Алиева Зарина. Бексултанов Мусан дахаран хин бердаш. | ВАЙНАХ\n16.09.2014\tПублицистика, Статьи Оставить комментарий\n(Яздархочун 60 шо кхачарна)\nБексултанов Муса Эльмурзаевич (фамили а, ден ц1е а шениг яц, «Муса» боху ц1е йоцург: бакъйолу фамили Адамов ю, ден ц1е Мози а йолуш) вина 1954-чу шеран август беттан т1аьххьарчу к1ирнахь (кехаташ т1ехь – 1-чу июлехь), Кустанай олучу казахийн махкахь, нохчийн къам ц1ерадаьккхина итт шо даьлча. Церан доьзал, массо а бохург санна, 1957-чу шарахь бирзина Нохчийчу ц1а, баха ховшар Олхазар-к1отарахь а долуш: ламарой шайн хиллачу ярташка – лам чу хьала ца бохуьйту, уьш 1едалан харцонна – обаргаш а хилла – дуьхьалбовларна кхоьруш. Олхазар-к1отарара юккъера ишкол 1972-чу шарахь чекхйоккху Мусас, оццу шарахь Нохч-Г1алг1айн Пачхьалкхан университете филологин факультетан къоман отделени деша а воьду.\nУниверситет чекхъяккхар 1977-чу шарахь хуьлу. Яздан ойла жимчохь дуьйна кхоллало, пхийтта-ялхитта шераш долуш. Прозехь язйинчу еа киншкин автор ву: «Мархийн к1айн г1арг1улеш» (1985); «Юха кхана а, селхана санна» (1988); «Наггахь, сайн сагатделча» (2004); «Я хьан тухур буьйсанна хьан не1» (2004); «Сан вешин т1ехьийза йо1» (2011). Немцойн маттахь шиъ киншка араяьлла Швейцарехь. Россин яздархойн союзан декъашхо а, Нохчийн халкъан яздархо а ву Муса, иштта Россин журналистийн Союзан а, Дуьненаюкъарчу яздархойн ассоциацин – Оьрсийн Пен-центран декъашхо а волуш.\n1ер-вахар Соьлжа-г1алахь а, Олхазар-к1отарахь а ду. Зудий, виъ доьзалхо а ву цуьнан: цхьа йо1, кхо к1ант. Яздар нохчийн маттахь ду. Х1ун яздар коьрта а ца лору, муха яздар бен.\nБолх бар (1987-чу шарахь дуьйна схьа кху хене валлалц) «Стела1ад» ц1е йолчу берийн журналехь ду.\nБалхал ч1ог1а ца дезаш – сискална хан яйар – дуьненчохь х1ума а дац, хьаьнгара елахь а – харцо йоцург.\nШен ц1арах мостаг1 а вац, къоман юкъара воцург: моттбетта нах. Дозанал арахь хилла, Швейцарехь, набахте а ца кхаьчна, кхечу къоман мотт а ца хаьа, г1азкхийн маттах кхетар бен. Ша яздархо а ца лору – шех хила лиъна яздархо: Бунин а, Пруст а, Фолкнер а санна.\n– Сатийсам цхьаъ бу-кх: нохчех цкъа къам а хилла, вайх х1ора а цу къоман хьакъволу векал хилар, – шеца хиллачу къамелехь дерзош цо аьлла дешнаш.\nЯздархочун-художникан дахаран некъ дуьненчохь цо яьккхинчу хенашца буьстина бац, вайна ган 1еминчу вахаран, валаран шина терахьо чулоцучу. Художникан дахар ойланашца ду, хан а, доза а, юьхь а, чаккхе йоцчу ойланашца. Кхолларалла – иза ду художникан бакъдолу дахар, шерашца юсталур йоцу ойланийн оьмар. Кхолларалла – художникан син сибат ду, цуьнан синлехамийн, синхаамийн маршо.\nЯздархочух а, яздархочун кхоллараллах а дийца ницкъ берг яздархочун дош ду, ткъа вайна, дешархошна, ладег1ар ду, ойла сема латтор.\nШен кхоллараллехь «Дахар» ц1е йолу цхьа дийцар яздан сатийсам болчу яздархочун Бексултанов Мусан и сатийсам кхочушхиларан тоьшалла ду цуьнан повесташ, дийцарш, хьаьркаш, эссеш а. Бексултанов Мусан ерриг кхолларалла цхьа дийцар ду: «шена чохь со а, шу а, х1ара дуьне а – б1ешеран цхьа м1аьрго, м1аьргона чохь б1ешо а» долуш.\nНохчийн прозехь дийцаран керла кеп юкъаялорца, жанрийн башхаллашца, шен хат1ца къаьсташ ю Мусан проза. Цо язъешйолу жанр проза аьлла билгалъяккхахь а, амма иза ша «прозаични» бохучунна ч1ог1а генара ву шен дахаре болчу хьежамашца а. Цунна т1етоьвжина, искусствехь уггар лакхара т1ег1а музыка а, поэзи а ша лоруш хиларна, Мусас шен проза исбаьхьаллица, яздаран шатайпаналлица, поэтикица, дешан мукъам ларбарца гергаялийна поэзина. Цуьнан муьлхха а дийцар, доккха, жима бен а доцуш, я повесть мукъам болуш ю. Исбаьхьаллин произведени ца йийцича а, публицистикехь цо язъеш йолу статьяшкахь а, интервьюшкахь а, дешан хазалла хаало. Амма и хазалла – хазалла лоьхуш, хаза ала г1ертарца, хаза дешнаш лоьхуш кхоллалуш яц цуьнан. Х1ора дош шен-шен меттахь долуш, х1ора дош сюжет йолуш хиларна ша-шаха кхоллалуш йолу хазалла ю – дешан ч1аг1аллица, цу дашо дохьучу бакъдолчуьнца. Кхузахь аргентинийн яздархочо Борхеса Кортасаран дийцарех аьлларг дало лаьа: «Кортасаран дийцарийн сюжет юхайийца йишйоцуш ю, х1унда аьлча цуьнан х1ора дош шен-шен меттахь, коьрта ду, цхьа дош дицделла юкъарадалахь а, хьо кхета, уггар коьртаниг хьан алаза диснийла». Иштта Мусан произведенешкахь а коьрта х1ора а дош ду, цу дешнаша кхуллуш болу т1е1аткъаме ницкъ а. Нохчийн исбаьхьаллин дашна х1оллам бу Мусан проза.\n«Дикачу яздархочун произведенехь са а, къинхетам а, абаде а цхьаьна хуьлу, оцу цхьана произведенехь гайтина, цу кхаа х1уманца нийсса гойтуш синх1оттам а болуш».\nМуса гуттар лехамехь ву, карийнчух тоам ца хуьлуш, керла, керла йозанан некъаш лоьхуш, меттан таронаш шоръеш, дош дашца луьттуш, лаца йиш йоцу исбаьхьаллин м1аьрго шен йозанашкахь сацаеш. Мусан произведенеш тайп-тайпанчу хот1ехь язйина ю – психологин, фантасмагорин, лирикин а.\nБексултанов Муса кхоллараллин лакхе – иза хазалла ю, цуьнан 1алашо хазаллин къайле ястар, дешархо хазаллина герга вигар, юха гергакхаьчча, даима «хазалло кхуллучу г1айг1анехь» йийсарехь висар. Мукъаме дирзинчу исбаьхьаллин дашо кхуллуш йолу хазалла хаало цуьнан кхоллараллехь, дош маь1не, к1орге йолуш хиларна. Стаг ша-шега верзо, шен сине ладог1а, ша мила ву, х1унда веана кху дуьненчу, ша-шех кхета 1амаво Мусан произведенеша. Х1ан-х1а, 1ама ца во, хьехарш ца до, Мусас, амма даима хьоьца даха дуьсу-кх цуьнан х1ора дош, хьо адам дуйла, са а, дог а долуш, хьуна хьуо виц ца волуьйтуш.\nБексултанов Мусан кхоллараллин хьоста – иза Нохчийчоь ю, цуьнан баланаш, лазамаш, эшамаш, толамаш а. Мусана Нохчийчоь, цуьнан истори йовзар ширчу тептаршкара дац. Бексултанов Мусана Нохчийчоь – ша схьаваьлла доьзал бу, цуьнан да, денда, ворх1е да, муьлххачу доьналлин нохчочун санна, церан нисбелла декъаза кхолламаш а. Мусан «Дахаран хин генара бердаш» повесть, х1ора нохчочунна дахаран 1амат хила йог1у, нохчалла бохург х1ун ду, дуьненчохь сий долуш чекх муха вала веза, дуьненчохь муьлхачу декхаршца ваха веза, х1ун 1алашонаш х1итто еза шена хьалха: « И Хьенех дика къонаха ву шуна, – олура цо тхоьга кхано, – иза ларалаш, цу юьртахула шаьш нисделча, чу х1отталаш иза волчу: дика къонаххий, дика динний баьлла меттиг лийрина шуна вайн дайша, – олий. – Ден ц1е яьккхина ца 1аш, мехкан ц1е а йолу шуна дика къонаха кхиъча: Зусойн Дуйн 1ума, Эвтархойн Ахьмад, Харачойн Зеламха, Мартанхойн Исмайлин Дуда, Шелахойн Т1елхаг… И меттигаш лара а еза шуна, и къонахий дийна болуш санна. Нехан сий дар – шен сий дар ду шуна, нехан ц1е ларар –г1иллакхан хьукма а долуш. И нах дийна а болуш, ша царна гуш санна ваха веза шуна къонаха, дерриг а х1ума цаьрца дуьстина, церан когийн лар а гуш. Яхь цигара схьа хила еза, цара дитинчу г1иллакхашца. Шен махкахь бен къонаха а ца кхуьу шуна». («Дахаран хин генара бердаш» повесть)\nБераллехь дуьйна ден масалш т1ехь, цуьнан хьехарш т1ехь кхиина волчу Бексултанов Мусан кхоллараллин турпалхой бу шатайпа, доьналлин амалшца къаьсташ болу нах. Церан 1алашо дуьненчохь шен ц1е йита езар ду, стаг ша велча а, дийна юьсур йолу ц1е: «Нехан-м дашо раьг1наш хилахьара, къонах боху дош дуьсийла-кх сох даха». Шайн белшаш т1ехь дуьне латтийна болу къонахий биц ца болуьйту Мусас шен произведенешкахь. Церан турпаллаллин васташ кхуллуш, церан доьналлин некъаш карладохуш, даима вайн иэсехь баха буьсу уьш: Торг1а, Б1ахо, 1аьзим, Овтархан Юсуп, Элдарха, Керим, кхин дуккха а.\n«Къолам буьххье къам а, мохк а тарбина» воллучу Бексултанов Мусана дика го шен къоман синкхетамехь хийцалушйолу мехаллаш. Цуьнан кхоллараллехь коьрта тема хилла лаьтташ ю, халкъ шен бух т1ера даьлла, эзар шерашкахь кхиийначу амалшна т1ера хердалар. Шен произведенешкахь церан бахьанаш дуьйцу цо. Генна историн хиламашка дуьгий, т1аккха таханлерачу заманан васташца, вайн къоман юккъехь муьлххачу заманахь хилларг, лар йоцуш довш доций гойту Мусас. Уггар коьрта бахьана къам шен бух т1ера далар – иза дешан мах лахбаларна, дешан бакъо хьаьнг-хьаьнга а ерзарна, дош ловзадаккхарна т1ера долалуш хилар дуьйцу Мусас.\n«Маржа я1, маржа, халкъан доцу г1иллакхаш хилла те цу наха схьакхехьнарш, я халкъан йоцу амал латтийна-те болатах яхчош, собарца юттуш, х1ара дуьне кхоьлличхьана кху махкахь шаьш дехаш, коьртан сий бен кхин 1алашо ца лоруш, мехкан маршо бен кхин декхар ца хеташ, т1ерачу Далла бен суждане ца боьлхуш, дуьненчохь шаьш яьккхинчу к1еззигчу ханна дуьне мел лаьтта шайх дийца дош дуьтуш д1аихначу къонахаша хьанна бохуш дитина те шайн сийх, йохьах доьттина долу и кортош кура ламанаш, мила лелийта дехкина те шайн г1иллакхашца дуьне дузуш, шордина хилла маьрша некъаш, мила кхион дитина те: «Цхьана къонахчун меха дуьне а ца кхочу», – боху, шайн мах шаьш хадийна долу хала весет!..»\nМуьлххачу заманахь а, мел къизачу юкъараллин системехь, оцу юкъараллин гураш, дозанаш дохош б1еннах цхьаъ волу, эзарнах къаьсташ шен «юьхь», ойла, хьежам хиларца, дахарна к1ел ца вуьсуш, шен амалх ца вухуш, дахаран ерриг трагизм ша-шеца ловш чекхволу иза. Г1ело шен амалх ца юлуьйту цо, шена т1ехь цуьнга толам ца боккхуьйту, мелхо а, г1елоно ницкъ ло къийса, толам гуш бацахь а, бекхам бан. Толам коьрта ца лору оцу турпалхочо я толаме са а ца туьйсу; коьрта ша мила ву хаар, шен са хаадалар, ша-шех тешар, гондахьа д1аса а ца хьоьжуш, орцане ла а ца доьг1уш, цхьана амалца чекхвалар, иза бен кхин толам ца хеташ. Бексултанов Мусан дешнашца аьлча, шен «эхьан эла хилла висар» бу цу турпалхочун толам.\nВайн къоман ментальни, культурогенни амал гучуйоккху автора шен турпалхойн васташкахь. Яздархочун 1алашонех коьртачех хета заманан а, цу заман адамийн а сурт дитар, дуьненчохь адамаш мел деха, гуттар а диллина лаьттар ду хаттар: «Со мила ву?» Цу хаттарна жоп луш ю Мусан произведенеш.\nШирачу заманахь дуьйна, т1ебог1учу ницкъана дуьхьало еш, гуттар къийсамехь даха дезаш хилла вайн къам, шен ницкъана, доьналлина т1етийжаш, гондхьара г1о а ца лоьхуш. Доьналла зуьйш, доьналлица хьалхе яккхар сийлахь долуш, доьналлин шатайпа культ кхоьллина хилла къаьсттина кавказхойн къаьмнаша, цунна масал ду халкъан фольклор, иллийн эпос. «Лечу сохьтахь цхьа узар бан а бакъо ца лучу г1иллакхо», – боху амал а цигара ю, доьналло кхиинчу г1иллакхера. Цхьа леткъам боцуш, узар, карзахалла. Т1ебеанчу баланаша, вонаша амал зуьйш хилла, къийсам латто чахчош. Цхьана заманчохь къоман дин хилла лаьттинчу оцу г1иллакхаша кхоьллина и шатайпа доьналлин амалш.\nБексултанов Мусана и амалш герга хилар гучудолу цуьнан ерриг кхоллараллехь. Шен турпалхойх лаьцна иштта яздо Мусас: «И турпалхой сан ойлано кхоьллина бац, уьш шайн тайпа а долуш, хилла болу нах бу. Торг1а а, Овтархан Юсуп а сан дас вийцина суна. Керимах дерг Моьсаган Бисанас нахе дийцинчуьра хезна ду. Шайн эхьан хаттарна – кханенаш а ца йоьхкуш, – хаттар х1оьттинчу м1аьргона жоп луш хилла болу нах бу ас буьйцурш. Уьш дукха а ца хуьлу. Цара йоккхуьйту къоман ц1е, уьш бахьанехь девзаш а хуьлу къам гонахарчу мехкашкахь. Церан дахаран масалш б1ешерашца деха, Адин Сурхон а, Мадин Жаьммирзин а, Таймин Бийболтан а, Харачойн Зелимхин, Ахьматхан Ичин а, З1окин Хазин а, Т1уьшан Воварган а, Дерказан Джокъалан а санна. 1ожаллин букъа т1е ког лийзина нах бу уьш, шайн эхь шайх ца кхардийта».\nТахана вайна масалш оьшу, тхо а хилла ала к1езиг ду, тхо а ду ала бух беза вайна. И бух вайн хилар тоьшалла ду Мусан произведенеш.\nХ1ора заманахь ваьлла цхьаъ, вер ву, цу цхьаннах дусту вайн дийнна къам а, халкъан иэсехь вуьсучух къоман ц1е а йолуш. Цу цхьаннах, къомах къам дечух ю Бексултанов Мусан ерриг аьлча санна кхолларалла.\nЙоккхачу повесть т1ера масех мог1анех лаьтташ йолчу хьаьркашна т1е кхаччалц дерриг ду яздархочун кхоллараллехь: дуьне а, абаде а; гушдерг а, гушдоцург а; зама а, къам а; къоман бакъйолу амалш а, къонахийн васташ а, – и дерриге а цхьаьна ца хилча хила йиш йоцу мохк а.\nНазад: Бексултанов Муса. Iаламат.\nВперед: Мотивы Аманды Асуханова.


