Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach - PDF\nHistoria Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach\nDownload "Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach"\n1 Elżbieta Zygier Muzeum Narodowe w Krakowie Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach jest najstarszą pracownią w Muzeum Narodowym w Krakowie (MNK), powołaną w celu ochrony i konserwacji zbiorów. Zorganizowanie tej pracowni było, z jednej strony, zamknięciem procesu starań o profesjonalną opiekę konserwatorską nad malarstwem i rzeźbą zgromadzonymi w MNK, z drugiej zaś otwierało w nim jednocześnie nowy dział. Pracownia w Sukiennicach zainicjowała Dział Głównego Konserwatora; później, w ciągu następnych lat, stworzono inne specjalistyczne pracownie 1. Na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych można stwierdzić, że historia pracowni konserwacji obrazów i rzeźb w Sukiennicach stanowi pokaźną część historii konserwacji w MNK. Niniejszy artykuł, sięgający źródeł sprzed XX w., jest rozwinięciem tematu dotyczącego badań historycznych materiałów konserwatorskich używanych niegdyś w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 2. Drugim powodem jest ukazanie ciągłości konserwacji w MNK, z uwzględnieniem zmian w metodach i środkach stosowanych do odnawiania dział sztuki. Początki konserwacji w MNK wiążą się z tworzeniem kolekcji, którą zapoczątkował w 1879 r. obraz Henryka Siemiradzkiego Pochodnie Nerona, będący darem artysty do Sukiennic. Pierwsza konserwacja tego dzieła wykonana została w 1882 r., przed otwarciem pierwszej wystawy w Sukiennicach. Dokonał jej bezpłatnie, za zgodą samego Siemiradzkiego, Wojciech Kolasiński ( ), znany warszawski restaurator obrazów 3. Renowacja była niezbędna z powodu uszkodzeń powstałych po licznych podróżach, jakie obraz odbył, zanim został ofiarowany do Sukiennic 4. Zainicjowane przez H. Siemiradzkiego zbiory muzealne szybko się rozrastały dzięki darom innych artystów i zakupom. Już w XIX w. eksponowane były wszystkie wielkoformatowe obrazy tworzące dzisiejszą kolekcję. Przed 1900 r. pozyskano wiele obiektów z działu sztuki cechowej oraz cenne obrazy, m.in. Czwórkę Józefa Chełmońskiego, Obóz 1 Od 2006 do 2013 r. Dział Głównego Konserwatora liczył dwanaście pracowni specjalistycznych. 2 Zob. E. D oleżyńska S e werniak, E. Zy g i e r, Materiały konserwatorskie stosowane w dawnej Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Krakowskich Sukiennicach, Opuscula Musealia, 2012, vol F. Stolot, Henryk Siemiradzki, Wrocław 2001, s Historię konserwacji i opis stanu zachowania Pochodni Nerona przedstawiono w dokumentacji konserwatorskiej z 2004 r.\n2 16 Elżbieta Zygier Cyganów Maksymiliana Gierymskiego, Wieczór nad Sekwaną Aleksandra Gierymskiego i wielkie płótna Jana Matejki: Hołd pruski oraz Kościuszko pod Racławicami 5. Gromadząc dzieła w muzeum, dostrzegano potrzebę ich konserwacji i od lat 80. XIX w. przeznaczano środki na ten cel. W XX w. stworzono własne pracownie konserwacji. Z biegiem lat zmieniła się metodyka pracy konserwatora; konserwacja rozwinęła się jako nauka i ewoluowała wraz z rozwojem muzeum. MNK w XXI w. stało się ośrodkiem badawczym oraz żywym centrum edukacyjnym 6. Zanim zostały wypracowane obecne standardy dotyczące opieki nad zbiorami, konserwacje prowadzono w formie zleceń na zewnątrz. Zachowały się sprawozdania muzealne, w których wymieniane są kwoty na konserwację. W Sprawozdaniu Zarządu za rok 1889 odnotowano w rubryce wydatków: Restauracya dzieł sztuki 84, 30 złr. Dla porównania, warto przytoczyć inne koszty, np. Urządzenie sal i wystawy 151, 65 złr 7. Z dalszego zestawienia rozchodu funduszu muzealnego wynika, że na restaurację eksponatów przeznaczono w 1890 r. kwotę 123 złr, a w 1891 r. 48 złr. Najstarsze archiwalia z końca XIX w. nie zawierają informacji o pracowni do odnawiania obiektów. Konieczność posiadania takiej pracowni w muzeum wyniknęła z narastającego zapotrzebowania na usługi w zakresie konserwacji. Efektywne starania w tym kierunku poczynił Feliks Kopera, dyrektor Muzeum Narodowego w latach W sprawozdaniach muzealnych na początku XX w. zapisano znamienne stwierdzenie: Z urządzaniem zbiorów wiąże się z natury rzeczy konserwacya dzieł sztuki, których nieraz z powodu złego stanu niepodobnaby wystawić na widok publiczny 8. Cytowane spostrzeżenie, wyrażające troskę dyrekcji o dobry stan zachowania każdego obiektu, poskutkowało w latach następnych powstaniem w Sukiennicach pracowni konserwatorskiej do odnawiania obrazów. Ze względu na problemy lokalowe i brak dostatecznej liczby fachowców plany uruchomienia własnej pracowni realizowane były stopniowo. Najpierw powstała pracownia w znaczeniu miejsca do wykonywania konserwacji. Pracowały w niej osoby z zewnątrz, zatrudniane z polecenia Zarządu Muzeum. Informację o istnieniu takiej pracowni w Sukiennicach odnaleźć można w Sprawozdaniu Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie za 1902 r. Etat konserwatora zabytków utworzono później. Do czasu zorganizowania pracowni z etatowymi pracownikami konserwację obrazów powierzano najczęściej artystom malarzom. Od 1901 r. do 1913 r. konserwacje dla muzeum wykonywał prof. Władysław Pochwalski ( ), co zostało odnotowane w sprawozdaniach z tych lat. W latach Pochwalski odnowił ponad sto obrazów cechowych malowanych na podobraziach drewnianych oraz kilka obrazów olejnych: 5 J. Matejko ofiarował Hołd pruski narodowi w 1882 z przeznaczeniem na Wawel, ale Muzeum Narodowe z powodu jego niedostępności przyjęło obraz w depozyt w Obraz J. Matejki Kościuszko pod Racławicami zakupiony został ze składek publicznych w Z. G o ł u bi e w, Misja Muzeum, Alma Mater (Kraków), 2008, nr 109, s Sprawozdanie Zarządu za rok 1889, Kraków 1890, s Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie Kraków s. 17.\n3 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 17 Obóz Cyganów Maksymiliana Gierymskiego, Studyum Wojciecha K. Stattlera 9, Śmierć Ellenai Jacka Malczewskiego i Rusałki Witolda Pruszkowskiego, które zawerniksował. W 1903 r. Pochwalski przeprowadził konserwację m.in. tryptyków z Korzenny, Moszczenicy i Dobczyc. W następnych latach dyrekcja zleciła do konserwacji kolejne obiekty. W Sprawozdaniu za 1904 r. zaznaczono, że konserwacje wykonywał (Ö) w dalszym ciągu p. prof. Władysław Pochwalski w pracowni muzealnej urządzonej specjalnie do tego celu 10. Prowadząc prace konserwatorskie, zapewne korzystał z materiałów produkowanych przez rozwijający się przemysł związany z rzemiosłem artystycznym. Popularne wówczas były werniksy na żywicach naturalnych: damarowe i mastyksowe. Do podklejania używano: karuku, kleju glutynowego, kazeiny, masy woskowo żywicznej. Obrazy myto wodą destylowaną z zachowaniem wskazanych ostrożności 11. Dublaże wykonywano przy użyciu klajstru. Wiele obiektów z galerii w Sukiennicach, nosi ślady tamtych konserwacji wykonywanych przez samego Pochwalskiego lub pod jego kierunkiem. Zakres tych prac był różnorodny, poczynając od konserwacji zabezpieczającej, przez oczyszczanie, do werniksowania. Wybuch I wojny światowej (1914) ograniczył konserwacje do zabiegów podstawowych. Obrazy cechowe, malowane temperą, zaklejono papierem, aby się podkład i farba nie kruszyły i nie odpadały, obrazy olejne na płótnie zdjęto z blejtramów i zwinięto na walce farbą na zewnątrz, przewijając je bibułką. (Ö) Tak przechowywano między innymi Hołd pruski, Pochodnie Nerona i inne liczne obrazy olejne 12. Sprawozdania podają, że w latach wraz z czasowym przeniesieniem części zbiorów z Sukiennic do budynku poszpitalnego na Wawelu urządzono tam prowizoryczną pracownię, powierzając konserwację obiektów cechowych prof. Juliuszowi Makarewiczowi ( ). W latach MNK zlecało konserwacje Mieczysławowi Gąseckiemu ( ). Zachowało się potwierdzenie o wypłaceniu honorarium za ten okres, z zaznaczeniem, iż Pan Mieczysław Gąsecki restaurował dla Muzeum Narodowego także bezinteresownie 13. Gąsecki był artystą malarzem i cenionym renowatorem, znanym w środowisku artystycznym, m.in. ze względu na przyjaźń łączącą go z Jackiem Malczewskim. Obdarzano go zaufaniem i przekazywano muzealne obrazy do jego prywatnej pracowni, ale często też wykonywał prace w galerii w Sukiennicach (il. 1). Jego współpraca z MNK trwała wiele lat i otrzymywał zlecenia także wtedy, kiedy w Sukiennicach założono pracownię z własną obsadą konserwatorską. Pracownia konserwacji malarstwa i rzeźby z etatem konserwatora powstała w 1935 r. Pierwszym zatrudnionym konserwatorem była Anna Skraszanka Szuster ( ) mgr filozofii, historyk sztuki, absolwentka studiów malarskich i konserwacji obrazów 9 Wymieniony w Sprawozdaniu tytuł Studyum dotyczy prawdopodobnie obrazu W.K. Stattlera Akt kobiety (nr inw. MNK IIa 267), przekazanego do Muzeum w 1902 jako dar L. Szalaya. 10 Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie za rok Kraków 1905, s Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie , Kraków 1903, s Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie za rok , Kraków 1916, s Poświadczenie, nr 450/35, mnps, Zespół Akt Muzeum Narodowego w Krakowie z lat , r. 1935, Archiwum MNK.\n4 18 Elżbieta Zygier na ASP w Krakowie. Jako praktykantka pracowała w muzeum od marca 1935 r.; z dniem 1 września 1935 r. została przyjęta w charakterze pracowniczki kontraktowej 14. Uruchomienie własnej pracowni muzealnej zatrudniającej wykształconego konserwatora było istotnym wydarzeniem odnotowanym kilkakrotnie w Sprawozdaniach oraz Komunikacie Związku Muzeów w Polsce 15. O początkach lokalizacji pracowni znajdujemy skąpe informacje. Więcej uwagi poświęcano dokonanym konserwacjom. W aktach Archiwum MNK zachowała się notatka o pracowni konserwacji obrazów pomieszczonej od 20 XI 1935 r. w domu przy ul. Szczepańskiej 11 (...), gdzie wykonane zostały konserwacje 9 obrazów 16. W zorganizowaniu tej pracowni Annie Szusterowej pomagał laborant Edward Piwowarczyk. Pewne jest, że konserwację dużych obrazów z Galerii Malarstwa Polskiego w Sukiennicach prowadzono na miejscu. Jedne z pierwszych konserwacji, jakie przeprowadzono we własnym zarządzie i pracowni 17, dotyczyły obrazów XVIII w. pochodzących z daru hr. Stanisława Ursyn Rusieckiego 18, wystawianych w sali Sukiennic w tzw. Langierówce. Sprawozdanie Dyrekcji wydane w 1939 r. zawiera dane o konserwacji poliptyku Jana Jałmużnika wykonanej przez Gąseckiego i warsztat konserwatorski Muzeum Narodowego 19. Pośród dzieł konserwowanych przez własną pracownię wymieniono obrazy z XVIII i XIX w. autorstwa J. Pitschmana, F.X. Fabre a, W.K. Stattlera, A. Gierymskiego oraz płótna J. Matejki: Kościuszko pod Racławicami oraz Wernyhora. Z dawnych lat nie zachowało się zbyt wiele dokumentacji konserwatorskich szczegółowo informujących o stosowanych materiałach i środkach. Na tle skromnych zapisów dotyczących historycznych konserwacji wyróżnia się publikacja prof. Jana Hoplińskiego Regeneracja nagrobkowego obrazu Wierzbięty z Ruszczy, wykonana w Muzeum w 1936 r. przy jego współudziale 20. W opisie prac Hopliński wymienił m.in. mieszaninę wosku z olejem (stosowaną do zabezpieczania warstwy malarskiej), farby akwarelowe i tempery (użyte do retuszy) oraz popularne wówczas preparaty do usuwania i regeneracji malowideł, np. ksylol, benzol i ich mieszaniny z olejkiem goździkowym, terpentynowym i balsamem kopaiwowym. Współwykonawcą tej konserwacji była Anna Skraszanka-Szuster, która po zorganizowaniu muzealnej pracowni, przez pierwsze lata działalności, pozostawała jedynym etatowym konserwatorem. Dopiero w 1939 r. w pracowni konserwacji obrazów zatrudniono na stałe Irenę Bobrowską mgr historii sztuki, z praktyką w dziedzi 14 Teczka osobowa sygn. O 707. Anna Skraszanka Szusterowa, Archiwum MNK. 15 Związek Muzeów w Polsce, Komunikat nr 18 z 20 marca 1936, Archiwum MNK, sygn. ZMP Sprawozdanie kwartalne Nr M.N.10/36, mnps, syg. XL/31, Zespół Akt Muzeum Narodowego w Krakowie z lat , r. 1936, Archiwum MNK. 17 Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego nr L.332/35, mnps, s. 4, syg. XVII/117, Zespół Akt Muzeum Narodowego w Krakowie z lat , r. 1935, Archiwum MNK. 18 Kolekcja S. Ursyn Rusieckiego zawierała dzieła malarstwa flamandzkiego, holenderskiego, niemieckiego, włoskiego, francuskiego oraz meble, tkaniny i przedmioty sztuki rzemiosła artystycznego. 