(Стагана ша) ехна а йоцуш, (шен агIор) цунна тIе гIиртина а воцуш (кховдийнарг, кхаьчнарг) схьаэца бакъо хиларан хьокъехь\n538. Салим бин IабдуллахI бин Iумара дийцина, шен дас IабдуллахI бин Iумара дийцира, Iумара (АллахI реза хуьлда цунна) дийцира аьлла: «АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) кест-кеста совгIат дора суна, ткъа аса олура: «Соьл а чIогIа цуьнга хьашт волучунна дIалохьа иза». (Амма) цо элира: «Схьаэца ахьа хIара. Нагахь хьан лаамца а доцуш, хьо (иза) йоьхуш а воцуш хIокху бахамах хьайна муьлхха а цхьа хIума кхачахь - схьа а эций, хьайн дола яккха и. Цул тIаьхьа, нагахь хьайна лаахь, – харжий яккха (яа) ахьа и, нагахь хьайна лаахь – хьашт долучарна дIало ахьа и. (КхиндIа) дерг аьлча - цуьнга кхача ма гIерта!»\nСалима аьлла: «(Iумаран кIант) IабдуллахI цкъа а цхьа а хIума йоьхуш вацара, я шена елла цхьа а хIума юха тухуш а вацара» (Бухари: 1473, Муслим: 1045).\n Кхузахь дуьйцуш долу совгIат - тIеман хIонсан дакъош ду, пайхамаран (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) шена хетачу кепара Iуналла дан йиш йолуш хилла долу.\n Вуьшта аьлча: «Хьан лаам боцуш хьуна карацадогIуш дерг».\nБIаьрмецигалла а, сутаралла а йихкина хилар\n«Ва амма, бIаьрмециг а ваьлла, ша-шех тоам биначунна а, уггаре диканиг [Дела цхьаъ варан тоьшалла я ялсамани] харц диначунна а - Оха цунна байбийр бу халаха долучуьнга [воне, жожагIате] боьду некъ. Хьоло кIелхьара воккухур вац иза [жоьжагIатина чу] вужучу хенахь) («ал-Лайл», 8-11).\n«Декъала хилларш бу-кха - шайн бIаьрмецигаллех ларбинарш» («ал-Хьашр», 9, «ат-ТагIабун», 16).\n(ХIокху декъана догIуш долучу) хьадисех дерг аьлча, ткъа царех цхьадерш кхул а хьалхарачу декъехь далийна.\n563. Жабира (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Харцонах кхера - хIунда аьлча, боккъалаъ, къематдийнахь харцо (буькъа) бода хилла (дIахIуттур) ю. БIаьрмецигаллех а кхера - хIунда аьлча, боккъалаъ, бIаьрмецигалло хIаллакбина шул хьалха хилларш, цо уьш тIехьехна (вовшийн) цIийш Iенорна а, шайна хьарам динарг магорна а» (Муслим: 2578).\n Вуьшта аьлча: «АллахIа шена делларг шена а, кхечарна а диканна хир долучу новкъа харже ца даьккхи цо, дан ма-деззара АллахIана лолла а ца ди цо».\n Кхечу дешнашца аьлча: «АллахIан диканашка хьаште ца лерина цо ша. Дуьненан диканийн гIоьнца чекх вер ву ша аьлла а хетта цунна».\n Кхечу дешнашца аьлча: «АллахIа хала дийр ду цунна массо а дика хIума дар. Массо вон дерг дан некъ а бийр бу цунна атта, эххара тIаьхьа иштта волу стаг жоьжагIате кхачон долу».\n 203-гIа лоьмар йолучу хьадисе а, бухахь цунна беллачу кхетаме а хьажа.\nБаланаш, цатемаш лар\n(…оьгIазлонехь сатухуш берш, нахана къинтIера бовлуш берш, бакъдолуш, АллахIана диканиг дийриш дукхабеза) (Ал-Iимран: 134).\n(Нагахь цхьаъ собаре а хилахь, къинтIера а валахь,ткъа оцу гIуллакхашкахь чIогIа хадаме хилар оьшу)(аш-Шура: 43).\n648. Абу ХIурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, цхьана стага пайхамаре (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла:«ХIай, АллахIан элча! Бакъдолуш, цхьа гергара нах бу сан, ас цаьрца гергарлонаш дIахуьттуш, ткъа цара соьца гергарло хедош; ас царна дика деш, ткъа цара суна зе деш; со цаьрца эсала, кIеда-мерза хуьлуш, ткъа цара соьца эндаже наха санна юкъаметтиг лелош.» Оцу хьокъехь пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира цуьнга: «Бакъдолуш, нагахь и (гIуллакх) ахь ма-дуьйццу делахь, йовхачу овкъарех церан багош юзуш санна ву-кх хьо. И дечуьра хьо саццалц, АллахIан гергара гIоьнча хир ву хьоьца царна дуьхьал». (Муслим: 2558).\nlедалехь болчаьрга, шайн lедал кlел долчу халкъаца кlеда мерза хила, дика хила, царех дог лозуш хила аьлла, дина омра дуьйцу дакъа а; ткъа иштта уьш lехор, цаьрца тlех буьрса хилар, царна маслаlате дерг тергам боцуш дитар, цаьрца а, иштта церан хьашташца а бала боцуш хилар дихкина хилар дуьйцу дакъа а\n(КIеда хила хьайна тIаьхьахIиттина болчу муъминашца) (аш-ШуIараъ: 215).\nСийлахь-везачу Аллах1а аьлла:\n(Боккъала а, АллахIа омра до (шуьга) нийсо лелорца а, дика гIуллакхаш дарца а, гергарчарна дакъа дарца а. Цо доьхку шуна боьха гIуллакхаш а, дийцаме хIуманаш а, къилахь мел дерг а. Хьехам бо Цо шуна - (шайна бина хьехам) дIалаца тарлора-кха аша) (ан-Нахь: 90).\n653. Ибн Iумара (АллахI реза хуьлда цаьршинна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) олуш хезира шена аьлла: «Шух хIора а Iу ву, шух хIора а шен Iуналлех жоп дала дезаш а ву: урхалча -иза Iу ву, шен Iуналлех жоьпаллехь а ву; стаг - иза шен доьзалехь Iу ву, шен Iуналлех жоьпаллехь а ву; зуда - иза шен майрачун хIусамехь Iу ю, шен Iуналлех жоьпаллехь а ю;лай - иза шен элан бахаман Iу ву, шен Iуналлех жоьпаллехь а ву. (Иштта) шух хIора а Iу ву, (шух хIора а) шен Iуналлех жоьпаллехь а ву» (Бухари: 893, Муслим: 1829).\n654. Абу ЙаIла МаIкъил бин Йасара (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) олуш хезна шена аьлла: «АллахIа,цхьа а шеко йоцуш, Ялсамане хьарам йийр ю муьлххачу а урхалчана, нахана тIехь урхалла а лелийна, уьш лебеш велла волчу». Бухари: 7150, Муслим: 142.\nОцу хьадисан, Бухарис далочу цхьана ривайатехь дийцина: пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна)элира аьлла:«…нагахь иза массо а хIуман тIехь церан даггара терго еш ца хилахь, цунна ялсаманин хьожа а йог1ур яц.»\nОцу хьадисан, Муслима далочу цхьана ривайатехь дийцина: пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Муьлхха а урхалча, бусулба нехан гIуллакхаш лелош,царна тIехь урхалла деш волу,нагахь цо боллучу ницкъаца (царна маслаIате долчун тIехь) къа а ца хьеггехь, (цу кеппара, нагахь и) даггара царах доглозуш а ца хиллехь, иза цаьрца Ялсамане гIур вац».\n655. Iайшата (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) сайн кхерчахь хIара (дешнаш) олуш хезна суна: «Я, АллахI! Буьрса хила Хьо, сан уммат тIехь муьлхха а цхьана Iедалехь а лаьттина, цаьрца буьрса хиллачуьнца. (Я, АллахI!) дика хила Хьо, сан уммат тIехь муьлхха а цхьана Iедалехь а лаьттина, цаьрца дика хиллачуьнца». (Муслим: 1828).\n656. Абу Хiурайрас (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «(Цкъа хьалха) израилхошна тIехь куьйгалла деш пайхамараш хилла, цхьа пайхамар д1а мосузза кхелхи,цуьнан меттиг кхечу пайхамара д1а а лоцуш. (Ткъа соьх дерг аьлча) боккъала а, сол тIаьхьа кхин пайхамар хир волуш вац, амма дуккха а халифаш хир бу сол тIаьхьа». (Наха) хаьттина: «Ткъа, хIун дарца ( я стенна тIехь) омра до ахь тхоьга?» Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) аьлла: «Хьалх-хьалхарчунна (хьалх-хьалхарчухалифана) динчу байIатна тешаме хила (шу), церан хьаккъаш ларде (аш), шайна догIург(я оьшург) АллахIе а деха.Ткъа уьш (халифаш) АллахIа жоп деханза буьтур болуш бац, Ша царех тешийначух». (Бухари: 3455, Муслим: 1842).\n657. (Цкъа) Iаиз бин Iамра, IубайдуллахI бин Зийад волчу а веана, цуьнга аьлла: «Бакъдолуш, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) олуш хезна ву со: «Уггаре вон Iуй –уьш къизанаш бу. Варе, ларлолахь хьуо царех хиларх.» (Муслим: 1830).\n658. Цкъа Абу-Маръям ал-Аздис (АллахI реза хуьлда цунна) МуIавега (АллахI реза хуьлда цунна) аьлла: АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) олуш хезна шена: «Нагахь АллахIа шен кара бусалба нахана тIехь муьлхха а тайпа хьаькамалла дар деллачо,церан хьаштийн а, царна оьшучун а, цаьргахь йолчу къоьллин а терго ца еш, (царех дIакъаьстина)тесна битахь,къемат дийнахь АллахI а къаьстар ву цунах дIа, (цхьа а терго йоцуш,) цуьнан хьаштийн а, цунна оьшучун а, цуьнгарчу къоьллин а». (Абу Давуда: 2948, ат-Тирмизис:1332).\nУрхалча а, къеда а, иштта кхинболу Iедал карахьдерш а шайна дика гIоьнча (вазир) харжарна тIехьехар а, вочу накъостех а, церан хьехамех а уьш ларбар а\n«Оцу [къематан] дийнахь вовшийн мостагIий хир бу - (дуьненчохь болуш) юххера доттагIий (хилларш), Делах кхийрина хилла боцурш» («аз-Зухруф», 67).\n678. Абу СаIийд ал-Худрис а, Абу ХIурайрас а (АллахI реза хуьлда цаьршинна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «АллахIа (нахе) цхьа а пайхамар ваийтина ма вац, цо шел тIаьхьа цхьа а сардал (халиф) витина а ма вац - (оцу сардална) гергаоьзна шина тайпана гIоьнчий хуьлуш бен: (царех цхьаберш) цуьнга диканиг дайта гIерташ а, иза оцу тIе хьоьхуш а, (важаберш) - цуьнга вониг дайта гIерташ а, иза оцу тIе хьоьхуш а. Ткъа (гIалат ца волуш) ларвелларг (маIсум) - АллахIа ларвинарг хир ву» (Бухари: 7198).\n679. Iайшата (АллахI реза хуьлда цунна) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «АллахIана куьйгалхочунна (амирана) диканиг лиъча, Цо цунна бакъ луьйн вазир (гIоьнча) ло: нагахь иза вицвеллехь - цунна дага а доуьйтуш, нагахь иза дагадогIуш велахь - цунна гIо а деш волу. (АллахIа), Шена цунна и доцур кхиниг лиъча, цунна вон вазир ло: нагахь иза вицвеллехь - цунна дага а ца доуьйтуш, нагахь иза дагадогIуш велахь - цунна гIо а ца деш волу» (хIара хьадис Муслиман бехкамашца йогIучу «жаййид» даржехь йолучу иснадаца Абу Дауда далийна: 2932).\n «вазир» - министар, хьехамча ву.\n «маIсум» - къинойх цIенаверг, АллахIа къинойх ларвинарг ву.


