10. Сурат ЙУНУС\n(Маккахь доьссина‚ дерриге а 109 аят).\nАлиф-ла-м-ра 1 . Хьикмате 2 долчу жайнин аяташ ду хIорш. الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ\nТамаше хилла-те нахана, Оха царах цхьана стаге (ваьхьица) хаийтар нахана кхерам таса а‚ ийман диллиначарна кхаъ баккха а, царна шайн Кхиош-Кхобучунна гергахь шаьш хьалха йина хиллачу дика Iамалийн дуьхьа доккха диканиг ду‚ алий? Керстанаша ма элира: "Баккъалла а, хIара билггала бозбуунча ма ву". أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُواْ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ\nБаккъалла а, шу Кхиош-Кхобург Дела ву‚ Ша стигланаш а‚ латта а кхоьллина волу ялх дийнахь‚ тIаккха дIанисвелира И Iарша тIехь 3 . Урхалла до Цо (гIуллакхашна т1ехь). Цо пурба деллачул тIаьхьа а бен цхьа а гIодаккхархо ма вац. И ву шун Дела‚ шун Кхиош-Кхобург‚ Цунна Iибадат де. Аш ойла ца йо? إِنَّ رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الأَمْرَ مَا مِن شَفِيعٍ إِلاَّ مِن بَعْدِ إِذْنِهِ ذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ أَفَلاَ تَذَكَّرُونَ\nЦуьнга ду шун массеран а дIадерзар Делан бакъ йолчу ваIдаца. Баккъалла а, Цо кхоллар доладо‚ тIаккха и карладоккху ийман диллинчарна а‚ дика Iамалш йиначарна а нийсонца бекхам бархьама. Керстанаш-м – царна кхехкаш долу хих малар а ду‚ лазош долу Iазап а ду шаьш /дин/ керстадеш хиларна. إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا وَعْدَ اللّهِ حَقًّا إِنَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ بِالْقِسْطِ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْفُرُونَ\nИ ву Ша малх бина серло хилла‚ бутт а бина нур хилла‚ цуьнан (беттан) барам а хIоттийна – манзалаш 4 ‚ шуна шерийн терахь а‚ хьесап а хаийтархьама. Бакъонца а бен ца кхоьллина Дала и. Къастадо Цо аяташ /ойла ян/ хуучу нахана. هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُواْ عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللّهُ ذَلِكَ إِلاَّ بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ\nБаккъалла а, буьйса а‚ де а хийцадаларехь‚ Дала стигланашкахь а‚ лаьттахь а мел кхоьллинчохь /и Дела цхьаъ хилар, И нуьцкъалла хилар гойтуш долу/ делилаш ма ду /Делах/ кхоьручу нахана. إِنَّ فِي اخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَّقُونَ\nБаккъалла а, Тхуна дуьхьалкхетаре дог ца дохуш берш а‚ шаьш гергарчу дахарна (дуьненна) реза хилла берш а‚ цуьнца са-паргIат бевлла берш а‚ Тхан аяташна гIопал 5 хилларш а‚– إَنَّ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُواْ بِالْحَياةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّواْ بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ\nуьш бу шайн чугIойла /жоьжахатин/ цIе ерш шаьш карадеш хиллачуьнца. أُوْلَئِكَ مَأْوَاهُمُ النُّارُ بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ\nБаккъалла а, ийман диллинарш а‚ дика Iамалш йинарш а – шайн Кхиош-Кхобучо (Дала) нисбийр бу уьш шайн /ц1ена/ ийман хилар бахьанехь /ялсаманин новкъа/. Ни1матийн 6 /ялсаманин/ бошмашкахь церан /г1аланий/ бухахула хиш хир ду оьхуш. إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ\nЦеран доIа цу чохь (ялсаманехь): "Везан Дела‚ вонах цIена ву Хьо" хир ду‚ церан маршалла цигахь "Салам" хир ду. Церан тIаьхьара доIа хир ду: "Хастам бу Далла – Iаламийн Дена". دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ\nДала нахана вониг сихдинехьара дикане 7 церан сихбаларца – шайн Iожалла царна тIекхаьчна хир яра. Оха буьту Тхуна дуьхьалкхетаре дог ца дохуш берш, шайн тиллар чохь б1аьрзе дIай-схьай уьдуш. وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُم بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ\nАдамо, шех цхьа бāла хьакхабелча, Тхоьга кхойкху шен агIонна тIехь 1уьллуш‚ я охьахиъна, я хьалагIаьттина. Оха ша оцу бāлех хьалхадаьккхича – дIадолало /шен хьалахалерачу новкъа –Далла 1есалла ян/, шех хьакхабеллачу бāлане Тхоьга ца кхайкхича санна 8 . Иштта хаздина /Делан/ дозанех бовлучарна 9 шаьш деш хилларг. وَإِذَا مَسَّ الإِنسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَآئِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَّسَّهُ كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ\n/ Мел дукха/ тIаьхьенаш хIаллакйина Оха шул хьалха цара зуламаш дича‚ шайн элчанаш баьхкира царна тIе билгалонашца‚ – уьш ца хилира ийман дуьллуш. Иштта бекхам бо Оха къинош дечу къомана. وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ كَذَلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ\nТIаккха шу хилийтира Оха царал тIаьхьа лаьттахь тIаьхье 10 , Тхо хьажархьама, аш муха 1амал йо (шу муха лела). ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلاَئِفَ فِي الأَرْضِ مِن بَعْدِهِم لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ\nТхан билгала аяташ шайна тIехь дешча‚ Тхуна дуьхьалкхетаре дог ца дохучара элира: "ХIара доцург кхин дешар 11 ло‚ я и хийца". Ахь āла: "Сан и хуьйцийла дац сайггара‚ со деккъа сайга дуссуш долчу ваьхьина тIаьхьавозуш ву. Со кхоьру сан Кхиош-Кхобучунна Iеса хила сийлахь-доккхачу /къемат/дийнан Iазапах". وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ مَا يُوحَى إِلَيَّ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ\nĀла /цаьрга, х1ай Мухьаммад/: "Далла лиънехьара‚ ас шуна доьшур ма дацара и‚ Цо шуна Iамор 12 а ма дацара и‚ ас шуна юккъехь цул хьалха а цхьа оьмар ма ехьна 13 . Аш ойла ца йо?” قُل لَّوْ شَاءَ اللّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَدْرَاكُم بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ\nМила ву-те зуламе ша Далла тIе харцдерг кхуллучул‚ я Цуьнан аяташ харцдечул? Баккъалла а, къинош деш берш баккхийбийр ма бац. فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ\nЦара Iибадат до, Дела а вуьтий, шайна зен а‚ шайна пайда а цабечунна. Цара олу: "ХIорш бу тхан гIодаккхархой Далла гергахь". Ахь āла: "Аш дуьйцу Деле Цунна Шена стигланашкахь а‚ лаьттахь а цахуург?" Вонах цIена ву Иза‚ лакхавели И цара Шеца накъост лацарх. وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاءِ شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللّهَ بِمَا لاَ يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلاَ فِي الأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ\nМа ца хилла нах цхьа уммат бен, – тIаьхьа бекъабелира уьш. Хьан Кхиош-Кхобучуьнгара дош 14 хьалха ца даьллехьара, царна юкъахь кхиэл йина хир яра Цо, цара шеца хилпало 15 йечохь. وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلاَّ أُمَّةً وَاحِدَةً فَاخْتَلَفُواْ وَلَوْلاَ كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ\nЦара олу: "Шен Кхиош-Кхобучуьнгара делил 16 доьссинехьра цуьнга". Ахь āла: "Хьуламехь дерг Делан ду‚ шу хьовсуш Iе‚ баккъалла а, со а шуьца цхьаьна хьовсучарах ву". وَيَقُولُونَ لَوْلاَ أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّهِ فَانْتَظِرُواْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ\nОха нахе 17 къинхетамах чам баккхийтича, уьш зено схьалаьцначул тIаьхьа, – церан мекарло хуьлу Тхан аяташкахь. Ахь āла: "Дела мелхо а сиха ву /мекарлона дуьхьал/ мекарло ярца (мекарло йохорца)". Баккъалла а, Тхан элчанаша 18 дIаязъеш ю аш еш йолу мекарло. وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّن بَعْدِ ضَرَّاءِ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَّكْرٌ فِي آيَاتِنَا قُلِ اللّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ\nИ ву шу дIасалелош аренгахь а‚ хIорда тIехь а. Шу кемана т1ехь долуш, и дIадоьду цаьрца хазчу махца‚ уьш баккхийбина цунах. ЧIогIа мох богIу цунна 19 тIе‚ царна йогIу массо а меттигера тулгIе‚ царна моттало цо шаьш юкъахьарчадо. Деле кхойкху цара, Цуьнан дин цIандеш берш а хуьлий: "Ахь тхо хIокхунах к1елхьардахахь‚ тхо баркалла олучарах хир ма ду"‚– бохуш. هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُواْ بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّواْ أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُاْ اللّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنِّ مِنَ الشَّاكِرِينَ\nЦо уьш к1елхьарбаьхначул тIаьхьа цара лаьттахь боьханиг леладо цхьа а бакъо йоцуш. ХIай нах! Шун боьханиг шуна шайна ду шуна. Дуьненан дахаран /кIеззиг/ хIума ду иза. ТIаккха шун дIадерзар Тхоьга ду – Оха дуьйцур ду шуьга аш деш хилларг. فَلَمَّا أَنجَاهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَى أَنفُسِكُم مَّتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَينَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ\nДуьненан дахаран масал Оха стиглара даийтинчу хих тера ду: цунах ийра наха а‚ бежанаша а юучех лаьттан орамат. Лаьтто цуьнан заза эцча (и орамат хаза кхиъча)‚ хаздича‚ цуьнан дайшна шаьш цунна тIехь ницкъ кхочуш ду (пайда эца)‚ аьлла хааделча, буса я дийнахь Тхан болх 20 кхочу цунна тIе – Оха хилийти цунах /хьаькхна охьадиллина/ ялта – селхана цахилларг санна – иштта къастадо Оха аяташ ойла еш болчу нахана. إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالأَنْعَامُ حَتَّىَ إِذَا أَخَذَتِ الأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالأَمْسِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ\nДала кхойкху машаран цIа 21 чу‚ нисво Шена луург нийсачу новкъа. وَاللّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلاَمِ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ\nДика хиллачарна дика ду – /ялсамани/‚ кхин совдерг хир ду /къематдийнахь–Делан юьхь гар/‚ церан яххьех чан летар яц‚ сийсазалла а /летар яц/. Уьш – ялсаманин дай бу‚ цу чохь шаьш гуттар а хир болуш. لِّلَّذِينَ أَحْسَنُواْ الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ وَلاَ يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلاَ ذِلَّةٌ أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\nВониг диначарна бекхам и санна вониг ду‚ сийсазалла летар ю царах. Ма вац царна Делера и духатухур верг. Шайн яххьаш буьйсанан бодане кийсигашца хьулйиначарах тера бу уьш. Уьш цIеран дай бу‚ цу чохь гуттар а хир болуш. وَالَّذِينَ كَسَبُواْ السَّيِّئَاتِ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ مَّا لَهُم مِّنَ اللّهِ مِنْ عَاصِمٍ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\nОцу /къемат/дийнахь Оха уьш берриге а гулбийр бу‚ /Делаца/ накъост лаьцна хиллачаьрга эр ду: "ДIалаца шайн меттиг аша а‚ шун накъосташа а 22 ". Церан юкъаметтиг хадийра Оха. Церан накъосташа 23 элира: "Шу ца хилла тхуна Iибадат деш‚ وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُواْ مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَآؤُكُمْ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ\nДала кхачо йира теш хилла тхуна а‚ шуна а юккъехь: баккъалла а, тхо хилла аш тхуна Iибадат дарх гIопал". فَكَفَى بِاللّهِ شَهِيدًا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ إِن كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغَافِلِينَ\nЦигахь бāла кхечира массо а синан ша хьалха динчуьнца. Уьш дIаберзийра Деле‚ шайн хьакъ-бакъ верас хилла волчу‚ царах дIатилира цара /харц/ кхуллуш хилларг 24 . هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَّا أَسْلَفَتْ وَرُدُّواْ إِلَى اللّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ\nАхь āла /х1ай пайхамар оцу мушрикашка/: "Мила ву шуна рицкъ луш верг стиглара а‚ лаьттара а? Я мила ву дōладеш лерсих (хазарх) а‚ бIаьрсих а‚ мила ву дийна верг веллачух схьавоккхуш‚ велларг дийначух схьавоккхуш 25 ‚ мила ву дIахьош гIуллакхаш?" Цара эр ду хьуна: "Дела ву-кх". ТIаккха ахь āла: "Шу ца кхоьру /Цунах/?" قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ السَّمْعَ والأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيَّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللّهُ فَقُلْ أَفَلاَ تَتَّقُونَ\nИ ву Дела – шун хьакъ-бакъ волу Эла. ХIун ду ткъа бакъдолчул тIаьхьа тилар бен? ТIаккха а ма дIадерзош ду шу 26 ! فَذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلاَلُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ\nИштта бакъхилира хьан Кхиош-Кхобучун дош песакъ нахана тIехь, уьш тешар болуш бац аьлла долу. كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُواْ أَنَّهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ\nАхь āла: "Шун накъостех вуй ша кхоллар юьхьанца д1адолош верг‚ тIаккха и карладоккхуш верг?" Āла: "Дала д1адоладо кхоллар‚ тIаккха и карладоккху. Ма талхош ду-кх шу (бакъдолчух)!" قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ\nĀла /цаьрга, х1ай Мухьаммад/: "Шун накъостех вуй ша бакъдолчунна тIе нисбеш верг?" Āла: "Дала нисбо бакъдолчунна тIе". Ткъа ша бакъдолчунна тIе /нах/ нисбеш верг хьакъ вац шена тIаьхьахIотта‚ я ша а ца нислуш верг ву, ша /цхьаммо/ нисвахь бен? Ткъа шуна хIун хилла? Аш муха хьукма до?! قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ\nЦарах дукхахберш моттадаларна а бен тIаьхьахIуьттуш ма бац. Баккъалла а, моттадаларо бакъдолчух хIумма а кIелхьар ца доккху (баккъалла а, мотталуш дерг бакъдолчунна дуьхьал хIумма пайдане ма дац). Баккъалла а, Дела хууш ву цара деш дерг. وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلاَّ ظَنًّا إَنَّ الظَّنَّ لاَ يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا إِنَّ اللّهَ عَلَيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ\nХIара Къуръан ца хилла кхолладала /тарлуш/ Дела воцчуьнгара‚ делахь а, нийса догIуш ду и шел хьалха хиллачуьнца 27 ‚ шен чохь шеко йоццуш Iаламийн Дегара жайна (Мухьаммадан умматана т1едихкина декхарш) билгалдаккхар а ду и. وَمَا كَانَ هَذَا الْقُرْآنُ أَن يُفْتَرَى مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ الْكِتَابِ لاَ رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِينَ\nЯ цара олу: "Цо 28 /ша/ кхоьллина и /Къуръан/"? Аш даийтал цунах тера цхьа сурат‚ кхайкха Дела воцчуьнга шайга кхайкхалучуьнга /кхечу г1оьнчашка/ 29 ‚ шаьш бакълуьйш хиллехь. أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ وَادْعُواْ مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ\nХ1аъ, харцдира цара (Маккин керстанаша) и (Къуръан) шаьш и дика довза а кхиале‚ шен таъвил а 30 хIинцале шайга ца кхаьчна долу. Иштта харцдира царал хьалха хиллачара а. Хьажал‚ муха хилла зуламхойн чакхе! بَلْ كَذَّبُواْ بِمَا لَمْ يُحِيطُواْ بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ\nЦарах (Маккин ох1лах) цунах тешаш берш а бу‚ царах цунах ца тешаш берш а бу. Хьан Кхиош-Кхобург дика бевзаш ву хьуна /х1ума/ талхош берш. وَمِنهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِ وَمِنْهُم مَّن لاَّ يُؤْمِنُ بِهِ وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ\nХьо цара харцвахь‚ ахь āла (х1ай Мухьаммад): "Суна сайн Iамал ю‚ шуна шайн Iамал ю. Шу цIена ду ас дечух‚ со цIена ву аш дечух". وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّي عَمَلِي وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنتُمْ بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَأَنَاْ بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ\nЦарах хьоьга ладугIуш берш а бу. Ахь хозуьйтур дара къорачарна, цу тIе а уьш хьекъале а ца хилча? وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُواْ لاَ يَعْقِلُونَ\nЦарах хьоьга хьоьжуш верг а ву (амма царна ца го ийманан нур). Ахь нисбийр бара бIаьрсадоцурш, цу тIе а уьш ган г1ерташ а ца хилча? وَمِنهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُواْ لاَ يُبْصِرُونَ\nБаккъалла а, Дала зулам ца до нахана цхьана а хIуманца‚ делахь а, наха шаьш до шайна зуламаш. إ ِنَّ اللّهَ لاَ يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئًا وَلَكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ\nЦхьана /къемат/ дийнахь Цо уьш гулбийр бу‚ шаьш /дуьненахь/ дийнан цхьана сохьтехь а бен ца 1ийнарш санна‚ вовшашна бевзар бу уьш – тIаккха ийшира шаьш Далла дуьхьалкхетар харцдинарш. Ца хилира уьш нисбелла 31 . وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُواْ إِلاَّ سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَاءِ اللّهِ وَمَا كَانُواْ مُهْتَدِينَ\nЯ Оха гойтур ма ду хьуна (х1ай Мухьаммад) Тхаьш царна ваIда йечух цхьадерг (Iазап)‚ я Оха волуьйтур ма ву хьо /царна Iазап дале/. Тхоьга ду 32 церан дIадерзар – цул т1аьхьа Дела теш ма ву цара деш долчунна. وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّهُ شَهِيدٌ عَلَى مَا يَفْعَلُونَ\nХIор (хьалхадаханчу) умматан элча ву. Шайн элча веъча, кхиэл йийр ю царна юккъехь нийсонца‚ царна зулам дийр дац 33 . وَلِكُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولٌ فَإِذَا جَاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ\nЦара олу: "Маца кхочушхир ю и ваIда, шу бакълуьйш хиллехь?" وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ\nАхь āла: "Ас дола ца до сайна зенна а‚ пайденна а (сан карахь дац сайна зе дар а, пайда бар а), Далла ма луъу бен. ХIор умматна тоьхна хан ю‚ и шайн хан тIекхаьчча – цхьа сахьт тIаьхьабуьсур а бац уьш‚ / цхьа сахьт/ хьалхабевр а бац". قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَلاَ نَفْعًا إِلاَّ مَا شَاءَ اللّهُ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَلاَ يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلاَ يَسْتَقْدِمُونَ\nĀла (цу мушрикашка, х1ай Мухьаммад): "Дийцал аш суна: Цуьнан Iазап шайга буса я дийнахь деъча‚ оцунах хIун сихдан луур дара къинош деш болчарна 34 ? قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُهُ بَيَاتًا أَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ\nТIаккха иза (1азап шуна) хIоьттича, тешар дара шу цунах? ХIинций 35 ? Шу ма дарий и сихдала лууш /хьалха/." أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آمَنْتُم بِهِ آلآنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ\nТIаккха эр ду зуламаш диначаьрга: "Iовша шайна гуттаренан Iазап. Бекхам хир буй шуна ткъа аш карадеш хиллачуьнца а бен?" ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذُوقُواْ عَذَابَ الْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلاَّ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ\nХьоьга доьху цара (цунах лаьцна) хаийтар: "Бакъ дуй и 36 ?" Ахь āла: "ХIаъ‚ сан Кхиош-Кхобучух (дуй боу ас), бакъ ду-кх и! Шуьга дайдалур дац иза". وَيَسْتَنبِئُونَكَ أَحَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَرَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ وَمَا أَنتُمْ بِمُعْجِزِينَ\nХIор зулам динчу синна (адамна) лаьттахь мел дерг шен хилча – и дIалур дара 37 цо‚ хьулдира цара дохкодовлар, шайна Iазап гича. Царна юккъехь нийсонца кхиэл йина. Царна зулам дийр дац 38 . وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الأَرْضِ لاَفْتَدَتْ بِهِ وَأَسَرُّواْ النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ الْعَذَابَ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ\nШуна хаийла баккъалла а, стигланашкахь а‚ лаьттахь а мел дерг Делан дуйла! Шуна хаийла Делан ваIда хьакъ-бакъ юйла! Делахь а, царах дукхахболчарна ца хаьа-кх. أَلَا إِنَّ لِلّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ أَلاَ إِنَّ وَعْدَ اللّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ\nЦо дендолуьйту‚ Цо долуьйту‚ Цунна тIе шу дIадерзор долуш ду. هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ\nХIай нах! Шуьга беана шун Кхиош-Кхобучуьнгара хьехам а‚ дегнашкахь долчунна дарба а – муъма нахана нийса некъ а‚ къинхетам а. يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ\nĀла (цаьрга, х1айМухьаммад): "Делан коьмаьршаллица‚ Цуьнан къинхетамца – Цуьнца баккхийбер уьш – иза мелхо а дика ду царна шаьш гулдечул". قُلْ بِفَضْلِ اللّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُواْ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ\nАхь āла: "Хьовсал шу‚ хIун доссийна Дала шуна (Шен) рицкъанах! Аш цунах хьарам дерг а‚ хьанал дерг а дира (цхьадерг шайна хьарам дира, цхьадерг – хьанал дира". Āла: "Дала пурба делира шуна (и дан)‚ я шу Далла тIехь харцдерг кхуллуш ду?" قُلْ أَرَأَيْتُم مَّا أَنزَلَ اللّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًا وَحَلاَلاً قُلْ آللّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللّهِ تَفْتَرُونَ\nХIун ду техьа Далла тIехь харцдерг кхуллучарна моьттург къематдийнахь 39 ? Баккъалла а, Дела къинхетам болуш ву нахана тIехь‚ делахь а, царах дукхахболчара баркалла ца олу. وَمَا ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَشْكُرُونَ\nХьо (пайхамар) хир вац цхьана а гIуллакхехь а‚ ахь доьшур дац цунах 40 цхьа а дешар 41 а‚ аш йийр яц цхьа а Iамал а Тхо шайна тIехь тешаш долуш бен‚ шу цу чохь а дуьсуш. Хьан Кхиош-Кхобучух къайладер дац мискъалзаррат 42 (х1ума) лаьттахь а‚ стиглахь а‚ цул жиманиг‚ доккханиг – билгалчу жайнахь 43 долуш бен. وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِن قُرْآنٍ وَلاَ تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلاَّ كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الأَرْضِ وَلاَ فِي السَّمَاءِ وَلاَ أَصْغَرَ مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرَ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ\nТидаме эца! Баккъалла