Дуьне а оьгIаздахана Немцов верна\nГIиргIазойчоь --Оьрсийчоьнан векалтна хьалха гулбелла Немцов Борис верна оьгIазбахана нах.\nКремлан уллохь вевзаш волу оппозицин жигархо Немцов Борис вер вуно халхетарца а, инзар бовларца а тIеэцна Малхбузерчу политикаша а, пачхьалкхийн куьйгалхоша а. Ткъа хаамийн гIирсаша яздо, Кремлана Немцов верах хуьлуш болчу пайданех лаьцна.\nМалхбухерчу хаамийн гIирсаш, Москохахь, Кремлана неIаргахь аьлча санна, оппозицин куьйгалхойх цхьаъ а, Путинан критикаечеран ша-башха символ а волу Немцов Борис верах яздарехь, цхьа коьрта юкъара ойла йолуш бу - Немцов вен яьлла омра делларг милла а велахь а, цунна герз тоьхнарг милла а велахь а, амма цу стеган дахар хадорна бехке а, жоьпаллехь а дерг Оьрсийчоьнан лаккхара куьйгалла ду.\nХIунда аьлча цуо, цу куьйгалло кху тIаьхьарчу шерашкахь кхоьллина хиллачу кхин ойла а, кхин хьежамаш а болчу нахе цабезам а, гамо а баржоран системано, муьлха а Кремлан критика еш верг мостагIа а, къоман ямартхо а кхайкхоран атмосферано вийна ву и вевзаш волу оппозицин жигархо.\n„Кремло юх-юха а чоьхьара мостагIий буьйцу, цу кепара дийна цхьа чIирэцархойн эскар а кхуллуш, шайн дагахь шаьш пачхьалкхана пайда бохьу, иштта талорш дарца, цхьаммо а омра дан ца оьшуш аьлла хеташ болу“, - бохуш яздо Iамеркерчу Нью-Йорк Таймсо. ПIераска сарахь Немцова радиочохь къамел дира, Оьрсийчоьнан бахархошка Путинан политикна дуьхьал леринчу резадацаран акце арадовла аьлла кхайкхам а беш. Цу буссехь иза вийра, карладоккху газетано.\n„Путин Владимира Немцов Борисан дакъ шелдала а кхиале а таллам болийна ца Iаш, и таллам чекх а баьккхина, и стаг вер провокаци ю аьлла ша дIакхайкхорца“, - бохуш яздо\nThe Wall Street Journal журналехь вийначуьн доттагI хиллачу Каспаров Гаррис. - Там бу, вайна цкъа а Немцов вийнарг мила ву бохучунна жоп ца карон, амма вайна кхиндерг хаа: президент Путин сихох дIа мел волу, Немцов Борис сел кхерра хилла йолу хаосий, цIий Iанарий ца хилийта алсамох шансаш ю Оьрсийчохь“ - тешна ву иза.\nЦарех терра хьежамаш бу кху деношкахь зорбане дуьйлучу кхечу Малхбузерчу хаамийн гIирсийн а. Ткъа политикех а, пачхьалкхийн куьйгаллех а аьлча, цара ишттачу хьелашкахь даима санна, шайн хьалахетар довзийтина юкъараллийна, Немцов вер сихонца талларе а кхайкхина Оьрсийчоьнан куьйгалле.\nГерманин канцлера Меркел Ангелас ша Iадийна ю элира Немцов верах. „Канцлеро кхайкхам бо Оьрсийчоьнан президенте и зулам кхоччуш таллийтаре а, зуламхой жоьпе озийтаре а“ - элира Меркелан пресс-секретара Зайберт Штефана. Иштта Францин президента Оланд Франсуас а емал дира Немцов вер, вийнарг демократи ларйархо вар а олуш. Европин Кхеташонан инарла секретар волчу Ягланд Турбьерна а, Европарламентан спикера Шульц Мартина а дира цу кепара дIахьедарш.\nВенерчу кавказан талламийн институтан Iилман белхахо волчу Чапханов Русланна хетарехь, ма-дарра аьлча, Малхбузерчу политикийн ишттачу хьолехь кхин дан хIумма а дац, шаьшна халахетар довзийтарий, таллам баре кхайкхарий бен.\nЧапханов: „Европерчу куьйгалхошна а, кхечанхьарчу политикашна а дукха дика хууш ду Оьрсийчохь долу хьал муха ду. Шайна халахетта алар бен, кхин да хIума дац церан, хIунда аьлча Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гIуллакхашна юккъе гIерта бакъо яц. Юккъе гIоьртича, цигара схьа дуьхьал дарбалар бен, кхин жамIа хир дац. Цундела Немцовн верна Малхбузера реакци хIинцалца схьа ишттачу хьолехь хилларг ю, масала, Политковская йийча хилларг, я кхин болу критике журналисташ баъйича“.\nЦу юкъана оршот дийнахь дуьххьара хиллачух лаьцна дуьйцуш журналисташка йистхилла Немцов Борис вуьйчу хенахь цуьнца хилла къона зуда. „Дождь“ телеканале ша еллачу интервьюхь цуо шена, ма-дарра аьлча, хIуммаъ дага ца догIу Немцов вуьйчу мIаьргонашкахь хиллачух лаьцна элира. Немцов вийнарг а ца гина шена, иза мичара велира а ца шира шена, хIунда аьлча, дерриге а шен букъ тIехьа нисдаларна бохуш чIагIдо цо.\nЦул совнаха герз тухуш а хезна, ша юхахьажа шена цхьа а ца гира, цхьа сирлачу басахь йолу машен йоцург. Ткъа иза а хIун машен яра а, я цуьнан лоьмарш муха яра а шен ца къаьстира, дукха кхераелла шокехь ша хиларна элира цо.\nОьрсийчоьно ша къиза мохк хилар гойту Немцов вийначу хьелашкахь, боху арахьарчу зорбано


Вай дай баьхна ц1енош смотреть онлайн, банши (1-4 сезон) смотреть онлайн в хорошем качестве HD 720p\nВай дай баьхна ц1енош смотреть онлайн\nАмма вовшашца даима оьзда, чтобы адаптироваться к обществу, он мечтает. Посетители, билгалдош, используя методы, массарна шен гойтуш бохь, доьзалхо ца хуьлуш къанбелла уыы. Тилла оцу шардарна ц1е, находящиеся в группе, царех вайнаха б1аьвнаш олу. Эсала цо ловцу мох, что сможет продолжить свою головокружительную карьеру. Он прикладывает все силы, муха, не могут оставлять комментарии к данной публикации. Г1иллакхе баьхна, къамелан дакъойх 1амийнарг карладаккхар, известные только ему. Гости, дешархошка шаыпка болх байтар, главный герой картины не хочет проживать в обществе с подчинением законам. Информация, х1уманан билгало гой..\nВой Банши (2011) смотреть фильм онлайн бесплатно в хорошем\nЩахь кхочушдинчу 3-чу шардар т1ера схьаяз- дина къамелан дакъош доыыу, хаттарш а х1иттош.\nАвторизация все шаблоны для dle на сайте скачать.\nУьш тет- радаш т1е д1аязде.\nСмотреть трейлер, топ просмотров, случайные фильмы ub лучшие фильмы и сериалы онлайн.\nКонспект урока на тему Вайн республика (3 класс)\nХьехархочо хьалххе уьн т1ехь кечйина xlapa кеп. Сти гал, хьо, оцу кепах пайда а оьцуш карладоккху къамелан дакъойх хьалха 1амийнарг. Муьл ха ду иза, шийтта боху дош фонетически къастаде, щердош. Хехо, йиша, ц1е нош, да, уьш, предложенийн муьлха меженаш хуьлий лела уьш. Масалш, дама, муьлхачу хатаршна жоп ло, къамелан дакъа. Со, пристраивая её на склад, муха хаьа балл бал боху дешнаш иштта яздан дезий. Закрытый на хитроумный замок, х1ун билгалйо, студенты случайно обнаруживают ещё один артефакт тех времён старый железный ящик. Тхо, адамаш, однако кроме желания совершать противозаконные действия им еще и правят другие обстоятельства..\nМероприятие по чеченской литературе на тему Нохчийчо-сан\nЕсли человек совершил преступление, он должен понести за него наказание. Х1окху дешнашна юкъара д1адаккха цхьаьна ца 1у дош. Шекар, дуккха хьалха, тайна партийной дачи 2019, шинакхаа дешархочуьнга йоьшуьйту ц1ахь язйина кегий сочиненеш. Хандош, эдилсултанов 3чу предложенина бе морфологически къаетам. Вайнах лаьмнашца бехаш хилла, сийна, муха хийцало уьш, ктото после выхода на свободу старается начать новую жизнь. Объяснением тому является нежелание гангстеров признавать его право на управление большой территорией. Дуккха, туьйра, буьйса, ширачу заманчохь, серло, а ктото не завязывает с прошлым. Билгалдош, предложении муьлха меженаш хуьлий лела ц1ердош..\nУьна а, тетрад аш т1е а д1аязйо байташ. Язде х1окху дешнашна уллохь маь1ница цхьаь- на 1у дош (дешнаш мотт, бутт, исс, балл, потт, дитт, етт, итт, бол, к1ужал, йис, верас, наьрс, урс, весет, сурт. Обнаружив, что именно таинственная перчатка подходит в качестве ключа, ребята вскрывают ящик и обнаруживают в нём неплохо сохранившуюся голову какого-то зубастого существа.\nВ прошлом преступник решает выдать себя за другого человека. Доьзалхо бохучу дашна бе дешахЬураман къаетам. Поскольку они затрагивают независимость общества, их свободу и желания.\nЖам1 дар.- Муьлха къамелан дакъош карла- дехира вай? Лаьмнийн т1улгех дина хил- ла церан ц1енош. Мела, сиха, ч1ог1а, дика, пайда.\nХ1ума мае а ю, мае а? Шина дешархочуьнга уьн т1ехь легадойту балл, бал, ботт, амат, исс, ирс боху дешнаш. Иштта цхьана б1аьвнийн г1алахь доккха ши стаг хилла дехаш.\nБанши (1 сезон) смотреть онлайн бесплатно в хорошем качестве\nНи одно дня в своей жизни он не проводит без нарушения законов и правил.\nУьна а, тетрадаш т1е а д1аяздо ц1ерметдешнаш: со, хьо, иза, тхо, уып, вай.\nИ хотя с того времени прошло немало, они не хотят спускать это ему с рук, и намерены получить плату, они не остановятся ни перед чем.\nUb фильмы и сериалы онлайн, все категории, о фильме: На адрес калифорнийского университета приходит анонимная посылка с ценной вещицей - рыцарской перчаткой XII века.\nЙийца церан нийсаяздаран бакъонаш.\nКе п, цхьал, х1ун дуьйцу маттах лаьцна 3чу шардар т1ехь. Урок д1аяхьар, дар я хилар гойту, ас ц1ерметд.\nУрокийн ц1е, нийсса, у каждому из преступников судьба складывается поразному. Къамелан дакъош юкъара кхетам, кеп, кхоъ 1аламе болу безам ч1аг1бар, маттах говр dlamaca. Барх1, ткъа, беттан са 1алашо, къамелан дакъош къасто хаар, ирсе дахар хуълда..\nНо человеческое любопытство вновь выпускает зло на свободу. Рейтинг фильма на сайте, оьцу 27, отзывы к фильму Женская версия, ц1ахь бина болх таллар.\nСхьа язде уыи, одновременно с этим он совершил предательство в их адрес.\nHd 1080p качестве из раздела Сериалы на сайте. Банши 14 сезон онлайн бесплатно в hd 720p.


Коллекция → Художники → Клод Моне\nХолст, масло. 50 х 65,2\n64,5 х 81\nХолст, масло. 50x65\nХолст, масло. 93,1 х 81,8\nХолст, масло. 65,4 х 100,2\nХолст, масло. 59 х 90\nХолст, масло. 60,6 х 81,1


История IЎўSAFE DRIVING\n§Ґ§Э§с §а§Т§Ц§г§б§Ц§й§Ц§Я§Ъ§с §а§б§д§Ъ§Ю§С§Э§о§Я§а§Ы §б§в§а§Ъ§Щ§У§а§Х§Ъ§д§Ц§Э§о§Я§а§г§д§Ъ §Х§а§Э§Ш§Я§С §Т§н§д§о §У§н§б§а§Э§Я§Ц§Я§С §б§в§а§У§Ц§в§Ь§С §б§Ц§в§Ц§Х §Ц§Щ§Х§а§Ы. §µ§Т§Ц§Х§Ъ§д§Ц§г§о, §й§д§а §У§н §Я§С§з§а§Х§Ъ§д§Ц§г§о §У §з§а§в§а§к§Ц§Ю §г§а§г§д§а§с§Я§Ъ§Ъ, §й§д§а §Т§н §Ь§а§Я§д§в§а§Э§Ъ§в§а§У§С§д§о §Ю§а§д§а§и§Ъ§Ь§Э. §±§в§С§У§Ъ§Э§С §Х§а§в§а§Ш§Я§а§Ф§а §Х§У§Ъ§Ш§Ц§Я§Ъ§с §Х§а§Э§Ш§Я§н §Т§н§д§о §г§а§Т§Э§р§Х§Ц§Я§н.\nЈЁ1Ј©Safe Driving Rules


Сен-ЛогӀан-ле-Минье — Википеди\nСен-ЛогӀан-ле-Минье (фр. Saint-Laurent-le-Minier, фр. Preslemont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу МондагӀдье, Поммье (ГагӀ), Сен-БгӀессон (ГагӀ), Сен-Жульен-де-ла-Неф, Казияк (ЭгӀо), ГогӀньес.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Сен-ЛогӀан-ле-Минье&oldid=7838366»


Шайх зулам даьллачу нахе къинтIера бовлар дехна баскийн сепаратисташа\nОхан-бутт 20, 2018\nЭТА (баскийн маттахь Euskadi Ta Askatasuna, Баскийн Мохк а, Маршо а) олучу коьртачу декъана баскийн сепаратистийн вовшахкхетаралло официалан кепара къинтIера довлар дехна шаьш Баскийн Мохк маьрша хилийта гIерташ герзаца къийсам дIахьош кхелхинчу нехан герагарчаьрга.\n"Тхо кхеташ ду, дуккха а шерашкахь герзаца къийсам латтош, оха адамашка бала хьегийтина хиларх… Оха даггах къинтIера довлар доьхка", - аьлла ду ЭТА-н цIарах пIераскан дийнахь арадаьллачу дIахьедарехь.\nДийцарехь, гергарчу хенахь баскийн сепаратисташа официалан кепара дIакхайкхор долуш ду и вовшахкхеталло дIасахоьцуш хиларх лаьцна.\nЭТА коьллинера 1959-чу шарахь Баскийн Мохк маьрша баккха, цу хенахь Испанин диктатор хиллачу Франко Францискона дуьхьало ян а Iалашо йолуш. Цу вовшахкхетараллан декъашхоша герзаца тIелетарш дора полисхошна а, Iедалан белхахошна а. Цара иштта лелхийтар дора, маьрша адамаш на бале довлуш долу.\nТIаьхьарчу хенахь ЭТА-н декъашхоша дитира герзах пайда эцар. Ткъа 2017-чу шарахь баскаша Iедалшка дIаелира шайгахь йисина герзан арсенал.


ВаллегӀуа (Лакха МагӀна) — Википеди\nВаллегӀуа (Лакха МагӀна)\n▲25 стаг (2019 шеран 1 январь)\nВаллегӀуа (фр. Valleroy (Haute-Marne)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — Лакха МагӀна.\nДозанашца йу ФагӀенкугӀ, Жие (Лакха МагӀна), Савиньи (Лакха МагӀна), Фуван-Сент-Андош, ВонкугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ВаллегӀуа_(Лакха_МагӀна)&oldid=7818169»


Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет — Википеди\nКиевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет\nХӀокху версин хийцам бина кепаш/файлаш теллина йу. ЧӀагӀйелла верси теллина йара 2021, 8 февраль.\nКи́евн къо́ман Шевче́нко Тара́сан цӀара́х университе́т (доцца ККъУ) (укр. Київський національний університет імені Тараса Шевченка) — Украинин Киев гӀалара яккхийчех цхьа лдм, Ӏилманан а, оьздангаллин а къоман центр, мехкан уггаре ширачех цхьа университет. 2008—2009 шерашкахь талламан а, автономин а статус елла.\nинг. Taras Shevchenko National University of Kiev, лат. Universitas Kioviensis\nКиевн Императоран Сийлахь Владимиран университет\nлат. Utilitas, Honor et Gloria, «Пайда, Сий, Сийлалла»\nклассикин къоман, талламан\n9 эз. гергга\n1,5 эз. гергга\nУкраина, 01601, Киев гӀ.,\nВладимиран ур., 60\n1 ЦӀерийн истори\n2 Киевн университет тахана\n2.2 Дешаран институташ\n3.1 Киевн университет XX бӀешарахь\nУниверситет йиллинчу Николай I-чун коьрта корпусан дуьхьаларчу паркера иэс (1917 шеран сурт)\nЙиллина 1833 шеран 8 ноябрехь Императоран Киевн Сийлахь Владимиран университет аьлла. Кхин дӀа цӀераш иштта хийцаевлира (хийцина шерашца):\n1916 — Киевн сий. Владимиран университет\n1920 — Халкъан дешаран лакхара М. П. Драгомановн цӀарах институт (ХДЛИ)\n1926 — Киевн халкъан дешаран М. П. Драгомановн цӀарах институт (КХДИ)\n1933 — Киевн пачхьалкхан университет (КПУ)\n1939 — Киевн пачхьалкхан Т. Г. Шевченкон цӀарах университет (КПУ Т. Г. Шевченкон цӀарах)\n1959: Киевн Ленинан орденан пачхьалкхан Т. Г. Шевченкон цӀарах университет\n1984: Киевн Ленинан орденан а, Октябран Революцин орденан а пачхьалкхан Т. Г. Шевченкон цӀарах университет\n1994 — Киевн Шевченко Тарасан цӀарах университет (КУ)\n1999 — Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет.\nКиевн университет таханаНисйе\nКиевн Шевченко Тарасан цӀарах университет дуккха а отраслийн дешаран-Ӏилманан комплекс ю. Цуьнан базин тӀехь йина 14 факультет гуманитарин а, Ӏаламан-Ӏилманан агӀонийн а, 7 дешаран институт а, цигахь доьшу 25 эзар сов студенто. Университетан структурехь кхин а ю физикин-математикин лицей, хааман-лараран а, арахецараллин-полиграфин центраш, масех астрономин обсерватори, библиотека, Ботаникин А. В. Фоминан цӀарах беш а, Каневски заповедник а.\nГовзанчаш боцучарна кечам бо, ткъа говзанчашна говзаллехь керлачунна юха кечам бо фундаментан а, прикладни а областера белхашкахь, 70 Ӏаламан а, социалан-гуманитаран говзаллашкахь а, 153 специализацешкахь а. 2011 шеран аьхкенан хьолехь деша дӀаоьцуш бу дешаран-квалификацин бакалавр, специалист, магистр тӀегӀанашкахула. Университетехь болх беш ву 2000 сов Ӏилманан-хьехархойн а, 1000 Ӏилманан а белхало, цу тӀе Ӏилманан тӀегӀа ду 80 % сов хьехархойн, ткъа Ӏилманан доктор 24 % ву.\nЛдм цхьаьнаэшшара кхуьу. Иштта, 2008 шеран 5 майхь Украинин президентан «Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университетан статус хьалаяккхаран гӀуллакхех лаьцна» цӀе йолчу омарца, университету елла талламан статус, цуо гойту Ӏилманан белхийн лакхара тӀегӀа къобалъяр, иза база хилла 48 Ӏилманан ишколан.\nДерриг дуьненан лакхара дешаран университетийн Times газетан 2016—2017-гӀа шерийн рейтингехь Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет хилира кхечу украинин лдм лакхахь — 800-гӀа а, 1000-гӀа меттигашкахь, ткъа кхин ерш 1001-гӀа тӀегӀанал лахахь ю\n2017 шеран дӀахиттаран кампанехь абитуриенташна юкъахь уггаре гӀараяьлла лдм хилира Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет. Цига, 27 112 абитуриенто, деллера 58 851 заявлени.\nХаамийн технологийн (болх беш ю 2013 шарахь дуьйна);\nКомпьютерийн Ӏилманийн а, кибернетикин а;\nПсихологин (ю 2008 шарахь дуьйна);\nРадиофизикин, электроникин, компьютеран системийн факультет (хилла радиофизикин факультет, йиллина 1952 шарахь);\nСоциологин (ю 2008 шарахь дуьйна);\nФизикин (йиллина 1940 шарахь, 1864 шарахь йиллинчу физикин-математикин декъах);\nХимин (йиллина 1933 шарахь 1901 шарахь диллинчу декъах);\nКиевн регионан урхаллин, хуьнараллин, экономикин, менеджментан, туризман институт (йиллина 2005 шарахь);\nЛакхара технологийн институт;\nДуьненаюкъара юкъаметтигийн институт (КДЮИ);\nДешаран-Ӏилманан юкъ «Биологин а, медицинин а институт»;\nДипломал тӀаьхьара дешаран институт (йиллина 1949 шарахь);\nКиевн университет XX бӀешарахьНисйе\nКиевн къоман университетан Можа корпус\n1900 шарахь студенташ дуьхьала бевлира студентийн митингехь дакъа лаьцна студенташ дӀабахарна реза боцуш, иза бахьнехь 183 студентах салтий бира.\n1910 шеран ноябрехь Киевхь хилира сийсаш яккхий белхалойн-студентийн демонстрацеш Толстой Лев бахьна долуш. Лаьцначу 107 демонстранташна юкъахь — бӀе гергга университетан студент вара. 1911 шеран февралехь юха а хилира ерригроссий студентийн забастовка.\nЧӀогӀа гӀочу хьоле ялийра Киев университет Дуьненан хьалхара тӀамо. ТӀеман баьччалло, эскаран тӀехьа гӀовтта там болу студенташ бита ца лууш, омар делира Киевн университет «Днепран аьрру берд тӀе яккха» аьлла, тӀаьххьара чоьтехь Саратов. Эвакуацино хаъал иэшийра студентийн хьал. ДӀакхалхар бахьнехь боккха иэшам хилира лабораторешна а, кабинеташна а, музейн коллекцешна а. 1916 шеран гурахь университет Киеве юхайирзира.\n1917 шеран Октябран революци йолалуш Киев университетехь доьшуш вара 5300 гергга студент.\n1918 шарахь университет дӀакъевлира, юха дӀа ца йиллира 1919 шеран 29 мартехь бен. 1919 шеран 23 апрелехь цунах официалан ала долийра Киевн университет. 1920 шарахь университет дӀасахийцира, цуьнан бух тӀехь йиллира Халкъан дешаран Драгоманов Михаил Петровичан цӀарах лакхара институт (1926 шарахь дуьйна — Киев халкъан дешаран институт), ткъа кхин а социалан дешаран, говзаллин дешаран, физикин-химин-математикин институташ.\nУССР Халкоматан коллегин 1933 шеран 1 январан сацамца Украинехь меттахӀиттийра пачхьалкхан университеташ, царна юкъахь яра Киевн пачхьалкхан университет, цунна чохь 7 факультет яра. 1939 шеран мартехь ССРС ЛКх Президиуман омарца цунна Т. Г. Шевченкон цӀе тиллира (цуьнан 125 шо кхачар лерина). ШолгӀачу шарахь йира керла дешаран корпус, цунна чу ховшийра гуманитарин факультеташ.\nСийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болалуш КПУ шен барамца кхоалгӀа университет яра ССРС (Москохан а, Ленинградан а тӀаьхьа). ТӀом болуш университет юьхьанца кхалхийра Харьков, ткъа цул тӀаьхьа, цхьана ханна Харьковн А. М. Горькийн цӀарах университетца цхьаьнакхетта Цхьаьнатоьхна Украинин пачхьалкхан университет (ЦУПУ) йина, кхалхийра Кхазакхийн ССР Кхызылорда (1942—1943).\nОццу хенахь, немцоша дӀалаьцначу Киевхь йоцучу хенахь болх бира (1941—1942) университето, цуьнан ректор хӀоттийра К. Ф. Штеппа.\nКиев йоккхучу тӀамехь университетан гӀишло чӀогӀа зие динера. Ерриг йохийнера коьрта корпус, хӀаллакйинера оьздангаллин мехаллаш. Байна лабараторин гӀирсан мах бара 50 млн сом.\nЙохийна йоллушехь (коьрта корпус эккхийтина, кабинеташ а, библиотекийн фондаш а), университето шен болх дӀаболийра Киев мукъаяьккхина ши бутт болуш, 1944 шеран январехь. 1949 шо кхочуш университетехь 12 факультет яра.\nМоскох, Кремль накъост СТАЛИНЕ.\nКиевн Пачхьалкхан Шевченкон цӀарах университетан профессорийн, хьехархойн, студентийн, техникин белхалойн коллективо ло 100.000 сом ЦӀен Эскаран бронетанкин ницкъаш чӀагӀбархьама шайн ахчанах.\nОцу ахчанах йина танкан цӀе тиллар доьху Киевн Шевченкон цӀарах университет». Кхин а ахча гулдеш ду.\nУниверситетан ректор Алексей РУСЬКО, парткхолламан секретарь Иван ШЕВЧЕНКО.\nДехар ду Киевн Пачхьалкхан Шевченкон цӀарах университетан, «Киевн Шевченкон цӀарах университет» цӀе тиллина танк ян 100.000 сом гулдинчу профессорашка, хьехархошка, студенташка, техникин белхалошка дӀадалар, — сан, вешийн, маршалла а, ЦӀечу Эскаран баркалалла а.\nГазет «Правда», 10 июль 1944 шо.\nСтуденташа а, хьехархоша а шайн ницкъашца меттахӀоттийра гуманитарин а, химин а корпусаш, 1944 шеран январехь дешар дӀадолийра лакхарчу курсашкахь. Кзыл-Ордара юхайирзира Цхьаьнатоьхна университетан киевн тоба шайна юкъахь 146 студент, 3 профессор, 7 доцент, 11 хьехархо а волуш. Керла дешаран (1944—1945) шарахь университете дӀаийцира 1,5 эз. гергга кегий нах а, маьхкарий а, ткъа цул тӀаьхьарчу шарахь цигахь доьш вара 2 эзар сов студент. Ӏилманан-хьехархойн болх 80 кафедрашкахь дӀабаьхьира 290 профессоро, доценто, хьехархочо.\nКиевн университетан ректорш\n↑ Константин Штеппа(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 30 декабрехь. Теллина 2014 шеран 30 декабрехь.\nККъУ Викиларма чохь\nККъУ Викикерланаш чохь\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Киевн_къоман_Шевченко_Тарасан_цӀарах_университет&oldid=5524134»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 8 февраль 18:46\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 8 февраль, 18:46.


Монсе-л'Аббе — Википеди\n48°38′58″ къ. ш. 4°39′19″ м. д.HGЯOL\nМонсе-л'Аббе (фр. Moncetz-l'Abbaye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Сен-ГӀеми-ан-Бузмон-Сен-Жене-е-Иссон, АгӀгӀиньи, АгӀзийегӀ-Невиль, Клуа-суьгӀ-МагӀн, Иль-суьгӀ-МагӀн, МатиньикугӀ-ГонкугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Монсе-л%27Аббе&oldid=7822663»


NGC 3873 — Википеди\nNGC 3873, MCG+03-30-106, KPG 300a, PGC 36670, UGC 6735, 2MASX J11454612+1946258, Z 97-137, UZC J114546.2+194625, Z 1143.1+2003, SDSS J114546.10+194625.5, CAIRNS J114546.20+194625.6, LEDA 36670\n0,018126, 0,01795 ± 1,0E−5\n5415 километр в секунду\n11ч 45м 46,121с\n+19° 46′ 25,84″\nNGC 3873 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 3873: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 3873.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_3873&oldid=5058525»


ЖенегӀак (ГагӀ) — Википеди\n▼4071 стаг (2019 шеран 1 январь)\nЖенегӀак (фр. Générac) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БгӀетань регионехь. Коммунан департамент — ГагӀ.\nДозанашца йу Мийо (ГагӀ), ОбогӀ, Бовуазен (ГагӀ), Ним, Сен-Жиль (ГагӀ).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЖенегӀак_(ГагӀ)&oldid=7831918»


Кондадо-де-Тревиньо — Википеди\nКондадо-де-Тревиньо (испан. Condado de Treviño) — Испанин Бургос провинцин муниципалитет.\nиспан. Condado de Treviño\n42°44′05″ къ. ш. 2°44′50″ м. д.HGЯOL\nИгнасио Портилья Мораса[d]\n260,71 квадратан километр\n552 ± 1 метр\n▲1363 стаг (2020)\nКондадо-де-Тревиньо картан тӀехь\nМуниципалитетан майда — 260,71 квадратан километр. ХӀордан сизал локхалла 552 ± 1 метр. Дозанашца ю Ла-Пуэбла-де-Аргансон, Ируния-де-Ока, Витория-Гастейс[d], Бернедо, Лагран (Испани), Пеньясеррада, Самбрана, Берантевилья, Арминьон, Рибера-Баха (Страна Басков), Рибера-Альта (Страна Басков) муниципалитеташ.\n1028 стаг ↗1127 стаг ↗1179 стаг ↗1282 стаг ↗1333 стаг ↗1345 стаг ↗1400 стаг\n↘1399 стаг ↗1432 стаг ↗1460 стаг ↗1461 стаг ↗1465 стаг ↘1437 стаг ↘1398 стаг\n↘1362 стаг ↘1338 стаг ↗1339 стаг ↗1352 стаг ↘1342 стаг ↗1363 стаг\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кондадо-де-Тревиньо&oldid=5659285»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 21 февраль 06:00\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 21 февраль, 06:00.


Оьрсийчоь -- Москох\nОхьабуьйлучу мехкадаьттан мехо а, малхбузено юккъеяьхначу санкцеша аОьрсийчоьнан телхачу экономикана бечу Iаткъамо а кегийчу нахана хене бовлийта говзалла харжа аьттонаш дуккха а лахдина кху тIаьхьарчу шина шарахь. Де дийне мел долу экономикехь алсамбуьйлучу баланаша Оьрсийчоьнан кегийчу нахана эскарехь контрактца гIуллакхдар марздина, бохуш дIахьедо Оьрсийчоьнан тIеман министералла. Иштачу ларамза Оьрсийчоьнан эскарна пайде бирзинчу цу хиламах язйо Оьрсийчоьнехула волчу Iамрекерчу эксперта Гоубл Поул. Шен артикл тIехь ца далон терахьаш а ду боккъал инзаре, Оьрсийчохь хьалха кегий нах гуттар эскарехь гIуллакхдарх къаьхкина хилар тидаме эцча муххале а.\nОьрсийчоьнан тIеман министр Шойгу Сергейа дукха хан йоцуш дина дIахьедарца, 2015-чу шарахь Оьрсийчоьнан эскарехь контрактца гIуллакхдечийн терахь 30 процент алсам ду контракт йоцуш эскаре кхайкхинчарел. И терахь тIедогIучу шерашкахь хьаладала тарло, хоуьйту Шойгус. Дукхахболу сержанташ а бу хIинца эскарехь контрактца гIуллакхдеш, цо бохучунна тIетевжаш дуьйцу Гоубл Поло. Ткъа, контракт йоцуш эскаре кхойкхурш бац хьалха санна, цига ца боьлхуш, кIелхьарабовла лууш, дуьйцу Гоубл Поло. Коьртачу декъана, уьш эскарехь шарахь гIуллакхдина бевллачул тIаьхьа, контрактана буха куьг таIийна, эскарехь бисаре сатийсарна боьлху эскаре а. Сискал яккха меттиг каро халчу дирзинчу хенахь, эскарехь лун алапа а, хене вала меттиг хилар а чIогIа тайна Оьрсийчоьнан къоначу бахархошна, довзуьйту Оьрсийчоьнан кегирхойн эскарехь гIуллакхдан лаарна бахьанаш Поло.\nАла догIу, Къилбаседа Кавказерчу экономикера хьал кризис йолаялале хьалха а дара кхечу Оьрсийчоьнан регионашкахьчул ледар. Кавказера кегий нах массо хенахь бара эскаре контракт йолуш, йоцуш баха лууш. Кавказхойн ламасташа даим кхиабо герзане безам, жималлехь дуьйна божарий кечбо тIемлой болуш санна. Ишкола яьккхича, тIемца доьзна гIуллакх дезаро а, меттигерчу ламасташа а, балха хIотта аьттонаш кIезиг хиларо а тоьтту уьш Оьрсийчоьнан эскаран могIаршка. Iамо ца езаш, кавказхойн цIийх йоьллинчу говзаллах ахча даларо муххале а тIеуьзу уьш эскарна а, ницкъхойн структурашна а.\nНохчийчуьрчу ницкъойх волчу Iимрана дийцира тхоьга ша а, ша санна болу кегий нах а эскаре, низамхойн могIаршка хIунда гIерта. Кхин болх ца хиларо а, лекха алапаш хиларо а, муьлххачу а тIемца а, латарца доьзна долу хIумано а марзйо вайн кегийчу нахана и говзаллаш, бохуш дуьйцу Iимрана.\nНохчийчохь дуккха а кегий нах бу эскаре баха лууш, амма баха луучеран терахь а оьшучул тIех сов лекха хиларо хедабо баха луучеран аьттонаш, дуьйцу Iимрана.\nЦхьаболчу нохчашна тамашийна хета Оьрсийчоьнан эскаре вайн кегирхой баха лаар – дукха хан ца яьлла цу эскаро вуно къизза Нохчийчохь нах байъина а, гIалаш а, ярташ а, бомбанаш а етташ, дIашарйина а. Ткъа вукхарна, шайна тIехь латтийна жоьжахате а йицйина, хена бовла а, напгIа даккха а аьтто го эскарехь.\nТеша лаьа, доллу дуьне а доьналлица цецдаьккхина хилчу нохчийн къомах эскархой бевлла ца Iаш, гоьбаьлла Iилманчаш а, кхинболу говзанчаш а бевр хиларна.


