Хьайбахехь нах байар — Википеди\nХьайбахехь нах байар\nЧГӀХК белхалоша Нохч-ГӀалгӀайн АССРн Галанчожан кӀоштан[~ 1] Хьайбахехь нах байар — иза хилла 1944 шеран 27 февралехь нохчий а, гӀайлгӀай а махкахбохучу дийнахь. Цул совнах кхечу ярташкахь а тоьпаш тоьхна нах байина аьлла тоьшаллаш ду.\n2 Историн юьхьиг\n3.1 Гвишианин телеграмма\n4 Хийцамийн шерашкахь\n7 Нохчийн куьйгаллин ойла\n8 Кхин факташ\n9 ТӀаьхьа хилларш\n9.1 Суьдан процессаш\n10 Массин оьздангаллехь\n11 Хьовса иштта\n13.1 Зорба тохар\nХьайбахехь йолу Гелаган бӀов. 1888 шарахь Всеволод Миллерс, дийлина сурт\nХьайбаха ю Нашхан къилба-малхбалехь Акха-Бассаца доза долуш. 1944 шо кхаччалц ГаланчӀожан кӀоштан юкъа йогӀуш хиллачу Хьайбахан гонахьарчу яртийн администрацин центр хилла. 1944 шарахь махкахбахале, эвлахь бехаш хилла хьайбахьо гарех 40 гергга доьзал, Зерхьа кӀотарахь а хилла бехаш дукха нах.\nМахкахбаьхначул тӀаьхьа Хьайбахьа Гуьржийчоьнан юкъатоьхна, Нохчийчоьнан 1957 шарахь бен юха а ца елла, НГӀАССР меттахӀоьттиначул тӀехьа, амма бахархошна лаьмнашкахь баха ховша ца магийра.\nТаханлерачу дийнахь даиман Ӏаш бахархой бац.\nИсторин юьхьиг[нисйе бӀаьра | нисйе]\nКоьрта йаззам: Вайнах махкахбахар\nКъаьсттина ЧГӀХК эскархошна хала дара лаьмнашкара яртийн бахархой махкахбаха. Дукха ло диллар а, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн лаьмнашкара ярташка боьдуш некъаш ца хийлара а бахьанехь леррина операци чекхъяьллачул тӀехьа, оперативни хаамашца, ара бахаза 6000 сов стаг висна хилла. Берис эскархошна тӀедиллира шина дийнахь уьш станцешка кхачор, амма тӀедиллинарг кхочушдан чӀогӀа хала дара.\nЭскарийн декъийн долахь хилла йолу (137 кхийсархойн полк, 173-гӀа къаьстина кхийсархойн батальон, 4-гӀа рота, 141 ломан-кхийсархойн полк) транспорт (20 автомашен, 52 ворда, 96 йоьжна говра) лаьмнашкара ярташкара нохчий а, гӀалгӀай а арабаха чӀогӀа кӀезга яра. Ницкъаш а, гӀирсаш а, ца тоьуш хилара бахьанехь леррина операци билгалйинчу хенахь чекхъяккха эскархой ца ларалора.\nИза 28 февралехь бен долина дацара. Лаьмнашкара ярташка хьажжина дара тӀе оьшуш долу эскаран дакъош (3452 стаг), автомобилаш (635), амма шен хенахь дӀа ца кхечира. СССРн куьгалхойн планаца, цхьаннен а бакъо яцара цӀахь виса, цундела ЧГӀХК эскаро цхьайолу яртийн маьрша бахархой байира.\nХилам[нисйе бӀаьра | нисйе]\nГаланчӀожан кӀоштара нах арабахар чолхе даьккхира некъаш ца хиларо. Сатесча хенахь дуьйна Хьайбахье гулбан болийра Нашхойн юьртан Кхеташон кӀотаршкара а, оцу кӀоштан кхечу ярташкара а лаьмнашкара шешша охьабахкалурбоцу нах. Царна кхайкхийра, массо а цамогушбнрш, къаной совца беза кхузахь дарба дан, уьш аренан кӀошташка охьабига башха транспортан колонна йогӀур ю аьлла. Оцу колонница ванн луург Л.Берийн цӀарахчу колхозан божале гуллало кхайкхийра нахе. Шеш шел ца далийта шайца ча а, йол а хьуо элира.\nМальсагов Дзияудина дийцарехь, арадохучу хенахь иза теш хилира ГаланчӀож кӀоштехь хиллачу зуламан. Нохчийн МХГӀ даладо Мальсаговн оцу хиламех долу дийцар, цуо чӀагӀдо, Хьайбахьера божалехь гулбинера Нашхойн юьртан Кхеташон кӀотаршкара а, оцу кӀоштара кхечу ярташкара а шеш лаьмнашкара охьабагӀа ницкъ боцу цамогуш берш, бераш, къаной, зударий. Божалехь вовшехтоьхнарш Мальсаговс 600—700 стаг мах хадийра. ТӀаккха неӀарш къевлира, Генамалхбузан ЧГӀХК маьхкан урхаллин хьаькамо[~ 2], пачхьалкхан кхерамазаллин 3-гӀа тӀегӀан комиссаро Гвешианис[~ 3], омар делира дагаде божал, ткъа цӀергар арабовлу гӀертачаьрна тоьпаш тоха аьлла. Мальсагов а, кхин эпсар Громов а дуьхьало ян хьаьжира, уьш ха тоьхна дӀахьажийра Малхасте. .\nГвишианин телеграмма[нисйе бӀаьра | нисйе]\nЦхьа могӀа бух тӀиера телеграмма ялайо, цу тӀехь пачхьалкхан кхерамазаллин 3-гӀа тӀегӀан комиссар Гвишиани Михаила Хьайбахь юьртара бахархой багорех хаам бо:\nЧӀогӀа къайлаха. ССРС чоьхьарчу гӀуллакхийн халкъан комиссаре накъ. Л. П. Берига. Хьан баьргашна бец яц. Охьабахьар ловр ца хиларна а, «Лаьмнаш» цӀе йолу операци шен хеннахь чекхъяккхархьама а, дийзира дӀабаха 700 сов бахархой Хьайбахь олучу меттигехь. Полковник Гвишиани\nТелеграмман текст толлуш, Полян Павлас жамӀ до, иза шеко йолуш хилар: гриф «Хьан баьргашна бец яц» цкъан а ца лелайора советийн къайлаха кехаташлелорехь, «Хьозийн кхоьш» операцин куьйгалхойх цхьаъ волчо операцин цӀе «Лаьмнаш» аьлла хийцина, шен эскархочун цӀе ца хаьа, «полковник» бохуш. Поляна иштта билгалдоккху, ГаланчӀожан кӀоштера операцех лаьцна Гвишианин официальни чоьтехь дуьйцу иттанашкахь байинчарех, я новкъахь беллачарех.\nХийцамийн шерашкахь[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДуьххьара Хьайбахьехь хиллачух яздина 1989 шарахь кегийрхойн «Комсомолийн тайпа» газетехь журналисто Бицоев СаӀида, цуо дӀаяздина зорбатуьйхира Мальсагов Дзияутдинан дийцар Сулейманов Ахьмадан[~ 4], Гаев Саламатан а, Хожаев Далханан а могӀанашца цхьана. Зорбатоьхначо шуьйра юкъараллин резонанс йира — ша йолчу республикехь йийца яьккхира статья, амма Ӏедало цхьан а реакци ца йира. Республикин прессо а, телевиденино а цагуш санна йитира стаья, иштта терго ца йира обкоман пленумо. Оццу шарахь Хьайбахьехь лаьцна материал зорба туьйхира «Огонёк» журналехь. 1989 шеран 8 октябрехь Хьайбахьехь дукха халкъ а гуллалуш митинг хилира.\nТаллар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nДуккха а хенахь массин хаамийн гӀирсашкахь оцунах лаьцна тайп-тайпана хиларна, ткъа иштта иза гинчеран тешаллаш а бахьанехь 1990 шарахь 31 августехь Хьалха-Мартан к1оштан прокуроро Цакаев Руслана № 90610010 зуламхойн гӀуллакх долийра, иза талла талламан тоба кхоьллира.\n2006 шеран мартехь «Известия» газетехь зорба туьйхира интервью Кашурко Степанаца, иза вовзийтира «1990 шарахь коьрте хоьттина Хьайбахьера геноцид толлу леррина комиссин Дуьненан юкъара тӀемийн а, тӀемийн ницкъийн а ветеранин „Турпалалла“ цӀе йолу лехаман центран куьйгалхо» аьлла. Интервьюхь Кашуркос дийцира, «Лахам» тобана карийна даьӀахкаш взводан баьчча волчу Газоев Бексултанан, цуьнца Хьайбахье нене яздина кехат хилар. Кашуркос хаам бира карийначу даьӀахкех лаьцна Газоевн Даймахке, амма жоп деара Соьлжа-ГӀалара: «Хьайбахь эвла Нохч-ГӀалгӀайн АССР яц». Кашурко лаха гӀиртира салтийчун гергарнаш Нохч-ГӀалгӀайн АССР обкоман хьалхара секретарь Завгаев Доккегахула, амма Завгаевс хаийтира Хьайбахь эвла шен бахархошца халлака яр. Кашуркос дийцарехь Нохч-ГӀалгӀайн Совминан председатель Беков Сергейс Хьайбахьера байарш толлу леррина комисси кхоллар далийра, коьрте Кашурко а хоттош. Комисси юкъабахара:\nКашурко Степан — комиссин председатель;\nМальсагов Дзияудин (НГӀАССРн юстицин халкъан комиссаран хьалхара гӀовс хилла волу);\nЦакаев Руслан (Хьалха-Мартан кӀоштан прокурор, НГӀАССР Лакхара Кхеташонан Президиуман декъашхо);\nГаев Саламат (Гихичура юккъерачу ишколан хьехархо);\nАхильгов C. (гӀалгӀайн автономи меттахоттор вовшахтохаран комитетан декъашхо).\nКомиссино теллира нах лаьттахбоьхкина меттиг, Хьайбахьехь геноцид яр тӀеийцира. ТӀаккха Кашурко нохчийн тобанца, Гуьржийчоьнан президентан Гамсахурди Звиадера гӀодан дошдаьккхина, Гвишиани лачкъо кеманца Гуьржеха бахара, амма тӀехьабисира, хӀунда аьлча иза веллера[~ 5].\nХьажа иштта: Гвишианин телеграмма\nХьайбахьехь нохчий багабаран верси критика еш ю публицистийн Пыхалов Игоран а, Мендкович Никитин а агӀора. Пыхаловс терго тӀейогӀуйту Гвишианис Берига яхьийтина телеграммин шеко йолу меттигашна, тӀаккха жамӀ до, телеграмма йина ю АЦШхь. Иштта шеконе диллира цо Кашуркон дийцар а, билгалдоккхуш оцу хенал 24 шо хьалха велла стаг лачкъо гӀертарх[~ 5]. Мендкович билгалдоккху, юкъараллин комиссино динчу жамӀехь диллина долу республикин прокуроран куьйго нийса ца гойту Хьайбахь юкъа йогӀу администраци, цуо даладо тешийн а, талламхойн а тоьшаллаш цхьана ца дар, кхин а декъий теллина протокол ца хилар а.. Шинне публицисто Хьайбахьан истори — тӀаьхьа кхоьллина фальсификаци лору.\nПолян Павлан хьалхарчу зорбанехь Хьайбахьехь хилларг бакъдеш вара, кхин тӀе терго йогӀуьйтуш а вара «Гвишианин телеграмме», амма 2011 шеран жайнахь телеграмма шеконе йиллина, ткъа Хьайбахьан истори чӀагӀъянза. Безугольный Алексей, Бугай Николай, Кринко Евгений юкъара монографехь Полянан жам1ашца реза хуьлу, бух болуш яц и истори олий.\nНохчийн куьйгаллин ойла[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2008 шеран 7 июнехь Нохчийн Республикин президентаца Кадыров Рамзанаца цхьанакхетарехь вице-премьер волчу Магомадов Лоьмас хаамбира, НР президентан цӀарах кехат деана РФ Кхерамазаллин а, мохкларбаран а, низаман а баланийн академин президентера, профессорера Шевченко Викторера, Москвохь яздархочун Кашурко Степанан чурт хоттор доьхуш. Кадыров Рамзана элира:\nИза вайн исторехь баланин терахь ду, Кашурко Степана шен агӀора турпалалла гайтина, бакъдерг а яздина оцу зуламах лаьцна.\n2012 шеран 3 майхь вовшахтохаран комитетан совещанехь Нохчийн Республикин Парламентан спикера Абдурахманов Дукхувахас билгалдаьккхира, леррина терго ян еза халкъийн дагалецаман а, балан а Денна йолу мероприяти МХГӀ гойтуш, оцу юкъахь российнаш а хила еза:\nНохчийн къам хӀинца а сталинан репрессех реабилитаци янза ду — моралан а, дахаран а. Шадолу дуьнентӀехь хаьа Холокостах лаьцна, амма кӀезга хаьа Хьайбахьан исторех лаьцна. Цундела вай доккхачу жоьпаллехь тӀедахка деза Нохчийн Республикин халкъийн дагалецаман а, балан а Денна йолу мероприятешка.\nКхин факташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\n1989 шарахь Хьайбахьехь хиллачу митингехь хьехабора, цхьана ломан юьртара бахархошна тоьпаш тохаран омаран дуьхьала а бевлла, бахархошца цхьаьна тоьпаш тоьхна, дийна цхьа тоба салтий. ТӀаьхьо МӀайстан чӀожахь хилларг мадарра дуьйцуш «Халкъ» газетехь «ЦӀен Эдельвейс» цӀе йолуш статья араелира.\n1990 шарахь Соьлжа-ГӀалахь арадаьлла жайна «ГӀалгӀайн къоман шолгӀа гулам». Цигахь вистхиллачу яздархочо Чахкиев СаӀида ялийра машаре бахархой багабаран факташ Хьайбахь а, ГаланчӀожан кӀоштан кхин ярташ а хилла ца Ӏар, уьш 1944 шарахь Нохч-ГӀалгӀайчоьнан юкъахь хиллачу Пригородни кӀоштан ярташкахь а хиларх.\nТӀаьхьа хилларш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nНохчийн прессин хаамашца, 2012 шеран 6 ноябрехь велла Хьайбахьан зуламан тӀаьххьара теш 76 шо долу Нохчийн Республикин Хьалха-Мартан кӀоштера Гихчу юьртара Эльгакаев Мумади.\nСуьдан процессаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\n2013 шарахь 31 майхь Сталин Иосифан кӀентакӀант Джугашвили Евгений «Беговой» цӀе йолчу ЧГӀД вахара дехарца зуламхойн гӀуллакх доладе Гозман Леонидан «Хьайбахьан гӀуллакхехь» цуо эладит дийцарна.\nБахьана хилира 16 майхь Гозмана «Латар» («Поединок») программехь аьлларг. Политико оцу хенахь кхайкхийра, Сталин зуламхо хета шена аьлла, кхин а тӀетуьйхира, ЧГӀХК белхалоша 1944 шарахь Хьайбахь эвлахь «шибӀен тӀиера ялхбӀене кхаччалц <…> стаг божал чу а лаьллина, багийна, гонахьа пулемёташ а хиттийна массо байина» аьлла.\nМассин оьздангаллехь[нисйе бӀаьра | нисйе]\n90-гӀа шераш долалуш кхоьллира «Хьайбахь» фонд, председатель хилира Гаев Саламат. Хадисов Мусас дийцарехь, хӀоллам хотто ойла яра, ткъа кхин а зуламан бехкенарг вийца кхин цкъан а ишттаниг юха ца хилийта. Амма хӀумма а ца дира республикехь тӀемаш а дуьйладелла.\nУкраинан яхархочо Маенко Марияс эшар язйира, иза лекхийта совгӀатан елира нохчийн йишлакхархочунна Умарова Лизина.\nПоэто Керимов ИсмаӀила шен арадахарх лаьцначу байташкахь хьехадо Хьайбахьехь хилларг.\nМХГӀ хаамца, Соьлжа-ГӀалин юккъера цхьаьна урамна республикехь тӀом болабалале Мальсаговн цӀарах дара. ХӀинца цуо «Дагестанская» цӀе лелайо.\n2012 шарахь 7 августехь 11 сахьт даьлчи Соьлжа-ГӀалахь Путин Владимиран проспектера цхьана цӀенон тӀехь хӀоттийна Мальсагов Дзияудинан мемориалан у, иза ваьхнера цигахь 1957 шарера валлалц.\n2014 шарахь Шайх Мансуран цӀарахчу «Соьлжа-ГӀала-фильм» («Грозный-фильм») кинокомпанис чекхъяьккхина «Омар ду дицде аьлла» Архивацийина 4 мартехь 2016 шеран. цӀе йолуш нохчий арабахарх лаьцна юьззинаметражан фильм. Суьртан сюжетехь Хьайбахь ягоран факташ юкъатоьхна.\nХьовса иштта[нисйе бӀаьра | нисйе]\nССРСн къаьмнашна депортаци яр;\n↑ Пресс-служба Парламента Чеченской Республики. В Чеченской Республике восстановлены Чеберлоевский и Галанчожский районы, Грозный-Информ (2012, 18 октябрь). Хьаьжна 1 майхь 2013.\n↑ С. Гаев, M. Хадисов, Т. Чагаева ХАЙБАХ: следствие продолжается\n↑ 1 2 Исторические хроники" с Николаем Сванидзе\n↑ 1 2 ДОШ # 5/2004 > ИСТОРИЯ ВОЗМЕЗДИЕ Архивацийина 21 октябрехь 2013 шеран.\n↑ 1 2 Вайнахи и имперская власть: проблема Чечни и Ингушетии во внутренней политике России и СССР (начало XIX — середина XX в.), Авторы: В. А. Козлов (рук.), Ф. Бенвенути, М. Е. Козлова, П. М. Полян, В. И. Шеремет. 2011. Российская политическая энциклопедия. ISBN 978-5-8243-1443-4\n↑ Сергей Кара-Мурза. Глава 7. Советское государство и право в период Великой Отечественной войны // История советского государства и права. — М.: Былина, 1998.\n↑ Р.Ш. АЛБАГАЧИЕВ, Магомет Белхароев Посвящается памяти ингушского народа, переживщего годы депортации и сохранившего свою честь и достоинство (оьр.) (газета). Общенациональная газета Республики Ингушетия Сердало. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 27 апрелехь.\n↑ Виктор, Агаев 60 лет депортации чеченцев (оьр.). Немецкая волна (21 февралехь 2004). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 30 апрелехь.\n↑ Кузнецова, Екатерина Раненая душа не заживает никогда (оьр.). Документы заговорили. Чеченинфо (6 мартехь 2013). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 2 майхь.\n↑ Валит Адуев № 16, 26 февраля 2010 г. Адвокат чеченского народа («Молодёжная смена»)\n↑ А. Вазаев Второе рождение мемориала. Министерство культуры Чеченской Республики (2012, 10 август). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 13 апрелехь.\n↑ 1 2 Саламат Гаев, Муса Хадисов, Тамара Чагаева. Хайбах: Следствие продолжается. — Грозный, 1994. — 352 с.\n↑ 1 2 Катышева, Мария Эхо депортации (оьр.). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 20 апрелехь.\n↑ Идрисова, Умиша В истории чеченцев не было более радостного события (оьр.). Вести Республики (10 январехь 2013). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 11 апрелехь.\n↑ 23 Февраля – день памяти и скорби. Радио «Голос России». — интервью С. Бицоева и С. Гериханова. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 23 майхь. Теллина 2013 шеран 20 майхь.\n↑ Нурди Нухажиев, Х. Умхаев. Депортация народов: Ностальгия по тоталитаризму. — Грозный: Библиотека Уполномоченного по правам человека в Чеченской Республике, 2009. — ISBN 5-94259-057-5.\n↑ Абу Исмаилов. Один день в Нашха // Заветы Ильича. — 7 декабря 1989 года.\n↑ 1 2 Зоя Светова. Вспомнит ли Путин в предвыборной речи о депортации чеченцев?. — Русский курьер, 20 февраля 2003 года.\n↑ Сопротивляемость организма / Известия, 17 марта 2004\n↑ Игорь Пыхалов. МЕСТЕЧКОВЫЕ СТРАСТИ В ЧЕЧЕНСКИХ ГОРАХ // Спецназ России\n↑ Никита Мендкович Хайбахское дело // Актуальная история.\n↑ Вайнахи и имперская власть: проблема Чечни и Ингушетии во внутренней политике России и СССР (начало XIX — середина XX в.), Авторы: В. А. Козлов (рук.), Ф. Бенвенути, М. Е. Козлова, П. М. Полян, В. И. Шеремет. 2011. "Около 6 тыс. чеченцев из-за снега застряли в горах в Галанчожском районе: на их «довыселение» накинули ещё два дня. Имеются свидетельства того, что в ряде аулов войска НКВД мирное население фактически ликвидировали, в том числе и таким варварским способом, как сожжение. Широкая дискуссия идет вокруг событий в ауле Хайбах. По утверждению некоторых авторов, не будучи в состоянии обеспечить транспортировку его жителей, внутренние войска под командой комиссара госбезопасности 3-го ранга М. Гвишиани согнали около 200 чел. (по другим свидетельствам — 600—700 чел.) в колхозную конюшню, заперли их и подожгли; тех, кто пытался вырваться, расстреливали из автоматов. Ю. Айдаев приводит (без ссылки на источник) некое «совершенно секретное письмо» Гвишиани Берии: «Только для ваших глаз. Ввиду нетранспортабельности и в целях неукоснительного выполнения в срок операции „Горы“ вынужден был ликвидировать более 700 жителей в местечке Хайбах. Полковник Гвишиани». Этот документ мало походит на подлинный: гриф «только для ваших глаз» никогда не использовался в советском секретном делопроизводстве, один из руководителей операции «Чечевица» почему-то называет её операция «Горы» и не знает своего воинского звания, аттестуясь «полковником». В свою очередь в официальном отчете М. М. Гвишиани об операции в Галанчожском районе говорится о нескольких десятках убитых или умерших в пути. В 1956 и в августе 1990 г. были созданы комиссии по расследованию этой «операции» (первая — под руководством Д. Мальсагова). Однако ясности до сих пор нет. И мы, на основании доступных в настоящее время источников, вынуждены воздержаться от окончательных суждений."\n↑ Безугольный А. Ю., Бугай Н. Ф., Кринко Е. Ф. Горцы Северного Кавказа в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.: проблемы истории, историографии и источниковедения. — M.: Центрполиграф, 2012. — 479 с. — Тираж 3000 экз. — ISBN 978-5-227-03570-7, стр. 64-65\n↑ Пресс-служба Президента и Правительства Чеченской Республики Президент ЧР Р. Кадыров встретился с вице-премьером Л. Магомадовым (оьр.) (7 июнехь 2008). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 23 майхь. Теллина 2013 шеран 21 майхь.\n↑ Яхиханов, Зелимхан Навстречу памятному дню (оьр.). Вести Республики (3 майхь 2012). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 11 апрелехь.\n↑ Преловская И. Преступление войск НКВД при изгнании чеченцев и ингушей зимой 1944 года // Известия : газета. — 14 марта 1992 года.\n↑ Каштарова, Замина Последний свидетель Хайбаха (оьр.). Вести Республики (22 ноябрехь 2012). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 11 апрелехь.\n↑ Внук Сталина обвинил Леонида Гозмана в клевете (оьр.). Российская газета (31 майхь 2013). Теллина 2013 шеран 31 майхь.\n↑ Внук Сталина обратился в полицию с заявлением на Гозмана о клевете (оьр.). РАПСИ (31 майхь 2013). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 31 майхь.\n↑ Внук Сталина пожаловался на Гозмана в полицию (оьр.). Forbes (31 майхь 2013). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 31 майхь. Теллина 2013 шеран 31 майхь.\n↑ Умаева, Малика Песня про ужас Хайбаха, написанная жительницей Украины (оьр.). Ингушетия.Ру (23 февралехь 2007). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 18 апрелехь.\n↑ кандидат исторических наук Э. А. Исаев. Чеченцы: история и современность / Сост. и общая ред Ю. А. Айдаева. — М.: Мир дому твоему, 1996. — С. 274. — 343 с. — ISBN 5-87553-005-7.\n↑ Валит Адуев. Адвокат чеченского народа // Молодежная смена. — 26 февраля 2010 года. — Вып. 16.\n↑ Влад ТОБОЕВ. Памяти правозащитника // АиФ-СК. — 17 августа 2012 года. — № 33.\n↑ Замина Каштарова Хайбах – отголосок не зажившей раны. RUKAVKAZ (2012, 24 октябрь). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 9 апрелехь.\nКомменташ[нисйе бӀаьра | нисйе]\n↑ До 18 октября 2012 года находился на территории Ачхой-Мартановского района Чеченской Республики; ныне, в связи с поправками в статью 59 Конституции Чеченской республики, находится на территории восстановленного в составе республики Галанчжойского района\n↑ Так в источнике. В 1943 году Гвишиани занимал должность начальника УНКВД-УНКГБ-УМГБ Приморского края\n↑ Так в источнике. Правильная фамилия Гвишиани\n↑ К публикации была приложена статья Ахмада Сулейманова, который, как было заявлено, долгие годы собирал в горах сведения об убийстве и свидетельства очевидцев.\n↑ 1 2 Так в интервью Кашурко. Гамсахурдия был президентом Грузии в 1991—1992 годах, Михаил Гвишиани умер в 1966 году\nВиктор Шнирельман. Глава 5 // Быть аланами: Интеллектуалы и политика на Северном Кавказе в XX веке. — М.: Новое Литературное Обозрение, 2006. — 348 с. — ISBN 5-86793-406-3.\nЗорба тохар[нисйе бӀаьра | нисйе]\nСаид Бицоев. Инквизиция: Рассказы очевидца // Комсомольское племя : газета. — 1989 год.\nКровавый пепел Хайбаха: Свидетельства выживших // Комсомольское племя : газета. — 24 августа 1989 года.\nМария Катышева. Костер в горах // Голос Чечено-Ингушетии : газета.\nАбу Исмаилов. Один день в Нашха // Заветы Ильича : газета. — 7 декабря 1989 года.\nТайна аула Хайбах (ru). — Медицинская газета, 10 декабря 1989 года. — № 148 (5009).\nБицоев, Саид Хайбах: аул, которого нет (оьр.). Комсомольское племя (1989). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 20 апрелехь.\nБицоев, Саид Правда о чеченском Холокосте (оьр.). Комсомольское племя (1989). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 17 майхь. Теллина 2013 шеран 20 апрелехь.\nПреловская И. Преступление войск НКВД при изгнании чеченцев и ингушей зимой 1944 года // Известия : газета. — 12 марта 1992 года. — № 61 (23635). — С. 1,3.\nСаид Бицоев. Хайбах: аул, которого нет // «Республика» плюс : Приложение к газете «Республика». — Грозный, 17 мая 1994 года.\nР. Албогачиев. Живая боль // Сердало : газета. — 24 февраля 1996 года.\nПоляновский Я. Ничей // Известия : газета. — 6 марта 1998 года.\nХамидова З. Жизнь, отданная народу // Вайнах сегодня : журнал. — 1998. — № 1-3. — С. 52-59.\nДементьева И. Мертвая петля Кавказской войны: Ермолов-Берия-Грачев // Общая газета : газета. — 1999 год. — № 8. — С. 1,15.\nВладимир Киверецкий. Хайбах: без вести пропавший аул // Московские новости : газета. — 2004 год. — № 6.\nНикита Мендкович. Хайбахское дело.\nТамара Чагаева. Презентация состоялась.\nТамара Чагаева. Хайбах. Рассказ свидетеля.\nИван Успенский. «Только для ваших глаз...». Депортация ингушей и чеченцев: трагическая правда и мифы // Российская газета. — 25 июня 2014 года. — № 6411.\nВторой съезд ингушского народа / Под ред. Б. У. Костоева. — Грозный: Книга, 1990.\nНиколай Бугай, Аскарби Гонов. Кавказ: Народы в эшелонах (20 - 60-е годы). — Инсан, 1998. — 365 с. — ISBN 5-85840-295-X.\nДешериев Ю. Жизнь во мгле и борьбе: О трагедии репрессированных народов. — М.: Палея, 1995. — 275 с. — ISBN 5-86020-238-5.\nСветлана Алиева. Так это было: национальные репрессии в СССР 1919-1952 годы. — художественно-документальный сборник. — М., 1993. — Т. 2. — С. 175—184. — 334 с. — ISBN 5-85840-261-5.\nСталинские депортации: 1928-1953 / Под общ. ред. акад. А. Н. Яковлева; Сост. Н. Л. Поболь, П. М. Полян. — М.: Международный Фонд «Демократия»; Материк, 2005. — 904 с. — (Россия. ХХ век. Документы). — ISBN 5-85646-143-6.\nСаламат Гаев, Муса Хадисов, Тамара Чагаева. Хайбах: Следствие продолжается. — Грозный, 1994. — 352 с.\nБелая книга: Из истории выселения чеченцев и ингушей. 1944 - 1957 гг.: Воспоминания, архивные материалы, фотодокументы / Сост. и отв. ред. Яхъяев Л.; Редкол.: Рашидов Ш., Эльмурзаев Г., Хаджиев Р. и др.. — Грозный; Алма-Ата: Каз. респ. чеч.-инг. центр «Вайнах», 1991. — 235 с. — 50 000 экз.\nХамзат Яндарбиев. Преступление века / Ред. Ирисханов И.А.. — Грозный: Книга, 1992. — 64 с.\nХожаев Д. Живая память: О жертвах сталинских репрессий / Ред. Симагина В.А.. — Грозный: Книга, 1991. — 88 с. — 3000 экз.\nС.А. Хамчиев. Глава 11 - Депортация 1944 года. Глава 12 - Преодоление // Возвращение к истокам : история Ингушетии в лицах и фактах. — Сб. арх. материалов, газ. и журн. публ..\nBoris Fishman. Wild East: stories from the last frontier. — 1st edition. — Justin, Charles & Co., 2003. — P. 243-248. — 304 p. — ISBN 9781932112153.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Хьайбахехь_нах_байар&oldid=6088778»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 28 июнь, 21:01.