МуагӀмон — Википеди\nМуагӀмон (фр. Moiremont) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу Шодфонтен (МагӀна), ФлогӀан-ан-АгӀгонн, Ла-Невиль-о-ЛагӀгӀи, Вьенн-ла-Виль, Вьенн-ле-Шато.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=МуагӀмон&oldid=7823799»


АньегӀ-су-Буа — Википеди\nАньегӀ-су-Буа (фр. Asnières-sous-Bois) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта БугӀгунди — ФгӀанш-Конте регионехь. Коммунан департамент — Йонна.\nДозанашца йу Шаму, БгӀев (НьевгӀ), ДогӀнеси, БгӀосс, Шатель-СансуагӀ, ЛишегӀ-суьгӀ-Ионн, Монтийо, Везле.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=АньегӀ-су-Буа&oldid=7810411»


1АЛАМАН ХИЛАМЕХ, СЕДАРЧЕХ, БАТТАХ, МАЛХАХ, ЛАЬТТАХ, ХИХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nАДАМАХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nАДАМИЙН ДЕГ1АН МЕЖЕНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nАДАМАН Т1Е-КОГА ЮХУЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nАДАМАША ЛЕЛОШ ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nВАЙНАХА ЛОРУШ ДОЛЧУ Г1ИЛЛАКХЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nЦ1ИЙНАХ, ЧОХЬ-АРАХЬ АДАМАША ЛЕЛОШ ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nЦ1ИЙНАН БАХАМЦА ЙОЬЗНА ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nСТОЬМЕХ, ХАССТОЬМЕХ, ДУУШ-МОЛУШ ДОЛЧУ СУРСАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nХЬАЙБАНЕХ, ДИЙНАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nХЬАЙБАНЕХ А, Ц1АХЬ ЛЕЛОЧУ ДИЙНАТЕХ А ДОХУЧУ СУРСАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\nЙОЗАНАХ, КЕХАТАХ ЛАЬЦНА ДЕРШ\n1АЛАМАН ХИЛАМЕХ, СЕДАРЧЕХ, БАТТАХ, МАЛХАХ, ЛАЬТТАХ, ХИХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n1. Х1ЕТАЛ-МЕТАЛ хаийла хьуна: букара е чуьра кегий жаг1а?*\n2. Х1етал-метал хаийла хьуна: вайн бедана т1ера цаца буьззина г1улгаш?\n3. Х1етал-метал хаийла хьуна: лахьо а ца терг, ласто а ца терг?\n4. Х1етал-метал хаийла хьуна: мел дестарх а, хе ца хьуриг?\n5. Х1етал-метал хаийла хьуна: тоьхча, туьро а ца хадориг?\n6. Х1етал-метал хаийла хьуна: хи чу кхоьссича, буха ца доьдург; ц1ерга кхоьссича, дага ца догуш дерг?\n7. Х1етал-метал хаийла хьуна: дуьненна го туьйсуш йола йорг1а Пет1амат?\n8. Х1етал-метал хаийла хьуна: вайн ц1ийна т1ехьахула ч1ишаш лехьош йоьду Жоьра-Баба?\n9. Х1етал-метал хаийла хьуна: ц1ергахь а ца йогу, хин буха а ца йоьду?\n10. Х1етал-метал хаийла хьуна: вайн бедана т1ера ах сискал?\n11. Х1етал-метал хаийла хьуна: 1уьйранна дог1у ц1ен куьйра, суьйранна дог1у к1айн леча?\n12. Х1етал-метал хаийла хьуна: массо адамаша узуш болу етт?\n13. Х1етал-метал хаийла хьуна: хуьл-хуьлуш - хингал, хилла даьлча, - хьокхам?\n14. Х1етал-метал хаийла хьуна: бог1ам а ца х1оттош дина раг1о?\n15. Х1етал-метал хаийла хьуна: массо а х1уманан беркат дахьаш вог1у хьаша?\n16. Х1етал-метал хаийла хьуна: дуьненан массо а шун х1оттош вог1у хьаша?\n17. Х1етал-метал хаийла хьуна: шарахь цкъа вог1уш волу беркат доцу хьаша?\n18. Х1етал-метал хаийла хьуна: туьнталга йисте хиъна можа хьоза?\n*Х1окхуьнан а, кхин д1а долучу х1етал-металийн маь1на ца хуучунна иза карор ду тексташ чекхъевллачул т1аьхьа далийначу Билгалдаккхаран "Х1етал-металш" ц1е йолчу декъа т1ехь. Х1ета - х1уманна духе кхиа г1ерташ верг ву, мета - х1уманна духе кхаьчнарг ву (Хасиев С.-М.).\nАДАМАХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n19. Х1етал-метал хаийла хьуна: 1уьйранна - биъ кога т1ехь, дийнахь - шина кога т1ехь, суьйранна - кхаа кога т1ехь?\n20. Х1етал-метал хаийла хьуна: гонахь дечиг, юккъехь дилха?\n21. Х1етал-метал хаийла хьуна: бухахь дилха, т1оьхлахь дилха, юккъехь дечиг?\n22. Х1етал-метал хаийла хьуна: пхи шо кхаьчча, - буьхьиг, пхийтта - борз, шовзткъа - лом, б1е - котам?\nАДАМИЙН ДЕГ1АН МЕЖЕНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n23. Х1етал-метал хаийла хьуна: некъан дехьа-сехьа веха ши ваша?\n24. Х1етал-мстал хаийла хьуна: дуьне хьох д1ахьулдеш долу девзиг?\n25. Х1стал-метал хаийла хьуна: ц1ечу г1ожмаш т1е хевшина к1айн котамаш?\n26. Х1етал-метал хаийла хьуна: сих-сиха т1етт1а боьду ши берд?\n27. Х1етал-метал хаийла хьуна: цхьана г1айби т1е вижна волу пхи ваша?\n28. Х1етал-метал хаийла хьуна: букъ-хьалха, гай-т1ехьа?\n29. Х1етал-метал хаийла хьуна: вайи тхов т1ера деман гали?\n30. Х1етал-метал хаийла хьуна: хаза дийцича, хаза йолуш, къаьхьа дийцича, къаьхьа йолу х1ума?\n31. Х1етал-метал хаийла хьуна: ден-ненан дарба доцуш йолу цамгар?\n32. Х1етал-метал хаийла хьуна: цхьанна дуьхьал воьду пхиъ?\n33. Х1етал-метал хаийла хьуна: х1окху дуьненчохь хан мел йоккху ган йиш йоцу х1ума?\nАДАМАН Т1Е-КОГА ЮХУЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n34. Х1етал-метал хаийла хьуна: хьалаерзийча, - яьсса, охьаерзийча, - юьзна хуьлуш йолу х1ума?\n35. Х1етал-метал хаийла хьуна: дийнахь сарралц - юьзна, са-хиллалц,- мецнаш?\nАДАМАША ЛЕЛОШ ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n36. Х1етал-метал хаийла хьуна: къеначу стеган говр?\n37. Х1етал-метал хаийла хьуна: ши ког лергаш т1ехь, ша мерана т1ехь ехаш ерг?\nВАЙНАХА ЛОРУШ ДОЛЧУ Г1ИЛЛАКХЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n38. Х1етал-метал хаийла хьуна: туьканахь юхкуш а йоцуш, цхьана а заманчохь, ехча, лур а йоцуш, нахана юккъехь эша а оьшуш йолу х1ума?\n39. Х1етал-метал хаийла хьуна: болатал ч1ог1аниг?\n40. Х1етал-метал хаийла хьуна: массо а меттехь оьшуш йолу х1ума?\nЦ1ИЙНАХ, ЧОХЬ-АРАХЬ АДАМАША ЛЕЛОШ ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n41. Х1етал-метал хаийла хьуна: сарралц - ши мостаг1а, сарахь - ши доттаг1а?\n42. Х1етал-метал хаийла хьуна: даима стигала хьала хьоьжург?\n43. Х1етал-метал хаийла хьуна: т1ехь - ц1е, к1ел - хи?\n44. Х1етал-метал хаийла хьуна: буйнал бен яц, амма ц1а серла доккху?\n45. Х1етал-метал хаийла хьуна: ц1ога лаьцчий бен бедана чу ца боьдург?\nЦ1ИЙНАН БАХАМЦА ЙОЬЗНА ЙОЛЧУ Х1УМАНЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n46. Х1етал-метал хаийла хьуна: малх санна къега, лаьхьа санна шерша?\n47. Х1етал-метал хаийла хьуна: жима а ю, 1аьржа а ю, дата а ца лета, цергаш а ца юхку, амма керта а ца воуьйту?\n48. Х1етал-метал хаийла хьуна: говрал лекха, ж1алел лоха?\n49. Х1етал-метал хаийла хьуна: ког - ц1а чохь, корта - арахь?\n50. Х1етал-метал хаийла хьуна: масийтта 1уьргахула чекхъоьккху илбаз?\n51. Х1етал-метал хаийла хьуна: дерриг дуьне духа а духу, ша берзана а лела?\n52. Х1етал-метал хаийла хьуна: ц1инц1алга текхо минцолг?\n53. Х1етал-метал хаийла хьуна: буса доттаг1а, дийнахь тесна 1уьллу?\n54. Х1етал-метал хаийла хьуна: хьуьнах корта биттан-биттана, ц1а а кхаьчна, - дижна 1уьллург?