а, Делан доттагIий 44 –кхерам а хир ма бац царна /эхартахь Делан 1азапах/‚ уьш сингаттаме а хир ма бац /шайх д1атиллачу дуьненан хьолах/. أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ\n(И Делан доттаг1ий бу) Шаьш ийман диллинарш‚ /Делах/ кхоьруш хилларш (Цо бохург деш, ма де бохург ца деш) – الَّذِينَ آمَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ\nцарна кхаъ бу дуьненан дахарехь а‚ эхартахь а. Делан дешнашна хийцадалар дац. Иза – сийлахь-боккха толам бу. لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ لاَ تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ\nЦеран /керстаналлин/ дашо сингаттаме ма войла хьо (х1ай Делан элча), – баккъалла а, ерриге сийлахьалла Делан ю. И хезаш верг а ву‚ хууш верг а ву. وَلاَ يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ إِنَّ الْعِزَّةَ لِلّهِ جَمِيعًا هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ\nТидаме эца! Баккъалла а, Делан бу стигланашкахь а‚ лаьттахь а берш. Стенна тIаьхьахIуьттуш бу Дела воцчу /кхечу/ накъосташка кхойкхуш берш? Уьш тIаьхьахIуьттуш ма бац деккъа моттадаларна бен‚ уьш ма бац харцлуьйш а бен. أَلِا إِنَّ لِلّهِ مَن فِي السَّمَاوَات وَمَن فِي الأَرْضِ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ شُرَكَاءَ إِن يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلاَّ يَخْرُصُونَ\nИ ву шуна буьйса йинарг, цу чохь шуьга сада1ийта‚ де а /динарг/, цу чохь /шуна хIуманаш/ ган (аш шайн дахаран г1уллакхаш кхочушдан). Баккъалла а, цу чохь делилаш ду хезаш долчу нахана. هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُواْ فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَسْمَعُونَ\nЦара (мушрикаша) элира: "Дала доьзалхо лаьцна (вина)". Вочух цIена ву Иза! И хьал долуш верг ву. Цуьнан ду стигланашкахь а‚ лаьттахь мел дерг. Цуьнца (цу хьокъехь) цхьа а делил дац шун! Далла тIехь шайна цахуург дуьйцу аш? قَالُواْ اتَّخَذَ اللّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ هُوَ الْغَنِيُّ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَانٍ بِهَذَا أَتقُولُونَ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ\nАхь āла /хIай Мухьаммад/: "Баккъалла а, Далла тIехь харцдерг кхуллуш берш баккхийбийр бац". قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ لاَ يُفْلِحُونَ\nДуьненан (цхьа к1еззиг) марзо ю /цара пайда оьцуш ерг/‚ тIаккха церан дIадерзар Тхуна тIе ду‚ тIаккха Оха Iовшуьйтур ду цаьрга чIогIа Iазап уьш ца тешаш хиларна. مَتَاعٌ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيدَ بِمَا كَانُواْ يَكْفُرُونَ\nДийца царна Нухьан хабар‚ цо шен къоме ма элира: "ХIай сан къам! Нагахь санна шуна хала хиллехь сан /шуьца/ Iар а‚ ас Делан аяташ хьехадар а – со Далла тIетевжина. Вовшахтоха шайн гIуллакх а, шайн накъостий а‚ цул тIаьхьа шун гIуллакх шуна ма хуьлийла сингаттаме 45 . ТIаккха суна шайн кхиэл йе‚ хан т1аьхьа ма татталаш суна (и ца йеш). وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآيَاتِ اللّهِ فَعَلَى اللّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُواْ أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لاَ يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُواْ إِلَيَّ وَلاَ تُنظِرُونِ\nШу дIадерзахь /сох/ – ас шуьга цхьа а мах ца бехна‚ сан мах Делехь бен бац. Суна омра дина бусалбанех 46 цхьаъ хила"‚– аьлла. فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى اللّهِ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ\nЦара и харцвира‚ тIаккха Оха иза а‚ цуьнца берш а кIелхьарбехира кеманна чохь‚ Оха хилийтира царах тIаьхье‚ Тхешан аяташ харцдинарш хина бухабахийтира Оха. Хьажал‚ муха хилла шайна /элчанаша/ кхерам тосучеран тIаьхье! فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ فِي الْفُلْكِ وَجَعَلْنَاهُمْ خَلاَئِفَ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ\nТIаккха цул тIаьхьа Оха бахийтира элчанаш шайн къаьмнашка‚ уьш баьхкира царна тIе билгалонашца – уьш (элчанаш шайна т1ебаьхкинарш) ца хилира (х1инца а) тешар болуш шаьш хьалха харцдинчух. Иштта мухIар тоьхна Оха /Делан/ дозанех бевлачеран дегнашна. ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِ رُسُلاً إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَآؤُوهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ بِهِ مِن قَبْلُ كَذَلِكَ نَطْبَعُ عَلَى قُلوبِ الْمُعْتَدِينَ\nТIаккха царал тIаьхьа Муса а‚ ХIарун а вахийтира Оха ФирIавнна а‚ цуьнан элашна а тIе Тхан аяташца – цара куралла йира‚ уьш хилира къинош деш долу къам. ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَى وَهَارُونَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ بِآيَاتِنَا فَاسْتَكْبَرُواْ وَكَانُواْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ\nТхоьгара бакъдерг шайга деъча‚ цара элира: "Баккъалла а, хIара билггала бозбуунчалла ма ду". فَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُواْ إِنَّ هَذَا لَسِحْرٌ مُّبِينٌ\nМусас элира: "Бакъдолчунна, и шайга деъча, /иштта/ олу аш? Бозбуунчалла ду хIара? Бозбуунчаш баккхийбийр ма бац". قَالَ مُوسَى أَتقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَكُمْ أَسِحْرٌ هَذَا وَلاَ يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ\nЦара (Фир1авна а, цуьнан элаша а) элира: "Хьо веана тхуна тхан дай шена тIехь тхуна карийначух тхо дIадерзо /деккъа/ шу- шинна 47 хилийтархьама лаьттахь 48 сийлалла? Тхо шушиннах а тешаш ма дац". قَالُواْ أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاءُ فِي الأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ\nФирIавна элира: "Суна тIе валаве хIора говза мел волу бозбуунча". وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُونِي بِكُلِّ سَاحِرٍ عَلِيمٍ\nБозбуунчаш баьхкича, Мусас цаьрга элира: "Кхисса шаьш кхуьссуш ерг". فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَى أَلْقُواْ مَا أَنتُم مُّلْقُونَ\nЦара кхоьссича‚ Мусас элира: "Аш шайца деана дерг бозбуунчалла ду. Баккъалла а, Дала дойур ду иза. Баккъалла а, Дала ца тойо /х1ума/ талхош болчеран Iамал. فَلَمَّا أَلْقَواْ قَالَ مُوسَى مَا جِئْتُم بِهِ السِّحْرُ إِنَّ اللّهَ سَيُبْطِلُهُ إِنَّ اللّهَ لاَ يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِينَ\nБакъдерг бакъхуьлуьйту Дала Шен дешнашца‚ къинош дечарна и мел ца дезахь а". وَيُحِقُّ اللّهُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ\nМусах ца тийшира цуьнан къомах цхьа зуьррет 49 бен, ФирIавна а‚ цуьнан элаша а шаьш питане лацарх 50 кхерарна. Баккъалла а, ФирIавн лакхаваьлла лаьттахь /зуламаш деш/. Баккъалла а, и /Делан ниIматах/ кхоам цабечарах ву. فَمَا آمَنَ لِمُوسَى إِلاَّ ذُرِّيَّةٌ مِّن قَوْمِهِ عَلَى خَوْفٍ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ\nМусас элира: "ХIай сан къам‚ шу хиллехь Делах тешна – Цунна тIетовжа‚ шаьш (Цунна) муьтIахь дерш делахь". وَقَالَ مُوسَى يَا قَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ\nТIаккха цара (Мусана т1аьхьах1оьттинчара) элира: "Далла тIетевжина тхо. Веза волу Тхо Кхиош-Кхобург‚ тхо ма хилийталахь зуламе къомана питана 51 . فَقَالُواْ عَلَى اللّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ\nКIелхьардахалахь тхо Хьайн къинхетамца керста къомах". وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ\nМусага а‚ цуьнан веше (ХIаруне) а Оха хаийтира ваьхьица 52 ашшиммо а шаьшшиннан къомана Мисрахь х1усамаш а лаца, шайн х1усамех къилба а хилийта 53 ‚ ламаз а хIоттаде‚ кхаъ а баккха муъма нахе‚ аьлла. وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًا وَاجْعَلُواْ بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ\nМусас элира: "Веза волу тхо Кхиош-Кхобург‚ ФирIавнна а‚ цуьнан элашна а дуьненан дахарехь хазалла а‚ бахам а белла Ахь, тхан Кхиош-Кхобург, уьш тилабалийтархьама Хьайн некъах. Веза волу тхо Кхиош-Кхобург‚ байа церан бахам а‚ къиза де церан дегнаш а - уьш тешар болуш бац шайна лазош долу Iазап ца гича". وَقَالَ مُوسَى رَبَّنَا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلأهُ زِينَةً وَأَمْوَالاً فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِكَ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَى أَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَلاَ يُؤْمِنُواْ حَتَّى يَرَوُاْ الْعَذَابَ الأَلِيمَ\nЦо (Дала) элира: "Шушиннан 54 доIина жоп делла‚ нийса хила шушиъ‚ тIаьхьа ма хIитталаш ца хууш болчеран новкъа". قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيمَا وَلاَ تَتَّبِعَآنِّ سَبِيلَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ\nОха хIорда дехьа бехира Исраилан кIентий. Царна тIаьхьа бевлира ФирIавн а‚ цуьнан бIо а хьогIаций‚ мостагIаллиций. /ХIорда/ бухавахар шена т1екхиъча‚ цо (ФирIавна, ша х1орда буха воьдуш) элира: "Со тийши кхин Дела цахиларх, Шех Исраилан кIентий тешнарг бен‚ со муьтIахь болчарах (бусалба нахах) ву-кх". وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُ بَغْيًا وَعَدْوًا حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لَا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ وَأَنَاْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ\nХIинций? Хьалха-м Iесалла ма йира ахь‚ хьо ма хилира /нах Делан динах/ талхочарах. آلآنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ\nТахана Оха кIелхьарвоккхур ву хьо хьайн дегIаца 55 хьол тIаьхьа богIучарна делил хилийтархьама. Баккъалла а, нахах дукхаберш Тхан аятех гIопал ма бу 56 . فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ\nОха охьаховшийра Исраилан кIентий /бāха/ тоьлаш йолччу меттиге 57 ‚ цIенчух рицкъ а делира царна‚ /дин бахьанехь/ хилпало ца йуьйжира царна юкъа шайга Iилма кхаччалц 58 . Баккъалла а, хьан Кхиош-Кхобучо кхиэл йийр ю царна юккъехь къематдийнахь уьш шеца хилпало еш хиллачохь. وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ فَمَا اخْتَلَفُواْ حَتَّى جَاءَهُمُ الْعِلْمُ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ\nХьуо (х1ай пайхамар) шеко йолуш хилахь Оха хьайга доссийначух‚ ахь хаттал хьайл хьалха жайна доьшуш болчаьрга 59 . Хьоьга деана хьан Кхиош-Кхобучуьнгара бакъдерг‚ хьо хиланне а ма хилалахь шеко йечарах. فَإِن كُنتَ فِي شَكٍّ مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ\nХьо хиланне а ма хилалахь Делан аяташ харцдеш болчарах – тIаккха хьо хир ву эшначарах 60 . وَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِ اللّهِ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ\nБаккъалла а, шайна тIехь хьан Кхиош-Кхобучун дош 61 бакъ хилларш тешар бац إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ\nШайга массо а делил деъча а‚ шайна лазош долу Iазап галлац. وَلَوْ جَاءَتْهُمْ كُلُّ آيَةٍ حَتَّى يَرَوُاْ الْعَذَابَ الأَلِيمَ\n/Оха хIаллакйинчу яртех/ цхьа а юрт хиллий шена /Iазап гиначул тIаьхьа/ ийман диллича – цу иймано шен пайда бина, деккъа Йунусан /юьртан/ къам бен? Оха д1аайдира царах дуьненан дахарехь сийсазаллин Iазап (цара и шайна герга деъча, кхера а белла, ийман диллина, тоба дича)‚ бахам белира царна цхьана ханна 62 . فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ لَمَّآ آمَنُواْ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الخِزْيِ فِي الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ\nХьан Кхиош-Кхобучунна лиънехьара, ийман диллина хир дара массо а лаьттахь мел волчо. Ткъа хьоьга ийман диллийталур дарий нахе /царна ца луушехь/? وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لآمَنَ مَن فِي الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُواْ مُؤْمِنِينَ\nЦа хилла синна (адамна) ийман диллар Делан пурбанца а бен. Ойла ца еш болчарна рижс (та1зар) хуьлуьйту Цо. وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ\nАхь āла /цу хьайга Дела цхьаъ хиларан делилаш гайта бохучу мушрикашка/: "Хьовсал! ХIун ду стигланашкахь а‚ лаьттахь а?/мел дукха Дела цхьаъ хиларан делилаш ду цигахь – малх, бутт...!/ Хьалхадоккхур ма дац /Iазапах/ аяташа а‚ кхерамаш туьйсучара а 63 тешаш доцу къам". قُلِ انظُرُواْ مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لاَّ يُؤْمِنُونَ\nУьш хьовсур буй шайл хьалха баханчеран деношка санна а бен? Ахь āла: "Хьовса‚ со а шуьца цхьаьна хьовсучарах ву". فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلاَّ مِثْلَ أَيَّامِ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِهِمْ قُلْ فَانتَظِرُواْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ\nТIаккха Оха кIелхьарбохур бу Тхайн элчанаш а‚ ийман диллинарш а. Иштта хьакъ 64 хилла Тхуна: Оха кIелхьарбохур бу муъманах. ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُواْ كَذَلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ الْمُؤْمِنِينَ\nАхь āла /хIай Мухьаммад/: "ХIай нах! Шу хиллехь шеконехь сан динах‚ ас Iибадат дийр дац Дела воцчу аш Iибадат дечарна‚ делахь а, ас Iибадат дийр ду Далла‚ шу а долуьйтуш волчу. Суна омра дина со муъманахах хила‚ аьлла. قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي شَكٍّ مِّن دِينِي فَلاَ أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ\nХьайн юьхь хIоттае динна тIе догцIена‚ хьо хиланне а ма хилалахь мушрикех‚ аьлла. وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا وَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ\nАхь ма кхайкхалахь 65 Дела воцчу хьайна пайда а‚ зен а ца дечуьнга‚ ахь и дахь – тIаккха, баккъалла, хьо хир ма ву зуламхойх"‚– аьлла. وَلاَ تَدْعُ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَنفَعُكَ وَلاَ يَضُرُّكَ فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًا مِّنَ الظَّالِمِينَ\nДала зенаца хьо схьалацахь – и д1аайдендерг вац хьуна И ша воцург. Хьуна диканиг Цунна лаахь – Цуьнан къинхетам бухатухург а вац хьуна. И кхачадо Цо Шен лех Шена луучунна. И сов гечдеш верг а ву а‚ къинхетаме верг а ву. وَإِن يَمْسَسْكَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلاَ كَاشِفَ لَهُ إِلاَّ هُوَ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلاَ رَآدَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ\nАхь āла (х1ай Мухьаммад): "ХIай нах! Шуьга деана бакъдерг шун Кхиош-Кхобучуьнгара: нисвелларг – шена нисвелла ву‚ тилавелларг – шена тилавелла ву. Со шуна тIехь векал а вац". قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ\nХьайга ваьхьица хаийтинчунна тIаьхьахIотта хьо‚ собар де Дала хьукма даллац. И – хьукма /нийса/ дечарах диканиг ву. وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتَّىَ يَحْكُمَ اللّهُ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ\n2 Хьикмате – 1аьрбашха: حكيم хьаким. Хьекъалаллин. Шена чохь хьекъалалла а, нийса хьукманаш а долу жайна – Къуръан.\n3 Хьажа: "ТIахIа" суратан 5 аят. Кхузахь луург Делан сибат ду, куц дац. Цуьнан куц х1оттолур дац, Иза цхьанна х1умане тера вац.\n4 Беттан фазаш: ах бутт‚ буьззина бутт, и. дI. кх.\n5 Г1опал – 1аьрбашха: غافل г1афил. Терго ца еш, тидам боцуш.\n6 Ни1матийн ялсамани – На1ийм ц1е йолу ялсамани, шена чохь тайп-тайпана ни1маташ долуш.\n7 Шайна дуьне лоьхуш.\n8 Шена т1ера бала д1абаккха бохуш Деле ша до1анаш ца дича санна. Аятан маь1на ду: адамна, шена т1е цхьа хало еъча, Дела дагавог1у, Цуьнга до1анаш до, ткъа оцу халонах Дала ша хьалхадаьккхича, цо Дела вицво. Кхузахь Дала буьйцурш керстанаш а, песакъаш а бу. Ткъа баккъал бусалба наха гуттар Дела хьехаво, ни1маташкахь –Далла шукур до (баркалла олу), баланашкахь собар до, баланех хьалхабевлича – хастам барца Деле хьастало.\n9 Делаца накъост лоцучарна.\n10 Т1аьхье – лаьттахь бухабуьсурш, аьлча а шу дитира Оха лаьтта т1ехь даха.\n11 Дешар – кхузахь а‚ кхечахь а: Къуръан‚ Iаьрбашха: قرءانдешар.\n12 Соьга шуна Iамадойтур ма дацара и Къуръан.\n13 Соьгара хIума ма ца хезира шуна цу йехачу заманахь.\n14 Дош – кхузахь: къематде т1екхаччалц дуьненахь бекхам ца беш дуьтур ду Ша Шен халкъ, аьлла болу Делан сацам.\n15 Хилпало – цхьаьнацадар‚ барт цахилар.\n16 Делил – (Къуръан чохь – أية аят)‚ цхьа тамаше дерг‚ муIжизат. "МуIжизат делахьара цу пайхамарехь‚ тIаккха тешар дара шаьш"‚– олура керстанаша.\n17 Х1ара аят доьссина Маккин керстанашкахь. Дала царна ворх1 шарахь йокъа х1оттийра. Уьш гергабара х1аллакхила. Цара элчане ﷺ дийхира Деле дог1а дехахьара, аьлла, шаьш ийман дуьллур дара. Т1аккха дог1а дилхича, шаьш цу балех к1елхьарбевлча, уьш юха а шайн керстаналлина т1е д1абирзира.\n20 Уьш х1аллакбан Оха йина Тхан кхиэл т1екхуьу царах.\n22 Аш деланаш бу бохуш лаьцна хилла болчу.\n23 Шаьш деланаш бу, бохуш, наха лаьцна хилла болу.\n24 Цара Делаца луьйцуш хилла накъостий.\n25 Дала делла долчу х1оъах кхуллу са долу к1орни, са долчу, масала, котаме са доцу х1оъа дойту. Иштта делла долчу х1ух кхуллу са долу адам, са долчу адамах схьадоккху делла долу х1у.\n26 Бакъдолчух – ийманах‚ гергагIо керстаналлина.\n27 Тавратца, Забурца‚ Инжилца.\n29 Шайна цу тIехь гIо дан.\n30 Дастар‚ комментарий.\n31 Делан нийсачу новкъа.\n32 Муьлххачу хьолехь.\n33 Кхиэл нийса цаярца. Къематдийнахь массо а умматаш далор ду шайа шайга ваийтина хилла волу пайхамар а, шайн 1амалш яздина тептарш а, уьш яздеш хилла маликаш а т1ехь цаьрга царна т1ехь тешалла дайта. Цхьанна а зулам дийр дац оцу дийнахь, ша дуьненахь волуш динчуьнца а бен бекхам бийр бац.\n34 Ма доккха ду-кх и цара сихдан г1ертарг (1азап)!\n35 Тийши шу цу Iазапах я Делах.\n36 Делан Iазап.\n37 Iазапах кIелхьардовлархьама къематдийнахь.\n38 Доцу къинош тIедетташ, зулам дийр дац царна.\n39 Царна моьтту-те, Дала шайна гечдийр ду, 1азап дийр а дац къематдийнахь, шаьш дуьненахь долуш Далла т1ехь харцдерг кхолларна?\n40 Делан жайних.\n41 Iаьрбашха قرءان – Къуръан. «Дешар» бохург ду цуьнан маь1на.\n42 Мискъалазаррат- 1аьрбашха: مثقال ذرّة – цхьа жима х1ума, маьлхан з1аьнарш т1ехьажаелча, гуш долу ченан дакъалгаш санна.\n43 Лавхь махьфуз.\n44 ДоттагIий – Iаьрбашха: أولياء "Авлияъ" (цхьаллин терахь – ولى "вали") – чIогIа Делах кхоьруш волу бусалба стаг. Хьадисехь ду: "Делан леш бу, пайхамараш бац уьш, гIазотехь белларш а бац, амма пайхамарш а, гIазотехь белларш а шайх хьоьгуш хир болу". "Муьлш бу уьш?" – хаьттира элчане ﷺ . Цо жоп делира: "Гергарлонан а, хьолан а дуьхьа а доцуш Делан дуьхьа вовший безаш берш бу. Царна кхерам а хир бац, уьш сингаттаме а хир бац. Царна кхаъ бу дуьненахь – хаза г1енаш гарца, эхартахь – шайна ялсамане хиларца. Царна кхерам хир бац жоьжахатин ц1арах, уьш сингаттаме хир бац дуьненахь шайна цахиллачух". Церан сибат деш, тафсиран жайнашкахь дийцина, цаьрга хьаьжча, Дела дагавог1ур ву, церан яххьаш нуьре хир ю аьлла.\n45 Хьулделла хир дац. Аш суна кечйина мекарло гучуер ю.\n46 Далла муьтIахь верг. Бусалба 1аьрбийн маттахь (مسلم) Далла муьт1ахь верг ду\n47 Мусана а‚ ХIарунна а.\n49 Зуьррет – кхузахь: цхьа к1еззиг нах. Уьш хилла бозбуунчаш шаьш а‚ ФирIавнан зуда а‚ цхьацца бераш а.\n50 Питане лацар – кхузахь: бохам бар, зулам дар.\n51 Уьш тхол ма толийталахь – тIаккха царна моьттур ду шаьш бакъонна тIехь ду‚ тхуна зуламаш дийр ду цара.\n52 Ваьхьий – 1аьрбашха: وحي – Дала стагана цхьа хаам я ойла даг чу тасар. Дала Джабраил маликехула Мухьаммад- пайхамаре ﷺ доссийна хиллачу Къуръанан аятех а ваьхьий олу.\n53 Дала омра дира Мусага а, цуьнан веше Х1аруне а Мисрахь ийман диллина хиллачу нахана /ламаз дан а, Далла кхин 1ибадат дан а/ ц1енош лаца аьлла. Царах, шайна кхерам хилча, ламаз дан меттиг хилийта. Ибн-1аббаса элира: «Уьш гучахь ламазаш дан кхийрира, т1аккха царна омра дира ламазаш шайн х1усамашкахь де»,- аьлла. «Шайн х1усамаш къилбехьа йерзае»,- аьлла а гочдина и аят цхьацца йолчу меттигашкахь.\n54 Муса а‚ ХIарун а.\n55 Тахана х1орда чуьра аравоккхур ву хьо хьайн дег1аца, шена чохь са а доцуш. Кхузахь буьйцу х1орд бу Ц1ечу х1орда а Лаьттаюккъерчу х1орда а юккъехь йолу Суэц айма (1ам). Ибн-1аббаса аьлла, цхьаболу Исраилан к1ентий (жуьгтий) шеконехь бара Фир1авн веллий ца хууш. Цундела Дала цуьнан дег1 хине аракхоссийтира царна гайтархьама. Мухха делахь а, Дала Фир1авнан дег1 хине аракхоссийтира нахе хиллачух ойла яйтархьама.\n56 Аяташ тергал ца до цара.\n57 Шам а‚ Миср а.\n58 1илма кхаччалц – динан г1уллакхашкахь цхьа барт хилла Исраилан к1ентий Дала Мусага Таврат доссадаллалц – т1аккха бекъабелира уьш, цуьнан хьукманаш цхьаболчара кхочушдеш, вукхара ца деш. Ат1-Т1абарий тафсира чохь: Мухьаммад-пайхамар валлалц и вог1ург хиларх а, цуьнан сибатех а тешна хилла Исраилан к1ентий. Т1аккха и веъначул т1аьхьа бекъабелира-цхьаболчара бакъвеш, дукхахболчара харцвеш.\n59 Жуьгташка‚ хьол хьалха Таврат доьшуш хилла болчу.\n60 Байзавичо аьлла и аяташ Делах цатешачарийн лаамаш хедорна лерина ду. Аль-Къурт1убийс аьлла: хабар пайхамаре ду, ткъа цуьнца 1алашо йерш кхиберш бу.\n61 Делах цатешначарна жоьжахати хир ю‚ аьлла.\n62 Массара ийман диллича бен, Дала Iазапах кIелхьарбохуш ца хилла нах‚ цхьа Йунусан къам доцург: царах ийман диллира еккъа цхьана Юнусан Нинави юрто, Дала и къам дерриге а кIелхьардаьккхира цхьана ханна.\n63 Делан элчанаша.\n64 Хьакъ хилла Тхуна – Тхуна т1ехь ду.\n65 Ахь ма кхайкхалахь…- Ахь 1ибадат ма делахь…1аьрбийн дош دعاء кхайкхар кхузахь а, кхечухьа а 1ибадат дар бохучун маь1нехь ду.


