Нана » Нийсо-Дагестан\n23.01.2019 746 0 niyso\nБ1аьстенан дийнахь, суьйренца лечкъаргех ловза дуьйладелира бераш. Дуьххьара дагар дора цара,го а бой, шена т1ехь чекхдаьлларг гуо юкъара д1аволура.Гуо чекхбаьлча цхьаъ вуьсура.Ткъа и б1аьргаш д1ахьаббо безаш хуьлура,биснарш д1аловчкъара. Б1аьргаш д1ахьаббош волчо д1алевчкъинарш лахара,шена гича сихха ведда схьавог1ий, стук йоккхура,вукхара б1аьргаш д1ахьаббориг дехьа ваьлча, бовдий цунна шаьш галле стук йоккхура .Иштта самукъане бераш ловзуш дохкуш, ц1еххьана 1елин нанас мохь туьйхира.\n- Воо, 1ела ,воо 1ела, сан диканиг!\n- Х1ун боху ахь,нана!\n- Сихонца схьаволахьа, нанина г1о оьшура, т1оьрмиган бертиг лаца.\n- Ца вог1у со,суна лечкъаргех ловза лаьа.\nЮха ведда лечкъаргех ловза вахара 1ела.Луларчу берех иэхь хетта ,ц1ен бос ийцира ненан юьхьо.Пекъар, миска нана, халла ша т1оьрмигаш дуза юьйлира.Яцара цуьнан дагчохь цхьа а оьг1азло.\nЛовзучу берашна гена воцуш г1анта т1е охьа хиъна 1ачу воккхачу стагана дерриге гуш дара.Цо шена т1е кхайкхира к1ант:\n- Схьавоьлла, жима къонах!\n- Ваша,соьга бохий ахь?\n- Дера боху.\n- Охьахаал вашина юххе.Ахь сан дог 1овжий,дохийна эзар дакъа ди,ненаца иштта къамел деш ма ца хуьлу,я кхечуьнца ца до.Ладог1ал ахь соьга дика: -»Нана юй,и вай до1у са, дахар, дуьне ду, цо санна т1алам беш,хьан дагна парг1ато еш, шен дагца йовхо луш, куьйгашца дарба деш цхьа а адам хир дац.Вайна луург я вайна езарг шен аьттоне ца хьоьжуш, тара йо нанас.Буьйсанна мерзачу набарах юьйлуш, аганан г1аж лоций сахиллалц и техкош,аганан кохканаш малделла, хьо аганара вожарна кхоьруш,жимма тийна хьан аз ца хезча, кхералой, ахь садо1ий хьоьжуш,меца висина наб кхетарна кхоьруш хуьлу нана. Хьуна дага дог1ий, стохка хьо ишколе вахийта хьуна ишколе бахьа оьшуш болу г1ирс эца сом ца хилла, стеш даха яхча,стов т1ера охьакхетта хьан ненан п1ендарш кегделла цо хьегна бала? Хьуна ма сиха дицделла? Хьо меца ца вита стохка б1аьста дуьйна, ло диллалц цо урд лелош хьегна къа. И урд ша ахка а аьхкина, юха г1орзанаш ата -аьтта ,к1аьгнаш даьхна, цу чу хьаьжк1ан буьртигаш туьйсуш уьш д1айийна. Юха шозза -кхузза асар дина,гурахь маьрсаца цхьацца схьалоцуш уьш хеда деш, даржош охьадехкина цу т1ера хьаьжк1аш схьаяьхна,царех ц1евнаш деш,ц1евнаш дина яьлча цу г1одмех такхор бина. Цул т1аьхьа цу т1ера схьаяьхна хьаьжк1аш гехь ц1а кхехьна, тхов т1ехь якъайина ,юха т1оьрмиг чу йоьхкина, г1аж тухуш буьртигаш тхамарех схьакъастийна, куьркахь кхарза ма кхаьрзина цо уьш. Х1инца шена накъост эшча, хьоьга т1оьрмиг лаца вола ма бахара цо. Хьуна кхача бан ахьар дан йоллуш ма ю иза, шена къайлах даа йоллуш ма яц.Т1ехь да воцуш, цо мел хала кхиийна хьо.\nСан нана соьца йоцу ткъе итта шо хан ю, ткъа цхьа минот, цхьа сиконд яц суна сайн мерза нана дагар яьлла.Цуьнан сурт сан б1аьргаш хьалха лаьтта даима. Мел малх кхетта декхна денош даьхкина, малхо шен хаза з1аьнарш лаьтте кхийдаярх,бодане хуьлу суна денош.Багахула арадолу х1аваъ нана йолуш санна, парг1ат далац.Ткъа нанас бина кхача мел мерза хилара, баарх ца вузара.Х1инца мел мерза, чомехь хилча а, чаьмза,къаьхьа хета.Хина шен цхьа бицлур боцуш чам хилара, х1етахь хи чийлакаш чохь кармисалца гехь дахьара,х1инца и к1улов (шовда) сецна,цунна т1ебоьду некъ къух даьлла байна.Мел хи мийларх, нанас кховдийна хи санна, ас чомехь хи маланза ткъе иттех шо-м ду. Цамгаро лаьцна лазар дазделча , шен ховха, даьрбане куьйгаш коьрта т1е хьокхий,хьан лазарна дарба дора нанас. Сихха йоьдий котам схьа а лоций ,тхан дега и ен йоьйтий,тила а йой,ц1анйой яй чу тосура.Иштта йора ахьар галнаш, саьрамсекхан берам. Т1аккха, жимма кхаллахь наниниг, сихха толур ма ву, жимма кхаллахь, к1айн жижиг ма ду даьрбане,кхаллал ахьар гала,малал чорпа бохуш, цо туьйсу гуонаш, х1инца бицца-м ца ло.\nБалано, сингаттамо хьо лацахь,хьан дог ойуш мерза дош олуш, хьоьгара бала гира д1абоккхий и шен ги буллург нана бен яц хьуна.Гой хьуна,сан коьрта, йис йиллина,х1инца сан кху дагца еха ,бахамаш совбаьлла дешийлахь вахарх,къаналле сан шераш лестарх сан дагца ехар ю .Ткъа х1инци со цуьнан декхарх ваьлла ца хета суна,х1инца и сан нана сайна к1инт1ера ялар доьхуш ву-кха со.Вай вешан ненан декхарх цкъа девр дац.Х1инца сихха ц1а г1ой, и хьайн нана, хьайна къинт1ера яккха.\nДекъал да дера ву хьо, и йолу.Массо х1ума д1а лур дара ас,реза вара хила б1аьрзе, сайн нана цкъа ган гина доггах маракъовлург.Б1аьргех хиш 1енара воккхачу стеган,амма сихха д1адохура цхьанна гарна кхоьруш.\n- Вашас динчу хьехарх кхеттий хьо?\n-Кхетта.Велха ийзош сихха ц1ехьа ведира к1ант.Цунна хаьара шех доккха г1алат даьллий.\n-Нана,нана бохуш, мара кхийтира к1ант.\n-Къинт1ера ялахь соьх даьллачу г1алатна,хьан дог ас кхин дохор дац.Горгачу беснеш т1ехула эгара кегийра т1адамаш.\n-Ненан дог даиманна ду-кха доьзална къинт1ера даьлла, даима диллина ду.\n- Дукхаваха хьо наниниг,г1алат массо а волу,амма шен хенахь г1алат нисдар ду коьртаниг.


Мексиканский гамак хлопок 200 х 80 хлопок Разноцветный Гамак для дачи: продажа, цена в Киеве. гамаки от "Myprice" - 1014348542\n258,48 грн.219,71 грн.\nЦена: 219,71 грн.


БугӀвилен — Википеди\nБугӀвилен (фр. Bourgvilain) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Сона а, ЛуагӀа а.\nДозанашца йу Сент-Сесиль (Сона а, ЛуагӀа а), КлегӀмен, ПьегӀгӀкло, Сен-Пуен, Солоньи, Navour-sur-Grosne[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БугӀвилен&oldid=7816583»


Кафтанка — Википеди\n46°14′44″ къ. ш. 48°13′19″ м. д.HGЯOL\n↗31 стаг (2010)\nКафтанка (оьрс. Кафтанка) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Приволжскан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кафтанка&oldid=7218988»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 29 декабрь, 00:02.


Бубе-сюр-Канш — Википеди\n50°17′25″ къ. ш. 2°14′13″ м. д.HGЯOL\nБубе-сюр-Канш (фр. Boubers-sur-Canche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Флер (Па-де-Кале), Линьи-сюр-Канш, Моншель-сюр-Канш, Ненк-Откот, Вакри-ле-Бук, Конши-сюр-Канш, Фортель-ан-Артуа. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бубе-сюр-Канш&oldid=5154700»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 21:35.


Ушел из жизни скульптор Анатолий Дема\n«Умер Анатолий Гордеевич Дема». В Санкт-Петербурге скончался 81-летний скульптор, народный художник России Анатолий Дёма. Об этом написал доцент кафедры средового дизайна Санкт-Петербургской государственной художественно-промышленной академии имени Штиглица Григорий Ткачук на...


Ла-Пенн-суьгӀ-л'Увез — Википеди\nЛа-Пенн-суьгӀ-л'Увез (фр. La Penne-sur-l'Ouvèze) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу ПгӀопиак, Буьи-ле-БагӀонни, Моллан-суьгӀ-Увез, ПьегӀгӀлонг, Сен-Леже-дуь-Ванту.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Пенн-суьгӀ-л%27Увез&oldid=7839811»


