Авторханов Iабдурахьмана Маршо Радиохь дина къамелаш\nГоьваьлла нохчо вина 109 шо хьалха\nМаршо Радион эфирашкахь Авторхановн хилла къамелаш\nНохчаша шаьш шайн тоьллачу махкахойл а тоьлла лору нохчо. Баланех, халонех, сингаттамех ваьккхина ваьхна стаг.\nЕвропехь а, Iамеркахь а шех хьекъале нах бешаш а, баккхийчу политикаша лоруш а дахарх чекхваьлларг.\nАвторханов Iабдурахьман. Вина 1908- чу шарахь. Вина де ду кху муьрехь – ткъа билггал иза муьлха де ду цунна шена а ца хаьара, бацара и дуьненчу ваьллачу заманахь иштачун бала я Лаха-Неврехь а, я ерриг а Нохчийчохь а. Шина-кхаа денца билгалдоккху и терахь, иза гуьйренан кху юкъанна ду.\nЙоза хуучун хьеннан а таро ю интернетехула Авторхановх лаьцна деша а, цуьнан книгаш каро а. Маршо Радионо довзуьйту иза винчу денна лерина цуьнан аз.\nИ аз декна 50-60 шерашкахь. Оцу хенахь Авторханов Iабдурахьман вара Мюнхенехь (Германи) Iамеркан тIеман академин профессор. Цигахь цо хьоьхура Оьрсийчоьнан, Советийн Коммунистийн партин истори, куйьгалла дора политикан Iилманийн кафедран, вара академин кхеташонан куьйгалхо.\nМаршо Радио кхоьллинчийн декъахь а волуш, радиочухула кест-кеста эфираш йора Авторхановс.\nИштачех шиъ йовзуьйту оха иза а, цо кхузахь бина болх а дагалоцуш.\nАвторханов Iабдурахьман, Маршо Радио. 1962-гIа шо. Сталинан Iедало ахархой «кулакийн» могIара а бохкий, муха хIаллакбора, дуьйцу цо эфирехь.\nАвторханов: «1929-чу шеран ГIуран-беттан 27-чу дийнахь Сталина шеггара, Партин Юкъарчу комитетан сацам а боццушехь, партин гулам ца бийцича а, дIакхайкхийна юьртан бахамхой бохор.\nОцу дийнахь марксистийн-аграрийн конференцехь ша динчу къамелехь Сталина дIахьедира, партино юьртана гонаха йолу шен политика хорцуш ю, иза юьртахой воввшахтуху коллективизаци дIаяхьа йолош а ю, оцу бахьанийца царалара хьолахой бохон а йоллу, аьлла.\nДахаре диллича иза дара – къехой а, юккъера хьал долу нах а ницкъаша колхозашна чубухку, ткъа кулачество шайх олу бахархой – церан зударий, бераш, къаной тIехь гIело а еш, бахамах а баьхна, Сибрехарчу луьрачу хьаннашка дIалохку бохург.\nАмма оцу тIехь соцуш а дацара и гIуллакх. Кестта хIаллакбечийн категоре бехира мелла а таро йолу ахархой а, ткъа цул тIаьхьа - шайх подкулачникаш олу бахархой а. Ишттанаш а бара лаххара а 13 миллион нах.\nМаршо Радион архивера ду Авторханов Iадбурахьманан хIара аз а. 1960 шерийн юьхь. Хрушев даржера ваьлча, цуьнан Брежневс дIалоцур ю, боху эфиран авторо.\nАвторханов: «Шен коммунистийн партин историно гойту цхьа а паччахь хийцаран кепаш кхузахь йоцийла а, уьш хуьлийла доцийла а. Бакъду, яздина а доцуш, цхьа низам ду. Иза иштта ду: Советан пачхьалкхан компартин лидер лешшехь, цуьнан меттиг шашаха дIалоцу оцу ханна партин Юкъарчу комитетан аппаратехь куьйгалла дечо.\nХрущевл тIаьхьа цуьнан меттиг дIалоцур бу оцу ханна партин Юкъарчу комитетан шолгIачу секретаран гIентахь Iачо – ткъа шолгIа секретарь ву карарчу хенахь Брежнев».


Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) йина дуьхьало\nДала боху Шен Сийлахьчу Къуръанчохь: «Дала доккха дика дира бусалба нахана царна Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) вахийтарца царах шайх. Цо царна доьшура Делан аяташ, г1иллакхехь са бохура цо уьш. Цо хьоьхура царна Къуръан, уьш хиллехь а и вале хьалха биллагал тиларчохь.\nДала доккха дика дина вайна Мухьаммадан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) умматехь кхолларна. Дала вайна дина долу доккха дика х1ун ду аьлча - вай тиларех арадахар, вай Ислам- динехь нисдар. Дала Къуръанан аятехь боху: «Баккъалла дара шуна Элчанехь хаза масал, кхана дог1ун долчу къематдийнах кхоьручунна а, Аллах1ах кхоьручунна а, Аллах1 дукха хьехочунна».\nЭлчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) х1усамехь хилла цуьнан асхьаб Совбан бохуш. Цхьана дийнахь Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) х1усамера араваьлла. И юха ца воьрзуш хан-зама яьлча Совбан кхеравелла г1айг1ане вахана, сингаттамехь хилла. Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) ц1а веъча: «Х1ай Делан Элча, кхерий-кха ахь со», - аьлла вилхира боху Совбан. Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) хаьттина: «Х1унда воьлхуш ву хьо, х1ай Совбан?» Совбана аьлла: «Кхана дог1ун долу къематде а, Ялсаманехь хьан хинйолу меттиг а, хьох къастар а дагадеара суна, и бахьана долуш вилхира со». Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) аьлла: «Дала аьлла: «Милла велахь а, оцу Аллах1-Далла а, Элчанна а муьт1ахь хилла верг, Дала Шен ни1мат дина хилла болчу нахаца цхьаьна хир ву. Пайхамаршца а, бакъ луьйш хилла болчу нахаца, г1азоташца, Делаца дика хиллачу нахаца цхьаьна хир бу уьш». Веза хинволчу Дала и Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) дукхавезначерех дойла вай.\nДелан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен некъахь дин кхайкхош дуккха а баланаш лайна, чевнаш хилла цунна. Иштта зуьйш хилла и Дала. Дала къонах зуьйр ву цуьнан иймане хьаьжжина, цуьнан ийман ч1ог1а делахь и зер ч1ог1а хир ду, цуьнан ийман г1ийла делахь – и зер к1еззиг хир ду аьлла. Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) новкъахь лан уггаре хала х1ун хилла аьлча, цкъа а харцдерг дийцина воцу стаг, цкъа а шегара бакъдерг бен даьлла воцу стаг, цунна уггаре 1аьвжаме дерг – цуьнан деваша Абу Джах1ил вара. Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) Маккахь адамашка вистхуьлуш, дин кхайкхош и волавелча Абу Джах1ила Делан Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) хьалха а оьккхий: «Ла ма дог1алаш х1окхуьнга, х1ара харц луьйш ву шуна, х1ара коьртаца телхина стаг ву шуна, х1ара галваьлла стаг ву шуна», - олуш хилла. Набрат бин Хьарис бохуш цхьа стаг хиллера, Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) Къуръан деша волавелча и харц дархьама Фарис махка а вахана, цигахь доцург а, харцонаш а 1амийна хиллера цо. Маккахь цо олуш хилла: «Х1ай къурайшаш, шу схьагуллолаш, ас Мухьаммада дуьйцучул хаза къамел дийр ду шуна».\nДелан Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) новкъарло йинчарех ю Абу Лах1абан х1усамнана Умма Джамиль. Цо Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен х1усаме вирзича буьйсанна яха йоьдий Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) не1аре к1охцалгаш кхуьйсуш хилла цо.\nДелан Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) йинчу новкъарлонех ю Дала Умма Джамилан, Абу Лах1абан хьокъехь Къуръанан «Таббат» бохуш долу сурат доссийча, шена и хезча сихъелла Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) лаха яхна и Умма Жамиль. Абубакар Сиддикъ, Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) Ка1батна юххехь хиина 1аш карийна цунна. Абубакар Сиддикъна т1е а йирзина цо къамел долийра боху: «Мухьаммада шен къамелехь со вон хьахийна аьлла хезна суна, ахь хабар тохалахь цуьнга, нагахь санна и суна дуьхьалкхетахь х1ара сан буйнахь долу т1улгаш ца детташ и вуьтур ма вац ас». Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) гина ца хилла цунна, х1унда аьлча Дала б1аьрса д1аэцна хилла цуьнан. Цигара юха а йирзина къурайшашна юккъе д1а а х1оьттина Умма Джамилас Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) сийсаз веш байт аьлла. Мухьаммад бохуш йолу и хаза ц1е ца яккхалуш цуьнга Музаммам аьлла цо. «Музаммам бохуш волу къонах, цунна 1еса хили тхо. Цо деана долу омра кхочуш ца ди оха, цуьнан дин к1еззиг хийти тхуна»,- аьлла. Къурайшаша и байташ схьа а эцна, церан бераша цхьаьна, уьш йийца йолийча, Делан Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) асхьабашна халахеташ хилла иза. Шен асхьабашна и халахетий хиъча Делан Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) аьлла: «Битийша уьш, цара вуьйцург Музаммам ву, сан ц1е Мухьаммад ю».\nАбу Лах1абан шина к1антехь марехь хилла Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) ши йо1 Рукъият, Ум-Кулсум. Делан Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) зен дарх ду аьлла и Къуръанан сурат доссийча Абу Лах1аба шен ши к1ант т1е а кхайкхина: «Кхул т1аьхьа со шун да ма вац, шуьшиъ сан ши к1ант ма вац шуна и ши йо1 вайн х1усамера эккха ца яхь», - аьлла. Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) ши йо1 йита а йитина ц1а яийтина хилла цо.\nЭлчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) новкъарло йинчарех вара 1укъба бохуш хилла волу Абу Лах1абан доттаг1. Цо цхьана дийнахь Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) Ка1батна гергахь ламаз деш д1ах1оьттина волуш 1укъбас т1ехьашха т1е а вахана шена т1ера оба охьа а яьккхина Делан Элчанан (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) логах тесна цуьнан легаш 1ийда волавелла иза. Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) шен хьадисехь аьлла: «Ша гораваххалц д1а ца хийцира цо». Оцу 1укъбас Делан Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) сужуде вахана 1аш волуш елла эмкалан чоконаш цуьнан букъ т1е кхиссира. Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) элира: «Букъ хьала ца та1алуш 1ийра ша цхьаъ т1екхочур вацара-те бохуш». Цуьнан йо1 Зайнап кхаьчна цунна т1е массарал хьалха. Елха а йоьлхуш шен ден букъ т1ера чоконаш д1аяха йолаелча Элчано (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) аьлла: «Елха ма елхалахь, х1ай Зайнап, оцу Аллах1 Дала толор ву хьуна хьан да».\nДелан Элчанна (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) новкъарло ярх дара 1аса бин Ваило аьлларг: «Т1аьхье хаьдда стаг ву иза, витийша, д1атасийша иза. Иза кхана вала а велла д1авер ву, цул т1аьхьа цуьнан т1аьхье йийца цхьа а хир вац». Оцу Ваило и къамел дийцича Дала Къуръан доссийра. Элча (Делера салам-маршалла хуьлда цунна) толош цу Къуръанан аятехь боху Дала: «Я Мухьаммад, хьо ца везаш верг, я Мухьаммад, хьоьца мостаг1алла лелош верг ву хьуна т1аьхье хаьдда».\nХьехам бинарг НР Муфтийн наиб – Абдуллаев Аслан


NGC 6885 — Википеди\nNGC 6885, OCl 132.0, NGC 6882, C 2009+263, [KPS2012] MWSC 3282\n−3,3 ± 2,42 миллиарксекунд в год, −5,14 ± 2,27 миллиарксекунд в год\n−1,6 ± 1 километр в секунду\n20ч 12м 1с\n+26° 28′ 40″\nNGC 6885 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 6885: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 6885.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_6885&oldid=5061597»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 4 июль, 10:18.


Оьзда лелар мехала ду WhatsApp-ехь а\nЗазадоккху-бутт 25, 2015\nСоциалан машанех а, хаамаш дIасакхоьхьуьйтучу мессенджерех а шуьйра пайда оьцу вайнаха, вовшашца уьйраш латтош. Амма, кхеташ ма-хиллара, цатемаш а хуьлу цу г1уллакхехь. Нохчийчохь кест-кеста дуьйлу телефонехула ден къамелаш бахьанехь девнаш.\nМасситта бIе эзар шо хьалха шен хьехачуьра ижу лаха араволучу стага караоьцуш хиллачу тIулган жоммагIал башха, цхьа а цец волийла доцуш, тахана ижу лоху гIирс бу, Оьрсийчуьрчу божаршна телефон.\nНохчийн къонахошна а бу и изза гIирс.\nВеданара ворхI берийн нана яра Мадина. ХIинца а ю иза церан нана-м. Амма хьалха иза шен берашца яра. ХIинца – яц, телефоно йохийна доьзалх.\nЦеран юьрта йистехь Кадыров Рамзанан тIеман дакъа лаьтта куп тоьхна. Оцу куьпара цхьамма кест-кеста телефон тухуш хиллера Мадинига. Бовлу-бовлу-уш, уьш эвхьаза бевлла. Цкъа цIийндена тусаделла иза. Талламашка ваьлла хилла Мадинина дарвелла майра.\nШен хIусамнана шена тешаме йоцийла билггал хиинчул тIаьхьа, хьем ца беш, йитина, дIаяхийтира цо шен зуда.\nЦеран луларчу Зайнапа тоьшалла до, вайна ца лаахь а, и бакъ хиларан.\nЗайнап: «ХIокху телефонаша а эвхьазло юлу юккъе. Сан марзойх болчаьргахь яра марехь цхьа зуда, кхаа беран нана. ГIалахь Iаш бара уьш. Оцу чу яьллачуьра ара яла шен цIийндас аьлча, ара ца яьлла хилла иза. ТIаккха вукхо йитина, дIаяхийтина. Хьажал, шен цIийндас дIаяла аьлча, ара яла езий иза, кхо бер а хилча, ша марехь а хилча. Шен марзоша боххург дича ма атта ду-кх зудчанна. Меран зудчун гIуллакх дац цу чохь Iен. Телефон шега схьатоьхча, дуьхьала жоп делла, шега хIун боху хьаьжчхьана».\nНохчийчохь телефонах, интернетах дуьйлучу зуламийн масалаш шортта ду.\nГермачигара яхархо Бирлант а ю шина беран нана. Шен маренна реза йоцуш, цIийндена а, марзошна а луьйш, уьш аьшнаш беш, Ватсаппехь къамелаш дина хиллера цо шеца цхьаьна классехь дешначу шен деган доттIагIчуьнга,.\nАмма зударийн гергарло гена ца доьду. Дош дашера а долий, шина доттIагIчух хуьлу ши мостагI. Бекхамбеш, доттагIчо Бирлантан марзошка дIакхачайо, шех тешаш шега ватсаппехула озаца мел кхехьийтина хилла аьрзнаш.\nКарзахваьллачу цIийндас, шина берах а йокхуш, юьтий цIайохуьйту Бирлант.\nБехк буй-те Бирлантан? Маршо Радионо шун кхеле дуьллу цо хьошалгIа баьхкинчу шен маьрйижаршна ша хIоттийначу гIиллакхех лаьцна дуьйцуш дахьийтина цхьа аз.\nБирлант: «4 маьрйиша а, маьрйишин йоI баьхкинера суна. ДIабаха хIинцца. ХIуммаъ яахIума йиъна-м ца бахара хьуна уьш. Iаьржа налха а бара, кIайн налха а бара, чай дара, бепиг дара. Эцца охьахиина чай мелла дIаяхара, шеца берш тIехьа а хIиттийна. Чорпе кад биъна а ца баха, котлет йиъна а ца баха, хьенна хIума йиъна ца бахара. Со хIуммаъ йоьхна а ца хьевзира».\nЛаа дацара вай юьхьанца таханлера телефон уьншарахьлерчу жоммагIах таръяр. ХIетахь тIулган дагарца араваьллачу дас-м цхьа пайде ижу-экха дохьуш хилла шен доьзал бузо.\nМаршо Радиоца къамелдинчу Веданан кIоштарчу Харачуьра къаночуьнга ИсмаьIале ладоьгIча, бехк зударийн хилла а ца Iа.\nИсмаьIал: «Къонахий хила хьалха юьрта тIедеънарг дерзо деззачу агIор дерза а деш, дIадоьдуче ла а дугIуш къонахий. Турпоа-Iелас хаьттина хиллера боху, Делера салам хилла цунна, Пайхмаре хIара зама юьйцуш, «Мохьмад, къонахий хир буй-те оцу заманахь?», аьлла. «Къонахий хир бу, къонахчалла дIаяьлла хир бу», аьлла жоп делла хиллера бах Пайхамара.\nИштта ду Нохчийчохь телефонах дуьйлучу зуламийн масалш. КIирандийнахь а, оршоьтан Iуьйранна а алссам бовзуьйтур бу Маршо Радионо оцу могIарера хиламаш а, церан наха ден маьIна а.