ОНА ПРИМОТАЛА К НОГЕ КУСОЧЕК ХЛЕБА И УСНУЛА. ТО, ЧТО СЛУЧИЛОСЬ УТРОМ, СТАЛО АБСОЛЮТНОЙ НЕОЖИДАННОСТЬЮ! | EdaOnelove


Казенни Бугор — Википеди\nоьрс. Казенный Бугор\n→161 стаг (2010)\nКазенни Бугор (оьрс. Казенный Бугор) — Российн Федерацин Аштаркханан областан Ахтубинскан кӀоштара эвла.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Казенни_Бугор&oldid=7895348»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2022, 23 февраль, 11:59.


Знакомства парни Саткхира. Познакомься с парнем Саткхира, Бангладеш. Сайт онлайн знакомств www.mamba.ru.\nЗнакомство с парнем Саткхира, Бангладеш\nСаткхира, Assasuni, Kaliganj, Tala, Kalaroa, Shyamnagar, Debhata.


Бетбезер-д'Арманьяк — Википеди\nБетбезер-д'Арманьяк (фр. Betbezer-d'Armagnac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ланда. Дозанашца йу Лабастид-д'Арманьяк, Лагранж (Ланда), Мовзен-д'Арманьяк, Сен-Жульен-д'Арманьяк, Сен-Жустен (Ланда). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бетбезер-д%27Арманьяк&oldid=5152469»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 19:37.


КомбгӀ-су-ле-Кот — Википеди\nКомбгӀ-су-ле-Кот (фр. Combres-sous-les-Côtes) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Моьз.\nДозанашца йу Лез-ЕпагӀж, ЕгӀбевиль (Мез), Сен-ГӀеми-ла-Калонн, Со-ле-Шамплон, ТгӀезово.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=КомбгӀ-су-ле-Кот&oldid=7836557»


Ӏа (шеран зама) — Википеди\nӀа (шеран зама)\nӀа — шеран заманах еаннах цхьаъ, гуьйренна а, бӀаьстенна а юкъахь.\nӀаьнан баганан хьун\nӀа Сярьги Ленинградан областехь 1972 шо.\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Ӏа (маьӀнаш).\nОцу шеран заманан коьрта хьесап — дукхаха йолчу Дуьнеан кӀошташкахь хӀоьттина лахара температура (Цельсин 0 градусал лахара), ло латта тӀе оьгу, лаьтта охьадуьллу.\nДуьнен тӀиера заманан хийцамаш боьзна бу планета Мелхан гуонаха шеран хьовзаран мурца а, орбитан экъане хьаьжна хьовзаран семан таӀарца а.\n1 Астрономин Ӏа\n1.1 Астрономин Ӏа Нохчийчохь\n2 Рузман Ӏа\nАстрономин Ӏа планетан тӀехь лаьтта Ӏай малх цӀа кхачарца бӀаьста де-буьйса нисдаллалц, аьлчи а Дуьненан Къилбаседа эхигехь 22 декабрера 21 март кхаччалц, Къилба эхигехь 22 июнера 21 сентябрь кхаччалц. Цхьацца шерашкахь (Дуьнен тӀехь) и астрономин моменташ йогӀу тайп-тайпанчу хенашкахь (гайтинчу де-буьйсан чохь).\nАстрономин Ӏа НохчийчохьНисъе\nНохчийчохь Ӏа — Ӏаламехь уггар шийла хан ю. Маца юлу Ӏаьнан чилла. Муха хуур ду Ӏа доьлча? Халкъо олуш ду: «Малх цӀа кхаьчча Ӏа дулу». Иза нийса ду. Де уггар дацделла хан хуьлу иза. Цул тӀаьхьа догӀуш долу масех де кхин хийца ца луш лаьтта.\nИ денош дӀадевлча, де дахдала долало. Ӏаьнан уггаре а шийла цхьа мур хуьлу. Цунах чилла олу. Чилла юлу Ӏа доьлла ткъа де даьлча. Иза шовзткъа дийнахь-бусий лаьтта. Чиллахь гӀайба санна тӀе ло диллина, массо а геннаш лаьтта хӀуттуш букар дахна хуьлу диттийн, коьллийн. Ӏаьнан хьун, хьежа ца кӀордош, исбаьхьа хуьлу. ХӀаваъ цӀена, садеӀа атта хуьлу.\nРузман Ӏа лаьтта кхаа баттахь: Къилбаседа эхигехь иза — декабрь, январь, февраль, ткъа Къилбахь — июнь, июль, август.\nваран а, керла шеран а Ӏиданийн ламасташкахь а, Русехь Святкаш олуш хилла церан деланийн динан аналогашкахь а, Ӏа доладалар малх цӀа кхачаре дихкина.\nXVIII бӀешо кхаччалц Москохан пачхьалкхехь Ӏа лорура Ӏийса пайхамар, ӀалайхӀи салам, винчу денна (25 декабрь) тӀиера Дика кхайкхоран де (25 март) кхаччалц. ХӀора шеран заманахь лорура 91 де 7 минот ах минот.\nӀай тӀе ша биллина дитташ а, коьллаш а\nШа лаьтта гӀорийна дитт\nХерршинг - жима гӀап-гӀала\nIаьнан суьйре Сярьгашкахь.\n↑ Иван Забелин. Домашний быт русских царей в XVI и XVII столетиях. — М.: Транзиткнига, 2005. — 162 с. — ISBN 5-9578-2773-8\nОписание зимы в природе\nӀа Викидошам чохь\nӀа Викидешнаш чохь\nӀа Викиларма чохь\nӀа Викикерланаш чохь\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ӏа_(шеран_зама)&oldid=2838435»\nТӀаьххьара хийцам бина 2019, 15 январь 04:25\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2019, 15 январь, 04:25.