Деревянные куклы (Проза) - Ахмадов Муса - Чеченский язык\nБуьйсанна бетассин серло корах чукхетта карийра Денина, генахь доццуш даьллачу цхьана ирачу татано ша самаваьккхича, дехьачохь беран гIийла делхар а хезира. И хIун тата ду хиира, тийналла юха а герзан гIергIаро мерцича, ша маршбаьллачу махкахь вехаш хилар дагадеара, и бахьанехь ша ирс доцуш хила йиш йоцийла а.\nБер юха дилхича, дехьа чу ваьлла «ошхIада» дийшира цо, агана тIера хIума дIа а тосуш: иза гIенах доьлхуш дара. Бер маликаша делхадо, хьан дай-наний делла хьуна бохуш, дагатесира цунна мацах цкъа нанас олуш хезнарг. Ма къиза бегаш бу-кх уьш, дай-наний бен кхин хIума доцуш цхьанхьара, Азаллера хIокху шийлачу, Iаьржачу, кхерамечу лаьтта деанчу, цхьана а хIумана охIла доцчу жимчу адамна. Я маликаша бийраш бегаш бац техьа? Цара и жима адам хIокху къизачу дахарна кечдеш ду техьа, хьалххехь цунна бохаман чам бовзуьйтуш?\nЦуьнан куьйга кIелахь цхьана эшшарехь дIасатехка доладеллачу агано, цацано ахьар санна, луьйсу беран делхар, дуьненчухула дIасакхуьйсуш даржадо, эххар а иза дов.\nСехьарчу а волий, стоьла хьалха охьахуу иза. Стоьла тIера кхуо дечигах даьхна сурташ беттасин серлонехь, цхьана тамашийначу, адам тIе ца кхочучу хьуьнан кIоргехь дехачу садолчу хІуманнйн гІаларташ хета.\nЖима волуш дас ша ламчу вигча жа дажо, цигахь карадирзира цунна и гІуллакх – дечигех нехан сурташ дахар. Дас ца тадира: пайда шех схьабер болуш хІума дац, тІе адамийн сурташ дахкар бусулба дино магийна а дац. Амма уьрсаца дечигаш цестар цІийх доьллачу цо аьттехьа а ца йитира и ойла, ткъа шен «ІаьнтІехь ламанан юьртахь» боху кегийчу скульптурийн сурт – оцу метр деха а, ахметр шуьйра а долчу уьн тІехь юьртахь хуьлу коьрта хиламаш а, гІишлош а, гайтинера цо: сонехь лаьттара лекха бІов, маьІ-маьІІехь – цІенош, цхьанхьахь гу тІера салазаш хохкуш бераш, вукхузхьа – пхьоьхана хІиттина нах; царна уллохула тІехваьлла, салазана ши сту а боьжна дечиге, я йол цІаян воьду воккха стаг; юьстахо долчу шовданан коьртехь лаьтта захало дуьйцуш кІант, йоІ, кегийрхой; хи мало а дигина, жа цІа далош вогІу жима кІант, цунна юххехь доккха месала жІаьла – хІаъ, и сурт Москвахь хиллачу гайтамехь тидаме эцча, цуьнан цхьа а шеко ца йисира ша юьхьарлаьцна некъ нийса бац аьлла.\nТІаккха церан ерриге а хІусам яьккхира дечиган сурташа, уьш алсам мел девли а, ден резавацар алсамдолура, «ткъе итт шо кхаьчча а тайнигех ловзуш ву сайниг, неханаш тоххарехь баха хевшина», – дов дора цо, ткъа цхьаьна ло диллинчу Іуьйранна, цІе лато гІерташ, и ца леташ йоккха стаг хьеелча, дас шен суртех уггаре а доккханиг доха а дина, чІийш а даьхна, царах нанас латийнчу цІаре а хьоьжуш Іийра иза шен йогучу кхоллараллина дагчохь гІийла воьлхуш, вист а ца хуьлуш. Дена а ша динарг кІантана иштта халахетта гича, хорам хиллачух тера дара: «Хьо ма чІогІа оллавелла вала ца везарг велла тезет хІоьттича санна, и тайнигаш-м шортта йохур яра ахь, эцца арахь ас деанчу ургІалех хьайн беззарг: безий-пхонан, безий-махан ургІал дІаэца, уьш чекхдевлча хьуьнхахь а ду-кх хьуна». ХІара дуьхьал вист ца хилира ша хІеттахь дена къинтІера ваьллашехь, вист ца хилира хІума кхоллуш Іаш цо цхьацца бегаш бича а (луъушехь, шайтІано ца витир-кха вистхила), юха и салазана говр а йоьжна, керла диллинчу лайлахула лар а юьтуш, хьуьна юккъерчу ирзу тІера йол цІаян ваха новкъа ваьлча а.\nОцу дийнахь и цІа ван хьиевелча, салазан лорах ша виэхьа а виэхьаш, са бага а кхаьчна, дена тІаьхьавоьдуш цуьнан кийрахь кхоллабелла дагахьбаллам, шо-шаре мел дели, дагчохь базлуш, деган деттадалар денна а гІелдеш, гІелдеш, гІелдеш, боккха хуьлура, бакъду хІетахь лайла дахана Іуьллучу ирзу юккъехь тІе йол а йоьттина лаьттачу салаза тІехь, гел хьовзо тасавеллачохь садалар хиллачу ден шелъеллачу юьхьа тІе махо уллорчу бІаьллинган коьллаш тІера схьахьаькхна лайн хІур гича, и къиза дагахьбаллам, дог ангалин бІаьрг санна дакъошка а доькъуш, цуьнан кийрара арабаьлла, Іаьржачу Іаьршашка, кхечу адамийн сингаттамаш а, баланаш а кхерстачу шийлачу есалле дІабаха гІоьртира. Цуьнан кхетам цкъа реза а хилира иштачу жамІана, амма шен нанна а, жимахдолчу йишина-вешина а хьалха долу декхар дагадаро сацийра, лалийна даш хилла цуьнан кийрара арагІерта и дагахьбаллам.\nШо шаре мел дели гІеллора цуьнан кийрахь жимчохь летта кхоллараллин цІе, амма оцу некъах вуха ца волуш, дІагІертара иза, дийнахь а, буса а къахьоьгуш, наха: «хІокху юьрта гонахара ерриге хьун хІаллакйина волуш лаьтта-кх хьо, кІант», – бохуш, бегаш а беш. Иштта дІаихира денош, денош, денош; цкъа Іа дулуш, юха бІаьсте йолуш, тІаккха – аьхке, юха-гуьйре, цул тІаьхьа дерриге юхадолалора, кегийнаш баккхий хуьлура, баккхийнаш къанлора, къенанаш Делан эхарта дІакхелхара, гІелделлачу бІаьргашца шайх дуьсучу маьлхан дуьнене а хьуьйсуш. Цхьа хІара вара хІоьттина лаьтташ, я воккха а ца хуьлуш, я хийца а ца луш, – мухха делахь а цунна хаа-м ца лора и хийцам.\nХийцам цІеххьана хилира, кхул иттех шо жима йиша хьажа-хІотта цІа еача, цуьнан йоІаций, кІантаций оцу йишел а ши шо жимах волчу вешин ши кІант ловза а волавелла, ловзу-уш, церан дов а даьлла, «хІусамдайх» цхьамма хьешех йоІ а елхийна, хІара царна маслаІат да вахча. «Ванах, ас лелориг хІун ду техьа, нехан-м доьзалш а бу, церан цхьацца Іалашонаш а ю, цІенош дар, машен эцар, бераш деша дахийтар, царна тІеюху, когаюху, кхин, кхин, кхин, кхуьнан цхьа а дезар а дац ишта, кхуьнан гІуллакх – дечигех тайнигаш яхар, амма уьш мел чІогІа лерина кечъярх цхьа а ела ца къежа, я йист а ца хуьлу, я елха а ца йоьлху, вешин я йишин бераш санна, – уьш шийла ю, и шело кхуьнан дагах чекхйолу, юха буьйсанна, болх ца балуш, куьйгаш охьа а хецна Іа иза, Іуьйкъе Іуьйранга ластталц, тІаккха екъачу паднара тІе, кхин гоь а ца яржош, дІатевжа, тІе юргІа а тосуш, амма наб ца кхета сатаса герга даххалц.\nЛохачу горгачу стоьла тІехь хьокхамца тІо-берам бууш, тІе шекарца марздина чай а молуш, цIеххьана ойла кхоллаелира: гІала дІаваха веза, цигахь мах хадор бу кхуьнан кхоллараллин, дерригенна а бехке юрт ю, гІалахь кхуьнан тидам бийр бу.\nЮьртах тІаьххьара чам белира цуьнан, цхьана гуьйренан дохк долчу дийнахь эвла йистерчу Бекисат йолчу а яхана, хІокхо ма гІо боххушехь, цуьнан кІентан йоІаца захало хьахон, вукхо цхьа гІиллакх доцуш, вуо тІе а эцна, кху дуьнен тІехь мел болу сардам цунна буллуш, цІа еанчу нанас шен коьртара кортали схьа а даьккхина, кхоьссина паднара тІе дахийтича: «Бехк-м сан бара, нах боцчу нахана тІеяхначу» олуш; нанна халахеттарг шена Бекисата дуьхьало яр а дацара, цо шен кІантана аьлла: «И тайнигийн мар ма вара хьуна тхуна кхачаза виснарг!» – боху дешнаш дара.\nЦхьана дийнахь нанас кхоьаш йоьхкина вовшахтоьхна иттех туьма а эцна, са ма тесна йоьдучу автобусца новкъаваьлла, гІала вахана масех бутт баьлча, цунна ша юьртахьчул а чІогІа декъаза хийтира. ГІали йистехь лаьцначу цІа чохь шийла а, цхьалха а дара. Юьртахь-м, цкъа мацца а гІала а вахана, цигахь ша вовза а вовзийтина, гІуллакхаш талур ду шен бохучу ойлано вохвора, хІинца иза а дІадаьллера.\nЦо хІора шен дечган «бер» дуьненчу ма делли, дададой, хьой художникийн туькана дІахІоттадора, амма мах кхин лакхара а боццушехь, кхин оьцуш стаг ца волура.\n– Мел хаза ду хьан сурташ! Делахь а цхьаммо а дІа-м ца оьцу...\nАмма цхьана дийнахь, цхьа йоІ лаьттара кхуьнан «Іаьнан де юьртахь» бохучу сурта хьалхахь. Ехха хьийжира иза, тІаккха касси тІе а яхана, мах дІа а белла схьаийцира цо сурт. Ши йохкархо вовшашка а хьаьжна, цхьа тамашийна елакъежира.\nМасех де далале, туька дІа цІанъелира кхуьнан суртех: цхьадерш цу йоІа схьаийцира, цхьадерш кхуо цунна дІаделира. ТІаккха цу шимма цхьана тергалдира гІалин урамашкарчу дитташ тІера гІаш, мажлуш, цІийлуш, лаьтта иэгар. ТІаккха и гІаш санна, лайн чимаш дуьйладелира хІаваэхь хьийза. И шиъ а хьийзара ши лайн чим санна, дахаран мохехь, безамо айина, чІагIлуш лаьтта шело а ца хаалуш. И денош, и суьйренаш, и буьйсанаш мерза а, тамашийна а яра, амма цхьа суьйре – ло а догІуш, мох а хьоькхуш хилларг къаьстира царах тера цахиларца. ХІара шиъ аьчган некъа йистехь динчу цхьана лекхачу чардакха бухахь лаьттара, мохо дІасалесточу цуьнан дечган коьчалийн цІийзар а хаалуш. Я Іаьнан шело сов а яьлла, и яшон кху шиннан кхолладеллачу гергарлонан йовхо ца тоьъна дарий а хаац, я кхуьнга кхолламо беш хаам барий хаац, стенна делахь а, кхунна шен дерриге а дахар – хІинццалц схьахилларг а, кхул тІаьхьа хиндерг а – и дорцехь лаьтта чардакх хийтира. ХІан-хІа, ницкъ кхочур бац Маримин оцу чардакхах цІа дан, кхуьнан акхадаьлла са чудерзо. Кхочур бац техьа? Цуьнан а ца кхаьчча, хьенан кхочур бу и? Кхунна лиира Іехавала: хІун хаьа оцу йоІа ларвой а иза кхуьнан дегІах, цацанах хи санна, чеххбуьйлучу цхьаллин мохах.\nГІовгІа йоцуш тийна, масех машенахь, кхунна-м нехан тидам кІезиг мел хилий а диках хетара (Маримина иштта хеташ ца хиллера, цо зевнечу эшарийн ловзаре сатийсинера – тІаьхьа, ахшо дІадаьлча бийцира цо шен дагахьбаллам). Іаьнан чилла чІагІъеллачу хенахь, кхуо Марима ша баттахь мах а луш лаьцначу хІусаме а ялийна, ваха хиъча, дийнера де мел дели декхарийн мохь базлуш, базлуш, базлуш, оцу йозаллина буха ца ваха гІерташ, Іуьйкъана самаваьлча а шен белхан стоьлана хьалха хууш, дечигаш цоьстуш, сахуьлунга волура; наггахь Маримас къада-м дора меллаша, цкъа хьалха мухха даьккхина а ахча а даьккхина, цхьа цІелиг а эцна, чохь-арахь оьшург а нисдина, тІаккха паргІат бийр бара кхоллараллин болх. И хьехамаш кхуо, говра корта лестош мозий санна, шех дІачехабора; цкъа цхьана буса накъосташца молуш, дууш Іийна, гІеххьа хьийзаш корта а болуш, чувеъча, кхо мохь а хьийкхира: «Я великий художник! Со вешаш вац хьуна, тІелхигаш юхкуш бахам гулбечех. Сан цІе гуттаренна ехар ю хьуна!..Мила ву со саннарг? ХІахІ?».\nМарима дуьхьал йист а ца хилира цу буса: иза уггаре а хала а дара. Кхунна моьттура ша мохь хьекха дІаволалуш, зудчо шена дуьхьал доккхур ду цІентІехь мел оьшург, дан дезарг, ткъа уьш пайдабоцуш хІуманаш хилар хоуьйтуш, кхуо шениг дуьйцур ду...Амма хІумма а дийца ца оьшуш, кхуо атта толам баьккхира, амма цо хазахетар ца деара, мелхо и атталла къаьхьа чам а хилла легашкахь лаьттара, масех стака хи мелча а дІаяла ца туьгуш, ткъа Іуьйранна бепигца деккъа чай моьлуш Іаш, цуьнан ойла хилира: «Великий художник-м вара со, велахь а миччара даьккхина а, ахча даккха-м деза».\nТІаккха и жима хьаша еара, шийла тІуьна бІаьсте йисте йолучу хенахь. Иза ши бутт кхочуш, шен дений, нанний бехкала а йоьдуш елакъажа Іемира. «Тхо кІанте хьоьжуш ма дара, цунна тилла цІераш а кечйина, йоІ хила йиш йоцуш санна, хІара шега хьоьжуш цхьа а воццушехь еъна схьакхечи, цундела ша тхан сатийсам бохийна дела, бехкала яхана-кх» – ойла хилира ден. ТІаккха цунна и шен ойла Іеса а, берана кхераме а хийтира: цхьа а ца вогІу кху дуьненчу кхечунна хьалхара, хІора а шен-шен маьІна, шен-шен некъ бахьаш вогІу Делан лаамца, цундела дагадаийта а мегар дац, бегашийна а...\nДекхарийн мохь кхин тІе а базбелира, иза хІинца дІо некъ буьллуш силамна тІе карчаен горга йозалла санна бара. Оцу йозалло хІара шен кхоллараллица цхьаьна дIачапвина, некъах дІаиэвира, амма силам а хадийна малхе кхийда бецан хелиг санна, цхьа дегайовхо-м гІертара дахаре. И дегайовхо кхуо тІаьххьара доккхачу текха тІехь дечигах кхолла лерина сурт дара. И сурт кхунна кест-кеста гІенах гора.\nДоккхачу текха гонаха хевшина, ахьаран хьолтІамашца дакъийна жижиг дууш Іа доьзал. Церан гІуллакхе хьожуш, тІехь лаьтта цу хІусаман нус. Йоккхачу стага кест-кеста олу цуьнга: «Охьахаахьа, Аянт, охьахаахьа. Жимма садаІа». «Хуур ю нана», – олу несо дуьхьал, амма шен гІиллакх ца хуьйцу. Доьзалхочух ю иза, цундела сагатдо марнанас. Дагна токх кхача, хьанала хьегначу къина жоп луш лаьтто схьаделла Делан деза беркат. ДІадоьрзу пхьор. Несо дІалуьсту пхьегІаш,тІаккха дечиган доккха текх, тІера галнаш кеда а йохкуш, цІандина а яьлла, дІахІотто каралоццушшехь, наьІарш а, кораш а кегдеш, кхеран хІусаме кхочу хийра мох. Оцу махо тІегоргбеш, бертал бетташ, синош шелдеш, шайн хІусамашкара арабаьхна нах, лаьмнийн кІотарш яссош, Нашха гулбеш бу, цигара дІогена пана махка (мича? мича? мича? – кхойху балано лаьцна яххьаш, амма цунна жоп луш цхьа а вац), къемата дийне, жоьжахате кхийса. Маржа нохчийн нана-Нашха яІ! Муха ловр бу техьа ахьа, кху беркатечу Хьайбаха богІучу наха бахьа и беза баланаш? Латта датІа а даьттІа дІа стенна ца доьду техьа? Оццул беза бу-кх иза – хІораннан сина тІе язъелла гІайгІанаш вовшах а кхетта хилла Боккха Бала.\nТекх а дахьаш йогІу Аянт, Хьайбаха юьрта йисте кхочучу хенахь хьовзий лазарша.Зударша го бо цунна. Го шорло, го тІегоргло, стамло. Цу гонна юккъехь, кІайчу лайла тесначу Іаьржачу вертана тІехь Іуьллу Аянт, цергашца балда а лоьцуш, узар ца бан гІерташ, шена хуьлу ницкъ хІокху балано лаьцначу, шайгахь хилла куралла, майралла, къонахалла хьаьшначу адамашна ца хаийта гІерта иза. «Аянт, хьайна ницкъ ма бе! Узарш а де, мохь а хьакха», – боху марнанас. Ткъа гонаха лаьттачу зударша цуьнан узарш Іора ца довлийта зикар доладо:\nСатаса герга даххалц ца хеда зударийн зикар. Сатосуш, хІара дерриге а дуьне шелонца, къизаллица, баланца шена дуьхьал даьллашехь, лаьтта тІедогІу адам, шийлачу маьхьарца, шийлачу, дакъазбаьллачу Махка.