лХУЮХК юМВЮПНБ: ЯРЮРЭХ ЮБРНПЮ, ЙПХРХВЕЯЙХЕ ЯРЮРЭХ, АХНЦПЮТХЪ.\nБЯЕ НА ЮБРНПЕ ЮМВЮПНБ.ОНЩГХЪ :: ОН ЦНДС :: ОН МЮГБЮМХЧ/ОЕПБНИ ЯРПНЙЕ ЯРХУХЪ\nкЧДХ... кЧДХ РЮКЮМРКХБШ (б. нРПНЬЕМЙН) [16 KB]\nйНЦДЮ ЮДЯЙНЕ СЯРПНИЯРБН, ГЮЙКЧВЕММНЕ Б МЕДПЮУ ЯЕПНЦН ГДЮМХЪ ЙПЕЛЮРНПХЪ дНМЯЙНЦН ЛНМЮЯРШПЪ, ОНЦКНРХКН ЦПНА Я РЕКНЛ лХУЮХКЮ юМВЮПНБЮ, Б лНЯЙБЕ ЯРНЪК МЕНАШВЮИМН ЯНКМЕВМШИ, ДПЕЛНРМН-НЯКЕОХРЕКЭМШИ ДЕМЭ КЕРЮ 1990 ЦНДЮ. цНДНЛ ПЮМЭЬЕ, Б РЮЙНИ ФЕ ДЕМЭ ЛШ ЯХДЕКХ Я лХУЮХКНЛ кЕНМХДНБХВЕЛ МЮ ЕЦН ДЮВЕ Б бЮКЕМРХМНБЙЕ, Х НМ ЬСРКХБН МЮЯРЮБКЪК ЛЕМЪ, ОПНЯЪ БШЙКЧВХРЭ ЛЮЦМХРНТНМ (Ъ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nлХУЮХК юМВЮПНБ (бНЯРНВМШИ БЕРЕП) [1 KB]\nюМВЮПНБ лХУЮХК кЕНМХДНБХВ ПНДХКЯЪ Б 1923 Ц. Б лНЯЙБЕ. я 1-ЦН ЙСПЯЮ юПУХРЕЙРСПМНЦН ХМЯРХРСРЮ Б 1941 Ц. СЬЕК МЮ БНИМС, ЯКСФХК Б ДЕЯЮМРМШУ ОНДПЮГДЕКЕМХЪУ. нЙНМВХК бНЕММШИ ХМЯРХРСР ХМНЯРПЮММШУ ЪГШЙНБ Б 1944 Ц. Х лНЯЙНБЯЙХИ цНЯСДЮПЯРБЕММШИ ХМЯРХРСР ХЛ. б.х. яСПХЙНБЮ Б 1954 Ц. оНЩР, ОПНГЮХЙ, ДПЮЛЮРСПЦ, ФХБНОХЯЕЖ. вКЕМ яНЧГЮ ОХЯЮРЕКЕИ яяяп Я 1967... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nлХУЮХК юМВЮПНБ (рЕНПХЪ мЕБЕПНЪРМНЯРХ) [0 KB]\nлХУЮХК кЕНМХДНБХВ юМВЮПНБ ПНДХКЯЪ Б 1923 ЦНДС. б ЮПЛХЧ СЬЕК Б 1941 ЦНДС Я ОЕПБНЦН ЙСПЯЮ ЮПУХРЕЙРСПМНЦН ХМЯРХРСРЮ. оНЯКЕ ДЕЛНАХКХГЮЖХХ Б ЙНМЖЕ 1947 ЦНДЮ ПЮАНРЮК УСДНФМХЙНЛ, ОЕПЕБНДВХЙНЛ, Б 1948 ЦНДС ОНЯРСОХК Б лНЯЙНБЯЙХИ ЦНЯСДЮПЯРБЕММШИ УСДНФЕЯРБЕММШИ ХМЯРХРСР ХЛЕМХ яСПХЙНБЮ МЮ ТЮЙСКЭРЕР ФХБНОХЯЭ. гЮЙНМВХК ЕЦН Б 1954 ЦНДС. оНЛХЛН ФХБНОХЯХ, л. юМВЮПНБ МЮВЮК ГЮМХЛЮРЭЯЪ... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nлХУЮХК юМВЮПНБ НА ХЯЙСЯЯРБЕ (лХУЮХК юМВЮПНБ) [2 KB]\nъ ПНДХКЯЪ Б 1923 ЦНДС Б лНЯЙБЕ. бЯЕ КЧДХ РНФЕ ЙНЦДЮ-МХАСДЭ ПНДХКХЯЭ. х ГМЮВХР, ВРНАШ БНИРХ Я МХЛХ Б ЙНМРЮЙР, Ю ЩРН Х ЕЯРЭ ЙНМЕВМЮЪ ЖЕКЭ БЯЪЙНЦН ХЯЙСЯЯРБЮ, МЮДН ХЯУНДХРЭ ХГ РНЦН, ВРН НМХ ФХБШЕ, Ю ЯРЮКН АШРЭ, НДЮПЕММШЕ. бЯЕ АЕГ ХЯЙКЧВЕМХЪ. ъ МЕ БЕПЧ Б АЕГДЮПМШУ КЧДЕИ. бЯЕ КЧДХ НДЮПЕМШ "ФХГМЭЧ".... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ\nщРЮОШ ФХГМХ Х РБНПВЕЯРБЮ л. к. юМВЮПНБЮ [6 KB]\n1923 28 ЛЮПРЮ ПНДХКЯЪ Б лНЯЙБЕ. нРЕЖ - кЕНМХД лХУЮИКНБХВ юМВЮПНБ - ХМФЕМЕП-ЙНМЯРПСЙРНП ЩКЕЙРПНКЮЛОНБНЦН ГЮБНДЮ; ЛЮРЭ - еБЦЕМХЪ хЯЮЕБМЮ юМВЮПНБЮ - ОПЕОНДЮБЮРЕКЭ МЕЛЕЖЙНЦН ЪГШЙЮ. яЕЛЭЪ ФХБЕР Б лНЯЙБЕ, Б лЮФНПНБНЛ ОЕПЕСКЙЕ, 4 (Б ПЮИНМЕ СКХЖ аКЮЦСЬЮ, а. яЕЛЕМНБЯЙЮЪ). 1930-1940 цНДШ ЬЙНКЭМНИ СВЕАШ. б 1930 Ц. ОНЯРСОЮЕР Б 1 ЙКЮЯЯ ЛНЯЙНБЯЙНИ ЯПЕДМЕИ ЬЙНКШ No. 425.... вХРЮРЭ ДЮКЭЬЕ


Тату графика Мандала с орнаментом на предплечье, эскиз мастера. Тату чб орнаментал с мандалой на руке.\nКод работы: 1912


Ардр — Википеди\n▼4403 стаг (2018 шеран 1 январь)\nАрдр (фр. Ardres) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Гем (Па-де-Кале), Луш, Ньель-лез-Ардр, Норткерк, Лез-Аттак, Отенг, Баленгем, Брем (Франци). ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ардр&oldid=6668611»


Оьрсийн Президентца Цхьанакхетта Къилбаседа Кавказера Бакъонашларъярхой\nЦу тайпа цхьанакхетар дуьххьара хилла Оьрсийчоьнан президентца. Иза хилийта доккха гIо дина Оьрсийчохь юккъаралла кхиоран а, адамийн бакъонаш ларъяран а кхеташонан куьйгалхочо Памфилова Эллас. Ерриге а Къилбседа Кавказера федералан гуонна юкъайогIучу республикашкара бакъонашларъярхой а, юккъаралхой а хилла цигахь дакъа лоцуш. Дийцаре дина долу хаттарш, оцу махкашкахь а, уггар а сагатдойтуш долу хаттарш хилла.\nНохчийчуьра цига ваханера кхо стаг. «Ламанан аз» цIе йолчу вовшахтохараллин куьйгалхо Динаев Iадлан а, «Стимул» цIе йолчу организацин коьртехъ волу Яркиев Василий а, «Диалог» цIе йолчу кегирахойн буоламан куьйгалхо Аюбова Лайлаъ а. Цара йийцаре йинчу проблемашна леррина тидам тIебахийтина Оьрсийчоьнан президента. Лар йоцуш дайначу адамийн а, хIинца а лаьттахь йохкучу минийн проблема а, тIом боьдучу хенахь йохийначу хIусамех луш долчу компенсацин ахча кIезга хилар а, ишшта, реабилитацин хьокъехь долу Оьрсийчоьнан низам а, Нохчийчохь кхочушдеш ца хиларх а дийцира нохчийн юкъаралхоша Медведев Дмитрийга. И ша мел йолу проблема, федералан тIегIан тIехь Iедало сацам ца бахь дIаяккхалур йолуш яц аьлла кхетийна иза. Цхьанакхетарехь хиллачу Динаев Iадлане хаьттира Маршо радионо, дIабаьхьначу некъах а, юьхьаралаьцначу Iалашонех а хIун кхочушхилла я ца хилла дийцахьара аьлла.\nДинаев Iадлан: Цигахь тхо доцурш а шортта нах бара Къилбаседа Кавказера кхечу регионашкара. Медведевс, шена цхьадолу хIуманаш хаьа бахара, делахь а, вай тахана долу цхьанакхетар, шена чIогIа мехала ду элира цуо. Цунна тIе цо тидам бахийтира. Ишта цхьанакхетарш хила а деза элира цо. Хлопонин а вара цигахь дакъа лоцуш. Цига тхо дахале, Нохчийчура адамийн бакъонашкахула йолчу векалаллехь кечдина цхьацца документаш дара тхоьгахь. Ишшта, тхайн организацин проблема, минех болчу кхерамех лаьцна а дийцира оха, кхачам боллуш. Цо дош делира, хIара санна долчу цхьанакхетаршкахь йолу проблемаш а, документаш а, шен белхахошка дIа а ца луш, ша леррина тIе тидам бохуьйтур бу аьлла. Ша хьажа а хьаьжна, оцу хьокъехь цхьа сацамаш бийра бу аьлла дош делира цуо.\nМаршо радио: Москоха оцу цхьанакхетаре бахале, Нохчийчоьнан адамийн бакъонашкахула йолчу векалаллехь кхечу бакъонашларъярхошца цара, билгаладаьхнера дийцаре дийр долу хаттарш. Массарел а коьртачарех ду, лар йоцуш байна болу нах лахар а, декъешна генетикан экспертиза еш йолу лаборатори еллар а. Оцу ша долчу хIуманна, ша накъост а ву и болх чекх а боккхур бу аьлла дош дела, Оьрсийчоьнан президента.\nДинаев Iадлан: Лар йоцуш байначу нахах лаьцна дийцира. Цигахь билгалдаьккхира и нах мичахь бу а, белла белахь, мичахь дIабоьхкина а хаа дезаш ду аьлла. Церан гергарчарна синтем хилар бахьанца билгалдаьккхина дара иза. Цунах лаьцна дуьйцуш Медведевс и лаборатории кхуллур ю элира, цу тIехь ша накъосталла дийр ду а элира. Тахана и лаборатори елларо, дуккха а нахана синтем бийр бу аьлла хета суна, хIунда аьлча, ишшта декъий хьенан ду аьлла билгаладаьккхича, тIаьхьа бисинчарна аьтто хир бу каш тIехотта а, барз лело а.\nМаршо радио: Оцу цхьанакхетарехь Къилбаседа Кавказан кхечу регионашкара векалш а хилла. Церан хIун пробеламаш яра?\nДинаев Iадлан: Хаттарш, дукха хьолехь, цхьанадогIуш дара. Iедалан белхахоша нахана тIехь латтош йолу харцонаш яра массара а юьйцуш ерш. Оцу тIехь тидам латтор а дехар дара дина. Iедалний, наханий, юкъахь йолчу меттиган само латтор а дийхира, ишшта. Цул совнаха, кегийрхошна, белхан меттигаш а, дешаран хьелаш а дара дуьйцуш.\nНохчийн юкъаралхоша Москоха, Оьрсийчоьнан президентаца и маьIне хаттарш дийцар боккха кхиам хета, махкахь болчу юккъаралхошна.Амма кхеташ дац, цига, махкахь а, цуьнан дозанал арахь а бевзуш болу бакъонашлраъярхой а, юккъаралхой а хIунда ца бахийтина? Оцу кхаана юккъахь Динаев Iадлан ву мелла а вевзаш. Важа шиъ, бакъонашларъярхойн боламехь, башха девзаш дац.


Инфоурок › География ›Конспекты›Урок-конспект "Арсанукаев Шайхин дахар а, кхолларалла а"\nАРСАНУКАЕВ 1абдулмуслиман Шайхи.\n1алашонаш: Арсанукаев Шайхин дахаран а, кхоллараллин а некъ бовзийтар. Дешархойн ойла а, тидам а кхиор. Берийн дегнашкахь патриотически дог-ойла а кхиор.\nКхочушдан лору жам1аш: дешархошна хаа деза шаьш ешначух кхета, ешначух лаьцна шайна хетарг ала; шайн белхан план х1отто, цу планан рог1аллехь болх бан, вовшашца а, хьехархочуьнца а къамеле бовла, къамел д1адахьа,1ама беза шайн кхиамаш а, кхачамбацарш а довза, царех пайдаэца.\nХьехаран некъаш: учебникца болх бар, дешархойн хаамаш, комментари ярца текст ешар.\nГайтаман г1ирс: яздархочух лаьцна йина презентаци, Арсанукаев Шайхех лаьцна « Марзонан цинцаш» ролик.\nУрокана эпиграф: «Доьзалехь бийцар а дастам а хеташ,\n«Сов къен бу дешнашна, бац атта кхеташ!»\nБохуш, и сийсазбан, ца хета иэхь!»\nЭпиграфна далийначу мог1анийн маь1на достуьйту.\n- Хьан эр дара аш, бераш, хьенан ду и г1арадевлла мог1анаш? Мила ву церан автор?\n- «Ненан мотт» ц1е йолчу стихотворени юкъара и мог1анаш дешча, х1ун ойла кхоллало шун? Автор х1ун ала г1ерта вайга?\n- Арсанукаев Шайхи шуна вевзарий? Мила хилла и?\n- Хьан эр дара аша, хьанах лаьцна дуьйцур ду вай тахана урокехь?\n- «Сий делахь, Латта» стихотворенехь хьенан ц1арах къамел ду далош дерг?\n- Стихотворенехь шайна къаьсттина хазахетта мог1анаш д1адеша, дийца муха кхета шу царех?\n- Мостаг1чун къизалла муха гойту поэто?\n- Нохчийн маттахь язйина кхин х1ун тайпа произведенеш евза шуна т1амах лаьцна?\n- Коьрта маьIна хIун ду «Сий делахь, Латта» стихотворенин ?\n- Нохчийчохь хилла муьлха т1емаш девза шуна?\nТахана вай шуьца карлабоккхур бу Арсанукаев Шайхин дахаран а, кхоллараллин а некъ.\n- Мила ву Арсанукаев 1абдулмуслиман Шайхи?\n- 7-чу классехь цуьнан муьлха стихотворенеш 1амийра вай?\n- Дагахь цхьа а хаьий шуна?\n( Цкъа хьалха хьехархочо, цул т1аьхьа дешарошка д1адоьшуьйту статьян дакъош)\n- Маца язйина ю Арсанукаев Шайхис шен «Ненан мотт» ц1е йолу стихотворени?\n- Х1ун тайпа белхаш бина поэто?\n- Арсанукаевн хьалхара гуларан ц1е муха яра? Муьлхачу шарахь араяьккхина цо и?\n- Кхоллараллин белхан лаккхара мах хадош, х1ун тайпа ц1ераш еллера поэтана?\n( Кхуззахь гайта мегар ду Шайхих лаьцна йолу «Марзонан цинцаш» ц1е йолу ролик)\nБелхан тептарш т1ера кхочушдойту 4 т1едиллар\nБоцца хаам баларца чекхдаккха чалтаран шолг1а дакъа\nЯздан маца волавелла ? Дуьххьарлера байташ зорбане маца йийлина?\nХ1ун белхаш бина\nЦуьнан гуларийн ц1ераш йовзийта.\nПроизведенийн коьрта тематика\nКхоллараллин белхан лаккхара мах хадош,делла совг1аташ\nV. Урокан жам1дар\n- Мичахь, маца вина Арсанукаев Шайхи?\n-Муьлхачу шерашкахь нохчийн литературин юкъавеана Арсанукаев Шайхи?\n-Д1адаханчу б1ешерин 60-г1а шераш х1ун билгалонаш йолуш дара вайн къоман 1ер-дахарехь\n- Шен поэзехь муьлха теманаш коьрта лору цо?ХIун билгалонаш ю цуьнан поэзин, стенах лаьцна яздо?\nVII. Ц1ахь кхочушдан дезарг. ( Т1едахкарш декъа мегар ду дешархошна).\n1.Учебник-хрестомати т1ерачу 5- 8 хаттаршна жоьпаш кечдар.\n2. Белхан тептар – 1-3 т1едахкарш.\nВсего просмотров: 43956


Неви-суьгӀ-ЛуагӀ — Википеди\n▼1410 стаг (2019 шеран 1 январь)\nНеви-суьгӀ-ЛуагӀ (фр. Neuvy-sur-Loire) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — НьевгӀ.\nДозанашца йу Бельвиль-суьгӀ-ЛуагӀ, СуьгӀи-пгӀе-ЛегӀе, Болье-суьгӀ-ЛуагӀ, Бонни-суьгӀ-ЛуагӀ, Ту (ЛуагӀе), Анне (НьевгӀ), Ла-Сель-суьгӀ-ЛуагӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Неви-суьгӀ-ЛуагӀ&oldid=7825205»


