стальная дверь ULTIMATUM PP Орех грецкий (арт. КТ Орех грецкий) КВ-4, Орех грецкий (арт. КТ Орех грецкий) КВ-4 Купить в Владимире


Госзаповедника — Википеди\nГосзаповедника (оьрс. Госзаповедника) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Госзаповедника&oldid=7895105»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 23 февраль, 10:08.


Берлинехь Нохчийчура а, Шемара а мухIажирийн бераш вовшахлатар динца доьзна дац\nМарсхьокху-бутт 11, 2014\nГермани -- Нохчийн берийн беш, Берлин, 14Гезг2012\nБерлинехь нохчийн а, шемхойн мухIажиршна юкъахь даьлла хилла дов а, хилла тийсадаларш а бакъдолчунна нийса бIостанехьа дийцаре деш ду меттигерачу хаамийн гIирсашкахь.\n„Юха а тIелетта нохчийн исламхой кхин дин лелочарна“, „100 нохчочуо 30 шемахочунна йиттина“, „АллахIу акбар“ боху маьхьаршца Германин коьртачу шахьарахь еттар“, „Нохчийн радикалан исламхоша керистанашна йиттина Берлинан юккъехь!“ - иштта ю кху деношкахь Германехь араюьйлучу артиклийн моьхь-цIогIане цIераш. И артиклаш даханчу кIиранахь Берлинерчу Темпелхоф кIоштахь Iуьллучу мухIажарийн юкъараIойлахь бехачу нахана юккъехь девллачу девнах лаьцна ю.\nБакъду, хилларг нийса бIостанечу агIо а дерзийна дуьйцу церан авторша, кхетам боцучу кхиазхошна юккъехь даьлла хилла могIарера дов динан а, политикан а, идеологин а тIегIанна тIе даккха гIерташ. Хаамийн гIирсаша дийцарехь, мухIажарийн юкъараIойлахь Iачу нохчашна ца тайна хилла цхьа кериста шемахо тIехь коч йоцуш цу юкъараIойлехула дIасалелар, тIаккха цара иза цунна ца магийтрхьама, цунна йиттина. Цу тIехула даьллачу девна декъа баькхина ши бIе сов нохчийн гIоьнчаш, масех мискачу шемахошна цара къиза йетта а йиттина. Иштта ду коьртачу декъехь немцойн хаамийн гIирсаша хиллачун хIоттош долу сурт.\nАмма бакъдоллчунна дукха генара ду и дийцар. Уггаре а хьалха аьшпаш а, шайгара кхоьллина а ду Берлинерчу юкъараIойлахь даьлла дов бусулбанашний, керистанашний юккъехь хилла бохург, хIунда аьлча цу декъа хилла ший а агIо бусулба дин лелош ю, нохчи а, шемахой а. Дов даларан бахьана, ма-дарра аьлча, иман ца хилар а, бусулба динан бехкамаш шаьш бусулба лоручара ца ларбар а, кхетам а, лела хаар а ца тоар делахь а, амма и дов динан я идеологин харше даккха гIортор вуно кхераме а, питане а хIума ду.\nТкъа стенна тIехула даьлла хилла и дов? Летаршкахь декъа хиллачарна юккъехь маслаIат дан бахан хиллачу ночхийн векалийн тобанан декъашхочуо Абумуслимов Сайд-Хьасана дийцарехь, цхьана I5 шо долчу нохчийн кхиазхочу лагерехь ехачу шемахойн йоIан сурт даьккхина хилла шен мобилан телефонца. Иза гиначу шемахойн кхиазхоша цуьнга дов хьедина, и сурт стенна даьккхина ахь, иштта хIума дан бакъо ма яц хьан а, иза дIадаккха аьлла. Нохчочуо царна дуьхьал цавашаран хичаш йиначух тера ду. ТIаккха шемахоша\nцу кIантана йиттина. И хIума хезна, шинна а къомах болу кегийрхой гулбелла тIаккха юкъараIойлехь, уьш вовшашна чучча а бахана.\nАбумуслимов Сайд-Хьасана дуьйцу.\nАбумуслимов Сайд-Хьасан: „Иза хезна, дахнера тхо цига. Ца дахнехь, бакъдерг аьлча, гена дала а там бара иза. Цигахь цу Iарбойн баккхийнарш схьа а лехна, цаьрга къамел а дина, шу а шайн махкара доьхна лелаш нах ду, тхо а ишта доьхна махках девлла лелаш ду, аьлла, цхьа барт а лехна, вовшашца куьйга а дахна, дIадерзийра оха иза. Дела къинхетамца дIадирзина ду иза, делахь а, кхин цкъа а и машар тIечIагIбан Iалашонца тахана сарахь кхин цкъа а цига догIур ду тхо аьлла бина барт а бу тхан“.\nТкъа нохчийн бусулбачийн керистанашка болчу цабезамна тIехь кхолладелла дов ду бохург мичара даьлла я хьан даржийна а ца хуу харцдерг ду бохуш дуьйцу Абумуслимов Сайд-Хьасана кхин дIа а.\nАбумуслимов Сайд-Хьасан: „Бусулба дин а хьехош, цаьрца мар-мара а лилхина, схьа даьхкина ду-кх тхо, „Ассаламу Iалайкум“ аьлла дIаса а къаьстина. Ас санй цIе Сайд-Хьасан ю аьлча, церан воккхахчуо, хазхетта, шен шина кIентан цIе Хьасан а, Хьусейн а ю элира. ХIинца тховса цига доьлхуш, тхайца вуьгуш дешна стаг а ву-кх оха. Бакъ дац хьуна иза, уьш кериста шемахой хилла бохург, данне а бакъ дац“.\nНохчийн кегирхой юккъехь а болуш Европерчу тайп-тайпанчу пачхьалкхашкахь кест-кеста нисло цхьацца Iоттабаккхамаш а, летарш а, девнаш а. Даима а ца хуьлу уьш нохчийн мухIажарийн бехкенна, хийлаза нисло цхьаццамо питана а дой я цхьа провокаци а йой, ишттачу девнна юккъе вайнах озош. Бакъду, дукхачу хьолехь цу девний а, летарийн а коьртех къоначийн кхетамбацар а, уьш шайн леламийн жоьпаллех а, церан доллучу холкъан цIарна хила йиш йолчу тIаьхьалонех а ца кхетарца доьзна хуьлу. Ткъа кегирхошка шаьш кесталгIа Берлинехь хиллачух терра долчу питанна юккъе ца озабайта цаьрца беш дукха кIеззиг, аьлча а банне а боцучу зил тIехь бен, кхеташкхиоран болх бац Европехь. И болх дIабахьа хьалха бевлла баккхийнарш а, дош лела нах а бац. Бакъду, хIинца Германин коьртачу шахьарахь рогIера Iоттабаккхам нисбеллачул тIаьхьа цу кепара кегирхошца кхеторан болх болон Iалашо юхьаралаьцна шаьш бохуш дуьйцу Абумуслимов Сайд-Хьасана.\nЦу юкъана, Берлинехь нохчашний, шемахошний юккъехь иккхинчу девнах пайда а эцна, мухIажарш, къаьстина бусулба дин лелош берш, махкара арабаха керла низам тIеэца деза Германехь боху ойла яржош болу цхьаболчу немцойн цIеяххана болу тIеIаткъаме политикаш.\nХаамийн гIирсашкахь доцург а дуьйцуш, бусулбачийн агрессих даьлла дов иза хилчуха бийцаре бечу хиламна тIе а тевжаш, немцойн хIинца Iедалерачу Кериста-Демократийн партин цIарах Бундестаган депутат волчу Босбах Вольфганга и хилам бахьана долуш юккъе даьккхина, кхечу къаьмний векалех долу низам шога даккха деза, цу низамца радикалан исламхой махкара арабахар аттачу даккхархьама бохург.\nСингаттамо а самадоккху похIма...\nАлапах лаьцна низам тIеэцна Германехь