Согласен (Отдано): 293\nСпасибо (Получено): 421\nКласс! (Отдано): 303\nКласс! (Получено): 1699\nСогласен (Отдано): 170\nСогласен (Получено): 225\nСпасибо (Получено): 285\nКласс! (Получено): 362\nСпасибо (Отдано): 646\nСпасибо (Получено): 475\nКлёвая фотка (Отдано): 412\nКласс! (Отдано): 2558


МикиМаус Часовых дел мастера Mp3. Alan Walker — Different World feat. Хьо 1ад 1ита боху соьга Полностью. Eminem — «Kick Off» Freestyle. Token — Treehouse Official Music Video. Kevin Gates — M.\nAlessia Cara — Nintendo Game Audio. The — Acoustic. Gesaffelstein — Reset Official Video. Alessia Боха — Not Today. Token — Treehouse Official Music Video.\nRita Ora — Keep Talking ft. Julia Michaels [Official Audio]. Провалы при нажатии газа акселератора Mp3. Кристина Орбакайте Той женщине которая Альбом Бхоу. Сорвали резьбу свечи зажигания Нарежем Mp3.\nКниги для личностного роста Mp3. Muhammadloiq Qori Azon Mp3. МикиМаус Часовых дел мастера Mp3. Радмир Текеев Весна придёт Mp3.\nПевчие птицы репел щегол чечетка Mp3. На нашем музыкальном сайте вы можете бесплатно прослушать и скачать любимые, новые и популярные mp3 песни в хорошем качестве. Быстрый поиск любой композиции! Хьо 1ад 1ита боху соьга Полностью.\nХьо 1ад йита боху соьга исполнитель Сулейманов Хьасин.\nЧеченская песня хьо 1ад йита боху соьга. Хьо 1ад йита боху соьга.\nИслам Хариханов супер хит. Соьга боху безам биц бе. Хьо 1ад йита боху соьгахь. Хьо 1ад 1ита боху соьга. Мадина 1ад 1е ма бай1а и нах.\nАмма са наха боху соь са езар йита. Йигна Боху Езар Маре Исбаьхаллин фильм Харон сун хал ду Нереально красивая песня Хаза Б1аргаш доьлхуш ду ма боху.


Къомо ловчу а, лайначу баланаша, нохчийн дешан говзанчийн кхоллараллехь лар юьту. Ткъа, дерриге а дахар карчош, Нохчийчохь, хиллачу тIемаша, ша таммагI тоьхча санна, йоккха чов йитина церан йозанашкахь. Батаева Хедин байташ а ю царех.\nБатаева Хеда йина 1970-чу шарахь, хьалха СаIди-кIотар олуш хилчу, хIинца ГIойчу олучу юьртахь. Чекхъяьккхина Соьлж-ГIалийн хьехархойн училище а, Нохчийн Пачхьалкхан Университетан филологин факультет а. Дуьххьара зорбане яьлла 1984-чу шарахь "Орга" альманах тIехь.\nБатаева Хедин байташ зорбане йийлина масех юкъара гуламна тIехь: "ТIома лакхе", "Ма деха дара и Iа", "Малх лаьцначохь", "Нана Нохчийчоь". Иштта дийцарш а, байташ а зорбатоьхна "Орга", "Вайнах", "СтелаIад", "Нана" журналашна тIехь а, газеташна тIехьа.\nБатаева Хедас болх бина ГIойчу-юьртара а, Олхазар-кIотарара а школашкахь а, "Орга", "СтелаIад" журналашкахь а. Даймахкахь шоллагIа тIом болабелча дуьйна, ехаш ю Францехь.\n1980-гIа шераш юккъедевлачу хенахь, дешан говзанчашна, мелла а маршо яьллера. Синмаршонан хьогал йолчу къомо лайна а, лайначу баланаша, церан кхоллараллехь, лар йитира. Ткъа, церан дерриге а дахар карчош, Нохчийчохь, хиллачу тIемаша, ша таммагI тоьхча санна, йоккха чов йитина церан йозанашкахь.\nПроза, я поэзи башхалла яц, оцу авторийн боккха деган лазамца бузийла гуш ду. Церан йозанаш, къоман синан бIаьрхиш ду. Иштта, дагах кхеташ, ойланийн йисаре вуьгуш ю Батаева Хедийн байташ а. Цо иштта дуьйцу шен дахарех а, кхолламах а, кхоллараллех а.\nБатаева Хедийн дахар\nКхечу, гIарабевлачу байтанчашца а, яздархошца а, хьан цIе, нохчийн культуран хазна ю олу цхьаболчу критикаш. Хьан байташкахь, самукъадалар а, дахарах шовкъа хилар а кIезга ду. Мичара оьцу ахь, хьайн байтин васташ а, амалш а, шега хаьттича, цо иштта жоп делира\nБатаева Хедийн байташкара васташ\nКхоллараллехь, къахьоьгучу стеган, къаьстина яздархойн а, поэтийн а, белхашкахь билгалдолу цара шай дахарехь лайнадерг. Церан дегнашкахула чекхаболу и бала. Батаева Хедийн кхоллараллехь а къеггина гуш ду иза.\nСинтем лой теша байташна цара шай оцу йозанаша? Дог тедо цара, цхьана исбаьхьачу ойланашка вуьгий, я гуттара хуорам хуьлу? Цунна иштта элира Батаева Хедас\nХуорам хьулу суна садууш йолу ойла байте ца ерзийча\nБатаева Хеда схьаяьлла йолу юьрт, ГIой-чу ю, хьалха СаIди-кIотар олура цуьнах- Нохчийчохь хиллачу тIемашкахь, уггаре а чIогIа йохийначарах ю. Шарйина лаьттаца дIанисйинера иза. Шен мискачу юьртахойх дог лозуш, яьккхина а ю цуьнан байта.\nБатаева Хедас шен юьртах лаьцна\nДешан похIма долчу стеган кхоллараллийн кхечу агIонаш тIехь а, цуьнан дуьнене хьежамца доьзна а, дагчуьра схьадогIуш а хуьлу, цо язъеш ерг а, куьйгашца деш дерг а. Моттало, цхьана ницкъо, цуьнга, доькъуьйту, нахаца и хаарш.\nХьо, дешан говзанча ю, ткъа, масала хьо, суртдиллархо, я скульптор а ялхьарий, ахь таханлера Нохчийчоь муха юьллура яра-хаза-къеггина, я кхуьлана-ирча?\nБатаева Хеда: "Ас Нохчийчоьнан сурт дуьллура дара.."\nБатаева Хедийн дешан говзаллан лаккхара мах хадабо, нохчийн тоьллачу байтанчас Бисултанов Аптис. Иштта тоьшалла дира цо\nБисултанов Апти: "Батаева Хеда нохчийн байтанчех, уггаре а тоьллачарех а, ас лоручарех а ю"\nБатаева Хедин байташ-Нохчийчоьнан синан бIаьрхиш


Эвтарарчу Iовдина (Дала къайле цIинйойла цуьнан) вирд даккхар\n5-зза АстагIфирулло́хI эр ду;\n100-зза Ла́ ила́хIа иллалло́хI эр ду;\n5-зза Пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) салават дуьллур ду.\n«Аса динчу цхьа бIе зуькаран мела Хьан Элчанна Мухьаммад-пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна), сайн устазана, цаьршинна юккъехь болчу эвлаяашна бели ас. Веза-Воккха Дела, соьгара цIена совгIат дай, цуьнан мела цаьрга кхачабехьа. Хьайгара къинхетам, Пайхамарера (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) шапаIат, устазера шапаIат, беркат, шовкъ, марзо соьга а, соьгара хьашт долчуьнга а кхачаехьа!» ТIаккха, Пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) салават диллина, Фатихьат доьшур ду.\nХIора дийнахь, Iуьйра ламазал тIаьхьа, малх кхетале хьалха, Пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) бIе салават дуьллур ду. Кхин вирд даьккхича малх кхетар белахь, хIара хьалха доккхур ду. ХIокхуьнан мела кхайкхор бац. КхоалгIа вирд\nХIора дийнахь, Iуьйра ламазал тIаьхьа, малх кхетале хьалха, 100-зза КъулхIа доьшур ду. ТIаккха, цкъаццIа доьшуш, шиъ Къул аIузу доьшур ду. Уьш мосазза доьшу а царал хьалха БисмиллахI эр ду. ТIаьхьа АллохIу Акбар эр ду. Мела кхайкхабар\n«Аса 100-зза дешначу КъулхIанан мела, цкъаццIа дешначу шина Къул аIузин мела Хьан Элчанна Мухьаммад-пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна), сайн устазана, цаьршинна юккъехь болчу эвлаяашна бели ас. Абубакарна, Iелина, Iумарна, Iусманна (Дела реза хуьлийла царна) бели ас. Веза-Воккха Дела, соьгара цIена совгIат дай, цуьнан мела цаьрга кхачабехьа. Хьайгара къинхетам, Пайхамарера (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) шапаIат, устазера шапаIат, беркат, шовкъ, марзо соьга а, соьгара хьашт долчуьнга а кхачаехьа». ТIаккха, Пайхамарна (Делера салам-маршалла хуьлийла цунна) салават диллина, Фатихьат доьшур ду.\nВирды Iусман-Хьаьжин вирд\nАхьмад-Такъиййи Хьаьжин вирд


Солнце свободы - Антидот (2019) МР3 скачать торрент альбом бесплатно\nTorrent-music.pro » Хип-хоп » Солнце свободы - Антидот (2019) МР3\nСолнце свободы - Антидот (2019) МР3 скачать торрент\nДата: 19-03-2020, 08:14\nТреклист: Солнце свободы - Антидот (2019) МР3\n02. Окно Овертона\n03. По ту сторону окон\n06. Воздух крыш\n10. Далёкие дали\n>>> Солнце свободы - Антидот (2019) МР3\nУ нас Вы можете Солнце свободы - Антидот (2019) МР3 скачать торрент альбом бесплатно и без регистрации. Скачать альбом можно через торрент. Здесь можно дать оценку альбому, либо высказать свою точу зрения по поводу торрента Солнце свободы - Антидот (2019) в комментариях.


ВгӀиньи (МагӀна) — Википеди\nВгӀиньи (фр. Vrigny (Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Куломм-ла-Монтань, Ге (ГӀеймс гуо), МегӀи-ПгӀемеси, ОгӀм (МагӀна), Тиуьа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВгӀиньи_(МагӀна)&oldid=7818778»


Сен-Лоран-де-Батон — Википеди\n44°57′31″ къ. ш. 0°44′16″ м. д.HGЯOL\n19,47 квадратан километр\n▼212 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСен-Лоран-де-Батон (фр. Saint-Laurent-des-Bâtons) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Лоран-де-Батон&oldid=5185338»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 06:41.