Бусулба спортхо ю Австралехь нека деш къовсадаларшкахь дакъалаца кечлуш.\nГерманерчу лакхарчу кхело бинчу сацамца, школашкахь некан даран урокашкахь дакъалаца декхарелахь ду дерриг а бусалба зудабераш. И сацам кхело 11 шо долчу цхьана дешархочо шена буркини а тоъалла бусулба духар ца хета аьлла бинчу латкъамна дуьхьал тIеэцна бу.\nШколашкахь нека массерна а Iамо деза аьлла хета Германерчу кхелана\nНемцойн Карлсруэ гIаларчу лакхарчу конституционан кхеле латкъам хьажийнарг Майн тIера Франкфурт гIалара 11 шо долу бусалба дешархо яра. Аьлча, хетарехь, цу берана тIехьа лаьтташ долу цуьнан да-нана, официале латкъаман кIелахь куьг таIийнарг и жима йоI елахь а. Берана ца тайнарг – ша доьшуш йолчу ишколехь спортан урокехь нека дан Iаморехь шен дакъалаца дезар.\nЦунна хетарехь, цу урокехь духуш долу духар цуьнан динца – исламца а, ткъа иштта ислам дино зударшна доха магийначу духаршца а цхьаьна ца догIу. Ткъа ишколерчу хьехархоша шена лелон магош долу, лерина бусалбачу наха бусалба зударшна кхоьллина долу луьйчуш тIедуху духар, шех буркини олуш долу, доллу дегI а, мас а хьулйеш долу, 11 шо кхаьчначу беро тоъалла хьалял, аьлча а, динан бехкамашца догIуш ца леринера. Цундела некаIаморан уроке ца оьхуш, духьал яьллачу йоIана 6 хIоттийнера спортан хьехархочо, аьлча а, Германехь ишколехь хIоттон йиш йолчох уггаре а вуо балл.\nОццу ишколерчу кхечу бусалба зудбераша лелош долу и духар а дацаре далла динах хаамаш 11 шо кхаьчначу беран боцийла а, иза хьийзош берг цуьнан доьзалера баккхийраниш буйла а массарна а кхеташ дара. Кхеташ дара иза иштта хьалхарчу инстанцешкахь йоьIан латкъамна негативе жоп деллачу немцойн кхелахошна а.\nАмма Франкфуртехь шина кхело ша некадаран уроках паргIат йита йогIу, шен динан хьежамаш бахьана долуш аьлла йоIа бинчу латкъаман шайна тоъалла бахьанаш ца го, ахь буркини лелон йиш ца хиларна аьлла деллачу жоьпах тоам ца беш, 11 шо долу бер а, цуьнан да-нана а Карлсруэрчу Конституцин кхеле яьллера, цуьнга цу къовсамехь тIаьхьарлера тIадам хIоттабайта.\nХIинца кхело и тIадам хIотта а бина, цу берах хьакхаделла ца Iаш, массо а Германехь ишколашкахь доьшучу бусалба берашна а прецеденте болу сацам тIе а эцна.\nЛакхарчу кхелахошна хетарехь, Германехь бусалба зудберийн кхоччуш таро ю, нека Iаморан урокехь дакъалаца, шайн дино яздечу духарий кеп а ца хьошуш.\nКонституци ларйархоша шайн сацамехь билгалдаьккхина, беро шен латкъамехь тоъалла бахьанаш ца дахкадо, доллучу дуьнентIехь а бусалба зударша некадеш лелош йолу буркини бусалба динан духарийн бакъонашца йогIуш йоцуш ша хIунда лору я ша иза лелон реза хIунда яц бохучун бух балош.\nЦара иштта йоьIан тидам тIебахийтина цо ша шен латкъамехь нека дечу хенахь хIара аьлла лелон билгалдаьхна духарш бусалба динехь дац, аьлла яздина хилар. Ткъа уьш дацахь, буркини вуно чIогIа магош хила декхар лерина кхелахоша.\nЦул совнаха, 11 шо долу латкъамхочо, гарехь, хIинцалца схьа хьалхарчу инстанцийн кхелаша шен делла жоьпаш кхачам болуш дешначух тера дац, иза церан чулацамах кхета а ца гIуртуш, лакхарчу инстанце яьлла, аьлла хетаделла конституцин кхелахошна.\nХIунда аьлча, хьалхарчу инстанцешкарчу кхелаша лерина анализ яйтинера бусулба динан эсперташка, буркини исламехь зударшна магийначу духарех ю я яц бохург толлуш.\nТкъа вукхара дина жамI- и буркини ша тегна кIади а, тегаран башхалла а бахьана долуш тIадийча а дегIана тIелеташ йоцуш, зудчуьн дегIан кеп билгалйоккхуш а йоцуш, динан бехкамашца дукха чIогIа дика йогIуш ю аьлла дара. Цу жамIана дуьхьал яккха цхьа а аргумент латкъам бинчу берана я, ма-дарра аьлча, цунна тIехьа лаьттачу нахана ца карийнера.\nКхело иштта тидаме эцнера латкъам бинчу йоIа доьшучу ишколехь иза хилла ца Iаш, иттанашкахь кхин а бусалба бераш доьшуш хилар а, кхечу бусалба зудбераша некаIаморан урокехь буркини лелош хилар а. Цундела хIинцачул тIаьхьа латкъам бинарг а декхарийлахь йина кхело цу урокехь дакъалаца.\nЦхьаццаболчу бусалба дай-наноша шайн бераш некаIаморан уроке ца дохуьйтуш, царна ницкъ бар шуьйра даьржина ду Австрехь. Маршо радиога Линц гIалин яхархочо Сайпиева Тумишас дийцира ишттачу наха шайна а, берашна а бечу тешнабехках лаьцна. Кхин хIуммаъ дацахь, хIора аьхка нека дан ца хаарна хи чу а оьхуш, леш болу нах доккхачу декъехь бусалба нах хуьлу кху Европехь, цIахь -м тешна а нохчийн цу бахьанца дукха баларш хуьлу бохуш дуьйцу цо.\nСайпиева Тумиша: „Низамаш кхара вайга хуьйцуьйтур дац. И некаIаморан урок математика а, ингалс меттан а ерш санна урок ю, иллаъ-биллаъ бер даха дезаш. ТIаьхьалонан ойла ца йо цхьаболчара. Масала, 2 нохчийн доьзал бевза суна, дас-нанас и шайн зудбер цу уроке дохуьйтур дац, аьлла, дуьхьал даьлча, ишколо берашна Iуналла дечу хьукмате хаам а бина, и бераш дIадаьхна.\nИ цхьа бахьана-м хилла Iийна хир дац цигахь, амма и хьукмат цу уроках бахьана а хилла, ахка йолаелча, цунна кхин а дуккхаъ хIумнаш карадо. Иза хета суна къа – Дала шен велла волу доьзалхо, шех бала а, бахьана а дина, шегара Iедале дIаваккхийтар а, цуьнга иза лелавайтар а. Ткъа некаIаморан уроке 11 шо долу бер, тIехула тIе тIехь йоьхна буркини а йолуш, дахийтар хIун къа ду?\nВай кхеран махкахь хилар сиха дийло вайна. Вайнах а, кхинболу бусалба нах а кху Европе схьакхаччалца кхеран массо а низам а, Iадат а мегаш хуьлу, веша тIеэцале и низамаш лардан кийча а хуьлу вай, делха а доьлхуш. Амма тIеэцна девлачул тIаьхьа лортIехь Iен ца хаьа-кх“.\nЦу юкъана хIинца Карлсруэрчу конституцин кхело бусалба зудбераша некаIаморан урокехь дакъалаца дезаш хиларх бинчу сацамна гонахьадерг цхьаъ хилла ца Iа кху деношкахь Германехь ислам динца доьзначу дийцарех.\nНемцойн канцлеро Меркел Ангелас кхо де хьалха шен партин цхьаьнакхетарехь йистхуьлуш дуьххьара официале дIахьедар дина, бусалба зударша юхькъовлуш лелош йолу никъабаш низамо магадечу массо а меттехь ехка еза, аьлла, уьш Германехь лелачу Iадаташца а, мехаллашца а цхьаьнайогIуш ца хиларна.