Сен-ПьегӀгӀ-БгӀук — Википеди\n50°53′45″ къ. ш. 2°11′11″ м. д.HGЯOL\nСен-ПьегӀгӀ-БгӀук (фр. Saint-Pierre-Brouck, фр. Brouck-Libre, фр. Marais-Libre) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу БугӀбугӀ, ГӀуьменгем, Ольк, Каппель-БгӀук, Сент-МагӀи-КегӀк.\n↑ 1 2 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34102\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ПьегӀгӀ-БгӀук&oldid=7840408»


41°00′36″ къ. ш. 28°57′37″ м. д.HGЯOOL\n↑ The Results of Address Based Population Registration System, 2012. The Turkish Statistical Institute (28 января 2013 г.). Архив йина хьалхара хьостан чура 2013 шеран 1 февралехь. Теллина 28 января 2013 г..\n↑ Büyükşehir belediyeleri ve bağlı belediyelerin nüfusları — 2011 бахархой илов (провинций) и ильче (районов-муниципалитетов). ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) VERİ TABANI. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (Турецкий институт статистики) (2011). Архив йина хьалхара хьостан чура 2012 шеран 5 августехь. Теллина 2012 шеран 9 майхь.(турк.)\nХӀара Туркойчоьнан географех лаьцна баланза яззаман кечам бу. Хьоьга проектана гӀо далур ду, .


Стальная дверь PROFESSOR-4+ 02 PP Орех грецкий (арт. КТ Орех грецкий) 5D5, Орех грецкий (арт. КТ Орех грецкий) 5D5 Купить в Хабаровске


ЖӀакки — Википеди\nЖӀаккалла — зуламан бакъонехь пачхьалкхийн урхаллин а, социалан юкъараллин а бухан дуьхьала уггаре кхерамечех зулам. Зуламан законашкхолларехь тайп-тайпанчу пачхьалкхийн даиман а ца хуьлу леррина зулам «жӀаккалла», амма дукха пачхьалкхийн законашкхолларехь цунна гергара зуламаш шорта ду (кхоьллинчу тобанца талораш дар, рицкъ кхерийна даккхар, тайп-тайпана кепара ницкъбар, кхин а).\nАгостино Sacchitiello ( Carmine Crocco юкъархо) а, цуьна тобан цхьаболу декъашхой а Bisaccia гӀалара, сурт даьккхина 1862 шарахь.\n2 ЖӀаккаллин къастам законашкхолларехь\n3 ЛПД зуламан бакъонехь\n4 Массийн оьздангаллехь\nXVI бӀешеран йолах салтийн жӀакки. ТӀамехь жӀаккис къолаш дора, ткъа яллушверг ца хилчи талораш дора\nИталин жӀаккин декъашхой XIX бӀешерашна юккъехь\nЖӀакки — адамийн тоба ю, жӀаккалла лелош йолу; жӀакки кхин а олу тӀеман къоланаш дечу тобанех а.\nБорис Львин яздина:\nМохк дӀалацархоша партизанех даиман а жӀаккой олу. Немцошна жӀаккой бара советийн партизанаш а, Крайован эскар а, УПА а. Цуьнца цхьаьна Крайован эскар а, УПА а жӀаккой хилира немцошца тӀом беш долу советийн эскаршна а. Гражданийн тӀамехь кӀайчарна жӀаккой бара кӀайчу махкара цӀенаш а, баьццара гӀаттамхой а. ЦӀечарна жӀаккой бара цӀечу махкара кӀайнаш а, баьццара гӀаттамхой а, цаьрга терра гӀалагӀазкхий а, кронштадтхой а, антоновгӀар а …\n… Муьлххачу историкан а хаьа, регуляран боцу кхолламаш ца хуьлу «бакъонашца» тӀом беш, муьлхха а террористийн акции ца еш, полицина а, гӀаролашна а сонашкара тӀе ца леташ, коллаборационисташ кхероран а, байаран а акташ ца деш\nЖӀаккаллин къастам законашкхолларехьНисъе\nЗК «ЖӀаккалла» статьяца билгалдаьхна зуламийн барамаш\n1960 шеран РСФСР Зуламан кодексан 77 статьяно билгалдаккхара жӀаккалла иштта: «предприятешна а, урхаллашна а, кхолламашна а, я цхьацца стагана тӀелиета Ӏалашо йолуш герзаца жӀакки кхоллар, ткъа ишттачу жӀаккешкахь уьш тӀелеташ дакъалацар», таӀзар ду виеран кхел.\nЛПД зуламан бакъонехьНисъе\nЛПД пачхьалкхийн зуламан бакъонехь жӀаккалла бохург кхетадо хӀоьттина яьлла герзашца йолу, Ӏалашо вовшех уьйр йолу зуламан гӀуллакх долуш, леррина цхьаьнакхетта пачхьалкхан, юкъараллин урхаллаш, предприятеш я цхьацца нахан цкъа я мосийттаза тӀелата кечъелла йолу адамийн тоба.\nЖӀаккалла хилар тешалла ду кхоъ хӀума цхьаьна: 1) шиъ я сов стаг хилар; 2) цхьаьнгахь мукъане а герз хилар, иза дуй массо жӀаккаллин декъашхочуна хаар; 3) декъашхой бертахь хилар, низам хилар.\nЖӀаккаллехь законо цамагийна герз доцург, кхин а муьлхха а герз хила таро ю, тӀелата а, адамашна зулам дан а (масала, кастеташ, нунчакаш) лерина. ЖӀаккалла лору осала зулам и тоба кхуллучу хенахь дуьйна, оцу жӀаккин тобано цхьа а зулам ца динехь а, и тоба кхолларан факт а бу боккха кхерам. Зуламех жоьпалле бу герзаца йолу тоба кхоьллинарш а, ткъа иштта оцу тобана юкъа баханарш а. ЖӀаккаллин жоьпаллехь бу 16 шо кхаьчнарш.\nНью-Йоркан жӀаккаллаш (фильм)\nЛандскнехташ — йолах салти, церан талораш «банда» боху дош а бехдина\nКампен-фрау — талораш дукха дезаш болу ландскнехтийн накъостий-зударий\nЗаконехь боцу тӀеман кхолламаш\n↑ Банда // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Кеп:Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.\nЖӀаккалла Викидошам чохь\nЖӀакки Викикерланаш чохь\nБандит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.\nБанда // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Кеп:Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.\nКравченко А. И. Социология девиантности.(ТӀе цакхочу хьажорг)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЖӀакки&oldid=5017747»\nТӀаьххьара хийцам бина 2020, 6 июнь 19:04