\n55. Х1етал-метал хаийла хьуна: д1а - хьуна, схьа - суна?\nСТОЬМЕХ, ХАССТОЬМЕХ, ДУУШ-МОЛУШ ДОЛЧУ СУРСАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n56. Х1етал-метал хаийла хьуна: цхьа корта, исс лерг, пхи даь1ахк?\n57. Х1етал-метал хаийла хьуна: муш бахлуш, сту берсташ?\n58. Х1етал-метал хаийла хьуна: букур бабина чуьра ц1инн1алг к1орнеш?\n59. Х1етал-метал хаийла хьуна: ц1а дуьззина хьеший бу, чу-ара бовла кор-не1 дац?\n60. Х1етал-метал хаийла хьуна: стиглахь куй а бисна, вог1уш верг?\n61. Х1етал-метал хаийла хьуна: жимачу яй чуьра мерза даар?\n62. Х1етал-метал хаийла хьуна: хинчохь беша т1улг?\n63. Х1етал-метал хаийла хьуна: хилла яьлча, яа ца мегарг?\n64. Х1етал-метал хаийла хьуна: лаьтта юьжуш, стигал г1оттуш, дег1 морг1ал шен хиллалц?\nХЬАЙБАНЕХ, ДИЙНАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n65. Х1етал-метал хаийла хьуна: йоьдуш йитина йоьдург, йог1уш яхьарг йог1ург?\n66. Х1етал-метал хаийла хьуна: хинна т1ай,некъана - накъост.\n67. Х1етал-метал хаийла хьуна: дийнахь - эла, буьйсанна - лай?\n68. Х1етал-метал хаийла хьуна: к1айчу т1улгаш т1ехь 1уьллу палсан т1елхиг?\n69. Х1етал-метал хаийла хьуна: хийистера къорза бохча?\n70. Х1етал-метал хаийла хьуна: б1у-у боху, - буг1а а яц, латта охку - хьакха а яц?\n71. Х1етал-метал хаийла хьуна: хи - дуьне, дуьне - эхарт?\nХЬАЙБАНЕХ А, Ц1АХЬ ЛЕЛОЧУ ДИЙНАТЕХ А ДОХУЧУ СУРСАТЕХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n72. Х1етал-метал хаийла хьуна: ц1ечу бердах детталуш долу к1айн дог1а?\n73. Х1етал-метал хаийла хьуна: чудотта бертиг а, лаца т1ам а боцург?\n74. Х1етал-метал хаийла хьуна: цхьана чарми чохь шина басахь хи?\nЙОЗАНАХ, КЕХАТАХ ЛАЬЦНА ДЕРШ:\n75. Х1етал-метал хаийла хьуна: к1айн шаршу т1ера х1ун буьртигаш?\n76. Х1етал-метал хаийла хьуна: к1айчу экъана т1ера 1аьржа сизаш?\n77. Хетал-метал, хаийла хьуна: стиглара т1ай т1е йоьжча, ца юху, т1ай т1ера хи чу йоьжча, юху?\n78. Х1етал-метал хаийла хьуна: дуьнен т1ехь йоцу пхи х1ума?\n79. Х1орд ловза а баьлла, х1урдакема доьхна. Цу т1ера цхьа стаг х1урдо цхьана г1айре т1е юьстахкхоьссина. Оцу г1айре т1ехь шаберш зударий хилла, юкъахь цхьа а борша стаг а воцуш. И зударий ч1ог1а хаза хилла, цхьа а ирча ю аьлла билгалъяккха зуда йоцуш.\nЗударша сацам бина и стаг, зуламе валале, ирахъолла. Цу стага зударшка цхьа х1ума аьлла. Зударша цул т1аьхьа ца вуьш витина и стаг.\nХ1етал-метал хаийла хьуна: цу стага зударшка аьлларг?\n80. Цхьа сту хилла бежаш. Ворх1 ломал дехьа кхевдий буц кхоллуш, вукха ворх1 ломал дехьа кхевдий 1ам чуьра хи молуш хилла иза.\nМичара ели а ца хууш мархашкара, лакхара, цхьа йоккха аьрзу еана. Катоьхна м1арашца и сту схьа а лаьцна, мархашка д1аяхна аьрзу. Лелаш, лелаш охьа а хиъна, сту баа меттиг лоьхуш хилла цо.\nТ1аккха цхьа йоккха бож яйна цунна лаьтташ. Оцу бежан ма1аш т1е а хиъна, сту биъна цо. Сту биъна а яьлла, шен з1ок оцу стеран пханаран даь1ахках хьаькхна ц1ан а йина, и даь1ахк охьакхоьссина аьрзуно. Пханар доьжна наб еш 1уьллучу жа1уьнан б1аьрга. Цунах сама а ца ваьлла жа1у.\nАьрзу д1аяхна. Кхано сарахь ша жа а лаьхкина ц1а воьдуш, жа1уьнна шен б1аьрга яхана х1ума хааелла. Хьекхийна б1аьрг - д1ума схьа ца яьлла.\nЦ1а веача шен нене аьлла цо:\n- Баба, х1окху сан б1аьрга цхьа х1ума яхана, и схьаяккхахьа! Нанас схьаозийна х1ума, схьа ца яьлла.\n- Вай, х1ара-м дер ю пханаран даь1ахк, - аьлла нанас.\nТ1аккха лулахочуьнга кхайкхина нана. Шиммо а озийна, - схьа ца яккхаелла.\nИсс эзар к1ур болуш йоккха юрт хилла иза. Г1аж такхол мел болу баккхийнаш а, бераш а гулбина, з1аьнаш а тесна жа1уьнан б1аьргара пханар схьадаьккхина. Шайн жа1у оцу балех хьалхаваларна баккхийбеш, оцу юьртахь болчу массо а наха сацам бина: исс эзар к1ур болу ерриг а юрт цу пханарна т1ехь йилла. Чехка шайн юрт пханарна т1е а йиллина, баха хевшнна нах.\nЦул т1аьхьа цхьа тамашийна х1ума хааделла юьртахошна. Буьйсанна хьеран т1улг санна, хьийзаш хилла церан юрт. Х1ара х1ун ду-те аьлла, кегий нах юьртара арабахана буьйсанна, и х1ума ларъян. Хьаьвсича, гина царна, буьйсанна, цу пханари т1ера церг етташ жижгаш даха оьхуш цхьа доккха цхьогал хилар.\nШозлаг1чу буса оцу юьртахь топ йолуш мел волу 125 стаг ара а ваьлла, тоьпаш а йиттина, цхьогал дийна.\n1уьйранна арабевллачу наха цхьогалан цхьан аг1о т1ера ц1ока яьккхина. Оцу исс эзар к1ур болучу ц1ийнах мел волчунна цхьогалан ц1оканах цхьацца кетар хилла.\nВукха аг1ор цхьогал даккха а ца делла, ц1ока т1ехь йисна.\n1уьйранан заман чохь хи т1е йог1уш хилла цхьа къена Жоьра-Баба.\n- Х1ара яра х1окху юьрте а т1ек1ел ца яккхаелла цхьогалан к1орни? - аьлла, Жоьра-Бабас, чамий а 1оьттина, цхьогал вукха аг1ор даьккхина:\n- Сан кхо шо кхаьчначу к1ентан к1антана кетар хир ю кху-нах, - аьлла, бабас цхьогалан йисна ц1ока схьаяьккхина.\nШен к1ентан к1антана кетар йина бабас, амма пхуьйшашний, кетаран кочаний ц1ока ца тоьъна.\nХаал оцу йийцанчех муьлха йоккха хилла: сту, аьрзу, бож, жа1у, цхьогал, Жоьра-Баба, я цуьнан к1ентан к1ант?\n81. Цхьа жима стаг хиллера бах, хьошалг1а вахана. Синкъерам бина хилла цунна. Синкъерамехь 1аш цо йо1ана т1е хабар дахьийтина.\nЙо1а жоп даийтина хилла, ирча ву аьлла.\nК1анта йо1е хаттар динера:\n- Вала дисина цхьа сахьт бен хан а ца хилча, киснахь цхьа сом бен ахча а ца хилча, барх1 лам битина иссалг1ачу лома т1ехьа а ваьлла, дашо г1ала ян езаш волчу к1анта х1ун дан деза, - аьлла.\nЙо1ана ца хиъна нийса дош дала.\nХ1етал-метал хаийла хьуна: оцу к1анта деллачу хаттаран маь1на?\n82. Цхьа кхо к1ант хилла цхьа йо1 езаш. И йо1 ялон дагахь арабовлу уьш. Х1орамма цхьацца совг1ат кечдина хуьлу цара йо1ана дала. Цхьамма - чухьаьжча, дуьнен т1ехь мел хуьлуш долу х1ума гойтуш долу куьзга, вукхо - сихха д1акхачош болу куз-кема, ткъа кхозлаг1чо - массо а цамгарх стаг товеш болу 1аж.\nНовкъахь хьалхарчуьнан куьзган чу хьаьжча, тайна езаш йолу йо1 лен цамгар кхетта гина царна. Т1аккха шолг1ачу к1ентан куз-кемана т1е а хевшина, сихха и йо1 йолча д1акхаьчна к1ентий. Кхозлаг1чу к1ентан 1аж а белла, тойина йо1.\nТ1аккха йо1а, совг1атийн мехалле а хьаьжна, царах цхьаъ къастийна.\nХ1етал-метал хаийла хьуна: муьлхачуьнга яхана и йо1?\n83. Говрахь схьавог1уш цхьа стаг хилла, т1ехьа цхьа йо1 а хаийна.\n"Хьуна т1ехьа 1аш ерг мила ю?" - аьлла, шега хаьттича, цо жоп делла:\n"Кхуьнан наний, сан наний - нус-марнаний хилла".\nХ1етал-метал хаийла хьуна: и йо1 мила хилла?\n84. Чу вог1уш цхьаъ хилла, араволуш цхьаъ хилла. Чувоьдучо аьлла: "Х1ара г1ала хьена ю хаьий хьуна?". Вукхо жоп делла:\n"Х1ара-м сан ден яра, амма со цуьнан к1ант-м вац".\nХ1етал-метал хаийла хьуна: оцу хаттарна жоп делларг мила хилла?