Бйодос — Википеди\n43°33′01″ къ. ш. 1°18′18″ м. д.HGЯOL\nБйодос (фр. Biaudos) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Ландаш.\nДозанашца йу БьягӀгӀотт, Сент-АндгӀе-де-Сеньян, Сен-БагӀтелеми, Сен-ЛогӀан-де-Госс, Сен-МагӀтен-де-Енкс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бйодос&oldid=7814795»


НТВ-но шен филмех чIагIдора Оьрсийчура оппозицехь болу зорбанан гIирсаш къайлах ахча а луш кхобуш бу Iамеркин Пачхьалкхан департаменто а, миллиfрдеро Сорос Джорджа f бохуш. Экрана тIера даьккхина сурт.\nМалхбузенна дуьхьал хьажийна программаш гойтучу Оьрсийчоьнан НТВ телеканалана дуьхьал компани йолийна бозуш боцучу регионашкара зорбанан гIирсаша. Цара варе бо телеховсархой цу телевизионо дуьйцург харц а ду, пропаганда а ю бохуш. Цунах лаьцна материал кечйина Маршо Радион корреспонденто Бигг Клэра. Иза гочйина Шамаев Руслана.\nОьрсийчура НТВ телекомпани йоьвзаш ю цхьа а бух боцу эладиттанаш а кхуллуш шен эфирехь пропаганда ярца. И пропаганда ю коьртачу декъана Малхбузенна дуьхьал хьажийна. Дукха хан йоцуш цу каналан белхахоша дийцаре даьккхинера регионан цхьа газета иза Вашингтоно аьлларг деш ду бохуш.\nЦул тIаьхьа бозуш боцучу зорбанан гIирсаша, шайн коллегашна тIе а хIиттина, компани йолийна пачхьалкхан телевизионашкахь пропаганда яр емал деш\nМангал-беттан 8-чу дийнахь дуьйна Оьрсийчура дозуш доцучу газеташа телепрограммаш йолчу агIоннна тIехь газета дешархой варе бо НТВ телеканале хьежа оьшуш дац бохуш.\n«Ларалолаш. Журналистийн материалаш ю бохуш НТВ-н каналехь шуна луш ерг харцахьа яьккхина информаци, я пропаганда ю». Иштта ду и варе дар.\nИ болх болийнарг ву Уралера Ревда цIе йолчу жимачу гIалахь хIора кIиранах арадолучу «ГIалан хаамаш» цIе йолчу газетан коьрта редактор Безпятых Валерий.\n"Вайна гуш ду вуно дукха журналистикица йогIуш йоцу материалаш зорбане йовлуш хилар. Цу тайпа компанеш цайича и хьал хийцалур ду аьлла цахета шена", - элира цо Маршо Радионна ша еллачу интервьюхь.\nОьрсийчура дуккха а журналисташ санна Безпятых а ву эргIадвахана НТВ-но кху Зазадоккху-беттан 4-чу дийнахь гайтинчу программехь дийцинарг бахьана долуш. НТВ-но чIагIдора Оьрсийчура оппозицехь болу зорбанан гIирсаш къайлах ахча а луш кхобуш бу Iамеркин Пачхьалкхан департаменто а, миллиардеро Сорос Джорджа а бохуш.\nНТВ-но гайтинчу программехь дуьйцуш дара масийтта регионера газета, шайна юкъахь Сибреха а, Якутехь а бехачу нахана дезаш а, лоруш а долу «Якутск суьйранна» цIе йолу газзета а долуш. НТВ-но бехке дора и газеташ Iамеркана оьшург кхочуш деш ду уьш, Iамеркера кредиташ эцарна бохуш.\nСтигалкъекъа-беттан 27-чу дийнахь «Якутск суьйранна» газето дуьхьалонан акци дIаяьхьира НТВ-но а, «Россия» телеканало а харц дерг дуьйцу аьлла телехьовсархой варе бар шен агIонашна тIехь зорбане а даьккхина. И юкъадаккхара дIасадаржийра социалаш машанашкахь а. Иза тайнера дуккха а нахана.\n"Бозуш боцучу регионийн зорабанан гIирсийн альянс" юкъаралло шен агIор емал йира НТВ-но Зазадоккху-беттан 4-чу дийнахь гайтина программа, иза «хьул а цадеш мотт тохар" ду аьлла.\nАмма Безпятыха дийцарехь, «Якутск суьйранна» газета Iаткъам ловш ду кху деношкахь, гIо-накъотсалла оьшуш а ду иза. "Цхьа компани ша харцонна дуьхьал латтийтар дIоггара дика дац,цундела кхечара а накъосталла дан деза шайна" аьлла хета цунна.\nБезпятыха кехат дахьийтина 100 зорбанан гIирсе, коьртачу декъана "Бозуш боцучу регионийн зорабанан гIирсийн альянсан" декъашхошка, шаьш санна телехьовсархой варе бар зорбане даккхахьара аьлла. Цо дийцарехь дукхах болу редакторш реза хилла шайга дина дехар кхочуш дан.\n"Ларлолаш, пропаганда!" : Оьрсийн маьрша гIирсаш духьал бевлла пачхьалкхан телевизионна


Бесплатно Хьай дагчу кхи везар виллина вахарагов асхаб mp3. The — Acoustic. Ariana Grande — thank u, next. Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина Ибрагим Джабраилов — Хаза б1аьргаш хунда доьлхура new\nХьай дагчу кхи везар виллина новая Хьай дагчу кхи везар виллина Автор и исполнитель Ибрагим Джабраилов. Бесплатно Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина New mp3.\nБыстрый поиск любой композиции! Хьай Дагчу Кхи Езар Йиллина. Мохьмад Могаев — Хьай дагчу кхи везар виллина new Хьай дагчу кхи везар виллина скачать mp3.\nАдам Ахмедов Хьай дагчу кхи везар виллина. Гитарист Муратбай Ниетуллаев сборник хитов Mp3. Наша поисковая система найдет любую песню. Почему закрыли сервер Warface Mp3. Qahramon Ruzmetov Bom Bosh Mp3.\nРабота деньги и любовь Слушать аудиокнигу онлайн Mp3. Davido — Wonder Woman Official Video. Хьай дагчу кхи Езар йиллина. Новая чеченская валлина Дукхваха Очаев хьай дагчу кхи везар виллина Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина Бесплатно Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина mp3.\nСкачать песню Хьай дагчу кхи везар виллина бесплатно mp3 минус, рингтон, на звонок телефона\nНа нашем музыкальном сайте вы можете бесплатно прослушать и скачать любимые, новые и популярные mp3 песни в хорошем качестве. Новая чеченская песня хьай дагчу кхи везар виллина New Мы рекомендуем загрузить первый результат Новая чеченская песня Дукхваха Очаев хьай дагчу кхи везар виллина размером 5.\nСкачать бесплатно можно фильмы, клипы, эпизоды, трейлеры, при этом вам не нужно посещать сам сайт Youtube. Чеченские гитаристы классно поют!!!\nХьай даг чу кхи везар виллина. KB — Die Rich feat. Мохьмад Могаев Хьай дагчу кхи везар виллина New Imeretis Chempionanti Pulsi Mp3.\nToken — Treehouse Official Music Video. Руслан Кубанов Калым Mp3. Julia Michaels [Official Audio].\nХьай дагчу кхи езар йиллина. Супер секс смотреть до конца Mp3. Rationale — High Hopes Official Audio.


семинары жкх в Череповце\nИщете семинары жкх в Череповце?\nИщете семинары жкх?\nсеминары жкх на карте Череповца


Ле-Бесса — Википеди\n45°22′08″ къ. ш. 4°30′53″ м. д.HGЯOL\nфр. Le Bessat\nЛе-Бесса (фр. Le Bessat) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Ла-Валла-ан-Жье, ГгӀе (ЛуагӀа), Сент-Этьен, ТагӀантез (ЛуагӀа), Тели-ла-Комб.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Бесса&oldid=7813141»


Джефферсон (гуо, Алабама) — Википеди\nДжефферсон (гуо, Алабама)\nДжефферсон (инг. Jefferson County) — АЦШ Алабама штатера гуо. Центр – гӀала Бирмингем.\nинг. Jefferson County\n1819 шеран 13 декабрь\n▲660 367 стаг (2015)\nТаскалуса (гуо, Алабама), Бибб (гуо, Алабама), Блаунт (гуо, Алабама), Уокер (гуо, Алабама), Сент-Клэр (гуо, Алабама), Шелби (гуо, Алабама)\n2911 квадратан километр\nNational Register of Historic Places listings in Jefferson County, Alabama[d]\nCategory:Views of Jefferson County, Alabama[d]\nХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Джефферсон.\nЙиллина 1819 шарахь.\n658 466 стаг ↗658 514 стаг ↘657 998 стаг ↗658 327 стаг ↗659 479 стаг ↗660 367 стаг\nГуон майда 2877 км².\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Джефферсон_(гуо,_Алабама)&oldid=5076484»\nТӀаьххьара хийцам бина 2020, 28 июль 12:36\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 28 июль, 12:36.


еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН: ЯРЮРЭХ ЮБРНПЮ, ЙПХРХВЕЯЙХЕ ЯРЮРЭХ, АХНЦПЮТХЪ.\nБЯЕ НА ЮБРНПЕ ЕБРСЬЕМЙН.ОНЩГХЪ :: ОН ЦНДС :: ОН МЮГБЮМХЧ/ОЕПБНИ ЯРПНЙЕ ЯРХУХЪ\n18 ХЧКЪ еБЦЕМХЧ еБРСЬЕМЙН ХЯОНКМХКНЯЭ 65 КЕР (бХРЮКХИ йНЛХМ) [8 KB]\nнДМЮФДШ ОПХ ДПСФЕЯЙНЛ ПЮГЦНБНПЕ ЛНИ ЯНАЕЯЕДМХЙ, ПЮБМШИ ОН БНГПЮЯРС, ЯЙЮГЮК: - ю ГМЮЕЬЭ, МЮЬЕЛС ОНЙНКЕМХЧ РНФЕ ОНБЕГКН: ЛШ ПНЯКХ ЯН ЯБНХЛХ ОНЩРЮЛХ. с МЮЬХУ НРЖНБ АШКХ лЮЪЙНБЯЙХИ, еЯЕМХМ, сРЙХМ. ю С МЮЯ - еБРСЬЕМЙН, пНФДЕЯРБЕМЯЙХИ, бНГМЕЯЕМЯЙХИ, нЙСДФЮБЮ, бШЯНЖЙХИ... ю С МШМЕЬМХУ ДБЮДЖЮРХКЕРМХУ, ГЮЛЕРЭ, ЯБНХУ ОНЩРНБ МЕР, ДЮФЕ НДМНЦН, ЙРН ОПХЬЕК АШ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nбМЮВЮКЕ АШКЮ ЯКЮБЮ... (пЕЦХМЮ рЮЛЛ) [2 KB]\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН: вЕЛ АНКЭЬЕ КЧДХ ГЮАШБЮЧР, ВРН ОНЩГХЪ ХЛ МЕНАУНДХЛЮ, РЕЛ АНКЭЬЕ НМЮ ХЛ МЕНАУНДХЛЮ пСЯЯЙХИ ОНЩР. юЛЕПХЙЮМЯЙХИ ОПНТЕЯЯНП, ВКЕМ юЛЕПХЙЮМЯЙНИ Х еБПНОЕИЯЙНИ ЮЙЮДЕЛХИ ХЯЙСЯЯРБ. б РЕВЕМХЕ ДБЮДЖЮРХ РПЕУ КЕР еБЦЕМХИ юКЕЙЯЮМДПНБХВ еБРСЬЕМЙН ЯНАХПЮК ЮМРНКНЦХЧ ПСЯЯЙНИ ОНЩГХХ уу БЕЙЮ. яЕИВЮЯ ЦНРНБХРЯЪ Й БШУНДС Б ЯБЕР ЮМРНКНЦХЪ СФЕ БЯЕИ ПСЯЯЙНИ ОНЩГХХ. √ ъ ЯВЮЯРКХБ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН (RussianCulture.Ru) [3 KB]\nпНДХКЯЪ МЮ ЯРЮМЖХХ гХЛЮ хПЙСРЯЙНИ НАКЮЯРХ. оЕВЮРЮРЭЯЪ МЮВЮК Б 1949 Ц. б 1951-1954 ЦЦ. СВХКЯЪ Б кХРЕПЮРСПМНЛ ХМЯРХРСРЕ ХЛ. л. цНПЭЙНЦН. б 1952 Ц. БШЬЕК ОЕПБШИ ЯАНПМХЙ ЯРХУНБ "пЮГБЕДВХЙХ ЦПЪДСЫЕЦН". еБРСЬЕМЙН - КХДЕП ЛНКНДНИ ОНЩГХХ БРНПНИ ОНКНБХМШ 50-У Х 60-У ЦНДНБ. дКЪ еБРСЬЕМЙН УЮПЮЙРЕПМЮ ЯЮЛНЯРНЪРЕКЭМНЯРЭ, ЪПЙНЕ ЯБНЕНАПЮГХЕ ЕЦН ОНЩРХВЕЯЙНИ ХМРНМЮЖХХ, МЮ ТНПЛХПНБЮМХЕ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН (оПХПНДЮ, ЛХП, РЮИМХЙ БЯЕКЕММНИ...) (лХУЮХК щОЬРЕИМ) [5 KB]\nяАНПМХЙХ: "ьНЯЯЕ щМРСГХЮЯРНБ" (1956), "бГЛЮУ ПСЙХ"(1962), "йЮРЕП ЯБЪГХ" (1966), "хДСР АЕКШЕ ЯМЕЦХ..." (1969), "оНЧЫЮЪ ДЮЛАЮ" (1972), "хМРХЛМЮЪ КХПХЙЮ" (1973), "сРПЕММХИ МЮПНД" (1978), "нРЖНБЯЙХИ ЯКСУ" (1978), ОНЩЛШ: "яРЮМЖХЪ гХЛЮ" (1955), "аПЮРЯЙЮЪ цщя" (1963-1965), "мЕОПЪДБЮ" (1980), "тСЙС!" (1985) Х ДП. оЕИГЮФХ С е.еБРСЬЕМЙН Б НЯМНБМНЛ ОНДВХМЕМШ ГЮДЮВЕ ЯЮЛНБШПЮФЕМХЪ КХПХВЕЯЙНЦН "Ъ" Х МЮХАНКЭЬЕЕ ГМЮВЕМХЕ ХЛЕЧР Б ПЮММХИ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН (яНАЕЯЕДМХЙ) [1 KB]\nпНДХКЯЪ 18 ХЧКЪ 1933 ЦНДЮ МЮ ЯРЮМЖХХ гХЛЮ Б хПЙСРЯЙНИ НАКЮЯРХ. нРЕЖ ЦЕНКНЦ, ЛЮРЭ - ЛСГШЙЮМР. дН 1944 ЦНДЮ еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН ФХК Б яХАХПХ. оЕПБШЕ ЯРХУХ МЮОХЯЮМШ Б 1949 ЦНДС, РН ЕЯРЭ ПНБМН ОЪРЭДЕЯЪР КЕР МЮГЮД. оНЯКЕ ЮБРНАХНЦПЮТХВЕЯЙНИ ОНЩЛШ "яРЮМЖХЪ гХЛЮ" еБРСЬЕМЙН МЮ ЖЕКНЕ ДЕЯЪРХКЕРХЕ ДЕКЮЕРЯЪ ЯЮЛШЛ ОНОСКЪПМШЛ ЯНБЕРЯЙХЛ ОНЩРНЛ, ЙЮЙ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН (упнмня) [3 KB]\nпНДХКЯЪ 18 ХЧКЪ МЮ ЯРЮМЖХХ гХЛЮ йПЮЯМНЪПЯЙНИ НАКЮЯРХ. еЦН НРЕЖ АШК ЦЕНКНЦНЛ, МН БЯЧ ФХГМЭ ОХЯЮК ЯРХУХ Х МЮСВХК ЯШМЮ КЧАХРЭ ОНЩГХЧ. йНЦДЮЯЕЛЭЪ ОЕПЕЕУЮКЮ Б лНЯЙБС, АСДСЫХИ ОНЩР БН БПЕЛЪ СВЕАШ Б ЬЙНКЕ ГЮМХЛЮКЯЪ Б ОНЩРХВЕЯЙНИ ЯРСДХХ дБНПЖЮ ОХНМЕПНБ дГЕПФХМЯЙНЦН ПЮИНМЮ. оНГДМЕЕ ОНЯЕЫЮК КХРЙНМЯСКЭРЮЖХХ ХГДЮРЕКЭЯРБЮ "лНКНДЮЪ ЦБЮПДХЪ", ЦДЕ АНКЕЕ РПЕУ КЕР... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН: 'ъ ФХБС Б пНЯЯХХ Х пНЯЯХЕИ...' [14 KB]\nоПНЬЕДЬЕЕ КЕРН АШКН С еБЦЕМХЪ еБРСЬЕМЙН МЮЯШЫЕММШЛ: РПЮДХЖХНММШИ БЕВЕП ОНЩГХХ Б оНКХРЕУМХВЕЯЙНЛ, ОНДЦНРНБЙЮ МНБШУ ЙМХЦ, ОНЕГДЙХ Х БШЯРСОКЕМХЪ... мЮЙЮМСМЕ НРЗЕГДЮ ХГ пНЯЯХХ Б яью (ОНЩР ОПЕОНДЮЕР ЯЕИВЮЯ Б нЙКЮУНЛЕ) ЛШ БЯРПЕРХКХЯЭ Х ОНЦНБНПХКХ ОНВРХ НАН БЯЕЛ. мС, Ю БЯЕ, ВРН НЯРЮКНЯЭ ГЮ АНПРНЛ ПЮГЦНБНПЮ, ОЕПЕМЕЯКХ МЮ АСДСЫСЧ ГХЛМЧЧ БЯРПЕВС - ЙНЦДЮ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН: лНЪ ФХГМЭ ОПНЬКЮ ЛЕФДС оНКХРЕУМХВЕЯЙХЛ Х кСАЪМЙНИ (цЕНПЦХИ еКХМ) [8 KB]\n50 КЕР МЮГЮД ЬЙНКЭМХЙ фЕМЪ еБРСЬЕМЙН НОСАКХЙНБЮК ЯБНХ ОЕПБШЕ ЯРХУХ еБРСЬЕМЙН ГМЮЧР БЯЕ. х СФЕ ОНКБЕЙЮ ЕЦН КЧАЪР Х МЕМЮБХДЪР, УБЮКЪР Х ПСЦЮЧР. н МЕЛ - ЙЮЙ Н пНЯЯХХ - ЯЮЛ ЛНФЕЬЭ ЦНБНПХРЭ ОКНУН, МН МЕОПХЪРМН, ЙНЦДЮ ЩРН ДЕКЮЧР ВСФХЕ. - еБЦЕМХИ юКЕЙЯЮМДПНБХВ, ОНЩРХВЕЯЙХИ ДЕАЧР ЯПНДМХ ОЕПБНИ КЧАБХ, ЙНРНПЮЪ МЕ ГЮАШБЮЕРЯЪ МХЙНЦДЮ. дЮРС... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nмЕЙНРНПШЕ ЛШЯКХ НА НДМНЛ БШПЮФЕМХХ еБЦ. еБРСЬЕМЙН, ЯРЮБЬЕЛ ЙПШКЮРШЛ (пНЛЮМ яКСВЕБЯЙХИ) [8 KB]\nйНЦДЮ АЕГСЛМШЕ ЕБПЕХпНЯЯХЧ ПНДХМНИ ГНБСРх КСВЬЕ ПСЯЯЙНЦН СЛЕЧРрЮЛ, ЦДЕ ХУ БНБЯЕ МЕ ГНБСРю ЦДЕ ГНБСР - Х РЮЛ СЛЕЧРю РЮЛ, ЦДЕ ЯЮЛХ ОНГНБСР -нМЮ БЯРЮ╦Р БН БЯЕИ ЙПЮЯЕпНЯЯХЪ - ПНДХМЮ ЕБПЕЕБд.ю. оПХЦНБ дКЪ ЛЮЯЯШ ПНЯЯХИЯЙХУ ХМРЕККХЦЕМРНБ ЯКНБНЯНВЕРЮМХЪ РХОЮ "ЯНБПЕЛЕММЮЪ ПСЯЯЙЮЪ КХРЕПЮРСПЮ" МЕХГЛЕММН ДНКФМШ ЛЮРЕПХЮКХГХПНБЮРЭЯЪ Б МЕЙХУ ЙНМЙПЕРМШУ ДЕИЯРБСЧЫХУ КХЖ ОПНХЯУНДЪЫЕЦН ОПНЖЕЯЯЮ. рЮЙХЛ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nн ЯЕАЕ Б `яРПНТЮУ БЕЙЮ` (еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН) [3 KB]\nП. 1933, Ц. гХЛЮ хПЙСРЯЙНИ НАК. бНЯОНКЭГСЧЯЭ ЩРНИ БПЕГЙНИ, ВРНАШ ОНЪЯМХРЭ ОСРЮМХЖС Б ОНМХЛЮМХХ ЛНЕЦН ОПНХЯУНФДЕМХЪ. лНЪ АЮАСЬЙЮ ОН ЛЮРЕПХ лЮПХЪ хНЯХТНБМЮ аЮИЙНБЯЙЮЪ АШКЮ ОНКСОНКЭЙЮ, ОНКССЙПЮХМЙЮ. еЕ ОПЕДЙХ АШКХ БШЯКЮМШ Б XIX БЕЙЕ Я фХРНЛХПЫХМШ Б яХАХПЭ ГЮ СВЮЯРХЕ Б ЙПЕЯРЭЪМЯЙНЛ АСМРЕ ОПНРХБ ОНЛЕЫХЙЮ. нДМЮЙН ОПЮДЕД ЛНИ - ОЮМ аЮИЙНБЯЙХИ -... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nоЮПЮД ЛЮКШУ ОКЮМЕР (цКЕА ьСКЭОЪЙНБ) [3 KB]\nеБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН Х хНЯХТ аПНДЯЙХИ ЙЮЙ ПЮБМНБЕКХЙХЕ ЙНЯЛХВЕЯЙХЕ РЕКЮ б оНКХРЕУМХВЕЯЙНЛ 18 ХЧКЪ ОПНЬЕК РПЮДХЖХНММШИ ДЕМЭПНФДЕМВЕЯЙХИ БЕВЕП еБЦЕМХЪ еБРСЬЕМЙН. мЮ БЕВЕПЕ ОНЩР ВХРЮК ХГ ЙМХЦХ "лЕФДС кСАЪМЙНИ Х оНКХРЕУМХВЕЯЙХЛ", ЙНРНПСЧ НМ БШОСЯРХК ЯОЕЖХЮКЭМН ЙН ДМЧ ПНФДЕМХЪ Б йХЕБЕ ГЮ 48 ЛНАХКЭМШУ ВЮЯНБ. рЕОЕПЭ РЮЙНЕ БНГЛНФМН. оНЩРХВЕЯЙЮЪ ЯСДЭАЮ еБЦЕМХЪ еБРСЬЕМЙН - ЩРН ЯОКНЬМНИ tour... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nяЕЦНДМЪ ОЮЛЪРМХЙ МЮД аЮАЭХЛ ъПНЛ ЕЯРЭ... (бХРЮКХИ нПКНБ) [14 KB]\nмЮД аЮАЭХЛ ъПНЛ ЬЕКЕЯР ДХЙХУ РПЮБ. дЕПЕБЭЪ ЯЛНРПЪР ЦПНГМН, ОН-ЯСДЕИЯЙХ. бЯ╦ ЛНКВЮ ГДЕЯЭ ЙПХВХР, Х ЬЮОЙС ЯМЪБ, ъ ВСБЯРБСЧ, ЙЮЙ ЛЕДКЕММН ЯЕДЕЧ. еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН тНРН ц.йПНВХЙЮ б жЕМРПЮКЭМНИ аПСЙКХМЯЙНИ ОСАКХВМНИ АХАКХНРЕЙЕ 5 ДЕЙЮАПЪ ЯНЯРНЪКНЯЭ ОНЩРХВЕЯЙНЕ ОПЕДЯРЮБКЕМХЕ, ЙНРНПНЕ ДЮБЮКХ еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН Х ЕЦН ЮЛЕПХЙЮМЯЙХИ ОЕПЕБНДВХЙ Х ДПСЦ юКЭАЕПР рНДД. юПРХЯРХВМШИ, ЙЮЙ БЯЕЦДЮ, еБРСЬЕМЙН ЛЦМНБЕММН... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nс еБЦЕМХЪ еБРСЬЕМЙН ЕЯРЭ БРНПНЕ КХЖН (аНПХЯ бНИЖЕУНБЯЙХИ) [3 KB]\nрНКЭЙН ВРН БШЬЕДЬЮЪ ЯРХУНРБНПМН-ТНРНЦПЮТХВЕЯЙЮЪ ЙМХЦЮ "дЮИ аНЦ..." НРЙПШБЮЕР ЛЮКН ЙНЛС ГМЮЙНЛШЕ ЯРНПНМШ ФХГМХ ОНЩРЮ, СБХДЕРЭ ЙНРНПНЦН С МЮЯ Б ЯРПЮМЕ РЕОЕПЭ КЕЦВЕ БЯЕЦН МЮ РЕКЕЩЙПЮМЕ, Б ОПНЦПЮЛЛЕ "оНЩР Б пНЯЯХХ АНКЭЬЕ, ВЕЛ ОНЩР" "еБЦЕМХИ еБРСЬЕМЙН - ЩРН ЯБНЕЦН ПНДЮ ЯРХУХИМНЕ АЕДЯРБХЕ. ъБКЕМХЕ ЕЦН ОНУНФЕ МЮ ХГБЕПФЕМХЕ ЯНКХДМНЦН БСКЙЮМЮ ХКХ МЕАНКЭЬНЕ ГЕЛКЕРПЪЯЕМХЕ. хКХ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ


Н.С. Хрущевна тIе а кхечира…\nЦхьа а бехк боцуш 1944-чу шарахь. Сталинан-Бериян г1ерано шайн махках, х1усамех дохийна, ц1ерадаьхна, Казахстане а, Юккъерчу Азикхечу республикашка а д1адахийтина хилла нохчийн, г1алг1айн, балкхаройн, кхарачойн, г1алмакхойн кхин а цхьамог1а халкъаш, цхьа а бакъонаш йоцуш, лецначу нехан хьолехь латтош дара.Уьш д1адахийтинчу меттигашкахь НКВД-ра бакъо йоцуш г1алара г1ала, юьртара юьрта, ур-аттал цхьана урамера вукху ураме а баха йиш йоцуш бара нах. Ткъа а бакъо яккха ч1ог1а хала дара. Ц1ерадаьхначу халкъашкахь и г1ело лаьттира 1953- чу шарахь «халкъийн да» Сталин валлалц.\nЦул т1аьхьа малъяла юьйлаелира махках баьхна, д1абахийтинчу нахаца йолу 1едалан юкъаметтигаш.\nД1адаьккхира шеншен рожехь комендатуре нах куьйгаш яздан эхар. 1955-чу шарахь Казахстанан столицехь, Алма-Ата г1алахь, нохчийн маттахь арахеца долийра республикански «Къинхьегаман байракх» газет. Нохчийн а, г1алг1йн а меттанашкахь хаза юьйлаелира радионпередачаш. Арахеца йолийра политически литература. Зорбатоьхна, арахийцира С. Арсановн «Маца девза доттаг1алла» киншка, Н. Музаевн, 1. Хамидовн, А. Ведзижевн, кхечу яздархойн произведенийн гуларш. Оцу хенахь «Къинхьегаман байракх» газетан редакци вайнехан культуран центр, шайн дика а, вон а дохьуш нах бог1у меттиг, церан хьехамча, цара шайна г1о лоьхуш йолу меттиг яра. Къаьсттина дукха хуьлура редакцехь нохчийн, г1алг1айн интеллигенцин века лш, культуран белхахой, спортсменаш, студенташ. Хийла мог1арера къинхегамхо вог1ура цига шен бала балхо, г1о-накъосталла хиларе сатуьйсуш, керлачу хаамашка ладог1а. дукхахьолахь, дуьйцуш дерг, массарна а хаа лууш дерг Даймахка ц1а юхадерзар маца хир ду-техьа, и г1уллакх цхьаннахьа а дуьйцуш дуй-техьа бохург дара. «Х1умма а хезаш дуй»,– хоьттура цара. Х1етахь ши нохчи цхьанакхетча, угар а хьалха: «Вай ц1а дохуьйту ца боху?» – олий хоттура. Нохчийн, г1алг1айн шайн даймахка ц1а дерзаран дегайовхо уггар а алсамъяллачу хенахь, 1956- чу шеран аьхка Алма-Ата веара КПСС-н ЦК-н Хьалхара секретарь Хрущев Никита Сергеевич. Оцу деношкахь алсамбевлира редакце бог1учу нехан барам. Массарна а хаа лаьара Н.С. Хрущевна т1екхача йолчу таронах лаьцна. Цхьана дийнахь тхо долчу редакцехь гулбелира нохчийн интеллигенцин ц1еяххана болу векалш. Царна юккъехь вара Гайрбеков Муслим, х1етахь Казахстанан Компартин Ц К - нинструктор, т1аьхьа нохчий, г1алг1ай ц1аберзоран вовшахтохараллин комитет ан председатель, Нохч-Г1алг1айн Республика меттах1оттийначул т1аьхьа – республикан Министрийн Советан Председатель, Татаев Ваха, х1етахь Алма-Атахь пачхьалкхан филармонин директор, т1аьхьа Нохч- Г1алг1айн Республикан культуран минстр, ц1еяххана волу хелхарча Эсамбаев Махьмуд, «Кънхетаман байракх» газетан редактор Абазатов Мохьмад, жоьпаллин секретарь Габисов Бийсолта, редакцин отделан заведующи Магомаев Хасмохьмад, яздархой – Хамидов 1абдула, Музаев Нурди, Магомедов Нохьа, редакцинь кхиболу белхахой а, хьеший а. Гулбеллачара сацамбира Н.С. Хрущевна т1е нохчийн къоман делегаци яхийт а. Ткъа муха, муьлш бахийта? Мехкан хьалхарчу куйгалхочунна т1екхача атта хиларна, уггар бег1ийла хийтира цига зударий бахийтар. Цунна къастийра редакцин белхахой, поэтесса Ахматова Раиса, Бакашева Раиса, Казахстанан культуран министрествон белхахо Нинциева Нина.\n– Тхо цига дахийта кечдеш, гулбеллачара дийцира, нагахь сана Н.С. Хрущевна т1екхачахь, оха цигахь ала дезарг, – дагалоьцу Бакашева Раисас. – М. Гайрбековс элира: «Н.С. Хрущевга ала: «Дуьнен чохь шен даймохк боцуш халкъ дац, я хила йиш а яц. Тхоьгара тхан даймохк д1абакка тхан аг1онгахьара даьлла х1ума дац, я хила йиш а яц. Тхуна лаьа тхешан республика меттах1оттайойла а, тхаьш ц1а дохи1тийла а». Ахматова Раисига элира: «Ахь, Раиса, ала тхуна кхечу халкъийн санна, тхешан истори, культура, мотт, литература, искусство кхуьийла лаьа, уьш ца кхиийча, халкъ хуьлийла дац. Доцца аьлча, хьайн поэзин мотт ма кхоабе шаьш цуьнца къамел деш».\n«Ткъа ахь, Раиса, –хьийхира сунна Магомаев Хасмохьмада, –кхид1а а дуйцу Р. Бакашевс, –хьайн къоначу ойланехь, доцца ала: нохчашна, Советски Союзан кхечу халкъашна а санна, шайн даймохк беза, тхуна ц1а даха лаьа».\n–Т1едахкарш, хьехамаш дуккха а бара. Дерриг а х1инца дика дага а ца дог1у. Казахстанан Компартин ЦК-н машен т1ехь д1адигира тхо. Центральни Комитете д1акхаьчча, дежурничуьнга дийхира тхаьш Н.С. Хрущевна т1едахийтар. Амма цо аьттехьа а ца дитира иза. Тхо юха ца довлура. Т1аьххьара а дежурничо д1акъевлира не1. т1аккха оха иза йоккха г1овг1а а йоккхуш етта йолийра. Цул т1аьхьа т1евеара ЦК-н лаккхарчу куьйгалхойх цхьаъ. Цо хаьттира тхуна х1ун оьшу, г1овг1а х1унда яьккхина. Т1аккха оха дийцира тхаьш нохчийн халкъан йоккхачу тобано векалш дина, ЦК-н Хьалхарчу секретарана т1едахкийтина хилар. Билггала тхо цунна т1екхача ондда сацам болуш хиларх ша кхетча, цкъа собарде, со юхавог1ур ву шуна, аьлла д1авахара иза. Цхьа хан яьлча юхавеана, шеца д1адигира цо тхо.\nТхо кабинета чоьхьа девлча, карахь чайнан стака а долуш, ирахь лаьтташ волчу Н.С. Хрущевс тхо чудигинчу ЦК-н белхахочуьнга хаьттира: «Уьш муьлш бу?» Цо жоп даларе а ца хьоьжуш, тхоьга хаьттира цо: «Шу муьлш ду, х1ун оьшу шуна?» Оха дийцира тхаьш газетан редакцехь губеллачу нохчийн йоккхачу тобано кхуза дахкийтина а, тхан дехарна ахь деллачу жоьпан дикачу хааме уьш сатуьйсуш а хиларх лаьцна.\n– Схьадийца л шаьш де анна г1уллакх, со ладуг1уш ву, – дийхира цо. Ахматова Раисас а, Нинциева Нинас а дийцира редакцехь, тхо цига даха кечдеш, шайга дийца аьлларг. Т1екхечира сан раг1.\n– Х1инца хьан раг1 ю, дийцал хьайна лууш дерг, – элира Н.С. Хрущевс, – кхид1а а дуьйцу Раисас.\n– Советски Союз, вайн мехкан кхечу халкъийн а санна, вайн юкъара, тхан а Даймохк бу, – элира ас. – Амма тхаьш дина, тхан дай баьхна мохк хьоме хета тхуна. Цуьнга сатуьйсуш, кийрара бала д1а ца болу тхуна. Цундела тхуна ч1ог1а лаьа тхешан даймахка, тхешан ц1а юхадерза. И ондда лаам болуш, дикане сатуьйсуш ду тхан дерриг а нохчийн халкъ.\nН.С. Хрущевга и къамел деш, со дагахь а доцуш легашка шад х1оьттина, хорам хилла, кхид1а йист ца хилалуш, елха йолаелира. «Маелха, – элира Н.С. Хрущевс, – Иштта хаза б1аьргаш боьлхуш товш бац, уьш боьлуш, дахарх сакъералуш хила беза».\n– Со елхарна бехк ма биллалахь, – элира ас.\n– И елхар ас дехар дарна хилла дац хьуна, дехар деш цкъа а ца боьлху нохчийн зударий. Сан елхаэккхар тхайн боцу даймохк хьахийча, тхаьш цуьнга сатийсар дагадеана хила дара. Бехк ма биллалахь суна.\n– Елха мегар дац. Ткъа шайн баккхийчаьрга ала: дехачу кхойтта шарахь садиттина аш. Йисинарг дукха хан яц. Хир ю шуна шайн Кавказ, шайн республика, шайн даймохк, шайн ц1а. Машенахь дуй шу?\n– Дац. Тхо схьадалийна машен д1аяхана.\n– Йоьхна, айса муха олу а ца хууш, ас элира:\n– Тхо долчу волахь. Вела а велла, Н.С. Хрущевс хаьттира:\n– Мичхьа вола со?\n– Редакце. Бакъду, Пугкинан урамехь №39 йолчу адресца подвала чохь-м ду тхо, делахь а, хьошалла дан хууш-м ду тхо, оха концерт х1оттор ю хьуна.\nН.С. Хрущев «ЗИМ» машенахь редакце схьадаладайтира тхо.\nТхо редакце юхадаьхкича, цигахь гулделла дукха адамаш дара. Массара а хоьттура Н.С. Хрущевс тхо т1е муха эцна, цо х1ун аьлла, ц1а дахийтаран дегайовхонаш ю-яц, иштта д1а кхин а. оха ма-дарра д1адийцира мехкан партин куьйгалхочуьнца тхешан хиллачу цхьаьнакхетарх, динчу къамелех лаьцна. Массара а тхуна ч1ог1а баркаллаш бохура. Суна цкъа а диц ца ло КПСС-н ЦК-н Хьалхарчу секретарца Н.С. Хрущевца хила цхьанакхетар. И цхьаьнакхетар хиллачул т1аьхьа масех бутт баьлча, 1956-чу шеран 24-чу ноябрехь КПСС- н ЦК-с сацам бира вайн республика меттах1отто. Ткъа 1957-чу шеран 9-чу январехь СССР-н Лакхарчу Советан Президиумо т1еийцира «Нохч-Г1алг1айн Республика меттах1отторан хьокъехь» сацам Цул т1аьхьа дукха хан ялале шайн даймахка ц1аэха буьйлабелира нохчий а, г1алг1ай а, ц1ерадаьхна кхидолу халкъаш а.