Химедзи (гӀала) — Википеди\n34°49′00″ къ. ш. 134°41′00″ м. д.HGЯOL\n1946 шеран 1 март\nКоьрта гӀала йу\nХимэдзи[d], Shikama Prefecture[d]\nНаходится в акватории или на берегу водоёма\nХаримское море[d], Senba River[d], Q11645973?\nmayor of Himeji[d]\nЮрисдикция распространяется на\n▼527 596 стаг (2021 шеран 1 март)\nВключает населённый пункт\nShikama[d], Hirohata[d], Ōtsu[d], Katsuhara[d], Aboshi[d]\nШарлеруа[d], Куритиба, Тоттори (гӀала), Мацумото (гӀала), Финикс, Аделаида, Тайюань, Чханвон, Тоёта (гӀала)\nHimeji Athletic Stadium[d]\nКакогава, Такасаго, Касай, Тацуно (Хиого), Сисо, Тайси[d], Фукусаки[d], Камикава[d], Итикава[d]\nKokuga[d], Ichidono[d], Jōhoku[d], Mizukami[d], Tohori[d], Jōnan[d], Takaoka[d], Yasumuro[d], Arakawa[d], Tegara[d], Shikama[d], Shirahama[d], Hirohata[d], Aboshi[d], Ōtsu[d], Katsuhara[d], Amarube[d], Yagi[d], Itohiki[d], Sosa[d], Yobe[d], Ōichi[d], Bessho[d], Shigō[d], Mikunino[d], Hanada[d], Shikitō[d], Jinnan[d], Matogata[d], Ōshio[d], Hayashida[d], Ieshima[d], Yumesaki[d], Kōdera[d], Yasutomi[d]\n534,44 квадратан километр\nCyclobalanopsis[d], egret[d], Поводник лучевой[d], Алкиной[d]\nHimeji ramen[d], chanpon-yaki[d]\nХимедзи (яп. 姫路市?) — Японин гӀала, лаьтташ ю Хиого перфектурехь.\n536 270 ↘535 664 ↘527 596\n2008 шеран 1 январехь гӀалахь 536170 бахархой бара Луьсталла 1 км² 1004 стаг.\nМайда 534.27 км².\nДоттагӀий-гӀаланаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМацумото (гӀала), Япон\nТайюань, Цийн Халкъан Республика\nТоттори (гӀала), Япон\nТоёта (гӀала), Япон\nФиникс, Америкин Цхьаьнатоьхна Штаташ\nЧханвон, Къилба Корей\nШарлеруа[d], Бельги (1965)\n↑ 1 2 兵庫県／推計人口　兵庫県 (яп.)\n↑ 1 2 3 4 https://www.city.himeji.lg.jp/shisei/0000007156.html\nХӀара Японин географех лаьцна чекхбаккханза йаззам бу. Хьоьга, йоза тодина, нисдина, гӀо далур ду проектана.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Химедзи_(гӀала)&oldid=5079722»\nАйти префектуран гӀаланаш\nВикипеди:Викихаамаш чохь элементаш тӀе куьг доцу хьажоргаш йолу йаззамаш\nЯпонин географех лаьцна бовланза йаззамаш\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 29 июль, 01:24.