19 Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie za rok 1938/9, Kraków 1939, s J. Hopl i ńsk i Regeneracja nagrobkowego obrazu Wierzbięty z Ruszczy w pracowni Muzeum Narodowego w Krakowie, Pamiętnik Muzealny (Kraków), 1937, z. VI, s\n5 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 19 nie konserwacji. Bobrowska związana była z Muzeum Narodowym od 1937 r., zdobywając doświadczenie w konserwacji obiektów. Zwiększenie składu pracowni było nieodzowne z racji narastających potrzeb związanych z nowymi nabytkami i ratowaniem uszkodzonych obiektów po I wojnie światowej. Z chwilą wybuchu II wojny światowej muzeum w Sukiennicach zostało zamknięte, podobnie jak wiele innych narodowych instytucji i wystaw. Zbiory ewakuowano do Domu Jana Matejki, Pałacyku Czapskich i Muzeum Przemysłowego w Krakowie, które stały się tymczasowymi magazynami. Także pracownia konserwacji obrazów została przeniesiona do Muzeum Przemysłowego. Wszystkie cenniejsze i ważne obrazy zostały ukryte. Już pod koniec sierpnia 1939 r. na polecenie dyrektora Kopery zdjęto z ekspozycji np. Hołd pruski i starannie go zabezpieczono. Część tych prac wykonano na miejscu Sukiennicach pod okiem konserwatorki, mgr Anny Szusterowej 21. Dzięki zaangażowaniu kilku wpływowych osób (dyrektorów, kustoszy, urzędników) dzieło udało się uchronić przed okupantem, lecz wojenne losy pozostawiły ślad w stanie zachowania tego obrazu. Po zakończeniu wojny w 1945 r. szybo przystąpiono do konserwacji obrazów z galerii w celu przygotowania ekspozycji i udostępnienia jej publiczności jesienią. Pracownię ulokowano w Sukiennicach. Priorytetem była konserwacja Hołdu pruskiego 22, którą zlecono konserwatorom Szusterowej i Bobrowskiej oraz zaproszonemu p. Konserwatorowi M. Gaseckiemu 23. Uroczyste otwarcie muzeum w Sukiennicach nastąpiło 3 września 1945 r. i zaprezentowano wtedy Hołd pruski po konserwacji. W 1945 r. o zakup materiałów konserwatorskich dla pracowni występował dyrektor muzeum. Zaopatrzenia dokonywano w firmie Aleksandrowicz Synowie, która istniała w Krakowie od 1877 r. Wśród zamawianych chemikaliów były: verniks mastyxowy, verniks a peintre, woda flamandzka, esencja naftowa 24. Ponadto, jak wynika z zachowanej dokumentacji konserwatorskiej, do restauracji Hołdu pruskiego użyto balsamu kopaiwowego i kitów woskowo żywicznych izolowanych szelakiem, które w pracowni w Sukiennicach stosowane były od dawna. W okresie powojennym wiele obiektów wymagało konserwacji, z powodu uszkodzeń związanych z ewakuacją zbiorów. W kartach konserwatorskich odnotowano tylko kilka, m.in. w 1946 r. konserwację obrazu Józefa Brandta Spotkanie na moście, a w 1947 konserwację bardzo zniszczonego obrazu Jana Matejki Wyjście żaków. Przeszkodą w realizacji wszystkich potrzeb były niedostatki kadrowe. W 1948 r. zmarła Anna Skraszanka Szuster. W pracowni w Sukiennicach pozostała Bobrowska, od 1945 jako kustosz w galerii, która miała w swej pieczy magazyny rzeźby i obrazów M.N. oraz nadzór nad Galerią malarstwa 25. W 1950 r. mianowano ją kierownikiem pracowni konserwacji, którym była przez 21 Z. Ży g u l s k i jun., Hołd pruski w Zamościu wojenne dzieje obrazu, Rozprawy Muzeum Narodowego w Krakowie. Seria Nowa, 1999, t. 1, s Konserwację Hołdu pruskiego, podobnie jak innych obrazów J. Matejki uszkodzonych w czasie wojny, nadzorował Bohdan Marconi, kierownik Państwowej Pracowni Konserwatorskiej Malarstwa w Warszawie. 23 Sprawozdanie z komisji konserwatorskiej, Hołd Pruski, 1945 r., 26 marca 1945 r., Archiwum MNK. 24 Zespół Akt Muzeum Narodowego w Krakowie z lat , r. 1945, syg. LXIII/165. Archiwum MNK. 25 Życiorys I. Bobrowskiej, maszynopis podpisany własnoręcznie, Zespół Akt Muzeum Narodowego w Krakowie z lat , r. 1945, Archiwum MNK.\n6 20 Elżbieta Zygier ponad 20 lat. Z racji tak długiego stażu i zaangażowania bardzo dużo obiektów zyskało fachową opiekę i konserwację 26. W latach zatrudnionych było trzech konserwatorów malarstwa. W sprawozdaniu za 1951 r. zapisano, że (...) odrestaurowano względnie zakonserwowano 53 obiekty, w tym 5 obrazów i 1 tryptyk malowane na drzewie, 43 obrazy malowane na płótnie oraz 5 rzeźb drewnianych polichromowanych. (...) Większość z nich wymagała szeregu zabiegów, jak np. doklejanie brzegów płótna, łatanie dziur, odczyszczanie warstwy malarskiej, retuszowanie odprysków farby 27. Z ważniejszych prac wymienione zostały: restauracja tryptyku Rodzina Matki Boskiej z XVI w. z Domu Jana Matejki oraz konserwacja obrazu Józefa Chełmońskiego Trójka, (1880, olej na płótnie, ND nr 2660) 28, który m.in. podklejono nowym płótnem i wyretuszowano. W latach 50. XX w. konserwatorzy wykonywali prace dla kilku działów: Polskiej Sztuki Cechowej i Sztuki Cerkiewnej, Działu Malarstwa i Rzeźby Polskiej od XVIII do XX w. oraz dla Działu Malarstwa i Rzeźby Obcej od XV do XX w. Z ważniejszych realizacji wymienić należy: konserwację rzeźby Madonny z Krużlowej, Sądu Ostatecznego z XVI w., tryptyku Lancza z Kitzingen, Madonny z Dzieciątkiem Giovanniego Belliniego i Lukrecja Cranacha Młodszego. W 1950 r. poddano konserwacji obraz Henryka Rodakowskiego Portret Włodzimierza Dzieduszyckiego, którego konserwacja była konieczna ze względu na występujące w nim bardzo duże przecięcie w czterech kierunkach. Wykonano następujące czynności: 1. Sprasowanie nierówności. 2. Zszycie prowizoryczne dużego rozdarcia. 3. Dublowanie obrazu na klajster. 4. Naciągniecie obrazu na blejtram 29. W latach 50. i 60., podobnie jak w XIX w., popularne były dublaże klajstrowe. W MNK zachowało się wiele obrazów dublowanych tą metodą, polegającą na podklejeniu płótna oryginalnego drugim płótnem, z użyciem kleju spoiwa, w tym przypadku klajstru mącznego. Niektóre z nich, wykonane w tamtym czasie, wciąż spełniają rolę wzmocnienia podobrazia. W połowie lat 50. zrodził się pomysł przeniesienia pracowni z Sukiennic do Gmachu Głównego MNK przy Alei 3 Maja 1. Ostatecznie na czas remontu galerii w Sukiennicach w 1956 r. nastąpiła przeprowadzka pracowni do Oddziału MNK w Kamienicy Szołayskich. Galerię w Sukiennicach otwarto ponownie w 1959 r. Od początku lat 60. pracownia konserwacji obrazów ponownie mieściła się w Sukiennicach, gdzie od 1961 r. Maria Niedzielska ( ), artysta plastyk i konserwator, zorganizowała podręczne laboratorium. Wykonywała identyfikację pigmentów i płócien oraz gatunków drewna występujących w obiektach zabytkowych. Z prac badawczych sporządzała dokumentację w formie zdjęć mikroskopowych. Niedzielska w muzeum była zatrudniona od 1956 r., pracując na stanowisku starszego asystenta, w 1961 r. uzupełniła studia konserwatorskie w zakresie technologii na UMK Toruniu, co pozwoliło jej na prowadzenie prac badawczych przy obiektach. 26 I. Bobrowska pełniła funkcje kierownika galerii w Sukiennicach ( ) oraz głównego konserwatora ( ). 27 I. B obrow sk a, Pracownia Konserwacji Obrazów i Rzeźb, Sprawozdania i Rozprawy. Muzeum Narodowe w Krakowie. 1951, Kraków 1952, s Obraz w 1988 zwrócono do zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu. 29 Wymienione prace wykonała J. Śliwińska. Dokumentacja w formie karty konserwatorskiej nr 529 (NI ), przechowywana w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach.\n7 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 21 Od końca lat 50. przez ponad 40 lat na potrzeby pracowni w Sukiennicach działała stolarnia. Zatrudnieni w niej byli stolarze renowatorzy: Józef Bielarz 30, a następnie Mieczysław Pajdak, którzy wykonywali wzmocnienia podobrazi w formie parkietaży. Pajdak pracował w Sukiennicach do 1995 r., a wraz z jego odejściem na emeryturę zlikwidowana została stolarnia przy pracowni w Sukiennicach 31. W latach 60. obchodzono jubileusz 30 lecia pracowni konserwacji obrazów, w związku z czym w 1966 r. zorganizowana została wystawa konserwatorska prezentująca zakonserwowane obiekty i ich dokumentację. Pokazano m.in. zdjęcia z konserwacji Hołdu pruskiego Matejki; zaprezentowano także kilka rodzajów parkietaży: wewnętrzny, tzw. włoski (polegający na połączeniu uchwytów drewnianych z listwami metalowymi, wykonany po raz pierwszy w Krakowie) oraz parkietaż kombinowany z listew metalowych i uchwytów ze sztucznego tworzywa. Wyświetlono również film krótkometrażowy nakręcony w pracowni w 1954 r. przez Wytwórnię Filmów Oświatowych w Łodzi, ilustrujący wykonywanie różnych zabiegów konserwatorskich 32. Wystawę przygotowali ówcześni konserwatorzy: Maria Niedzielska, Jadwiga Śliwińska i Andrzej Załuski pod kierownictwem Ireny Bobrowskiej jako głównego konserwatora. Cenne źródło informacji o rodzaju wykonywanych zabiegów i stosowanych środkach z lat 50. i 60. ubiegłego wieku stanowią karty konserwatorskie (przechowywane w pracowni). Wypisywane ręcznie karty były rodzajem podstawowej dokumentacji z wykonywanych prac. Często korzystają z nich współcześni konserwatorzy jako źródła o dawnych konserwacjach. Uzupełnieniem danych dotyczących historycznych konserwacji są także dzienniczki prac 33. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że w pracowni korzystano z gotowych materiałów konserwatorskich kupowanych w sklepach (tj. odczynników chemicznych, pigmentów i farb olejnych, werniksu mastyksowego) oraz preparatów sporządzanych samodzielnie (takich jak kity, masy dublażowe, werniks damarowy). Niedzielska sporządzała według własnej receptury enkaustę (z wosku, kalafonii i terpentyny), której używała do podklejania odspojeń. Do izolacji kitów woskowych stosowano szelak. Warto zaznaczyć, że ten sposób jest praktykowany jest nadal. Od lat 70. nastąpił gwałtowny rozwój MNK, powstały nowe pracownie konserwatorskie i polepszyło się wyposażenie. W 1971 r. do Sukiennic sprowadzono z zagranicy próżniowy stół dublażowy, który działał przez 36 lat, służąc dublowaniu i prostowaniu obrazów. W latach 70. oprócz pracowni w Sukiennicach funkcjonowało pięć innych specjalistycznych pracowni: pracownia konserwacji tkanin, pracownia konserwacji broni dawnej i obiektów metalowych, pracownia konserwacji grafiki i książki z pracownią introligatorską, pracownia konserwacji ceramiki i rzemiosła artystycznego oraz pracownia kon 30 J. Bielarz przeszedł do MNK z prywatnej pracowni konserwatorskiej M. Gąseckiego i pracował w Sukiennicach od 1 czerwca 1948 do 6 lutego 1954, Archiwum MNK, syg. TO Stolarnia mieściła się w północno zachodnim skrzydle Sukiennic, poniżej poziomu galerii, obok dawnego magazynu obrazów. 32 J. O s t row s k i, Sprawozdanie z działalności Muzeum Narodowego w Krakowie w latach , Rozprawy i Sprawozdania Muzeum Narodowego w Krakowie (Kraków), 1976, t. XI, s Zachowane w pracowni dzienniczki konserwatorskie z lat przekazane zostały do Archiwum MNK.\n8 22 Elżbieta Zygier serwacji sprzętów zabytkowych. Do 1972 r. całym działem konserwacji zarządzała Irena Bobrowska kustosz i konserwator, a jednocześnie kierownik pracowni w Sukiennicach. Po jej odejściu na emeryturę rozdzielono funkcje kierownika pracowni i głównego konserwatora. W latach głównym konserwatorem muzealnym był Andrzej Załuski, po którym w 1974 r. funkcję tę przejęła Teresa Maria Marek 34 i pełniła ją do Zmiany na stanowisku głównego konserwatora pociągnęły za sobą rotację w obsadzaniu funkcji kierownika pracowni konserwacji obrazów. Pracownią kolejno kierowały: Teresa Maria Marek ( ), Anna Nowak Tarnowska 35 ( ) oraz ponownie konserwator Marek ( ). Te częste przesunięcia kadrowe spowodowane były sytuacjami losowymi: nagłą śmiercią Załuskiego w 1974 r. i rezygnacją Nowak Tarnowskiej z pracy w MNK w Poza stanowiskami kierowniczymi zmiany nastąpiły w samym zespole. Otóż w 1972 r. Maria Niedzielska przeszła do pracy naukowej na ASP w Krakowie. Szczególnie należy podkreślić zasługi, jakie położyła prof. Niedzielska dla MNK oraz Wydziału Konserwacji krakowskiej ASP, konserwując obiekty i kształcąc całe pokolenie konserwatorów. W 1973 r. zatrudniono konserwator Krystynę Bartel Bochnak, a w 1977 wykształconą na UMK w Toruniu konserwator Czesławę Bełz (obydwie pełniły później funkcje kierownicze). W 1978 r. zatrudniono konserwator Danutę Wagner 36, chemik Beatę Sowińską 37 oraz renowator Bożenę Urbańczyk. Przez rok (1977/1978) pracowała Barbara Łukacz. W latach 70. wykonywane były w pierwszej kolejności konserwacje obiektów na wystawy czasowe, m.in. przeprowadzono konserwację Hołdu pruskiego Matejki w związku z wypożyczeniem do Moskwy w 1974 r. (il. 3). Konserwowano obiekty na wystawę Polaków portret własny, prezentowaną w MNK w Z ważnych dzieł eksponowanych w galerii poddano konserwacji obraz Władysława Podkowińskiego Szał uniesień. Prace przy nim prowadzono etapami: w 1970 r. wykonano zabiegi z zakresu konserwacji estetycznej na licu, w 1975 wymieniono stary dublaż na klajster, zastępując go dublażem na masę woskowo żywiczną, a w 1978 założono końcowy werniks damarowy z dodatkiem oleju 38. W 1979 r. miała miejsce konserwacja obrazu Pantaleona Szyndlera Dziewczyna w kąpieli. Przeprowadzone wówczas zabiegi wpłynęły zasadniczo na stan zachowania podobrazia, pozwalając na dalszą ekspozycję dzieła. W karcie konserwatorskiej zanotowane zostały następujące czynności: Zdjęcie obrazu z krosien. Wyrównanie autorskich szwów przez właściwe rozłożenie płótna obrazu wzdłuż zszyć oraz ponowne zszycie płótna szwem ręcznym (nitka lniana). Przyklejenie nowych pasów brzegowych (masa woskowo żywiczna). Nabicie obrazu na krosna. Oczyszczenie. Kitowanie ubytków zaprawy. Werniksowe. 