Фонтен-ан-ДогӀмуа — Википеди\n▲13 стаг (2019 шеран 1 январь)\nФонтен-ан-ДогӀмуа (фр. Fontaine-en-Dormois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Буконвиль, Сешо, СегӀне-ан-ДогӀмуа, ГгӀатгӀей, ГӀувгӀуа-ГӀипон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фонтен-ан-ДогӀмуа&oldid=7844604»


Люгеньяк — Википеди\nЛюгеньяк (фр. Lugaignac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — Жиронда. Дозанашца йу Гияк (Жиронда), Бранн (Жиронда), Грезияк, Ножан-е-Постьяк, Сент-Обен-де-Бранн. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Люгеньяк&oldid=6875309»


Сен-ПьегӀгӀ-дуь-ГӀегагӀ — Википеди\n48°50′37″ къ. ш. 0°32′49″ м. д.HGЯOL\n▼1404 стаг (2019 шеран 1 январь)\nСен-ПьегӀгӀ-дуь-ГӀегагӀ (фр. Saint-Pierre-du-Regard) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Конде-суьгӀ-НуагӀо, Сен-Дени-де-МегӀе, Конде-ан-НогӀманди, Ати-Валь-де-Рувр[d], Монтии-суьгӀ-НуагӀо, Сент-ОногӀин-ла-ШагӀдонн.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ПьегӀгӀ-дуь-ГӀегагӀ&oldid=7840516»


Цуьнан орамаш мича меттиг- заманера схьадогIуш ду ала хала а долуш, дукха хена дуьйна цхьа ламаст ду Нохчашлахь лелаш.\nМел генахь веллачу стега дакъа а, хуьлда иза Малхбале я Малхбузе, хаъал герга йолу Европа-м йийца а ца йогIу, нохчаша мел дукха харж яларх цIа а дохьий, лаьтте дерзадо.\nШен гергарчу стеган чарх хийрачу геналлехь цайитар, шен декхар лору, ур-аттал, къоьлла ловш, хала хене волучу нохчочо а. Вуьшта аьлча, вайнахалахь вуно чIогIа сий-лараме ду шен гергарчу стеган коша барз куьг кхочехь хIоттор, чурт-тIулгана куьг хьакхар, мичча хена а тIе а хIоьттина.\nIоттабаккхаме дагахьбаллам ца а буьтуш, и таро шайн хилийта а, дIакхелхинчуьнан дакъа цIа кхачорал сов нохчашлахь хийра дац муьлхха мах белла а, этIа ца войтуш велларг лоьрийн карара ваккхар.\nДукха хьолехь цу тIехь церан ка а йолу. ХIинцца Ставропол махкара цIа а валийна дIаверзийна некъахьовзамехь вела 21 шо бен хан йоцу Теркйист кIоштера жима стаг. Цуьнан шайн наха къаро ярца, нохчаша ма- аллара аьлча, и этIа ца вайта, цунах лоьрашка куьйгаш ца деттийта, 50 эзар охьадиллина лоьрашна гергарчара.\nЦунах дуьйцуш ву могIарера вахархо Билал. Цуьнан дешнашца аьлча «дакъа къовсурдолчаьргара» лоьраша ахча алсам доккхучух тера ду.\nИ ахча охьа а диллина, велларг а валош цIа баьхкина уьш.\nБилал: «Лоьраша этIо гIерташ, вешин дакъа схьа ца луш лелачуьнга цхьана оьрсийчоь аьлла 15 эзар лоьрана ло, цу сохьта схьалур ву хьуна. Чу а вахна кхо лоран стоьла тIе 15 эзар охьадиллина.\n«Не, не!» - мохь баьлла лоьрера. Кхо кхин итт эзар а охьадиллина тIаккха киснара. ТIаккха а дуьхьало йина лоьро. «Ой, мел дала деза ша» хаьттина, цецваьллачу кхуьнга. 50 эзар аьлла жоп делла лоьро.\nИ ахча охьа а диллина, велларг а валош цIа баьхкина уьш. Ношкарий, дагестанхошкарий, эрмлошкара ишта доккха боху ахча, ткъа оьрсашкара, цара кхин лур доций а хууш, 15 эзар бен ца доккху боху».\nВолгоград гIалина гергахь некъахьовзамехь кхелхина Теркйист кIоштан Ломаз юьртара вахархо Мурадов Сулейман. ШолгIа де-буьйса доладелла цуьнан ши ваша сел партал лелачу лоьраша велларг схьа ца луш, холчохь.\nЧуьра гергарчарна хетарехь, цкъа делахь, цу некъахьовзамехь, Iожалло вехьначунна дуьхьал машен кхоьссина куьг бехкениг волу дела, лоьраш хIуьттуш бац ахчанца гIуллакх дерзо.\nШолгIа бахьана ду, веллачуьнан берашна Iедало ян тарло гIоленаш боху Ломаз юьртарчу вахархочо Мусас.\nХуур ду-кх, кхана цара хIун до...\nМуса: «Тахана схьа ца велла цара, лоьраша, велларг, кхана хуур ду аьлла. ХIара-и аьлла мах ца аьлла.\nКхарна тIе машен тоьхна куьг бехкениг а хилча, тIаккха дисинчу берашна Iедалера хуьлу гIо тIаьхьа ца теттийта, лоьраш ца хIуьтту этIа ца веш схьавала. Хуур ду-кх кхана цара хIун до. Берашна вон ца хилийта этIорна тедан а там бу гIуллакх».\nМогIарерчу бахархошца дечу зеран къамелашкахь гучу ма-даллара, ахкаме ваьлча, вуно дукха карабо нохчашлахь, ахча хьалха а даьккхина, лоьраш веллачуьнан кийра ца булуьйтуш, Iожалхо цIа а валийна, дIаверзийнарш.\nВелларг этIаварх а, ца а этIош волчаьрга дIаваларх а маца, муха нисло бохучух кхетам луш къамел дира лор - терапевто Баскариев Хизарс.\nХизар: «Некъахьовзамехь Iожалла нисьеллехь зераш ца дича веллачуьнан чарх дIаялар мага ца до низамо. Арахьара бахьна хилча а маггане а магош ма этIа а ца веш дIавала. ХIинца ахь вуьйцург кхечуьнан бехкенна вела ма ву. ТIаккха и муха ло ишта дIа? Талламаш бан ма беза.\nКриминал ю аьлла шеко хилча а, мелла хилча а, дукха ду и бахьнаш, и шадерг талла деш зераш ду уьш. ТIехьаьжча а и муха велла гуш делахь а, лоьрашна тIехь ду дакъа этIор».\nМаршо Радио: Оьрсийчохь коьртах бевлла бу боху нохчий а,гIалгIай а, суьйлий а мел генахь стаг валарх цIа валош…\nДийна волуш санна лерам бо веллачун\nХизар: «Уьш Iадаташ ду. Дийна волуш санна лерам бо-кх оха дIакхелхинчуьнан. Гергарчу стеган кошан барз юххехь хуьлийла лаар а ду замана кIоргера схьадогIуш, ша дийца дезаш хIума…»\nВеллачуьнан чарх лоьраша талларх а, мел гена некъ хиларх цIа а валош, иза дIаверзаварх а дийцинчу лоьрана Баскариевна хетарехь, вайнехан Iадаташца къоман психологи дозаделла хIума ду, мел геналлехь стаг Iожалле верзарх, цуьнан кошан барз цIахь хуьлийла луш, ахчанан чот ца еш, харж яр.\nЦунна моттарехь, нохчашлахь ондда бух болуш хIума ду «хIара дуьне-м бIаьргаш хьаббичхьана дуьсур долуш дара» боху кхетам.\nЦо кхеторехь лаа ца кхехьна, 13 шо Сибрехахь а текхна цIа богIучу цхьаболчу нохчаша чамданаш чохь а, ларчаш а юкъахьарчийна а, гергарчийн даьIахкаш.


Базенкур-сюр-Епт — Википеди\n49°18′42″ къ. ш. 1°46′02″ м. д.HGЯOL\n▲768 стаг (2018 шеран 1 январь)\nБазенкур-сюр-Епт (фр. Bazincourt-sur-Epte, фр. Bazincourt) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу Жизор (Эр), Амекур, Ебекур (Эр), Ераньи-сюр-Епт, Серифонтен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Базенкур-сюр-Епт&oldid=5150917»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 18:16.


NGC 1194 — Википеди\nNGC 1194, MCG+00-08-078, IRAS F03012-0117, IRAS 03012-0117, PGC 11537, 2MASX J03034909-0106129, UGC 2514, Z 389-68, 6dFGS gJ030349.1-010613, SDSS J030349.10-010613.4, Z 0301.2-0117, UZC J030349.2-010613, PSCz Q03012-0117, LEDA 11537, [DML87] 68, PBC J0303.8-0107\n1883 шеран 23 ноябрь\n0,013333 ± 0,000254, 0,01363 ± 1,0E−5\n4011,1 ± 12,1 километр в секунду\n3ч 03м 49,1с\n−1° 06′ 12,99″\nNGC 1194 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 1194: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 1194.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_1194&oldid=5055832»


Обонкур-Возель — Википеди\n49°33′09″ къ. ш. 4°29′29″ м. д.HGЯOL\nОбонкур-Возель (фр. Auboncourt-Vauzelles) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — Арденаш регионехь. Коммунан департамент — Арденаш. Дозанашца йу Корни-Машеромениль, Фо (Арденаш), Люкки, Нови-Шевриер, Сольс-Монклен. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Обонкур-Возель&oldid=5176634»