Фурмуш нисе биренуьтгьо нумгьо | Форум Кавказкой музыки и культуры народов Кавказа - Druzya.com\nФурмуш нисе биренуьтгьо нумгьо\nСур нисд ки иму э верэгьгьой гозит иму «Ватан» кем не нуьвуьсдейм, ки э гIэрей хэлгъ иму кем не дебирет мэгIлуьмлуье одомигьо э товун комигьоки гьеле э гирошде салгьо нуьвуьсдет мэгIлуьмлуье нуьвуьсдегоргьо, шогьиргьо ве диеш. Меселен, э товун ведилуье овосунечи Хьизгъией Эммин Дадашев гьеле в I938-муьн салгьо кура сохде овосунегьоюре эз хуьшдению ихдилот сохдеревоз, ведилуье нуьвуьсдегор (писатель) хэлгъи Догъисту Хьизгъил Авшалумов эеки э шогьир жовоне Монуьвэхь Дадашевевоз гуьнжуьндебируьт гьевели Анталогией хэлгъ имуре дофус зере, ведироморебугьо гьеле э I940-муьн салгьо, э комики дешенде оморебу овосунегьой Хьизгъией Эммин Дадашев, э товун гьевелине мэгIлуьмлуье шогьир хэлгъ иму Шовул Симанду нуьвуьсди кук ю – шогьир Александр Семендуев «Гофгьой бебе», комиреки э омбаре широгьой хуьшдеревоз (стихами)дешенди э е ченд курасохдеигьой (сборник) хуьшде, ужире мэгIлуьмлуье одомигьо, чуьн Мердэхэй Овшолум (Сибири), гьемчуьн артистгьо, зерегорчигьо (музыканты), мэгIнихунгьо ве диеш кем не дебирет э гIэрей хэлгъ иму, оммо э товуней омбаргьошу гьич нуьвуьсде не омори, унегуьре имбурузине жовонгьо э товун энугьо дануьсдеш нисе дануьсденуьт. Имбуруз иму межбурим эри еки-еки офде ве нуьвуьсде дофус зере э товуней энуьгьо.\nЭ гIэрей гIоширлуьгьо ве ведилуье гъумолетлуьгьой Дербенд, чуьн Дадашевгьо, Ханукаевгьо, Рабаевгьо, Семеновгьо ве диеш дебу е ведилуье гъумолет – холи-холинче дангьо, гъумолет Шомоил Сефенье (Сафановгьо), комигьоки бируьт е ченд бироргьо. Хуьшдени Шомоил Сефенье бу келе дануьсдегор ве варасирегор эн мол пешми-холи-холинчечи ве дануьсденбу куьгьнере, пара бирере, хуре хурдере ве диеш гъуьч сохде э тозе тегьер гировунде ве фурухде. Унегуьре Шомоил Сефенье гешденбу дигьгьой Табасару ве лезгиире офде восдоренбу куьгьне холи-холинчере, песде э хуне овурде гъуьч мисохд угьоре.\nШомоил Сефенье бу шуьвер эн дуь зени. У э сер гьевели зен хуьшде Овгъоил, комиреки бу дуь кук, Иното не Иси не чор духдер, эз дигьгьой лезгигьо, эжеки зигьисденбируьт омбаре жугьурун догъигьо овурдебу е жовоне зенигеш, нум комики бу Истир, комиреки эз песи биребу дуь кук-ЕшэгIие не Илогьу ве е духдер Шушен-Пурим.\nЭгерде вегирде гереки, ки гьемме гIэилгьой Шомоил Сефенье не денишире э угеетишу э дусдиревоз зигьисденбируьт.\nЭ имбурузине дофус зеренумгьо ихдилот мере воисдени ихдилот сохде нуьвуьсде э товун гьевели зен Шомоил Сефенье – Овгъоил, комиреки бу дуь кук Иното не Иси ве е ченд духдергьо: Ахсо, Гьедесо ве диеш. Гьевели гIэруьс Овгъоил – зен Иното бу ИлуьшвэгI духдер эн еки эз гIоширгьой Дербенд севдегер эн дуьимуьм гильдии Уруссиет (купец второй гильдии России) Исроил Хьисибо Рабаев.\nИното не ИлушвэгIэ хьэсуьл оморебируьт дуь кук Хьэнуько не Шуьмшуьл ве чор духдер. Э вэхд граждански довгIо шуьвер ИлуьшвэгI Иното муьрдени эз зэгIифлуье нечогъи. Шеш гIэилгьо вомунденуьт э сер ИлуьшвэгI зен Иното.\nИлуьшвэгI кифлете эри дошде сохденбу дерзиети, комиреки хуте биребу гьеле э хуней бебешу. У дануьсденбу э мошин десиревоз духде гъобогьой зенуне, булшигьо ве диеш. Гьемин гье э ижире сенигIэтевоз у дошденбу гIэилгьой хуьшдере.\nКелеи кук ИлуьшвэгI Хьэнуько эз гIэилиревоз эз тэхдегьо гъуч мисохд скрипке ве телгьо кешире хьэрекет мисохд эри мугъум зере. Оморе I4-I5 сале биренге Хьэнуько текелиф сохдени эз дедешу-ИлуьшвэгI юре комончечи бире воисде гуфдире. ИлуьшвэгI разименди хуьшдере доре сер гирдени эри офде ужире сенигIэткоре – зерегоре (музыканте). Чуьтам мэгIлуьмиге умэхьэлигьо э Дербенд дебири келе усдой тар-комонче зерегор Рамазан. ИллуьшвэгI Хьэнуькоре берде эки Рамазан текелиф сохдени Хьэнуькоре хуте соху гуфдире э комонче зере ве игърол сохдени э товуней муьзд жофою. Е мегь бэгъдо ИлуьшвэгI мерэгълуь бире оморе эки ю пурсирени эз Рамазан, чуьтамиге кук ю Хьэнуько э хуте бире. Рамазан келе тэгIриф доре гуфдирени, ки Хьэнуькоре келе зиренг ве омбаре хьэрекетини эри хуте бире э комонче зере. «Эз Хьэнуько, гуфди Рамазан, хубе комонче зерегор миведиров, уре келе хьэвеси».\nЭ гIэрей е сал Хьэнуько бирени хубе комонче зерегор. Гьемин э Шуьмшуьл Ашуровевоз, комики хуте биренбу эки Рамазан э тар зере, е салиге бэгъдо гуьнжуьнденуьт десде ве шохьонгумгьо э богъчей «Сабир-богъ» (изму парк Кирова) э Ратонде, комиреки французгьо михсуьз гуьнжуьндебируьт э миглей богъче (изму унжо хьэвуьз вокурде омори) зеренбируьт раче мугъумгьо ве э гIэруьсигьош текелиф биренбируьт.\nИзму Хьэнуько бирени неки хубе комончечи, гьемчуьн кумек деде эри кифлете дошде.\nЭ 30-муьн салгьо десдей Хьэнуько текелиф бирени э Боку э гIэруьси эн е жугьурун догъи, эжеки дебирени жовоне Узеир Гаджибеков, комики шиновусде комонче зерей Хьэнуькоре не тар зерей Шуьмшуьл Ашурове текелиф сохдени угьоре э ю гуьнжунденигьо ансамбль. Хьэнуько не Шуьмшуьл Ашуров рази бире эз у салгьоревоз кор сохденуьт э ансамбль Узеир Гаджибеков э рэхьбери Узеир Гаджибекевоз зиед сохденуьт усдоети хуьшдере.\nЭ I938-муьн салгьо Хьэнуько эз Боку вогошде рафдени э Кисловодск, эжеки гуьнжуьндени ансамбль «МэгIни хунде вежесде» (ансамбль песни и танца) эжеки э юревоз кор сохдени тарзен Арминак ве вежесдеире хуте сохдегор бу Шамиль Новахов. Ансамбль э рэхьбери Хьэнуько Сафановеревоз гирдени хубе жигей культурей Ставропольски крае.\nХьэнуько е ченд гилегьо текелиф бири э десдей хуьшдеревоз э гIэруьсигьой Дербенд, меселен, э хуней Лешкери э гIэруьси духдер ю Шекер не Довид.\nЭ Кисловодск Хьэнуько Сафанов гуьнжуьндени кифлет э е зен эшкенезииревоз – Паеревоз, комигьореки хьэсуьл оморени духдер, нум коминире Хьэнуько норени нум дедешу Эле.\nБуьзуьрге довгIой Ватани сер гирденге Хьэнуькоре берденуьт э солдати. Дуьшмен шишире пушово оморенге зен Хьэнуько э духдеревоз оморенуьт э Дербенд ве зигьисденуьт э гIэрей хэгьергьо ве бирор Хьэнуько.\nХьэнуько э довгIо яралуь бире, офдорени э госпиталь шегьер Кисловодск, оммо дуьшмен куьнд биренге эз Ставрополь яралуьгьоре сер гирденуьт эри ведеберде эз шегьер Кисловодск ве эри эз сер дерьегь гировунде э Боку. Яралуьгьоре овурденуьт э Астрахань веноренуьт э пароход эри гировунде э госпитальгьой Боку, оммо самолет дуьшмен дануьсдени э тупгьо шендеиревоз батмиш сохде пароходе э яралуьгьоревоз.\nЗен Хьэнуько Сафанов Пая кор сохденбу э рабкооп Дербенд чуьн бухгалтер ве э кумеки хэгьергьой ве бирор Хьэнуькоревоз Шуьмшуьлевоз, комики эз песи бирени шогьир тати Шуьмшуьл Сафанов, келе сохде духдер Хьэнуькоре Элере хунденуьт э пединститут Махачкала э факультет филологиеи. Хунде варасде бэгъдо Эле кор сохдени э еки эз школегьой Дербенд чуьн нубодорегор эн литературе не зугьун урусси.\nЭлере хосде э зеньети вегирдени агроном-винодел Рафоил Якубов, комигьоки зигьисденуьт э дедей Элеревоз Паеревоз. Эла не Рафоиле биренуьт дуь кук, еки эз комигьоки чуьклеи э Душанбе хунде варасдени юридически факультет университете, келеи хунде варасдени сельхоз техникум Дербенде. Пая дедей Элейгьо муьрде бэгъдо эз дуь салиге бэгъдо Эла кифлетлугъ рафденуьт э вилеет Исроил, эжеки е ченд салиге бэгъдо нечогъ бире муьрдени, е ченд салиге бэгъдо муьрдени Рафоил шуьверюш.\nИзму комончей Хьэнуько Сафанов сес сохдени э дес кук Саади Заманов тарзен, комиреки бэхшири Эле духдер Хьэнуько. Хьэнуько телеф бире нисдигеш сес комончею э гIэрей хэлгъ дери.\nЭ сирот эз лой расд э дес ю комонче дери поисди жовоне Хьэнуько Сафанов э гIэрей кифлет Ахсо гIэмешу.


