Archiwa Uroda - Blog Zenka Archiwa Uroda - Blog Zenka\nKażda kobieta fantazjuje o długich i gęstych rzęsach. Oczy są lustrem duszy, a piękne rzęsy również to potęgują. Dodatkowo dodają czaru, a kobieta czuje się wyraźnie ładniejsza i atrakcyjniejsza. Niestety nie każda pani może pochwalić się oszałamiającymi rzęsami. Większość kobiet…Continue Reading →\nJak owocnie dawać radę sobie z kłopotami skórnymi? Sprawdź najodpowiedniejsze metody!\nadmin 7 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Jak owocnie dawać radę sobie z kłopotami skórnymi? Sprawdź najodpowiedniejsze metody! została wyłączona\nTrądzik jest jedną z najpopularniejszych chorób skóry, z którą zmaga się połowa populacji na całym świecie. Trądzik wcześniej dotyczył w dużej mierze osób w momencie dojrzewania, jednak w tym momencie występuje już u osób starszych i młodzieży. Jego zalążki często…Continue Reading →\nŁadny uśmiech to marzenie każdego. Dowiedz się jak w przyjemny sposób możesz udoskonalić stan własnych zębów.\nadmin 6 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Ładny uśmiech to marzenie każdego. Dowiedz się jak w przyjemny sposób możesz udoskonalić stan własnych zębów. została wyłączona\nKażdy z nas marzy o tym, żeby jego uśmiech był perfekcyjny. Osoby, które regularnie się uśmiechają są odbierane jako przyjacielskie i szczęśliwe. Każdy chce pozostawać w ich towarzystwie, gdyż promieniuje od nich dobra energia. Wielu z nas poznając ludzi skupia…Continue Reading →\nJak polepszyć wygląd swoich rzęs? Zobacz jakie są najlepsze techniki.\nadmin 5 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Jak polepszyć wygląd swoich rzęs? Zobacz jakie są najlepsze techniki. została wyłączona\nDługie i gęste rzęsy to pragnienie każdej kobiety. Ładne rzęsy podkreślają oczy, dodają uroku oraz pogłębiają spojrzenie. Oczy wydają się wyraźnie większe, dzięki czemu można poczuć się piękniej. Niestety sporo pań ma kłopot ze swoimi rzęsami, które są liche, rzadkie…Continue Reading →\nTwe brwi nie są satysfakcjonujące i chcesz upiększyć ich wygląd? Zobacz jakie są skuteczne i błyskawiczne metody!\nadmin 5 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Twe brwi nie są satysfakcjonujące i chcesz upiększyć ich wygląd? Zobacz jakie są skuteczne i błyskawiczne metody! została wyłączona\nDoskonale wykonany makijaż działa cuda! Powiększa samoocenę, pewność siebie i powoduje, że panie czują się śliczne! Makijaż może zupełnie odmienić naszą facjatę, a co najważniejsze zakryć wszystkie niedoskonałości. Na Internecie bez problemu można wyszukać multum filmików oraz instrukcji jak zrealizować…Continue Reading →\nZadbaj o własne ciało za pomocą odpowiednich kosmetyków! Zobacz, które są najlepsze!\nadmin 5 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Zadbaj o własne ciało za pomocą odpowiednich kosmetyków! Zobacz, które są najlepsze! została wyłączona\nPanie zmagają się z wieloma kompleksami, jednym z nich jest bezdyskusyjnie cellulit, który powoduje, że skóra jest nierówna i wyglądem przypomna skórkę pomarańczy. Dużo kobiet wstydzi się swojego kompleksu i skrywa go jak tylko może. Wizyta na basenie albo na…Continue Reading →\nZatroszcz się o stan swojej skóry i sprezentuj jej nowy blask. Efektywne suplementy niezwykle uproszczą Ci to zadanie!\nadmin 5 marca, 2022 Uroda Możliwość komentowania Zatroszcz się o stan swojej skóry i sprezentuj jej nowy blask. Efektywne suplementy niezwykle uproszczą Ci to zadanie! została wyłączona\nJedną z przypadłości, która uprzykrza życie wielu ludziom na całym świecie jest trądzik. Osoby, które się z nim zmagają mają olbrzymie kompleksy, są mniej pewne siebie tudzież mają niską samoocenę. Często ograniczają swoje życie towarzyskie, bowiem nie czują się dobrze…Continue Reading →


Prowadzę firmę budowlaną i wykonuję usługi na rzecz firm. Wartość świadczonych przeze mnie usług najczęściej przekracza kwotę 15 tys. zł brutto. Jakie zmiany weszły w życie od 1 listopada 2019 r. i czy z uwagi na wartość nabywca musi zastosować obowiązkowy split payment?\nOd 1 listopada 2019 r. weszły w życie przepisy wprowadzające obowiązkowy split payment (mechanizm podzielonej płatności) oraz likwidujące odwrotne obciążenie w transakcjach krajowych.\nW myśl zmienionych przepisów likwidacji ulega mechanizm odwrotnego obciążenia, stosowany m.in. w odniesieniu do usług budowlanych. Zostanie on zastąpiony split paymentem. Towary i usługi objęte poprzednio odwrotnym obciążeniem oraz zakresem odpowiedzialności podatkowej (wskazane dotychczas w załączniku 11, 13 i 14 ustawy o VAT) zostały ujęte w załączniku 15 do wyżej wymienionej ustawy. Wśród nich są m.in. roboty ogólnobudowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, a także prace tynkarskie czy instalacyjne.\nW myśl znowelizowanego art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, w przypadku dokonywania płatności za towary lub usługi wskazane w załączniku 15 do wyżej wymienionej ustawy, na podstawie wystawionej faktury dokumentującej transakcję (jeśli jej wartość przekracza kwotę 15 tys. zł., lub stanowi jej równowartość), podatnik będący nabywcą jest zobowiązany do dokonania płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.