ДегӀаста — Википеди\nХӀокху версин 11 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2020, 15 октябрь).\nДегӀастанан Республика (ДегӀаста) — Российн Федерацин (Российн) субъект, цунна юкъара республика. Къилбаседа Кавказан Федералан гуон юкъадогӀу, Къилбаседа-Кавказан экономикин кӀоштан дакъа ду.\nжӀай. Дагъистаналъул Жумгьурият\nдаьргӀ. Дагъистан Республика\nгӀум. Дагъыстан Республикасы\nгӀазгӀум. Дагъусттаннал Республика\nлаьзг. Дагъустан Республика\nногӀ. Дагыстан Республикасы\n2 964 822 (2014)\n285,3 млрд. сом. (2010)\n78,3 эзар. сом.\nоьрсийн, жӀайхойн, агулийн, азербайджанийн, саьрхойн, гӀумкийн, гӀазгӀумкийн, лаьзгийн, ногӀийн, рутулийн, табасаранийн, татийн, цахурийн, нохчийн[комм. 1]\nРеспубликин правительствон председатель\nХӀост Гимн Дагестана, Дагестан, ты отчизна святая\nISO 3166-2 код RU-DA\nДегӀастанан физикин карта\nКхоьллина 1921 шеран 20 январехь РСФСР юкъара автономин республика санна. Республикин коьрта гӀала — ХӀинжа-ГӀала.\nДоза ду Азербайджанан Республикица къилбехахь, Гуьржийчоьнца къилба-малхбузехьа, ткъа иштта Нохчийн Республикица малхбузехьа, Ставрополан мехкаца къилбаседа-малхбузехьа, ГӀалмакхойчоьн Республикица къилбаседехьа.\nДегӀастанан Республикин Конституцица пачхьалкхан меттанаш ду оьрсийн а, ДегӀастананахь деха дерриг къаьмнийн а меттанаш. Царна юкъахь йоза а ду, официалан статус а ю жӀайхойн, агулийн, азербайджанийн, саьрхьойн, гӀумкийн, гӀазгӀумкийн, лаьзгийн, ногӀийн, рутулийн, табасаранийн, татийн, цахурийн, нохчийн меттанийн.\n2.5 Сахьтан аса\n3.1 Историн областаш\n3.4 Юккъера бӀешераш\nТаханлера ДегӀастанан мехкан, алсама долу дакъа ломан ДегӀастанан, цӀе историн литературехь тайп-тайпана йоккху, иза доьзна ду луларчу къаьмнех, я мостагӀий тӀелетарех, цара цӀе туьллура оцу мехкан шайн маттахь цӀе.\nЦхьаболчу историкаша хуьлуьйту Къилба ДегӀастанан хьалхара цӀе «Албани», иза хуьлу «Ломан мохк». Гуьржаша исторехь ДегӀастанан цӀе йоккхура кхаа тайпана: «Лекети» (я Лакз, я Легийн латташ), «Хундзети» (Ломан ДегӀаста) а, «Дидоэти» (Дидой).\n«ДегӀаста» цӀе евза XVII бӀешарахь дуьйна, цуьнан маьӀна «ломан мохк» ду (тюркийн даг — лам, гӀажарийн стан — мохк, латта). А. К. Аликберовн хетарехь «ДегӀаста» гунно-савирийн (гӀумкийн дайн) ломан пачхьалкхан цӀеран калька ду — Тавъяка (гочдо с кипчакийн (гӀумкийн) меттара «Тав» — лам, «Як» — агӀо, мохк). В. В. Бартольдца «ДегӀаста» цӀе юкъаяьлла X/XVI бӀешерашкахь. «ДегӀаста» цӀе нийса яц историн маьӀнехь бен, хӀунда аьлча ДегӀастанан АССР (хӀинца ДегӀастанан Республика) юкъа ГӀизларан, НогӀийн аренаш тоьхначул тӀаьхьа, ломан регионаш 56 % бен ца хуьлу ерриг майданах.\nНохчийчоьнан а, ДегIастанан а доза\nДегӀаста лаьтта Кавказан къилбаседа-малхбален декъехь, Каспий-хӀордан бердаца. Республикин къилбаседан декъехь — аренаш, къилбан декъехь — Йоккха Кавказан лаьмнаш. Къилбаседера къилбехьа яхъелла 400 км гергга, малхбузера малхбалехьа — 200 км гергга. ДегӀастанан къилбаседехьа доза ду Ставрополан махкаца а, ГӀалмакхойчоьнца а, малхбузехьа Нохчий Республикица а, Гуьржийчоьнца а, къилбехьа Азербайджанца. Латта тӀехула а, Каспий-хӀорд чухула а доза ду пхеа пачхьалкхаца — Азербайджанца, Гуьржийчоьнца, Кхазакхстанца, Туркменица, Иранца. Азербайджанан дозанца — Российн къилбан йист ю (41°10' къ-с. ш.).\nГӏой-хи кхоллало меттиг\nИрганайн хи лоттийла\nЧиркейн хи лоттийла\nДегӀастанан мехкан малхбалехь Каспий-хӀордан хиш ду. Къилбан а, юккъера а республикин дакъош дӀалоцу Йоккхачу Кавказан лаьмнаша а, ломан кӀажоша а, къилбаседехьа йолало Каспийнйистан аре.\nРеспубликин юккъерачу декъехула чекхдолу эркаш Терк а, ГӀой-хи а. ДегӀастахь ду 6255 эрк (царна юкъахь 25 км дохалла долу, 100 кв.км хи гулдаран майда йолу, 100 коьртаниг, 185 кегийра а, 5900 сов чӀогӀа кегийра а), царех уггаре даккхийнаш ду Терк, ГӀой-хи, Самур, Рубас геннашца. Дерриг эркаш Каспий-хӀордан бассейнера ду, амма хӀордах кхеташ 20 бен дац.\nДегӀастанан къилбаседе климат екъа хиларна эркашца къиен ю. Долу эркаш а аьхка леладо хи дуьллуш, тӀаккха уьш хӀордах ца кхета.\nУггаре дукха хи долуш ду ломан эркаш, хи чехка хиларна уьш Ӏай а гӀуора ца до, церан амалехь ду дикка алсама хи хилар а, яккхий охьенаш а.\nСамур ДегӀастахь шен барамца шолгӀа эрк ду. Цуьнан майда 7,3 эз. км² ю. Хьост ду ДегӀастанан Рутулан кӀоштахь. Каспий-хӀорд чукхетачу меттигехь Самур геннашна декъа а лой дельта до. Эрк тӀаьхь а, цуьнан коьрта геннаш тӀаьхь а кхоъ ГЭС ян план ю. Самуран хиш иштта леладо ялташна хи дуьллуш: эрк чуьра долу Азербайджанан лулахь долу (Самур-Апшеронан татол) Къилба ДегӀастанан хи дуьллу татолаш (Самур-Дербентан татол).\nГӀой-хи кхоллало ГӀазгӀумкийн ГӀой-хи, ЖӀайхойн ГӀой-хи, Ӏаьндийн ГӀой-хи цхьаьна а кхетий, ткъа уьш схьадовлу Йоккхачу Кавказан лаьмнашкахь. Цуьнан бассейнан майда ю 15,2 эз. км². ГӀой-хино ло ДегӀастанан ерриг гидроэнергоресурсех ах ресурсаш, кхунна тӀаьхь ю Чиркейн ГЭС, Миатлин ГЭС, Гельбахан ГЭС, Чирюртан ГЭС-1, Чирюртан ГЭС-2.\nКъоьзана Ӏам (Ботлихан кӀошт, Ӏоман доккхаха долу дакъа Нохчийчоьн Веданан кӀоштехь ду — Къилбаседа Кавказехь уггаре боккха а, кӀорга а ломан Ӏам\nТеркан лахенашкара Ӏаьмнаш\nАк-Гёль Ӏам — ХӀинжа-ГӀала\nШемалан кӀоштара Ӏин\nСари-ГӀум барханан гӀамаран оьланаш\nСалтин Ӏин (Салти), ДегӀаста, 1904 шеран апрель\nДегӀастанан орографи ша кепара ю: лаьмнийн кӀажойн 245 километр аса гӀоьрта пурх долчу даккъех, цара гуо бо доккхачу Ӏадца Чоьхьара ДегӀастанан. Коьрта ши эрк арадолу лаьмнашкара — Сулак къилбаседехьа, Самур къилбехьа. Ломан ДегӀастанан Ӏаламан дозанаш ду: Лайн а, Ишхеш а даккъаш — ГӀой-хин доккхачу Ӏине кхаччалц ду, Гимрин, Хьаннийн, Кокма, Джуфудаг, Ярудаг даккъаш — ГӀой-хин а, Самуран бассейнан а юккъехь ду, Коьрта Кавказан дукъ — шине а бассейнан къилба-малхбузехьа ду.\nЧоьхьара ДегӀаста, шеен рогӀехь, екъало юккъера лаьмнийн, акъари кепара кӀошт а, альпийн, лекха лаьмнийн кӀошт а.\nЛаьмнаша дӀалоцу 25,5 эз. км² майда, ткъа ДегӀастанан берриг мехкан юккъера локхалла ю 960 м. Уггаре лекха лам — Базардюзю (4466 м). ДегӀастанан лаьмнаш ден породаш, цӀеххьана къаьсташ ю. Коьртаниш царех — Ӏаьржа а, саз-латта кепара а сланцаш, чӀогӀа доломит долуш а, гӀийла щелоч долуш а кира маьӀданаш, ткъа иштта гӀамаран тӀулг а. Сланцийн даккъаш ду Лайн дукъ Дукълуо-Ломаца (4285 м), Богоссан дукъ Адалла-Шухгельмеэр (4151 м) бохьца, Шалиб Дюльтыдаг (4127 м) бохьца.\nКаспийн бердйист а, Теркан-Куман а, Теркан-ГӀойхин тогӀен а аренийн доккхаха долу дакъа лаьтта дуьненан океанан тӀегӀанал 27 м лахахь.\nКоьрта йаззам: ДегӀастанан климат\nДегӀастанан къилбаседехьарачу а, юккъерачу а декъера климат ю барамера континенталан а, екъа а.\nДегӀаста екъна кхаа лаьттан-климатан зонашка:\nломан — 850 (1000) м лакхе (майда 2,12 млн.га я 39,9 % мехках)\nломан кӀажошкара — 150 (200) - 850 (1000) м (майда 0,84 млн.га я 16 % мехках)\nаренан — −28 - 150 (200) м (2,35 млн.га я 43,3 % мехках).\nЯнваран юккъера температураш +4 °C чӀожашкахь, −11 °C лекха лаьмнашкахь, июлан температура +30 °C чӀажашкахь, +8 °C лекха лаьмнашкахь. Шеран йочанаш хуьлу, Ӏай 200—300 мм, аьхка 600—800 мм.\nВегетацин мур бу 200—240 де.\nДагестан лаьтта сахьтан асанехь МСК (москохан хан). UTC хан дӀасататтар хуьлу +3:00.\nДегӀаста географин агӀора екъало ломан кӀажошкара, ломан, лекха ломан физикин-географин асанашна, хӀоранна а царна чохь ю тайп-тайпана ораматаш. ДегӀастахь йолу 4500 гергга кепара лакхара ораматаш, царех 1100 эндемикаш. Аренашкахь коьртаниг ахгӀум-аренан ораматаш йовлу. Ломан кӀажошкара асанехь (600 м лакхара) баьржина байнаш а, хьаннаш а. Субальпийн а, альпийн а байнаш тӀаьхь алсама ю овсяница, клевер, астрагал, скабиоза, горечавка, кхин а бецаш. 3200—3600 м лакхахь алсама ю кӀорсамаш а, шело ловш йолу ораматаш а.\nДегӀаста ширачу заманахь\nДегӀаста юккъерачу бӀешерашкахь\nГуннийн паччахьалла (савир) ДегӀастанахь\nРутулан маьрша йукъаралла\nУркарахан долара мохк\nДегӀаста керлачу заманахь\nБамматулин доллара мохк\nДегӀаста Кавказан тӀамехь а, Империн йукъахь а\nДегӀаста ССРС йукъахь\nДегӀаста ССРС йоьхначул тӀаьхьа\nДегӀастанан тӀемлой чубахар\nКоьрта йаззам: ДегӀастанан истори\nКоьрта йаззам: ДегӀастанан историн областаш\nДегӀаста даиман а екъалора историн-географин областашка: ЖӀайхойн мохк, Кайтаг, ГӀумкийчоь, Табасаран.\nДегӀастанан махкахь нах баьхна 2 миллион шо гергга хьалха: ХӀордйистан ДегӀастара хӀуттийла Рубас-1 (2,2—2,3 млн шо хьалха), Айникаб 1-2, Мухкай 1, Мухкай 2 хӀуттийлин чкъор 80 (1,8 млн шо хьалха), Мухкай 2 чкъор 129 (2,5 - 1,9 млн шо хьалха), Гегалашур 1-3, Ругуджа, Урма-1. Ах миллион шо сов ду Дарвагчай эрк тӀиерачу хӀуттийлан.\nКавказан Албани вайн эра долалуш. Батлер Самуэлан «Классикан а, антикан а географин атлас», XIX бӀешо.\nМемориалан комплекс «Ватан» — лерина ДегӀастахойн историн турпалаллин — Надир-шахан эскарш 1741 ш. Андалалехь эшорна, цунах хилира цхьанакхетна ницкъан а, цхьаьнатоьхна ницкъаш духар ца хиларан а ДегӀастанан къаьмнийн символ\nВайн эра долалуш таханлера ДегӀастанан дакъа дара Кавказан Албанин юкъахь.\n1 Агулийн кӀошт 10 647 14 э. ТипагӀ\n2 Акхушан кӀошт 52 464 84 э. Акхуша\n3 АхцахӀан кӀошт 31 622 29 э. АхцахӀ\n4 Бабаюртан кӀошт 45 073 14 э. Бабаюрт\n5 БежтӀан дакъа 9500 17 э. БежтӀа\n6 Ботлихан кӀошт 53 408 77,2 э. Ботлих\n7 Шури-ГӀалин кӀошт 72 761 40 гӀ. Шури-ГӀала\n8 Харгабин кӀошт 19 225 52 э. Харгаби\n9 Гумбетан кӀошт 18 482 25 э. Мехельта\n10 ГӀунибан кӀошт 25 633 42 э. ГӀуниб\n11 Дахадаевн кӀошт 37 439 25 э. Уркарах\n12 Дербентан кӀошт 93 282 113,4 гӀ. Дербент\n13 Докузпарин кӀошт 14 906 33 э. Усухчай\n14 Казбековн кӀошт 41 927 75 э. Дылым\n15 Кайтаган кӀошт 34 635 51 э. Маджалис\n16 Кхарабудахкентан кӀошт 71 913 50 э. Кхарабудахкент\n17 Каякентан кӀошт 55 323 87 э. Новокаякент\n18 Кизилюртан кӀошт 80 450 150 гӀ. Кизилюрт\n19 ГӀизларан кӀошт 65 966 21 гӀ. ГӀизлар\n20 Кулин кӀошт 10 232 16 э. Вачи\n21 Кумторкалан кӀошт 23 804 18 э. Коркмаскала\n22 Курахан кӀошт 14 989 20 э. Курах\n23 ГӀазгӀумкийн кӀошт 11 951 17 э. Кумух\n24 Левашин кӀошт 68 712 82 э. Леваши\n25 Магарамкентан кӀошт 61 187 93 э. Магарамкент\n26 НогӀийн кӀошт 22 539 3 э. Терекли-Мектеб\n27 Рутулан кӀошт 21 018 11 э. Рутул\n28 Сергокалан кӀошт 31 454 54 э. Сергокала\n29 Сулейман-Сталан кӀошт 56 081 83 э. Касумкент\n30 Табасаранан кӀошт 54 205 68 э. Хучни\n31 Тарумовкан кӀошт 31 654 11 э. Тарумовка\n32 КӀляратӀан кӀошт 23 069 15 э. КӀляратӀа\n33 Унсоколон кӀошт 28 710 51 э. Унсоколо\n34 Хаси-Эвлан кӀошт 140 387 100 гӀ. Хаси-Эвл\n35 Хиван кӀошт 19 979 32 э. Хив\n36 Хунзахан кӀошт 30 702 56 э. Хунзах\n37 ЦӀумадан кӀошт 22 683 21 э. Агвали\n38 ЦӀунтӀан кӀошт 17 889 14 э. Кидеро\n39 ЧӀарадан кӀошт 11 340 11 э. ЦӀуриб\n40 Шемалан кӀошт 25 970 29 э. Хебда\n41 Ӏовхойн кӀошт 27 367 126 э. Бони-Эвла\n42 Ӏахвахойн кӀошт 21 326 73 э. Карата\nХIинжа-ГIала 49 801 49 801 46 813\nШури-ГӀала 2095 2095 2095\nДагестански Огни 927 927 927\nДербент 7100 7100 6963\nИзбербаш 2292 2292 2255\nКаспийск 3294 3294 3294\nКизилюрт 2370 2370 2370\nГӀизлар 3231 3231 3231\nХаси-Эвл 3848 3848 3848\nЮжно-Сухокумск 9170 9170 9170\n↑ Юнус Дешериевич Дешериев. Сравнительно-историческая грамматика нахских языков и проблемы происхождения и исторического развития горских кавказских народов. — Чечено-Ингушское книжное изд-во, 1963. — С. 554.\nН.Я. Марра тардолуьйтура, «Албани» дашо билгалбаккхар «ломан мохк»\n↑ 1 2 Историческая карта Грузинского царства и соседних территорий\n↑ [Armenia, Colchis, Iberia, Albania, Etc.jpg]\n↑ Хазары: Миф и история. /Редколлегия: А. К. Аликберов, Т. М. Калинина, Т. М. Мастюгина, В. В. Наумкин, Е. Э. Носенко-Штейн (редактор-составитель), В. Я. Петрухин (редактор-составитель), В. С. Флёров, Р. Я. Эмануилов. Гешарим/Иерусалим — Мосты культуры/Москва, 2010.\n↑ Республика Дагестан. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2007 шеран 28 апрелехь.\n↑ 1 2 3 Климат &124; Туризм в Дагестане(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2017 шеран 25 сентябрехь. Теллина 2010 шеран 24 мартехь.\n↑ Берг Л.С. Рыбы пресных вод СССР и сопредельных стран. — М.—Л., 1948. — Т. 1. — С. 254. — 466 с.\n↑ География ДегӀастанан. www.babochki-kavkaza.ru. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ География и природа ДегӀастанан (оьр.). www.e-dag.ru. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ О Дагестане. www.prd23.ru. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ ДАГЕСТАН • Большая российская энциклопедия - электронная версия. bigenc.ru. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ Географическое расположение, рельеф и климат ДегӀастанан. www.dagestanrsp.ru. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ Диссертация: Приёмы увеличения мощности панотнозо слоя каменистый почв речных долин Приморской низменности Дагестана. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2010 шеран 8 январехь.\n↑ ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса йац; тIетовжаран География и природа Дагестана йоза йаздина дац\n↑ Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (2011, 3 июнь).\n↑ Природа ДегӀастанан (оьр.). Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ Республика ДегӀаста Географическая Карта (ингалс.). instructionstone. Теллина 2019 шеран 8 майхь.\n↑ Чепалыга А. Л., Амирханов Х. А., Садчикова Т. А., Трубихин В. М., Пирогов А. Н. Геоархеология олдувайских стоянок горного Дагестана. Бюллетень Комиссии по изучению четвертичного периода. № 72. Москва. ГЕОС. 2013. — С. 73-94.\n↑ По Дагестану два миллиона лет назад бродили хомо эректус. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 20 декабрехь. (Амирханов Хизрин интервью)\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ДегӀаста&oldid=7976784»\nТӀаьххьара хийцам бина 2022, 1 май 15:45\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 1 май, 15:45.