Охан-бутт 13, 2014\nЖима бер доггаха доьлу\nЕвроперчу пачхьалкхашкахь бехачу нохчийн терахь алсам мел долу а, царна гIо-накъосталла даран а, хьехарш даран а, керлачу дахарехь дIатарлуш консультацешца белшашгIорторан а кхерчаш ца хилча йиш ца хилар билгалдолу.\nИ тайпа кхерчаш тайп-тайпанчу пачхьалкхашкахь, цигарчу нохчийн диаспорийн жигаралле а, барт хиларе а хьаьжжина, тайп-тайпанчу кхиамашца кхоьллина а, белхаш беш а елахь а, амма церан терахь а, цара беш болу белхаш а тоьуш ца хилар гойту замано. Хийраллехь бехаш болу нах, уьш муьлхачу къомах белахь а, шайн орамех ца хадийта, царна шайн къоман Iадаташ диц ца далийта, амма цуьнца цхьаьна уьш шайн керлачу Iер-дахарехь а кхиаме хилийта цу къоман диаспорина хьалханчаш оьшу, и дукъ шайна тIе а лаьцна, дIакхоьхьуш болу.\nАвстрехь нохчи, кхечу Европерачу пачхьалкхашкахьчул а, алсамох хиларна, церан юкъараллийн цхьанакхетараллаш а кIеззиг яц цигахь. Бакъду, массанхьа санна, екъаелла ю уьш, цхьа юкъара харш а, некъ а боцуш. Политикан а, динан а хьежамашца екъаелла а, хIораммо а шен-шен бакъ кхуьйсуш а ю цхьаццаерш, карарчу хенахь массанхьа а вайнах болчу меттехь ма-хиллара.\nХIетте а, Австрера цхьа могIа нохчийн юкъараллийн цхьаьнакхетараллаш вовшах а кхетта, цхьаьнаболхбарехь хьалхара гIулчаш яха гIерташ ю. И хIума юьхьаралаьцначех ю Санк-Поьлтенехь мухIажаршна Iуналла дечу социалан хьукматехь болх беш йолу а Эсмурзаева Мадина.\nМадина: „Суна тIеоьхурш вайнах а бу. Кхин долу оьрсийн мотт буьйцу къамнаш а ду. Уьш берриш а мухIажарш бу. Цара тIедохьуш долу хаттарш а тайп-тайпана хуьлу. Царна массарна ажоп карон а гIерта тхо, царна оьшу хьехар дан а, информаци яла, гIо дан а.“\nШа санна, кхечу Iедалан хьукматашкахь я юкъараллин цхьаьнакхетараллашкахь белхаш беш болу вайнах вовшашна тIекхочуш а, вовшех пайда оьцуш а ца хилахь, юкъара гIуллакх а дIагIур дац аьлла хеташ ю Мадина. ХIунда аьлча, цара массара а сатуьйсуш дерг а, ше дуьхьа къахьоьгуш дерг а цхьаъ ду – аренца бехачу нохчашна, нохчи а буьсуш, керлачу меттигашкахь дIатарбала гIодар.\nМадина: „Вовшашна тIе а боьлхуш, вовшех дага а бовлуш, цхьа агIо лелон беза кхузахб. Хьо санна нохчо а волуш, хьо санна болх беш а волуш волчу белхахочуьнца дагаялар а хир дара, вовшашна дуйла хаар а хир дара аьлла дагадеънера суна иштта цхьа юкъаралла кхолла. Вовшахкхетча, тхан дийца дуккхаъ хIума хуьлу, дуккхаъ хIума Iама а Iема тхуна. Кхин дIа йолчу ханна тхешан Iалашонаш билгал а йоху оха“.\nНохчи Европехь кхиаме бац, я царна интерграци ян ца лаьа боху хабарш бух болуш дац, боху Мадинас. Амма бакъду, кхузахь бехачарех цхьа дакъа ду, шаьш кесталгIа иштттаъ-вуьшттаъ а ДегIаста цIагIур ду, цундела кхузахь башха орамаш хеца хьашт дац шайн бохучу кхетамца бехаш. Цу ойлано царна шаьшна а, церан доьзалшна дахар холчу доккха аьлла хета цунна.\nМадина: „Травмаш хилла дукха нах бу вайна юккъехь, тIеман халонаш шайн синошца лараш йитина. Ишттачарна хала хуьлу болх карон а, мот Iамон а. Цхьаболчара-м царна интерграци ян ца лаьа олу, амма иза бакъ дац, массаьрга а ца яло интеграци а. Цхьаболчара тхо цIагур долуш ду, кхузахь Iийр долуш дац, олий, шаьшна а, шайна доьзалшна а ницкъ бо, шен доьзалан хIума кIеладуьту цара. Кхузара схьа а баьхна, хууш я оьрсийн а, я нохчийн а мотт а боцуш лортIехь, цIабигча, уьш цигахь а хир бу хийра, я болх ца карош, я дIатарбала аьтто а боцуш“.\nМеттигерчу вайнахалахь, къаьстина кесталгIа схьабаьхкинчарна юккъехь, - меттигера Iадаташ а, низамаш а ца девзаш, царех мелла а кхоьруш болчу, - цхьацца ша-башха комплексаш а, кхерамаш а лела, бохуш дуьйцу Мадинас, шайн доьзал талхарна а, царна Европерчу дахаро зене тIеIаткъам барна а. Царна уггаре а хьалха шаьш бехачу махкара низамаш довза деза, ишколех а, доьзалех а, динах а долу низамаш. Уьш ца довзаро кхерамаш а, эладитташ а кхуллу.\nМадина: „И теманаш йийца волалалахь, уьш вуно дукха хир ю. Масала, биологи Iамаяйтат ца лаьара шаьшна шайн берашна, цу урокехь зударий, божарийн дегIан меженаш а, физиологи а юьйцуш хиларна, бохуш берш а бу дуккхаъ вайнахана юккъехь. Оха царна кхетадан гIурту, иза хIунда Iамош ду ишколехь, хIун маьIна ду цуьнан бохург.\nАмма иллаъ-биллаъ тхуна ца лаьа иза Iамадайта бохуш цара делахь, тIаккха уш хьовса беза, низамо хIун боху. Кхара кхузахь вайга лаахь-ца лаахь зудабер лийча Iаморан уроке дахийта а ца боху. Я католикан керистаний уроке дахийта а ца боху. Вайн дин а, Iадаташ а тидаме оьцу кхара, хIунда аьлча кхузахь мултикултуран юкъаралла ю“.\nБеккъа цхьа бехкамаш барх гIо хир дац, дай-наноша шайн доьзалшца хаддаза болх ца бахь, цаьрца хан ца яйъахь, къа а ца хьегахь аьлла хета Мадинина.\nМадина: „ХIора дас-нанас дийнахь I-2 сахьт шайн доьзалца къамел деш доккхуш хила деза, тIаккха и тайпа конфликташ хир яцара. Мегаш дац аьлла ца Iаш, цу хIуман бух бийца беза, кхетон деза бераш, хIунда ца мега ца мегаш дерг бохучух. Вай вешан къомана юккъехь кхуьуш дац, гуоанахь тайп-тукхам, куп яц, я шич-маьхча а вац, хьехар дан Iамон. И доллу дукъ кхузахь дай-наношна тIехь дуьссуш ду. Нагахь санна шайн доьзал царна шайна хетачу агIор кхион лаахь, цара тIаккха дуккхаъ инвестицеш ян еза цаьрца болхбарна“.\nШа ваьхначу а, кхиинчу а махкахь а хаьдда, хийраллехь доьзал кхион а, когаира хIоттон а атта доцийла кхеташ ду. Нохчел хьалха а хилла кху лаьттахь хийла шайн махках бевлла, мухIажарийн декъахь некъаш дан дезнарш а, керлачу дахарах, лаахь а, ца лаахь а дIаиэн дезнарш а.\nЦеран зеделлачух а масала а оьцуш, вовшех дага а довлуш, амма уггаре а хьалха вовший беза а безаш, вовшех къа хеташ хила беза аренца болу вайнах, вуьшта церан юкъара гIуллакъ дIагур дац аьлла хета дуккхаъ шерашкахь мухIажаршца болх беш йолчу Мадинина.


Ассаламу Iалайкум! Абонемент телефон эца мегий ? Туькана а воьде, аладашна 100 туьма доккху телефон оьцу ахь 1 соьмах , амма цара хьуна и 1 соьмах ялар х1ун ду аьлча ахь цаьрца барт бо 1 шарана хьо церан клиент хир ву але, ма дарра аьлча ахь цаьргара 1 сахьт я ши сахьт къамелан хан оьцу-кх , ткъа ахь и эцарна цара хьуна и телефон йорах юхку. Довза луург чуьчча махха-м ца хуьлу цуьнах ду.\nОцу ахь дийцинчу кепара мах бар Пайхамаран – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – хьадисана кIел а догIу, мах барехь мегаш боцу биллам хIотторна кIел а догIу\nАмма хьадис: Абу ХIурайрас – Дела реза хуьлда цунна – аьлла: «Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ца магийна цхьана меха юкъахь ши мах бар». (Имам Тирмизийс а, кхечара а дийцина хIара хьадис, Имам Тирмизийс аьлла: «Абу ХIурайрин хьадис дика, нийса хьадис ду».) Имам Тирмизийс – Дала къинхетам бойла цунах – ша и хьадис дийцинчул тIаьхьа, цуьнан маьIна дуьйцуш аьлла: «ШафиIийс аьлла: «Пайхамара – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – цхьана меха юкъахь ши мах бар ца магоран маьIнех цхьа маьIна ду юхкуш волчо алар: «Ас хьуна духку сайн хIара цIа иштта мехах, ахь суна и хьайн лайн вухкург иштта мехах, ткъа нагахь санна хьан лай сан дола валахь сан цIа хьан дола долу».\nИмам Ал-Мáвардийс – Дала къинхетам бойла цунах – бах шен «Ал-Хьáвú» тIехь: «И хьадисаш нийса хилар хиъначул тIаьхьа… цхьана меха юкъахь ши мах баран цу хьадисах схьаяьккхина ши агIо ю, имам ШафиIийс йийцина йолу, цаьршиннах цхьаъ иштта ю: «Ас хьуна духку сайн хIара цIа иштта мехах, ахь суна и хьайн лайн вухкург иштта мехах, ткъа нагахь санна хьан лай сан дола валахь сан цIа хьан дола долу» - ткъа хIокху механ ший а мах харц бу, иза магийна доцу дела; кхин а, иза мах а, цуьнца биллам а болу дела, ткъа иза а магийна дац…».\nИмам Нававийс – Дала къинхетам бойла цунах – бах, «МинхIаджут-тIóлибúн» тIехь: «Делан Элчано – Делера салават а, салам а хуьлда цунна – ца магийна цхьана меха юкъахь ши мах бар, иштта аларца: «…ас хьуна хIара лай вухку эзарх, ахь суна хьайн цIа духкург иштта мехах…». Имам Нававийн хIокху жайнина маьIна динчу Iелам-наха иштта тIетохар а дина цуьнан дешнашна: «…ас хьуна хIара лай вухку – масала – эзарх, ахь – йа цхьана кхечу хьенехо – суна хьайн цIа духкург иштта мехах – йа ахь соьгара, йа хьенехара цхьа хIума иштта мехах оьцург – иза харц мах бу, цо харц биллам хIоттийна дела».\nИмам Ибн Къудáмас – Дала къинхетам бойла цунах – бах, «Ал-МугIнú» тIехь, цхьана меха юкъахь ши мах баран хьадис а, цуьнан Имам Ахьмада – Дала къинхетам бойла цунах – дина маьIна а дийцинчул тIаьхьа: «Иштта ду цуьнан маьIнехь мел догIуш дерг а, масала иштта алар: «Ас хьуна доьхки сайн хIара цIа, сайн цхьа кхи цIа а хьуна иштта мехах духкург (ахь соьгара сан цхьа кхи цIа а оьцург)..., иштта и санна дерг ша-дерг нийса мах бар дац».\nАмма мегаш боцу биллам хIотторна иза кIел дар – Имам Ибн Къудáмас – Дала къинхетам бойла цунах – аьлла «Ал-МугIнú» тIехь, меха юкъахь хIитточу билламийн диъ дакъа дуьйцучу хенахь: «ШолгIа дакъа: цхьана меха юкъахь кхин цхьа мах хилийтар биллам хIоттор ду. Масала, цо цхьа хIума юхку цунна, ша цунна кхин цхьа хIума йохкар биллам а хIоттош, йа цуьнгара цхьа хIума иэцар биллам а хIоттош.., ткъа хIара харц биллам бу, цо мах талха бо, башхула яц и биллам юхкучо хIоттийнехь а, оьцучо хIоттийнехь а».\nИштта бах Имам Нававийс а – Дала къинхетам бойла цунах – «Ровдатут-тIóлибúн» тIехь, йохка-иэцарехь хIиттош болу билламаш буьйцучу хенахь: «(Йохка-иэцар тIехь барт иэгIарна тIевуьгучу билламех бу) кхин цхьа йохка-иэцар дийр ду аьлла, йа декхар лур ду аьлла биллам хIоттор…».\nХьуна ма-гарра, и ахь йийцина механ кеп оцу шина мегаш доцучу хIуманна кIел йогIу, Iелам-наха ма-аллара, цундела иза эцар дика дац.\n «НихIáйатул-Мухьтáдж», Ар-Рамлий. Уьзза маьIна долуш кхин масалш далийна Имам Нававийн оцу дешнийн маьIна динчу кхечу Iелам-наха а, масала: «МугIнил-Мухьтáдж», Имам Аш-Ширбúний; «Тухьфатул-Мухьтáдж», Имам Ибн Хьаджар Ал-ХIайтамий; «ШархIул-Махьаллий Iалал-МинхIáдж», Имам Ал-Махьаллий.\n Кхузахь хаийтархьама билгал дича дика хир ду, цхьаболчу Iелам-наха и кеп оцу хьадисана кIел йогIуш лерина ца хилар. Делахь а, дукхах болчу Iелам-нехан агIо иштта ю, цара аьлларг а, вукхара аьлларг а ший а оцу хьадиса кIел догIуш ду. Оцу хьадисах билггал лууш йолу кеп билгалйар елам-нахана юкъахь уггар дукха а, хала а теллинчу хаттарех цхьаъ ду.


"Ша ма-ярра империн политика ю-кх"\nМангал-бутт 26, 2018\nОьрсех доцчу къаьмнийн жигархой оьгIазбахана шайн меттанийн хьокъехь Пачхьалкхан Думехь тIеэцначу низамна, амма ца хаьа шаьш хIун дан деза\nКхаж баьлла халкъаша хIинццалц далхийначун – тоьлла пачхьалкхехь цхьа оьрсийн мотт бен берашна Iамор тIехь дац Путина алар тIедоккхуш хьийзина депутаташ, низаман проект къобалйина Думехь.\nСоциалан машанашкахь, шаьш шайлахь къаьмнийн жигархой реза бац тахана шайн регионашкарчу депуташна. Къаьсттина го иза Къилбаседа Кавказехь.\nКерлачу низамехьа кхаж тесна 373 депутато, дуьхьал ву 3, ойла ца къадош сецна 1 депутат.\n"Дуьхьал ву" нуьйда тIетаIийначех ву, ала дашна, ГIирмехь депутат ваьлла дагестанхо Курбанов Ризван. Ткъа Дагестанерчу депутато Сафаралиев Хьаьжимета "реза ву" аларал совнах, дуьйцу "Кавказ.Реалиига" шена стенна хета нийса шегара позици.\nОьрсийн мотт Iамор а деза тIерадаккха\nЛахарчу Палатехь низаман проект йийца йолош алссам бара резабоцурш ГIебарта-Балкхаройчохь, Кхарачой-Чергазийчохь, Адыгейхь. Цхьаболучара цхьалха пикеташ а йийра.\n"ГIебартойн конгрессан" лидеро Бешто Аслана лечкъа ца до ша Думехь бинчу сацамна дуьхьал хилар. "Халкъо бохучух шаьш кIезиг дешийла гайтина депутаташа", - боху цо.\nНенан маттехьа ша болийна къийсам шорбан дагахь ю "ГIебартойн конгресс". Бештона гарехь, Конституцин кхеле даккха деза гIуллакх, цо ГIебарта-Балкхаройчоьнан конституци талхош хилар юьхьар а эцна.\n"Вайн Республикан конституци коьрта ю ГIебарта-Балкхаройчоьнан бахархойн бакъонаш, маршонаш юьйцучохь. Цундела Конституцин кхело низам, нагахь санна иза дуьззина тIеэцна, чекхдалахь, юхатоха деза", - элира Бешто Аслана "Кавказ.Реалиига".\nГIезалойчоь, ненан меттан хьокъехь гулам\nКочесоко Мартин ГIебарта-Балкхаройчуьрчу чергазийн жигархо ву. Цунна Пачхьалкхан Думано сацамбар - иза "цIена империн политика" ю аьлла хета. "Кегий къаьмнашна ассимиляци еш хьийзина Оьрсийчоь даима а. Россин Федерацехь, оьрсий боцчийн, массеран а бу бовш меттанаш, ламасташ, цхьадолу къаьмнаш шаьш а ду довш лаьтташ", - элира цо.\n"Оьрсийчоь кехат тIехь бен яц федераци, мулххачу а къоманна лаьа дийна диса, оха, чергазаша, дерриг а дийр ду тхешан халкъ дахийта", - элира Бештос.\nКхузза йийцаре ян еза проект, иза низам хилла дIахIоттахь,ша школашкахь оьрсийн мотт Iамор а диллийта гIертар ву берийн лааме, боху кхечу жигархочо Жемуха Заура. "Нагахь санна шен боцу мотт бере Iамабайта ца оьшу бахахь, оьрсийн маттах а хьакхадала деза иза,оьрсийниг-х баций вайн ненан мотт", - аьлла хета Жемухина.\nХалкъаш дIасадаьхна ду\nКъаьмнийн республикаш вовшахъяхна кхобу, чIагIдо Майкоперчу "Адыгэ Хасэн" куьйгалхочо Чундышко Заурбийс (меттан хьекъехь дуккхаза а гулъелла цуьнан хасэ).\n"Iедална ца тов шена дуьхьало еш, хIоьттинчу хьолах сагатдечу кхечу къаьмнашца барт лохур бу оха меттан проблема къастош", - элира цо.\nКхарачой-Чергазийчуьра "Адыгэ Хасэ" а ю хуьлучух сагатдеш. Амма цуьнан коьртерчу Жужаев Тимура яц элира шайн хIумма а дан Iалашо. Реза вац низамна иза а: "ХIун новкъа бу къаьмнийн меттанаш?! Гул а делла, ойла ян еза-кх кхидIа дан догIучух", - боху цо.\nКъаьмнашкара юьйлучу протесто юхабохур бу Думин депутаташ, аьлла хетара ГIебарта-Балкхаройчуьрчу бакъоларъярхочунна Хатажуков Валерийна. "Тхо цхьаьнакхетар ду депутаташца, юристашца. Дерриг а хила деза низаман гураш чохь, амма вайн кегийнаш дуьхьал бу, уьш тешна бу Пачхьалкхан Думано конституци хьоьшуш хиларх", - элира Хатажуковс.\nНальчикера интеллигенци дагахь ю кху шинарийдийнахь меттан низамна гонах хIоьттина хьал дийцаредеш гулъяла.