\nW odniesieniu do dostawy towarów lub świadczenia usług na przełomie października i listopada 2019 r. (okres przejściowy), ustawodawca wprowadził przepisy przejściowe. Zgodnie z nimi sprzedaż towarów/usług z załącznika 11 i 14 do ustawy o VAT (obecny załącznik 15):\nprzed datą 1 listopada 2019 r., gdy obowiązek podatkowy / wystawienie faktury miało miejsce po 31 października,\npo dacie 31 października 2019 r., gdy faktura została wystawiona przed 1 listopada 2019 r.\nnależy rozliczyć opierając się o wcześniejsze przepisy podatkowe – z wykorzystaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia.\nObowiązkowy split payment nie ma zastosowania w przypadku usług i towarów wskazanych w załączniku 15 do ustawy o VAT, jeśli wartość transakcji będzie niższa niż 15 tys. zł brutto. Wówczas zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności będzie dobrowolne. W takiej sytuacji podatnik może dokonać zapłaty bez stosowania split payment.\nFirma ABC wystawiła firmie B fakturę za wykonane usługi, której wartość wyniosła powyżej 15 tys. zł brutto. Wśród pozycji wskazanych na fakturze znajduje się pozycja dotycząca sprzedaży odpadów z tworzyw sztucznych na kwotę 1 tys. zł netto (230 zł VAT) wykazana w załączniku 15 ustawy o VAT. Czy w odniesieniu do faktury nabywca powinien dokonać płatności z wykorzystaniem split payment?\nZ uwagi na fakt, iż na fakturze wykazana została pozycja dotycząca sprzedaży towaru z załącznika 15 ustawy o VAT i wartość faktury wynosi powyżej 15 tys. zł, nabywca zobowiązany będzie do dokonania płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności będzie dotyczył jedynie pozycji dotyczącej zakupionych odpadów z tworzyw sztucznych, jednak nabywca może (nie musi) dokonać płatności za całą fakturę z wykorzystaniem split payment.\nO konieczności dokonania płatności z wykorzystaniem split payment nabywca powinien zostać poinformowany przez sprzedawcę na fakturze poprzez zawarcie dodatkowej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT: „Faktura powinna zawierać, w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, obejmujących dokonaną na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy – wyrazy »mechanizm podzielonej płatności«”.\nW przypadku transakcji w walutach obcych, objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, nabywca zobowiązany będzie dokonać dwóch przelewów – podatku VAT na specjalny rachunek VAT oraz pozostałe płatności w walucie obcej.\nNależy mieć na uwadze, że niezastosowanie się przez sprzedawcę do nowych przepisów wprowadzających obowiązkowy split payment (brak adnotacji na fakturze), może mieć swoje konsekwencje podatkowe, w postaci kary pieniężnej. Wysokość takiej kary wynosić będzie 30% kwoty podatku VAT wykazanego na fakturze (tylko w odniesieniu do towarów lub usług wyszczególnionych w załączniku 15 ustawy o VAT).\nSprzedawca nie będzie zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej, jeśli mimo braku wskazania na fakturze dodatkowej adnotacji, nabywca dokona płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.\nReasumując, jeśli usługi świadczone przez Pana znajdują się w załączniku 15 ustawy o VAT i ich wartość, stanowi równowartość lub przekracza kwotę 15 tys. zł brutto, na fakturze powinien Pan wskazać dodatkową adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Wskazanie takiej adnotacji poinformuje nabywcę o konieczności zapłaty zobowiązania z wykorzystaniem split payment.


Jak donosi dziennik "Polska", rząd chce odebrać spółce PKP Przewozy Regionalne niektóre połączenia i przekazać je PKP InterCity. Dla pasażerów oznaczać to będzie podwyżkę cen biletów kolejowych.\nAdrianna Chibowska, rzecznik PKP InterCity powiedziała gazecie, że szczegółów nie zdradzi ale przyznała, iż taki projekt istnieje.\nZmiany takie wpisywałyby się w projekt przejęcia przez samorządy wojewódzkie przewozów regionalnych. Tymczasem urzędy marszałkowskie coraz głośniej dyskutują z przedstawicielami resortu infrastruktury.\nJuliusz Engelhardt, wiceminister infrastruktury oznajmił, iż Skarb Państwa spłaciłby długi spółki PKP Przewozy Regionalne. Udziały spółki trafiłyby do samorządów. Każde województwo otrzymałoby swoją pulę udziałów.\nSamorządowcy mają sporo wątpliwości. Urzędy marszałkowskie chcą gwarancji oddłużenia kolejowej spółki do końca tego roku. Chodzi o kwotę 15 mld zł, która miałaby być spłacona w ciągu 10 lat. Rząd takiej dotacji jednak nie przewiduje.\nObecnie PKP Przewozy Regionalne obsługuje także międzywojewódzkie pociągi pospieszne, które są nawet zyskowne. Ale ma je przechwycić spółka InterCity. Na takim obrocie sprawy stracą tylko pasażerowie, bo większość pociągów pospiesznych zostanie przekształcona w ekspresowe.\nPrzekształcenie wagonów doprowadzi do znacznego wzrost ceny biletów. Pasażerowie mieliby odczuć zmiany od 12 grudnia. Dziś za podróż z Poznania do Warszawy pociągiem pospiesznym trzeba zapłacić 48 zł, a ekspres kosztuje średnio 95 zł. Z Katowic dostaniemy się pociągiem pośpiesznym do Gdańska za 60 zł, za podróż ekspresem trzeba zapłacić już 129 zł - pisze "Polska".\nPKP Intercity Przewozy Regionalne Adrianna Chibowska połączenia Juliusz Engelhardt ceny cena biletów koleowych intecity przejmuje polaczenia do\n[2008-10-05 18:57 87.250.167.