Храм Архангела Михаила р/пос. Ерзовка — православная социальная сеть «Елицы»\n403010, Россия, Волгоградская обл., Городищенский р-он, р/пос. Ерзовка, ул. Ленина, д. 13


Буденновскехь хилла аьлла тоьхна хенаш "охьаяьхна" кхело\nОхан-бутт 11, 2018\nОьрсийчоьнан Лакхарчу кхело масех батте охьаяьккхина Буденновскехь динчу тIелатарехь дакъалаьцна аьлла, кхеле озийначу Белялов Рамзанна а, Маздаев Мохьмадна а тоьхна хенаш. Кху Iай 15 шарна Беляловна кхайкхийна хан 14 шаре а 9 батте а ялийна, ткъа Маздаевна тоьхна 13 шо 12 шаре а, 10 батте а дерзийна.\nШиммо а тIе ца лаьцна дехкина бехкаш, церан адвокаташа а чIагIонаш йора уьш гунахь цахиларх. ТIаьххьара дош делла, вистхуьлучу Маздаевс "тхуна тоьхначул хан йоккхийла аш набахтехь, тхан доьзалша тхуна санна сагатдойла шун бераша шуна а" аьлла прокурорашка а, кхелахошка. "Европан кхеле латкъам бан беза, вайн пачхьалкхехь бакъоне сатуьйсийла а яц", - аьлла, тIе а тухуш.\nБеляловн алиби ю, боху цуьнан адвокато. Ткъа ша Беляловс чIагIдарехь, Буденновскана тIелатар деш иза хилла Башкирехь гIишлош ечу балхахь.\nШа бехке хилар тIе ца дуьту Беляловца цхьаьна кхеле озийначу Маздаев Мохьмада а. Талламхойн версица, Белялов а, Маздаев а дакъалоцуш хилла I995-чу шарахь Мангал-баттахь Басаев Шемал коьртехь волчу тIемалойн тобано Буденновск дIалоцуш.\nСан вешин, Белялов Рамзанан бехк цахиларх дуккха а ду тоьшалла аьлла, видеоинтервью еллера Маршо Радиона цуьнан вашас, Белялов Халида.