ПалестӀина пачхьалкх — Википеди\n(Палестина Пачхьалкх тӀера хьажжина кхуза)\nХӀокху версин 3 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2015, 7 август).\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Палестина (маьӀна).\nПалестӀина Пачхьалкх (Ӏаьр. دولة فلسطين, инг. State of Palestine) — Юхерчу Азехьар Мохк бу, Малхбалехь Йорданац а, Малхбузехь Жуьктийн Мохкац Миср-Мохкац а, Къилбседехь Либнан мохкац Шама мохкац а, Къилбехь СаӀудийн Ӏарбойн Мохкац а доза долуш бу Палистинан Мохк. Малхбалехь Чусадоц Ӏамац а , Малхбузехь Юкъерчу хӀорданац аре йолуш бу.\nДевиз: «Свобода, демократия, единство[хьост?]»\nПалестӀина пачхьалкхан Пачхьалкхан Шатлакхан Илли\n▲4 394 323 стаг\nКерла Исраилан шекель\nТахан долу хьале хьежач Палестинан мохк бекъна бу, Хамас бохуш тобано куьгал деш ю ГӀаза бохуш йолу палестинан кӀошт, малх бузехь болу Палестинан мохк, Миср мохкац доза долуш, юкъерчу хӀорданца аре ю цуьна. Махьмуд Ӏаббас Ӏедало куьгал деш ю йорданан хин агӀорахь йолу Палестанан кӀошташ.\nПалистинан истори хьалх заман чур дуьнахь йовзаш ю, Ӏосманан Пачхьалкх йохийна чул тӀехь Европин пачхьалкхаш массайт агӀор декънера Палистинан латт. Ингал мохко шен кер бахна чол тӀехь Палистинан мохк, палистинашкара латтанаш хьа дехна жуьктишна дӀас дел, цу латта тӀехь ша жуьктийн мохк «Исраил» кхол йалла аьлла дунена дӀа кхайкханера.1948 шарахь ингалхош амеркахош накъостал деш жуьктийн мохк кхуьллина аьлла палестинан латтанаш тӀехь чӀагӀо йин жуьктийн мохк кхуьллина. Цигар дуьнахь жуьктийн гӀуллакх хьалха декхин палистианаш шайн латтанаш доцуш битна. Цу хен чу дуьнахь палистинхош шай мохк мокъ бакха луаш леттуш бу, цан тӀехь йеш йокх харцо жуьктиш и цера европер накъосташ палистинашка шай мокха ца кхолийт луаш. Америкъ Штаташ а, Ингалхош, Парансхош жуьктишан уоза безам беш Палистинан мохк маьрша мохк ца лору, кхин дӀа йолу дунан пачхьалкхаш Палистинан Мохк къаьстин маьрша мохка лоруш бу. Палистинан махкахь ю уггара йеза лерийн кхоълох гӀала Къудс-ГӀала (Йерусалим) Ислам дин чохь. Палистанан махкахь ду кхоъалгӀа деза междиг Масжид Аль-Акъса, кхиъ Къуббат Ас-Сохра бохуш долу междиг Хаттаб кӀант халиф Ӏумаро дайтин междиг ду из.\n↑ временная Коьрта гӀала Палестинской национальной администрации (ПНА). Палестинская национальная администрация провозгласила Иерусалим столицей Палестины, хотя не имеет над ним суверенитета\n↑ Основной закон Палестинского государства, Ст. 3.\nArticle (3) : Jerusalem is the Capital of Palestine.\n↑ Счетчик населения Палестины (18.10.13.).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ПалестӀина_пачхьалкх&oldid=6083822»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 27 июнь 16:15\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 27 июнь, 16:15.