Альтера систем. Периоральная область 22 500 руб. в Медицинском центре косметологии Raylife на улице Можайский Вал\n22 500 руб / 50 имп


ГӀусевиль — Википеди\nГӀусевиль (фр. Rouxeville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.\nДозанашца йу Сен-ЖегӀмен-д'Ель, ЛамбегӀвиль (Манш), НотгӀ-Дам-д'Ель, ПгӀекогӀбен, Saint-Jean-d'Elle[d], Видувиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀусевиль&oldid=7827849»


7. Сурат АЛЬ-АIРАФ\n(Маккахь доьссина‚ дерриге а аят).\nАлиф-лам-мим-ссад 1 . المص\nЖайна (Къуръан) ду х1ара, доссийна хьоьга /я Мухьаммад/, хьан дагчохь /халонца/ г1итто ма хуьлийла оцунах (хьан къомо харцдарна кхоьруш шен метте д1акхачо) - шеца ахь /цатешачарна/ д1ахьедо (кхерам таса) а, тешачарна (муъма нахана) хьехам хилийта а. كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ\nТIаьхьахIитта шайн Кхиош-Кхобучуьнгара шайга доссинчунна‚ тIаьхьа ма хIитта Иза воцчу /кхечу/ доттагIашна (я г1олоцуршна 2 )‚ кIезиг ду-кх аш ойла йийриг. اتَّبِعُواْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلاَ تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ\nМаса юрт Оха хIаллакйина! Тхан 1азап деара цаьрга буса 3 я царна делкъанна наб озаелча. وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ\nТхан 1азап шайга деъча, церан кхайкхар ма ца хилира алар бен: "Баккъалла а, тхо хилла - кх зуламхой." فَمَا كَانَ دَعْوَاهُمْ إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا إِلاَّ أَن قَالُواْ إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ\nТIаьхьа хоттур ма ду Оха шайга элчанаш бахкийтина хиллачаьрга‚ хоттур ма ду Оха элчанашка. فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ\nЦаьрга дуьйцур ма ду Оха Iилманца 4 ‚ Тхо доцуш 5 ца хилла. فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ\nМизан-терза оцу дийнахь хирг хилар хьакъ-бакъ ду. Шен терза дазделларш 6 – уьш бу баккхийбийраш. وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ\nШен терза дайделларш 7 – уьш бу шайн синош эшийнарш Тхан аяташца шаьш зулам деш хилла хиларца. وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يِظْلِمُونَ\nЛаьтта тIехь Оха чIагIдира шу‚ Оха шуна цу тIехь бахам хилийтира‚ кIеззиг ду-кх аш баркалла олург. وَلَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ قَلِيلاً مَّا تَشْكُرُونَ\nОха шу кхоьллира‚ тIаккха Оха шуна куц хилийтира‚ тIаккха Оха элира маликашка: "Сужуд де Āдамна!" Цара сужуд дира‚ Иблис доцчо – и ца хилира сужуд дечарах. وَلَقَدْ خَلَقْنَاكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَاكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلآئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ لَمْ يَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ\nЭлира /Дала/: "Стен дуьхьало йина хьуна сужуд дан, Ас хьайга омра дича?" Элира /Иблисо/: "Со дика ду цул (Āдамал). Со кхоьллина Ахь цIарах‚ и кхоьллина Ахь поппарх". قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَاْ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ\nЭлира /Дала/: "Охьадосса цигара (ялсаманера). Оьшуш дац хьан цу чохь доккхадер. Арадала! Баккъалла а, хьо сийсазачарах ду". قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ\nЦо (Иблисо) элира: "Хьем бе сох уьш юха денбийр болу де тIекхаччалц (къемат де даллалц ца долуьйтуш дитахь со)". قَالَ أَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ\nЭлира /Дала/: "Баккъалла а, шех хьем биначарах ду хьо (дити хьо къематде даллалц ца долуьйтуш)". قَالَ إِنَّكَ مِنَ المُنظَرِينَ\nЭлира /Иблисо/: "Ахь со тилор бахьанехь уьш 8 Хьан нийсачу некъах тило кIелонна хуур ма ду со. قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ\nТIаккха догIур ма ду со царна хьалхахула‚ тIехьахула‚ аьтту агIорхула‚ аьрру агIорхула‚ царах дукхахберш карор ма бац хьуна баркалла олуш". ثُمَّ لآتِيَنَّهُم مِّن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ\nЭлира /Дала/: "Арадала цу чуьра (ялсаманера) бехке а хилла‚ къинхетамна гена а дале. Милла хилахь а царах хьуна тIаьхьахIоьттинарг – юзонза юьтур ма яц Ас жоьжахати шух массарах а. قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْؤُومًا مَّدْحُورًا لَّمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لأَمْلأنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ\nХIай Āдам! Вāха хьо а‚ хьан зуда а ялсаманехь‚ аш шиммо а даа шайна луъучуьра‚ шу шиъ герга ма гIолаш хIокху диттана – т1аккха зуламхойх хир ду шу шиъ". وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلاَ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ\nИ шиъ Iехо доладелира шайтIа гучуяхархьама царах шиннах хьулйина йолу церан эхье меттигаш. Элира: "Шун Кхиош-Кхобучо цу диттах шу шиъ духатоьхна ма дац шух шиннах маликаш ца хилийта а, я шу шиъ гуттар дехачарах ца хилийта а бен". فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاَّ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ\nЦарна шинна дуйнаш биира цо: "Баккъалла а, со ма ду шуна шинна хьехамча"‚– бохуш. وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ\nИ шиъ 1ехо /Делах харц/ дуйнаш 9 биира цо царна. ТIаккха цу шимма цу диттах чамбаьккхича, царна гучуелира шайн эхье меттигаш‚ уьш буьйлабелира шайна тIе ялсаманин гIаш Iитта. Церан Кхиош-Кхобучо цу шинга кхайкхира: "Ас цу диттах духатоьхна дацара шу шиъ? Ас шуьга аьлла дацара: шайтIа шун билгала мостагI ма дуй?" فَدَلاَّهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَا إِنَّ الشَّيْطَآنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِينٌ\nЦу шиммо элира: "Тхан Кхиош-Кхобург‚ тхан догIмашна зулам ма ди оха. Ахь тхуна геч ца дахь‚ Ахь тхох къинхетам ца бахь – тхо хир ма ду эшначарах". قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ\nЭлира /Дала/: "Охьадисса /ялсамани чуьра/‚ шу вовшийн мостагIий ду. Лаьттахь шуна чIагIам а‚ цхьа хан тIеккхаччалц бахам а хир бу". قَالَ اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ\nЭлира: "Цу чохь шу кхуьур ду‚ цу чохь шу лийр ду‚ цу чуьра шу арадохур а ду" 10 . قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ\nХIай Āдаман кIентий 11 ! Оха доссийна шуна аш шеца эхье меттигаш хьулйе духар а, шу шеца хазлуш долу духар а. /Делах/ кхераран духар – и ду дика дерг. И Делан аятех ду уьш хилархьама кхеташ. يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْءَاتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ\nХIай Āдаман кIентий! Шу Iеха ма дойла шайтIано‚ цо шун да-наний ялсамани чуьра арадахарх терра, схьадоккхуш церан шинна тIера духар царна шинна гайтархьама шайн эхье меттигаш. Баккъалла а, цунна (шайтIанна) шу гуш ду‚ ткъа иза а‚ цуьнан зуьррет а шуна ца гучарах ду. Баккъалла а, Оха шайтIанаш хилийтина цатешачарна доттагIий (доладийраш). يَا بَنِي آدَمَ لاَ يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَاتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ\nШаьш боьханиг дича‚ цара олу: "Тхан дай карийна тхуна цунна тIехь‚ Дала омра дина тхуна цуьнца". Ахь āла: "Баккъалла а, Дала омра ца до боьхучуьнца‚ аш олу ткъа Делах лаьцна шайна цахуург?" وَإِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً قَالُواْ وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَاللّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ\nĀла: "Омра дина сан Кхиош-Кхобучо /массанхьа/ нийсо лелаяр 12 . ХIоттае шайн яххьаш /Далла тIе/ хIор сужуд дечу меттигехь а, сужуд дечу хенахь а 13 ‚ кхайкха Цуьнга (Деле)‚ Цуьнан дин цIандеш /ширках/. Цо шу кхолларх терра /лаьттах/‚ юхадоьрзур ду шу дахаре (юхадендийр ду шу къематдийнахь)". قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ\nЦхьа тоба нисйина Цо‚ вукхарна тIехь тилар бакъхилла. Баккъалла а, цара Дела а витина, шайтIанех доттагIий (доладийраш) лаьцна шайна‚ царна моьтту шаьш нийсачу новкъахь ду. فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلاَلَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ مِن دُونِ اللّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ\nХIай Āдаман кIентий! Схьаэца шайн хаза духар хIор сужуд дечу меттигахь а, сужуд дечу хенахь 14 а (хаза, цIена духар духа, шаьш ламаз деш а, тIаваф деш а – хьажцIенна го боккхуш а)‚ даа‚ мала‚ /шайн х1уманан/ кхоам бе. Баккъалла а, Далла ца беза /х1уманан/ кхоам беш боцурш. يَا بَنِي آدَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ\nАхь āла /хIай Мухьаммад, оцу Маккин керстанашка, шаьш КаIбина тIаваф деш хилла болчу берзина (т1ехь духар доцуш), Дала хьанал динарг шайна хьарам деш хилла болчу/: "Хьан хьарам дина Делера хаза дерг (духар)‚ Цо шен лешна схьадаьккхина долу‚ рицкъанах а цIена дерг?" Āла: "Иза ду ийман диллинчарна гергарчу (дуьненан) дахарехь‚ деккъа царна долуш къематдийнахь. Иштта къастадо Оха аяташ хууш долчу къомана". قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللّهِ الَّتِيَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِي لِلَّذِينَ آمَنُواْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ\nАхь āла: "Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобучо хьарам дина боьханиг‚ цунах гучадаьлларг а‚ хьуламехь дерг а‚ къа а‚ бахьана доцуш гIело яр а‚ аш /Делаца/ накъост лацар а Цо шеца цхьа а делил доссийна доцчуьнца‚ аш Далла тIехь алар а шайна цахуург". قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُواْ بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ\nХIор умматан Iожалла ю (тоьхна хан). Шен Iожалла тIееъча, цхьа сахьт тIаьхьадуьсур а дац и‚ хьалхадер а дац. وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لاَ يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلاَ يَسْتَقْدِمُونَ\nХIай Āдаман кIентий! Бахказа буьсур ма бац шуьга элчанаш шух шайх‚ шуна дуьйцур ду цара Тхан аяташ‚ /Делах/ кхийринчунна‚ диканиг диначунна – кхерам а хир ма бац царна‚ уьш сингаттаме а хир ма бац. يَا بَنِي آدَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي فَمَنِ اتَّقَى وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ\nТхан аяташ харцдинарш‚ царна куралла йинарш – уьш бу /жоьжахатин/ цIеран дай. Уьш цу чохь даима лаьттар бу. وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُواْ عَنْهَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\nМила ву Далла тIе харцдерг кхоьллинчул зуламе‚ я Цуьнан аяташ харцдинчул (зуламе)? – Царна шайн дāкъа кхочур ду яздинчух 15 . Тхан элчанаш 16 шайна тIебогIуш синош эца‚ олуш: "Мичахь бу аш, Дела а витина, Iибадат деш хилларш?" Цара олуш: "ДIатилина уьш тхох". Шайна тIехь тешалла дийр ду цара шаьш цатешарш (керстанаш) хилира, аьлла. فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ أُوْلَئِكَ يَنَالُهُمْ نَصِيبُهُم مِّنَ الْكِتَابِ حَتَّى إِذَا جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قَالُواْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ\nЭлира /Дала/: "ЧугIо шайл хьалха /жоьжахатин/ цIергахь хиллачу жинийн а‚ адамийн а умматашна". Чоьхьа мел даьллачу уммато неIалт эр ду вукхарна‚ берриге а вовшахкхетча – тIаккха тIаьхьарчо хьалхарчух эр ду: "Тхан Кхиош-Кхобург‚ хIокхара тилийра хьуна тхо‚ /жоьжахатин/ цIеран Iазап дехьа царна тIеттIа". Элира 17 /Дала/: "ХIоранна а тIеттIа /Iазап/ хир ду". Делахь а, ца хаьа-кх шуна. قَالَ ادْخُلُواْ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّن الْجِنِّ وَالإِنسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا حَتَّى إِذَا ادَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لأُولاَهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِن لاَّ تَعْلَمُونَ\nХьалхарчо вукхуьнга элира: "Тхуна тIехь дозалла ца хилира шун‚ Iовша шайна Iазап шаьш карадина хиллачуьнца". وَقَالَتْ أُولاَهُمْ لأُخْرَاهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ\nБаккъалла а, Тхан аяташ харцдинарш‚ царна куралла йинарш – стигалан неIарш дIайоьллур ма яц царна‚ ялсамани чу гIур ма бац уьш эмкал механ Iуьрга йоллалц 18 – иштта бекхам бийр бу Оха къинош диначарна. إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُواْ عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ\nЦарна жоьжахатих хир бу /вижа/ мотт а‚ царна тIехула цIеран пардо хир ду – иштта бекхам бийр бу Оха зуламхошна. لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ\nИйман диллинарш а‚ диканаш динарш а‚ – синна тIе ца дуьллу Оха цунна ницкъ кхочург бен‚ – уьш ялсаманин дай бу‚ уьш цу чохь гуттар лаьттар бу. وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لاَ نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\nОха дIаяьккхира церан дегнашкара оьгIазло; дIаоьхуш хир ду /ялсаманехь/ церан /г1аланий/ бухахула хиш‚ цара эр: "Хастам бу Далла‚ тхо нисдинчу хIокхунна тIе‚ тхо хир ма дацара нисделла, Дала нисдина ца хиллехь. Тхан Кхиош-Кхобучун элчанаш баьхкира бакъонца". Цаьрга кхайкхира: "ХIара ялсамани шуна ирсана кхаьчна ю аш Iамал йина хиларца". وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ وَقَالُواْ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلا أَنْ هَدَانَا اللّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُواْ أَن تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ\nЯлсаманин дайша жоьжахатин дайшка кхойкхур: "Тхуна-м карийна тхайн Кхиош-Кхобучо тхуна ваIда йина хилларг бакъхилла‚ шуна карийний шун Кхиош-Кхобучо шуна ваIда йина хилларг бакъхилла?" Цара эр: "ХIаъ". ТIаккха дIахьедархочо дIахьедира царна юккъехь: "Делан неIалт хуьлда зуламхошна"‚ – аьлла. وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُواْ نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ\nИшттанаш бу уьш шаьш дIатилабеш /нах/ Делан некъах, и шаьш гамбан лууш‚ уьш эхарт керстадеш ма бу. الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُم بِالآخِرَةِ كَافِرُونَ\nЦарний, вукхарний юккъехь дуьхьало хир ю. АIрафана 19 тIехь нах хир бу, шайна массо а вевзаш шайн билгалонашца. Ялсаманин дайшка цара кхойкхур ду: "Саламун Iалайкум 20 "‚ – аьлла. Оцу /ялсамани/ чу гIур бац уьш‚ уьш чIогIа лууш ма бара 21 . وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ\nЖоьжахатин дай болчу агIор шайн бIаьрса д1адирзича‚ цара 22 эр: "Тхан Кхиош-Кхобург‚ тхо ма хилийталахь зуламе долчу къомаца". وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاءَ أَصْحَابِ النَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ\nАIрафан дайша кхойкхур ду нахе, шайна бевзаш болчу церан билгалонашца‚ ōлуш: "ХIун пайда би шун гулдаро а (аш дуьненахь гулдеш хиллачу хьоло)‚ аш куралла еш хиларо а?" وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيمَاهُمْ قَالُواْ مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ\n"ХIорш 23 бу уьш, аш дуйнаш бууш хилларш‚ Делан къинхетам царах кхетар бац‚ бохуш?" "ЧугIо ялсаманина. Кхерам а хир ма бац шуна‚ шу сингаттаме (пошме) а хир ма дац " 24 . أَهَؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لاَ يَنَالُهُمُ اللّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ\nЖоьжахатин дайша ялсаманин дайшка кхойкхур ду: "Доттийша тхуна тIе хи я Дала шайна деллачу рицкъанах /цхьацца х1ума лойша тхуна/". Цара эр ду: "Баккъалла а, Дала и хьарам 25 дина ма ду цатешачарна" – وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُواْ عَلَيْنَا مِنَ الْمَاءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّهُ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ\nуьш бу шайн динах цадашар 26 а, ловзар а динарш‚ шаьш дуьненан дахаро Iехийнарш. Тахана Оха уьш бицбийр ма бу‚ цара хIокху шайн денна дуьхьалкхетар шаьш дицдаре терра‚ уьш тхан аяташ керстадеш хиларе терра. الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنسَاهُمْ كَمَا نَسُواْ لِقَاءَ يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ\nТхо даьхкина 27 ма дара цаьрга жайница‚ Оха ша билгалдаьккхина долчу Iилманца 28 ‚ тешаш долчу къомана ша нийса некъ а‚ къинхетам а хилла долчу. وَلَقَدْ جِئْنَاهُم بِكِتَابٍ فَصَّلْنَاهُ عَلَى عِلْمٍ هُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ\nИ 29 тидаре бен хьовсуш буй-те уьш? Цуьнан тидар деъначу дийнахь и хьалха дицдинчара эр ма ду: "Тхан Кхиош-Кхобучун элчанаш ма баьхкира бакъонна тIехь. ХIинца тхуна шапаIат дан цхьа а вуй‚ и тхуна дийр долуш волу‚ я тхо юхадерзадан 30 ‚ тIаккха оха йийр ма яра тхаьш йина ца хилла йолу /дика/Iамал". Цара шаьш дина шайна зен‚ дIатилира царах цара /харц/ кхуллуш хилларг 31 . هَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبْلُ قَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَاءَ فَيَشْفَعُواْ لَنَا أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ قَدْ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ\nБаккъалла а, шун Кхиош-Кхобург ву /цхьа Аллах1/ Дела‚ Ша стигалш а‚ латта кхоьллина волу а ялх дийна чохь. ТIаккха дIанисвелира Иза Iарша тIехь 32 . Буьйсане де хьулдойту Цо‚ /царах/ хIораммо важа лоьхуш сихонца 33 . Малх а‚ бутт а‚ седарчий а болх беш ду Цуьнан омраца. Ткъа Цуьнан дац кхоллар а‚ омра а? Беркате хили и Дела – Iаламийн Да. إِنَّ رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ\nКхайкха (доIа де) шайн Кхиош-Кхобучуьнга хьасталой а‚ меллаша а (доIа деш маьхьарий ма бетта). Баккъалла а, Цунна ца беза дозанах бовлурш 34 . ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ\nБоьханиг ма леладе лаьттахь и цIанделлачул тIаьхьа 35 ‚ кхайкха Цуьнга /Деле/ кхерамца а 36 ‚ догдахарца а 37 . Баккъалла а, Делан къинхетам герга бу дикачарна 38 . وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا إِنَّ رَحْمَتَ اللّهِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ\nИ ву мехаш боуьйтуш, кхаъ хуьлий, Шен къинхетамал 39 хьалха. Цара /догIих/ язъелла мархаш ялийча‚ Оха лохку уьш белла хиллачу махка (йокъана хилла бакъбеллачу) – цуьнца (мархаца) хи (догIа) доссадо Оха. Цуьнца массо а стом араболуьйту. Иштта белларш а арабохур бу Оха‚ шу хила мегара ойла еш. وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالاً سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَنزَلْنَا بِهِ الْمَاءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْموْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ\nДика мохк – цуьнан ораматаш (латтах схьайолу дика хIума) арадуьйлу шен Кхиош-Кхобучун пурбанца‚ бехбелла хилларг (мохк) – цхьа а пайдабоцург бен ара ца йоккху цо. Иштта къастадо Оха аяташ баркалла олучу къомана. وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لاَ يَخْرُجُ إِلاَّ نَكِدًا كَذَلِكَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ\nОха вахийтира Нухь шен къомана тIе. Цо элира: "ХIай сан къам! Iибадат дейша Далла‚ И воцург кхин дела вац шуна. Со кхоьру шуна деза- доккхачу дийнан 40 Iазапах ". لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ إِنِّيَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ\nЦуьнан къоман элаша элира: "Баккъалла а, тхуна хьо гуш ма ву билггалчу тилар чохь". قَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي ضَلاَلٍ مُّبِينٍ\nЦо элира: “ХIай сан къам! Соьца тилавалар ма дац‚ делахь а, со Iаламийн Дегара элча ма ву. قَالَ يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي ضَلاَلَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ\nАс шуьга д1акхачадо сан Кхиош-Кхобучун элчалалла‚ ас шуна хьехам бо‚ Делера шуна цахуург хууш ву со. أُبَلِّغُكُمْ رِسَالاَتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمْ وَأَعْلَمُ مِنَ اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ\nЯ шу цецдевлира шайга шайн Кхиош-Кхобучуьнгара шуна юккъера цхьана стагехула хьехам бāрах, шуна кхерам 41 тасархьама‚ шу кхоьруш 42 хилархьама. Шух къинхетам бан мегара –кх”. أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءَكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ\nЦара и (Нухь) харцвира. Оха и кIелхьарваьккхира‚ цуьнца берш а‚ кемана чохь‚ Тхан аяташ харцдинарш хи чу бахийтира. Баккъалла а, уьш хилира бIаьрса 43 доцу къам. فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيْنَاهُ وَالَّذِينَ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا إِنَّهُمْ كَانُواْ قَوْماً عَمِينَ\nIадашка а /вахийтира/ церан ваша ХIýд. Цо элира: "ХIай сан къам! Iибадат дейша Далла‚ И воцург кхин дела ма вац шуна. Шу ца кхоьру?" وَإِلَى عَادٍ أَخَاهُمْ هُوداً قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ أَفَلاَ تَتَّقُونَ\nЦуьнан къоман цатешначеран элаша элира: "Баккъалла а, тхуна хьо го Iовдаллина чохь‚ баккъалла а, тхуна хьо хеташ ма ву харцлуьйчарах". قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي سَفَاهَةٍ وِإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكَاذِبِينَ\nЦо элира: "ХIай сан къам! Сох Iовдалалла а ма дац‚ делахь а, со Iаламийн Дегара элча ма ву. قَالَ يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي سَفَاهَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ\nАс шуьга д1акхачадо сан Кхиош-Кхобучун элчаналла‚ со шуна тешаме волу хьехамча ма ву. أُبَلِّغُكُمْ رِسَالاتِ رَبِّي وَأَنَاْ لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌ\nЯ шу цецдевлира шайга шайн Кхиош-Кхобучун шуна юккъера цхьана стагехула хьехам барах шуна кхерам таса. Дагадаийтал‚ Цо шух тIаьхье хилийтира Нухьан къомал тIаьхьа‚ Цо шу алсамдехира дог1машкахь ницкъаца. Дагадайта Делан ниIматаш‚ шу хила мегара хазахеташ". أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءَكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَاذكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاءَ مِن بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَسْطَةً فَاذْكُرُواْ آلاءِ اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ\nЦара элира: "Хьо тхуна веана тхоьга веккъа цхьана Далла Iибадат дайта‚ тхоьга дитийта тхан дай шена Iибадат деш хилларг? ХIаъ‚ даийта тхуна айхьа тхоьца ваIда йина хилларг‚ хьо бакълуьйчарах хиллехь". قَالُواْ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ\nЦо элира: "Доьжна шуна тIе шайн Кхиош-Кхобучуьнгара Iазап а‚ оьгIазло а. Соьца къуьйсу ткъа аш‚ шаьш а‚ шун дайша а тихкина хиллачу цIершкахь‚ шайца Дала цхьа а делил доссийна ца хиллачу? Хьоьжуш 1е шу /Iазап догIур ду шуна/‚ со а шуьца цхьаьна хьоьжуш 1ечарах ву". قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَغَضَبٌ أَتُجَادِلُونَنِي فِي أَسْمَاءٍ سَمَّيْتُمُوهَا أَنتُمْ وَآبَآؤكُم مَّا نَزَّلَ اللّهُ بِهَا مِن سُلْطَانٍ فَانتَظِرُواْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ\nТIаккха и кIелхьарваьккхира Оха /Iазапах/‚ цуьнца хилларш а‚ Тхайгара къинхетамца. Тхан аяташ харцдиначеран тIаьхье хадийра Оха‚ уьш ца хилира тешаш берш. فَأَنجَيْنَاهُ وَالَّذِينَ مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَمَا كَانُواْ مُؤْمِنِينَ\nСамудашка а /вахийтира Оха/ церан ваша Салихь. Цо элира: "ХIай сан къам! Далла Iибадат дейша‚ И воцург кхин дела вац шуна. Шайн Кхиош-Кхобучуьнгара билгало ма еана шуьга‚ хIара Делан стен эмкал ю шуна делил хилла. Йита аш иза яжа Делан лаьттахула‚ ма Iитталолаш цунах зуламца – тIаккха лазош долчу Iазапо схьалоцур ду шу. وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءَتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللّهِ وَلاَ تَمَسُّوهَا بِسُوَءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ\nАш дагадаийта Цо (Дала) шух Iадийл тIаьхьа тIаьхье хилийтар‚ Цо шу дāха ховшийна хилар лаьттахь‚ цуьнан (лаьттан) нийсачу меттигех аш гIаланаш еш‚ цуьнан ламанех аш цIенош а деш. Дагадайта Делан ниIматаш. Ма де боьханиг лаьтта тIехь, /шаьш и/ даржадеш". وَاذْكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاءَ مِن بَعْدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِي الأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورًا وَتَنْحِتُونَ الْجِبَالَ بُيُوتًا فَاذْكُرُواْ آلاءَ اللّهِ وَلاَ تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ\nЦуьнан къомах курабевллачийн элаша элира царах ийман диллина болчу заьIап нахе: "Шуна хаьий и Салихь шен Кхиош-Кхобучуьнгара ваийтина вуйла?" Цара элира: "Баккъалла а, тхо и шеца ваийтинчух тешаш ду-кх". قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ\nКуралла йиначара элира: "Баккъалла а, тхо шу шех тешнарг керстадеш ду-кх". قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ إِنَّا بِالَّذِيَ آمَنتُمْ بِهِ كَافِرُونَ\nТIаккха цу эмкална урс хьаькхира цара‚ шайн Кхиош-Кхобучун омрана куралла йира цара‚ элира: "ХIай Салихь! Даийта 44 тхуна айхьа тхуна ваIда йина хилларг, нагахь хьо хиллехь элчанех". فَعَقَرُواْ النَّاقَةَ وَعَتَوْاْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُواْ يَا صَالِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ\nИрча /мохк/ ласторо схьалецира уьш – уьш Iуьйренга бевлира шайн цIеношкахь /белла/, шайн голаш а, яьххьаш а лаьттах а летта. فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُواْ فِي دَارِهِمْ جَاثِمِينَ\nЦарах юьстахвелира иза (Салихь)‚ элира: "ХIай сан къам! Ас шуьга дIакхачийра сан Кхиош-Кхобучун элчалалла‚ ас шуна хьехам бира‚ амма шуна хьехамчаш ца беза-кх". فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَكِن لاَّ تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ\n/Дагаваийта хьайн къомана/ ЛутI‚ цо ма аьллера шен къоме: "Сел боьханиг 45 леладо ткъа аш‚ Iаламел цхьа а шеца шул хьалха ваьлла воцу? وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّن الْعَالَمِينَ\nБаккъалла а, шу ду шовкъаца божаршна т1ег1ерташ, зударий а буьтий. Ма т1аламза къам ду-кх шу". إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ النِّسَاءِ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ\nЦуьнан къоман жоп ма ца хилира, цара āлар бен: "Арабāха уьш 46 шайн юьртара – шаьш цIена бу моьттуш нах бу уьш". وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَن قَالُواْ أَخْرِجُوهُم مِّن قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ\nОха кIелхьарваьккхира иза а‚ цуьнан доьзал а‚ цхьа зуда йиссалц – и хилла бухайисинчарах /Iазапана чохь/. فَأَنجَيْنَاهُ وَأَهْلَهُ إِلاَّ امْرَأَتَهُ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ\nЦарна тIе догIа делхийтира Оха – хьажал‚ муха хилла къинош диначеран тIаьхье! وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ\nМадьянашка а церан ваша ШуIайб /вахийтира Оха/. Цо элира: "ХIай сан къам! Далла Iибадат де‚ И воцург кхин дела вац шуна. Шуьга еана шун Кхиош-Кхобучуьнгара билгало: дустар а‚ терза озар а нийса хилийта‚ нахана хIуманаш ма эшае‚ ма даржаде лаьтта тIехь вониг и цIандинчул тIаьхьа. Иза шуна дика ду, шу тешаш хиллехь. وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءَتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَوْفُواْ الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ\nМа ховша (к1елонна) х1ор некъ т1е, /нахана/ кхерамаш а туьйсуш, Делан некъах д1атоьттуш ша Цунах тешна хилларг‚ чIогIа и ганбан а гIерташ. Аш дагадаийта шаьш кIеззиг бен цахилар – Цо (Дала) дебийра шу. Хьовсал шу! Муха хилла телхина мел дерг даржочеран тIаьхье! وَلاَ تَقْعُدُواْ بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًا وَاذْكُرُواْ إِذْ كُنتُمْ قَلِيلاً فَكَثَّرَكُمْ وَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ\nШух цхьа тоба ийман диллина хиллехь соьга доссийначуьнга‚ важа тоба ийман ца дуьллуш хиллехь – аш собар де Дала вайна юккъехь цхьа хьукма далц. – Иза хьукма дечарах уггар диканиг ма ву" وَإِن كَانَ طَآئِفَةٌ مِّنكُمْ آمَنُواْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ وَطَآئِفَةٌ لَّمْ يْؤْمِنُواْ فَاصْبِرُواْ حَتَّى يَحْكُمَ اللّهُ بَيْنَنَا وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ\nЦуьнан къомах курабевлачеран элаша элира: "Оха аравоккхур ма ву хьо‚ хIай ШуIайб‚ хьоьца цхьаьна ийман диллинарш а тхан юьртара‚ я шу тхан дине юхадоьрзур ма ду". Цо элира: "Тхо хиллехь безам боцуш 47 ? قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَارِهِينَ\nДалла тIе харцдерг кхоьллина хир ма дара Оха, нагахь санна тхо шун дине юхадирзича (хIинца)‚ Дала тхо цунах хьалхадаьхначул тIаьхьа. Тхуна Цунна тIе духадерзар хир ма дац Далла‚ тхан Кхиош-Кхобучунна‚ лаахь бен. Массо а хIума Iилманца (хаарца) шорта дина тхан Кхиош-Кхобучо. Далла тIетевжина тхо. Тхан Кхиош-Кхобург! Нийсонца дастахь тхуна а‚ тхан къомана а юккъехь дерг‚ Хьо /гIуллакх/ достучарах дика верг ма ву-кх". قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِي مِلَّتِكُم بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللّهُ مِنْهَا وَمَا يَكُونُ لَنَا أَن نَّعُودَ فِيهَا إِلاَّ أَن يَشَاءَ اللّهُ رَبُّنَا وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا عَلَى اللّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ\nЦуьнан къоман цатешначеран элаша элира: "Нагахь шу ШуIайбана тIаьхьахIиттахь, баккъалла а, шу тIаккха /шайна / зен деш ду-кх!" وَقَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْباً إِنَّكُمْ إِذاً لَّخَاسِرُونَ\nТIаккха /латта/ ластаро схьалецира уьш – Iуьйренга ма бевлира уьш шайн цIеношкахь /белла/, шайн голаш а, яьххьаш а лаьттах а летта. فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُواْ فِي دَارِهِمْ جَاثِمِينَ\nШуIайб харцвинарш /бисира шаьш/ баьхна а хиллий-техьа /шайн цIеношкахь/ аьлла хеташ. ШуIайб харцвинарш хилла-кх шаьш /шайна / зен деш 48 . الَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيْبًا كَأَن لَّمْ يَغْنَوْاْ فِيهَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيْبًا كَانُواْ هُمُ الْخَاسِرِينَ\nИ дIавирзира царах‚ элира: "Сан къам! Сан Кхиош-Кхобучун элчаналла шуьга дIакхачина-кх ас‚ шуна хьехам а бина-кх. Ас муха синтем бойур бу цатешачу къомана дуьхьа?" فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالاَتِ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ فَكَيْفَ آسَى عَلَى قَوْمٍ كَافِرِينَ\nОха ца вахийтина /цхьанна/ юьрта цхьа а пайхамар шен охIла баланашца а‚ халонашца а схьалуьйцуш бен‚ уьш хьастлур бацара-те /Далла/? وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّبِيٍّ إِلاَّ أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ\nТIаккха вочунна метта диканиг хийцира Оха 49 уьш совбуьйлуш 50 ‚ цара элира: "Вайн дайх а хьакхаделла халахетарш а, хазахетарш а". ТIаккха Оха цIеххьана схьалецира уьш /Iазапаца/, царна хаа ца луш. ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدْ مَسَّ آبَاءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْنَاهُم بَغْتَةً وَهُمْ لاَ يَشْعُرُونَ\nЯртийн охIлано ийман диллинехьара‚ /Делах/ кхийринехьара – царна стиглара а‚ лаьттара а ниIматаш схьадиллина хир ма дара Оха‚ делахь а, харцдина-кх цара /дин/. ТIаккха Оха схьалийцира уьш шаьш карадеш хиллачуьнца 51 . وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ وَلَكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ\nТешна буй-те яртийн бахархой Тхан Iазап шайна тIе буса цадарна, шаьш наб еш лаьтташ болуш? أَفَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرَى أَن يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتاً وَهُمْ نَآئِمُونَ\nЯ тешна буй-те яртийн бахархой Тхан Iазап шайна тIе цадарах Iуьйранна, шаьш ловзуш болуш? أَوَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرَى أَن يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَهُمْ يَلْعَبُونَ\nДелан мекарлонах 52 (кхерам цахиларах) тешна бу-те уьш? Делан мекарлонах (кхерам цахиларах) тешна хир ма дац /шена/ зен деш долу къам бен. أَفَأَمِنُواْ مَكْرَ اللّهِ فَلاَ يَأْمَنُ مَكْرَ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ\nИ латта, шен дай /шайн къинош бахьанехь Дала х1аллакбинчул/ т1аьхьа, шайна ирсана кхаьчначарна билгал ца даьлла-те, Оха Тхайна лиъча, шайн къинош бахьанехь шайна таIзар дийр дуйла? Церан дегний тIе мухIар туху Оха – царна ца хеза. أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الأَرْضَ مِن بَعْدِ أَهْلِهَا أَن لَّوْ نَشَاءُ أَصَبْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَنَطْبَعُ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لاَ يَسْمَعُونَ\nУьш ю и ярташ (Оха хьалха х1аллакйина йолу) - церан хабарех дуьйцу Оха хьоьга. Цаьрга баьхкира Тхан элчанаш билгалонашца‚ уьш ца хилира тешар болуш шаьш хьалха харцдинчух. Иштта мухIар туху Дала цатешачеран дегнашна тIе. تِلْكَ الْقُرَى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَآئِهَا وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبْلُ كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللّهُ عَلَىَ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ\nЦарах дукхахболчеран Тхуна ца карийра ваIда 53 кхочушъяр‚ Тхуна ма карийра царах дукхахберш песакъ нах. وَمَا وَجَدْنَا لأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ وَإِن وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ\nТIаккха царал тIаьхьа ФирIавнна а‚ цуьнан элашна а тIе Муса вахийтира Оха Тхешан аяташца – цаьрца зулам дира цара 54 . Хьажал‚ муха хилла /х1ума/ талхочеран т1аьхье! ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَى بِآيَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُواْ بِهَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ\nМусас элира: "ХIай ФирIавн! Баккъалла а, со ву Iаламийн Кхиош-Кхобучуьнгара элча. وَقَالَ مُوسَى يَا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ\nХьакъ ву со Далла тIехь бакъдерг бен ца āла. Со веана шуьга шун Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонца‚ соьца д1абахкийта 55 Исраилан кIентий". حَقِيقٌ عَلَى أَن لاَّ أَقُولَ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقَّ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرَائِيلَ\nЦо 56 элира: "Хьо веана хиллехь делилаца‚ схьало и, хьо бакълуьйчарах хиллехь". قَالَ إِن كُنتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِهَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ\nТIаккха /Мусас/ шен Iаса охьакхоьссира – цунах билгала текхарг хилира. فَأَلْقَى عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ\nТIаккха цо шен /кисанара/ куьг схьадаьккхира – и хьоьжучарна шурул- кIайн хилира. وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذَا هِيَ بَيْضَاءُ لِلنَّاظِرِينَ\nФирIавнан къоман элаша элира: "Баккъалла а, хIара ву говза бозбуунча. قَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ\nШу шайн лаьттара арадāха лууш ву иза – хIун омра до аш?" يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُمْ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ\nЦара элира: "Бухасацаве иза а‚ цуьнан ваша а (цхьа жимма)‚ бахийта гIаланашка гуламхой 57 . قَالُواْ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِي الْمَدَآئِنِ حَاشِرِينَ\nХьуна тIе валойла цара массо а говза бозбуунча". يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَاحِرٍ عَلِيمٍ\nФирIавнан бозбуунчаш баьхкира‚ цара элира: "Баккъалла а, тхуна мах хир буй, тхо хилахь тоьлларш?" وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالْواْ إِنَّ لَنَا لأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ\nЦо (ФирIавна) элира: "ХIаъ‚ баккъалла а, шу хир ду-кх (суна) гергарчарах". قَالَ نَعَمْ وَإَنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ\nЦара элира: "ХIай Муса! Ахь кхуссу (хьалха хьан 1аса)‚ я тхо хир ду кхуссурш (хьалха)?" قَالُواْ يَا مُوسَى إِمَّا أَن تُلْقِيَ وَإِمَّا أَن نَّكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ\nЦо элира: "Аш кхосса". Цара кхоьссича (шайн 1асанаш а, машшаш а), нехан бIаьргашна бозбуунчалла хилира‚ чIогIа кхерийра цара уьш‚ деза доккха бозбуунчалла деара цара". قَالَ أَلْقُوْاْ فَلَمَّا أَلْقَوْاْ سَحَرُواْ أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَاءُوا بِسِحْرٍ عَظِيمٍ\nМусага хаийтира Оха хьайн Iаса кхосса‚ аьлла. ТIаккха цо сихха кхаьллина дIаяхийтира цара сурт хIоттийнарг. وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ\nГучуделира бакъдерг‚ харц хилира цара деш хилларг. فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ\nЦигахь эшийра уьш‚ сийсазхилла дIахььвзира уьш. فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَانقَلَبُواْ صَاغِرِينَ\nБозбуунчаш суждане охьабахийтира. وَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سَاجِدِينَ\nЦара элира: "Оха ийман дилли массо а Iаламан Кхиош-Кхобучуьнга‚ قَالُواْ آمَنَّا بِرِبِّ الْعَالَمِينَ\nМусан а, ХIарунан а Кхиош-Кхобучуьнга". رَبِّ مُوسَى وَهَارُونَ\nФирIавна элира: "Аш ийман дилли цуьнга, ас шайна пурба далале ?! Баккъалла а, иза мекарло ю-кх‚ аш шаьш йина гIалина чуьра нах арабāхархьама‚ тIаьхьа хуур ду шуна. قَالَ فِرْعَوْنُ آمَنتُم بِهِ قَبْلَ أَن آذَنَ لَكُمْ إِنَّ هَذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُواْ مِنْهَا أَهْلَهَا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ\nШун куьйгаш а‚ когаш а хедонза буьтур ма бац ас дуьхь-дуьхьала 58 ‚ тIаккха шу дерриге а ирхъухкур ду ас". لأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلاَفٍ ثُمَّ لأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ\nЦара элира: "Баккъалла а, тхо тхан Кхиош-Кхобучуьнга дIадоьрзур ду. قَالُواْ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ\nАхь тхоьгара бекхам оьцуш ма бац тхо тхан Кхиош-Кхобучун аятех тешна аьлла бен, уьш тхоьга деъначул тIаьхьа. Тхан Кхиош-Кхобург! Тхуна собар лолахь‚ тхо Ахь далийталахь (хьуна) муьт1ахь 59 хилла". وَمَا تَنقِمُ مِنَّا إِلاَّ أَنْ آمَنَّا بِآيَاتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاءَتْنَا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ\nФирIавнан къоман элаша элира /цуьнга/: "Муса а‚ цуьнан къам а дуьту ахь лаьттахь телхина хIуманаш дан‚ цо хьо а‚ хьан деланаш а дIатаса 60 ?" Цо элира: "ТIаьхьа вай бойур бу церан кIентий‚ дийна буьтур бу церан зударий‚ баккъалла а, вай царна тIехь ницкъ болуш ма ду". وَقَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَونَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ\nМусас шен къоме элира: "Делаца гIо лаха аш‚ собар делаш‚ лаьтта Делан ду – Цо ирсана ло и Шен лех Шена луучунна, тIаьхье /Делах/ кхоьручарна ю". قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللّهِ وَاصْبِرُواْ إِنَّ الأَرْضَ لِلّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ\nЦара 61 элира: "Лазарш (бохамаш) дина тхуна хьалха хьо тхоьга вāле а‚ хьо тхоьга веъначул тIаьхьа а". Цо элира: "Шу кхиош-кхобуш Волчо шун мостагI хIаллакван мега‚ лаьттахь верасаш шу а хуьлуьйтуш – тIаккха Иза хьожур ву, шу муха 1амал еш хир ду ". قَالُواْ أُوذِينَا مِن قَبْلِ أَن تَأْتِينَا وَمِن بَعْدِ مَا جِئْتَنَا قَالَ عَسَى رَبُّكُمْ أَن يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الأَرْضِ فَيَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ\nФирIавнан доьзал схьалецира Оха шерашкахь /йокъанца/ а‚ стоьмаш эшорца а – цара ойла ян там бара. وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَونَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّن الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ\nШайга