Кампуьньян — Википеди\n45°10′39″ къ. ш. 0°33′50″ м. д.HGЯOL\n▲503 стаг (2019 шеран 1 январь)\nКампуьньян (фр. Campugnan) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Керла Аквитани регионехь. Коммунан департамент — ЖигӀонда.\nДозанашца йу ГӀеньяк (ЖигӀонда), КагӀтелег, ЖенегӀак (ЖигӀонда), Сен-Поль (ЖигӀонда), Согон.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Кампуьньян&oldid=7834092»


Нохчийн къам кхоччуш декъна шийла де\nЛахьан-бутт 26, 2012\nНохчийчоь -- Ичкерин агIончаш, 1994\n18 шо хьалха 1994-чу шарахь, Лахьан-беттан 26-чу дийнахь, Оьрсийчоьнан эскархоша гIо а деш, Соьлж-ГIалана тIелатар дира Дудаев ЖовхIаран Iедална дуьхьал болчу оппозицин ницкъаша. Цхьаболчарна хетарехь, цу хиламо бух биллира кхин а кхо кIира даьлча болабеллачу тIаманна.\nДудаевн агIора оцу дийнахь жигара декъашхой хилла дукхах берш тахана дийна бац. Оппозици ю бохуш, хIета Оьрсийчоьнан Iедалша герзашца кечбина хилларш, цхьаберш, хIинца а, кесста-кесста гучубовлу, цхьацца, дуьненах а, политикех а, шай болу хьежамаш буьйцуш. Амма, дегнаш чохь церан а хила там бу, «ваннах, ма боккхачу буохаман бахьан даьккхира оха, оцу дийнахь»,-бохуш.\nХIета Нохчийчоьнан президент хиллачу Дудаев Джохаре, цуьнан гуонна юккъерачу цхьаболчу наха, хьехамаш буора, ТIеркйистехь куп тоьхна, дела денна чIагIлуш йолу оппозици хIаллак ейта бохуш. Амма, вукхо, и сацам ца бира, цуьнан тIаьхьалонаш муха хира ю а хууш.\nТесина ала мегар долуш дитинчу оцу гIуллаккхан, нохчий даиманна кхийринарг хилира. Лахьанан бетан 26 дийнахь, къоман доккхохчу декъо къобал вечу Дудаеван Iедал харцо Iалашо йолуш, йолийра операции. Оцу гIуллакхан лерина оьрсийн эскархоша, беракеманаш а, танкаш а, БТРаш а, муьлха а герз а деллера оппозицига.\nХьалхайоьвлачу танкаш тIаьхь хIиттинера оппозицийн декъашхой бу боху нах. Кхаа агIорара чу еънера уьш. ХIаваIера царна Iуналла деш, дар оьрсийн беркеманаш, оьрсийн пилоташ чохь а болуш. Танкаш чохь берш а, оьрсий эскархой бара.\nГIала чу боххучу хенахь, царна доьхьало ца йинера, амма, юккъе кхача уьш герга бахча, кхин ала дош ца карадо, ша вахьаьттера бохург ца алахь. Шинна агIорара байина нах бара, тIелеттарш дукхах а болуш.\nГIала чу еана мел хилла йолу танкаш ягийнера, ян лелхийтинера.Бехха латтийра, гIала юккъахь рескоман гIишлонна гена доцуш, цхьан танкан тIера эчкийн корт. Танк эккхийтича, масех тонн язалла йолу иза, айелла хIаваэхь, цхьа бIе метар дIа а яхан, асфальт а йохош ах лаьттах чу яхнера.\nИза доккха къаьхь де дара бохуш, шен даглецамаш буьйцу историк волчу Нашхоев Мурада.\nНашхоев Мурад: « Цу дийнахь, арахь а, урамашкахь а, моьттура дара, и даьндаргаш а суна Iте етта. Зорбан цIийна хьалхахь а адамийн декъий дара Iоьхкуш, чоьххьарчу гIуллакхийн министрална хьалхахь а декъий дара Iоьхкуш. ТIом беш бара.Кесст-кесста хезаш дара «Джаллай кIентий» бохуш. ТIом бийра бац, иза буолабийра бац бохург бакъ дацара».\nЦхьаболчу тергамхоша хIинаа а дуьйцу, и штурм эшийта лууш дара, махкахь шуьйра тIом баккха луучу ницкъашна бохуш. Цуьнах лаьцна Маршо радиога дийцира, нохчийн бакъонашларъярхочо, оцу хиламийн теш хилчу Бадалов Руслана.\nБадалов Руслан: «Ельцина воцучу массара а къобал а веш, цуьнгара лелош ма дара ша дерг. Нохчийочхь тIом а боцуш дIадоьрзура ду бохуш, дог-ойланаш яра, барт кара а бина, юкъметтиг нийса йийра ю бохуш. Сан а яра иштта ойланаш.\nАмма, иштта бакхий тIемаш а хуьлуш, иштта бакхий сингаттамаш а буьйлуш, хIума хира ду аьлла ца хетара. ТIом цхьанна а оьшуш дацара. Оппозиции боху хIума, Москохара а, Кремлера а, кечйина а йолуш, вайна юккъахь иштта питан хилча, тIом кечбинчарна боккха аьтто белира-кх».\nИттанашкахь бара штурм ян баьхкинчу оппозиционерийн могIаршлахь, оьрсйин эскархой. Иттанашкахь уьш карабахара нохчийн эскархошна. Халла бен Оьрсийчоьно уьш шай бу аьлла тIе а ца ийцира. Кхин дIа а дуьйцу Бадалов Руслана.\nБадалов Руслан: « Оппозиции ю бохуш, танкашна тIехь дуккха а эскархой чу уьйзира цара кху чу. Хууш ма хиллара, оцу танкаш чохь мел хилларш дIалаьцнера. Юха уьш гайта а гойтуш, пачхьалкхан думера бахкинчу депутаташна дIабелира уьш. Хьалхарчу муьрехь шай бац уьш бохуш дийцинехь а, уьш дерриге а дуьненна дIа ма гайтича кхийтира.Дуккха а нах байа а бойуш доккха зулам делира».\nОьрсийчоьнан президент Ельцин Борис демократ ву, цо, тIом буолабийра бац аьлла шеко йолуш, тIаккха а дукха нах бацара Нохчийчохь. Амма, буьттуш болу аьшпаш а, нохчийн къоманна цхьацца йогIуш йоцу цIераш техкар а, дуоладелча, къаьстира, хьал, кхин меттиг а боцуш кIоршме дала мегаш ду аьлла. Иза дукха сиха нахана кхийтира, аьлла тидам бира Бадалов Руслана.\nБадалов Руслан: « Оцу агIора некъ хаьржина хилча, дукха наха а, политикаш а, кхийтира, тIом бала мегаш сурт дIа хIоьттинарг аьлла. шаьш Оьрсийчоьнан Iедало, дуьтура доцийла гуш дара, шайтIанца шай эскаршца уьш иштта чубохура буйла, иштта билгало гайтира-кх цара оцу дийнахь».\nОппозицин штурм йохначулла тIаьхь, масех де далле, демократ ву бохучу Ельцинан Iедало сацам бира, Нохчийчу эскарш чу дига. Иза а, шина сахьтехь цхьана десантийн полкца нохчий къарлура бу аьлла къамел дина волу Грачев Павел а хIокху дуьненахь воцуш ву. Амма, цара меттахдаьккхина долу зулам хIинца а, дерзаз лаьтташ ду, тIеман цIаргахь адамийн синиош дIа а хьош.


Ле-Шен (Эр) — Википеди\nЛе-Шен (фр. Le Chesne) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Эр. Дозанашца йу . ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-Шен_(Эр)&oldid=6861232»\nХӀокху агӀонна тӀаьххьара хийцамаш бина: 2021, 20 октябрь, 12:50.


Мазе (Пюи-де-Дом) — Википеди\nМазе (фр. Mazaye) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Овернь — Рона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — Пюи-де-Дом. Дозанашца йу Сейсса, Жель, Ольби, Сент-Урс, Сен-Пьерр-ле-Шастель, Сен-Пьерр-Рош. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Мазе_(Пюи-де-Дом)&oldid=5170576»


Ле-ЕгӀон — Википеди\nЛе-ЕгӀон (фр. Le Héron, фр. Héron) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта НогӀманди регионехь. Коммунан департамент — Сен-МагӀитим.\nДозанашца йу Буассе (Сен-МагӀитим), Ла-Шапель-Сент-Уан, КгӀуази-суьгӀ-Андель, Ельбеф-суьгӀ-Андель, МогӀвиль-суьгӀ-Андель, ГӀебе (Сен-МагӀитим), Сент-Еньян-суьгӀ-ГӀи, Сижи-ан-БгӀе.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Ле-ЕгӀон&oldid=7813657»


Путин Владимира Оьрсийчоьнан президентан даржехь бечу балхана реза бац 18 процент Оьрсийчура бахархой. Иштта жамI ду Левада-центро Дечкен-баттахь бинчу талламан. Цу кепара, кху тIаьхьарчу баттахь Оьрсийчоьнан президентан рейтинг охьаяьлла 6 процентана. ХIинца иза ю 82 процент.\nЦуьнца цхьана, пачхьалкх нийсачу новкъа йоьдуш яц аьлла хетачу нехан терахь тIекхаьчна 34 процентана. Баханчу баттахь и терахь дара 27 процент. Оьрсийчоьнан Iедало бечу балхана реза бац 48 процент Левада-центран талламехь дакъалаьцна нах. Регионийн куьйгалхоша бечу балхана реза бац 47 процент бахархой.\nСтохка Лахьан-баттахь ВЦИОМ олучу талламан центро шен талламан жамIаш довзийтинера. Цаьрца а догIуш, Путинан рейтинг яра 88 процент. ВЦИОМ-ерчу эксперташа дийцарехь, Оьрсийчоьнан президенто деш дерг къобул дечу нехан терахь уггаре а лакхадаьллера 2014-чу шеран бIаьста, Оьрсийчоьно ГIирма дIалаьцначул тIаьхьа.\n2015-чу шеран ГIадужу-баттахь социологаш хаам бира Путина дийриг къобулдеш бу 90 процент бахархой аьлла. Цара дийцарехь, цу тайпа хьал доьзна дара Оьрсийчоьно Шемахь тIеман операци йолорца.


NGC 3868 — Википеди\nNGC 3868, 2MASX J11452991+1926407, MCG+03-30-104, PGC 36638, AGC 210750, Z 97-135, UZC J114529.9+192641, Z 1142.8+1943, CAIRNS J114529.93+192640.1, LEDA 36638, SDSS J114529.94+192640.8, 3XMM J114529.9+192642, Gaia DR2 3975775054662985344\n0,021351, 0,02127 ± 1,0E−5\n6309 километр в секунду\n11ч 45м 29,94с\n+19° 26′ 40,88″\nNGC 3868 — Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла юкъара каталогехь ягарйина галактикаш.\nWikiSky-da NGC 3868: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение\n↑ NGC/IC (English). NGC 3868.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_3868&oldid=5058520»


ЖугӀе (ЛуагӀа) — Википеди\n45°53′02″ къ. ш. 3°53′29″ м. д.HGЯOL\nфр. Juré (Loire)\nЖугӀе (фр. Juré (Loire)) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ОвегӀнь — ГӀона — Альпаш регионехь. Коммунан департамент — ЛуагӀа.\nДозанашца йу Сен-Жуст-ан-Шевале, КгӀемо, ГгӀезоль, ЛуьгӀе (ЛуагӀа), Сен-МагӀсель-д'уьгӀфе, Сен-МагӀтен-ла-Совте.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ЖугӀе_(ЛуагӀа)&oldid=7832508»