Юшаев Султан: Суртдилларо синкхача ло суна\nГIуран-бутт 22, 2020\nСуртдиллархо Юшаев Султан\nИза вина нохчийн доьзалехь Дагестанерчу Хасавюьртахь, дешна Санкт-Петербугерчу Исбаьхьаллийн академехь (хилла Ленинград), дипломан болх санна сурт диллина Cоветан заманахь хьехо мегаш ца хилла нохчийн къам дохийна махкахдаьккхина Сибрех дахийтина хиларх лаьцна. Цуьнан бустамашна тIехь бинчу шина кузо дашо мидалш яьхна Лейпциг гIалахь хуьлуш хиллачу ярмаркан гайтамехь. Иза ву ша йозуш йоцуш хилар дIакхайкхийначу Нохчийн Республикан гербан автор. Ткъа иштта иза ву Малхбузерчу пачхьалкхашкахь вевзаш волу суртдиллархо а, Бельгин суртдиллархойн юкъараллан декъашхо а. Цо дехкина сурташ ду Бельгин паччахьан хIусамненан доларчу коллекцехь. Юшаев Султана интервью елла Маршо Радионна.\n- Дукха хан йоццуш видео гира суна интернетехь, ахь хаьайн дипломан болх гойтуш яьккхина йолу. Цигахь вистхуьлучу комиссин декъашхочо, воккхочу стага вуно довха дешнаш олу хьох а, хьан зеделлачух а лаьцна. Амма оцу хенахь дIоггара хазахетарца тIеоьцуш ма дацара къаьмнаш, ша аьлча нохчийн къам махкахдаккхарх лаьцна хьехор?\n- 1989 шо ду иза, со Академехь доьшуш хилла тIаьххьара шо. И къамел дийриг ву СССР-ан халкъан суртдиллархо, суртдилларан академик Мыльников Андрей Андреевич. Иза вара гIараваьлла волу гайтаман исбаьхьаллин советан школан говзанча. Сан хьехархо а, куьйгалхо а вара иза. Оцу хенахь атта дацара оцу тайпанчу темех лаьцна суьрташ дахка. Тоъал хаамаш бацара. Къам махкахдаккхарх лаьцна сурт дилла ас сайн хиллачух ойланах лаьцна материал гулйира цуьргаш лахьош санна. Амма халаниг дара дуккха а хьехархой суна гIортор еш цахилар. Къаьсттина реза бацара ас и тема харжарна дукха хенахь дуьйна коммунизм тIамарх йоьлла хенара хьехархой, коммунисташ. Царах цхьаболчара емалвора со ас иза харжарна, хьехарш дора БАМ олучу 80-чу шерашкахь гIаръялла хиллачу Байкалан-Амуран магистраль олу аьчган некъ буьллучу метте а вахна материал гулъян езара ахь, бохуш. Цара Iиттарш йора суна, со истори охкуш ву, гобаьккхина дуккха а кхузаманахьлера теманаш йоллушехь, бохуш.\nАмма сан куьйгалхо Мыльников прогрессиван олу хьалхатаӀаме стаг вара. Оцу хенахь хиллачаьрца дуьстича, маьрша ойланаш йолу стаг вара иза. Мыльников Андрей Андреевича гIортор йира суна, иштта тхайн къам махкахдаьккхарх лаьцна сурт дилла ойла яра сан аьллаас шега хьахийча.\n- Ткъа оццул лазаме тема хIунда хаьржинера ахь? 1983-чу шарахь дара моьтту суна иза, со хилира оцу гIалахь. Хьо жима стаг вара, Къилбаседа Кавказехь юьртара веана волу. Ойла хьовзор йолуш дуккха а хIуманаш дара цигахь, ткъа хьо къоман бохам айина лелаш хилла.\n- Оцу бохамах лаьцна сурт дилларх ойла сан йолу дуккха а хан яра. Тхан де лаам а бара иза.\nЮшаев Султан, 1982-гIа шо\nТхан доьзал Сибрехара цIа бирзина дукха хан яцара, тхан дас, иза а вара суьрташ дохкуш, кIоламца кехата тIехь эскизаш яхкара, шаьш лайнарг дагадогIий. Оцу хенахь дуьйна сан бераллин эсехь йисна яра и тема. Ткъа воккха хилча сацам бира ас цунна тIехь болх бан, тхайн дас дагалаьцнарг чекхдаккха.\n- Суна хетарехь, вайн нахана хаьа вай хьехош дерг хIун сурт ду. Мел лаххара а интернетах пайда оьцучарна гина хир ду иза. Ткъа мичахь ду ша сурт?\n- Оцу суьртан цIе ю "Даймохк битар". Иза вуно доккха ду – 2 метр лекха а, кхо метр шуьйра а. Иза ду Санкт-Петербургерчу Исбаьхьаллин Академин Iилман-талламан музейхь. Ша музей лаьтташ ю Васильевски гIайри тIехь.\nЮшаев Султан, "Даймохк битар"\nНагахь сан суьртийн гайтам хилахь, цара схьалахь иза Соьлж-ГIала дахьа дагахь ву со и сурт. ШолгIа вариант ю сан оццу белхан. И сурт сан накъосташкахь цIахь ду. Кхин цхьаъ, кхоалгIа вариант ю оцу суьртан. Иза баш нахана гина яцара. И сурт латтош дара Соьлж-ГIаларчу гайтаман исбаьхьаллин музейхь. Иза а, дукхах долу ас дехкина мелла а мехала суьрташ а дегира Нохчийчохь хьалхара тIом боьдуш.\nЮшаев Султан, "Даймохк битар" кхин вариант\nЦарах цхьа дакъа музейхь дара Соьлж-ГIалахь, кхидерш дара гIалин юккъехь йолчу сан белхан чоьнехь. ХIинца оцу меттехь лаьтташ ду Грозный-Сити комплексан лекха тIекIелдина цIенош.\n- Дукха хан йоцууш ахь импрессионизм ала мегар долчу кепехь сурт дуьллуш яьккхина видео кийсаг гира суна. Ахь хьайна билгалъяккхина коьртачу декъана ахь болх бийриг муьлха кеп ю?\n- Коьртачу декъана – иза реализм ю (бакъдерг ма-дарра гойтург). Суртдиллархочун-монументалистан диплом ду суна Академехь делларг. Наггахь сюрреализман стилехь а дохку ас суьрташ, цхьамма диллахIара аьлла дехар дича.\nЮшаев Султанан сурт\nДелахь а сан ойланашца йогIуш стиль ца хета суна иза, амма адамашна наггахь чIогIа хаза хета оцу кепехь дехкина суьрташ. Наггахь абстрактан стилехь а дохку ас суьрташ. Амма суна гӀоли хетарг ламастан бакъдерг ма-дарра гойту суьрташ дахкаран кеп ю.\n- Тахана цхьа а вац тIаьхьарчу 20-30 шеран нохчийн исторех, шена юкъахь кIиза тIемаш а, кхиболу вайн адамаша лайна бохамаш а гойтуш, суьрташ дохкуш. Мел лаххара а ца гина суна уьш. Бахьана хIун ду? Суртдиллархошна хан оьшу аьлла хетий хьуна хуьлучух лаьцна кхоччуш ойла ян? Хьалхе ду аьлла хета хьуна хIара нохчашна вуно хала еана хан суьрташкахь гайта?\n- Дера, вайн массера а бохам ма бу иза. Дерриг а вайн дегнашна чухула даьлла. Амма тIекхуьучу суртдиллархоша исбаьхьаллан агIор толлур ю аьлла хета суна и хан. Сайн агIор ас, 1994-чу шарахь тIом болабелчхьана дагалаьцна дуккха а сюжеташ ю. Дагалаьцнарг чекхдаккха цхьацца билламаш оьшу. Чоьнаш оьшу, и болх бан безара аьлла, лаам болу нах оьшу, меттигаш оьшу и суьрташ гойтур долу, иштта дIа кхин а. Со эскизаш еш ву. Дуккха а дагалаьцна хIуманаш ду сан оцу хьокъехь. Дуьйцийла а йоцуш, и дерриг а хилларг сан дагчухула даьлла. Со цунна тIехь болх беш ву.\nЮшаев Султан, "Дошло"\n- Маьрша Нохчийчоьнехьа ойланаш йолчу нохчаша вуно ларам бечу беттан кIеллахь цхьалха борз тIехь йолчу Нохчийн Республикан гербан автор ву хьо. Муха нисделира хьан иза?\n-1990-чу шарахь аьхка Ленинградера Нохчийчу веара со, Соьлж-ГIалахь ваха хаа дагахь. Дерригдуьненан нохчийн къоман гулам кечбечу наха, тIаьхьо цунах Конгресс (ОКЧН) а хилира, сацам бинера гурахь хир йолчу оцу форумехь герб а, байракх а хила еза аьлла. Суртдидиллархойн кхеташоне дехар динера цара и болх бахьара аьлла, къовсам а кхайкхош. Оцу къовсамехь дакъалецира дуккха а суртдиллархоша. ХIораммо а гайтира шайн варианташ. Сан вариантехь борз яра азаленан гонна юкъахь. Кхин цхьа вариант а кечйинера ас. Халкъан кхосаберганна (хIора са - дIадахнарг, тахане, кхане) юкъахь борз а йолуш. Халхарчу вариантана тIехIиттира нохчийн вевзаш волу историк Хожаев Далхан а, гIараваьлла поэт Бисултанов Апти а, кхиберш а. Гулам вовшахтохаран комитето хаьржира иза. Хьалхарчу вариантехь гулам дIабоьдуш лелийначу гербана тIехь дацара седарчий. Седарчий цу тIехь хилийтарх лаьцна ойла кхоллаелира тIаьхьо. Иза кховдийнарш бара нохчийн тайпанаш а, тукхумаш а толлуш болу Iилманчаш. Цара дехар динера соьга, йолуш йолу геральдира Iад а йитий, цунна тIе седарчий тохахьара аьлла. Оцу юкъанна Келтийн университето кхайкхина цхьана ханна болх бан Британе ваханера со.\nЛондонехь Паччахьан портретийн суьртийн галерейхь гайта хIиттийна хуьлу Юшаевн Султанан суьрташ\n1998-чу шарахь Нохчийчоьнан президент хаьржина Масхадов Аслан кхайкхинера Лондоне, ткъа цуьнан гIоьнчо дехар дира соьга президентан штандарт олу байракх кечйеш дара шаьш, цIа а волий, гербана тIехь долх бахьара а аьлла. Дуьйцург дара коьртачу декъана гербана тIехь йолчу берзан сурт нисдар. Иштта нисйелира-кх гербан кхоччуш йолуш вариант.\nЙозуш йоцучу Нохчийн Республикан байракх а, герб а\nСо ларамаза ца веанера оцу гербана тIе. Академехь доьшуш ас дика Iамийнера геральдика, дуккха а болх бира ас библиотекехь. Геральдика – иза ша лаьтта исбаьхьаллин тайпа ду. Математикехь санна шен низамаш ду цуьнан. Дукха хенахь дуьйна геральдике а, бустамашка (орнамент) а безам бахана царна тIехь болх беш хазахеташ вара со.\n- Юккъехула делахь а, бустамех лаьцна аьлча, оцу декъехь а бу хьан кхиамаш. Хьан бустамашна тIехь бинчу кузаша мидалш ехира Лейпцигерчу ярмаркехь. Иза муха нисделира?\n- Иза хилира 1982-чу шарахь, СССР йолчу заманахь. Германин Демократин Республикехь Лейпциг гIалахь хуьлуш яра хIора шарахь гIараяьлла йолу ярмарка. Иза вовшахтоьхнера Варшавера Бартан декъашхой йолчу пачхьалкхаша. 1982 шарахь Нохч-ГIалгIайчохь даздеш дара нохчий а, гIалгIай а "шайн лаамехь Оьрсийчоьнах дIакхетта" 200 шо кхачар. Оцу даздарца доьзна, гарехь, Нохч-ГIалгIайчоьнна, бакъо еллера оцу ярмаркехь гайта шен хIуманаш. Цунна кечлуш леррина Дербенте (Дагестан) а вахна, леррина техникан эскизашна оьшу кехат деара ас. Оцу кхета тIехь ехкина клеткаш яра, кузан шеддийн барамехь.\nНохчийн бустамаш тIехь болу сурт, гайтаман сурт\nАс бустамаш даьхнарш истанган кузаш дацара, чо болу кузаш дара. Лейпциге баьхьнера ТIехьа-МартантIера говзанчаша-зударша бина ши куз. ДагадогIу суна, церан цхьа жима чарх яра лелош, метар шуьйра а, 2 метр лекха а йолуш. Со Лейпциге ца вахара. Амма, цига баьхьначу сан шина а кузана дашо мидалш елира.\n- Хьайх баккъалла а сурдиллархо хиллий маца хиира хьуна?\n- Оцу хенахь 15 шо дара сан, школехь доьшуш вара со. Метар сов хир долу гата а эцна, оцунна тIе сурт диллира ас, "Русланан коьртаца латар" цIе а йолуш. Иза хIинца а долуш ду. И сурт дийна дисна Соьлж-ГIала даьхьна цахиларна. Сайн сурта гайтира ас школехь. Массо а – хьехархой а, дешархой а – баккхийбеш хьежара цуьнга. Эццехь, хета суна, со кхийтира соьга суьрташ дахкалур дуй а, цаьрга нах хьоьжур буй а.\n- Тахана а дог дарца леладой ахь басарш? Сурташ дохкуш тахана а хазахета хьуна я цаваьллачу денна воьду хьо хьайн белхан меттигана тIе?\n- Бакъдерг эр ду ас. Хазахетарца тIевоьду со айса сурташ дахка сайна кечйинчу сане, суьрташ дохкуш лелочу чархана тIе. Сурт дилла аьтто боцуш юкъа хан йоьлча, дика ца хета суна сайн хьал. ЧIогIа лаьа суна сурт дила. Гайтаман исбаьхьалла, сурташ дахкар, рицкъ даккха оьшуш дац суна. Сан дахар ду иза. Суртдилларо синкхача ло суна.\nБельгин паччахьан хIусамненан Матилдин (суьрта тIехь аьтту агIорхьара) доларчу коллекцехь ду Юшаев Султанан (суьрта тIехь аьрро агIорхьара) сурташ\nКарарчу хенахь, масала, обарг Зелимхах лаьцна сурт дуьллуш ву со. Иза коммерцин болх бац. И сурт цхьанне а оьшуш дац (кхузахь), амма сан са ду оцу тайпа хIуманаш дар доьхург.\n-Коьрта хIун сатийсам бу хьан, Султан? Стенга ладоьгIуш ву хьо?\n-Дуьйцила а йоцуш, цIера бевлла лела берриг а нохчий санна, Даймахка юхаверза сатуьйсуш веха со. Сан лаам а бу цIахь, Соьлж-ГIалахь сайн студи юхаметтахIотто.\nМатериал на русском языке можно прочитать здесь.


сочинение ненан дега йовхо 9 класс 10 декабря 2017 года -\n15 апр 2010 ... Ненан ирс дуьххьа- ра доьзалехь зудабер хилар ду олуш ду-кх, цунах синтем бан санна, кхол- ламо цунна а дуьххьара доьзалхо йоІ елира. 1978-чу шеран 26-чу декабре- хь йоІ дуьнен чу яларца кхаъ боккхуш кехат кхечира эскарехь гІуллакх дечу доьзалан дега. Зама шен боларца йоьдура.\nсочинение на тему моя любимая игрушка 4 класс города мирасочинение на тему что такое сказка для взрослых пример сказкасочинение на тему шла осада нотебурга вариант 31 методическийсочинение на чеченском сан бералласочинение о гордости в стиле нравоучительной статьи 4 класссочинение на тему минем миллэтем мине горурлыгым\nƑоьххьара хьахийна волу и сочинение ненан дега йовхо кIант Ц ъасим, важа Ђиддаї цIе йолуш, цхьа байташ олуш санна нислуш хилла цуьнан иза, имеется масса других хороших и доступных в понимании по языку?\n[03/25] сочинение на тему приведи в порядок свою планету 7 класс 5 июля 2017. Ткъа нагахь мотт шен лахь, Къам,лей,д1адолу, Ненан мотт бицбинарг Сийсазво наха. хьо дега ма Хьомечу хьайн ненан юьхь-сибат ахь дицдахь,. Ша – Даймохк .... деган йовхо ца кхоийна\nhttp://noqo.oril.valkyries-team.ru/engine/c.php?q=сочинение ненан дега йовхо 9 класс&uri=75a5eafbbb898a8bb46b77cce51276b3\nГойгереева Наида. Нохчийн махкахь йина яцахь,. Нохчийн мотт со безаш ю. Цигахь ехаш кхерч сан бацахь,. И мохк дагна герга бу. Дерриге и х1ун ду аьлча,. Ненан оьзда хилар ду. Кийра хьостуш дош схьадаьлча,. Йовхо юссу дагна чу. Нанас бер со долуш дуьйна. Иза беза 1амийна. Йоккха хилча оцо кхана,. 9 февраль 2014. №2. С того конца раздается выстрел. Отсюда стреляют в ответ. И тогда замыкаемая с двух концов вооруженным конвоем веревка из ...... классе. В приемной семье, в которой я рос с девятимесячного возраста, я прожил столько, сколько жила со мной рядом моя приемная мать, дорогая моя ... Ненан куьйгаш. Адам Герман. САН АГА ТЕХКИНА, САН НЕНАН КУЬГАШ, ХЕНАЗА ХИЙБАНА, ШАГ ДЕЛЛА УЬШ. САН АГА ТЕХКИНА, САН НЕНАН КУЬЙГАШ, ШУ ЙОВХО ИЭШАРНА, Г1ЕЛВЕЛЛА СО! ХЬАН ЙЕЛАР, ХЬЕЖАР А , СУНА ДАГДОХУ, ХЬАН ДОГ ЦА ОЬЦАША ВИСАРНА КХОЬРУ! САН АГА ТЕХКИНА ...\nсочинение на тему мир в котором хотел бы ты жить сочинения | сочинение на чеченском языке сан бералласочинение на тему моя республика башкортостан на башкирском языкесочинение на тему меседилаб хасалихълъи на аварскомсочинение на тему что что за моим окном 6 классасочинение на тему по тексту колесова ясное морозное зимнее утро егэсочинение нравственность разум воли |　▲ top\n→http://noqo.oril.valkyries-team.ru/sochinenie-nenan-dega-yovho-9-klass-1547.html"entry_table2" cellpadding="0" cellspacing="0">