*]\nTo są chopre pomysły. Przewozy regionalne powinny uruchomić jak największą liczbę pociągów dalekobierznych tzw przyspieszonych, gdzie taryfa jest jak na osobowych a jedzie się niemal jak pospiesznym. Nie wyobrażam sobie przejazdu przez kraj z wieloma przesiadkami. Pociągi przyspieszone byłyby konkurencyjne dla IC. Pytanie tylko, czy "WŁADZE" na to pozwolą. Zmiana definicji dotycząca pociągów międzywojewódzkich, była wstępem do rozpoczęcia rozbioru Spółki "PKP Przewozy Regionalne". odpowiedz »\n[2009-04-13 10:55 195.117.239.*]\nJedno słowo, które tutaj pasuje to: popierzyło ich!!! OD trzech lat regularnie korzystam z pociągów PKP, pośpiesznych oczywiście. Jestem studentką, więc zależy mi na tym, żeby płacić mniej za bilety, a tym czasem w ciągu trzech lat PKP podwyższało ceny biletów czterokrotnie! Po prostu brak słów. Żeby chociaż były sensowne godziny połączeń, ale po co. Przecież można poczekać dwie godziny na następny pociąg na syfiastym dworcu. Przecież to sama przyjemność! SHOSZA odpowiedz »\nNowe pomysły na urlop\nPekin 2008: aparatura szpiegowska w zagranicznych hotelach?\nPub "Jan Paweł II" otwarto w Rzymie\nKomisja Europejska bada kartelową działalność linii lotniczych\nFirmy żeglugowe nie mogą podzielić się statkami\nWadowice: coraz mniej turystów\nBydgoszcz chce odwołać prezesa Portu Lotniczego\nPrzewodnik polskojęzyczny po Buenos Aires\nKursy na przewodników miejskich we Wrocławiu\nNaziemne metro w Warszawie\nNaviExpert i Grupa eholiday.pl nawiązały współpracę\nCzłowiek winny katastrofie kolejowej w Niemczech\nŚląskie biura też odwołują wyjazdy do Watykanu\nChristel's Reisewelt TUI TRAVELStar\nTuryści z Wysp coraz chętniej wybierają Łódź\nLOT chce być monopolistą na polskim rynku czarterowym?\nRyanair pojdzie do sądu za wykorzystanie wizerunku Güntera Grassa?\nWszystko w rytmie samby!\nHotelarze z Pomorza czekają na turystów\n"Płatek śniegu" nie żyje\nPrzejścia graniczne z Ukrainą - jak długo trwa odprawa ?\nOPAL TRAVEL Biuro Podróży\nKorzystanie z serwisu oznacza bezwarunkową akceptację regulaminu i zawartej w nim polityki cookies. Social media: G+ Wygenerowano:2018-04-24 14:38:14


Świat kobiety i jej dziecka: I po Świętach... Prezenty\nUwielbiam robić prezenty personalizowane. Tym razem udało mi się zaprojektować pudełko ptasiego mleczka, które trafiło jako niespodzianka do mego męża ;)\nMoja córcia załapała się również na dedykowany prezent.\ni na wiele innych... zachwycona z wszystkiego... choć chyba najbardziej cieszyła się na spotkanie ze swoją małą kuzynką.\nTrzeba wziąć się w końcu do roboty. A Wy jak czujecie się po świętach? Naładowani pozytywną energią?\nAngelika Musiał 27 grudnia 2014 15:05\nWspaniałe prezenty. U mnie totalne rozleniwienie ;)\nmiraga 27 grudnia 2014 19:19\nTrzeba się wziąć w garść.\nMama Laurki testuje 27 grudnia 2014 15:16\nja czuje się.,,, hm.. 2 kilo cięższa :P\nhe, he... ja się raczej nie objadłam\nA ja 20 ;D\nMonika Nowak 27 grudnia 2014 15:34\nRenia. Renata 27 grudnia 2014 15:35\nTosia 27 grudnia 2014 16:06\nMarzena Makeup & Beauty 27 grudnia 2014 16:16\nCzuje się tak samo rozleniwiona, jak i przed świętami ;) Apetyt mi nie dopisuje, więc obżarstwa nie było :)\nmiraga 27 grudnia 2014 19:21\nJa tam wszystkiego próbowałam, ale za dużo też nie zjadłam.\nale fajne rzeczy , tylko się cieszyć:)\nmiraga 27 grudnia 2014 23:52\nPatrycja M. 27 grudnia 2014 16:49\nFantastyczne prezenty, a Córcia na pewno zadowolona :)\nmiraga 27 grudnia 2014 19:22\nJaj była Wigilia to była tak szczęśliwa, że tak siedzi z mamą i tatą przy pięknie zastawionym stole, że w ogóle zapomniała, iż miały być jeszcze prezenty.\nmiraga 27 grudnia 2014 20:29\nKatarzyna kasiatestuje 27 grudnia 2014 16:56\nObiecałam sobie,że w Święta sie nie przejem i słowa dotrzymałam :D Jestem z siebie dumna :) Gratuluję prezentów ,te perfumy są boskie\nMąż zaszalał ;)\nAnula N. 27 grudnia 2014 16:57\nŚwietne prezenty :o) A Miśki boskie :o)\nmiraga 27 grudnia 2014 19:23\nJeden to już Kudłatek, a drugi okazał się mamą pierwszego ;)\nJustyna Wiśniewska 27 grudnia 2014 17:57\nIle zabawek :)\nmiraga 27 grudnia 2014 19:11\nLicząc, że to prezenty od rodziców, dziadków, cioci i wujka, to w sumie nie ma tak wiele ;)\nHUTOSIA 27 grudnia 2014 19:58\nja ostatnio robiłam post o prezentach, Twoja córcia musiała być mega udarowana:):)\nHUTOSIA 27 grudnia 2014 19:59\nuradowana he he:)\nmiraga 27 grudnia 2014 23:53\nU Was też super prezenty.\ndakota 27 grudnia 2014 20:10\nświetne prezenty, wisiorek wręcz uroczy :)\nmiraga 27 grudnia 2014 23:58\nDziś sobie córcia zażyczyła go na cały dzień.\nMadziakowo 28 grudnia 2014 07:54\nmiraga 28 grudnia 2014 23:53\nMoje dziecko na Mikołaja sobie wymarzyła Lego Friends, nie ma to jak działania reklam.\nżaneta serocka 28 grudnia 2014 10:42\nwow, super wspaniałości\nnarja 28 grudnia 2014 11:04\nCiążowe Zachcianki 28 grudnia 2014 12:39\nU nas też najwięcej prezentów otrzymało nasze dziecko:)\nPrzywilej dzieciństwa ;)\nAnna Ewelina Wilczyńska 28 grudnia 2014 14:44\nu mnie wiele śmiecia, ale tez kilka fajności;).\nnatalia20041989 28 grudnia 2014 15:46\nMonika N 28 grudnia 2014 17:11\nJak dla mnie święta mogłyby w tym roku trwać dłużej, bo jakoś średnio wypoczęta się czuję :P hehe\nmiraga 28 grudnia 2014 23:54\nJa utraciłam werwę, ale było przyjemnie.\nDarin 28 grudnia 2014 18:15\nBa, misiek musi taki być ;)\nAleksandra Anna 28 grudnia 2014 20:44\nsame grzeczne dzieci bo mikołaj przyniósł tyle świetnych rzeczy :)\nRincewind99 28 grudnia 2014 23:28\nAle fajne, sympatyczne prezenty :) Te personalizowane są zawsze najlepsze!\nmiraga 28 grudnia 2014 23:55\nI jest coraz więcej możliwości w tego typu prezentach.\nanitk4 29 grudnia 2014 11:26\npersonalizowane prezenty to świetny pomysł :)