Имам Шемал а, Басаев Шемал а\nБусулбачийн пачхьалкхашкахь виц ца велла Кавказан тIеман турпалхо, дагахь лаьтта йийсаре лацар а. Имам Шемала 19-чу бIешерашкахь Оьрсийчоьнна дуьхьал къийсам латторах баккхий къийсамаш лаьтта Кавказерчу бахархошна юкъахь.\nНохчийчоьнан куьйгалхочо дIадолийна дац и дов, цо юхакарладаьккхина, догIуш доцчу шен ираллица а, хатI дацарца а динчу дIахьедарца.\nТкъа мел гоьваьлла ву Шемал Кавказал а арахьа йолчу бусулба пачхьалкхашкахь? Муха хадабо цигахь цуьнан мах? Емалвой-те оьрсийн каравахарна?\nВевзий-те Iарбошна имам Шемал, дуьйцу вайна Google системано. Нагахь санна, ахь информаци лохучу могIарехь "имам Шемал" аьлла, ши дош яздахь, цо хьуна схьало: "Имам Шемал аль-Дагестани", "Имам Шемал Басаев", "Имам Шемал Кавказан борз". Имам Шемалх информаци оцу дешнашца лоьху Iарбошша.\nIарбоша Гуглехула имам Шемалх хаамаш лехар\nДIа ладоьгIча, ши Шемал вовшах къаста ца луш хилла Iарбошка, 1999- чу а, 2000-чу а шерашкахь Басаев имам хилла воцушшехь. СаIудерчу кху кхиазхочо YouTube каналехь дуьйцу, хIун башхалла ю цу шина Шемална юкъахь: "Имам Шемал аль-Дагестанина а, Басаев Шемална юкъара башхалла ишта ю: хIара оьрси ву, ткъа важа - нохчо".\nДоццачу шен дийцарехь жимчу стага дуьйцу "оьрсийн" Шемал "Севетан Iедалца Кавказ къуьйсуш, тIемаш бина ву", ткъа иза каравахна, шен мостагIчун эскарехь миллионашкахь нах хиларна. Цул тIаьхьа Мекка а, Медине а зиярате вахийта ша аьлла, дехар дина хилла цо, цигахь кхалхар а нисделла цуьнан бохуш.\nИмам Шемалх информаци оьцу Iарбоша жайнаш юкъара. Доккхачу декъанна, цунах лаьцна ду, саIудийн исламан Iилманчан, докторан Муса аль-Шариф Мухьаммада "Сийлахь хилла, бицбинарш" аьлла, арахецначу книги тIера цхьа дакъа.\nОцу жайни тIехь, шен къомана тIехь гIело ца яйта, оьрсашна дуьхьал говза тIом бина волу динан тIемало аьлла, билгалваьккхина ву имам Шемал. Шемал йийсаре вахарна а бехк ца буьллу цара, мостагIчун ницкъаш совхиларна.\nИмам Шемалх книга арахецна Iилманча Мухаммад аль-Шариф\n"Иза каравахаран коьрта бахьана ду, - цхьа могIа Дагестанан а, чергазийн а эмираш ямартбовлар", - бохуш, кхето гIерта саIудийн Iилманча, книгин автор.\nIарбойн электронан зорбанашкахь наггахь бен гучу ца юьйлу ламанхойн имамах артиклаш, дукха хьолахь исламхойн сайташ тIехь еша таро хуьлу.\nКеп-кепарчу блогерша шайн агIонашкахь йовзуьйту имаман биографи. Цара массара а бохург санна хьехадо, гIеметтахIоьттина имам ца ваьллачу денна караваха декхаре винчу 40 эзар салтех лаьтташ хиллачу оьрсийн эскарх.\n"Исламан диаспоран бере" аьлла, Шемална лерина ю Мисаран "Хорошая жизнь" телеканало арахецна программа. Журналисто дуьйцу, "Къилбаседа Кавказан къаьмнаш оьрсийн коммунисташа муха хIаллакдора", мича бахьанашца цаторийла хIоьттира цигахь деха къаьмнаш жихIадна вовшахтоха.\nИнтересе ду, имаман биографехь нохчийн дакъа цагайтар.\nIарбойн Википедин версех пайда а оьцуш, публикацешкахь авторша Шемал дагестанхойн имам вара боху. Хьахош дац Дагестанерчу Гимры эвлара схьаваьалла Шемал Дагестанан а, Нохчийчоьнан а имам нохчаша Нохчийчохь дIакхайкхийна хиларх а, имаматан шахьар Веданахь хиларх а, шен дахарехь йоккхах йолу хан Шемала цигахь тIемаш беш дIаяьхьна хиларх а.\nИмам Шемалх мульфильмаш\n2012-чу шарахь вийца ваьккхира Шемал, цунах лаьцна мультфильм арахецначул тIаьхьа. Оцу аннимацин кино чохь хезира шайна дуьххьара цунах лаьна, къаро йо цхьаболчу блогерша.\n"Имам Шемал - Кавказан Леча" цIе йолу фильм туркойн режиссеро Бал Орхана кечйина ю. Iарбойн маттахь яржийра иза дукхахдерг, оцу бух тIехь оьрсийн матте гочйина а ю.\nАла догIу, саIудийн "Аль-Зад" студехь шайггара тIедетташ, жимма хийцамаш бина цу мультфильмехь. Масала, йолалучу юьххьехь, Кавказан географех дуьйцуш, Делах тешаш боцчу нахана дуьхъал тIаме бечу кхайкхамашкахь а хийцамаш бина.\n1830-чу шерашкахь хиллачу хиламех дуьйцу мультфильмехь (инарла Ермолов Александр цу хенахь юкъарваьлла хуьлу). 1832-чу шарахь Гимры эвлахь бинчу тIамтIера доладо дерриг а, имам ГIеза-Мохьмад вийначул тIаьхьа. Чевнаш йина Шемал цхьана меттиге кхочу, цигахь гуш хуьлу вайнехан бIаьвнаш, угIуш берзалой. Ткъа ма-дарра аьлча, чевнаш ерзо нохчий болчу вахна Шемал 1839-чу шарахь Ахульгохь тIемаш бирзича.\nЦигара юхавирзича хIутту иза имам. Оцу заманчохь оьрсийн салташа ягайо ярташ: "Байа беза массо а, оьрсаша цхьаннах а къинхетам ма ца бо. Лойла массо а бусулбанаш!", - бохуш, маьхьарий а детташ.\nМасех шо даьллачул тIаьхьа нохашна тIе а воьдий, кхайкхамбо Шемала, тIегIертачу оьрсийн эскаршна дуьхьал гIатта бохуш.\n"ХIай, Делан тIемалой, Нохчийчоьнан кIентий, адыгаш, кхарачой, хIирий! ХIай, Дагестанан кIентий, гIумкий, Кавказан мохк, шун доьзалш, зударий хьоьжуш бу, аш шаьш паргIатдахаре", - бохуш.\nМультфильм йоьрзу оьрсий эшочу тIамца, цул тIаьхьа паччахьан эпсаро дIахьедо: "Имам Шемал борз ю. ХIан-хIа, Кавказан Леча ду иза, и бакъхиларна къера ву со" олий.\nТуркойн аниматорша дехкина мультфильм чохь дакъалоцучу турпалхойн суьрташ. Церан яххьашца а гуш ду, хьаьнгахьа бу уьш: оьздачу аматашкахь, тайначу догIмашкахь гойту кавказхой, ткъа реза боцуш, кхоьлина яххьашкахь бехкина оьрсийн салтий.\nТуркоша яьккхинчу мультфильмехь гайтина яххьаш\nАла догIу, туркойн юкъараллехь имам Шемал мел а гергара лору, Iарбойн пачхьалкхашкахьчул а.\nМеттигерчу хаамийн гIирсаша шуьйра артиклаш зорбане ехира кху шарахь, имам Шемал велла 148 шо кхачарна лерина.\nХила тарло и жигаралла Туркойчохь кавказхой йоккха диаспора дIатаръелла хиларца а, ткъа церан дедайша Шемалца цхьана тIемаш бина оьрсийн паччахьан эскаршна дуьхьал.


ТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВIДПОВIДАЛЬНIСТЮ "ОДЕСАСОВIНТУР" в Украине - адреса, телефоны, услуги\nТОВАРИСТВО З ОБМЕЖЕНОЮ ВIДПОВIДАЛЬНIСТЮ "ОДЕСАСОВIНТУР"\nОДЕСЬКА ОБЛ.,М. ОДЕСА,IЛЛIЧIВСЬКИЙ Р-Н, ВУЛ. ХМЕЛЬНИЦЬКОГО БОГДАНА, Б.62


Вилле-о-Ван — Википеди\n48°51′23″ къ. ш. 5°00′58″ м. д.HGЯOL\n6,14 квадратан километр\nВилле-о-Ван (фр. Villers-aux-Vents) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Брабан-ле-Руа, Лаекур, Лемон (Мез), Луппи-ле-Шато, Нуае-Озекур. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вилле-о-Ван&oldid=6735748»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 15 октябрь, 21:01.


Сааев Вахин гитарано яржайо нохчашлахь фламенко\nНохчийчоь -- Гитарист Сааев Ваха, Соьлж-ГIала, 3 Оха2015\nНохчий даима а хилла мукъамна, иллешна, эшаршна тIера. Шайн къоман дечиг-пондар я кехат-пондар боцург, цара караберзийна, лелабо гитара а, масала. Махкахь тоьллачу гитаралакхархойх ву Сааев Ваха.\nСааев Ваха Нохчийчохь цхьаъ бен воцу гитарист ву, латинийн-Iамеркан мукъамаш дIаолуш волу. Цаьрга болу безам, дерриге а дахарехь шеца болуш, иза кегийчарна бовзийта гIерташ, сахьвогIуш ву иза.\nЦуьнан цIе яьккхича, юккъараллехь, башха вовзан а ца вевза, амма иза латинийн мукъамаш гитари тIехь локхуш ву аьлча, дагавогIу массарна а.\nВахас, мукъамийн оцу агIонехь сахьташкахь дуьйцур дара. Цундела, цецволийла дацара, Маршо Радионна ша интервью луш, къамел долийча цут1ера.\nСааев: «ХIинца, церан фламенко а тайп-тайпана ю. Цигахь гIийла эр дацара ас. Вай хелхаршца, эшаршца йогIуш ю фламенко. Шортта агIонаш ю цуьнан. Булериас, солеарис, фламенко, марисапалос».\nСааев Вахийн, латинийн мукъамашка безам кхоллабелла геннарчу I970 –чу шерашкахь, ша жима а, къона а волчу хенахь, нахана юккъахь дукха баьржина бара уьш. Иштта, замано Iаткъам а бина, хIетахь караэцна гитара, кхин охьацабуьллуш, схьавогIуш ву говзанча.\nСааев: «Церан эшарш ас схьа хIунда эцна аьлча, 70-80-чу шерашкахь латинийн-Iамеркийн эшарш яра массанхьа лоькхуш. Кинотеатрехь кино йолаялале, репродукторш чухулла лоькхуьйтура уьш.\nАс-м нохчийн а, оьрсийн а дIаолу, амма сан коьрта жанр латинин-Iамеркин мукъамаш бу. Патриот хила веза, суна вай эшарш еза а еза, амма, суна хIокху латинийн-Iамеркийн мукъамех товш дерг ду, техникийн агIо чIогIа кхиаме хилар».\nСааев Вахийн да а, нана а пондарчаш хилла. Цундела шена хала дацара боху цо, дахаран некъ хоржучу хенахь. Тахана, иза ша а ву кегирхошна говзалла хьоьхуш, хьехархойн институтехь.\nСааев: Тхан нана а пондарча хилла. Да-дечиг пондарча вара. Цара дуьхьало ца йора суна. Амма олура нохчийн эшарш лакха. Вай студенташ а чIогIа лууш бу гитара Iамо.\nСан 20 сов дешархо ву Iамош. ГIарабоьвла гитаристаш хилла сан студентех цхьаболчарах, Индербиев Рамзан ву «Вайнах» ансамблехь болх беш, Хасимиков ИсмаьIал а ву, Тагаев, Бисаев Анзор ву, цхьа гIалгIа йоI а ю, иза хIинца школехь хьоьхуш ю. Зудабераш а ду Iама лууш гитара лакха. 20 студентана юккъехь 7-8 йоI ю леррина гитара Iамош».\nСааев Ваха, дукхаъчу конкурсийн а, фестивалийн а дакъалацархо ву. Ваханчуьра хьалхара меттиг ца йоккхуш, юхавоьрзуш а вац.\nТIаьххьара цо дашо мидал яьккхина Сочи гIалахь дIаяхьначу искусствон дуьненаюккъерачу олимпиадехь. 35 пачхьалкхера говзанчашна юккъехь Вахас дIаолу мукъамаш бен ца тайнера жюрина.\nГитарист Сааев Ваха


Ла-Маделен-су-МонтгӀей — Википеди\nЛа-Маделен-су-МонтгӀей (фр. La Madelaine-sous-Montreuil) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-ФгӀанс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале.\nДозанашца йу Аттен (Па-де-Кале), Ла-КалоттгӀи, Кампиньель-ле-Петит, ЕкуьигӀ, МонтгӀей (Па-де-Кале), Невиль-су-МонтгӀей, СогӀгӀуь.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-Маделен-су-МонтгӀей&oldid=7839561»


ТессоньегӀ — Википеди\nТессоньегӀ (фр. Tessonnière) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Де-СевгӀ.\nДозанашца йу ЕгӀво, Буссе (Де-СевгӀ), Луен, Мезонтье.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ТессоньегӀ&oldid=7846574»


Иракъ -- ДАIИШ-ан баььчанех цхьаъ - Батирашвили Тархан (ал-Шишани Абу-Iумар а, цуьнан ха а Ниневи гIалина гергахь, 2014, аьхке.\nПIаьнказара Абу Iумар аш-Шишани (Батирашвили Тархан) ДАIИШ тобанехь лаккхара ларамболу тIеман баьчча ву. Масийтаза иза вийна аьлла хабар даьржира стохка а, кхушара а, амма хIораза а дийна гучуволура иза. ХIинца Iамеркахойн леринчу тIеман тобано иза йийсаре вина боху хаам баьржина.\nМаситтаза даржийра иза вийна бохуш...\nШишани Iумар – и цIе шуьйрачу юкъараллина дуьххьара 20I3-чу шарахь йовза йолаелира. Шемарчу тIамехь нохчийн кегирхой дакъалоцуш хилар хIетахь шабаршца дуьйцуш дара, хуучарна хууш, ца хуучара эладиттанаш дуьйцуш, ткъа дукхахберш – ца тешаш.\nТIаккха цIеххьана хаамийн гIирсашкахь ека йолаелира Шишани Iумар бохучу стеган цIе, Шемарчу нохчийн тIемалойн баьччин санна. ХIинцалца эладиттанийн тIегIанна тIехь хилларг официале дирзира, дийна цхьа тулгIе Шемара ШишанигIар гучу а бохуш.\nЦу цхьаттера екаш цIераш йолчу нахалахь Iумар Шишанил сов Муслим Шишани, СайфуллахI Шишани, Хаттаб Шишани, Абу Муса Шишани, Салахаддин Шишани, иштта дIа кхин а бара.\nАмма нагахь санна и берриш а Шишаниш, кхин хIуммаъ дацахь а, билгал нохчи хилар шеконе дацахь а, Абу Iумар Шишанис, аьлча а Батирашвили Тархана, ша нохчо волучуха цIе эцар, шеко а йоцуш, цуьнан хIилланца а, леларна говза хиларца а доьзна дара. Нана ПIаьнгаза чIожера мIайсто йолчу Тарханан да Батирашвили Тимур къомах гуьржи ву, кериста динара а волуш, цуо ша хаамийн гIирсашкахь массийтаза билгалдаьккхина ма-хиллара, шен динна муьтIахь а волуш.\nШа Тархан а, цу кепара, гуьржи ву, амма Гергарчу Малхбалехь а, доллучу дуьнентIехь а- мел кIезга а, тIемаш болчу меттигашкахь, - нохчи совтIех майра а, дика а тIемлой санна гIарбевлла хиларна, цуо ша нохчо волу кеп тIеэцнера, цIе хийцарца.\nИштта дуьненчу велира хIинца Абу Iумар Шишани санна вевзаш волу керла Батирашвили, ДаIиш тоба кхоллале доккхачу декъехь кавказхой а, нохчех а лаьттачу тIемлойн баьчча санна. ХIетахь, цу юхьенца, хIинца ДаIишса шайна дуьхьал тIемаш беш йолчу кхечу тIемалойн тобанашца бертахь вара Абу Iумар Шишани, цуьнан гуонехь вара Нохчийчохь а шеца тIеман хьуьнаршца ца ваьллехь а, амма тIемалошна Имарат Кавказан концепци коча тассарца гIарваьлла волу Умаров Iиса а.\nБара цуьнца цул тIаьхьа цуьнца мостагIалла лаьцна болу кхин болу Шишаниш а, масала, ши шо хьалха кхелхина волу Сайфулла Шишани я хIинца а Шемахь ДаIишна а, Асадна а шинна а дуьхьал тIом беш волу Муслим Шишани.\nБатирашвили Тарханан бакъболу нурлепа седа амма ша шех Исламан пачхьалкхе олуш йолу ДаIиш тоба юккъеяьлча къега болабелира. Шеца масех бIе тIемло а эцна, ДаIишах дIакхеттачу цуо вуно дукха нохчийн бераш а дIадигира.\nАсадна дуьхьал тIом бан а, гIийлачарна гIо дан а бохучу романтикаллечу Iалашонца Шема кхаьчна болу уьш кесталгIа ДаIишс уггаре а къизачу тIемашка а кхуьйсуш, доккхачу декъехь кхечу тIемалойн тобанашна дуьхьал, дукхахберш байъира.\nАмма ДаIишах иза дIакхетале дара Батирашвили Абу Iумар Шишанин тIемлойн баьччин санна долу похIманаш вуно шеконе. Цуьнан тактика, Шемара хьал дойзучара, мацах Советийн хиллачу маршалан Жуковн тактикаца юстура, салти мел дукха байъарх бен ца хеташ хиллачу.\nМасала, Шемара Миннаг кеманийн порт схьаяккха гIерташ массийта баттахь штурм йо олий, бIеннаш кегирхой, шайна юккъехь Iожалхой а болуш, чу хохкуш, цу чуьрчу Асадана эскархоша уьш боъуш, инзаре дукха тIемлой байъитар цо.\nХьахон а оьший-теша царех доккха цхьа дакъа нохчийн къомах бара бохург. Эххар а, адамашца баккхий эшамаш а хуьлуш, Миннаг схьаяьккхинчул тIаьхьа штурмехь ша дакъалоцуш ца хиллачу ша-башхачу стратеган Батирашвили-Шишанин сий шуьйра даьржира.\nЦуьнца цхьаьна хьалабелира Цхьаьнатоьхначу Штаташа Батирашвили-Шишани волу меттиг йийцинчунна бала кечбина болу мах а – кху шеран стигалкъекъа баттахь цунах 5 миллион доллар кхайкхира Iамеркан пачхьалкхан департаменто.\nТкъа хIинца, кIирандийнахь, хаам баьржина Абу Iумар Шишани Цхьаьнатоьхначу Штатийн леринчу сервиса йийсаре лаьцна аьлла. И хаам баржийнарг EIN агенталла ю. Бакъду, ДаIишан леламан шен тергонехь латточу историн Iилманчин Вачагаев Майрбекана хетарехь, цу хаамийн бакъ хилар йоккхачу шеконехь ду.\nВачагаев: „Суна иза тешаме хьоста ца хета. Цу агенталло тIаьхьарчу шина шарчохь цхьайттаза вийна аьлла даржийнера и Шишани, хIинца лаьцна бохуш чIагIдо. Оьрсийн хаамийн гIирсаш бу и хIума даржош берш, кхечу хьосташкара цхьа а тоьшаллаш дац иза лаьцна аьлла.\nАмма нагахь санна иза лаьцнехь, цунах нохчашна дика болх бен, зуламе хIуммаъ дац, хIунда аьлча иза дIаваьлча, цига оьхуш болу нохчийн кегирхой лахлур бара. Уьш цигахь цуо дуьйцучух теша а тешаш, цигахь цхьа бух бу бохуш Iехалуш бу, тIаккха и бух ца хилча уьш ца боьлхуш совца мегар“.\nБатирашвили-Шишани лаьцна хилар бакъделахь а, дацахь а, ДаIиш тобанан гIуллакхаш тIаьхьарчу кIиранашкахь ледарчу хьолехь долчух тера ду. Иштта, мукъаденошкахь Иракъерчу пачхьалкхан эскархоша кху шеран зазадоккху баттахь ДаIишо дIалаьцна хилла Рамади гIала юхаяьккхина.\nТкъа ши-кхо де хьалха рогIерчу аудио-кхерамашца эфире ваьлла хилла ДаIишан куьйгалхо Абубакар БагIдади, цхьаццадолчу хьостанаша чIагIдарехь, тоххарехь Либе дехьаваьлла.\nIамерко санкцеш кхайкхийна Маргошвилина а, Батирашвилина а дуьхьал\nЕвропера нах а, Iамеркахой а хIаллакбаре кхойкхуш ву нохчашка Шемара рогIера Шишани\nШишани Iумар кхелхина аьлла хаам баржийна Кадыровс\nКадыров Рамзана "вийнарг" дийна ву\nБакъдац аш-Шишани (Батирашвили) лаьцна бохург