Францхойн шпионо шерашкахь суьрташ дехира Советан пачхьалкхехь. КГБ-но цуьнан лар лаьцнера.\nНийса 55 шо хьалха - 1963-чу шеран Гезгамашин-баттахь Киеверчу аэропортера кема гIаьттира Вене даха. Ши де хьалха Советан пачхьалкхо шпион ву аьлла, пачхьалкхера аравоккху Францин вахархо Галеотти Жюльен вара цу кеманчохь.\n1955-чу шарера схьа ю Галеоттин истори. ХIетахь дуьххьара Советан пачхьалкхе веара иза Ниццера. Турист ву ша аьлла, Москох а, Ленинграде а (хIинца Петарбух) кхаьчначу францхойн телевизионан белхахочунна тIе тидам бахара пачхьалкхан кхерамзаллан комитетан (КГБ).\nМаршо Радион Украинан сервисан карахь йолчу документийн копеш тIехь болчу хаамца, пачхьалкхехь охьа ма воьсси, шеконашка эцнера Галеотти шпион ву аьлла. "Мекхаш-мирза" аьлла, цIе а тиллинера цунна.\nСоветан пачхьалкхехь къайлах компроматан суьрташ даха гIертара Галеотти, ша даьхначу суьрташца "кхарда а, дискредитаци ян а Iалашонца" аьлла хетара КГБ-н белхахошна.\nХIунда аьлча, кест-кеста туристийн тобанна тIаьхьа а вуьсуш, ша цхьаъ гIалин урамашкахула ваьлла а лелаш, "меттигерчу Iедална компромат лоьхуш", суьрташ дохура цо. Цо лоьцура индустрин а, кхийолу а гIишлош.\nМасала, Галеоттис Москохарчу пачхьалкхан университетна хьалха даьккхина сурт нахаладоккхур ду тIаьхьо "гарехь францхой бу хIорш, балха баха меттиг йоцучу нехан кепехь гойтуш" аьлла.\n1956-чу шарахь вогIу Галеотти Советан пачхьалкхе шолгIа. Кхарста Iалашонца Ниццера йогIу круизан рейс къастайо цо хIинца. Цо кхача билглаъяхначу гIаланашлахь ю Одесса а.\nОдессехь лаьтта рагI\nКГБ-но тергонехь латтабора цо мел боккху ког.\n1957-чу шарахь аьхка Одессехь Галеоттина тIаьхьадевлла шаьш леларх дина йозанаш ду Маршо Радионехь: "Митинг йирзинчул тIаьхьа вокзале веара Галеотти. Шен шеддашна тIехь хиина Iачу йоккхачу стеган сурт доккху цо, цул тIаьхьа троллейбусна а, таксина а лаьттачу рогIан суьрташ доху. Октябрскан базара кхочу иза, цигахь сагIадоьхучун сурт доккху цо. ТIеман хикеманаш дIахIуьттучу меттиган сурт доккху\n2 сахьт даьллачу заманчохь лоьмар 59 йолчу цIийнан уьйтIа а воьрзий, нехийн яьшкан сурт доккху Галеоттис. Провозной ураме дехьа а волий, беркъачу духаршца болчу бахархойн суьрташ доху цо".\nОдессехь юкъарчу транспортан социйлехь\nОдессехь Т-34-85 танк\nОдессерчу цхьана цIийнан уьйтIе\nОдессера ваьлча Галеотти кхочу Севастополе а, Ялте а, Сочи а, Батуми а. ХIордан кемантIехь рейсаш йо цо 1957-чу а, 1959-чу а, 1961-чу а, 1963-чу а шерашкахь.\nСоветан пачхьалкхан эскархой\nСоветан къайлахчу сервисаша лаьттатIехула иза лелачу хенахь а, хIордан тIехула дIасавоьдуш а само латтайора цунна тIехь. Шаьш бечу талламашкахь яздора цара, Галеоттин аьтто хиларх массо а туристашца зIе латто, экипажан декъашхошна тIехь терго латтон, ишта дIасалелачу заманчохь шена "пайдечу позицешкахь" кхечу туристийн леларш довза а.\nКГБ-н зерашца, круизийн куьйгалхошца а доттагIаллийн уьйраш латтош хилла францхочо, тергамбеш, толлуш хилла Советан пачхьалкхан администрацин векалш, пачхьалкхерчу цхьа могIа порташца а, цигахь латточу тIеман техникаца а шена интерес хилар хоуьйтуш. Круизан лайнераш тIехь Iедална дуьхьал гайтамаш а, маскарадаш а хIиттош а хилла цо.\n1963-чу шарахь юха а кхечира Галеотти Севастополе. Кхузахь иза ларвеш фотоаппараташца тоба яра, ткъа цо суьрташ даха тарло аьлла хеташ, билгалъяьхначу меттигашкахь оперативан белхахой куьйгаллехь а лаьтташ, дружинникаш бара хIиттийна. Цул совнах, Галеотти дIалаца Iалашонца кечйина оперативан тоба а хиллера.\nХикеманаш лаьтта айма\nКГБ-н белхахоша Галеоттина тIаьхьа а бевлла, цуьнан суьрташ дохура.\nТкъа иза лаца бух белира, агенташа бахарехь "пачхьалкхерчу бахархоша динчу дIахьедарша", масала, францхо тIехь хиллачу цхьана круизан лайнеран хьалханчас яздинера кехат.\nТкъа Галеотти 1963-чу шарахь дIалаьцча, цуьнгахь ца карийра суьрташ тIехь долу пленка.\nТурфирман векале Артот Жан-Пьере дIакхачо ларийнера иза. Француз каравахний хиина, кхеравеллачу цо "Интурист" автобусан гIента бухахь лачкъийна латтийнера пленка.\nСимферополе дIавигира Галеотти лаьцначул тIаьхьа, цул тIаьхьа Киевехь, иза Францин шпион хилар тIечIагIдархьама болх бира цуьнца.\nКГБ-н белхахоша Галеоттин даьккхина сурт, Севастопол\nЮьхьанца чIагIонаш йора Галеоттис, ша францхойн агент вац, ша мел даьхна суьрташ шен лаамца даьхна дара бохуш. Амма тIаьхьо цо даредира, ша Францин къайлахчу сервисашца болхбеш хиларх.\nСевастополехь тIеман объектийн суьрташ дахарца ша инспекторан Лаканьер Робертан омра кхочушдеш вара аьллера цо. Эххар а францхочо мукIарло дира, ша дуьххьара, 1956-чу шарахь пачхьалкхе веачхьана Францин къайлахчу сервисийн лаамца лелаш вара аьлла.\nШен пачхьалкхе юхавирзича, шен ден фотоателье дIаделира цо ша мел даьхна суьрташ. Цуьнан да францхойн иччархошлахь болх бина вара цхьана хенахь.\nГалеоттин сурт, цунна тIехь терго латточу заманчохь даьккхина\nКГБ-н белхахойн йозанашкахь ду, Галеотти "дохковаьлла хиллера, ша цу кепара гIалат кхи цкъа а долуьйтур а дац шегара" бохуш. Бертаза иза Советан пачхьалкхера аравоккхуш шайн хилла сацам бовзитйира Галеоттина 1963-чу шарахь Гезгамашин-беттан 9-чохь.\nБахьана – шпионалла лелор.\nДелахь а КГБ-но витира иза бехкзуламан гIуллакх цунна дуьхьал ца доьллуш.\n"Оцу муьрехь Францехь КГБ-н официалан ши белхахо гучуваьлла хиларца, Галеоттинах бехк ца хьарчош дерзийтира гIуллакх, хIоьттина хьал кхечу Iалашоне дерзош. Цундела пачхьалкх чуьра араваьккхира иза", аьлла яздина ду документаш тIехь.\nКвас духкучохь гулбелла нах\nОдесса, шийла хиш духку меттиг\nПетергофан ламаш тIехь Советан пачхьалкхан эскархо\nГалеоттина тIехь терго латтийра къайлахчу сервисаша, иза тIехь волу кема хIаваэхь гIатталц.\nСуьрташ дахарал а совнах, францхойн фотографах лаьцна дийнна документалан филм а яьккхира оперативан белхахоша.\nШен даймахка дIакхаьчначул тIаьхьа, ша еллачу цхьана интервьюхь Галеоттис аьлла хиллера: "Советан пачхьалкхе кхин ваха йиш цахиларал совнах, сан лаам а бац цига кхача".\nКху артиклан оригинал еша таро ю шун Радион Маршон Украинан редакцин сайтехь


Работа домашний персонал в Балхаше. Вакансия домашний персонал в Балхаше на Rabotanur.kz\nРабота домашний персонал в Балхаше. Свежие вакансии на сегодня.\nКарагандинская область: Домашний персонал в Абае • Домашний персонал в Агадырь • Домашний персонал в Аксу-Аюлы • Домашний персонал в Актогай • Домашний персонал в Атасу • Домашний персонал в Ботакара • Домашний персонал в Жезказгане • Домашний персонал в Караганде • Домашний персонал в Каражале • Домашний персонал в Каркаралинске • Домашний персонал в Киевка • Домашний персонал в Осакаровка • Домашний персонал в Приозёрске • Домашний персонал в Саране • Домашний персонал в Сатпаеве • Домашний персонал в Темиртау • Домашний персонал в в Теректы • Домашний персонал в Улытау • Домашний персонал в Шахтинске • Все города→


МШ№29. Крейсера I ранга "Аврора", "Диана" и "Паллада" | CardKit, Москва\nГлавная » Литература » Издательство "Гангут" » Монографии "Мидель-шпангоут"\nМШ№29. Крейсера I ранга "Аврора", "Диана" и "Паллада"\nФормат книги – 205 х 290 мм.


Веллюир — Википеди\n46°24′16″ къ. ш. 0°53′38″ м. д.HGЯOL\n▼717 стаг (2018 шеран 1 январь)\nВеллюир (фр. Velluire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Луаран латтанаш регионехь. Коммунан департамент — Вандея. Дозанашца йу Ле-Пуаре-сюр-Веллюир, Ше (Вандея), Ле Ге-де-Веллюир, Монтрей (Вандея), Ла-Тайе, Викс (Вандея). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Веллюир&oldid=5156509»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 6 октябрь, 23:09.


Лонни-о-ПегӀш — Википеди\nЛонни-о-ПегӀш (фр. Longny-au-Perche) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Монсо-о-ПегӀш, Ле-Маж.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Лонни-о-ПегӀш&oldid=7816801»


Сен-ЛеонагӀ-де-ПагӀк — Википеди\n48°38′32″ къ. ш. 0°17′12″ м. д.HGЯOL\nСен-ЛеонагӀ-де-ПагӀк (фр. Saint-Léonard-des-Parcs, фр. Herbidor, фр. Prairial) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — ОгӀн.\nДозанашца йу Годиссон, Ону-суьгӀ-ОгӀн, БгӀуьльмай, ГапгӀе, Ла-ЖеневгӀе (ОгӀн), Невиль-пгӀе-Се, ТгӀемон (ОгӀн).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЛеонагӀ-де-ПагӀк&oldid=7838189»


Federica Bruno – homify 20. Декабрь 2019 21:00\nCоздана: 20. Декабрь 2019


Ла-ФегӀте-Видам — Википеди\n48°36′42″ къ. ш. 0°54′03″ м. д.HGЯOL\nфр. La Ferté-Vidame\n▼621 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЛа-ФегӀте-Видам (фр. La Ferté-Vidame) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ЦентгӀ — ЛуагӀан атагӀа регионехь. Коммунан департамент — ЭгӀ а, ЛуагӀ а.\nДозанашца йу Ла-Ланд-суьгӀ-ЕгӀ, МагӀшенвиль, Муссонвилье, Неи-суьгӀ-ЕгӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ла-ФегӀте-Видам&oldid=7840221»


как перевести мегар ду\nкак перевести мегар ду\nПоработать над переводом. 17 043 просмотра. 72.Юрт-да Мегар ду - Продолжительность: 2:49 Юрт-да Recordz 3 934 просмотра. Введите текст или адрес веб-сайта либо переведите документ.Переводчик Google для бизнеса Инструменты переводчика Переводчик сайтов. Чтобы сделать перевод, перетащите сюда файл или ссылку на веб-страницу. Перевести. Мегара - перевод "Megara" с английского на русский. Варианты замены. Перевод мегаватт в вольт-амперы.Если необходимо перевести мегаватты или вольт-амперы в другие единицы измерения, просто кликните по соответствующей ссылке. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (Не так все просто как говорят) Цу х1умане угара к1орге маь1наш (Только если вдаваться в самые корни) Бен вайн хуар дац Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац? (Чо не внемлешь Юрт-ДА?!)Megar remote - megar дац (You can. Бюро переводов. 10 просм. 1 ответы. Вац! сунам ца ха1 кхан х1у дир ду. х1у дир дар тешахь? Ч1ох тамшин дюне ду хар. . .\nТеш мегар ца хила цанах.) 3 х1ума ду лардо дезаш,собаре хилар,догдохийла,сий. Конвертер величин. Мгновенный перевод единиц между метрической системой и другими, как популярными, так и экзотическими.Надеемся, Вы смогли перевести все ваши величины, и Вам у нас понравилось. Слова песни Мегар ду - мегар дац, которую исполняет Юрт-Да. На нашем сайте наиболее полная коллекция, в которой хранятся самые правильные тексты - Lyricsworld.ru.Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ну как песня, понравилась? Поделись с друзьями! (vk)(ok)(fb)(tw)(gp).\nСкачать Малика Уцаева - мегар ду 104812701. Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац? (Чо не внемлешь Юрт-ДА?!) Переведено с помощью Яндекс.Переводчика. Мегар ду - мегар дац. Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац?Бабин йо1а, мамин к1анта, нена веши сту Велла д1а валлац дахаран т1аьхь кхьуш Хар х1ун ду? Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (Не так все просто как говорят) Цу х1умане угара к1орге маь1наш (Только если вдаваться в самые корни) Х1аъ, мегар ду, Хала ма хета, мегаш дац. Цхьаьнакхетар. Хьажахь, мила ву кхузахь!Охьавижа йиш йолу вагон. Кема. Мичахь эца мегар ду кеман билет? Х1ун рейсаш ю? Москоха. У Вас в таблице опечатка при переводе Вт в час - там вверху надо написать Вт в секунду. Михаил.Здравствуйте!по дскажите пожалуйста как перевести 4874 Ккал/кг в Гдж. Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац?Слова и текст песни Юрт-Да Мегар ду - мегар дац предоставлены сайтом Megalyrics.ru. Мегар дац. Ширк лоруш ду. Даккхи къиношах ду.Амма из хьалбаьлча(бузехьар) массо нах им дуьллар ду. Амма цу хенахь цхьанаъ стеган пайдем хир дац из».(Яр перевод нийс йи хьажа ваш). Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (Не так все просто как говорят) Цу х1умане угара к1орге маь1наш (Только если вдаваться в самые корни) Бен вайн хуар дац Скачать mp3 - Мегар ду, мегар дац от автора Юрт-Да. Здесь можно прослушать онлайн трек Мегар ду, мегар дац, найти текст песни и посмотреть видеоролик Юрт - да Чеченский рэп - Мегар ду мегар дац!клип. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (Не так все просто как говорят) Цу х1умане угара к1орге маь1наш (Только если вдаваться в самые корни) Бен вайн хуар дац Мегар ду - мегар дац. Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац?Сун даггар беза безаш, буьцаш болу нохчийн мотт Керча ба ницкъа ма кхоча, хеста беш- инзаре ца мотт Мегар ду, мегар дац. наверзгу лехш вар - тебя искал (искали) лодухш ву - слушаю майра - муж марша вогийла хо (шу) - с миром приход твой (ваш) мас бу юш - сколько их? масалга де ду? - какое число? маца - когда мачи - обувь мощен - машина мегар ду (мегар дац) - ноужно (нельзя) На этой странице собраны материалы по запросу перевод слова мегар ду.перевод слова everybody. пароли на пульс покер. панель влагостойкая штрихи рима. Мегар ду перевод - К сожалению текст этой песни отсутствует на сайте. Попробуйте воспользоваться поиском (слева). Знакомство с культурой, языком, историей, обычаями и традициями чеченского народа. На сайте 2 ОТВЕТА на вопрос как переводиться с чеченского дик ду мегарду?? вы найдете 3 ответа. Лучший ответ про дик ду перевод с чеченского дан 13 мая автором Ольга Новикова.Ответ от Лейла[активный] дик ду-понятно мегар ду хорошо. Переведите пожалуйста с чеченского Т1акх са ху бяхк бу. из хал дукх сюгах. са хоме пупсик.Родненькие. Срочно требуется ответ на сообщение з1ей туха мегар ду. Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац?Перевод текста песни Мегар ду, мегар дац исполнителя Юрт-Да: A Megara do. Дик ду-это, хорошо, вроде. Второе слово не знаю.дик ду-понятно мегар ду хорошо. Чеченско-русский и русско-чеченский разговорник, словарь и онлайн переводчик.Текст. Мегар ду. Перевод. Ладно. Govzalla. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя).Вайн мохкахь г1оттин хал ду шуна (Ситуация в нашей стране) Ч1ог1а г1илла (Крайне печальна) Кхетам боцаш, 1илма х1умма доцаш дегнаш ду. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (Не так все просто как говорят) Цу х1умане угара к1орге маь1наш (Только если вдаваться в самые корни) Бен вайн хуар дац Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя).Вайн мохкахь г1оттин хал ду шуна (Ситуация в нашей стране) Ч1ог1а г1илла (Крайне печальна) Кхетам боцаш, 1илма х1умма доцаш дегнаш ду. Просмотров: 41 0 чел. считают текст песни верным 0 чел. считают текст песни неверным. На этой странице находится текст песни Юрт-Да - Мегар ду, мегар дац, а также перевод песни и видео или клип. Абдурахман, творение ал мегар ду)).Weryuiop, переведи масарна. 31 янв в 10:56. Мегар ду — мегар дац (Можно. Можно — нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац?Не можешь найти любимую песню в исполнении Юрт-Да - Мегар ду - мегар дац? Теперь это не проблема - все песни и тексты собраны на одном ресурсе.\nШкольные знания.com это сервис в котором пользователи бесплатно помогают друг другу с учебой, обмениваются знаниями, опытом и взглядами. Переведите пожалуйста: Деза ду адамийн дахар, хийламо баьхна ду и Керла ницкъ карийна яха, цунна ас тоьшалла ди Чов хуьлу, чоьвнаш д1айоьрзу, дарбане уьш дагна ю Массо а чаьккхене дерзош адамийн дахар а ду Дахар сан г1айг1ане дахарБуьйс дик йойл хьа, йовз мегар дари? Хiара санна болчу нахе дiадала мегар дар . - Х1ун ала мегар ду . Мила ву тешна . - Сатирически произведенеш муьлхарниш лара мегар яря .Как перевести с чеченского на русский предложение-со ю йар вокх стаг мил ву бохш хьо вар и Оьрсий Нохчийн Дошам, кху дошам можно мегар ду.первый раз дуьххьара. перевод гочдар, перевод. переводить гочдан, перевод ян. перец бурч. перо перо. старик (главный человек) вохур вац (ву) - не придет вулкш мух ду - как дела вуш мича бу? - где находятся остальные? гала-город гаскизнаю (я) цер - его (нх) цига - там циен - красный циэха - розовый цьа ваитна - он приехал домой царг цяне - с ними чех - сильный, внутри чува мегар Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (НеМожно-Нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац? (Чо не внемлешь Юрт-ДА?!) Мегар ду- мегар дац (Можно - нельзя). Можно — нельзя Мегар ду — мегар дац Можно — нельзя. Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума Если говорить по правде Дуьйцаш санна атта дац Не так все просто как говорят Цу х1умане угара к1орге маь1наш Только еслиЧо не внемлешь Юрт-ДА?! Мегар ду- мегар дац Можно - нельзя. Главное. Исламский форум. Еша мегар ду 35, 36. Если это ваш первый визит, рекомендуем почитать Справку по форуму. Для размещения своих сообщений необходимо зарегистрироваться. Перевести единицы: мега [М] <—> гига [Г]. Длина и расстояние Масса Меры объема сыпучих продуктов и продуктов питания Площадь Объем и единицы измерения в кулинарных рецептах Температура Давление, механическое напряжение Megar remote - megar дац (You can.Исполнитель переведенной песни: Юрт-Да Название переведенной песни: Мегар ду - мегар дац Добавил: Пользователь Юрт-Да. Русский. перевод мегар ду. Толкование Перевод. 1 И дуьне маж дир ду хьун. жить не захочешь. Можно — нельзя) Мегар ду — мегар дац (Можно — нельзя). Ма дара д1а дийцача х1ар х1ума (Если говорить по правде) Дуьйцаш санна атта дац (НеМожно-Нельзя) Юрт-дас бохаш чунахь хьо тидам беш хунд вац? (Чо не внемлешь Юрт-ДА?!) Мегар ду- мегар дац (Можно - нельзя). мегар ду по русский. перевод и определение "мегар ду", чеченский-русский Словарь онлайн. Перевод Megara c английского языка на русский язык.Megara (mythology). Мегара (мифология). Википедия. Смотрте также перевод и словосочетния со следующими словами.