Sylwester Archives - mPorady.pl\nJak wyglądać modnie na imprezie sylwestrowej?\nMakijaże, manicure i fryzury to elementy, na które trzeba zwrócić uwagę, przygotowując się do imprezy sylwestrowej. Sprawdź, co jest teraz trendy i olśnij wszystkich na zabawie sylwestrowej! Paznokcie NAKLEJKI …\nSylwester spędzony w towarzystwie ukochanej osoby to świetna okazja, aby odnowić łączące nas z nią więzi. Warto zadbać o to, aby był to wieczór wyjątkowy – ubrać się odświętnie, …\nNikt nie powiedział, że Nowy Rok trzeba witać na imprezie sylwestrowej czy w gronie znajomych. Jeżeli nie dostaliśmy żadnego zaproszenia, nie mamy czasu czy ochoty na organizowanie przyjęcia itp., …\nJak wybrać muzykę na sylwestra?\nJeżeli organizujemy własną imprezę sylwestrową, musimy pamiętać o tym, że bardzo ważna jest muzyka, przy jakiej będą się w ostatni wieczór Starego Roku bawili zaproszeni przez nas goście. Jej …\nPrzystawki, zupy, sałatki, Sylwester\nSylwester w gronie najbliższych znajomych to świetna okazja do naprawdę szampańskiej zabawy. Niezależnie od tego, czy organizujemy imprezę u siebie w domu, czy wychodzimy do znajomych, warto przygotować coś …\nNie każdy decyduje się na spędzenie sylwestrowego wieczoru na domówce w gronie znajomych czy eleganckim balu – wielu spośród nas wybiera natomiast udział w imprezie plenerowej – z reguły …\nModa damska, Sylwester\nOdpowiednio dobrany na bal sylwestrowy strój zagwarantuje nam dobre samopoczucie, a dzięki temu także wyśmienitą zabawę. Warto więc poświęcić trochę więcej czasu na dokonanie odpowiedniego wyboru. Jak wybrać kreację …\nNiezależnie od tego, gdzie będziemy spędzać sylwestrowa, zawsze chcemy tego wieczoru wyglądać świetnie. Oczywiście nie wszędzie sprawdzi się wieczorowa kreacja – nie ubierzemy się w nią przecież na imprezę …


Cena od: 250 PLN / 1 dzień Eleganckie apartamenty Viva Maria położone są w cichej okolicy, w bliskim sąsiedztwie Giewontu. Goście mogą bezpłatnie korzystać z bezprzewodowego dostępu do Internetu, jak również z krytego basenu, sauny i jacuzzi.\nW naszej ofercie m.in.: pokoje rodzinne, monitoring w pomieszczeniach ogólnodostępnych, zwierzęta domowe są akceptowane, Personel przestrzega środków bezpieczeństwa określonych przez władze lokalne, całodobowa ochrona, dostęp do Internetu, W miejscach zakwaterowania gości oraz ważnych częściach wspólnych znajdują się środki do dezynfekcji rąk, bezpłatne WiFi, monitoring wokół obiektu, gaśnice, park wodny, wypożyczalnia sprzętu narciarskiego (na miejscu), parking na miejscu, Pokoje są dezynfekowane między pobytami, Usługa sprzątania obiektu wykonywana jest przez profesjonalną firmę sprzątającą, centrum fitness, kryty basen, całodobowa recepcja, plac zabaw, kręgielnia, Przedmioty używane przez wiele osób, np. wydrukowane karty menu, czasopisma, długopisy czy gazety zostały usunięte, kryty basen (czynny w sezonie), Używane są chemiczne środki czystości, które skutecznie zapobiegają rozprzestrzenianiu się koronawirusa, całkowity zakaz palenia, WiFi, pokoje dźwiękoszczelne, wanna z hydromasażem / jacuzzi, ekspresowe zameldowanie / wymeldowanie, punkt sprzedaży karnetów narciarskich, jazda konna, wycieczki rowerowe, pokoje dla alergików, Pościel, ręczniki itp. prane są zgodnie z wytycznymi władz lokalnych, bezpośredni dojazd do obiektu na nartach, bezpłatny parking, parking, Zasady dystansu społecznego są przestrzegane, narciarstwo, Goście mają możliwość rezygnacji z usługi sprzątania ich zakwaterowania podczas pobytu, pokoje dla niepalących, mały basen, basen z podgrzewaną wodą, Bezdotykowe zameldowanie/wymeldowanie, prywatny parking, szkółka narciarska, apartament dla nowożeńców, Apteczki pierwszej pomocy są dostępne, Basen, transfer lotniskowy, Trwa opracowywanie procesu sprawdzania stanu zdrowia gości, kanały telewizyjne dla dzieci, Po zakończeniu sprzątania pokoje są zabezpieczane do czasu przybycia gości, zadaszony basen, transfer (dodatkowa opłata), Płatności bezgotówkowe są możliwe, piesze wycieczki, galerie sztuki, piesze wycieczki, sauna, transfer lotniskowy (dodatkowa opłata), ogrzewanie.\nW momencie zameldowania wymagane jest wpłacenie depozytu w wysokości 200 PLN na wypadek ewentualnych szkód. Depozyt jest zwracany przy wymeldowaniu, po sprawdzeniu stanu pokoju. Prosimy o wcześniejsze poinformowanie obiektu Viva Maria Apartamenty o planowanej godzinie przyjazdu. Aby to zrobić, możesz wpisać treść prośby w miejscu na życzenia specjalne lub skontaktować się bezpośrednio z obiektem, korzystając z danych kontaktowych widniejących w potwierdzeniu rezerwacji. Po otrzymaniu rezerwacji personel obiektu skontaktuje się z Gośćmi w celu przekazania szczegółów dotyczących wpłaty depozytu. Depozyt w wysokości 200 PLN należy wpłacić po przyjeździe. Depozyt ten zostanie zwrócony w dniu wyjazdu.