Алеппон бахархошна бархI сахьт делла Оьрсийчоьно\nГIадужу-бутт 18, 2016\nШема- Алеппо, ГIад.17, 2016\nБархI сохьтехь, бомбанаш а ца етташ, собардар хьокъехь йолу Оьрсийчоьнан план дика хир яра, амма иза дукха къезиг хIума а ду, дукха тIаьхьа дина а ду, аьлла дIахьедар дина Iамеркин Пачхьалкхан департаментан векло Тонер Марка.\nОьрсийчоьнан а, Шеман а тIеман векалша хьалхо дIахьедар динера, Алеппо-гIалана тIе бомбанаш а ца етташ, гуманитаран сацар до шаьш, маьрша бахархой цигара арабовлийта аьлла.\nИза дан дагахь бу уьш кху беттан 20-чу дийнахь Iуьйринна 8 сахьт даьлча делакълтIаьхьа 4 сахьт даллалц. Цунах лаьцна хаам бина Оьрсийчоьнан тIеман ницкъийн штабан векло инарло Рудской Сергейс, хаам бо ББС-но.\nОцу хена чохь оьрсаша шаьш бомбанаш еттар яц боху Алеппо, ткъа маьрша бахархойн аьтто хир бу ьоху цара Идлиб йолчу агIор арабовла.\nЦхьаьнакхеттачу Къаьмнийн Вовшахтохаралло дIахьедар дина, муьлхха а бомбанаш еттар сацор дикачу агIор тIеоьцу шаьш аьлла. Амма цу организацин официалан векло Дюжарик Стефана дийцарехь, Алеппо гуманитаран гIо кхачо герзаш деттар сацаде лаххара 48 сохьтана аьлла дехар дина хилла цара Оьрсийчоьне.\nДюжарика билгалдаккхарехь, цкъачунна царна ца го цхьана а кепара Оьрсийчоь а, Шеман Iедал а гуманитаран гIо дIакхачийта тIом сацо дагахь хилар.\nОьрсийн инарло Рудскойс дийцарехь, маьрша бахархойн аьтто хир бу Алеппора арабовла 6 коридрехула. Цо чIагIдарехь, и нах дIатарбийр бу Iедалша билгалъяхначу меттигашкахь. Кхача а, дарба лело молханаш а лур ду шаьш, бохуш чIагIдо Оьрсийчоьнан инарло.\nОьрсийчоьнан тIеман куьйгалхой дагахь бу маьрша нахана Алеппора арабовла некъ гойтуш цу гIалахь лерина кехаташ даржо.\nОршот дийнахь Европан кхеташоно леррина дIахьедар дина Алеппохь хуьлург бахьана долуш. Цо емал йина Оьрсийчоь цу гIала бомбанаш еттарна. Европан кхеташонан дIахьедарна тIехь аьлла ду Оьрсийчоьно а, Асадан ницкъаша а лелориг бахьана долуш бала хьоьгуш бу эзарнаш Алеппон бахархой аьлла.\nЕвробертана юкъайогIучу пачхьалкхийн арахьарчу гIуллакхийн министрша бехке йина Оьрсийчоь а, Асадана Iедал а кассетан а, шелиган а бомбанаш а еттарна а, дIаьвшен герзаш лелорна а. Цул сов, министрша дIахьедар дина, Оьрсийчоьно бомбанаш етта леррина школашна а, кхин йолчу гIалин инфраструктурин гIишлоншна а аьлла.\nОьрсийчоьно а, Шеман Iедало а лелош долчо бойуш бу маьрша бахархой, коьртачу декъана зударий а, бераш а, ткъа иза тIеман зулам лоруш ду, аьлла ду министрша динчу дIахьедарна тIехь. Цара кхайкхам бина Алеппохь тIом бар сацаде аьлла.\nЦул хьалха, цу тайппа дIахьедар дира Iамеркин Пачхьалкхан секретаро Керри Джона.\nАдамаллана дуьхьал зуламаш дар: Оьрсийчоьнах а, Асадах а лаьцна дуьйцу Керрис\n720p | 6,2MB\nМаршо Радион аналисто, историко Вачагаев Майрбека дуьйцу, хIинца Оьрсийчоьно Шемарчу бахархошна шайн бомбанашна кIелхьарбовла луш йолу хенаш нохчашца цара шина тIамехь лелийнарг ду бохуш.\nВачагаев: "Муьлхха а армино ша хьалха лелийначух пайда оьцуш Iедал ду, нагахь цо цу армин шен Iалашоне кхача аьтто бина хиллехь. Оьрсийн армино тахана Нохчийчохь шина тIамехь лелийнарг ду, кхин хийца а ца хуьйцуш, Шемахь лелош дерг. Тахана оьрсаша бомбанаш етта иштта а йохийначу Алеппо, цигахь дисина адам арадаккхархьамма. Соьлж-ГIалахь цара лелийнарг ду иза.\nОьрсийчоьнан бюйранчаша шаьш 8 сахьт ло боху Алеппора бахархошна арабовла. Амма Нохчийчохь цара иштта бакъо а елла гIалара дIабаха гIертачу нахана т1е бомбанаш йиттира. Цул сов, гIалара арабовлу нах церан кара боьлхуш бу. Церан карахь ду цу нахах тIемало верг а, воцург а къастор. Цундела, дукха нах хир бац, цхьа царах Iехабелларш боцурш, цу гIалара арабовла лууш. Мухха а делахь а, цара луш долу сахьташ цара шайн лаамехь лелош хуьлу".\n“Маршо Радион” доттагIий, шун аьтто бу тхан Facebook-ерчу аккаунтах пайда а оьцуш, тхан дискуссехь дакъалаца. Шун комменташна модераци ян эшарна, уьш сайтехь жимма тIаьхьо гучуевр ю. Нагахь санна тхоьга яийта шайн видео а, аудио а материалаш елахь, шун аьтто бу иза кху телефонца WhatsApp-e я Viber-e схьаяийта: 420 724 019832


Нохчийчоь: бомбанаш йиттинчеран латкъамашна жоп ца делла\nНохчийчуьрчу Элистанжахь 1999-чу шеран ГIадужу-беттан 7-чохь кеманашца бомбанаш йиттина, зенаш динчу 70 вахархочун аьрзнаш тIеэца йиш йоцуш ду аьлла, дIахьедина Европерчу адамийн бакъонийн кхело,яздо "Кавказ.Реалиино". Iазап лайначийн латкъамаш юха а листийта дагахь бу бакъонашларъярхой Оьрсийчоьнан кхелашкахь.\n2006-чу шарахь Элистанжарчу бахархоша гIо дехна "Iазапна дуьхьало латто Комитет" ю церан гIуллакх лелош. Организацин зерашца, Оьрсийчоьнан ХIаваан-тIеман кеманашца динчу тохаршкахь 35 маьрша вахархо вийра, 60-нна чолхе чевнаш йира, дара царлахь 14 шаре довланза бераш а цхьана. Дохийра юьртахойн цIенош, иштта меттигера школа а цхьана.\nБомбанаш еттаран хьокъехь бехкзуламан гIуллакх айдира 2000-чу шеран ГIура-баттахь. Нохчийчуьрчу Ведана кIоштан прокуратурано юьхьанца гIуллакх талла а долийна, эххар а дIакъевлира.\nБакъонашларъярхойн аьтто хилира 2007-чу шарахь и гIуллакх юха талла даккха. Амма гIуллакх гена ца доьдура, юкъахдохура толлучуьра, ткъа латкъамаш бича - юха а листа доладора.\n18 шо кхаьчна Оьрсийчоьно, Элистанжа ракеташ а, бомбанаш а йиттина, иттаннаш адамаш дайина (видео)\n2010-чу шарахь тIеман прокуратуре делира дов эххар а. Ткъа 2014-у шарахь оцу гIуллакхан материалаш къайлаехира прокуратурано.\n2011-чу шарахь Европерчу адамийн бакъонийн кхеле бевлира бакъонашларъярхой. Элистанжарчу 70 вахархочун интересашкахь "Iазапна дуьхьалояран Комитетан" юристаш декхаре хилира Страсбургерчу кхеле арздан, хIунда аьлча, Оьрсийчохь талламбар эвсаре ца хуьлура.\nИштта, бакъонашларъярхоша бахарехь, 28 Элистанжара вахархо Оьрсийчуьрчу кхелашка ваьллера, жим-тIама компенсацеш а елира царна. Масала, беллачийн гергарчарна цхьацца миллион сом дIадалар тIедожийра кхело. Ткъа чевнашца биссинчарна 200-400 соьмаш кхачийра.\n"Тасуев а, кхинберш а Оьрсийчоьнна дуьхьал" аьллачу гIуллакхан хьокъехь 2020-чу шеран Мангал-беттан 16-чу дийнахь Европан кхел бинчу шен сацамехь а тIетайна Оьрсийчоьнан Iедало бохучунна. Кхеле бовла низамашкахь хилла 6 бутт хан тIехъялийтина бахархоша, цундела арз луьстийла дац.\nБакъду, Тасуева Анисатан хьокъехь ЕСПЧ-н кхело тIечIагIдина, Европан конвенцин цхьа дакъа - кхачо йоллуш, эвсара Оьрсийчоьнан Iедалхоша цуьнан гергара нах байарх долу гIуллакх теллина цахилар. 15 000 евро компенсаци хIоттийна Тасуевана. Ткъа биссинчу 75 Элистанжарчу вахархочунна дуьхьало йина Страсбурган кхело.\nСуьдхоша билгалдаьккхина, Элистанжахь 1999-чу шарахь бомбанаш еттарна а, 2011-чу шарахь кхеле бовларна а юкъахь 11 сов шо зама яьлла. Оцул хан юкъайолийтарна ша-шах хеттарш хIуьтту, ларъян еза ялх беттан хан цара ца ларарна. Оцу тIехула, кхело къасторца, латкъамаш бинчу массара а, Тасуева ца лерича, талламан органашца цхьана а кепара контакташ латтош ца хилла.\n"Къизаллашна дуьхьалояран Комитетан" дуьненаюкъахь лелаш йолу бакъо Iалашъяран декъан куьйгалхочо Садовская Ольгас "Кавказ.Реалии" портале дIахьедина, хIинццалц Оьрсийчоьнан кхелашкара компенсацеш даха аьтто цахиллачийн, таро хIинца а йолуш ю аьлла.\n"Цара лучу ахчанан барам ледара бац, мел а адеквате бу ала тарло. Тхайн ма-хуьллу гIо латтор ду оха искаш чулуш а, кхелашкара компенсацеш яхарехь болх беш а. Амма ЕСПЧ-н кхеле оцу гIуллакхца кхин дIа довлийла яц", - аьлла, тIетоьхна Садовскаяс.\nЦо бахарехь, талламчаша дIахьедина, гIуллакхан материалаш 2007-чу шарахь яьгнера, ткъа 2011-чу шарахь бен ницкъ ца кхаьчна уьш юхаметтахIиттон.\n"Оха дозанаш ца дохийнера формалехь аьлча, рогIера сацам бинчул тIаьхьа ялх беттан хан ларйина яра. ГIуллакхан материалаш 2007-чу шарахь яьгначул тIаьхьа, меттигерчу кхелех тхан тешам бан безаш мIаьрго хIоьттинера аьлла, лерина суьдо. Ткъа оха ладоьгIура материалаш юха вовшахтохаре, тхан тхайн ладам боллуш аргументаш ма яра. Амма кхело цхьа кхечу агIор мах хадийна церан", - боху "Iазапна дуьхьалояран Комитетан" векало.\nЦхьанатоьхначу Къаьмнийн Организацин (ООН)адамийн бакъонашкахула йолчу Комитете бовлар а хьехадо бакъонашларъярхоша.\nБилгалдоккху, "Iазапна дуьхьалояран Комитете" бевллачу элистанжхоша чIагIдо, шайн юьртахь тIемалой а, я тIеман объекташ а яцара бохуш. Бомбанаш еттачу дийнахь маьлхан де а дара, Оьрсийчоьнан эскархошна гойла дара, лаьтта тIехь дерг боху цара.\nБакъонашларъяран "Мемориал" центро тIечIагIдина, байинчарлахь 14 шаре довланза кегийн 10 бер хилар (7 кIант а, 3 йоI а).\n15 шарера 60 шаре кхаччалц 17 стаг хилла, шайлахь 10 боьрша стаг а, 7 зуда а йолуш. 61 шерашкара ваьлла 7 вахархо а хилла (3 стаг а, 4 зуда а). Йийначу цхьана зудчун хан билгалъяккха аьтто ца хилла.\nЭлистанжарчу хиламех Нохчийчуьрчу Iедалхойн хIинца йолчу позицех хууш дац. Бакъду, 2009-чу шарахь Нохчийчоьнан омбудсмено Нухажиев Нурдис Талламан Комитете дехар динера, "зулам дина нах билгалбаха аьтто ца кхаьчна" аьлла, гIуллакх листар юкъахдаьккхинчу заманчохь, Элистанжахь нах хIаллакбар юха таллахьара аьлла. Маьршачу нахана бомбанаш йиттина зуламхой къайлабахьар ду аьллера Нухажиевс, талламбар юкъахдаккхар.\n"Кавказ.Реалиин" корреспондентан аьтто ца баьлла Нохчийчохь адамийн бакъонаш Iалашъян векал йинчу офисера оперативан комментарий эца.