Лист АМГ5М 3х1500х3000: продажа, цена в Караганде. Металлические полосы от "ТОО Караганда Систем - Цветной металл." - 40276364\nЛист АМГ5М 3х1500х3000В наличии


Мартель (Ло) — Википеди\nМартель (фр. Martel (Lot)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло. Дозанашца йу Казияк (Ло), Баладу, Крейсс (Ло), Кюзанс (Ло), Флуарак (Ло), Монвалан (Ло), Сен-Дени-ле-Мартель, Стренкель, Le Vignon-en-Quercy[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мартель_(Ло)&oldid=5171669»


Нохчийн латархочо Чимаевс динчу дIахьедарх вистхилла экс-чемпион Нурмагомедов\nММА-н латархочо Чимаев Хьамзата ша "ватIор" ву аларна жоп делла UFC-н экс-чемпионо Нурмагомедов Хьабиба. Абу-Дабехь вовшахкхетча, ша цуьнгара жоп доьхур дац аьлла, дIахьедина Нурмагомедовс. Москвахь хиллачу спортхочун конференцера бина и хаам "Спорт-экспресс" ресурсо.\n"Ас адамашка хIумма а ца хоьтту. ХIораннан а шен-шен хьажам бу. Цхьангара жоп деха гIерташ хуьлура со тоххара..и хан тIехтилла сан хIинца. Кегийрхошка а боху ас, соьгара дийлина гIалаташ шайгара ма дилийта. Адамашкара жоьпаш доьхур дац ас. Аьтто бойла цуьнан. Абу-Дабехь летар болчу тхайн берашна сагатдийр ду оха, ткъа уьш дуккха а хир бу", - аьллачу латархочун дешнаш довзийтина ресурсо.


Хьаша — Нохчалла.com — Чечня, чеченцы, обычаи, традиции, история и многое другое\nХьешо, кевне кхаьчча, хIусамден цIе а йоккхий, «чохь вуй хьо?» — олий, мохь туху. Араваьллачу хIусамдас, салам-маршалла хоттий: «охьавосса, чу вола», — олий, дехар до. Шоззий а аьлча шега доьхург цо кхочуш ца дича хIусамдас: «Хьо-м хьайн рицкъана тIевеънера, хала дера дара, иза а эцна, хьоьга дIакхачо гIерташ, сан хьо леха дезнехь; охьа восса, хьайн рицкъанах ца кхеташ дIаваха пурба дац хьуна». Цул тIаьхьа и хьаша чу ца вагIахь, дIасакъаста йиш ю цаьршиннан. Хьаша-м хьовха, гергара, эвхьаза вара бохуш, ша вуй ца хоуьйтуш чу гIертар, оьзда доцчех лерана ду нохчашлахь: ша а, хIусамда а юьхьIаьржа ца хIоттон леладо иза.\nПросмотров 19 549\nгостеприимство у чеченцев нохчалла обычаи Хасиев хьаша хьаша-да т1елацар этика


ГогӀж (Манш) — Википеди\nГогӀж (фр. Gorges) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Манш.\nДозанашца йу ОвегӀ (Манш), ГонфгӀевиль, Лон (Манш), Не (Манш), Ле-Плесси-Ластель, Сен-ЖогӀ, Сен-ПатгӀис-де-Клед, Terre-et-Marais[d].\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГогӀж_(Манш)&oldid=7823881»


Рекюльфоз — Википеди\nРекюльфоз (фр. Reculfoz) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Бургунди — Франш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Ду. Дозанашца йу Серньебо, Ле-Крузе, Мут (Ду), Петит-Шо, Ле-Понте (Ду). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Рекюльфоз&oldid=5181258»


ШолгIа де ду Францино Оьрсийчу депортаци йина нохчийн мухIажар Исмаилов Мансур Москварчу "Шереметьево" аэропортехь сацийна кхобу. Иштта хаам беана "Мемориалерчу" бакъоларъярхочуьнгара Титиев Оюбера (Оьрсийчоьнан Iедало"Мемориал" арахьарчу агентийн могIара яьккхина, юкъаралло тIе ца оьцу и статус –ред.билгалдаккхар).\nТитиевс бахарехь, адвокат ца вуьту депортаци йинчунна тIе, ткъа дозанхоша иза дIавигина аэропортера, боху.\n"Делахь а, тхоьгахь йолчу информацица, иза аэропортехь ву. Цо шозза телефон тоьхна шен зудчуьнга, амма иза ара ца волуьйту, авокат а ца ло цунна. Гергара стаг тIекхачахьара, дIахеца а мегара иза. Цхьаьнхьа дIасаваха шегахь Мансурехь ахча а дац", – элира бакъоларъярхочо.\nХьалхо жим дIабаьккхина, даима а молханаш оьшуш ву Исмаилов, боху Титиевс. МухIажиран аьтто ца хилла шеца молханаш схьаэца – цIеххьана йина цунна депортаци, иза полице куьг яздан вахча.\nШа майрачун могашаллах а, дахарх а йогу, элира Кавказ.Реалиига Исамиловн зудчо.\n"Иза тиларчуьра волуш нислора, халла ларлора цунах. Молханех доьзна ду цуьнан дахар. Уьш ца хилахь, жин юхахьа дер ду. Ас чIогIа сагатдо цунна. Франце иза юха ца ваийтахь, кхерамна кIел ду цуьнан дахар", – элира Исмаилова Дианас.\nТитиевс дийцарехь, Францехь тховкIело елла хилла Исмаиловна, амма тIаьхьо ваьккхина иза оцу статусах.\n"Мемориалан" векало Орлов Олега хаам барца, депортаци йинчу нохчочун адвоката видеокамерашкара информаци гайтар дехна аэропорте, иза талла гIерта мел бакъ ду Исмаилов дIахецна бохург.\nДиъ бер дисина Исмаилов Мансуран Францехь.\nНохчийчуьра схьаваьллачу 49 шо долчу Гантемиров Якъубна – нахера деши хIуманаш оьцучу туькан куьйгалхо хилла иза – Францерчу Монтобанехь йинчу кхело деношкахь кхачийра набахти такха. Иза бехке лору, деши чохь долчу меттигашна чу а вуьйлуш, 75 къола дарна. Хан текхна ваьлча, депортаци йийр ю цунна.\nХьалхо Францино депортаци йира Нохчийчуьрчу мухIажарна Гадаев Мохьмадна. Иза карарчу хенахь Нохчийчохь ву, амма иза Iедало къайлаваьккхина меттиг хууш яц гергарчарна. Ша Францера араваккхале, протест кхайкхош, шен гай этIийра Гадаевс.