Шодне-суьгӀ-Мозель — Википеди\nШодне-суьгӀ-Мозель (фр. Chaudeney-sur-Moselle) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу Бикеле, ДоммагӀтен-ле-Туль, ПьегӀгӀ-ла-ТгӀеш, Туль, Вилле-ле-Сек.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шодне-суьгӀ-Мозель&oldid=7847777»


Къоначу поэташлахь къовсам - Новости - Гудермесская районная газета «Гумс»\nКъоначу поэташлахь къовсам\n25.04.2019 17:19 Четверг\nВыпуск 29-32 от 24.04.2019 г.\nАвтор: Джамалдаева Хадия\nЧГУ-н филологин факультетан «Журналистика» говзаллин 5-чу курсан студентка\nГуьмсен к1оштахь ламаст хилла д1ах1оьттина х1ора шарахь Нохчийн меттан Де даздарна лерина шуьйрачу барамехь мероприятеш д1аяхьар. Иштта бечу белхийн рог1ера г1улч яра тахана яьккхинарг а. Гуьмсера Берийн кхоллараллин кхерчахь 2019-чу шеран оханан беттан 17чу дийнахь д1абаьхьира Нохчийн меттан Денна лерина рог1ера «Нохчийн мотт – аганан илли» ц1е йолу барта байташ ешархошлахь къовсам. Пох1ма долу дешархой билгалбоху мехала болх д1аболийра к1оштан «Гумс» газетан коьрта редактор Борхаджиев Хожбауди вистхиларца.\nГуьмсен к1оштан ишколийн векалша байташ ешаран мах хадо жюрин председатель яра дешаран урхаллин куьйгалхо Куразова Малика, цуьнан заместитель «Гумс» газетан коьрта редактор, поэт Борхаджиев Хожбауди, декъашхой – дешаран урхаллин методически кабинетан доладархо Шалаева Лариса, дешаран урхаллин методист Исмаилова Залина, к1оштан нохчийн меттан, литературин хьехархойн методически ассоциацин куьйгалхо Абдуразаков Шертбек. Къовсамехь дакъалаца, шайн хьуьнарш гайта а баьхкинера к1оштарчу ишколийн векалш – дешархой. Къов\nсамхоша йийшира нохчийн маттах, ненах, Даймахках шаьш язйина стихотворенеш. Дуккха а пох1ма долу дешархой ишколашкахь хилар гучуделира къовсамехь. Нийсархошлахь шайн пох1мица къаьсташ, ладуг1учйн самукъадоккхуш, стихотворенеш йийшира дешархоша. Нохчийн метан Денна лерина д1абаьхьначу рог1ерчу «Нохчийн мотт – аганан илли» ц1е йолчу байташ ешар\nхойн къовсамехь толаме меттигаш яьхначу дешархошна совг1аташ а деш, къовсамехь дакъа мел лаьцначарна баркалла а олуш, къамел дира жюрин председатело Куразова Маликас


Манонвиль (Луьневиль гуо) — Википеди\nМанонвиль (Луьневиль гуо)\nМанонвиль (фр. Manonviller) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу Бенамений, Домжевен, Ланеввиль-о-Буа, Тьебомений, Вео.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Манонвиль_(Луьневиль_гуо)&oldid=7819283»


Пьер Бланшар. Скачать книги автора Пьер Бланшар. Список всех книг автора. Литмир. LITMIR.BIZ\nСписок книг автора Пьер Бланшар\nПлутарх для юношей. Т. 8 - Пьер Бланшар\nПлутарх для юношей. Т. 7 - Пьер Бланшар\nПлутарх для юношей. Т. 1 - Пьер Бланшар


ПгӀемеск — Википеди\n50°39′19″ къ. ш. 2°57′09″ м. д.HGЯOL\n5,07 квадратан километр\n▲2123 стаг (2019 шеран 1 январь)\nПгӀемеск (фр. Prémesques) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — НогӀ.\nДозанашца йу Уплин, Капенгем, Ла-Шапель-д'АгӀмантьегӀ, ЕннтьегӀ-ан-Вепп, Лилль, ПегӀанши.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ПгӀемеск&oldid=7829972»


Вильфаржо — Википеди\nВильфаржо (фр. Villefargeau) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна. Дозанашца йу Шарбюи, Осер, Шеванн (Йонна), Лендри, Сен-Жорж-сюр-Больш. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вильфаржо&oldid=6736594»


Иль-ле-Мельдез — Википеди\n48°59′58″ къ. ш. 3°00′23″ м. д.HGЯOL\nИль-ле-Мельдез (фр. Isles-les-Meldeuses) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Иль-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Сена а, МагӀна а.\nДозанашца йу ТанкгӀу, АгӀмантьегӀ-ан-БгӀи, Конжи-суьгӀ-ТегӀуанн, ЖегӀминьи-л'Евек, МагӀи-суьгӀ-МагӀн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Иль-ле-Мельдез&oldid=7833085»


Марсияк-Сен-Кантен — Википеди\nМарсияк-Сен-Кантен (фр. Marcillac-Saint-Quentin) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Дордонь. Дозанашца йу Ла-Шапель-Обарей, Сарла-ла-Канеда, Тамньес, Пруассан, Сен-Крепен-е-Карлюсе, Сен-Женье (Дордонь). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Марсияк-Сен-Кантен&oldid=5171644»


Девушка с фужером вина. Купить фото № 248468. Фотограф Максим Соколов / Фотобанк Лори\nИзображение № 248468\nДевушка с фужером вина\nДевушка держит фужер вина. Сидит в ресторане\nдевушка, женщина, вино, отдых, пить, фужер, стакан, красное, одиночество, ожидание, алкоголь, вечер, girl, wine, glass, red, holding, sofa, woman, lady, celebration, adult, alcohol, drink, face, beauty, arm, elegance, restaurant, table, solitude


БгӀуьк-суьгӀ-Афф — Википеди\nБгӀуьк-суьгӀ-Афф (фр. Bruc-sur-Aff) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — Иль а, Вилен а.\nДозанашца йу Кельнек, ПипгӀиак, Сен-Жуст (Иль а, Вилен а), Сен-Сеглен, Сикст-суьгӀ-Афф.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=БгӀуьк-суьгӀ-Афф&oldid=7813047»


База собак Чихуахуа » BOERO » Чихуахуа. Все о породе, питании, воспитании, здоровье самых маленьких собачек.\nБаза собак Чихуахуа » BOERO\nТитулы: CH INTER, IT., BELGIA


Муха. Как сделать из мухи слона. Муха фото. Муха анекдоты.сонник мухи\nмуха анекдоты 2\nЛучшие мини игры тут!


NGC 939 — Википеди\n2MASX J02262131-4426460, 6dFGS gJ022621.3-442646, ESO 246-11, ESO-LV 246-0110, LCRS B022426.5-444014, MCG-07-06-004, NGC 939, SGC 022426-4440.2, PGC 9271, LEDA 9271, APMBGC 246-043-024\n5182 километр в секунду\n2ч 26м 21,312с\n−44° 26′ 46,08″\nNGC 939 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 939: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 939.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_939&oldid=5055577»


«Кхечу мехкийн агенташ» - диверсанташ, шпионаш?\nОхан-бутт 09, 2014\nОьрсийчоь -- Парламентан харжамашна резабоцчийн гуламера лаьцна вуьгуш ву "Мемориал" юкъарлонан куьйгалхо Орлов Олег, 06ГIу2011\nОьрсийчохь Iедалера харцо ловчу нахана тIаьххьарчех дуьсу гIо а дIалакъош ду, бакъоларъярхойн центр «Мемориал» Петарбухарчу кхело дIакъевли, аьлла даьржийна оьрсийн а, дуьненаюкъарчу а зорбанехь. Юьйцучу юкъарлонан куьйгалхочуьнца Орлов Олегца зIене девлира тхо. Орловс иза гIалат ду, юьйцург шайн санна цIе йолу Петарбухара дискриминацина дуьхьалояран юкъарло ю, элира. Амма хаийтира Маршо Радиога шайн юкъаралла а Iедало юхучу кхачийна хиларх лаьцна.\nПетарбухахь кхел йинарг ю «Мемориал» цIе а лелаеш, дискриминацица къийсам латтабе юкъаралла. Оьрсийчоьнан Пачхьалкхан Думано кхечу мехкийн агенташ олу институт юкъаяккхарцана, кхечу бакъоларъярхойн организацешка санна, цуьнга а бохура, ша арахьарчу юкъараллаша кхобуш а ю, Оьрсийчуьра политика емал ечех а ю, алий, юстицин министралле кехат а яздай, оцу могIарчийн реестре яла.\nЮкъаралла реза ца хилла иза дан, ша-шена тIе «диверсант», «шпион» бохучух йогIу цIе тIекхолла ца лаьа цунна.\nТIехь йинчу шина кхело лаамза аьлла цунах хIинца «кхечу мехкийн агент». Ткъа оцу цIарца яха ца лаьа организацина, цо шен болх сацош бу оцу бахьанийца.\nЦуьнан санна цIе елахь а, цуьнан структурах яц гоьяьлла евза бакъоларъярхойн центр «Мемориал». Делахь а, кестта хир ю и тайпа кхел оцу Орлов Олега куьйгалла дечу юкъараллан а. Ткъа хIинца, кху деношкахь шен дахар кхачийначу дискриминацина духьало латточу юкъараллах лаьцна иштта дуьйцу Орловс.\nОрлов: «Дискриминацина дуьхьал йолу «Мемориал»-центр эшнера кхелан хьалхарчу инстанцехь, селхана эшна шолгIачу инстанцехь а. Иза ду и юкъарло дIакъевли бохург. ХIунда аьлча, цо хьалххе дIахаийтинера оцу кепехь ша регистраци йийр йоцийла.\nБакъонашларъечу «Мемориал»-центрх дерг аьлча, тхан хиндерг а ду кестта луьстуш. Охан-беттан 15-чохь Москох Замоскворецкан кхелехь 10 сахьт даьлча долор дов листа. Цигахь оха къовсар ду прокуратурано тхо кхечу пачхьалкхийн агенташ ду, оха иштта регистраци ян а еза бохуш чIагIдийриг.\nСайггара цхьа хIума тIетухур ду ас. Селхана Оьрсийчоьнан конституцин кхело бинчу сацамо некъ биллина Оьрсийчуьрчу бакъоларъяран а, кхечу а, масала, экологин организацешна духьал харцонаш лелон а, репрессеш ян а. Со тешна ву, оцу конституцин сацамо ирча тIеIаткъам бийр бу кханнехь тхан кхолламна а».\nОьрсийчохь диктатура чIагIлуш ю. Дено-дено херцош ю демократин институташ, лакъош бу нахана Iедалера юьйлу харцонаш ялхон некъаш. Ткъа кийтарлонца, маршонах ша етта ценаш а ца гойтуш, до иза пачхьалкхо, боху «Мемориалан» куьйгалхочо Орлов Олега.\nОрлов: «Кхечу мехкийн агентех долчу низамо, цуьнан маьIна, иза прокуратурано а, юстицин министралло а кхочушдар, организацешна ша тайпа шалго югIуш ду – я кхечу мехкийн агенташ а ю шаьш, арахьара ахча а оьцуш, политикаца йоьзна ю шаьш олу цара (иза иштта дацахь а), я мелла а сиха шайн болх а берзийна, репрессешна кIел йоьлху уьш».\n«Кхечу мехкийн агент» боху официалера цIе, цуьнан маьIна тIеоьцийла дац ша-шега мелла а ларам болчу, шена ша оьзда хетачу бакъоларъяран юкъаралло. Амма бакъоларъярхошна бисина кхин некъ а бац, я хьо агент ву, цо кхачочу массо а маьIница лела дезаш, я ахь, оцу могIара ца вала, дуьту нехан бакъонашларъяр. И цIе тIе ца оьцуш, шерашкахь нахана орца кхачош лелла, набахте кхачочуьра, цигахь хIаллакбечуьра бIеннаш нах къелхьара бохуш лелла шен «Мемориал» а декхаре хир ю дIакъовлаяла, боху Орлов Олега.\nОрлов: «Тхан олийла дац тхайх «кхечу мехкийн агент», цхьаьнхьа а регистраци а йийр яц оха. ХIунда аьлча, иза тIехь доцург кхоллар ма ду! Кхуллур яц оха тхаьшна тIе и цIе. Iехор яц я Оьрсийчоьнан а, я дуьненан а юкъаралла. Ур-атталла, оццул къиза тхоьца долу вайн Iедал а. Иза оха дийр дац, стаг я организаци ша шена тIе боьха цIе кхолла декхаре яр – иза низмамехь дац, иза гIелояр ду, бакъонаш дIаяхар ду.\nКарарчу ханна цхьа организаци, Iедалх йоцу цхьа организаци бен яц оцу реестрехь, ша-шех кхечу мехкан агент ала реза хилла.\nАла деза кхин а, мичахь ду оцу низаман хIилла – и боьха мухIар организацина тIетухурш хьаькамаш бац, цара и цIе тIекхуллуш хилча-м хIун дара, тIаккха-м шаьш шайна тIеоьоцура цара къа, тхоьга тхаьашка тхайна и цIе тIекхолла ма боху цара.\nТхаьш тхайна мотт тоха, айкхдовла, арзде ма боху тхоьга. Юстицин министралле, оха доьху, дIаяздахьара тхо кхечу мехкан агенташ ду алий, арадовла ма боху тхоьга. ТIаккха дуьхьалдеттар ду, аш шаьш ма тиллина шайна и цIе, бохуш.\nХIуъа а, мухха а нислахь а, иза оха дийр дац, оцу кепехь кехат яздийр дац. Ткъа кхин дIа хIун хуьлу гур ду-кх».\n«Кхечу мехкийн агенташ» аьлла, ченала хьакхочу юкъарлонийн терахь тоъал доккха ду. Ткъа и цIе шен лаамца тIеэцначу юкъараллийн бита безар бу шаьш хIинццалц харцонах нах къелхьара бохуш бина болх. Бу кхин цхьа некъ а – «агенташ» а хилла, даима шаьш Iедална муьтIахь яцар, цуьнца гамо шаьш лаьцна хилар даре а дина, шаьш бехкалахь а лоруш, къахьегар - цунах «къахьегар» ала тарлахь.\nОьрсийчохь адамийн бакъонаш Iедало муха хьоьшу хьовсу юкъарлонаш кестта йоцчу дер дуйла гойту хIоьттинчу хьоло. Амма иза иштта цахилийта арабевлла нах а ца го я Москох а, я кхечу гIаланашкахь а...\nДиктатуран Iинчу юссуш ю Оьрсийчоь


Белл (гуо, Кентукки) — Википеди\n36°44′ къ. ш. 83°40′ м. д.HGЯOL\nБелл (гуо, Кентукки)\nинг. Bell County\n1867 шеран 28 февраль\nJoshua Fry Bell[d]\n▼27 337 стаг (2015)\nкъилбаседа-америкин малхбален хан[d]\nКлей (гуо, Кентукки), Лесли (гуо, Кентукки), Харлан (гуо, Кентукки), Ли, Клейборн (гуо, Теннесси), Уитли (гуо, Кентукки), Нокс (гуо, Кентукки)\n936 квадратан километр\nNational Register of Historic Places listings in Bell County, Kentucky[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Белл.\nБелл (инг. Bell County) — АЦШ Кентукки штатера гуо. Центр – гӀала Пайнвилл.\nЙиллина 1867 шарахь.\n28 691 стаг ↗28 702 стаг ↘28 635 стаг ↘28 158 стаг ↘27 885 стаг ↘27 337 стаг\nГуон майда 935 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Белл_(гуо,_Кентукки)&oldid=5076068»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 июль, 12:09.