\n«ЙоІ ю! ЙоІ...Миска яІ! Ма зама яц-кха хьуна кхаьчнарг!...ЙоІ иштта а ма яра декъаза, хІара кхин тІе а дакъаза ца яьллехь а ...Дала декъал е хьо ...Амин!..» – шабарш даьржа гонаха.\nГуо кхин тІе а горгло, кху шийлачу лайла деана экама адам дарцах, мохах, лайх, баланах лардан болчу лаамца, амма и го бина лаьттачу зударех хІоранна а кийрахь йолчу гайгІано шело кхуллу, цу берана сел чогІа оьшу йовхо а ца кхуллуш. ХІетте а зударий тІегулло, шайн синошкахь мелла а йогучу цІарца, багара йолучу Іаьнарца и дахар лардан, цунна сел хьашт йолу йовхо яла гІерташ. Амма оцу гонна хІоз бина лаьтта кхин цхьа гуо – карахь герз долчу хийрачу адамийн гуо. Кхеран мохк дакъазбаккха, хІаллакбан даьхкинчу адамийн гуо. Царал а лакхахь го бина лаьмнаш лаьтта. Ткъа лаьмнел а лакхахь – дахкаро, мархаша бина го, цул лакхахь – стигланан, седарчийн, есаллийн, шелонан, боданан гонаш...\nИ дерриге гонаш ловш, церан йозалла хаалуш даха деза-кх хІокху жимчу адаман. Ткъа царах кІелхьара валар хир а дац валлалц, велча сино хадор ду гонаш, и баланийн, гІайгІанийн, декхарийн хІазарш.\n«Шайна дIатовжа йол а хьуо божли чу воьдучо». Дукха кIеда-мерза уьш хиларо шек яькккхинчу Аянта шен марнене олу, ма сацийтахьа вайшиъ тІаьхьа, йоІана хІуъу хилахь а, вайн нахаца дІаяхийтахьа. Амма марнана реза ца хуьлу. Хьо а, йоІ а жимма метта а яийтина дІагІур... ХІара шиъ кІел сецча, кхарех къаста ца луш, дегахьара а, ненехьара а кхин ткъаессана стаг а воьду божли чу, шолгІачу дийнахь оцу даккхийчу кхиерех динчу, пурх дечигаш а тосуш, царна тІе шера тIулгийн экъанаш а йохкуш, царна тIе можа латта а духкуш бина твох болчу божли чохь кIуьро садукъдеш, цІаро дууш, шайна жоьжахати хІуттур ю бохург дагахь а доцуш.\nИ хІоьттича, бІарзделла, сина дарделла адамаш, нуьцкъалчу тулгІенашца пенойх дІасадеттадаларх уьш херца а ца делла, цІенкъахула лаьттан буха даха гІертарх гІуллакх а ца хилла, тховх Іуьрг а доккхуш стигал довла а ницкъ а ца кхаьчна (тІаьхьа догІмийн чархаш яьгна евлча, синош гІур ду оцу тхоьвнах чекх а девлла, Іаьржачу Іаьршашка дІа), наьІаршна тІедетталур ду, цара уьш кег а йийр ю, пхи-ялх стаг аравада а кхиор ву, амма маьІарго ялале даьндаргаша вожор ву. ТІаккха арататтаделлачу адамех декъийн сал йийр ю наьІара бертехь, тІаккха кхин цу чуьра арадовла гечо ца карош, орцахвала стаг воцуш, даьгна дІадевр ду ворхІ бІе гергга адам; ткъа церан синош дехха хьийзар ду Гих-хин тогІехь, шайн догІмех йисина яьгна даьІахкаш халкъах къаьстина лаьмнашкахула бевлла лелачу наха лаьттах дІахьулъяллалц.\nМа доккха хІума ду-кх оцу жимчу адаме, ши дей ши буьйсий даккха дуьненчу деанчу адаме хIоьттинарг, кху маьлхан дуьненахь йоккхург оццул бен хан а ца хилча, оцу хеначохь а сенчу цІарах йогу жоьжахати лан дезна-кх цуьнан.\nДечигех гайталур дуй и къемате, дуьненчу даьллачу ши де бен доцучу беран мохь, цо Деле кховдийна куьйгаш, цо Деле ден дешнаш доцу доІа... Оцу дийнахь Хьайбахахь хилларг гайта мукъам а, дешнаш а, басарш а оьшу. Ткъа хІара охІла верг цхьа дечиг а, урс а ду, хІетте а хІара теша шен карахь дечиг мукъаме ериг хиларх, дешнаш ца алахь а, цо дуккха а нахана дуьйцург хиларх... Делахь а, ма дика хирдара кхуьнан тайнигаш йистхуьлуш а, мукъамбеш а хилча. Цул тІаьхьа ма дарра гайталур дара хІетахьлера ирча сурт.\nДени вехха лийлира оцу къизачу суртах хІун дакъа кхуллур ду ца хууш...Эххар а цуьнан ойла хилира, царна тІехІоьттина жоьжахати гайта стенна оьшу, иза йийцича а тоьаш ду: цулла а ша оцу зударша шийлачу, декъазчу суьйранна дуьненчу даьллачу адамана бина йовхонан, къинхетаман гуо гойтур бу. Цкъа хьалха кхуо тиэкх дийр ду, Аянтан цу дийнахь карахь хилла тиэкх. Ткъа оцу тиэкха юккъехь Іаьржачу вертано ах хьулйина Іуьллу Аянт, юххехь шен бер а долуш. Ткъа зударийн дечиган аматаш, цу шинна го беш, тиэкхан йистаца лаьтта. И гуо – адамийн гуо, лаьмнийн гуо, дохк-мархо а, царал а лакхахь – седарчаша а бина гуо...\nКхунна муьтІахь дац басарш, аьзнаш, беснаш, мукъам, кхунна муьтІахь цхьа дечига, урс а ду, Амма хІара теша: шен дечиган сурташка хьоьжуш нехан кхетамехь денлур ду цу хенахьлера сурташ, беснаш, аьзнаш, мукъамаш, хьожанаш...\nКхунна дагатесира бІаьстенан юьххьехь дитташна йовлу чІенигаш, уьш юсалой «тІохханехь» лелха, генаш тІехула охьаоьху диттийн бІаьрхиш, уьш доьлху кхоллалучу керлачу гІа-патарийн лазамах. Иштта беран доьлаш лелхийтуш, уьш хедош, гучудуьйлу кІайн буьртигаш-цергаш.\nДени хьала а гІаьттина, дехьачу йолучу наьІаран гура юккъехь лаьтта. Эсет, хьо ког а боккхуш, йоккха хилча, хьан дас хьо юьрта юьгур ю, хьайн денана йолчу. Цо хьуна дуьйцур, ду муха хилла хьан денана. Масийтта юьртахь шен оьздангаллица цІе йоккхуш хилла жима йолуш. – ТІаккха хьан денана хьан дас ялорх. Гуьйре чу ерзина а бевлла, кхаш а, керташ а наха нораш а хьокхуш, цІанйина хан хилла хьуна иза. Буьйса юккъе йоьдучу хенахь араяьлла хьан денана, хьан дедега ян. Новкъа йоккхучо: «Дала декъалйойла хьо а», – аьлла хьуна. Ловзар дІадирзича хьан дедейиша цІеста кІудал а, чилхьесан бухка а бахьаш еана хьуна хьан денана декъалъян. Хьан дедега еана кхо бутт балале кхе йиллинчохь кІайчу ахьарах йина мохь тоьхна сискал а юьсуш «Кхера схьаяккха стаг воцуш яьгначу оцу сискалан къа сайна хиларна кхоьру-кх со» – олура цо кест-кеста), цІера яьккхина хийрачу махка кхоьссина оцу къизачу Махо. Ткъа хьол исс бутт жима йолу Нашхара ПетІамат, ца йитна хьуна цергаш йовллалц а...\nХІаъ, хьуна денана юьйцур ю хьан дас, хьо кога а яхачхьана, хьуна мотт а Іемичхьана... Шуьшиъ цкъа, наха, шайн керташ охкуш, охуш ялта дІадуьйчу хенахь, хьаннашна, аьрцнашна юккъехь Іуьллучу юьрта доьдуш, хьан дас дуьйцур ду вейтта доьзалхо дуьненчу ваьккхинчу царах нийсса ах лаьтте верзинчу, Делан къинхетамца баха бисина вуьйш, хІумма а ца оьшуьйтуш, оьздангалла Іамош, хьан дедас а, денанас а хьалакхиорах лаьцна... ТIаккха цо хьуна дуьйцур ду кхойтта шо а даьккхина, юха цІа дирзича, хьан денанна хІетахь цІерадохучу Іуьйранна сискалца кхейиллина экъа карор. ТІаккха хьан дененайиша генара, СоІди-КІотарара гІаш хьаннашкахула, Іаннашкахула боккха цІен етт а балош хьошалгІа яр а. Цу аттах даьхнийн хІу а долийна, яраш а евлла акхадаьлла лаьттачу кха тІе хьаьжкІаш а йийна, юха а, хІинца кхоалгІа яха хиира хьуна хьан денана...ХІаъ, хьан дадас дуккха а хІуманаш дуьйцур ду хьуна, Эсет, хьо йоккха хилчахьана.\nНаьІара тІехь даьллачу татано кхерийна бер кхин а чІогІа делха доладелира. Дукха хан ялале, цхьамма чІоггІа неІ туьйхира.\n– Мила ву цигахь? – хаьттира Денис наьІаре хьодуш.\nНаьІара тІехь узар а, «хи, хи... лойша» – боху дешнаш а хезира. «Стаг лазийна, орцахвала веза» – неІ йиллира цо, йиллина валале дохко а волуш, амма тІаьхьа дара, оцу маьІаргонехь къизаллин бода хьаьдира цуьнан экамчу, вуонна дуьххьало ян ницкъ боцчу хІусаме.\nБодано чоьхьа а баьлла неІ дІачІегІира чухула – арара чу орца ца кхачийта. Чохь бода кхаа декъе бекъабелира:Уьш кхоъ вара – мукадехкийн санна догуш бІаьргаш а долуш, цхьаьнгахь – автомат, вукхаьргахь – тапчанаш, хаьнтІе оьхкина –даккхий арсаш а долуш, тІеюьйхина Советан эскарх йисина тІелхигаш.\n– Шу муьлш ду? –\n– Го...Цундела хоьтту ас.\n– Хан йоцучу хенахь нехан чу гІерта хьан бакъо елла шуна?\n– И хІун дара цо аьлларг? Бакъо? Хьуна хІун бакъо еза? –\n– Революцина дуьхьал волчух тера ду хІара. –\n– ХІа-а...ХІара гІурт баржорна бехке хьо а ву-кх ткъа. Тхо оппозицера ду.\n– ХІа-а, кхетта хьо? Iедална дуьхьал вала а дагахь ву хьо? –\nМасех кІира хьалха, нехан хІусамашна чубуьйлуш, нах бойъуш, хІуманаш кхоьхьуш талорхой бу аьлла шена хезча, кхуо бегаш бечуха элира: «Нагахь и тайпа берзалой кху чу йовлахь, сов цІа чуьра кор а деллий, лулахошка хьадалахь, – Ахьмсолта оьзда къонах ву, цуьнан герз а ду, иза орцах вер ву».\nМохь тоьхна ваьлча, хІоьттинчу йоццачу тийналлехь, кхунна хеза схьадоьллуш цIевзинчу коран тата.\n– Ахь стенна мохь хьоькху?! Хьо хІун ю хаьий хьуна тхуна? Хьо, хьо, хІумма а яц хьуна... – Иза чухула дІасахьоьжу хІара вуста пайдабоцу хІума лоьхуш, эххар стоьла тІе бІаьрг тухий:\n– Хьо-м ю суна хьалха тайниг, – мохь хьокху мажйолчо, стоьла тІера кхуьнан ерриге тайнигаш, шаьш тІехь лаьттачу текхаца цхьана лаьтта охьа а кхуьйсуш.\n– Тхайна лаахь оха, иштта, корта дІа а боккхур бу-кх хьан, – олуш, шен хаьнтІера урс схьа а доккхий, тайнигана хьокху – цуьнан корта кхоссалой чухула дІабоьду.\nСтенна? Стенна? Цкъа дуьненчу яьлча, де-буйса а далале ягий, хІинца, шолгІа а, уьрсаца корта баьккхи...Шозза а. Стенна? ХІун къа хьаьрчина хилла цунах, мотт ца хуучу маликах, шоззе а и сел йоккха къизалла лан?\nОцу хаттарша кийрахь жоьжахатин цІе латийна, иза маж йолчуьн легашна тIекхийтира, билггала ша хІун леладо а ца хууш. Дуьненан дерриге а вуо цуьнгахь гина – жимчу беран корта баьккхинчуьнгахь ца хилла, хьаьнгахь хир ду иза? – иза хІаллакдан болчу лаамца. ХІара, Дени, шен Іалашоне кхача а тарлора, хІетталц цу чуьра хІуманаш тІекІелъетташ, кхеран доцу ахчий, деший лоьхуш, коьртах зударийн пазаташ йоьхкина шиъ ца хиллехьара. «Кхана-лама уьш охьа а яьхна, дика ши стаг хила дагахь хир ву хІара шиъ, мажйолчо ца лачкъийна шен юьхь-сибат, цунна бен а дац нахана шех хІуъу хетча а, я цуьнан маж а тІелатийна ю техьа? – хІаъ, нохчийн шалхалла, нохчийн докъазалла, нохчийн садекъадалар: гуш – цхьаъ, къайлах кхин; багахь – цхьаъ, дагахь кхин». – ойла хилира Денин и шиъ шен шина пхьаьрсах тасавелча.\nМажъерг бухахь а волуш, хІара, шиъ цІенкъа вуьйжира – иштта дикахо а Іовдалора легаш.\nИ аьлла а валале. кхунна шен лера улло цхьа шело хаало.\n«Везиндела...» – амма и ойла кхин дІа ян ца кхуьу иза. Дерриге а – кхетам а, бІаьрса а, лерса а – хеда цхьана юкъана.\nТІаккха, цхьа хан яьлча, цунна хеза тайп-тайпанчу олхазарийн эшарш цхьаьнаийна мукъам. И ма хеззи, цуьнан синхьехам хуьлу: хІан-хІа, бац иза кхунна девзинчу дуьненчуьра мукъам; делахь вийна-кх со цуо... ХІун хили-техьа цу берах а, зудчух а?...\nОхьахьаьжча цунна го Марима йоьІаца Эсетаца АхьмсолтагІеран неІарх етталуш, тІаккха Ахьмсолта а, цуьнан виъ кІант а герзашца шайн керта хьовдуш а, цара талорхой бихкина охьабохкуш а; тІаккха кхунна шайн юрт а, цигахь шена хІоттийна тезет а го, нана а, вежарий а, йижарий а, шен дакъа дІадуллуш а – дуьххьара малх тІекхетачу хазачу меттехь нисло кхуьнан каш.\n– ХІинца вало...– хеза цунна аз, лаьтта тІера сурташ дІадовлу, хІара генаволу лаьттана. Цигара седарчашна юккъера охьахьаьжча цунна го буькъачу бодано дІалаьцна Латта. Оцу боданехь юкъа-юккъехь серлонаш а хаало, гІийлла етталуш.\n«Уьш хІун серлонаш ю. Оццул кІезга Стенна ю?»\n– Уьш Далла догцІена Іамал ечу нехан серлонаш ю... Хьайн серло ган лаьий хьуна. ДІогахь дечигах латийнчу цІарах тера ерг гой хьуна?..Иза ю ...ХІаъ, хІаъ... Хаьа суна хьан дагахьдерг а...Хьуо Іамал ян ца кхиъна боху ахь...Ахь дечигех деш хилла сурташ а дара Деле ден доІанаш...Хьан догдикалла, адамех – генарчех, гергарчех болу къинхетам а бара хьан тайнигашца...\nДени юха а хьожу, мацах кегий бераш долчу хенахь зудабераша чІешалг тІекІел а юьллий, еш хиллачу тайнигана гонаха хьерчийна кІадин цуьргаш санна, боданан асанаша масех гуо беш юкъахьарчийначуЛаьтте. Евза цунна и бода мелла а зарзбеш летта серлонаш. Цхьаъ – цхьанхьа а цІа-цІе а доцуш, ваьлла лела илланча; важа – Іаламах лаьцна догдика байташ язйийриг; кхоалгІаниг – хІара дерриге а дуьне Деле доьхуш, ламазашна тІехь доІанаш деш юьртахь еха цхьалха йоккха стаг; йоьалгІаниг...\nСирла-баьццарчу новкъа а ваьлла, уьрсо хедийча санна нийса сенаш долчу кІайчу лаьмнашна юккъехула, стигал басахьчу Іаьмнаш йистехь сеца а сецаш, церан хих къурдаш а деш, дІаэха волало хІара. Лаахь оцу кІайчу лаьмнех адамийн, дийнатийн сурташ а хедор ду...Уьш лаьттахь кхуо дечигех хедийна тайнигаш санна йоцуш, шайн аз а, бос а, болар а долуш а хир ду. ХІетте а кхунна ца лаьа иза – лаьтта тІехь айхьа лелийнарг, кхузахь иштта мехала а ца хета. Кхунна иштта дІаэха лаьа кІайчу лаьмнашна юккъехула серлонехь Іуьллучу анайисте, цигахь, лаьттахь, бисинчу гергарчу нахана са а гатдеш, уьш Деле а боьхуш...\nМичахь бу-техьа кхул хьалха кхуза схьабаьхкина кхуьнан сина гергара нах? И ойла кхоллаяларца цхьаьна кхунна хьалха хІутту цхьа къона йоІ. Ерриге а цІеналлех кхоьллина ю иза, цундела – Башламан ша санна, кІайн, месаш – бурула можа. И шена цхьанхьа гича санна хета кхунна. «ХІаъ,хІаъ, со ю иза, ахь дечигах сурт дина, Хьайбахахь ягийна ПетІамат». – «Хьан масех де бен ма дацара. Кхузахь хьо йоккха ю...!» – «ХІаъ, кхузахь гуттар а цхьа хан хуьлу синойн»...\n– «Ткъа вуьйш? Сан да, вежарий, йижарий?». «Оцу новкъа дІагІо хьо», – къайлайолу йоІ.


