2. Цхьа Дела ву‚ кхин дела вац И бен‚ Ша дийна ву‚ гуттар хIоьттина ву /Шен лайн гIуллакхаш кхочуш деш/.\n4. Хьалха нийса некъ хилла нахана‚ цо охьадоссийна Фуркъан. Баккъалла а, Делан аятех ца тешаш берш – царна ма ду чIогIа Iазап. И Дела ма ву ша веза верг а‚ бекхам оьцуш верг а.\n7. И ву хьоьга доссийнарг жайна‚ цунна чохь хьикмате аяташ ду – уьш жайнан нана ю‚ кхидерш – цхьатерранаш ду. Амма шайн дегнашкахь дIатевжар дерш – уьш тIаьхьахIуьтту царех тера хеташ долчарна питана лоьхуш а‚ уьш даста гIерташ а. Уьш даста ма ца хаьа Далла шена бен. Шаьш Iилманчохь кIаргбеллачара олу: "Тешна тхо цунах‚ дерриге а ду тхан Кхиош-кхобучуьнгара". Ойла-м ца йо шаьш хьекъал долуш болчара бен.\n8. (Олу иман диллинчара): "Тхан Кхиош-кхобург‚ Ахьа тхан дегнаш дIа ма товжаделахь, Айхьа тхо нисдинчул тIаьхьа‚ Хьайн гергара къинхетам лолахь тхуна‚ баккъалла а, Хьо ма ву луш верг‚\n13. Шуна делил дара-кх ши тоба‚ вовшийн дуьхь-дуьхьала яхна хилла йолу – цхьа тоба тIом беш Делан новкъахь‚ важа – цатешаш ерг‚ царна уьш гуора шайл шозза алсам бIаьргаца. Дала чIагIво Шен гIоьнца Шена луург. Баккъалла а, цу чохь хьехам ма бу бIаьрса долчарна.\n14. Нахана хаздина чIогIа безам зударшка а‚ кIенташка а‚ тIеттIа гулдинчу дешига а‚ датога а‚ васт долчу говрашка а‚ даьхнига а‚ ялтига а – иза дуьненан дахаран бахам бу‚ Далла гергахь ма ду хаза дIавоьрзийла.\n20. Цара хьоьца къийсахь‚ ахьа ала: "Аса муьтIахь йина сайн юьхь Далла‚ суна тIаьхьахIоьттинчо а йина". Ахьа ала шайга жайна даийтинчаьрга а‚ бодане болчарга а: "Шу хиллий муьтIахь?" Уьш муьтIахь хилла белахь‚ тIаккха уьш нийсачу новкъахь бу‚ уьш дIаберзахь – хьуна тIехь дIакхачор бен дац. И Дела ма ву гуш Шен леш.\n35. Iимранан зудчо аьллера: "Сан Кхиош-кхобург‚ аса Хьуна нузар дина-кх сайн кийрахь дерг массо хIуманах паргIат а даьккхина, къобалдехьа соьгара‚ баккъалла а, Хьо хезаш верг а‚ хууш верг а ву-кх".\n39. Цуьнга кхайкхира маликаш‚ и хIоьттина ламаз деш волуш Михьрабан чохь: "Дала кхаъ боккху хьуна Яхьъяца‚ ша бакъдеш хилла волу Делера Дош‚ ша эла а волу‚ ша чIагIо а хилла волу‚ ша дикачех пайхамар а хилла волу".\n42. Маликаша аьллера: "ХIай Марьям‚ баккъалла а, Дала хаьржина хьо‚ Цо цIанйина хьо‚ Цо хьо хаьржина массо Iаламан зударел.\n43. ХIай Марьям‚ муьтIахь хила хьайн Кхиош-кхобучунна‚ сужд а де‚ гора гIуо гуора гIучаьрца".\n44. Иза ду къайле хабарех‚ Оха шаьш хьуна хоуьйтуш долу. Хьо вацара уьш болчохь‚ цара шайн къоламаш кхуьссуш‚ муьлхачо гIайгIа бийр бу Марьямах хаа‚ хьо вацара уьш болчохь цара къуьйсучу хенахь.\n45. Маликаша аьллера: "ХIай Марьям‚ баккъалла а, Дала кхаъ боккхуш бу хьуна Шегара Дошаца‚ шен цIе Хьеханарг‚ Марьяман кIант Iиса а волуш‚ ша дуьненахь а‚ эхартахь а сий долуш хинверг‚ ша /Далла/ гергарчех хинверг.\n46. Нахаца хабар дуьйцур ду цо аганчохь а‚ воккха хилча а, дикачарех хир ву иза".\n47. Цо /Марьяма/ элира: "Сан Кхиош-кхобург‚ мичара хир ву суна кIант‚ сох стаг хьакха а ца велла". Элира /маликаша/: "Иштта Дала кхуллу Шена луург. Шена цхьа гIуллакх лиъча‚ Цо олу цуьнга: "Хила!" – и хуьлу".\n48. Цо цунна /Iисана/ Жайна Iамор ду‚ хьекъал а‚ Товрат а‚ Инжил а.\n49. Элча хир ву Исраилан кIенташка". – "Со веана шуьга шун Кхиош-кхобучуьнгара делилца‚ аса кхуллу шуна поппарх хьозан суьртех хIуманаш‚ сакхуллу цу чу – хуьлу хьоза Делан пурбанца‚ аса товийр ву бIаьрса доцург‚ бурс цамгар ерг а‚ белларш а денбийр бу Делан пурбанца‚ аса дуьйцур ду шуна аша юучух а‚ аша шайн цIеношкахь Iалашдеш долчух а лаьцна. Баккъалла а, цу чохь делалла ду шуна‚ шу Делах тешаш делахь.\n50. Бакъдан /веъна со/ сол хьалха хилла Товрат‚ хьанал дан шуна хьарам хилла долчех цхьадерш‚ – со веана шуьга шун Кхиош-кхобучуьнгара делаллашца – Делах кхера‚ суна муьтIахь хила.\n51. Баккъалла а, и Дела сан Кхиош-кхобург а ву‚ шун Кхиош-кхобург а ву‚ Цунна Iибадат дейша – хIара бу нийса некъ", /Iисас эр ду и дешнаш/.\n52. Iисас шена цаьргара цатешар хааделча‚ элира: "Муьлш бу сан гIоьнчий Делехьа?" Хьаварийша элира: "Тхо ду Делан гIоьнчий‚ Делах тешна тхо‚ ахьа тоьшалла де тхо муьтIахь дерш (бусулбанаш) ду‚ алий.\n53. Тхан Кхиош-кхобург! Тхо тешна-кх Ахьа доссийначух‚ тхо тIаьхьахIиттина элчанна – Ахьа дIаязде тхо тоьшалла динчаьрца".\n54. (Цатешачара) мекарло йира‚ /церан мекарлонан дуьхьал/ Дала а йира мекарло. /Мекарлона дуьхьал/ Дела мекарло дика еш ву.\n55. Дала аьллера: "ХIай Iиса‚ Аса хьо волуьйтуш ву‚ Суна тIе хьалавоккхуш ву‚ цIанвеш ву хьо цатешаш болчарех‚ Со латто воллу хьуна тIаьхьахIиттинарш цатешачарна тIехь къематде даллалц. ТIаккха Суна тIе ду шун дерзар‚ Аса кхиэл йийр ю шуна юккъехь‚ шу хилпало еш хиллачунна тIехь.\n56. Цатешаш берш – Аса царна Iазап дийр ду чIогIачу Iазапца дуьненахь а‚ эхартахь а – ма бац-кх царна гIоьнчий".\n57. Амма тешнарш а‚ диканаш динарш а – царна шайн ял дIалур ю Цо‚ оцу Далла ца беза зулам дийраш.\n58. И ду Оха хьуна ша доьшуш дерг аятех а‚ хьекъале хьехамах а.\n59. Баккъалла а‚ Iисан масал Далла гергахь Адаман масалх тера ду: Ша и кхоьллина волу лаьттах‚ тIаккха аьлла цуьнга "Хила!" – и хуьлу.\n60. Бакъдерг ду и хьан Кхиош-кхобочуьнгара – хьо ма хилалахь шеко ечарех.\n61. Хьайца цу чохь къуьйсуш болчаьрга‚ хьоьга хаам беанчул тIаьхьа‚ ала: "Дуьло‚ кхойкху вай тхан кIентий а‚ шун кIентий а‚ тхан зударий а‚ шун зударий а‚ тхо а‚ шу а‚ тIаккха доIанаш дер вай‚ Делан неIалт лур вай харцлуьйчарна.\n62. Баккъалла а, хIара ду бакъдолу хабар. Вац цхьа а дела‚ ша (АллахI цIе йолу) Дела а бен. Баккъалла а, и Дела ша веза верг а‚ ша хьекъале верг а ву.\n63. Уьш дIаберзахь – и Дела хууш ву доьхна хIума лелош берш.\n64. Ахьа ала: "ХIай Жайнан охIла‚ дуьйла тхуна юккъехь а‚ шуна юккъехь а цхьаъ долчу дашна тIе: "Iибадат дийр дац вай цхьана Далла бен‚ Цуьнца накъост лоцур вац вай цхьана а хIуманца а‚ и Дела а витина, вайх цхьаболчара вакхарех делий лоцур бац". Уьш дIаберзахь, аша ала: "Аша тоьшалла де тхо /Далла/ муьтIахь дерш хиларна".\n65. ХIай Жайнан охIла‚ аша хIунда къуьйсу ИбрахIиман хьокъехь? Товрат а‚ Инжил а ма ца доссийна цул тIаьхьа а бен‚ аша ойла ца йо?\n66. ХIай шу ма ду-й къийсамчу дегна (барта ца догIуш) шайгахь Iилма долчахь а /Мусан а, Iисан а гIуллакхашкахь/. ХIунда къуьйсу аша шайна шеца Iилма доцуш долчуьнца? И Дела хууш ву‚ шу ца хууш ду.\n67. Ца хилла ИбрахIим жуьгтий а‚ насари а – и хилла цIена тешаш верг а‚ муьтIахь верг а‚ и ца хилла мушрикунех.\n68. Баккъалла а‚ ИбрахIимца там болу нах бу – цунна тIаьхьахIиттина хилла берш а‚ хIара пайхамар а‚ тешаш берш а‚ и Дела ма ву тешаш болчеран вали.\n69. Дийзира Жайнан охIланан цхьана тобанна шу тило‚ тилор-м дац цара шаьш бен‚ царна ца хаало.\n70. ХIай Жайнан охIла‚ аша хIунда харцдо Делан аяташ‚ шайна хуушехь (уьш бакъ дуйла)?\n71. ХIай Жайнан охIла‚ хIунда вовшахъэдо аша бакъдерг харцдолчуьнца‚ бакъдерг хьулдеш ду шу шайна хуьушехь.\n72. Жайнан охIланан цхьана тобано элира: "Шу теша тешначаьрга доссийна долчух дийнан юьххьехь‚ харцде /важа/ дисинарш‚ уьш /бусулбанаш/ дIаберза тарло /шайн динах/.\n73. Шу ма тешалаш шайн динна тIаьхьахIуттуш волчух бен". Ахьа ала: "Нийса некъ бу Делан нийса некъ" – "Шуьга деллачух тераниг кхечуьнга дала /там бац Дала/‚ я шуьца къуьйсу цара шун Кхиош-кхобучун гергахь?" Ала: "Баккъалла а, дозалла Делан куьйгахь ду‚ И луш ву и Шена луучунна". И Дела шорто йолуш а‚ хууш а ву.\n74. Шен къинхетамца къаставо Цо Шена луург‚ и Дела шен сийлахь-доккха дозалла долуш ву!\n75. Жайнан охIланах ву ахьа шена цхьа къинтIар делча‚ шех тешна‚ иза хьоьга духадерзош верг‚ царех ву ахьа шена цхьа динар делча а‚ шех тешна‚ иза хьоьга духа ца дерзош верг‚ хьо шена тIехIоьттина лаьттича бен. Иза ду цара олу дела: "Тхуна бодане нахалахь некъ бац". Далла харцдерг олу цара, шайна хуъушшехь.\n76. ХIаъ‚ ша делла дош кхочушдинарг а, ша /Делах/ кхийринарг а (шех бина тешамна ямарт ца хилларг а – уьш бу нийсачу новкъахь) – баккъалла а, цу Далла ма беза /Шех/ кхоьруш берш.\n77. Баккъалла а, Делан ваIданах а‚ шайн дуйнех а кIеззиг мах эцнарш (дуьненан бахам бахьанехь уьш дохадеш)‚ эхартахь дакъа ма дац царна‚ Дела цаьрга вистхир ма вац‚ цаьрга хьожур ма вац И къематдийнахь‚ цIанбийр ма бац Цо уьш‚ царна лазош долу Iазап а ма ду.\n78. Баккъалла а, царех ма ю цхьа тоба шайн меттанашца хуьйцуш /Делан/ Жайна‚ иза шуна /Делан/ Жайнах ду моттийта‚ ма дац и /Делан/ Жайнах. Цара олу: "И Делера ду", ма дац и Делера. Уьш олуш бу-кх Далла харцдерг‚ шайна хуьушшехь.\n79. Адамна там бац Дала шега Жайна а‚ хьукма а‚ пайхамаралла а делча‚ ала нахе: "Шу хила суна леш‚ Дела а витина‚ мухха делахь а‚ там бу цара ала‚ шу хила кIорггера Iеламнах‚ шаьш Жайна Iамош хиларе терра‚ шаьш иза доьшуш хиларе терра".\n80. Цо шуьга омра дан там бац маликаш а‚ пайхамарш а делий бина лаца‚ аьлла. Ткъа цо шуьга омра дийр ду, ма теша, аьлла‚ шу муьтIахь хиллачул тIаьхьа?\n81. Дала барт бира пайхамаршца: "ХIара Аса шуьга делларг ду Жайнах а‚ хьекъалах а. ТIаккха вогIур ву шуьга элча‚ шуьгахь дерг бакъдеш волу. Шу билггала тешар ду цунах‚ аша цунна гIо дийр а ду". /Дала/ элира: "Аша чIагIдирий‚ ийцирий аша цунна тIехь Сан ваIда?" Цара элира: "ЧIагIдина оха". Элира /Дала/: "Тоьшалла де‚ Со а ву шуьца тоьшалла деш болчарех".\n82. Цул тIаьхьа вухаваьлларг – уьш ма бу песакъаш.\n83. Ткъа Делан дин дуьтий кхечунна тIе гIерта, ткъа? Цунна муьтIахь ву стигланашкахь а‚ лаьттахь а мел верг, шена лууш а‚ ца лууш а‚ Цуьнга уьш дIаберзор болуш а ма бу.