Динул-Ислам - Хаттаршна жоьпаш - Конец света ду бохуш дуьйцу вайна декабрехь\nСан цхьа хаттар дара ваша. Конец света ду бохуш дуьйцу вайна декабрехь 2012. Цунах лаьцна жоп лахьара ахь, ваша.\nЛераме йиша! «Конец света» маца хир ду АллахIана бен хууш дац. Иза АллахIа Къуръан тIехь а бохуш ду, Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) шен хьадисашкахь а баьхна ду. Цундела, 2012 шарахь декабрехь «конец света» хир ду бохург шена ца хуург дуьйцуш ву.\nТкъа хьуна хьехар деш хилча, ши хьадис дуьйцура дара ас. Пайхамаре (Делера салават а, салам а хуьлда цунна) иштта и санна хаттар дина хилла. "Къемат де маца хIуттур ду, хIай Делан Элча", аьлла шега хаттар дича, "Ахь хIун кечдина цунна?" - аьлла цо, Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна. Цу тIехь ойла йар хьуна хьайна Iаддуьту ас.\n«Нагахь санна шух цхьанне керахь синтар а долуш Къемат де тIехIоттахь, шега иза дIаде́луш хилахь дIадоьйла цо иза», аьлла Пайхамара (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна). Цу тIехь ойла йар а хьуна Iаддуьту ас. Ойла самаяккхархьама цуьнан маьIне ладогIа аьлла хьехар а до ас хьуна.\n«Дуьне дIадер долуш хилча, вай мелла а сиха ве́шан лаамаш а, догдахарш а кхочушдан хьовса деза, шариIатца уьш догIуш мел ду. Валар тIеда́ре хьоьжуш охьа а хевшина Iен ца деза вай». Шейх Салман ал-IавдахI.\n Ахьмад. Шейх Албанийс нийса ду аьлла иза.


ХӀокху версин 2 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2021, 10 июнь).\nДехар «Эйфелин бӀов» хьажийна йу кхузе; хьажа. иштта кхин маьӀнаш.\n↑ Самая посещаемая из платных достопримечательностей: Tour Eiffel et souvenirs de Paris (Франц.). Le Monde.fr. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 24 августехь. Теллина 2011 шеран 6 августехь.\n↑ Названы самые фотографируемые города мира (оьр.). Мембрана. Мембрана (30 апреля 2009). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2011 шеран 24 августехь. Теллина 2011 шеран 6 августехь.\nЭйфелева башня. Париж с высоты птичьего полёта.(ТӀе цакхочу хьажорг)\nReconstructing the Eiffel Tower in CATIA ,3DXML file to download and CG Images Архивйина 2017-09-12 — Wayback Machine (ингалс.)\nПервые передающие устройства Эйфелевой башни Архивйина 2007-06-09 — Wayback Machine (Франц.)\nВебкамера, установленная напротив Эйфелевой башни Архивйина 2006-08-07 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Эйфелин_бӀов&oldid=7025779»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 21 декабрь 23:10\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 21 декабрь, 23:10.


Честита Баба Марта (Happy Baba Marta)! | Girl Meets Bulgaria\nMarch 1, 2011 by whitneybg\t4 Comments\n4 thoughts on “Честита Баба Марта (Happy Baba Marta)!”\nPingback: Честита Баба Марта! (Happy Grandma March!) 2012 « Girl Meets Bulgaria\nPingback: Spring-like Weather and Plans for March « Girl Meets Bulgaria


Российский бухгалтер. Вход в торговую сеть с минимальными потерями\nРосбухСтатьиВход в торговую сеть с минимальными потерями\n1. В бухучете все прозрачно\n2. Навязанные услуги прибыли не уменьшают\n3. Минфин: плата за продвижение «чужого» товара бессмысленна\n4. «Плата за вход» превращается в маркетинговые услуги\n5. Без документов превращение не состоится\nна статью «Вход в торговую сеть с минимальными потерями »


29.11.2018 29.11.2018 Альбина\nТамара Адамова - Хаза суьйре. Асет Самраилова - Теркаца суьйре M Артур Заматханов - Йог1у 1уьйре. DMCA Связаться с нами. Аюб Вахарагов Хьайга безам бахити. Со вина са нана Имам Алимсултанов. Ида Зимняя любовь Mp3. Never Ending Story Remix Mp3. Сахаб Межидов - Кавказан 1уьйре.\nСуннат -Рузбан дийнахь 1уьйра ламазехь сураташ саджда а, инсан а дешар. Vice Squad Lithium Mp3. Слушайте и скачивайте музыку на XoMusic. Ансамбль "Азнак" - Теркаца суьйре.\nИдрис Сааев Седарчий ду хьоьх тера. Седарчи Ду Хоьх Тера Иногда у нас ищут: Макка Сагаипова - Синкъераме гулдела ду Хаза суьйре вай хьура ю Вай безамаш хоржура бу, Шайна везарг къастора ву.\nRMX - Кавказан 1уьйре. Слушайте и скачивайте музыку на XoMusic. Марина Айдаева - Со дашо гуьйре ю, со мерза безам бу, д1аелла хьа наь1арш, чу йита со. Амрудин - Суьйре ю йог1уш M\nАмрудин - Суьйре ю йог1уш M Ламанхой - Йог1у Суьйре Хьай ю бохуш - Гр. Не забывайте поделиться ссылкой с друзьями! Популярные исполнители александр малинин алексей воробьев алиса вокс алиса кожикина аллегрова ани лорак антонов юрий барбарики баста валерий леонтьев валерий меладзе валерия виктор цой владимир высоцкий время и стекло высоцкий денис майданов джордж майкл 1уьйре йита реза ву суьйре йита реза ву mp3 маликов елена ваенга зара игорь николаев ирина дубцова ирина круг каспийский груз королева наташа король и шут круг михаил лев лещенко ленинград лепс лобода любовь успенская максим марина кравец меладзе валерий михаил задорнов михаил круг наргиз натали наташа королева никита джигурда нюша оксимирон олег винник опен кидс орбакайте кристина пелагея полина гагарина прохор шаляпин рамштайн руки вверх светлана лобода сектор газа софия ротару стас михайлов стас пьеха татьяна буланова тимати успенская любовь эндшпиль юрий антонов.\nСеливан к записи 1уьйре йита реза ву суьйре йита реза ву mp3


Глуькс-ан-Гленн — Википеди\nГлуькс-ан-Гленн (фр. Glux-en-Glenne, фр. Glux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу АгӀлеф, Фашен, ЛагӀошмилле, Сен-Леже-су-БевгӀе, Сен-ПгӀи (Сона а, ЛуагӀа а), ВиллапугӀсон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Глуькс-ан-Гленн&oldid=7823836»


дакъаделлачу - Synonyms of дакъаделлачу | Antonyms of дакъаделлачу | Definition of дакъаделлачу | Example of дакъаделлачу | Word Synonyms API | Word Similarity API\nTop 10 similar words or synonyms for дакъаделлачу\nTop 30 analogous words or synonyms for дакъаделлачу\nНохчийчуьра олхазарш Баннаш адам тӀе ца кхочехь ламанан даккъашкахь, я лекхачу диттийн баххьашкахь до цара. Даимана шишша цхьана хуьла дарта — стен, боьршан. Дарта тойна даккха йолало 4-5 шо кхаьччи. Бен дакъаделлачу диттийн синтарех бо цо. ХӀоьаш март-апрель баттахь до I-2. КӀай хуьлу уьш, ал бос бетталуш цӀиэ тӀедарчий а долуш. Тойна 45 дийнахь доккху. 2 бутт баьлчи йовддург хуьлу кӀорнеш. Даар котамаш, кхин долу олхазарш, пхьагалаш, цхьогалаш ду церан. Ӏай еллачу бежанийн дилх доу цара.\nНохчийчуьра олхазарш Цхьайолчу меттигашкахь дуккха а ду и тайпа олхазарш. Дажар лаьттахь ду церан. Куллан кондар тӀе а, дакъаделлачу синтар тӀе а ховшу уьш. Адам шен бенна аьттехгӀоьртича дека а декаш тӀоьхула хӀийза хӀурцӀалдиг, я цхьана кондар тӀера вукха кондар тӀе хуьйшуш, синтем байна хьийза. Баннаш лаьттахь до цара, я бецан тоьлгакӀеллахь я бецан кондаршлахь. ХӀоьаш 5-6 до баьццара бос а болуш, кхоьлано тӀедарчий а долуш. Тойна май-июнь баттахь доккху.\nНохчийчуьра олхазарш Генарчу малхбалехь Хьасан Ӏоман берда йистошца ду ЦӀик-цӀик хьоза. Кхин иза хуьлуш меттиг яц билгалъяьлла Ша1ми-Юьртана къилбаседехьа Ӏаьсан тогӀий йоцург. Оцу Ӏаьсан тогӀи чохь Ӏаьржачу толлан кондаршна тӀехь декаш хуьлура и тайпа хьозий. Дакъаделлачу синтарна тӀе а хоий декара иза иштта. «ЦӀик-цӀик-цӀик-цӀир-р-р-р!» олий. Дуткъа дегӀ а долуш, мокха хьоза ду иза. Баннаш толлан кондаршна юккъехь, бацалахь до цара. ХӀоьаш кӀайн хуьлу ал тӀедарчий а долуш 4-5. ХӀоьаш апрель-май баттахь до. Чуьркаш а, мозий а кхин йолу садолу хӀумнаш йоу цара. Ӏаьсан тогӀийна лаххьа Шалажца йолчу ДалинтогӀи чохь а, Бекшан тогӀи чохь а хуьлуш ду и тайпа хьозий.


Конфлан-суьгӀ-Сен — Википеди\n48°33′03″ къ. ш. 3°40′45″ м. д.HGЯOL\n▲636 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКонфлан-суьгӀ-Сен (фр. Conflans-sur-Seine) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу КгӀансе, ГӀомийи-суьгӀ-Сен, Еклаволь-ЛуьгӀе, МагӀсии-суьгӀ-Сен, Вилье-о-КогӀней.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Конфлан-суьгӀ-Сен&oldid=7837002»


Суьйре йог1ур ю\nМохьмад Могаев - Йог1ур ю те Зама New 2017, Турпал Абдулкеримов - йог1ур ю те зама, Элина Дагаева - Зама йог1ур ю и другие в mp3 скачать и слушать онлайн бесплатно. Йог1ур ма ю, дагна езнарг Сайна гаре а, къайлаха со хьоьжур ву Ас х1ун де теволалой Ишта безам хьоьга болуш Сан дог - ойла хьоьца йолуш Хийла 1уьйре, хийла суьйре д1а ма йоьду. Са даге хьаьжна йог1ур ю 1уьйре Са даге хьаьжна йог1ур ю суьйре Йог1ур ю хьо вехачу хазчу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо. хаз вун хо иштам,((хаха важ ад ахь, Буьйса декъал йойла хьан Сан дог. Все MP3 треки бесплатные на нашем сайте. Йог1ур ма ю, дагна езнарг Сайна гаре а, къайлаха со хьоьжур ву Ас х1ун де те, стигла вале Еккъа басе волалой со TubeoVo.com | Watch and Share your Favorite Videosвезар деги безам хьо 3)Са даге хьажна йог1ур ю 1уьйре Са даге хьажна йог1ур ю суьйре Йог1ур ю хьо вехачу хазачу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо Йог1ур ю хьо. Со воцуш ЙОГ1УР ю 1УЬЙРЕ. 2,676 defa indirilmitir. Чеченская Песня Йиц Ма Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017. Сох а цкъа юьсур ю суьйре, Со воцуш йог1ур ю 1уьйре. Артист: Неизвестен. Везара суна сай сил дукха хьоСа даге хьажна йог1ур йу 1уьйре Са даге хьажна йог1ур йу суьйре Йог1ур йу хьо вехачу хазачу Са даге хьажна йог1ур йу 1уьйре Са даге хьажна йог1ур йу суьйре Йог1ур йу хьо вехачу хазачу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо Йог1ур йу хьо вехачу хазачу юьрта со Везар Со юха йог1ур ю, 1уьйренца сирла са даьржаш. 2:38 Марха Тарамова - Йог1ур ю со хьоьца д1а (shax-d. 3. хьа хилла суьйре дика. Исполнитель: скачать Music95. Г1ур ю бохуш тахна, кхана. CHECHEN STUDIY 095. I. 1) - Найдите песню, используя поиск. Гр.\nЛаманхой - Йог1у Суьйре Хьай ю бохуш - Гр.Ламанхой. Мы ищем песню: суьйре ю йог1ур.Исполнитель: tamikbaim Амрудин Песня: суьйре ю йог1ур [03:16].\nйог1ур ю - Прослушать музыку бесплатно, быстрый - mixMusic.memixmusic.me/q/lsC8zrXgBKLCltp0t8wАсхаб Вахарагов Мел дукха бехи хьоь йог1ур ю сайна (New 2015) [M95].tamikbaim Амрудин суьйре ю йог1ур.Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017 by CHECHEN STUDIY 095 for free onЕлахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017 by CHECHEN STUDIY 095 MP4, WEBM Йог1ур ю хьо (M95) Скачать бесплатно. Сох а цкъа юьсур ю суьйре, Со воцуш йог1ур ю 1уьйре. Линда Идрисова - Йог1ур ю со, ахь сатийса соьга, Сан дагах цхьа дакъа лур ду хьунаНохчи эшар - Б1аьстена суьйре. Чеченская Песня Йиц Ма Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017. Са даге хьаьжна йог1ур ю 1уьйре Са даге хьаьжна йог1ур ю суьйре Йог1ур ю хьо вехачу хазчу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо. 03:26 Скачать музыку. Чеченская песня 1уьйре Йог1у Суьйре Йог1у Безамо Со Лаьцна Ву 2017. Скачать онлайн видео простым способом. Скачать видео для мобильного Популярное видео смотреть онлайн, используя только ваш телефон. Т1аккха со д1а г1ур ю, кхин хьуна новкъа ца йолуш На музыкальном портале Зайцев.нет Вы можете бесплатно слушать онлайн песню «Теша: хьо йог1ур ю / Верю, что ты придешь» (Сулейман Токкаев) в формате mp3.везар деги безам хьо 3)Са даге хьажна йог1ур ю 1уьйре Са даге хьажна йог1ур ю суьйре Йог1ур ю хьо вехачу хазачу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо Йог1ур ю хьо. Йог1ур ма ю, дагна езнарг Сайна гаре а, къайлаха со хьоьжур ву Ас х1ун де теволалой Ишта безам хьоьга болуш Сан дог - ойла хьоьца йолуш Хийла 1уьйре, хийла суьйре д1а ма йоьду. Скачать видео для мобильного, планшета, android, ios На сайте onlinemusic.com.ua вы можете скачать Элина Дагаева Йог1Ур Ю И Хаза Б1Аьсте. пооооомоооогиииитееее найти песню.Слова: Буьйса ма хаза ю бетта са къегина,хьоменаг хьо суна мел генахь юТ1е йог1уш б1аьсте ю вай 1алам хаз дина,ас хьуна йиллина суьйре Песня: суьйре ю йог1ур.Песня: Йог1ур ю хьо (M95). ?Тамила Сагаипова - Йог1ур ю.Са даге хьажна йог1ур йу 1уьйре Са даге хьажна йог1ур йу суьйре Йог1ур йу хьо вехачу хазачу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо Йог1ур Чеченская Песня Йиц Ма Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре Nеw 2017. Loading Unknown artist — красивая чеченская Лилия- йог1ур ю хьога со.. Скачать йог1ш ю хьун бесплатно. На этой странице находится текст песни Турпал Абдулкеримов - Йог1ур ма ю , а также перевод песни и видео или клип. I. 001ВХава Ташаева - Йог1ур юй-те, хьо гуьйре (New). Ас сайна юьту-кха тахне, Доьзална яларца кхане.Уьш боцуш еара суьйре. 2,401 просмотров 22 понравилось 0 не понравилось.везар деги безам хьо 3)Са даге хьажна йог1ур ю 1уьйре Са даге хьажна йог1ур ю суьйре Йог1ур ю хьо вехачу хазачу юьрта со Везар са кху са дагна мел хьоме ву хьо Йог1ур ю хьо. 3:52 madishkaaaaaaa - красивая чеченская Лилия- йог1ур ю хьога со Чеченская Песня Йиц Ма Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017 Видео онлайн, музыкальные клипы, мультфильмы, приколы на нашем сайте есть всё, не пропусти I. Исполнитель: ?Тамила Сагаипова. Артист: tamikbaim Амрудин. Хийла 1уьйре, хийла суьйре д1а ма йоьду. Введите название песни или исполнителяСлушать онлайн tamikbaim Амрудин - суьйре ю йог1ур Скачать бесплатно скачать. Мовлади Буркаев - Б1аьсте. Текст песни Йог1ур ю.\nИсполнитель: Асхаб Вахарагов, Песня: Йог1ур ма ю дагна езнарг (New 2016) [M95], Продолжительность: 03:11, Размер: 3.20 МБ, Качество: 128 kbit/sec, Формат: mp3. Теша Хьо Йог1ур Ю - Сулейман Токкаев. 4:46 Roman Tam - Bo Yu Cheng Hun.3:16 Неизвестно - Суьйре ю йог1уш. Йог1ур ма ю, дагна езнарг Сайна гаре а, къайлаха со хьоьжур ву.Ишта безам хьоьга болуш Сан дог - ойла хьоьца йолуш. На этой странице Вы можете скачать Мохьмад Могаев - Йог1ур ю те Зама New 2017 mp3 файл бесплатно на высокой скорости без регистрации с возможностью докачки файла. Benzer Mp3ler. 102170826. [muzmo.ru] Ислам Хантемиров - Дага йог1ур ю хьо. Скачать музыку. суьйре ю йог1ур Скачать бесплатно. Элина дагаева - Дукха ваха. Теркаца Суьйре Ю Хаза Еъна Эшар Всех Времен. Чеченская песня Йог1ур ю те Зама 2 2017 - Без названия.Неизвестен - Мадина Юсупова Новинка Йог1ур Ю Те Зама 2017. Мохьмад Могаев - Йог1ур ю те зама (new 2017). Пожалуйста, поддержите проект лайком или плюсом! Скачай мохьмад могаев йог1ур ю те зама new 2017 и турпал абдулкеримов йог 1ур ю те зама.красивая чеченская Лилия — йог1ур ю хьога со. Ас сайна юьту-кха тахне, Доьзална яларца кхане.Уьш боцуш еара суьйре. Песня: суьйре ю йог1ур.Нажмите для прослушивания. Watch videos from youtube in the lite version! sit back relax and watch - No comments Or other things Текст песни "Асхаб Вахарагов — Йог1ур ма ю (M95)". Песня: Йог 1ур ю хьо. Введите название песни или исполнителяСлушать онлайн Амрудин - суьйре ю йог1ур Скачать бесплатно скачать. Чеченская Песня Йиц Ма Елахь Хьоменаг Соь Йог1ур Ю аьлла Суьйре New 2017. Со воцуш ЙОГ1УР ю 1УЬЙРЕ.