Сен-ЖегӀве (ЖигӀонда) — Википеди\n45°01′05″ къ. ш. 0°27′48″ м. д.HGЯOL\n▲1905 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-ЖегӀве (фр. Saint-Gervais) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу Сен-ЛогӀан-д'АгӀс, Сен-Венсан-де-Поль (ЖигӀонда), ПгӀиньяк-е-МагӀкам, Сент-АндгӀе-де-Куьбзак, ВигӀсак.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЖегӀве_(ЖигӀонда)&oldid=7836542»


ЖигӀондель — Википеди\nЖигӀондель (фр. Girondelle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.\nДозанашца йу ОвиллегӀ-ле-ФогӀж, Шамплен (АгӀденаш), ЭстгӀебе, ЭтеньегӀ, Флень-Ави, МобегӀ-Фонтен.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЖигӀондель&oldid=7832153»


Канни-суьгӀ-Ма — Википеди\nКанни-суьгӀ-Ма (фр. Canny-sur-Matz) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу ФгӀеньегӀ, ГуьгӀи, Лассиньи, Плесси-де-ГӀуа, ГӀуа-суьгӀ-Ма, БевгӀень.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Канни-суьгӀ-Ма&oldid=7834209»


Димин Iумар вина Де билгалдаккхарна лерина «Декалахь, сан пондаран аз» хьажар-фестиваль\n12 октября в 09:43 (2010 г.)\nДимин Iумаран кхолларалла шуьйра евзаш ю Нохч-ГIалгIайчохь. Сийлахь пондарча хIинца вайна юккъехь вацахь а, адамийн дегнашчуьра дIаболуш бац цуьнга болу безам, лерам. Димин Iумар вина 1908-чу шеран 1-чу октябрехь Хьалха-МартантIехь. Бераллин шерашкахь дуьйна цуьнан цIийх дуьйлира мукъамийн башха аьзнаш. Ша а и пондар чIогIа лакха лууш вара жима кIант. Дахаран ницкъ, хиндолчух болу сирла тешам, стогалла хаалора оцу башхачу аьзнашкахь. Иштта воккха пондарча хилира Димин Iумарх. Юьхьанца дуьйна ладогIархоша боккхачу безамца тIеоьцура цо пондарца локху эшарш. Цкъа а ша дечух тоам хуьлуш вацара пондарча. ХIора денна Iемаш, керла лакхенаш йохуш схьавогIура иза шен пондарца.\nДимин Iумар бакъволу къонах вара. Ткъа къонахчун карахь пондар самукъадаккхаран гIирс хилла ца Iа. Иза герз ду! Халкъан самалхадаьллачу а, боданечу а деношкахь цуьнца цхьаьна вара пондарча, дика а, вуон а доькъуш. Димин Iумар – пондарча а, мукъамча а хилла Iаш вац. Иза вайн къоман уггаре а халчу заманчохь синош тадина лор ву.\nЗамано-м кхул тIаьхьа а дуккха а гучубохур бу тайп-тайпана пондарчаш, «халкъан» цIе лелон йолу артисташ а. Амма Димин Iумар санна волу халкъан артист вер ву ала атта дац. Цо пондарца локхуш йолу эшарш Iенна, башлам тIера охьадогIу сирла шовданаш санна, цуьнан комаьршачу, халкъе болчу безамах дуьзначу даг чуьра.\nВайн республикехь боккхачу айамца билгалдоккху хIора шарахь и вина де. И тидаме эцначу культуран Министерствон халкъан кхоллараллин ЦIийнан белхахоша, Даудов Рамзан коьртехь а волуш, дIаяьхьира НР-н кIоштийн исбаьхьаллин самодеятельностийн тобанийн «Декалахь, сан пондаран аз», хьажар-фестиваль цIе а йолуш.\nИ фестиваль вовшахтоьхнера 30-чу сентябрехь Хьалха-Мартан гIалахь, Димин Iумаран цIе лелош йолчу оьздангаллин Кхерчахь. Дакъалацархоша шайн пондаршца (кехатпондар, дечигпондар, Iадхьокху пондар) корматалла гайтира Димин Iумаран репертуарера цхьа йиш а, иштта шаьш къастийна халкъан мукъамаш а локхуш. Хьажамехь къастийна кхоъ меттиг яра: хьалхара, шолгIа, кхоалгIа. И меттигаш хаьржинчу жюрис фестивалехь тоьллачу пондарчашна, тобанашна а дIаелира. Жюрин председатель вара Нохч-ГIалгIайн халкъан артист, пондарча, мукъамча Паскаев Рамзан, НР-н халкъан артист Абдукеримов Илес, НР-н хьакъволу артист Ясаев Мохьмад а. Кхаа номинацехь къастийна меттигаш иштта яра:\nХалкъан инструментальни оркестран номинаци:\nХьалхара меттиг – ТIехьа-Марта;\nШолгIа меттиг – Хьалха-Марта;\nКхоалгIа меттиг – Гуьмса гIала.\nДечигпондар локхучу номинацехь къастийна меттигаш:\nХьалхара меттиг кхечира Дабаев Саламуна – Хьалха-Марта кIоштара;\nШолгIа меттиг – Шахбулатова Анжелина – Шелара;\nКхоалгIа меттиг – Бачиев Бисланна – Итум-Кхаьллара.\nКехатпондар локхучу номинацехь къастийна меттигаш:\nХьалхара меттиг – Саидова Мадина – Невре;\nШолгIа меттиг – Патахов Ваха – Аргун гIала;\nКхоалгIа меттиг – Ясаев Мохьмад – ТIехьа – Марта.


Ле-Прео — Википеди\nЛе-Прео (фр. Les Préaux, фр. Préaux-la-Montagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу Сен-Семфорьян (Эр). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\n↑ 1 2 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27924\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Прео&oldid=5168285»