\n84. Ахьа ала: "Тешна ду тхо Делах а‚ тхоьга доссийнчух а‚ ИбрахIиме а‚ ИсмаIиле а‚ Исхьакъе а‚ Яiкъубе а‚ цуьнан берашка доссийначух а‚ Мусага а‚ Iисага а, /кхин/ пайхамаршка а шайн Кхиош-кхобучуьнгара деллачух а. Царех цхьа а къаста ца во оха‚ тхо Цунна /Далла/ муьтIахь ду".\n85. Ислам доцург /кхин/ дин дезаш верг – къобал дийр дац иза цуьнгара‚ эхартахь иза эшначарех ма ву.\n86. Муха нисбийр бу Дала нах‚ шаьш иманал тIаьхьа цатешаш хилла болу‚ шаьш элча бакъхилар тоьшалла дина хилла болу‚ шайга билгалонаш еъна хилла болу? Цу Дала нис ма ца бо зуламе болу нах.\n87. Царна бекхам бу – Делан а‚ маликийн а‚ массо нехан а неIалт хилар.\n88. Гуттар лаьттар болуш бу уьш цу чохь. Ойур дац царна тIера Iазап‚ тIаьхьатоттур а бац уьш‚ –\n89. Цул тIаьхьа тоба динарш бен‚ тIаккха дика Iамалш а йина – баккъалла а‚ и Дела гечдеш а‚ къинхетаме а ву.\n90. Баккъалла а, шаьш иман диллинчул тIаьхьа цатешаш хилла берш‚ тIаккха цатешарца сов буьйлуш берш – церан тоба къобалдийр ма дац – уьш ма бу тилабелларш.\n91. Баккъалла а, цатешаш берш‚ шаьш цатешаш болуш белларш – царех цхьаьнггера а къобалдийр ма дац латта дуьззина деши‚ нагахь санна цара делча а. Царна лазош долу Iазап ма ду. Ма бац царна гIоьнчий.\n92. Цкъа а мел кхочур бац шуна аша сагIина шайна а дезачух делча а бен. Аша сагIина хIумма а ца ло оцу Далла хууш бен.\n93. Массо кхача хьанал хилла Исраилан кIенташна‚ Исраила шен дегIана ша хьарамбина боцург‚ Товрат доссале хьалха. Ахьа ала: "Товрат дохьуш дуьйла‚ деша и шу бакълуьйш делахь".\n94. Далла тIехь харцдерг кхоьллинарг цул тIаьхьа – уьш бу зуламхой.\n95. Ахьа ала: "Бакълийна Дела‚ шу тIаьхьахIитта ИбрахIиман миллатана‚ ша бакъ-цIена тешаш хилла волчу. Ца хилла и /Делаца/ накъост лоцучарех".\n96. Баккъалла а, дуьххьарлера цIа‚ ша нахана хIоттийна хилла долу, – ду Баккатехь дерг: беркате а‚ нийса некъ ларалуш а массо Iаламна.\n97. Цу чохь билггала аяташ ду: ИбрахIиман меттиг. Цу чу ваханарг маьрша хилла.. Далла – нехан тIехь ХьаьжцIа дахар ду‚ – шена некъаца ницкъ кхачахь. Милла а тешаш вацахь – и Дела хьоле ву Iаламел.\n98. Ахьа ала: "ХIай Жайнан охIла‚ шу хIунда ца теша Делан аятех‚ и Дела теш ма ву аша деш долчунна тIехь?"\n99. Ахьа ала: "ХIай Жайнан охIла‚ аша хIунда дIатоьтту Делан некъа тIера тешна верг? Шу ду лууш и гамбан‚ шу шаьш ма дуй /цунна тIехь/ тешаш". Ма вац и Дела бен ца хеташ аша деш дерг.\n100. ХIай иман диллинарш‚ шу Жайна доссийначийн тобанна муьтIахь хилахь‚ цара дерзор ду шу керстаналлина тIе, шун иманал тIаьхьа.\n101. Шу муха хуьлу цатешаш – шуьна тIехь доьшуш Делан аяташ ма дуй‚ шуна чохь цуьнан элча ма вуй? Милла велахь а, Делаца чIагIвелларг – нисвелла и нийсачу новкъа.\n102. ХIай иман диллинарш‚ кхера Делах хакъ-бакъ кхерарца‚ шу дала ма лойла‚ шу Цунна муьтIахь долуш бен.\n103. ЧIагIло Делан мушца массо а‚ шу декъа ма ло. Дагадаийта шайна хилла Делан ниIмат: шу ма дарий мостагIий – шун дегнаш кIаддира Цо‚ шу хилира Цуьнан ниIматца вежарий. Шу ма дарий цIеран оран йисттехь – Цо шу цунах кIелхьара дехира. Иштта билгалдо Дала шуна Шен аяташ – шу нисдала тарлора.\n104. Шух хуьлийла уммат‚ ша дикане кхойкхуш‚ диканиг хьоьхуш‚ вочух /нах/ духатухуш. Уьш бу баккхийбийр берш.\n105. Шу ма хилалаш шаьш бекъабеллачарех‚ шайн барт ца хиллачарех тера‚ шайга билгалонаш еъначул тIаьхьа. Царна – дезза-доккха Iазап ду.\n106. Цу дийнахь яххьаш кIайлур ю‚ яххьаш Iаржлур ю. Амма шайн яххьаш Iаржъелларш /кхуьссур бу жоьжахати чу‚ цаьрга хоттур ду/: "Ткъа шу ца тийши шайга иман деъначул тIаьхьа а? Iовша Iазап, шаьш ца тешаш хиларна!"\n107. Ва амма шайн яххьаш кIайъелларш – Делан къинхетамна чохь (ялсаманехь) хир бу. Уьш цу чохь гуттар лаьттар бу.\n108. Уьш Делан аяташ ду; Оха доьшу хьуна уьш бакъдолчуьнца. И Дела ма вац зулам лууш Iаламна (ша кхоьллинчу цхьанне хIуманна).\n109. Делан ду стигланашкахь а‚ лаьттахь а мел дерг. Деле дIадоьрзу гIуллакхаш.\n110. Шу хилла нахана юкъадаьллачех уггар дика уммат‚ диканиг хьоьхуш‚ вочух /нах/ духатухуш‚ Делах тешаш. Жайнан охIла тешна хиллехьара‚ царна дика хир дара. Царех тешарш а бу‚ дукхахберш песакъ бу.\n111. Цара шуна данне а зен дийр дац‚ цатам бахь бен. Шух латахь а – шайн баккъаш берзор бу цара шуна (эшна бухабовлур бу уьш – жуьгтий)‚ тIаккха царна гIо дийр дац.\n112. Царна тIекхоьссина сийсазалла‚ уьш миччахьа хилахь а‚ Делера ваIда йолуш а‚ нахера ваIда а йолуш бацахь‚ Делерачу оьгIазаллина тIекхиира уьш‚ тIекхоьссира царна мискалла. Иза – уьш хилла хиларна Делан аятех цатешаш‚ байа хьакъ боцуш‚ пайхамарш бойуш. Иза – цара Iесалла ярна а‚ уьш дозанех бевлла хиларна а ду.\n113. Цхьатерра бац уьш. Жайнан охIланах ю цхьа (нийса) хIоьттина йолу тоба: цара Делан аяташ доьшу буьсанан заманчохь, цара сужд до (Далла).\n114. Уьш тешаш бу Делах а‚ тIаьххьарчу дийнах а‚ диканиг хьоьхуш бу‚ вочух /нах/ духатухуш бу‚ сихлуш бу уьш дика хIуманаш дан – уьш бу дикачарех.\n115. Цара дина дика – керста дийр дац и царна (къобал ца деш дуьтур дац), и Дела ма ву бевзаш /Шех/ кхоьруш берш.\n116. Баккъалла а, цатешаш берш – церан бахамо а, церан доьзалша а царех хIумма а духатухур дац Делера. Уьш бу цIеран дай, уьш цу чохь даима лаьттар бу.\n117. Герггарчу /дуьненан/ дахарехь цара /керстанаша/ йина харж тера ю шеца чIогIа шело йолчу махах, шайна зулам динчу нехан ялтина хьекхна болчу, цо и хIаллакдина. Дала зулам ца дина царна, мухха делахь а, шаьш зулам деш бу уьш шайна.\n118. ХIай иман диллинарш! Аша ма лаца шайн /даггара/ доттагIий, шаьш доцурш, шун гIуллакхаш дохо жигара хуьлу уьш, шуна халонаш хуьлийла лаьа царна, оьгIазалла гучуяьлла церан багошкахула, церан дегнаша хьулдинарг кхин а доккха ду. Аяташ билгалдаьхна Оха шуна, шу хьекъале делахь.\n119. ХIай шу! Уьш безаш ду шу, царна шу ца деза. Шу теша массо жайнах. Шух кхийтича‚ цара олу: "Тхо тийшира". ДIатилча, шайн пIелгех цергаш йоьхку цара оьгIазлонца. Ахьа ала: "Са дала шу шайн оьгIазаллица. И Дела хууш ма ву шун дегнашкахь дерг".\n120. Шух диканиг кхетча, цо вон до царна, шуна вон хилча, цунах баккхийбоь уьш. Аша собар дахь, шу Делах кхерахь, церан мекарлоно хIумма а зен дийр дац шуна. И Дела цара деш долчунна гуо лоцуш ву.\n121. Хьо аравелира хьайн цIа чуьра, муъма нах тIамна дIанисбеш, ткъа Дела хезаш а, хууш а ма ву.\n122. Шух шина тобанна дагчу еара осалалла (кхерабелла тIамах бухбовла ойла хилира церан), лиира дIасадаржа. И Дела ма ву церан гIоьнча. Далла тIетевжийла муъма нах.\n123. Дала гIо ма дира шуна Бадрехь шу сийсаза долуш. Делах кхера‚ шу хила мегара шукру деш.\n124. Ахьа олура муъма нахе: "Шуна тоам ца хуьлу‚ шун Кхиош-кхобучуьнгара шу чIагIдича охьадоссийначу кхаа эзар маликех?"\n125. ХIан-хIа! Аша собар дахь‚ шу /Делах/ кхерахь‚ шуна тIе сихонца уьш (мостагIий) летача, шун Кхиош-кхобучо чIагIдийр ду шу пхеа эзар маликашца‚ Iаламаташ долчу.\n126. И ца дина Дала шуна кхаъ хилла бен‚ шун дегнаш иманца чIагIдархьама а бен. Толам бац ша веза волчу‚ хьукма нийса деш волчу Делан гергара бен.\n127. /И дина Дала/ ца тешаш болчеран цхьа агIо хадорхьама я уьш сийсазбархьама – догдиллина бухабовлур бу уьш.\n128. ГIуллакхах хIумма дац хьуна: я гечдер Цо царна‚ я Iазап дер – уьш зуламхой бу.\n129. Делан ду стигланашкахь мел дерг а‚ лаьттахь мел дерг а‚ Шена луучунна гечдо Цо‚ шена луучунна Iазап до. И Дела гечдеш верг а‚ къинхетаме верг а ву.\n130. ХIай иман диллинарш! Ма даа риба‚ шозза алсам даккхаран тIе а‚ шозза алсамдоккхуш‚ Делах кхера – шу даккхийдедан мегара.\n131. Шу кхера цIерах‚ кечйина йолчу цатешачарна.\n132. Шу муьтIахь хила Далла а‚ элчанна а‚ шух къинхетам бан мегара.\n133. Шу сихло шайн Кхиош-кхобучунгара гечдаре а‚ ялсамане а‚ шен шоралла стигланаш а‚ латта а /санна/ йолчу‚ кечйина йолчу /Делах/ кхоьруш болчарна.\n134. Ишттанаш бу уьш‚ шаьш сагIа доккхуш аттонехь а‚ халонехь а‚ оьгIазло юхатухуш‚ нахана къинтIера бовлуш. Цу Далла беза дика берш.\n135. Ишттанаш а бу уьш‚ шаьш цхьа вон къа дича я шаьш шайна зулам дича, Дела дагавогIуш‚ шайн къиношна гечдар доьхуш. Хьан гечдийр ду къинош Дала бен? Шаьш динчунна тIе буха ца боьрзуш‚ шайна хууш.\n136. Церан бекхам бу – шайн Кхиош-кхобучун гечдар‚ бошмаш а‚ шайна кIелхьахула хиш лелаш йолу‚ цу чохь гуттар а лаьтташ‚ хаза мел бу и Iамал йинчарна.\n137. Шул хьалха а дIадахна хилларш‚ шу лела лаьтта тIехь‚ хьажа‚ муха хилла /дин/ харцдинчеран чаккхе.\n138. Иза хаам бу нахана‚ нийса некъ а бу‚ хьехам а бу /Делах/ кхоьручарна.\n139. Шу ледара ма довла /гIазот дан/‚ шу сингаттаме ма хила /УхIудехь эшарна/ – шу лакхахь хир ду /керстанашна тIехь толам баккхарца/, шу /баккъалла а,/ тешаш делахь.\n140. Шуна чов хилча – нахана а хилла чов, цунах терра. И денош Оха хьавзадо нахана юккъехь‚ Далла бовзархьама иман диллинарш‚ шун юккъера гIазотан ял ерш хилийтархьама а. Цу Далла ца беза зуламхой.\n141. Дала /къинойх/ цIанбархьама иман диллинарш, цатешарш хIаллакбархьама а.\n142. Шу моьттуш дара-те ялсамане гIур ду, Далла бовзале шух къахьегнарш а, Цуна бовзале собар динарш а?\n143. Шу ма дарий дала лууш /гIазотехь/ цуьнца цхьанакхетале хьалха‚ и /далар/ гира шуна‚ шу хьоьжуш долуш (ткъа хIинца духадовлу шу?).\n144. И Мухьаммад ма вац элча бен. ДIабахана цул хьалха элчанаш. Иза велча я вийча – шаьш хиллачу /цатешаре/ духадоьрзур ду шу? Вухаваьлларг милла велахь а‚ цхьана а хIуманца Далла зен ца до цо. ТIаккха миэл лур бу Дала баркалле болчарна.