ФегагӀоль — Википеди\nФегагӀоль (фр. Feugarolles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ло а, ГагӀонна а.\nДозанашца йу Сен-ЛогӀан (Ло а, ГагӀонна а), НегӀак, БгӀуьш (Ло а, ГагӀонна а), Еспьян, ЛавагӀдак, ПогӀ-Сент-МагӀи, ТуагӀ-суьгӀ-ГагӀонн, Вьянн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ФегагӀоль&oldid=7843535»


1944-чу шарахь нохчий махкахь бохуш дIайохийна Iовхойн кIошт юхаметтахIотторах лаьттачу хаттаран йист яккхар хьехна пачхьалкхан Думан депутато Сайтиев Бувайсара дагестанхошна. ТIаьхьо Iедалхоша къомана реабилитаци йинехь а, Iовхан бахархошна бакъо ца елира шайн хIусамашка берза. Дагестанерчу Новолакан кIошта юкъа йогIуш ю и меттиг тахана.\n"30 шо зама ю лакцаш керлачу меттиге дехьа а бохуш, Iовхан кIошт юхаметтахIотторан процесс, шаьш лелочух а кхеташ, дуьхьалонаш латтош, вежараллин шина къоманан юкъахь гамо а хьегIаш, тесна юьту. Тапъаьлла Iарх проблема йоьрзур яц",- аьлла, дIахьедина нохчочо, Дагестанан цIарах Пачхьалкхан Думехь волчу депутато Сайтиевс инстаграмерчу шен агIонехь.\n"Массо а дагестанхошка" бина цо шен кхайкхам: "Нагахь санна, вайн барт хилахь, шарIаца а, Оьрсийчоьнан низамашца а нохчий бакъ бу шайн лаамашкахь, ткъа вай нийсонца, дуьххьал дIаала деза вешан бахархошка, хIара хуьлуш дерг низамехь цахилар, вай тIедожжийна Iедале а, нехан хIусамашкахь бехачу нахе а кхайкхам бан беза, нехан бахам юхаберзабе аьлла".\nНохчийн къам махкахь даьккхина рогIерчу дийнахь Дагестанан куьйгалхочун декхарш кхочушдечу Меликов Сергейс инстаграмерчу шен пена тIехь Турслочун денца декъалбира нах, амма дош ца яздира вайнахана йинчу депортацех.\nХIора шарахь а санна, Дагестанерчу Новолакан кIоштахь тезетан митинг хIоттийра пхи эзар гергга нах вовшахкхетта. Цигахь а хьахийра Iовхойн кIошт юхаерзор дахдина хиларх.


Дистре — Википеди\n▲1723 стаг (2018 шеран 1 январь)\nДистре (фр. Distré) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Мен а, Луара а. Дозанашца йу Артанн-сюр-Туе, Шасе (Мен а, Луара а), Ле-Кудре-Макуар, Куршам (Мен а, Луара а), Ру-Марсон, Сомюр, Лез-Юльм, Варрен, Bellevigne-les-Châteaux[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Дистре&oldid=5160583»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 03:07.


Фруафон — Википеди\n46°52′09″ къ. ш. 1°45′30″ м. д.HGЯOL\n▲1903 стаг (2018 шеран 1 январь)\nФруафон (фр. Froidfond) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Вандея. Дозанашца йу Сент-Етьенн-де-Мер-Морт, Тувуа, Шалан, Фаллерон, Ла-Гарнаш, Сен-Кристоф-дю-Линьерон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фруафон&oldid=5193601»


ОвхIанистанехь динчу эккхийтарехь беллачийн терахь 62 даьлла\nГIадужу-бутт 20, 2019\nПIераскандийнахь ОвхIанистанан къилбаседанерчу маьждигехь динчу эккхийтарехь вийнарг мел лахара а 62 ву, иттанашкахь бу лазийнарш аьлла пачхьалкхан Iедалхоша. Цкъачунна цхьана а тобано дина зулам шена тIелаьцна дац. Нангархаран губернаторан векало бахарехь, билггал хууш дац эккхийтар динарг Iожалхо-террорхо хилла, йа кхечу кепехь дина тIелатар ду иза. Могушаллин министраллан векало дIахьедарца, бераш а ду лазийначарлахь.\nМаршо Радионо яздира пIераскандийнахь, ОвхIанистанан малхбалерчу маьждигна динчу тIелатарехь мел лахара а 30 стаг велла аьлла. Нангарсхан провинцин губернаторан векало дийцинера журналисташка, маьждиг чохь масех оьккхуьйтург хилла йоьллийна аьлла.\nЭккхийтар дича тIебоьжна хиллера маьждиган тхов. Меттигерчу наха дийцарехь, чухаьрцина хилла йоллу маьждиган гIишло а цхьана. Провинцин кхеташонан депутато хаамбинра, белларш боцурш а, 100 сов стагна чевнаш йина. Бусулбанаш ламазна моллас дIакхойкхучу юкъанна дина эккхийтарш.


Мороз, Красный нос 2019-12-24 2019-12-24 ПРЕМЬЕРА Камерная опера При участии ансамбля «Практика» и актрисы Мастерской Брусникина Яны Енжаевой Автор — Николай Некрасов Композитор — Алексей Сюм... https://thetime4.net/static/images/events/logo_1e5zhl609odhh16_EoPmbQnrPRE.jpg Театр Практика - Большой зал, г. Москва, Большой Козихинский пер., д. 30 Театр Практика - Большой зал, г. Москва, Большой Козихинский пер., д. 30 город Москва Россия


Кампаньян (Франци) — Википеди\n43°32′14″ къ. ш. 3°29′53″ м. д.HGЯOL\nКампаньян картан тӀехь\nКампаньян (фр. Campagnan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Эро. Кхузахь климат барамехь ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кампаньян_(Франци)&oldid=3930470»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 13 ноябрь, 13:50.


Увиль-л'Аббе — Википеди\n49°41′41″ къ. ш. 0°51′40″ м. д.HGЯOL\nУвиль-л'Аббе (фр. Ouville-l'Abbaye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу АмфгӀевиль-ле-Шам (Сен-МагӀитим), БегӀвиль (Сен-МагӀитим), КгӀикето-суьгӀ-Увиль, Лендбеф, Вибеф, ЕгӀвиль.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Увиль-л%27Аббе&oldid=7842078»