34 M. Marek była zatrudniona w MNK w latach jako konserwator na pełnym etacie, a w latach w wymiarze 1/2 etatu. 35 A. Nowak Tarnowska zatrudniona została w D. Wagner była zatrudniona w MNK w latach B. Sowińska była zatrudniona w MNK w latach Dokumentacja w formie karty konserwatorskiej nr 774 ( ), przechowywana w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach.\n9 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 23 Punktowanie 39. Słowem punktowanie określano retuszowanie, co w konserwacji oznacza uzupełnianie ubytków w warstwie malarskiej odpowiednio dobraną farbą: pigmentem ze spoiwem, akwarelami, farbami olejnymi lub żywicznymi. Z początkiem lat 80. XX w. w muzealnej działalności konserwatorskiej, podobnie jak w całym kraju, odczuwalny był kryzys gospodarczy. Brakowało materiałów do pracy, a wyposażenie było stare. Etaty w muzeum raczej nie stanowiły atrakcyjnej oferty dla konserwatorów. Sytuacja zaczęła się poprawiać dopiero pod koniec dekady lat 80., prowadząc w następnym dziesięcioleciu do wyraźnego wzrostu zatrudnienia i zmian metod pracy oraz stosowanych środków. Do 1985 r. pracownia w Sukiennicach była jedną z sześciu specjalistycznych pracowni w Muzeum Narodowym i jedyną w zakresie konserwacji malarstwa i rzeźby. W 1982 r. na stanowiskach konserwatorskich pracowały: Czesława Bełz, Krystyna Bartel Bochnak oraz Danuta Wagner. W 1983 r. zatrudniono absolwentkę ASP Barbarę Ptak (tytuł mgr sztuki uzyskała w 1985). Kierownictwo pracowni i funkcję głównego konserwatora powierzono w 1982 r. Bartel Bochnak, gdyż na emeryturę odeszła konserwator Marek. W celu uzupełnienia kadry w latach zatrudniono laborantów i techników konserwatorskich, tworząc liczny zespół. Z perspektywy czasu jego skład podzielić można na pracowników o krótkim stażu, pracujących 1 4 lat, jak: Dobiesława Walknowska Tucholska, Marek Warzecha, Iwona Warzecha, Katarzyna Pierzchalska, Krystyna Włodarczyk, Władysław Syguła, Wiesław Lidwin 40. Drugą grupę stanowią renowatorzy, którzy życie zawodowe na wiele lat związali z pracownią konserwacji w Sukiennicach i w 2013 r. nadal pozostawali na etatach w MNK, w dziale Głównego Konserwatora. Należą do nich: Ewa Słoczyńska 41, Bożena Knecht 42 i wspomniana Bożena Urbańczyk (pracująca od 1978). Oceniając trudną dekadę połowy lat 80., nie można pominąć dokonanych wtedy prac konserwatorskich związanych z przygotowaniami obiektów na wystawy zagraniczne Piękne Polki w Grecji oraz Polska kraj, ludzie, obyczaje w Dani. Jednocześnie prowadzono konserwacje o charakterze estetycznym dla Działu Polskiej Sztuki Nowoczesnej w Gmachu Głównym MNK i konserwację malowideł szkoły włoskiej, holenderskiej, niemieckiej francuskiej i polskiej od XIV do XVI w. dla Muzeum Książąt Czartoryskich. Ze względu na duże zapotrzebowanie na prace w Muzeum Książąt Czartoryskich (Oddziale MNK) zaplanowano tam otwarcie filii pracowni konserwacji obrazów ze stanowiskiem konserwatora i technika. Niełatwa sytuacja kadrowa i braki wyposażenia zmusiły do przesunięcia planów o kilka lat, wskutek czego pracownia w zbiorach Czartoryskich rozpoczęła działalność w 1985 r. Z Sukiennic odeszły do niej dwie renowatorki 43 oraz 39 Karta konserwatorska nr 726 (220). 40 W. Lidwin zatrudniony był w Sukiennicach od 1981 do 1983 jako rzemieślnik specjalista, a w latach pracował jako renowator i kierownik pracowni konserwacji ram w MNK. 41 E. Słoczyńska została zatrudniona w MNK 1982 w pracowni konserwatorskiej w Sukiennicach, a od 2006 w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. 42 B. Knecht została zatrudniona w MNK od 1984 w pracowni konserwatorskiej w Sukiennicach, a od 2006 w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. 43 B. Górnisiewicz Gadzinowska i U. Jakóbska zostały zatrudnione w 1984 w pracowni konserwatorskiej w Sukiennicach, a w 1985 przeniesione do Muzeum Książąt Czartoryskich.\n10 24 Elżbieta Zygier konserwator Bartel Bochnak (do 1985 kierownik pracowni w Sukiennicach). W konsekwencji decyzji personalnych w 1985 r. nastąpiły zmiany na stanowiskach kierowniczych przez kilka miesięcy w 1985 funkcje kierownika pracowni i głównego konserwatora pełniła Czesława Bełz, po czym zrezygnowała z pracy w MNK. W latach obowiązki głównego konserwatora pełniła historyk sztuki dr Irena Grabowska. W Sukiennicach w 1986 r. na etatach zatrudnionych było dwóch konserwatorów (Danuta Wagner, Barbara Ptak) i sześciu renowatorów; zespół podlegał bezpośrednio głównemu konserwatorowi. W 1987 r. doszło do powiększenia składu pracę rozpoczęli konserwatorzy Beata Nowak i Ewa Wiłkojć. W tym samym roku zatrudniono też trzech laborantów 44. Kierownikiem zespołu w latach była Barbara Ptak, a po jej rezygnacji z pracy w MNK funkcję kierownika w 1988 r. przejęła Beata Nowak. W 1988 r. w celu prowadzenia konserwacji ram do obrazów w Sukiennicach zatrudniono Elżbietę Kozak. W 1989 skład zespołu wzmocniła konserwator malarstwa Monika Tarnowska Reszczyńska. Zadaniem priorytetowym w działalności drugiej połowy lat 80. była konserwacja obiektów na wystawy MNK organizowane za granicą: Polska w okresie Jagiellonów w Schallaburgu (1986) i Arcydzieła malarstwa polskiego XIX wieku w Jugosławii.(1987), prezentowaną w Belgradzie, Nowym Sadzie i Sarajewie. Ponadto kontynuowane były konserwacje z lat poprzednich i obiektów wypożyczanych innym instytucjom. Prowadzono konserwację dzieł sztuki Dalekiego Wschodu, m.in. konserwację malowideł kakemono i Shotei. Koniec lat 80. był okresem wzmożonego rekonstruowania kadry. W ciągu następnych 10 lat proces ten nasilił się i doszło do powstania licznego zespołu, na bazie którego powstały dwie kolejne pracownie konserwacji malarstwa i rzeźby w innych oddziałach. Na stanowiskach kierowniczych doszło do pewnej stabilizacji przez 10 lat pracownią kierowała Beata Nowak. Głównym konserwatorem w latach była Czesława Bełz, ponownie zatrudniona w MNK (jej sekretariat mieścił się w Sukiennicach w pracowni konserwacji). Z początkiem 1990 r. w składzie pracowni przeważyli renowatorzy. W nadchodzącej dekadzie zamiarem dyrekcji stało się rozbudowanie zespołu o dyplomowanych konserwatorów. Proces zaczął się od 1991 r. 45, ale zasadnicze zmiany nastąpiły rok później. W 1992 r. pracę rozpoczęli konserwatorzy: Elżbieta Zygier, Janusz Czop i Barbara Olesiak. W 1994 zatrudniono konserwator i chemik Reginę Klincewicz Krupińską. Dzięki przyjęciu kilku konserwatorów zrealizowany został plan otwarcia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Gmachu Głównym MNK jako filii pracowni w Sukiennicach. W 1995 r. do nowej pracowni w Gmachu Głównym zostali oddelegowani Czop i Zygier, która pełniła funkcję zastępcy kierownika. Ten dwuosobowy zespół dorywczo wspomagali inni konserwatorzy i laboranci z Sukiennic. Zadaniem utworzonej pracowni było m.in. sprawowanie nadzoru konserwatorskiego nad ruchem obiektów w związku z wypożyczaniami do innych instytucji i montażem wystaw czasowych w Gmachu Głównym. Pracownia zapewniała opiekę konserwatorską nad Galerią Sztuki Polskiej XX wieku i obrazami przechowywanymi w magazynach. Jednocześnie, w obydwu pracow 44 W 1987 zatrudniono na stanowiskach laborantów: artystę plastyka Annę Szczurowską (pracowała do 2003), Andrzeja Sobasa (pracował do 1990) i Krystynę Włodarczyk (brak szczegółowych danych archiwalnych). 45 W 1991 zatrudniono konserwatora Marię Lisowską Dziubę, która pracowała ok. roku.\n11 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 25 niach jako priorytetowe wykonywane były konserwacje obrazów z ekspozycji stałych galerii w Sukiennicach i w Gmachu Głównym oraz konserwacje na wystawy czasowe: Jan Matejko, Ikony ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Sztuka w kręgu sztuki, Gry barwne Komitet Paryski, Młoda Polska. Wobec dużej liczby zadań w 1996 r. w pracowni w Sukiennicach zatrudniony został konserwator Piotr Frączek. Rok 1997 przyniósł istotną zmianę w dziale konserwacji Janusz Czop został mianowany głównym konserwatorem, a jego sekretariat umieszczono w Gmachu Głównym MNK. W tym samym roku z pracowni w Sukiennicach odeszła do Zamku Królewskiego na Wawelu konserwator Ewa Wiłkojć 46. Rok później podążyła za nią Beata Nowak, zwalniając stanowisko kierownika. W tej sytuacji w 1998 r. kierownikiem pracowni w Sukiennicach została Elżbieta Zygier. W końcu lat 90. zespół w Sukiennicach liczył dwanaście osób: sześciu. dyplomowanych konserwatorów, czterech renowatorów i dwóch laborantów 47. Ponadto w Gmachu Głównym MNK działała pracownia zatrudniająca trzech konserwatorów malarstwa 48. Z ważniejszych prac wykonanych w końcu lat 90. wymienić należy konserwację obrazu Jana Matejki Wernyhora z galerii w Sukiennicach i konserwację obrazów Piotra Michałowskiego. Była ona prowadzona przez kilka lat w ramach przygotowań do wystawy monograficznej artysty, która odbyła się w 2000 r. w MNK. Pracom konserwatorskim przy obrazach Michałowskiego towarzyszyły badania wykonywane przez prof. Joannę Szpor, a wyniki zostały opublikowane w katalogu wystawy i przedstawione na wystawie konserwatorskiej w sąsiedztwie dzieł artysty. W zakresie materiałów używanych do konserwacji obrazów w latach 90. XX w. dokonała się prawdziwa rewolucja. Zamiast dublaży klajstrowych i woskowo żywicznych (na bazie damary) zaczęto powszechnie stosować termoplastyczne tworzywo o nazwie handlowej BEVA Używano go jako spoiwa dublażowego i impregnatu do konsolidacji warstw podobrazia. Wzmocnienia marginesów płótna dokonywano przy użyciu polioctanu winylu, rezygnując z dawniej stosowanej masy woskowej. Werniksy damarowe zastępowano werniksami na żywicach ketonowych, coraz częściej nanoszonych sprayem. Do retuszowania ubytków warstwy malarskiej wprowadzano farby żywiczne firmy Maimeri. W kolejnych latach sukcesywnie, wkraczając w XXI w., warsztat konserwatora muzealnego wzbogacały kolejne produkty wg formuły G. Bergera z serii BEVA i inne. W 2000 r. nastąpiło rozdzielenie pracowni konserwacji malarstwa i rzeźby w Gmachu Głównym MNK od pracowni w Sukiennicach. Skład zespołu w Sukiennicach uległ kolejnym zmianom przez oddelegowania w ramach działu oraz stworzenie nowych etatów. 46 Dr E. Wiłkojć w 1997 objęła funkcję głównego konserwatora na Zamku Królewskim na Wawelu. 47 Zespół pracujący w Sukiennicach w 1989 stanowili konserwatorzy: E. Zygier (kierownik), C. Bełz, P. Frączek, R. Klincewicz Krupińska, B. Olesiak, M. Tarnowska Reszczyńska; renowatorzy: B. Knecht, E. Kozak, E. Słoczyńska, B. Urbańczyk; laboranci: A. Szczurowska, M. Owca. 48 Skład Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Gmachu Głównym w latach : konserwator (zastępca kierownika, później kierownik) Urszula Małecka, konserwator Katarzyna Furykiewicz, historyk sztuki i konserwator Gabriela Banach Kielanowska. 49 BEVA 371 produkt na bazie octanu winylowo etylowego, parafiny i żywicy ketonowej w stężeniu 40% w rozpuszczalniku alimfatyczno aromatycznym, opracowany w 1970 przez G. Bergera.\n12 26 Elżbieta Zygier W 2000 r. zatrudniono konserwatora Dominikę Sarkowicz, a w 2003 r. konserwatora Marzenę Sieklucką. W 2001 r. z pracowni z Gmachu Głównego przeniesiono do Sukiennic Gabrielę Banach Kielanowską. W 2004 r. powstało Laboratorium Analiz i Nieinwazyjnych Badań Obiektów Zabytkowych (LANBOZ) jako muzealna pracownia badawcza, funkcjonująca w Dziale Głównego Konserwatora MNK. Do tego laboratorium odszedł konserwator Piotr Frączek, obejmując na kilka lat jego kierownictwo 50. Nie były to ostatnie zmiany w Dziale Głównego Konserwatora. W 2006 r. zorganizowana została bowiem pracownia konserwatorska 51 w nowo otwartym oddziale MNK mieszczącym się przy ul. Kanoniczej i część zespołu z Sukiennic została przeniesiona do tych pomieszczeń 52. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka pod kierownictwem R. Klincewicz Krupińskiej przejęła opiekę nad obiektami sztuki cerkiewnej i polskiego malarstwa i rzeźby do 1764 r. Obiekty z tych działów były sukcesywnie konserwowane w Sukiennicach, ale nie zawsze traktowano je priorytetowo. Od lat 90. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach skupiała działalność na konserwacji dziewiętnastowiecznych obrazów z Działu Nowoczesnego Malarstwa Polskiego i Rzeźby MNK, natomiast w mniejszym zakresie konserwowano rzeźby drewniane i ikony. Prowadzono renowacje ram do obrazów. Podejmowano także nietypowe zadania. Jednym z ciekawszych była konserwacja pięciu masek japońskich z teatru nõ, pochodzących z kolekcji Feliksa Mangghi Jasińskiego, przechowywanych w MNK (prace przeprowadzono w latach i sporządzono z nich szczegółową dokumentację). Według rocznych planów i sprawozdań w ciągu ostatniego ćwierćwiecza realizowane były konserwacje z podziałem na pełne, częściowe i zabezpieczające. Ważna stała się prewencja, dotycząca warunków przechowywania i ekspozycji zbiorów oraz związana z tym kontrola konserwatorska w magazynach i w galerii. Prewencja, zgodnie z zasadami współczesnej konserwacji, stała się podstawą działalności konserwatorów w muzeach. Nie zaprzestano jednak bezpośrednich prac przy obiektach. Do największych osiągnięć pracowni w latach należy konserwacja wielkoformatowych płócien eksponowanych w galerii w Sukiennicach: Henryka Siemiradzkiego Pochodni Nerona (il. 4, 7) i Jana Matejki Bitwy pod Racławicami oraz przeprowadzona wspólnie z konserwatorami z Zamku Królewskiego na Wawelu Hołdu pruskiego. Ponadto dokonano konserwacji obrazów: Józefa Chełmońskiego, Józefa Grassiego (il. 10), Aleksandra Gierymskiego, Marcello Bacciarellego, Hipolita Lipińskiego, Szymona 50 P. Frączek pełnił funkcję kierownika LANBOZ do 1 lutego Pracownia konserwatorska w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka powstała dzięki staraniom dra Franciszka Stolota, wieloletniego kustosza i wicedyrektora MNK. 52 Do Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka zostali przeniesieni konserwatorzy: R. Klincewicz Krupińska, C. Bełz, B. Olesiak, M. Tarnowska Reszczyńska, G. Banach -Kielanowską, i renowatorzy: B. Knecht, E. Kozak, E. Słoczyńska, B. Urbańczyk. Podział pracowni zbiegł się z planowanym remontem Sukiennic.\n13 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 27 Czechowicza i innych prezentowanych w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach oraz na wystawie w Zamku Królewskim w Niepołomicach, gdzie od 2007 r. pokazywane są obiekty z Muzeum Narodowego w Krakowie 53. W 2007 r. miała miejsce dyslokacja zbiorów spowodowana remontem Sukiennic. Konserwatorzy przystąpili do niej rok wcześniej. Z wielkim zaangażowaniem przygotowywali obrazy do wywozu, a następnie w 2010 r., nadzorowali powrót dzieł do wyremontowanego oddziału (il. 8). W związku z dyslokacją obiektów sporządzono dokumentację stanów zachowania ok obrazów oraz wykonano wiele konserwacji, które pozwoliły na bezpieczny transport i przechowywanie zbiorów. W pracach technicznych (przy wykonywaniu ram zastępczych do obrazów) konserwatorom pomagał ówczesny kierownik Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, Tadeusz Dziurzyński. Galeria w Sukiennicach, zamknięta dla publiczności, od jesieni 2006 r. przez kilka miesięcy stanowiła dodatkową przestrzeń do pracy konserwatorskiej podczas zabezpieczania obiektów (il. 6). Na czas ostatniego remontu Sukiennic pracownia została przeniesiona do Gmachu Głównego MNK. W 2007 r. pracownia opuściła zajmowane w Sukiennicach pomieszczenie przy sali Chełmońskiego (tzw. Malarnię) 54 i mniejsze, przy Sali Siemiradzkiego. W 2010 r. wraz z ponownym otwarciem Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach oddano do użytku zmodernizowaną pracownię konserwatorską (il. 11, 12), ulokowaną przy Sali Siemiradzkiego, w północno zachodnim skrzydle budynku 55. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach stała się jedną z najnowocześniejszych w Polsce. Zmienione zostało całkowicie jej wyposażenie, z wyjątkiem jednej szafki zawierającej dawne materiały konserwatorskie pieczołowicie przechowywane od lat 56. Do nowej pracowni w 2010 r. powrócił zespół dyplomowanych konserwatorów: Elżbieta Zygier (kierownik), Gabriela Banach Kielanowska, Monika Tarnowska Reszczyńska, Dominika Sarkowicz, Marzena Sieklucka oraz renowator Bożena Urbańczyk. Posiadający wysokie kwalifikacje zespół realizuje projekty konserwatorskie i badawcze. Z prac sporządzana jest dokumentacja opisowa i fotograficzna, z wykorzystaniem technik cyfrowych. W ramach prewencji opiece konserwatorskiej tej pracowni podlega ok. półtora tysiąca dzieł, głównie obrazów zgromadzonych w Sukiennicach i Domu Jana Matejki. Ponadto pracownia uczestniczy w działalności edukacyjnej MNK, a okazjonalnie jest dostępna dla publiczności. W 2011 r. zwiedził ją Prezydent RP Bronisław Komorowski z małżonką oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski, a także noblistka Wisła 53 W Zamku Królewskim w Niepołomicach w latach w związku z remontem Sukiennic zorganizowana była wystawa Sukiennice w Niepołomicach. Od 2011 prezentowana jest wystawa Sukiennice w Niepołomicach 2. Znane i nieznane. Sztuka polska XIX wieku ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie w Zamku Królewskim w Niepołomicach. 54 Historyczna nazwa sali wystaw zmiennych w Sukiennicach, od 2010 przeznaczonej na wystawy czasowe. 55 W 2010 zakończył się projekt obejmujący remont i modernizację Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, dofinansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Projekt był realizowany w latach Badania historycznych materiałów konserwatorskich stosowanych niegdyś w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach są przedmiotem wspomnianego artykułu E. D oleżyńskiej - S e werniak, E. Zy g i e r, op. cit.\n14 28 Elżbieta Zygier wa Szymborska. W 2012 r. galerię w Sukiennicach i pracownię konserwacji wizytował król Norwegi Harald V z królową Sonją. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach, realizując zadania określone przez głównego konserwatora, zapewnia profesjonalną ochronę obiektom, a także bierze aktywny udział w działalności naukowej. Korzystając z nowoczesnych technik w pracy konserwatorskiej, nie zapominamy o bogatej historii pracowni, którą stworzyli nasi poprzednicy. Pracownia Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach przez kilkadziesiąt lat działalności wykonała wiele ważnych i pięknych konserwacji, a ponadto dała początek trzem nowym pracowniom. Wyrosło w niej kilku kierowników dla tej pracowni i innych pracowni w MNK. Konserwatorzy pracujący w Sukiennicach zakonserwowali setki obrazów oraz wiele obiektów z różnych działów: rzeźb drewnianych, rzemiosła, ram do obrazów. Przez dziesięciolecia zmienił się styl konserwacji muzealnej, ale zachowana została podstawowa zasada: ochrona (prewencja i konserwacja) zgromadzonych obiektów przy użyciu bezpiecznych środków i niezbędnej ingerencji w estetykę dzieła.\n15 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach 29 History of the Painting and Sculpture Conservation Studio in the Sukiennice Summary The paper describes the work of the oldest conservation studio in the National Museum in Krakow, which is housed in the Sukiennice. It was written based on archival materials (museum documents and reports), taking into consideration the development of the conservation discipline since the establishment of the National Museum, i.e. the late 19 th c. The beginnings of the Painting and Sculpture Conservation Studio in the Sukiennice date back to the early 20 th c. Due to the expanding of the collection there was a growing demand for conservation services, which led to the establishment of the Museum s own painting and sculpture conservation studio in Over the last several dozen years the team has consisted of certified conservators and their assistant renovators. The history of the conservation studio in the Sukiennice is also a process of changes in the methods and resources used in the restoration of artworks. Conservators employed here have carried out hundreds of conservations. Their greatest achievements of the recent years included the conservation of large-sized paintings exhibited in the Gallery of 19 th -Century Polish Art in the Sukiennice, including the museum s most important work: Nero s Torches by Henryk Siemiradzki. After the renovation and modernisation conducted between 2007 and 2010 the Painting and Sculpture Conservation Studio in the Sukiennice became one of the most modern studios of this kind in Poland.\n16 30 Elżbieta Zygier 1. Renowator i artysta malarz M. Gąsecki podczas konserwacji rzeźby św. Katarzyny (nr inw. MNK I 212) w galerii w Sukiennicach; obok rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem (nr inw. N.I ) (strata wojenna); luty 1935; fot. archiwalna NAC 2. Ewakuacja obiektów z Sukiennic przed wybuchem II wojny światowej; fot. archiwalna ze zbiorów MNK\n17 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach Przygotowanie Hołdu pruskiego J. Matejki do wypożyczenia na wystawę do Moskwy w Konserwatorki nadzorują nawijanie obrazu na wałek; z lewej strony A. Nowak Tarnowska, sprawująca opiekę konserwatorską w czasie wypożyczenia obrazu; fot. archiwalna ze zbiorów MNK 4. Konserwacja obrazu Pochodnie Nerona H. Siemiradzkiego w 2004; fot. G. Zygier\n18 32 Elżbieta Zygier 5. Pracownia konserwatorska w Sukiennicach przed remontem; od prawej konserwatorzy: G. Banach -Kielanowska i D. Sarkowicz, oraz renowatorzy: E. Kozak i E. Słoczyńska; konserwacja szkiców H. Siemiradzkiego w 2006; fot. E. Zygier 6. Przygotowania do dyslokacji zbiorów w 2006; konserwatorzy podczas prac w galerii w Sukiennicach sporządzanie opisów stanu zachowania obiektów; fot. A. Chęć\n19 Historia Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach Konserwacja wielkoformatowych obrazów w galerii w Sukiennicach: nabijanie Pochodni Nerona H. Siemiradzkiego na nowoczesne krosno tzw. samonaprężające; przy pracy konserwatorzy: D. Sarkowicz, M. Sieklucka, M. Tarnowska Reszczyńska; fot. E. Zygier 8. Prace konserwatorskie związane z powrotem obrazów do galerii w Sukiennicach po zakończonym remoncie w 2010; fot. E. Zygier\n20 34 Elżbieta Zygier 9. Powrót Hołdu pruskiego J. Matejki do Sukiennic w 2012; konserwatorzy z MNK, Zamku Królewskiego na Wawelu i Zamku Królewskiego w Warszawie wraz ze specjalistyczną firmą transportową rozwijają obraz z wałka w Sali Siemiradzkiego; fot. P. Czernicki\nKonserwacja obrazu Hipolita Lipińskiego Procesja ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie\nElżbieta Zygier Muzeum Narodowe w Krakowie Konserwacja obrazu Hipolita Lipińskiego Procesja ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie Przykład działalności Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach\nI. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku, ul. Łukasiewicza 4, 57-300 Kłodzko, woj.\nStrona 1 z 5 Kłodzko: Konserwacja zespołu rzeźb drewnianych ze zbiorów MZK Numer ogłoszenia: 199474-2009; data zamieszczenia: 18.06.2009 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.\nKONSERWACJA ZESPOŁU ZABYTKOWYCH KARNISZY ze zbiorów MUZEUM ZAMOYSKICH W KOZŁÓWCE Opracowanie: mgr Anna Fic-Lazor konserwator dzieł sztuki Muzeum Zamoyskich w Kozłówce 2015 1 Przedmiotem planowanych prac\nMuzeum w budynkach zabytkowych: wyzwania i możliwości. Janusz Czop Muzeum Narodowe w Krakowie\nMuzeum w budynkach zabytkowych: wyzwania i możliwości Janusz Czop Muzeum Narodowe w Krakowie Muzeum Narodowe w Krakowie - 17 budynków - 9 Oddziałów - 800.000 obiektów Budynki Muzeum : - wszystkie oddziały\nLucas Cranach Chrystus błogosławiący dzieci Konserwacja techniczna obrazu wykonana w ramach autorskiego programu dr Ewy Wiłkojć Konserwacja obrazu Lucasa Cranacha to ze względu na daleko idącą degradację\n8/0 Ocena --- dr hab. Witold Kasprzyk 0/8 Technologia i techniki malarskie mineralne. 0/8 --- Ocena dr hab. Witold Kasprzyk 6/4 Studium malarstwa\nI ROK (semestr 1, 2) ECTS Przedmiot/ Prowadzący Ilość 16/18 + 0/2 PWW 8/0 Technologia i techniki malarskie organiczne 8/0 Ocena --- 0/8 Technologia i techniki malarskie mineralne 0/8 --- Ocena 6/4 Studium\nDZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 20 grudnia 2013 r. Pozycja 67\nDZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 20 grudnia 2013 r. Pozycja 67 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie nadania\nKonserwacja warszawskiego obrazu Élisabeth Vigée le Brun\nMagdalena Wesołowska Muzeum Narodowe w Warszawie Konserwacja warszawskiego obrazu Élisabeth Vigée le Brun Obraz Élisabeth Vigée le Brun (1755 1842) Portret kobiety w zawoju na włosach namalowany w technice\nDotyczy: zmiany treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia dla przetargu nieograniczonego na\nZamawiający: Muzeum-Zamek w Łańcucie ul. Zamkowa 1 37-100 Łańcut Tel.: /17/2252010; Fax.: /17/2252010 wewn. 134 e-mail: krzysztof.zaba@zamek-lancut.pl www.zamek-lancut.pl Łańcut, 19.10.2012 r. Dotyczy:\nWOJEWODA ŁÓDZKI RPS-I.431.5.2016 Łódź, 22 września 2016 r. Pani Agnieszka Duszkiewicz-Nowacka p.o. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 122 w\nPROTOKÓŁ z. KONTROLI ZESPOŁU SZKÓŁ w CHOJNICACH\nBR.1711.4.2014 KOMISJA REWIZYJNA RADY POWIATU CHOJNICKIEGO PROTOKÓŁ z KONTROLI ZESPOŁU SZKÓŁ w CHOJNICACH MARZEC 2014 ROK Komisja Rewizyjna Rady Powiatu Chojnickiego dokonała kontroli Zespołu Szkół w Chojnicach\nKatarzyna Darecka Gdańsk, 22. 08. 2010 Gdynia, ul. Falista 6/1 Konserwator zabytków-zabytkoznawca Nr dypl. UMK 865 OPINIA KONSERWATORSKA\nKatarzyna Darecka Gdańsk, 22. 08. 2010 Gdynia, ul. Falista 6/1 Konserwator zabytków-zabytkoznawca Nr dypl. UMK 865 OPINIA KONSERWATORSKA Dokonano przeglądu okien na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki\nWŁASNOŚĆ, POSIADANIE, WYKORZYSTANIE - problemy muzeów polskich. w związku z implementacją dyrektywy 2013/37/EU\nWŁASNOŚĆ, POSIADANIE, WYKORZYSTANIE - problemy muzeów polskich w związku z implementacją dyrektywy 2013/37/EU Dorota Folga Januszewska Polski Komitet Narodowy ICOM PONOWNE WYKORZYSTANIE ZASOBÓW KULTURY\nMuzeum Narodowe zaprasza na majowe wydarzenia\nMuzeum Narodowe zaprasza na majowe wydarzenia 2017-05-05 Do niedzieli 7 maja można oglądać efekty pracy konserwatorów w Sukiennicach Do niedzieli 7 maja w Galerii Sztuki polskiej XIX w Sukiennicach można\n2. SZKATUŁA KRÓLEWSKA ZE ŚWIĄTYTNI SYBILLI W PUŁAWACH\nW POSZUKIWANIU MUZEUM KSIĄŻĄT CZARTORYSKICH Cykl poświęcony historii tego najstarszego polskiego muzeum, ludziom, którzy je tworzyli i kształtowali oraz dziełom sztuki i pamiątkom historycznym, które stanowią\nWawel narodowi przywrócony. Wystawa Roku Jubileuszowgo 2005. Prezentowana od 11 III do 5 VI 2005 r.\nWawel narodowi przywrócony. Wystawa Roku Jubileuszowgo 2005. Prezentowana od 11 III do 5 VI 2005 r. W r. 2005 mija 100 lat od podjęcia trudnego i prestiżowego zadania odnowy zamku wawelskiego. Zorganizowana\nTBT i Wspólnicy - Warszawskie Targi Sztuki w mediach\nTBT i Wspólnicy - Warszawskie Targi Sztuki w mediach Niniejszy raport został oparty na 50 przekazach z okresu od 01-10-2011 do 13-12-2011. PRASA (6) Czas na Wnętrze (nr 12) 01.12.2011 tytuł: Raz w roku\nBADANIE LOSÓW ZAWODOWYCH ABSOLWENTÓW UMK. Ewa Banaszak Biuro Karier UMK\nBADANIE LOSÓW ZAWODOWYCH ABSOLWENTÓW UMK Ewa Banaszak Biuro Karier UMK CEL PROJEKTU Celem projektu jest: wypracowanie metodyki gromadzenia danych i badania sytuacji zawodowej absolwentów Uniwersytetu Mikołaja\nDYREKTOR MUZEUM TECHNIKI I PRZEMYSŁU NOT\nDYREKTOR MUZEUM TECHNIKI I PRZEMYSŁU NOT w imieniu organizatorów: SPOTKAŃ KONSERWATORSKICH - SZTUKA KONSERWACJI 2014 Muzeum Techniki i Przemysłu NOT w Warszawie Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie\nKODEKS ETYKI KONSERWATORA RESTAURATORA DZIEŁ SZTUKI\nKODEKS ETYKI KONSERWATORA RESTAURATORA DZIEŁ SZTUKI Wprowadzenie - W dziełach sztuki największych osiągnięciach umysłu i rąk człowieka zachowuje się światowe dziedzictwo kulturowe. W swej materialnej oryginalnej\nREGULAMIN Gminnej Biblioteki Publicznej w Baboszewie\nREGULAMIN Gminnej Biblioteki Publicznej w Baboszewie 1 Gminna Biblioteka Publiczna w Baboszewie zwana dalej Biblioteką działa na podstawie: - Ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85,


Wojciech Modest Amaro na Madrid Fusion - Gotujmy.pl\nAmaro da pokaz swojej interpretacji polskiej kuchni na kulinarnym spotkaniu na szczycie w stolicy Hiszpanii.\nMadrid Fusion, które odbywa się co roku od 11 lat w stolicy Hiszpanii, to jedno z najważniejszych wydarzeń w światowym świecie gastronomii. Zjeżdżają się na niego szefowie kuchni, dziennikarze i blogerzy kulinarni z całego świata, aby wysłuchać i zobaczyć na własne oczy, co się dzieje w kuchniach najlepszych kucharzy dzisiaj, a co więcej – co się będzie działo w przyszłości i jakie trendy będą obowiązywać.\nMadrid Fusion to połączenie targów, seminarium gastronomicznego, pokazów kulinarnych i konkursów - wszystko na najwyższym światowym poziomie.\nW tym roku Madrid Fusion trwa od 21 do 23 stycznia, a ostatniego dnia szczytu, jako jeden z nielicznych na zaproszenie organizatorów swoją interpretację kuchni polskiej pod hasłem „Natura spotyka się z nauką” da Wojciech Modest Amaro.\nAmaro to jeden z najsłynniejszych polskich szefów kuchni, gotował w najlepszych restauracjach świata – elBulli i Nomie, a wraz z śmietanką szefów kuchni brał udział w ubiegłorocznej edycji Cook it Raw, gdy na Suwalszczyznę zjechali kucharze z całego świata. Jego warszawska restauracja – Atelier Amaro, ma największe szanse na gwiazdkę Michelin jako pierwsza w Polsce.\nSzkoda, że impreza odbywa się w Madrycie a nie w Warszawie:) zapewne nie tylko ja mam ochotę zobaczyć co w garnku piszczy:)


Naleśniki z porami i kozim serem | NAOBCASACH.pl - Serwis Wysoce Kobiecy\nDo mąki wbić jajko, wlać wodę i mleko, dodać szczyptę soli, dokładnie wymieszać trzepaczką. Usmażyć 8 cienkich naleśników na rozgrzanym oleju.\nPory umyć, drobno posiekać. W rondlu rozgrzać 2 łyżki masła i wrzucić pory. Dusić na niewielkim ogniu, po chwili wlać wino, dodać przyprawy. Dusić pod przykryciem do miękkości (ok. 10 minut). Następnie lekko ostudzone pory wymieszać z pokruszonym kozim serem. Nadzienie nakładać na środek naleśników, składać w kwadraty, układać w natłuszczonym naczyniu do zapiekania, posypać wiórkami masła. Zapiekać 5 – 7 minut w temperaturze 160 stopni.


Old Parked Cars Warsaw: 1977 Polski Fiat 126p\nIdąc sobie ulicą niedaleko ronda ONZ natknąłem się na takiego oto Malacza z "dobrych lat" produkcji. Wydaje się być w dobrej kondycji i wygląda świetnie. O dziwo zarejestrowany jest w Otwocku a nie w Warszawie. Może Michał albo Maciek z PU go kojarzą?\nJeszcze kilka zdjęć tak jak obiecywałem:\nDwa pokolenia Fiatów. Biorę w ciemno Maluszka.\nTags: eastern block classics, Fiat, Seventies\nMichał Bakuła 7 lipca 2013 21:37\nKojarzę go, a jakże. Widziałem go we wtorek jak leciał w stronę Warszawy o godzinie 21, a następnego dnia o 7 rano był już w Śródmieściu. Szybko się uwinął, chyba że nie wracał do Celestynowa, w którym mieszka :) Z tego co wiem, czasami bywa na spotach YW, muszę poznać właściciela.\nW Otwocku, a nie w Celestynowie


andrzej1982 29 Sty 2006 19:14 1784 12\n#1 29 Sty 2006 19:14\nMój polonez pali bardzo ładnie, nawet w duże mrozy. Jednak jest jeden problem. Jak odpali, przełączy się na gaz i w krótkiej chwili od przełączenia zgasi to później nie można odpalić. Zauważyłem że pomaga odkręcenie pokrywy filtra, uchylenie przepustnicy i wydmuchanie oparów gazu. Byłem już parę razy u znanych za najlepszych gazowników w Łodzi i niestety...nie dają rady. Co może być przyczyną?\nOstatnio przy większych mrozach pojawiły się też strzały w kolektor na odpalaniu na benzynie.\nDodam że kable mam nowe (Sentech) i wymieniony był zespół wtrysku na nowy.\n#2 29 Sty 2006 19:52\nKable sentecha są dobre?Oj chyba są dobre,ale jak leżą na sklepowej półce.A świece jakie masz(oby nie iskry "super gazowe").Co do ciężkiego odpalania zaraz po zgaszeniu na gazie to przy trzech dychach mrozu może być.Przyczyną jest przedostający się gaz z parownika .Mimo ,że odcinamy dopływ gazu do parownika wyłączając zasilanie,to jakiś gaz w nim zostaje .A grzybek który ma go zatrzymać z różnych przyczyn źle przylega i podsącza się gaz prosto do kolektora ssącego.Efektem tego jest "zalany silnik"-zbyt dużo paliwa w kolektorze ssącyma a potem w komorze spalania.\n#3 29 Sty 2006 20:37\nNie wiem czy te kable są dobre (dają 2 lata gwarancji), świece mam faktycznie iskry, ale "zwykłe"\nMuszę chyba uściślić. Odpalam na benzynie, przełączam na gaz. Wyłączam zapłon. Próbuję odpalić na benzynie. Dodam że takie objawy występowały przy temperaturze +15 stopni.\nWcześniej przy takiej samej konfiguracji (kable + świece) wszystko było ok, więc można je wyłączyć z poza grona podejżanych....\n#4 29 Sty 2006 20:49\nTZW zalewanie gazem (rozregulowany lub uszkodzony reduktor) n a zimnym silniku do komór spalania dostaje się zbyt wiele gazu jak zgasisz samochód to ze względu na zbyt bogatą mieszankę niemożesz odpalić. Dlatego pomaga przewietrzanie (ściąganie pokrywy filtra).\n#5 29 Sty 2006 21:02\nGaz propan-butan jest gazem cięzkim i zalega w najniższych punktach. Dlatego zalecane jest garażowanie aut w garażach bez kanału, zakaz wjazdu do garaży podziemnych, naprawa w warunkach szczególnej ostrożności w warsztatach z kanałami. Ulatniający się gaz, jest cięzki i nie ulatnia się jak gaz ziemny co mamy w mieszkaniach. Tak samo jest w cylindrach. Jak zimny silnik gaśnie, zassie gaz, ale go nie wyrzuci tylko zalega w cylindrach. I dlatego silnik jest zalany. Natomiast podgrzany silnik podgrzewa gaz i on wyparowuje. W takiej sytuacji należy przełączyć na benzynę i wcisnąć pedał gazu do oporu (w takich okolicznościach sterownik nie uruchomi wtryskiwacza) i kręcić rozrusznikiem. Po chwili powinien zapalić.\n#6 29 Sty 2006 21:12\nDo KingKonga: Tak robię ale ta "chwila" trwa i trwa aż boję się o akku. Wcześniej takie objawy nie występowały, więc to chyba nie to.\nPo wypowiedzi Doktorra sądzę że reduktor może być do wymiany, tylko że ma on zrobione nie całe 40 tyś a to chyba za szybko (przypomnę że był on juz na paru regulacjach u gazowników)\n#7 29 Sty 2006 21:44\nMiałem też taki problem. Odpalalem Opelka podjeżdżałem do sklepu by zakupić coś do pracy na śniadanie i miałem problem przy sklepie z rozruchem. Kręciłem aż zapalił. Musisz sam wyczuc kiedy przestac kręcic.Możesz też auto trochę podgrzać przed zgaszeniem to też pomaga. Znalazłem na to sposób, podgrzać sinik.\n#8 29 Sty 2006 21:50\nTak, jak auto się rozgrzeje to pali doskonale. Z tym ze jest to pół środek, a nie rozwiązanie problemu. Pomału uczę się z tym żyć, ale ponieważ mam taka pracę że nagle potrzebuję wsiąść do auta i pojechać, a pamięć ludzka jest zawodna zdarzają mi się wpadki i przed otwarciem bramy wyłączam samochód, a później lipa. Zostaje kręcenie, kręcenie, kręcenie....albo odkręcanie obudowy filtra.\n#9 29 Sty 2006 21:57\nJeśli masz gaz z elektroniką i czujnikiem temperatury ustaw wyższą temp. przełączania. Jeśli nie masz elektroniki to ją załóż. Kup na szrocie i daj założyć. Tylko musi być z czujnikiem temp. U mnie jest problem, bo ustawiłem przełączanie na 5 stopni, by mi się szybciej przełączało.\n#10 29 Sty 2006 22:04\nMam gaz bez elektroniki i przełącza mi kiedy osiągnie 2500 tyś obr, czyli jak trochę przygazuję.\nMoże jestem trochę wybredny, ale chciałbym rozwiązać problem. Wcześniej było bez elektroniki i wszystko stukało jak należy, no może poza spalaniem za co winię tylny most założony od trucka.\n#11 30 Sty 2006 18:38\nTak teraz w tych temperaturach sa kłopoty z paleniem na gazie ,Ja tez mam kłopot jeśli zgasze sil nie nagrzany kręci kręci i nic.Dopiero jak wyłączę całkowicie na zero to zaskoczy>Mam silnik na gaźniku.Po prostu nie gasić zimnego bo zaleje sie gazem.Zrobiłem taką próbę jadąc na gazie zimny silnik wyłączyłem na zero to jeszczę przejadę 50m zanim przygaśnie,Ajak ciepły to zaraz gasnie to tyle odemnie moich spostrzeżeń\n#12 01 Mar 2008 17:23\nJa mam to samo w golfie 1,3 MPI . Wydaje mi się że to bardzo popularny problem tylko że(jak to ktoś napisał) dobrze byłoby znaleźć rozwiązanie tego problemu a nie tylko nauczyć się z nim żyć\nSwoją drogą miałem jeszcze taki problem z odpalaniem we FIACIE 126p a tam nie było instalacji gazowej. Jak twierdzi tutaj większość osób, chodzi o tzw "zalewanie silnika" tylko co zrobić żeby jednak zapalić tę nagromadzoną, zbyt bogatą mieszankę w cylindrach?\nczy coś się stało nagle ze świecami że nie są w stanie jej zapalić?...\n#13 02 Mar 2008 15:17\nPodobne tematy Polonez, bosh - jednopunktowy - problem z odpalaniem