диканиг деъча‚ цара олура: "ХIара тхуна ду" 62 . Шайх вониг хьакхаделча‚ Мусана а, цуьнца болчарна а т1е вон туьдура цара и 63 . Сема хилалаш: баккъалла а, царах хьакхалуш дерг (диканиг а, вониг а – дерриге а) Делера ма ду. Делахь а, царах дукхахберш ца хууш бу. فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَذِهِ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَى وَمَن مَّعَهُ أَلا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِندَ اللّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ\nЦара (ФарIавнан наха) элира: "Муьлхха а делил ахь тхуна дāладахь а, тхуна шеца бозбуунчалла дархьама‚ тхо хьох тешар долуш дац хьуна". وَقَالُواْ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِن آيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ\nОха царна тIехьажийра хи тIедалар а‚ цIоз а‚ мезий а‚ пхьидаш а‚ цIий а къегина делилаш а хилла – тIаккха а куралла йира цара‚ царах хилира къинош деш долу къам. فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ آيَاتٍ مُّفَصَّلاَتٍ فَاسْتَكْبَرُواْ وَكَانُواْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ\nШайна тIе Iазап доьжча‚ цара элира: "ХIай Муса! Деха тхуна хьан Кхиош-Кхобучуьнга хьоьца Шен ваIда хилларг (Iазап айде, тхо хьох тешча). Нагахь ахь тхуна тIера хIара Iазап айдахь‚ хьох тешанза а Iийр ма дац тхо‚ хьоьца Исраилан кIентий а бохкуьйтур ма бу Оха". وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُواْ يَا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ لَئِن كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرَآئِيلَ\nОха шайна тIера Iазап шаьш /хIорда бухабохуьйту/ хан тIекхаччалц айдича, цара шайца бина хилла болу барт бохабо. فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَى أَجَلٍ هُم بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ\nТIаккха Оха цаьргара бекхам ийцира. Оха уьш хIорда бухабахийтира уьш хиларна Тхан аяташ харцдеш‚ уьш хиларна уьш тергал ца деш. فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَكَانُواْ عَنْهَا غَافِلِينَ\nОха ирсана елира заьIап хиллачу къомана шайна чохь/даха/ беркате хилийтина йолу дуьненан малхбаленаш а‚ цуьнан малхбузенаш а. Исраилан кIенташна тIехь кхочушхилира хьан Кхиош-Кхобучун хаза дош цара собар дарна. Оха дохийна дIадахийтира ФирIавна а‚ цуьнан къомо а деш хилларг а‚ цара хьалах1иттош хилларг а 64 . وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كَانُواْ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِي إِسْرَآئِيلَ بِمَا صَبَرُواْ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُ وَمَا كَانُواْ يَعْرِشُونَ\nОха Исраилан кIентий хIорда дехьабехира. ТIаккха уьш кхечира цхьана шайн ц1ушна (жа1аршна) Iибадат деш долчу къомана тIе‚ цара (Исраилан кIенташа) элира: "ХIай Муса! Тхуна Дела хилийта, церан деланаш санна". Цо (Мусас) элира: "Баккъалла а, ма жехIал 65 къам ду-кх шу. وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَآئِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ\nБаккъалла а, хIорш шаьш хиллачохь хIаллакхир бу‚ харц ду цара деш хилларг". إِنَّ هَؤُلاءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيهِ وَبَاطِلٌ مَّا كَانُواْ يَعْمَلُونَ\nЦо (Мусас) элира: "АллахI (цхьа Дела) воцург кхин дела лоху ткъа ас шуна? Цо шу даз ма дина /ниIматашца массо а/ Iаламел. قَالَ أَغَيْرَ اللّهِ أَبْغِيكُمْ إِلَهًا وَهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ\nДагадаийта /х1ай Исраилан к1ентий/: Цо к1елхьар ма дехира шу ФирIавнан доьзалх‚ шуна боьха Iазап латтош хилла болчу. Цара бойура шун кIентий‚ дийна буьтура /шайна бацо/ шун зударий. Шуна цу чохь шун сийлахь-веза волчу Кхиош-Кхобучуьнгара зер 66 ма ду. وَإِذْ أَنجَيْنَاكُم مِّنْ آلِ فِرْعَونَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُم بَلاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ\nТIаккха Оха Мусаца ваIда йира ткъе итт буьйсанца‚ уьш кхочушхилийтира Оха иттанца. Цуьнан Кхиош-Кхобучун тоьхна хан кхочушхилира шовзткъа буьйсанца 67 . ТIаккха Мусас элира шен вешига ХIаруне: "Сан метта виса сан къомаца‚ маслахьат (диканиг) де‚ телхина мел дерг даржочеран новкъа ма хIотталахь". وَوَاعَدْنَا مُوسَى ثَلاَثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَقَالَ مُوسَى لأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلاَ تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ\nОха билгалъяьккхинчу меттиге веъча‚ шен Кхиош-Кхобучо шеца къамел дича‚ Мусас элира: "Сан Кхиош-Кхобург‚ суна Хьуо гайтахь – Хьоьга хьожур вара со!". Цо элира: "Со гур ма вац хьуна (дуьненан дахарехь)‚ делахь а, хьажахь дIо ламане‚ и шен меттигехь чIагIлахь – тIаккха Со гур ву хьуна". Цуьнан Кхиош-Кхобург ламанна гучуваьлча‚ Цо и аьтта дIабахийтира‚ Муса, эсах а ваьлла, вуьйжира. ТIаккха ша меттавеъча‚ цо элира: "Хьо вонах цIанво ас 68 ‚ ас тōба ди Хьоьга (ишттаниг кхин ца деха)‚ со ву-кх тешачарах хьалхарниг". وَلَمَّا جَاءَ مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَن تَرَانِي وَلَكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ موسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ\nЦо (Дала) элира: "ХIай Муса! Баккъалла а, Ас хьо хаьржина нахал Сан элчаллица‚ Сан къамелаца 69 ‚ дIалаца Ас хьайга делларг‚ хьо хила /Суна/ шукур дечарах (баркалла олучарах)". قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالاَتِي وَبِكَلاَمِي فَخُذْ مَا آتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ الشَّاكِرِينَ\nОха яздира цунна аьнний чохь хIор хIуманах хьехам а‚ хIор хIуманна къастор а, /олуш/: "ДIаэца и ницкъица‚ хьан къоме а омра де, дIалаца алий цуьнан уггар хазаниг. Ас тIаьхьа гойтур ду шуьга песакъ нехан цIа" 70 . وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ\nТIаьхьа Ас Сан аятех д1аберзор бу 71 лаьттахь, бовла хьакъ боцуш, курабевлла хилларш. Муьлхха а делил гича а – цунах ца теша уьш‚ нийсонан некъ гича а – и некъ бой тIе ца лоцу цара‚ тиларан некъ гича – и некъ бой тIелоцу цара‚ иза цара Тхан аяташ харцдина дела ду‚ уьш царах гIопал 72 хилла дела ду. سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِن يَرَوْاْ كُلَّ آيَةٍ لاَّ يُؤْمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوْاْ سَبِيلَ الرُّشْدِ لاَ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً وَإِن يَرَوْاْ سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلاً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَكَانُواْ عَنْهَا غَافِلِينَ\nТхан аяташ а‚ эхартаца цхьаьнакхетар а харцдинарш – церан Iамалш хIаллакхилла. Шаьш еш хиллачу Iамалашца а бен бекхам хир буй царна?! وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَلِقَاءِ الآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلاَّ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ\nМусан къомо и /Делаца къамел дан/ ваханчул тIаьхьа гIозарех а‚ мухIарех эса 73 дира шен дегI а‚ аз а долуш. Царна ца го техьа‚ цо цаьрца къамел ма ца дой‚ /нийсачу/ новкъа а нис ма ца бо цо уьш? Цара и лецира / Дела а витина, Iибадат дан/, – уьш зуламхой хилира. وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَى مِن بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلاً جَسَدًا لَّهُ خُوَارٌ أَلَمْ يَرَوْاْ أَنَّهُ لاَ يُكَلِّمُهُمْ وَلاَ يَهْدِيهِمْ سَبِيلاً اتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَالِمِينَ\nТIаккха уьш дохкобевлла‚ хIун дийр ду ца хууш болуш‚ царна гича шаьш тиладелла хилар‚ цара элира: "Вай Кхиош-Кхобучо вайх къинхетам ца бахь‚ Цо вайна геч ца дахь – вай хир ма ду эшначарах". وَلَمَّا سُقِطَ فَي أَيْدِيهِمْ وَرَأَوْاْ أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ\nМуса шен къомана тIе юхавирзича‚ ша оьгIазвахана‚ чIогIа пошме хилла‚ элира: "Ма вон хIума ду-кх аш суна кхоьллинарг сол тIаьхьа (со воцуш). Сихлой 74 ткъа шайн Кхиош-Кхобучун гIуллакхехь?" Шегара аннаш 75 охьакхиссира цо‚ шен вешин корта (-н месаш) шена тIе озийра цо. Элира /ХIаруна/: "ХIай сан ненан кIант 76 ! Цу къомо со заьIап ма ви‚ со вен герга ма хилла уьш‚ мостагIий баккхий ма белахь суна‚ зуламе къомаца ма хилийталахь со". وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَى إِلَى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِي مِن بَعْدِي أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى الألْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكَادُواْ يَقْتُلُونَنِي فَلاَ تُشْمِتْ بِيَ الأعْدَاءَ وَلاَ تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ\nЭлира /Мусас/: "Со Кхиош-Кхобург! Гечделахь суна а‚ сан вешина а‚ Хьан къинхетамна чудохкалахь тхо. Хьо ву-кх уггар къинхетаме верг". قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ\nБаккъалла а, эса лаьцнарш /шайн дела вина/ – шайн Кхиош-Кхобучуьнгара оьгIазло кхуьур ма ю царах‚ сийсазалла а /ю царна/ дуьненан дахарехь. Иштта бекхам бо Оха харцдерг кхуллучарна. إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ\nВониг (къинош) динарш‚ тIаккха цул тIаьхьа тōба а дина, ийман диллинарш, – баккъалла а, хьан Кхиош-Кхобург цул тIаьхьа /царна/ сов гечдеш верг ма ву‚ къинхетам беш верг ма ву. وَالَّذِينَ عَمِلُواْ السَّيِّئَاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِن بَعْدِهَا وَآمَنُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ\nМуса оьгIазаллах ваставелча, аннаш 77 схьаийцира цо‚ церан йозаний чохь бара нийса некъ а‚ къинхетам а шен Кхиош-Кхобучух кхоьруш болчарна. وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الأَلْوَاحَ وَفِي نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ\nМусас шен къомах кхузткъе итт стаг хаьржира Тхоьца цхьаьнакхетарна 78 . ТIаккха чIогIачу латталастаро уьш схьалецча‚ цо элира: "Со Кхиош–Кхобург‚ Хьайна лиъна хиллехьара, Ахь хьалха хIаллакбина хир бара уьш а‚ со а. Тхо хIаллакдо Ахь тхох /цхьаболчу/ Iовдалша лелийначуьнца? Иза хьан питана ма дуй‚ Ахь шеца Хьайна луург тилош‚ Хьайна луург нисвеш долу. Хьо ву-кх тхан доладийриг (вали)‚ гечдехьа тхуна‚ къинхетам бехьа тхох‚ Хьо ву-кх гечдечарах уггар дика верг. وَاخْتَارَ مُوسَى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلاً لِّمِيقَاتِنَا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُم مِّن قَبْلُ وَإِيَّايَ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاءُ مِنَّا إِنْ هِيَ إِلاَّ فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَاءُ وَتَهْدِي مَن تَشَاءُ أَنتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الْغَافِرِينَ\nЯздехьа тхуна хIокху дуьненахь диканиг‚ эхартахь а /диканиг/‚ баккъалла а, тхо нисделла-кх Хьоьга". Цо /Дала/ элира: "Сан Iазап Ас кхиор ду Сайна луучух‚ Сан къинхетамо массо а хIума шена чулаьцна – тIаьхьа Ас дIаязбийр бу и /къинхетам/ шаьш /къинах/ кхоьруш болчарна‚ закат луш болчарна‚ шаьш Тхан аятех тешаш болчарна. وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُم بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ\nИшттанаш бу уьш шаьш тIаьхьахIуьттуш элчанна-пайхамарна йоза-дешар ца хууш волчу 79 ‚ шех лаьцна яздина шайна карош шайн гергахь Таврата чохь‚ Инжила чохь‚ ша царна "Диканиг де!" олуш волу‚ вочух уьш духатухуш волу‚ цIена дерг царна хьанал деш волу‚ боьханиг шайна хьарам деш волу‚ царна тIера деза хIуманаш а‚ буржолаш а ша дIадохуш 80 волу. Цунах 81 тешнарш‚ и лийринарш‚ цунна гIо динарш‚ цуьнца доссийна долчу нуьрана (Къуръанна) тIаьхьахIиттинарш – уьш бу баккхийбуьйр берш. الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِيَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ\nАхь āла /х1ай Мухьаммад/: "ХIай нах! Баккъалла а, со Делан элча ву шуьга массаьрга а‚ Иза ву стигалийн а‚ лаьттан а паччахьлла Шен долахь дерг. Кхин дела вац И воцург‚ /массо са долу х1ума а, нах а/ денбо Цо‚ болуьйту Цо. Теша шу Делах а‚ Цуьнан элча-пайхамарах а‚ йоза-дешар ца хууш волчу‚ ша тешаш волчу Делах а‚ цуьнан дешнех а. ТIаьхьахIитта цунна – шу нийсачу новкъа довла там бара". قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ\nМусан къомах а ду цхьа уммат‚ ша бакъдолчунна тIе нисделла долу‚ ша цуьнца нийсо еш долу. وَمِن قَوْمِ مُوسَى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ\nОха уьш (Исраилан кIентий) бийкъира шийтта некъене. Мусага хаийтира Оха, иза шен къомана хи доьхуш волчу хенахь, "хьан Iаса тоха тIулгах"‚ аьлла. ТIаккха шийтта хьоста схьаделира цунах. ХIор некъенна (тобанна) шен хи молу меттиг хиира. Оха царна IиндагI (салкха) дира мархаца‚ доссийра царна Манна а‚ Салва а 82 – даа Оха шайна деллачу рицкъих цIенадерг. Тхуна зулам ца дина цара – уьш хилла-кх шаьш шайна зулам деш. وَقَطَّعْنَاهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًا وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِب بِّعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ\nДагадаийта цаьрга аьлла хилар: "ХIокху юьртахь 83 дāха совца‚ даа цу чуьра шайна луъучохь‚ аш āла: "/Тхан къинош/ д1адайар 84 /доьху оха Деле/!"