Дудаев Мусан – 80 шо\nОбновлено 01.04.2018 16:56 Автор: Administrator 09.03.2018 17:06\nНана а, халкъ а шена резадинарг…\nНохчийн къоман гIиллакх-оьздангаллах, нохчийн доьзалах, маттах дехха къамелаш деш Iен аьтто хилира сан Мусаца 2008-чу шеран бIаьста. Нохчийн мотт Iамо безий, ца безий бохучу шеконаша «бӀарзвинчуьнга» бохура Мусас: «Шен дахар ишттачу хаттарна тIекхаьчначо, ша а, шен ворхIе да а нохчий хилар я цахилар къасто дезара. Ваха а хьакъ дац иштта весаниг».\nТкъа гIиллакх-оьздангаллах доьзначух элира: «Шуьнехь шиъ велахь, царах цхьаъ воккха хила веза, ткъа кхоъ велахь, царах цхьаъ тхьамда хила веза»…\nТIееънарг гуьйре хиллехь а, амма товбецан (сентябрь) бутт бовха беанера 1957-чу шарахь. Ломахь йолчу нохчийн ярташца дуьстича, къаьсттина йовха хетара Соьлжа-ГIалахь. Мацаллий, къизаллий генарчу Казахстанехь йисира. ХIинца-м Соьлжа-ГIалин бахархойн аьттонна дIасалела ехкина трамвайш а яра. Делахь а, Элистанжара жима стаг, цу хенахь абитуриент, гIаш лела Iемина вара. Баккъал а дийцича, трамвай тӀехь дӀасаваха ахча ца хуьлуш а догIура денош...\nНохч-ГIалгIайн пачхьалкхан хьехархойн институтан историн факультете деша веанчу Мусага хабар кхаьчнера кхуьнан нана, Макка, цIеххьана гIелъелла‚ аьлла. Макка кога-ира ца хIутту 20 шо дара. 1937-чу шарахь, Мусан да, Iабди, лоцучу дийнахь, чекисташа тоьпан бух биттина, букъ сецна, кога ца хӀотталуш, меттахь хан йоккхуш яра иза…\nСоьлжа-ГIалахь «Родина» кинотеатрана гуонаха жуьгтийн куп яра, шех «Еврейская слобода» олуш. Шена вевзачу жуьгтичуьнгара вилспет а яьккхина, цIехьа гIоьртира Муса. Сиржа-Эвла кхаьчча, шегара вилспет цхьана нахехь а йитина, нехан бошмашкахула, ког ма-боллу, уьдуш, Элистанжа кхечира иза.\nГIийла Iуьллуш карийра цунна шен нана. Кхаа дийнахь кхетамчохь йоцуш, халачу цамгаро лаьцначу Маккас ши бIаьрг схьабиллира, шен коьрте Муса охьалахвелча. «Хьо вац иза, Муса?!», – набарха санна, халла къаьсташ, элира цо. «Хьо деша ваха воллу, ма боху соьга? Цхьа поэт а тоьар ма вара вайна. Хуур хьуна. Хьайна луъучохь дешалахь, амма ца доьшуш ма Iелахь, хIаллак хир ву хьо».\nШолгIа дехар иштта дара ненан: «Хьайн ден лар лахалахь. Дала гIо дийр ду хьуна».\nНанас дIасалистинчу ойланийн хIордах кхин цхьа «дехар-тулгIе» а хьаьдира кIентан лере: «Дуьненан хIуманах а Iехалой, улле яьккхина кхечу къомах стаг а йолуш ма гайталахь хьо, я сан кошан барзе а ма хIотталахь, хьайн халкъан Iадатех хаьдда вахахь...».\n...Декъаза вац-кха да-нана резадинарг. Церан догъэцнарг, царна муьтIахь хилларг ирсан да ву дуьненахь а, эхартахь а.\nНенан весеташа вира Мусах дика кIант, дика да, дика накъост, дика артист.\nДудаев Муса 1938-чу шеран чиллин (февраль) беттан 16-чу дийнахь Веданан кIоштарчу Элистанжа юьртахь вина. Цуьнан да Дудаев Iабди Нохчийн дуьххьарлерчу поэтех цхьаъ вара. 1937-чу шеран лахьанан (ноябрь) беттан 24-чу дийнахь НКВД-н хьадалчаша «Советийн Iедална дуьхьал болх беш ву» аьлла, лаьцна дIавигнера. Цунах дерг хааза дисира 1991-гIа шо кхаччалц.\nТкъа Дудаев Iабдина оццу 1937-чу шеран гIуран (декабрь) беттан 2-чу дийнахь тоьпаш тоьхна хиллера.\nБераллехь дуьйна могашалла ледара йолуш, эгIаза кхуьуш вара Муса. Дуьнен чу а валале, ненан кийрахь волуш, Iабди лаца баьхкинчу салташа лазийна вара иза. Нохчийн агана вилла йиш йоцуш, гаьнгали чохь кхиийра иза. Шен кхо шо кхаьчча бен такха а ца волавелира. Нохчийн халкъ махках доккхучу шарахь ялх шо кхаьчна вара Муса.\nЛуларчу хьехархочо дечигах йина говр яра цуьнан, чIогIа дукхаезаш, ловзош. Цхьаъ бен йоцу и тайниг 1944-чу шарахь керта лилхинчу салташа, когаш а кегдина, йитира.\nХалла, дехарш а дина, Элистанжара Шела охьайогIучу салтийн салаз тIе йиллира Мусан вежарша шайн нана.\nНанас ша меттахь Iилла йисинехь а, доьзал кхабар цхьанна а тIе ца дожош, ша кхобуш бара. Кхекхех кетарш а, пхьуьйшаш доцу хIуманаш а тоьгура цо. Мусана а тегнера цо цхьа жима, кIайн кетар. Нана тIехь йолчу салазна тIаьхьаведча, кетаран тIомах ког а тасабелла охьавуьйжира Муса. ЦIерабохучу «халкъан мостагIийн» ворданашна ха деш вогIучу эпсаро ласттийна шад туьйхира:\n«Встать, звереныш!›‚ – аьлла, тIе а чевхаш. Ларамаза цуьнан коьртара куй агӀорбаьллачу минотехь и эпсар зуда юй хиира Мусана. Гуьмсерчу шалонашна тIеховшийра хIорш.\nХIетахь ца кхийтира кIант оцу дешнийн маьIнах, амма дахаран дорцана дуьхьал цунна некъ гайтинарг, ницкь белларг «Встать, звереныш!» омра а хилла, чекхделира…\nКазахстанерчу Ново-Алексеевка поселкехь охьабиссийра ДудаевгIар.\nМусан вежарий Iибади, Зайналбек, Майрбек колхозе балха бахара. Деша аьтто ца хилира церан, амма воккхахволчу вашас, Iибадис, деха ца дуьйцуш, сацам бира: «Мусас деша деза!» – аьлла.\nМассо а хIуманна тIехь похIма долуш хьалакхуьу Муса. Сих-сиха карладоккхура цунна ша «Iедалан мостагIчун» кIант хилар, амма дикачу наха дог а оьцура, гIо-накъосталла а дора.\nДоьзалан Iуналла деш, шайн цIийнан а, доьзалан а дукь шена тIелаьцна‚ дIахIоьттира ткъе диъ шо долу Мусан воккхахволу ваша Iибади.\nМусагIеран доьзал беха Ново-Алексеевка Iер-вахарна аьтто болуш яцара, цундела меттиг хийца лууш хьаьвзира воккхахволу ваша. Уллехь догIуш хи а долуш, Новая-Москва юьртахь хIусам лехира цо шайна. Оцу хенахь Iибади Хобдински кIоштахь трактористийн тоьллачу бригадин бригадир вара.\n1948-чу шеран гуьйранна «Новая-Москва» колхозан председатело гIо а дина, цхьа лаппагIа ийцира цара шайна. Аьхка, белхи а бина, битаме далийра цара и цIа.\nЖима, керла кIотар яра Новая-Москва. Мусана дукхабезало, шаьш санна, цхьа а бехк а боцуш махках баьккхина шайн лулара немцойн доьзал. Упперт фамили яра ненан Мариян а, йоьIан Матильдин а.\nБезамца дагалоьцура Мусас цара шена кечбеш хилла немцойн къоман «Штрули» цӀе йолу кхача. ТIаьхьо, дуккха а хан-зама яьлча, Моздок гIалахь ехачу Матильдина телевизор чохь «Белое солнце пустыни» исбаьхьаллин фильмехь бIаьргкхетча, вевза шайца Казахстанехь Iийна жима «квартирант». Яхана зама дагалоьцуш, йоьлхуш Iийна хиллера иза.\n1956-чу шеран товбецан (сентябрь) беттан ӀӀ-чу дийнахь, Хобдахь 10-чу классехь доьшуш Муса а витина, Нохчийчу цIабирзира ДудаевгIеран доьзал. Цуьнан 10-чу классехь дешар юккъе бен ца кхаьчнера, Муса цIавалаве аьлла, нанас Майрбек Казахстане дӀахьажийначу хенахь.\nДаймахке дукха сатийсина Муса 1956-чу шеран гIуран (декабрь) беттан 28-чу дийнахь Оренбурган вокзале вогIу. ЦIерпоштахь Соьлжа-ГIала богӀу беха некъ бан волало кIант. Мацах, ша жима волуш, 1944-чу шеран чиллин (февраль) баттахь, арабаьккхина декъаза некъ карлабуьйлуш, дагалецамаша дог чахчош вогIу иза.\nЦкъа а, цхьана а дийнахь шен дагара ца яьллачу Элистанжа, шен дайн махка, кхочуш вара иза.\n1957-чу шеран кхолламан (январь) беттан 4-чу дийнахь, Соьлжа-ГIаларчу вокзалехь сецначу цIерпошта тIера охьавуссу шен Даймохк, шен къам, стиглара малх-бутт санна къегаш, дуьхьалхIиттина волу нохчи.\nШела кхочу, юха гIаш Элистанжа чувулуш, геннара шен вешех, Iибадех, бIаьргкхета. Цуьнца накъостий а хуьлу. Овкъаршлахь жижиг а доттуш, садоӀуш Iаш хиллера уьш. ТIаьхьо хаьа Мусана Iибадин накъостий бевзаш болу яздархой Ошаев Халиддий, Мамакаев Мохьмаддий, ткъа иштта Нохч-ГIалгIайн Республикин Iедалан белхахой хиллийла.\nОццу 1957-чу шеран товбецан (сентябрь) баттахь кхелхира Мусан нана.\nЛенинграде деша вахар\nСоьлжа-ГIалахь деша ваха Муса кечам беш волчу муьрехь, Ленинградерчу А.Н.Островскийн цIарахчу институтан векал вара Нохчийчохь актерийн факультете деша дIабига нохчийн а, гIалгIайн а кегийрхой вовшахтухуш.\nЦхьана дийнахь хьехархойн институтан юкъараIойлин уьйтIахь шен накъосташца хиъна Iаш вара Муса. Кегийнах, шайна юург эца дагахь, кепекаш вовшахъетташ бохкуш, ДаьргIара Мусан накъосто Зортас элира:\n– Муса, «Ленинан некъ» газет тIехь хаам бу, ма боху, нохчийн кегийрхой Ленинградерчу театральни институтан актерийн факультете деша бахийта вовшахтухуш бу аьлла.\n– «Актерийн» бохург хIун ду?\n– Суна-м ца хаьа, амма иза хьан хIума ду аьлла-м хета‚ ахь оцу хьайн хелхаршца тхан коьртан хьеш дIа ма эцна!\nСоьлжа-ГIалахь хилла йолчу Кировн цIарахчу парках «Трек» олура хIетахь кегийрхоша. Цигахь цхьаьна а кхетий, шайн самукъадоккхуш, хелхаран бал а боккхуш, иллеш а олуш, шайн «хьуьнарш» къуьйсуш Iара нохчийн кегийнах.\nМусаний, Зортиний тIе церан кхоалгIа накъост веара, Дишни-Веданара Дунаев Денилбек. Цо элира:\n– Валолахь, хьох историк хир вац. Хьо айхьа дуьйцург дийцина валале, бераш урокехь набарш а еш Iийр ду. Хьуна оьшушрг Культурин министерствехь ду!\nЦигахь шаьш дахкаран бахьана а хаийтина, шолгIачу дийнахь музыкальни училище кхечира накъостий. Конкурсах чекхбовла баьхкина республикин маьI-маьIIерчу кIошташкара хаза, товш кегийрхой бара. Шен дагахь: «Мича ваха воллу хьо, Муса? Гой хьуна, кегийнах, мел куьцехь, хаза, лекха, товш бу, ткъа хьо, хьайн фуражкица лерича а, цхьа метр бен вац...». Училищен актови зала чохь дIахIоттийна когаш тIехь цхьа кIайн «яьшка» гира Мусана. Иза рояль хиллера.\n– Внимание! – аьлла, нуьцкъала аз долу цхьа онддачу дегIехь стаг хьалагIаьттира. Иза чIогIа хьекъал долуш, оьрсийн а, нохчийн а меттанаш дика хууш, ша тIехьаьжна буьрса хеташ хиллехь а, амма оьздангаллах, яхьах, дикаллах дог дуьззина стаг хиллера. ТIаьхьо ерриге а Нохч-ГIалгIайн Республикехь вевзаш дIахIутту иза. Яздархо-драматург Хамидов Iабдулхьамид вара иза. Абитуриенташка олу цо:\n– Нохчийн къоман театрехь болх бан кегийрхой хоржуш ду тхо. Ленинградера веанчу вайн хьешехь, Александр Николаевичехь, ю шун фамилеш.\n«ДIаязвала ца кхиъначо хIун дан деза?» – аьзнаш девлира. Иштта Дудаевн фамили юкъакхийтира оцу дӀаязбинчарна.\n– Нохчи вуй хьо? – хаьттира Хамидовс.\n– Ву дера, хIинццалц-м, – элира ас.\n– Аз-м дика ма ду хьан. Мичара ву хьо?\n– Веданан кIоштарчу Элистанжара ву-кх.\n– ХIай-хIай, вуьззина нохчи ву хьо-м, гарехь, – элира Хамидовс, ткъа зала чохь белар иккхира, хIунда аьлча, «вуьззина» нохчи, мох баьлча вадор волуш, гIийла вара.\nМусас М.Ю.Лермонтовн «Смерть поэта» байт йийшира, юха А.А. Фадеевн «Молодая гвардия» повестера Кошевой Олеган монолог а.\n– Дика ду, тоьар ду. Ткъа иллеш олий ахь? – дара хаттар.\n‹Муьлхачу къоман илли хаза лаьара шуна, цигонийн, украинийн, я «вайниг»? – хотту Мусас.\nКомиссина юккъехь волчу кхоалгIачу стага (Нохч-ГIалгIайн АССР-н культурин министр Татаев Ваха хиллера иза) хотту:\n– Нохчийн илли ала хаьий хьуна?\n– Хьожур ву.\nЗал юха денъелча санна хетара, Мусана тIекхаччалц цхьаьнгга а ца аьллера я нохчийн я гIалгIайн илли ала. Нохчийн мукъамехь илли элира цо:\n«Малхо ма дуьйцу шен дагара,\nБатто ма дуьйцу шен дагара,\nАса-м ца дуьйцу сайн дагара,\nСайн деган декъахо воцу дела»\nИштта, дагахь а доцуш, театран институте деша хIоьттира Муса. Бераллехь хийлазза, ца Iебаш, хьежнера иза исбаьхьачу Ленинградан суьрташка. ХIетахь хIорш бехачу Казахстанерчу юьрта почтехула цхьаццанга кхочура и суьрташ, ткъа цаьрга дийнна юрт, хьожуш, чекхйолура. ХIинца, воккхавеш, лаьттара иза гIарадаьлла девзачу доккхачу Нева хин берда йистехь.\nШен дахарехь мел хилла къинхетаме адамаш, накъостий, хьехархой, гергара нах дагалоьцура цо... Массо а даг чохь кхуьнца Ленинградехь вара. Нохч-ГIалгIайн актерийн тобанехь воккханиг Дакиев Мохьмад вара. Деша а доьшуш, «Предпортовый» олучу юьртабахамехь картолаш чуерзош къахьоьгура цара. Мохьмада, дикачу дас санна, дола дора шен накъостийн. ХIора суьйранна картолаш гулйора цара. Уьш дIа а юхкий, шайна оьшу сурсаташ оьцура. Дешаран хьалхара курс токхе яьккхира. Цул тIаьхьа Мохьмад, зуда а ялийна, студентийн юкъараIойлера дIавахара.\nТIаккха, бакъдолу «студентийн дахар» дIадоладелира. ГIараяьлла евзаш йолчу «Белое солнце пустыни» цӀе йолчу исбаьхьаллин фильмехь Мусас дуьххьара дакъалецира. Дакиев Мохьмад оцу фильман шолгIа режиссер вара. Мохьмад бахьана долуш йоккхачу кинемотографин хьаьрме кхечира Муса. Цунна даима а дагахь лаьттира цо шеца лелийна гIиллакх, шена мел дина вошалла.\nЮуш а юуш а ца юуш йоккхучу студентийн хенах бала хилира. 1960-чу шарахь могашалла эша а, гIора кIезиг диса дуьйлира дегIехь. Институтехь оьрсийн мотт а, литература а хьоьхуш волчу Успенский Всеволода хьехар дира Мусана, Салтыков-Щедринан цIарахчу библиотеках пайдаэца аьлла.\nИштта, цхьана дийнахь Ленинградерчу библиотеке вахара Муса. Зал яьсса яра. Книгийн ишкапана уллехь лаьттачу цхьана воккхачу стагах бIаьргкхийтира кхуьнан. Шен де дика дича:\n«Гамаржоба, генацвали!» – елира цо.\nГуьржий хиллера иза. Мусас, ша кху библиотеке гуттар а вогIучух сурт а хӀоттийна, хаьттира:\n– Скажите, у Вас есть сборник стихов Абди Дудаева?\n– Кажется, есть, посмотрите в картотеке, – дара жоп.\nМуса, когашкара са а даьхьна, бIаьргаш хих а дуьзна, висира.\nАмма «картотека» хIун ю ца хаьара цунна. Эхь хийтира, шена и хӀун ю цахаарна. ТIаккха, хӀара воьхна шена вайча, воккха стаг ша хьаьжира ша бохучу метте. Iабдис язйина жима книжка схьакховдийра цо Мусага.\nДаг чохь иккхинчу лазарх хих бIаьрхиш а хуьлуш, стоьла тIе охьаэгара тIадамаш.\nИштта, дагахь а доцуш, шен деца «цхьаьнакхийтира» Муса.\nНенан весетах цхьаъ ша кхочушдина хийтира...\nМусан да, Iабди, шен итт шо долчу хенахь дас, Дудас, Хонкара деша вахийтинера. Цигахь ӀӀ шарахь Стамбул а, Анкара а гIалийн хьуьжаршках Ӏамийнера цо Iаьрбийн а, туркойн а, гIажарийн а меттанаш. 1922-чу шарахь Нохчийчу цIавирзича, цунах поэт хилира. ХIетахь схьайиллинчу школашкахь нохчийн мотт хьоьхуш болх а бира.\nШен дуьххьарлерчу байтийн гулар 1927-чу шарахь зорбане йоккху цо. Тахана дозаллица карладаккха лаьа:\nДудаев Iабди «Серло» (хIинцалера «Даймохк») газетехь болх бина хилла хилар.\nКхолламаш мерза ца хилла нохчийн интеллигенцин хьалхарчу могIарехь хиллачеран.\nДен цIаро а, ненан весеташа а дIалелавора Муса. Ленинградехь дара иза. ДIаяла езаш экзамен а йолуш, мацалло гIелвина институтан паркехь долчу гIантахь, наб а озийна, висира Муса. Юха, ша цхьана дийнахь сарралц набйича санна, кхеравелла, хьалаиккхина, институтан неIаре хьаьдира.\nДоккхачу дегIахь, тIамехь а хилла украинец вара хьехархо.\nАудитори чоьхьаваьлча, ша тIаьхьависаран бахьана дийцира Мусас. Iамийна хIума дацара. Мусана Ӏ сахьт хан а елла, аравелира хьехархо.\nТкъа цо шен коьртехь хилла йолу ойла охьаязйира. Шайн дена ша оьрсийн маттахь язйина «Отцу» байт яра иза. Иштта ду цу тIера дакъа:\n«Откликнись на голос сыновний, отец,\nКоль сердце в тебе еще бьется!\nБыть может мой зов – сердечный гонец\nК уставшему слуху пробьется».\nМай 1960г. Ленинград.\nМуса – актер\nЗама цкъа а сецна яц. Тен уьйриг санна, шераш тIехьерчош, схьагулло хан-зама, Дала хьуна цхьанна лерина зама.\n1962-чу шарахь, кхиамца дешна а волий, Ленинградера цIавоьрзу Муса.\nЦо театрехь а, кинохь а къахьегар лораза ца дов. Нохчийн махкахь жима а, воккха а Муса вевзаш, дукхавезаш хуьлу. СССР-н яккхийчу киностудешкахь, Мусас дакъалоцуш яьхна: «Белое солнце пустыни», «По следам Карабаира», «Кольцо старого шейха», «Волчья яма», «О странностях любви» и. дӀ.кх исбаьхьаллин фильмаш, езаш тӀеоьцу хьовсархоша, лаккхара маххадабо кинокритикаша.\nЕрриг ткъе ялх фильм ю, Дудаев Мусас ролаш ловзош, яьхна. Кинохь\nсанна, театран сцени тIехь хуьлу цуьнан баккхий кхиамаш.\nХакишев Русланан «Песня Вайнахов» спектаклехь тхьамда ву иза, О.Иоселианин а, Р.Хакишевн а «Когда рушится мир» спектаклехь Доккин роль ю цо ловзош, Хамидов Iабдулхьамидан «Бож-Iела» спектаклехь Бож-Iела хуьлу цунах.\nОьрсийн сийлахь-воккхачу А.С.Пушкинан «Пир во время чумы» пьесехь Пушкинан а, Г.Лоркин «Кровавая свадьба» спектаклехь Iожаллин роль а ловзайо Мусас.\nТоьллачарех ду Н.Гоголан «Женитьба» спектаклехь. Дудаев Мусан Анучкинан ролехь дакъалацар а.\nЙиш йоьхна еара зама\nСССР пачхьалкх, вайн баккхийчу наха олуш ма-хиллара, «стоьла тIехь» йохийра. Нохчийн махкахь кегари болабо тIеман къайлахчу режиссераша. Нохчийн халкъ шина декъе декъало ХХ-гӀа бӀешо чекхдолуш.\nНохчийчохь «Конституцин къепе» дӀахIотто араволу Ельцин Борис.\nТеш хиллачара дийцарехь, Сибрехахь лайнарг дицдеш, бала беара нохчийн махка а, халкъе а.\n1995-чу шеран хьалхара буьйса тIеман дуьххьарлера буьйса яра. Соьлжа-ГIала сийначу цIарах йогуш яра.\n1999-чу шарахь болийра шолгIа тIом. Нохчийн мохк шозза белхийра. Эзарнашкахь маьрша нах хIаллакьхилира. Дуьне ма-дду дIасадаржийра нохчийн халкъ. Дудаев Муса шен доьзалца Москва воьду. Москвахь а маьрша баха ца буьту нохчий, массанхьа а лоьху «чеченский след», дагахь а доцучохь кара а деш. Мусан кIентий Саяддий, Анзоррий балха хIотта йиш йоцуш вара, дукхахболу нохчий санна. Деэшначу хенахь, кху харц дуьненахь ишттаниг муха нисло техьа аьлла хеталур долу тамашийна де догIу Мусан кхолламе... Россин Федерацехь а, Москвахь а болчу бизнесменашна юккьехь дика вевзаш волчу дуьненаюкъарчу индустриальни банкан генеральни директоро Арсамаков Юнуса, телефон а тухий, ша волчу дIакхойкху иза.\nМусан дахар-Ӏерана хьал девзинчул тӀаьхьа Юнуса а, цуьнан вашас Абубакара олу:\n– Хьо цхьана а метте вахийтина, вайъа йиш яц тхан. Москвахь хIусам оха оьцур ю хьуна.\nЮха, цхьа бутт баьлча, шайга кхойкху цара Муса.\nМосквана юккъехь йолчу керлачу хIусаман догIанаш ло АрсамаковгIара Дудаев Мусан доьзална.\nШена оцу кепара дика, оьзда дегнаш долу нах бовзарна, Далла хастам беш, вехира Муса.\nЦIахь дина сий мерза ду\nХийцамаш Мусан кхоллараллин декъехь а хилира. 2000-чу шарахь Нохчийн Республикин пачхьалкхан Х.Нурадиловн цIарахчу къоман драматически театран гастролаш хилира Германехь. Германера Бремен гIаларчу театрехь «Женитьба» спектакль яра бекарг (март) беттан 8-чу дийнахь. Сцени тIехь роль ловзочу Мусан кийра морцуш, дог долчу агIор ов детта дуьйлира. Шен накъосташка Докаев Султане, Омаев Дагуне ала кхиънарг: «Со дIаволуш ву шуна. Со лахь, кхузахь ма виталаш...».\nДуьххьара орцахбевлларш тIекхиънарш театран лоьраш бара. Мусана сцени тӀехь инфаркт хилла хиллера. Цул тIаьхьа Бремен гIалин больницехь Мусан дагна чолхе операци йира, Iожалла цахиларна дийна а висира.\nОццу 2000-чу шарахь Кавказан къаьмнийн Культурин фестиваль яра луларчу ХIирийн махкахь йоьдуш. Машен чохь шен накъосташца вогIучу Мусана кхин цкъа а инфаркт хуьлу. Къилба-ХIирийн республикал дозанехь шайна кьоман кхачанаш а бохьуш дуьхьалбаьхкинчу нахана тIехвоккхий‚ Ольхетово кIоштарчу больнице кхачаво белхан накъосташа Муса. Къилба-ХIирийн Республикин Президенте хаам кхочу, цунна везаш волу артист шайн кIоштарчу больницехь ву, олий. Юккъе цхьа де бен ца дулуш, Буру-ГIалин тоьллачу клинике дехьавоккхуьйту цо Муса. Товбецан (сентябрь) беттан 30-чу дийнахь дара цунна шолгIа инфаркт хилча. Ткъа эсаран (октябрь) беттан 6-чу дийнахь хIирийн театран сцени тIехь Н.Гоголан «Женитьба» спектакль ю. Сценарица, шен хан тIекхаьчча‚ Муса гучуволу сцени тIехь.\nЗал юьззина болу хьовсархой хьалагӀоьвттира гIаьттира Нохчийн Республикин гIараваьллачу артистана Дудаев Мусана! Хьовсархошна шайн хаамийн гӀирсашкахула хиъна хиллера Муса 6–7 де хьалха инфаркт а хилла, Ӏожаллах хьалхаваьлла хиларх. Ша бахьанехь спектакль юкъах ца ялийта цо гойтучу хьуьнарна ларам бира оцу наха.\nИштта вара Муса\nНохчийн мотт кIорггера хууш, адамашкахь адамалла хила лууш стаг вара Муса.\nТкъа гIиллакх-оьздангаллах доьзначух элира: «Шуьнехь шиъ велахь, царах цхьаъ воккха хила веза, ткъа кхоъ велахь, царах цхьаъ тхьамда хила веза».\n– Къоначаьрга, доьзал кхуллучаьрга, хIун эр дара ахь? – аьлла, шега хаьттича, Мусас, дукха еха ойла а ца еш, элира: «Безам я декхар аьлла, къастам бан дезахь, декхар ду коьртаниг. Далла хьалха, нанна хьалха, доьзална хьалха, юьртана хьалха. Бусалба дог долу стаг дахаран маьIна ца карош вуьсур вац. БIаьргашна къегинарг деза, куьйгашна атта дерг, ткъа хаттахь, даге хатта деза». Соьлжа-ГIалахь хиллачу студентийн театран директор вара Муса. Нохчийн пачхьалкхан университетан актерийн факультетехь хьоьхуш а вара. Цунна хьалха шо стенна хьехадо, бутт бен ца баьккхинехь а, къоначарна и хан дика школа ца хуьлийла дацара. Литература а, сценин искусство а езархошна Муса, дика гочдархо санна, вовзара. Цо оьрсийн маттера нохчийн матте гочйира оьрсийн а, Европин а яздархойн-классикийн говзарш. Коьртачу декъана А.С.Пушкинан кхолларалла яра цо нохчийн маттахь йовзийтинарг. Цуьнан балхах боккха пайда а ийцира «Пушкиниана» спектакль хIоттош.\nИштта вара шеца даима а йолчу хазачу забаршца вайна дукхавезавелла актер. Даима велавелла, самукьане хеташ, амма шен кийрахь къайлабаьхьна дуккха а гIайгIа-баланаш худуш, Далла дуьхьал вахана Муса. Цуьнан бакъдерг синан кIоргера мохь-лазам, дехар-орца, кхайкхам-сатийсам ца хоьира вуьшта а кIезиг ца лазийначу даг чу. Вайна уллехь, дехьа-сехьа ков-кертахь вехарг а, веллачу дийнахь бен ца вевзаш а нисло вайна хийлазза. Ткъа билггал дерг – Муса интеллигенцин тоьлла векал вара. Цунна бевзара ша коьрта туьллучу куйнан мах. Иза кхоччуш вевзина вац нохчийн халкъана. «Керла Муса» гур ву цо деш хиллачу хелхаран, шел тӀаьхьа цо йитинчу кхоллараллин тидам бича, маьӀна дича, цуьнан доьзал, бевзича. И санначух аьллера Алиев ГIапура: «Маржа яI, къонахий – боданехь седарчий!».\nНохч-ГӀалгӀайн АССР-н, РСФСР-н а халкъан артист Дудаев Муса дӀакхелхира 2016-чу шеран хьаьттан (август) беттан 6-чу дийнахь, ша дакъалаьцна спектаклаш, кинош вайн дагалецамашна а юьтуш.