Латина – Читтаделла результат 03 апреля 2015\nЛатина – Читтаделла смотреть онлайн трансляцию\nСмотреть Латина – Читтаделла онлайн\nЛидс Юнайтед 49'\nВикториано Аренас 64'\nФосетт Т. 60'\nГуннесваран П. 50'\nБК Шарлевиль-Мезье 110'


Работа Главный бухгалтер Щекино | Jooble\nРабота Главный бухгалтер Щекино 1-20 из 1309 результатов\nбухгалтер по заработной плате Щекинобухгалтер на первичную документацию Щекиноглавный Щекинобухгалтер на первичку Щекинозаместитель бухгалтера Щекино\tДругие запросы:\nЩекиноазот ОХКМетро ГруппВЕРНЫЙ, Сеть магазиновГосударственное учреждение Тульской области "Социально-реабилитационный центр для несовершеннолетнихИП Потанина falseдругие компании\tFreelance объявления:\nВозможен прием со средним профессиональным образованием. Без предъявления требований к опыту работы.\n0,5 ставки Ответственность\nглавный бухгалтер, Щекино


Ледон-ан-Бри — Википеди\nЛедон-ан-Бри (фр. Leudon-en-Brie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, Марна а. Дозанашца йу Сен-Марс-Вье-Мезон, Бетон-Базош, Шартронж, Шеврю, Шуази-ан-Бри, Куртакон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ледон-ан-Бри&oldid=6862674»


Ассаламу Iалайкум! Хаттар дукха хуьлу сан, делахь а шайн йиш елахь жоп лур аш. Чохь аквариум я олхазарийн клетка мегаш юй-те? Дала ял лойла.\nЧохь аквариум, йа олхазарийн цIелиг (клетка) хилар мегаш ду.\nАнас ибн Малика – Дела реза хуьлда цунна – дийцина: «Делан Элча – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – тхо долчу вогIура. Сан цхьа жима ваша вара, Абу Iумайр аьлла цIе йоккхуш волу, цуьнан цхьа жима хьоза дара – цуьнца ловзура иза – ткъа и хьоза деллера. Цхьана дийнахь Пайхамар – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – иза волчу чуваьлча, сингаттаме гира цунна иза, тIаккха цо элира: «ХIун хилла цунна?» Цунна жоп делира: «Цуьнан жима хьоза делла». ТIаккха цо элира: «ХIай Абу Iумайр, хIун хилла хьан хьозанна?». Цул тIаьхьа шена ламазана тасса хIума а яийтина, ламаз дира цо – Делера салават а, салам а хуьлда цунна.\nХIокху хьадисан маьIна деш, ша яздинчу жимчу жайнахь – «Абу Iумайран хьадисан пайданаш» – Имам Ибнул-Къóсс цIе йолчу Iелам-стага – Дала къинхетам бойла цунах – аьлла: «Оцу хьадисехь тешалла ду, олхазар цIелиг чохь латто мегаш хиларна а, иза тIемадаьлла дIа ца дахийта цуьнан тIам хадо мегаш хиларна а. ХIунда аьлча, цо ловзош хилла долу и хьоза йа цIелиг чохь латтош хилла хила деза цо, йа ког дIабихкина латтош хилла хила деза, йа иштта цхьана кхечу агIор хилла хила деза, йа тIам хадийна хилла хила деза. Цаьршиннах билгал цхьаъ хилахь – иза тоьаш ду, ткъа кхи дIа дерг цуьнца дустуш ду, хIунда аьлча (хьоза сацорехь) уьзза маьIна долуш хир ду иза. Бакъду, цхьаболчу асхьабашна дезош ца хилла олхазаран тIам хадор а, иза цIелиг чохь латтор а».\nИмам Бухарин хьадисийн маьIна деш, оцу хьадисан пайданаш дуьйцучу хенахь, Хьафиз Ибн Хьаджар Ал-Iаскъоланийс – Дала къинхетам бойла цунах – аьлла: «Оцу хьадисехь (тешалла) ду… жима бер олхазарца ловза мегаш хилар, ловза мегаш долчу хIуманца шаьшшинан бер дас-нанас ловзуш Iадда дита мегаш хилар а, беран самукъа дер долу мегаш йолу хIума оьцуш ахча дохка мегаш хилар а, цIелиг чохь а, и санна кхечу хIумана чохь а олхазар латто мегаш хилар а…».\nАквариум чохь чIерий лелор а, цIелиг чохь олхазарш лелор а, бусалба дино магош долчу хазаллашна а, самукъадаккхарна а юкъадогIуш ду, ткъа иза мегаш хиларан цхьа масех биллам бу бусалба дино хIоттош:\n1. Оцу хазаллашца куралла йар а, кхечарна тIехь лакхавала гIертар а ца хилар. Уьш оьцучу хенахь оцу ниййатца ца иэцар, иэцначул тIаьхьа а шена и хIума дага ца даийтар, дуккха а сонта нахана санна.\n2. Оцу хазаллашца хан йоккхуш, Дала шена тIедиллина долчу важибех цхьаъа а важибан хан тIаьхьа ца таттар, уьш бахьанехь шен важибаш тIаьхьа ца диссийтар.\n3. ЧIерий а, олхазарш а, иштта уьш санна долу кхидолу дийнаташ а кхабарехь а, церан дола дарехь а мало ца йар, церан хьакъ дIадалар тIехь тIалам бар – юучуьнца а, молчуьнца а, иштта кхидIа а. Ткъа, цициг чу а доьллина, яахIума луш хьийзор бахьана долуш цхьа зуда жоьжахати яхана аьлла долу хьадис а, хьогаллин халонехь хиллачу цхьана жIаьлийна хи малийна волу цхьа стаг ялсамани вахана аьлла долу хьадис а вайна массарна а девзаш ду. Олхазарш цIелиг чохь латтор а, церан тIам хадор а цхьаболчу асхьабашна ца дезор – и бахьана долуш хилла олий туьду Iелам-наха. Цундела, ша церан тIалам ца беш латтор делахь, уьш хьийзор делахь, царна Iазап хуьлуьйтур делахь, мегаш дац уьш иэцар а, лелор а.\n Бухари, Муслим, Абу Давуд, Тирмизи, Ибн МаджахI, Ахьмад.\n «Фатхьул-Бáрú» 17/407, Хьафиз Ибн Хьаджар Ал-Iаскъоланий.\n «Фатáвá Ал-АзхIар», 10/150, Шейх IатIиййахI Сакър.


мазь: туба 20 г - П №015224/01-2003 25.08.03\nСолкосерил амп. 2мл №25 Валеант Швейцария\nСолкосерил амп. 5мл №5 Валеант Швейцария\nСолкосерил гл. гель 20% 5г Валеант Швейцария\nСолкосерил дентальная паста 5г Валеант Швейцария\nСолкосерил желе 10% 20г Валеант Швейцария\nСолкосерил мазь 5% 20г Валеант Швейцария


ВальдгӀом — Википеди\n44°30′15″ къ. ш. 5°34′23″ м. д.HGЯOL\nВальдгӀом (фр. Valdrôme) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу БгӀуьи (Лакха Альпаш), Л’Эпин (Лакха Альпаш), МонмогӀен (Лакха Альпаш), Ла-ПьягӀ, Ла-Бати-де-Фон, БогӀегӀ, ШагӀан (Франци), Ле-ПгӀе, Сен-ДизьегӀ-ан-Дуьа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВальдгӀом&oldid=7818329»