М. Бексултанов. Цхьа некъ - Проза - Литература - Каталог статей - Орга\nСреда, 22.08.2018, 08:49\nГлавная » Статьи » Литература » Проза\nМ. Бексултанов. Цхьа некъ\nПачхьалкхана дIалуш долу даьхни вовшахтуху меттиг – йоккха аре. Гонаха йина гIуркхийн керт. Цу чохь ши-кхо бIе бежана. Царна юкъахь бугIанаш, кегий старгIанаш а. Нах, акхарой я муьлхха а (зIакара, маIаш йолу) даьхни вовшахк- хеттачохь цхьаъ къаьста, да хIуттуш – иштта ду дахаран гIиллакх, садолу хIума кхоьлличхьана. И гIиллакхаш кхузахь а хуьлу, бежанаш долчу кертахь. Цхьа бугIа къаьста хIу тоьллачарах, кхара кIега санна, цIен бос а уьдуш, овкъаран басахь ши маIа а. БугIа йоккха хуьлу, ерстина, арц санна, лекха белакорта ерриг а ворта йолуш санна. БугIано мохь хьоькху, арабеъна шуьйра мотт а болуш, багах кхозу мазаш а го. Цунна дуьхьал цхьа а ца хIутту, цо массо а эшийна.\nЦхьана дийнахь, делкъал тIаьхьуо, цхьа ламанан саргIалг (1) кхуссу даьхни долчу керта. ДегIана хьаьрчано, туьппалг санна, йоца, стомма, кегийра маIаш а гуш, цхьа уранга 2 старгIа, доIах-басахь йолчу цIоканна тIехула можа-мокха сизаш а оьхуш. СаргIалгана мохь хеза, цхьана дуьненан йистера санна. СаргIалг йолалой тIейоьду йоккхачу бугIанна, цочул а дера мохь а бетташ, иштта бага а гIаттайой. СаргIалг тIекхета ма йоггIура. Вукхо цинц а ца боккхуьйту. Кхин а, кхин а чухьоду старгIа. ХIоразза а юхакхуссу. Цу шинна гонаха бежана ца соцу. Ерриг а меттиг еса хуьлу. БугIий, саргIалггий ген-геннахь соцу. БугIа наггахь яжа кхевда. СаргIалго бугIа ларйо, цкъа а букъ а ца берзош. Малх охьахууш бугIано ша йолччохь мохь туху. ДIора саргIалг тIейолало. Кхин а, кхин а чуччайоду. Юха а иштта дIасайолу (цхьаъ вукхул ца тулуш), ген- генахь саца.\nШина дийнахь дахло дов, бугIа мохь хьакха хIуттушехь, саргIалг цунна тIе а уьдуш. Ша мохь а хьаькхна, юха саргIалг гучуяьлча, бугIа гуттар а карзахъюьйлу, ша лаьттачохь кхийса а луш, корта дIаса а лестош, батт лаьттаца охьа нис а йой. БугIане ца лало саргIалго шен хьийзор, мохь бетта цайитар, шен ца болу толам а. КхоалгIачу Iуьйранна (мохь беттар дикка лагIделча) бугIано, йицъелча санна, цхьа инзара мохь туху. СаргIалг гучуоьккху, бугIанца дукха тийсаяларна йора дирзинчу боларца. БугIа кхоссало цхьана меттехь, бугIано корта лестабо, бугIа гIуьрашка йоьду. БугIа цкъа яда тохало, пен а берзош. ТIаккха цIеххьана дуьхьал хIутту, тап-аьл ла дIатерца, беа ког дIа а гIортабой, корта лаьтта а лахбеш. ТIехьаьдда йолу саргIалг, жIаьла санна, дIа чIинчIура хуу тIехьарчу когаш тIе, бердах кхетта тIулг санна, генна юха а кхуссуш. БугIа хьоьжу, тIекхета а дагахь. СаргIалг чукхоссало, шена хиллачо дарйина, цхьа а сацар а доцуш.\nБугIано, пел а оьккхий (кур каррах ца кхетийта), саргIалган чукIело шен маIашца нислушшехь, корта цIеххьана хьалатохарца (цхьа маIа чуьйрех чу а йоьдуш) саргIалг генна ирххьо, букътIехьашха лаьттах тухуш. Юха саргIалг кога гIаттале куьраца дIа ведйо, шен дегIан ерриг а йозалла маIашна тIе а йохуьйтуш. ТIаккха дIасакхуьйсу цхьацца маIаца, хIоразза а дил ха а этIош. Юха мохь хьоькху, буточу когийн кегийчу бергашца кIоргга латта а охкуш. Етт а, шинара а ца дуьту, тIе а уьдуш, кур бетташ, раз-пурх кхийсалуш, хьожа яхарца батт ийзош. СаргIалг-цуьрг яьржина Iуьллу, дIакхоьссина бехчалг санна, шена динчу хIилланах цкъа а кхетар а йоцуш. Суна кхин сурт дуьхьал хIуьтту, маццах цкъа хилла долу. Шайн а, нехан а хIума бен а ца лоруш, Iовдал сонталла йолчу Индарбин бе рех (цуьнан исс кIант кхуьу цхьаьний), шаьш вийнарг ца вовзарна (Iелам стаг воь цара), мехкан чIир хьаьрча. Кхелахоша кхаа баттахь (диндай юкъахь а болуш) дов дерзош бина машар кхузткъе берхIитта етт хIутту, цхьана аьттан а да воцчу Индарбис дIабала безаш. БерхIитта аттана дуьхьал Индарбин йоргIа дин боьду – цуьнан берриг а бахам.\nПхиппа аттах пхи кха духку, шиъ (кхелахошна хьасталой) дена тIаьхьа а дуьтуш. ТIаьххьарчу хьаьжкIан цинцах мукадехко до санна, массо а хIумнах цIан- велча а, кхин итт етт буьсу Индарбис такха безаш. Цунна Мовла го цхьана сарахь, генна Iинал дехьахь Iаш волу. Мовлин цхьа а кха ца хуьлу. Иза дохнаца вехаш ву. Цу шиннан барт хуьлу цу бусса, Мовлас итт шарахь шега цхьа кха леладой- тург Индарбина итт етт а луш. Мовла цу Iай хьаьттано хьо, довха денош даьхкича. Зудий, кIант дуьсу тIаь- хьа. КIентан бархI шо бен ца хуьлу. Мовлин зуда Индарбис, готана еъча, эккхайо, ша даьхни воттана (3) далийнера олий. Цо пхи шо а хьехадо. Индарби веллачул тIаьхьа Мовлас даьхни «доьхкина» хуьлу – исс вашас дуьйцу иштта, шайн баа дуй бу а олуш. Наха къера дуй схьа ца оьцу. Юха нийсса итт бIаьсте дIа а яьлла, цхьайтталгIа гота йолаелча, берхIийт- тара ваьлла волу Мовлин воI Малцаг Индарбин доьзал болчу хIутту, я шен итт етт, тIаьхьа итт эса а долуш (зама яларна), цIа берзабе, я ша хIокху кIиран дийнахь йолийна гота итт шарахь дIахьур ю олий.) Малцаг халла кIелхьараволу, вежарша тIера хеча ца йоккхуш – Малцаг цхьалха стаг хуьлу. Iуьйранна нанас (хIетахь а наб кхетаза волу) шен кIант чуьра аракхойкху.\nМалцагна шен мостагIаша кха буссехь аьхна го. «Аш ялта гурахь чудерзадахь, со сайн нанас дена Мовлина йина йоI ю-кх шуна», – хабар дохьуьйту Малцага. Ялта кхачдала долало. Ялтин кан шуьрех боьлча, йочане хан а ларйой, Мал- цаг буса кIа хьакха воьду, цхьаьна накъост а воцуш. ХIара валале сахуьлу. Орца долу. Юрт гIотту. Виэ бохуш, мохь а хеза. ХIара чохь зударий, бераш бен, кхин боьрша стаг ца висначу гIаличу оьккху, чухулара гIуй дIа а буллуш. Масех стаг, вовшах дихкинчу гIуркхашна тIехула, гIалин буьххье волуш го цунна. Малцаг, тIе зударийн коч а юьйхина (цхьанна тIера схьайоккхий), кIудалца юьхь а лечкъош, гона юкъара кIелхьара волу. Ша Iинал дехьа а ваьлла, дукъах хьалавирзича: «Эхь ду-кх шуна, цу ялтех хьекха а беш, межаргаш ца буун белахь!» – мохь туху цо вукхаьрга. «Маре баха хьан толам, зударийн коч а юьйхина болу», – вуьйш дуьхьал кхойкху. Малцаган коьртах сийна цIе лета. Иза мохь а болуш, вухахьоду (коч боху дош хеза цунна), ша эхь декха тIекхачале, вуьйш баларна кхеравелча санна. Цхьа ши хьоькх тIехьа юьсу, хIара юьртах чувулуш. ГIовтIехь цхьа бер а хаало, карахь тIулг ловзош Iаш. Боьршачу нахах бIаьрг ца кхета. Кхуо мохь туху, цаьрга кхойкхуш. Юрт тийна ю, кешнаш санна.\nТIулгаш го цхьанхьара кхуьйсуш, ген-геннара, хьежош санна. Цхьаъ кхета. Юха кхин цхьаъ а. ТIаккха зударий, бераш. Маьхьарий, къадехар, массара а детта тIулгаш а. Коьртах кхета, белшех, тIаккха шолгIа а – коьртах. Малцаг вужу. Цхьаъ-м ала гIерта. ТIулгашна куьг а лоьцуш, ле. Дуьххьара цкъа яккха дагахь хьалаозийна шаьлта а юьсу, мукъ батта тIера хьалахьаьдда, шина пIелггал а херо а гуш. Цунна ца кхета, ша хIунда ле, шена динарг хIун ду а – доьналлица хIилла ца деха, хIилла кIиллошца хуьлуш ду, меттан шалхо кхача болчу, дахаран – масех некъ а. Малцаган цхьа некъ хуьлу. Цхьана дашо вен а воь. IСаргIалг – дегIана жима, буто, горга старгIа; 2Уранга – таьIна-мокха бос болчу бежанан дахалла охьа хуьлу Iаьржа томма- гIаш; 3Воттана – корта метта а буьсуш, кхаа шарна бIе жий дIабелча, кхо шо тIех- даьлча и бIе жий юхаберзор.\nКатегория: Проза | Добавил: orga95 (15.08.2010)\nПросмотров: 1402 | Комментарии: 1 | Рейтинг: 0.0/0\n1 itsmeolord (02.01.2011 22:48)\nЧ1рг1а хаза ненан мот бу\nВсего пользователей: 15.\nЗа месяц: 1.\nНовости . Грозный


28 Февраля 2020, 13:07:47\nАвтор Тема: Байдарка. сплав по реке Смотрич-Днестр. Каменец-Подольский (Прочитано 10941 раз)\n_IGP5111_1.jpg (115.51 Кб, 1000x665 - просмотрено 161 раз.)\n_IGP5131_1.jpg (155.35 Кб, 1000x665 - просмотрено 176 раз.)