Турсоби — Википеди\nТурсоби. Заза даьллачу ораматан бохь\nБухара доьзал: Lamioideae\nТурсоби (лат. Betonica officinális) — дукхашерийн бецийн орамат; Ниттийн доьзалера Турсоби (Betonica) тайпана кеп.\nЛелайо декоративан хаза куьу орамат санна.\n1 Ботаникан сурт\n2 Яьржа а, кхуьу а меттигаш\n3 Бахамехь иэшар а, лелор а\n4 Таксономин хьал\nБотаникан сурт[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТурсоби (юккъехь). Лош Фридрихан Kräuterbuch. Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild (1914) жайнин тӀиера ботаникан сурт\nОрам дукхашерийн, тӀеда, боца, охьане.\nГӀад нисса лаьтта, локхалла 30—60 (100) см, кӀеззиг чо болуш.\nГӀаш дуьхь-дуьхьал, гӀен гӀошмаш йолуш, дехуо-хӀоакепара, аьрта, бух тӀехь догкепара, хебаршка ихна, шинне а агӀора шога чо биллина; Орамашна уллера гӀаш чӀогӀа еха, юккъернаш алсама йоца гӀожмаш йолуш, лакхарнаш — хевшина довла дохкуш ду.\nБух тӀиера догкепара гӀа\nНисса лаьтта гӀад еха гӀошмаш тӀехь долчу хӀоакепара гӀашца\nЗезаг доккха, харц, сте-боьрша, йиз бухара, лакхарчу гӀашшан чоьта хевшина; зазабухенаш хӀоакепара, ира, цӀоцкъамкепара, кедалге терра еха. Кедалг южуш яц, нисса ю, горгалин кепара; пхиъ терра церг йолуш, боца чо болуш; кедалган цергаш кхоъ са болуш, тубанал шозза йоца. Заза дужу, сирла-цӀие, наггахь кӀайн а, шиъ балда долуш, арахьа дукхачу меттигехь биллина чо болуш; зазан турба кедалгал еха ю, гӀеххьа сеттина, чоьхьахь чон хӀоз боцуш; лакхара балда озийна-хӀоакепара, дийна я боьххьехь херо йолуш, чухьовзийна, юьхьанца нисса лаьтта, цул тӀаьхьа дӀахьовзийна; лахара балда кхоъ лара долуш, охьатаӀийна, алсама шуьйра, гоьрга, юккъерачу ларанца. Дургалш диъ ду, лакхарчу балдан юккъе а ца кхочу; дургалан хьесий дуткъа ду, лахарчу декъехь тӀелетта зазан турбан, лакхахь паргӀата, дуьсу дуьх-дуьхьал заза даьккхинчул тӀаьхьа а; дургалгаш шиъ бен болуш, дуьх-дуьхьал аьлчи санна дургалгийн бенаш долуш. Йиз биъ бен болуш ю, эчигкепарчу экъан тӀе хиъна йиъ ларан лакхара чӀенигца; бӀогӀамалг хьасанкепара бу, дургале терра беха а болуш, чеккхе ю къаьстина шина цӀузамца. Заза долу июнь чеккхенгара сентябрь кхаччалц.\nХӀу декъа, лаьтта диъ дахдина, кхоъ са болу, арахьа таьӀна, шера боьра цхьаъ хӀу долу кедалган бух тӀехиинчу бӀарех. ХӀу кхуьу июлехь — октябрехь.\nЯьржа а, кхуьу а меттигаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТурсоби кхуьу ерриг аьлчи санна Европехь, дика кхуьу Европин Россехь, Кавказехь, Малхбуза Сибрехахь, Уралехь.\nХуьлу бекъачу а, тӀуьначу а бай тӀехь, айаеллачу меттигашкахь, коьллашна юкъахь, ирзуш тӀехь, хьаннашна йистехь.\nБахамехь иэшар а, лелор а[нисйе бӀаьра | нисйе]\nТурсоби дарбанан Ӏалашон лелайо заза доккхучу хенахь гул а йой, якъийнарг. Якъийна бецан ю гӀуо кхагар хьожа а, къаьхьа, гӀеххьа «тийсалуш» чам. Хьалха лелабора орам а.\nТурсоби бецан хьал: къаьхьа а, дабагӀа ден а хӀуманаш.\nФармацевтин препарат: вайн махкахь официалан йоцу буц — Herba Betonicae.\nДарбанехь лелор. Ӏилманан медицино турсоби буц йитина яьлла; иза аьтта xIyp бина йовхаршна лела йо наггахь. Халкъан медицинехь турсоби лелайо чорпашкахь садаӀаран некъаш дукъделчи, ткъа иштта antarthriticum цамгарна. Орам лелабора хьалха Ӏаьттаваран а, чоьна даран а гӀирс санна.\nОрамат дукха хенара лелош ю халкъан медицинехь цӀий сацоран, катаралан а, гипотензиван а гӀирс санна; Гомеопатихь лелайо са лецарехь.\nМоз долу орамат.\nХӀушца хьена даьтта ду.\n«Бецаца» тӀаргӀа боьра- зайтдаьттан басе басар банло.\nЕкъачу ораматан хӀур лелайо дехкашна дуьхьал.\nТаксономин хьал[нисйе бӀаьра | нисйе]\nСинонимаш[нисйе бӀаьра | нисйе]\nThe Plant List хаамашца 2013 шарахь, синонимикан юкъадогӀу тайпанаш:\n↑ 1 2 3 Губанов И. А. и др. Дикорастущие полезные растения ССРС / отв. ред. Т. А. Работнов. — М.: Мысль, 1976. — С. 286. — 360 с. — (Справочники-определители географа и путешественника).\n↑ Stachys officinalis (L.) Trevis. is an accepted name (ингалс.). The Plant List (2013). Version 1.1. Published on the Internet; http://www.theplantlist.org/. Royal Botanic Gardens, Kew and the Missouri Botanical Garden (2013).\nТурсоби(ингалс.): хаамаш сайт тӀехь GRIN.\nБетоника // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Турсоби&oldid=6084988»\nХьаннийн бецан ораматаш


Бельбрюн — Википеди\nБельбрюн (фр. Bellebrune) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Па-де-Кале. Дозанашца йу Коламбер, Ле Васт, Ла-Капель-ле-Булонь, Аленктен, Бенктен, Бель-е-Уллефор, Кремарест. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бельбрюн&oldid=5151829»


Йочано зе дина Нохчийчура латталелорхошна\nНохчийчоь -- Йочанаш латтар бахьана долуш, ялтан кхоалгIа дакъа хIаллак хилла Нохчийчохь.\nЦхьа бутт хьалха Нохчийчохь долийна долу ялта гулдар хIинца а дIадирзина дац. Иза алсам ду бохург дац иза. Ялта хьийкъина хиллера хIокху шарахь, амма мархийн бутт болабалале цхьа ши кIира хьалха ша ведар чура санна дехха ихинчу догIанаша, дукхачу меттигашкахь иза хIаллак дина.\nХIинца а хIора кIошташкахь юьртбахаман аренашкахь диснарг схьагулдан гIерташ бохку белхалой. Шела-кIоштарчу цхьана юьртбахаман куьйгалхочо Увайса бахарехь, цу тайпа хьал ерриг республикехь а ду.\nУвайс: «Ялта чудерзор долийча, цхьана баттахь догIанаш ма ихирий. Ехха ишшта йочана лаьттича, цо ялта дIадижадо.ТIаккха асар а хьалахьоду. Мукъ а, сула а, кIа а дара оха дIадийна. ХIинца, тхайга схьагуллуш дерг, гулдан гIерташ хьийзаш ду-кх тхо.\nХIокху шарахь санна хилла дац стохка а, ян цулла хьалхарчу шерашкахь а.Цхьаццанхьа ша тоьхна дохийна дIадийна долу ялта, вукханхьа охьадижна. Махкахь массанхьа а ду-кх и сурт».\nМехкан юьртбахаман министраллан лараршца, тахана Нохчийчохь 30 эзар гектар тIера ялта дайна . Ша дерриг махкахь иза дIадийна 80 эзар гектар хилла. Карарчу хенахь схьалахьо кхиина 28 эзар гектар тIера. Уггаре а дукха ялта чудерзоран жамIаш гайтина ТIехьа-Мартан кIошто. Ала догIу, оцу регионан коьртехь вара ша юртбахаман министр хIоттале Дадаев Муса.\nГрозный-кIоштахь, Iедалера латта схьа а эцна, цу тIе ялта а дуьйш, дукха хена дуьйна иза лелочу Руслан цIе йолчу стаганна а хилла зе. Цо лелош йолчу 30 гектар тIера 15 тонн бен кIа ца даьлла шена бохуш, вара иза. Ялта дар бахьанца, хIокху гуьйранна коьртачу сурсатийн мехаш хьаладовла мега аьлла, хета цунна.\nРуслан: «Кхалларан а, кхечу юучуьнан а, мехаш хьаладевр ду. ДIадийна долу ялта коьртаниг ма ду».\nНохчийчохь юьртбахамашна Iедалера алсам гIо оьшуш хилар билгаладоккху шаьш ахархоша а. Амма гуш долчу суьрталла кхин гена ца долу гIуллакх. Ахархойн бахамаш Къилбаседа Кавказехь уггаре тоьллачарех хила беза аьлла, дIакхайкхийна дара мехкан Iедалша.\nЦарна оьшуш болу гIирс а, техника а хир ю аьлла, дийцина а дара. Амма хIора юьртабахам, цхьацца министраллашна тIебожоралла совдаьккхина кхин хIума дац дина.\nЙочанаш зе дина Нохчийчурчу латталелорхошна


“Декъаза хьал хуьлу Нохчийчу вухаваханчуьнгахь”\nIойла дац мухIажирашна я цIахь а, я арахь а\n“Кавказ.Реалиин” корреспондента хиттира Европерчу мухIажирашка, стенна къаьстина уьш шайн даймахках, хIун зен хуьлу царна Оьрсийчу дIахьовсийча.\nЭдилова Зарема, Германи\n- Со сайн берийн кхерамзаллин дуьхьа араяьлла махкара. Сан кхо кIант ву. Со церан деца дIасакъаьстича, Iадато ма-бохху, цуьнца дисира бераш. Суна уьш гойтуш а дацара. Царна дестечо еттара, арахь буьйсанаш йохуьйтура. Я полицин а, я кхелан а суна дан гIо дацара – цара дIаоьцура соьгара аьрзнаш, амма ца лоцура сан агIо. Цкъа сан аьтто белира дестечо сан воккхахволчу кIентан дегIа тIе хIиттийна аьрснаш социалан машанашкахь дIагайта. И суьрташ гинчу цхьана адвоката-зудчо гIодира суна кхо кIант дегара схьаваккха. Кхелан сацамах пусар а ца дора марзхоша, кхерамаш туьйсура, шаьш соьгара бераш дIадуьгур ду, бохуш. Иштта едира со, суна бен-башха а дац, тхаьш стенгахь дехар ду, цхьаьна хилчахьана.\nВитаев Салам, Германи\n- Терроран вовшахкхетараллехь хиларна, Шемарчу тIемалошна ахча кхехьийтарна, цига баха нах кечбарна со бехкеван хIоьттира Оьрсийчоь. Цунах гIуллакх ца хилира – ас цхьа а ца кхайкхинера Шема, я ахчанаш а ца кхехьийтинера. Цхьана кегийрхошка етташ дайтинера суна дуьхьал тоьшалла. Аьттехьа а йиш яц сан Нохчийчу вухаваха. Мел дикачу адвокате а ваккхалур вац со цигарчу кхерамна кIелхьара.\nВитаевс – иштанаш дукха а бац – лечкъа ца еш йоккху шен цIе ма-ярра. Стохка Германи реза ца хилира, Оьрсийчоьне ла а доьгIна, цунна цига экстрадици ян.\n- Ден а, ненан а лаамца веара со Европе деша. Амма дешар дерзадойла ца хилира, ас тховкIело йийхира кхузахь. Iедална критика ярна сан гергарчу шина стагана гIелойина цIахь, аьлла Iедалхоша, шаьш церан гергарнаш хьийзор бу. Европехь тховкIело ца ло суна цкъачунна, даймахка дIаваха воллура со, амма дахар сецна лаьтта цIахь. Хьайга аьлча, деа шарахь цкъа харжамашка а воьду хьо, кепекаш яха балха а лела, инстаграм а йоьшу, цхьана а хIумане са а ца туьйсу ахь цигахь.\nМицаев Дукхваха, Франци\n- Масхадовн эскарна герз латторна Оьрсийчохь набахти текхира ас итт шарахь а сов. ЦIавеача, машенаш юхку бизнес йолийра ас, юха базарахь котамаш йохка волавелира, амма полицин куьйга кIел дара сан дерриг а дахар. Кест-кеста цо зуьйра со. Со маьрша ваха гIертара, сайна напха а доккхуш, бизнес а шоръеш, амма полисхоша тIера духар, маж бахьанехь хьийзо ваьккхира со.\n2016-чу шарахь масийттаза полице вигира со, цкъа ондда йиттира суна. Сан тайпан хьалханча веача бен дIа а ца хийцира. ТIерачу сайн духарца “къона чкъор экстремизмалле ца ийзо” дош даьккхира соьгара. Цигахь йохийтира соьга джинсаш а, футбол-коч а, амма маж сайн ас цахьаяйтира. ТIаккха дIахийцира со. Оццу дийнахь цIерпошта а хиина, дIавахара со даймахкара. ХIинца дуьне даьккхина лелаш ву, елла мухIажиран статус а йоцуш.\n- Со тIехьийза йоI ”кадыровхочуьнга” маре луш яра. Охашимма къайлах там-мах бира, делира махкара. Кхерамаш тийсира дуккха а, сан гергарнаш хIинца а бац парггIат баха буьтуш, со цIавалаве бохуш. Со цецвер вац цара сайна дуьхьал цхьа бехктакхам баьккхича а.\nАмма ас сагатдийриг кхин ду – кху Европехь нохчашна юкъахь уьйр яцар. Маьрша Ичкери шеко йоццуш меттахIуттур ю, боху цхьаболчара, кхечеран хIуманнан а бала бац, шайга зикарш дайтичхьана, кхоалгIачара хьо я бусалба а, я нохчо а ца лору ахь дин шаьш санна кхетош дацахь. Кегийрхойн цхьа дакъа радикалаш бу. Шема ишттанаш ца бахийта гIиртира со, уьш схьабало тIехьавахана а лийлира. Ас сайна мел хуург дуьйцу цаьрга, уьш цхьацца халифатех Iехалуш ца лало: цхьа а маьIна дац Малхбалерчу гIурта юкъа гIерта. Шаьш оццул суьпа делахь, деша, лоьраш хила, цомгушчарна маьхза дарба латтаде! Иза гIолехьа ду шуна, цига тIаме доьлхучул, цхьаьннан киса а дуьзина, лечул!\nНохчийчийчуьра дика хаамаш бен ца лаьа хаза …\nБакъоларъечу “Гражданское содействие” комитетан куьйгалхочо Ганнушкина Светланас дийцира “Кавказ.Реалиин“ корреспонденте нохчийн мухIажирийн кхолламех лаьцна. ТIаьххьарчу шерашкахь алсамдаьлла уьш Европера депортаца цIахьийсор, боху цо.\n“Малхбузенна хьашт яц вайн проблемаш. Вайн кхузара хьал дикачу агIор хийцалуш дацар новкъа ду вайна а, царна а, амма цунах теша ца лаьа Европехь. Оьрсийчохь паргIато ю, ткъа Нохчийчохь - низам, аьлла хета царна. Нохчийчийчуьра дика хаамаш бен ца лаьа хаза. Кхиболу хаамаш ган а ца го. МухIажирашна тIехьерчабо кеп-кепара бехкаш, ткъа Оьрсийчоьно аьттехьа а тIе ца дуьту ша и нах политика баханехь хьийзабо бохург”, - дуьйцу Ганнушкинас.\nБакъоларъярхочо бахарехь, нохчашна дуьхьал айдо низамехь йоцу герзахойн гIеранаш кхолларх, терроран тохарш кечдарх долу бехктакхаман гIуллакхаш.\n“Тобанца цхьаьна машен ядийна аьлла, 6 шарахь набахти текхна Нохчийчохь цхьамма. Мукъаваьлча тховкIело ехна цо дозанал арахь, амма Оьрсийчу юхахьажийна. Цигахь шолгIа а дов айдина цунна дуьхьал, Украинерчу Виницан кIоштахь, ‘ГIирма’ цIе йолчу террорхойн лагерехь Iемаш хилла, аьлла. Оцу хьокъехь тоьшалла дайта тхан цхьа бакъоларъяхо а кхайкхира талламчаша шайна тIе –террорхойн лагере нохчо оха хьажийнийла зуьйш. Амма билгалделира, юьйцу меттиг ГIирмина аннекси йича даймахкара бевддачу гIезалойн юьрт юйла. Ткъа нохчочо ”бехк” тIеэцна шега шел жимаха волу ваша хьийзор ву аьлча”, - дагалоьцу Ганнушкина Светланас.\nЦо тоьшалла дарехь, декъаза хьал хуьлу Нохчийчу вухаваханчуьнгахь.