Меня зовут Кхан (16+) - DVD\nВ ролях: Шах Рукх Кхан, Каджол Режиссер: Каран Джохар | для любых DVD и Blu-ray проигрывателей, компьютеров и ноутбуков\nВы экономите: 179 руб (42%)\nЦена за три фильма: 953 руб\n1. Меня зовут Кхан (16+) ~ Шах Рукх Кхан ~ DVD 245 руб\n2. Пока я жив (12+) ~ Анушка Шарма ~ DVD 376 руб\nДобавить в закладки - Распечатать - Постоянный адрес этого фильма: http://kinozon.com/d11146


Нахбагарбар — Википеди\nТІаьххьара 2014 шеран нахбагарбар\nНахбагарбар — цхьаьна билгалчу хенан пачхьалкхехь я нийсса билгалдаьккхинчу цуьнан декъан тІехь, бахархойн демографин, экономикин, социалан терахьаш гулдаран а, жамІаш даран а, нахала даккхаран а процесс. Кхин дагардаршкахь санна, нахбагарбар чекхдаьлчи жамІаш а дой, зорба туху гулдинчу терахьийн.\n1.1 Нахбагарбаран коьрта кхетам\n1.2 Нахбагарбарехь лору бахархойн категореш\n1.3 Нахбагарбаран коьрта принципаш\n1.4 Нахбагарбаран кепаш\n1.5 Нахбагарбаран программа\n2 Историн очерк\nНахбагарбаран коьрта кхетам[нисйе бӀаьра | нисйе]\nНахбагарбаран программа — нахбагарбарехь гулбеш болу хаамийн могІам. Багарбаран кехат тІе яздо цхьа могІа, оьшу хаамаш хаа таро луш долу, хеттарш. Масала, веха меттиг, демографин хьолаш — сте-боьршалла, хан, зуда ю, яц/майра ву, вац, гражданалла, этносан амалаш, динлелор, дешар, кхин а.\nСихаллийца багарбар — йоцачу хенахь (2 - 11 де) кечбина нахбагарбар. Цуьнан амалехь ду гулъяран а, жамІашдаран а центр йина куьйгалла, луьра дозатоьхна Іалашо, йоца тергаман программа (1—5 хаттар), ткъа иштта сихаллийца хаамаш дІабаларан кеп а.\nНахбагарбарехь лору бахархойн категореш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nНахбагарбар дІахьуш къастайо бахархойн кхоъ коьрта категори: гуттаренъерг, карахьъерг, юрисдикцинарг.\nКарахьболу бахархой — берриг бахархой, багарбечу хенахь нахбагарбар дІахьучу махкахь, хенан баьхкинарш а цхьаьна\nГуттаренболу бахархой — таллам бечу махкахь гуттаренна беха бахархой (6 баттал я 1 шарал сов)\nЮрисдикцин бахархой — оцу махка юрисдикцица бихкина бахархой.\nНахбагарбаран коьрта принципаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nМассера а юкъара хилар;\nЦхьаьна хенахь хилар;\nБагарбаран цхьа программа хилар;\nХӀоранна а цӀарах хилар;\nШайн лаамалла хилар;\nНахбагарбаран урхаллин луьра централизаци хилар;\nНахбагарбаран раж хилар.\nНахбагарбаран кепаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nхеттарш — ишттачу кепара нахбагарбарехь багарбаран кехат яздо багарбархочо (чоьтхочо, регистраторо) дӀаязвеш волчу стегаца дуьхь-дуьхьал къамел а деш. Оцу кепара дӀахьора нахбагарбар Россехь а, ССРСхь а;\nшавагарвар — дӀаязвечо ша яздо багарбаран кехат, ткъа багарбархочо (чоьтхочо, регистраторо) нийса яздина хилар толлу, дисина я цакхета хаамаш нисбеш. Лелайо цхьайолчу европин пачхьалкхашкахь;\nийна (анкетан) кеп (лелайо дозанал арахьа, царна юкъахь АЦШ) — оцу кепара нахбагарбарехь анкеташ дӀасадохьуьйту багарбешболчаьрга, цара шеш яздо уьш, цул тӀаьхьа дӀадохьуьйту багарбаран я статистикин гӀуллакхан бюро. Яздина анкеташ схьагулдинчул тӀаьхьа статистикин гӀуллакххой (багарбаран бюро) хьовсу анкета схьа хьан ца яийтина, бохийта багарбархой оцу адресашка бахархошка хеттарш дан. Нахбагарбаран хьажийна харж кӀезиг хуьлу оцу кепара хеттарш дичи, амма юхайирзина анкетийн барам чӀогӀа кӀезиг хуьлу (15—20 % гергга), нахбагарбаран пропагандин мел чӀогӀа харжаш йичи а.\nНахбагарбаран программа[нисйе бӀаьра | нисйе]\nадресан дакъа (вагарвечун цӀе а, адрес а, цуьнан доьзалан коьртаца долу гергарло);\nша нахбагарбаран программа (долара демографин (сте-боьршалла, хан, зудаялийна я марехь хиларан хьал), социалан-экономикин (дешарам барам, белхан говзалла, лелориг, тӀедогӀучун хьост, социалан хьал), этносан (къам, ненан мотт, меттанаш хаар, динлелор/муьлхачу конфессера ву) амалаш; бахархой дебар Ӏаморах хеттарш; миграцин хеттарш);\nкхечу талламех доьзна долу хеттарш (хӀора багарбаран шен билгала Ӏалашо ю).\nИсторин очерк[нисйе бӀаьра | нисйе]\nБахархойн чот лелор юкъадаьлла кӀоргачу шираллера пачхьалкхан налогийн а, тӀеман а гӀуллакх а, церан административан хӀоттаман Ӏалашо а бахьнехь. ширахӀиндера Ману законаша урхалчашна тӀедуьллура бахархой багарбар, шайн ницкъ бовзийтархьама а, налогаш билгалъяха а. Мисрахь бахархой чот лелайора, ширачу паччахьаллин муьрера дуьйна (вайн эрал 2800—2250 шо хьалха). Оццу хенера хуьлу Шира Месопотамин бахархойн йинчу чоьтех болу хаамаш. Хаамаш бу Ширачу Цийхь а, Ширачу Японехь а бахархойн чот лелаярх.\nБахархойн чоьтан жамӀаш леладора тӀеман а, фискалан а Ӏалашонна. Шен амалашца бахархойн ишттачу чоьтех тера хилла, европахоша колонизаци яле кӀеззиг хьалха Америкин хьалхарчу феодалийн пачхьалкхашкахь йина чот.\nБиблехь яздо Давуд паччахьа дӀадаьхьначу нахбагарбарах лаьцна (2Цар. 24:1).\nДевзаш ду Ширачу Грецехь, Аттикехь йинчу бахархойн чоьтех. Цигахь вайн эрал хьалхара IV бӀешо чекхдолуш чот йира берриг баккхийра божарийн, кхин а Шира Румехь, цигахь вайн эрал 435 шо хьалха дуьйна рожехь дӀакхийхьира цензаш.\nНаггахь фискалан я башха хьолех доьзна бахархойн чот йора хьалхарчу ЮккъерабӀешерашкахь. Масала, 1086, Ингалсехь Вильгельм Даккхархочун омрийца бахархойн чот йира 34 графаллехь, жамӀашна цӀе тиллира «Кхераме суьдан жайна» аьлла. Европин цхьа могӀа гӀаланашкахь йина хӀусамийн чоьташ: Нюрнбергехь (1449 шо), Страсбургехь (1473 шо), Цюрихехь (ерриг кантонехь) (1567 шо), Флоренцехь (1427 шо—1430 шо).\nНовгородан республикехь а, цхьацца оьрсийн олаллашкахь нахбагарбар налогаш тохархьама йора XIII бӀешеран шолгӀачу декъера дуьйна.\nРусехь хьалхара нахбагарбар дира фискалан Ӏалашонца 1245 шарахь.\nXVIII бӀ. юккъера дуьйна гӀерта бахархойн чот лело Европин пачхьалкхаш (Австри, Бавари, Голланди, Дани, Испани), Азехь (Япони), Америкехь.\n1718 шарахь хӀора синан тӀиера ясакх яккха йолийча Пётр Iчо омар даьккхира берриг нахбагарбарх, омро бахара: «массара аьлларг схьаиэца (цхьа шо ло), бакъдерг да, ярташкахь масс, хьаьнгахь са ду боьршачу нехан…». «Аьлларш» (испискаш) гулйира кхо шо даьлчи, кхин а кхаа шарахь теллира (ревизи йира). ТӀехьа, багарбаран терахьех ала долийра «ясакх йоккху бахархойн ревизи».\nДуьххьара буьззина махболу нахбагарбар чекхделира 1790 АЦШхь.\nДуьненан пачхьалкхийн нахбагарбаран исписка\nХаамийн шайн лаамалла\n↑ 1 2 Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Сахалинской области - Переписи Архивйина 2012-01-07 — Wayback Machine (ТӀе цакхочу хьажорг — истори)\n↑ 1 2 ИСТОРИЯ ПЕРЕПИСИ В РОССИИ : Всероссийская перепись населения 2010 в Муромском районе Архивйина 2013-08-01 — Wayback Machine\n↑ 1 2 СКАЗКИ О ДУШАХ Архивйина 2013-08-01 — Wayback Machine\nВсероссийская перепись населения 2002 года Архивйина 2004-11-06 — Wayback Machine\nНациональная перепись населения 2009 года в Республике Казахстан Архивйина 2011-07-22 — Wayback Machine\nПерепись населения 2009 года в Республике Беларусь Архивйина 2010-01-13 — Wayback Machine\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Нахбагарбар&oldid=7221094»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 29 декабрь, 01:11.


19 Март 2019, 12:13:02\nАвтор Тема: Красотка с беличьим хвостом! Уже стерилизована) (Прочитано 1104 раз)\nimage.jpg (65.46 Кб, 442x604 - просмотрено 80 раз.)\nimage.jpg (128.46 Кб, 768x1280 - просмотрено 67 раз.)\nimage.jpg (124.53 Кб, 1190x768 - просмотрено 85 раз.)\nimage.jpg (144.9 Кб, 739x1088 - просмотрено 69 раз.)\nimage.jpg (176.51 Кб, 926x947 - просмотрено 101 раз.)


Iедалхоша дIасайоькъучу хIусамех шеконаш лаьтта бахархойн\nСоьлжа-гIалахь тховкIело йоцчу 48 доьзална петарш елла шаьш аьлла, дIакхайкхийна махкарчу Iедалхоша. Оцу юкъанна бахархоша дийцарехь, рогIехь хьоьжуш ву хIинца а 14 эзар стаг. Царна хетарехь, социалан хIусам ялар – кхаж балар санна хIума ду.\nIедалхоша шаьш къаьсттина къоьллехь болучарлахь дIасаекъна боху хIусамаш. ХIетте а бахархоша доьху хьаькамашка, мискачарна хIусамаш шаьш йоькъучу хенахь дийриг довза а довзуьйтуш дар.\nХIусамаш Кадыровн цIарахчу фондо екъна сагIина аьлла, дIахьедина. "Пачхьалкхан декхар и хилча, стенна юьйцу фонд? Сан йоI заьIапхо ю, кхо бер ду цуьнан. Нехан хIусамашчухула йолаелла лелаш ю иза берашца, гIо деш стаг а воцуш. Кадыровн фонде, администраци, юкъаралхошка, цо гIо ца доьхуш меттиг бисина а бац, хIетте а цхьацца бахьанаш а хIиттош, жоп ца ло", - аьлла дийцина "Кавказан узел" агенталле Соьлжа-ГIаларчу Дешис.\nОцу юкъанна, керла гIишлош кхачо йоллуш йина аьлла ца хета махкахошна. Масала, Куьршалахь ков-керташ дIахьаькхначул тIаьхьа керлачу хIусамашка дехьабаьхна юьртахой реза бац шайн Iер-дахарна. Цара даредарца, даим тIуналла лаьтташ, пенаш тIехь туьха а маттар а гулло церан хIусамашкахь.