Инфоурок › География ›Конспекты›Конспект урока на тему "Йозанехь предложенеш къастор"\nТема: «Йозанехь предложенеш вовшех къастор»\n1алашо: предложенех лаьцна болу хаамаш шорбар. Йозанехь предложенеш вовшех къасто 1амор.\nПредметни: дешархошна 1емар ду тайп-тайпана предложенеш х1итто. 1емар ду предложенеш д1аязъян, уьш йозанехь вовшех къасто (чаккхенгахь оьшу хьаьрк х1оттор, керла предложении доккхачу элпаца йолош хилар).\nРегулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, оцу планан рог1аллица болх бан.\nКоммуникативни: 1емар ду хьехархочун хаттаршна дуьззина а, доца а жоьпаш дала. 1емар ду къамела юкъара предложенеш къасто, уьш йозанехь шайн бакъонашка хьаьжжина билгалъяха.\nПознавательни: дешархошна 1емар ду учебникаца болх бан. Цу т1ехь еллачу материалах нийса пайдаэца.\nЛичностни: дешархойн кхоллалур бу дика деша лаам. Дозалла хир ду шайн ненан маттах.\nДешаре шовкъ кхоллар.\nДенош довлуш д1а ма девли,\nХаза гуьйре т1е ма- кхечи.\nДешаран шо доладели,\nКнигаш, тептарш, ручканаш,\nПортфелаша а кечйина,\nДика деша дог хилла\nТхо ма-кхечи школе схьа .\n-Дешархошна д1айоьшу байт. Мухачу дог-ойланца даьхкина шу тахана ишколе?\nII. Ц1ера болх таллар.\n-Х1ун еллера шуна ц1ахь кхочушъян? (Шардар №4 , аг1о 4).\n-Муха кхочушдан дезаш дара шардар? (Т1ера схьаязъян езаш яра, дешдакъошца еша а йоьшуш).\n-Маса предложенех лаьтта дийцар? (Кхаа предложенех).\n-Д1аеша хьалхара предложени. Шолг1аниг. Кхоалг1аниг.\n-Токхе хан бохучух муха кхета шу?(Токхе хан иза ялтийн кхачо йолу хан ю).\nIII. Хетачу аг1ор 1алашонаш х1иттор. 1алашонаш йовзийтар.\nХаза аьхке чакхъели т1екхечи дашо гуьйре бераш школе дуьйладели цара дика доьшур ду.\n-Д1аеша предложенеш. Стенан тидам би аша? (Предложенеш вовшех къастийна яц).\n-Хьан хуур дурра уьш вовшех къасто?\n-Муьлха хан чакхъели? (Хаза аьхке чакхъели).\n-И х1ун ю? (Предложени).\n-Хун юьллу предложенин чаккхенга? (Т1адам).\n-Муьлха хан т1екхечи?(Т1екхечи дашо гуьйре).\n-Х1ун ю иза? (Предложени).\n-Муьлхачу элпаца йоло еза керла предложени? (Предложении доккхачу элпаца йоло еза).\n-Стаенга дуьйладели бераш? (Бераш школе дуьйладели).\n-Цара муха доьшур ду? (Цара дика доьшур ду).\n-Муха къастайо йозанехь предложенеш вовшех? (Йозанехь предложенеш вовшех къастайо : чаккхенгахь т1адам буьллу, керла предложени доккхачу элпаца йолайо).\n-Д1адеша вайна учебникан авторша дела хаттар? (Йозанехь цхьа предложении вукхунах муха къастайо?).\n-Хьан лур дара цунна жоп? (Берийн жоьпаш).\n-Стенах лаьцна дуьйцур дув ай тахана урокехь? Муха д1ах1оттор бу вай таханлера болх?\nСуна хуур ду …\n-Вайна тахана 1емар ду тайп-тайпана предложенеш х1итто. 1емар ду уьш йозанехь билгалъяха.\nIV. Керла тема хьехар.\nТайп-тайпана предложенеш х1иттор.\n-Бераш, шуна муьлха олхазарш девза? (Суна девза олхазарш: ч1ег1ардигаш, кхокхарчий, г1ирг1анаш).\n-Аса х1ун элира? («Шуна муьлха олхазарш девза?»).\n-Иза х1ун ю? (Предложени).\n-Муха жоп делира аша? («Суна девза олхазарш: ч1ег1ардигаш, кхокхарчий, г1ирг1анаш»).\n-Муьлхха предложении цхьа 1алашонца олуш ю. Цхьа х1ума хата, цхьа хаам бан).\n-Муьлха 1алашонца ялийра аса предложени? (Цхьа х1ума хаттархьама).\n-Цуьнан чаккхенга юьллу хаттаран хьаьрк.\n-Муьлха 1алашонца ялийра аша шайн предложени? (Тхайна хуург дийца).\n-Цуьнан чаккхенга т1адам буьллу.\n-Бераш ,ойлаейша. Мовлид ,хьуна хьана нанас машен эцна. Ахьа муха эр ду цунах лаьцна хьайн доттаг1чуьнга? (Суна манен ма эцна мамас!).\n-Муьлха дог-ойла гойту оцу предложенино? (Хазахетар).\n-Оцу предложенин чаккхенга айдаран хьаьрк юьллу.\n-Д1аязъе и предложенеш шайн тептарш т1е, чаакхенгахь оьшу хьаьркаш а х1иттош.\n-Хьан лур дара вайн коьртачу хаттарна жоп?\n-Д1аеша 4-чу аг1он т1ера бакъо.\n-Муьлха хьаьркаш х1иттадо предложенин чаккхенгахь?\n3. Берашка шайга болх байтар.\nШардар № 5, аг1о 4.\n-Д1адеша т1едиллар. Муха кхочушдан деза шардар? (Предложенин хьалхара дош доккхачу элпаца яздеш, чаккхенгахь оьшу хьаьрк х1оттош язйо).\n1. Предложенешна чаккхенгахь х1иттийначу хьаьркийн тидам бар, башхаллаш къастор.\nШардар № 6, аг1онаш 4-5.\n-Къасто д1аеша стихотворени. Маса предложенех лаьтта и стихотворени? (Еа предложенех).\n-Д1аеша хьалхара предложени. Муьлха хьаьрк диллина цуьнан чаккхенга? (Т1адам).\n-Муьлха 1алашо йолуш ялийна и предложени? (Цхьа х1ума хаийтархьама ,дийцархьама).\n-Х1ун хии шуна и ешча? (Йиша, ваша оти чохь цхьана х1ума юуш хила хии).\n-Д1аеша шолг1а предложени. Муьлха хьаьрк х1оттийна цуьнан чаккхенга? (Т1адам).\n-Х1унда? (И предложении цхьа х1ума хаийтархьама,дийцархьама ялийна ю).\n-Х1ун хии шуна и ешча? (Царна хьалха кеда чохь юькъа керла шура хилар хии).\n-Д1аеша кхоалг1а предложени. Муьлха хьаьрк х1оттийна цуьнан чаккхенга? (Хаттаран хьаьрк).\n-Муьлха 1алашо йолуш ялийна и предложени? (Цхьа х1ума хаа лууш).\n-Х1ун хаа лууш ву к1ант? (Шура мерза х1унда ю?).\n-Д1аеша таьххьара предложени. Муха дог-ойла гойту оцу предложенино? (Самукъадалар).\n-Муьлха хьаьрк х1оттийна цуьнан чаккхенга? (Айдаран хьаьрк).\n2. Маь1ница дог1у дешнаш дохкуш предложенеш т1еюзар.\nШардар№ 8, аг1о 5.\n-Д1адеша т1едиллар. Муха кхочушдан деза шардар?( Т1адамийн метана маь1ница дог1у дешнаш а дохкуш язъян еза).\n-Д1аеша хьалхара предложени. Юьззина предложении юй и? (Яц).\n-Х1унда? (Ца хаьа х1ун ю къехкарг).\n-Хьан эр дара муьлха дош дог1у т1адамийн метана? (Хьозарчий).\n-Муьлха хьаьрк диллина предложенин чаккхенга? (Т1адам).\n-Д1аеша шолг1а предложени. Муьлха дош дог1у т1адамийн меттана? (1а).\n-Муьлха хьаьрк х1оттийна цуьнан чаккхенга? (Хаттаран хаьарк).\n-Муьлхачу элпаца яздо предложенехь хьалхара дош?\n-Муьлха хаьаркаш х1иттадо предложенинйн чаккхенашкахь?\nШардар №7, аг1о 5.\nБакъо , аг1о 4.\nНомер материала: ДБ-1375117


МАЬТ-ЛОАМ (эссе) - Сердало\nХетаю Базоркин Муртуза Идриса,\nЦаI шоллагIчо хувцаш, тамашийна ийсбаьхьалена сурташ увтт бIаргашта духьал. Еррига лоам тIе сийр-даяьккха камаьрша малх цхьан юкъа дIахьулабу кIаь-дача морхаша. Сох хьекхалуш дIаух морхаш, цхьанна сага а, е шоашта а ца ховча, ца бовзача наькъагIа. ДIаух, со юкъе а вуташ, дехьа-сехьа гIолла, гIозалла вIашдухьала нийсъяь сагото а кхеллалга хойташ Низ-болчо. Цу хана шаьра хоалу из. Лохера хьалхьежача мара хеталац царех-м «кIайча боамбе аргIаш». Хьагулалуш мо, юха а дIаярж морхаш. Уж нийлхъенначада хьакъад малх, хьалхарча юкъа бетта тара а бийрзе. ТIаккха, лакх-лакхагIа яр хьалхагIа а йоалаш, гучаювл ира лоамий зIогалаш. Лoxeгla, къаьст-къаьста чхараш гучаяла йолалу. Къаьгга хьагуш йоацача царех, дунен къайленаш йовза хайша, уйлашкахьа баха багIа дух-лохамхой тарлу.\nЦхьа ха ялча гучайоал, берригача Маьт-лоама бочагla, хьамсарагIа, сийленга диллача кхы сийлахьа ше йоаца хозне — шира элгац. Цхьан хана, са гаьннара даьй текъа иха: шоай бала дIакодабе а, гIозал екъа а, мохк вIашагIакхеташ хинна моттиг!\nМалх морхийлара мукъабаьннаб. Из ба хIанз соца хьежаш элгацага. Из хьежа-м дуккха ха я. Цунна-м шаьра дагадоагIа, из хьалдаь ди а. Тахан со а хьеж. Алхха цхьа элгац дайна Iац сона. Сона-м кхы дуккха а гу: бIаьшерий боадонгара таханарча денга кхаьчача, сийрдача вахара зем беш, Iолохе хьежача Маьт-цIеле дукха сурташ духьала доаладаьд сона хIанз.\nГой, ераш да царех цхьадараш...\nДикагIча дакъилгага сатувсаш, хало, моцал, у дара деналах, къонахчалах, эзделах ца вохаш, тIера биркъа, бакъда чура куравола, сигала юхь ерзаяь, Далла текъаш латта лоамий дезалхо — лоамаро...\nЧура хьаийккха ткъамал даллал, е из хила йиш еце, деха дIадаххал, дог тохадолийташ бола чIондарга мукъам...\nДовна-пхьегIа тIа а, шуне вагIаш моастагIчунца а эздел кхоаба лоаман кIант...\nХьайла, дIа шаьрагIча моттиге гу цIаста яьш. Цанна кIала михьаръювлаш йоага цIи. Кастта хьадаргда байначанна синнела хетадаь, дийначар кера кхоачо ергйола, мерза хьаьна шунаш...\nДIа-а аьттехьа, лакхе, текъам йисте баьнначул тIехьагIа, вIашагIкхийтта къаьста тоаба гу. Из белгала я кхычанна юкъе, сийлахьча сатеме ше хилара. Пхьенаш дута моттиг я из...\nХIаьта, укхазахьа хьажача кхы сурт да. Ловзара го отташ латт. Халхара кийчлуш да йоIи зIамсаги. Сигаларча малхах а, баьца тхирах а, е айлама фех а лорабе, хьулабе дагабола сийрда безам кхоллалуш латт дегай, бIаргий, уйлай...\nИз шедар хIанз духьалдера сона, элгацах бIарг-кхийттача. Иззал низ ба-кх Маьт-лоамага! Дика да-кх, лоамаш леш доацаш. Замаш хувцаялара, эргалонаш духьала увттара, уж шоаш хиннараш да даимма а.\nХIаьта, нах а хул царех тара, нагахьа дунен чу йоаккхача лоаццача хана, дикаех етта гIалаш цар юте, вайна хьалхашкара дIабаха бале а, тахан вайна гуш беце а, уж а бовц. Баха бус уж, юхебусарий, тIехь-тIахургбарий дегашка, уйлашка, цар сакхетам чу, цар догдоахилге.\nАьрзи а хьайр, дIа-а ше яьгIачара. Со-м из чхаран бухь ба мотташ вар, из дIа-са хьалцца. Селлара сабаре яьгIай-кх из. Са а ваха веза ха кхаьчай. Самукъадаьлар са тахан Iалаьмате.\nКхы массаза ва вIаштIехьахургда-хьогI? Эггара хьалха се укхаза нийсвеннача денна хьамара, шера хоададаь цхьа ди да са, укхаза доаккхаш — ахкан-юкъ екъалуча бетта пхийтталагIа ди.\nДаькъала хилда из! Даькъала хилба хьо а, Маьт-лоам! Хьа элгац хилда даькъала! Хоза латт из. Кхы а латталда бIаьшерий замаш йоахаш, ше хоздаьча Маьт-лоама сий кхы а дIадебадеш!\n1985-гIа шу, 15-гIа июнь


Бельмон-БгӀетену — Википеди\n▼404 стаг (2019 шеран 1 январь)\nБельмон-БгӀетену (фр. Belmont-Bretenoux) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Окситани регионехь. Коммунан департамент — Ло.\nДозанашца йу КогӀнак, Сен-СегӀе, Сен-Жан-Лепинасс, Сен-ЛогӀан-ле-ТугӀ, Сен-Мишель-Лубежу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Бельмон-БгӀетену&oldid=7814051»