Кубань а, Ставрополан мохк а, ткъа иштта Дагестан а хьалхарчу меттигешкахь ю Оьрсийчоьнан къилбехь кхаьънаш (взятки) эцарца. Иштта жамI даладо Инарлин прокуратуро 2021-чу шеран Дечкен-беттахь дина зуламаш дагардича. ТIехула тIе цхьана Краснодаран махкахь хIара шо доладелчхьана гучудаьлла коррупцица 121 зулам дина хилар. Оцу гайтамехь хьалхара меттиг яьккхина оцу регионо ерриг а пачхьалкхехь, Москва а, Санкт-Петербург а тIаьхьа а юьтуш – Москвахь эцна 107 кхаъ, ткъа Санкт-Петербургехь – 75.\nКъилбаседа Кавказан федералан го схьаэцча, уггар лакхара коррупцин тIегIа ду Ставропалан махкахь. ХIара шо доладелчхьана кхаъ эцна 40 меттиг гучуяьлла цигахь. Дагестанехь дина оцу тайпа 35 зулам. Нохчийчохь а, Къилбаседа ХIирийчохь а 13-зза гучудаьлла кхаъ эцна хилар, ГIебартой-Балкхаройчохь и терахь ду – 5. Кхарачой-Чергазийчохь а, ГIалгIайчохь а кху шеран хьалхарчу кхаа баттахь коррупци лелийна меттиг гучуяьлла яц.\nИнарлин прокуратуро ца дийцина биллгал оцу зуламийн чулацамах а, кхаьънаш оьцуш лелийначу ахчанан барамах а лаьцна. ТIехула тIе цо йохийна бохуш юьцуш ю криминалан кодексан ши статья – "кхаъ эзар" а, "кхаъ балар" а. Цундела мегар дац Оьрсийчоьнан къилбехь йолчу коррупцин тегIа билггал иштта ду аьлла чIагIдан, боху Кавказ.Реалиино хаттарш деллачу эксперташа.\nКхушеран коьрта коррупцин дов эккхар дара Кубанехь, Оьрсийчоьнан президентан Путин Владимиран хила мегаш ду бохуш дуьйцучу, Геленджикерчу гIала-цIенна гонаха бина таллам. Чиллан-баттахь низамаш лардочу органийн белхахоша лецира цхьанаметта кхаа муниципалан кIоштийн куьйгалхой- Ейскан а, Щербиновскаян а, Каневскаян а.\nЗазадоккху-баттахь боккхачу барамехь кхаъ эцарна шеко йолуш Краснодарехь лецира Октарскийн кIоштан кхелан гIантда Байрак Геннадий\nКавказ.Реаллин хьасташа дийцарехь, Iедалхой лебира цIе ца яьккхинчу зуламаш дарехула. ТIаьхьо уьш дIахийцира. Цу хьокхехь ФСБ-но дIаяьхьначу оперативан мероприятех лаьцна дийца реза цахилира журналисташка. Делахь а, тIаьхьо юха а дIалецира Щербиновская кIоштан куьйгалхо. Цунна бехке дуьллуш ду шел а лакхарчу даржехь волчу хьаькамна шена Iуналла дарна а, ша хецна витарна а кхаъ балар.\nОццу хенахь коррупцица доьзна бехктакхаман гIуллакхаш долийнера кхин а масийтта Iедалхочунна дуьхьал, шайна юкъахь Каневкская кIоштан куьйгалхочуьнан когаметта а, ткъа иштта регионан администрацин чоьхьарчу политикехула департаментан директоран хьалхара когаметта а волуш.\nЗазадоккху-баттахь боккхачу барамехь кхаъ эцарна шеко йолуш Краснодарехь лецира Октарскийн кIоштан кхелан гIантда Байрак Геннадий. Меттигерчу доьзалера ши миллин сов сом ахча доьхуш хиллера цо, цаьргара хIусам дIайоккхур ю ша бохуш. Ша суьдхочо дIахьедар динера, ткъех сов шарахь ша ахчанца гIо динера царна, цундела шен декхар схьадоьхуш вара ша аьлла. Байракна дуьхьал бехктакхаман гIуллакх цкъачунна долийна дац – иза дан бакъо яла езаш ю суьдхойн квалификацийн Лаккхара коллеги.\nIедалан белхахой хила лууш бу Краснодаран махкахь 63 процент бахархой\nКхушара бIаьста хилла кхин цхьа гIовгIане гIулакх дара Динский кIоштан куьйгалхочуьнца Пономарев Сергейца доьзна. Зазадоккху-бутт чекхболуш кхело хан кхайкхийра цунна 8 шо 6 бутт луьрчу хьелашкахь колонехь яьккха, 10 миллион сом барамехь кхаъ эцарна. Официалан версица а догIуш, оцу ахчаннна дуьхьал Iедалхочо дош делла хиллера ша цхьа жоьпе озор цахилар Южный цIе йолчу поселкехь школа еш кхачамбацарш хилахь аьлла.\nСтигалкъекъа-баттахь кхаъ эцна аьлла шеко йолуш лецира Сочи-гIалан архитектуран департаментан директор. Оьрсийчоьнан Таллман комитетан Краснодаран махкахула йолчу урхалло чIагIдарехь, даржхочо кхаъ эцна 75 миллион сом барамехь. Цунна дуьхьал директоро сихдан дезаш хиллера гIалин Адлеран кIоштахь хьешан цIа (отель) дан бакъо ялар.\nКхаьънаш эцна хиларх дуккха а хаамаш хиллехь а, Краснодаран мохк хилира Зазадоккху-баттахь Оьрсийчоьнан къилбехь уггар дукха инвестицеш хьажийна меттиг. Амма ерриг а пачхьалкх схьаэцча, иза дукха кхиам а ца хета – 27-гIа меттиг. И хьал ду Краснодаран мохк Оьрсийчохь уггар дукха туристаш богIу меттиг а йолуш.\nКхин цхьа факт а ю шена тIе тидам бохуьйтуш: Оьрсийчьурчу миллион бахархой бехачу гIаланашна юкъахь Краснодар хьалхарчу меттехь ю Iедалан белхахой хила лууш болу бахархой дукха хиларца. Цу тайпан нах бу регионехь 63 процент бахархой. И терахь шозза алсам ду, Оьрсийчоуьра юккъера барам схьаэцча. Инарлин прокуратуро коррупцех лаьцна далийна терахьаш тидаме эцча, оцу рейтинго оццул цец а ца воккху.\nСтаврополехь кху тIаьхьарчу беттанашкахь коррупцин коьрта скандал яра регионан Iедалан гIантден кгаметтанаш лецар. Хьалхарниг – Золотарев Александр – лецира Зазадоккху-беттан 15-хь Ставрополан аэропортехь.\nВице-премьер Петрашов Романаа кхаьънаш оьцуш гулдина хиллера 130 миллион сом, газ а, мехкадаьлла а доккхучу объекташкахь болх бан барташ беш\nТалламахойн версица, меттигерчу гIишлошъяран министр хиллачу коррупцин 7 гIуллакхехула бехке вечу, Когарлыцкий Алексейца цхьана цо 2017-2019-чу шерашкахь ахчанаш оьцуш хиллера медицинан гIишлош ечу компанера. Вице-премьер лецира, 60 миллион сом барамехь кхаьънаш эцар бехке а диллина.\nИзза кхоллам хилира кхечу вице-премьеран Петрашов Романан а. Иза лецира Зазадоккху-беттан 30-хь. Талламо бинчу хаамца, 2013-2015-чу шерашкахь цо гулдина хиллера 130 миллион сом, газ а, мехкадаьлла а доккхучу объекташкахь болх бан барташ беш. Петраковна дуьхьал долийна "Боккхачу барамехь сутараллица доьзна нах Ӏехор" цIе йолу бехктакхаман гIуллакх. Оцу гIуллакхехула таIзар догIу 10 шаранна колоне хьажор.\nЗолотарев дIалаьцначул тIаьхьа меттигера Iедал дIасахийцира губертанторо Владимиров Владимира, хIора министрана а, цуьнан когаметтана а коррупци лелор хьокъехь талламаш бан. Амма тIаьхьо берриг а Iедалхой юхадIахIиттийра шайн-шайн даржашка.\nКовалев Александр лецира 170 миллион сом пачхьалкхана зен а деш, харцонца 14 эзар гектар латта дIасадекъарна\nЛаккхара даржашкахь болчу нахана дуьхаьл криминалан гIуллакхаш долийначу юкъана хаамаш гучубевлира цхьанаметта меттигерчу кхаа прокурорана дуьхьал а, Невинномысскан гIалин дарбанан цIийнехь бюджетера ахча лачкъорна Нефтукумскан гIалин гонан администрацин куьйгалхочунна Черненко Виталийна а, бехктакхаман гIуллакхаш долийна хиларх лаьцна. Иштта таллам болийнера коррупцина юкъахьакхаварна, меттигерчу вахархочуьнгара талламан гIуллакх дIадерзорна дуьхьал кхо миллион ах миллион сом даккха гIоьртинчу Кисловодскан талламан декъан хьаькаман когаметтан хьокъехь а.\nЦул сов, Стигалкъекъа-баттахь лецира Росимуществон меттигерчу урхаллан корта Ковалев Александр. Иза бехке веш ву, пачхьалкхана 170 миллион сом зен а деш, харцонца 14 эзар гектар латта дIасадекъарна.\nДагестанехь кхаьънаш эцар хIара шо долалуш хила а хилла кIезиг, Кубанехь я Ставрополан махкахь хиллачул а, Оьрсийчоьнан инарлин прокуратуро 35-зза коррупци хилла боху цигахь. Амма лецна нах дикка алсам бу оцу республикехь.\nМасала, Чиллан-баттахь ГIизларан кIоштан куьйгалхо хиллачу Погорелов Александрна дуьхьал цхьанаметта долийра кхаьънаш эцарца доьзна 5 бекхтакхаман гIуллакх. Талламан версица, Южное эвлан юртда волуш даржхочо лаьттан дакъош декъна хиллера ахчанах меттигерчу бахархошна. Дечкен-баттахь Дербентехь лецира Федералан хазнан белхахо. Официалан болчу хаамца, цо 200 эзар сом доьхуш хиллера, кхочуш йинчу контрактах Iедало дIадала деза 30 миллион сом новкъарло а ца еш дIалург.\nТуризман министр хилла Ибрагимов Расул юкъахь ву баккхийчу нахана а, заьIапхошна а хьажийна долу 620 миллион сом лачкъорна\nОхан-баттахь Оьрсийчоьнан Талламан комитетан меттигерчу урхалло дIахьедира меттигерчу некъашна тIехьожучу пачхьалкхан урхаллан 13 белхало лаьцна шаьш аьлла. Дийцарехь, оцу даржхоша кхаьънаш оьцуш хиллера яккхийн машенашлелорхошкара уьш, оза а ца узуш, чекхйовлуьйтург. Дерриг а цара эцначу ахчанан барам бу цхьа миллион сов сом.\nТIаьхьо, коррупци лелийна хила мега аьлла шеко йоллуш, лецира Цунтин кIоштан куьйгалхо Магомедов Шамил. ЧIагIдарехь, цо коммерцин шина вовшахтохараллера доьхуш хиллера 1 миллион 250 эзар сом. Федералан кхерамазаллин сервсио (ФСБ) бинчу хаамца, иза, карахь ахча а долуш лецира ХIинжа-ГIаларчу цхьана кафехь.\nЦхьа а сфера яц шаьш долчехь кхаьънаш ца оьцуш. Маьждигашкахь ца хила а мега коррупци, бохуш вара иза\nАмма уггар доккха коррупцин гIуллакх ду кху бIаьста Дагестанехь – туризман министр Ибрагимов Расул дIалацар. Цуьнга бехк кховдийна сутараллица доьзна нах Ӏехорна а, зуламан йоккха тоба вовшахтохарна а. Талламан версица, даржхо юкъахь ву баккхийчу нахана а, заьIапхошна а хьажийна долу 620 миллион сом лачкъорна.\nКоррупци а,кхаьънаш эцар а норма а хилла дIахIоьттина республикехь, лаккхара дешар деша воьдуш а, балха воьдуш а, лаьттаца доьзна хаттарш къастош а, аьлла комментари йира Кавказ.Реалиина Iедалехь цхьацца даржашкахь болх бинчу Магомедов Мохьмада (Цуьнан дехарца цIе хийцина ю. - Ред). Цхьа а сфера яц шаьш долчехь кхаьънаш ца оьцуш. Цхьана цIена маьждигашкахь бен ца хила мегаш ю коррупци, бохуш вара иза.