Dmuchawa samochodowa musi okazać się być dobrze wyczyszczona - jimewalker.com\nDużo elementów w samochodzie będzie działało tak długo, jak długo będziemy o nie właściwie troszczyć się. Przez to należy wspomnieć o ich sprawdzaniu i mieć gwarancję, że w odpowiednim okresie wyczyścimy wszystkie konieczne części.\nCzy powiemy, że dmuchawa samochodowa powinna okazać się być czyszczona?\nPowinniśmy sobie wydawać kwestię z tego, że istnieje dużo ważnych części w wozie, a jednym z nich, z pewnością będzie dmuchawa samochodowa.\nIstnieje ona odpowiedzialna za wpuszczanie strumienia powietrza do wozu, który ma odparować daną szybę, tak byśmy wszystko mogli widzieć podczas podróży. Dlatego właśnie taka dmuchawa samochodowa nie może okazać się być niczym osłonięta, ani nie może być zabrudzona, gdyż wówczas nie będzie funkcjonowała w odpowiedni sposób.\nFiltry do klimatyzacji samochodowej potrzeba wymieniać\nMusimy sobie zdawać kwestię z tego, że klimatyzacja ulega zabrudzeniu i mogą się wówczas w niej rozwinąć różnego typu bakterie.\nJeśli potrzebne Ci dodatkowe informacje na niniejszy tutaj temat, to bez wątpienia potrzebne Ci to warte uwagi wiarygodne opracowanie (http://www.arapneumatik.pl/k-64-silniki-pneumatyczne-parker).\nCzyżbyś chciał dostać dużo informacji na ów interesujący temat? Potrzebujesz szczegółów? Więc kliknij, aby przeczytać - kolejne artykuły czekają na Ciebie.\nDlatego właśnie trzeba regularnie zmieniać filtry do klimatyzacji samochodowej. Nie są one drogie, calutki proces nie będzie trudny, a posiadamy pewność, że jeździmy czystym pojazdem, z właściwie zadbaną klimatyzacją.\nPotrzeba jedynie wspomnieć, aby takie filtry do klimatyzacji samochodowej, były dopasowane odpowiednio do jej typu.\nSpójrzmy jakie mamy tutaj propozycje, tak żebyśmy posiadali gwarancję, że wykorzystujemy z tego co jest najlepsze dla nas.\nW jakich celach są stosowane ogrodowe opryskiwacze, czym się charakteryzują kominki na bioetanol.\nOpiekując się ogrodem przy swoim domu warto się zaopatrzyć w kilka przydatnych sprzętów i narzędzi. Z pewnością pomocne będą między innymi rozmaite opryskiwacze, za pomocą jakich można będzie wykonywać prace związane z nawożeniem i ochroną roślin.


Krytycznym okiem: października 2020\nTytuł recenzji: Miłość i polityka\nOkreślenie Pedra Lemebela mianem chilijskiego Almodóvara byłoby uproszczeniem i przekłamaniem. Zwłaszcza że ambicją pisarza nie było opowiadanie tylko intymnych historii tożsamości wydobywającej się z upokorzeń, wstydu i nigdy niespełnionych pragnień. „Drżę o ciebie matadorze” – celowo bez przecinka w wołaczu, aby zgasić potencjalne wątpliwości purystów językowych – jest pełną barokowej mnogości epitetów i porównań opowieścią o zderzeniu świata czułości i bezkompromisowości politycznego terroru. Można by uznać, że Lemebel rozprawia o pewnej formie estetyki jako soczewce, przez którą obserwuje i analizuje się życie. W tym znaczeniu nie byłaby to jednak historia o estetycznych gustach, lecz raczej opowieść o tym, w jaki sposób estetyka zderza się z polityką. Nie bez powodu przy sentymentalnej i barwnej narracji transwestyty obdarzającego uczuciem pięknego rewolucjonistę Lemebel w postaci kontrapunktu stawia spojrzenie znienawidzonego Dyktatora, jego pełnej pychy i pogardy żony. Dwa kierunki narracji jednocześnie uzupełniają się i wykluczają. A z tego wszystkiego powstaje sugestywna opowieść o tym, że nasze życiowe wybory determinuje to, co uznamy za najważniejsze. Dla jednych jest to wolność, dla drugich namiastka miłości w pełnym zniewolenia świecie.\nCiotuchna z Naprzeciwka jest hafciarką, nostalgiczną śpiewaczką, zmagającą się z samotnością i starzeniem postacią, która stworzyła sobie bezpieczny rejon swego życiowego niespełnienia w pełnym kolorów i bibelotów mieszkaniu. W miejscu, w którym Santiago doświadczane przez wojskowy terror może złapać oddech. W dzielnicy marginesu – ludzi wiodących swoje proste i nikomu niewadzące życie, pośród zwyczajnych problemów i z daleka od nurtu Historii, która coraz silniej zaznacza się w życiu Ciotuchny w 1986 roku, bo właśnie wtedy decyduje się ona pomoc pięknemu Carlosowi „z kurtyną rzęs”. A wraz z nim do jej mieszkania wkracza uczucie. Jednocześnie z zimnym powiewem tego, o czym jedynie w tle informuje ulubione radio Ciotuchny. Przez lata nie zgorzkniała, starała się żyć twórczo, widzieć twórczo świat i zachwycać się nim zgodnie z tym, co uważa za estetycznie właściwe. Kiedyś była tylko „pedalskim odpadem” swojego ojca, od którego opresji musiała uciec. Dziś staje wobec nowego wyzwania. Wszystko, co w niej samej składa się na życiowe rozczarowanie i melancholię, zamieni się w nowy rejestr emocji. Bo Ciotuchna pokocha Carlosa. Ona jego, a on swoją ojczyznę. Ta nietuzinkowa znajomość zaowocuje przemianą, jakiej Ciotuchna nie mogłaby przewidzieć. A może będzie zwyczajną konsekwencją tego, że za uczuciem idzie także zmiana patrzenia na świat, w którym obiekt miłości walczy o zmianę.