PRAWO OBRONNE RP PRÓBA INTERPRETACJI - PDF\nDownload "PRAWO OBRONNE RP PRÓBA INTERPRETACJI"\n1 dr hab. inż. Marek Zbigniew Kulisz Instytut Bezpieczeństwa Wewnętrznego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie PRAWO OBRONNE RP PRÓBA INTERPRETACJI Streszczenie: Obronność państwa, jako szczególna funkcja normująca żywotne interesy narodowe, wymaga szczegółowego, ale i przejrzystego prawa. Zbiór przepisów tworzących normy prawne, określające relacje pomiędzy poszczególnymi elementami systemu obronnego państwa, a także relacje z otoczeniem, określone zostały mianem prawa obronnego. Artykuł przedstawia zawiłości norm prawnych regulujących daną kwestię z dziedziny obronności państwa, a także wskazuje na negatywne przyczyny postrzegania prawa obronnego. Autor podkreśla dynamikę zmian prawa obronnego, które ewoluuje wraz ze zmianami życia społecznego. Wskazuje przy tym na rangę problemu dla poprawności funkcjonowania państwa nie tylko w aspekcie prawnym, ale i społecznym. Słowa kluczowe: obronność państwa, prawo obronne. Realizując proces obronności państwa, spotykamy się z wieloma aktami prawnymi, które regulują kwestie zapewniania 1 trwałej suwerenności i niepodległości Polski, trwałości i nienaruszalności naszych granic terytorialnych, a także przetrwania narodu polskiego w tych granicach terytorialnych. Próbując ująć kompleksowo zagadnienia związane z zapewnianiem obronności państwa (w tym jego obywateli) w ramach struktur państwa, jako organizacji polityczno- -społecznej, należy głębiej zasta no wić się, co kryje się pod takimi pojęciami, jak: prawo, przepisy prawa, normy prawa, a także obronność. W tym kontekście ważne jest zrozumienie, na czym polega istota prawa obronnego, a także kierowanie lub zarzą dzanie obronnością państwa, w odniesieniu do egzekwowania tego prawa. 1. Pojęcie prawa Pojęcie prawa jest różnie interpretowane w zależności od dziedziny, w której jest używane. Z punktu widzenia procesu zapewniania obronności państwa skupimy się na związku prawa z państwem, bez naukowego analizowania podstaw definicyjnych prawodawstwa. W tym kontekście, prawo najczęściej odbieramy jako zbiór norm, zasad (reguł) określających sposób postępowania na terenie administrowanym przez władze państwowe. Zatem, z jednej strony, prawo jest wynikiem prawotwórczej działalności organów 1 Świadomie używam tu sformułowania zapewniania, a nie zapewnienia, bowiem traktuję zarzadzanie obronnością jako ciągły proces dążący do takiego ideału funkcjonowania państwa na arenie stosunków międzynarodowych, w którym fundamentalne wartości państwa i jego obywateli nie są zagrożone.\n2 130 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 władzy państwa (tworzenie przepisów prawa przez organy władzy państwa), lub wynika z uznawania przez organy władzy państwa przepisów prawa na podstawie umów międzynarodowych, przynależności do organizacji międzyna rodowych, itp. (adaptowanie przepisów prawa międzynarodowego do norm prawa krajowego). Typowym przykładem może tu być prawo Unii Europejskiej jako prawo wspólnotowe mające pierwszeństwo nad prawem krajowym 2. Z drugiej strony prawo jest procesem egzekwowania konkretnych przepisów przez aparat administracyjny przymusu państwa. Warto podkreślić, że każde prawo można rozpatrywać w trzech podsta wo wych wymiarach: podmiotowym, przedmiotowym i procesualnym. Wymiar podmiotowy prawa odnoszony jest do uczestników życia społecznego, w tym m.in. poszczególnych obywateli, grup społecznych czy ogółu obywateli, a nawet całych narodów. Mamy wówczas do czynienia z prawem człowieka i obywatela, prawem dziecka, prawem rodzinnym, prawem grup społecznych, w tym np. mniejszości narodowych i etnicznych, czy prawem międzyna rodowym. Najbardziej rozpoznawalny jest wymiar przedmiotowy prawa, dotyczy różnych dziedzin prawa (tzw. płaszczyzn lub gałęzi prawa). Wymienić tu można chociażby prawo: autorskie, bankowe, medyczne, rolne, energetyczne, podatkowe, ruchu drogowego, ochrony środowiska, i inne. Ten zbiór dziedzin prawa jest otwarty i uzależniony jedynie od aktywności społecznej w danej dziedzinie życia społecznego. Im bardziej społeczeństwo jest aktywne w danej dziedzinie życia, tym szybciej wyniknie potrzeba uregulowania prawnego norm współżycia, a następnie nadzoru przestrzegania tych norm. Ten wymiar prawa dotyczy zatem przestrzegania przez wszystkie podmioty ustanowionych, szczegółowych, dziedzinowych norm prawnych. Przy czym warto podkreślić, że poszczególne gałęzie prawa są ze sobą powiązane rożnym splotem zależności, podobnie jak poszczególne dziedziny życia społecznego. Mówimy jednakże o zapewnieniu przestrzegania prawa, a zatem musimy wziąć pod uwagę wymiar procesualny, który wyraża się zmiennością prawa w czasie, co oznacza, że prawo jest nie tylko pewną normą 3, ustanowioną raz na zawsze, pewnym prawnym stanem rzeczywistości. Ta rzeczywistość ulega zmianom, ewoluuje wraz z rozwojem społeczeństw, zwiększeniem jego aktywności i poprzez te zmiany wymusza zmiany przepisów 2 Nadrzędność prawa wspólnotowego nad prawem krajowym nie występuje expressis verbis w traktatach unijnych, lecz jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania UE. Na straży tej zasady stoi Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który w swoim orzecznictwie wyraża właśnie ideę pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym państwa członkowskiego UE. Zgodnie z tą ideą, Trybunał pilnuje, by państwa członkowskie nie wprowadzały przepisów prawa krajowego, które byłyby sprzeczne z prawem unijnym, a w razie zaistnienia takiej sprzeczności rozstrzygając spór, Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzeka zgodnie z prawem UE. 3 Norma jest formą dyrektywy. Oczywiście, dyrektywy można podzielić na stanowcze (bezwzględne jest żądanie zachowanie adresata dyrektywy) i niestanowcze (skłanianie adresata do określonego zachowania, np. zachęta, życzenie, sugestia). Norma postępowania jest dyrektywą stanowczą. Przy czym, nie jest typowym zdaniem logicznym opisującym rzeczywistość, lecz wskazuje, jak powinno być. Zatem norma nie może mieć przypisanej wartości logicznej, tzn. nie można powiedzieć, że norma jest prawdziwa lub fałszywa. W sensie socjologicznym można poszukiwać skuteczności normy, a w sensie prawnym można jedynie mówić o stanie obowiązywania normy lub jej nieaktualności.\n3 Artykuły 131 i norm prawa, a zatem osiągnięcie danego stanu idealnego prawa nigdy nie jest możliwe. Stąd istotnego znaczenia nabiera ciągły proces dochodzenia do idealnego stanu prawa. Mając na uwadze wymiar procesualny, rozumiany jako długofalowe działanie ukierunkowane na osiągnięcie określonych celów zapisanych w danym przepisie prawa, należy zwrócić uwagę także na aspekt struktu ralno-realizacyjny, wyrażający strukturę organizacyjną, instytucjonalną oraz ciąg dzia łania na rzecz osiągnięcia założonych celów. 2. Źródła prawa W Polsce, zgodnie z zapisami artykułu 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r., źródłem powszechnie obowiązującego prawa są: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły 4. W tym miejscu musimy sobie wyjaśnić, jaką rolę w systemie prawa odgrywa polityka państwa oraz strategia działania. Przez politykę należy rozumieć zespół działań podjętych przez ośrodek decyzyjny, zmierzających do osiągnięcia zamierzonych celów za pomocą odpowiednio dobranych środków. Jest to wiec działalność polegająca na kierowaniu krajem przez sprawowanie naczelnej władzy z prawe pobierania decyzji w państwie (władza polityczna) i jej rozwijania dla zdobycia tej władzy. Implikuje ona działania zmierzające do orientowania społeczności ku przyszłemu, zaplanowanemu społeczeństwu. Zawiera w sobie decyzję obywatela wyznaczającą tych, którzy mają sprawować władzę (Pawłowski, 2002, s. 98). Z kolei, strategia rozumiana jest jako teoria i praktyka działania, ukierunkowanego na osiągnięcie założonych celów w danej dziedzinie, ujmowanych w skali ogólnej i mających charakter długofalowy (Pawłowski, 2002, s. 131). Tak rozumiana strategia prze plata się z polityką i odwrotnie, stąd może wynikać fakt, że pojęcia te powsze chnie wykorzystywane są zamiennie. Trzeba mieć jednak świadomość, iż nad rzę dną rzeczą polityki (jako domeny działania państwa) jest określenie celów, a do me ną strategii jest wskazanie sposobów ich osiągnięcia (dróg dojścia do celów), w ramach przemyślanej i konsekwentnie realizowanej politycznej koncepcji działania organów władzy wykonawczej państwa. Niewątpliwie zgodnie z zapisami artykułu 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ani polityka, ani strategia nie stanowią źródeł prawa, nie zawierają zatem norm prawnych. Skoro jednak strategia daje swoistą receptę na to, jakimi sposobami, metodami, narzędziami, czy przy wykorzystaniu jakich zasobów organy władzy wykonawczej chcą 4 Organami upoważnionymi do stanowienia aktów prawa są: a) wojewoda i organy administracji niezespolonej na podstawie przepisów upoważniających zamieszczonych w ustawie dotyczącej administracji rządowej w województwie albo w innych ustawach; b) sejmik województwa, rada lub zarząd powiatu oraz rada lub zarząd gminy na podstawie przepisów upoważniających zamieszczonych w ustawach dotyczących odpowiednich samorządów terytorialnych albo w innych ustawach.\n4 132 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 zrealizować swoje istotne cele w perspektywie długoterminowej, to jaki jest jej związek z normami prawa? Odpowiedź wydaje się bardzo prosta. Strategia jest koncepcją działania organów władzy wykonawczej państwa (wytycza kierunek tego działania). Koncepcja ta obowiązuje jednak tylko tak długo, jak długo dany organ sprawuje swoją władzę. Skoro nie jest normą prawną to nie musi być (i z reguły nie jest) kontynuowana (uznawana) przez kolejną ekipę sprawującą władzę. Strategia jednak, wytyczając kierunek tego działania, staje się podstawą do takiego kształtowania przez organy władzy przepisów prawnych, by ułatwiały, a nie utrudniały, osiągnięcie zakładanych celów. Organy decyzyjne w państwie chcą w ten sposób zapewnić sobie optymalną alokację zasobów państwa jako organizacji polityczno-społeczno- -gospodarczej. Zasoby te ludzkie, finansowe, materiałowe, techniczne, a nawet czasu ułatwiają osiąganie zakładanych celów strategicznych. Ustanawiane (wydawane) konkretne przepisy prawa (lub ich zmiana) mogą zatem wynikać z przyjętej koncepcji działania rządu (strategii działania). 3. Przepis prawa a norma prawna Każdy akt prawny (ustawa lub rozporządzenie) zawiera szereg przepisów prawa. Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej zawartymi w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002r. 5, przepis może występować w formie artykułu (charakterystycznego dla ustawy) lub paragrafu (charakterystycznego dla rozporządzenia), ustępu, punktu, litery czy tiret 6. Zatem przepisem prawa jest treść danego artykułu, paragrafu, ustępu, punktu, litery, czy tiret, gdzie odczytujemy bezpośrednio zredagowane przepisy. Przepisem prawnym jest każda wypowiedź zdaniokształtna tekstu prawnego (artykułu, paragrafu, etc.) zdanie w sensie gramatycznym, albowiem ono zawiera regułę postępowania powinność prawną (Ziembiński, 1972, s. 24). Inaczej mówiąc, przepis prawa jest kategorią konkretnego tekstu. Pamiętać jednak należy, że przepisy te odzwierciedlają intencje autorów, jak należy postępować, by nie szkodzić innym uczestnikom życia społecznego, lub jak postępować, by osiągnąć zamie- 5 Dz. U., nr 100, poz Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, podstawową jednostką redakcyjną ustawy jest artykuł zawierający samodzielną myśl. Artykuł powinien być w miarę możliwości jednozdaniowy i oznaczany skrótem art. oraz cyfrą arabską z kropką. Jeżeli samodzielna myśl zawarta jest w kilku zdaniach, artykuł dzielony jest na ustępy oznaczane cyfrą arabską z kropką bez nawiasu. Tylko w ustawie określanej jako kodeks ustępy oznacza się paragrafami ( ). Dany artykuł lub ustęp może zawierać wyliczenie oznaczane jako punkty (cyfra arabska z nawiasem z prawej strony). W obrębie punktów można dokonać dalszego wyliczenia, wprowadzając litery (małe litery alfabetu łacińskiego bez znaków polskich). Kolejne wyliczenie w obrębie liter dokonuje się poprzez wprowadzenie tzw. tiret (krótka pozioma kreska przypominającą myślnik). Z kolei podstawową jednostką redakcyjną i systematyzacyjną aktów wykonawczych do ustawy, tj. rozporządzeń, jest paragraf ( ). Paragrafy można dzielić (podobnie jak artykuły w przypadku ustawy) na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery, a litery na tiret.\n5 Artykuły 133 rzone cele społeczne, obronne, gospodarcze, bankowe, medyczne, rolne, energetyczne, podatkowe, związane z ruchem drogowym, czy ochroną środowiska naturalnego itp. Przepisy można podzielić na: nakazujące zobowiązujące do powzięcia określonego w nakazie działania (np. nakaz gaszenia pożaru przez strażaka, czy nakaz obrony ojczyzny przez żołnierza). W tym wypadku nakaz musi być poprzedzony odpowiednim, specjalistycznym przygotowaniem danego podmiotu, którego nakaz ma obowiązywać. Można więc powiedzieć, że każdemu nakazowi odpowiadają uprawnienia, każdy nakaz daje się przekształcić w uprawnienie. Z tego też względu należy on do szczególnej postaci obowiązku (Kaźmierczyk, Pulka, 1999, s. 63). zakazujące zakaz rozumiany jest jako forma obowiązku powstrzymania się od działania w stosunku do chronionej wartości (np. zakaz wypalania traw na łąkach, zakaz jazdy na czerwonym świetle, itp.). Do wykonania zakazu podmiot nie musi posiadać kompetencji, ani angażować się emocjonalnie, musi jedynie odróżniać uznane wartości za dobre i złe 7. uprawniające uprawnienie dotyczy sytuacji, w której podmiot może coś wykonać, ale nie jest do tego zobowiązany (Kowalski, 1984, s. 139). Ta kategoria rodzi najwięcej problemów, bowiem wymaga szczegółowego określenia granic uprawnienia, czy rodzaju i zakresu kompetencji podmiotu. Niektórzy prawnicy postulują wręcz, by posługiwać się przepisem dozwolonym, a nie uprawniającym. Wyróżniają przy tym dozwolenie mocne i słabe. Pierwsze występuje wówczas, gdy przepis prawa wyrażany jest z użyciem słów: ma prawo, jest uprawniony, itp. Słaby przepis dozwolony dotyczy zaś sformułowań nie zawierających bezpośrednio tych sformułowań, ale z treści przepisu wynika, że podmiot posiada uprawnienia do podjęcia działań (Kaźmierczyk, Pulka, 1999, s. 65). Podkreślić należy, że zbiór przepisów prawa opisuje szerszy kontekst, zwany normą prawną. To w przepisach prawnych zaszyfrowane są normy prawne. Przy czym, z reguły dany przepis prawny nie odzwierciedla całej normy. Dopiero szereg przepisów prawa, niekiedy ujętych nie w jednym akcie prawnym, a w kilku wzajemnie powiązanych aktach, pozwala na rozszyfrowanie całej normy prawnej, zrozumienie sensu i istoty tej normy. Każda zatem norma prawna jest zaszyfrowaną w przepisach prawnych intencją organów władzy, wyznaczającą określonym adresatom obowiązek zachowania się w danej określonej sytuacji. Taka norma postępowania to nic innego, jak odniesiony do grupy osób nakaz albo zakaz określonego zachowania w określonych okolicznościach (Kaźmierczyk, Pulka, 1999, s. 11). Norma prawna jest zatem stanowczą dyrektywą, skierowaną do określonego podmiotu (osoby lub grupy osób) z żądaniem zachowania się w ściśle określony sposób w danych uwarunkowaniach. Może też wyrażać żądanie określonego zachowania lub postępowania niezależnie od zmian środowiska. 7 O ile obrona ojczyzny wymaga od żołnierza posiadania odpowiednich kompetencji i wręcz emocjonalnego poświęcenia, o tyle trudno mówić jakichkolwiek kompetencjach czy poświęceniu przy realizacji np. zakazu ujawniania informacji niejawnych, czy zatrzymaniu się na czerwonym świetle.\n6 134 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 Bardzo często, czytając dany akt prawny i skupiając się jedynie na wybranych przepisach prawa, nie zauważamy całościowej normy prawnej jako logicznego toku postępowania wynikającego z próby zmiany otaczającej nas rzeczywistości zgodnie z przyjętymi przez organy władzy celami strategicznymi w danej dziedzinie działalności społecznej. Ideałem jest, gdy dany przepis prawa lub ich zbiór w postaci danego aktu prawnego odzwierciedla jedną normę prawną. Wtedy, po przeczytaniu danego aktu prawnego, wszystko powinno być dla nas jasne powinniśmy widzieć daną normę prawną jako drogowskaz postępowania. Jednakże, jak już wcześniej wspomniano, poszczególne dziedziny działalności społecznej wzajemnie się przenikają i trudno jest rozpatrywać np. prawo ochrony środowiska bez uwzględnienia aspektów gospodarczych, rolnych, energetycznych, czy ruchu drogowego. Tak samo trudno sobie wyobrazić wyalienowanie kwestii prawnych regulujących obronność państwa. Mówiąc o prawie obronnym, musimy mieć na uwadze również aspekty prawa międzynarodowego, gospodarczego, społecznego, rolnego, administracyjnego, karnego, ekologicznego i wielu innych gałęzi prawa. 4. Zakres prawa obronnego Przystępując do analizy prawnych aspektów obronności, warto uzmysłowić sobie ogrom spraw objętych przepisami prawa. Należą do nich bowiem wybrane aspekty prawne związane z normami prawnymi dotyczącymi, m.in.: 1) Konstytucyjnych i ustawowych podstaw obronności RP obejmujących takie kwestie, jak: ustawa zasadnicza i jej rola w tworzeniu prawa obronnego kształtującego system bezpieczeństwa i obronności RP; bezpieczeństwo i obronność państwa jako wartość podlegająca szczególnej ochronie; kompetencje głównych organów władzy ustawodawczej i administracyjnej państwa w obszarze zapewniania obronności; rola i kompetencje: Parlamentu, uprawnienia Prezydenta RP, uprawnienia Rady Ministrów, kompetencje Ministra Obrony Narodowej; cywilna kontrola nad siłami zbrojnymi; 2) Implementacji strategii bezpieczeństwa i obronności, w tym w szczególności: Strategii Obronności Rzeczypospolitej Polskiej jako strategii sektorowej do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej; systemu planowania obronnego w państwie - dokumenty wykonawcze; roli Strategicznego Przeglądu Obronnego i Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego w kształtowaniu prawa obronnego; 3) Obronności Polski w kontekście zobowiązań prawnych wynikających z członkostwa w UE i NATO, w szczególności dotyczących kwestii: wpływu globalizacji na funkcjonowanie granic państwa; Układu z Schengen a ochrony granic; Strategii bezpieczeństwa UE a obronności RP;\n7 Artykuły 135 obronności RP w kontekście Traktatu Północnoatlantyckiego, układu SOFA, koncepcji strategicznej NATO; prawnych zasad udziału wojsk w operacjach poza granicami kraju; zasad podejmowania działań przy użyciu siły (ROE - Rules of Engagement); przekazywania uprawnień narodowych w podporządkowanie w wielonarodowych i międzynarodowych operacjach (TOA - Transfer Of Authority); 4) Gotowości Obronnej Państwa obejmującej takie kwestie, jak: stany gotowości obronnej państwa, ich rodzaje i warunki wprowadzania tych stanów; zadania związane z podwyższaniem gotowości obronnej państwa w określonych stanach i tryb ich realizacji; organizacja i zadania w zakresie tworzenia systemu stałych dyżurów na potrzeby podwyższania gotowości obronnej państwa; 5) Obowiązku obronnego obywatela i przedsiębiorcy, w szczególności dotyczącego kwestii: świadczeń osobistych, rzeczowych i szczególnych na rzecz obronności państwa w czasie pokoju i wojny; czasokresu i rodzajów świadczeń osobistych, rzeczowych i szczególnych; obowiązków jednostek korzystających ze świadczeń; odpowiedzialności za niewykonywanie obowiązków obronnych w zakresie świadczeń; 6) Militaryzacji jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na rzecz obronności lub bezpieczeństwa państwa, w szczególności dotyczących kwestii: kategorii zadań uzasadniających militaryzację; trybu ustalania jednostek przewidzianych do militaryzacji; zadań związanych z przygotowaniem jednostek organizacyjnych przewidzianych do objęcia ich militaryzacją; zasad wyposażania w środki transportowe, maszyny i urządzenia oraz w sprzęt wojskowy, zasad i trybu przeprowadzania kontroli stanu przygotowania jednostek do objęcia ich militaryzacją; 7) Obiektów szczególnie ważnych dla obronności państwa, obejmujących takie kwestie, jak: kategorie obiektów szczególnie ważnych dla obronności państwa; zadania w zakresie szczególnej ochrony obiektów; właściwości organów w sprawach szczególnej ochrony obiektów; 8) Systemów łączności na potrzeby obronne dotyczącego w szczególności: warunków i sposobu przygotowania i wykorzystania systemów łączności na potrzeby obronne państwa; właściwości organów władzy publicznej w zakresie przygotowania systemów łączności; 9) Transportu na potrzeby obronne państwa, określającego w szczególności:\n8 136 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 warunki i sposób przygotowania i wykorzystania transportu samochodowego, kolejowego, lotniczego, morskiego, żeglugi śródlądowej oraz infrastruktury drogowej i kolejowej na potrzeby obronne państwa, a także ich ochrony w czasie wojny; właściwości organów w sprawach transportu na potrzeby obronne państwa; 10) Służby zdrowia a potrzeby obronne państwa, uwzględniającej kwestie: warunków i sposobów przygotowania oraz wykorzystywania publicznej i niepublicznej służby zdrowia na potrzeby obronne państwa; właściwości organów w sprawach służby zdrowia na potrzeby obronne państwa; 11) Systemu szkolenia obronnego, określającego w szczególności: organizację szkolenia obronnego w państwie; podmioty podlegające szkoleniu; zadania w zakresie planowania i realizacji szkolenia; właściwości organów realizujących szkolenie obronne; 12) Systemu kontroli wykonywania zadań obronnych, a szczególnie: zakres prowadzenia przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego kontroli wykonywania zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony, rodzaje kontroli wykonywania zadań obronnych; sposób prowadzenia kontroli; 13) Podstaw prawnych funkcjonowania Obrony Cywilnej, normujących kwestie: miejsca i roli obrony cywilnej w systemie obronnym państwa; podmiotów zobowiązanych do tworzenia formacji obrony cywilnej; zadań formacji obrony cywilnej; 14) Stanu wojennego jako jednego ze stanów nadzwyczajnych, odnoszącego się do kwestii istoty i zasad konstytucyjnych i ustawowych stanu wojennego, a w szczególności: zasad wprowadzenia oraz znoszenia stanu wojennego; wzajemnych zależności stanu wojennego a stanu wojny; zasad działania organów władzy publicznej podczas obowiązywania stanu wojennego; zakresu ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela podczas obowiązywania stanu wojennego; przepisów karnych w czasie stanu wojennego i w czasie wojny; 15) Krajowego systemu wykrywania i alarmowania o skażeniach, dotyczącego takich kwestii, jak: organizacja i warunki przygotowania krajowego systemu wykrywania i alarmowania o skażeniach; sposoby funkcjonowania systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania o skażeniach na terytorium RP. Należy zdać sobie sprawę z faktu, że ten ogrom spraw dotyczących obronności państwa nie jest katalogiem zamkniętym. Mogą tu być zawarte również inne kwestie, które wynikają, z jednej strony, z dynamiki zmian środowiska bezpieczeństwa, a z drugiej z coraz bardziej złożonej struktury obronności i przenikaniem się kwestii obronności z innymi kwestiami życia społecznego.\n9 Artykuły 137 Ponadto, musimy zdać sobie sprawę z faktu, że bardzo często, zdarza się, że jeden przepis prawny może zawierać tylko kawałek danej normy, a do uchwycenia całości normy niezbędne jest sięgnięcie do szeregu innych przepisów, zawartych w tym samym akcie prawnym lub w innych aktach prawnych. Ta cecha prawa sprawia, że bardzo często jest ono niezrozumiałe dla zwykłych czytelników aktu normatywnego. Nawet wśród prawników często pojawiają się kontrowersje dotyczące interpretacji danej normy prawnej. Żeby zrozumieć intencje zawarte (ukryte) w danym akcie prawnym lub aktach prawnych, czyli poznać normę prawną w danej dziedzinie, należy spojrzeć na dane zjawisko szerzej i zastanowić się, czy przepisy prawa ułatwiają osiągnięcie założonych celów. O odtworzenie tej normy prawnej, o ustalenie jej brzemienia w formie wyrażającej intencje prawodawcy, prawnicy niejednokrotnie toczą zacięte boje w sądach, a i tu werdykty czasem zapadają różne, w zależności od interpretacji sądu, który rozpatruje daną kwestię 8. Patrzenie tylko na same, suche przepisy prawa powoduje, że ich nie rozumiemy, stają się one dla nas zmorą i źródłem niepotrzebnego stresu. Z kolei przepisy prawa stają się jasne i zrozumiałe, gdy potrafimy spojrzeć głębiej i ujrzeć normę, lub normy prawne, wyrażone poprzez poszczególne przepisy. Jak zatem zabrać się za lekturę aktu prawnego? Nim do tego dojdziemy, warto poznać zasady tworzenia aktów prawnych. 5. Zasady techniki prawodawczej Zgodnie z zasadami, przepisy prawa zawarte w ustawie powinny wyczerpująco regulować daną dziedzinę spraw, nie pozostawiając poza zakresem swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny. Szczegóły mogą jednak znaleźć swoje odniesienie w innych aktach prawnych, w tym w ustawach regulujących inne dziedziny życia społecznego, i wówczas przepisy ustawy nie mogą powielać przepisów zamieszczonych w innych ustawach. W ustawie nie powtarza się również postanowień umów międzynarodowych, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, oraz dających się bezpośrednio stosować postanowień aktów normatywnych ustanowionych przez organizacje międzynarodowe lub organy międzynarodowe, którym Polska na mocy zapisu art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r., przekazała kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach. Poszczególne przepisy ustawy powinny być zredagowane w sposób zwięzły, bez nadmiernej szczegółowości, ale wyrażając typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw regulowanych tą ustawą. Jest to bardzo istotne, bowiem znając daną dziedzinę aktyw- 8 W krajach kultury anglosaskiej występują tzw. precedensy, tj. wyroki sądowe, które mogą wpływać na orzecznictwo w sprawach późniejszych i w tym sensie stanowią ważne źródło prawa. W polskim porządku prawnym nie mamy prawa precedensu. Każdy sąd jest niezawisły w swoim orzekaniu. Jedynie orzeczenia Sądu Najwyższego oraz orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego w sposób faktyczny brane są pod uwagę, tj. mają wpływ na treść przyszłych decyzji sądowych. Jedynie wówczas można mówić o rzeczywistym oddziaływaniu na sposób interpretacji prawa przez sądy niższych instancji oraz organy władzy publicznej.\n10 138 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 ności społecznej, po przeczytaniu przepisów ustawy, bez najmniejszych wątpliwości powinniśmy zrozumieć normy prawne zawarte w tej ustawie. Warto tu również podkreślić, że zasady techniki prawodawczej wręcz nakazują, by poszczególne przepisy zawarte w artykułach, ustępach, punktach, literach czy tiret dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów wyrażały intencje prawodawcy odnośnie do zawartych w nich normach prawnych. Ponadto, zdania w ustawie redagowane powinny być zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami składni języka polskiego, unikając przy tym zdań wielokrotnie złożonych, co również powinno przyczynić się do łatwiejszego zrozumienia treści przepisów. Zasady techniki prawodawczej nakazują także posługiwanie się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu, a wręcz zakazują posługiwania się: określeniami specjalistycznymi (profesjonalizmami), jeżeli mają odpowiedniki w języku powszechnym; określeniami lub zapożyczeniami obcojęzycznymi, chyba że nie mają dokładnego odpowiednika w języku polskim; nowo tworzonymi pojęciami lub strukturami językowymi (neologizmami), chyba że w dotychczasowym słownictwie polskim brakuje odpowiedniego określenia. Warto zwrócić uwagę, że aktem wykonawczym do ustawy jest rozporządzenie, w którym zamieszczone powinny być tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w ustawie w formie tzw. upoważnienia ustawowego 9. Jednakże pamiętać należy o tym, że w rozporządzeniu nie powtarza się przepisów zawartych w ustawie oraz innych aktach normatywnych. Chcąc więc zrozumieć w pełni normy prawne, trzeba sięgnąć najpierw do ustawy, by poznać ogólne unormowania danej kwestii, a następnie zapoznać się z treścią rozporządzenia lub rozporządzeń, by poznać wszystkie szczegóły. W życiu codziennym często rozpoczynamy analizę danej normy prawnej od lektury rozporządzenia, co sprawia, że nie zauważamy ważnych kwestii uregulowanych ustawowo. Ponadto, niestety bardzo często zasady techniki prawodawczej są łamane przez samego prawodawcę, co czyni akty prawne mało czytelnymi nawet dla osób znających problematykę podlegającą regulacji. Problemy sprawiają nie tylko zdania wielokrotnie złożone, ale również używane specjalistyczne zwroty i określenia, których znaczenie jest odmienne od tego, jakie nadaje się danemu słowu lub słowom w języku potocznym. Dobitnym przykładem może być tutaj użyte w Ustawie z 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych sformułowanie przetwarzanie informacji niejawnych 10. W języku 9 Na podstawie jednego upoważnienia ustawowego wydawane jest z reguły jedno rozporządzenie, które powinno całkowicie szczegółowo uregulować sprawy przekazane do unormowania w tym upoważnieniu. Wyjątkiem jest upoważnienie ustawowe, nakazujące uregulować różne sprawy. Jeżeli sprawy te można tematycznie wyodrębnić w taki sposób, że ich zakresy będą rozłączne, to wówczas na podstawie takiego upoważnienia można wydać więcej niż jedno rozporządzenie. 10 Ustawa z 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U., nr 182, poz. 1228), w art. 2 definiuje przetwarzanie informacji niejawnych jako wszelkie operacje wykonywane w odniesieniu do informacji niejawnych i na tych informacjach, w szczególności ich wytwarzanie, modyfikowanie, kopiowanie, klasyfikowanie, gromadzenie, przechowywanie, przekazywanie lub udostępnianie.\n11 Artykuły 139 potocznym przetwarzanie informacji związane jest z uporządkowanym procesem przekształcania, zmieniania informacji. Proces ten z pewnością nie obejmuje, klasyfikowania, gromadzenia, przechowywania, przekazywania czy udostępniania, bowiem czynności te nie zmieniają treści informacji. Tu jednak ustawodawca nadał pojęciu przetwarzanie szczególne znaczenie. Wówczas to nowe znaczenie musi być zawarte i wyjaśnione w tzw. słowniczku pojęć. W słowniczku ustawodawca może także zawierać zupełnie nowe terminy, nieznane w języku potocznym, nadając im specjalistyczne znaczenie. Zatem, by lepiej zrozumieć intencję prawodawcy, analizę aktu prawnego zawsze powinniśmy zacząć od przyswojenia sobie pojęć zawartych w słowniczku. Z pewnością, zrozumienie intencji prawodawcy, a zatem także zrozumienie normy prawnej, byłoby łatwiejsze, gdyby w ustawie czy rozporządzeniu zawarte były omówienia, czy komentarze dla poszczególnych przepisów prawnych. Niestety, zasady techniki prawodawczej zabraniają zamieszczania wszelkich postulatów, zaleceń, wyjaśnień, które nie służą wyrażaniu norm prawnych. Takie wyjaśnienia woli prawodawcy można znaleźć jedynie w uzasadnieniu projektu aktu prawnego, które występuje tylko na etapie opracowywania i uzgadniania projektu. Po przyjęciu aktu prawnego znika jego uzasadnienie i dla przeciętnego czytelnika pozostaje jedynie domniemanie o poprawności odczytywanej normy prawnej. 6. Prawo obronne w procesie zarzą dzania obronnością państwa Wróćmy teraz do istoty prawa obronnego. Jest to szczególna płaszczyzna prawa, która określa normy pozwalające zapewnić Rzeczypospolitej Polskiej obronność. Jak jednak zrozumieć takie normy prawne? Ile ich powinno być? Jakie jest ich przesłanie? Na te pytania spróbujemy znaleźć odpowiedzi, zapoznając się z celami strategicznymi w dziedzinie obronności oraz sposobami osiągania tych celów. Zgodnie z punktem 30 Strategii obronności RP z 2009r. 11 do celów strategicznych w dziedzinie obronności należą: zapewnienie niepodległości i suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej, jej integralności i niena ruszalności granic; obrona i ochrona wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej; tworzenie warunków do zapewnienia ciągłości realizacji zadań przez organy administracji publicznej oraz inne pomioty właściwe w obszarze bezpieczeństwa narodowego, w tym odpowiedzialne za funkcjonowanie gospodarki i innych obszarów istotnych dla życia i bezpieczeństwa obywateli; tworzenie warunków do podwyższania zdolności obronnych państwa, jak też zapewnienie gotowości do realizacji obrony w układzie narodowym i sojuszniczym; rozwijanie partnerskiej współpracy wojskowej z innymi państwami, zwłaszcza sąsiednimi; 11 Pełna nazwa dokumentu brzmi: Strategia Obronności Rzeczypospolitej Polskiej. Strategia Wykonawcza do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. Dokument został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 23 grudnia 2009r.\n12 140 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 realizacja zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w NATO i Unii Europejskiej; zaangażowanie w międzynarodowe operacje reagowania kryzysowego, prowadzone w pierwszej kolejności przez NATO i UE, a także przez ONZ czy w ramach doraźnych koalicji. Cele te wyraźnie ukazują wątek ochrony i obrony żywotnych interesów narodowych. Tak rozumiana obronność jest cechą państwa określającą stan przygotowania do ochrony i obrony tych interesów. Z kolei, obrona narodowa, jakkolwiek by nie była definiowana, stanowi organizacyjną formę przygotowania państwa do realizacji szczególnej cechy, jaką jest obronność. Obrona narodowa ma też swoją właściwość prawną, jest bowiem systemem opisanym za pomocą zbioru przepisów prawa państwowego, określającego panujące w nim stosunki, a także relacje z otoczeniem (Kitler, 2011, s. 67). Ten zbiór przepisów prawa określamy właśnie mianem prawa obronnego. W tym kontekście warto podkreślić, że obronność państwa, czy obrona narodowa, stanowi bardzo ważny element zarówno jego polityki wewnętrznej, jak i zagranicznej. W tym ujęciu, struktura organizacyjna obrony narodowej opiera się na filarze atlantyckim (poprzez przynależność do NATO) i europejskim (poprzez przynależność do UE i współuczestniczenie we Wspólnej Polityce Bezpieczeństwa i Obrony). Ważnym elementem wzmacniającym cechę obronności państwa jest strategiczna więź ze Stanami Zjednoczonymi. Założenia te znalazły swój wyraz w koncepcji kształtowania Systemu Obronnego Państwa (SOP). Zgodnie z zapisami paragrafu 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004r. w sprawie gotowości obronnej państwa 12, w czasie pokoju, gdy nie występują zewnętrzne zagrożenia bezpieczeństwa państwa funkcjonujemy w stanie stałej gotowości obronnej państwa. W stanie tym realizowane są zadania planistyczne, organizacyjne, szkoleniowe i kontrolne, mające na celu utrzymywanie w sprawności systemu obronnego państwa, a także doskonalenie tego systemu w zależności od zmian środowiska bezpieczeństwa. Na arenie międzynarodowej natomiast realizowane są zadania dotyczące kształtowania środowiska międzynarodowego na rzecz umacniania obronności państwa 13. Warto uzmysłowić sobie, że właśnie w ramach utrzymywania sprawności i doskonalenia SOP realizuje się również zadania dotyczące przeglądu i ewentualnych zmian norm prawa obronnego w kwestiach dotyczących w szczególności: planowania obronnego, obejmującego planowanie operacyjne i programowanie obronne; doskonalenia wspólnych (narodowych i sojuszniczych) procedur działania w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny; zwiększania zdolności Sił Zbrojnych RP do szybkiego reagowania na bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa państwa; 12 Dz. U., nr 219, poz Patrz pkt 41 Strategii Obronności Rzeczypospolitej Polskiej, Strategii wykonawczej do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2009r.\n13 Artykuły 141 utrzymywania i doskonalenia zintegrowanego systemu kierowania obroną państwa; możliwości sprawnego wprowadzania wyższych stanów gotowości obronnej państwa adekwatnie do skali i charakteru zagrożeń; zapewniania warunków do przyjęcia na polskim terytorium Sojuszniczych Sił Wzmocnienia poprzez realizację zadań wynikających z obowiązków państwa-gospodarza (HNS Host Nations Support); utrzymywania gotowości do realizacji zadań produkcyjnych i usługowych określonych w Programie Mobilizacji Gospodarki; utrzymywania niezbędnego poziomu rezerw państwowych i osobowych na potrzeby obronności państwa; rozbudowy i utrzymywania infrastruktury obronnej; edukacji w zakresie obronności oraz patriotycznego wychowania społeczeństwa. Kwestie te znajdują swoje odzwierciedlenie we wnioskach z prowadzonych cyklicznie przeglądów obronnych państwa 14. Na tej podstawie, Rada Ministrów jako organ władzy wykonawczej, realizując proces kierowania obronnością, przyjmuje lub nowelizuje własne rozporządzenia w określonych sprawach wymagających uregulowania. Jeżeli natomiast problematyka została zawarta w normie prawnej znajdującej swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa rangi ustawowej, to wówczas Rada Ministrów przygotowuje stosowny projekt nowelizacji i przesyła go wraz z uzasadnieniem do Kancelarii Sejmu. 7. Podsumowanie Reasumując, prawo obronne Rzeczypospolitej Polskiej jest jedną z wielu gałęzi prawa. Organy władzy wykonawczej, realizując proces zapewniania obronności państwa, korzystają z norm prawnych regulujących kwestie dotyczące żywotnych interesów narodowych. Normy prawne są czytelne dla specjalistów z dziedziny obronności, ale przeciętny obywatel, oddając się lekturze poszczególnych aktów prawnych, gubi się w mnogości tych aktów, a także zawiłości ich treści merytorycznych. Wynika to z olbrzymiej dynamiki środowiska bezpieczeństwa państwa oraz przenikania się kwestii obronności z innymi kwestiami życia społecznego. Samą lekturę aktów prawnych utrudniają również zasady techniki prawodawczej, które, z jednej strony, służą przejrzystości prawa, ale z drugiej utrudniają szybkie odnalezienie normy prawnej regulującej kompleksowo daną kwestię z dziedziny obronności państwa. Trzeba jednak mieć świadomość, że prawo jest żywe, ewoluuje wraz ze zmianami życia społecznego, a kwestia obronności państwa normująca żywotne interesy narodowe wymaga w tym względzie szczególnej troski ze strony organów władzy wykonawczej państwa. 14 Obowiązek przeprowadzania okresowych przeglądów obronnych w ramach planowania obronnego wprowadzono zapisem paragrafu 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 października 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i trybu planowania i finansowania zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych państwa przez organy administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego (Dz. U., nr 152, poz z późn.zm.).\n14 142 Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2014, vol. 8, nr 2 Bibliografia Kaźmierczyk, S., Pulka Z. (1999). Wstęp do prawoznawstwa. Wrocław: Wydawnictwo Korab. Kitler, W. (2011). Bezpieczeństwo narodowe. Podstawowe kategorie. Uwarunkowania. System. Warszawa: Wydawnictwo Akademia Obrony Narodowej. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U., nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Kowalski, J. (1984). Wstęp do prawoznawstwa, Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo PWN. Pawłowski, J. (red. nauk.). (2002). Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego. Warszawa: Wydawnictwo Akademia Obrony Narodowej. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U., nr 100, poz. 908). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie gotowości obronnej państwa (Dz. U., nr 219, poz. 2218). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i trybu planowania i finansowania zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych państwa przez organy administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego (Dz. U., nr 152, poz z późn. zm.). Strategia Obronności Rzeczypospolitej Polskiej. Strategia Wykonawcza do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 23 grudnia 2009 r. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U., nr 182, poz. 1228). Ziembiński, M. (1972). Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. DEFENCE LAW OF THE POLISH REPUBLIC INTERPRETATION DILEMMAS Summary: National defence has a special feature that regulates vital (main) national interests and therefore requires a detailed and transparent law. The body of law creates legal standards that define the relationships between the elements of the defence system of the state. These standards govern the relationship of the system with the environment. All of these relations were defined as the defence law. This paper presents the complexities of the legal rules governing the issue of the defence of a state and indicates the reasons for the negative perception of the defence law. The author emphasizes the dynamics of the law, which evolves with the changes of society. He is referring to the importance of the problem for the correct functioning of the state not only from a legal but also from a social point of view. Keywords: national defence, law of defence\nRozdział 2. Projekt aktu prawa miejscowego (dział I)\nDział I. Projekt ustawy. Zakres stosowania przepisów działu I do APM. Przepisy działu I ZTP, zatytułowanego Projekt ustawy, obejmują przepisy zawarte w rozdziałach 9 tego działu. Zgodnie z 43 ZTP do APM\nTechniki legislacyjne (wprowadzenie do tematu)\nTechniki legislacyjne (wprowadzenie do tematu) 10 listopada 2012 r. Prowadzący Dariusz Dąbkowski 1 Główny temat zajęć ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki\nWOJEWODA MAZOWIECKI LEX-I.4131. 260.2015.MS Warszawa, 25 listopada 2015 r. ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Działając na podstawie art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie\nSTATUT SZKOŁY LUB PLACÓWKI\nSTATUT SZKOŁY LUB PLACÓWKI Struktura i procedury zmian Płock, wrzesień 2013 roku 1 Konstruując statut, należy kierować się zasadami konstrukcji aktów prawnych określonych w Rozporządzeniu Prezesa Rady