Июль бетта 14 дийнахьа дезду ГIалгIайчен ди — Сердало\nИюль бетта 14 дийнахьа дезду ГIалгIайчен ди\nУкх Даьла лаьттан тIа дукха къамаш да, иштта мехкаш а да. Ший аргIа дIалаьца улл ГIалгIайче а. ГIалгIай мохк зIамига ше бале а, ший мотт а болаш, ший Iадаташ а долаш чIоагIбенна латт. ГIалгIай къам эхь-эздел долаш къам да.\nВайна ховш ма хиллара ГIалгIай Паччахьалкен 26 дизад укх шера. ХIара шера ГIалгIайчен ди лоархIаш дола цIай вай дезду июнь бета 4 дийнахьа. ХIаьта укх шера из тIехьатеттад июль бетта 14 дийнахьа дездергдолаш. Из доаккха цIай да вай берригача мехкахошта! Денгара ди массаза доал хозлуш, тоалуш йоагIа вай паччахьалкхе.\nРосси Федераце эггара къонагIйола субъект я ГIалгIайче. Нанас хьеста боча бер санна дегIабоагIаш латт вай мохк, ди тIехьа хозача оагIорахьа эргабувлаш. Наха паргIато хургйолаш хьалъеш латт дукха гIишлош: больницаш, школаш, ишта кхы дIахо а.\nМа доккха совгIат, паргIато, ираз да вай мехка кхувш йоагIача тIехьенна ГIалгIай мохк дегIабоагIаш хилар. Iимерза баха уйла йолаш болча наха дегагIоз я из. Вай культура ший оагIо лаьца, хозача оагIорахьа йода: вай низъоамалхоша цу гIулакха низ тIабохийт. Иштта наха салоIам хургболаш, берий теркам тIаозаш гIишлош а я вай мехка.\nХозача оагIорахьа дегIаухаш да, вай мохк, вай къаман тархьар дIадовзийташ дола дукха аламбекъаш. Геттара чIоагIа хувцаенна йода шахьар Магас. Тоадаь наькъаш, массанахьа наха паргIато хургйолаш хьалъетта гIишлош — хозача оагIорахьа кхувш я ГIалгIайче.\nКхувш йоагIача тIехьено, малагIа хувцамаш дича бакъахьа да аьнна хаьттача, шоай уйла йовзийтаре дика хургдар. Берий говзал гучайоаккхаш, царна вай къаман хIама довзийташ дола сакъердаме хIама телевидене хьахьокхаш хилча геттара дика хургдар, воай къаман оамалца вай мехка керда ноахал хьаоттаргдолаш. Дешараи Iилмани министерствос дика къахьег воай берий сакхетам лакхбеш, школаш шоай аргIа лаьца дIайолх тайп-тайпара олимпиадашка дакъа лоацаш, моттигаш йоахаш.\nКагийча наха пайдане хургйолаш Минспорто увттаю тайп-тайпара спортивни конкурсаш. Вай къам масса хана хиннад эхь-эзделах, хьаьша тIаэцарах, воккхавар лархIарах дола гIулакхаш довзаш. Из хоза гIулакх хIанз а тIехьа леладеш да.\nМассадараш цхьана оарцагIа а дайна овтта деза вай, воай мохк тоабара тIехьа къахьега.\n← Ингуши. Сборник статей и очерков\nШин книжко чулаьца дуне →


Паччахьалкхен университета студенташта юкъе д1айихьа дешара-конференци - Сердало\nПаччахьалкхен университета студенташта юкъе д1айихьа дешара-конференци\nГойгов Сипсой 1аддал-Хьамида кхоллам бувцаш дешара- конференци д1айихьар г1алг1ай паччахьалкхен университета филологически факультета студенташеи цар хьехархошеи. Г1алг1ай къаман дукхаг1болча йоазонхоша санна хьалхарча заман г1алг1ай къаман вахар да йоазонхочо ший белхашкахь дувцар.\nХовш ма хиллар массаболча йоазонхоша санна, цу заманчухь ший къаман дукхаг1 1аткъаш дола хаттараш белгалдаха а, дешархочо д1ат1аэцаргдолча тайпа уж 1ояьзде а говзал хиннай цун. Масала, «Джан-Гири» ц1и йола цун повесть яр студенташ укх наькъ йийцар. Цу т1а йоазонхочо хьагойта даь-наьна хьакъ лорадеш волча къонача з1амигача сага куц-сибат, цун оамал, цун хьал. Ма дарра аьлча 1аьдало то1адаьча г1алг1ай къаман вахар да авторо хьокхар.\nГойгов Сипсой 1адал — Хьамид ваьв 1896 шера. Цун хьалхара йоазонаш заметкаш, статьяш 1917 шерагара кепаетта йолаенний. Г1алг1ай йоазув кхы а халкъа юкъедена ца хилар бахьан долаш, эрсий меттал яьзде волавенна хиннав йоазонхо. 1925 шера яьздаьд цо «Джан-Гири» ц1и йола повесть. Цун чулоацам бувцаш, керттера турпалхой аматаш кердадоахаш, г1алг1ай къонахчоа дахка декхарийла дола г1улакхаш белгал а доахаш, цу повесте г1олла автор фу ала ваьлав а, нийса никъ бий-те повесть керттерча турпалхочо д1абихьар,− уж хаттараш дар студенташеи хьехархошеи д1айихьача конференци теркамга даьхараш. Ховш ма хиллар, цу ханарча деша говзанчий бокъо хиннаяц ди а къам а къестадеш йоазонаш де. Советий 1аьдал долча заманчухь арадаьнна романаш, повесташ, дувцараш интернационализм яхача деша т1адерзадаь хиннад. Х1аьта г1алг1ай къам массаза 1адат кертелоаттадеш хиларга хьежжа вай йоазонхошта атта хиннадац вай оамалга а г1улакхашка а товш доаца йоазонаш де. Иштта чоалхане лаьттача заманчухь, ший йоазон болх къаман хьал гучадоаккхаш д1абихьаб Гойгов Сипсой 1адал-Хьамид. Студентий в1аший хиннача къамалах ховш дар, автор ала ваьлар вай къонача т1ехьено дика кхетадолга.


Бубе-суьгӀ-Канш — Википеди\nБубе-суьгӀ-Канш (фр. Boubers-sur-Canche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу ФлегӀ (Па-де-Кале), Линьи-суьгӀ-Канш, Моншель-суьгӀ-Канш, Ненк-Откот, ВакгӀи-ле-Бук, Конши-суьгӀ-Канш, ФогӀтель-ан-АгӀтуа.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бубе-суьгӀ-Канш&oldid=7816437»


Вер-су-Корби — Википеди\n49°54′58″ къ. ш. 2°32′43″ м. д.HGЯOL\n▲291 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВер-су-Корби (фр. Vaire-sous-Corbie) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Сомма. Дозанашца йу Корби, Ле-Амель (Сомма), Амеле, Ламотт-Варфюзе, Саи-ле-Сек, Во-сюр-Сомм. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вер-су-Корби&oldid=5156687»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 23:18.


Сен-ГӀомен-де-Кольбоск — Википеди\n▲4259 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-ГӀомен-де-Кольбоск (фр. Saint-Romain-de-Colbosc, фр. Romain-de-Colbosc) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу ЕпгӀето, ГоммегӀвиль (Сен-МагӀитим), Ла-ГӀемуье, Сент-Обен-ГӀуто, Сен-Венсан-КгӀамений, Ле-ТгӀуа-ПьегӀгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ГӀомен-де-Кольбоск&oldid=7835838»


Дагестанца долчу дозанех лаьцна "мичча хенахь а" дийцарш дан кийча ду шаьш аьлла Нохчийчохь\nНохчийн парламентан спикер Даудов Мохьмад\n"Вести республики" газетан корреспондентан хеттаршна жоп лучу нохчийн парламентан спикеро Даудов Мохьмада хьахийна Дагестанан бахаман министраллан векалша шина регионан дозанех лаьцна динчув дIахьедарх. Дагестанерчу шен коллегашца конструктиве дийцарш дIадахьа даим а кийча ву ша аьлла, билгалдаьккхина спикеро, ишта административан дозанаш къасточу пачхьалкхан комиссин куьйгаллехь а волчу Даудовс.\n"Мичча хенахь а охьаховша кийча ду тхо. Вежараллин шина махко муьлхха хаттар а вовшашца дага а бовлуш, вовшашка ла а дугIуш, лулахойн юкъаметтигаш чIагI а еш листа дезаш ду", - аьллачу Даудовн дешнаш далийна "Грозный" телеканало.\nНохчийчоьнан а, Дагестанан а дозанашкарчу къовсаме девллачу дакъойх хьахийра ишта кху деношкахь шен пресс-конференцехь меттигерчу латтанийн а, бахаман а министро Эминов Заура.\nЦо бахарехь, дага а довлуш, вовшашца компромиссе а боьлхуш ситуаци ерзалур ю.\n"Пачхьалкхан чу-ара ца баккхалучу бахаман реестре баьхна Нохчийчоьно цунах хаамаш. 2008-чу шарахь бина оха и болх. Цуьнца доьзна гучудуьйлу кхачамбацарш. Оха хIинцале а дIахаийтина, тхаьш дийцаршна кийча хиларх. Иштта позици ю луларчу республикан а. Тхайх хабар схьа ма туьйххи, тхо кийча ду дийца а, пачхьалкхан реестрехь оьшу хийцамаш бан а", - аьлла министро.\nСтохка Чиллан-баттахь Даудовс дIахьедира, Нохчийчоьнан муниципалан кIошташкахь пачхьалкхан чу-ара ца баккхалучу бахаман реестре дозанаш дохуш белхаш берзийна шаьш аьлла. Дагестанан Iедалхоша жоп делира, шаьш довлаза ду Нохчийчоьнца дозанаш балгалдаьхна, цундела процесс йирзина олийла дац аьлла.\n2019-чу шарахь вовшахтуьйхира субъектийн дозанаш къастон комисси: Нохчийчоьнан агIор цуьнан урхалле хIоттийра Нохчийчоьнан парламентан спикер Даудов Мохьмад, Дагестанехьара -цуьнан коллега Шихсаидов Хизри. ГIалгIайчоьнца дозанша къасточу комиссин куьйгаллехь а вара Даудов. "Нохчийн Республика" аьлла, социалан машанашкахь масийттаза у туьйхира Дагестанца дозанехь йолчу кIошташкахь.


Аркадакан кӀошт — Википеди\n51°56′19″ къ. ш. 43°30′09″ м. д.HGЯOL\nUTC+4:00[d], UTC+3, Самарин хан[d]\n↘22 942 стаг (2016)\nАркадакан кӀошт (оьрс. Аркадакский район) — Саратовн областан муниципалан кӀошт.\nАдминистративан центр — Аркадак.\n50 045 ↘46 390 ↘37 705 ↘33 662 ↘31 131 ↘27 260 ↘26 236\n↘26 151 ↘25 311 ↘24 496 ↘23 954 ↘23 338 ↘22 942\n↑ 1 2 3 4 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 31 майхь. Теллина 2014 шеран 31 майхь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аркадакан_кӀошт&oldid=5854557»


Лак-де-ГӀуж-ТгӀуьит — Википеди\nЛак-де-ГӀуж-ТгӀуьит (фр. Lac-des-Rouges-Truites) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — ЖуьгӀа.\nДозанашца йу Фонсин-ле-Ба, Шапель-де-Буа, ФогӀ-дуь-План, МогӀбье (ЖуьгӀа), Сен-ЛогӀан-ан-ГгӀанво.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лак-де-ГӀуж-ТгӀуьит&oldid=7841489»


Декъалвар! - Академия наук Чеченской Республики\nДикачу Ден Яхь йолу КIант, лераме Ахьмад-Хьаьжин Рамзан, ас даггара декъалво Хьо винчу Денца!\nЮха а цкъа Хьан хьуьнаречу дахаран тептаран кхин цхьа агIо дIалисти вайн Везачу Дала. Веза хин волчу АллахIа-Дала, могуш а волуш, ирсе а волуш, Хьайн гергарчу нехан а, Хьайн къоман вуо а ца гуш, иштта Хьан гергарчу нахана а, Хьо дукхавезачу нохчийн къомана а Хьан вуо ца гуш, дуккха шерашкахь могшаллица вахавойла Хьо!\nНохчийн Республикехь а, дуьненан еа маьIIехь а нохчийн халкъан машар ларбарехь а, Нохчийн мохк кхиорехь а, хазбарехь а, сийлахьчу нохчийн къоман дахар кхин дIа а маьрша а, ирсе а дарехь Дала аьтто беш, Хьайн Ден, Сийлахь-Воккхачу Нохчочун Кадыров Iабдул-Хьамидан Ахьмад-Хьаьжин некъ ларбеш, и кхидIа дIабахьа Дала латтавойла Хьо Нохчийн къомана!\nХьо винчу денца цхьаьна, вайн махкахь даздеш ду Хьехархойн де, Кегийрхойн де, исбаьхьчу Соьлжа-ГIаоин де! И ша дерриге Кадыров Iабдул-Хьамидан Ахьмад-Хьаьжин некъан тIехь вайн къам Ахь а, Хьан сий долчу накъосташа дIадигарца къахьегаран беркат ду!\nКхин цкъа а, лераме Турпалхойн Мехкан турпала Мехкда, Сий долчу Къоман Сий долу Паччахь, ас даггара декъалво Хьо винчу Денца!\nВеза хин волчу АллахIа-Дала Iалашвойла Хьо!\nНохчийн Республикин Iилманийн академин президент Гапуров Ш.А.\nII Национальная научная конференция с международным участием


"Мила ву коррупционер? Хьаькам ву-кх!"\nГIалгIайн махкахь коррупционераш телехьожийлехь гойтур болуш бу. И керла таIзар юкъадаккха дагадеънарг ву мехкан куьйгалхо Евкуров Юнус-Бек.\nЛаккхарчу Iедалхошца шен хиллачу цхьанакхетарехь, цо дIахьедар дина, куьйгана цIена боцу даржхой а, Iедалан кхиболу белхахой а, дуьненна а гIарабаьхча совцур бу аьлла хета шена.\n"ФСБно кхаъ оьцуш ГАИ-н белхахо дIалаьцнийла а, я миграцин урхаллера кхаъ эцна зуда лаьцийна а вайна хаьа, ткъа юкъараллехь хезна цуьнах, амма билгал муьлш бу хууш дац. Телехьожийлехь леррина цхьа программа а йина, коррупционераш гIарабаха беза",-аьллера цо оцу кхеташонехь.\nЦкъачунна и программа эфире яьлла яц, цо и дIахьедар дина масех де далахь а. Цуьнах я гIуллакх хиларх шек а бу дуккха а нах. "Мемориал" цIе йолчу бакъонашларъръярхойн цхьанатохараллан Несар-гIалара декъан куьйгалхочо Акиев Тимура иштта элира цуьнах лаьцна.\nАкиев: "Оцу масалша гIо до олийла дац. Схьаоьцур вай некъан бохамаш. Даимма дуьйцуш ду телехьожийлехула цуьнца къийсам латто беза, машенаш сиха ма хехка, некъан низамаш доха ма де бохуш. Амма оцу бохамийн терахьаш кIезгалуш дац. Чолхе дерг ду, дукхачу хьолехь и бохамаш нах бала а леш хуьлуш ду. ТIаккха хаало-кх, и санна хIуманаш ца хилийта тIеэцна программех пайда ца хуьлийла.\nИзза хила мега коррупционерашца а. Евкуров Iедале веъча цо дуьххьарлерачу шен Iедалхошка дош далийтира, шаьш Iедалан ахчан тIе хьарам куьг Iуттур дац аьлла. Цо а гIо ца дира".\nГIалгIайн махкахь тIаьххьара листинчу девнаша билгалдоккху аьлла хета бакъонашларъярхочунна Акиев Тимурна, коррупционераш кхоьруш, я эхь хеташ бац шаьш гIарабаьхча. Цутнан масалш а далийра цо.\nАкиев: "Iедалан ахча дайина, я доладаьккхина зуламаш а лах ца делла. Цунна масал ду гIишлошъяран министран Буружеван гIуллакх. Цул хьалха республикан юьртбахаман министран гIуллакх дара. ТIаккха хаало, шаьш гIарадахарах и нах кхоьруш ца хилар. Цкъачунна тахана хIара сурт ду схьахIуттуш дерг".\nКоррупци боху ун хилла Оьрсийчохь дIахIоьттина зулам, куьйгана цIена боцу Iедалхой гIарабахарх дIаяьккхалур яц аьлла хета ГIалгIайн Мехк-кхелан кхеташонан декъашхочунна Абадиев Тимурна.\nАбадиев: "Коррупци тIехь лаьтташ ши лард ю. Цхьаъ-Iедал ду, важа-бюджет ю. И коррупци лелош берш а уьш бу. Нахера ахча доккхурш а уьш бу. Цхьана дийнахь цара кхаьанаш ца эцахь, коррупци дIаер ю. Царна эхь хетар дац. Нахера и ахча даа Делах эхь хеташ ца хилча, шаьш гайтарх а эхь царна хетар дац".\nДукха хан йоцуш Оьрсийчоьнан президенте коррупци махкахь дIа муха яьккхалур яра аьлла кIорге бина таллам бахьийтина Мехк-кхелан кхеташо олучу цхьанатохаралло. И программа тIеэцча, и зулам дIадаккхалур дара. Иза Москохара меттигерачу Iедалшка кхачийна.\nТкъа, цара-м шаьш шайна дуьхьал хIума дийр дац, аьлла кхин дIа а дийцира юкъаралхочо Абадиев Тимура.\nАбадиев: "Оха оцу хьокъехь хIоттийна экономикан анализ ю. Конференцешкахь а дIайийцина и анализ. Путине а, Инарла прокуратуре а, Лараран хIусаме а хьажийна иза. Меттигерачу Iедалшка хьажадо цара оха шайга кховдийнарг.\nТкъа, цара-м шаьш шайна урс хьокхур ма даций. Шаьш шайна таIзар дан лууш вац цхьа а. Коррупци лелош берш шаьш Iедалан белхахой бу. Куьйгана цIена а болуш Iедалхой цхьаъ-шиъ велахь кхин вац кху махкахь".\nАла догIу, ГIалгIайн махкахь кIоршме баланаш бац а ца бохуш, уьш хилар даре до меттигерачу Iедалша. Амма цаьрца бечу къйисамех гIуллакх хуьлуш дац. Масех шо хьалха мехкан дозанал арахь лаккхарчу доьшийлашкара гIалгIайн студентех дика доьшуш боцурш а гойтур бу аьллера меттигерачу телехьожийлашкахь.\nАмма и гIуллакх кхочуш а ца дира, цуьнах жамI хир доцийла хууш. Иштта хила там бу ГIалгIIайн махкахь дIаболийначу коррупцина дуьхьала балхах а.