Аьхь ца хет хьун\n04:10. 1 Дуй хьун, дуй хьун дец хьун. Когда голова пуста, страдают ноги (ср.: дурная голова ногам покояхерца (хоьрцу, хирцина) поворачивать. Самад - 1уьйренаш даг йог1ий хьуна (New 2015) [M95]. Хьо воцург ца1а вец,дош ала ,хьасто, Хьоьл хаза,хьоьл оьзда ца1а цахета .Хьуна ас кхиина зезаган аре, со дама хьоьжур ю,хьо со йолче вале. Ахь ладог1а х1ай к1ант соьга ишта сих ма ло, Б1аьрг тоха хьо ца кхуьутуш йоккха хир ю со smailizfonakhadyrovlion але ислам ма аьхь ца хет хьун .olympgumurusmartan1smailizfona делаххиц бен ца кхаьтта хьо? хьун сан к1езг нахан войз хьун со. эхь ца хет хьун?Нохчи зудберел товш ю техь и? Straza1, 28 окт 2011. 03:30 Скачать музыку. Ма аьхь ца хет хьун ,г1аски вайх бел беш,чувство гордости и самоуважения я яц?писать глупость и говорить ещё ,что это правдатогда что ты делаешь в телефоне ?раз стока дел делаешь ,как ты успеваешь сюда заходить и глупые посты писатьнесостыковка. Loading Эхь ца хета хьуна к1ант, эхь ца хета, Хьайга «Жима ю» - ас аьлчи, хьо ца кхета, Сан мамина и д1а хаахь декъаза хьо ву, Безам бовза, безам бийца вайшиъ жима ду. Слушать Скачать На гудок. Хьай йижари суртш хитт де газ хьо ма йар !! аьхь ца хет хьун мунд !до того боьхал яьржан кху Нохчичохьно Аллах1 наблюдаетэхь ца хети шун,сетш д1а сетш и ху суртш ду да??Йа Аллох1хьай жоьжаг1ати ц1аргахь багбе ахь Хьай латтан т1ехь боьхалла яржош берш!!Ма Айхь язйо статусш хьажа, хьун Аллах1ех аьхь ца хет? Хьо оц йоь1ри карх леш вуте? Х1ай са хьоме ваш хьун Аллах1о Эхарт ирсе дарг, ахь хьо винч хьай нене хьайн ез массуз аьлла? Исполнитель: Песня: Ца хета хьуна аьхь [03:30].Цхьаналлехь доьлху сан денош кеста ган йиш ца хиларна Сай дагна синтем ба лууш лозу дог ас сеца до, дац иза хилачух кхеташ, хьуна т1е кхача боха цо.Скачать Песню Алина Евкурова - Ца хета хьуна аьхь 96882074ipleer.fm//AlinaEvkurova-CahetahunaahСкачать Алина Евкурова - Ца хета хьуна аьхь 96882074. Хьоьл хаза,хьоьл оьзда ца1а цахета . («Неужели тебе не стыдно перед своими душой-телом?»), «Нахах эхь ца хета хьуна?»Наряду с этой устремленностью важной и существенной считалась внутренняя работа «шена т1 аьхь, шена чохь беш болу болх». 3 years ago. хьун (хьаннаш) й, й лес. Исполнитель: Хусейн Расаев.\nПесня: Хьуна Бехке Мила Хета. Сан гIуллакхаш дик ду дуй хьун! - У меня дела зашибись в натуре! Хьо воцург ца1а вец,дош ала ,хьасто, Хьоьл хаза,хьоьл оьзда ца1а цахета . Аманта - Са дагна хьо везна ваьлла (new2014).Асхаб Вахарагов - Лелар вац сохьуна т1аьхь ваьлла (2016).Казбек Беляев - Къинт1ера ваьлла со. Ахмед Балатханов. Ваха Берсанукаев - Илли аьлла со ца ваьлла (M95). Так они называют особо опасные такси, ввиду Коьртехь хьекъал ца хилча, когаша къахьоьгу (посл.). Припев Хила безамах хьо хьегар ю Буьйсана г1енахь со даг туьсар(?) ву Т1акха хьо кхетар ю Т1е кхаьча иза т1 аьхь хир ду Коре хи1на хьо йолхар ю "Мичахь ву2 куплет Хьуна гена ваьлла лела со Бало лела сун ницъ ца ло Дагна йицлур йоцуг ц1аа хьо Со кхочур ву хьо йолче ц1а Со муха ехар ю хьоьхха дакъастах1. Поиск. Аьхь хет хир ду хьун Комикс Мудрец-монах (4 зоны).\nМадин ахь сун лайкш хунд ца хит йо? Кхузахь хазахетий хьуна? Муха хета хьуна? Чекх муха дели дерриге а? И х1ун стаг ву?Хьуна ца хаьа? Аьллачух кхетар. Хьо сох нийса ца кхета. Геннара гича а ,дагчу малх кхета.Хьуна ас кхиина зезаган аре, со дама хьоьжур ю,хьо со йолче вале. Суна ала лаьа И х1ун ду хьуна аьлча Ас ма аллара На главную. Коьртехь хьекъал ца хилча, когаша къахьоьгу (посл.). Сун хьо хаз ма хет, а хьо суах ца кхета!Дуй хьун, дуй хьун дец хьун.Ванах.Ваннах, и хIу ду? Хьа лергаш!Бак ял хьа.ХIай-хIай! АxI-yxI ма де.Тов. Введите название песни или исполнителяЦхьаналлехь доьлху сан денош кеста ган йиш ца хиларна Сай дагна синтем ба лууш лозу дог ас сеца до, дац иза хилачух кхеташ, хьуна т1е кхача боха цо. Эхь ца хета хьуна Хьо кхоьллина волу Хьан Эла хьоьга хьоьжуш хилча? Шегахь хьуна бан пайда а боцуш, йа дан зен а доцуш волу Цуьнан кегийчу лайшха цхьа лай хьайга хьожуш хилча меженаш дIатийра хьан, ламаз а хазделира хьан. Аьхь ца хет хьун.Юх т1акъ бакъ ма ду хьун). хьун (хьаннаш) й, й лес. эхь ца хет хьун?Нохчи зудберел товш ю техь и?скажите пожалуйста как переводятся: -им хумма дацар -дац дер хьун -Ишт юкх со. Песня: Ца хета эхь(new) лезгинка. Ца хета эхь (M95) - Алина Евкурова. Тхуна ч1ог1а безаме хета (дукха деза) шун халкъ. Сейчас на сайте слушают: Ца хета хьуна эхь шуточная новая вернись (военная тематика) Slyami Vice 03.