Opis: Tajemniczy i odkrywczy świat marzeń sennych ożyje, gdy sięgniesz po tę wszechstronną, [...]\nCena rynkowa brutto: 21,40 zł (egz.)\nOpis: Bohater książki to czwartoklasista, który marzy o tym, by stać się znanym człowiekiem. Po [...]\nOpis: Oto miejsca pełne mieszkańców, którzy uwielbiają torty, zabawy, ogniska i pływanie w rzeczce. [...]\nCena rynkowa brutto: 34,53 zł (egz.)\nData premiery: 2006-12-19\nOpis: Bajki, które weźmiecie do swoich rąk dawały dużo radości Dziadkom i Rodzicom. Teraz będą [...]\nOpis: Pada deszcz i Wiktor nie może wyjść na dwór, żeby się pobawić. Ale w piwnicy znajduje stary [...]\nOpis: W moim sercu Lech... czyli o kibicach Kolejorza" Józefa Dajczenko to kolejna książka opisująca [...]\nPerspektywa. Wprowadzenie i praktyczne wskazówki, spis potrzebnych materiałów do realizacji zadań\nOpis: Perspektywa to kolejny zeszyt serii poświęconej praktycznej nauce rysunku i malarstwa. W każdym [...]\nOpis: Album przybliża najistotniejsze wydarzenia kolejnego roku Pontyfikatu Jana Pawła II - od 16 [...]\nOpis: Zbiór ten jest efektem dogłębnej lektury części dorobku Papieża Jana Pawła II. Jest to [...]\nCena rynkowa brutto: 41,79 zł (egz.)\nSLOWNIK SKROTOW I SKROTOWCOW-EURO\nAutor: MULDNER-NIECKOWSKI P.\nCena rynkowa brutto: 190,00 zł (egz.)\nNew Opportunities Upper Intermediate LO Podręcznik Język angielski + cd\nOpis: Kurs przygotowujący do matury, który podbił serca nauczycieli i uczniów polskich szkół [...]\nCena rynkowa brutto: 68,20 zł (egz.)\nOpis: Pokłóciły się jaskółki o kropelkę deszczuskwirzą tam pod obłokamiskrzypocąi [...]\nOpis: • Odkryj świat dinozaurów.• Zobacz, jak wyglądały prehistoryczne gady.• Poznaj ich [...]\nCena rynkowa brutto: 14,60 zł (egz.)\nData premiery: 2006-12-12\nOpis: Sery to jeden z najstarszych, znanych człowiekowi produktów spożywczych. Dokładnie nie wiadomo, [...]\nCena rynkowa brutto: 24,15 zł (egz.)\nUczę się Zwierzęta Moja pierwsza encyklopedia magiczna myszka\nOpis: Z magiczną myszką możesz uczyć się i sprawdzać, co wiesz o zwierzętach! Ustaw magiczną [...]\nOpis: Bohaterowie serii książeczek "Opowieści o zwierzętach" przeżywają wspólnie różne przygody, [...]\nKłopoty małego liska. Opowieści o zwierzętach\nOpis: Bohaterowie przeżywają wspólnie różne przygody, czasem niebezpieczne,ale dzięki wzajemnej [...]\nOpis: - Nareszcie wakacje! - roześmiała się Julka.- Chodź do wody! Jest bardzo ciepła! - zawołał [...]\nOpis: Bohaterowieprzeżywają wspólnie różne przygody, czasem niebezpieczne, ale dziękiwzajemnej [...]\nNasze polskie bajki książeczka walizeczka\nOpis: Plastusiowy PamiętnikBazyliszekPan TwardowskiSmok wawelski\nOpis: Czy niesforny maluch, który doprowadza swoich rodziców do rozpaczy, może zmienić się w [...]\n12 ZLOTYCH BAJEK-TROY/JARM\nOpis: Mam 7 lat. Mieszkam w domku z ogródkiem razem z mamusią, tatusiem, moim młodszym rodzeństwem: [...]\nOpis: Nowa edycja bestsellera 'Jeść, aby schudnąć', zawiera porady, które są łatwiejsze w [...]\nData premiery: 2006-12-07\nOpis: Wszystko, co cieszy przedszkolaka! 4-latek znajdzie tu ukryte rysunki, proste krzyżówki i [...]\nMatematyka z wesołym kangurkiem 2 SP\nAutor: Paweł Jarek , Świątek Adela\nOpis: Książeczka przeznaczona dla uczniów klas szkół podstawowych, którzy chcą wziąść udział w [...]