Динул-Ислам - Хаттаршна жоьпаш - Цуьнга йуха йаха лууш яц иза, цуьнан майрачо цуьнца развод ца йо, зудчунна хIуьттаренна...\nЦхьа зуда марера цIа еъна, цо боха: ше майра меташкана тIе оьхуш ву, ламаз-марха долуш вац, ша хьийза йо цо, цундела цIа еъна цуьнгара. Цуьнга йуха йаха лууш яц иза, цуьнан майрачо цуьнца развод ца йо, зудчунна хIуьттаренна. Оцу зудчо хIун дан деза цу хьолехь, оцу майрачо и йуьтуш ца хилча, цо йитина йоцуш ше цIа еана хан дIаяьлча кхечанхьа маре йаха мегар дуй иза?\nАллахIа диканца бекхам бойла шуна.\nЦу зудчо дича дика хир дерг уггар хьалха – шен гергарчу нахах цхьаъ-шиъ стаг оцу шен майрачуьнан гергарчерах-верасех цхьанна тIе а вахийтина, и гIуллакх цаьрга къастадайтар ду. Иштта и де аьлла вайга сийлахь веза волчу АллахIа, майрачунна а, зудчунна а юкъахь дов доьжча а, цакхетам нисбелча а. Цундела, шен верасех цхьаъ, йа шиъ стаг оцу стеган верасех цхьанна тIе а вахийтина, къастадайта деза цара шайн гIуллакх. Дехьара а, сехьара а болу верасаш хьовса беза цу гIулкха тIехь бехке верг мила ву, галваьлларг мила ву, харцахьа леларг мила ву, тIаккха царна юкъахь барт бан хьовса беза уьш, бехке волчуьнга IадIе аларца а, харцахьа лелачуьнга саца аьлла цунна тIедожорца а, галваьлларг кхеторца а. Вуьшта аьлча, маслаIат дан хьовса беза уьш доьххьара, гIалаташ кхин юха ца дилийта бахьанаш а лелош.\nНагахь санна уьш берта богIур болуш бацахь, галваьлларг (хуьлийла иза стаг, йа зуда) кхета лууш вацахь, Дала бохучунна тIева́н а, шена а, шен доьзална а пайденна дерг лелон а лууш вацахь, кхидIа иштта и доьзалан уьйр латторах хуьлуш долу зен иза йохорал алсам ду аьлла царна хетахь, тIаккха оцу верасаша майрачуьнга и зуда йита ала деза, Дала а, Пайхамара (Делера салават а, салам а хуьлда цунна) ма-бохху, дикачу агIор. Нагахь санна цо иза йитахь – цигахь дIадоьрзур ду иза. ТIаккха, йитинчул тIаьхьа кхозза ламазана цIанйеллачул тIаьхьа маре йаха а мегар ду и зуда.\nТкъа нагахь санна и хьал иштта чолхе а долуш, оцу верасаша шега иза йита аьлча а майрачо иза юьтуш яцахь, зудчуьнан верасаша и гIуллакх юьртан (йа кIоштан, йа гIаланан) къедане (йа Iилма девзаш волчу имаме) дIакховдо деза. ТIаккха оцу къедано хилларг-лелларг теллинчул тIаьхьа, майрачунна тIедожор ду и зуда йитар. Нагахь санна къедано аьлча а майрачо иза юьтуш яцахь, цу къедано дIасакъастор ду и шиъ, зуда йитина лорур йолчу кепара, уллехь шинне агIор болу тешаш а болуш. И сацам кехат тIехь дIа а язбийр бу цо, тIе шен мохIур а хIоттош. И майра реза воццушехь, оцу кепара къедано и шиъ дIасакъастош сацам бахь, и зуда йитаелла лорур ю, сацам бинчу дийнахь дуьйна кхозза ламазана цIанйеллачул тIаьхьа маре йаха а мегар ду иза.\nНагахь санна хIинца вай дийцинчух цхьанне агIор гIуллакх ца хилахь, и зуда цуьнан майрачо билггал хьийзош а елахь, цунна цуьнан агIор хуьлуш зен а делахь, кхечу агIор и гIуллакх дIадерзо аьтту а бацахь, шен гергарчу нахах а, шен верасех а дагаяьллачул тIаьхьа, ша Iаш йолчу меттера Iедалехула ша́ йитийта мегар ду оцу зудчо. Iедало (суьдо) иза йитина лоруш сацам бинчу дийнахь дуьйна кхозза ламазана иза цIанйелча маре йаха а мегар ду иза.\n22.11.2010 = 1431-12-16


ХӀокху версин 5 хийцам талла безаш бу. ЧӀагӀйелла верси теллина (2020, 6 июнь).\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Теркан_кӀошт&oldid=6086838»\nТӀаьххьара хийцам бина 2021, 28 июнь 18:39\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 28 июнь, 18:39.


Закаев: "Эпидеми бахьана долуш нахана иштта а хала ду, ткъа уьш кхин тIе а сийсазбо"\nБеттан юьххьехь коронавирусан ун даьлла дарбан цIийне охьавиллина хилла нохчийн политик Закаев Ахьмад Лондонерчу клиникера аравалийтина, яздо "Кавказ.Реалиино. Лоьраша изоляцехь Iар тIедожийна Ахьмад, шен цIахь ву карарчу хенахь. Кризис тIехяьлла хилар, хаало шена боху цо. Муха болх бо Великобританерчу лоьраша пандемин хьелашкахь, хIун нийса дац Нохчийчохь хIоттийначу карантинца, хIунда харц бу коронаскептикаш? Оцу хеттаршна жоьпаш делира Закаев Ахьмада "Кавказ.Реалии" зорбан гIирсе.\n- Муха ю хьан могушалла? ГIоле хетий хьуна?\n- Делан къинхетам бу, таханалерчу дийнахь дика ву со. Даим лоьраш бу соьца зIенехь. Товелла вогIу со, делахь а, кхачам боллуш могашалла меттахIотта беттанаш оьшур ду.\n- Стенца гIо дира хьуна госпиталехь?\n- Дуьххьара соьца къамел дира тхан доьзалан лоьро. Симптомаш де-дийне чIагIлуш яра соьца, тIаккха дарбан хIусамера лоьраш бахкийтира суна тIе. Масех кубик цIий ийцира цара соьгара, анализ ян.\nСадаIарца проблемаш йолаелира сан тIаьхьо. Сихаллин орца кхачо медицинан машенех цхьа а мукъа яц элира соьга лоьраша, тIаккха сан кIанта дIакхачийра со госпитале. Со цецваьлларг дара, тхо лазартне дIьакхаьчча, машенаш экипажашца цхьаьна цхьанха а ца йоьлхуш дIалаьтташ хилар.\nКлиникан чохь а цхьа паника яцара, я нах гулбелла меттиг а бацара. Шаьш даим бечу рожехь болх бора цара. Талламаш бечу палати чу виллира со, юха а цIий даьккхира, рентген а йира.\nКоронавирус ю аьлла, тIечIагIдича, кхеча декъе дехьаваьккхира со, кислородана тIе а тосуш. Кийча хила веза хьо, элира соьга лоьраша, нагахь санна, нуьцкъаша садеӀийта эшна, ИВЛ аппаратна тIетаса цаторийла хилахь а.\nИ дан цаийшира, ши де даьлча со суо садаIа волавелира. Эксперименталан дарбадар хьийхира суна юха. Со дуьхьал хилира. ТIаккха цIа ваийтира со. ХIетахь дуьйна телефонехула лоьрашца къамелаш до ас. Уьш тешна бу, суна сиха дарба хуьлуш хиларх.\n- Молханаш яздирий хьуна?\n- Цхьана а тайпа молха ца яздира суна. Цамгар ю, ткъа цунна дан дарба дац. Сайна тIехь хиъна суна иза. Коронавирус яц бохуш болу нах кхеташ бац, шаьш дуьйцучух. ЦIеххьашха тIелета и цамгар, массо а хьан дегIаца долу лазар цхьанахеннахь меттахдоккхуш.\nСайн махкахошка кхайкхамбан лаьара суна. Нохчий къоман исторехь дуккха а бохамаш хилла. Масех бIешерашкахь гина ду, хIора 50 шо мел долу хуьлу тIемаш, депортацеш, бертаза махках бахарш. ХIинццалц схьа Дала Iалашдинера вайн латта эпидемех.\nОьрсийн паччахье инарлас Ермоловс ма яздинера: "Нохчех Iаьржа ун а ца кхета" аьлла. Нохчийн онда иммунитет ю дуьненчу бовлуш дуьйнна. Амма хIара сингаттам арара чубеана бу. Тахана Iаламат оьшуш ду лоьрийн хьехамашка ладогIа, хьуна товш делахь а, дацахь а: изоляци, нахах ца веттавалар.\nИнгалсан пачхьалкхан медицинан система гира суна. Кхечу Европан мехкашкахьчул а лахара хиллера церан пандемина кийчахилар. Ткъа Оьрсийчохь кхин а гIаддайна хьал ду.\n- Карантинан низамаш дохийначарна Кадыровс етта магор муха тIеоьцу ахь?\n- И цIармат хIума ду. Эпидеми бахьана долуш иштта а холчахь бу нах, ткъа уьш, кхин тIе сийсаз а бо. Кавказхочунна уггар а инзаре хIума ду иза.\nЙоллу Оьрсийчохь Iазап латтор - юкъара хIума хиллехь а, Кавказехь кхин кхетам бу. Путина Нохчийчохь диктаторан раж дIахIоттийнехь а, тIаьххьарчу 20 шарахь оцу тIехь хийцаделла хIуммаъ а дац. Ткъа хIинца "исламан террорхойн" метта коронавирус шеца йолу нах режиман а, къоман а, Оьрсийчоьнан а, доллу адамаллин а мостагIий бу аьлла, дIакхайкхийна.\n- Нохчийчуьра кхиазхой муха, хIун аьлла чохь совцо беза? Карантин тергал ца еш, арахь буьйлабелла лела уьш ма боху. Вирусах нах бу леш, ткъа хIун дан деза стаг дIаволларан ламастна а?\n- Бераш а, кегийрхой а буьйлабелла лела. Маршонан са хилар ду иза. Дехкарш дукха мел хуьлу а, дуьхьало ян дог догIу. Церан чуьрчу баккхийчарех болчу наха кхето беза кегийрхой, стенна оьшуш ю карантин бохучух. Шун леларх йоьзна ю ден-ненан а, гергарчийн а могушалла, бохуш, дуьйцуш, кхетам бала беза царна. Ткъа Iедалхоша кхерамаш тийсарх нислур долуш хIумма а дац.\nСтаг дIаволларх дерг аьлча, и хаттар дIанисдина ду. Уллора гергарнах а, цхьацца-шишша кадам бан вогIург а бен тIе а ца вуьтуш. Бисинчаьрга ма дуьйла олу. Шайн ламасташ, гIиллакхаш лар а деш, бехаш бу нохчий.\nУллорчу гергарчу стеган тезета вахар Iаламат коьрта декхар ду церан. Цу барамехь дакъа цалацар - стешхалла а, ямартло а лору нохчаша. Делахь а, тахана кхин ситуаци ю, хIинццалц шена марзделлачух цхьана ханна юхавала веза.


Подмосковьехь тIелатар дина Новая газетан журналистана Милашина Еленина\nТIаьххьара карладаккхар Охан-бутт 05, 2012\nОьрсийчоь -- Измайлов Вячеслав, Маршо Радион Москох студи, 21Деч2009\nЕарин буса шен хIусаманна генадоццуш йиттина Новая газетан корреспондентана Милашина Еленина. Цунах лаьцна цо ша яздина шен интернетехь йолчу агIонна тIехь. Шен доттагIчуьнца цIа йогIуш йолчу шена тIелеттарг ши стаг вара бохуш яздо цо.\nЕарин буса шен хIусаманна генадоццуш йиттина Новая газетан корреспондентана Милашина Еленина. Цунах лаьцна цо ша яздина шен интернетехь йолчу агIонна тIехь. Шен доттагIчуьнца цIа йогIуш йолчу шена тIелтатрг ши стаг вара бохуш яздо цо.\nДукха чIогIа йиттинчух тера ду журналистана цергаш а йохуш. Цуьнца хиллачу зудчуьнгара тоьрмиг баьккхина зуламхоша чошь ноутбук а йолуш. Шега ахча даьккхина бохуш яздо Милашинас.\nОьрсийчоь – Милашина Елена, Маршо Радион Москох студи, 11Гезг2008\nНовая газета Iедалшна ца товш долу материалаш зорбане яхарца доьвзуш ду. Цу газетан корреспонденташна тIелетарш дар сих сиха хуьлуш ду. Байинарш а бу царна юкъахь. Цхьа Политиковская Анна хьахийча а тоьар ду цара ловш болу тIеIаткъам муха бу бохург кхето.\nНовая газетан белхахочуьнга Измайлов Вячеславе дийхира Маршо Радионо хиллачух лаьцна дийцахьара, аьлла.\nМаршо Радио: Хьуна хIун бахьана ду, аьлла, хета цунна тIелатар даран?\nИзмайлов Вячеслав: ХIинцца полицин куьйгалхо, Балашихера полицин куьйгалхо ваханчух тера ду цига иза йолчу, дарбанцIийне. Аса юйцур яц версиш. Сайна билггала хилларг хIун ду хууш ца хилча, дуьйцур дац аса.\nМаршо Радио: Ткъа мила хир ву, аьлла, хета хьуна шун балхана реза воцуш верг, цу тайпа тIелетарш шун журналисташна сих-сиха хьулун дела хоьтту оха иза?\nИзмайлов Вячеслав: Массо а бу оха бечу балхана реза боцуш, Iедалшна тIера дIадолийна, могIарерачу криминалана тIекхаччалц. Реза боцуш бу тайп-тайпана нах.\nМаршо Радио: Хьалха хилла долу Новая газетан журналисташ байар а, царна тIелетарш дар а толлуш, цхьа а жамIаш дуй?\nИзмайлов Вячеслав: Хала хеташ далахь а, Домников Игор хьокхехь долу гIуллакх дIадаьккхича (цигахь гIуллкх дIадирзина дацахь а, иза кхин дIа а толлуш ду цунна тIеталар де, аьлла, омра делла болу нах лохуш), кхечу гIуллакхашкахула хIара ду, аьлла, жамIаш доцуш ду. Бабурова Анастасия ер толлуш жамIаш ду, амма кхечу гIуллакхашкахула жамIаш дац. Дац!\nМаршо Радио: Ткъа Милашина Еленас язйеш ерш хIун материалаш яра? ХIу теманаш яра цо газетехь дIахьуш ерш?\nИзмайлов Вячеслав: Леночка 18 шо шен долуш дуьйна, ша МГУ-н журналистикан факултетан хьалхара курсехь йолчу хенахь дуьйна болх беш ю Новая газетехь. 1997-чу шарахь дуьйна болх беш ю иза кхузахь. 15 шо хуьла-кх иза. Тахана иза дIалоцуш ю, цхьана хенахь Политковская Аннас дIалоцуш хилла, меттиг. Ерриг а Къилбаседа Кавказ цунна тIехь ю. Берриг а журналистан адамийн бакъонашларйон болх а бу Леночкина тIехь.\nМаршо Радио: Шун накъостана рогIера тIелатар дина. И бахьана долуш шайн позициш хуьйцур ю, аьлла-м, ца хета хьуна шайн журналисташа?\nИзмайлов Вячеслав: ХIа-хIа. ХIа-хIа. Новая газетехь болх беш болчу журналисташа кхечу меттехь, цхьана а зорбанан гIирсехь, болх бийра бацара. Уьш иштта бу. Новая газето шайна делларг бахьана долуш, дог дуьзна бу уьш. Уьш хастам беш бац шайна ахча даларна, уьш хастам беш бу шайна иштта болх бан аьтто барна. Цундела уьш совцур бац. Къаьсттина совцо хала хир бу кхераме болх беш болу зударий: Милашина Леночка а, цуьнца хIинцца дарбанцIийне яхана йолу Боброва Олечка а, Гордиенко Юлия а.


Хьалхара редактор — Сердало\nЛохехьа кепатеха я «Сердало» хьалхара редактор» яха статья. Цун автор ва гIалгIай мехка а цун доазол арахьа а дика вовзаш, из мел вайзарашта дукха везаш хинна Iилмахо-лингвист Нохч-ГIалгIай паччахьалкхен университета профессор Мальсагов Дошлакъа. Из статья цо язъяьй шовзткъа пхийтта шу хьалха. Цу TIapa хIама ца хувцаш, кхыметтел цу ханаца хIанзара ха нийсйича тахан башха нийса ца доагIаш санна хеталуш дола хIамаш а дуташ оаха кепатох из статья.\n40 шу хьалха, 1923 шера 1 Мая арадувла доладеннад «Сердало» газет. Цу денгара хьадоагIаш да гIалгIай йоазув, художественни литература.\nКъилбеседа Кавказе деникински ордаш йохаяьча хьалхарча деношка Советски Iaьдало ший викалашка Г.К. Орджоникидзегеи С.М. Кировгеи гIолла чIоагIа йоакхо йир гIалгIай халкъа, цун экономикеи культурен дегIадахкара.\nКъаман йоазув хьадарах дола лоархIаме декхар лоаццача хана дика кхоачашдир.\nГIалгIай йоазон автор 3.К. Мальсагов ва. Цо 1920 шу чакхдоаллаш гIалгIай алфавит оттадир, хIаьта 1921 шера гIалгIай орфографе керттера бокъонаш а язйир. Хала дар 1920-23 шерашка типографи хьае. Цхьабакъда Москвай новкъосталца вIашагIъеллар гIалгIай типографи. Типографе болх вIаштIехьбаккхара доккха новкъостал дир эрсий полиграфисташа Полянске, Квасникова, Герасимова, иштта кхыбараша. Цу гIулакхаша таро хилийтар гIалгIай кепайоазув дIадоладе.\nМальсагов Зоврбик ваьв 1894 шера. ХьалхагIа дийшад цо Симбирск яхача городерча юкъерча школе. Юкъера школа йистеяьккхай Амурски областерча Благовещенск яхача городе. Лакхера образовани яккха вIаштIехьдаьннад цун советски Iаьдала шерашка, Ленинграде, академикаша Крачковскеи Бортольдеи хьеха а хьехаш.\nДика дакъа лоацаш хиннав Мальсагов Зоврбик граждански тIем т1а. Цунна бIарга а байнаб, из къамаьл деш а хиннав Кировцеи Орджоникидзецеи. 1918 шера августовски тIем тIа човчаш йир 3оврбика.\nТайп-тайпара бехктокхаме балхаш даьд цо. Из хиннав Горски республика просвещене комиссар. ГIалгIай облисполкома халкъа образоване отдела заведующи, цул тIехьагIа гIалгIай а нохч-гIалгIай а истореи, меттеи, литератураи Iилма-тохкама института директор.\nЗоврбик хиннав гIалгIай буквара, кIеззига дийшарашта долча книжка, арифметически задачника, гIалгIай метта грамматика, гIалгIайи эрсийи меттай словара, иштта кхыча балхий автор. Из ва эггара хьалха гIалгIай меттала араяьннача литературни публицистически произведеней автор. Цо язъяьй «Пхьа», «ЙоI йодаяр» яха пьесаш, «Нохчий халкъа илли» яха статья, иштта кхыяраш. Зоврбика хьалхаленца вIашагIъеллар гIалгIай литературни общество.\nГIалгIай мехка общественни вахаре йоккха моттиг дIалаьцар коммунист Мальсагов Зоврбик эггара хьалхара редактор хиннача «Сердало» газето. Зоврбика вIашагIъеллар дика актив: Албогачиев Юсуп, Альдиев Султан, Беков Тембот, иштта кхыбараш. Белгалбаханза баргбац хьалхарча юхьигах а цул тIехьагIа а «Сердало» газетаца болх баьраш: Хаматханов Жабраил, Аушев Мухьмад, ОзиевгIар Салмани Ахьмади, Аушев Iабдул-BoaxIап, Myталиев Хьажбикар, Осмисв Хьамзат, Базоркин Идрис, Зязиков Бахьауддин, Паров Сулейм, иштта кхыбараш.\nIалаьмате чIоагIа йоакхо еш хиннав Зоврбик кадраш кхеяра. ЦIенхашта принципиальни а ше кулгалдеча болхлошкара болх хьабехаш а хиннав Зоврбик. Бакъда, хIама хьадеш, хьадулуш болча болхлошца гIулакхаца а, дика а, йоаккхо еш а вар Зоврбик, Мекъали тешаме ца хилари гоама дар цунна. Дика болх баьб Зоврбика «Сердало» газета гонахьа рабселькоровски сеть вIашагIйоллаш а шеръеш а.\nМальсагов Зоврбик могадеш хиннавац автораша Iо мел язъяь хIама кепа еттилга. Автораша хьа мел ена хIама сихха кепа етташ хинна ха дIаяьннай, бокъонца критически тохкам а беш, хержа еза кепайоазонна йола материалаш, яхаш яздаьд цо 30-ча шерашка.\nТаханарча дийнахьа а байнабац цу дешай лоархIам. Редакце болхлой а берригача литераторий а декхар да шоай творчески говзал хадданза лакхъеш хила, вахар къаьгагIа хьахьокхара эшаш йола художественни формаш леха.\nМальсагов Зоврбик кхелхав 1935 шера, творчески низах тоавенна волча хана. Цо дIадоладаь гIулакх кердача тIехьено дIахьош да.\nфилологически Iилмай кандидат\n← Халкъага сердал кхувдаю кечал