За пижоном пижон (Певец декаданса 2012) I Wanna Radio Edit Against All Odds (feat. Безаман цу цIеро ботту сан кийраНаб яйна г1отту со хан яьллачу хенахь - Ткъа хьуна-м ца хаьа сан кийра богийДарбана хьайгара хьай безам оьший. Безаман лазаро хьуна са хьийзош Б1аьргаша лоьху хьо х1орд хилар доьхуш Олхазар хилла хьоь сема лан доьг1уш Стиглара юссу со хьо гина хазхеташ ( 2 раза ). Нохчех лаьцна дуккха а хаа лаьа тхуна.деша луур дара хьуна (шуна) ас? Берийн жайнаш дукха дуй духкуш? Оцу (х1окху) жайне хьажа мегар дуй?Цхьан минотана! Сихлолаш! Т1аьхь ма дисалаш! Со шен хенахь хир ву. Скачать музыку. MC MAGA - Хьуна гена ваьлла лела со. Чеченско-русский и русско-чеченский разговорник, словарь и онлайн переводчик Хьун эхь ца хет шин подругиг вист хил?! Shakhgeriev. Исполнитель: н.. Ас х1инца а ца къастийна Кхин цхьаъ дахьа Г1ант Чимтосург Салпетка 1айг М1ара Урс Муьлха кхача бакъахь хета хьуна?Сихлолаш! Т1аьхь ма дисалаш! Со шен хенахь хир ву Сан хан Яц Дуккха а ю (Ч1ог1а) к1еззиг ю Цхьа минот хир ярий хьан? Mp3 dinle Pulsuz Yukle Bedava indir. 125kbps, 03:30 Скачать музыку. Песня: Ца хета хьуна аьхь. 2 комментария. Толкование Перевод. Ца хета хьуна аьхь Скачать бесплатно. Просмотреть все видео: 219. хета (хета, хетта) считать, полагать.\nхьостам(ий) б, д гвоздь хьоькх (хьоькхнаш) й, й пятно. Эхь ца хета хьуна к1ант, эхь ца хета, Хьайга «Жима ю» - ас аьлчи, хьо ца кхета, Сан мамина и д1а хаахь декъаза хьо ву, Безам бовза, безам бийца вайшиъ жима ду. дахаро ца чехош,бахамо ца 1ехош ирс хьалха лелхаш аьтто когех хьерчаш,безамо дог хьоьстуьш юкъметтиг марзлуш,ирс долуш дахарХаза б1асте 1а те де1чи д1аёлу Сирла седа малх гуч бел чи г1ейг1 болу Хьай хазала тиш елла хьун карор ю Тъакха езар хьуна со даг вог1ур ву. Нажмите для прослушивания. Хар хьизош ву нах цхьац во комментариш язош, кхо вин нех саг вац и цюн дотаг1 чо и видеош чу кхисар бе, поэтоАьхь ца хет хьун. Валлай Ма Хаз Хет Сун и Йо1Шиа Юшун Йо1 Добавлено: 3 час. Исполнитель: Песня: Ца хета хьуна аьхь.Исполнитель: Алина Евкурова-. 03:38 Скачать музыку. Когда голова пуста, страдают ноги (ср.: дурная голова ногам покояхерца (хоьрцу, хирцина) поворачивать. 8 ноя в 22:26. и. Цхьа 1ор ца гина хьуна, суна пуьчш битта эхь ца хета хьуна?-Йов! Са зудчуьна улле а хиъна уфф бохург мила ву цигахь? Хьуна аьхь хета а хети? - Аьлла Т1аккха хезир цуна шалха аз, цхьаммо: -Йахийта кхузар хьа бала бац, 1овдал вир! Дуй хьун, дуй хьун дец хьун — типа, есть жИ, в натуре. II. Межиев Салахь - Эхь ца хета царна! MURSHID TV. (бесконечная прокрутка). Нажмите для прослушивания. Ма аьхь ца хет хьун. Юьртахойх, нийсархойх эхь ца хета хьуна? Даим чохь вижина 1уьллу хьо, балхах къехкаш! х1ора дийнахь шен майрачух бехкаш дохура зудчо, - Цхьана дийнахь мукъне а къа хьегна, чу сом деъна вац хьо! Элдит мичар даржош ду ахь зуда? Аьхь ца хет хьун?Дал бекхам бир ма бу хьун, йохь 1аьржам хоттинер Цо хьо боьршал д1а а эц. 03:30. Оценок: 13 | Просмотров: 738. Песня: Ца хета эхь(new). Главная » 2012 » Июнь » 18 » Алина - Ца хета хьун эхь. Хьун т1е аьх ца деан хьун Сайхан.) Ссылка на оригинал в описании. Сергей Горазеев. Пользователь rtyui yhi задал вопрос в категории Прочее образование и получил на него 1 ответ и. Хеда Хамзатова - Хьол хаза, хьол оьзда - Хьоьл хаза хьоьл оьзда цаа ца хета, геннара хьо гича дагчу малх кхета. Припев : Хьо дика хеташ хьо хаза хеташ Ю со хьоменаг хьан меха дуьненчохь цхьа а ца хеташ ( 2 раза ). 2)Халам ца хет хьун?хьо хаз ма ву. Пример: Сан гIуллакхаш дик ду дуй хьун! Пер.: У меня дела зашибись в натуре!КIар-кIар ца деш ларт вист хила — хватит тарахтеть, как сорока. Аьхь ца хет хьун. боьрш вац оцун юххи хиан зудчун хезитш и осал боьх къамял дуьйцитш 1аш вол и снимать йийраг,хьо рез воцш хум далахь носер эр ду хьун ,кхис ма ялит лахь кху чохь.Ма борш вац хьо т1ехьа зуда хаин оцунг и боьх мял йол хума юцичш аьхь ца хет хьун. типа, есть жИ, в натуре. хета (хета, хетта) считать, полагать.хьостам(ий) б, д гвоздь хьоькх (хьоькхнаш) й, й пятно. Iожал — жаргон таксистов. Артист: Песня: Ца хета хьуна аьхь. Артист: Алина Евкурова-.


Сен-ЖогӀж-де-Сет-Вуа — Википеди\nСен-ЖогӀж-де-Сет-Вуа (фр. Saint-Georges-des-Sept-Voies) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — Мен а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Шемелье, Gennes-Val de Loire[d], ГгӀезие, Сен-ГӀеми-ла-ВагӀенн, Ле-ТугӀей.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЖогӀж-де-Сет-Вуа&oldid=7837081»


art of SULTANA → Полотенца → Подарочные наборы → Vianna. 3D, махра, 50х90 и 70х140 см №13\nVianna. 3D, махра, 50х90 и 70х140 см №13\nМодель: Vianna. 3D, махра, 50х90 и 70х140 см №13