"Навальный я Собчак? Милла а, Путин воцург!"\nПхи бутт хан йисина Оьрсийчохь президентан харжамаш дIабахьа. Мила къастор ву Оьрсийчоьнан бахархоша аьллачу хаттаро сагатдо тахана хIораннан а.\nХаржаман компани йолаяла хIинца а гена делахь а, эксперт-политолог хила а ца оьшу, цуьнан жамIаш муха хир ду аьлла, къасто.\nМассара аьлча санна боху, цхьанна а тайпа хийцам а боцуш дIахьур бу харжамаш, вуьшта аьлча, хIинцалерачу Iедало дIахоьцура яц 17 шарахь шайгахь йолу архаш.\nКъилбаседа Кавказехь 10 миллион ца кхоччуш адам ду дехаш. Церан аьзнаш шайгахьа даха дагахь болчух тера дац цара. Хууш ду, кхузара юкъаралла Iедалан бага хьаьжжинчохь юьйла.\nНохчийчоь кху тIаьхьарчу шерашкахь мел хиллачу харжамашкахь Iедалехьа даккхий терахьаш гайтина ю. ТIебогIучу харжамашкахь а изза хирг хилар шеко яц.\nТкъа, могIарерачу цхьаболчу нехан дог-ойла къаьсташ ю официала юьйцучух.\nСоьлж-ГIаларчу вахархочо Мустапаев Лемас ша гIур вац боху харжамашка. Шена дуккха а нах бевза боху цо цига ца баха сацам бина.\n"Харжамашка со лелаш вац. Суна дукха адам девза цига ца оьху. Харжамаша къастош дац, мила хир ву Iедалан коьртехь. Шаьш вовшех дийцарш а дой чекхадоккхуш ду иза", - элира Маршо Радиога Мустапаевс..\nШуьйтан кIоштера Заурбеков Сайд-Мохьмада бахарехь, харжамашка иза ца оьху а ю дикка хан.\n"Со цига гIур вац. Кхаж тесча а, ца тесча а, жамI хууш хуьлу. Белхашкахь берш боьлху цига. Ткъа, могIарера нах ца боьлху цига", аьлла, хьажам бу Сайд-Мохьмадан.\nИчкерин заманахь тIаьххьара харжамашка ваханчул тIаьхьа кхин цига вахана вац Шелан кIоштехь веха Абдурахманов Ислам. Тамашийна делахь а, ша тIебогIучу харжамашка ваха дагахь ву боху цо. Ша хIунда гIур ву а дийцира цо.\n"Ткъех шо ду со харжамашка ваханза. ТIаьххьара, Масхадов хоржучу хенахь хилла со. Ткъа хIинца болчу хардамашка гIур ву. Путинна дуьхьала кхаж тосур бу ас. Иза Iедалехь мел ву, тоьхна санкцеш малйийр яц, ткъа уьш мел лаьтта Оьрсийчохь къепе хIотталур яц", - олуш, дерзийра шен тхоьца хилла къамел Ислама.\nТахана уггаре а политикан жигаралла йоцурш кегийрхой бу. Дахаран Iалашонаш церан галъяхна, кху чолхечу заманахь. Баккхийчара багахь дуьйцург цхьаъ долуш, деш дерг - важа долуш ца гуш бац уьш. Цундела тешам байна. Харжамашка ца воьду ша, амма хийцамаш хила лаьара шена боху Грозный кIоштера Лабазанов Имама.\nХIинцале жигара хьийзаш бу оппозицин кандидаташ, Кавказхойн шех бIаьрг бадийтина волу Навальный Алексей, 3 де хьалха набахтера ара а ваьлла, пачхьалкхехула гобоккхуш ву, шен агIончийн могIанаш стамбан дагахь.\nКавказхоша цунна гIортор яхь тамаш бу. Цо а, Ходорковскийс а цхьана ала мегар долуш къобал йина тахана Оьрсийчоьно дIахьош йолу политика а, Нохчийчохь хилла ши тIом а.\nУггаре а тамашийна кандидат ю Собчак Ксения. Иза а, ша ца яхча, кхин мила гIур ву харжамашка аьлла, ша хьалхататтаелла, и гIуллакх гуттар а беламе доккхуш.


Оршот-де 9 Марсхьокху-бутт 2021\nХасавюртан базара ца буьту мехий цатоьхнарш\nВакцинаци ярх сертификат карахь цахиларна Хасавюртарчу "Терек" базара ца битинчу йохкархоша митинг дIаяьхьна Хасавюртахь. Лоьраш а, хьехархой а санна декхаре бина уьш а вакцинацех чекхбовла.\nКадыровн критик верна дина таIзар\nНохчийчоьнан Iедалхошна критика еш хилла Нохчийчуьра вахархо, "Венера Анзор" цIарца гоьваьлла Умаров Мамихан верца доьзначу гIуллакхах сацам бина Австрерчу кхелахоша. Зулам дарна бехке вина цуьнан махкахо Ахтаев СарIела.\nМарсхьокху-бутт 04, 2021\nСоьлжа-ГIаларчу "Ахмат" футболан клубан керла спонсор ю ша аьлла яьлла Кипрехь регистраци йина букмекерийн офис. Нохчийчуьрчу дуккха а бусалбанашна дагахь доцург дара иза – исламо емалдо муьлхха а марзлуш долу ловзарш, хьарамалла лору спорта юкъа ахчанаш дахкар\nСаратовхь пхи жима стаг лаьцна веа полисхочунна йиттина аьлла шеко йолуш. Церан адвоката Аликова Юлияс дIахьедарехь, дов даларан бахьана хилла ницкъалаллин структурин белхахоша питана тасар.\nМарсхьокху-бутт 03, 2021\nУкраинин президентана Зеленский Владимирна хетарехь, Оьрсийчоьно дIалаьцна ГIирма а, Донецкан а, Луганскан а кIоштийн территореш а Украино доладан юхаерзор – "хенаца доьзна хаттар" ду, хаам бо Свобода Радионо\nWorld MMA Awards преми яла хьалхатеттина ийначу кепехь латархой Нурмагомедов Хьабиб а, Чимаев Хьамзат а. Организацин сайта тIехь бина цунах лаьцна хаам\nШайхан Мансуран цIарахчу шайн лаамехь вовшахкхеттачу нохчийн батальонан тIемалошна санкцеш кхайкхорна шаьш декъах дац, боху Украинин кхерамзаллин сервисан векалша. Билгалбаьхна нохчийн тIемалой Iаьржачу тептаре бахар Украинерчу министрийн Кабинетан инициатива ю, аьлла дIахьедина СБУ-но\nКхо стаг кхелхина Туркойчоьнан къилбехь, цIерш евлла бохам хилар бахьана долуш. КхоалгIа де ду туркойн Iедалш уьш дIаяйъа гIерташ долу. Церан шеко ю, цIерш леррина теийсина хила мега аьлла.\nТовбеца-бутт 29, 2021\nНохчийчуьрчу Роспотребнадзор урхалло бинчу хаамца, 309 стаг велла лоруш ву республикехь коронавирус кхетар бахьана долуш. Товбеца-беттан 29-гIа дийне кхаччалц лаьрча, и ун гучдаьлчхьана ерриг а республикехь COVID-19 толлуш йина 1 213 044 тест. Царах 3 920 ю тIаьххьарчу 24-а сахьтехь йина\nТокиохь дIахьочу Олимпиадехь борзанан мидал яьккхина 26 шо долчу Австрехь вехачу дзюдон латархочо Борчашвили Шемала. Токиора ловзарш - цуьнан карьерехь дуьххьарлера Олимпиада ю\nТовбеца-беттан 23-чу буса Ставрополехь герз тоьхна вийра цигарчу МВД-н урхаллан хьаькаман когаметтаниг, полицин майор Абовян Руслан. И вер дIаяздинера гонаха хуьлучунна терго ечу камерша. Абовян верна куьгбаьхке ву аьлла лаьцна Нохчийчуьра вахархо.\nМахкара массо а баккхийчара вакцина яйта еза коронавирусна дуьхьал, 60 процентна тIехь совцийла дац аьлла, дIахьедина Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Вирусах бахархой кIелхьарабаха цхьаъ бен боцу некъ бу иза, аьлла цо\nПАСЕ-но таIзар даре кхайкхина Нохчийчохь ЛГБТИ-юкъарлонна дуьхьал зуламаш диначарна


Бруен (Манш) — Википеди\nБруен (фр. Brouains) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Бофисель, Шерансе-ле-Руссель, Перрье-ан-Бофисель, Сурдеваль. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бруен_(Манш)&oldid=5154410»


Ле-Тиель-Ламбер — Википеди\n49°05′12″ къ. ш. 0°56′26″ м. д.HGЯOL\nфр. Le Tilleul-Lambert\nЛе-Тиель-Ламбер (фр. Le Tilleul-Lambert) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Тиель-Ламбер&oldid=5168419»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 7 октябрь, 13:34.


Бухаяьккхина ГIизларна а, Шелковски кIоштанна а юкъара дозан билгало\nМангал-беттан 10-чу сарахь кегийрхойн тобано бухаяьккхина Дагестанан ГIизларна а, Нохчийчуьрчу Шелковски кIоштанна а юкъара дозан билгало, хаам бо Кавказ.Реалиин корреспонденто.\nБахьана ду цакхетам: и территори хьалха а яра Нохчийчоьнан дакъа, билгало лаьтташ яцара, ткъа иза дIахIоттийначул тIаьхьа, меттигерчу кегийрхошна моттаделла, лулахой шен дозанаш шордеш бу аьлла.\nБилагало дIаяьккхина кегийрхоша, де хьалха социалан машанашкахь яржийначу видеонна жоп луш. Цу видеона тIехь Дагестанан цхьана вахархочо гайтира "Чеченская Республика Шелковской район" тIехь яздина некъан билгало. Цунна хетарехь, иза тоьшалла дара "ГIизларан территорех Нохчийн Республикан территори хиларан".\nКавказ.Реалиино дийцарехь, некъаца билгало лаьтта меттиг а, ткъа иштта цунна тIехьа долу лаьттанан дакъа а Нохчийн Республикан территори ю, боху Нохчийчоьнна а, Дагестанна а къара доза билгалдаккхарехула юкъараллин комиссин декъашхочо, регинерчу географин юкъараллин гIантдас Гаджиев Зураба.\n"Цигахь билгало яцара лаьтташ, цхьа а хIума цкъа а ца хилара цигахь, цундела со кхета гIизлархойх – царна иза географин керланаш ду", - яздина Гаджиев Зураба Facebook-чу шен агIонехь.\nЮкъараллина хета хиллачун бехке шина республикан куьйгалхой бу аьлла, "билгало хIоттоле нах хьолах ца кхеторна", яздо Кавказ.Реалиино.\nНохчийчоьнан парламентан куьйгалхочо Даудов Мохьмада шен Inctagram-хь дIахьедар дира, билгало шен метта дIахIоттор ю ша, ткъа полицино къастор ду иза бухаяьккхинарг мила ву. "Истори а, географи а Iамо еза, хIун мичахь чекхйолуш ю, хьена территри мичахь ю… ТIаккха аьтта хир ду вайна", - билгалдаьккхира цо.\nFacebook-хь шинарин Iуьйранна хаамаш баьржина, Нохчийчоьнан дозанера билгало Даудовс шен куьйга юхадIахIоттийна аьлла.


Шуклан — Википеди\n44°08′57″ къ. ш. 4°40′59″ м. д.HGЯOL\nШуклан (фр. Chusclan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Баньоль-суьгӀ-Сез, Кодоле, ОгӀсан (ГагӀ), Сент-Етьенн-де-СогӀ, Венежан, КадегӀусс, Пьоленк.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Шуклан&oldid=7847917»


Кровь саама | Либрусек\nГлавная » Серии » Кровь саама\n1. Город шаманов [СИ] 727K, 149 с. - Зайцев


Мултимедиа, ГIадужу-бутт 21, 2018\nКIиран-де 21 ГIадужу-бутт 2018\nГIадужу-бутт 19, 2018\nБуммат-Ялхарой некъ чекхбоккхур бу, митингаца боьзна таллам болийна ФСБ-но\nМагасера митинг сацийна, нохчийн бер дийна Берлинехь, Мейвезер реза ву Хьабибца лата\nКрасноярскерчу набахтешкахь гIело латтор а, корупци лелор а таллар тIедожийна футболан фанат Свиридов Егор верна 20 шо хан тоьхначу ГIебарта-Балкхаройчуьрчу Черкесов Аслана.\nКадыровс баркал аьлла Евкуровна, Хьабиб вуьсур ву UFC-хь\nНохчийн мотт ца бийцахь, вай нохчий а дац\nУрдунехь бехачу нохчийн кегийрахоша ша тайпа дIахьо суьйренаш. Шайн кепехь кегийрахойн пхьоьха хIоттайо цара шаьш бехачу гIаланашкахь. Заркъа олучу гIалахь чай, къахьо молучехь цхьаьнакхета цхьаберш. Ткъа Сувелехь вотанца а, пондарца а самукъадолу.\nГIадужу-бутт 16, 2018\nНохчашна лер ца тайна Кадыровна, шена топ тоьхна беро, некъахьовзамехь зуда йийна\nНохчийчоьно а ГIалгIайчоьно а дозанаш къуьйсу Сунжа кIошт\n«Хьунхахь эскархой бу, шу дехьа довлуьйтур дац», - бохуш, дIахьедарш до меттигерчу бахархоша. ТIеман барзакъ доьхначу наха машен сацийра Фортанга хина тIехула тесначу тIайна герга кхоччуш. Циггара йолаелла шина республикан конфликт.


Сен-Никола-де-Летье — Википеди\n48°50′09″ къ. ш. 0°25′17″ м. д.HGЯOL\nСен-Никола-де-Летье (фр. Saint-Nicolas-des-Laitiers) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Тукетт, Бокансе, Егон, Ле-Сап-АндгӀе, Вилле-ан-Уш.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Никола-де-Летье&oldid=7839772»


Оха, Дала леррина къобалвинчу Іийсан дуьхьа тутмакх хиллачу ПахІала а, динан вашас Тимапис а, яздо тхоьца цхьаьна динан гІуллакх кхочушдеш волчу хьомечу накъосте Пхьалмане а,\nиштта динан йише Апияте а, тхоьца цхьаьна динан тІемало волчу Арихупе а, Пхьалманан цІерачу динан тобане а.\nВайн Да волчу Делера а, Веза Эла волчу, Дала леррина къобалвинчу Іийсагара а дика а, синпаргІато а хуьлда шуна.\nДаим сайн доІанашкахь хьо дага а лоьцуш, Далла хастамаш бо аса.\nІийса-Элах хьан тешарх а, массо а Делан нахе хьан болчу безамах а лаьцна хезна суна.\nАса доІа до Іийсах тешачаьрца хьан йолу юкъаметтиг кхин а кхоччуш хилар доьхуш, Дала леррина Къобалвинчун сийдархьама вай дан мегаш мел долу дика хьуна хаа а хууш.\nДинан ваша, хьан безамах боккха синтем а, хазахетар а хилла суна, хьан доггах леларо Делан нехан дегнаш дендина дела.\nИза иштта долу дела, ахь дан дезарг Дала леррина Къобалвинчун цІарах хьоьга майрра дІахьедан йиш ю сан.\nДелахь а бакъахьа хета суна хьоьга безамца дехар дар. Хьоьга доьхург къена стаг волу ПахІал ву. Цул сов, хІинца, Дала леррина Къобалвинчунна Іамал ярна, со тутмакх а ву.\nСайн кІант айса лоручу Онисамах лаьцна дехар до ас. Со набахтехь лаьцна волуш, иза бакъдолчу дахаре ваьккхира аса.\nЦхьана хенахь-м хьуна пайденна вацара Онисам. Ткъа хІинца иза хьуна а, суна а пайденна ву.\nАса юхавоуьйту хьуна иза, хьан кара аса сайн дог дІалуш санна.\nХаза кхаъ кхайкхорна со лаьцна волчохь, хьан метта сайна гІуллакх а дойтуш, иза сацо лиира суна.\nДелахь а хьан пурба доцуш хІумма а дан ца лаьа суна. Ахь деш долу дика гІуллакхаш, ца ваьлла дина а доцуш, ахьа хьайн лаамца дина хуьлийла лаьа суна.\nХьанна хаьа: хьо волчуьра цуьнан цхьана ханна дІавахар гуттаренна а иза юха хьоьга тІелацийтархьама нисдина хила а ма тарло.\nЛай тІеоьцуш санна а доцуш, лел лакхара а лоруш, хьоме динан ваша санна, тІеэцахьара ахьа иза. Суна чІогІа дукха веза иза. Ткъа хьуна суна чул а сов везалур ву. Лай санна везалур вац иза, амма Везачу Элера волу ваша санна везалур ву.\nНагахь ахь со хьайн юххера стаг лоруш велахь, со тІеоьцуш санна, тІеэцахьа иза а.\nНагахь санна цо хьуна цхьа халахетар динехь, я иза хьуна декхарийлахь велахь, иза аса сайна тІелоцу.\nАса, ПахІала, сайн куьйга яздо хьоьга: аса дІатокхур ду и декхар. Ткъа хьайн дахарца хьо суна декхарийлахь хилар-м ас хьехош а дац.\nЦундела, сан ваша, хьо Везачу Элаца волу дела, и гІуллакх дар доьху ас хьоьга. Синтем бехьа сан дагна Дала леррина Къобалвинчуьнца хьо хиларна.\nИ ас дехнарг ахьа дийриг хиларх со тешна волу дела, яздо аса хьоьга. Суна хаьа, аса дехначул а сов ахьа иза дийр дуйла.\nКхин цхьа дехар а ду сан хьоьга. Хьайн хьешан чоь кечъелахь суна. Шун доІанашна жоп а луш, со шу долчу дика дІакхочур ву аьлла, дегайовхо ю сан.\nМаршаллаш доуьйту хьоьга соьца цхьаьна Дала леррина къобалвинчу Іийсан дуьхьа тутмакх хиллачу Эпарпис а,\nсоьца цхьаьна динан гІуллакх дІакхоьхьуш болчу Марка а, Арестаха а, Демис а, Лакас а.\nВеза Эла волчу Дала леррина къобалвинчу Іийсагара долу дика хуьлийла шуьца.