Наьна мотт ховрех цаI — Сердало\nНаьна мотт ховрех цаI\n17.08.2019 serdalo@yandex.ru 0 Комментариев\nИз дар 80-гIа шераш долалуш. «Сердало» газета редакце болхлошта юкъе каст-каста къовсамаш хулар, цхьаццадола дешаш мишта язде деза дувцаш, запятойш дукха е кIезига увттаяр хIанад яхача а кхыча а моттигашта тIагIолла. Цхьан Iуйрийна, беррига болхлой ше волча гулбеннача хана, керттерча редактора Тебоев Тухана аьлар: «Аз мотт ховш волча сагага аьннад, цхьан-шин кIира арадийнна газеташ дийша а дийше, цар тIа нийслуш дола гIалаташ, меттаца дувзаденна кхыдола кхоачамбоацараш тохкаш, обзор е аьнна».\nВешта аьлча, из саг, хьа а вена, Iуйрийна планёрка йолча хана, тхона хьадувца дезаш вар метта даькъе тха ког дIабетталуш йола духьаленаш малагIаш я. Тхона а сакъердам бар из малав ха.\n— Малав из саг? – хаьттар боккхагIчар.\n— Каста ховргда шоана. Дукха гаьнара а, шоана ца вовзаш а вац из, — аьлар керттерча редактора. Боккъал бакъдар аьлча, тхона меттадар из Оздоев Iадразкъий ИбрахIим ва е Оздоева Фирюза я аьнна. Бакъда тхо гIалатдувлаш хиннадар. Цо йийцар хиннаяр Цицкиева (Хаматханова) Аза. Цун воша Мухьмад а мар Мухьмад-Башир а тхоашца редакце корреспонденташ болаш балха боландаь, из вIалла дага а ехаяцар тхона. Сона Аза цу юкъа мара йовзанзар, хьалха из яйна а хеза а вацар со. Из редакце енача дийнахьа со командировке а нийсвенна, юха а вIашагIкхетар хиланзар са цунца.\nБакъда дукха ца говш, хIаьта а яйра сона къаман мотт хов яхаш тхоай хьакимо хестаяь кхалсаг. Из цу хана Москверча Iилма-тохкама института Шолжа-ГIалий тIарча филиале болх беш яр. ДIахо ха дIа мел йода дIа-юха дикагIа довза а даьнна, хIанз хоза бувзамаш хьахиннад наьна меттаца болх беш долча тхона юкъе. Цхьацца хIама дIа-хьа хоатташ а моттигаш нийслу.\nЖабраила Азас хьабенар бIаьха а хала а никъ ба. Из яь хиннай 1939 шера Буро тIа Хаматханов Кунтий Жабраилеи Цуров Эсе Iабеи дезале. Укх шера 80 шу дизад цун. Цо из аьлча, цох ца тешаш велавелар со. Из ха яьнна хIанзалца сона бIаргабайна истий, дегIацара низ дIабаьнна, гош дика ца лелаш, гIелбенна, тишбенна, шоай дегIа леткъаш хулар. Бакъда Аза царех цхьаккха хIама доалл ала йиш йолаш яц таханарча дийнахьа а. Атта лийнна хургья из аьнна хетадала тарлу шоана. Из а иштта дац. Ше яьккхача хана, цунна ца довзаш, ца гуш фу дисад аьле хеталу, цо ший вхарах лаьца хьадувцача хана.\nДиъ шу даьнна мара хиннаяц из, вай мехках доахача хана. Да дийша, балхаш тIа лийнна саг хиларах, Казахстане а дезал Iалашбе таро хулийташ дола цхьацца гIулакх кхоач цунга. Боккха дезал хиннаб царбар ши воI, пхи йоI. Аза мехкарашта юкъе кхоалагIа хиннай. Щучинске а Кызыл – Орде а бах цар дезал. Цига йода из школе деша а. Вай цIадоагIаш, пхи класс яьккха хиннай гIалгIай йиIиг. ДIахора вахар а дешар а Шолжа-ГIалий тIа хул цун, хIана аьлча цун да Кунтий Жабраьил вай мохк меттаоттабича «Сердало» яхача газета эггара хьалхара керттера редактор хиннав. Шолжа-ГIалий тIарча №46 йолча юкъерча школе йоаккх цо итт класс. ДIахо из деша йода Нохч-ГIалгIай хьехархой института историко-филологически факультете. Кхаь шера мара деша дезаш яцар из факультет, Аза цига деша эттача 1963 шера. Эксперимент санна нийсъелар цар цига яьккха из ха. 1965 шера дешарах дола каьхат хьаийцар вай мехкахочо. Иштта цунна делар тIема медсестра хиларах дола тешал а. Институте тIема гIулакх хьехаш къаьна полковник вар шоашта, яхаш, дагалувц цо. Из гIулакх дика кхетадаь а Iомадаь а хиннад хургйолча хьехархочо. Цунца цига деша баьгIача наха юкъе бар дуккха сакъердаме, хьаькъал дола нах. Масала, цунца деша ваьгIав гIалгIай гIорваьнна поэт Албаков Жабраил. Укхаза белгалдаккха деза, цун «Аза» яхаш стихотворени хилар. Из цIи хоза хеташ хиннав Жабраил. Иштта цунца цхьан курсе деша ваьгIав цIихеза журналист Майсигов Махьмад-Султана Саламхан. Из, вайна ма харра, газеташка, книжни издательстве болх баь саг ва, йIаьххача хана «СелаIад» яхача журнала керттера редактор волаш а къахьийгар цо. СГПТУ – 14, тIаккха Наьсар-Кертерча политехнически колледжа директор хинна Арапиев Ювсап а царца цхьана дийша ва. ГIалгIай мотт царна дика харах, вIалла тамаш елга а дац, хIана аьлча царна институте из хьийхар хиннав поэт, драматург, хьехархо, воккха Iилманхо вола Мальсагов Дошлакъа.\nЦига ше дийша яьлча, Жабраила Азайх хул гIалгIай меттеи литературани, эрсий меттеи литературани хьехархо. Шин шера школе болх бе дIахьожаю из цун ший дас хьаяь хиннача ЖIайрахьарча интернате. Укхаза гIалгIай мотт хьехаш йолча цунна вовз исторе хьехархо Цицкиев Мухьмад-Башир. 1964 шера Аза цунга маьре йода. Цига болх баьчул тIехьагIа, хIаьтта хьахинна къона дезал Шолжа района Алхасте кхоач. ВорхI шера цига болх бу цар. Фусам-даьх цигарча школан директор а хул. Ше дийшача институтах кхоачам баь Iе дага яцар Аза, из заочно деша отт Буро тIарча ХIирий паччахьалкхен университета биологически факультете. ЙиълагIча курсе дIачуяьннача хана, шоллагIа дезалхо хьа а хиле, берашка хьежа а, болх бе а, деша а вIаштIехьа ца доалаш, цигара хьайоал из. ХIанз цар никъ Шолжа-ГIалийгахьа бодаш бар. Цига дахар Азай даьцIа.\n1971-ча шера Москверча Iилма-тохкама института Шолжа-ГIалий тIарча филиало, нах балха дIаэцаш, конкурс дIакхайкаяьлга хов цунна. Дакъа лаца а, моге котъяла а лоархI цо.\nЦун дагалаттар кхоачаш хул, хIанз из балха яр вай мехка столице. Мухьмад-Башир а балха дIаэц «Сердало» газета корреспондента дарже. Цул совгIа, цо балхаш ду «Спортлото» (3 шу), Шолжа-ГIалий тIарча цирка администратор волаш, цул тIехьагIа юхавоагIа из газета редакце. Цхьан зIамигача цIалга чу хала боахкар цар дезал. Горисполкома председатела (Шамардина тIайода Аза, къамаьл ду шоай фусам кIеззига паргIатагIа хургйола хIама дар дехаш. Из ше а цецйоалаш, дукха ха ялале дIатIайийха, Шолжа-ГIалий тIа В. Маяковске цIерагIча урамагIа квартира лу царна. ХIанз болх бе а баха а аттагIа дар, царна шоашта хинна ца Iеш, берашта а.\nАзай гIулакх хIанз хьехархочун болх хайча кхоачам болаш дацар. Iилман болх бар бе безаш хиннар. Юххьанца цо оттаю гIалгIай мотт школашка хьехара йола 5-9 классашта лаьрхIа программа. Дика вIаштIехьа а доал цун из болх бе, хIана аьлча из цига балха яха хьалхара шу ма дарий из. Цо цу хана оттаяьча программах итташ шерашка болх бир вай школашкарча хьехархоша.\n1972 шера Мальсагов Дошлакъий йоIа Лидас шийца цхьана «ГIалгIай грамматика – 4 класс» яха книжка оттаде хьех из. ТIехьагIа 5-ча классан лаьрхIа книжка хул цох. Цу хана Цицкиева педучилище а болх беш яр, гIалгIай мотти литературеи хьехаш. Кхыча дешашца аьлча, юхьанцарча классашка болх бергбола хьехархой наьна мотт дика ховш хилар цунах тийша дар. Кхы а бар цунца из мотт хьехаш бола нах. Ший болх дика ховш вар яхаш дагалувц цо Льянов Хьаж-Iумар, эрсий литература хьехаш хинна Р. Угурчиева, кхыбараш. СалаIа ха хилацар кIирандийнахьа мара. ХIаьта цу дийнахьа гIалгIай мел гIулакхаш хул вайна массарна дика ховш да.\nПхелагIча класса дола книжка Л. Мальсаговаси А. Цицкиеваси язду. Цу хана денз, из Iомадеш хьабоагIа вай школашкара 5 классе Iеш бола дешархой. Ткъаь шера цох пайда эцаш, цу классашка болх баьб аз айса. ХIара диъ шу мел доалача хана, юха кепа тох цунна. ЦIаькха из ара мел доаккхача хана, автораша тоаду, кердадараш юкъекхухь цунна, кхоачамбоацараш да аьнна хета моттигаш эргайоах дикагIча оагIорахьа. Цудухьа тоалуш, Iомадечарна аттагIа хулаш хьаденад из таханарча денга кхаччалца. Цо Iомаю фонетика, ь, ъ хьаракаш нийсаяздар, лексика, тIадерзар, дешхьалхенаш, дештIехьенаш, дешай цхьанкхетар, предложени, чоалхне предложени. Даьржжа Iомаду цIердоши белгалдоши яха ши къамаьла дакъа. Керттердар фуд аьлча, зIамигача дешархошта хала хилац цу книжко дувцар кхетаде а хьаIомаде а.\nИз книжка дIа мишта хьеха деза дувцаш дола методически кулгал а, цунна эшаргйола дидактически (г!о-новкъостала йола) материал а араяьккхай цо къаьсттача книжкаца. Уж санна дола гIирсаш кулга кIалха хилча фу хала да наьна мотт дIахьеха?\n1980-1983 шерашка Цицкиева болх беш хул Нохч-ГIалгIай паччахьалкхен университете гIалгIай меттах йола практически занятеш еш, вешта аьлча, кхычар студенташта лекцеш ешар (Ф. Оздоевас), цо дийцар дIачIоагIду урокаш йора Жабраила Азас. Цу хана цига дешаш хиннача студенташа талмаста деша гIертача нахаца цIимхара я яхаш ювцар из. Нийса а да. Деша венавале, деша деза. Деша безам беце, кхыдола гIулакх харжа деза. Цун цIимхара хилар дар, доаггIар студенташкара хьадехар.\nХоза боахкар Азайи Мухьмад-Баширеи дезал. ВоIи ши йоIи дар цар. Дезала да «Сердало» газета лаьрххIа вола корреспондент а профкома юххьанцарча организаце кулгалхо а вар. ДикагIвола цун новкъост вар говза журналист хинна Шадиев Хьусен, кхыбараш. Цар дезалга цIаккха дицлургдоаца хатар доагIа. 1983 шера Каспийски форда тIа бахача хана, хила ваха ла цар цаI мара воаца воI Аслан. Тахан мо дагавоагIа сона из кхелета хинна кIаьнк: лакха дегI долаш, хьайза Iаьржа корта болаш, гIулакхаца кхеваь вар из. Даьна-нанна хинна ца Iеш, цох йоккха чов хилар из мел вовзаш хиннача редакце болхлошта. Бакъда де хIама дацар, кхел иштта хиннаяр цун. Фатимаи Румитаи цул зIамагIа бар. Хетаргахьа, хIанз Азай догьийккхадар цу городах а цигарча вахарах а. ЧIоаггIа эргаваьннавар Мухьмад-Башир а. Цигара дIабаха лоархI цар. Кхы а цхьа шу даьлча, цар дезал баха дIаболх лоаман ЖIайрахьа. Азай а Мухьмад-Башира а дай хьабаьнна моттиг яр из. Бакъда цига уж дIабахале цар дезале нийслу цхьаькха кIаьнк Ислам. Цига цIенош ду цар. «Сай веннача виIий сийна дайтад аз шозза вIаштIардаь уж цIенош, — оал Азас. – Лоамашка хьалвенача хьаьшанна чува фусам я-кх цига». ХIара шера лоамашка салаIа хьалдувла шоашта аьле телефон тох камаьршача фусам-нанас. Ха дIаяхаяле а, хIаьта а воIах бола дагалоацам дIабаьннабац наьна дег чура.\nМухьмад-Башира вай республика хьаяьчул тIехьагIа болх бир «Аьрзи» яхача заповеднике. Хала хете а, Цицкиев карарча хана воацаш ва. ХIаьта цIен-наьна дуккхача моттигашка къахьега дийзад, пенсе яха ха тIакхаччалца. Цо ийс шера болх бир ЖIайрахьарча интерната директор йолаш, ЖIайрахьа районерча дешара управлене начальник йолаш, цул тIехьагIа керттера специалист йолаш. Цхьан юкъа ГIалгIай мехка хьехархой говзал лакхъяра института методист а Москверча Iилма-тохкама института Буро тIарча филиала Iилман болхло а хила кхийра цун цу юкъегIолла. Цу хана цун 50 шу дизар белгал а доаккхаш, цу института кулгалхоша: директора Р. Б. Сабаткоевс, партбюро секретара З. Ю. Цыреновас, профкома председатела А. А. Кудряс – Москвера укх тайпара каьхат дайтадар вай мехкахочунга. «РСФСР халкъа дешара министерствон къамий школашта йолча Iилма-тохкама института а цун юкъарча организацей а кулгалхоша дег тIара даькъалаювц хьо яьча денца.\nЮкъерча школан хьехархочун даржагара дIа а йолаенна, Iа хьай деррига вахар хетадаьд гIалгIай метта чулоацамца а из дIахьехарца а дувзаденна керда наькъаш кхоллара. Хьа Iилман-методически болх сий деш а лоархIаш а бар нохч-гIалгIай филиале. ХIаьта 4-ча класса дола гIалгIай метта книжка, 4-6-ча классашта долча книжкацара методически кулгал, белгалдаьхача книжкашта гIонна йола материал Нохч-ГIалгIайчен хьехархоша а методисташа а даим пайда эцаш яр. Дикка гIо ду Iа гIалгIай мотт д!абоаржабарца дувзаденнача йоазошта зарба етташ, коллектива вахаре хьинаре дакъа лоацаш. ДIахо дIайодача хана а, халкъа дешара лостамагIа Iа иштта хьинаре къахьегаргда аьнна хет тхона. Хьо могаш, ираз долаш, кхолламца аьттув боалаш хилар лов! Москва, июль, 1989».\nЛоалаха дахача шин къаманна юкъе тIом хиннача хана, Аза йолча бахаш, цо тIаийца нах а хилар. Вешта аьлча, ше дIа мел кхаьчача метте дикача хIаманца ювзаенна лар йита гIерташ хьайоагIа из кхалсаг. Ший керттера болх, наьна мотт наха юкъе дIабоаржабара, из безабалийтара гIулакх, цIаккха юкъахдуташ хиннаяц из. Цун тешал деш да школе деша дагIача берашта лаьрхIа арахийца дошлоргаш. ЦаI хийца ца Iеш, массехк да уж. Берий ханашка а классашка а хьежжа дийкъад уж Цицкиевас. Цар тIара дешаш гIалгIай а, эрсий а, Iарбий а меттала Iомаде таро хургья цар. Йовзаргья коа-карта лелаю хIамаш, оалхазарий цIераш, зизаш, баьцаш, кIиран денош, шийтта бетта гIалгIай цIераш, деррига дийца а варгвац.\nАла деза 1971-ча шера денз, «Сердало» газета штате йоаца корреспондент йолаш из хьайоагIа аьнна. Цо даьча йоазошта юкъе я «Къонахий» яхача рубриканна кIалха кепа теха Цуров Султанах, Дударов Урусханах, шийх даьх Хаматханов Жабраилах йола очеркаш. Вай республикерча телевидене болхлошта цо гIо деш а моттигаш хиннай, цхьацца передачаш кийчъеча даькъе.\nКарарча хана Жабраила Аза пенсе яхай. Из ший воIаца Исламаца ЖIайрахьа яхаш я. Ислама 35 шу дизад. Эггара чIоагIагIа Азайна дезар дар, цо шийца товргйола саг йоалаяр. ЙоI Фатима вайцигарча политехнически колледже мехкарий хIамаш тега Iомабеш я. Румита лор я. Шаккха маьре баха, шоай дезалашца бахаш ба уж.\nИштта никъ ба вай мехкахочо Цицкиева Азас 80 шера хьабенар. Маьрша а дог делаш а яхийла из дуккхача хана.\n№ 120 (12255), шоатта, 17 август, 2019 шу / суббота, 17 августа 2019 года\nНазначен новый директор национального телевидения →


Монсель-ле-Луьневиль — Википеди\n48°34′26″ къ. ш. 6°31′44″ м. д.HGЯOL\nМонсель-ле-Луьневиль (фр. Moncel-lès-Lunéville, фр. Moncel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу КгӀуамагӀ, ФгӀембуа, ЕгӀимений, ЛагӀонкс, Луьневиль, МагӀенвиль, Сен-Клеман, Тьебомений.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монсель-ле-Луьневиль&oldid=7822696»


"Нохчийн мафи" бехказъяьккхина Венерчу кхело\nГIуран-бутт 15, 2017\nВенера кхел. Архивера сурт.\n"Нохчийн мафи" бехказяьккхина Венерчу кхело\nВенерчу кхелехь дирзина бархI нохчочун дов хаттар. Даханчу аьхка иттанаш герзах боьттинчу полисхоша петаршкахь лехамаш а беш, йоккхачу гIовгIанца лийцина хиллачу церан хьокъехь Австрин чоьхьарчу министро Соботка Волфгангс леринчу пресс-конференцехь шен куьйгакIеларчу Iедалхоша "нохчийна мафина" дуьхьал боккха толам баьккхина аьлла дIахьедар динера.\nКриминале тоба а кхоьллина, нахера кхерамаш тийсарца а, шантаж ярца а ахчанаш дахарна а, наркотикаш лелорна а, йохкарна а, легале доцу герз лелорна а бехке беш бара уьш.\nГIура-беттан хьалхарчу деношкахь дIайолаеллачу кхелехь амма хьалхарчу дийнахь дуьйна гуш дара, царна дуьхьал тоьттуш долу бехкаш бух боцуш, хетарехь а, еккъа цхьа шеконашна тIехь кхоьллина а хилар. Цкъа делахь, и бехкаш тIечIагIбан тешаш ца карийнера Iедалхошна.\nТкъа карийнарг а, цхьа меттигера нохчо, ша а вац Iедална гергахь цIена. Иза еари дийнахь лийцинчарна тIекхайкха кхел дIахьочу зала чу валош куьйгах буржалш а дихкина, полисхоша лаца а лаьцна валийра. Бахьана – иза баханчу Стигалкъекъа-баттахь дуьйна лаьцна, набахтехь воллуш ву.\nШемара иллегале мухIажарш шен машенахь мехах Венгрехула Австре схьакхийларна а, Iедалан хеттамашкахь харц тоьшаллаш дарна а бехке а вина, ши шой, ах шой хан тоьхна чувоьллина ву иза.\nЛийцинчу бархI нохчочунна дуьхьал прокуратурин коьрта теш санна билгалваьккхина вар и стаг, царна массарна а шаьш лацале вевзаш хилла волу а, царех цхьаццаболчара кхелехь дийцарца, Iедалан къайлахчу сервисашна болх беш ша хиларна царна дуьхьал питана а дина, уьш лийцарна бехке а волу.\nМухха делахь, и тайпа биографи йолчу стаго деш долу тоьшаллаш тидаме эца ца тикира процессан куьйгалла деш волу кхелахо Боьм Андреас. "Цо мел дуьйцург тешам болуш дац», - элира цо, цуьнга хеттамаш бинчул тIаьхьа.\nЦул совнаха, прокуратурано чIагIдарца, лийцинчара шантажца ахчанаш даьхна бохуш волу цхьа Iарбойн къомах Венера лор а ву иштта иллегале наркотикийн могIарера молхнаш яздарна а, дохкарна а бехке а вина, лаьцна. Цуо лийцинчарна дуьхьал деш долу тоьшаллаш а вуно шеконе хилар гайта хала ца хилира бехкебечийн адвокаташна.\nЦу кепара шеконечу тоьшаллашна тIехь кхоьллинчу бехкашца нах набахте бохка йиш яц бакъонийн пачхьалкхехь – иштта бух балийра кхелахочуо Боьмс ша вердикт йовзуьйтучу хенахь. Цо сацам бира лаьцна волу бархI нохчо царна дуьхьал теттинчу бехкех маьрша баха а, уьш дIахецийта а.\nБархIаннах цхьанна арахь баккха кхо бутт хан кхайкхира кхело, цуьнан петарахь лехамаш бечу хенахь Австрехь иллегале герз лоруш йолу кастет карор бахьана долуш.\nАьхка дуьйна талламаш баран набахтехь хиллачу бархI нохчочух виъ еари дийнахьехь маьрша нах санна цIаваха йиш хилира. Ткъа вукху веанна дуьхьал болийна болу цхьа кхин бехктакхаман гIуллакх дIадерзалца кхин дIа а набахтехь вита сацам бира прокуратурано.\nИ виъ бехку веш ву Венина гена йоцучу Корнойбург гIалахь цхьаьна пицца ечу ресторанан долахочуьнца барт а бина, и ресторан ягорна – страховкица цунах дала декхар долу 250 эзар евро долахочуьнца декъархьама.\n"Нохчийн мафи" цIе тиллинчу тобанна тIехь кхел йолаелла Венехь\nВенехь нохчашна тIехь йолийна кхел оьшур ю аьлла тешна бу адвокаташ\n"Тхайн цIийндай бехке боций дIакхайкхо лаьа туна!"\n"Iазапашна дуьхьалояран Комитето" ЕСПЧ-кхеле арз дина юристан Янгулбаевн нана лачкъорах\nНохчийн полицино федералан кхелахочун хIусамнана лачкъорах "ца теша" Кремль\nДепортаци ян хьийзочу нохчочун кхелехь дакъалацийтар тIедожийна Францин Amnesty International-о\nЮристан Янгулбаевн нана лачкъор тидамеэцар тIедожийна Оьрсийчоьнна Amnesty International организацино\nКолонехь даккха ворхI шо хан тоьхна дагестанхочунна терроризмна гIо латторна\nХиллачу федералан суьдхочун Янгулбаевн зуда бертаза дIайигна кадыровхоша Лахарчу Новгородера\nIАДАТАН материалаш экстремистийн лерина кхело