Grażyna Wolszczak o sporze z Tomaszem Karolakiem: niczego nie żałuję | Kwarantanna Live\nKilka tygodni temu media obiegła informacja, że Fundacja "Garnizon Sztuki" Grażyny Wolszczak przejęła prawa do najmu budynku należącego do Związku Harcerstwa Polskiego, w którym od 2010 roku działa Teatr "IMKA" Tomasza Karolaka. Media skupiły się na konflikcie na linii Wolszczak-Karolak, którzy zaczęli przerzucać się oświadczeniami. W trakcie programu Marcina Cejrowskiego "Kwarantanna Live", Grażyna Wolszczak szczegółowo wyjaśniła, o co chodzi w "sporze" między nią a Tomaszem Karolakiem.\nSubskrybuj kanał Plejada\nWpadaj na nasze social media!\nWolszczak o smogu: ludzie, otwórzcie chociażby wikipedię i ścierpniecie ze strachu\nWOW! Grażyna Wolszczak o późnym ojcostwie - Karol Strasburger ma 72 LATA | przeAmbitni.pl\n#1 Grażyna Wolszczak - dziesięć sekretów na długie i szczęśliwe życie (Karlik On Tour)\nJedna z największych seksbomb polskiego kina, Grażyna Wolszczak, kończy dziś 60 LAT!\nGwiazdy w Dzień Dobry TVN: Margaret, Grażyna Wolszczak\nSpór o siedzibę Teatru IMKA. W sprawę pomiędzy Wolszczak i Karolakiem włącza się ministerstwo kultury\nTeatr IMKA. Tomasz Karolak walczy o teatr z Grażyną Wolszczak ...\nGrażyna Wolszczak: kobiety walczą o związek, mają potrzebę budowania | #OnetRANO\nAfera w "Ameryka Express". Grażyna Wolszczak chciała zażądać ocenzurowania programu! | Wideoportal\nGrażyna Wolszczak i jej syn pokłócili się o koronawirusa! | Wideoportal\nGrażyna Wolszczak planuje przejąć teatr Tomasza Karolaka. "Jest rozgoryczony"\nTYLKO NA PUDELKU: Grażyna Wolszczak odpowiada Tomaszowi ...\nSłaba wiarygodność,tak się nie robi koledze po fachu..))\nLojalność przede wszystkim.\nNic nie usprawiedliwia takiego postępowania.\nCzy nie nalezalo , Pani Grazyno , usiasc z Karolakiem i przedyskutowac Pani zamiary , a nie stawiac Go przed faktem dokonanym ? Teraz opowiada Pani , ze chciala ratowac teatr i ludzi , ale za plecami Karolaka . Tak nie postepuja uczcili ludzie - zupelnie nie jest Pani wiarygodna .\nUważam że tak się nie robi. Nawet jeśli została wypowiedziana umowa Panu Karolakowi to trzeba było pogadać i powiedzieć twarzą w twarz. A nie mydlenie oczu i dorabianie ideologii że ratuje Pani ludzi\nJakie mają dzikie i wystraszone oczy!A wszystkie robią się na 16-sto letnie córki ha ha\nDziwię się, że rodzice, którzy żyją w grzechu żądają od swoich dzieci żeby żyły w cnocie.\nPan prowadzący chyba nie do konca wierzy tej Pani hihi\nAle zamieszanie z poplataniem 😳 Trzymam kciuki za pozytywne rozwiazanie 🙃 ❤\nOna umoczy z tym teatrem\na co ta Pani w ogole sie zainteresowala teatrem Karolaka, nie kapuje co jej do tego\nNie wierze zupelnie tej kobiecie,a intuicje mam dobra\nO co chodzi z tym Karolakiem ?\nTa kobieta , bez talentu aktorskiego, jest tylko celebrytka i zadymiara. Pamietacie pozwanie miasta do sadu za smog? Ustawka lewacka. Rezygnuj z auta Grazka\nPaniusia lubi się wlóczyć po sądach. Przynajmniej o nie slychać. Cóz...\nCzyli oni chodzili po teatrach i patrzyli ktory moga przejac i padlo na Karolaka\nJak tam smog,już nie przeszkadza .Dobra reklama dla wolwo hahahahaha za darmo auto jest .🤑😋🤑😋\nDziwne jeszcze kwarantanna. Fajny chwyt reklamowy.\nAha. Czyli sprawa jest jasna. Od strony prawnej, pani Wolszczak jest w porządku. Od strony moralnej - jak najdalej od takich „znajomych”. Jak można nie było porozmawiać z Karolakiem? Za plecami załatwić. Bardzo, bardzo niefajnie. Gratuluję panu Marcinowi inteligentnego, łagodnego ustalenia, niemiłej niestety, prawdy. Pani Grażyno - 👎\ncos jej nie wierze\nTa od misji. To już druga misja. Pierwsza o zatruciu środowiska..\nTo Pani nie rozmawiała z Karolakiem o tym, że w miejsce jego teatru będzie Pani budować swój? Jak to możliwe, że Karolak nie wiedział, że kończy mu się umowa? Pracowała Pani z nim przez parę lat a nie było przestrzeni, aby z nim porozmawiać o takich planach, nawet ze zwykłej uprzejmości? Nawet jeśli Pani myśli, że ma Pani misje, są pewne zasady których się nie łamie. Wcale się nie dziwię, że środowisko tak zareagowało, no cóż nie można budować szczęścia, na cudzym nieszczęściu.\nA ja uważam,że dobrze zrobiła - szacun🌸🌸🌸\nTrzymam kciuki pani Grazymo i pieknie pani wyglada !! 👍👊😊\nWitam serdecznie!Pani Grazyno wyglada Pani zjawiskowo,jak wino im starsza tym piekniejsza...Pozdrawiam serdecznie\nPani Grażyno Pan Harasimowicz to konkubent Pani a nie przyjaciel...\nPani Grażyna uważa się Pani za bezkonfliktową a dla Pana Karolaka to Teatr sam w ręce wpadł wstyd wstyd zabierać komuś pracę. Kto jest w porządku to nie ma prawników.\nPani Grazynko jest pani wspaniałą artystką i kobietą kochamy PANIĄ.


Aktywni Seniorzy – co zrobić, by móc ćwiczyć więcej? – Senior24h.pl Portal dla seniorów. Przyszłość. Nie starość | Senior24h\nAktywni Seniorzy – co zrobić, by móc ćwiczyć więcej?\nOsoby, które regularnie uprawiają sport cieszą się lepszą równowagą, siłą mięśni i zręcznością. Mniejsze jest ryzyko upadku i to dotyczy szczególnie osób starszych. Poza tym, o czym wszyscy wiedzą, regularne ćwiczenia poprawiają samopoczucie.\n• Nie pozostawajcie zbyt długo w pozycji siedzącej: oglądając telewizję, czytając czy szydełkując wstawajcie co 20 – 30 minut, aby rozprostować nogi. Przynajmniej raz dziennie wyjdźcie na spacer.\n• Wykonujcie każdego dnia tyle ćwiczeń, ile możecie. Ćwiczenie nie zawsze oznacza sport: obowiązki domowe, praca w ogrodzie, zabawa z dziećmi, wyprowadzenie psa… wiele codziennych spraw to po prostu ćwiczenia.\n• Przemieszczajcie się (np. po zakupy) na pieszo lub rowerem, gdy tylko jest to możliwe. Wybierajcie schody zamiast windy, wysiadajcie z autobusu czy tramwaju przystanek wcześniej i dokończcie trasę na pieszo.\n• Trzy do pięciu razy w tygodniu spróbujcie spędzić czas bardziej intensywnie: szybki marsz, przejażdżka rowerem, pływanie, taniec, tai-chi… Gdy już zaczniecie, stopniowo każdego tygodnia wydłużajcie czas trwania aktywności i jej częstotliwość.\n• Znajdźcie partnera, z którym nawzajem będziecie się motywować do ćwiczeń albo zapiszcie się do klubu sportowego.\n• Dwa – trzy razy w tygodniu wykonujcie ćwiczenia wzmacniające równowagę, gibkość i siłę mięśni. Dostosujcie intensywność ćwiczeń do waszych możliwości. Warto poradzić się fizjoterapeuty.\n• Zawsze wybierajcie ćwiczenia, które lubicie, dostosowane do waszych możliwości i wyznaczcie sobie realne cele.\nWriter’s relief staff says june 16, 2009 at 10 39 buy essay at www.essayclick.net am a\n< Poprzedni artykuł Aktywni dziadkowie żyją dłużej Następny artykuł > Trzy sposoby na ochronę pamięci


tarnow.gosc.pl → Pod opieką św. Krzysztofa\nBłogosławieństwo pracowników, pojazdów i maszyn.\nWcześnie rano 24 lipca pracownicy rodzinnej firmy Józefa Łagosza zgromadzili się na wspólnej modlitwie we wspomnienie patrona kierowców i podróżujących.\nBłogosławieństwa pracownikom oraz rodzinie prezesa firmy Józefa Łagosza udzielił dziekan dekanatu szczepanowskiego ks. prał. Władysław Pasiut.\n– Mając nabożeństwo do św. Krzysztofa, a także z troski o kierowców, co roku proszę duchownych o błogosławieństwo naszej pracy i pojazdów. Chodzi mi też o to, żeby tworzyć w zakładzie wspólnotę osób, które łączy coś więcej niż tylko miejsce pracy – mówi pan Józef. Widocznym znakiem czci dla patrona kierowców i podróżujących jest monumentalna figura św. Krzysztofa na skrzyżowaniu dróg wiodących z Przyborowa do Borzęcina oraz do trasy wiodącej na Warszawę. – W przyszłym roku planuję jej uroczyste poświęcenie oraz rodzinne spotkanie obecnych i byłych pracowników firmy – dodaje prezes. Ma nadzieję, że niewielki skwer z figurą będzie miejscem zatrzymania i duchowego odpoczynku podróżujących, miejscowych i turystów.


Mistrzostwa świata seniorek. Zawody odbędą się od 15 do 23 listopada. Na ringu w New Delhi weźmie udział siedem Polek. Najbardziej doświadczoną pięściarką jest Karolina Koszewska, która walczyła na zawodowych ringach.\nDla biało-czerwonych będzie to kolejny z rzędu mistrzowski turniej. Z poprzedniego powróciły na tarczy, a najbliżej miejsca na podium była Sandra Drabik. Zawodniczka z Kielc wyeliminowana została w ćwierćfinale, gdzie stosunkiem głosów 1:2 przegrała z Tajką Peamwilai Laopeam. Dwóch sędziów wypunktowało remis 38:38, a jeden dał wygraną Tajce 39:38 i ten rezultat decydował o awansie Tajki do strefy medalowej. Ten dawał nie tylko co najmniej brązowy medal, ale również był przepustką do igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro. A tam polskich pięściarek zabrakło. Ale to już przeszłość.\nW najbliższych mistrzostwach świata na ringu w New Delhi zaprezentuje się cała czołówka globu z Rosjankami, Chinkami, Amerykankami i Hinduskami na czele. To właśnie te narodowe reprezentacje w historii startów zdobyły dotychczas najwięcej „krążków” i należą do grona najlepszych na globie.\nZanim jednak zapadła decyzja kto pojedzie do Indii, Polki w ostatnich tygodniach przebywały na zgrupowaniu w Cetniewie, wcześniej Karpaczu. To w Cetniewie właśnie trenerka kadry pań, Karolina Michalczuk ustaliła skład. Oto jej wybranki:\nwaga musza - Sandra Drabik (Kick Boxing Kielce),\nwaga piórkowa – Sandra Kruk (niezrzeszona, OZB Warmińsko-Mazurskie),\nwaga lekka – Kinga Szlachcic (Boxing Zielona Góra),\nwaga lekkopółśrednia – Natalia Barbusińska (Spartakus Szczecin),\nwaga półśrednia – Karolina Koszewska (Legia FC Warszawa),\nwaga średnia – Elżbieta Wójcik (Róża Karlino),\nwaga półciężka – Agata Kaczmarska (Radomiak Radom).\nNajbardziej doświadczoną pięściarką jest Karolina Koszewska (kiedyś Łukasik), która pamięta jeszcze czasy, kiedy kadrę narodową kobiet prowadził Leszek Piotrowski (na dziś prezes PZB), a w tych latach obecna trenerka Karolina Michalczuk była jeszcze zawodniczką.\nPrzypomnijmy - pięściarka Legii Warszawa w Pecs podczas mistrzostw Europy z Karoliną Michalczuk wywalczyły w europejskich zmaganiach srebrne medale. Niedawno jeszcze zawodniczka ta rywalizowała na zawodowym ringu. Wpadła też za doping (w organizmie wykryto hegenaminę), lecz kara trwała zaledwie dwa miesiące. - Przyjęcie tej substancji miało miejsce w okresie martwym od zawodów, wobec tego nie mogło wpłynąć na osiągane sportowe wyniki. A te argumenty działały na korzyść samej zawodniczki – stwierdził wówczas Michał Rynkowski, dyrektor Polskiej Agencji Antydopingowej.\nNajmłodszą kadrowiczką jest Natalia Barbusińska, licząca 19 lat. - Największy dylemat miałam z obsadzeniem wagi lekkiej, gdzie o miejsce w kadrze rywalizowały Kinga Szlachcic z Anetą Rygielską. To zawodniczki na tym samym poziomie, jednak na finiszu nieco lepszą okazała się Kinga Szlachcic – podsumowuje zgrupowanie w Cetniewie trenerka Karolina Michalczuk i dodaje: wiem, że na mistrzostwach świata stawka będzie niezwykle wysoka i trudno będzie naszym zawodniczkom. Ale naszym zadaniem jest wywalczenie choć jednego medalu.\nTropem trenerki kadry\nŁącznie w mistrzostwach świata seniorek Polki zdobyły 10 medali (1,3, 6). Najwięcej wywalczyły w 2006 i 2012 roku. W tych pierwszych na ringu w New Delhi (18-23.12.2006) srebrny „krążek” był dziełem obecnej trenerski Karoliny Michalczuk, brązowe – Jagody Karge i Beaty Małek. - Wspaniała przygoda, która zakończyła się sukcesem – mówiła po powrocie z New Delhi Jagoda Karge, wychowanka Wdy Świecie.\nW Qinhuangdao (9-20.05.2012) srebra przypadły Sandrze Kruk i Magdalenie Wichrowskiej-Stelmach, brązowy medal zdobyła Karolina Michalczuk. Zresztą ta ostatnia pięściarka dla naszych barw wywalczyła najwięcej miejsc na podium.\nW 2008 roku z Ningbo powróciła z tytułem mistrzyni świata. W finale pokonała jedną z późniejszych najlepszych pięściarek globu Nicolę Adams (Anglia). W światowym czempionacie zawodniczka Paco Lublin, Karolina Michalczuk (trener Władysław Maciejewski) zdobywała jeszcze – na ringu w New Delhi - srebro, w Bridgetown (9-18.11.2010) – brąz. Dwa lata później w Qinhuangdao – także brązowy medal. W sumie złoty, srebrny i dwa brązowe „krążki”. Na dzisiaj zapewne byśmy sobie życzyli, by nasze pięściarki poszły tropem aktualnej trenerki kadry narodowej. Oby tak się stało...\nŚwiatowy czempionat kobiet rozgrywany jest od 2001 roku. Pierwsze mistrzostwa odbyły się w amerykańskim Scranton (24.11-2.12). Wówczas wygrała Rosja (4,2,2) przed Szwecją (2,0,2). Rok później, w tureckiej Antalyi (21-27.10.2002) pierwsze miejsce w klasyfikacji medalowej nieoczekiwanie przypadło pięściarkom z...Korei Północnej (2,2,1). Na drugim uplasowały się Ukrainki (2,1,2). W 2005 roku na ringu w Podolsku zdecydowanie triumfowały Rosjanki, które zdobyły aż 12 medali (7,1,4) przed Kanadyjkami (1,1,2). Z tej samej imprezy Polki (w historii startów po raz pierwszy) powróciły z medalem. Brązowy wywalczyła w wadze 80 kg, Beata Małek.\nW sumie w 10 mistrzostwach świata seniorek w klasyfikacji medalowej bezkonkurencyjne są Rosjanki, które dotychczas w dorobku mają 53 medale, w tym 21 złotych, 10 srebrnych i 22 brązowe. Drugą pozycję zajmują Chinki – 40 medali (13,11,16), trzecią – Hinduski z 28 medalami (8,6,14).\n2. Korea Północna – 21 (7,7,7)\n3. Kanada – 25 (7,2,16)\n4. USA – 32 (6,9,17)\nNa 17 miejscu są Polki – 10 medali (1,3,6). Biało-czerwone wyprzedzają, między innymi, kadrę Bułgarii – 4 (1,1,2), Białorusi – 2 (1,1,0), Norwegii – 4 (0,3,1), Azerbejdżanu – 3 (0,2,1), Tajlandii – 4 (0,1,3) czy Australii – 3 (0,1,2).\nDo najbardziej znanych pięściarek, mistrzyń globu należą m.in. Jelena Sabitowa (Rosja), Simona Galassi (Włochy), Frida Wallberg (Szwecja), Mary Kom (Indie), Myriam Lamare (Francja), Maria Kovasc (Węgry), Sofia Oczigawa, Olga Sławińskaja (obie Rosja), Katie Taylor (Irlandia), Rene Cancan (Chiny), Gulsum Tatar (Turcja), Tiara Brown (USA), Nicola Adams (Anglia), Claressa Shields (USA).