Ялх шо хан тоьхна Иракъехь лаьцначу немцойн йоIанна\nДаханчу шеран аьхка нохчийн къомахчу зудчуьнца цхьаьна Иракъерчу Моссул гIалахь лаьцнера ДАIИШ-ан тобанехь хилла немцойн Линда цIе йолу кхиазхо. Ши шо хьалха интернетехула Шемахь тIом беш волу цхьа кIант а вевзина, бусалба дин тIеэцнера цо. ХIетахь немцойн Пулшнитц гIаларчу ишколехь доьшаш хиллачу цу йоьIан 15 шо бен дацара. Цул тIаьхьа цкъа хьалха Туркойчу, цул тIаьхьа Шемарчу Раккъе дIаяхнера иза.\nХIетахь дуьйна иза йолу меттиг хууш дацара цуьнан гергарчарна, даханчу аьхка Иракъерчу эскархоша иза лаца а лаьцна юьгуш видео яржалца. ДАIИШ-хоша Моссул юьтучу хенахь цигахь херцашлахь битинчу зударшна а, берашна а юккъехь лаьцнера иза. Цуьнца цхьаьна иштта Германера Шема дIаяхана йолу цхьа къона нохчийн зудий, Мароккора орамаш долу кхин цхьа зудий, цуьнан йоIий а караяхнера иракъхойн.\nГерманин урхалла Линда Даймахка юхаерзон къахьоьгуш яра. Оршот дийнахь баьржинчу хаамца, цунах гIуллакх ца хилла. Линдина БагIдадерчу кхело набахтехь яккха ялх шо хан тоьхна. Царех пхи шо цо террорхойн тобанехь дакъалацарна кхайкхина ду. Ткъа низамца а доцуш цо Иракъан доза хадорна кхин цхьа шо а тIетоьхна.\nШена тоьхна хан БагIдадерчу набахтехь яккха дезар ду Линдин, хIунда аьлча, Германиний, Иракъний юккъехь тутмакхаш хийцаран хьокъехь бина барт ца хиларна.\nЛинда хIинца а I8 шо кхачанза хиларна, кхиазхойн кхелехь теллина цуьнан гIуллакх. Иза жима хиларца кхетон догIу и йоI ирхъолла сацам Иракъерчу кхело ца бар а. Меттигерчу низамашца террорхойн декъа хиллачарна, зуда я боьрша стаг бен а доцуш, хьалаолларан таIзар ду, Маршо Радионе Гергарчу Малхбалех эксперт волчу Венерчу политолого Шмидингер Томасас ма-дийцара.\nИрхъолларца таIзар дан хIинцале а ДАIИШ-ехь хиллачу шина зудчуьн хьокъехь сацийна БагIдарерчу кхело. Масех кIира хьалха Германерчу Маннхаймера Шема яхана, цул тIаьхьа Линдица цхьаьна лаьцна Мароккора орамаш долу зуда дуьххьарниг яра Иракъерчу кхелахоша ен сацам бинарг.\nЦуьнан 21 шо долчу йоIанна, ала дашна, набахтехь даккха цхьа шо тоьхна кхело. Ца луушехь нанас шеца Шема а йигина, цигахь тIемалочуьнга ницкъаца маре дIаелла хиларна ен сацам ца беш къинхетам бина цунах кхело.\nХIинца гIардаьлла ма-хиллара, кхин цхьа зуда а ирхъолла сацам бина иракъхойн суьдхоша, „Исламан пачхьалкх“ тобанах дIакхетарна. Иза, кхело бинчу хаамца, Туркойчуьра ю.\nГерманера Шема дIа а яхана, юха Моссулехь кхечу зударшца лаьцначу нохчочун кхоллам цкъачунна бевзаш бац. Тергамхошна хетарехь, иза шен гIуллакх БагIдадаречу кхело талларе хьоьжуш набахтехь ю.\nНохчийн йоI кхеле хIоттийна\nНемцойн йоI караеана Мосулехь


Скачать книги серии "Хэдхантер" (fb2)\nСкачать книги серии "Хэдхантер"\nХэдхантер. Книга 2. Собиратели голо...\nХэдхантер. Охотники на людей (полук...


Егри — Википеди\n▼352 стаг (2018 шеран 1 январь)\nЕгри (фр. Égry) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Луаре. Дозанашца йу Гобертен, Окси (Луаре), Барвиль-ан-Гатине, Бон-ла-Роланд. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Егри&oldid=6782797»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 17 октябрь, 14:32.


Пауло Коэльо. Победитель остаётся один аудиокнига слушать онлайн - Зарубежная литература аудиокниги слушать онлайн - Аудиобиблиотека - Бесплатные аудиокниги\nАудиокнига: Пауло Коэльо. Победитель остаётся один слушать онлайн


Серне (Лакха Савойя) — Википеди\n46°03′51″ къ. ш. 6°03′03″ м. д.HGЯOL\nСерне (Лакха Савойя)\nСерне (фр. Cernex) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Лакха Савойя. Дозанашца йу Андии (Лакха Савойя), Серсье (Лакха Савойя), Шаванна, Коппоне, Марльйо, Мензье, Вер (Лакха Савойя). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Серне_(Лакха_Савойя)&oldid=5188638»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 11:10.


Сен-Панталеон-ле-Винь — Википеди\n44°23′54″ къ. ш. 5°02′32″ м. д.HGЯOL\nСен-Панталеон-ле-Винь (фр. Saint-Pantaléon-les-Vignes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ДгӀом.\nДозанашца йу ГӀуссе-ле-Винь, ВантгӀоль (ДгӀом), ВальгӀеас.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Панталеон-ле-Винь&oldid=7839908»


Муха вевза Кадыров Оьрсийчуьрчу бахархошна?\nНохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров дика вевзаш ву Оьрсийчуьрчу юкъараллана, хаам бо ВЦИОМ-о шен сайт тIехь.\nКадыров Рамзан – ВЦИОМ-ан талламехь\nНохчийчоьнан куьйгалхочун Кадыров Рамзанан дикачу агIор мах хадор алсамдолуш ду бохуш чIагIдо Оьрсийчурча ВЦИОМ талламан центро.\nЕрриг Оьрсийчоьнан юкъараллана хетарг толлучу центро (ВЦИОМ) жамIаш довзийтина Нохчийоьнан куьйгалхочух лаьцна Оьрсийчуьрчу бахархошна хетарг толлуш шаьш бинчу белхан.\nКадыров дика вевзаш ву Оьрсийчуьрчу юкъараллана, хаам бо ВЦИОМ-о шен сайт тIехь. Кадыровн цIе дуьххьара хезнарш бац 6 процент бахархой а бен. 2 процент респондентийн дала жоп ца хилла, иза мила ву, хIун дарца вевзаш ву иза бохучу хаттарна. Амма дукхахболу ВЦИОМ-о шен талламанна юкъаозийначу нехан аьтто баьлла мухха хадийна а, Кадыровн мах хадо.\nЖоьпашна юкъахь алсам ду Кадыровн цхьа а мах хадош доцу – Нохчийчоьнан куьйгалхо жоп (70%). Кхечу жоьпашна юкъахь уггаре алсам дерш ду Кадыровн дикачу агIор мах хадораш.\nИштта, Нохчийчура хьал цхьана хорша дерзийна стаг ву аьлла хета иза 5 процентан ВЦИОМ-о бинчу талламехь дакъалаьцначу нахана. «Дика адам а, дика стаг а» ву боху Кадыров 4 процент респонденташа. Оццул нах бу Кадыров уггаре хьалха патриот ву аьлла хетарш.\n«Медиалогия» компанино йинчу анализца а догIуш, цхьана шарахь зорбанан гIирсашкахь Кадыровн цIе яьккхина 121 оьзурз. Уггаре а дукха хьехийра Нохчийчоьнан куьйгалхо 2016-чу шарахь ГIадужу-баттахь.\nЦу хенахь Кадыровс емал винера Ийна ТIеман Исбаьхьаллан Оьрсийчоьнан Кхеташонан президент Емельяненко Федор Соьлж-ГIалахь хиллачу берийн турнирана критика а еш, цигахь даьхна сурташ зорбане дахарна.\nОццу баттахь зорбанан гIирсаша дийцира Кадыров кхоазлагIа а Нохчийчоьнан куьйгалхо хIоттарх лаьцна. Цул сов Оьрсийчоьнан регионийн куьйгалхоша Кадыров декъал веш дIахьедарш дира цуьнан 40 шо кхачарца.\n2016 шо схаьэцча Кадыровс шолгIа меттиг яьккхира губернаторийн медиарейтингехь, дагадоуьйту ВЦИОМ-о.\nХIора шарахь дIахьочу «ВЦИОМ- Спутник» талламо гайтарехь, шо-шаре мел долу алсам болуш бу Оьрсийчуьрчу бахархойн Кадыровга болу тешам.\nИштта тIаьхьарчу цхьана шарахь 4 баттахь Кадыров лоручу нехан терахь алсамдаьлла 31 процент тIера 42 проценте кхаччалц. Вуьшта аьлча – 11 процентана.\nКадыровга тешам болчу нехан терахь ду карарчу хенахь 24 процент. 2016 шо долулаш и терахь дара 15 процент.\nКадыров вочу агIор хьахочу наха жоьпаш луш уггаре лакхара терахь 10 процент хилар билгалдоккху ВЦИОМ-о шен сайт тIехь.\nКхин цхьа гайтам а балабо социологаша. Кадыровца бала боцчу нехан терахь лахделла 24 процент тIера 16 проценте кхаччалц.\nВЦИОМ-о чIагIдарехь, ах сов респонденташ (55%) тешна бу Кадыровс беш болу болх махкана пайденна бу бохучух. Иза аьттехьа а бакъ дац аьлла хетачу нехан терахь ду 4 процент. Ткъа 22 процент респонденташна хетарехь, цхьадолу хIуманаш дика ду ала мегар ду Кадыровн. Ткха кхин дерш вон ду аьлла мах хадо мегар долуш ду.\nИлларионов Андрей цхьанахенахь болх бина ву Оьрсийчоьнан президентан администрацехь. Оьрсийчоьнна а, Нохчийчоьнна а юкъахь машаран барт бина 20 шо кхачарна хьажийначу конференцехь дакъалоуш вара иза Брюсселехь. Цунах пайда а эцна, Маршо Радион корреспонденто дийхира Илларионовга ВЦИОМ-о гойтучу Кадыровн рейтингашна комментари яр.\nИлларионов: "Иза нийса дац. Кадыров Оьрсийчохь везаш хиларх лаьцна аьлча, иза везаш хир ву, гарехь, цо Соьлж-ГIала кхойкхучу а, Iаббалц ахча тосучу а, совгIаташ а, еза хIуманаш а йоькъучу а, шен бассейнаш чохь цо лийчочу а эстрадан седарчашна.\nЦу талламийн жамIех лаьцна аьлча, даре дан деза пачхьалкхехь лаьтташ авторитаран политикан раж хилча социологин мах бовш хилар. ХIунда аьлча, социологи маьрша политикан раж, маьрша юкъараллаш йолуш бен болх беш болу гIирс ца хуьлу. Иза болх бечура соцу тоталитаран раж хIоьттича".\nIедало ницкъ бар бахьана долуш бахархошна хетарг хийцадалар гина ду вай бохуш вара Илларионов.\nИлларионов: "Вайна вуно дика хаьа муха хийцалора а, хийцало а юкъараллана а, ша схьаэцнача стаганна а хетарг, Iедалан механизмаша Iаткъам беш хилча. Iаткъам беш хилча пропагандица а, террорца а -- цхьацца стаг схьаоьцуш а, берриг а нах хьийзош а еш йолчу террорца.\nПропагандица махкахь лаьттачу хьолах нехан ойла хийцича и нах дIагIур бу оцу пропагандисташа шаьш дIабуьггучу, бохуш вара Илларионов.\nДахар дац милицехь-полицехь вацахь\nСтатистика: Муьлхачу бахьанаша къахьдо бахархойн дахар?\nВЦИОМ: Кадыров Рамзан а, Оьрсийчоь а\nКадыровн сий «дожийначу» журналистна - гIуда\nКадыров «губернаторийн халкъан рейтинган» лидершлахь ву


Салерн — Википеди\n43°33′48″ къ. ш. 6°14′02″ м. д.HGЯOL\n▼3800 стаг (2018 шеран 1 январь)\nСалерн (фр. Salernes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Прованс — Альпаш — Сирла-сийна Йист регионехь. Коммунан департамент — Вар. Дозанашца йу Опс (коммуна), Антрекасто, Сийан-ла-Каскад, Виллекроз, Сент-Антонен-дю-Вар. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Салерн&oldid=5182998»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 октябрь, 03:39.


Яхья — Википеди\nХӀокху версин хийцам бина кепаш/файлаш теллина йу. ЧӀагӀйелла верси теллина йара 2022, 21 апрель.\nЯхья бин Закария\nӀаьр. يحيى بن زكريا\nАссабикъ, АссабигӀ, Башир, ШахӀид, МаӀмадан\nЖуьгтий, Римахой, Бану Исраил\nЯхья́ бин Закарийя́ (Ӏаьр. يحيى بن زكريا) — пайхамар ву, жуьгтийн къоман ваийтина вара Ӏисан пайхамараллин декхар бакъ хилар чӀагӀдан, Закария пайхамаран кӀант а ву. Библехь лоруш ву «Иоанн Креститель», аьлла. Къуръанчохь 5-зза хьехош ву. Исламан дийцаршкахь ма-бохху Яхья – иза пайхамар хилла, Ӏийсан пайхамаралла хилар дӀакхайкхинарг а, цунах теша а тешна, цо гӀо дина цунна жуьгташна юкъахь хьехам барца.\nЗакария пайхамаран а, цуьнан зудчун Элизабетан а дукха хена дуьйна цхьа бера ца хилла, тӀаккха иза АллахӀе доьхуш вара шена кӀант валарца. Аллахӏа тӀеэцна хилла цуьнан дехар, цуьнга маликаш а дахкийтина, кхаъ баьккхира цуьнга. Закарийя 100 шо долуш хиллачу хенахь шекваьлла маликаш дийцинчух, цо хаьттина цаьрга и дешнаш бакъхиларан хаам барх. Хаам гучубаьлла кхаа дийнахь Закарийя вистцахуьлуш ӏан веза аьлла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Яхья&oldid=7949403»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 21 апрель, 23:42.