Фо-ФгӀене — Википеди\n48°39′01″ къ. ш. 3°56′15″ м. д.HGЯOL\nФо-ФгӀене (фр. Faux-Fresnay) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Планси-л’Аббеи, Салон (Об), Англуьзель-е-КугӀсель, КогӀгӀуа, КугӀсмен, ГугӀгансон, Сен-СатуьгӀнен (МагӀна), Таа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фо-ФгӀене&oldid=7844312»


Izgovorite riječ na Čečenski.\nSnimi izgovor кхетта кхетта\nSnimi izgovor лаьа лаьа\nSnimi izgovor кхетти шу? кхетти шу?\nSnimi izgovor кхоалг1а кхоалг1а\nSnimi izgovor шолг1а шолг1а\nSnimi izgovor москал москал\nSnimi izgovor йо1 йо1\nSnimi izgovor моссо моссо\nSnimi izgovor къоналла къоналла\nSnimi izgovor жималла жималла\nSnimi izgovor доьда доьда\nSnimi izgovor дерахь дерахь\nSnimi izgovor Миндар Миндар\nSnimi izgovor г1айба г1айба\nSnimi izgovor Портленд Портленд\nSnimi izgovor Симада Симада\nSnimi izgovor къонах къонах\nSnimi izgovor чкъура чкъура\nSnimi izgovor Израиль Израиль\nSnimi izgovor Исраил Исраил\nSnimi izgovor Бирмингем Бирмингем\nSnimi izgovor марке марке\nSnimi izgovor ДудагӀеран Мусан ЖовхӀар ДудагӀеран Мусан ЖовхӀар\nSnimi izgovor Лоьвенштайн Лоьвенштайн\nSnimi izgovor харцдерг харцдерг\nSnimi izgovor бакъдерг бакъдерг\nSnimi izgovor Планк Планк\nSnimi izgovor Людвиг Людвиг\nSnimi izgovor Эрнст Эрнст\nSnimi izgovor карл карл\nSnimi izgovor Макс Макс\nSnimi izgovor Макс Планк Макс Планк\nSnimi izgovor Исхьакъ Исхьакъ\nSnimi izgovor Исаак Исаак\nSnimi izgovor Исаак Ньютон Исаак Ньютон\nSnimi izgovor Кьяри Кьяри\nSnimi izgovor Рекклингхаузен Рекклингхаузен\nSnimi izgovor хӀорд хӀорд\nSnimi izgovor къаьхьа къаьхьа\nSnimi izgovor Давуд Давуд\nSnimi izgovor Сулайман Сулайман\nSnimi izgovor Гуандун Гуандун\nSnimi izgovor япон япон\nSnimi izgovor ХӀинди ХӀинди\nSnimi izgovor dik du dik du\nSnimi izgovor бостон бостон\nSnimi izgovor оьрсий оьрсий\nSnimi izgovor гален гален


Визерн — Википеди\n▼3272 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВизегӀн (фр. Wizernes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Лонгнесс, Бландек, Аллин, Ельфо , Виск. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Визерн&oldid=7492634»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 15 январь, 06:10.


"Къаппа-къуппа". Зударшна гIортор яран проект йолийна Къилбаседа ХIирийчохь\n"Къаппа-къуппа" проектан декъашхо ю тегархо Ирина\nХIокху материалан автор ю Любимова Маргарита\n"Къаппа-къуппа" цIе йолу керла социалан проект гучуяьлла Къилбаседа ХIирийчохь. Нохчийн матте яьккхича цуьнан цIе ю "бежаӀуьнан баппа" (одуванчик). Болх ца карош болчу зударшна гIо дан кеп карийна шина йоIана Кусова Фатимина а, Агкацева Тамарина а. Церах цхьанца, Фатимица, къамел дира Кавказ.Реалиин корреспонденто.\n- Фатима, маца а, муха а кхоллаелира шу шиннан цу проектах лаьцна ойла?\n- Ас а, Тамарас а тидам бира, меттигерчу туьканашкахь а, базаршкахь а цхьацца экологин сурсаташ тоьаш цахиларна. Ша аьлча, карарчу хенахь моде бевлла бу дIаяханчу хенан аксессуар хилла туькана воьдуш лелош хилла "авоська" олуш хиллачу тайпана тоьрмигаш а.\nУьш тега оха юкъаозийра болх ца карош болу зударий. ХIинца тхоьца тегархочун болх беш ю дуккха а бераш долу нана а, заьIапхо йолу йоI а, хан тӀехтилла зуда а. Царна аьхна хета иштта болх. Тхайн план кхочушъян дуьйладелла тхо 2 бутт хьалха. Тхан проект къона ю.\n- "Къаппа-къуппа" хIунда аьлла аш цунах?\n- Тхан лаам бара тхой дехачу меттигаца йоьзна цIе тилла. Дуьненан бренд схьа а эцна, цунна тIетуьйхира оха къоман чулацам. Ас тидам бира хIирийн маттахь "ф" а, "ае" а элпаш вовшахтесча хаза сурт хIуттуш хиларна. И элпаш юкъахь долу дешнаш тIехь а долуш тоьрмигаш тийгира оха. Цара дика дог-ойла кхоллара. "Къаппа-къуппа" хIунда хаьржина хоьттий ахь? "БежаӀуьнан баппа" бозуш бу тхуна массо а стаг ирсе волчу машарца.\n- Маса зудчун болх белла аш? Уьш мичахь карийра шуна?\n- Цкъачунна болх беш 4 зуда ю. Оха гIо дийхира уьш лохуш "Хьан идей, тхан кхочушдар" цIе йолчу заьIапхошна гIо дечу проекте.\n- ХIун мах бу шун тоьрмигийн? Муьлш бу уьш оьцурш?\n- Оха 100 сов тоьрмиг боьхкина. Эцархой бу коьртачу декъана гIеметтахIоьттина зударий. Наггахь божарша а оьцу уьш совгIат дар Iалашонца. Маситта тоьрмиг эцнарш бу, тхан проектана гIортор яран Iалашонца. ТIаьххьара оха дина тоьрмигаш ду, хIирийн маттахь тIехь йоза а долуш. Уьш хазахета къоман культура дукха езачу нахана.\nТоьрмиган мах бу 300 сом. Бухку оха уьш "Инстаграмехула". Цул сов, меттигерчу дизайнеран гайтман чоьнехь а ду уьш охьадехкина. Цхьацца туьканаш а ю тхан тоьрмигаш дохка лууш, оха хIоттийначу мехах. ЧIогIа хазахета тхуна меттигерчу блогерша тхан проектах лаьцна дийцарна.\n- Ткъа хIунда оьшуш ю шу шинна и проект?\n- Мукъа хан дIаяхьаран дика кеп ю иза. Оьшуш долу хIума деш ю-кх со олий, дагна там хуьлу. ХIума тега хууш нах бу, амма шаьш тегнарг йохка аьтто ца болу церан. Ткъа болуш бу лаккхара дикалла йолу меттигера сурсаташ эца лаам болу нах. Оха аьтто бо церан лаам кхочуш бан.


Мольян — Википеди\n49°39′59″ къ. ш. 1°48′35″ м. д.HGЯOL\nМольян (фр. Moliens) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу ГӀомескам, БлагӀжи, БгӀокье (Уаза), Монсо-л'Аббе, Сент-АгӀну (Уаза), Сен-Тибо (Уаза), СагӀкуь, АбанкугӀ (Уаза).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мольян&oldid=7821672»


Переведенные слова и фразы - страница 2 - Govzalla\nПереведенные слова и фразы. Страница 2\nсхьахьовзо\t (по направлению к говорящему) 1) вывернуть, отвинтить, открутить; винт схьахьовзо вывернуть винт; 2) повернуть кого-что-л.; говр схьахьовзо повернуть лошадь\_r\_n\nсхьахьийзо\t (по направлению к говорящему) 1) вывертывать, винт схьахьийзо вывертывать винт; 2) поворачивать кого-что-л\_r\_n\nсхьадан\t (по направлению к говорящему) 1) действовать, сделать, делать; 2) построить, строить; соорудить, сооружать\_r\_n\nсхьахьажо\t (по направлению к говорящему) 1) послать, направить; 2) заставить посмотреть, взглянуть\_r\_n\nсхьахьежо\t (по направлению к говорящему) 1) посылать, направлять; 2) заставить смотреть, глядеть\_r\_n\nсхьахеца\t (по направлению к позорящему) 1) отпустить, освободить; 2) отпрячь\_r\_n\nд1ата1а\t (по направлению от говорящего) 1) опереться на кого-что-л., прислониться к чему-л. пенах д1ата1а прислониться к стене; г1ожа т1е д1ата1а опереться на трость; 2) потесниться\_r\_n\nРСДРП\t (Российски социал - демократически белхалойн парти) ист. РСДРП (Российская социал-демократическая рабочая партия)\_r\_n\nнего\t (с предлогами) 1) род. п. от он и оно: без ~ и (им. п.) воцуш; я был у ~ - со и волчохь вара; у ~ много книг - цуьнан (род. п.) дукха книшкаш ю; я взял у ~ эту книжку - аса цуьнгара (местн.-исх. п.) схьаэцна х1ара книшка; слухи исходят от ~ - хабарш цуьнгара хезаш ду; с ~ нечего взять - цуьнгара даккха х1ума дац; из ~ специалиста не выйдет - цунах (вещ. п.)говзанча хир вац; из-за ~ - иза бахьана долуш; около ~ - цунна (дат. п.) юххехь; после ~ - цул (сравнит. п.) т1аьхьа 2) вин. п. от он и оно: на ~ нельзя положиться - цунах тешна 1ан мегар дац\_r\_n\nних\t (с предлогами) 1) род. п. от они: без ~ - уьш (им. п.) боцуш; с ~ а) (начать) царна (дат. п.) т1ера; б)(причитаться) цаьргара (местн.-исх. п.); из-за ~ - уьш бахьана долуш; до ~ а) (раньше) царал (сравн. п.) хьалха; б) (доехать) царна т1е кхаччалц; для ~ - царна; от ~ - цаьргара; у ~ - цаьргахь (местн. п.); у ~ свой секреты - церан (род. п.) шайн къайленаш ю 2) вин. п. от они: на ~ а) (против) царна дуьхьал; б) (сверх) царна т1ехула; про ~ - царах (вещ. п.) лаьцна; за ~ - церан дуьхьа 3) предл. п. от они: о ~ - царах лаьцна, церан хьокъехь\_r\_n\nним\t (с предлогами) 1. тв. п. от он и оно: с ~ - цуьнца (тв. п.); за ~ - цунна (дат. п.) т1аьхьа; за ~ водится такая привычка - иштта амал шех (вещ. п.) йоллуш ву и; над ~ - цунна (дат. п.) т1ехула; перед ~ - цунна хьалха; под ~ - цунна к1ел 2. дат. п. от они: я ходил к ним - со вахара цаьрга (местн. п.)\_r\_n\nнему\t (с предлогами) дат. п. от он и оно; к ~ - цуьнга\_r\_n\nнём\t (с предлогами) предл. п. от он и оно; я о ~ не думаю - со цуьнан (род. п.) ойла еш вац; я сказал при ~ - ас иза (им. п.) а волуш элира\_r\_n\nнеё\t (с предлогами) род. и вин. п. от она; см. него\_r\_n\nнею\t (с предлогами) тв. п. от она; см. ним\_r\_n\nними\t (с предлогами) тв. п. от они: за ~ - царна (дат. п.) т1аьхьа; над ~ - царна т1ехула; перед ~ - царна хьалха; под ~ - царна к1ел; с ~ - цаьрца (тв. п.) цхьаьна\_r\_n\nТАСС\t (Советски Союзан Телеграфин Агентство) ТАСС (Телеграфное агентство Советского Союза)\_r\_n\nКПСС\t (Советски Союэан Коммунистически парти) КПСС (Коммунистическая партия Советского Союза)\_r\_n\nатлас\t (сорт шелковой ткани)\_r\_n\nЦК\t (Центральни Комитет) ЦК (Центральный Комитет)\_r\_n\nСтраница 2 из 3197