«Халкъа воI» яхача, Курскенаькъан Юсупа книжка презентаци хилар Къаман библиотеке\nДегаца язъяь повесть\nБекарга бетта 26 ди 2022 шу\nКъаман библиотеке дIайихьар, Курскенаькъан Юсупа «Халкъа воI» яхача, книжка презентаци. Вайна массанена дика вовзаши везаши хиннача журналиста из повесть хетаяьй ший даь-веший воIа Хидриса. ТIема аренаш тохкаш, моастагI вохавеш, коталон денга кхаччалца дIавахача цу сагах ала дукха да. 2021-ча шера арадаьннад из йоккхача темах лаьца дола книжка. Ше дийна а волаш, из повесть наха юкъе ешаш хилча, ма боккха кха хинна хургбар дикалах дизза дог хиннача Юсапа. Ший вахара ха журналистике къахьегаш, ший къаман гIулакха латташ дIайихьар Юсапа. Нохч-ГIалгIайче йолча хана денз наха везаш, лоархIаш хьавера из беркате саг.\nРеспубликански радио болх беш дукха ха яьккхар цо. Цу наькъа тIара, ший эггара хьалхара гIа, 1958-ча шера баьккхар цо. Казахстанера цIавена йоккха юкъ ялалехьа, тIехьагIа ший вахаран професси хинна дIаоттаргбола никъ хержа, доладир цо, сатийсача мехкара вахар. 23-шу даьнна мара веце а, гаьнарча, хийрача мехка лелаш дуккхадараш Iомадаь, довзаш вар зIамига саг. 90-ча шерашка, вай къаман телевидени хьакхоллача хана, цу хьалха лаьттарех, къахьийгарех цаI вар Юсап. Цун журналистикаца говзал, кхетам чIоагIа эшаш хилар вай къаман. Радиога, телевизорага ладувгIарашта везавелар из беркате журналист. Цун кIаьда оазеи, кIоарга маIан долаш хинна передачеши, бахархошта хIанза а дагаух.\n«Цхьа дог цIена, кIаьда оамал йолаш саг вар из! Дувцалга а доацаш чIоагIа дукхадезар цун ший къам, цун Iадаташ, оамалаш. Ший къаман визза вола Юсап радио, телевидени къахьегарал совгIа, «Сердало» газетан тексташ язъеш къахьегаш вар. Цо массе хана, шоаш болчча бесса бувцар нахагара кхаъаш ийду, шоай къамах дог лазаш боаца хьакимаш. Зуламаш леладеча нахаца, ший низ дIакхоачаш бола, тIом лоаттабеш саг вар из. ЧIоагIа ийрча гIулакх лоархIаш къаман юкъера дIадаккха гIертар из саг йодаяр. «Лоаман Iуйре» яхача цу ханарча альманаха тIа арадаьлар цун «Вий», «Ровзан», «Ча яцар бехке» яха, иштта кхыдола а дувцараш.», — яздир тха газете дукха ха йоацаш, цун цIен нанас Радимхана. Ший цIен даьх дисар дега боча долаш лорадеш хьайоагIа из. Тахан араяьнна повесть цо лораеш илар, арахеца ший аьттув хиллалца. Эггара лоархIамегIа йола хьаша хинна яьгIача Радимхана дийцар, Юсапа из книжка яздеш хьабенача наькъах, цхьаккха хIама юкъе ца дита гIерташ цо хьийгача къахьегамах.\n«Дега йоккха чов хинна дIаэттар цун вахаре 1992-гIа шу. Массе гIалгIашта санна, ла ма могга, хала дар цун из хатар, дийцар Радимхана. ГIалгIай а Нохчий а мехка, цу хана, хоамаш хаза йиш йолаш цхьа никъ бар — прямой эфире аравувлаш хинна Юсап. Цу доккхача хатара юкъера ваьле, Шолжа-гIалий тIа цIакхаьче, прямой эфире аравала кхувра цун. Шийна ма могга эттача унзарча хатарах дола бакъдар, наха дIадовзийта гIертар из. ЦIагIара телефон дIасеца цхьа минот хилацар. Ма даггара хьаеттар массе миIингера бакъдар довза гIерташ. 1992-ча шера республика хьакхелла, гIалгIай къамо ший телерадиокомпани хьайилача Юсапа радион кулгалде оттавир. Ма хулла, вай мехка из болх тоабе гIерташ, оарцагIваьнна хьайзар Юсап. Къона журналисташ, начIал дола нах лехаш, уж балха хьакхувлаш къахьегар цо. Ах шу далалехьа, ший хила боаггIача боарама радио хинна дIаэттар из моттиг, сов чIоагIа дог лазарца цо къахьегарах. Хоза ханаш яр уж тахан дагайоха эттача.\nХIара Iуйре, хIара сайре дIайолалора кIаьдача дешашца: «Эфире я гIалгIай радио». Наьха чIоагIа сакъердалора цу дешаца. «Халкъа воI» яхача книжкан презентаце къаман библиотеке гулбир мехка яхь лораераш, цу гIулакха лерхIам лакха лоаттабераш. Царех вар ший мотт безаши, лорабеши вола журналист, йоазанхо вола Матенаькъан Илез. Из ва Юсапа книжка тоадеш хьажар. Цунга хьежжа, Илеза дукха дар повестех дувца. Лакха мах оттабеш хьоахабир цо Юсапа цIена, хоза, бешачун атта бола гIалгIай мотт. Къаьстта из повесть йишачун дег чуюжаргйолаш, уйла е дуккха хIамаш дуташ я. Къаман библиотека книжкашта юкъе ший йизза моттиг дIалоацаргья цо. "Исторех долча Iилман доктор йолча Дзараханаькъан Зайнапа дийцар журналистах. Хьоахадир цун дегIах яьхкача эзди оамалех, цун нахаца хинна лерхIамах, ший къам дезаш цо хьийгача къахьегамах.\nЖурналистике хьабенача наькъа тIехьа ший воккхагIа вола доттагIа, хьехархо хинна лаьттача Юсапах хоза дешаш дийцар йоазанхо, этнограф, хьехархо волча Мерешканаькъан Султана. Повеста тIара цхьацца йола моттигаш йийшар цо гулбеннарашта. Тамаш еш теркал бир, ший къаман моттигаш ювцаш, хестаеш, цо бувца цIена наьна мотт. Муниципальни доазан комитета кулгалхочо Чабенаькъан Бахьаудина хозахеташ дийцар Юсапаца ше леладаьча хьоашалах, шоаш цхьана биача безамах. ЦIихезача журналиста кхоллам безараша, доккха баркал аьлар Радимхана, из деррига лорадаь арадаккхарах. Дукха ха йоацаш, цIен даь архивера, цхьацца дола, каьхаташ хьачуделар цо библиотеке. Коллекцен юкъе дар академик, профессор, Казахстана къаман Iилман академи корреспондент волаш къахьийгача цун вошас, Курскенаькъан IабдурахIмана яздаь книжкаш.\nЮсапа книжкай презентаци доккха дика хинна дIаэттар-йоазанхой, журналистий, дешархой, из везаш, вовзаш мел хиннача наьха вахаре. Къаман библиотеке къахьегараш, а ма хулла, наьха самукъадаргдолча тайпара дIайихьар из кхетаче. Доккха баркал оалаш, хозача дешашца, кхетаче дIакъайлар Юсапа цIен-нанас Радимхана. Ираз, аьттув кхайкадир цо, ший цIен даь сийна библиотеке хьамелбаьхкарашта.


Швецерчу UFC-латархочо Чимаев Хьамзата хаийтина, ша стенна дIаяьккхина Москварчу митингехь летта Джумаев Сайд-Мухьаммад хастош шен агIоне хIоттийна хилла пост – вашас дожийнера шена тIе иза дIаяккхар, боху цо.\n"Кхеташ дац, иза стенна юкъахьакхавелла тахана а, кхеташ дац цигахь хIун хилла", амма ша шен вешига ладоьгIна, аьлла Чимаевс шен интернет-дIахьедарехь.\nСпортхочо чIагIдарехь, харц ду, иза цхьаннех кхеравелла, оцу бахьаница цо пост юхаяьккхина, аьлла, даржийна къамел. Ша "кхеравойтучех вац", боху Чимаевс.\nМГУ-н студент Джумаев Дечкен-беттан 23-чохь Москвахь хиллачу протестан гуламехь духаршца чIоггIа къовлабеллачу полисхойх берзинчу буйнашца духьалваларна лаца кхайкхийра, лецира иза 5 де даьлча, бехкево Iедалан белхахошна гIелоярна.\nДуккха а наха социалан машанашкахь хеставо Джумаев, адамашна ницкъ беш хьийзинчу полисхошца иза латарна. Оцу хьокъехь хастийра жимстаг UFC-н латархочо Чимаев Хьамзата а. Амма дIаяькхира ша хIоттийна пост тIаьхьо.


Фаньон — Википеди\n49°44′11″ къ. ш. 4°38′08″ м. д.HGЯOL\nФаньон (фр. Fagnon) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Шампань — АгӀденаш регионехь. Коммунан департамент — АгӀденаш.\nДозанашца йу ГгӀуьйегӀ (Франци), Жандоьн, Мондиньи, Ноьвиль-ле-Тис, Тен-ле-Мутье, Тис (коммуна), ВагӀк (АгӀденаш), ВагӀнекугӀ.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Фаньон&oldid=7842866»


77697 МО?ГОЛ Д?ХЬ ДЭЛХИЙ? Б??К?Ы ГРУПП Монгол ул?ын ?дийн за?гийн тойм 2013 оны 4р ?ар Эдийн за?гийн ?н?хүү т\nЕвропын орнуудаас шинээр нээгдсэн тивүүд Америк, 1925 оны 9 сарын 17нд зохион бүтээсэн Жорж Истивелсон 34 вагоноор 450 тоноглох тоног төхөөрөмжийн\nХуудасны бутлуур 20т ц\nЕвропын 1000 тонн барзгар машин үйлдвэрлэх