Цхьана д1аяханчу хенахь бух1а хилла шен доттаг1ашна гергахь дозаллаш деш дерриге дуьне серладоккхуш берг шен ши б1аьрг бу бохуш.И хааделла малхана.Цо бух1ане аьлла:„Ма г1ерта сан сий хьайна дерзо.”Бух1а яша а ца яьшна цо бохучух:„Хьо бу и сан сий хьайна дерзо г1ерташ.”\nИштта церан къовсам баьлча,схьагулделла дерриге а дийнаташ,Цхьадолу акхарой,олхазарш бух1ано бохучух теснаш хилла,вуьйш малхехьа хилла.\n„Со цхьана ханна д1алечкъар бу,ткъа шу бух1ано сирла муха доккху хьовсуш хила,”-аьлло малхо.\nД1алечкъина малх.Т1ебеана бода.Къерзош хилла бух1ано б1аьргаш,амма дуьне серладолуш ца хилла.Схьакхетта малх.Дуьне серладаьлла.Хаьттина малхо:„Х1ун олу аш?”\n1.Яржазчу предложенина бе синтаксически къастам.\n2.Ц1ерметдешнашна буха сиз хьакха.\n1алашо:Дукха г1алаташ девлла дешнаш схьа а яздеш, церан бакъонаш юьйцу.\n1.Дика диктанташ а, вон язйинарш а билгабоху белхаш.Дукха г1алаташ дина дешнех предложенеш х1иттайо:\nД1алечкъина малх гучубелира.Бух1анна буьйсанна бен са ца го.Цхьана денний бен ца хийцинера урокаш.Адамо, даима а лардан дезарг сий ду.1уьйранна дуьне сердаьллера.Доттаг1ий вовше ларам болуш хила беза.\n2.Дешархошка шайга болх байтар.\nКхочушдо 178-г1а шардар.\n-Ц1ерметдешнака буха сиз хьакха.\nЛегаде яххьийн ц1ерметдешнаш цхьаллин а,дуккхаллин а терахьехь.\nΙΙΙ. Хьалха 1амийнрг карладаккхар.\n-Стенах олу ц1ердош?\n-Билаглдош стенах олу?\n-Стенах олу терахьдош?\n-Муьлхачу къамелан метта лела ц1ерметдош?\n-Маса тайпа ду ц1ерметдешнийн?\n-Муьлха ц1ерметдешнаш девза шуна?\n-Предложенехь муьлха меженаш хуьлий лела?\nКомментировать еш оценкаш д1ах1иттайо.\n2.Кхочушде 177-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Хьалхарчу юьхьан дуккхаллин терахьан ц1ерметдешнаш.\n1алашо:Цхаллин а, дуккхаллин а ц1ерметдешнаш къасто хаар\n1.Кхочушдина шардар барта толлу,ц1ерметдешнаш билгалдоху.\nΙΙΙ. Дешнийн диктант.\nМожа малх,сийна стигал, ц1ен 1аж, говза стаг, вейтта дешархо,хьехархочун болх,жима йо1, оьзда зуда,шийтталг1а де,хьомениг,кхоалг1аниг,пхи шо.\n-К1амелан дакъош билгалдаха дешнийн цхьаьнакхетаран.\n-Лаамечарна цхьа сиз,лаамазчарна ши сиз хьакха.\nУьн т1ехь хьалххе йина х1ара кеп ю:\nКхочушде 179-г1а шардар.\nЦ1ерметдешнашна буха сиз хьакха\n-Дийца церан яххьаш.\n1.Легаде яххьийн ц1ерметдешнаш:со,тхо,вай.\n2.Кхочушде 183 –г1а шардар.\n-Стенах олу ц1ерметдош?\n-Муьлхачу къамелан дакъойн метта лела ц1ерметдешнаш?Масалш даладе.\n-Тахана вай урокан ц1е х1ун ю?\n2.Кхочушде 180-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Ц1ерметдешнийн дуккхаллин терахь..\n1алашо: Ц1ерметдешнийн дуккхаллийн терахь довзийтар .\nСо вахара,ваша вог1у,цо элира,иза,цуьнан йо1,вайн даьхни,церан даьхни,тхо,вай,вешан бахам,\n-Ц1ерметдешнаш билгалдаха, церан яххьаш а йийца.\nЦ1ерметдешан цхьаллин а,дукхаллин терахь ду.Цхьаллин терахьна чу дог1у:со,хьо,и,иза.\nДукхаллин теранехь ду:тхо ,шу,уьш,вай.Ц1ерметдешнаш дожаршца а хийцало:со,суна,соьца,сох,сол,сан и д1.кх.Ц1ерметдош цхьаллин а,дукхаллин терахьехь долу ц1ерметдешнаш къастадо,адам шиъ къамел деш хилча,дукха адамаш вовше къамел дарца.\n1.Дукхаллин терахьехь долчу ц1ерметдешнех предложенеш х1иттае.\n2.Легаде тхо,уьш,вай,шу боху ц1ерметдешнаш.\n-Чаккхенаш хуьлий ц1ерметдешнийн?\n-Муха хийцаделла уьш?\n3.Кхочушде 177-г1а шардар.\n-Дукхаллин ц1ерметдешнаш буха сиз хьакха.\nЦ1ерметдешнаш юкъахь а долуш жима дийцар язде.\n-Яххьийн ц1ерметдешнаш маса юьхь ю?\n2.Кхочушде 182-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Дерзоран ц1ерметдешнаш а,церан легар а.\n1алашо: Муьлхачу ц1ерметдешнех олу дерзоран ц1ерметдешнаш,\nУьш муха кхоллало.\nΙΙ. Ц1ахь бина болх таллар.\n1.Ц1ахь х1иттийна предложенеш уьн т1е д1а а язйойтуш,\nдуккхаллин терахьехь долу ц1ерметдешнаш билгалдоху.\n1.Д1айоьшу 187-чу шардар т1ера предложени.\n-Аларан 1алашоне хьаьжжина , муьлха предложени ю иза?\n-Билгалдаха ц1ерметдешнаш а, церан тайпанаш а.\n-Дар я хилар цхьаьна юьхьа т1ехь соцуш хилар гойтуш дуй дерзоран ц1ерметдешнаш?\nАйса, сайна боху ц1ерметдешнаш ц1ерниг дожарехь муха хуьлу? Цхьалхе я чолхе дуй уьш?\n-Шолг1ачу предложени т1ера ц1ерметдешнаш цхьалхе я чолхе ду?Чолхенаш маса декъах лаьтта?\nУьш муха яздо? Маь1на муха ду оцу ц1ерметдешнийн?Ц1ерниг дожарехь муха хуьлу уьш?\n-Муьлхачу ц1ерметдешнех кхоллало дерзоран ц1ерметдешнаш?\n-Муха яздо чолхе дерзоран ц1ерметдешнаш?\nΙV.1амийнарг т1еч1аг1дар. Тобанашца болх бар.\n1.Кхочушде 188-г1а шардар.\n2.Кхочушде 192-г1а шардар.Синтаксически къастам бе 7-чу предложенина.Билгалдаха ц1ерметдешнийн тайпанаш а,дожарш а.Дийца,муха яздина чолхе дерзоран ц1ерметдешнаш.\n3.Легадехьо,иза,шу-шаьш боху ц1ерметдешнаш.\n1.196-чу шардар кхочушде т1едиллар хьаьжжина, жима дийцар яздан кечам бе.\n2.Цхьаьна кехат т1е д1аязде жима дийцар . Ц1ерметдешнаш билгалдаха.\n-Муха кхоллало дерзоран ц1ерметдешнаш?\n-Шайн х1оттаме хьаьжжина муха хуьлу уьш?\n-Церан легоран кепаш хийцалой?Уьш йийца.\n1.1амае 28-29 г1ий§§.\n2.Кхочушде 194-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Чолхе-дерзоран ц1ерметдешнаша.\n1алашо: Муьлхачу ц1ерметдешнех олу чолхе-дерзоран ц1ерметдешнаш,\nУьш нисаяздаран бакъонаш.\n1.Ц1ахь х1иттийна предложенеш уьн т1е д1а а язйойтуш дуккхаллин терахьехь долу ц1ерметдешнаш билгалдолу.\n-Билгалдош стенах олу?\n-Терахьдашо х1ун гойту?\n-Ц1ерметдош стенах олу?\n-Къамелан дакъош билгалдаха.\n-Ц1ерметдешнаш тайпанашка нисде.\nДерзоран ц1ерметдешнаш цхьалхе а,чолхе а хуьлу.Чолхе дерзоран ц1ерметдешнаш юккъехь дефис а йолуш яздо.Масала:со-суо,и-ша,вай-ваьш.Ши тайпа ду вовшен кхеташ яххьийн а,дерзоран а.Уьш дожаршца хийцало.Хуьйцучу хенан ший дакъа а хийцало.\n1.Кхочушде 189-г1а шардар.\n-Чолхе-дерзоран ц1ерметдешнаш билгалдаха.\n2.Легаде со-иза,и-ша,хьо-хьуо боху ц1ерметдешнаш.\n3.Кхочушде 191-г1а шардар.\n-Маса тайпа ду ц1ерметдешнаш?\n-Дерзоран ц1ерметдешнаш чолхе а,цхьалхе а хуьлий?\nУрокан ц1е:Доладерзоран ц1ерметдешнаш а , церан легар а.\n1алашо: Доладерзоран ц1ерметдешнаш довзийтар, уьш лего 1амор,\nКхечу ц1ерметдешнех схьакъасто хаар.\nГ1ант,к1ант,къолам,кхокха,хьарамло,гома,ц1ен,мотт,хьекъал,цхьогал,т1оьрмиг,п1елг,къонах,вуьрх1итта,ткъе итт, тхо,суо,и-ша,хьайниг.\n-Муьлхачу дожарехь ду и ц1ерметдешнаш?\n-Доланиг дожарехь долу ц1ерметдешнаш муьлхачу маь1нехь лела?\n-Шайн кхечу дешнашца йолчу уьйре хьаьжжина,муха ду вай яздина ц1ерметдешнаш?(лааме а, лаамаза).\n-Лаамазниш хийцалой дожаршца?(ца хийцало)\n-Лааменаш муха кхолладелла?Муьлхачу дожарехь долчу ц1ерметдешнашна тоха еза суффикс –иг, муьлхачунна-аш?\nХ1ара дешнаш юкъахь а долуш предложенеш х1иттае:сайниг,тхайниг,хьайниг,шайнаш,хьайнаш,вайниг,вайнаш.\n1.Кхочушде 199-г1а шардар.\n2.1амае 31-г1а §.\nУрокан ц1е:Дерзоран-доладерзоран ц1ерметдешнаш а , церан легар а.\n1алашо:Дерзоран-доладерзоран тайпанаш вовшахкхетарца кхолладелла\nцхьа тайпа муха ду хаар.Уьш лего хаар.\n1.Легаде х1ар ц1ерметдешнаш:тхаьш,хьо-хьуо,хьайниг,тхайниг.\n-Ц1ерметдешнаш стенах олу?\n-Маса тайпа ц1ерметдешнаш ду?\n-Х1унда тиллина ц1ерметдешна иштта ц1е?\n-Муьлхачу ц1ерметдешнех олу дерзоран-доладерзоран ц1ерметдешнаш?\n-Муьлха тайпанаш вовшахкхетта?\n-Легаде шун-шайн,шун-шайнаш боху ц1ерметдешнаш.\nЛ. шун- шайчунна,шун-шайчарна\nДр. шун- шайчо,шун-шайчара\nК. шун- шайчуьнца,шун-шайчаьрца\nХ. шун- шайчух,шун-шайчарех\nМ. шун- шайчуьнга,шун-шайчаьрга\nДс. шун- шайчул,шун-шайчарел\n-Билгалъяха церан чаккхенаш.\n1.Кхочушде 202-г1а шардар.\n-Ц1ерметдешан тайпа, терахь,дожар билагалдаккха.\nПредложенеш х1иттае х1окху ц1ерметдешнех.Суна,ас-айса,цо,хьо-хьуо,и-ша.\n1.Кхочушде 203-г1а шардар.\n2.1амае 32-г1а §.\nУрокан ц1е:Гайтаран ц1ерметдешнаш а, церан легар а, т1еч1аг1дар.\n1алашо: Муьлхачарех ц1ерметдешнех олу гайтаран ц1ерметдешнаш,\nГайтаран ц1ерметдешнаш легадаран кепаш йовзийтар,\nдожарийн чаккхенаш билгалъяха 1амор.\n-Яххьийн ц1ерметдешнийн маса юьхь ю?\n-Доладерзоран ц1ерметдешнаш стенах олу?\n-Тайпанаш билгалдаха ц1ерметдешнийн.\nДешархошка йоьшуьйту 33-г1а§.\n-Стенах олу гайтаран ц1ерметдешнаш? Цара х1ун гойту?\n-Х1ара,д1ора,кхузара,цигара,хьуьллара бохучу ц1ерметдешнаша х1ун гойту?\n-Легаде д1ора хьун,кхузарниг,цигарнаш боху ц1ерметдешнаш.Хьуьллара,д1ора,х1ара,х1орш,кхузара,цигара.\nЦ1.д1ора хьун ,кхузарниг,цигарниг\nК.д1орачу хьуьнца,кхузарчуьнца, цигарчаьрца\n-Муьлха ц1ерметдош ду юкъара долуш?(х1ара)\n1.Кхочушде 212-г1а шардар.\n-Гайтаран ц1ерметдешнашна буха сиз хьакха.\n2.Легаде цигара йо1,хьуьлларниг\nЛ. Цигарчу йо1анна,хьуьлларчарна\nДр. цигарчу йо1о,хьуьлларчара\nК. цигарчу йо1аца,хьуьлларчаьрца\nХ. цигарчу йо1ех,хьуьлларчарех\nМ. цигарчу йо1е,хьуьлларчаьрга\n-Гайтаран ц1ерметдешнаш стенах олу?\n-Лааме а,лаамаза а хуьлий гайтаран ц1ерметдешнаш?\n2.Кхочушде 214-г1а шардар.\nУрокан ц1е: Изложени«Наний,к1анттий.».\n1алашо:Дозуш долу къамел кхиор.Предложени нийса х1отто хаар, пунктационни бакъонаш карлаяхар, уьш т1еч1аг1ъяр.Ц1ерметдешнаш а, кхидолу къамелан дакъош а предложенина нийса юкъадалор,шардар.\n1)дешархошна тетрадаш декъар.\nΙΙ.Изложени язъян кечам бар.\n1.Кхочушдо 215-г1а шардар.\n2.шардар т1ера кицанаш схьаяздо\n3.кхин а яздо кицанаш.\nа)Шен ненан сий лардечо Даймехкан сий а лардийр ду.\nб)Доьзал дика-беркат дукха.\nв)Нанас йина чов лаза а ца лозу.\nг)Дечиган елахь а тоьлу нана.\nд)Нана елча беран даг т1ера доьжна зезаг кхин т1е ца долу.\n1уьранна н1аьнеш кхойкху хан хилале г1еттина хьийзаш яра нана.Дукха тишъяларна,зарзъелла йолу басмин мокха коч,1аьржа шолан йовлакх,тиша ши пошмакх юьйхина ,,кечъеллера” иза.И йовлакх цо лело х1ара ткъех шо дара,кхин духар цунна т1ехь ца гинера я цуьнан и дан а дацара.\nМеллаша д1атеттира цо тишачу ц1ийнан не1, йижина нус самаяларна кхоьруш.Ехха лаьттира иза самаваккха ца х1уттуш.\nЦхьана кертахь дара к1ентан,ненан ц1енош.Нана чохь 1ачарех тера-м дацара хьасанан ц1енош.Еттинчу кибарчигех, вуно куьцехь т1ек1ел йина х1усамаш яра уьш.Ткъа нана чохь ерг цхьа тиша лаппаг1а яра ,хьалха халчу хенахь , кхуо шен ц1ийндеца йина,керлачу ц1енош чу велира Хьасан шен къена нана а йитина.Нене цхьа а дош ца элира цо.Ша йисча, худаелла,лазаро лаьцна,д1аелира Хьулимат.Т1ехь да а воцуш.Оццул хало кхийначу к1анта динарг лалун х1ума дацара.Ненаца цхьаьна кертахь-м ву х1ара.\n-Хьасан!Къинт1ера валахь суна.Тахана кха т1е картолаш схьаяха йоьдуш ю со.Хьо балхара ц1а веъча,суна т1аьхьа вог1ур вуй хьо?\n-Ца веъча волий со? Цкъа а дера ца вуьту ахь со сайн накъосташца охьахаа,-нанна реза вацара к1ант.\nВаха везачу хенахь нанна т1аьхьа ца вахара Хьасан.Иза шен хьешашца самукъадоккхуш вара.\nΙV.Изложенин текст т1ехь болх бар.\nКицанех муьлхарг хоржур дара аш х1окху изложенина ц1е тилла?(Дика во1-г1ала,вон во1-бала.Дений, нанний муьт1ахь воцу доьзалхо-гергара мостаг1)\n-Маца хьалаг1еттина нана картолаш схьаяха яха?\n-Иза чохь 1ен ц1енош дина дуй?Ткъа к1ентанаш?\n-Худалой цомгаш х1унда хуьлу иза?\n-Шен к1антаца къамел оьзда дой цо?\n-К1антан х1ун эр дара аш?\n-Шу муха хир ду шайн ненаца?\n-Шуна бевзий иштта к1ентий?\n-Х1ун эр дара аш царех лаьцна.\nУрокан ц1е:Къастаман ц1ерметдешнаш а, церан легар а.\n. Гайтаран ц1ерметдешнаш легадаран кепаш йовзийтар,\nΙΙ. Язйинчу изложенех хьехархочун дош.\nАхь-айхьа,со-со,тхо-тхаьш,и-а,х1ара,вай, тхо,оццул, милла а,уьзаш,сайниг,сан-сайниг,шуьниг,хьоьца,соьца,и.\n-Тайпанаш схьа а къастош, билгал а дохуш ц1ерметдешнаш.\n2.Со-со,тхо,сайниг боху дешнаш легадо ,чаккхенаш схьакъастайо.\nКъастаман ц1ерметдешнаш а церан легор а.\nМухха а цхьана билгалонца х1уманан къастам беш я кхечцуьнца юстуш хилар гойтучу ц1ерметдешан къастаман ц1ерметдешнаш олу.Масала:оццул,х1оккхул,иштта, кхиверг,кхиерг,кхиберш,изза х1арра муьлхха а,милла а.\nУьш терахьшца а,дожаршца а ц1ердешнаш санна хийцало.\nЦхьал. терахь. Дук.терахь.\n1.Кхочушде 222-г1а шардар.\n2.224-г1а шардар т1ера схьаязде къастаман ц1ерметдешнаш.\n3.Кхиверг, иза ц1ерметдешнаш легаде.\n-Муьлха тема ю вай тахана 1амийнарг?\n-Дожаршкахь, терахьшкахь хийцалой къастаман ц1ерметдешнаш?\nОценкаш д1айохку .\n2.Кхочушде 226-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Къастамза ц1ерметдешнаш а, церан легар а.\n1алашо: Муьлхачарех ц1ерметдешнех олу къастамза ц1ерметдешнаш,\n. къастамза ц1ерметдешнаш легадаран кепаш йовзийтар,\n1.Цхьана дийнахь со хьуьнах вахара.Цигахь суна гира хьуьнана акхарой.Уьш ижу лаха араевллера. Цхьаерш тебна 1ара,вуьйш каде хьийдара.Акхарой шайн к1орниш юзо г1ерташ,царна т1аьхьа а евлла лелара.!а д1а а даьлла массо а экха меца дара.\n-Ц1ердешнийн тайпанаш барта билгалдаха.\n-Къастаман ц1ерметдешнаш дуй текста т1ехь?\nШех лаьцна дуьйцуш долу адам я кхийолу х1ума къастош билгал ца йоккхучу ц1ерметдешнех къастамза ц1ерметдешнаш олу.\nМасала:Лахахь ,цу хийистехь,масех машен лаьттара.\nЛаамаза кеп лааме кеп\nЛ. цхьаволчу стагана, цхьаболчарна\nДр. цхьаволчу стага, цхьаболчара\nК. цхьаволчу стагаца, цхьаболчарца\nХ. цхьаволчу стагах, цхьаболчарех\nМ. цхьаволчу стаге, цхьаболчаьрга\nДс. цхьаволчу стагал, цхьаболчарел\n1.Кхочушде 227-г1а шардар легадо хьенех боху ц1ерметдош.\n2.Кхочушдо 228-г1а шардар къастамза ц1ерметдешнаш билгалдоху.\n-Дожаршкахь, терахьшкахь хийцалой къастамза ц1ерметдешнаш?\n2.Кхочушде 230-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Дацаран ц1ерметдешнаш а, церан легар а.\nкъастамза ц1ерметдешнаш легадаран кепаш йовзийтар,\n1.Шардар-230 толлу ц1ахь кхочушдина.\n1.1амийнарг карладоккхуш кхочушдо 228-г1а шардар.\n2.Хьенех,минех,цхьаверг ц1ерметдешнаш къастамза легаран т1едуьллу дешархошна.\n1.Дацаран ц1ерметдешнаш х1ума я адам ца хилар гойту.Уьш дукха дац.Цхьа а(цхьаъа а,аддам а,х1умма а.) Уьш дукхаллин терахьехь ц алела.Дацаран ц1ерметдешнаш лааме а,лаамаза а хуьлу.\nЦ1.цхьа а к1ант\nДл.цхьана а к1ентан\nЛ. цхьана а к1антана\nДр. цхьана а к1анта\nК. цхьана а к1антаца\nХ. цхьана а к1антах\nМ. цхьана а к1анте\nДс. цхьана а к1антал\n1.Кхочушде 232-г1а шардар\n2.Легадо уьн т1ехь дацаран ц1ерметдешнаш х1умма а,аддам а,цхьа а нана.\n-Дацаран ц1ерметдешнаш муьлхарш ду?\n-Лаамаза а,лааме а хуьлий ц1ерметдешнаш?\n-Дожаршца легалой дацаран ц1ерметдешнаш?\n2.Кхочушде 234-г1а шардар.\nУрокан ц1е:Хаттаран а,юкъаметтигаллин а ц1ерметдешнаш а, церан легар а.\n1алашо:Х1ун олу хаттаран ,юкъаметтигаллин ц1ерметдешнех,муьлхачу хаттаршна жоп ло, уьш муха кхоллало хаар:церан дожаршца хийцадалар.Предложенехь хаттаран а,юкъаметтигаллин а ц1ерметдешнеш вовшех къасто хаар, церан башхалла йовзар.