\nBohater Lemebela nie ma wcale wielu lat. Postarza się mentalnie przez to, co o sobie mówi, w jaki sposób mówi, jak separuje swoją tożsamość od innych jemu podobnych. Bo nie jest przecież zwyczajnym homoseksualistą, który w Chile poszukuje jedynie seksualnego spełnienia w mrocznych zaułkach. Jego miłość nie jest brudnym instynktem mającym za cel tylko zaspokojenie żądzy i wydobycie z siebie kilku naiwnych fantazji o tym, co mogłoby za tym jeszcze stać. A taką miłość Lemebel też opowiada. Ciotuchna chce pokochać w sposób nietuzinkowy. Szuka w swojej miłości czegoś doskonałego. Nic jednak takie nie jest, z czego zdaje sobie doskonale sprawę. Ale idealizacja rodzącego się uczucia ujawni także specyficzną wrażliwość bohatera. Lemebel pięknie opisuje pragnienie, pożądanie, tęsknotę czy fantazję o spełnieniu skrytych gdzieś głęboko oczekiwań. Jego język jest soczysty, bujny przymiotnikowo, a fraza zawikłana, niespokojna jak emocje Ciotuchny. Z tym, jak subtelnie ukazywany jest krajobraz emocjonalny, zderza się jednak bezkompromisowość oblicza ulicy. Im delikatniej Lemebel opowiada o uczuciach, tym brutalniej w świat tych opisów wdziera się to, czego doświadcza główny bohater dostający na ulicy policyjną pałką – terror i przemoc usiłujące wtargnąć ponownie do świadomości kogoś, kto latami uciekał od piekła przemocowego świata, który nie akceptował jego tożsamości.\n„Drżę o ciebie matadorze” nie jest historią społecznego i politycznego dojrzewania do tego, co można zrobić dla wolności kraju i jak o tę wolność walczyć. Mimo że chilijski autor dosadnie pokazuje drogę Ciotuchny: od zupełnej obojętności na to, co ze stanem kraju, po rodzącą się świadomość buntu egzemplifikowaną przede wszystkim przez scenę wyjścia z domu swojej pracodawczyni z kręgu rządowego, która oczekuje na pięknie haftowany obrus. Postać Carlosa nie jest tutaj wizerunkiem gotowego do bezkompromisowej walki partyzanta – to raczej suma projekcji Ciotuchny, człowiek uosabiający w sobie wszystkie jej tęsknoty. To nie tylko „dzikość samca”, to również fantazja o byciu tak doskonałym jak on sam. Carlos portretowany jest fragmentarycznie, natomiast cały złożony świat emocji starszego od niego geja, dla którego młody człowiek jest furtką do uwolnienia latami tłumionych tęsknot, Lemebel odsłania bez wstydu, pruderii i z lirycznym wręcz pięknem. Ale związek między prywatną sferą oczekiwań wyobcowanego człowieka a gotowym do walki o lepszy kraj młodzieńcem rysuje się tu nie mniej wyraźnie niż opozycja tego, co prywatne i intymne, z tym, co ogólnokrajowe, bolesne i domagające się zmian.\nPolityczna opowieść o ofiarach pięknej miłości? Trudno określić tę narrację inaczej niż jako pamiętnik metamorfozy. Pozornie konwencjonalnej i przewidywalnej, ale jednocześnie opisywanej w wyjątkowy sposób. Ciotuchna z Naprzeciwka osiadła w znanym jej rytmie działań i poglądów na życie. Wezbrana fala goryczy i nienawiści wobec świata, który oferował tylko krzywdę, stała się już zagojoną raną. Bezpiecznie jest żyć tak, by przejawy tego życia manifestować tylko w gronie podobnych ludzi. Bo środowisko „kokoszek kumoszek”, czyli podstarzałych przyjaciółek Ciotuchny, które tak jak ona wciąż balansują między rozpaczą a melancholią niespełnienia, jest tu równie istotne jak fragmentarycznie portretowany Carlos. Pedro Lemebel opowiada tym samym o silnych więzach zbudowanych na poczuciu odrzucenia oraz o nowej więzi dającej nadzieję na to, że siła działania będzie jednocześnie siłą akceptacji i szacunku.\nPięknie to wszystko jest napisane. Świetnie wyważona harmonia między świadomie portretowanym kiczem a okrucieństwem świata pełnego przemocy i politycznej walki. To powieść o intymnym doświadczeniu i jednocześnie społeczna rozprawa z tym, w jaki sposób system dusi emocje. Miłość w tej powieści to w gruncie rzeczy piękna fantazja o spełnieniu. Ale jest to także mądra książka o bolesnym obliczu tożsamości, która musi stanąć na granicy płci – stygmatyzującej, lecz dającej również nowe wyzwania. Lemebel nie stara się być ani kontrowersyjny, ani tym bardziej oryginalny. Opowiada ludzki świat deficytów i potrzeb, w którym projekcje marzeń mogą się spełniać. A w tle spełnia się społeczne oczekiwanie walki. Intymność i publiczny gniew – nikt chyba ciekawiej tego nie sportretował. Pełna poetyckiej niejednoznaczności książka o tym, że z bezkompromisowością życia można wygrać za pomocą czułości. I że każdy ma prawo do marzeń. Niektórzy także do ich spełnienia.