Муса Бексултанов "Йо1-Б1аьсте" - 29 Июля 2020 - СОЮЗ ПИСАТЕЛЕЙ ЧЕЧЕНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ\nГлавная » 2020 » Июль » 29 » Муса Бексултанов "Йо1-Б1аьсте"\nРФ Яздархойн союзан декъашхо\n«…цхьаъ-м хила деза моьттира цунна, цхьа хаза хIума, дика хIума, цхьа ша-шаха, туьйранахь санна, цкъа а дагахь ца хилла долу цхьа тамашийна доккха хIума…». Бексултанов Мусан хIара дийцарийн гулар «оцу тамашийначу доккхачу хIумнех», гIоза къайленех, «хазалло кхуллучу гIайгIанех», адамна ваха ницкъ лучу, са тIомадоккхучу, дагца ехачу бIаьстенах, уггар цIеначу, сирлачу синхаамех – безамах дуьйцуш ю.\nЭзар шерашкахь, бIешерашкахь хьалха дуьйна, адамаш мел деха, муьлххачу а кхоллараллин – хуьлийла иза поэзи, музыка, суртдиллар, архитектура (безамо кхоьллина дукха архитектурни хIолламаш бу дуьнен чохь) – хьоста дукхахьолахь безам бу.\nБезаман къайле яста, иза кхоллало некъаш, цуьнан дозанаш, хьоста мичхьара ду хаа гIерташ, цхьацца билгалонаш луьстуш, хIара я иштта хуьлу безам, бохуш, тайпа-тайпанчу синхаамашна цIераш тохкуш, безаман хила тарло аматаш дагардеш, ойланаш еш, кхоллаелла исбаьхьаллин кхолларалла ю хIара киншка. Исбаьхьаллин кхолларалла эзар шерашкахь яха юьсу, тIаьхьа тIедогIучу чкъурашна цхьацца некъаш хьоьхуш, васташ кхуллуш. Амма хIора керлачу замано шен-шен керла аматаш, васташ дохьу, керла Ромео а, Джульетта а кхуьу, тIаккха искусствос церан оьмар яхйо.\nБезам кхоллабала а тоьа цхьа мIаьрго, иза боха, атабала а – иштта мIаьрго. Безамо йийсаре лаьцначу синна хан ян а яц, хазаллех ца Iеба са санна, гондхьарниг – хан а, зама а, дуьне а дицлой, ирсах хьаьгначу ойланехь деха иза. Масала, «Дегабаам» дийцарехь турпалхочо шена йоI гина, езаелла, шен ойла цунах хьаьрчина йоца мIаьрго абаде кхаччалц яхйо: «КIира делира, я кхо бутт, я кхо шо, абаде, шуьша дуьххьара дистхиллалц, цIе хатталц, довзалц».\nКIантана ирсе хила геннара йоIах шен хьерча ойла тоьа, ирс цхьаьнца а декъа сих ца ло иза.\nЙоьIан боьхна синхIоттам иштта гойту автора кхин совнаха дешнаш а ца далош: «…Iоьттича санна, сецна хьажар, бIарзделча санна, лацалуш…» – йоьIан дуьне духу, хазаллех дуьзна хилла дуьне. ХIунда, муха, маца – дала жоп дац.\nКIант йоIах ца кхета.\nЛарамаза долу цхьа хьажар, бен башха доцу цхьа дош тоьа дуьненах дог дилла, я дерриг дуьне, хьайн долуш санна, воккхавеш, ваха. Иза ю-кх безаман дуккхачех цхьаъ йолу сюжет: «Со дуьххьара, сайн дахарехь, сайн дахарехь дуьххьара – ца кхеташ санна кхийтира, йоьIан сих – безамо хьаьшначу сих – са кхуьуш, йоьIан сих дуьнен чохь цхьа а кхетта а я кхетар а воцийла цкъа а…». Кхета йишйоцчух кхета гIерташ кхоллалуш ю искусство.\n«ГIала еса хIунда яц тахана?» – дийцар йоьIан, кIентан диалогех лаьтташ ду. КIентан ойланех а. Диалогаш йоца ю, амма яздархочо говза, цхьа маьIне йоцчу оцу диалогашца коьртаниг хьулдеш санна хета, оцу хьулдан гIертачунна тIеюгIу дешархочун ойла. Дерриг дийцар синхаамех дуьзна ду, дешархочунна и дийцар доьшуш, шен синхаамаш боьшуш санна хета, дахарехь доцург, амма хила луург.\nБексултанов Мусан безаман темин хилла а ца Iаш, ерриг кхоллараллин коьрта ойла ю – ирс довзар, ирсанна тIебоьду некъ коьрта ларар, лехам коьрта хетар, карочул а: «Айса язъеш, ойла лаца гIерташ, лоьхуш хуьлу со ирсе, дийцар яздина ваьлча, чекхдолу дерриг, сатийсам кхачийча». Сатийсам – геннарчух, доцчух, хила хьаьгначух – кхоллараллин коьрта хьоста ду Бексултанов Мусан.\n«ЭхI, эшар хIунда Iена-кх» – иза элеги ю, безам бовзаран гIайгIанех юьззина элеги. Дуьххьара бевзинчу безаман синхаамо воккхахуьлуьйту кIант, дахарх кхиаво. КIентан кхиар ду дийцарехь коьрта – дахар ду йоьIан вастехь кIантана деллалуш шен маьIнашца: гондхьара Iалам, йоьIан сакъерадалар, цуьнан ловзар, дахарх йоккхаер, ирс лацадалале карарадалар,синкъерамо хуьйцучу гIайгIанах. Бексултановн турпалхой, Нодар Думбадзес ма-аллара, синхIоттамаш бу, дешархочун дийцар дешначул тIаьхьа кхоллалуш болу. «ЭхI, эшар хIунда Iена-кх» дийцарехь йоI – иза заза даьккхина, чIуг хьовзош, дахаран вастехь гайтина ю. ЙоI йол-йолчохь малх кхетта де ду, йоцчохь – текхна йоьду хан, догIанаш, дохк а долуш. ЙоI – иза тIома яьлла йоьдучу заманан васт ду, зама санна, гуттар едда-хьаьдда, аьрха, кхийсалуш, тIаьхьахьажа кхиале, сихха дIайовш, дерриг дуьне шеца долуш, дерриг цунна цхьанна гондхьа. Юха и «эшар» – дахарх кхоллалуш йолу дуьххьара гIайгIа йовзаран эшар ю, кIентан дагах чекхъюьйлуш: «седарчашна юккъехула, бода цоьстуш, лоьлхуьйтуш, доIа чIехкаш санна….сел гIайгIане хIунда хьаьвза-кх, тем бойуш, синкарзахе, кху лаьмнийн даккъашкахула, гу лакхе, даг чухула….» – синхаамийн симфони: деган цхьалла, дахарх кхиар, дахар кхин дуй хаар, хьуна моьттинарг, ахь хьайна кхоьллинарг а доцуш. Оцу ойланийн галморзахаллаша адамийн амалш кхуллу, адам кхиадо: «Юрт, урам, бералла», «Басмин коч» дийцарш а ду дуьххьарчу безамах.\nХIара гулар вовшахтухуш, чIогIа хала дара безамах долу дийцарш харжа. ХIунда аьлча, Мусан ерриг кхолларалла схьаэцча, цхьа масех бен дийцар дац цуьнан безам хьахош доцуш. Дийцаран коьрта тема кхин елахь а, безаман цхьа дакъа доцуш цхьа дийцар хир дац цуьнан. Амма и безам буьйцуш долу «дакъа» маьIне хуьлу, дерриг дийцаран меха. Мусана карочу исбаьхьаллин басарша, цунна гайта ницкъ кхочучу оцу синхааман йозалла дешархочунна даима дагахь юьсу. Масала, «Буо» дийцар стеган цхьаллех ду, зама йоцчу заманахь стеган сий хьалхадаьккхина, маршо, яхь, юьхь бохучу синмехаллашца ваха гIертачу стагах. Билггалчу цхьана заманахь турпалхочун юкъараллица болчу Iоттабаккхамех. Амма Овтархан Юсупан а, Масаран а безам дийцаран идеялла коьрта а хуьлий, дIахIутту. Масара Юсупах аьлла дешнаш дагахь дуьсу: «Къонахчуьнга яха ца яхча а, яла яха мегар дара». Къонахчуьнца яьккхина цхьа мIаьрго а тоьа зудчунна шен дерриг дахар чулацамах дуза. Иштта ю «Iаьржа бIаьрг» дийцаран турпалхо Резет. Iаьзим веллачул тIаьхьа а, цунах дог ца дуьллуш, цуьнан дуьхьа, цунах йолчу ойланашца шен дахар дузуш еха иза. Иштта ТоргIин хIусамнана Баччал а, ТоргIа вийначул тIаьхьа, ялтех мотт ца тухуш, ткъе цхьайтта де даьллачул тIаьхьа мацалла ле. Нохчийн зудчун васт ду Мусас оцу турпалхошца кхуллуш, къонахчун мах хадош ерг зуда юйла гойтуш.\n«ТIом кхин цхьаъ тIаьхьа хиллера» цIе йолчу дийцарехь Нохчийчохь хиллачу тIаьххьарчу шина тIамо хIаллакбина кегийрхойн кхоллам бу гойтуш, сирла кхане кхолла гIерташ, нохчийн идеян буха тIехь, шайн дешар а, хаарш а нохчийн культура лакхаяккхарехьа тIедерзийна, вайн къам дуьненна а довзийта лаам болуш, сирла ойланаш йолуш кегий нах бу дийцаран турпалхой. Шина турпалхочун кхолламехула гайтина яздархочо къоман бохам. Амма безам бохамал а, тIамел а тулу, хазалло эрчалла эшайо. ТIом балале, турпалхой ирсе хиллачу суьртахь го вайна можа патарш – кIанта йоIана гулдеш долу. Юха цул тIаьхьа, турпалхой вовшах къаьстича, тIеман херцарашна юккъехь, массо хIума доьхна атаделла, догдаха кхин хIумма а ца дуьсуш, турпалхойн кхолламехь ерза а лур юй аьлла хета лазаме чов Iийжа. Амма вайна го можа патарш – безаман цхьа хьаьрк ю иза. ЙоIа ша шена гулдеш хуьлу уьш, цкъа мацах ша ирсе хиллачу меттехь, охьадехкина дуьтуш – иза сатийсам бу йоIан даг чохь бехаш, дегI цIаро чахчийнехь а, са дийна дисина цуьнан: «Суна дагадеара, иза шайн дагийначу цIенна гонаха масийттаза сайна гар, даим тхойша Iийначу гIантах йисинчу бетона тIехь Iаш со а волуш. Цуьнан буйнахь гуттар а патарш хуьлуш хилар а дагадеара суна, хиъна Iачу суна дIанехьо цо уьш лехьадар дага а догIуш. Цкъа, цIен тIийриг а хьарчийна, со хуучу бетона тIехь патарийн курс а гира суна, айса иштта можа патарш Ирмина луш хилар дагахь латтар дага а догIуш, бетона тIехь патарш гича». Безамо муьлххачу бохамах Iалашдо са, гIо до дийна диса, халонаш эшо.\nБексултанов Мусан цхьана турпалхочо олу: «Дуьненан хазалла шина стеган вовшашца йолу марзо ю хьуна». Адам дуьнен чохь мел деха безаман тема кхачо йиш яц, иза уггар сирла синхаам бу дахар къагош, къинхетам, догцIеналла яржош.\nХIора заманахь хир бу шен-шен Ромео а, Джульеттий, Тристан, Изольдий, Юсуп, Масар, Iаьзим, Резет а, вайна масална баха буьсур бу уьш вайн ойланехь.\nБексултанов Муса, цхьа а шеко йоцуш, дика яздархо а, художник а ву. Прозаик велахь а, поэтически дуьненанхьежам болуш ву Муса, цундела хуьлу цуьнан васташ синхааме, са тIома долуш, айделла, дахарел лекха, вайн, дешархойн ойланаш а лакхайохуш.\nМусан произведенеш уггар дукха йоьшучарех а ю. ХIунда ю аьлла, ойлайича, Мусас вайн, адамийн, дагахь дерг яздо, вай цхьаьнгга а дийца йишйоцург, вай вешан дагахь хьулдешдерг, нахаладаларна кхоьруш, къайленехь кхобуш дерг. Вайн ойланийн, синхаамийн художник ву иза, цундела ву хIора дешархочунна иштта гергара а, вайн ерриг гIайгIа луьстуш, даг тIе некъ лоьхуш, шен ойланех цо вайна синхьааме совгIат дарна…\nПросмотров: 48 | Добавил: kanta_ibr | Рейтинг: 0.0/0


Извещатель ИО 102-16/1 - цена, характеристики. Купить извещатель ио 102-16/1 в интернет-магазине ВСБ в Санкт-Петербурге.\nИзвещатель ИО 102-16/1


ГгӀанж-суьгӀ-Об — Википеди\nГгӀанж-суьгӀ-Об (фр. Granges-sur-Aube) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта ГгӀанд-Эст регионехь. Коммунан департамент — МагӀна.\nДозанашца йу ЭтгӀель-суьгӀ-Об, АнглуьгӀ, Банье (МагӀна), МагӀсанжи (МагӀна), ВуагӀс.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=ГгӀанж-суьгӀ-Об&oldid=7822998»


Коруар — Википеди\n▲573 стаг (2018 шеран 1 январь)\nКоруар (фр. Cauroir) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта О-де-Франс регионехь. Коммунан департамент — Нор. Дозанашца йу Каньонкль, Авуен, Камбре, Карньер (Нор), Ескодевр, Естурмель. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Коруар&oldid=5164402»


Негревиль — Википеди\nНегревиль (фр. Négreville) — Францин гӀала-коммуна, лаьтта Норманди регионехь. Коммунан департамент — Манш. Дозанашца йу Бри (Манш), Л'Етан-Бертран, Морвиль (Манш), Рошвиль, Сен-Жозеф (Манш), Соттва, Ивето-Бокаж. ГӀалин бахархой французаш бу. Официалан Французийн мотт бу.\nХьост — «https://ce.wikipedia.org/w/index.php?title=Негревиль&oldid=5175933»


Re: КАК МОЛИТЬСЯ ЗА СВОИХ ДЕТЕЙ?\n>> Исследуйте Писания Просмотров: 19445\nRe: КАК МОЛИТЬСЯ ЗА СВОИХ ДЕТЕЙ? [re: ВСЕМ]


ДМИТРІВСЬКА РАЙОННА ЛІКАРНЯ в Украине - адреса, телефоны, услуги\nДМИТРІВСЬКА РАЙОННА ЛІКАРНЯ\nЧЕРНІГІВСЬКА ОБЛ., БАХМАЦЬКИЙ Р-Н, СМТ ДМИТРІВКА ВУЛ. ПУШКІНА БУД. 21