Oszczędzania można się nauczyć - Kurs na Funta\nWielu Polaków ma na tyle napięty domowy budżet, że zmuszeni są do życia "od pierwszego do pierwszego". Z pensji co miesiąc opłacamy bieżące wydatki bez możliwości odłożenia określonej sumy na konto oszczędnościowe. Potwierdzają to badania Fundacji Kronenberga z 2014 r., z których wynika, że tylko co ósmy Polak oszczędza regularnie, tymczasem co dwudziesty wydaje więcej niż zarabia. Dlatego z naszych ust często pada usprawiedliwiające stwierdzenie: "nie umiem oszczędzać". Czy oszczędzania można się nauczyć? Eksperci Casus Finanse przekonują, że jest to możliwe i dają kilka praktycznych wskazówek, które pomogą nam urzeczywistnić plany o zgromadzeniu środków na przyszłe miesiące czy lata.\nWarto podjąć trud oszczędzania, żeby zapewnić sobie bezpieczeństwo finansowe. Aby to osiągnąć nie trzeba diametralnie zmieniać swojego stylu życia - wystarczy, że wprowadzimy do niego kilka zasad lub zmienimy nieco nasze przyzwyczajenia.\nOszczędzanie powinniśmy rozpocząć od przeanalizowania naszych codziennych wydatków, które warto spisywać. W ten sposób możemy określić, które z nich są zbędne. Warto też, przed wyjściem do sklepu, zaszczepić w sobie zwyczaj robienia listy niezbędnych zakupów, dzięki czemu będą one bardziej przemyślane. Jeśli wybieramy się na zakupy spontanicznie, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że nasz koszyk wypełnimy wieloma "promocyjnymi" produktami, których w rzeczywistości wcale nie potrzebujmy. Zakupów należy też unikać, kiedy jesteśmy… głodni - badania udowadniają, że wybierając się na zakupy z uczuciem sytości, mniej ulegamy zakupowym zachciankom. Bardziej opłacalne jest również robienie dużych zakupów raz w tygodniu. W ten sposób oszczędzamy, ponieważ rezygnujemy z robienia codziennych sprawunków w osiedlowych sklepikach, które mają zazwyczaj zawyżone ceny. Mniej wydamy także na paliwo, jeśli zamiast kilka razy w tygodniu jechać do marketu, wybieramy się tam raz. Poza tym wydana jednorazowo spora suma pieniędzy robi na nas większe wrażenie (niż wielokrotne wydanie drobnej kwoty), w ten sposób stajemy się bardziej powściągliwi w ich trwonieniu.\nPamiętajmy! Jeśli znaleźliśmy sposób na oszczędzanie, poprzez przemyślane kupowanie -np. żywności, powinniśmy oszacować, ile mniej więcej oszczędziliśmy i przelać te pieniądze na konto oszczędnościowe. Wiele osób robi błąd, gdyż zamiast odłożyć zaoszczędzone kwoty, wydaje na przyjemności. A oszczędzanie wiążę się z odmawianiem sobie spontanicznych zachcianek. Dlatego warto je przeanalizować (szczególnie te, na które przeznaczamy regularnie określoną sumę pieniędzy). Wówczas szybko może się okazać, że rezygnując lub nieco ograniczając ich liczbę - jesteśmy w stanie odłożyć wcale niemałą sumę pieniędzy.\nWarto ustalić cel naszego oszczędzania oraz miesięczną kwotę, która powinna trafić na konto oszczędnościowe. Założenie z góry wielkiej kwoty do odłożenia np. kilkunastu tysięcy złotych na zmianę auta, może mieć odwrotny skutek - perspektywa, że będziemy musieli gromadzić je latami może nas zniechęcić. Dlatego ustalenie miesięcznej kwoty realnej do odłożenia, jest lepszym pomysłem - co kilka miesięcy należy sprawdzać,czy zaoszczędzona kwota odpowiada już wartości założonego przez nas celu (np. ww. samochodu) lub ile nam jeszcze brakuje do pełnego sukcesu. Nasza motywacja zapewne będzie większa, kiedy uświadomimy sobie, że mamy już zebraną np. ¼ czy ½ założonej kwoty.\nJeśli nie mamy czasu na analizowanie wydatków i szukanie substytutów, można wybrać nieco łatwiejszy sposób. Możemy w banku zgłosić zlecenie comiesięcznego przelewu. Po wpływie wynagrodzenia, bank będzie automatycznie przekazywał ustaloną kwotę na konto oszczędnościowe. Na początku może być ciężko gospodarować budżetem, uszczuplonym np. o 400 zł. Z czasem jednak, może nas zaskoczyć fakt, że nauczyliśmy się żyć za mniejszą kwotę pieniędzy. Kolejne ciekawe rozwiązanie oferowane przez banki to usługa tzw. automatycznego oszczędzania. Za każdym razem, gdy wydajemy pieniądze, płacąc kartą czy wykonując przelew, bank automatycznie pobiera określony procent wydanej kwoty(który wcześniej sami ustaliliśmy - np. 10% od każdej transakcji), następnie przekazuje ją na konto czy rachunek oszczędnościowy.\nDlaczego ludzie nie oszczędzają?Bardzo często wynika to z ich beztroski i braku perspektywicznego myślenia. Jeśli mamy pracę i nasze wynagrodzenie wystarcza nam na opłacenie bieżących potrzeb, sądzimy, że nie musimy oszczędzać. Polacy, zwłaszcza Ci, którzy wierzą, że ich sytuacja zawodowa, a co za tym idzie finansowa, w najbliższym czasie się polepszy, mają podejście konsumpcyjne i nie planują swoich wydatków. Często też, w przypadku pojawienia się niezaplanowanych wydatków, zaciągają kredyt, pożyczkę lub korzystają z karty kredytowej. Niestety, może to doprowadzić do utraty płynności finansowej. Wystarczy, że weźmiemy pożyczkę na wakacje i w niedługim czasie pojawi się jakiś niezaplanowany wydatek, jak np. naprawa auta czy leczenie. Wówczas może się okazać, że tych dwóch zobowiązań nasz budżet domowy nie jest w stanie udźwignąć. Dlatego warto pamiętać, że dzięki odłożonym na lokacie nawet niewielkim kwotom takim jak kilkadziesiąt złotych miesięcznie można spać bezpiecznie.\nOszczędzanie nie należy ani do najprzyjemniejszych, ani do najłatwiejszych rzeczy. Wymaga przede wszystkim sumienności, systematyczności i wytrwałości. Zamiast jednak powtarzać utarty slogan "nie mam oszczędności, bo nie potrafię oszczędzać", warto spróbować podjąć ten wysiłek, zaczynając na początku od mniej ambitnych celów i kwot. Jeśli za odłożone pieniądze uda nam się np. sfinansować wakacje marzeń - uświadomimy sobie, że było warto i będziemy mogli wyznaczyć kolejny cel. Poza tym uczucie bezpieczeństwa finansowego - na wypadek utraty pracy czy nagłego wydatku - jest bezcenne.