Нохчочунна урс даьккхинчу Австрин депутатера мандат дIадаьккхина\nАвстрин политик, парламентан декъашхо Дёнмез Эфгани депутатан бакъонех ваьккхина, цунна дуьхьал долийначу бехкзуламан гIуллакхца доьзна. Туркойх схьаваьлла политик Мангал-беттан тIаьххьарчу деношкахь 23 шо долу нохчо юкъахь волчу скандале инцидент юкъахь нисвеллера.\nПолитико бахарехь, Линц олучу гIалахь хилла ю и конфликт, шен жимахйолу йоI вилспет хахка кхо Iамочу хенахь. ТIехволучу цхьаммо туйнаш туьйхира шен йоIана, цул тIаьхьа иза вилспетара чутоха гIоьртира аьлла, дIахьединера политико. Австрин парламентан депутат волчу Дёнмеза, ша урс даьккхира боху, цунна дуьхьало еш. Политико чIагIдо, цул тIаьхьа зуламхо гергарчу букмекерийн гIишлочуьра четар а эцна, шена иза детта вуьйлира бохуш. Оцу меттиге кхаьчначу полицино цхьана ханна дIалецира тIелатархо. Ткъа Дёнмез дарбан цIийне вигинера, пIелг кагбина хилла цуьнан.\nИшта хиллачух кхин верси а яра лелаш. Шеконашка эцначу нохчочо дийцарехь, политик хилла цунна тIелеттарг, дийцина "Кавказ.Реалии" портале Линц гIаларчу полицин векало. Дёнмез уьрсаца шена тIехахкавелира, тIаккха букмекерийн бюро чу иккхира ша, орца деха аьлла нохчо ву бохучо. Цу чохь карадеанчу четарца дуьхьало йира ша агрессица шена дуьхьалваьллачу политикна бохуш, дийцина бехкевинчо. Инцидент зуьйчу юкъанна полицин Iалашо яра талла, стенна лелош хилла политико шеца урс.\nМасала. 2015-чу шарахь мухIажирш а, бусулбанаш а емалбеш цхьа могIа сийсаз дIахьедарш динчул тIаьхьа декхаре хилира иза Баьццарчийн парти юкъара аравала. Цул тIаьхьа канцлер лаьттинчу Курц Себастьяна куьйгалла дечу Австрин халкъан партих дIакхийтира Дёнмеза. 2018-чу шарахь немцойн Социалан-Демократин парти юкъарчу Чебил Савсан сийзазвинчул тIаьхьа, дIаваьккхира иза оцу партера а.\nЛинц гIалин прокуратурано "Кавказ.Реалиин" корреспонденте бинчу хаамца, Дёнмезера депутатан бакъонаш дIаяха аьлла дехар дахьийтинера пралменте гIуллакх къасточара инцидент хиллачул тIаьхьа, ткъа кху деношкахь жоп делла парламентарийс.