\n145. Ца хилла сина далар Делан лаамца бен‚ шен язонца тоьхна хан йолуш бен. Милла велахь а дуьненан ял езаш – Оха ло цунна цунах‚ милла велахь а эхартан ял езаш – Оха ло цунна цунах. ТIаккха миэл лур бу Оха баркалле болчарна.\n146. Маса пайхамаро тIом бина (Делан новкъахь), мел дукха тIемаш бина цаьрца (пайхамаршца) цхьана (Iелам наха а, дика Iамалш йинчара а). Халчу ца даьккхира цара шайна Делан новкъахь хилла долу цатам берг‚ ледара ца бевлира уьш‚ мукIар ца хилира /мостагIчунна/. Цу Далла беза собаре берш.\n147. Церан олуш дош хилла деккъа: "Тхан Кхиош-кхобург‚ гечделахь тхуна тхан къинош‚ тхан гIуллакхехь /тхоьгара яьлла/ тхан тIаламазалла а, чIагIбелахь тхан когаш‚ гIо делахь тхуна цатешаш долчу къомана тIехь".\n148. Дала елла царна дуьненан ял‚ ткъа ма хаза ю эхартан ял. Цу Далла беза диканиг деш берш.\n149. ХIай иман диллинарш! Цатешачарна шу муьтIахь хилахь‚ цара шу духадерзор ду /шайн дине/ – тIаккха шу дIадоьрзур ду /иманах/ эшна.\n150. ХIаъ! Дела ву шун гIо лоцург‚ И уггар дикачех гIоьнча ма ву.\n151. Оха кхуссур ма бу цатешачеран дегнашка кхерам‚ цара шайга йоссийна (цхьа а) бакъо йоцуш Делаца накъост лацарна. Церан хIусам – /жоьжахатин/ цIе ма ю. Ма вон ю-кх зуламхойн чугIойла!\n152. Дала бакъйина шуна Шен ваIда‚ аша и /цатешарш/ бойуш Цуьнан пурбанца‚ шу ледара довллалц‚ гIуллакхехь вовшашца къийссалц‚ шу Iеса хиллалц‚ шуна дезаш хилларг (толам) Цо шуьга гайтинчул тIаьхьа. Шух дуьне дезаш верг а ву‚ шух эхарт дезаш верг а ву. ТIаккха шу дIатеттира цо царех‚ шу зерхьама. Шуна къинтIера велира Иза. И Дела Шен комаьршалла йолуш ма ву тешаш болчарна.\n153. Шу дIадевдира ирх цхьаьнгга а духа ца хьоьжуш‚ кхечарна юккъехь элча шуьга кхойкхуш лаьтташ. ГIайгIанца а гIайгIа кхоьссира Цо шуна‚ шу сингаттаме ца хилийтархьама шун ца хиллачунна /хIонсана/ а, шуна /нах байарца а, эшарца а/ хиллачу бохамна а. И Дела дика хууш ву аша дийриг.\n154. ТIаккха Цо йоссийра шуна гIайгIанал тIаьхьа паргIато – наб озор. Шух цхьа тоба хьулйира Цо. Вукху тобанан синтем байира шайн синоша: цара ойла йора Делах бакъдоцург‚ жехIал заманан ойла /йора цара/. Цара олура: "ГIуллакхах хIумма а дуй вайна?" Ахьа ала: "ГIуллакх дерриг Далла ду". Хьулдеш бу уьш шайгахь‚ хьуна шаьш гучу ца доккхуриг. Олуш: "Тхуна хиллехь гIуллакхах /цхьа/ хIума‚ кхузахь дойур дацара тхо". Ахьа ала: "Шу лаьттина хиллехьара шайн цIенош чохь‚ шу дийшина Iохккучу шуна тIебогIур бара шайна тIом бар яздина берш, Дала зерхьама шун кийрахь дерг‚ /къинойх/ цIандархьама шун дегнашкахь дерг. И Дела хууш ма ву кийрахь дерг.\n155. Баккъалла а, шух /тIемах/ бухабевлларш ши тоба вовшех кхеттачу дийнахь‚ – шайтIано тилийна уьш, цхьадолчу цара динчу /вон/ хIуманца. Дела къинтIера велира царна. Дела ша гечдеш а‚ дог кIеда а ву.\n156. ХIай иман диллинарш! Шу ма хила цатешачаьрга тера шаьш олуш хилла болу шайн вежаршка уьш йохк-эцарна я гIазотана арабевлча: "Тхуна гергахь лаьттинехь лийрбацара а‚ бойур а бацара уьш". Цунах Дала церан дегнашкахь боккха балам бийр бу. И Дела денбеш а ву‚ болуьйтуш а ву. И Дела аша деш дерг гуш а ву.\n157. Шу дайахь Делан новкъахь я лахь – Делера гечдар а ду‚ къинхетам а бу – и аша гулдеш долчул дика ду.\n158. Шу лахь а‚ я дайахь а – Далла тIе гулдийр долуш ду шу.\n159. Делера къинхетамца хьийзира хьо царна тIе кIеда. Хьо кIоршаме‚ дог дера хиллехьара‚ хьуна гонахьара дIасабаьржар бара уьш. КъинтIера вала царна‚ гечдар а деха царна. дагавала царца гIуллакхехь. Ахьа айхьа сацам бича – Далла тIетовжа. Далла беза /Шена/ тIетевжарш.\n160. Дала шуна гIо дахь – шуна тIехь толамхо вац. Цо шу гIо ца деш дитахь – мила ву Цул тIаьхьа шуна гIо дийр дерг? Далла тIетевжийла муъма нах!\n161. Там бац пайхамарна хIонс лачкъо. Лачкъийинарг ша лачкъийначуьнца вогIур ву къематдийнахь. ТIаккха хIора синна ша гулдинчуьнца бекхам бийр бу – царна зулам дийр дац.\n162. Делан реза хиларна тIаьхьахIоьттинарг тера вуй Делера оьгIазаллина тIевирзинчух? Цуьнан чугIойла – жоьжахати ю. Ма вон ю и дIавоьрзу меттиг!\n163. Уьш тайп-тайпана бу Далла гергахь /ялсамане гIур берш а, жоьжахате гIур берш а/. И Дела гуш ву цара деш дерг.\n164. Доккха дика дина Дала муъма нахана-царалахь элча вахийтина шайн юккъера‚ Цуьнан аяташ царна доьшуш‚ уьш цIанбеш‚ жайна а‚ хьекъал а царна Iамадеш – хьалха уьш билгалла тиларчохь хиллехь.\n165. Я шуна эшам хилча – аша бира эшам (хIалха мостагIчунна) шозза алссам. Аша элира: "ХIара мичара ду?" Ахьа ала: "Иза шуьгара шайгара ду". Баккъалла а‚ Дела массо хIуманна тIехь ницкъ кхочуш ву.\n166. Ши тоба цхьаьнакхеттачу дийнахь шуна хилла болу эшам Делан лаамца бу‚ цу Далла /Шех/ тешна хилларш бовзархьама.\n167. Цунна бовзархьама шалхолелораш а‚ шайга аьлла долуш: "Схьадуьйла‚ тIом бе Делан новкъахь‚ я дIалелхабе /мостагIий/‚ аьлларш: "Тхуна тIом бан хууш хиллехьара‚ тхо шуна тIаьхьа хIуьттур дара". Уьш цатешарна герга бара оцу дийнахь иманна /герга/ хиллачул‚ меттанашца дуьйцуш шайн дегнашкахь доцург. И Дела дика хууш ву цара хьулдеш дерг.\n168. Шайн вежаршка аьлла хилларш – шаьш чохь севцна хилла болу: "Оха бохург динехьара‚ бойур бацара уьш". Ахьа ала: "Духатоха шайх кхалхар‚ шу бакълуьйш делахь".\n169. Ахьа ларране ма ларалахь Делан новкъахь белларш белла. Дийна бу уьш – шайн Кхиош-кхобучун гергахь рицкъа долуш.\n170. Дала Шен комаьршаллах шайна деллачуьнца баккхийбеш бу уьш‚ царех ца кхуьуш тIаьхьа бисинчарна кхаъ боьхуш бу уьш кхерам ца хилийтаран а‚ уьш сингаттаме ца хилийтаран а.\n171. Кхаъ боьхуш бу уьш Делера ниIматца а‚ комаьршаллица а‚ Дала ца эшоре муъма нехан ял /дог дохуш бу уьш/.\n172. Уьш бу Далла а‚ элчанна а жоп делларш‚ шайна чов хиллачул тIаьхьа. Царех диканиг диначарна а, /Делах/ кхийринчарна а сийлахь-йоккха ял ю.\n173. Ишттанаш бу уьш шайга наха аьлла: "Нах бу шуна гуо биллина‚ царех кхера". Цо уьш алсамбехира иманца‚ цара элира: "Тхан кхачо ю – Дела‚ дика векал а ву И".\n174. Делера ниIматца а‚ дозаллица а бухабирзира уьш‚ зено ца лецира уьш‚ Делан резаллина тIаьхьахIиттира уьш. И Дела Шегахь сийлахь-доккха дозалла долуш ву.\n175. И шайтIа дара шен доттагIашца /шу/ кхеро гIерташ‚ ма кхера царех‚ Сох кхера‚ шаьш тешаш делахь.\n176. Хьо сингаттаме ма войла цатешарехь сихбеллачара. Цара данне а цхьана а хIуманца зен дийр дац Далла. Дела лууш ву царна дакъа ца дан эхартахь‚ царна доккха Iазап ду.\n177. Иман доьхкина, цатешар эцначара данне а Далла /цхьана а/ хIуманца зен ца до. Царна лазош долу Iазап ду.\n178. Цатешачарна ма моьттийла Оха шаьш латтор шайна диканна ду, оха уьш латтош бу къиношца алсамбовлийтархьама. Царна сийсаза долу Iазап ду.\n179. Ца хилира и Дела муъма нах буьтуш шу долчу хьолехь‚ боьханиг цIеначух къаста ца веш. Ца хиллера и Дела шу кхиадеш къайленна тIе‚ мухха делахь а, Дала хоржу элчанех Шена луург. Тешалаш Делах а‚ Цуьнан элчанех а, шу тешахь‚ шу /Делах/ кхерахь а, – шуна сийлахь-йоккха ял ю.\n180. Дала Шен комаьршаллах /шайна/ даийтинчунна тIехь писалла лелочарна ма моьттийла и шайна дика ду. И царна вон ду, къематдийнахь и цара кхоийнарг церан логах хьарчор ду. Делан ду стигланийн а‚ лаьттан а ирс. И Дела аша дийриг дика хууш ву.\n181. Далла хезира аьлла долу дош: "Дела пекъар ву‚ тхо хьоле ду". Оха дIаяздийр ду цара аьлларг а‚ цара хьакъ доцуш пайхамарш байар а. Оха эр ду: "Iовша жоьжахатин Iазап".\n182. Шун куьйгаша хьалхадаьккхинарг бахьанехь ду иза /Iазап/. И Дела зулам деш ма вац лешна.\n183. Ишттанаш а бу уьш шаьш аьлла: "Дала барт бина тхоьца‚ тхо тешар дац элчанах, цо даийтталц сагIа ша дууш цIаро". Ахьа ала: "Шуьга баьхкира сол хьалха билгалонашца элчанаш‚ аша аьлла долчуьнца а – уьш хIунда байира аша‚ шу бакълуьйш делахь?"\n184. Хьо цара харцвича‚ хьоьл хьалха а элчанаш харцбина. Билгалонашца баьхкина бара уьш: Забурца а‚ нуьре долчу жайнаца а.\n185. Массо сино Iовшур ду далар. Шуна лур ю ял къематдийнахь. Жоьжахатина гена ваьккхинарг а‚ ялсамане вахийтинарг а – и ву толам баьккхинарг. Дуьненан дахар ма дац Iехаваран хIума бен.\n186. Шу данне зуьйр ма ду шун дохнаца‚ шун синошца‚ шуна хаззане а хезар ма ду шул хьалха жайна даийтинчаьргара а‚ мушрикунашкара халахетарш‚ аша собар дахь‚ шу /Делах/ кхерахь – баккъалла а, и ду-кх чIогIачу гIуллакхех.\n187. Дала барт бира жайна деллачаьрца: аша билгалдоккхур ду нахана‚ аша хьулдийр дац и аьлла. И дIатесира цара шайна тIехьа‚ цунах кIеззиг мах ийцира цара‚ ма вон хIума ю-кх цара оьцург!\n188. Хьуна ма мотталахь и шайна /Дала/ деллачуьнца баккхийбуьйш берш‚ шаьш дина доцучуьнца наха шаьш хесто лууш берш‚ хьуна ма мотталахь уьш Iазапана кIелхьарабевр бу‚ царна лазош долу Iазап ду.\n189. Делан ду стигланийн а‚ лаьттан а долалла‚ и Дела массо хIуманна ницкъ кхочуш ву.\n195. Жоп делира царна шаьш Кхиош-кхобучо: "Аса эшор ма яц йинчун Iамал‚ и стаг велахь а я зуда елахь а‚ – шу вовшех ду. ДIакхелхинарш‚ шайн цIеношкара арабаьхнарш‚ Сан новкъахь шайна халонаш хилларш‚ шаьш тIом бинарш‚ шаьш тIам тIехь белларш – цIанбийр бу Аса уьш шайн вочу Iамалех‚ бухахула хин татолаш лелаш долчу бошмашка бохуьйтур бу Аса уьш, – миэл бу и Далла гергара. И Дела шегахь хаза миэл болуш ву".\n200. ХIай иман диллинарш! Аша чидам белаш‚ шу собаре хилалаш‚ чIагIлолаш вовшашца‚ Делах кхералаш даккхийдуьйр ду шу.