Gotowe Zupy, Żurek I Inne Zupy\nBIO Żurek jaglany bezglutenowy koncentrat 320ml Kowalewski\nBIO barszcz czerwony kiszony koncentrat 320ml Kowalewski\n8,69 zł10,18 zł(4)\n8,69 zł10,18 zł\n9,25 zł10,18 zł(4)\n9,25 zł10,18 zł\nZupa to bardzo popularne danie obiadowe, choć czasem podawana jest też na śniadanie czy kolację. Polska tradycja mówi jednak, że jest to danie, które na stole ma pojawić się podczas obiadu jako pierwsze. Wiele osób jednak podaje zupę lub tak zwane danie główne. Nie zawsze podajemy dwa dania w ramach obiadu. Bazą zupy jest wywar sporządzony z warzyw i mięsa, albo tylko warzyw. Podczas gotowania razem tych składników, uwalniają się różne smaki, ale i dodatki odżywcze jak biało, węglowodany i tłuszcz. Zazwyczaj zupy są bardzo proste do ugotowania, ale można też wykorzystać gotowy koncentrat na zupę, dzięki któremu uzyskamy pyszny smak bez konieczności wielogodzinnego gotowania. Można też wykorzystać gotowe dania w słoiczkach. Taką zupę wystarczy podgrzać przed podaniem i będzie smacznym wyborem na obiad. Warto pamiętać, że zupa to pożywny posiłek, który można zjeść też rano lub wieczorem.\nKoncentrat na zupę\nCzy są zupy, które trudno się gotuje? Tak naprawdę każda osoba może ugotować wywar na zupę i cieszyć się smakiem rosołu, pomidorowej czy ogórkowej. Jednak w przypadku barszczu czerwonego czy żurku, może być przydatny koncentrat na zupę. Nie o każdej porze roku kupimy ładne buraki na barszcz, albo też nie chcemy ich przygotowywać do zupy, bo trwa to za długo. Wtedy można wykorzystać koncentrat barszczu. Wystarczy go wlać do wrzącej wody lub bulionu i zamieszać. W ten sposób barszcz czerwony będzie gotowy w zaledwie kilka minut. A jego smak będzie odpowiednio doprawiony. Także żurek można ugotować w ten szybki sposób. Prawdziwy żurek wymaga zrobienia wcześniej zakwasu, który jest bazą smakową całej zupy. Niestety taki zakwas wymaga posiadania kulinarnych umiejętności i czasu. Jeśli chcemy na szybko zrobić żurek, świetną alternatywą dla tradycyjnej metody przygotowania, będzie koncentrat na zupę. Koncentrat żurku również wystarczy wymieszać z wrzącą wodą czy bulionem i razem zagotować. Tak przygotowany żurek można podawać z ulubionymi dodatkami.\nDania gotowe w słoiczkach marki Vivio\nDania gotowe w słoiczkach marki Vivio to świetna alternatywa dla gotowanego w domu posiłku. Wśród gotowych posiłków można znaleźć różne rodzaje zup. Mogą w nich zasmakować amatorzy klasycznych smaków, ale też znajdą się pozycje dla osób na diecie. Ciekawą propozycją są między innymi flaczki wegańskie, które, choć nie zawierają mięsa, są bardzo pożywne i smaczne. Takie flaczki przygotowano z boczniaków. Dzięki temu posiłek ma jedynie 50 kcal w 100 g. Jest to niskokaloryczna propozycja na smaczny i szybki obiad. Dużą popularnością cieszą się też zupy w słoikach o egzotycznych smakach. Jedną z nich jest Tofu Curry z kokosem. Ta zupa bazuje na pulpie pomidorowej, tofu, wodzie koksowej i przyprawie curry. Łącząc tak ciekawe składniki, można uzyskać pyszną zupę, która gotowa jest do jedzenia po podgrzaniu. Gotowanie nie musi zajmować dużo czasu. Wykorzystując gotowe dania, dostarczamy sobie wielu cennych składników odżywczych, ale i możemy spróbować nowych smaków.