\nTytuł recenzji: Pośród kłamstw\nNowa debiutantka chyba skryła się za pseudonimem artystycznym – wnioskuję tak, biorąc pod uwagę lokację tego kryminału i nazwisko pisarki. To nie jest jedyne wyróżniające ją posunięcie, o ile to rzeczywiście pseudonim. Bardzo podoba mi się w „Rytuale” innowacyjne wykorzystanie motywu małej społeczności. Drawska nie będzie jej opisywać z detalami, lecz przedstawi raczej jako groźne tło wydarzeń ze swojej powieści. Społeczność małej miejscowości będzie zatem poniekąd figurą stylistyczną, za którą skryje się symbolika groźby i mrocznej atmosfery. Bo tak naprawdę odczytuję tę książkę przede wszystkim jako ciekawy moralitet o ludzkiej chciwości. Taki trochę staroświecki, lecz bardzo wymowny. Poza tym „Rytuał” jest ciekawą opowieścią o ludziach z pasją, dla których pasja staje się obsesją, a za tym stoi już przekraczanie granicy dobra i zła ze wszelkimi konsekwencjami tego przekraczania. Greta Drawska proponuje także historię o kłamstwie. Najpierw jest ono definiowane na kilka sposobów, a potem obserwujemy, co się dzieje, gdy w matni kłamstw znajdą się osoby pozornie dla siebie najbliższe. Całość w dosyć sennej konwencji, bez epatowania brutalnością. Autorka stawia na bardzo mocny punkt wyjścia, a potem skupia się przede wszystkim na budowaniu wiarygodności psychologicznej swoich bohaterów.\nJeśli ma to być pierwsza część cyklu, sylwetka prokuratorki Wandy Just zaprezentowana została adekwatnie do oczekiwań. Poznajemy ją w chwili, kiedy powraca w rodzinne strony, gdzie będzie starała zacząć życie na nowo. Tajemnice jej młodości i motywacje do opuszczenia prowincji zarysowane są w taki sposób, że w kolejnych powieściach możemy liczyć na więcej. Na razie widzimy, że szkolny czas był dla bohaterki okresem kilku traum i niektóre z nich przeniosła do swojego dorosłego życia. Między innymi komplikacje w relacji z Piotrem Dereniem – policjantem, z którym musi prowadzić śledztwo. Z człowiekiem starającym się nie pamiętać o tym, jak kiedyś upokorzył Wandę. A ta wie, że musi trzymać dystans wobec wszystkich ludzi, którzy ją otaczają. Tyle tylko że morderca ten dystans skraca. Albo ktoś, kto dużo wie na temat morderstwa i przesyła Just enigmatyczne wiadomości tekstowe.\nZostaje brutalnie zamordowany miejscowy stomatolog. Drawska stawia na wyrazistość i oryginalność zbrodni. Mężczyźnie ktoś odcina głowę, którą młodzi ludzie znajdują przybitą do dębu za pomocą kopii włóczni Świętego Maurycego. Wszystko wygląda na morderstwo rytualne. Wyjątkowo silnie oddziałuje na wyobraźnię i równie silnie skłania do najbardziej nawet szalonych fantazji o tym, co naprawdę się wydarzyło. Z tytułowym rytuałem związany będzie wątek starosłowiańskich wierzeń, co dodaje tej narracji kolorytu, bo autorka w dużym stopniu na poważnie bierze te fragmenty polskiej historii i kultury, które odegrają tutaj ważną rolę. W symultanicznie prowadzonej narracji Drawska zabiera nas do początku XVIII wieku. Tam bowiem kryje się zagadka zgonu człowieka, któremu ktoś wyznaczył tak brutalną i tak jednocześnie wymowną śmierć. Zdarzenia koncentrujące się wokół adresów Pojezierza Drawskiego stworzą jednocześnie pasjonującą opowieść o regionie. Rzadko w konwencji kryminału pojawia się tyle ukrytej autorskiej czułości oraz sentymentu do małej ojczyzny. W „Rytuale” jedno i drugie ujawnia się bardzo mocno. Zwłaszcza że Greta Drawska potrafi w malarski sposób prezentować piękno otoczenia, w którym kryją się mroczne ludzkie sprawy.\nPodoba mi się wykorzystanie motywu chciwości, który połączony tu został z zagadką pewnego obrazu oraz skarbu. Drawska nawiązuje do powieści przygodowych i sensacyjnych, jednak bliżej „Rytuałowi” do solidnej historii obyczajowej o nienawiści między rodami, które wciąż na nowo tworzą sytuacje niebezpieczne, nieprzyjemne i w kontekście intrygi kryminalnej również tajemnicze. Śledzenie powiązań między bohaterami, którzy w jakimś stopniu mogą być odpowiedzialni za śmierć stomatologa, odsłania sieć niejednokrotnie toksycznych powiązań, które rodziny starają się skryć. W tym znaczeniu „Rytuał” opowiada o hipokryzji zderzonej z uczuciami, ale również o tym, co się dzieje, kiedy ktoś gotowy jest opuścić prowincjonalną społeczność i ma w sobie naprawdę wiele determinacji, aby to zrobić.\n„Rytuał” to też ciekawa opowieść o małżeńskich dysfunkcjach. Drawska fantazjuje o tym, co związek dwojga ludzi scala, a co czyni go niemożliwym do utrzymania. W tym wszystkim Wanda Just uciekająca od widma byłego już męża. Przekonana, że mężczyzna wciąż ma nad nią kontrolę. Że chce nadal stosować notoryczną przemoc, która kazała Wandzie zrezygnować z tego małżeństwa. Greta Drawska sugeruje, na jak kruchych fundamentach buduje się związek małżeński, w którym żadne z małżonków nie jest w stanie zaspokoić oczywistych potrzeb tego drugiego. Ale „Rytuał” jest też intrygującą historią o tym, co stoi za powolną erozją bliskiej relacji. Co powoduje, że najbliżsi sobie ludzie mogą stać się dla siebie wrogami. Czasami śmiertelnymi.