ХIара 2021 шо карадеачхьана Нохчийчохь ницкъахоша лачкъийна, мел лахара а, 83 стаг, царех 41 вигина Дечкен-баттахь, ткъа Чиллан-баттахь - 42.\nНохчийн оппозицин IАДАТ боламо дина оцу кепара зераш, яздо Кавказ.Реалиино.\nБоламан телеграм-каналан администраторша билгалдаккхарехь, цу тайпа зуламаш лахделла догIу, дукха хьолахь, царех лаьцна гIарадоккхуш хиларна.\nНах лечкъоран бахьанаш ду - Iедалхойн политикана реза ца хилар, социалан машанашкахь жигара хьийзар, тIемалой гергара хилар.\nДукха нисло ишта, тешаша бахарехь, бехк-гунахь доцург а, каравеънарг дIавуьгуш а нисло ярташкахь рейдаш дIахьочу заманчохь.\nСтохкалера шо довш Кавказ.Реалиин корреспондент махкарчу бакъоларъяран органашка ваьллера, IАДАТ-ан информацица Лахьан-баттера ГIуран-батте кхаачалц лецна вигинчу 132 вахархочун кхолламах дерг хоттуш. Прокуратуран векало жоп делира, чоьхьарчу гIуллакхийн министраллан тIедиллина ду информаци зер аьлла.\nТIаьхьо чоьхьарчу гIуллакхийн урхаллера жоп кхечира. Иштта яздора кехата тIехь: "IАДАТ телеграм-каналан агIонерчу информацех талламаш бина, цара охьаяздинарг бакъ ца карийна. Низамехь доцург царна тIехь лелийна бохучух а шайга кхаьчна хаамаш бац. Яьхна цIераш юьззина яц, цундела и нах болу меттиг билгалъяккха аьтто ца болу".\nIАДАТ телеграм-каналан администраторша Кавказ.Реалиига дийцарехь, Лахьан-баттахь а, ГIуран-баттахь а байначу нахалахь иттаннашкахь бу цIа берзанза берш. Ах сов маьршабаьхна. Лецнарш дIахоьцуш хилар, царех лаьцна хаамаш Iорабахарца дузу къамел динчара.\nСтенна лоьцу? Бахьанаш а, леца меттиг битар а\nIАДАТ телеграм-канале язбаларна а, цаьрца юкъарлонаш лелорна а.\nОцу юкъанна, шайн ма-хуьллу ресурсан балхана новкъарло ян хьийза Iедалхой. Админна хетарехь, уьш кхерорхьама дийца даьккхина, IАДАТ-ан векалша шайца зIенехь хилларш схьабелла шайга: лецна бигинчарлахь телеграм-канале язбелларш а хилла, бохуш.\nПабликан векалша чIагIдо, лечкъийна бигиначара шайн цIераш ца хьулъеш дакъалоцура каналан чатехь шайн телефонашчухула, шайн суьрташца.\nКоьртачу информаторех а, каналан администраторех а дерг аьлча, тахана а ницкъахойн аьтто ца баьлла царна тIекхиа, билгалдоккху админаша.\n"Хьалха дуьйна а кадыровцаша кегийрхойн телефонаш кегош, нагахь санна, тхан агIоне уьш язбеллехь, дIабуьгуш, тIехь ницкъбеш, хIума лелош ма дара", - боху къамел динчех цхьаммо.\nIАДАТ-н агIоне язвеллачу муьлххачунна а тIехь къизаллаш лелор йолуш бу уьш аьлла, тешна бу телеграм-каналан авторш: ресурца юкъарло лелор стенна дуьйцура, агIонга язбелла хилахь а - тоьаш ду царна.\nМасала, боламан жигархой бара стохка ГIуран-баттахь вийна 27 шо долу Умаров Жалил а, Вахитаев Абубакар а. Оппозицин боламна гIо дора цара информаци яржош, ткъа Iедалхоша террорхой бу аьлла, дIакхайкхийра уьш.\nГIуран-бутт бовш лаьцначу Идрисов Мохьмад-Салахьах лаьцна хаийтира. Маьршаваьккхинчул тIаьхьа дарбан хIусаме кхачийнера иза чолхечу хьолехь. IАДАТА-н информацица, къиза хьийзинера иза. Бахьана хIоьттира, Идрисовн вешин бешахь лаьттах доьллина герз даьккхича. 12 шо хьалха нохчийн гIаттамхошца тIемаш бинчу церан гергарчу стеган герз хиллера иза. Оцу тIехула лецира Мохьмад -Салахь а, цуьнан доттагIий а, бевза-безарш а аьлла, хета IАДАТНА.\nДечкен-бутт карабеача дийца даьккхира, беттан 29-чохь Кабилов Ахьмад лаьцна аьлла. Андреевсекая Долина олучу меттигехь иза вехачу хIусамехь лецира иза. Чохь мел дерг тIекIел тIесна, хеттарш дан вуьгу аьлла, дIавигира иза. Цхьа бутт баьллачу хенахь полицин декъехь цунна тIаьхьакхиира гергарнаш. Герз дIадиллина латторна бехкево иза.\nИнтернетехь жигара хьийзарна а, "оппозицин дог-ойла хиларна" а\nIАДАТ боламан информацица, социалан машанашкахь хIайтъаьлла хьийзарна лецна цхьа могIа нах. Масала, Дечкен-беттан юьххьехь социалан машанехь комментари йитина аьлла, лачкъйира 17 шо долу Теркйистера Борзункаев. Ткъа Эвтарахь лецира 19 шо долу Усманов Iусман. И ший а латттош волу меттиг хууш бац.\nТелеграм-каналан хаамашца, Шела кIоштарчу полцин декъехь латтош ву и шиъ. ТIехь ницкъбина, бертаза мукIарло дайтина цаьршинга, полисхой байъа дагахь вара шаьшиъ аьлла.\nДечкен-бетан юьххьехь Шинасуьйра-юкъара (Пригородное) 25 шо долу Яхъяев Iела а вигира лаьцна, социалан машанехь коммент йитина аьлла. Нана а яра цуьнан цомгаш.\nЧиллан-беттан 2-чохь Iораделира Соьлжа-гIалара 17 шо долу Исраилов Билал а, Iела цIе йолу кIант а лачкъийна вигина аьлла. Каналан информацица, оппозицин дог-ойла хиларца доьзна чохь латтош ву и шиъ.\nЧиллан-беттан 5-чохь шайн чуьра араваьккхина дIавигира ГихтIара 60 шо долу Цицаев Сурхо, лайк хIотторна. Цуьнан цIенна го а лаьцна, хIусамера масаьргара а телефонаш дIа а лахьийна, бакъо йоцуш церан цIийнах хьоьвсинера уьш, гинчара дийцарехь. ТIехьа-Мартанан кIоштарчу полицин декъехь латтош ву иза аьлла, хеташ бу каналан авторш.\nIАДАТА-н информацица а догIуш, "Осал Нах" телеграм-каналца уьйрашкахь хилла аьлла, ницкъ бинчу бIе гергга стага орца дехна бакъоларъярхошка. Канале язбелла хиллачехь лачкъийна вигина Бештиев Арсланхан а, Радуев Ислам а ву. Хьалхарниг, хаам барца, Шелара лаьцна вигина, шолгIаниг Минеральные Воды гIалахь каравеана.\n"Нийса дин ца лелорна"\nДечкен-бутт бовш хаийтира Соьлжа-ГIаларчу Старопромыслан кIоштара вахархо Дузаев Iийса лачкъийна аьлла. Дузаев - СаIуда Iаьрбийчуьрчу исламан университетан дешархо ву. Цунна дуьхьал а, IАДАТ-н хаамашца, бехктакхаман гIуллакх доьллуш ду экстремизман артиклехь.\nХIеттахь вайра меттигера вахархо Бакаев Аюб а, 11-чу классан дешархо Дзухираев Дени а. Уьш берриш а цхьана артиклехь бехкебина.\n"Нийса дин ца лелийна" аьлла, царна таIзар дина аьлла, тешна бу телеграм-каналан администраторш.\nДечкен-беттан 4-чохь Дубин-эвлара Эльмурзаев Билал вайра. Мехкан зорбанан министро Дудаев Ахьмада шен инстаграмерчу аккаунтехь зорбане яьккхинчу ролика тIехь гучувелира иза тIаьхьа. Хьалхо лачкъийна вигинчу 18 шо долчу Арсемиков Шарипна уллохь латташ ву видео тIехь Эльмурзаев.\nМинистро бехкаш доху цаьргара, "информацин тIамехь гIирс" хилийтина аш шайх бохуш.\nОцу юкъанна ала догIу, видео гайтале хьалха, полисхоша чIагIонаш йора, Эльмурзаев лацарна шаьш гунахь дац бохуш.\nБайъинчу "тIемалошца" уьйрашкахь хиларна\nСтохка ГIуран-баттахь Соьлжа-ГIалахь байъина ТемурзиевгIеран вежарий бевзаш хилла ву Арсемиков. IАДАТ-а бахарехь, лаьцна вигинчул тIаьхьа Кадыровн цIарахчу ППС-н ШолгIачу полкан территорри тIехь латтийнера иза. Дудаевца цхьана сюжет яьккхинчул тIаьхьа маьршаваьккхира иза а, Эльмурзаев а.\nДечкен-беттан 22-чохь цхьа дика дIайирзира 14 шо долчу Дагестанерчу яхархочун Сейидова Жасминин истори. Нохчийн полиин карахь ши бутт баьккхира йоIа, цуьнан цIийндена Исаханов Исламна дуьхьал йолийна лерина операци йирзинчул тIаьхьа.\nНохчийчоьнан куьйгалхочуьнга Кадыров Рамзане йоьIан нанас орца дехначул тIаьхьа, Дагестанерчу хьаькамашка дIаелира Сейидова.\nПал туьйсуш, бозбунчалаш лелочарна а тIаьхьабвелла бу кадыровцаш Нохчийчохь. Дечкен-баттахь БелгIатара ялх стаг вигира лачкъийна, "дарбанаш лелочу" зудчуьнга гIо дехнера аьлла. IАДАТ-н хаамашца, царна тIехь а ницкъ бинера, цул тIаьхьа массарна а хьалха дIа а хIиттийна, юьхь яьхна, дIахийцира, таксхо Хуцаев Дишни воцург. Цо бигина хиллера оцу "хIумахуучу" зудчунна тIе клиенташ.\n"Террорхошна" гIо дина бохуш, доьллу гIуллакхаш\nЦхьаболу лечкъийна буьгурш шайн хIусамнаношца дIабуьгу.\nМасала, Чиллан-беттан 4-чохь хааме даьккхира IАДАТ телеграм-канало, Катар-Юьртара Макаев Мовсар шен хIусамненаца цхьана вайна аьлла.\nТелеграм-каналан хьосташа бинчу хаамца, ТIехьа-Мартанарчу полисхойн декъехь латтош ду и шиъ а. Террорхошна гIо дина ву хьо алий, бехк тIелаца бохуш, хьийзош латтош ву иза.\nЧиллан-беттан 5-чохь хааме делира, Макаевн шичой - 37 шо долу Макаев Рахьман а, 35 шо долу Митаев Муса а лачкъийна вигина аьлла.\nЧиллан-баттахь лачкъийначарлахь ву ши ваша - Магамадов Салехь а, Исаев Исмаил а. "Осал Нах" оппозицин каналан ши администратор вара и ший а.\nДуьххьара стохка вадийра ши ваша. Дийнна баттахь чохь витира и шиъ, КъорIан а доьшуьйтуш. Исмаил кхиазхо ву хIинца а. Маьршаваьккхитнчул тIаьхьа бакъоларъярхоша аьтто бира цу шиннан Нижний Новогороде дехьа воккхуш. Амма, нохчийн полисхой цигахь а тIаьхьакхиира цу шинна. Террорхошна гIо латтийна ву аьлла, бехкаш кховдийна цаьрга. Бакъоларъярхой тешна бу, хьалха а, шолгIа а вигинчу хенахь цу шинна тIехь Iазапаш лелийна аьлла.\n"Шема дIаваха лаам хиларна"\nЧервленнера 25 шо долу Хажаева Марьям яйра Чиллан-беттан 5-чохь. Исламан школехь доьшуш а яра иза. Иштта лачкъийра Хажаеван шийчой а, царех цхьаъ Эпиев Мухьаммад ву, шина беран да. ШолгIачун цIе йоккхуш яц. IАДАТ-на хетарехь, Шема дIаваха гIерташ вара аьлла, дуьхьал даккха кечдеш зуламан гIуллакхаш ду царна а.\nЧиллан-баттахь IАДАТА дийцира, кхо бутт хьалха лаьцначу 23 шо долчу Куразов Юсупах а, 26 шо долчу Тарамхаджиев Саддамех а, 25 шо долчу Багаев Хьабибах а, 24 шо долчу Асхабов Аламбеках а.\nТелеграм-каналан информацица, терроризмах лаьтта артикл ю царна дуьхьал яьккхинарг а. Шема тIемаш бан дIабаха дагахь бара боху. Ткъа лоцучу заманчохь цаьргахь ца хиллера ур-атталла, паспорташ а.\nДийнан делккъахь ен "зачисткаш"\nДечкен-беттан 27-чохь Ассиновская олучу эвлахь шен хIусамчуьра лаьцна вигира 36 шо долу, ялх беран да, Сельмурзаев Мохьмад. IАДАТ-н хаамца, хьалха а Кадыровн цIарахчу полкан полисхоша лецира иза, хIинца юха а цара дIавигина.\nДуьххьара вигинчу заманчохь бехк тIелаца дийзира цуьнан, тIехь гIело латторна. Цул тIаьхьа, яздо IАДАТА, юха Iазап хьегийтинера цуьнга, букъсурт а, пIендарш а кегдинера цуьнан.\nКанале язбеллачу наха денна бохург санна хоуьйту канална я язъечу комментарешкахь, я чатехь цхьанхьа полисхоша дIахьочу рейдах.\nЧиллан-беттан 2-чохь ГIойтIахь дIаяьхьира рогIера рейд. IАДАТА-н хьасташа дицарехь, ткъех сов стаг вигира цу дийнахь а.\nЧиллан-беттан 7-чу дийнахь канале хааам кхечира, Эвтарахь нах дIалахьош бу, массарна а хьалха меттигерчу бахархошна етташ, машенаш чу а кхуьйсуш аьлла. Оцу дийнахь дIабигинчех бу - Буркаев Мохьмад, Шамад, Сидикъ, Халид, Хаважи, Дукхваха Товсултанов Исмаил а- IАДАТАН информацица.\nСоьлжа-ГIалина юккъера дIабуьгуш а нисло цхьаболу нах, масала, Беркат базарара. Чиллан-беттан 11-чохь цигахь каравеара царна 28 шо долу Амхадов Майрбек. Устрада -ГIаларчу полисхойн декъе дIавигинера иза, амма тIаьхьо дIахецнера. Оццу дийнахь дIавигина ву Эвтарара Азиев Аслан а, цуьнан кIант ДжовхIар а, церан гергара стаг Азиев Ризван а.\nКъаьстина, кхечу деношкахь шаьш Эвтарахь лецнарш а балош, юха юьрта а оьхуш, цаьрга нахана тIе пIелгаш хьежадойтуш, уьш а лоьцуш, дIаоьхуш хилар. Оцу доьзална кочаоьху, церан гергара стаг Абу СайфуллахI Шемахь тIемаш бина хиларна, цигахь кхелхина а ву иза.\nРедакцино Нохчийчоьнан прокуратуране рогIера юха а кехат дахьийтина, Нохчийчохь лоьцучу а, лечкъош буьгучу а нахах дийца аьлла. Цкъачунна жоп хилла дац.


Псковерчу десантхошна ЖIар хIоттийна Улус-Кертахь\nЗазадоккху-бутт 02, 2017\nНохчийчохь 2000-чу шарахь тIамехь беллачу Псковерчу десантхошна ЖIар хIоттийна еарийдийнахь. Оьрсийчоьнан эскарех дуккха а гIелонаш лайначу нохчийн цхьана декъанна ца тайна Iедалан и гIулч.\nОьрсийн эскархошна - кхин цхьа хIоллам\nКхо метр ца кхоччуш лекха а, итт тонн беза а бу жIаран кепехь кечбина хIоллам. Улус-Кертана уллехь лаьттар бу иза. 300 сов адам дара тахана Iуьйрана цигахь гулделла. Iедалан дайшна а, инарлашна а юкъахь бара шортта, оцу гутIехь 17 шо хьалха беллачу эскархойн дай-наной а, церан бераш а. Оьрсийчоьнан гимнца, деза хабаршца базбора белларш.\nХьалхара дош элира Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзана. Цо 2000-чу шарахь Улус-Кертана уллехь хиллачу тIеман тасадаларехь белларш хьахош билгалдаьккхира нохчийн къам хIаллакьдан болийна бара тIемаш аьлла. Цунна бехк цо Ервопана а, ерриге а Малхбузенна а биллира.\nКадыров: «…Ас юха а боху, иза тхан бехк боцуш хилла дара. Иза долийра Малхбузерчу а, Европерчу а леринчу сервисаша а, яьккхий институташа а, тхо хIаллак дан. Тахана вайна гуш ду-кх хIун хуьлуш ду Оьрсийчохь а, цуьнна гонах а хIун хуьлуш ду.\nВайна гуш ду мостагIаша вайна Iаткъам беш. Иза санкцеш ю, иза тIеман ницкъаш а бу. Дерриге дуьне а, ала мегар ду, вайн пачхьалкханна дуьхьалдаьлла. Амма вай халкъо дIахьедина, тхайн пачхьалкх ларйийр ю аьлла. Кхузахь шайн дахар дIаделлачу кIенташа масал а гайтина».\nПскован кIоштехь хIора шарахь дIахьо, Нохчийчохь майралла гайтина белла бохучу эскархойн сийна цхьацца гуламаш. Губернатора Турчак Андрейс шеца Нохчийчу балийнера оцу ломахь беллачу эскархойн дай-наной а, бераш а. 6 ротин баьчча хиллачу Евтюхин Маркан нана, Евтюхина Лидия а яра царна хьалхаяьлла. Цо иштта къамел дира ша йистхуьлуш.\nЕвтюхина: «Беркалла шуна хIара дагалецамаш шайгахь латторна. Нанна санна суна йитхила лаьара нохчашка. Аш дукха хIума лайна кху дуьненахь. Шу ницкъ болуш, майра къам ду. Тхо даккхийде шу Оьрсийчоьнца долуш. Тхоьгара а, беллачеран кхечу гергарчаьргара маршалла ду шуьга. Вай цхьаъ ду. Вайн къамнийн цхьаалла ю дикане а, машаре а гIертаран тIехь».\nЭскархошна сийна хIоттина хIоллам базбан уллерчу Улус-Кертара дукха бахархой бацара бахана. Дукхачарна и гулам цигахь хиллийла а ца хууш дIабаьлла. Шайн карахь хIума доцийла а ца хууш, къехка нах иштта гуллучу меттигах.\nЦхьаберш, шайна хетарг ца довзуьйтуш ца Iало. ЧIишкара вахархочо Хатуев Асланна ца тайна цу метте хIоллам хIоттор. Эскарехь беллачарна хIинцалц седа хIоттош хуьлура, ткъа бусулба нехан лаьтта тIехь йоккха жIар хIоттор шена нийса ца хета элира цо.\nХатуев: «ЖаIар хIотторна со реза вац. Уьш цигахь беллехь а, цигахь бехарш бусулба нах ма бу. Иза бусулба латта ма ду».\nУлус-Кертна уллехь беллачу эскархошна хIоттина хIоллам дуьххьара бац Нохчийчохь. Дуккхачу декъана некъан йистошкахь дIахIиттина лаьтта уьш белла меттигаш билгалъеш кегий а, яьккхий а жIарш. Уьш цхьаьннан а бала а боцуш, лаьтташ ю, гонахь къух а даьлла.