Prawo polskie jest niedoskonałe | Motoryzacja\nPrawo krajowe jest niedoskonałe, co potwierdzi Firma windykacyjna. Dzisiaj dużo zadłużonych biznesmenów wciąż prowadzi swoją działalność całkiem nie obawiając się komorników i własnych wierzycieli – pieczęć prewencyjna i monitoring płatności – zakup dziś. Słabość polskiego systemu zauważalna jest w bankowości. Jeżeli bo korporacja, która zalega z płatnościami wielokrotnie zmienia konto firmowe, tym samym uniemożliwia zajęcie środków na nim. W ten sposób komornik pozostaje bezradny. Informacja albowiem o zajęciu konta jest dostarczana prędzej do dłużnika niż to samo przedsięwzięcie ma miejsce – tak działa wywiadownia gospodarcza. W ten sposób człowiek biznesu ma wystarczająco mnóstwo czasu na wycofanie środków czy też przelanie ich na inny rachunek. W ten sposób wierzyciele nie mogą liczyć na otrzymanie swoich środków, a komornicy nie są w stanie działać efektywnie w ramach przepisów prawa. Dlatego przyda się windykacja zagraniczna. Najlepszym wyjściem z takiej sytuacji jest zajęcie wozu. Jednakże oraz to umieją łatwo ominąć dłużnicy. Pojazd najczęściej okazuje się wzięty w leasing lub kredyt. W ten sposób bank upomina się po pewnym czasie o pojazd oraz pożyczający zostaje na powrót z niczym. Ma to miejsce w wypadku permanentnych dłużników.


Pozwolenie na budowę domu... już nie potrzeba!\nMuszą jednak zacząć zwracać większą uwagę na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz warunki zabudowy.\n– Zniesienie tej decyzji nie stawia w gorszej sytuacji sąsiadów – przekonuje Kowalski. – Powiem więcej: wbrew fałszywym poglądom nawet istnienie decyzji pozwolenia na budowę nie chroniło, to tylko był pozór, bo jeżeli to pozwolenie zostało wydane zgodnie z tzw. WZ-ką (decyzja o warunkach zabudowy – red.) lub z miejscowym planem zagospodarowania, to jeśli nawet 40 sąsiadów napisałoby, że im to się nie podoba, to nie można byłoby tej decyzji podważyć, bo była zgodna z tym, co zostało już wcześniej ustalone.\nTony Hsieh ma majątek wart 840 mln. USD a zamieszkał w przyczepie\nPozwolenie na budowę domu… już nie potrzeba! was last modified: 21 czerwca, 2015 by Głos Gminny\nbudowa domupozwolenie na budowezezwolenie na budowe domuzmiana przepisow


Ponad 33 mln zł od MEiN na rozbudowę kampusu UTP w Bydgoszczy – Studia\nPonad 33 mln zł od MEiN na rozbudowę kampusu UTP w Bydgoszczy\nDzięki znaczącemu dofinansowaniu z MEiN w wysokości ponad 33 mln zł. na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy powstanie nowoczesny budynek dydaktyczny. Uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod nową inwestycję odbyło się 22 stycznia. Najbliższe plany uczelni obejmują również budowę obiektu sportowego.\nNowoczesny budynek dydaktyczny z wielofunkcyjną aulą na 600 osób\nInwestycja wpisuje się w plany rozbudowy kampusu przy al. prof. S. Kaliskiego. Na jego terenie powstanie nowy czterokondygnacyjny budynek dydaktyczny wraz z infrastrukturą towarzyszącą (drogi dojazdowe i chodniki) i tzw. małą architekturą powstanie. Na powierzchnio około 4 600 mkw. znajdą się nowocześnie wyposażone sale dydaktyczne, laboratoria oraz wielofunkcyjna aula dla blisko 600 osób. Obiekt zostanie zbudowany na planie litery „C.” Nowoczesny charakter gmachu podkreśli elewacja ze szkła i płyt betonowych. Budowa potrwa do września 2023 roku. Budynek pomieści 5 756 studentów i 770 pracowników naukowo- dydaktycznych.\nBudowa budynku dydaktycznego dla potrzeb Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. J. i J. Śniadeckich w Bydgoszczy uzyskała dofinansowanie z budżetu państwa w 2018 r. Wartość projektu wynosi blisko 47 mln zł. Z czego 33 mln zł pochodzi z Ministerstwa Edukacji i Nauki, a ponad 9 mln zł. z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.\nAkademickie Centrum Sportu w przyszłych planach inwestycyjnych UTP