‚ неIарехула чоьхьадовла, сужуд деш‚ Оха гечдийр ду шуна шун гIалаташ. ТIаьхьа Оха алсамбохур бу диканиг деш берш". وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ اسْكُنُواْ هَذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُواْ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُواْ حِطَّةٌ وَادْخُلُواْ الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيئَاتِكُمْ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ\nЦарах зулам диначара хийцира дош шайга аьлла доцчуьнца 85 . ТIаккха Оха царна тIе стиглара Iазап доссийра уьш зулам деш хиларна. فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنْهُمْ قَوْلاً غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُواْ يَظْلِمُونَ\nХаттал цаьрга хIордана уллохь хиллачу юьртах лаций: уьш /Делан/ дозанех 86 бевлира шотдийнахь‚ царна чIерий догIура гучудовлий церан шотдийнахь‚ церан шотде доцуш царна ца догIура уьш (чIерий) – иштта балане лецира Оха уьш шаьш песакъ хиларна. واَسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَيَوْمَ لاَ يَسْبِتُونَ لاَ تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ\nЦарах цхьана тобано аьллера /хьехам бечаьрга/: “Аш хIунда хьехам бо нахана‚ шаьш Дала хIаллакбийр болчу‚ я Цо шайна чIогIачу Iазапца Iазап дийриг долчу?” Цара элира: "Шун Кхиош-Кхобучуьнга бехказадовлархьама‚ уьш хилархьама а /Далла 1есалла ярах / кхоьруш 87 ". وَإِذَ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُواْ مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ\nЦара шайга хьехийнарг дицдича‚ Оха кIелхьарбехира шаьш /нах/ вочух духатухуш берш. Зулам динарш Оха схьалецира ирчачу Iазапца уьш 88 песакъ хиларна. فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِ أَنجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ\nЦара тергал ца дича Оха шаьш шех духатоьхнарг‚ Оха элира цаьрга: "Хила шух сийсаза маймалш 89 ". فَلَمَّا عَتَوْاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِينَ\nХьан Кхиош-Кхобучо дIахаийтира Ша царна (жуьгташна) тIе бахкийтаза буьтур ма бац бу къематде кхаччалц царна луьра Iазап деш берш‚ баккъалла а, хьан Кхиош-Кхобург сиханиг ву таIзар дарехь‚ Иза – т1ех гечдийриг а‚ къинхетаме верг а ву. وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَن يَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذَابِ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ\nОха бийкъира уьш (жуьгтий) лаьттахь тобанашка – царах диканаш а бу‚ царах уьш боцурш а бу. Оха уьш теллира хазачуьнца а‚ вочуьнца а: уьш юхабоьрзур бацара-те /Далла тIе/. وَقَطَّعْنَاهُمْ فِي الأَرْضِ أُمَمًا مِّنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَمِنْهُمْ دُونَ ذَلِكَ وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ\nЦарал тIаьхьа кхин тIаьхье хилира‚ жайна 90 ирсана кхечира цаьрга‚ хIокху дуьненан бахам оьцура цара‚ олура: "Вайна-м гечдийр ма ду". Цуьнга терра кхин бахам шайга беъча – иза а оьцур бара цара. Ткъа жайнин чIагIо ца хиллера царна тIехь‚ цара Далла тIехь бакъдерг бен эр дац аьлла‚ цу чохь дерг цара Iамийна ма дара? 91 Эхартан цIа тоьлуш ма ду шаьш /Делах/ кхоьруш болчарна‚ шу хьекъале ца хуьлу? فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُواْ الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الأدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مُّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لاَّ يِقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِ وَالدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ\nШаьш жайница хуьлуш берш (цо бохург деш)‚ ламаз хIоттийнарш, – баккъалла а, Оха эша ма ца бо дикачеран мēла. وَالَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ إِنَّا لاَ نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ\nЦарна тIехь лам 92 айбира Оха‚ ша тIейожа йоллу лаба санна лаьтташ‚ царна моьттура и шайна тIеюжуш ю. /Оха элира/: "ДIалаца Оха шайна делларг ницкъица‚ хьехаде цу чохь дерг‚ шу хила мегара /Делах/ кхоьруш 93 !" وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّواْ أَنَّهُ وَاقِعٌ بِهِمْ خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ\nХьахаде хьан Кхиош-Кхобучо Āдаман кIентех – церан баккъех церан зуьррет схьадаккхар‚ тIаккха шайна тIехь уьш тешаш хIоттор: "Со вац ткъа шун Кхиош-Кхобург"‚– аьлла. Цара ма элира: "ХIаъ! Оха тешалла дина". /Иза ду/ аш къематдийнахь эриг хиларна: "Баккъалла а, тхо цунах гIопал ма хили". وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ\nЯ аш эриг хиларна: "Тхан дайша ширк дира 94 хьалха‚ тхох хилира царал тIаьхьа зуьррет‚ Ахь хIаллакдийр ду тхо харцболчара динарг бахьнехь?" أَوْ تَقُولُواْ إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّن بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ\nИштта къастадо Оха аяташ – уьш юхабоьрзур бацара-те /къинош дарах/. وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ\nДийцал царна Оха шена Тхешан аяташ делла, тIаккха уьш дIатесначун хабар‚ тIаккха шайтIано шена тIаьхьавазийра и‚ тилабеллачарах хилира иза 95 . وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ\nТхуна лиънехьара, Оха цаьрца 96 айвира вара иза‚ делахь а, дуьнена тIе тевжира иза‚ шен дезаршна тIаьхьавезира. Цуьнан масал жIаьлин масалх тера ду: хьо шена тIаьхьа ваьлча (эккхо), мотт аракхуссу цо‚ я ахь ша дитича а, мотт аракхуссу цо. И ду тхан аяташ харцдинчу къоман масал. Дийца дийцарш‚ ойла ян там бара цара. وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ذَّلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ\nТхан аяташ харцдина къам вон хилла масалца – шайна зулам деш хилла уьш. سَاءَ مَثَلاً الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَأَنفُسَهُمْ كَانُواْ يَظْلِمُونَ\nШа Дала нисвеш верг нийсавелларг ву‚ Цо тилавала вуьтуш верг, – уьш бу эшнарш. مَن يَهْدِ اللّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَمَن يُضْلِلْ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ\nОха кхиина жоьжахатина дуккха жинаш а‚ адамаш а. Церан дегнаш ду – цаьрца ца кхета уьш‚ бIаьргаш бу – цаьрца ца го царна‚ лергаш ду – цаьрца ца хеза царна‚ уьш бежанех тера бу. ХIаъ! Царал а тилабелла бу! Уьш бу-кх гIопал хилларш (терго ца еш берш). وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ\nДелан ю хаза цIерш – кхайкха аш Цуьнга цаьрца. Бита Цуьнан цIерш харцъеш берш. Т1аьхьа /эхартахь/ бекхам хир бу царна шаьш /дуьненахь/ деш хиллачуьнца . وَلِلّهِ الأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ\nОха кхоьллинчарах ду цхьа уммат‚ ша бакъдолчунна тIе /нах/ нисбеш долу‚ ша цуьнца нийсо еш долу (цIена бусалба уммат ду иза). وَمِمَّنْ خَلَقْنَا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ\nТхан аяташ харцдинарш – тIаьхьа жим-жимма таIош, охьатаIор бу Оха уьш, шайна а ца хууш. وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لاَ يَعْلَمُونَ\nТIаьхьатотту 97 Ас уьш – Сан /керстанийн мекарлонна дуьхьал/ мекарло чIогIа ю. وَأُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ\nОйла ца йо-техьа цара? Жинех ма вац церан накъост (Мухьаммад-пайхамар; цатешачара олуш хилла жинех ву иза). Иза билггала кхерамча 98 ма ву. أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ نَذِيرٌ مُّبِينٌ\nУьш ца хьовсу стигалийн а‚ лаьттан а паччахьалле‚ Дала кхоьллинчу хIуманашка‚ шайн ажал (Iожалла) гергакхаьчна хила магаре? Цул (Къуръанал) тIаьхьа муьлхачу /боссийначу/ хьехамах уьш тешар бу? أَوَلَمْ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ وَأَنْ عَسَى أَن يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ\nДала тилавала вуьтуш волчунна – и нисван цхьа а вац. Цо буьту уьш шайн тиларчохь, дIай-схьай уьйдуш. مَن يُضْلِلِ اللّهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَيَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ\nХьоьга хоьтту цара /хIай Мухьаммад/ сахьтах (къематдийнах) лаьцна – цуьнан хIоттар маца хир ду, бохуш. Ахь āла: "Цуьнан Iилма сан Кхиош-Кхобучуьнгахь ду. Шен хеннахь и билгалдоккхур ду веккъа Цо‚ дазлур и стигланашкахь а‚ лаьттахь а (хала де хир ду и цигахь болчарна). ЦIеххьана бен догIур дац иза шуна". Хьоьга хоьтту цара – хьо иза дика хууш верг волуш санна 99 . Ахь āла: "Цуьнан Iилма Делехь ду". Делахь а‚ нахах дукхахболчарна /и/ ца хаьа-кх. يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّي لاَ يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِيكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ\nАхь āла: "Ас дола ца до сан дегIан - пайдехьа а‚ я зенехьа а, Далла лиънарг бен. Со хиллехьара хууш къайлаха дерг‚ ас совдаьхна хир дара диканаш‚ халоно схьалаьцна хир ма вацара со. Со веккъа кхерамча а (шуна Делан 1азапца кхерам тосуш, аш Цуьнан дин керстадахь)‚ хаамча а ву тешаш долчу къомана". قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاءَ اللّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ\nИ ву шу кхоьллинарг цхьана синах‚ цунна зуда 100 а кхоьллина, и цуьнца вахийта. И цунна улло вахча – байн болчу мохьца язло и 101 ‚ и дIакхоьхьу 102 цо. ТIаккха иза язъелча 103 , цара шиммо (маро а‚ зудчо а) шайн кхиош-кхобучу Деле доьху: "Ахь тхуна дика доьзалхо лахь, тхо баркалла бохучарах хир дара-кх". هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلاً خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَت دَّعَوَا اللّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحاً لَّنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ\nТIаккха цо шаьш-шинна дика доьзалхо велча‚ Цо шайна деллачуьнгахь Цунна накъост (декъахо) хилийтина цу шиммо 104 . Лакхавели Дела цара накъост лацарах (ц1ена ву Дела Шена декъахо хиларах). فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحاً جَعَلاَ لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ\nЦара хуьлуьйту ткъа Цунна накъост (декъахо) ша хIумма цакхуллург‚ шаьш кхечо (Дала) кхуллуш берш? أَيُشْرِكُونَ مَا لاَ يَخْلُقُ شَيْئاً وَهُمْ يُخْلَقُونَ\nЦарна гIодан ца могу царна‚ шаьш шайна а гIо ца до цара. وَلاَ يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلاَ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ\nАш уьш нийсачу новкъа кхайкхахь‚ шуна тIаьхьа а ца хIуьтту уьш. Цхьатерра ду шуна: аш уьш кхайкхахь а‚ я шу севцца /1ад/ Iахь а. وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لاَ يَتَّبِعُوكُمْ سَوَاءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَامِتُونَ\nАш, Дела а витина, шайга кхойкхуш 105 берш – шух терра /Делан/ леш бу. Кхайкха цаьрга‚ шуна жоп лойла цара‚ шу бакълуьйш хиллехь. إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ\nТкъа церан 106 когаш бу, шаьшца уьш дIасалелаш‚ я церан куьйгаш ду, цара шаьш детташ‚ я церан бIаьргаш бу, шаьшца царна гуш‚ я церан лергаш ду, шаьшца царна хезаш? Ахь āла: "Кхайкха шайн накъосташка 107 ‚ мекарло йе суна‚ тIаьхьа ма татта со 108 . أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُواْ شُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلاَ تُنظِرُونِ\nБаккъалла а, сан доттагI (доладийриг) – Дела ву‚ Ша жайна доссош хилла волу‚ И ву дикачарах Iуналла деш верг" 109 . إِنَّ وَلِيِّيَ اللّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتَابَ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ\nАш, И (Дела) а витина, шайга кхойкхуш берш, – шуна гIо дан луш бац уьш‚ шайна гIо дийр долуш а бац. وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلآ أَنفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ\nАш шаьш нийсачу новкъа кхайкхича – ца хеза царна. Хьуна го уьш хьайга хьоьжуш царна /хьо/ ца гучу хьолехь. وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لاَ يَسْمَعُواْ وَتَرَاهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لاَ يُبْصِرُونَ\nКъинтIера вала‚ диканиг хьеха‚ дукха тергал ма бе жехIал нах 110 . خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ\nШайтIанера талхор хьо талхо гIертахь, – Делаца ларвалар дēха. Баккъалла а, Иза хезаш верг а‚ хууш верг а ву. وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ\nБаккъалла а, /Делах/ кхоьруш берш шаьш шайтIанан балано схьалаьцча, /Дела/ хьехаво (зикр до) цара - уьш гуш хуьлу /нийса некъ/. إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَواْ إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ\nАмма церан вежарий (къинош деш берш) – царна-м тиларчохь гIо до хьуна цара (шайтIано а, цуьнан накъосташа а)‚ тIаккха а ледарло ца йолуьйту цара (уьш тилош къахьегарехь). وَإِخْوَانُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِي الْغَيِّ ثُمَّ لاَ يُقْصِرُونَ\nАхь шайга аят 111 ца деъча‚ олура: "Айхьа хаьржина хиллехьара ахь /аят/". Ахь āла: "Сайга сан Кхиош-Кхобучуьнгара догIучу ваьхьина бен со тIаьхьахIуттуш вац. ХIара /Къуръан/ – шун Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонаш ю‚ нийса некъ а‚ къинхетам а бу, ша тешаш долчу къомана". وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِآيَةٍ قَالُواْ لَوْلاَ اجْتَبَيْتَهَا قُلْ إِنَّمَا أَتَّبِعُ مَا يِوحَى إِلَيَّ مِن رَّبِّي هَذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ\nКъуръан доьшуш долуш – ладогIа цуьнга‚ гIовгIа ма йе‚ шух къинхетам бан тарло 112 . وَإِذَا قُرِىءَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ\nХьехаве хьан Кхиош-Кхобург хьайгахь (меллаша), /Цуьнга/ хьасталой‚ /Цунах/ кхоьруш‚ чIогIа доцчу озаца Iуьйранна а‚ суьйранна а. Хьо ма хилалахь и тергам ца бечарах 113 . وَاذْكُر رَّبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ وَلاَ تَكُن مِّنَ الْغَافِلِينَ\nБаккъалла а, хьан Кхиош-Кхобучун гергахь дерш 114 Цунна Iибадат дарна куралла еш дац‚ массо а вочух И цIанвеш ду, Цунна сужуд деш ду. إِنَّ الَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ ( سجدة مستحبة )\n1 Оцунах лаьцнарг хьалха деана «Аль-Бакъара» суратан юьххьехь.