Карарчу беттан 13-чохь мехкан куьйгалхочо Кадыров Рамзана дIадаьхьначу цхьанакхетарехь критика йина шен режим емалъечу Малхбузехь бехачарна.\nДелахь а, оцу декъехь коьртаниг иза хир вац, жоьпалла кхочушдийр ду республикан парламентан спикеро Даудов Мохьмада (Лорд). Дудаевс шен "Грозный" телеканалехь ара мел хоьцучу контентан терго латтор тIедиллина цунна.\nОппозицин ницкъийн векалшца дебаташ дIаяхьа гIоьртира дуьххьара зорбан, къоман политикан министр Умаров Джамбулат. Амма аьтто ца белира цуьнан цу тIехь.\nГоьваьлла нохчийн блогер Абдурахманов Тумсо шен метта охьахао гIоьртинера иза, амма масийттазза цо ша кIелвитинчул тIаьхьа, юхавелира министр. Кадыровн терго йоцуш дуьсийла яцара иза.\nТIаккха орцах веара Умаровна Даудов, кхи дIоггара тешаме масал цо а ца гайтира. Делахь а, къамелаца зорбан министрел а гIоле вара парламентан спикер, хIетте а эшна висира.\nЦул тIаьхьа дискусси юкъа оьрсийн журналист Шевченко Максим озоро а гайтира, толам блогерехь бисина хилар.\nИтт дийнахь иттех кхеташо дIаяьхьира Кадыровс. Цу цхьанакхетаршкахь шен болх нийса бовзийтар, Iорабаккхар хьоьхура цо журналисташна.\nОцу хьокъехь махкарчу "Грозный" телеканалан активца дийцина ца Iаш, министрийн кабинетан декъашхошца а вовшахкхетар хуьлура Кадыровн.\nКъаьсттина Нохчийчоьнан куьйгалхочунна халонга даьлларг дара, шен мостагIчуьнца дебаташкахь шен агIончийн ницкъ ца тоар, республика юхаметтахIотторехь дас Кадыров Ахьмада мел доккха дакъа лаьцна публикана дIахаийта.\nИчкерин агIончийн "шалхо" а гойтуш, хаамийн гIирсийн болх эвсара баккхар тIедожийра цо шен репортерашна тIаьххьара хиллачу кхеташонехь. Схьахетарехь, идеологин мостагIашна дуьхьал яккха дагахь бу уьш йоллу административан ресурс.\nКадыровс билгалдаьккхина, оцу бинчу балхах ша жоп Дудаев Ахьмадера санна, хIора болийначу "информацин тIамехь" дакъалоцуш мел волчуьнгара доьхур ду аьлла.\nРегионан куьйгалхочо Ичкерин агIончаш эшон хан а елла шен журналисташна, - буьйцург бу кхо бутт.\nДогйовха ву Кадыров "Иллюзия" программа дIахьош волчу Ахмадов Чингизах. Цуьнан программе богIучу хьешаша дуьйцу, мехкан урхаллехь лаьттачу Iедална товш долччу кепехь, 90-чу шерашкахь республикехь хиллачу хиламех.\nСоьлжа-ГIаларчу цхьахйолчу лакхарчу доьшийлан хьехархочунна Асланна хетарехь, меттигерчу политикан элитан жигаралла "шен дех вон дош алар Кадыровс лазамца тIеоьцуш хиларца доьзна ду".\n"Кху заманан Нохчийчохь Ахьмадан цIе легендашна юкъахьарчийна ю. Цхьадерг нахана дагадогIучуьнца бIостане нисло. Меттигерчу телевизионехь кхи дуьйцуш хIума а дац, Кадыров а, цуьнан доьзалш а хестор бен. Оцу суьрто дарбо бахархой. Дукхахберш телевизоре хьовсуш а бац. Республикехь тоххара мила ву а ца хиъначу Тумсон роликаш йийцарейо тахана", - дуьйцу къамел дечо "Кавказ.Реалии" портале.\nАдвоката Садаханов Заурбека билгалдаккхарехь, шайн оппоненташка ладогIа цалаар, уьш шайн мостагIий хетар а - Кадыровн а, цуьнан агIончийн а ишта специфика ю\n"Оцу шина а политикан ницкъашна (кадыровхошна а, Ичкерин агIончашна) юкъахь даим а хилла къовсаме дуьхьалхIоттар. ХIинццалц цхьа пассиве гуш дара и. Нийса ца хета суна оппоненташа вовшашка маьттаза къамелаш деш, вовшийн цара аьшнашбеш. ЛартIахь ца хета суна, вовшашна дуьхьал ницкъ гIаттош а", - чIагIдо адвокато, къийсаме яьллачу шина агIоне дискусси яр томехь, гIиллакхехь хилийта бохуш, кхайкхам а беш.\nМатериалан автор Билалов МаIаз ву, "Кавказ.Реалии"


Динул-Ислам - Хаттаршна жоьпаш - Гороскоп лелор муха ду динехь? Коьрта агIо\n«Гороскоп» лелор – седарчийн хоттамца а, леларца а хиндерг довза гIертар ду. Пайхамара (Делера салават а, салам а хуьлда цунна) аьлла цу хьокъехь: «Седарчийн цхьа Iилма Iамийначо – бозбунчаллех цхьа да́къа Iамийна». Ткъа, хууш ма-хиллара, бозбунчалла – уггар даккхийчу къинойх ду.\nАмма и седарчий Iаморца малх стигал юккъе маца бер бу (делкъа хан маца хир ю) довзар а, къилба мича агIор ду довзар а, мел хан дIаяьлла, мел хан йиссина довзар а – иза магийна доцучунна юкъадогIуш дац. Магийна доцучух ду, (масала, седарчашка а хьоьжуш) догIа маца догIур ду дийцар а, ло маца дуьллур ду дийцар а, мох маца хьокхур бу дийцар а, ме́хаш хийцалур хилар дийцар а».


"Харжамаш тIекхача боьлча догадогIу царна тхо"\nСкворцов Глеб, "Кавказ.Реалии"\nГIалин бала боццучохь, адамашна юьстах...\nДоьхна некъаш а, дакъазъяьлла коммуналан система а - ишта беха нах БуьритIерачу бошмашлелорхойн юкъараллех хиллачу ярташкахь\nКъилбаседа ХIирийчоьнан коьрта шахьарна гонах, еа а агIор, лаьтта бошмашлелорхойн юкъараллаш – аьлча а, ярташ. Уьш кхоллаелла Советан заманахь, амма шорйина шира Iедал доьхначул тIаьхьа тIебаьхкинчу бахархоша.\nОцу "бошмех" тоьлла кIошташ хилла хIинца, гIалара хьелаш цигахь дацахь а. Контраст хаало ког баькх-баьккхинчохь: лаьтта наха шайн аьттонна йина гIопаш а, царна уллехь тесна йитина лаппагIаш а. Цхьаболучара стоьмаш кхиабо кхузахь, ткъа кхиберш – беха. Олийла дац "бошмех" я юрт а, я гIала а.\nДукха бу иштачу "бошмашкахь" бехачу нехан гIайгIанаш: тIедоьлху некъаш ледара хиларал совнаха, коммуникацеш яц. Еа а чкъурго озош йолу машенаш бен ца яхало цигарчу хIусамашна тIе. Шаьш-шайна битина Iедало цигахь беха нах – ца дойу ахча и тайпа ярташ кхобуш.\nБюджет – юьрто делларг\nБошамашлелорхойн "ДоттагIалла" тоба ю БуьритIехь уггар ширачех, иза коллаелла 1960-чу шерашкахь 100 гектар лаьтта тIехь. 4-6 бIе квадрат-метрах лаьтта цхьана ден латта, дерриг дакъош ду 1800.\nДакъош тIехь биллина беха 450 доьзал. 1200 хиллал бахархой бу уьш. "ДоттагIалла" юрт лара догIу - хIирийн дукхахйолчу ярташкахь а бац оццул дукха нах.\n"Царна дерриг а магийна ду"\n"ДоттагIаллин" бюджет кхоллало хIора бешан дас лучу йолах. Шен хIора квадрат-метр тIера 2 сом дала декхаре ву долахо. 6 бIе кв. метр йолучо охьадилла догIу шарахь юьртан бюджете 1200 сом. И ахча дукха дацахь а, дIа цалурш а бу. Ял хене ца йолуьйтуш, охьаюьллу 60% бошмийн долахоша. Оцу ахчано аьтто бо тIебоьлху некъаш битамехь кхаба а, коммуникацеш латтон а, меттигерчу "Iедална", бухгалтерна, слесарна алапа дала а.\n"Халкъ кхузахь шатайпа ду, къоланаш ца хеда. Дукха бу Къилба ХIирийчуьра мухIажирш а. Царалахь дукха бац гIалахь баха таро йолуш – цаьрга балалур бац Iедало петаршкахь коммуналах боккху мах. Ткъа кхузахь дорахо хуьлу дахар", - дуьйцу "ДоттагIаллин" хьалханчас Дзекоев Юрийс.\n"Бошмийн" юьртдас гойту "ДоттагIаллера" коьрта урам – цигахь ю цуьнан беш. Лулахо ву Дзекоевн мехкан орцан министраллера цхьа хьаькам, цунна уллехь лаьтта полицера пенсе вахначу полковникан керт. БIаьрг тIехIуттуш дина оцу шимма цIенош. Ткъа царна юххехь гуш ю лаппагIаш, къух даьлла лаьтта цхьадолу дакъош.\n"Доккхачу дуьненна" юьстах\n"ДоттагIаллехь" кIезиг ю машенаш. Бакъду, урамаш а дац халла ши машен дIасаяххал бен. ГIалин гIовгIанна шаьш юьстах хиларх баккхийбераш бу дуккха а. Амма проблемаш а ю шортта. Коьрта бала бу электросерло ледара хилар.\n"Лаьтташ болчу бIогIамех дIа а туьйсуш, серлонаш ехкина шайна наха. Ширъелла тоькан система. Орцан министраллерчу декъо бинчу талламо боху, 80% тоькан система яц лартIехь. Серашна "тIетийсабелларш" совбевлла, кест-кеста йов серло", - дуьйцу Дзекоевс.\n"ДоттагIаллин" куьйгалхоша догдохура энергетикан "Россети" урхалло юрт шен балансе эцаре. Амма реза ца хуьлу энергокомпани – ца оьшу цунна совнах бала, харжаш.\n"БIогIамаш, серий шун ду, шаьш леладе уьш, боху тхоьга. Со реза вац, тоькан мах къастош хIиттийначу тарифашна юкъабогIу система дIалело биллина мах. Хи латточу "Горводоканалца" а ду изза сурт ", - боху Дзекоевс "Кавказ.Реалиига".\nТкъа некъаш, уьш-м адам дехаш доцчу хотешкахь санна. Йочана хилча, дIаса а ца вахало царна тIехула. Цундела халла реза хуьлу цхьаъ бен "ДоттагIалле" лелаш а йоцчу 27-чу маршруте баха автобусийн дай.\nШи некъ бу юьрта кхочуш, царех цхьаъ бу гIалин кешнашка боьдуш, амма оцу шолгIачух а дола ца до Iедало – даим боьхна хуьлу иза а.\n"Кандидаташ богIу, деза къамелаш до… "\nБуьритIерачу кхечу 11 бошмийн юкъараллашкахь а го "ДоттагIаллехь" доллу сурт. Оцо декхаребира бошмех хиллачу яртийн хьалханчаш Къилбаседа ХIирийчоьнан куьйгалхочуьнга Битаров Вячеславе, шаьш мел ирчачу хьелашкахь деха хьажахьара, аьлла, дехар дан. Амма хууш дац кехат яздинчарна, мила хьажийна Битаровс гIуллакх талла. Коронавирус яьржина лелачу кху муьрехь тамаша бу шаьш долчу цхьа а вагIахь, боху юкъаралхоша.\n"Оха гIала мукъайоккху тхайн гIайгIанех, цо тхайна латто езачу инфраструктурах. Харжамаш тIекхача боьлча догIу тхо дага. Оцу хенахь тхуна дерриг а "хуьулуьйту" депутаташ хинболучара", - леткъа Дзекоев.\nБуьритIерачу администрацино шен дан гIо дац бошмех хиллачу ярташна боху. Иштачу юкъараллех лаьцна ду федералан "Бошмех, дIадоьчу лаьттан дакъойх» цIе йолу №217-гIа низам. Оцу низамо гIаланашкара гIо хила деза ца боху, элира шега деллачу хаттарна жоп луш БуьритIерачу мэрехь муниципалан бахамна а, лаьттан ресурсашна а тIехьожучу Чельдиев Георгийс.\nТкъа дуьйцучу низаман 26-чу декъо магадо гIалин Iедална, нахе бошмаш лелаяйтархьама, уьш кхиош гIодан, юкъараллашна ахча дала а, инвестицеш тIеоза а, оцу бахамашка некъаш дахка а, йовхо, хи, серло дIакхачо а.\nДелахь а, юьстахара хIусамаш гучохь доцчух тера ду Iедал.