Promień/VI - Wikiźródła, wolna biblioteka\nPromień - VI\nNazajutrz rano pan Jan udał się z odwiedzinami do chorego lekarza wcześniej, niż zezwalał obyczaj. Wpuszczony do mieszkania zastał je w daleko większym nieładzie, niż dnia poprzedzającego. Sala i gabinet zarzucone były mnóstwem sprzętów i mebelków, przyniesionych z innych okolic lokalu, a nawet bodaj ze składu i spiżarni. Minąwszy je, Raduski wszedł z cicha do pokoju sypialnego. Chory spał dziwnym snem, więcej przypominającym śmiertelne wyczerpanie się samych cierpień, niż szczęśliwe zapomnienie o nich. Strasznie blada i chuda twarz jego leżała na poduszce bez władzy, jak głowa trupa, doły oczne czerniały, niby jamy i tylko jęk, wydzierający się z ust otwartych razem z oddechem świadczył, że w tem ciele życie jeszcze nie ustało. Przy sofie doktora, z tej strony, w którą zwrócona była twarz jego, leżał na ziemi materac nieokryty prześcieradłem. Górny brzeg poduszki dotykał prawie brody chorego. Jasno niebieska, lekka, atłasowa kołdra leżała obok.\n— Któż to śpi tutaj? — cichym szeptem spytał się Raduski służącej, która na palcach szła za nim.\n— Pani, — odrzekła dziewczyna równie cicho.\n— Śpi... — myślał Raduski. Po chwili wpatrzywszy się w twarz bystrzej, zauważył, że oczy były uchylone i obserwowały konary, liście drzew, czy ptaki, śpiewające wśród zieleni. Czoło pani Marty, odkreślone równemi brwiami od reszty twarzy ukrytej dla wzroku, widać było, niby białą, podłużną plamę słoneczną. Na jednej z rąk leżał ruchomy błysk, który czasami wahał się w prawo i w lewo, błądząc po powierzchni dłoni, to znowu zstępował na spróchniałe drewno, jakby w usiłowaniu wyważenia i dźwignięcia bezwładnych, rozstawionych palców. Takież światełko obrało sobie miejsce we włosach siedzącej, na jasnym puklu, w tyle głowy. Zdawało się, że promień słońca, wpuszczony do tego cichego miejsca przez liście, rozgarnia bujne włosy pani Marty, usiłuje rozwiązać pasma niedbale rozwinięte i roztrzepane nieco wskutek zetknięcia się z szorstką korą, jakby składał na jej głowie nieskończony pocałunek.\n— Co mi tam pan możesz usłużyć?... — mówił doktor parskając ciągle. — Daj mi chustkę czystą. Tu leżą w szafie, na drugiej półce, od góry. Żona w ogrodzie... Wypoczywa... Żona jest od tego, żeby tutaj... Płacimy za nie, stroimy je, oddajemy im cały zarobek, a gdy którego los zwali, to taka... wypoczywa... Wiedz pan, że mam w nosie rany... Wydzielina jest krwista i cuchnąca. Uważasz, co ja mówię? Na błonie śluzowej formują się węzełki, wielkości mniej więcej ziarnka prosa. Wskutek rozpadania się tych węzłów tworzą się ranki, zwolna zbliżają ku sobie grupami, łączą i pokrywają całą błonę. Coraz większy rozwój węzłów i ciągłe ich rozpadanie się na dnie i w okolicach ran prowadzi procesy zniszczenia głębiej. Obnażają się więzy kości... Potem to martwieje, kruszy się, odrywa. Uważasz pan, co ja mówię? W wydzielinie z nosa mieszczą się zmartwiałe tkanki. Strzeż się pan... — rzekł z okropnym uśmiechem, wznosząc głowę o jaki cal nad poduszką i przez chwilę mierząc Raduskiego wzgardliwem wejrzeniem. — Strzeż się pan, z nosacizną niema żartów.\n— Będę się pilnował doktorze... — mówił Raduski, podając chustkę w momencie, gdy plecy jego przenikał zimny dreszcz tchórzostwa.\n— U mnie, — ciągnął chory, — proces niszczący, zapalny rozszerza się już wolno na sąsiednie błony, nie mówiąc o caluteńkiem ciele, na jamę ustną, dziąsła oczy, krtań i oskrzele. Boli mię już gardło i płuca. Uważasz pan, co ja mówię?\n— A możeby doktorowi przeczytać cokolwiek? — zapytał Raduski z uśmiechem, wywołanym na usta całą mocą.\n— Przeczytać? A przeczytaj pan. Cóż to niby masz zamiar?\n— Może powieść jaką, wesołą? «Klub Pickwicka?»\n— Wesołą powieść? Nie! daj mi pan święty spokój! Zapomnę się na trzy, cztery minuty, a gdy przyjdzie wracać do siebie!... Daj mi pan pokój!\n— Może historyę, opis jakiej wyprawy?\n— Co mnie to wszystko!... A zresztą czytaj pan... Masz tu ze sobą?\n— Nie, właśnie myślałem, że trzebaby poszukać takiej ciekawej książki. Ja teraz wyjdę na miasto i wrócę za godzinkę. Dobrze?\nMiał, jak to mówią, na końcu języka pytanie, jakąby książkę trzeba kupić dla osoby chorej, dla bardzo chorej, ale widok modnie uczesanego subjekta był tak daleki od treści jego myślenia, że pytanie wydało mu się wprost śmiesznem i niemożliwemniemożliwem. Wyliczył pieniądze za papier, oddał winne ukłony księgarzom i, wewnętrznie rozzłoszczony na siebie o to, że się dobrowolnie skazał na kupno i dźwiganie zbytecznego sprawunku, jął przyglądać się półkom z książkami. Oczy jego biegły po tytułach, umieszczonych na grzbiecie niektórych druków, ale to bezcelowe błądzenie wzmagało tylko irytacyę. Skłonił się modnym żydowinom raz jeszcze i wyszedł.\n Znalazł się w dużej sali, od podłogi do sufitu zastawionej szafami, pełnemi książek. W głębi widać było drugą mniejszą salkę, również naładowaną drukiem. Prowadziły do niej dwa otwory bez drzwi, w kształcie nisz z gotyckimi łukami. W środku pierwszej stały rzędem w pewnej odległości jedna od drugiej trzy gabloty oszklone ze wszech stron, pełne autografów i starych ksiąg, poroztwieranych na pierwszej karcie. W rogu tej sali przy oknie mieściło się duże biurko, za którem siedział wiekowy jegomość w czapce i ciekawie patrzał na wchodzącego.\nRaduski ukłonił mu się i z jąkaniem wyjawił cel swego przybycia.\n— Chciałem — mówił — znaleźć książkę, którą mógłbym czytać człowiekowi śmiertelnie choremu...\nAntykwaryusz wstał ze swego miejsca, oparł się szerokiemi dłońmi na biurze i spoglądał Raduskiemu prosto w oczy z wyrazem niby dobroci, niby ironii.\n— Czyż ja wiem?... — mówił wysuwając dolną wargę. — Jeżeli to człowiek religijny... Pismo święte, Ewangielia, Żywoty świętych...\n— Nie? — spytał księgarz i ponury błysk mignął w jego szarych źrenicach.\n— Uważasz pan — mówił Raduski śmiało i dumnie — jest to człowiek, który życie strawił na badaniu przyrody, na chwytaniu jej sekretów. Mogłoby go zająć coś z tej dziedziny...\nMina starego móla biblioteki złościła go, wejrzenie i skryty uśmiech podpowiadały mu ostre słowa, których jednak nie chciał wymówić. Czuł w tym zaszuszonym szczurze twardego bigota, z którym daleko prędzej można przyjść do kłótni, niż do jakiejkolwiek tranzakcyi.\n— Może pan zobaczy katalog? — mruknął antykwarjusz.\n— Nie stać mię na drukowany. Jest tu cały alfabetyczny, kartkowy... — mówił, prowadząc Raduskiego do skrzynki drewnianej i otwierając jej wieko.\nPodłużna, wąska i płaska skrzynka rozdzielona była wewnątrz na kilkanaście jednakich przedziałów, a każdy z nich pełen był twardych stojących kartek, z szarej tektury.\n— Oto A, oto B, C itd. — mówił stary. — Białe kartki to są odsyłacze z grupami miejscowości, tytułami wydawnictw zbiorowych, pseudonimami, etc.\nRaduski przeglądał kartkę za kartką i odczytywał wypisane niezmiernie jasno tytuły całkowite. Nazwiska autorów mieściły się w osobnym inicyale, daty i szczegóły o druku w osobnej przegrodzie, wartość książki z boku, numer katalogu, pisany czarnym ołówkiem w specyalnej obwódce. Przeczytawszy kilkanaście kartek z litery A, parę z B, C i D, Raduski zauważył, że nic z tego nie będzie. Trzebaby czytać cały kataogkatalog. Mnóstwo imion i tytułów pociągało jego myśli w najrozmaitszych kierunkach i do przeróżnych dziedzin. Daty świadczyły, że zły pan zgromadził książki przeważnie stare, z XVI, XVII i XVIII wieku i że trafiały się wśród nich inkunabuły.\n— Cóż ja tu mogę wyczytać? — pomyślał Raduski i zwrócił się do jegomości, który z głową schyloną nad samem biurem pracowicie i wolno przepisywał sążnisty początek jakiegoś odwiecznego kulfona. Antykwaryusz dostrzegł ruch jego twarzy, wstrzymał lewą ręką wędrujące okulary i zmarszczył czoło.\n— Nie trafia się nic odpowiedniego, nic z zakresu chwytania przyrody na gorącym uczynku — spytał grzecznie z ledwo, ledwo dającemi się wyczuć kpinami w tonie mowy. Raduski udał, że ani słyszy, ani rozumie tego tonu i rzekł oschle:\n— Trzebaby czytać pozycya za pozycyą cały pański katalog. Jest to nudne, jak flaki z olejem. Nie będę czytał.\n— A może pan dobrodziej tak oto z grzbietów coś sobie upodoba?...\nMówiąc tak, wylazł z za swego biurka i szedł obok szaf, wskazując ręką książki, ale takim gestem i z taką miną, jakby wcale nie miał chęci sprzedawać którejkolwiek. Później zbliżył się do gablot i ruchem głowy wskazał druki za szkłem rozłożone. Były to przeważnie rarytasy bez kart tytułowych. Antykwaryusz spoglądał na nie z dziwnym wyrazem oczu...\n— To jest — mówił — Malleus maleficarum, owoc trudów wielebnego jezuity, inkwizytora, księdza Jakóba Sprengera, wydany w Kolonii 1489 roku. Zaleca tu dla dojścia prawdy szczególnie tortury, radzi przeszkadzać wszelkimi sposobami apelacji do wyższego sądu, albowiem procedura ma na celu nie wykrycie niewinności, lecz udowodnienie zbrodni. Pierwsza część składająca się z ośmnastu rozdziałów, mówi o czarodziejstwie w ogólności, o działaniach dyabła zapomocą czarownic, o różnych sposobach szkodzenia ludziom, głównie przy współudziale akuszerek. Część druga, rozdziałów szesnaście, obejmuje środki unikania dyabłów i czarów, czyli leczenie się z uroków. Trzecia wreszcie, rozdziałów trzydzieści pięć, zawiera procedurę. Na początku były zamieszczone, jako aprobaty: bulla Innocentego VIII, papieża, dyplomat Maksymiljana I i pochlebne zdanie wydziału teologicznego w Kolonii. Rzuć no pan okiem, rzuć no pan okiem: ten wstęp ktoś później wystrzygł... Uważasz pan? Ktoś go wystrzygł! Ale my go znamy doskonale, my go umiemy na pamięć, przepisaliśmy go starannie i wkleili w miejsce właściwe... Ba! a to nic? — wołał starowina, prostując okulary i wydobywając książkę, — to nic, ten przypisek polski z wieku XVII-go, inkaustem: «Nie godzi się tem pismem parać nie tylko katolikowi, ale i kapłanowi...» Cóż pan powiesz? Nie godzi się już tem parać... Już przyszedł promień kultury i uderzył w zgniłe mroki! I ktoby to był, co pisał te słowa, ktoby to był?... — szeptał z cicha antykwaryusz, wpatrując się swym ostrym, natrętnym, drwiącym wzrokiem w stare, wyblakłe litery.\n— Polska oprawa — rzekł antykwaryusz, biorąc książkę z rąk pana Jana. — Bardzo ciekawa, bardzo ciekawa... Czy pan uważasz, — rzekł nagle ze szczególnym uśmiechem, — co się w tym druku mieści, jaki to jest dokument? Kto ją tu przywiózł, kto czytał, ile to z niej wyszło tego, jak się zowie?... Potem ktoś wyciął przedmowę, a wreszcie ktoś napisał, że już... Albo ta — zawołał z nowym blaskiem w oczach — Historia Bohemiae, z wielkim koślawym, czerwonym tytułem. Pisał ją biskup Dubraw z Ołomuńca. Ulegała zupełnemu paleniu na stosie. Ten egzemplarz pochodzi ze Szwecji. Widzisz pan, przypisy szwedzkie!... Kto też i kiedy unosił ze sobą tyle książczysko, jaka miłość kryła się pod płaszczem i niosła za morze? A to, mój panie Vierzig Fragen von der Seele z 1623 r. Jakóba Bohmego, szewca filozofa. I to było palone zażarcie.\n— Oto masz pan elegancką hołotę, wydaną Lugduni Batavorum, — mówił księgarz, prezentując maleńkie szesnastki polskie i obce, prześliczne, drukowane w Leydzie ze sztychowymi tytułami. — Tu są nasze, Dantisci apud Joannem Försterum cum gratia et privilegio Sacrae Regiae Majestatis Poloniae et Sueciae Fredro, Opaliński... Stary zapomniał o celu przybycia Raduskiego, wpadł w ekstazę bibliograficzną i zaczął przedstawiać swój własny, jakoby nieporównany, wzór katalogowania, umieszczania sygnatur, manifestował biegłość swą w odczytywaniu znaków, symbolów, cyfr i liter na okładzinach etc. Raduski słuchał go ze spokojem, jednem uchem chwytając, a drugiem wypuszczając te wiadomości.\n— Zbiór starych książek, panie dzieju, — mówił bibularz, trzęsąc rękami — to nie księgarnia, to nie skład druków, to żywy organizm, zrozumiale przemawiający. Każda z tych książek ma swoją historyę i dla człowieka, co dłużej na nią patrzy a myśli, ma dziwny urok i wzbudza szacunek. Niech no pan zważa, ile ich to tu jest roztrząsań, dociekań, uniesień ducha, wizyi, marzeń, poetyckiego wzruszenia, napomnień, kłótni, przekleństw i błogosławieństw... A już to wszystko, cmentarz. Co kogo obchodzi płomienna satyra Jordanusa Brunona Il Candelajo, pisana w roku pańskim 1582, która przecie była jedną ze szczap, rzuconych przezeń na stos własny? Wszystko minęło i człowiek, stojąc wobec tego, może tylko rozmyślać sobie, niby Hamlet nad czaszką błazna: «Biedny Yoricku! Gdzież teraz twoje drwinki, twoje śpiewki, twoje koziołki, twoje wybuchy wesołości, które doprowadzały do ryku stół biesiadniczy? Ani jednego teraz, by wyśmiać twoje własne szczerzenie zębów z żuchwą do cna opadłą...» Oto, naprzykład, mam tutaj dwie ciekawe książeczki Tomasza Campanelli, którychbym za nic nie sprzedał. Jedna z nich nosi tytuł Civitas solis, wydano ją w Utrechcie, roku 1643. Druga Apologia pro Galileo, wydana była we Frankfurcie, w roku 1622. Tę ostatnią książkę siarczysty mnich pisał między jedną torturą a drugą. A tortury były nie byle jakie, trwały po trzydzieści pięć godzin, zrządzając ciężkie uszkodzenia ciała. Arterye i żyły pękały, a krwi płynącej z ran filozofa nie można było zatamować. Okręcono go powrozami, które wpiły się aż w kości. Zawieszono ze związanemi rękami nad ostrzem drewna, które wygryzło mu szesnastą część ciała i wytoczyło zeń dziesięć funtów krwi. Ta książka, mówił antykwaryusz, trzymając w ręce Civitas solis, przemawia do mnie, jak miecz złamany w boju, skrwawiony po rękojeść. Nie sprzedałbym jej za żadne pieniądze, za żadne pieniądze!\nRaduski siedział na stołku przy gablocie, odkładał książkę za książką i uśmiechał się pod wąsem. W pewnej chwili wlepił oczy w starego rozmówcę i przypatrzył mu się ciekawie. Jedne z drzwiczek ostatniej szafy nie dawały się otworzyć z łatwością i antykwaryusz poszedł szukać jakiegoś klucza. Stukając pantoflami, wszedł z pierwszej sali do drugiej z błyszczącą posadzką, która leżała o kilkanaście centymetrów wyżej, niż w głównej, i, zbliżywszy się do ściany, gdzie widać było tylko same półki z książkami, znikł wśród oprawnych tomów, jak gdyby się nagle zamienił w proch biblioteczny i schował w pierwszej lepszej szufladzie.\nRaduski obejrzał się po sali. W ciszy, która nastała z chwilą wyjścia właściciela zbioru, słychać było z kąta wolne tik-tak ogromnego szafkowego zegara. Dźwięk ten zabawnem uczuciem przejął serce pana Jana. Z łatwością można było teraz pojąć, co tak niejasno, choć krzykliwie, opisywał stary antykwaryusz, owo uczucie przykre i dławiące, gdy się słyszy systematyczne i jednakie kroki niestrudzonego czasu wśród odwiecznych druków. Raduski trzymał na kolanach jakiś wielki tom in folio i przewracał kartę za kartą. Druk był polski. Oczy Raduskiego padły na jedną ze stronic i przylgnęły do niej. Antykwaryusz wrócił ze skrzyneczką, napełnioną pękami kluczów, i zajął się otwieraniem niesfornych drzwiczek. Gadał głośno, zwracał się do gościa, ale bez skutku. Po upływie blizko godziny Raduski wstał prędko i rzekł:\n— Sprzeda mi pan tę książkę?\n— Żywoty ojców świętego Hieronima? Phy... No może. Choć mi żal. To dla tego chorego?\n— Co pan każe sobie zapłacić?\nAntykwaryusz począł przeglądać swe spisy, notować na rozmaitych karteczkach, a koniec końców mruknął, ruszając wargami, jakby coś przeżuwał:\n — To tam żywoty... Pieniędzy się za to nie bierze. Czytaj pan temu choremu... Niech wam służy.\n— Ja wezmę książkę tylko za pieniądze.\n— Nie dam tej książki za pieniądze!\n— No to nie.\n— Kładź pan tu na gablocie dziesiątkę i bierz tego Hieronima! — krzyknął stary, jakby kto z niego darł pasy.\nRaduski podał mu rękę, wymienił swe nazwisko, co tamtego, zdawało się, wcale nie interesuje, umieścił na szklanej szybie szafki dziesięć groszy i wyszedł, dźwigając księgę.\n— A nie zniszcz pan druku! Zawszeć to siedmnaste stulecie... — wołał antykwaryusz. Raduski słyszał głos jego, gdy już był na ulicy. Wprost ze sklepu bibularza udał się do mieszkania Poziemskich. Gdy tam przyszedł, doktorowa zajęta była brzydką operacyą przepłukiwania choremu nosa. Ledwie to skończyła i ledwie biedak złożył swą głowinę na poduszkach, w przedpokoju dał się słyszeć głos dzwonka i w parę minut później wszedł Koszczycki. Twarz miał wystraszoną i oczy biegające. Ujrzawszy Raduskiego, dźwignął brwi wysoko i zachował dyplomatyczną pozę, która mogła równie dobrze zwiastować chęć uściśnienia kolegi, jak świadczyć, że go się wcale nie zna. Raduski uśmiechnął się i podał mu rękę.\n— No i jakże? — szepnął przybyły, zwracając się do pani Poziemskiej, — nie lepiej?\n— Nie, nie lepiej... — odparła ruchem ust i oczu. Następnie, według swego zwyczaju, odchyliła cokolwiek w tył głowę, i z pod rzęs, z ledwie widocznym uśmieszkiem przyglądała się adwokatowi. Raduski udawał, że ma oczy spuszczone, a pilnie śledził każdy ruch mecenasa, nie mogąc zrozumieć, po co on tam przyszedł.\n— A może go posądzam... — rozmyślał — może to w istocie litościwy człowiek?....\nGdy upłynęło kilkanaście minut chwycił sekret w przestrzeni, na gorącym uczynku. Koszczycki schylony nad łóżkiem chorego uwielbiał doktorową, która siedziała z drugiej strony posłania, wzrokiem pełnym głębokiej, utajonej, gwałtownej namiętności. Nie pragnął on, widać, żeby efekt jego był dostrzeżony przez samą panią Martę i z oczu jego wyglądała tylko czysta, nienasycona i nienapatrzona żądza miłości. Zbadawszy to zjawisko Raduski spuścił z oka mecenasa i zajął się doktorową. Ciekawość jego przekroczyła teraz wszelkie granice: czuł, że siła wzroku zdolnąby była wydrzeć prawdę z cieniów nocy, z dna wody, z głębi gruntu. Twarz pani Marty była zupełnie obojętna, ale czasami przesuwały się po niej zamaskowane uśmiechy, niby zimne światło, idące późną jesienią przez role smutne i pełne żałości. W chwili, kiedy oczywiście, była pewna, że Raduski patrzy w inną stronę, pani Marta uniosła rzęs i przezroczyste, jastrzębie źrenice jej spoczęły na Koszczyckim. Wnętrzności Raduskiego zadygotały, jakby go kto skrytobójczo żgnął nożem. Doktór leżał bez życia, niby kłoda. Nawet stękanie jego ucichło. Raptem począł chrząkać, prędko zamykać i otwierać usta, — i wycedził przez zęby:\n— Panie... panie... pa... Raduski, miałeś czytać, miałeś coś czytać...\n— Niechno pan czeka! — z gniewem w głosie rzekł Raduski i począł czytać ciąg dalszy o tem, jak Antoni wrócił do klasztoru, spustoszonego przez Saracenów, jak znowu szedł na puszczę. Wreszcie czytał taki ustęp: «A jako już dzień rozświecił się inszy i przez trzy godziny czasu drogi zostawało, zobaczył, między aniołów hufcami i między proroków i apostołów chórami, śniegową Pawła białością świetnego, ku niebu postępującego. I zaraz na twarz padłszy, piasku na głowę swoją sypał, płacząc i narzekając mówił: czemuż mię Pawle opuszczasz? Czemuż odchodzisz niepożegnany? Tak nierychło poznany, tak prędko odchodzisz... Powiada potem błogosławiony Antoni, iż z taką prędkością ostatek drogi bieżał, iż jakoby ptak przeleciał. I słusznie. Bo wszedłszy do jaskinie, obaczył klęczące, z rozciągnionemi do góry rękoma, ciało martwe. A tak obwinąwszy i z jaskinie wyniósłszy ciało, pieśni także i psalmy według podania chrześcijańskiego prześpiewawszy, frasował się Antoni, że gracy, którąby wykopał ziemię, nie miał. A mieszając się różną umysłu burzą i sam ze sobą uważając, mówił: jeżeli do klasztoru chcę wrócić, trzy dni drogi jest, jeżeli tu zostanę, nic dalej nie pocznę. Niechże tedy umieram, jakom zasłużył, i przy Twoim padłszy, niewolniku, Chryste, niech ducha ostatniego wyleję. To gdy sobie w głowie roił, a oto dwa lwy z głębszej pustynie zbiegłszy, z rozczochranemi na karkach grzywami przylatują, których obaczywszy naprzód zląkł się, a znowu do Boga ducha podnosząc, jakoby ciche gołębie obaczył. A oni prosto do ciała błogosławionego starca przybiegłszy, zastanowili się, i przychlebiając się ogonami, przy nogach jego ulegli, głosem rycząc wielkim, tak, iż rozeznał, że płakali, ile mogli. Potem niedaleko poczęli ziemię nogami drapać i, piasek na przemiany wyrzucać, prawie na jednego człeka miejsce wykopali. I zaraz, jakoby o zapłatę za pracę mieli żądać, robiąc uszami i nachylając karku, do Antoniego poszli, ręce jego i nogi liżąc. A ów zrozumiał, że go o błogosławieństwo prosili».\nGdy Raduski czytał ostatnie wiersze, rzucił okiem na twarz chorego i wnet cisnął książkę. Poziemski o własnej sile dźwignął czaszkę, straszną, przypominającą głowę kondora, z mokrymi włosami, które oblepiły ciemię, szeroko roztworzył powieki i z nieznośną badawczością patrzał na linie druku.\n— Któż to to pisał? — zapytał ostrym głosem.\n— Święty Hieronim.\n— Przecie to autorytet?\n— Tak... autorytet... — rzekł cicho.\nChory spuścił głowę na poduszki, zamknął oczy i szeptał do siebie:\n— Umarł z wyciągniętemi do góry rękami, a lwy mu grób kopały...\nMecenas bez ruchu siedział w fotelu, z głową wspartą na ręce. Nie spuszczał oka z twarzy Raduskiego. Brwi jego były zsunięte i czoło tak zmarszczone, jakby w głębi swego mózgu szukał rozwiązania jakiejś sprawy niewymownie splątanej. Pani Marta przyglądała się choremu suchemi oczami, a wzrokiem tak zgasłym, że się wydawało, jakoby miała źrenice we łzach utopione. Milczenie zaległo pokój.\nNagle doktór wziął chrypieć i łkać. Łzy płynęły po jego twarzy wielkiemi kroplami, spadały na jasiek i wnet rozlewały się w duże, ciemne plamy.\n— Oto — mówił wśród szlochów i stękań — po tylu latach dążenia do prawdy, po przebyciu morza trudu lekarskiego przyszło mi na to, że jedyną ucieczkę mojego umysłu stanowią takie brednie, takie banialuki... Oto... Trup zastygły trzymał ręce ku niebu, duszę jego aniołowie odnieśli, a lwy mu grób wykopały «przychlebiając się ogonami».\nGłęboki smutek przejął serca obecnych, ale wszyscy troje siedzieli nieruchomo, czując doskonale, że są tylko besilnymi widzami, którzy nic a nic w tych sprawach nie tylko zdziałać, mówić, ale nawet sądzić nie mogą...\n— Co ja pocznę, co ja pocznę, gdzie ja się obrócę, co ja będę robił! — zakrzyknął nieszczęsny, zrywając się z łóżka i targając rękami bieliznę na sobie.\nPani Marta wolno zbliżyła się do wezgłowia, uklękła przy niem i, nagiąwszy rękoma ku poduszce głowę chorego, zaczęła mu, jak zwykle obcierać chustką oczy i skrzywione usta.\n— Po co ja, głupi, przyniosłem tę książkę i po co ja to czytałem?... — rozważał Raduski, brnąc myślami w jakiś zaułek swej własnej duszy, skąd nie było wyjścia i napoprzek którego stała tylko czarna głębia otwartej mogiły.