ГӀамбегӀкугӀ-Соммен — Википеди\n48°54′37″ къ. ш. 5°10′44″ м. д.HGЯOL\n22,32 квадратан километр\n▼330 стаг (2019 шеран 1 январь)\nГӀамбегӀкугӀ-Соммен (фр. Rembercourt-Sommaisne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу Босит, Ле-О-де-Ше, КугӀсель-суьгӀ-ЕгӀ, ЕгӀиз-ла-Петит, Лиль-ан-БагӀгӀуа, ПгӀец-ан-АгӀгонн, ГӀеваль, ВобекугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГӀамбегӀкугӀ-Соммен&oldid=7824802»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 7 февраль, 22:45.


Ла-Валет-дуь-ВагӀ — Википеди\n▲24 087 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛа-Валет-дуь-ВагӀ (фр. La Valette-du-Var) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ПгӀованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — ВагӀ.\nДозанашца йу Ла-ФагӀлед, Ла-ГагӀд, Ле-ГӀевест-лез-О, Сольес-Виль, Тулон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Валет-дуь-ВагӀ&oldid=7838779»


Фу дисад Налгнаькъан Мандречох вайна цаховш?\nТурпала вахарцара кIезига йовза моттигаш\nАьтинга бетта 5 ди 2021 шу\nСибрера цIадаьхкача БорагIан а цун дезал а баьха цIа\nГIалгIай литература дика довзаш волча сагага:\n-МалагIа я вай къаман йоазонхоша язъяьча повестех дикагIъяр? — аьнна хоатте, сона хеташ, жоп цаI хургда.\n-Зязиков Бахьаудина язъяь «Турпала вахарцара ийс ди», — аргда аьнна хет сона жоп луш волчо. Бокъонца бакъдар хар дезе, из иштта да, хIана аьлча цунна нийса еце, цул дикагIа повесть вай литератураца язъяьяц таханарча денга кхаччалца. Литература тохкаш хиннача цхьаболча наха роман а лоархI цох, из оалийт цун боарамо, чулоацамо, турпалий дукхало. ХIаьта а автора ше повесть аларах, из цIи дIачIоагIъеннай цунна тIехьа.\nТкъаь кхоъ шу да из повесть аз школе берашта хьеха. ИйслагIча классанна лаьрхIа долча книжканна-хрестоматена юкъедихьад цунцара цхьадола доакъош. Со болх беш волча юрта кхийна, ваьха, из юрт моастагIчох лораеш, лаьттав цун керттера турпал Нальгиев Дотмарзий Мандре. Юрта эгIа йисте тха школа, юрта магIа йисте Мандречун ков хиларах, дешархой ийца гIаш цига ваха атта хилац. Цкъа иштта баха хилар цига дешархой. Гаьно хийтта, дикка кIаьдбенна цIабаьхкар. Цудухьа, шозлагIа долхаш, машен оттаяь дахадар тхо. Повесть ешача хана е йийша чакхъяьккхача, граждански тIема хана цIера алано йоагаяь моттигаш, турпал лийнна наькъаш, цунна хьа а цо моастагIчоа дIа а дов даь ковнаш шоай бIаргашца бIаргадайча, бокъонца дола гаьнарча тIема сурт духьалъотт дешархошта.\nФуд повеста тIа дувцар, хIана хьоахадаьд автора ший повестах цIи туллача хана ийс ди? 1919 шера аьхки СурхотIе бахьан тIом лаьттаб инарала Деникин Антона эскарца. Шоашта хьалха нийсъенна юрташ йохаеш, йоагаеш, Долакха-Юртара дIаболабенна, Сурхо тIа кхаьча хиннаб уж. Укхаза а дитадац цар урадагIаш цхьа цIа мара. Питере вахача кинорежиссёраца Дакиев Мухьмадаца къамаьл деш, сона хайра цар доага ца деш, доха ца деш дита цIа Белхароев БатIал-Хьажийдар хиннилга. Цига денз дIа мел ийккхараш, къахетам боацаш, «цIе боргIилг» тIахеца оалаш, доагадеш урагIъахийтад. Зязикова повеста тIа дика дувц цу хана юрта хинна Iанз, кIурз тIабилла лаьтта гаьнаш, йокъ хинна ахкийса карташ, цIенош. Еш вай царех цхьа моттиг: «Лакхе айеннача дагIар Мандречун цIенош. Цигара дIахьежача дика гора юрт. Шаьра бIаргагора коара-коа йоалаш йодача цIеро доагаду цIенош, отараш, гаьнаш. Хел вонаш, хатараш кхаьчад СурхотIенга, Мандречоа дагадоагIаш, хIаьта а хIанз санна балане цIаккха а эттаяц. Хала да цунна йоагаш латта юрт го — гаьна мича бар машар, гарга ма ярий адамаша сатийса гIозале....»\nПовеста тIа ма аллара, СурхотIе екъаш долча аьлен дIадехьавоаллаше, аьрдехьа дIахьовзача новкъа гIолла дикка гаьна, юрта магIарча оагIорахьа хьалвахача да Мандречун цIенош даьгIа лаьтта. Тахан цу коа саг вахац. Даьсса латт ков а къаьнара Iажий беш а. Укхаза дагIа цIенош а доха доладеннад. Уж хиннай вай Сибрера цIадаьхкачул тIехьагIа яь а, повеста тIа вувцача Мандречун виIий БорагIана дезал баьха а гIишло.\nМандре ше ваьхараш, вайна ховш ма хиллара, Iазап лоаттадеча (карательни) отряда капитана Забалуевс йоккха топ чутохийта дохадаь хиннад. Цу хана йийнай Мандречун нана Гагиева Мии а. Цун боарз хIанз а цу коа болаш ба, Iажий гаьнашта кIалха дIаелла хиннай из Мандречо, кашамашка из дIахьош ше зер, кIийле яр кхераш. Из цига дIайоллар а Миэ ше, бегаш беш санна, хьалхадаьккха хиннад. Цу хьакъехьа яздаьд Мандречун йиIий-воI хулача, Сурхо тIа вахача Аушев Сулумбика. «Мандре» яха цо язъяь статья кепа теха я Хамчиев Султана оттадаь хиннача «Ший овлаш довзар» яхача книжка тIа. Сулумбика яхачох, коартол чуэцалехь, из чутасса ларма доаккхаш ваьллав Мандре. Цига тIаенача Миэ, бегашта оалаш санна, «со дIайолла ма дика каш хургдар укхох» аьннад. Из кIоаг кхы хьа ца боаккхаш, нанас аьннар новкъа хийтта бита хиннаб йоах воIа. Бакъда Мии йийча, Мандречо, ший нанас аьннача беса, цу кIоагах, нийсдийя, тоадийя цун каш хьаду. Цхьа хIама-м да, из хIанад хац сона, чурт дагIац цу тIа хIанз а.\nДагалоацаргда вай, мишта хиннад Миэ ялар: «...Сатем дукха латтанзар. Каста юрта тIагIолла хьа а бена, йоккхача топа пхо ийккхар Мандречун окопа гаьна боацаш, тIаккха шоллагIа, кхоалагIбар. Ший цIеношта еттилга хайра Мандречоа. Сагота хьайзар партизан: цIагIара нана аряккха езар. Окопа чура ара а ваьнна, цIенгахьа IотIаволавеннавар из коанаIарга цхьаькха пхо ийккхача хана. ЦIеной ниI, алтамаш тIехьа, дIаяхар, юхедиса хинна кизга бIалгаш дехар.\nВаха цIагIа чуийккхар из.\n-Нани, маьрша йий хьо?\nКъаенна Мии пешка юхе ягIар. Юхь тIара бос дIабахабар. Мандре бIаргавайча, цунгахьа хьа а йийрза, елакъежар.\n-Дика могаш ма яц со тахан, — аьлар цо, гIовталах хьерча тIехкар дIачIоагI а даь.\n-Бос ма бахабий хьа, — аьлар Мандречо, — чов хиннайий хьона?\nЦIаьхха дIехьежача, гIовталах доалла цIий бIаргадайра цунна.\n-Чов хиннай хьона, нани?\n-Сона-м хIама даьдацар. Йоккхий топаш ювландаь, чIоагIа хьо дагаваьллав-кх...\nМандречо гIовтал хьаяьстача, тIехкаро соцадаь хинна цIий наьна гош тIагIолла лаьтта Iодахар.\nМотти гIайбеи дIаарадихьа, Iажа кIал Iойиллар цо къаьна Мии...\nСарахьо кхелхар Мии. Ший коа багIача боккхача Iажа кIал нана дIайолла лаьрхIар Мандречо...»\nТIом сенца чакхбаьннаб вайна ховш да. Деникина бIу ийшаб, вувр вийнав, эккхавер эккхаваьв. Ийс дийнахьа юртара дIа ца водаш, моастагIа бокъонца вохавилцца, цунна духьаллаьттав турпал.\nЛакхе аз хьоахаяь цхьайола моттигаш вайна йовзаш я Зязиков Бахьаудина повеста тIара. ДIахо Мандречох а цун дезалах а фу хиннад дувцаш дола йоазош кIезига корадергда. Аушев Сулумбика даьча йоазонца а дукха хIама дац дIахорча цар вахарах лаьца. ХIаьта а керда ши моттиг йовзийт вайна цо Мандречун вахарцара. Масала, цо йоах, Граждански тIом чакхбаьнначул тIехьагIа, из Москве хьалвийха а цига пхи бутт боаккхаш а хиннав. Цул совгIа, цу юкъа цунна енна хиннай ЦIеча Байракха орден. Из цу заман чухь лакхара совгIат хиннад.\nСибрегIа дигале а, цигара цIадаьхкачул тIехьагIа таханарча денга кхаччалца а цар вахар хьатахка хьежав со. Деррига дайзадеце а, бакъда дуккха хIама хайра сона из болх беш.\nИз меттаоттаде сона гIо-новкъостал дир карарча хана Илдарха-ГIалий тIа вахаш волча, 80 шерал тIехваьннача Мандречун виIий-воIа Къамбулата. Цо яхачох, Мандре ваь хиннав 1865 шера. ТIаккха Граждански тIом болалуча хана, шовзткъа дийтта шерга дIакхаьча саг хиннав из. МаIа саг къоаналгахьа ласта ха ма йий из-м, хIаьта а мел кадай, маькара волаш гу вайна из Зязиковс даьча йоазон тIа. Мандречун воI цаI мара хиннавац, из а вайна вовзаш ва. Кхувш воагIаш вола кIаьнк санна вувц из повеста тIа. Амма цун мехкарех цу тIа дош аьннадац. Мандречун йиъ йоI хиннай. Эггара йоккхагIа Хьава я, из Аушев Угузага маьре хиннай. Вай вийцача Аушев Сулумбика нана хила мегаш я из. ШоллагIа Аминат хиннай. Из Мальсагов Идрисага хиннай маьре. КхоалагIйола Хадчат Сагов тайпан сагага хиннай, цун цIи дагайоханзар Къамбулата. Ха дIаяхай, зIамига волаш мо хIама атта дагадагIац. Бакъда цу Хадчата къонгий цIераш ховра цун. Султани Берсеи яхаш къонгаш бар цун, дувц Къамбулата, Целинограде ресторанаш лелаеш. ЙиълагIйола Мандречун йоI ПаьтIи яхаш хиннай, из йигар хиннав Экажев Махьмад.\n-Цу берий нана, вешта аьлча, Мандречун сесаг хьанах, мала хиннай? — хаьттар аз Къамбулатага. Укхаза сона гучаяьлар лоархIаме хеташ йола цхьа моттиг. Мандречун сесаг Зязикова Ашаьпи яхаш хиннай. Из хьахезача, эггара хьалха са кер чу есса уйла яр, Ашаьпи повесть язъяьча Хьусена Бахьаудина тайпан саг хилар. Мандре цу йоазон автора найц хиннав. Цун дезалий наьна-воша хулаш хиннав йоазонхо. ДукхагIйола материал цу повеста Зязиковс гулъяь хиннай найц а йиша а дийна долча хана, вешта аьлча, вай Сибре дахьале. Цу хана Зязиков Бахьаудин Сурхо тIарча школе болх беш хиннав, хьехархо волаш, цул совгIа, Мандречун цIагIа каст-каста хинна а хила тарлу. Цу заман чухь шийна мел хезар да цо повеста кIийленга диллар. Цудухьа майрра ала йиш я, документальни повестага дIакхоачаш да цо даь йоазув. Цу тIа бувцача наьха цIераш а дукхагIъяраш бокъонца хиннача наьха цIераш я ала таро я.\nВай мохк бохабаьчул тIехьагIа, Мандречун кхел дуккхача цун новкъостий-революционерий, граждански тIема турпалийяр санна хул. Из а цун дезал а кхоач Кокчетавски областа Кирилловка яхача юрта. Ший вахара юхейиса ха цига йоаккх Мандречо. Цига ла из, цу юрта дIаволл.\nВай цIадаьхкачул тIехьагIа цун цаI мара воаца воI БорагIан даь коа ваьхав. Цун фусам-нана Горчханова Лиза яхаш хиннай. Вешта аьлча, ер йоазув деш сона гIо даьча Къамбулата нана я из. Цо яхачох, из Лиза хиннай ГIалгIай облисполкома председатель хиннача Горчханов Iаьлий даь-веший йоI. БорагIана боккха дезал хиннаб: виъ воIи кхо йоIи. Къонгий цIераш хиннай Бексолта, Башир, Къамбулат, Iийса. Хьалхара шиъ карарча хана воацаш ва. Къамбулата 83 шу даьннад, Iийсай — 72 шу. Эггара зIамагIвар даь коа Сурхо тIа а ваьха, хIанз Наьсаре Центркамаз оалача моттиге вахаш ва ший дезалца. Царел совгIа, кхо йоI хиннай БорагIана. Цар цIераш Маржан, Лепхан, Пердовс яхаш я. ЗIамагIъяр тахан а йолаш я, Газгиреев тайпан сагага маьре а йолаш, Наьсар-Керте ях из.\nСо зIамига кIаьнк волча хана, Октябрьски революце е Сийлахь-боккхача Даьймехка тIем тIа котало яьккха цIайш дездеш хилча, цига къамаьл деш, нахаца вIашагIкхета вена БорагIан вар оалаш хозар сона хийла. Бакъда са-сай из бIаргаго вIаштIехьадаланзар. БорагIана яйзар аьнна хет сона ше даьккхача Советий Iаьдала къиза а камаьрша а оагIонаш. Мохк меттаоттабаьчул тIехьагIа хинна шераш, наха а Iаьдало а сий деш даьхар аьнна хет сона цо. Къаьстта а цун цIи боча яр школашка дешаш долча, «Турпала вахарцара ийс ди» яха повесть йовзаш долча берашта.\nБорагIан кхелхав 1978-ча шера, дIавеллав Сурхо тIарча шоай тайпан кашамашка.\nТхоаш Мандре а БорагIан а ваьхача моттиге дахача, цига цхьацца сурташ даьхад оаха. Масала, царех да БорагIан ваьхача цIен сурт, Мии дIаеллача моттиге бисача боарза, БорагIана дIадегIача бIара сурташ. Иштта сона интернета чура корадир, кIалха Нальгиев Мандре аьнна яздаь цхьаькха скрт. Бакъда цу тIа виъ саг ва. Тахан сайгара уж малашб ала лоархIавац со. Къамбулата а кхыча Мандречун гаргарча наха а из сурт шоашта довзаш дац аьлар. Цу тIа латтараш малашб а хана йIоахала гучадаргда аьнна хет сона. Цу сурташка хьажа хьех аз, ер йоазув дешаш бола нах.\nИштта да-кх таханарча дийнахьа Граждански тIема турпалхочох Нальгиев Дотмарзий Мандречох вайна ховр а дувца йиш яр а.\nБакъда укхаза кхы а цхьа хIама тIатоха безам бар са. Юртарча ийс шера дешача школе аз хьаяьча музее да профессиональни суртанча хиннача Аушев Iийсас дилла доккха сурт. Бакъда из цо диллад повесть тIайолча книжка тIарча Мандречох тардаь. Ший бокъонца хинначох дукха тара дац аьнна хет сона книжка тIара Мандречун куц-сибат. Интернета чурча сурто геттара дика хьахайт вайна мишта дегI-кеп долаш саг хиннав вай мехкахо. Цудухьа цунга хьежжа сурташ вай художникаша кхеллача бакъахьа хетаргдар сона дIахо дIайодача хана.\nЦхьаькха цхьа хIама белгалдаккха а ловра. Юртсовето а, юртарча бахархоша а, районерча Iаьдало а Дотмарзий Мандре ваьха, турпала тIом баь моттиг хозагIа лелайича, цунга бIарглекхача дика хетаргдар. Хьехархоша (юрта йиъ школа я) дешархой цига экскурсешка кхувла, цу кIийлен тIа денал долаш кхебе а беза, аьнна, хет сона.\nМандречо ший нана дIаелла моттиг, цун боарз\nБорагIана дIадег1а бIар