Лом паччахь — Сердало\nКхувш йоагIача тIехьенна ший къаман мотт хар, цар из боагIача боараме нийса бувцар чIоагIа лерхIаме хIама да. ХIана аьлча, вай бераш из Iома ца бой кхыча мехка, е арахьара вай долча тIабаьхкача наха вай мотт бувцаргбац. Цунга хьежжа дукхаш ба мотт дIабалар кхерам ба, яхаш кхайкамаш деш, цох са дуаш. Цул совгIа, ишколашка а, цхьацца юкъара болх лелабеча юкъарчешка а вIашагIкхетараш дIакхухь гIалгIай мотт боаржабе, из нахага дукхагIа бувцийта уйла йолаш.\nДукха ха яц гIалгIай меттаи литератураи хетадаь денош дIадаха, уж хилар февраль бетта 16-25 деношка. Цу хана дукханахьа, дукхачар дийцар из хаттар. Бакъда, ГIулакх-оамал дегIадара йолча «Эздел» яхача юкъарчен кIезига кхы тайпара гу из гIулакх дашхара болх. Цар лерхI, чIоагIагIа цIихеза дола, дукхагIа вай берашта хьажа чам болча берий киношта гIалгIай меттал таржам дирца вай къаман мотт алсамбаккха.\nЦу тайпара болх баьбар массехка шу хьалха Москверча «Единство» яхача гIалгIай кагийча нахах латташ йолча юкъарчено. ГIалгIай меттал таржам а даь, хьажа мара цавезаш кхоъ берий кино да цар вIаштIехьа даьккха. Уж да: «Простоквашинера къоъ», «Мухьаммад – тIехьара Даьла Элча», «Тхов тIа ваха Карлсон». Уж кинош вай бераш меттал боккхагIчар а чIоагIа товр хинна гIадбаха тIаийцад. Цхьадолча бераша цу киношкарча турпалхой къамаьлаш Iома даьд бIарчча предложенеш а тIехьа. Цу тайпара болх хургба укх берий кинох а.\nИз доацаш кхы а цхьацца берий кинош да интернета чу гIалгIай меттал таржамаш даь, цул совгIа Пхьелякъонгий Ахьмада пластилина бедаца къахьийга даь берий кино а да гIалгIай халкъа багахбувцама дувцараш ларде а овттадаь «Кхо йоI» яхаш.\nИз а вож а теркалдаь «Эздел» яхача юкъарчено «Король лев» яхача берий кинона таржам де болх дIаболабаь цхьа бутт гаргга ха я. Цу г1улакха т1ехьа лаьрхх1а къахьегаргдолаш вийха дика из болх бовзаш вола Г1аьбартой-Балкхарий мехкара актер, режисер вола Атмурзаев Расул ва. Юххьанца болабеннача хана эггара хьалха кхайкам баь нах тIа а бийха, кино чура хIара турпалхочунга товргйола оазаш хьахоржаш болх дIабихьар шин-кхаь дийнахьа. Цул тIехьагIа цу нахаца бIарчча итт дийнахьа болх баьб, цу кинона даьр таржам а доацаш, ший юхьанцара оаз йола кино санна халийтардухьа царца къахьегаш. ХIаьта цу тIехьа доагIача итт дийнахьа оазаш дIаязъеш болх баьб. Цул тIехьагIа бIарчча кIира, уж оазаш дIа-хьа озаш, харцахьа аьннар юха нийса оалийташ, болх баьб.\nБерий кинойна таржам де деза аьнна дIаоалаш атта дале а дукха болх ба цига бе безар. ХIана аьлча, доххьал къамаьл дувцаш санна а доацаш хIара доакъашхочун къахьега деза, бокъонца цу берий киной турпалхо ше волаш санна. Цул совгIа, гIалгIай меттал кийчъе езаш текст а я, аларгахьа а дувцаргахьа а г1алаташ хургдоацаш.\n«Дукха ха яр «Эздел» юкъарчено цу берий кинона таржам де деза яхаш дувца, бакъда, цхьацца бахьанаш юкъе лелхаш а, оаз дIаязъеш йола студия ма хетта вIаштIехьа ца йоалаш а гайнадар из гIулакх. Цкъар цу киной текст гIалгIай меттал а яьккха, цул тIехьагIа из тоаеш, къахьийгад, берий кино чура турпалхоша еттача багенга хьежа къамаьл товш хургдолаш. ХIаьта оазаш иттанел совгIа я цу чу. Из доацаш, вай къаман эхь-м дар из, дале а массанена дика мича хов вайна гIалгIай мотт. Цудухьа, доакъашхоша оаз дIаязъеча хана аларгахьа а озаргахьа а лебеш бола мотт нийса хургболаш къахьегаш саг хила веза. Из оагIо «Сердало» газета шийна дIатIа а ийца, лаьрхх1а къа а хьийга дIачакхъяьккхай тха. ХалагIа бола болх — оазаш лахар а, уж вIашкайоалаяр а, дIаязъяр а чакхбаьннаб тха. Дисар, дIаязъяь оазаш цу берий киной мукъамца вIашка а ехка болх бар да. Из а ер бутт чакхбоаллаш йистедала дезаш гIулакх да, кхы хIама юкъе ца эккхе», — йоах «Эздел» юкъарчен доакъашхо а волаш из берий кино гIалгIай меттал даккхара болх дIахьош волча Ведажнаькъан Анзора.\nИз деррига шийна чу гIолла чакхдоаккхаш хIара дош лоха-лакха, ала дезача тайпара доакъашхошка оалийташ юхьанца болх беш ва дубляжа Актер Атмурзаев Расул. ТIехдика дешаш ГИТИС чакх а яьккха, тIехдика ший балхах кхеташ, геттара воккха актер ва из. ГIалгIай мотт кхета ца бой а цун дика хов малагIа дош мичахьа ала деза, са мишта даккха деза, айдара хьарак, хаттара хьарак мичахьа, маца оттаде деза.\nБерий киной турпалхой оазашца болх бергбола 14 саг ше белгал а ваь хIаранеца къаьст-къаьста лаьрххIа болх баьб Расула. Цудухьа актера пхьарал фуд ца ховча нахаца лерттIа оазаш вIаштIехьа яха а боагIача боараме болх дIабахьа а аьттув баьннаб цун. Хьалха цу тайпара болх бинза цу даькъе керда чубаьхка нах ба берригаш а. ХIаьта, вай мотт ца ховше царга тIехдика болх байта вIаштIехьадаьннад цун. 100 совг1а берий кино да Атмурзаев Расула тайп-тайпарча къамай меттал таржам даь, царех 3 гIалгIай меттал да Лом паччахь а доацаш. Цо дика караберзабаьб из болх.\nОаз д1аязъеча хана нийсвеннача сага хийцца хетадала тарлургда Расула г1алг1ай мотт дика хов аьнна. Цун бахьан да, г1алг1ай меттал оалаш дола дешаш доакъашхоша боаг1ача боараме цаозаш оалача хана царга из нийсаг1а алийта г1ерташ Расула ше дIаоалаш хинна хилар.\n«Цхьаволчо Iа яхар дIаоалашше кхетаду, шоллаг1чо цу сахьате хьаэца турпалхочун амат, ишта хьахул маIанца сакъердаме берий кино. Актераш хьа а бийха царна хIаранена оазаш дIа а енна болх хьабайта йиш йолаш-м вар со, бакъда, из халагIа да, хIаьта вайна дийна амат дола бирий кино деза. Керттера берий киной никъ ба цу чу лелаш дийна къамаьл хилар. ДукхагIа бераш а ма дий цунга хьожараш, царна лаьрхIа а ма дий из. Сона хетачох, цкъа берий теркам цу тIера дIабоале уж цунга хьожаргбац, цудухьа, хIара оагIо дийна къамаьл а долаш, хила езача оаз лакха-лоха а йолаш хила еза. Болх тхоай дика вIаштIехьа баьлча санна хеташ ва со. Амма, цхьаболчарца халагIа да болх бе, дале а царех дика актераш хьабаьб оаха. Берий кино АллахIа лой дика хургда, хIаьта вайна юхе дусар, чакхдаьлча цунга хьажар а цун махбар а да».\nБерий кино гIалгIай меттал доаккхаш къахьегачар шоашта хьалхашка оттадаь декхар да, берашта из сакъердаме хилийтареи, мотт царга нийсагIа дIаIомабайтари. ХIаьта укх киноца вIалла шеко йоацаш цар из вIаштIехьадаргда аьнна хета сона. ХIана аьлча, хIаравар шийна могар деш къахьегаш ва. Цул совгIа ше-шийга аьннача тайпара болх бе хьож массавар.\nЮххьанца кхайкам а баь нах тIахьийхача хана массане чам хиннабар керттера турпалхой оазаш дIаязъе. Бакъда, уж оазаш массанена кхачанзар, х1ара оаз кино чура турпалхочунга хьежжа кхаьчар, из яхилга дац вокхар из вIаштIехьа даргдацар. ХIара турпалхо ший тайпара амат долаш, ший оамал йолаш хала болх бе безаш вар. Сога хаьттача геттара хала йолчарех я саьхьарий оазаш, хIаьта из оаз дIаязъе цхьа моллагIчун аьттув баргбацар. Из сона хов доладелчахой чакхдаллалца цу берий кинога дакъа лоацаш се хиларах.\n«Со эггара хьалха хьавенача хана цхьаккха саг вовзацар сона гулбеннарашта юкъера. Iоеша, яьнна текст хьаелар сога, йийшача са чам хилар керттерча турпалхочун оаз дIаязъе, бакъда сога аьлар, саьхьара оаз дIаязъе еза Iа, из хьа дикагIа вIаштIехьадаргда, аьнна. Хала-атта дIаязъяь яннай оаз, х1аьта цун мах хьежархоша бергба. Берашта чIоагIа пайдане хургба из фаьлг. Цу берий кино тIа гIолла шоай мотт дикагIа Iомабарал совгIа дукхача хIамах кхета а, нахаца кIаьда, Iимерза хила а, дикадар де, водар цаде а Iомалургда вай бераш. Бахьан мара дац, тахан цу юкъе дакъа лоацаш аз даьр, бакъда, пайда боккха ба. Цудухьа, аз доаккхалду цу юке айс дакъа лаьца а, саьхьара оаз дIаязъе сай вIаштIехьадаьнна а», — йоах футболист волча Дугенаькъан Мухьмада.\nГIалгIай меттал хиларал совгIа, цхьа ший тайпара адама юкъе лелабе беза боарам лоаттабеш, шоайла вIаший нах мишта хила беза хьехаш да из кино.\n«Цхьа моллагIдола берий кино хьа а ийца цун таржам даьдар аьнна доалаш дац г1улакх. Цудухьа, гIалгIай къаманга товргдола гIулакхаш шийна чудоагIаш дола берий кино да оаха хержар. Вай мотт боаржабарал совгIа, наха юкъе лелаш дола гIулакх доаржадеш, сагл, адамал яхар фуд вай берашта ховргдолаш болх ба из. Мотт ца хилча къам а дац, цудухьа вай кхувш доагIача ноахало ма хетта из мотт дIаIомабергболаш къахьега деза вай», — йоах дIахо берий кино гIалгIай меттал даккхара тIехьа къахьегаш волча Ведажнаькъан Анзора.\nБерий кино йистедаьккха чакхдаьлча ма хетта наьха сакъердалуш хургда. Цул совгIа, укх юкъе наха цадовза тарлу дешаш а теркалдаь белгалдоахаргдолаш да. Берашта хала хилар кхераш геттара наха цалеладеш дIадайна дешаш цакхувла хьежаб укх гIулакха хьалхалаттараш. Из деррига вайна гургда берий кино бIаргадайча. ХIаьта вай къаман боккха пайда хургболча тайпара из чакхдаккха Дала аьттув боаккхалба цар. Тешаш ва со, цу тIехьа юха а цасовцаш д1ахо цар болх берг хиларах.\nЗачем подметать улицы? →


Саутиева Зарифа юха а изоляторе хьажийна. Цунна резабоцчу "гIалгIайн протестан" лидерша мацалла лаьцна\nЗазадоккху-бутт 16, 2021\n2021-чу шеран Зазадоккху-беттан 10-чу дийнахь "гIалгIайн протестан" лидерех лору Саутиева Зарифа изоляторера цIахь латточу хьоле яьккхира Ессентуки гIалахь дов хоттучу Кисловодскан кхело. Амма прокуратуро и сацам латкъаме а баьккхина, хийцийтина Ставропол-мехкан Лакхарчу кхеле, ткъа 16-чохь Саутиева изоляторе дIайигина юха а.\nСтаврополехь тIеэцначу сацамна резабоцчу Саутиева Зарифин накъосташа, иза а санна, шайна тIехь ечу кхеле ийзийна, изоляторехь латточу гIалгIайн лидерша мацалла кхайкхийна, севцца шайга хоттучу девнан процессехь дакъалоцучуьра. Оцу хьокъехь фейсбукехула хаам баржийна адвоката Дзугаев Билана.\n2019-чу шеран аьхка лецира Саутиева. Цунна, кхечарна а санна, бехкедо экстремизман тобанехь хилар а, 2019 шеран Зазадоккху-баттахь Магасехь гулам бохош хьийзинчу Iедалан белхахошна дуьхьал ницкъ баккхар а.\nСаутиева а, цуьнца лецна латтош болу кхиберш а политикан тутмакхаш лору бакъоларъяран "Мемориал" центро (Оьрсийчоьнан Iедало "Мемориал" яьккхина арахьарчу агентийн статусе, амма "Мемориал" къера ца хилла цунна – ред. билгалдаккхар)