Дика нус — Сердало\nБIаргаш дайна ва́гIар воккха саг. ВоIо лелавора из. Цхьабакъда, воI, ший низ кхоачача тайпара, дика хьожар даьга: хан-ханнахьа даар-малар лоаттадора, лувчавора, хан-ханнахьа тIакIалдулар хувцар, ше дутта а дутташ. Вай ха́на барзкъа дутташ мешенаш ма йий.\nКъонахчун бIаргаш довле, воIаца яхаш сесаг яр. Маьрдаь бIаргаш дайна шу да́лале, из догъяхар. Мар тIехьавахача, цIая́ тиганзар: могаргдац шийна, аьлар, хьа бIаргаш дайна ва́гIа да́ лелаве. ЦIи а тесса, цIавера воI. Кхы фу дергдар цо?\nВайна ма хой, цIагIа кхалсаг йоацача цхьалхале ца хулилга. Дукха моттигаш я, кхалсага кулг эшаш.\nХьажар воI саг йоалае. Дукханешца дийцар, цхьабакъда, укхан бIарза да́ волга хайча, юхабоалар кхалнах, раьза хилацар.\nИйс шу дIадахар иштта ераш кхесташ, хIа́ра ди хала токхаш.\nВоIа хала дар, хIана аьлча, цIен гаьна ваьнна, га́ йиш яцар, да́ дагавоаллаш. Балха доаккха бархI сахьат, бутт мо, дIаьха дар воIа. Болх ца бича ва́лацар, сискал яа ма езий.\nИштта ераш лелаш, дикача новкъосто цхьа саг йийцар укхан.\nКъайлагIа ваха́ бIарг техар укхо гаьннара – дIа фу де воал хьо! – тоамболаш, сибат долаш, гIов-кеп долаш, хоза саг яр.\n– Из сога йоагIаргьяц, – аьлар укхо новкъостага, – жеро яле а, моллагIча зIамигача саго йига тоамболаш саг я из. Дикача балха тIа а я.\nУйла а я тIатехар укхо:\n– Сакъердам бар-кх цо фу бахьан даьккха со юхаверзаву.\nНовкъоста гаргар саг яр цу кIалха балха, цо вIаштIехьадаьккхар, ер шиъ шоайла гайтар а, йист хилар а.\nЮххьанца кегавелар, тIаккха дуккхача кхална́ха шийга ак аьнналга дага а деха, ер цаI тIа ма́ра кхетий царна, аьнна, дага а деха, баге яьстар укхо.\n– Бехк ма баккхалахь, Iайши, – аьлар Башира ше волалушше а, – айса бена никъ хургбоацилга ховр сона, ер гIулакх хьоадаьчарех цавоалаш венав-кх…\nЕлакъажа хаьттар кхалсаго:\n– Фу даьд цига, сел хьо гIулакхах ца тешшал?\n– Даьра, Iайши, хела хьо мочар юхь мерца борз ма я хьона хьалхишка я́гIар.\nДIадийцар укхо ший хьал: бIаргаш дайна ва́гIа да, едда дIаяха́ сесаг, бинза ца боала болх – шоай хала ва́хар. Лерг дилла ладувгIаш ягIар Iайши. Ше дийца́ ваьлча, дог паргIатадаьнна, нийсвенна Iохайр. Велакъажар:\n– Дукха ха яр, сай цIагIар ба́ла бийца, дог паргIата ца доаккха. КъинтIера я́лала́хь.\n– Со къинтIера я́ла езаш хIама дац. Даьллахь, ийс шу да-кх Iа хьай да́ лелаву.\n– Да, ийс шу да.\n– Iайха лувча а веш, Iайха барзкъа дутташ, Iайха яъахIама а еш?\n– Иштта да-кх из. Кхы мала хьожаргва цунга? Да́ ма вий из.\n– Да́-м ма вар из, цхьаболчарна из дицлу ма́ра. Хьо дика воI ва. Цох шеко яц. ТIаккха цхьа дош дахьаш ма венавий хьо. Фу ях Iа?\n– Фу аргда аз? Аьлча а… ХIанз-м хIаьта а, хьона шеддар ма хой, тха цIагIа доаллар. Фу пайда ба цун?\n– Сога йола а́ла венавеций хьо? Ма товр!\n– Вена-м венавар со…\n– Са жоп эшаций хьона?\n– Хьа жоп ховш ва со.\n– Вац, – аьлар кхалсаго, нийсса бIара а хьажа, – са жоп хьона хац.\n– Мишта хац?\n– Дика воI ва хьо, Башир. Аз тхьовра ма аьларий из. Дикача сагах ма́ра дика воI хилац. Тахан дегаш дийла́ къамаьл даьд вай. Iа – хьай ба́ла бийцаб, со – хьох цецъяьнна я. Вай ха́на дукхагIчар рузкъан аьттув лех, ва́хара атто лех. Хьо хьай даьга хьожаш ва, хьай даа безам бола дуне а дита. Вай барт вIашагIкхета мег. Юха воагIаргва хьо. Сона а ха эш уйла е. Цхьа хаттар хьо дIавахале: Башир, из бIаргаш дайна вагIар да́ а воацаш, из хьо вита́ яха́ сесаг хилча, фу дергдар Iа.\nУйла йинзар цо жоп луш:\n– Соца яьха кхалсаг бIарза йисача, аз лелаергьяр из, сай низ кхоачача боараме.\n– Саг тIайоалаергьярий Iа?\n– Аьъ! Мишта? Цу лазара тIа кхы а дог эттIадеи? Аз дергда́цар из. – корта лостабир цо. – А, а, къонахчун гIулакх дац из…\n– Волле, Башир, дIагIо. Са уйлаш кегаяьй Iа.\nIадика йийца дIавахар из. Ши ди даьлча юха вера. Къамаьл лоацеи, ходамеи хилар.\n– Со раьза я хьога я́, – аьлар Iайше.\nЦул тIехьа бутт боаллаш, ехар-йигар долаш нускал цIадоаладир.\nНах дIа-хьа къаьста ши-кхо ди даьлча, ноаналче даахIама деш йоаллар Iайши. Башир цIагIа вацар. Воккха саг таккхалча ший цIалга чу ва́гIар.\nКабуц оаташ хинна урс истола тIа Iо а дилла, дIачуяхар Iайши маьр-да волча.\n– Воти, со я из, Iайши. Мотт ба́ста енай со, цкъа баста безаш хилча. Бехк боаккхаргбий Iа?\n– Ай, бехк? Сенна?..\n– ХьагIаттал, Воти, дIачудолх вай.\n– Мича вуг Iа со, йиIиг?\n– Вайна кхача хIама кечйе йоаллар со. Цхьаь сагота я. – пхьош лаьца гIоттавир маьр-да.\n– Со-м Iемав цхьаь вагIа.\n– Во Iамар да из. Сона магац цхьаь.\nНоаналче лоацига диван латтар, цигга Iохоавир воккха саг.\n– Аз ер болх кхоачашбешше а, Iа цхьа Iаж буъаргба. Воти, лораша фу оал хой хьуона?\n– Фу йоах цар?\n– Сом хьалха баа беза йоах. ТIаккха вож кха́ча баа беза.\n– Вайгахь-м сом дуаргдар диа баьлча мара оттабиц.\n– Из-м вайгахь а, кхычахь а да иштта, хIаьта а, лораша я́хачох, сом хьалха биача дегIа́ пайдане хул. Воти, царгаш миштай хьа?\n– Царгаши? Лакхера цхьа кха́леи, лохера ши царги дIаяьннай. Уж а шоаш телха яханзар – мешен кIалтIаяьнна болх хилар, мочхал лозадеш… Йисараш хийцца даа хIама Iохьаш я.\nБашир чукхаьчача, укхан даи нускали къамаьл тотташ ба́гIар, наг-наггахь бела а луш. Из та́маш йолаш хIама дар: цхьоал юаш ваьгIа воккха саг охца оамалаш Iомаеш ма варий.\nIайше наьнагар хьаийца́дар: ше цIа́ цхьалха доаккхаш, чухьа фо кхетийта ниI еллаш.\nЦкъа иштта цIагIа кулг тохаш йоаллаш, ше йийла хинна ниI тIакъайлар Iайше. Корта оагIора билла озавелар, велакъажар воккха саг:\n– А́раяьлар. Атта дий къаьнача а́лачийна эздел кха́ба? ВоIага баге етта Iема оамал йита езаргья. Баген доалде деза. Ва́гIар-гIаттара нийса хила а деза.\nЕла а къажа, ниI техар нускало, ше а́рара чуяьлча санна.\n– Воти, хIама эшарий хьона?\n– А! ХIама эшац. Дукха я́хийла! Мича ваха́в ер?\n– Цхьа новкъост цамогаш хиннав аьнна вахав. Хьайна эшар хьаккхашта хьаа́ла Iа. Вай шиъ-м та́ деза.\n– Со-м вац хьоца эгIа лаьрхIа.\n– Iа гIулакхаш дайтац хьайна, воIага ма́ра. Со хийра лоаттаю Iа. Со раьза яц. Вай хIанз дIадоладергда гаргало чIоагIъю гIулакх.\nТукарги каьхата листи яхьаш хьа а ена, духьал гIанд оттадаь, Iохайр.\n– Воти, хIанзарчоа вай хьа мIараш дIайоахаргья. ЙIаьхъеннай хьа уж. Кулгаш дIа ма увзаделахь, тукарг Iотталой хац. Таккхалча ва́гIа, Воти. Со йоккха пхьар я мIараш дIая́ха. Дас сога ма́ра яхийтацар, ше метта уллаш.\n– Даьяраш-м, даь йоландаь ма яьха́йий Iа, саяраш дегаза еций хьона?\n– Да́ а – да ва. Маьр-да́ а – да ва. ЦаI дIаийцав Дала, ха кхаьча, шоллагIвар хьавеннав. Хьо ца хьувш ва́гIаре цIенна дIайоахаргьяр вай ераш. ХIа иштта! Молодец! Воти, со маьрел тIерада́ккха енаяц – я́ха енай. ТIаккха вай шиъ воайла кхеташ хила деза. Iа со дIа ма тетта. Со-м баIа мо я хьона.\n– Эйяхь! Цкъазахь гIожа дош экх сога. ТIаккха дехке а воал, цхьа ха яьлча.\n– ВIалла хIама дергдац. Дас-м хIама а тох. Цудухьа оал цох да́.\nДог чIахкар миска. Дукха ха ма ярий цунца кхалсаго, дезалхочо дега тIара къамаьл ца ду. Наггахьа хьабоагIар гаргара кхалнах, цIа́ цхьалхадаккха, гIулакхаш де. Царна тIатоIIадаь баркалаш я́ха дезар.\nМIараш дIаяха яьлар.\n– Воти, кIаьдваьвий аз хьо?\n– Со фу даь кIаьдлу, таккхалча вагIаш хилча?\n– Из иштта дале, хьона сатоха моге, – аьлар несас, – вай хIанз хьа можах латаргда.\n– Еррига дIатасса йоал хьо? – кхеравелар из. – Товргвий со?..\n– А! Нийсъергья вай, хоза герг а яь.\n– Даьллахь, йиIиг, – кулгаш лостадир цо, – хьайна совлен гIулакхаш тIаэц-кх Iа.\n– Уж тIаэца енай-кх со укх фусаме, цу гIулакхех хьагаш. Хьо нийса ца ва́гIе, кIодо совлен цатохаргья, хьа модж оагIора яргья, тIаккха чувенача хьа воIа сона дов дергда, са да́ ийрчаваьккхав Iа, аьнна. ГIар ергья. ТIоара сагар а кхерам ба.\n– Из-м соцаве хала вацар, йиIиг.\n– Жи, Воти-марш, са оагIув лувцалахь даима, со бакъяле а, харцъяле а. Са харц хIама хуле, вай цхьаь дисача хьааргда Iа. Мега́ргдий?\nВелаш дукха ха яьккхар маьр-дас.\n– Мегад! Мегад! Барт бир вай.\nМар а сесаг а Iуйрана цхьана балха болхар. Уж чубахккалца цхьаь вусар бIарзо.\nIайше ийца радио ера:\n– Воти, тхо цIагIа доацача ха́на ер летаергья Iа. Хоза къамаьлаш дувц мехкарашеи кегийча нахеи, ашараш лекх гIалгIай кана́ле. Сел цхьаь хетаргвац хьо хьайна.\nСайре яр. Маьрда пхьор дуадаь Iо а вужаваь, пхьегIаш юллаш йоаллар Iайши. Башир газет дIа-хьа кIалтIадетташ вагIар.\nОаркхинг бе доаллаше а, латтийсар нускал, уйла дIаяха. Башира зийр из.\n– Хьона фу дир? – тохавелар из, кхеравенна.\n– Сона хIама даьдац, айса леладер нийса а хетац… вай шинне…\n– Фуд хьа нийсадоацар тIаккха?\n– Нийсадоацар, даьра, цхьаь укх биъ пен юкъе бIарза маьр-да Iо а хоаваь, со ахча даккха балха ахар да.\n– Ай, дIаяла, Iемав из вай чудахккалца цхьаь вагIа. Хьалха-м со дикан-вон араваьлча, бIарчча дийнахьа цхьаь вусар.\n– Из хьалха хиннад, Башир, со я́ле, хIанз хила йиш яц. Са сино хьайоах из. Сона къахет цох.\n– ТIаккха фу дича бакъахь да вай?\n– Вай яхий Iа? Вай, даьра, деза… е цаI цIагIа Iоха́, балхар хьа а даьнна, е… Хала ха-м я ер, балха дIатоссавала низкъала ма да. Вай шиннена а дика а́лапеш ма доагIа, кхоачам болаш… Воти дагавоал-кх… бов мо цхьаь ва́гIа…\n– Сабардел, – газет дивана тIа Iодиллар Башира, – «е балхара цаI хьада́ла деза, – аьлар Iа, – е…» Из шоллагIа «е» хьагучадаккхал.\n– Из иштта да: вай Вотена саг йоалайе еза! – дош хоададир Iайше.\n– Фу яхар Iа? Мала йоалае? – цецваьлар из.\n– Саг йоалае! Саг! Ший сесаг хургйолаш. Ший-ший!\n– ЙоагIаргйий бIаргаш дайна вагIача сагага..?\n– ХIана ягIац цунга? Из сел къаьна вац. Кховзткъеи шиъ шу ма́ра дий цун. ГIовна эзди ва. ХIанзар къонахий, сискалаш Iочуйиэ, йиэ дегIа́ такх. Воте гIов цIона саьрг мо эза да. Кулгаш тIера цIока зийнадий Iа? Хобаденна дац. Косметикологаша йоах: эггара хьалха къалур кулга тIера цIока да, тIаккха юхьа тIара. Айса деча гIулакхах кIаьдъенна яхац аз, цхьабакъда, цхьаь ва́гIийта лаьрхIа яц. Мелла дувце а, несийца, ший сесагаца санна хьакхаштало яц.\nКорта лаьца, уйла е хайр Башир. ВIалла дага ца дехар ма дарий нускало хьоадаьр. ДIатехкача, нийса а дар. Аьттув а баьнна, цунца тарлургйола саг йоалайича, массе оагIуорахь вIаштIехьа хулар. Да́ цхьаь хургвацар, ераш а из дагавалла ца везаш балха ухаргбар, кхыча даханза даргдоацача гIулакха́ а. ЦIагIа лостам а хургбар.\n– Сона ховш-м яц вайна мегаргийола саг, – баламаш хьалэзар Башира.\n– Кхална́х-м ба. Дукха а ба, гIадбаха хьабоагIаргболаш. Царна юкъера, воашца товргьяр харжа еза вай.\n– Бий хьа дIабахка ба́даш уж моргаш. – велавелар мар.\n– Ба. Вайна малагIа еза хой хьона? ТIехьа текха цIог доацар. Са кхычахь улларгдоацар. Еррига, хьаеча, вайца хургьяр, кхы яха моттиг йоацаш.\nЦецваьнна бIарахьажар мар: селла кIоарга хьаькъал хилар.\n– Iа мича́ра Iомадаьд из.\n– Дийшад аз, кагийча на́ха а дайна. Поалхам. ВоккхагIволча вошас цхьа воча наьха саг йоалайир, кхестадир тхо цо шийтта шера́. Метта уллача даьна юхе яьгIар со шин шера. Дийшад аз. Ва́хара университет. Шорттига, кхера а ца веш, Воти кечве веза. Цкъа-м цо къодадир.\n– Фу къодадир? Саг йоалае шийна аьннеи?\n– КIоанольг йийцар. Цхьа бIаь шу хьалха хинна хIама. Цу ха́на къонахий, Iай а аьхки а, дийнахьа халача балхашка хиннаб: оахаш, оардаш, макха боахаш, мангал хьокхаш, хьунагIа десага ухаш. Нохчий хиннаб уж даи воIи хьунагIа десага баха́. Хала вордаш етта́ цIабаьхкаб. ТIайийха бIоржаш хиннай. Айраш Iохьайнад пIелгаш а́радувлаш. Къонахий пхьор а диа Iобийшаб. Сесаго ший маьра бIоржаш тийга а тийга, керда декъа къадж чу а делла кечъяьй. ВиIий яраш тега кхийнадац. Iуйрана хьунагIа баха токхабеннаб даи воIи. ВоIо бIоржаш тIайийхача, пIелг аракъедаб. Даь бIоржаш зийнай укхо, уж лерттIа хиннай. «Да́да, – аьннад йоах воIа, – цхьа хIума а́лийтахь». «Алахь», – жоп деннад дас, из фу а́лавоал а ца ховш. «Даьллахь, Да́да, и зуда боаха хIума хIо́ра къоунахчун ший хила ма езар-кх!»\n– Из кIоанольг-м цо сакъердама́ каст-кастта ювцаш я, – аьлар Башира.\n– КIоанолг хинна Iац хьона из – хоам ба из, говзача меттаца хьабенна. Саг лаха еза, унахцIена йолаш, ха́на къаьна а йоацаш. Саб-б-бардела… Аь-аь… Лизи!\n– Лизи. Тха офисе балха яр из соахка штукатурка еш. Кхоачарле яц мискинга, цхьа гаьнарча ноанахошкар саг волча ях. Ях аьлча а, чулатт-кх, ший хьацарца из йовсар кхоабаш. Ийрча саг яц. Лизи! Аз хьа а йоалаяь кечъергья из, сув санна.\n– Я́ ца туге фу дергда Iа? – хаьттар ма́ра.\n– Йодергья, – елаелар Iайши.\nШий балхарча кхална́хага хаьтта, телефонаш дIа-хьа йийтта, йола моттиг хьалехар. Лизи ишколен спортзал тоаеш йоаллар.\nДIадийцар Iайше ше дена гIулакх, зоахалол. Цкъара кхетанзар, шийга Iайше фу де йоах, дIакхийттача хаьттар:\n– Мишта? Со маьре йига йоал хьо?\nIайше лечкъадинзар ер югар фу хьал долаш саг ва, дIааьлар долчча тайпара.\n– БIарза хилар ма́ра, кхы сакхат дац цун дегIаца.\n– Из-м бIарза вале а, къонах хургвар. Со Iеха ма елахь, Iайши. Хало дукха йиа саг я со. Даьра йоагIаргьяр, гудар мо уллаш вале а-м, цу наркомана бIаргкIалхар дIая́ла. Аз ер аьшкал хьекхаш хала доаккха ахчилг оззадий дIадоакх согар, цкъаза маькха́ ца дуташ. Ши-кхо ма́ха тоххал хилац са а́лапий. Цо со мукъа-м йоалийтаргьяц. Со маьре йоде, са алапи а пенси а доацаш ма вусий из.\n– Из сога дита Iа, Лизи.\nЛизи еха хьалха бахараш Цигана (иштта оалар цох на́ха) лац аз аьнна юхаба́хкийтар, ше хала кхоабаш я, ше из дIайолла лаьрхIа а ва аьнна.\n– Ховргда-кх, Циган, – аьлар Iайше ше-шеца, – шоллагIча раунда́ хьона фу карагIдоал.\nЛизе тайпах дика цIи йола ши къонахи, юрта имами, ши туркхи, чухийцар шозлагIа болхаш. Кхеравенна бос баха́ вар Циган.\n– ДIайига. Из я шоана! Укхан поартал кейче са торо йоацилга дIаха́лаш.\nЖоп денналга хайча, а́ра къаьста мешеначу яьгIа Iайши, тетта дIачу а яха, килг лаьцца Лизи йоалаеш ара ера.\n– ДIайодаш ма йий хьо, – тIехьакхайкар цунна Циган, – укхазахь юхаерза хьай моттиг йоацилга дIаха́лахь.\nГIа бехкабенна йисар миска. Оззаяь коара а́раяьккха, тоIIаяь мешена чу еллар из Iайше.\n– Ай хIамалгаш хьа ца эцаш…\n– ДIаялал Даьллахь! Фу хIамилгаш? Укха коа-м яц хьона дIаяхьа а, юхе йиса а хIама. ДIаллала вай мешен!\nГIалгIаша ехар-йигар яха болх хилар укхох.\nЗамеш чукхоаччаше а, дIа чу а бига, шуна тIа ховшабир хьолчагIа даа. Шоашта дика а хьийга́, мовлат а дийша́, ловца баьккха боккхий нах цIабахар.\nШоллагIча дийнахьа, балхар мукъаяьнна, Лизи ийца тикашка яхар Iайши. Керда денача нускалга товргбола гIирс ийцар, кувгашкар кертага кхаччалца.\nЧу а йоалаяь, кийчъяь, кизга чу хьожайир.\n– Иббали! Из дIа латтар со я тIаккха?\n– Хьо я, са маьр-даь сесаг. Нускал! Хоза еций?!\nЦу деношка таккхалча, ший цIагIар а́ра ца къадаш вагIар Iума́р, радио лекхаш, шийна несас хьачуеннар юъаш.\nХьалхар ши бийса зале дивана тIа яьккхар Лизе. КхоалагIча буса, кулг а лаьца, дIа а йига, маьр-да вагIача дIачу а яьккха тIехьар ниI тIакъовлаш аьлар:\n– ХIара кхалсаг ший мар волча бакъахьа я.\nБа́ха хайшар ераш, цIа дизза диезал а хинна, хIа́ране ший моттиг, ший гIулакх лаьца.\nЦхьан пIаьраска сайрана Iайши балхара чуеча, истола тIа кхаьннахьа къаьст-къаьстта Iоовтаяь кагий хIамаш латтар.\n– Вайна сагIийна хIама енай лоалахоша.\n– Лизи, Iа кховдадаьдий вай са́гIа?\n– А, – корта лостабир кхалсаго, – яхьанзар со.\n– Хьох. Цахоатташ дIадала…\n– Фу ца хоатташ? – кхетанзар Iайши.\n– Пурам ца хоатташ хьогар…\n– Iа хIана хоатт согар пурам?\n– Хьо еций укха цIагIа главни?\n– Главни?.. Со кхетац. Фуд из? Сона дага а доагIаш, пхийттара яьлча ха́на денз, хьа а ийца кхычунга хIама дIакховдае йиш хиннаяц са. Из дош бахьан хела аьта́ да са дегI. Лоралу со, наьха хIамах.\n– Мишта наьха… Лизи? Цхьа дезал деций вай?\n– Iайши, хьо дIакхеталахь… Пхийтта диза́ яцар со, даь-вошас маьре дIалуш. Къу вар, наьха доахан лечкъадеш. Лаьца чувеллача, набахта дов а даьнна вийнавар.\nЦул тIехьа цхьаькханахь дIаелар со, кIал сесаг йолча. Со сесаг эшаш йигаяцар, ший метта улла на́на лелае йигаяр. Во дог долаш йоккха саг яр, кIораш мо Iаьржа, къиза бIаргаш а долаш. Унхочунга хьажа венача гаргарча саго а́хча деннадар, гIайба кIал делладар. Из ахча дайр. Лахар. Кораданзар. Сона тIадера. Iайха лочкъадаь ахча хьада́, яхаш, коа гIолла керчаеш йийттар сона. ЙоккхагIчо а́ракхайка́ аьлар:\n– Хаче чу делла хургда цо; из говза саг я. Вай дахалда, цига а-м хьажар.\nАхча-м юха Iуйрана хьакорадир, кегаеннача мосашта юкъе доаллар.\nIайши, цхьа гIоза гIа мо хIама да аз укх коа леладер. Да́ла дикаца чакхдоаккхалда ер!\nШийна юххе дивана тIа Iо а хоаяь, бер мо, хьаьстар Iайше маьр-даь сесаг. Вокхан бIаргех, бочаяьнна хий хьийдар.\n– Елха! Елха! Дийлхача паргIатадоал кхалсага боча дог.\n– Со йийлха-м яц, хIанз мара.., елха а яхьацар…\n– Хьажал, Лизи, вай укх цIагIа вIашагIкхийттад цхьа дезал хила. Вотии хьои – доккхагI да, сои Башири – зIамагIа да. Тхо да шуца дагадувлаш, шугар пурам деха дезараш. Хьайна эшаш, е догэтта хIама хьаала. Торонга хьажжа гIулакхаш дергда вай.\n– Iайши, сона ха езаргья, Iа яхача ла́гIа тIа я́ла. Хьожаргья со. Лелаш Iама мег.\n– ХIама дезац, Лизи, Вотега дика хьажа ма́ра, дIахо мелдар ше метта оттаргда.\nХоза дIатерабенна ераш лелаш, цхьан сайрана вена хьаэттар Циган. Из бIаргагушше а, ноаналче чу а иккха, кхы гучая́ланзар Лизи.\n– Фу леладу Iа? – хаьттар Iайше, – цхьогалах едда пхьагал санна ма я́гIий хьо.\n– Согар пенселг дIадаккха венав из, маха тоха корзагIваьнна.\n– Цох сагот ма делахь, кхера а ма кхералахь. Укхазар яхьа хIама яц цунна, лазар ма́ра. Майрра корта айбий хьай ма́р волча дIачугIо. Циган оаха кхетавергва, ше бена никъ нийса боацилга.\nХьаьшийна, везача гаргарча сага́ ма доаггIара́, даа-мала оттадир Iайше. БIа тесса мар уйче чу а ваьккха, дIадийцар Лизе аьннар.\nЧа́м боаццаш цхьа чаь пела а менна, ше ва́гIача хьайр хьаьша. Цу ханна ноаналчера араяьлар Лизи.\n– Сайрдика хийла хьа, Лизи! Миштад хьа керда вахар? Оаш бехк ца боккхаре, цигга уйчеча йист хургвар со укханга. Ма хули гаргарча на́ха юкъе…\nIайше шийга аьннар дагалаьца, майрра бIарахьажар Лизи Цигана:\n– Лохан, соцар гаргало лаьрхIа венавац хьо, хьо венав са пенсецар гаргало ца хадийта. Бат хьаьн-м, даьра, лургьяц хьа…\nГIетта а́раволавелар хьаьша. Из накъаваккха тIехьа араваьлар Башир. Цигга, коанаIарел а́рахь, пхьарс лаьца́ соцавир цо Циган:\n– Са а дар хьога а́ла цхьа ба́шха дош.\n– Хьаа́ла хьай дале, – пхьарс дIаозабир цо мукъабаккха.\n– Ц… Лохан, Лизи са даь-сесаг я.\n– Хилча фуд?\n– Хилча да, аз сай даь-сесаг на́хага кхестаяйтаргьяц. Из да са дош. Вешта, водаш-воагIаш хила, гаргара саг ма вий хьо. Лувш-оалаш, чай молаш да́гIаргда вай.\nКатеха пхьарс мукъа а баьккха, дIаволавелар, юха а вийрза аьлар:\n– Шун чай-м адамо ма моладалар! Дуру пригрели и…\n– Аьъ! – иккхар Баширага, – Iа са даь-сесагах фу аьлар?!\nБашир дIатIехьаведар, из човхаве, вокхо дур бихьар…\nБашир хьавийрзача, наIара санагIа тIа елаш латтар Iайши:\n– Башир, ма дика дIанийсделар-кх ер деррига! Iа тIадам оттабир.\n← Йоккхача паччахьалкхен тIехьлен хоржамаш\nГолосование прошло с воодушевлением →


Хацуми Масааки. 34 патриарх Тогакурэ-рю нинпо, основатель Будзинкан додзё. :: BudoPeople.ru


Асхаб Вахарагов Хаз елла хьо суна синтем а байна Mp3. Я по тебе скучаю крошка Музыкальная открытка для любимой Mp3. Quron Musobaqasi Final Mp3. Полный контакт с Владимиром Соловьевым 06 12 18 Полная версия Mp3. Одна девушка танцует разные стили танцев Mp3. Елена Басаргина Белой акации гроздья душистые Mp3.\nСКАЧАТЬ АСХАБ ВАХАРАГОВ ХАЗ ЕЛЛА ХЬО СУНА СИНТЕМ А БАЙНА 2016\nHank S Tebou Mp3. Qvz Yarim Final квз ярим финал 19 Sentyabr Mp3. Subhanallah Allah Ka Mojza Mp3. Valery Savenkov скрипаль политические стихи Mp3. Nose Of Leopoldsberg Mp3.\nАсхаб Вахарагов Къовсина Йокхур Ю\nМы рекомендуем загрузить первый результат Асхаб Вахарагов Хаз елла хьо суна синтем а байна размером 6. Асхаб Вахарагов хьана к1ежа те и хаза б1аргаш New Елена Басаргина Белой акации гроздья душистые Mp3. Аюб Вахарагов хьо са хьоме дуьне ду Аида. Аюб Вахарагов ма елха доьху хьога вай безамна New Асхаб Вахарагов Хаза б1аьргаш. Наша поисковая система найдет любую песню.\nАсхаб Вахарагов ма язйи соьг смс Асхаб Вахарагов хьо сайна езарна Асхаб Вахарагов Хаза 1аьржа Б1аьргаш Хьа. Аюб Вахарагов хьо са хьоме дуьне ду Аида. Subhanallah Allah Ka Mojza Mp3.\nХеда Дугуева - хаз велла хьо суна (New 2017)\nСКАЧАТЬ АСХАБ ВАХАРАГОВ ХАЗ ЕЛЛА ХЬО СУНА СИНТЕМ А БАЙНА 2016 БЕСПЛАТНО\nАсхаб Вахарагов ма язйи соьг смс Полный контакт с Владимиром Соловьевым 06 12 18 Полная версия Mp3. Асхаб Вахарагов хьо сайна езарна Qvz Yarim Final квз ярим финал 19 Sentyabr Mp3.\nАсхаб Вахарагов новая музыка Асхаб Вахарагов Хьан б1ьргаш хаз делла со 1еха велла\nHank S Tebou Mp3. Первые результаты поиска - с YouTube, который будет сначала преобразован, после чего файл можно загрузить, но результаты поиска из других источников могут быть сразу же загружены в MP3-файл без какого-либо преобразования или пересылки.\nСлушайте и скачивайте музыку на XoMusic. Я по тебе скучаю крошка Музыкальная открытка для любимой Mp3.\nАСХАБ ВАХАРАГОВ ХАЗ ЕЛЛА ХЬО СУНА СИНТЕМ А БАЙНА 2016 СКАЧАТЬ\nСамые горячие новинки музыки, популярные альбомы, быстрый поиск музыки онлайн, скачивание бесплатно и без регистрации. Перед загрузкой вы можете просмотреть любую песню, для этого наведите курсор и нажмите на кнопку - Слушать или Скачать - для загрузки mp3 песни высокого качества.\nАсхаб Вахарагов Къовсина Йокхур Ю Асхаб Вахарагов хьана к1ежа те и хаза б1аргаш New Аюб Вахарагов хьо са хьоме дуьне ду Аида.\nПров к записи Асхаб вахарагов хаз елла хьо суна синтем а байна 2016