The world of cosmetics: lipca 2014\nWiem, że więcej tu POZYTYWÓW, niż NEGATYWÓW, ale nie martwcie się, na nie też przyjdzie czas, a poza tym ja wole kupować sprawdzone rzeczy i zazwyczaj mnie satysfakcjonują. Jednak ciężko mi jest trafić w idealny tusz do rzęs lub szampon, ale o tym kiedy indziej.\nDzisiaj chcę Wam napisać o maseczce błotnej firmy Mineral line. Jest to produkt, którego 70% składu to błoto z morza Martwego.\nZadaniem tej maseczki jest nam skórę odżywić, nawilżyć, zdetoksykować, a także wyeliminować jakieś zmiany skórne jak egzemy lub trądzik. Ja stosuję tą maseczkę z wielką przyjemnością, ponieważ kiedyś używałam błota z morza Martwego w formie sypkiej, którą trzeba było zmieszać z wodą. Trudno było uzyskać idealną konsystencję, ale o tym w innym poście, bo to między innymi będzie NEGATYW. Ten produkt jest idealny, ponieważ bardzo łatwo się go nakłada, jest w formie wyciskanej papki:\nNie brudzimy się przy nakładaniu, mamy wpływ na to ile wyciśniemy tej maseczki z tubki.\nJa stosuję tą maseczkę 1-2 razy w tygodniu, ponieważ ona faktycznie oczyszcza i wysusza trochę moją tłustą cerę. Po zastosowaniu maseczki czuć jak delikatną i przyjemną w dotyku mamy twarz.\nMaseczkę trzyma się do momentu aż zaschnie nam na twarzy. Jednak jeśli ktoś ma cerę suchą i wrażliwą, to niech nie zostawia jej tak długo, tylko zmyje zanim maseczka zaschnie. Wtedy nie powinno być żadnych podrażnień.\nJa tą maseczkę dostałam od znajomej, kiedy wróciła z Izraela bo tam można ją łatwo kupić. Jednak specjalnie dla Was poszperałam w internecie i na amazonie można ją kupić za 17 $ (link tutaj). Jest to dosyć dużo, ale produkt jest bardzo wydajny, nie potrzeba go dużo aby pokryć całą twarz.\nJeszcze raz serdecznie polecam! Może macie jakieś swoje ulubione maseczki? Dawajcie znać chętnie je także wypróbuję! :)\nA kolejny post będzie trochę inny od poprzednich, ponieważ zamierzam pokazać Wam po kolei co stosuję z kosmetyków przez cały dzień. Rano, wieczorem, a także w ciągu dnia. Także serdecznie już Was zapraszam, może jakoś Was to zainspiruje, ja bardzo lubię takie rzeczy i dlatego pomyślałam żeby to tutaj umieścić.\nAutor: Pani Malutka o 21:26 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 21:05 Brak komentarzy:\nKolejnym produktem, który mnie bardzo pozytywnie zaskoczył jest krem do rąk firmy Garnier. Jest to krem do rąk zniszczonych, ponieważ je regeneruje i odżywia.\nWedług mnie jest to produkt idealny na zimę, na mróz oraz dla osób o bardzo suchych dłoniach. Jeśli mamy dłonie suche od czasu do czasu i nie jest to bardzo uciążliwe to stosujmy zwykłe inne kremy. Ten krem sprawdził mi się w ciągu zimy idealnie, ponieważ moje dłonie i łokcie są wtedy cały czas suche, podrażnione od mrozu. Zwłaszcza na dłonie należy uważać zimą i je chronić. Nie tylko nosić cały czas rękawiczki, jeśli jesteśmy na zewnątrz, ale także stosować kremy do rąk, które zawierają glicerynę oraz alantoinę.\nTę drugą substancję już opisywałam w innym poście (link tutaj), ma ona bowiem właściwości kojące, ułatwia gojenie i regenerację tej popękanej, suchej skóry, a także działa przeciwzapalnie. Drugi ważny składnik to gliceryna, która jest silnie higroskopijna (pochłania wodę z otoczenia). Powoduje to nawilżenie naszych dłoni. Dodatkowo, tworzy ona taką ochronną otoczkę dookoła naszych dłoni co zapobiega parowaniu z nich wody. Te dwa składniki zdecydowanie przemawiają za kupnem tego produktu, efekty czuje się od razu, dłonie mniej pieką i są milsze w dotyku.\nZ uwagi na to, że ten krem jest tak silnie nawilżający polecam go głównie do stosowania w zimie, natomiast w okresie letnim i wiosennym skłaniam się ku lżejszym produktom aby nie zamęczyć naszych dłoni.\nAutor: Pani Malutka o 20:45 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 20:28 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 20:04 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 19:02 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 18:31 2 komentarze:\nAutor: Pani Malutka o 18:05 Brak komentarzy:\nAutor: Pani Malutka o 17:45 Brak komentarzy:\nBlog ten poświęcony będzie głównie kosmetykom. Będę opisywać te, które się na mnie sprawdziły oraz te, które stanowczo odradzam oraz takie, które dopiero testuję.\nOprócz tego myślę, że raz na jakiś czas będę wrzucać jakieś posty dotyczące np. malowania paznokci, dbania o nie, dbania o włosy. Dodatkowo urozmaicę te posty takimi, w których np. pokażę Wam co mam normalnie w kosmetyczce, czego używam na co dzień itd.\nOgólnie będziecie mogli tutaj znaleźć posty w kilku kategoriach:\n1. POZYTYW-tutaj będę opisywać kosmetyki, które Wam polecam i takie, które się bardzo dobrze sprawdzają.\n2. NEGATYW-tutaj znajdziecie opisy preparatów, kosmetyków itd., które mnie nie zachwyciły lub o których sądzę, że nie są warte kupna.\n3. TEST-w tej kategorii znajdą się posty o kosmetykach, które aktualnie testuję i moje przemyślenia na ich temat.\n4. ZAKUPOWY SZAŁ-tu będziecie mogli przeczytać o rzeczach (niekoniecznie tylko kosmetykach), które zakupiłam w ostatnim czasie.\n5. Z ŻYCIA CODZIENNEGO-te posty będą dotyczyły właśnie tego czego używam codziennie, w jaki sposób, co noszę zawsze ze sobą itd.\n6. PROJEKT DENKO-tu znajdziecie opis produktów, które wykończyłam i krótki opis co o nich sądzę i jak mi się sprawdzały.\n7. ULUBIEŃCY-każdego miesiąca postaram się pisać o ulubionych kosmetykach ostatnich 30 dni.\n8. WASZE-oprócz tego jeśli jest coś, o czym chcielibyście przeczytać to piszcie w komentarzach lub na maila, a ja się przygotuję i zrobię o tym post.\nMam nadzieję, że blog się spodoba i ułatwi życie i decyzję dotyczące wyboru kosmetyków wielu z Was.\nAutor: Pani Malutka o 17:14 Brak komentarzy:


Klatkę dla niedostrzegalnych psisk Ferplast Casita 120\nKwestii prywatnej poduście okrętowej wygodne pomieszkiwanie\nPosesjonaci podust morskich powinni odpowiedzieć sobie kwestię spośród rzeczonego, że klatka podusty morskiej istnieje dla niej tymże, czym gwoli nas egzystuje zamek. Biurowiec dla podusty nadmorskiej potrzebuje służyć jej więc realia minimalne dla jej okazie, szych, wygodę i optymistyczne samopoczucie!\nCzym szkolić się przy sortymencie klatki gwoli świnki zielononiebieskiej?\nKlatka gwoli świnki nadmorskiej powinna istnieć przede kompletnym ogromna, ponieważ podusty morskie są stworzeniami gminnymi natomiast ergo ponadto nie obligatoryjny istnieć ściskane w odłączeniu. Podusty zielononiebieskie uwielbiają latanie, drobnostki również harce, ergo niewoli gwoli nich powinny tworzyć co prawie 110 x 60 cm. Skądinąd piętrowe klatki upłynniają na konstytutywny projekt ślepia tabun terytorium, podusty zielononiebieskie pomimo nie są pomocnymi wspinaczami – upewnij się zatem, że wdepnięcie na piętro nie stanowi upłynnienie spadziste. Iżby udzielić maksymalną czystość, podłoże niewole powinno stanowić gruntownie przepastne, by ogarniająca połyka podściółka nie niszczyła się wyjąwszy klatkę.\nJarmark sferze zoologicznej sprzedaje gąszcz pomocnych, przemyślanie założonych prototypów. Bez asumptu na rzeczone, czy niewola gwoli świnki okrętowej wyprodukowana stanowi z metalu również tworzywa wyrafinowanego, czy spośród bezkrytycznego bierwiona, zwierzę zapamiętuje w niej ochronę wymarzonego usposobienia.\nŚrednie klatki gwoli świnki zielononiebieskiej stworzone z metalu i plastiku są czyste, rozsądne plus zdatne dla niepełnoletnich.\nKlatkę dla niedostrzegalnych psisk Ferplast Casita 120 o rozmiarach 119 x 58 x 61 cm, urządzoną ekstra w salaterkę, domek do zakamuflowania się, stojak na rzucano plus pojnik. Rozdzielony na dwie grupie dach wolno odkręcić z samej ceń obu miejscowości jednorazowo. Istnieje on ubezpieczony ponadto kolczykami, dzięki czemu bydlęta nie są w bronienie jedyne ufundować sobie klatki. Odrębnie wzór dachu egzystuje kopulasty, co służy słono autonomie zaś dziedziny, jakich podusta nadmorska właśnie postuluje.\nPiętrową niewolę gwoli nielicznych stworzeń Perfect Maxi umiejącą trzy różnej amplitudy otwory między płaszczyznami. Ładownością niewole nie ledwo Twój pieszczoch będzie zachwycony! Opuszczony możesz zrobić w klatce unikatową płaszczyznę do wesołości gwoli domowego kotka zanadto niezgodą uzupełnionych do niewole akcesoriów.\nPrzeegzaminuj niniejsze tanią obok nas klatkę gwoli królików oraz podust nadmorskich spośród drzewa świerkowego Lounge, pobudzoną karmnikami do gruncie na naokoło:\nKojce również blefy – dokładniej niewiele przestrzeni dla miłujących gwałt świnek nadmorskich\nPozory plus kojce są naglącym aneksem do zakładzie świnki okrętowej. Dzięki przedtem też rozmowne i figlarne stworzenia mogą weselić się spacerem na niegotowanym powietrzu. Doświadcz lokalne jasne w zestawu nylonowe kojce dla smarkaczy stworzeń.\nDbaj, że świnki morskie chowają dojmującą celowość żywotności somatycznej tudzież sentyment do fety. Marionetki dla https://bukmacher-legalny.pl/ legalny bukmacher online podust nadmorskich obwarują Twojej śwince dogodną energię dotykalną i wolne zagarnięcie rzeczywiście, iż absolutnie nie będzie frazeologizmu na monotonię! Interesowany? Ustal tu.\nWcześniej nieomalże rok po ożenku przeżyli dziadkami ślicznej córeczki, zaś po dwóch latkach chłopca.\nSzybko niemal rok po ślubie dociągnęli tatami uroczej córy, tudzież po dwóch latach synka.\nSzybko niespełna rok po ożenku puścili rodzicami przecudownej córy, oraz po dwóch latkach chłopca.\nWczas przywołał Hanię o lewicę, puściłby zbyty spośród satysfakcją również po ślubie wywiózł ją do Warszawy, dokąd dotrwał austerię w Kręgu Publicznym Wojska Polnego.\nCzyżby Ty tudzież Twój zwierzak