Сорбе (Мез) — Википеди\n49°23′44″ къ. ш. 5°34′44″ м. д.HGЯOL\nСорбе (фр. Sorbey) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Гранд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Мез. Дозанашца йу Гран-Фаи, Лонгюйон, Арранси-сюр-Крюн, Пийон, Рувруа-сюр-Отен, Сен-Лоран-сюр-Отен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сорбе_(Мез)&oldid=5189486»


Мезель (Пюи-де-Дом) — Википеди\nМезель (фр. Mezel) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пюи-де-Дом. Дозанашца йу Шорья, Курнон-д'Овернь, Далле, Перинья-сюр-Алье, Сен-Бонне-лез-Алье, Вертезон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мезель_(Пюи-де-Дом)&oldid=5172020»


Мархин бутт » Нийсо-Дагестан\n29.04.2020 143 0 niyso\nМархин бутт кхабаран дозаллаМархин бутт бусалба стагна чIогIа дика хан ю Далла Iибадат дан. Марха кхобу хан тIехIоттар Комаьрша волчу Делера чIогIа доккха ниIмат ду, Шена луучунна дика деш Цо луш долу, Шен лайн диканаш совдовлийта, цуьнан даржаш лекха довлийта, цуьнан вон хIумнаш дIадовлийта, Сийлахь а, Лекха а волчу цуьнан Кхоллархочуьнца йолу цуьнан юкъаметтиг а чIагIйалийта, цунна боккха мел а язбалийта, шортта дика а хилийта, цунна Дела реза а хилийта, цуьнан дог Делах кхерарх дуза а дузийта. Мархин бутт кхабаран дозалла дуьйцуш деанчу аятех а, хьадисех а ду кхузахь хьахор долу цхьадерш:\n- Сийлахь Лекха волчу АллахIа аьлла:\n[(Шуна кхаба тIебиллина болу бутт) Рамзана бутт бу, шена чохь Къуръан доссийна болу – ша нахана куьйгалла а долу‚ шена чохь нийсачу некъан а, (бакъдерг-харцдерг, хьанал-хьарам) къасторан а билгалонаш а йолу -. Шух цхьанна и (мархин) бутт тIехIоттахь – цо кхобийла иза. Нагахь цхьаъ цомгаш хилахь‚ я новкъахь хилахь – кхечу денойх цхьа дакъа (кхочушдер цо). АллахIана лаьа шуна атто хила‚ Цунна ца лаьа шуна хало хила. Кхочушде аш и денош‚ вазве аш и Дела (АллахIу акбар аларца)‚ Цо шу нисдарна нийсачу новкъа‚ тIаккха шу хила мега шукр деш] [Сурат «Ал-Бакъарат» 185 аят].\n- Абу ХIурарайрас – Дела реза хуьлда цунна – дийцина хьадис, Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – элира аьлла:\n«Делах а тешаш, шена мел хиларга дог а дохуш мархин бутт кхаьбначунна гечдийр ду цуьнан хьалха мел хилла къиношна». (Бухари, Муслим).\n- Кхин а цхьа хьадис дийцина цо – Дела реза хуьлда цунна – Делан Элчанера – Делера салават а, салам а хуьлда цунна –:\n«…Бусалба стага дина долу цхьа дика ворхIбIаьнга совдоккхуш ду. Нуьцкъала а, Сийлахь волчу АллахIа аьлла: “(Ша долу дика иштта совдоккхуш ду) цхьа марха доцург, бакъдолуш иза Сан ду, Ас цунна (диканца) бекхам а бийр бу. Шен дегIан марзонаш а Iад юьту, яахIума а Iад юьту Сан доьхьа.” Марха кхобуш волчунна ши хазахетар ду: марха достучу хенахь а, Далла хьалха хIуттур волчу хенахь а. Баккъалла а, марха долчу стеган багара йогIу хьожу Далла гергахь цIена а, хаза а ма ю миск-IатIарал а». (Бухари, Муслим).\n- Марха кхобучуьнан доIа Дала жоп луш долу доIа ду. Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла:\n«Марха кхобучо марха достуш деш доIа ду, Дала духа ца тухуш долу». (Ибн МáджахI).\n«Бакъдолуш, ялсамани чохь цхьа неI ю, «Раййáн» цIе а йолуш. Къемат де тIехIоьттича эр ду: «Стенгахь бу марханаш кхобуш хилларш?» ТIаккха уьш цу чу баханчул тIаьхьа дIакъовлур ю иза церал тIаьхьа, кхин цхьа а чу а гIур вац цу неIарехула». (Бухари, Муслим).\n- Мархано ша кхобуш хиллачунна Къемат дийнахь шапаIат дийр ду. Iамра кIанта IабдуллахIа дийцина – Дела реза хуьлда цаьршинна – Делан Элчано элира аьлла:\n«Мархано а, Къуръано а шаьшшин накъостана шапаIат дийр ду Къемат дийнахь. Мархано эр ду: «ХIаъ хIай сан Дела! Шен дегIан марзонех а, яахIумнах а юхатуьйхира ас иза, шапаIат дайтахьа соьга цунна!» Къуръано а эр ду: «Буьйсанна ечу набарх вухаваьккхира ас иза, шапаIат дайтахьа соьга цунна!» ТIаккха цаьршинна пурба а делла, цаьршина шапаIат къобал дийр ду». (Ахьмад).\nМарха кхабаран гIиллакхаш\n2 – Iуьйкъанна яахIума яар Iад ца дитар, хIунда аьлча цо марха кхобуш волчунна и кхаба гIо до дела. Цхьамма Iуьйкъанна хIума кхаьллича, шен дийнахь шен гIулкх дан гIора а, паргIато а йолуш хир ву иза, цундела Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – Iуьйкъе йе аьлла вайга:\n«Iуьйкъанна юуш йолу яахIума беркате ю шуна, цундела аш иза Iад ма йиталаш, цхьа хин къурд бай а Iуйкъе ян хьовсалаш, бакъдолуш, Нуьцкъала а, Сийлахь а волу Дела а, Цуьнан малийкаш а Iуьйкъе еш болчарна салават дуьллуш бу шуна». (Ахьмад).\n3 – Малх чубуьзний шена хиъначул тIаьхьа сихха марха дастар. Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – аьлла:\n«Адамашкара дика хедар дац цара марха сихха мел досту». (Бухари, Муслим).\n4 – Шен ницкъ ма кхоччу хурманца – тIедачуьнца, йа йекъачуьнца - марха даста хьажар, хIунда аьлча иза суннатера долу дела. Анас-асхьаба – Дела реза хуьлда цунна – аьлла:\n«Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ша ламаз дале марха дастара тIедачу хурманашца. ТIеданаш яцахь, йекъачаьрца дастара, уьш а ца хилча хин къурдаш деш марха дастара цо». (Абу Давуд).\n5 – Къуръан дукха дешар, Лекха хинволу Дела дукха хьехавар, Иза дукха хестор, сагIа дукха далар а, дика Iамалш а, суннат ламазаш а дукха дар, иштта кхин йолу дика Iамалш а дуккха яр. Ибн Iаббаса – Дела реза хуьлда цунна – аьлла:\n«Делан Элча – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – нахана юккъахь дика хIума уггар дукха деш верг вара. Иза уггар комаьрша хуьлу хан мархин бутт бара, Жабраил-малийкаца иза цхьанакхетачу хенахь. Жабраил-малийк мархин беттан хIора буьйсанна цхьанакхетара цуьнца, тIаккха цо цунна Къуръан Iамадора. Делан Элча – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – шеца Жабраил цхьанакхетачу юкъахь чIогIа комаьрша хилара, арахь хуьлу сиха мох санна сиха дара цуьнан сагIа далар, и мох массо метте кхачаре терра, цуьнан сагIин беркат массарна а кхачара». (Бухари, Муслим).\nМарха дохон хIуманаш\n- Марха дохадо мархин беттан дийнахь шена хаа а хууш яахIума яаро а, цхьа хIума маларо а, иштта кхин йолчу даарийн-маларийн маьIнехь долчу хIумнаша а, масала – дегIе ницкъ боуьйту маха тохаро а, молханаш маларо а – хIунда аьлча и шиъ дааран-маларан хьукманехь долу дела. Амма цхьа кIеззиг цIий даккхаро – цамгарна таллам бан доккхуш дерг санна – марха доха ца до.\n- Кхин а марха дохочу хIуманех ду мархин беттан дийнахь шен зудчуьнца гIулкх дайтар. И санна хIума динчунна тIехь ду Деле тоба дар, ша мархин беттан дохийначу хьурматана. ТIаккха кхин а цунна тIехь ду оцу дийнан марха доькхуш юхакхабар а, ша динчу хIуманна тIера «каффáрат» далар а: цхьа лай паргIат ваккхар, я иза шега ца далахь, тIаьхьий-хьалхий ши бутт марханаша кхабар, я иза а шега ца далахь кхузткъа миска стагана даар далар, хIора стагана ах сахь кIа а луш, я цуьнан метта шен махкахь лелаш долу коьрта юкъара даар а луш. Цо иштта и хIума дан дезарна тешалла ду Абу ХIурайрас – Дела реза хуьлда цунна – дийцина хьадис. Цо аьлла:\n«Цхьана дийнахь тхо Пайхамар волчахь – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – хевшина Iаш а долуш, цунна тIе цхьа стаг веара, тIаккха цо цуьнга элира: «ХIаллак хилла-кх со хIай Делан Элча!» Цо элира: «ХIун хилла хьуна?» Цо элира: «Сайн зудчуьнца гIулкх деана сан со марха кхобуш а волуш». ТIаккха Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – элира: «ДIахеца лай вуй хьан?» Цо элира: «ХIан-хIа». Цо хаьттира: «ТIаьхьий-хьалхий ши бутт марханаш кхаба лур дуй хьоьга?» Цо элира: «ХIан-хIа». ТIаккха юха а цо хаьттира: «Кхузткъа мискачу стагана даар дала лур дуй хьоьга?» Цо жоп делира: «ХIан-хIа». ТIаккха Пайхамар волчахь – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – сецира и стаг. Тхо иштта Iаш а долуш, Пайхамарна – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – цхьана тесахь хурманаш еара. ТIаккха Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – хаьттира: «Стенгахь ву и соьга хоьттуш хилларг?» Цо жоп делира: «Со ву». Цо элира тIаккха: «ХIара хурманаш схьа а эце, мискачарна сагIийна дIало уьш (айхьа динчунна тIера)». ТIаккха цо (стага) элира: «ХIай Делан Элча! Сайл мискачарна лур-те ас уьш? Вай Делор, хIокху кIоштахь сан цIийнал миска цIа ма дац!» ТIаккха Пайхамар – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – велавелира – шен пхьарцергаш гучу а йовлуш – тIаккха элира цо: «Хьайн охIлунна дIа а лой, цаьрга яийта уьш». (Бухари, Муслим).\n- Марха дохочу хIуманех ду барт баккхарца, я юх-юха шен хIусамнене хьажарца, я кхечу и санна долчу бахьанашца оралла арайалар. Нагахь санна ишттачу цхьана бахьанца оралла ялар хилахь, и хиллачо марха доькхуш юхакхаба деза цуьнан, и хиллачу дийнахь кхин дIа даарх-маларх кхета а ца веза иза, каффарат а дац цунна тIехь. Делахь а, тоба дан а деза цо, дохко вала а веза иза ша динчунна, гечдар деха а деза цо, дегIамарзо меттах мел йоккхур йолчу хIуманех генавала а веза иза. Амма нагахь санна вижина волчу хенахь оралла ялар хилахь, цо цуьнан марха доха ца до, цундела цхьа а хIума тIе а ца дужу цунна цхьа лийчар доцург.\n«Шен лаамца а доцуш Iеттор хилахь цхьанна а тIехь дац и марха декхар, шена хаа а хууш ша Iеттавайтинчо и марха декхийла цо». (Абу Давуд, Тирмизий).\n- Марха дохочу хIуманех ду зудчун беттан денош ларден хан, я бер динчул тIаьхьа денош ларден хан тIехIоттар. И хан Iуьйранна тIехIоттахь а, я де чекхдолучу хенахь тIехIоттахь а марха духу зудчун, малх чубуза йиснарг кIеззиг хан бен ца хилахь а.\n- Марха кхобучунна гIолий ду шен коьртах, я шен дегIа тIера кхечу меттера цIий даккхар Iад дитича, шен марха дохарна герга ша ца хилийта. Кхин а цунна гIолий ду шен пхенаш чура цIий а ца даккхийтича, нагахь санна цхьа чIогIа цIий хьашт долуш цомгаш верг вацахь. Амма нагахь санна мерачухула цIий дагIахь, я йовхаршца цхьаьна цIий далахь, я лазийначу меттера далахь, я кхела дIаяккхийтича цIий далахь, и санна долчу хIумнаша марха ца доха до.


Аннуар — Википеди\n46°57′30″ къ. ш. 5°16′42″ м. д.HGЯOL\n15,69 квадратан километр\n▲392 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАннуар (фр. Annoire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Юра. Дозанашца йу Сен-Лу (Юра), Бусланж, Шемен (Юра), Пети-Нуар, Фреттеран, Ле-сюр-ле-Ду, Пурлан. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Аннуар&oldid=6665824»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 1 октябрь, 22:52.


Сен-Жан-де-ла-Ез — Википеди\n48°42′15″ къ. ш. 1°21′39″ м. д.HGЯOL\nСен-Жан-де-ла-Ез (фр. Saint-Jean-de-la-Haize) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.\nДозанашца йу Суьблиньи (Манш), АвгӀанш, Шавуа, Лолиф, Ле-Луьо, МагӀсе-ле-ГгӀев, Пон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-Жан-де-ла-Ез&oldid=7836270»


ОгӀ (АгӀденаш) — Википеди\nОгӀ (фр. Aure) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.\nДозанашца йу ЛигӀи (коммуна), МангӀ, МагӀво-Вьоь, Семид, Соммпи-ТауьгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ОгӀ_(АгӀденаш)&oldid=7827592»


Вильямбистия — Википеди\n42°24′22″ къ. ш. 3°15′43″ м. д.HGЯOL\nХусто Матео Медина[d]\nВильямбистия картан тӀехь\nВильямбистия (испан. Villambistia) — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.\nМуниципалитетан майда — 13 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 867 метр. Дозанашца ю Белорадо, Тосантос, Вильяфранка-Монтес-де-Ока, Эспиноса-дель-Камино, Валье-де-Ока муниципалитеташ.\n67 стаг ↗70 стаг ↘65 стаг →65 стаг ↘61 стаг ↘59 стаг ↘56 стаг\n↘51 стаг ↗54 стаг ↘52 стаг ↘47 стаг ↘46 стаг ↘44 стаг ↗45 стаг\n↗46 стаг ↘44 стаг ↗46 стаг ↘45 стаг ↘44 стаг →44 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Вильямбистия&oldid=5235842»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 25 октябрь, 15:02.


Уьссиньи-ГодбгӀанж — Википеди\n49°29′34″ къ. ш. 5°52′27″ м. д.HGЯOL\n▲3693 стаг (2019 шеран 1 январь)\nУьссиньи-ГодбгӀанж (фр. Hussigny-Godbrange, фр. Hussigny) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МоьгӀт а, Мозель а.\nДозанашца йу Дифферданж[d], ГӀеданж, ОкугӀ-Мулен, ЕгӀсегӀанж, Сольн, Тий, ТьегӀселе, Вилле-ла-Монтань.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Уьссиньи-ГодбгӀанж&oldid=7842632»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 8 февраль, 06:54.