NGC 5281 — Википеди\nNGC 5281, C 1343-626, [KPS2012] MWSC 2161\n−3,39 ± 4,07 миллиарксекунд в год, −6,31 ± 4,28 миллиарксекунд в год\n−15,9 ± 13,1 километр в секунду\n−62° 55′ 0″\nNGC 5281 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 5281: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 5281.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_5281&oldid=5059958»


департамент жкх вологда в Череповце\nИщете департамент жкх вологда в Череповце?\nИщете департамент жкх вологда?\nдепартамент жкх вологда\nдепартамент жкх вологда на карте Череповца


Ковалев ушел в «Оттаву». Звездный ветеран, которого ждали в КХЛ, переедет в столицу Канады - Советский спорт\nХоккей07 июля 2009 22:18Автор: Богуславский Геннадий\nКовалев ушел в «Оттаву». Звездный ветеран, которого ждали в КХЛ, переедет в столицу Канады\n#хк оттава сенаторз#хк монреаль канадиенс#ковалев алексей#нхл


Николай Рерих. Семь Великих Тайн Космоса (Аудиокнига) скачать бесплатно без регистрации\nРазмер: 491,3 Мб\nСкачать: Николай Рерих. Семь Великих Тайн Космоса (Аудиокнига)\nПохожие книги на Николай Рерих. Семь Великих Тайн Космоса (Аудиокнига)\nДомашний ПК #12 (декабрь/2011)\nЮ. Свияш. Как легко и быстро испортить жизнь себе и другим (Аудиокнига)\nPravoHolding.ru » Электронные книги » Николай Рерих. Семь Великих Тайн Космоса (Аудиокнига)


Те-су-Водмон — Википеди\n48°24′16″ къ. ш. 6°03′34″ м. д.HGЯOL\n▲17 стаг (2019 шеран 1 январь)\nТе-су-Водмон (фр. They-sous-Vaudemont, фр. They) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу ДоммагӀи-Ельмон, Гуьнье, Пуьльне, Саксон-Сьйон, Водемон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Те-су-Водмон&oldid=7846241»


Буьсси (Уаза) — Википеди\nБуьсси (фр. Bussy (Oise)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Уаза.\nДозанашца йу БогӀен-ле-Нуайон, Кампань (Уаза), Катиньи, КгӀизоль, ФгӀетуа-ле-Шато, ЖанвгӀи (Уаза), МуьигӀанкугӀ, СегӀмез (Уаза).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Буьсси_(Уаза)&oldid=7817505»


Патриарший Большой переулок, д. 3, стр. 1


Ле-ЛагӀдегӀе — Википеди\nЛе-ЛагӀдегӀе (фр. Le Larderet) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Шапуа, Ле-Лате, Ле-Нан, Ве-ан-Монтань.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-ЛагӀдегӀе&oldid=7813838»


ТIом цкъа а ца хилла декъашца беш ...\nПутин а, Нохчийчохь байинчу Псковерчу десантникийн гергарнаш а, 2013-чу шеран, зазадоккху беттан 1-гIа де\nНохчийн тIемалойн декъий къайладоху, ткъа Нохчийчохь байинчу Оьрсийчоьнан эскархошна жIараш хIиттадо\n2000-чу шеран зазадоккху-беттан 1-чу дийнахь нохчийн тIемалошна а, Оьрсийчохь тоьллачу Псковера десантникашна а юкъахь хиллачу тIематасадаларехь вийра 84 десантник. Байинчех 13 эпсар вара. Нохчийчохь хиллачу шина тIамах уггар дийцаре даьккхина тIематасадалар хилла дIахIоьттина Улус-Кертехь хилларг. Масех шо хьалха цигахь хиллачу тIематасадаларх дуьйцучу а яьржира Оьрсийчоь мел ю. Цу киночохь далошца терахьашца, 2 эсов нохчийн тIемлойх десантникаша бIеннаш байира. Оццул дукха байина нохчийн тIемалой а болуш, цигахь нохчочун цхьа а дакъ ца карийра тIематасадалар чекхдаьллча цига кхаьчча оьрсийн эскархошна. Кхечу кепара туду цигахь хилларг нохчийн тIемалоша. Цара дийцарехь, хиллачу тIамехь дакъалаьцначех 100 бен нохчо вацара, ткъа церан, шайлахь дарраш хиллехь а, каелира 84 тоьллачу десантникийн дивизера бIахо вен.\nТидарш тайп-тайпа делахь а, тахана десантникашна лерина шатайпа хIоллам хIоттийна Нохчийчохь: уьш байинчу гу тIехь масех метр лекха йоккха жIара. Иза дIахIотточу барамана цига веанера Кадыров Рамзан, кхайкхнера байинчу десантникийн гергарнаш а, Псковера губернатор а.\nЭгначу Псковерчу десантхошна жIар хIоттийна Нохчийчохь\nНохчашлахь и жIар хIоттор реза боцуш тIеоьцийла хуушшехь, хIунда хIоттабо и жIар, аьлла хаттар кхоллало хьеннан а. Нохчийн дог-ойла а евзаш, Нохчийчохь кхин цхьаъ жIар хIотторх хаьттира ас Оьрсийчоьнан гоьваьллачу журналисте Шевченко Максиме. Максим Оьрсийчоьнан бахархойн юкъаралла кхиорехула а, адамийн бакъонашкахула президентан гонера кхеташонан декъашхо а ву.\nЖIар хIоттор питан даржо санна хетий хьуна , ма-дарра аьлча бусалбачу регионехь хIоттош ма-буй иза, динан низамашца ехаш пачхьалкх а ма яций Оьрсийчоь.\n"Суна и питана ду аьлла ца хета, хIунда аьлча, беллачу салташна хIоттийна хIоллам питана хуьлийла дац. Масала, питане дац немцойн салтийн кешнашна хIиттийна жIарш Псковерчу а, Ленинградерчу а кIошташкахь. Цигахь немцошца бина барт а болуш, хIиттийна уьш. Беллачех вон хIума ца олу, цундела кхелхинчу салтийн, я цигахь тIом бинчеран шайн кхоллам бу.\nТкъа вайх, дийна долчух аьлча, Нохчийчохь бусалбачу дино буьзинчу барамехь дIагайтина ша цигахь коьрта дин дуйла. Цунах кхета цигахь хаза хиларал сов инзаре исбаьхьачу маьждигех бIаьрг тоьхча. Суна хазаллица цаьрга кхочуш цхьанна а со хиллачу дуккхачу бусалбачу пачхьалкхехь маьждиг ца гина. Цундела, суна хIуьттаре ю аьлла ца хета и. Со шек ву нохчаша и бахьанехь вас йийр ю аьлла, байинчу а, кхелхинчу нехан кешнаш бахьанехь. Ткъа дийначаьрца къамелаш дан деза юкъарчу дахаран гIуллакхех, и тайпа къамелаш динца доьзна символашна гонах ца деш. Массаьрга шаьш лело дин леладайта, беллачул тIехь царна Дала кхел йийр ю, къастор ду харц, бакъ мила ву. Цхьаболчарна, партин декъехь хиларна ян тарло; вуккхарна, цо дина диканна а, вонна а ян мега. Цундела суна ца хета вайн цу тIе тидам бахийта беза аьлла. Суна ца хета таханлерчу Нохчийчуьрчу бахархойн доккхачу декъано иза халахетарца тIеоьцур ду аьлла."\nНохчийчохь тIаьхаьрчу 25 шарахь хиллачу шина тIамехь Оьрсийчуьрчу эскарша байина инзаре дукха маьрша нах. Таханна а доьза байина эзаршкахь нохчий бу цIерчара лоьхуш а, уьш цIа бахкаре сатуьйсуш а. Оьрсийчоьнан эскарша лелийна къизаллаш, цара зачистакаш боху барамаш дIабахьар а ша санна дика дагадогIу масех шо даьлча а нохчийн къоманна. Амма бакъ ву Шевченко: таханлерачу Нохчийчоьно, массарна девзачу бахьанашца, халахетарца тIеоьцур дац Нохчийчохь байинчу десантникийн хьурматанна жIара хIоттор, амма бакъ ду кхана хин долчух ала хIуттур вац цхьа а.\nНохчийн ламасташкахь а дац байинчу нехан декъий а, церан кешнаш а, хIолламаш а сийсаздар: ца бо нохчаша беллачаьрца тIом. Амма иза олийла дац Оьрсийчоьнан куьйгаллех: таханна а нохчийн президент хиллачу Масхадов Асланан а, кхечу тIамехь байинчу нохчийн къоман тIемалойн а декъий гергачарна цара дIа ца ло хьакъдолчу кепехь дуьнене уьш дерзадайтархьама. Цу аккхачу ламастана муьтахь долчу Оьрсийчоьнан Iедало омра дина кхелхина Улус-Кертахь байина Псковера десантникаш а, ткъа царна а, кхечу Оьрсийчоьнан эскарийн дакъошна а дуьхьал летта эгначу, нохчийн тIемлойн декъешна дуьхьал тIом беш ю таханлера Оьрсийчоь.


ДогӀсо — Википеди\n48°25′22″ къ. ш. 0°48′03″ м. д.HGЯOL\n▼386 стаг (2013)\nДогӀсо (фр. Dorceau) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Сен-ЖегӀмен-де-ГгӀуа, БгӀетонсель, Мутье-о-ПегӀш, Rémalard en Perche[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДогӀсо&oldid=7829038»


Нохчийчоь -- Терк, 2016\nКарара шо Оьрсийчохь дIакхайкхийна ду "Экологин шо" аьлла цIе а тоьхна. Iедалан массо а тIегIанехь терго ян езаш хилар тIедожийна цу гIуллакхна. Горга стоьлаш а, конференцеш а, кхеташонаш а лерина ю шо чекхадалале экологи йийцаре а еш дIаяхьа.\nКъилбаседа Кавказан Iаламца хьал, шо шаре мел долу телхаш схьадогIуш ду, бохуш говзанчаша дуьйцу дукха хан ю. Къаьстина Нохчийчохь хишца дерг чолхе хилар ду бохуш дIахьедарш до эколога Головко Александра. Цо Маршо радиога дийцира, цуьнан бахьнех а, хила тарлучу тIаьхьалонех а.\nГоловко: «Къилбаседа Кавказехь а, Нохчийчохь а и хьал бохаман герга дахана ду. Доьзна ду иза цхьа хан хьалха мехкадаьтта даккха долорца. Мехкдаьтта схьадаьккхича кхоллаелла есалла хьалаюьзна лаьтта бухара хиш. Цундела Къилбаседа Кавказера хиш дукълуш ду. Цунна бахьан ду, лаьтта бухара хиш уьш дузуш ца хилар. Цул сов, шалаьмнаш а дешаш ду. Иштта, хин йистошкара дитташ хокхуш хилар а ду цхьа бахьана. Ша дерриг адамо беш болу Iаткъам бу иза».\nТахана Къилбаседа Кавказера мехкаш, къаьстина Нохчийчоь а, ГIалгIайчоь а, Дагестан а цхьацца цамгарш дебарца хьалхарчу метигашкахь ю. ЦIе ца йоккхучу цамгарца Нохчийчоь къаьстина ю. Дукхачу декъан цунна бехке дерг махкахь долу Iалам а, тIамо бехдина хиш а ду, аьлла хета шена элира эколога Головко Александра.\nГоловко: «Дицдан ца деза Нохчийчоьно ши тIом лайна хилар. Лаьттах дIовш дIадоьлла. Иштта мехкадаьттан чкъор а ду бехке. Цундела махкахь мел долу хи даьржина а, мокха басахь а ду. Цу чуьра микроэлементаш а, туьха а дIадолу. Ткъа, иза молу нах цомгуш лаьтта. Могашалла йоьзна ма ю ахь молучу хих. Цундела катоьхна метта дало деза мел долу хиш. Иштта хинайистошкахь дитташ а ден деза. Цара IиндагI латтадо хинна, тIаккха иза хIаваъехь дIаса ца даьржа. Дитташ а, хи а ши доттагI ду. Цара вовшна гIортор йийр ю. Вай Iаламан низамаш оцу Iаламца дIа ца нисдахь, цхьа а хийцамаш хир бац. Мелхо а вон хир ду. Халахеташ далахь а, вайн бIаьргашна хьалхахь кхоллалуш ду хIара сурт».\nХи ша охьадогIучу хенахь, нийса аренгахь а хьийза а хьийзаш хуьлу. Иза Iаламан низам ду. Оцу хьовзаро хи дийна а, пайдехь а латтадо, аьлла хета Головко Александран. Соьлж-ГIалахь, масала керла резиденци еш Соьлж-хинан харш тай тоьхча санна нисдина дIахIоттийна. Иза аьттехь дан мегар дацара, боху эколога Головко Александра. Иштта цо дарба а дуьйцу, телхина а, дукълуш долу хиш дендан.\nГоловко: «Хинан меандраш шаьш ма хиллара йита еза. Меандр-иза хин харш ду. Дукхачу хинан харш ша текхарган дегI санна хьевзина хуьлу. Хи сиха ца доьду, цундела иза тIех а ца долу. Дан дезарг- хиш тIехь тIулгех хилакъоргаш ю. Хиш дукхачу хьолехь кIорга дац. Цундела аьхкан заманахь уьш буха кхаччалц дохло. Ткъа 15 градусал дохделча саззаца даьржа иза. Кхечу дашца аьлча-цомгуш хуьлу. Хинан йохаллехь хилакъоргийн цхьа каскад йича бухара иза шийла лаьттар ду. Иштта, хьаьар а ду, кислородах дузур а ду. Кхечу дашца аьлча-хиш денлур ду. ХIинца чIогIа гIийла ду уьш. И болх бу царна тIехь наха бан безаш. Цигахь харж ян езаш хIума дац, нехан лаам хилчхьана. ТIаккхий бен хиш ларлур дац, тIаьхьа тIедогIучу чкъуран».\nШа буьйцу болх Iедалера дукха ахча оьшуш а бац. Нехан ницкъаца а далур ду иза, боху Головко Александро. Нагахь санна кху шина шарахь иза ца бахь, кхераме зил хадийна лара мегар ду боху хинан говзанчас.\nГоловко: «Коьртаниг: массарна а лууш ду хи лардан а, шайн берашна хIара оазис йисийта а. Амма цкъачунна-м республика хинйолчу гIум-аренах тарлуш ю. Дагестанехь гиний шуна? Таркхойн хIордан уллехь ю иза, хиш а кIезгаделла-ахгIум-аре санна ю. Цундела вайн кхин хан яц. И болх кху аьхка боло безаш бу. Кху шарахьий, тIедогIучу шарахьий вай и болх бола ца бахь, кхана тIаьхьа хира ду. ТIаккха вай миллиардаш чудеттахь а, Iаламан ницкъаца къовсадаларх аьтто бер бац. Iаламца барт бан беза, цо бохучунна тIехь. Вай ду цуьнах доьзна. Вайн ма-хуьллу дуьххьара и зен. Кхин цхьа хIума а ду билгалдаккха дезаш: Соьлж-ГIалахь дитташ дара. ТIом балале иза уггаре а «баьццара» гIала яра. ХIинца йолчу бетоно а, еса майданаша а экологи хIаллакйо. Кхузара цамгарш а ю. Вайна хууш ма ду, адамийн могашалла йоьзна ю, иза вехачу хьолах».\nКарарчу шарахь экологин гIуллакхан аьлла ерриге а пачхалкхехь дайа лерина ду 238 миллиард ахча. МеттахIотталур дуй цунах хIаллакдина Iалам, ала хIуттуш дукха нах бац.