(Американ штаташ тӀера хьажжина кхуза)\nХӀокху версин 14 хийцам хьажа дезаш бу. ЧӀагӀъелла верси хьажжина (2016, 23 декабрь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Америкин_Цхьаьнатоьхна_Штаташ&oldid=5361818»\nТӀаьххьара хийцам бина 2020, 8 ноябрь 07:20\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2020, 8 ноябрь, 07:20.


Махкахь демократи а, дешан маршо а яц бохург бакъ дац аьлла Нохчийчоьнан куьйгалхочо Кадыров Рамзана. Яздо цунах лаьцна МК ресурсо. Нохчийчоьнан урхалхочун харжамашкахь дакъалаца кандидат иза валар тIечIагIдеш кехат делла Кадыровга Марсхьокху-беттан 10-чу дийнахь. Оцу дийнахь журналистийн хеттаршна жоьпаш лучу мехкан куьйгалхочо билгалдаьккхина, цхьаболчарна хета регионехь демократи а, дешан маршо а яц аьлла.\n"Цундела со къар ца велира, нийса харжамаш дIабахьийта, халкъе шен кхоллам шега харжийтархьама", - аьлла тIетоьхна Кадыровс.\nЦо бахарехь, Iедалан а, юкъараллан а цхьа барт хилла, регион кхиорехь эвсара жамIаш гайта аьтто баьккхина оцо.\nИштта Кадыров Рамзана аьлла "Нохчийчоьнах уггар а аьтто болуш, кхиаме регион йийр ю вай", шен ден, Кадыров Ахьмадан лаам ма-хиллара.


Товбеца-бутт 19, 2021\nДанехь велла 86 шаре ваьлла карикатураш яхкархо Вестергор Курт – цо Мухьаммад пайхамар ву, бохуш, дехкинчу суьрташа эргIадбахийтинера бусалбанаш, дуьхьалонан акцийн тулгIе а гIаттош, хаам бо Свобода Радионо.\nВесторгоран доьзало бинчу хаамца, иза велла еххачу хенахь цамгарца хан яьккхинчул тIаьхьа. Цуьнах лаьцна яздина Данера "Берлингске" зорбан гIирсо.\n1980-чу шерашкахь дуьйна "Юлландс-постен" газетаца болх беш хилла Вестергор Курт. Оцу газетан агIонашна тIехь 2005-чу шарахь гучуевлира Мохьаммад пайхамарна йиллина 12 крикатура, царах цхьанна тIехь иза гойтуш вара тIехула милт йогуш бомбан кеп йолу куй а тиллина. Бусалбанаша лерира и карикатураш сий дойу хилар.\nОьгIазбаханчу делах тешачу наха тайп-тайпанчу пачхьалкхашкахь тIелетарш дира Данийн дипломатин миссешна. Оцу хиламийн куьльминаци хилира 2006-чу шарахь Чиллан-баттахь. Къепедацаршкахь байъира иттаннаш нах. Дуьхьалонан акцеш хилира Данехь а цхьаьна. Iедале латкъамаш кхечира алсам бусалбанаш бехачу пачхьалкхийн векалшкара.\nCharlie Hebdo журналана дуьхьал карикатураш арахецна Нохчийчуьрчу газето\n2015-чу шарахь Дечкен-баттахь 12 стаг вийра Парижехь "Юлландс-постен" газетехь хилла карикатураш зорбане яьхначу францхойн Charlie Hebdo журналан редакцина тIелатар дина.\nШена Вестергор Куртана а тийсинера кхерамаш, карикатураш зорбане евллачул тIаьхьа, иза вен а гIоьртира. 2008-чу шарахь Данин лерринчу сервисаша хаам бира, суртдиллархо вен план яьккхина хилла кхо стаг лаьцна шьш аьлла. Кхин а ши шо даьлча Вестергоран хIусамна чохь карахь урс а долуш лецира 28 шо долу Сомалера схьаваьлла Геле Мохьаммед. ТIаьхьо, 9 шо хан а тоьхна, чувоьллира иза, стаг вен гIортарна а, терророран декъаошхо хиларна а бехке вина.\nМохьмад Пайхамарна карикатураш йохкуш конкурс юкъахъяьккхина\nТIаьхьарчу шерашкахь Вестергор Курта дийзира къайлахчу адресашкахула ваха, Iедало деш ха а долуш.\n2008-чу шарахь Reuters агенталлана ша еллачу интервьюхь сурдиллархочо элира ша динчунна дохко ца ваьлла ша аьлла.\nВестергора чIагIдора шен карикатураша мехала дискусси гIаттийра дуьненан мехаллаш хьалха яьхна ехачу малхбузерчу пачхьалкхашкахь исламо дIалоцучу меттигах лаьцна.


«TEROS» Заочная школа Агни Йоги - ДАР ОРИОНА - КАМЕНЬ ЧИНТАМАНИ. СЕМЬЯ РЕРИХОВ - ХРАНИТЕЛИ СОКРОВИЩА МИРА\nГлавная Сокровище Ориона Орион ДАР ОРИОНА - КАМЕНЬ ЧИНТАМАНИ. СЕМЬЯ РЕРИХОВ - ХРАНИТЕЛИ СОКРОВИЩА МИРА\nДАР ОРИОНА - КАМЕНЬ ЧИНТАМАНИ. СЕМЬЯ РЕРИХОВ - ХРАНИТЕЛИ СОКРОВИЩА МИРА - Легенда


Логрон — Википеди\n48°08′48″ къ. ш. 1°15′42″ м. д.HGЯOL\nЛогрон (фр. Logron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Центр — Луаран атагӀа регионехь. Коммунан департамент — Эр а, Луар а. Дозанашца йу Saint-Denis-Lanneray[d]. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Логрон&oldid=5169423»


Кхо шой ах шой хан ю Москвахь ехачу Краснова Екатеринас шен кIант Ваня лоьху. Цуьнан хилла цIийнда Москвахь вина ву, ткъа 2019-гIа шо довш кIантаца цхьана Нохчийчохь хан яьккхира цо, хIинца ГIалгIайчохь ву. Нене кIант дIалуш, кхело бинчу сацамах уьдуш ву иза, боху Екатеринас.\n"Правовая инициатива" проектан юристаш бу Екатеринин гIуллакхах йист яккха гIертарш.\nВайнехан ламасташца, да-нана къаьстича, бераш я деца, я цуьнан доьзалехь диса дезаш ду. "Нохчийчохь а, ГIалгIайчохь а доьзал къаьстачу заманчохь дукха хьолахь дайшкахьа хуьлу кхелаш, - дуьйцу адокато Гнездилова Ольгас. - Нохчийчохь, масала, чийхо бо наной пурстоьпаша, иштта лелар ду цигахь. Ден агIо лоцу цигахь, и да нохчо вацахь а цхьана".\n2017-чу шеран гурахь, Ванин шо долчу хенахь, Екатеринин цIийндас, оцу заманчохь кхиаме топ-менеджер вара иза, (Промсвязьбанкан цхьахйолчу структурин инарла директоран гIовс)дагахь а доцуш, садаIа дахарх хьахийра хIусамнене. Москвана гена йоццучу меттигехь ехачу Екатеринин нана йолчу иза дIа а кхетийна, цул тIаьхьа масех сахьт даьлча СМС яхьийтинера цуьнан телефона тIе: "Хьан бедарш ларъен камера чохь ю, цIа ма йола" аьлла. ЦIийнан догIанаш а хийцира Красновс.\nТIаьхьо къастарца, догIанаш хийцале хьалха хIусамдас арз дина хиллера Екатеринина берашна тIехь Iуналла дечу социалан хьукмате а, кхиазхойн гIуллакхаш луьстучу комиссига а, полице а. Цо латкъам бинера, иштта дIахьединера шен зудчун хинйолчу претензех а.\nЗудчо бахарехь, билгалъяьхначу инстанцешка Красновс нана хила ша хьакъ яц аьлла, тоьшаллаш деш, цхьацца видеош дIакхачийна хиллера.\nДоьзал баьхначу цIенна чувоьдучохь куп тоьхначу консъержна дихкинера Екатерина чу йита. Оцу петар чохь ехаш ю аьлла, дIаязъйина а ца хиллера иза, хIусаман долахо а яц иза.\nХIетахь дуьйна шен бер цкъа бен гина дац цунна. Карарчу хенахь лехамашка велла ву кIант, лачкъийна вигина аьлла.\nОцу юкъанна Екатеринин карахь масийтта кхелахойн сацам бу, бер кхуьнца дуьтуш суьдхоша хьесап дина. Красновс шен ма-хуьллу дуьхьало латтайо ненан бераца уьйр хилийтарна, кхелахойн тIедиллар кхочуш ца дан, лечкъаш лела иза.\nМасала, 2019-чу шеран Зазадокху-баттахь Екатеринин дийзира, кIант шега схьавоьхуш, керла иск чуяла. Кхелахоша дуьххьарлера сацам бовзийтинчул тIаьхьа, Красновс аьлла хиллера, Ванин нана шеца зIене яьлла а яц, я цуьнан бераца бала а бац аьлла. Амма кхелана тешаме ца хийтира цуьнан дешнаш, цара маса бер нене дIало аьлла, тIедожийра.\nКхелахоша уьссаза сацам бира - хIетте а гIуллакхах яьлла йист яц.\nОцу тIехь ца сецира да, цо юха а апелляцин латкъам бира Москварчу кхеле.\nКрасновн версица, "юург ца ловш проблема ю цуьнан хиллачу хIусамненан, цундела хала ду цунна беран дола дан, кIентан юучуьнца дозанаш детта цо, оцу бахьанашца дегI доккхуш вац иза" аьлла. КIант шех дIакъаставахь цуьнан психикана тIеIаткъам хир бу аьлла, дIахьедира дас.\nШайн кIоштара педиатр кхерийнера Екатеринас, ша бохург кIентан карти тIехь язде бохуш, иштта, 2018-чу шарахь шен дена-нанна динчу тIелатарна а иза бехке йира хиллачу хIусамдас.\nЕкатеринас лоьрашкара кехаташ-тоьшаллаш деара, ша могуш хиларх. Ткъа 2018-чу шарахь хиллачу инцидентехь, цо бахарехь, шен кIант дIавига гIоьртинаера иза, амма цунах а аьтто ца белира.\n"Соьга ца дуьйцура, сан кIант стенгахь ву. Цундела денна Краснов вехачу а, цуьнан да-нана дехачу а цIенна герга йогIура со, сахьташкахь лаьттара со, сайн кIант гаре сатуьйсуш. Цхьана дийнахь бен ка ца елира сан. Сан кIант а карахь, хилла марнана гучуелира. Хьаьдда тIеяхара со, сох бIаьрг кхетта марда, зудчуьнгара кIант схьа а эцна, дIахьаьдира. Соьга бага лейора хиллачу марнанас, буйнаш бетташ, суна тIелетира иза, сан пальтон кочах тасаеллачу цо, месаш ийзайора сан, со лаьтта охьайилла гIерташ. Ас мохь хьоькхура, орца доьхуш, тIехбуьйлучара полицига телефон тоьхна хиллера. Полисхойн декъе дIадигира тхо массо а. Цигахь Ваня гар а хилира сан.\nТIаккха тIехьашхула тIекхаьчначу Красновн нанас гех масийттазза хIума туьйхира суна. Лазаро гора яхийтира со, тIаккха соьгара кIант дIаийцира цо. Хьем ца беш, цига кхечира сан хIусамда лаьттинарг а, шен майрчуьнца цуьнан йиша а. Со кIантана тIеяха хьоьвзича, сан куьйгех хIума еттара цара, цул тIаьхьа дIавигира цара кIант, социалан хьукматан белхахой схьабахкаре а ца хьоьжуш", - дуьйцу Екатеринас.\nТIаьхьо хиллачу цIийнден гергарчара кхунна арз дира, иза шайх лийтира, бер дIадига а ца гIоьртира бохуш. Берашна тIехь Iуналла дечу хьукматан белхахой юха а Екатеринина тIехIиттира, берана ненаца хилча гIоле ду аьлла. Делахь а, Ванин дас кхелахошка юх-юха бинчу латкъамашца, бер кхуьнга схьадалар дIадахделира.\n2019-чу шеран Гезгамашин-баттахь Москварчу Бабушкинскан кIоштан Талламан комитето бехкзуламан гIуллакх диллира, кхиазхо лачкъорах йолчу артиклехь. ХIетахь Краснов шен кIантаца Нохчийчуьрчу Серноводскан кIоштарчу Эха-Борзехь вехачу Терхоев Адаман цIа чохь вехаш ву аьлла, дIаязвинера.\n"Со яхара Нохчийчу а, хиллачух ма-дарра дийцира ас, полицехь а, меттигерчу социалан белхахошна а цхьана документаш а гайтира. Сан хилла цIийнда лехамашкахь ву элира ас. Соьга ладуьйгIира цара, доллучух кхета а кхийтира уьш. Цул тIаьхьа, тера дара, Красновга цара шайна проблемаш Нохчийчохь оьшуш яц аьлла хила", - дуьйцу Екатеринас.\nНохчийн полицино шега дахкийтинчу кехаташ тIехь Екатеринина гучуделира Краснов ГIалгIайчу дехьаваьллийла. Ткъа билгалдаьккхинчу адресца иза вехаш вац, яздинчу адресца Сунжехь вехаш волчу 56 шо долчу Банашев Бесланна я дех а, я цуьнан кIантах а лаьцна хууш хIума дац аьлла, жоп деара цунна ГIалгIайчуьра. ХIетте а, Красновгара ден бакъонаш схьайохуш кхайкхийна кхелан кхеташо Сунжан кIоштахь дIаяхьа дийцинера.\nШе хиллачу зудчунна дуьхьал оцу сохьта керла иск яьккхира стага. Оцу тIехь юха а дIахьедо цо, шен дена а, нанна а Екатерина тIелатарх а, цуьнца цхьацца лазарш хиларх а, иштта, кхин а цхьа бахьана тIетоьхнера цо: "Москвахь цхьана динан тобанах дIакхетта, цаьрца килсе лелаш ю иза" аьлла. Екатеринас бакъ дац боху иза.\nКарарчу беттан 11-чу дийнахь Сунжан-кIоштахь дIаяхьа лерина бу Красновгара ден бакъонаш йохуш кхеташо.\n"Хьажал, бер хьуна тIе а ца догIу"\n"Правовая инициатива" проектан адвокато Гнездилова Ольгас кхетадо, бераш нанойх довдийна, дукха хьолахь, дай Къилбаседа Кавказе дIаоьхуш меттигаш кеста-кеста нисло бохуш.\n"Берашца дай Къилбаседа Кавказан кеп-кепарчу регионашкахь уьдуш лела, масала, Дагестанехь а, Нохчийчохь а, Къилбаседа ХIирийчохь а, Ставрополан кIоштахь а. Ткъа пурстоьпаша чакхе йоцуш юх-юха вовшашка дIасахьежадо кхелан кехаташ", - латкъам бо юристо.\nЦуьнан дешнашца аьлча, шайн регионел а арахьа хIуммаъ а лело пурстоьпийн йиш цахиларца юьсу проблема.\n"Тхоьга орца дехначу цхьана зудчун Санкт-Петербургерчу майрчо шен бер цунах дадийна Нохчийчу дIадигинера. Цигахь дайшна тIехIуьтту кхелаш. Тхан адвокаташа Петербургерчу кхело ненехьа узуш бинчу сацамах кехат дIакхачийнера, тIаккха Шеларчу кхело гIуллакх сацийра, - дуьйцу адвокато. - Масех шарахь Шела кхуьйлура дас кIант, суьдхойн сацам кхочушбан Iалашонца. Амма кIант схьаоьцийла ца нислора ненан. Беха некъ бина кIант хIоьттина а, наб оьхуш а хуьлура. Пурстоьпаша олура: "Хьажал хьо, бер хьуна тIе а ца догIу". Масех шерашка дахделира и гIуллакх".\nНохчийчохь бераца дIа а тарвелла, кхелан гIуллакх цига дехьадоккхуш - тахана а лелош хIума ду, цунах гIо а хуьлу царна, билгалдоккху адвокато.\nОцу юкъанна, бераш бошмашка а ца леладо, цхьана а поликлиникехь дIаяздина а ца хуьлу, факташца аьлча, оцу республикехь бехаш ца хуьлу уьш, юкъ-кара бахкар доцург.\n"Суна хетарехь, Нохчийчуьрчу бахархошна товр дац, нагахь санна, шайн регион оцу гIуллакхна тIехь гоьялар", аьлла, хета Кавказ.Реалиица къамел динчунна.\nГнездиловас бахарехь, Оьрсийчоьнан юридикан министралло дийца даьккхина керла низам бахьана долуш, бераш ненах довдийна Къилбаседа Кавказе дIадигарехь цхьа йист яла тарло.\nНагахь санна, и документ тIеэцахь, бер дега я нене дIало аьлла, кхелахоша бина сацам кхочуш ца бинчунна дуьхьал зуламан гIуллакх долор ду.\nЦкъачунна керла низам болх бан доладелла дац, цундела бер нене дIа ца лучу дена кхачориг - ши эзар сом гIуда бен дац.