Коталон 60 шу дизарга\nКотало гаргайоалаяьрех ца1\nДеррига советски адамаш хьежаш а сатувсаш а хинна\nСийлахь-боккха Даймехка т1ом чакхбаьнна Коталон Ди дена кховзткъа шу дизар белгалдоаккхаргда укх шера май бетта вайцига меттел дуккхача кхыча мехкашка а б1аьш миллионаш болча наха. Цу хана хиннача Советски Союза х1ара дезале дера т1ема 1азапи балеи. Цудухьа цу хана хиннача нахах воккха а з1амига а саг висавац к1езиг-дукха а цу т1ема 1откъам т1а ца отташ аьлча харц ца хила мег.\nМиллионаш бола дезалаш бисар цу т1ем т1а хинна шоай нах кхы гургбоацаш. Миллионаш бола ноаной хьийжар цу т1ем т1ара шоай къонгаш ц1абахкарга.\nИштта хьийжарех ца1 яр Т1ой-Юртара Оздоева Хамсат а.\nХамсат санна шоай къонгаш цу т1ем т1ара ц1абахкарга хьежаш г1алг1ай дукха ноаной а бар…\nСиха хьекха мух санна, чехка д1адаьржар берригача Г1алг1ай мехка сигала морх йоацаш сийрда денача 1941-ча шера 22-ча июна дийнахьа, "т1ом хьайнаб" аьнна унзара б1ил. Дувцаш-дувцаш Т1ой-Юртарча Оздой Ма1аса дезале а кхаьчар из.\nГ1алме йисте дажаш доахкача шоай 1аьсашка хьежа, чуйоаг1ача Хамсата а чудера из б1ил. Хала дар цунна т1ом хьар.\nАтта-м цхьаннена а хинна мича хургда из.\nХьамсата во1 Яхьья цу хана Ц1еча эскаре (иштта оалар цу хана Советски эскарах) г1улакх деш вар.\nТ1ом болабалалехьа к1еззига хьалхаг1а цо ц1адайтача письмо т1а яздора: "Со могаш-маьрша ва, са сагот ма де", яхаш.\nХамсата хацар цу дийнахьа ший во1а из т1ом т1аоттаргбий.\nЦунна мича ховра Яхььях г1улакх деш йола моттиг малаг1а я, из т1ом циггара хьаболалуш бий.\n-\tДоазув лорадеш латтача тхона ховра т1ема кхерам болга, - йоах Яхььяс. - Ц1аг1а сагот ца дайта аз айса яздеча письмош т1а цох х1ама хьоадицар. Сенна дувцаргдар из. Хамсата ший дагахьа в1алла аьттехьа дитацар Яхьья цу дийнахьа т1ем т1а хургхилар. Кхыбараш лерх1ар цо цу т1ем т1а.\nШийна хезар д1адийцар Хамсата ший маьр-наьнага Тоэга. Цо ший дог тедеш дош алар дог доахаш дари а хац.\n- Мичахьа ва-хьог1 са к1аьнк. Дала лораволва из. Яхьья воацачахьа хила а мег из-м, - аьлар цо. - Даьла дикага дог доахаргда вай.\nОздоев Яхьья мара вецари цу хана Ц1еча эскаре г1улакх деш? Дуккха бола г1алг1ай кагий нах шоашта т1адожадаь Даьхен декхар кхоачашдеш эскаре г1улакх деш бар.\nОздоев Яхьья водача дийнахьа из санна бола цун нийсархой, цунна бовзаш бола кагий нах Арчаков Х1арун, Шибилов Хамарза, Осмиев Хьасанбик, кхыбараш бахар эскаре г1улакх де.\nЦарех къаьстта дика, денал долаш з1амсаг вар яхаш вувц Яхььяс Осмиев Хьасанбик. Из цу т1ем т1а майра латаш вийра, йоах цо. Бакъда, аьлар Яхььяс, т1ом болабеннача дийнахьа царех цхьаккха а вацар соца. Вешта царех саг со волча часте хилча а, цу дийнахьа саг зелургвацар.\nИз г1етта никх санна нах хьайна ди ма дари.\nИштта дувц Оздоев Яхььяс т1ом болабенна хьалхара ди. Х1аьта из вар Советски Союза малхбузера доазув лорадеча эскаре, ийслаг1ча арме 45 дивизе 252-ча стрелкови полка ротаца.\n-\t1ийрийна диъ сахьат доалаш арг1ана доаг1а ха а даь, часте чувена латтар со, - йоах Яхььяс. - Дуне дохаде санна, ц1аьхха етта йолайир тхона йоккхий топаш, минометаш. Уж дукха а сих-сиха а еттар. Тхо латтачара хьу, мангал хьекха буц санна, тедар. Тха рота командира тхона приказ делар сиха т1ехьашка довла, аьнна. Х1аьта немций г1аьрхой мотоциклашта т1а а баг1аш, тхона т1акхувш т1ом беш бар. Оаха т1ехьашка а дувлаш, окопаш йоахар, ч1оаг1ало лувцар, царна юха духьал т1ом бора. Хьанна дувцалургда т1ом хьайнача хьалхарча деношка хиннар!\n-\tИз цхьа къемат санна х1ама дар.\n-\tДуххьал тхона 1от1аеттача минометаша дукха боабора тхоцара нах. Боа-м немцеш а боабаь хургба. -\tИштта аьттув баьн-баьннача немцашта юха духьал т1ом а беш, ялх ди даьккхар оаха даа доацаш, мала доацаш. Цига саг дийна висар тамаш яр.\nТхо дол-долча минометаш чуйийтте, т1аккха мотоциклаш т1еи велосипедаш т1еи баг1аш немций салтий т1ахохкар тхона.\nНемецки фашистий т1ема низ цу хана боккхаг1а бар. Цар д1алувцар вай городаш, юрташ, боабора маьрша баха нах. Шоаш д1алаьцача моттиге шоай хьаштдар де болалора. Из сона гучадаьлар цхьан юрта. Цига цу юрта мел бола нах боабаьб шоашка яхьача г1елала духьал цхьа-ши саг духьала валарах немецки оккупанташа, бераш, кхалнах, боккхий нах ца къердаш, яхаш дувцар.\nИштта а уж гоама болча са, царна духьал кхы а ч1оаг1аг1а т1ом бе дог хулар.\nЦхьан моттиге окопаш яьха, немцашта духьал т1ом беш дар тхо. Цига цар хьатехача граната гаргаш кхийтта, юхь т1ара массехк моттигера ц1ий 1одоладелар сона. Хьоцар д1адоаккхаш санна, из ц1ий д1а а доахаш т1ом бир аз. Царца са хиннача дорхача эг1азало бата еттаеннача гаргаша лазар ходалийтацар сона. Х1аьта уж гаргаш т1ехьаг1а массехк шу даьлча мара д1аяьхаяц сона. Царех аьрда б1арга к1ал кхийттараш х1анз дукха ха йоаццаш мара д1аяьхаяц. Кхы а йоахк сона уж.\n(Д1ахододар 4-ча оаг1он т1а.)\nГIурба - бусалбай дезагIа дола цIей Бисмиллах1иррохьманиррохьим, Ассаламу 1алейкум варрахьматуллох1и та1ала ва барикату. Вайна ма харра, Дала Ше езъяь яйтача ханашта юкъе а езаг1а йолча ханачухь да вай - г1урбан беттачухь да вай. Х1ара ц1енах саг1а д1акхоачача беттачухь да вай. Дала Ше Ибрах1им-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) г1урба де аьнна декхар т1адиллача беттачухь да вай. Тахан вай дувцаргда Ибрах1им-Пайхамаро г1урба мишта дир (Даьла салам хилда цунна). Дала Ше Исма1ал-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) г1урбан урс хьокхачар к1алхара ваьккха денош да ераш. Лакхан волча Дала амар даьдар хьай во1а урс хьакха аьнна Ибрах1им-Пайхамарага г1ана кхелехьа. Пайхамарий г1анаш бакъ а да, царна г1анахьа б1аргадайнар хьахулаш а да. Т1аккха фу бахьан долаш дар Дала Ибрах1им-Пайхамарага (Даьла салам хилда цунна) ший во1а Исма1ала урс хьакха алар? Из Ибрах1им-Пайхамар хилар дар, эзар устаг1а а бийна г1урба дир цо, кхо б1аь бежан а дийна, б1аь инкал а йийна г1урба дир цо Даьла духьа. Адамо тамаш йир, малейкаша а тамаш йир Ибрах1им-Пайхамаро даьча саг1ах. Из г1урба ше деча хана Ибрах1им-Пайхамаро аьлар (Даьла салам хилда цунна): са во1 валаре (т1ехье йоацаш хиннав из цу замах) цу во1а а кхыметтел урс хьокхарг ма дар аз Даьла духьа, аьнна. Цхьа ха д1аяхача ше аьнна дош дицделар йоах Ибрах1им-Пайхамара. Иерусалиме Байтул Мукъаддасе хьат1авенача хана Даьлагара шийна дезалхо вийхар, йоах цо. Ц1ена 1амал еш вола дезалхо ва сона, аьлар, йоах цо. Дала йоаха а йоах, к1аьдеи мерзеи волаш воа Тхоай лай валар Оаха цунна. Исма1ал ва-кх из. Цул т1ехьаг1а зама д1аяхар, к1аьнк кхелетар, Ибрах1им-Пайхамара г1а дайра (г1урбан беттачухь), 1айха т1аийца долаш доа х1ама хьакхоачашде йоах хьога, аьнна. Цул т1ехьаг1а 1уйренга ваьлар йоах из. Даьлагара да-хьог1 ер, е шайт1агара да-хьог1 ер, аьнна шеко чуессар, йоах цунна. Шоллаг1ча бийсанна юха а б1аргадайра йоах цунна из г1а. Т1аккха кхетадир цо, шеко д1аяьлар - из Даьлагара долга. Г1урбан урс хьокхача бийсанна кхозлаг1а а Дала из г1а б1аргадойтар цунна. 1уйренга ма ваьллинге ший сесагага Х1ажарага аьлар цо: "Эггара хозаг1а дола барзкъа т1адувхал цу хьай к1аьнка, из к1аьнк ийца хьоашалг1а водаш ва со", - аьнна. Урси муши шийца хьаийцар цо Мина йолча оаг1орахьа д1авахар из. Лакхан волча Дала ше хьакхеллача денз хьа цу дийнахьа миссел корзаг1а даьннадацар, йоах Иблис. Из Иблис Ибрах1им-Пайхамар волча (Даьла салам хилда цунна) т1адера, цо Ибрах1им-Пайхамар юхаваккхар духьа аьлар, - хьона гаций хьайна хьалха д1аводаш вола из во1 волга, цун сибат хоза долга, цо боаккхаш бола г1а хоза болга. Ибрах1им-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) аьлар йоах: бакъда из хоза волга, цо боаккхаш бола ког хоза болга, х1аьта а Дала амар даьд сога, аьнна. Ибрах1им-Пайхамаро ше яхар дергдоацалга хайначул т1ехьаг1а, Х1ажар йолча дахар йоах из Иблис. "Хьа во1 а ийца Ибрах1им-Пайхамар д1а ма вахарий, цун урс хьакха водаш ва хьона из", аьнна. Т1аккха Х1ажаро аьлар йоах, - фу бахьан долаш ший во1а урс хьокхаргдолаш ва из. Дала амар даьд шийга, яхаш ва из, аьннад Иблиса. Т1аккха аьлар йоах Х1ажаро: "Харц х1амах Пайхамарага Дала амар дергдац, нагахьа санна Дала из аьннадале во1-м х1ана луцар аз, дезе сай са а д1алургда аз", аьнна. Цул т1ехьаг1а а ше дог диллачул т1ехьаг1а, Исма1ал волча т1адера йоах, Иблис. Цо Исма1алийга аьлар йоах, "г1адваха ловзаш ва хьо, хьа даь бе боалла муши урси хьо ве дагадолаш бе дехка да хьона", аьнна. Т1аккха Исма1ала аьлар йоах цунга: "Харц ма ле, са дас фу бахьан долаш сона урс хьокхаргдар", аьнна. Иблисо аьлар йоах: "Дала шийга амар даьд яхаш ва хьона из". Т1аккха Исма1ала аьлар йоах: "Дала яхачоа мут1ахьа ва со", - аьнна. Цул т1ехьаг1а Иблис цхьаькха цхьа х1ама ала деннача хана Исма1алас кхера хьа а ийца кхера теха аьрда б1арг т1абаьккхар, йоах, Иблиса. Цу хана денз важап даь да, Хьажий-ц1а вай дахача кхерий тувсилга, Исма1алас Иблиса б1арг баьккха моттиг я из кхерий тувсар. Цул т1ехьаг1а шоаш кхача безача Ибрах1им-Пайхамари (Даьла салам хилда цунна) Исма1али д1акхаьчача, Ибрах1им-Пайхамаро аьлар, йоах: "Са во1, г1анаг1а б1аргадайнад сона айса хьона урс хьокхаш хилар, х1анз хьайна хургдолча х1аманга хьожаш хургва-кх хьо". Т1аккха Исма1ала аьлар йоах: "Са да Ибрах1им, хьайга Дала яхаш дар хьаделахь, цу Лакхан волча Дала аьннадале со сабар деш а волаш коравоаг1аргва хьона", аьнна. Цигга Ибрах1им-Пайхамара хайра йоах ший ду1анна жоп денналга, Даьлага ше кхайка а кхайка "Ц1ена 1алам ергйола дезалхо ва сона", аьннача хана. Далла хоастам а бир цо, хоастам баьчул т1ехьаг1а Исма1алас аьлар йоах цунга: "Са да 1а сона урс хьакхалехьа цхьадола х1амаш аргда аз хьога, се д1авехкар дех аз хьога, 1а сона урс хьокхача хана тоха а венна айса хьона зе дир кхер со", аьнна. "1айха сона урс хьокхача хана са юхь лаьттангахьа 1от1аерзаелахь, из 1а ца дой вай шинне б1аргаш в1ашка а этта, хьона сох къа а хийтта, Дала де яхар 1а кхоачаш ца дир кхер со", аьнна. "1айха урс хьокхача хана, са ц1ий д1а а кхийтта хьай барзкъа б1ех ма далийталахь, из хьа барзкъа б1ехденначул т1ехьаг1а Дала сайна лургбола маьл к1езига хилар кхер со, из ц1ий б1арга а дайна цунах сай нана г1айг1ане яхар кхер со. 1айха хьокхаш дола урс ира а хилийталахь, сихха а хьакхалахь из са лакашт1ехь, валар сихаг1а хургдолаш". Т1аккха Ибрах1им-Пайхамаро (Даьла салам хилда цунна) аьлар йоах: "Лакхан волча Дала аьннар хьакхоачашдара т1ехьа дика г1о да-кх 1а сона дер", аьнна. Урс хьакха аьнна цо Исма1ал 1о а виллар, ший дег1аца мел бола низ 1от1а а бахийта урс цун фоартаг1а 1охьакхар, йоах цо, бакъда фоарт хьахоадайицар, йоах. Сигленашкеи лаьттенашкеи мел дола малейк цу г1улакхах цецдаьнна Ибрах1им-Пайхамара б1арахьежаш лаьттад. Цу малейкашта а кхыметтел б1арга ца йойташ урсаи фоартаи юкъе Дала пордув оттаяь хиннай из урс латаргдоацаш. Из урс 1от1ахьекхаш б1аргадайна суждане 1олийгар йоах ше мел дола малейк. Дала аьлар йоах т1аккха: "Са лайна д1аб1арахьажал, урс цо мишта хьекх ший дезалхочоа, Со раьза вир духьа цо урс мишта хьекх хьажал", - аьнна малейкашка, аьлар йоах. Шийна урс д1а ца малаттинга Исма1алас аьлар йоах, "низаг1а санна хургвоацаш хьаваста со, урс ч1оаг1аг1а 1от1ато1аде, ц1аькхазза а хьакха из, малейкашта ховргдолаш Дала Шийна гарга вига волча Ибрах1им-Пайхамара во1 Даьла амара мут1ахьа волга д1аховргдолаш" Шозлаг1а а урс латанзар йоах. Дала пурам денна хиннадац цун фоартах лата. Ший бе доалла урс Ибрах1им-Пайхамара лосттадаь кхерах техар йоах т1аккха. Сов ира долаш из кхера ахбаьккхар йоах цо. Т1аккха Дала аьлар йоах: "Хьайна б1аргадайна г1а тахан хьатеккхад 1а, тахан хьагучадаьлар Со раьзавеш хьо хилар, хьай во1 везарал ч1оаг1аг1а Со раьза вар хержар 1а, из бахьанце дикадаьчарех д1а а язвир хьо. Иштта дика деш мел волчоа, хьо к1алхара ваккхарах тарра, бала т1абеча к1алхара боахаргба оаха. Хала бала бар хьога бенар - дезалхочоа урс хьакха дезаш. Ясмалера ка хьабайтар оаха хьона, г1урбана Адама во1о бийна хинна Исма1ала хьалхара из ба а бийта из к1алхара ваьккхар Оаха". Ц1ена нигат а долаш Даьла духьа хилда вай г1урба. В1аший къинт1ера а даьнна, т1ехьа т1айоаг1ача хана ц1ена а долаш д1адаха Дала низ лолба вайна. Цаховчарна кердадаккха безам бар тха: г1урба ц1ена а хургдолаш, маьл дукхаг1а а хургболаш дувш дола хьайба мишта хила деза. Хьайба уне хила йиш яц, сакхат долаш масала: кога астаг1а, б1арг баьккха, лерг даьккха хила йиш яц. Довзаргдолаш лерг хоададаь хиннадар аьнна х1ама дац. Геттара г1ийла бежан хила йиш яц. Бежан дале - шин шерал т1ехдаьнна хила деза, устаг1а бале - шоллаг1ча шерачу хила беза. Газа - ши шу даьнна кхоалаг1а шу долаш хила еза. Дала къоабал долда вай г1урба. Дала иман совдоаккхалда вай!\nСабар Даьлагара да\nХьайна бала т1абеча, из бала Даьлагара болга а ховш, цу балийна 1а сатехача Дала боккха маьл лу хьона, из бала а д1абоаккхаргба хьона.\nНагахьа 1а са ца тохе ши бала ба хьога: боаг1аш боа маьл д1абалар цхьа бала ба хьона, балийгахьара а цхьа бала ба хьога.\nВай Пайхамаро йоах: (Даьлера салам-моаршал хилда цунна) "Сабар кхоъ да\nхьона, царех цхьа дакъа шийга бала беча сабар делга да хьона, шоллаг1дар да хьона Далла мут1ахьа хилар, кхоалаг1а дола сабар да хьона 1аьсача х1аманна сабар делга. Из фу яхилга да аьлча, хьарама х1ама хьаде ший таро йоллаше а из хьа а ца деш, ший хьаьнала тух-сискал дуалга.\nХ1анз вай дувцаргда Аюп Пайхамаро (Даьла салам хилда цунна) шийна т1атессача балийна са мишта техад. Нана Пайхамара йо1 хиннай цун, ше Пайхамара ви1ий во1 хиннав из. Нахаца 1имерза, к1аьда къонах хиннав Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна). Ше оалаш дар дикка уйла а йий хьокхам болаш, наьха чам баргболаш оалаш хиннав из. Цун да дукха рузкъа долаш къонах хиннав. Наха цу хана леладеш хинна хьайбаш: говраш, доахан, инкалаш, вира-б1арзаш, жа, гаьзарий лелаяьй цун дас. Сире паччахьа кара иззамо в1аьхий саг кхы воацаш селлара хьал долаш хиннав из. Да венначул т1ехьаг1а цун мел хинна рузкъа ви1ийга Аюп-Пайхамарага хьадаьлар (Даьла салам хилда цунна). Из рузкъа ший кара а долаш вахача хана Рахьмат яхаш саг йоалаяьй цо. Ювсап-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) ви1ий йо1 хиннай Рахьмат.