Walijska mordęga Legii Warszawa | wMeritum.pl\nWalijska mordęga Legii Warszawa\nLegia Warszawa wygrała na wyjeździe z walijską drużyną The New Saints FC w pierwszym meczu II rundy eliminacji Ligi Mistrzów. Mecz nie był ani łatwy, ani szybki, ani przyjemny.\nO poszczególnych akcjach nie ma zbytnio się co rozpisywać. Kto oglądał ten wie, kto nie ogląda niech nie żałuje. Wojskowi do przerwy przegrywali tylko 0-1. Tylko, bo mogli stracić przynajmniej jeszcze jedną bramkę. Mistrz Polski w I połowie nie stworzył żadnej dogodnej sytuacji bramkowej. W przerwie trener Jan Urban dokonał podwójnej zmiany. Za Radovicia wszedł Kucharczyk, a nowy nabytek Legii, Helio Pinto zmienił Furman. Już w 2. minucie po zmianie stron okazało się, że trener Urban podjął słuszne decyzje, bo gola strzelił Michał Kucharczyk. Gol na 2-1 dla Legii padł w 57. minucie. Kucharczyk wrzucił piłkę z autu w pole karne, a głową sprytnie uderzył doświadczony Saganowski. Na 3-1 podwyższył ładnym strzałem z 16 m Jakub Kosecki.\nNie oglądałem pierwszej połowy. Słuchając tego co mówili eksperci w studiu, wywnioskowałem, że niewiele straciłem, bo podobno kilku legionistów było zupełnie niewidocznych. Wszyscy chwalili mistrza Polski za grę w II połowie, a według mnie była przeciętna. Wojskowi zaczęli grać w piłkę dopiero od momentu objęcia prowadzenia. Wystarczyło to na drużynę z Walii, którą chwalono za I część gry, w której to gospodarze więcej biegali i byli dobrze zorganizowani. W II połowie przeciwnikom polskiego klubu zabrakło sił. Z kolei w naszym zespole biegał ten zawodnik, który miał piłkę. Pozostali partnerzy tylko człapali po boisku. Gra była bardzo statyczna, a i tak zdarzały się błędy w obronie. Szczęście, że rywale tego nie wykorzystali, bo Kuciak w bramce nie miał dzisiaj najlepszego dnia czego dowodem była m.in. puszczona przez niego bramka. Według ekspertów gra w drugiej połowie była dużo szybsza niż w pierwszej. Cieszę się, że nie widziałem pierwszych 45 minut.\nCzytaj także: LM: Legia w kolejnej fazie eliminacyjnej\nSłabą postawę legionistów można wytłumaczyć ciężkim okresem przygotowawczym. Ciekawe tylko, kiedy wróci świeżość. Rewanż już za tydzień w Warszawie. Legia zapewne przypieczętuje awans, ale co dalej? Z taką grą nie ma czego szukać w Europie.\nThe New Saints FC – Legia Warszawa 1-3 (1-0)\nRyan Fraughan (11) – Michał Kucharczyk (47), Marek Saganowski (57), Jakub Kosecki (74)\nTNS: Paul Harrison – Simon Spender, Phil Baker (żk), Kai Edwards, Chris Marriott – Ryan Fraughan (64. Sam Finley), Aeron Edwards, Christian Seargeant, Alex Darlington (80. Matty Williams), Jamie Mullan – Mike Wilde (żk).\nLegia: Duszan Kuciak – Bartosz Bereszyński, Jakub Rzeźniczak, Dossa Junior, Jakub Wawrzyniak – Miroslav Radović (46. Michał Kucharczyk), Ivica Vrdoljak, Helio Pinto (46. Dominik Furman), Wladimer Dwaliszwili (żk) , Jakub Kosecki (80. Michał Żyro (żk)) – Marek Saganowski.\nTagi eliminacje Ligi MistrzówLegia Warszawapiłka nożnaThe New Saints


Co się w sercu kryje cz.30 - blog Momotoro\nCo się w sercu kryje cz.30\nDzisiaj jeden, zwykły człowiek może niewiele. Są jednak jednostki, które mają władzę nad życiem milionów ludzi. Czy Ci dwaj ludzie są od siebie tak bardzo różni? Oboje mają rodziców, mają podobne ciała, oddychają podobnym powietrzem i stąpają po tej samej ziemi.\nPierwszy jest w pełni anonimowy, drugi byle mrugnięciem zmienia nagłówki w gazetach i portalach internetowych. Wielu takich "mrugaczy" było w historii i zapełniają strony książek i podręczników historii. Kończyli swój żywot w różny sposób, przeważnie ich dzieła, nad którymi się trudzili, żyły niewiele dłużej niż oni sami.\nBył Kajfasz pełny siebie. Nie pewny, a pełny. Nie mógł przez to uwierzyć, że Ten kogo chce skazać na śmierć, pozostawi po sobie coś, co nie tylko przewyższy jego święte miejsce, ale rozleje się na cały świat. Bał się o siebie, o to, że kto inny zajmie jego miejsce. Był pierwszy i nie chciał być drugi. Był urodzonym zwycięzcą, który nigdy nie przegrał.\nFinalnie przegrał to, co najważniejsze. Przegrał swoją wiarę. Bo nie uwierzył, nie był w stanie uwierzyć, że Zbawienie przyjedzie z takiego miejsca i w taki sposób. Nie mógł uwierzyć, że to w co wierzy, nie pokrywa się z tym, co słyszy i widzi. Nie wiem, czy miał w sobie jakieś dylematy, niepewności. Nie mniej postanowił zabić człowieka a z nim głos sumienia, mówiący że tutaj jest też Ktoś jeszcze.