Маньи-Лорм — Википеди\n47°17′58″ къ. ш. 3°45′16″ м. д.HGЯOL\nМаньи-Лорм (фр. Magny-Lormes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ньевр. Дозанашца йу Антьян, Сервон (Ньевр), Корбиньи, Лорм, Пук-Лорм. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Маньи-Лорм&oldid=5171074»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 16:15.


Онлайнехь а, WhatsApp-хь а тIаьххьара бIаьргтохар. Муха дIабухку коронавирусан эпидемин заманахь белларш\nОфициалан зерашца, Оьрсийчохь коронавирусах леш болу нах цхьана проценте кхочуш а бац, делахь а нах дIабухкучу бюрон болх алсамбаьлла, бохуш яздо "Настоящее Время" телеканало.\n"ХIара хьожайогIу коронавирус йолаелчхьана, тхан компанехь дукха нах балхара шаьш дIабевлла, - дуьйцу Москвахь а, регионашкахь а ритуалан хьелаш кхачочу "Журавли" компанин директоро Болтунов Ильяс". - Шаьш дIабевлла балхара, кхузахь шайх Iитталундерг а хууш. Доцца аьлча, кхерабеллера уьш".\nБолтуновс дийцарехь, ритуалан бюрон а, моргийн а белхахоша лардан дезаш ду "Роспотребнадзоро" тIедиллинарг: дакъа чохь долу яьшка къевлина латтор, декъий дIасахьочу заманчохь лерринчу галешчохь хилийтар.\nЦу тайпачу галешчохь дIабухкуш хилла, масала, холера я Эболан цамгарх кхелхинарш. Цундела Болтуновн белхалошна беллачийн декъий гуш а дац.\nБакъду, Подмосковьен гIаланашкахь хьал коьртера дуьйнна хийцадала тарло. "Цхьаццанхьа ледара ду гIуллакхаш, - латкъам бо Болтунов Ильяс. - ХIунда аьлча, хIа, дIавига шайн велларг олу. Цуьнца болх муха бийр бу? Ма-дарра аьлча, хаос ма ю иза".\nОхан-беттан юьххьехь Санкт-Петербургехь низам арахийцира коьртачу санитаран лоьро: COVID-19 вирусах белларш цинкан яьшканашна чохь бен дIабохка мегар дац аьлла. Иштта кхин цхьа альтернатива а яра - декъий дагор.\n"Нагахь санна, веллачух ун дала кхерам белахь а, иза кхелхина ши сахьт даллалц бен лаьтташ бац и кхерам, - дуьйцу медицинан Iилманийн докторо, профессоро Власов Василийс. - Шен веллачу гергарчух тIаьххьара бIаьргтоха а, цунах къаста а шолгIачу дийнахь бен гуллуш Iедал дац. Ткъа иштта нисделча цунах ун долийла яц".\nЛоьраша беллачух кхерар ца хьоьху, мелхо а дийначух ларло боху цара. Хууш ма хиллара, веллачуьнца Iодика ян тIегулло цуьнан гергара а, бевза-беза а нах. "Роспотребнадзоро" доьхкуш дац цига кадамбан вахар, амма гIо аьлла, магош дац.\nПандемин заманчохь кадамбарна альтернатива ю - тезет онлайнехь гайтар. Карарчу хенахь Оьрсийчохь леладаьлла ишта хьал.\n"Бахархошна хьелаш латтон муьлхха сфера а, хуьлийла иза йохка-эцар а, уьш декхаре бу кху хийцалучу заманчохь стенна а кийча хила. ХIокху хьелашкахь цхьа контакт ю хиланза ца йолуш - документаш дIасадалар", - боху "Честный агент" цIе йолчу Москварчу ритуалан хьаштийн бюро кхиорехь директор волчу Сосновый Павела.\nВиртуалехь веллачьунца Iодикаяр муха хуьлу аьлча: цхьана крематорин чохь камераш ю хIиттийна, дистанцехь гергарчарна хьовса аьтто беш.\nДIакъевлина видеотрансляци ю дIахьош ритуалан агенталлан сайта тIехь.\nТкъа оцу хIусамчохь дакъалоцу нах вовшах къастош царна юкъахь хьекхна сизаш ду.\nМоскван зеделлачух пайдаэца буьйлабелла кхечу регионашкахь а цхьана. Масала, йоьдучу эфирехь хIоттош ду веллачунна тезет Башкирехь а.\n"Таханалерачу дийнахь уггар а гоьяьлла зIе WhatsApp-н мессенджер ю. Иза массеран а йолуш ю. Тезета баха йиш йоцуш бисинарш вовшахтуху цхьана группехь, тIаккха клиентан дехаре хьаьжжина, гойту", - бохуш, дуьйцу "УфаРитуал"агенталлан куьйгалхочо Рублева Галинас.\nЦу тайпа хьашташ карантин юхаяьккхинчул тIаьхьа а бахархошна кхачон дагахь ю Рублева Галинин агенталла.


Гоннеем — Википеди\n50°33′42″ къ. ш. 2°34′26″ м. д.HGЯOL\n15,31 квадратан километр\n▼2508 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГоннеем (фр. Gonnehem) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ГӀобек, Шок (Па-де-Кале), Лие, Мон-БегӀнаншон, Обленгем, Ванден-ле-Бетуьн, Аллуань, Буьн, Енж.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Гоннеем&oldid=7824089»


Каст (Финистер) — Википеди\n48°09′26″ къ. ш. 4°08′20″ м. д.HGЯOL\n37,66 квадратан километр\nКаст (фр. Cast) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бретань регионехь. Коммунан департамент — Финистер. Дозанашца йу Бриек, Шатолен, Ландреварзек, Лоте, Плоеван, Пломодирн, Плоневе-Порзе, Кеменеван, Сен-Кули. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Каст_(Финистер)&oldid=5163315»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 06:44.


Монтанья-ле-ГӀекондуьи — Википеди\n46°27′30″ къ. ш. 5°23′08″ м. д.HGЯOL\nМонтанья-ле-ГӀекондуьи (фр. Montagna-le-Reconduit) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Шампанья (Сона а, ЛуагӀа а), Андело-МогӀваль, Л'Обепен, Балано, Туасси, ВегӀя, Жуд, Les Trois-Châteaux[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтанья-ле-ГӀекондуьи&oldid=7822912»


Сен-Луьмье-ан-Шампань — Википеди\n48°47′43″ къ. ш. 4°37′38″ м. д.HGЯOL\nСен-Луьмье-ан-Шампань (фр. Saint-Lumier-en-Champagne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Бассуье, КувгӀо, Лисс-ан-Шампань, Сент-Аман-суьгӀ-Фион, Сен-Кантен-ле-ВегӀже, Суланж (МагӀна).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Луьмье-ан-Шампань&oldid=7838518»


Imran Usmanov, Chechen Singer\nУсманов Iимранан дахаран философи\nМуьлха хьайн йиш ю хьуна уггаре а хьомениг аьлла хаьттича, наха къобал йийриг ю, аьлла жоп делира Усманов Iимрана.\nЦуьнан хIусамехь хилира тхойшинан хIара къамел. Шен кхоллараллан некъ болабаларх лаьцна долийра цо шен къамел.\nУсманов: «Жима волчу хенахь дуьйна хIара некъ билгал баьккхинера ас сайна. Тхан дас эцнера пластинка, «Ах сахьт Парижехь» аьлла цIе а йолуш. Цу тIехь композитор, илланча, байтанча аьлла вуьйцуш вара цхьа стаг. Со а хир ву иштта аьлла дагалецира ас. Амма и Iалашо ахьа лацарх ца тоьу, хьуна Дала и похIма делла дацахь».\n«Малика» олу йиш Усманов Iимрана ша школехь доьшуш волуш яьккхина. ХIинца иза кхечу мехкашкахь а, кхучу меттанашкахь а декаш ду. «Дагмара» йиш кхоллар а ша тайпа хилира шен бохуш дийцира цо.\nУсманов: «Школехь доьшуш волуш язйира ас «Малика» цIе йолу йиш. Суна хазахетара и цIе. ЙоIана язйинера ас иза. Со училищехь доьшуш волуш язйира ас «Дагмара». ХIетахь яцара вайн цIахь дIаолуш кхаа декъах лаьтта эшарш. Со радио иза дIаязъян вахча, хIара хIун ю, кхо эшар ма ю ахь еанарг аьлла, дIа а ца язйира сан иза. Амма хан яьлча наха тIеийцира иза».\nТIаьхьарчу масийтта шарахь, эвсараллийца кхоллараллехь къахьоьгуш ву Усманов Iимран. Тахана, кар-кара а оьцуш, дIаолу цуьнан «Зама», «Кхоьру со» кхин долу а иллеш. Дагахкхеташ дешнаш а, мукъамаш а бу церан.\nУсманов Iимран а, кхиболу нохчийн халкъан иллиалархой а доккхачу декъана Ножай-юртара схьабевла бу. ХIун бахьанаш го хьуна иштта коллараллан похIма долуш шу хилар, аьлла деллачу хаттарна иштта жоп делира цо.\nУсманов: «Ножай-юртахь бан дIоггара дукха белхаш бац, къола дан меттиг а яц. Ножай-юрт ша цхьа хаза, беркате меттиг ю. Нах вовшашца мерза, бертахь бу. Цхьайолчу меттигашкахь дош ца хета иллиалархо. ДIавала, прокурор гIо олу. Ножай-юртахь илли олуш велахь, хьо говзанча хиларх кхета».\nАвторан эшарш нахана юкъахь яьржина хилар боккха кхиам лору. Амма кхечу йишлакхархоша, хатта а ца хоттуш, уьш дIааьлча, мел ца дийцахь а, халонга долу иза. Авторан бакъонаш ларйеш ца хиларх лаьцна ша дийца а ца дуьйцу, элира Усманов Iимрана.\nУсманов: «Суна гIеххьа новкъа хета, хатта а ца хоттуш, сайн илли дIааьлча. Хьоьгара пурба а доцуш, хьан доьзалхо вацо вигар санна хета суна иза. Авторан бакъонашца долу гIуллакх ледар ду вайн».\nТIедогIучу керлачу шарца Усманов Iимрана декъал бира радиоладогIархой. Шен амалехь кIеда, довха дешнаш элира цо.\nУсманов: «ТIедогIучу керлачу шарца вайн халкъ а, радиоладогIархой а декъал бан лаьа суна. ДIадаханчу шарахь дуккха а вонаш гира вайна. Адам дика хьега кхоьллина ду. Во хьега кхоьллина дац. И вонаш а ца гуш, бертахь, вовшийн сий а деш, беркатехь дахар хуьлда вайн!».


Соьлж-ГIалахь йоI йийна да кхеле озийна\nОхан-бутт 03, 2015\nСоьлж-ГIалахь кхел йолийна шен йоIа доьзал оьзда цалеларца юьхьIаьржа хIоттийна аьлла ерна бехкевечу Даурбеков Султанна тIехь. Лурчаха Iай яйра Даурбекова Зарина. Иза лохуш бу гергарнаш аьлла бара хIетахь зорбанехь баьржина хаамаш. ТIахьо таллам болийначу Iедало иза ерна бехкевира цуьнан да. Ши эзар кхойттолг1ачу шарахь Старопромыслан кIоштахь, есачу метте а йигина, садукъдеш ен а йийна, тIе нехаш хьакхна, къайлаяьккхина иза, боху талламчаша.\nТкъа ах шо даьлча Даурбеков Султан ша веъна полице, зуламдарна къерахуьлуш. 8 стаг левина цкъачунна кхело, цара тоьшалла дина, Даурбеков Султан оьзда а, гIиллакхе а стаг ву, ткъа цуьнан йоI йоьхна лелара нохчийн гIиллакхех, ца лардора доьзалан сий, аьлла. Амма хууш ду, низамехь оцу хьоло зуламан йозалла яйъеш йоцийла – лаккхара хан тухур ю дена, цо зулам дина хилар тIечIагIлахь.\nДийнахь-буса 4 стаг велла коронавирусах Къилбаседа Кавказехь, цомгуш хилла кхин а 402\nУьнна дуьхьалоечу Оперативан штабан хаамца, велларш бу: Дагестанера 2 стаг, Краснодар-махкара, Ставропол-махкара – цхьацца. Пандеми йолаелчхьана схьа Къилбаседа Кавказехь уьнах велла 814 вахархо.\n42102 стаг ву, официалан хамашца, Къилбаседа Кавказехь пандемин берриг муьрехь цомгуш хилларг. Опреативан штабо бахарехь, Оьрсийчохь цамгар шайца билгалъевлларш бу 681 251 стаг.\nОьрсийчохь дийнахь-буса коронавирусах цомгуш хилла 6736 стаг. Цул хьалхарчу дийнахь Оьрсийчоьнан уьнна дуьхьалоечу Оперативан штабо гайтинчу терахьал лакхара ду и терахь. Велла тIаьххьарчу дийнахь-буса уьнах 134 стаг, товелла 3 эзар сов.\nПандеми яьржичхьана схьа Оьрсийчохь цомгуш хилларг ву 680 сов вахархо, товелла царех 450 сов стаг, кхелхина 10 эзар сов.\nХопкинсан университетан информацица, Оьрсийчоь, хьалха а санна, кхоалгIачу меттехь ю коронавирус яржарца. Амма оцу метте кхаьчна хила тарлуш ю кIиранденна ХIиндойчоь.\nНах байъа бина барт Iорабаьллачул тIаьхьа. ХIун ду хууш Венехь вийначу блогерах, Кадыровн критиках лаьцна?


Яйца: купить новые и бу яйца недорого на RIA.com\nЯйце харчове-лоток 20шт. -30гр.\nПерепелинные яйца (1)