\nСийдолча Дала ткъаь виъ дезалхо венна хиннав Аюп-Пайхамараи (Даьла салам хилда цунна) цун ц1ен наннеи. Шийтта во1и шийтта йо1и хиннай Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна). Цхьа саг духьал воалаш хиннавац цунна цо яхар харцдеш, цо нахаца д1алеладаь хоза г1улакх бахьан долаш. Наха юкъера г1улакх а сийдолаш хиннад цун, ше а сийдолаш хиннав из. Даьй оаг1орахьара сийдолаш хиннав из, ноанахой оаг1орахьара а сийдолаш хиннав. Ший къамана шари1ат хьийхад цо, цунна лаьрх1а цу шерашка маьждигаш а дег1ад цо Далла г1улакх де. Цун оамал хиннай, мискача, т1а тхов боацаш бисача къеча наха ц1енош деш.\nИз зама ч1оаг1а хала зама хиннай, х1анзара яр мо атта йоацаш, цхьабакъда, селлара г1улакх цу наха лоаттадеш хиннав из.\nБой кхоабаш яг1ача наьнаца къахетаме хиннав из. Цу тайпара баг1ача кхалнахага хьожаш, царна эшар лоаттадеш хиннав Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна). Нанас ваьча вешийца къахетаме хиларга хьежжа к1албисача нахаца къахетаме хиннав из.\n"Са Даьла" - оалаш хиннав Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) - иштта ер рузкъа деннача 1а, Ялсмале чухь мел хургда-хьог1 ер" х1ана аьлча, ер дуне бусалба наха набахте я оалаш хиннад цар, из лоарх1аш а хиннад набахте санна. "Т1аккха хьай хьаьший а баь т1абийхача наха мел луш хургда-хьог1 Хьа из рузкъа, са Даьла!"\nИз еррига парг1ато шийга йоллашехьа Дала шийна денна ни1мат дицлуш хиннавац Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна).\nАюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) иззал Далла мут1ахьа волаш сов новкъа хиннача Дала шийха даьккхача Иблиса хьаг1 лаьца хиннай цунца. Цу Иблисо аьннад Аюп-Пайхамарага: (Даьла салам хилда цунна) "Дунеи Къематдии шаккхе а ма кхаьчадий хьога. Цу шин ковнах ца1 дохаде деза вай". Аьттув боале шаккхе а дохадергда вай. Цу заманчухь Иблис мишта хиннад аьлча, ворх1лаг1ча сигала кхача Дала низ бенна хиннаб цунна. Шийна лайнача моттиге юхасаца Дала низ бенна а хиннад из. Амма, вай Пайхамар (Даьлера салам-моаршал хилда цунна) венначул т1ехьаг1а сигаленашка лакха даргдоацаш Дала никъ д1акъайлаб цунна. Цхьан дийнахьа лакхдаьлар из сигленашкахь. Дала аьлар йоах цунга: На1алт аьнна дола Иблис са лай Аюп-Пайхамар мишта хет хьона? - Из г1алат ваьнна цхьаккха х1ама корадаьдий хьона?" Иблисо аьннад: "Са Даьла, Аюп-Пайхамар г1улакх деш ва хьона, Дунен чухь 1а парг1ато яьй цунна, 1а шийнна иззал дика даьндаь хьа хам беш ва из", - аьнна. "Из ни1мат цунга децаре, 1а цунна даь дика даьндаь хьа хам беш ва из" - аьнна. "Из ни1мат цунга децаре, 1а цунна даь дика д1адаьккхача хьона г1улакх дергдацар цо". Везхан волча Дала аьннад: "Харцлув хьо, Со ховш ва цу Аюп-Пайхамара сайна г1улакх дергдолгеи сай хамбергболгеи Аз шийна даьча диканна. Дуненчухь Аз в1алла цунна парг1ато яьеце а цо сай хамбергболга ховш ва Со".\nТ1аккха Иблисо аьннад йоах: "Са Даьла цунна низ бе, 1азап т1аоттаде пурам да сона. Хьо хоахаваргахьа из виц мишта лу аз б1аргагойтаргдар хьона.\nХьона цо деш дола 1ибадат диц мишта долийт а Хьо цунна мишта вицлу а б1аргагойтаргдар аз Хьона, Везан Даьла".\nСийдола Даьла-м Иблисо цунна 1азап т1атессадар аьнна Аюп-Пайхамара Шийна 1ибадат дергдолга а Ше цо вицволийтаргвоацалга а ховш ма хиннавий.\nДала бокъо еннай т1аккха Иблиса. Шин х1амангара (меттагареи дегагареи) д1а мел иккхача Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) дег1а 1азап де пурам деннад Дала. Из къамаьл шийна хезача сигленашкара лаьтта дессад Иблис. Форда йисте а даха ч1оагг1а мухь тохарца ший шайт1ан эскар т1адийхад Иблиса. Цхьа шайт1а дисанзар цо т1адийхача цунна т1а ца доаг1аш. цар хаьттад: "Тха паччахь дола Иблис да хьо, фу х1ама да хьога кхаьчар, сенна кхайкадар хьо тхога?" - аьнна. Иблисо аьннад т1аккха: "Адам-Пайхамар Ялсмалера из араваьккхача денз ца баьнна аьттув баьннаб са тахан. Тахан Аюп-Пайхамар вохаве сайна г1о де оарцаг1даьхад оаха шо. Лаьттан букъ т1а д1а-хьа даржа шо. Аюп-Пайхамара доалехьа мел долча рузкъанна ц1и хьалтоха" - аьннад Иблиса. Цу Аюп-Пайхамара доалехьа мел долча х1аманна ц1и техай т1аккха шайт1аша. Иблис ше Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) волча дахад. Т1аккха Аюп-Пайхамарага (Даьла салам хилда цунна) аьннад йоах Иблиса: "Хьай Далла г1улакх деш латт хьо? Хьа мел дола рузкъа-м ц1и яьнна доагаш ма латтий. Хьа доалехьа мел дола х1ама деха да хьона. Хьо укхаза маьждиге ламаз деш латте а". Цхьабакъда, Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) йист хиланзар цунга ше ламаз даь валлалца. Ше ламаз даь ваьлча цо аьлар йоах: "Из рузкъа хьаденнар а Даьла ва сона, из д1аэцаргдар а Даьла ва". Цул т1ехьаг1а ч1оаг1а корзаг1а иккхад йоах Иблис. Ишта корзаг1даьнна а долаш цигара деддад йоах Иблис.\nАюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) дезал хиннаб шоайла в1ашаг1бетталуш, вай мовлат дешарах тарра ха йоаккхаш хиннаб уж, цу хана цун воккхаг1а вола во1 волча гулбенна хиннаб уж.\nЦул т1ехьаг1а Иблисо ший эскар цу ц1енна гонахьа хьа а гулдаь, из ц1а дохадир, йоах. Аюпа-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) дезалах цхьа саг дийна висавац, йоах. Цул т1ехьаг1а Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) волча юхадахад Иблис. Х1аьта вож тхьовра санна маьждиге ламазаш деш ваьллав. Т1аккха аьннад йоах цунга Иблисо: "Хьай Далла г1улакх деш воалл хьо, хьо укхаза ламаза этта латте а хьа беррига дезала-м ц1а т1акхийтта байнаб хьона".\nХ1аьта а ше ламаза йистеваллалца Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) юха йист хиннавац цунга. Ламаз даь ваьлча цо аьннад йоах: "Дала Ше на1алт аьнна дола Иблис, аз х1анз а ях хьога: хоастам ба Хьона Везан Даьла, Из Даьла ва-кх сона уж дезал хьабеннар а уж д1аийцар а. Рузкъа а дезал а Дала къонахий зе аьнна луш х1ама да хьона из.\nЭг1аздаха а долаш, ийша а долаш, даькъаза даьнна а долаш деддад цигара Иблис. Рузкъаца а дезалца а из вохаргвоацилга а хайна, юхаденад Иблис. Хьалха мо юха а ламаза латташ вайнав цунна Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна). Из сужне вахача хана 1от1а а даха цун мержачеи багачеи фо чутехад йоах Иблиса. Шийца лазар дола фо хиннад цо цунна чутехар. Из фо цо чутоххаше Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) ший дег1аца лазар корадир йоах. Доал де ца могаш, хьаллатта низ боацаш, селлара дездалар йоах цун дег1. Дег1а т1а г1олла хьоцар 1одедар, йоах цунна, адама ла могаргдоаца лазар корадир йоах цунна ший дег1аца. Из ламаз даь ваьнначул т1ехьаг1а, цун сесаго Рахьмата из к1алвисалга шийна хайначул т1ехьаг1а аьлар йоах цунга:\n"Тхьовра ц1и теха рузкъа д1адалар бахьанце, дезал бовра бахьанце из г1айг1а йий-хьог1 хьога кхаьчар? - аьнна. - Х1ара бийсанна 1ибадат деш ва хьо, Дала хьа мел дайтача дийнахьа марха кхоабаш ва хьо, цхьан сахьата сало1аш вац хьо, хьай дег1а оатто еш вац хьо, цудухьа хьай дег1аца лазар гучадаьннад хьона".\nЦо из аьнначул т1ехьаг1а Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) дег1а т1а хьагучадала доладелар Иблисо теха лазар. Кертагара 1одоладенна кога п1елгашка кхаччалца из лазар сомадаьлар цун дег1а т1ара ц1ока этт1а а деш. Ноди сели хьаара-йолаялар, йоах, цун дег1ацара. Иштта хала лазар хиннад из. Цун дег1ацара хьаухача нодах н1аний хьахилар, йоах, цунна. Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) цамогаш ва аьнна гаргара нах т1абаьхкар, йоах, из волча, из лазар шоашта б1аргадайча, шоашка из д1адалар кхераш цунцара къаьстар, йоах уж. Из в1аьхий волча хана цунца хинна новкъостий а хийрабаьлар, йоах, цунцара. Кхаь сесагах шинне сои сои ц1и тессе йита аьлар, йоах, цунга. Бакъда, Рахьмата аьлар, йоах, цунга: "Хьа са чудолча хана, хьоцара къастаргьяц со". Дийнахь а бийсанна а цунга хьожаш, г1улакх деш хиннай из. Цу юрта лоаллах болаш бола кхалнах баьхкар, йоах, Рахьмат йолча: "Тхо кхераш да цу Аюп-Пайхамарагара лазар а бала а тхоашта хьат1абалар, из хьай ц1ен-да а ийце тхона юкъера д1аяьлча бакъахьа я хьо", - аьнна. Цигга ший ц1ен-даьна цун долаш доа барзкъа т1а а дийха, елха а елхаш цигара д1аяхар, йоах, Рахьмат, Аюп-Пайхамар шийца а волаш. Юрта йисте кхаччалца д1авигав цо из. Цига из волга хайначул т1ехьаг1а цу юртара нах ара а баьнна, юртара араваккха веза 1а из, лазар юрта хьачудалар кхер тхо, аьлар йоах. Цигара ший ц1ен-да а ийца гаьнна д1аяхар, йоах, Рахьмат. Цхьан ара чу1е бу санна х1ама а яь цига 1еш хиннаб уж шиъ. "Вайна яа х1ама я со юрта йода" - аьнна цо аьлча, ц1ен-дас аьлар, йоах: "Я Рахьмат, юхаерзал" - аьнна. "Согара дар хала лазар а во лазар а да, нагахьа санна хьо д1аяха безам болаш яле аз мукъайоалийт хьо" - аьнна. Цул т1ехьаг1а Рахьмата аьлар йоах: "Хьо кхера а ма кхера, 1а г1айг1а а ма е, сона чухь са долча хана хьог1 къастаргьяц со" - аьнна. Гаьна йоаццаш уллача юрта д1а а ухаш ший ц1ендаьна яа х1ама кхыхьай Рахьмата. Цхьан дийнахьа хьалъяа цхьаккха х1ама йоацаш ше йисачул т1ехьаг1а, ший хинна шийтта к1ажарг ехкай, йоах, Рахьмата. Х1аьта уж фу к1ажаргаш хиннай аьлча, Дала дунен хозле еннача Ювсапа-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) ви1ий йо1 хиларах тарра, хозал цу к1ажарашка кхаьча яр цун.\nУж к1ажаргаш ехка а ехка цох даа х1ама дахьаш чуенай Рахьмат. Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) уйла чуессай йоах: хьалха мел кхыхьачарел мерзаг1еи хьаьнаг1еи цо т1еххьарча хана бенар боландаь, харц новкъа яьнна бенабий-хьог1 цо из, аьнна. Сона укхазара хьалг1атта Дала низ лоре, б1ал г1адж тохаргьяр аз цунна йоах ше-шийца Аюп-Пайхамара. Рахьмат харцахьа лийнна йоацалга гучадоаккхаш Дала Къор1а аят доссадаьд цун кер чу. Х1аьта 1айха яь ч1оаг1о йоха ма елахь, б1аь г1ажа меттел цхьа саьрг тохалахь цунна, аьнна хоам байтаб Дала.\nИштта из ха йоаккхаш волаш, лазаро к1алвита хало озаш волча хана, сиглара малх цун дег1ах чакхбоалаш из г1елвенначул т1ехьаг1а, цун дег1аца лазар ца кхеташ мотти доги мара хиннадац. Рахьмата аьлар йоах цунга: "Сийдолаш Пайхамар ма вий хьо, Далла дукха веза Пайхамар ма вий хьо, цу Сийдолча Даьлагара хьайна дарба дехаш 1а дуъа доре, Дала хьа дуъанна жоп лург ма дарий, т1аккха дарба дарг ма дарий хьона", аьнна.\nТ1аккха Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) аьннад, йоах цунга: "Мел ха яьккхай аз укх дунен т1а вахаш, аьнна. Сесаго жоп деннад: "Дезткъа шу даьккхад 1а", аьнна. "Масса шу да со цамогаш а волаш метта вола?" - хаьттад Аюп-Пайхамара: "Хьо метта вола барайтта шу да, - аьнна жоп деннад Рахьмата. - Даьлага дуъа деи кхайкеи эхь хет сона, айса парг1ата а волаш яьккха ха иззал дукха а хилча, лазаро лаьца яьккхар селлара к1езига а хилча, - аьнна жоп деннад Аюп-Пайхамара.\nДег1аца мел долча н1анех ши н1ана мара ца бусаш, вокх юхе мел дисараша шоаш дуаргдар диа даьннача хана, царех ца1 дог долчахьеи, вож мотт болчахьеи бахар, йоах. Цигга Аюп-Пайхамар (Даьла салам хилда цунна) Даьлага кхайкав йоах: "Х1ай са Даьла, ч1оаг1а бала хьокхабеннаб сох, къахетаме мел долча х1амал къахетаме ма вий Хьо, - аьнна Ше Даьла хьоахаве т1еравалар кхеравенна кхайка хиннав из Даьлага.\n"Масса болча балийна сатохаргдар аз, са дег чу хьо мел волча хана, хьо хьоахаве мотт к1алт1а мел боалача хана, моллаг1ча лазара сатохаргдар аз. Уж ши маьже 1а д1аяьккхача, Сийдола Даьла, Хьох д1ахадар хьахул са, Хьох хадара низ кхоачаргболаш вац хьона со сабарде.\nДала аьлар йоах цунга: "Я Аюп, хьа бага боаллаш бола мотт а Са ба хьона, хьона чудоалла дог а хьакхеллар Со ва хьона, из хьона т1абена хинна н1ана а Аз хьакхелла бар хьона, из хьога долаш дола лазар а Аз хьакхелла дар хьона, к1еззига кхы а сабар х1ана динзар 1а" - аьнна Дала бехк баьккхаб цох.\n"Къовзткъеи итт Пайхамаро бийхабар хьона ер бала согара, хьо сийдолаш хилар совдаккхар духьа Аз хьона беннабар" - аьннад йоах Дала Аюп-Пайхамарга.\nЦу дег1а т1а биса хинна ши н1ана 1о а бежаб, цхьаннех нокхарий моза хиннаб, цхьаннех дарба деш дола докхарг хиннад. Циггача Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) ши гранат а яхьаш Жабраьил-малейк дессад. Дуккхача жайнашка яздаь да цу гранатех доккха дарба доал, аьнна. Ялсмалера кхача ба йоах из. Аюп-Пайхамара аьлар йоах: "Я Жабраьил, цу Дала хьоахаваьвий со" - аьнна.\n"Бакъда, Дала хьо хьоахавар а, Дала хьога салам дайтар а" -аьнна жоп деннад вокхо. - Хьога амар а ду Дала ер ши гранат яа, аьнна, т1аккха ц1енлургва хьо, хьа дег1аца мел дола лазар а д1адаргда, дулхацар а д1адаргда, т1ехкацар а д1адаргда хьона. Уж ши гранат цо йиачул т1ехьаг1а Жабраьил-малейко аьлар йоах Аюп-Пайхамарага, Даьла пурмийца хьалг1атта, аьнна. Из хьалг1еттача Жабраьил-малейко аьннад, йоах: "Хьай ког 1отоха".\nЭггара хьалха аьтта ког 1отехар, йоах, Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна) цигара д1айха хий арадаьлар йоах лаьттара. Цул т1ехьаг1а Жабраьил-малейко лувча а аьнна лийчар йоах из. Аьрда ког цо 1отехача шийла хий арадаьннад лаьттара. Из шийла хий меллар, йоах цо. Т1аккха кер чу мел дола лазари, б1еха х1амеи д1адаьлар йоах цунна. Дала цу лазарах верза а ваь хьалха ше хинначул а хозаг1а волаш хьаоттаваьв из. Дала Къор1анчухь йоах: "Цу лазарах а ваьккхар оаха из, дезал а белар оаха цунна".\nЦул т1ехьаг1а Жабраьил-малейко аьннад, йоах цунга: "Хьалха хьа хинна дезал Ялсмаленчухьа ба хьа, хьо раьза вале уж юхадийнабалийта Дала хьох юха хьатохаргба". "Уж Ялсмале бита" -оал Аюп-Пайхамара (Даьла салам хилда цунна). Х1аьта Дала царна тара а болаш дезал лу, йоах цунна.\nМоллаг1ча халонна т1ехьа доха а ца дохаш, болх Далла д1ат1а а билла, сатоха низ кхоачалба вай х1аране.\nМатериал кийчъяьраш УГУРЧИЕВ Азмат-Гири,\nБАРАХОЕВ Муслим ---- Новости | Наш Президент | Пишет пресса | Документы | ЖЗЛ | История


Фукармон — Википеди\nФукармон (фр. Foucarmont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-Маритим. Дозанашца йу Калланжвиль, Фалланкур, Реалькам, Сен-Леже-о-Буа (Сен-Маритим), Вилле-су-Фукармон. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фукармон&oldid=5193657»