\n2 Доттаг1ий я г1олоцурш - Iаьрбашха: أولياء авлияъ (дукхаллин терахь, цхьаъ – وليвали). Кхузахь Дала боху: Къуръано бохург де, аш ма лийца Аллах1-Дела воцург кхин г1олоцурш, керстанаша луьйцуш хилла йолу цIуш (жа1арш) а, бозбуанчаш а санна, шайн гIуллакхаш царна тIе дуьхкуш, цаьрца дагабуьйлуш.\n3 Царна наб кхетта йолуш.\n4 Цара дуьненахь лелийнарг‚ Тхайна хууш долу дела.\n5 Цхьана а хенахь а, я меттигехь а.\n6 Дика Iамалш дукха хилла.\n7 Шайна эшам бинарш, шайн дика Iамалш к1еззиг а хилла.\n8 Уьш – Адам а, цуьнан зуьррет а.\n9 Ибн-1аббаса аьлла: Иблисо Адам а, Хьава а 1ехийра дуйнашца. Адамна ца моьттура Делаца цхьаммо харц дуй боур бу.\n10 Дала элира: "Лаьттахь шу дуьненчу довлур ду‚ цигахь шун далар а хир ду‚ юха цигара дендина арадохур ду шу къематдийнахь хьесап дан.\n11 Адаман к1ентий – بنو آدم Бану Адам. Нах, адамаш. Иштта олу царах церан массеран а да Адам хилла дела.\n12 Нийсо лелае, аьлла.\n13 Шаьш сужуд деш, аьлча а, ламаз деш, кхоччуш Далла тIе дерза.\n14 Сужуд ден меттиг я сужуд ден хан – Къуръан чохь: مسجد Масджид, سجد Саджада «Сужуд дар» орамах схьадаьлла долу. Цунах схьадаьлла нохчийн Маьждиг боху дош. 1аьрбийн маттахь Ма дешхьалхеца кхуллало меттиган я хенан ц1ердешнаш, масала, ولد Дуьненчу далар, مولد Мавлид – дуьненчу даьлла меттиг я дуьненчу даьлла хан.\n15 Лавхь-махьфуза чохь шайна язделлачу рицкъанах‚ Iожаллах, и. дI. кх.\n16 Элчанаш – кхузахь: са оьцу малик 1израил а, цуьнан г1оьнчий а.\n17 Дала кхузахь а, кхечахь а яханчу хенахь дуьйцу и къематдийнахь хир долу х1уманаш уьш хирг хилар Шегахь ч1аг1делла долу дела.\n18 Эмкал механ 1уьрга йолар – самитийн меттанашкахь цхьа хила ца тарло х1ума дуьйцуш олург.\n19 АIраф –ألأعراف (суратан цIе а иза ю) – ялсаманина а‚ жоьжахатина а юккъехь йолу лекха меттиг. Шайн диканаш а‚ вонаш а цхьатерра болу нах кхузахь цхьана заманна совцор бу.\n20 Маьршо ю шуна.\n21 Цу чу баха.\n22 АIрафан дайша.\n23 АIрафан дайша хоттуш ду жоьжахатин дайшка ялсаманин дайх лаьцна.\n24 Иштта эр ду Дала АIрафан дайшка.\n25 Керстанашна хи доттар‚ кхин хIума ялар хIинца ялсамани чохь болчарна хьарам хир ду.\n26 Иштта гочдина кхузахь 1аьрбийн дош لهو . Цхьа кхечахь цуьнан маь1на дина эрна хан яйар, синкъерам, аьлла.\n27 Оха делира Маккин ох1лане Тхан жайна - сийлахь долу Къуръан.\n28 Массо а хIума Тхайна дика хаарца.\n29 Цу Къуръан чохь дуьйцуш дерг (туьйсуш болу шайна кхерам) хиларе хьоьжуш бу-те уьш?\n30 Могуш тхо юха дуьненчу дахийта.\n31 Цара, Дела а, витина лаьцна хилла болу доттаг1ий, цара Делаца лаьцна хилла болу накъостий.\n32 Хьажа "ТIахIа" суратан 5-чу аяте. Цуьнан возаллах там болу д1анисвалар, кхечу х1уманах тар ца деш, шена инкарло ца еш, д1аса ца ийзадеш. Иза хьалхабаханчийн (салафитийн) мазх1аб ду. Т1аьхьабеанчийн (халафитийн) мазх1аб ду и цхьа кхечу маь1ница дастар (Цуьнан возаллица там болчу маь1ница таъвийл яр).\n33 Де-буьйса вовшашца сиха хийцадалар.\n34 Далла ца беза до1а деш, зикр деш мохь беттарш. Хьадисехь ду: «Аш ца кхойкху къора волчуьнга а, генахь волчуьнга а», аьлча а, аш кхойкху хозуш волчу, гергахь волчу Деле, цундела Цуьнга хьасталой меллаша кхайкха.\n35 Элчанаш а баьхкина.\n36 Цуьнан таIзарах.\n37 Цуьнан къинхетаме.\n38 Делан къинхетам герга бу дикачарна – 1аьрбийн текстехь «къинхетам» ((رحمة (رحمت ) зударийн жинсехь делахь а, цуьнан хабар (قريب ) «гергахь» божарийн жинсехь деана. Иза 1аьрбийн меттан башхало йу. Наггахь т1етухуш долу дош (مضاف ) шена т1етухуш долчунна (مضاف إليه ) метта дог1у. Т1аккха иза «Дела гергахь ву дикачарна (царах къинхетам барца, церан г1уллакхашка хьажарца…) маь1нехь хуьлу.\n39 Шуна догIа даийтале.\n40 Доккха де – кхузахь: къематде.\n41 Аш Дала бохург ца дича.\n42 Делах‚ вониг ца деш.\n43 Бакъдерг ца гуш.\n44 ХIай Салихь‚ тхо хьох тешар долуш дац‚ айхьа тхуна хир ду бохуш долу Iазап дайта тхуна‚ хьуо Делан элча велахь‚ аьлла цуьнан къомо.\n45 ЛутIин халкъалахь божарша божаршца лелош хилла гергара юкъаметтиг, зударшца ца лелаеш.\n46 ЛутI‚ цуьнца тешаш берш а.\n47 ШуIайба элира: "Шун дине тхан безам бацахь а, юхадерзор ду аш тхо цунна тIе?"\n48 Шайна зулам динарш.\n49 Халахетар хийцира Оха хазахетарца.\n50 Даьхница а‚ доьзалца а.\n51 Цара еш хилла вон 1амал бахьанехь.\n52 Делан мекарло – кхузахь: дуьненахь цхьа а бохам ца хулуьйтуш зуламхошка зовкх хьегийтар, тIаккха цIаьххьана уьш Iазапаца схьалийцар.\n53 Шайн дайшца Дала йина хилла йолу ваIда тIаьхьалонаша дIатесна йитира.\n54 Уьш харцдира.\n55 Исраилан кIентий хилла Мисрахь йийсарехь‚ цара бацош. Уьш йийсарера Палестине дIабигийта шега‚ аьлла‚ Делан омраца веана Муса ФирIавнна тIе.\n56 ФирIавн – Мисран паччахьийн сийлахь цIе (титул). Мусаца вуьйцуш верг хила там болуш ву Тутмес I ФирIавн‚ Iийса дуьненчу валале 1540 шо хьалха хилла волу.\n57 Бозбуунчаш гулбан Мусаца къовса.\n58 Аьтту куьг – аьрру ког‚ аьрру куьг – аьтту ког.\n59 Бусалба хьолахь. Иштта до1а дира цара Деле, Фир1авна шаьш дойур дуйла шайна хааделча.\n60 Iибадат ца деш.\n61 Исраилан кIенташа Мусага.\n62 Тхо бахьанехь ду‚ тхан къинхьегамца‚ тхо хьакъ ду цунна.\n63 Муса а, цуьнца берш а бахьанехь хуьлуьйтура цара и.\n64 Церан бошмаш а‚ гIирсаш а, и дI. кх.\n65 Жех1ал – бодане, х1ума ца хууш.\n66 Шу зуьйш хазахетаршца а‚ халонашца а.\n67 Дала Мусага элира‚ 30 буса марха кхобур ду ахь‚ тIаккха итт буьйса т1етухур ю‚ и 40 буьйса яьлча, Ша къамел дийр ду хьоьца, аьлла.\n68 Ас хастам бо хьуна.\n69 Хьоьца къамел дарца.\n70 ФирIавнан мохк – Мисар.\n71 Курабеввлачу нахана Шен аятех кхетам лур бац Ша, боху Дала, оцарах ойла ян могур дац царна.\n72 Г1опал хилла - /Делан аяташ/ тидаме ца уьйцуш хилла.\n73 Муса Делаца къамел дан вахча‚ Самирий бохучу стеган долорца Мусан къомо шайгахь хиллачу детих а‚ деших а (ФирIавнна болх а бина‚ цо делла хиллачу) эса дира‚ шена чухула мох бахача‚ дека а декаш. Цунна Iибадат дан буьйлабелира уьш.\n74 Собар дан мегар дацара аш со вухаверззалц, вайн Деле къамел а дина?\n75 Дала шена тIе Таврат яздина долу‚ Цо шега делла аннаш, оьгIазваьлла, охьакхиссира Мусас‚ ХIарунан маж лаьцна шен аьрру куьйгаца, цуьнан коьртан месаш лаьцна аьтту куьйгаца шена тIеозийра цо.\n76 Ненан к1ант элира Х1аруна шен веших Мусах иза дукха оьг1азвахана гина цуьнга шех къахетийтархьама, вуьшта Муса а, Х1арун а нанас цхьана дена бина вежарий хилла.\n77 Шена тIехь Таврат яздина долу. Шен къомах наха эсана Iибадат дича, оьгIаз а вахана, охьакхиссина хилла Мусас и аннаш.\n78 Делаца къамел деш, Мусана а, Цунна а юккъехь ваIда хилира: цхьана билггалчу хенахь Муса Делаца къамел дан ван, шеца 70 стаг волуш, шайх даьллачу къинна (эсана Iибадат дар) гечдар деха. Амма новкъахь цара элира Мусага: "Тхо тешар дац хьох, и Дела тхуна ца гахь". ТIаккха Дала, оьгIаз а вахана, хIаллакбира уьш.\n79 Мухьаммадах‚ Мусага доссийначу Таврата чохь а‚ Iийсага доссийначу Инжила чохь а ша хьехийна хилла волчу. Мухьаммад пайхамарна ﷺ ца хууш хилла йоза-дешар.\n80 Таврата чохь Дала нахана тIедихкина хилла хала декхарш Къуръан чохь дIадаьхна.\n81 Мухьаммад - пайхамарах.\n82 Манна а‚ Салва а – 1аьрбашха: المن والسلوي ялсамани чуьра Дала Исраилан к1енташна доссийна хилла долу даар. Манна – мерза‚ моз санна‚ Салва – олхазар‚ лекъ санна.\n83 Аль-Байт аль-Мукъаддас – 1аьрбашха: البيت المقدس Иерусалим.\n84 Кзузахь: Дала омра до Исраилан кIенташка حطة (хьитт1ат) –къинош д1адайар доьхуш, сужуд деш г1о г1али чу, олий.\n85 Цара шайга аьлла хилла дош حطة хийцира вон маь1на долчу حنطة хьинт1ат дашца, сужуд дечу меттана, Делан омрах ца бешаш, к1егашт1ахь текхаш чоьхьа бевлира уьш.\n86 Дала аьллачунна тIера бевлира Исраилан кIентий. Шотде церан дезде ду. Дала оцу дийнахь таллар дан а, ч1ерий лийца а ца магийна хилла царна. Дийцина: иза хилла Давуд пайхамаран заманчохь. Иблисо хьехна хилла царна: шуна ч1ерий лийца ца мега шотдийнахь. Аш х1орда йистехь, го а беш, 1ам бе, т1аккха п1ераскан дийнахь цу чу ч1ерий лахка – уьш цу чохь дуьсур ду арадовла ца луш. Т1аккха аш к1ирандийнахь луьйцур ду уьш. Иштта и х1илла дан хьевсира уьш, амма Дела 1ехор вац цхьаммо а. Иштта Делан дозанех бовларна Дала царна Iазап дира – царах маймалш а, хьакхарчий а хилийтира. Ибн-Касиро элира, и юрт Айлат ю, аль-Къалзам х1оьрдан йистехь лаьтташ йолу.\n87 Кхузахь лекха-воккха волчу Дала дуьйцу оцу юьртан бахархойх лаьцна. Уьш бекъабелира кха декъе: цхьаберш, шайга ма де бохург а деш, шотдийнахь ч1ерий лийца х1илла лелош бара, важаш цаьрга и хьарам х1ума ма леладе, бохуш омра деш, т1аккха царах д1акъаьстина бара. Ткъа кхоалг1а тоба сецца 1еш яра: ша ца дора хьарамниг, амма и дечаьрга ма де ца олура, делахь а, цара элира и ма де бохучаьрга: аш х1унда хьехам бо цаьрга, уьш Дала иштта а х1аллакбийр болуш бу, шун хьехамах пайда хир бац. Вакхара элира: шайна т1ехь долу декхар кхочушдеш ду шаьш: Дала боху: вониг деш гича, ма де алий омра де. Хьалхарнаш Дала х1аллакбира, шолг1анаш к1елхьарбаьхира, ткъа кхоалг1ачарах хилларг Дала ца дуьйцу. Ибн-1аббаса шена царах х1ун хилла ца хаа, боху. 1икрамата боху царах хиллачух ша т1аьхьакхиира: уьш к1елхьарбаьхна Дала царна цара деш долу хьарам х1ума ца дезаш хиларна. Царна и бен доцуш хиллехьара, уьш а х1аллакхир бара. Ша къа деш вацахь а, и дечунна реза хилахь, цунна а къа хир ду.\n88 Кхузахь буьйцурш Исраилан к1ентех цхьа тоба ю.\n89 Шайна 1азап дича а юха ца бевлича, Дала царах маймалаш хилийтира.\n90 Шайн дайшкара Таврат кхечира цаьрга.\n91 Царна хууш ма дарий и. Цара дешна ма дарий Таврата чохь.\n92 Дала лаьттах схьабаьккхина, Исраилан к1ентийн кортош т1ехула айбина кхебира лам.\n93 Исраилан кIенташка хилла долу Делан къамел.\n94 Ширк дан – Делаца накъост лаца; Далла декъахо хилийта, Цуьнца цхьаьна цунна а 1ибадат деш, Иза санна, вазвеш.\n95 Кхузахь вуьйцург Исраилан к1ентех цхьа 1еламстаг ву, ша ц1ена нийсачу новкъахь хиллачул т1аьхьа шайт1ано тилавина хилла волу. Ибн-1аббаса аьлла: «Иза بلعم بن باعوراء Бал1ам бин Ба1ураъ хилла. Цунна хууш хилла Делан сийлахь-еза ц1е». Ибн-Мас1уда аьлла: «Иза хилла Исраилан к1ентех цхьаъ. Мусас вахийтина хилла и Мадйанан паччахьна т1е, иза а, цуьнан халкъ а дине кхойкхуш. Паччахьо цунна кхаъ белира, совг1аташ а делира цо Мусан дин д1атосург а, и шена т1аьхьх1уттург а. Цо и дира, цуьнца дуккха нах а тилира».\n96 Цу Делан аяташца цуьнан сий айдийр дара Оха.\n97 Шена дуьхьал болчара мел вон дича а, Дала дуьненахь 1азап ца деш буьту уьш-эхартахь доккха 1азап дан.\n98 Дала бохург ца дича, Iазап хир ду, бохуш, кхерам тосург.\n99 Сабунин тафсир чохь оцу аятан маь1на иштта дина: Хьоьга хоьтту цара, х1ай Мухьаммад, къематде маца х1уттур ду,бохуш,хьо оцунах дерг дукха хоьттуш а, хаа лууш а верг санна.\n100 Адаман дегIах кхоьллина Хьава.\n101 Берах юьсу и зуда.\n102 Бер ненан кийрахь доккха хуьлуш лаьтта.\n103 Кийрахь бер доккха хилча.\n104 Кхузахь Дала буйцурш Адам а, Хьава а бу. Царах бевлла болчу нахах а, иштта жа1арех а Делаца накъостий луьйцу керстанаша.\n105 Кхайкхар кхузахь а, кхечухьа а 1ибадат даран я шега до1ица дехаран маь1нехь ду.\n106 Кхузахь Далла луург цатешачара деланаш бу, бохуш, шайна 1ибадат деш йолу х1уманаш – ц1уш ю.\n107 ГIо деха шайн цIушка – жа1аршка.\n108 И мекарло ца еш ма вита со шайн ц1ушца.\n109 Цаьрца доттагIалла лоцуш верг‚ 1уналла деш верг.\n110 Массо а хIуманна тIехь бехкаш ма баха царна.\n111 Делан аят ца деъча‚ цатешачара олуш хилла Мухьаммаде ﷺ: "Хьайгара дийца" (вонаш цо шегара дуьйцуш лоруш хилла цара).\n112 Дукха болчу 1еламнахана хетарехь и аят лерина ду ламаз т1ехь долуш имамо Къуръанах х1ума доьшуш, цуьнца цхьаьна ца доьшуш, цуьнга ладуг1уш хиларна. Юьхьанца пайхамара ﷺ ламаз т1ехь волуш Къуръанах х1ума дешча, цунна т1ехьахь болчара а доьшуш хилла цуьнца цхьаьна. И ма де боху аято.\n113 Дела хьехо ледарло ечарах. Дела хьехор – 1аьрбашха: ذكر ألله зикруЛлах1и – зикр. Зикр де – Ша хьехаве, Ша дагаваийта, боху Дала, массо а хенахь, Шега хьасталуш , Шех кхоьруш, дукха ч1ог1а а ца деш зикр, т1ех меллаша а ца деш.\n114 Маликаш – цаьрга тера хилалаш.