Маца хургья уж знакаш? Хьежаргда вай — Сердало\nМаца хургья уж знакаш? Хьежаргда вай\nУкх деношка Яндарера Сурхо тIа бодача новкъа со хьалводаш, наькъ тIа сайца машенаш а латташ, дукха нах гулбенна моттиг яр, Сурхо тIа хьалчуваьнначул тIехьагIа. МаьркIижийл тIехьа дар из. Юха а сеца фуд-малад хьажар духьа со Iоваьлча хьалхашкара батт чуяьккха йохаяь машен латтар, радиатора чура хий а Iодаха. Из дIатIакхийтта шоллагIйола машен лохаш гонахьа аз бIарг лакхача из гуш яцар. Цу юкъа хезар сона, «дийна мукъагIа йий из?» оалаш. Цар йийцар хьун хьакха хилар.\nХьуна йисте нах гулбеннача из гIар хьаеначахьа дIатIа а ваха со хьежача, дIачуяьнна Iо а ежа, чехка садоахаш, раьза боацаш корта хьа а лестабеш гарре эгаш кIомсараш ягIа боккха нал бар уллаш. Цох кхийтта хиннаяр тхьовра йохаяь лаьтта машен. Лоамара ваьнна МагIалбике дIацIавода юкъера ха йола саг вар хаьхка воагIаш хьун хьакха машен тIатехар. Аьрдехьара хьаара а ийккха, аьттехьа хьун чу дIачуэккха лаьрхIа боагIа нал машен тIакхийтта кхы дIахо баха йиш а йоацаш бежабар хьун чу д1ачубаьннача.\n«Цхьаккха тайпара цхьа знак яц укхаза, аькха да аьнна а е хала моттиг я аьнна а. Сона хац Iаьдала болхлой мичахьа хьеж. Берашта борьба хьехаш тренер ва со лоамара цIаводаш. Наха совгIата ийцаяр сона ер машен, хала хета цар совгIат дохадаь. Фу дергда, ишта дегIа хиннад ер», — хала хеташ вар тренер шийна тIаэттар.\nГулбеннача наха юкъе бар манипулятораца хьалъай а яь ветеринар волча дIаюгарья вай ер яхараш а, цаI топ яь вахав, из хьавеча ювргья вай, дегаза аькха ма дий ер яхараш а, цхьаккха хIама де эшац, кхераенна ежай из, нагахьа когаш кагдаь деце укх сахьата хьа а гIетта дIагIоргья яхараш а, бехк боаца аькха ма дий из, мишта тох цун топ яхараш а бар бежа уллача Нала кхелъеш. Мадарра аьлча, цун кхел мишта хилар сона ханзар, бакъда во нийсденна гIулакх дар из, бехке цхьа водитель хиннача а ца Iеш. Из цаI мара децаре-м хIама дацар.\nСурхо тIара Iоволавенна, Яндаре Iочуотталца е гола тохача а, е никъ бехача а, е оакхари хила тарлуча а нахага лорале аьнна хоам беш цхьаккха тайпара цаI знак ягIац. Сона ховш 2010 шера Яндаре Iочуоттача боккха кур бола сай бийнабар КАМАЗ тIатеха. 2014 шера цу новкъа гола тохача лийг дийнадар Лада Приора яха машен тIатеха. 2016 шера КАМАЗ Кран тIатеха хьакха йийнаяр цунца цхьана ши кIориг а ювш. Соахка 2018 шера хьакхах кхетачара а ваьнна ахка вахавар цхьаькха. ХIаьта хIанз укх шера ер гIулакх нийсденнад. Уж доацаш кхы а да наха хьадувцаш ишта нийсденна хатараш.\nАла лов, нагахьа санна Iаьдала оагIорахьа йогIа езаш йола, массадолча оагIорахьа хоам беш йола знакаш цига ягIаре уж гIулакхаш кIезигагIа нийсдала тарлора, наха машенаш масса хехке а, аьнна. Цу новкъа гIолла наггахьа мара водаш воацача сага цига голаш еттий а, малагIа оакхари хул а, хьаштдале вIалла цига оакхари лелий а, е наькъ юккъе кIоагаш доахкий а хац. КIоагаш-м, Даьла къахетамца укх шера дIадекъад. Цу тайпара хоам беш йола знакаш цига яларе нах лоралургбар.\nИз хаттар доашхаш ГIалгIай Мехка Iалама таронехи экологехи йолча Министерствон болхлошца къамаьл хилар тха цу гIулакха малагIа болх ба беш, малав уж знакаш Iоовттае езараш хар духьа. ХIана аьлча цхьан тайпара уж лорадеш а, царна Iунал деш а болх хила беза Iаьдала оагIорахьара, ца хуле барг а бац.\n«Хьуна юкъе гIолла никъ бодаш хилча, уж оакхари хила тарлуш йолча метте царех хоам беш знакаш увттае езараш дорожникаш ба. Дийнаташ тIех мел дувлача метте латта езаш я уж, цига нах лоралургболаш. Цудухьа уж оакхари тIех мичахьа гIолла дувл аьнна, тхоца дагабовла йиш йолаш а ба уж, йоагIача метте уж знакаш хургйолаш», — йоах лакхе хьоахаяьча министерства госохотнадзора отдела кулгалхочо Булгучнаькъан Апте.\nХьоахабаьча новкъа меттел мехка кхыча наькъашка а долаш да уж оакхари, уж а лорадеш бIарг кхаба беза вай массане. Цох дар дувц дIахо Апте.\n«Цигахьа Iаьлий-Юрта, Сурхо тIа, Яндаре дукхагIа хулараш лийгаш, хьакхарч, пхьагалаш, берти, цогалаш, чхьагIалкхаш, соалораш да, иштта ахкан замагIа Iояхке чарч а нийслу цига, Iан хана юха йолх уж. Цул совгIа, Алхастера Галашка хьалбодача новкъа а, Алхастера Сурхо тIа дIаводача а, Оалкамара ЖIайрах хьалкхаччалца а хьу мел йолча моттигашка долаш да уж оакхари, дехьадувлаш а сехьадувлаш а. Царех хIара аькха мичахьа да тохкам беш, харцахьа бакъахьа чарахьажа уж доадергдоацаш болх бу оаха».\nНагахьа санна машен тIатеха из аькха лозадаь е дийна хIама хуле фу де деза? Цу хаттара жоп луш дийцар Минприрода говзанчас:\n«Цхьаволча сага наькъа тIех йоаллаш шийна хьакха бIаргаяйча, йоккхагIа машен яле чехка IотIалаьлле футтаройна тIатехе ювш нийслу. Кхыдола оакхари мо къехкаш а йоацаш хьакха цкъа ше хьалаьца никъ дIачакхбоаккхаш я. ЦаI дIайолаелча, мел кхерам бале а кхы тIехьара ца йоалаш нийса дIатIехьа йолх вожаш. Мичча тайпара дале а аькха лозадаь дале ветеринар хьатIавийха из хьажийта веза, е цхьаннахьа ветеринарни клинике дIадига деза из. Нагахьа аькха денна дале лаьттах дIадолла деза из. Цул совгIа денна улаш аькхан саг тIакхоаче тхоашка ГIалгIай Мехка Iалама таронехи экологехи йолча Министерстве хоам бар дех оаха, из тохкам а баь дIадоаккхаргдолаш», — аьнна дехар ду ГIалгIай Мехка Iалама таронехи экологехи йолча Министерствон госохотнадзора отдела кулгалхочо Булгучнаькъан Апте.\nГIалгIайчен машений наькъа паччахьалкхен урхлен болхлоша яхачох Сурхо тIара Яндаре дIабодача новкъа уж знакаш доацилга а уж IодогIа дезаш долга а ховш ба уж. Бакъда знакаш доацаш да хьаннагIчун фуннагIа хой а:\n«Уж знакаш цига доацилга ховш да тхо. Селхан, Наьсарен района ГИБДД викалца Оздой Исламаца цхьана вIашагIкхийта хиннад тхо уж знакаш цу бувцаш болча новкъа Iо ца дегIача дарг а дац, цу тIехьа болх бе а беза вай, аьнна. Кастлуш из хаттар дашха уйла йолаш да тхо тхоай низ дIа ма кхоачча. Цкъар цига знакаш овттае еза моттиг ГИБДДца цхьана белгалъергья оаха, тIаккха эшаш мел йола знак Iооттаергья», — йоах ГIалгIайчен машений наькъа паччахьалкхен урхлен производственни отдела керттера говзанча волча Азенаькъан Ахьмада.\nОакхарошца цхьана хьежаш хургда-кх вай уж знакаш гучайовлари, цига нах а оакхари а кIезигагIа лозадергдолаш гIулакх вIаштIехьа маца доаллеи. Нагахьа хIанз мо из гIулакх ишта чоалхане латте вай мехкарча оакхари хьал дика хургдац.\n← ГIалгIай йоIо пхий тхьамада каравоалавар\nХЬЕХАРХОЧУН ХАЛА НИКЪ →


"Со хьалакхиъча набахте вуллур ву? Терроризмна ахчанаш латтийна аьлла бехкебинчийн хIусамнанойн дийцарш\nГаджиев Iабдулмумин шен доьзалца\nШи шо хьалха, 2019-чу шеран Мангал-беттан 14-чохь цхьана дийнахь дIалецира Дагестанехь арадолучу "Черновик" газетан журналист Гаджиев Iабдулмумин а, гIоьналлин "Ансар" фондан куьйгалхо Ризванов Абубакар а, программист Тамбиев Кемал а. Терроризмана ахча латторна а, экстремистийн организацешкахь дакъалацарна а бехкаш дехкира царна. Талламан версица, карарчу хенахь лехамашкахь волчу Саситлинский Абу-Iумарца (Ахмеднабиев Исраил)воьзна хиллера уьш кхоъ. Газетан агIонашкахь материалаш зорбане а йохуш, гIоьналла латтош ду бохуш, суьрташ а хIиттош, терроризмна ахчанаш гулдеш хилла боху цара.\nСтохка Лахьан-баттахь дуьйна долийна ду кхелахоша гIуллакх къастор – оцу кхааннан бехк хилар цкъачунна цхьана а тешо тIечIагIдина дац. Бехкаш бух боцуш дуй хаьа "Черновикан" белахахошна а, бакъоларъярхошна а таIзаре хIиттиначийн гергарчарна а.\nБехкзуламан гIуллаккхаш дуьхьал айдаро шайн доьзалийн дахар хийцарх лаьцна бехкебечийн зударша йийцина монологаш зорбане яьхна Кавказ.Реалиино.\nДана, Гаджиев Iабдулмуминан хIусамнана\n15 шо хьалха Москвахь вовшахкхеттера со а, Iабдулмумин а - цхьа ларамза девзинера тхойша. Москварчу къаьмнийн доттагIаллин университетехь лоьрийн факультетехь доьшуш яра со – акушер-гинеколог. Дагестанера веанера Iабдулмумин цхьацца гIуллакх Iоттаделла. Оцу хенахь республикерчу университетехь математикин факультет чекхъяьккхина, экономикан факультетехь хьеха а хьоьхуш, аспирантура йоккхуш вара иза.\nБакъдерг дийцича, суна даим а моьттура, цкъа хьалха карьера йийр ю ас, цул тIаьхьа, маре гIура ю, доьзал кхуллур бу аьлла. Амма ас ма-бохху ца нисделира. 2007-чу шарахь цуьнга маре яхара со тIаьхьий-хьалхий ши кIант хилира тхан. Москварчу ординатуре яхара со, амма вовшийн дага а даьлла, ойла а йина, тхуна гIоле хийтира со Дагестане цIа еача. Сан цIийнда воккха патриот ву – махкара дIаваха бахьанаш ца гора цунна. Цул совнах, "Черновикца" болх бан а волавеллера иза, ткъа шина бераца лаьцначу петарехь кхин а шина шарахь хан яккха хала дара.\nБераш кегий долчу хенахь, цIа лелош яра со, юкъ-кара балха яха меттиг а лоьхуш. Йоккха хан дIалецира цо – Дагестанехь балха хIуттуш дуккха а ахча дала деза, я цхьа вевза-везаш стаг хила веза цхьанхьа. Iаламат чIогIа накъосталла дора суна хIусамдас: хIора стационаре, поликлинике доьдура цхьаний, Дагестанан могушалла Iалашъяран министрна тIекхача гIерташ дIаделира пхи шо, амма аьтто ца болура. Цунах лаьцна яздан деза бохуш, къар ца лора Iабдулмумин, хьоьхура, арз хьаьнга хьажон деза, амма цо а хIуммаъ а ца хуьйцура – сан кехаташ республике юхахьийсадора.\nБIарзъелла хьийзачу аса берийн майданахь сайна бевзаш боцчу нахаца а цхьана буьйцура болх. Эхар а цхьана дарбан цIийнехь меттиг белира, бер дина зуда чохь а сецна. Иштта 2,5 шарахь пачхьалкхан системехь болх бира ас. Поликлинехь бечу балхо кхетамах тилийнера со, цундела доьалгIа декрете яхара со доккхачу хазахетарца.\nЖимахволу кIант дуьненчу ваьллачул тIаьхьа, юха а деша яха лаам хилира сан- остеопат хила Iалашо яра сан. Доккха гIо лецира суна оцу сан лаам тIехь хIусамдас, сан дешарх ахча а, хан а, ресурсаш а евр юйла хуушшехь. Хьалхарчу семинаре дахара тхо жимахволу кIант а эцна, хIетахь цхьа шой кхо буттий бара цуьнан. Деа дийнахь - Iуьйранна дIаяхана суьранна итт сахьт даллалц доьшийлехь хуьлура со, оцу заманчохь кIант лелош верг сан цIийнда вара.\nТIаьхьо хьехархо волчуьра дIавелира иза ша а, болх дукха безара цунна, амма алапа дукха лахара дара, кхаьънаш оьцуш вацара иза, кхузахь ахча эцар даьржина хIума доллушехь.\n"Гонах болчу наха олура: "Ма язде ишта, дов далийта бахьанаш ма дита, кхузахь ишта а цхьа суй тоьаш бу\n"Черновик" гаетехь цхьа агIо яра цо дIахьош, динах лаьцна. Бераш кегий долчу хенахь, со кхоьрура – иза чу ван хьевелча, сагатдора ас. Кхин тIе а хьал кхохкадора гонах болчу наха: "Ма язде ишта, дов далийта бахьанаш ма дита, кхузахь ишта а цхьа суй тоьаш бу", бохуш. Амма иза юха ца волура, шеконаш йолу хIуммаъ ца яздо ша олура цо.\nИсламан тематикехь гуттар а тарло цхьаъ тӀехъхьовзо, цхьана хIуманна Iиттарш ян, амма цо цкъа а шалхо ца лелайора йозанехь, ша ала гIертарг къаьсташ, кхетаме охьадуьллура. Цундела хир дар-кх, хан хене мел йолу, со а метта еара ас тIех са ца гатдора цунна. ПаргIат, диллина дара тхан Iер-дахар – тхо дика девзара лулахошна а, тхох лаьцна вочу агIор ойла муха йийр яра? Соьга хоьттура, Iабдулмумин лаца мегара аьлла, цхьа а шеко хуьлурий? Мелхо а паргIат дара тхо, синпаргIато а яра.\nОцу сарахь жимма дуьйладала арадевллера тхо, юха даьхкича Iабдулмумин спортзале вахара. Оцу юкъанна цуьнга телефон тоьхна хиллера, цуьнан уллорчу доттагIчун нана кхелхина, малх дIабузале иза дIайолла езара аьлла. Iуьйранна пхи сахьт долучу заманчохь цIа веанера иза. Дукха хIоьттина хиларна, дивана тIе охьахиинчохь наб кхеттера цунна. Суна схьахетарехь, иза ларвеш бухахь хиллера оперативникаш, хIунда аьлча, иза цIа веана 20 минот яьллачу хенахь тхан неI туьйхира. ХIусамдас схьайиллира неI, цара иза лаьтта охьавиллира. Маьхьаршца чулилхира нах, тIаьхьо хиира суна, ишта цара деш хIума хиллера иза, стаг набарха а валанза волчу хенахь ша хIун леладо а ца хууш хуьлу дела.\nБехке хилар дIахаийтина журналистана\n1,6 шой долу жимахверг вара воьлхуш. Берийн чохь вижина кхо кIант а вара. Маса меттахбаьхна уьш, со йолчу схьахьажийра. Кухни чу дехьаваьккхира хIусамда, тхуна тIеван дихкира цунна, иштта латтийра иза 8 сахьт даллалц. Тхуна ха деш полисхой бара, маьхьарий деттара, ас масаьрга а олура: "Доьху шуьгп, тхуна хIуммаъ ма тасалаш", сайна хIун хиллера хууш яц со. Суна масийттазза жоп делира: шуна хIуммаъ таса а ца оьшу, тоаме ю шун кхузахь йолу артикл а олий. Сан цIийнден масех материал дIаийцира талламчаша, царна гонах гIаттийна хIара гIуллакх а.