Путин Владимир а, нехча а, Коллаж\nОьрсийчоьнан министрийн кабинетехь хьахийна, санкцешна кIеллахь ду аьлла схьадаьхна сурсаташ, хIаллак а ца деш, царах пайда эца безара аьлла, нагахь уьш кхача бан мегар долуш делахь. Сурсаташ хIаллакдар "нийса дац" аьлла вице-премьеро Гордеев Алексейс, хаам бо ТАСС агенталло.\nДукха хан йоццуш Роспотребнадзор урхалло дIахьедар динера, низамца дехка деза аьлла, кхачанах санна пайда эца мегар долу сурсаташ хIаллакдар. Цунна гIортор йина Оьрсийчоьнан президентан Iуналлехь йолчу адамийн бакъонашкахула йолчу Кхеташоно. Цуьнан декъашхошна хетарехь, хан чекхйолуш долу сурсаташ дIадала деза оьшучу нахана гуманитаран гIо дан.\n2014-чу шеран аьхка Оьрсийчоьно сурсатийн эмбарго кхайкхийра, ГIирма дIалаьцна, Украинерчу сепарастисташна гIо дарна Москохна дуьхьал санкцеш кхайкхийначу пачхьалкхашкарчу цхьадолчу сурсташна. Цу хенахь дуьйна Оьрсийчуьрчу Iедалша гуш-хезаш хIаллак бо тIехьожучу органашна туьканашкахь карош болу санцийн кхача а, ткха иштта сурсаташ а.


Баллон (СагӀта) — Википеди\nБаллон (фр. Ballon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Пеи-де-ла-ЛуагӀ регионехь. Коммунан департамент — СагӀта.\nДозанашца йу Луьсе-су-Баллон, Тее (СагӀта), Сулинье-су-Баллон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Баллон_(СагӀта)&oldid=7811659»


ХІара Везачу Эло Малъаки-пайхамарехула Исраилан халкъана бина хаам бу.\n«Суна шу дезаделла», – боху Везачу Эло. Ткъа аша: «Стенна тІехь схьагайтина Ахьа Хьайн безам?» – боху. «Іесав Якъубан ваша ма хилла? – боху Везачу Эло. – Делахь а, Сайн безам гайтархьама, Ас Якъуб а, цуьнан тІаьхье а хаьржинера,\nамма Іесав а, цуьнан тІаьхье а дІатеттинера. Ас цуьнан лаьмнех яьсса меттиг йира, ткъа цуьнан долахь долу латта яьссачу аренашкара чангІалкхашна дІаделира».\nНагахь санна Іесаван тІаьхьенах болчу эдомхоша: «Тхо дохийна, амма дохийнарг оха меттахІоттор ду», – бахахь, Везачу Эло иштта боху: «Цара меттахІоттор ду, ткъа Ас дохор ду. ТІаккха церан меттигах „харцонийн меттиг“ эр ду, ткъа царах „Везачу Элан оьгІазло гуттаренна тІехь йолу халкъ“ эр ду».\nИза шун бІаьргашна гур ду, тІаккха аша эр ду: «Везачу Элан сийлалла Исраил-махкана арахьа а кхочу!»\n«КІанта ден сий до, иштта лено а шен олахочун сий до. Нагахь санна Со шун да велахь, мичахь ду Суна догІу сийдар? Нагахь санна Со шун олахо велахь, мичахь бу Суна богІу ларам? – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. Ва динан дай, шу Сан цІе емалйийраш ма ду! Аша боху: „Оха муха емалйо Хьан цІе?“\nСагІа доккхучу Сан кхерчана тІе хьанал боцу кхача а бахьаш, боху-кх аша: „Оха муха сийсазваьккхина Хьо?“ Везачу Элана лерина болчу кхачанан шуьнах цадашарца аша Со сийсазваьккхина.\nКъилахь дац ткъа, сагІина дахьаш дерг бІаьрзениг деача? Вон дац ткъа, сагІина деанарг астагІа я цамгар кхеттарг хилча? ДІакховдадел иштта дерг хьайн баьччанна – реза хир варий те иза хьуна, хьо дика тІеоьцур варий те цо?» – боху массо а ницкъийн Везачу Эло.\n«Цундела шайх къинхетам бар дехалаш Деле. Ткъа шуьгара ишттаниг долуш хилча, шу тІеэцалур дуй те Цуьнга, шуна дика а деш? – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. –\nЦул гІолехь хир дара, сагІа доккхучу Сан кхерчана тІехь эрна цІе ца латторхьама, шух цхьаммо Сан цІийнан неІарш дІакъевлинехь. Сан безам бац шуьга, – боху массо а ницкъийн Везачу Эло, – шун куьйгаша деанарг Суна тамехь хир дац.\nМалх гучуболучуьра малх дІабузучу кхаччалц сийлахь хир ю халкъашна юкъахь Сан цІе. Муьлххачу а меттехь Суна лерина хаза хьожа йогІу хІуманаш а, цІена долу сагІанаш а дохур ду. Сийлахь хир ю Сан цІе халкъашна юкъахь, – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. –\nТкъа аша Со сийсазвоккху, Хьалдолчу Элана лерина долчу кхачанан шуьнах а ца дешаш, Цуьнан кхача дола а хеташ.\nЦу тІе цунах лаьцна аша, марош хьала а ойуш, цадашарца иштта олу: „Ма кІордийна-кх хІара дерриге а!“ – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. – Лачкъийна а, астагІа а, цомгуш долу а дийнаташ Суна лерина аша сагІина деача, резахиларца шун карара уьш тІеэца дезий те Аса? – боху Везачу Эло. –\nНеІалт хуьлда, шен жена юкъахь сакхт доцу боьрша уьстагІ боллушехь, Хьалдолу Эла волчу Суна и уьстагІ сагІина бан ша чІагІо йина йоллушехь, сагІина лерина сакхт долу дийнат дуьйш волчунна – боху массо а ницкъийн Везачу Эло. – ХІунда аьлча Со сийлахь-воккха Паччахь ву. Сан цІе а ю халкъашна юкъахь кхераме».


Скачать Газета. Наша кухня №1-12 (январь-декабрь 2015) PDF на компьютер, телефон\nКниги и Журналы » Скачать Газета. Наша кухня №1-12 (январь-декабрь 2015) PDF\nСкачать Газета. Наша кухня №1-12 (январь-декабрь 2015) PDF\nТеги: газета, Подшивка Журнала, кулинария | Опубликовал: dimka266\nСкачать бесплатно журнал и книгу Газета. Наша кухня №1-12 (январь-декабрь 2015) PDF на компьютер, смартфон андроид


СТАВ "ХОЧУ ЛЮБИТЬ И БЫТЬ ЛЮБИМОЙ" авт. BEZDNA\nТема: СТАВ "ХОЧУ ЛЮБИТЬ И БЫТЬ ЛЮБИМОЙ" авт. BEZDNA Вт Авг 04, 2015 3:27 am


Памятник Арктогее :: АЛЕКСАНДР ДУГИН. ДА, СМЕРТЬ НАТАШИ МЕДВЕДЕВОЙ\nАЛЕКСАНДР ДУГИН. ДА, СМЕРТЬ НАТАШИ МЕДВЕДЕВОЙ