Tapas Y Vino, Quito - recenzje restauracji - TripAdvisor\nTapas Y Vino, Quito\nAmeryka Południowa Ekwador Pichincha Province Quito Quito Restauracje Tapas Y Vino\n| Foch Plaza, Quito 170150, Ekwador+ Dodaj numer telefonu+ Dodaj witrynę\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Omówienie 3,0 Liczba recenzji: 31Doskonałe12%B. dobre22%Średnie32%Złe12%Okropne22%Godziny otwarcia restauracji Pn - Cz17:00 - 12:00Pt - So17:00 - 02:00Wszystkie godziny KUCHNIE Hiszpańska CENA $$ - $$$OCENY ObsługaJedzenieWartośćAtmosferaLOKALIZACJA | Foch Plaza, Quito 170150, EkwadorWszystkie szczegóły Ulepsz to ogłoszenieCzy w tej restauracji są kelnerzy i kelnerki?Tak Nie Nie wiem Czy ta restauracja oferuje udogodnienia dla osób niepełnosprawnych?Tak Nie Nie wiem Czy ta restauracja jest odpowiednia dla dużych grup?Tak Nie Nie wiem Czy w tej restauracji można dokonać rezerwacji?Tak Nie Nie wiem Czy jest to restauracja typu fast food?Tak Nie Nie wiem Czy jest to winiarnia?Tak Nie Nie wiem Czy w tej restauracji obsługa wybiera stolik?Tak Nie Nie wiem Czy w tej restauracji panuje romantyczna atmosfera?Tak Nie Nie wiem Czy jest to hiszpańska restauracja? Tak Nie Nie wiem Czy ta restauracja jest odpowiednia na kolację?Tak Nie Nie wiem Dziękujemy za pomoc! Zanim się wylogujesz, opisz swoje wrażenia. Więcej restauracji w lokalizacji Quito Oceny podróżnych Doskonałe0B. dobre2Średnie0Złe1Okropne0Typ podróżnegoRodzinyParyWyjazd w pojedynkęBiznesowaZnajomiOkres roku Mar–majCze–sieWrz–lisGru–lutJęzyk Wszystkie języki polski (3)hiszpański (17)angielski (13)Więcej języków Język polski (3)hiszpański (17)angielski (13)holenderski (1)\nZobacz opinie podróżnych: Ta recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieAriel Philippe D389Zrecenzowano 22 września 2015 Miłe po biurze miejsceJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieMacpockPowell River, Kanada8840Zrecenzowano 21 stycznia 2014 Dobre wino i tapasWięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieRebecca JVancouver, Kanada92Zrecenzowano 10 grudnia 2012 Kiedyś było to o wiele lepsze ...WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń to Dobre OK Złe Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTrwa aktualizowanie listy... Trwa aktualizowanie listy... W okolicy Pobliskie restauracjeMiskay RestaurantLiczba recenzji: 47 w odległości 0,07 km Mama ClorindaLiczba recenzji: 418 w odległości 0,06 km CCS Burger'sLiczba recenzji: 38 w odległości 0,08 km El MapleLiczba recenzji: 142 w odległości 0,06 km Pobliskie atrakcjeEcua Trek TourLiczba recenzji: 6 w odległości 0,22 km Plaza FochLiczba recenzji: 653 w odległości 0,07 km Cuyabeno LodgeLiczba recenzji: 15 w odległości 0,27 km Simon Bolivar Spanish SchoolLiczba recenzji: 99 w odległości 0,27 km Popraw to ogłoszenie\n| Foch Plaza, Quito 170150, Ekwador Lokalizacja:


Realizacja kilku ZK do jednego LP i problematyczny separator numerów dokumentów\nAutor Wątek: Realizacja kilku ZK do jednego LP i problematyczny separator numerów dokumentów (Przeczytany 853 razy)\nGrudzień 15, 2020, 11:06:54 am\nW sytuacji gdy realizujemy kilka dokumentów, np 2 dokumenty ZK dla jednego klienta i wysyłamy to na jednym LP, to ProstaPaczka wrzuca w pole Opis dwa numery oddzielone średnikiem ";". Okazało się, że zastosowanie tego separatora może stanowić kłopot w szczególnych przypadkach.\nJeśli mamy do zamówień pobranie, to do opisu przesyłki dostajemy np "ZK 6797/12/2020;ZK 6798/12/2020". Mieliśmy tak dla kuriera GLS. Dostaliśmy od nich później plik csv z zestawieniem zwracanych pobrań. Program do rozliczania wpłaty, po zaczytaniu pliku csv, podzielił dane po separatorze, który stosuje GLS, czyli po średniku. Niestety powoduje to przestawienie kolumn i w polu Opis mamy "ZK 6797/12/2020" a polu Data mamy "ZK 6798/12/2020"\nNie sprawdzałem pozostałych firm kurierskich, jednak zapewne w ProstejPaczce wszędzie zastosowany został ten sam separator. Tzn, że w każdej firmie kurierskiej wysyłającej pliki csv gdzie stosowany jest średnik, będą pojawiały się problemy z przestawieniem kolumn.\nPanie Piotrze, jest możliwość, żeby zamienić na inny separator? Może przecinek?\nGrudzień 15, 2020, 11:29:26 am Odpowiedź #1\nOdp: Realizacja kilku ZK do jednego LP i problematyczny separator numerów dokumentów\nFaktycznie łączymy numery wykorzystując średnik jako separator..\nCzęść firm kurierskich dostarcza raporty w XLS lub XLSX, które powinny być odporne na tego typu problemy.\nW przypadku generowania plików CSV jak w treści pola pojawia się separator kolumn to należy taką wartość umieścić w cudzysłowu:\nWtedy program wczytujący plik CSV powinien taką wartość rozpoznać i nie traktować tej wartości jako oddzielnych kolumn tylko całą wartość.\nJak to wygląda w pliku generowanym przez GLS?\nGrudzień 15, 2020, 12:43:40 pm Odpowiedź #2\nCytat: Piotr w Grudzień 15, 2020, 11:29:26 am\nOczywiście można sobie z tym poradzić, choćby poprzez zmianę ręcznie średnika na przecinek, kłopot w tym że rozliczaniem plików zajmują się księgowe, które w kwestiach technicznych miewają problemy. Dochodzi dodatkowa praca. Trzeba sprawdzać każdy plik lub gdy program wyrzuci błąd z niewłaściwa strukturą pliku, wtedy szukać gdzie jest problem.\nPliki zaczytujemy przez emSzmal. Struktury plików przygotowali pod firmy kurierskie i nie mam jak zmienić ustawienia, żeby uwzględniało taką sytuację.\nBłąd wyrzucany przez emSzmal nie określa w czym dokładnie jest problem, więc mając zestawienie z 50 pobraniami dochodzi chwila na zmianę danych i ponowne zaczytanie pliku.\nOtwierany w Excelu od razu rozdziela te dane na osobne komórki. Otwierany w notatniku to ciąg danych gdzie nie sądzę, żeby księgowa poradziła sobie bez mojej pomocy.\nGeneralnie sytuacji takich nie ma dużo, jednak jest to coś, co dołoży mi pracy zamiast księgowej.\nGrudzień 15, 2020, 07:12:01 pm Odpowiedź #3\nSkoro Excel sobie z tym radzi, to mogłoby oznaczać że w pliku generowanym przez GLS jest poprawnie zapisane (z cudzysłowem).\nNie miałem na myśli ręcznego modyfikowania pliku, bo to może wiązać się z innymi problemami.\nJeżeli plik GLS nie jest poprawny i nie obejmuje takiej kolumny cudzysłowem to należałoby do nich się zwrócić aby generowali poprawne pliki.\nJeżeli pliki te są przygotowane prawidłowo a nie da się ich zaimportować w innym systemie to należałoby się zwrócić do producenta tego systemu aby poprawić importowanie takich danych.\nPo naszej stronie nie jest to zmiana jednego znaku, którą można przeprowadzić w 5 minut i wolelibyśmy uniknąć takich zmian jeżeli uda się je wykonać w innym miejscu. Tym bardziej jeżeli chodzi o poprawne generowanie / wczytywanie pliku CSV\nGrudzień 16, 2020, 09:12:37 am Odpowiedź #4\nCytat: Piotr w Grudzień 15, 2020, 07:12:01 pm\nExcel radzi sobie rozdzielając oba nr ZK w osobne komórki. Niestety w pliku cudzysłów nie został użyty. Zapis wygląda jak poniżej:\n"*25685815168;6168144994;2020-12-01;-233,00;25001817;ZK 4663/11/2020 ;2020-11-30;"\nTeraz też zauważyłem, że w opisie paczki gdzie wrzucony jest nr ZK są tez puste miejsca (spacje).\nWyślę do GLS wiadomość jednak nie wierzę żeby szybko zareagowali, jeśli w ogóle. Na szczęście takich sytuacji nie ma dużo: 2-3 w miesiącu. Zaczekam i zobaczę co GLS odpisze.\nGrudzień 16, 2020, 03:43:07 pm Odpowiedź #5\nW przykładzie jest jedno ZK. Teoretycznie jak w danej kolumnie nie ma znaku specjalnego/separatora to nie trzeba wstawiać dodatkowego cudzysłowia, dopiero jak się taki znak pojawia to powinno się taką kolumnę zapisać inaczej\n*abc;"ZK 1/2020;ZK 2/2020";abc\nLepiej byłoby poszukać przykładu z dwoma ZK, abo zapytać producenta programu w którym plik jest importowany.\nSkoro do tego służy narzędzie to mogą mieć rozwiązanie "od ręki".\nGrudzień 16, 2020, 04:00:53 pm Odpowiedź #6\nPosłużyłem się losowym przykładem dla zobrazowania zapisu jaki jest w pliku. W przypadku podwójnego ZK zapis wygląd jak poniżej (skopiowany z pliku z pominięciem danych klienta):\n*25685815206;6168144994;2020-12-04;-300,00;25001817;ZK 6797/12/2020 ;2020-12-03;\nRozmawiałem z "serwisantem", który uruchamiał program. Jego odpowiedź: "nie miałem takiej sytuacji"\nGrudzień 17, 2020, 09:35:31 am Odpowiedź #7\nW tym przykładzie też jest jedno ZK\n*;ZK 6797/12/2020 ;*\nGrudzień 17, 2020, 10:34:27 am Odpowiedź #8\nCytat: Piotr w Grudzień 17, 2020, 09:35:31 am\nTak się dzieje, gdy wrzucam coś bez czytania zawartości. Wiedziałem że chodzi o ZK 6797/12/2020, więc wyszukałem w pliku tą wartość i skopiowałem co było. Teraz się okazuje, że wysłaliśmy w tym dniu 4 paczki do tego samego ZK, wszystkie były z COD, ale tylko ostatnia ma zapis o dwóch nr ZK. Skopiowałem złą pozycję:\n*25879679159;6168144994;2020-12-04;-300,00;25001817;ZK 6797/12/2020;ZK 6798/1;2020-12-03;\nMam nadzieję, że już ostatni raz wklejam zapis z pliku CSV\nGrudzień 17, 2020, 09:50:05 pm Odpowiedź #9\nNo to w tym przykładzie widać jasno że GLS generując plik nie oznaczył kolumny cudzysłowem i program importujący dane może mieć problem z odczytem.\nTeż ze swojej strony wyślemy do nich zapytanie, czy planują coś z tym zrobić.


After, tom 4. Bez siebie nie przetrwamy - Anna Todd | zwyczajnie i szaro?\n« Na celowniku monweg # 2\nNudelman – Justyna Bargielska »\nOpublikowano w Anna Todd, erotyka, literatura amerykańska, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Wydawnictwo Między Słowami | Otagowane Celuj w zdanie, czytam opasłe tomiska, egzemplarz recenzencki, erotyka, historia z trupem, literatura amerykańska, Motyw zdrady w literaturze, Przeczytam 52 książki w 2015 roku, Przeczytam tyle ile mam wzrostu, przeczytana w 2015, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, W 200 książek dookoła świata\n12 Odpowiedzi na After, tom 4. Bez siebie nie przetrwamy – Anna Todd\n20 września 2015 na 13:59\nSerię mam w planach :), ale za jakiś czas. Obecnie nadganiam zaległości książkowe.\n20 września 2015 na 19:37\nNie wiem czy powinnaś marnować swój czas na tę serię, ale Twoja wola\n20 września 2015 na 19:17\ndruga zdecydowanie mi obrzydziła tą serię, trzeciej nie czytałam a czwarta czeka na swój czas i powiem ci, że za diabła nie rozumiem czym tu się nastolatki podniecają o co ten cały hałas i zachwyty.\n20 września 2015 na 19:39\nCo gorsza, niestety, nie tylko nastolatki. Ja nie widzę w tej serii nic, żadnego powodu, dla którego miałabym polecać te książki. Żadnego powodu do zachwytu, ani do wysokich not.\n20 września 2015 na 22:39\nTy nie polecasz, to ja na pewno nie przeczytam.\n21 września 2015 na 14:51\nNie wiem co powiedzieć, ale faktycznie nie polecam. Uważam, że lepiej przeczytać co innego. Jest tyle książek wartych uwagi.\n21 września 2015 na 08:05\nOstatnio zastanawiałam się czy nie zainwestować sobie w całą serię… ale chyba jednak z tego zrezygnuje i wybiorę jakąś inną\n21 września 2015 na 14:52\nKażdy z nas ma inny gust. Mnie się nie podobała ta seria, ale jest bardzo dużo osób, które się nią zachwycają. proponuję Ci zatem, żebyś pożyczyła pierwszy tom, wtedy zorientujesz się, czy warto kupować.\n21 września 2015 na 13:40\nFaktycznie, chyba podbiła serca nastolatek, bo non stop gdzieś się na nią natykam a ja… jeszcze nie wiem, kiedy przeczytam tę serię. Mówiąc szczerze, nie śpieszy mi się\n21 września 2015 na 14:53\nI bardzo dobrze, nie spiesz się, naprawdę nie ma do czego\n22 września 2015 na 16:46\nPrzeczytałam pierwszą, zaczęłam drugą i …. odpuściłam sobie. Nie wiem jak dałaś radę dobrnąć do końca, ale to musiało być okropne. Nie, nie nie… Todd nawet do małego palca u stóp Bronte nie dorasta. Aż nie wypada porównywać\n22 września 2015 na 17:12\nJeżeli przeczytałaś jedną książkę, to chyba wiesz skąd się wzięło to porównanie. Todd często powołuje się na „Wichrowe Wzgórza”, a nawet cytuje fragmenty.\nJakoś dałam radę, ale teraz muszę odpocząć.