Marques del Turia Viura & Sauvignon Blanc – Winopedia\nMarques del Turia Viura & Sauvignon Blanc\nBodegas Vicente Gandia działa w hiszpańskim regionie Walencji od 1885 roku, czyli już od ponad 135 lat. Ponad wiek doświadczenia, zaangażowanie i ciągłe dążenie do rozwoju firmy pozwoliło zyskać jej miano jednej z najlepszych – w 2014 roku winiarnia została uznana za jedną z 15 najlepszych producentów wina w Hiszpanii, a także jedną ze 100 najlepszych w całej Europie. Winiarnia wyposażona jest w najnowocześniejsze maszyny, które pozwalają uzyskać doskonałą jakość produkowanych win. Firma posiada własne winnice w apelacji Utiel-Requena, uznane za jedne z najlepszych oraz w Chiva, gdzie mieści się także główna siedziba winiarni. Winnice prowadzone są w ekologiczny sposób, a wina tworzone z ich owoców wyłącznie za pomocą naturalnych metod. Bodegas Vicente Gandia jest bardzo zaangażowana w zrównoważony rozwój i ekologiczną produkcję, dzięki którym chroni środowisko naturalne. Obecnie na czele marki stoi 4-te pokolenie rodziny Gandia, które kieruje się starą filozofią marki lecz w nowoczesny sposób. Dzięki temu do kolekcji tradycyjnych i ekskluzywnych win dołączyły także kolekcje win do codziennego spożycia.\nRegion Walencja bardzo często łączony jest z innym regionem winiarskim, Murcią, za sprawą wspólnej historii obu oraz podobnego klimatu i stylu win. W samej Walencji znajdują się trzy apelacje: DO Valencia, DO Utiel-Requena i DO Alicante. Walencja znajduje się na wybrzeżu Morza Śródziemnego, którego bliskość kreuje klimat regionu. Jednak, im dalej w głąb lądu tym klimat staje się bardziej kontynentalny. Winnice rozmieszczone są na południe i wschód od miasta Walencja około 80-90 kilometrów od wybrzeża. Często spotykane są w regionie winnice na dużych wysokościach (700-900 metrów n.p.m.), gdzie chłodniejsze powietrze sprzyja winogronom. Większość produkcji regionu zajmują wina czerwone z takich odmian, jak Monastrell, Garnacha, Cabernet Sauvignon, Syrah czy Merlot. W Walencji produkowane są także wina białe, głównie z lokalnej odmiany Macabeo (zwanej również Viura) i z międzynarodowej odmiany Chardonnay.\nVicente Gandia Marques del Turia Viura & Sauvignon Blanc to kupaż dwóch odmian: lokalnej Viura (80%) oraz międzynarodowej Sauvignon Blanc (20%). Wino ma jasną słomkową barwę z zielonymi refleksami. W bukiecie dominują aromaty białych owoców – jabłek, brzoskwiń i melona. W ustach jest delikatne, dobrze zrównoważone i orzeźwiająco cierpkie. Słodkawy posmak jabłek i gruszek przynosi przyjemność z degustacji.\nMarques del Turia Bobal & Shiraz Pio Cesare Piodilei Chardonnay Langhe DOC


Eplerenon w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego krwi | Cochrane\nEplerenon w leczeniu wysokiego ciśnienia tętniczego krwi\nCelem niniejszego przeglądu była ocena skuteczności eplerenonu w zmniejszaniu ciśnienia tętniczego krwi, obecności działań niepożądanych oraz wpływu na klinicznie istotne parametry, takie jak: śmiertelność i chorobowość.\nLekarze stosują eplerenon w leczeniu nadciśnienia tętniczego od 2002 roku. Istotne jest ustalenie wpływu klinicznego wszystkich przyjmowanych przez pacjentów leków przeciwnadciśnieniowych, aby uzasadnić dalsze ich stosowanie w leczeniu pierwotnego nadciśnienia tętniczego (nie wywołanego inną przyczyną; przyp.tłum.). Po przeszukaniu licznych baz danych znaleźliśmy pięć spełniających kryteria badań obejmujących 1437 osób, którym losowo podawano eplerenon lub nie podawano żadnego leku.\nDawki eplerenonu stosowane w tych badaniach wynosiły od 25 mg do 400 mg na dobę. W badaniach tych czas obserwacji pacjentów wynosił od 8 do 16 tygodni. W żadnym z badań nie stwierdzono wpływu stosowania eplerenonu w porównaniu z placebo na kliniczne istotne wyniki, takie jak: zmniejszenie ryzyka zawału serca, udaru mózgu lub zgonu. Tylko w trzech z pięciu badań opisano działania niepożądane.\nObecnie żadne z dostępnych danych naukowych nie potwierdzają korzystnego działanie eplerenonu na długość życia pacjenta lub powikłania związane z nadciśnieniem tętniczym (np. zawał serca, udar mózgu). Dostępne są ograniczone i niskiej jakości dane dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem eplerenonu. Trudno jest określić możliwe szkodliwe działania tego leku w porównaniu z placebo. Niniejsza metaanaliza wykazała, że stosowanie eplerenonu w dawce od 50 do 200 mg na dobę zmniejsza skurczowe ciśnienie tętnicze krwi o około 9 mmHg, a rozkurczowe ciśnienie o 4 mmHg w porównaniu z brakiem stosowania jakiegokolwiek leczenia.\nJakość pięciu badań uwzględnionych w analizie oceniliśmy jako średnią, gdyż autorzy zbyt skrótowo opisali niektóre części metodologii.\nTłumaczenie: Mateusz Rosłoń Redakcja: Piotr Szymczak, Piotr Sawiec, Małgorzata Kołcz\nKoenzym Q10 w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi\nSkuteczność aliskirenu w obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi.\nLeczenie podwyższonego poziomu kwasu moczowego u osób z wysokim ciśnieniem tętniczym krwi


Sezon 1961 Formuły 1 – dwunasty sezon Mistrzostw Świata Formuły 1. Mistrzem Świata został Phil Hill. W trakcie mistrzostw podczas GP Włoch na torze w Monzie zginął Wolfgang von Trips. Tytuł mistrza konstruktorów po raz pierwszy zdobył zespół Ferrari (prócz wspomnianych Hilla i Tripsa punkty dla Ferrari zdobywali: Amerykanin Richie Ginther, Włoch Giancarlo Baghetti oraz Belg Olivier Gendebien).\nBelgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.Olivier Gendebien (ur. 12 stycznia 1924 w Brukselii, zm. 2 października 1998 w Baux-de-Provence) – belgijski kierowca wyścigowy formuły 1 w latach 1955-1956, 1958-1961 oraz 24h Le Mans w latach 1955-1962 . Jeździł w bolidzie Ferrari. Największym sukcesem Gendebiena jest czterokrotne zwycięstwo w wyścigu 24h Le Mans.\nIndianapolis 500 (także: Indy 500) – wyścig samochodowy rozgrywany corocznie w Stanach Zjednoczonych w ostatnią niedzielę maja. Wyścig rozgrywany jest od 1911 roku na dystansie 500 mil, czyli 200 okrążeń na torze Indianapolis Motor Speedway. Jest to jedno z największych wydarzeń sportowych na świecie, oglądane na żywo przez około 270 tysięcy widzów.Giancarlo Baghetti (ur. 25 grudnia 1934 w Mediolanie, zm. 27 listopada 1995 tamże) – włoski kierowca Formuły 1. Ścigał się w samochodach Ferrari, włoskiego ATS-u, BRM-u, Brabhama i Lotusa.\nPaul Richard „Richie” Ginther (ur. 5 sierpnia 1930 roku w Hollywood, zm. 20 września 1989 roku w Bordeaux) – był amerykańskim kierowcą wyścigowym.Wolfgang Alexander Albert Eduard Maximilian Reichsgraf Berghe von Trips (ur. 4 maja 1928 w Kolonii, zm. 10 września 1961 w Monzy) – niemiecki kierowca wyścigowy.\nRobert McGregor Innes Ireland (ur. 12 czerwca 1930 w Mytholmroyd, zm. 22 października 1993 w Reading) – brytyjski kierowca wyścigowy, inżynier i oficer wojskowyPhilip Toll Hill Jr (ur. 20 kwietnia 1927 w Miami, zm. 28 sierpnia 2008 w Monterey) – amerykański kierowca wyścigowy; mistrz Formuły 1 z sezonu 1961.


Przemysłowe stoły robocze z odciągami\nStoły warsztatowe dla zastosowań przemysłowych\nStoły robocze, wraz z systemem filtracji, są obecnie używane do zasysania i wychwytywania oparów i drobnych cząstek pyłu w takich procesach jak:\npolerowanie w inżynierii mechanicznej.\nPrzy doborze odpowiednich ustawień mogą również znaleźć zastosowanie przy obróbce marmuru lub związków chemicznych.\nTen stół warsztatowy jest głównie używany do usuwania oparów spawalniczych i cząstek stałych podczas operacji szlifowania, piaskowania żelaza, marmuru, tworzyw sztucznych i wszelkich działań, w których istnieje potrzeba stworzenia bezpiecznego miejsca pracy dla operatora i ograniczenia obszaru dotkniętego emisją cząstek stałych.\nMalowaną stalową konstrukcją nośną o odpowiedniej grubości, z możliwością przenoszenia za pomocą podnośnika paletowego, wózka widłowego i / lub mocowania do podłogi. Boki konstrukcji są dostarczane ze standardowymi częściami umożliwiającymi połączenie z wentylatorem wyciągowym lub wężem po prawej i lewej stronie stołu roboczego;\nTrwale połączona powierzchnia pochłaniająca modyfikowalna, w zależności od wykonywanej pracy, za pomocą dopasowanych prowadnic, które umożliwiają zwiększenie lub zmniejszenie szczelin wentylacyjnych;\nZdejmowany przedni panel wentylatora wyciągowego ze zdejmowanymi panelami bocznymi, które można otworzyć za pomocą dopasowanych zawiasów;\nWewnętrzna sekcja wstępnej filtracji mechanicznej składająca się z przeciwiskrowego, cylindrycznego stalowego filtra siatkowego;\nSzczelne szuflady do przechowywania cząstek stałych.\nWszystkie te cechy sprawiają, że nadaje się do malowania proszkowego. Może być również używany jako stół do cięcia lub stół spawalniczy.\nWymiary stołu, powierzchnia robocza odsysania i zdejmowana osłona obwodu są dobrane tak, aby umożliwić odpowiednią prędkość zbierania, jednocześnie chroniąc operatora przed ryzykiem wdychania zanieczyszczeń z obszaru roboczego, zapobiegając również rozprzestrzenianiu się zanieczyszczeń do środowiska.\nKonstrukcja wykonana z grubej blachy, spawana i malowana pozwala na intensywne użytkowanie i elastyczność, nawet w przypadku okazjonalnych procesów ręcznego cięcia plazmowego.\nTen stół składa się z:\nMalowanej stalowej konstrukcji nośnej o odpowiedniej grubości;\nSolidna powierzchnia pochłaniająca z przegrodzeniami, z możliwością zmiany konfiguracji pod kątem prac, które należy wykonać, za pomocą dopasowanych prowadnic;\nPrzednie i boczne panele wentylatora wyciągowego, zdejmowane za pomocą zamontowanych zawiasów;\nWewnętrzna sekcja wstępnej filtracji mechanicznej składająca się z przeciwiskrowego, cylindrycznego stalowego filtra siatkowego z wysokiej wydajności syntetycznymi filtrami kieszeniowymi o dużej powierzchni; rozwiązanie to gwarantuje znaczną akumulację cząstek drobnoziarnistych;\nStoły z dolnym wyciągiem BAZ wykonane ze stali ocynkowanej dla wyjątkowej trwałości i wartości, wyposażone są w:\nSekcja filtrów z filtrami wstępnymi i filtrami efektywności F8 oraz filtry kieszeniowe, które można łatwo wyjąć z boku w celu czyszczenia i wymiany;\nPraktyczna wyjmowana szuflada do zbierania większych cząstek lub przypadkowo upuszczonych przedmiotów;\nWyciszony wydech boczny do uwalniania przefiltrowanego powietrza do otoczenia;\nWentylator odśrodkowy z łopatkami wirnika zakrzywionymi do tyłu.


Współczesne telefony komórkowe - sprzęty dostępne dla większości współczesnych ludzi\nObecnie ludzie zwracają nadzwyczaj dużą atencję na prędki dostęp do danych. Możliwość wykorzystywania z nowoczesnych sprzętów jest dla nich niesłychanie znacząca, albowiem łączy się to z ułatwianiem wielu czynności życiowych.\nWykonywanie zakupów czy płacenie rachunków za pośrednictwem smarftonu czy tabletu jest współcześnie na porządku powszednim i dużo ludzi chętnie z tego użytkuje. Rynek instrumentów mobilnych jest niezmiernie poszerzony i każdy może wyszukać sprzęt odpowiadający jego potrzebom. Tak samo laptopy, telefony jak i tablety zaadaptowane są do wymagań dzisiejszych ludzi i do potrzeb technologicznych. Z tego względu nabywając telefon warto w szczególności zastanowić się, które funkcje są dla nas najistotniejsze- ceneo.pl.\nDużo marek tworzących telefony komórkowe z roku na rok prezentuje odkrywcze zastosowania, które radują się pozytywnym przyjęciem w gronie kupujących. Nie da się ukryć, że tego rodzaju modele jak xperia to jedne z istotniejszych, gdy chodzi o ofertę marki sony. Dużym ich atutem jest sprzęt, jaki umożliwia wykonywanie zdjęć o bardzo solidnej jakości. Za to jeśli chodzi o telefony lg ich sława uzależniona jest od ciekawego designu, który urzeka mnóstwo osób. Z pewnością na wielką uwagę zasługuje dodatkowo praktyczność systemu a także jakość matrycy. Dla osób, jakie mają mniejsze wymagania znakomity będzie my phone, który technologicznie nie jest bardzo zaawansowany, niemniej znakomicie odnajduje się w świecie teraźniejszych modeli. Nie sposób ukryć, że reprezentacyjne modele firmy Samsung, takie jak s4 do tej pory budzą uznanie klientów. Są to telefony (zobacz telefony biznesowe) dobrej technologii, a użytkowanie z nich to sama satysfakcja. Dobrze jest pamiętać, że na rynku znajdziemy już coraz lepsze i nowsze modele, jakie wzbogacone są o nowoczesne rozwiązania- s4.\nDla mnóstwa osób alternatywa użytkowania z nowoczesnego sprzętu jest nadzwyczaj znacząca. Telefony to nie jedynie narzędzie do komunikacji, ale i osprzęt służący do licznych innych czynności.


Ale Bałtyk to nie tylko piasek i woda, choć to oczywiście stanowi największy magnes przyciągający turystów. Turystyczne miejscowości w tym rejonie mogą także zaoferować mnóstwo innych atrakcji, z których można korzystać nawet jak pogoda nie dopisuje, co niestety zdarza się dość często. Nasze wybrzeże proponuje niezliczoną liczbę pieszych i rowerowych szlaków, stadniny koni a także liczne miejsca, w jakich uprawiać można sporty z adrenaliną. Mogą tam coś dla siebie znaleźć i osoby które lubią gwar i zabawę, i poszukujące cichego miejsca na relaks z rodziną. Jeszcze więcej ciszy i spokoju znaleźć można na Warmii i Mazurach, kuszących urlopowiczów ogromną liczbą jezior. Rejon ten jeszcze nie został za bardzo skomercjalizowany, przez co bez żadnych problemów da się znaleźć wiele spokojnych miejsc.\nChcesz zgłębić niniejszą sprawę trochę dokładniej? Jeżeli tak, to kliknij ten link i przeczytaj więcej szczegółów w serwisie (https://www.uannynowytarg.pl/), który także opisuje taką problematykę.\nA mocno rozbudowana baza kwater, liczne hotele Olsztyn – , pensjonaty i kwatery prywatne zachęcają wręcz do tego, żeby spędzić tam chociaż kilka dni.