\nЮьйцу артиклаш цара ешна а ца хиллера – кхелехь суна а хезаш талламхочо дIахьедира, ша уьш еша дагахь а вац аьлла. Церан терго йинера царна техкина цIераш бахьана долуш – масала, "Интеллектуале ДжихIад". Хьалхарчу дешан терго ца йинера цара, амма шолгIаниг контекстера даьккхина ду. МаьIнех, чулацамех цхьаммо а ойла а ца йина.\nЮьхьанца со ца кхийтира, хIара ишта чолхе хIума дуйла, цхьа гIалатло ю, кеста дIадоьрзур ду бохуш хуьлура сан ойла Эхашаре бен дера дац гIуллакх олура соьга, хIун ах шо бохуш Iара со, са детта хала дара. И хан чекхъяьлча, юристаша олура: "Шаре бен дахлур дац, тхо тешна ду". И хан тIехъяьлча, со кхийтира хуьлург хIун ду хууш цхьа а стаг воцийла.\nХIинццалц бераша ларвора, хIора кхелан кхеташонера тхойша цхьана цIа догIур ду моьттуш. Хала дара уьш кхетон, цIа хIунда ца вогIу бохучух. ХIинца шаьш цхьацца хьесапаш дина цара, хеттарш ца до, амма дегайовхо хьалха а санна, йолуш ю. Масех адвокат хилла тхан, хIораммо а олура, цхьана Iаламате сатуьйсуш ду шу, оцу дешнаша чов йора суна.\nТахана шина дарбан цIийнехь болх беш ю со Iуьйранна дIайоьдий сарралц, сайн болх чIогIа беза суна. Баттахь шозза Москва йоьду со дешар бахьана долуш, сан дейиша йогIий, цо гIо до суна берашца, йисинчу хенахь суо ларайо со цаьрца.\n"Черновик" газетан коьртачу реа=дкаторан гIовс Магомедов Магомед\nСуна тахана уггар а хала хетарг – кIентий кхиор. Воккхаволчу шинна 13, 11 шераш ду, жимахволчу шиннан – 7,5, 3,5 шераш ду. Ас сагатдо, царна цхьана хIумана тIехь кхачам цахиларна кхоьруш. Сан вежарий хилла бац, со суо кхиъна церан Iуналла ца гуш, цундела суна хетара сан цIийндас уьш кхиорехь доккха дакъа лоцу аьлла.\nЦхьана агIор, шинна метта хила дIайоьлла со, вукху агIор аьлча, наггахь дерриг а карла а долий, ойланаш йо ас: айса хIун дер-те, бохуш. Оцу мIаьргонашкахь дагатосу ас сайн берийн да, цуьнгахь кхин а чолхе хьал ду-кх олий.\nЛаура, Тамбиев Кемалан зуда\n2012-чу шарахь юкъахь хиллачу гIоьналлин проекто вовшахтуьйхира со а, Кемал а. Со Ставрополехь медицинан факультетехь доьшуш яра, иза – Москвахь, Бауманан цIарахчу Пачхьалкхан университетехь. Юьхьанца тхайн доттагIашца цхьаьна тхайн университеташкахь цIий дIадала нах вовшахбеттара оха, цул тIаьхьа берийн а, къанойн а хIусамашка лелара тхо, царна тхешан ахчанех совгIаташ, сурсаташ оьцуш. 10 эзар соьмана коммуналан декхар дIатокхуш гIо доьхура цхьаммо, масала, тхайн ницкъ берг оха вовшахтухура. Дехарш дийраш дукха хуьлура, тхо лара ца дора, тIаккха ойла хилира тхан, официалехь организацина регистраци ян, амма тхуна ца магийра, тIаккха болх сацийра оха.Кемалца гергарло дисира сан, цхьа ах шо даьлча со цуьнга маре яхара.\n"Сайчух тера цIийнда муьлххачу а йоьIан хила луур дара суна\nУггар а чолхе, IT говзалла караерзон факультет чекхъяьккхина Кемала. Гуттар а бегаш бора цо, тоххарехь зуда яло езаш хиллера – тхан ловзар хиллачул тIаьхьа пхеаннаш дохура цо. 2014-чу шарахь Кхарачой-Чергазичохь дуьненчу велира тхан хьалхара кIант, со цIера цигара ю, шолгIаниг вира ас 2017-чу шарахь, Москвахь дара и.\nКемал даим а соьца вара, барт бара тхан доьзалехь, цуьнца цхьана яьккхина хан – уггар а тоьлла зама ю сан дахарехь. Ишта олуш товш дацахь а, сайчух тера цIийнда муьлххачу а йоьIан хила луур дара суна.\nШен вешица юкъахь детейлинг-студи кхоьллира Кемала, гайтамашна машенаш кечйора цара, автомобилаш къагайора. Иза лоцучу заманчохь церан студи уггар а тоьллачех лоруш яра – дуьненаюкъара сертификаташ а цхьана дара церан.\nИза лацале хьалха цхьа а сингаттам боцуш, цхьа хаза хан яра тхан. Ялх шерачохь цхьаьна садаIа дахана дацара тхо, хIетахь со кхайкхинера Туркойчу бизнес-форуме спикер, цига дахарх лаьцна къамелаш дора оха. Буьйсанна бераш дуьйшинчул тIаьхьа Iедал дара тхойшиннан цхьацца гIуллакхаш луьстуш. Диъ сахьт даьлча Iуьйранна наб кхийтира Кемална, пхи сахьт даьлча доладелира дерриг а.\nТамбиев Кемал шен доьзалца\nЦхьа ирча неI туьйхира, оха хи хецна бохуш, маьхьарий а детташ, амма лулахоша ма тухху дацара. Набарха ваьлла Кемал кхеташ вацара, меллаша неIаре вахана, бIаьрган цуьргах хьажа воьлча, гуш хIума дацара, цхьаммо дуьхьало ярна. Ас полици телефон туьйхира, муьлш бу цахуу нах бу тхуна чугIерташ аьлла.\nИ нах чулелхачу заманчохь сайн телефона тIе дерриг а дIаяздеш яра со, амма соьгара телефон схьаяьккхира. Со берашца кухни чохь ларъеш вара автомат карахь цхьаъ, неI къевлира, хIуммаъ а ца хазийта. Цул хьалха суна гира лаьттахь Iуьллучу Кемална цхьаммо мийра бетташ. Ала догIу, цхьа дош, цхьа узам ца баьккхира цо шен багара, шена еттачу заманчохь, тхо кхера ца далийтархьама. ТIаьхьо хиира суна, цуьнан масех пIенда хиллера кагбина.\nРизванов Абубакар, Тамбиев Кемал, Гаджиев Iабдулмумин\nАс полицига телефон тохар бахьана долуш меттигерчу декъан полисхо веара папка а кархь. Талламчашка салам а делла, суна а хезаш хаьттира цо, хIу ду кхузахь дерг аьлла. "205-гIа артикл ю, Дагестане дIавуьгур ву", - аьлла, жоп делира цунна. И хIун артикл ю хаьттира ас, Гуглехь хьажа хьо элира соьга.\n"Цхьа сурт хIоттош дина хIума дара хIусамах хьовсар – цхьана шкафа чуьра хIуманаш охьахьаькхира, шолгIаниг хьа а ца йира\nПетарх хьовсучу хенахь кухничуьра араялийтира со. Ас сагатдора, тхайна цара цхьаъ тасарна кхоьруш. Цхьа сурт хIоттош дина хIума дара хIусамах хьовсар – цхьана шкафа чуьра хIуманаш охьахьаькхира, шолгIаниг хьа а ца йира. Уьш хIуммаъ а лоьхуш а бацара.\nКемалан тIеюхург схьайийхира соьга, иза курорте воьдуш вац, талламбан полицин декъе вуьгуш ву а олуш, амма ца хаийтира муьлхачу декъа вуьгу. Дийно сарралц лийхира иза Кемалан вашас, тхо кхоьрура, цунна тIехь ницкъбарна, бакъдерг дийцича, Москвахь башха лелош хIума а дац иза.\nИнстаграмехь хиира суна сайн цIийнда Дагестане вуьгуш вуйла. Хиллачух социалан машанашкахь даржийра ас, цхьана евзаш йоцчу йоIа яздира соьга, Кемал шеца цхьана кеманахь ХIинжа-ГIала вогIуш ву аьлла. Йина селфи яийтира цо соьга, тIехьа хиъна сан майра вара, цунна уллохь ши талламхо.\nЛаьцна Тамбиев Кемал Москвара Дагестане вуьгуш ву\nДагестанехь маса адвокат лецира оха, амма иза тIе ца витира Кемална, хIунда аьлча, пIераскан суьйре яра иза.\nДерриг а оршотан дийнахь хир ду, полисхоша бахнашшехь, пIераскан буса хеттарш дина хиллера цар сан цIийндега. Де-буьйса даьлла хиллера Кемала хIума кхалланза, пIендарш кегдинчу цунна тIе лор а ца витинера. Цунна хууш ца хиллера шен адвокат вуйла, ткъа талламхочун кабинет чохь хиллачо Iаткъам беш хиллера цунна.\nТерроризмна финансашца гIо дина ша а, Абубакара а, Iабдулмумина а аьллачу кехатна оцу сарахь куьйг яздайтина хиллера цуьнга. Ас дукхазза хиттира цуьнга, стенна куьйг таIийра ахь бохуш. Шена кхин некъ ца битира: "Цара суна тIехь ницкъбийр бара, хIуъа а дан кийча бара уьш, ткъа со хIуманан а ойла ян хьекъал эшна вара" аьлла.\nТIаьхьо, талламхошца цхьана болх бан иза дуьхьал ваьлча, ницкъхоша кхерамаш туьйсура цуьнан гергарчарна. Исс бутт баьлча бен гойла ца хилира сан Кемал, тхан цIийнах берш реза бацара со кхеле яхийта а.\nТхан кегийрхойн юкъаралла Саситлинский Абу-Iумаран тIедилларца вовшахтоьхна ю аьлла, хеташ бу талламхой, ахча оха цунна гулдеш хилла боху, ткъа цо террорхойн организацешна дIахьежош хилла. Лацале хьалха вовшашна бевзаш а ца хиллачу бехкебечара гIоьналлин ахчанах Тулан кIоштахь цIа эцна боху. Оха билггал гIо динчу нехан тоьшаллаш тIе а ца дитина.\n"Суна бевзачу нахалахь террорхо боху дош Кемалца данне а догIуш дац\n200 эзар сом Туркойчу дIахьажорна а, шен 18 шо кхаьчча дуьйна Iедал карчон ойла кхобуш хиларна а бехкево Кемал. Беламе хIума ду иза, хIунда аьлча, суна бевзачу нахалахь террорхо боху дош Кемалца данне а догIуш дац. Цуьнан Iаламат лакхара дипломатин тIегIа ю, девнаш гIовгIанца цкъа а ца листина цо. Цкъацкъа шен дипломатица оьгIаз оьхуьйтура цо со – цхьаъ кхетон йолалахь соьгахь дац оццул собар.\nШа ИГИЛ-на (Оьрсийчохь йихкина организаци. -Редакцин билгалдаккхар) дуьхьал хилар диллина дIахьедора Кемала, исламера хIуммаъ дац оцу тобанца бохуш, цо социалан машанашкахь яздинарш хIинца а долуш ду.\nТхан чIогIа аьтто баьлла аьлла хета суна, Iабдулмумица [Гаджиев] цхьана гIуллакхехь нисдаларна, хIунда аьлча, ишта ца хиллехь Кемалан истори цхьанна а хууш хир яцара. СИЗО-хь латтош болу дукхахберш шайна хан кхайкхоре хьоьжуш Iаш бу, церан лаам бац дуьхьало ян, къийса, амма и кхоъ соцуш вац шайн бакъонех дIахьедечуьра.\nКхелахь бен гойла дац суна иза хIинца, хIунда аьлча, СИЗО-хь карантинна тIехула ган аьтто бац\nКемал дIа ма лецци, сайн да-нана долчу Черкесске дIаяхара со. Депресси яра сан, юьхьанца суна сайна а ца хууш. Лоьро-психотерапевто дарбанаш лелийра суна. Сан хIусамден гергарчара а, доттагIаша а гIо дора суна ахчанца, со балха яха а де доцуш яра. ХIинца мел а дика ю со, цIера болх беш а ю. Делахь а халонаш ю, генна дIаэха деза, ангали чекх цIинда гархьама, телефонехула цуьнга йистхилархьама.\nБаттахь шозза бакъо ю тутмакхан шен нах тIебахкийта. Дагестанехь иза волчу хенахь, кест-кеста йоьдура со, Дечкен-баттахь Ростов дIавигина иза, хIинца кхелашкахь бен гойла ца хуьлу, хIунда аьлча, СИЗО-хь карантинна тIехула ган аьтто бац.\nТамбиевгIар: Кемал а, Лаура а\nБерех лечкъа ца до ас церан да стенгахь ву, дукхахболчара да цхьанхьа вахана ву бохуш, хьуламаш бо. Амма царна гина ма ду иза лоцуш, царна аьшпаш ботта беза аьлла ца хета суна. Бераш кегий делахь а, воккхачун ворхI шо ду, жимачун кхо шо, хIетте хIоранна а дагахь лаьтта хилларг, цунна сагатдо цара.\nЦхьа тамашен хьал ду – берашка олу-кх: "Нагахь санна, хьо тилалахь, полисхошна тIе гIо, цара гIо дийр ду хьуна". Сан олийла дац берашка иштта, хIунда аьлча, уьш кхоьру царех. Патрулан машен гира тхуна цкъа урамехь, жимахволчо боху, ша кхоьру, цара со набахте дIавуьгур ву.\nВоккхаверг чIога дера хьоьжура полисхошка, иза меттавалон гIертара со. Цо а хаьттира соьга цхьана дийнахь: "Воккха хилча, со а набахте вуллур ву? Массо а кIентий набахтехь хан яккха еза?". Дуьненах иштта хьажам кхоллало беран.\nБехкевечу кхоалгIачун, Ризванов Абубакаран, хIусамнана реза ца хилира Кавказ.Реалиица къамел дан.\nКху шеран ГIадужу-беттан 23-чу дийне кхаччалц лаьцна вуьтуш ву СИЗО-хь Гаджиев Iабдулмумин а, Тамбиев Кемал а, Ризванов Абубакар а. Къилбан гонашкарчу тIеман кхело байначу баттахь дIаяхйира церан хан.


Къора а волуш дуьнентIе ваьлла нохчийн кIант хIинца хезаш ву - Chechenews\nГлавная » Все Новости » События » Къора а волуш дуьнентIе ваьлла нохчийн кIант хIинца хезаш ву\nАвстри — Лерса меттахIоттош дуьххьара коьртана операци йина лор, профессор Баумгартнер, Вена,\nИштта ладоьгIуш, сатуьйсуш тхо Iаш долуш цо цхьана дийнахь телефон а тоьхна, тIедуьйла, операци ян аьтто хила там бу элира».\nМовтаева: “Операци чекхъяьллачул тIаьхьа тхуна тIебаьхкира лоьраш. И аппарат лата а йина, Мохьмадна хезий хьевсира уьш. „Хезий хьуна?“, — аьлла шега хаьттича, кIанта „Хеза, — элира. — Цхьа тамашийна хIумнаш хеза суна“, аьлла. ЧIогIа самукъаделира церан а, боккхачу аьттонца чекхаяьлла операци, кIантана хезаш ду, аьлла. Массийта лор вара уьш кху кIантан го бина лаьтташ. Дукха гIадбахана, вовший декъал а беш, вовшашка саламаш а делла, дIабахара уьш, цкъачунна аппарат дIа а яйъина.“\nРусский гей из Чечни назвал своё имя и подал заявление о пытках в СК (ВИДЕО)