\nŚwietne jest połączenie historii i teraźniejszości, w którym odbijają się ponadczasowe lęki i pragnienia nas wszystkich. Drawska sugeruje, że na każdym etapie życia jesteśmy częścią większej społeczności, która potrafi wydać wyrok, jeżeli wypadniemy z reguł, jakie akceptuje. Ale to też fascynująca rzecz o tym, jak bardzo na przestrzeni wieków portretowane okolice były nękane przez animozje i podziały historyczne. Bohaterowie „Rytuału” starają się wrosnąć w otoczenie, często jednak nie są świadomi trudu wrastania w ziemie tak mocno na przestrzeni wieków doświadczone przez przemoc z zewnątrz. Jako historia o przemocy ta powieść również się broni, proponując kilka niebanalnych pytań retorycznych o jego istotę. Z pewnością „Rytuał” to kryminał dla uważnego czytelnika, dla którego ważne są konteksty i pejzaż otoczenia, nie tylko oczywisty wyścig z czasem urządzany przez mordercę i stróżów prawa. Tu autorka koncentruje się przede wszystkim na ukazaniu, w jaki sposób zdarzenia z historii mogą zdeterminować aktualne myślenie o miejscu i jego mieszkańcach.\nJak wspomniałem, jest to też świetnie zbudowana pierwsza część cyklu. Drawska pozostawi nas z pytaniami bez odpowiedzi dotyczącymi głównych bohaterów, ale również w zdziwieniu – jak pięknie i jednocześnie groźnie można opowiadać o związkach ludzi z historią. To wszystko powoduje, że mamy do czynienia z oryginalnym debiutem kryminalnym. A takich jest już coraz mniej, bo i w gatunku coraz mniej do odsłonięcia i coraz mniej zaskakuje.\nTytuł recenzji: Baśń o przemianach\nSpektakularna i malarska powieść Andrusa Kivirähka przemówi do wyobraźni wielbicieli legend, baśni czy powieści z szerokiego pojętego nurtu fantasy, ale narracja estońskiego pisarza nie powinna być odczytywana w tym oczywistym, nazwijmy to: przygodowym, wymiarze. Splecenie symboli stanowi tutaj wyjątkową gratkę, bo w części z nich doskonale odnajdzie się polski czytelnik, część zaś będzie mieć bardzo uniwersalne znaczenie. Odczytując tę książkę jako powieść inicjacyjną, wydobędzie się z niej chyba najwięcej. „Człowiek, który znał mowę węży” opowiada bowiem o całym życiu wyobcowanego mężczyzny: od pierwszych świadomych chwil na świecie po czas, w którym najchętniej zapomniałby o tym, kim jest, a może – co bardziej niebezpieczne – sam nie może określić swojej przynależności i kompulsywnie zbliża się do pewnej legendarnej postaci. Jakkolwiek czytać tę fascynującą książkę, widać w niej nietuzinkową wyobraźnię twórczą, która największy nawet tragizm (postaci i sytuacji) zręcznie łączy z poczuciem humoru. Czyta się też Kivirähka z zachwytem między innymi dlatego, że tak doskonale – choć za pomocą prostych formalnie środków – opowiada, w jak odwiecznej zależności tkwią przemoc, rewolucja i przemiana. To historia tożsamości Estończyków portretowanych w średniowiecznych czasach, ale równie dobrze ponadczasowy obraz ludzkich dualizmów, osadzania się w skrajnych postawach, które wygodnie tłumaczyć kulturą i tradycją. A także o tym, jakim dramatem jest każda metamorfoza społeczna. Zwłaszcza ta okupiona rozpaczą i nienawiścią.\nLeemet od małego mieszka z rodziną w lesie. Ten wybór niesie ze sobą wiele konsekwencji. Między innymi odium innej społeczności – ludzi, którzy zamiast towarzystwa drzew i leśnych zwierząt wybierają życie na wsi, funkcjonujące wedle innych zasad. Ci z lasu stają się gorsi, a ich eskapizm jest w oczach pozostałych niebezpieczny. Żyć w lesie to także rozumieć tytułowy język – narzędzie archaiczne, trochę metafizyczne, magiczne, pozwalające znaleźć porozumienie i harmonię w świecie natury. Opozycja dwóch porządków życia, wokół których koncentrują się ich wierzenia oraz tradycje, staje się coraz bardziej widoczna. Z czasem leśni ludzie tracą prawdziwy kontakt z tymi z wioski. Przemianę opartą na zapominaniu i wypieraniu siebie obrazuje wątek utraty przez Leemeta najlepszego przyjaciela. Ale las przestaje być bezpieczny. Powoli rozpada się w nim tradycyjny spokój oparty na przewidywalnym rytmie symbiozy ze środowiskiem. W jednej i drugiej przestrzeni pojawiają się niebezpieczne wierzenia. W lesie prowadzą do chęci mordowania. W wiosce zaczynają być tłumaczeniem dla przemocy. Oba światy Kivirähka zaczynają płonąć. Pośród nich zagubiony Leemet, który najpierw jest symbolem wewnętrznego rozdarcia i niepewności, a potem zaczyna nim kierować gniew na chaos obu porządków świata niedającego mu możliwości odnalezienia swojego miejsca.\nPlastycznie nakreślona rzeczywistość Estończyków to albo wybór religii kojarzonej z oświeceniem, albo bezkompromisowa próba zerwania z tym, co nowoczesne. Każda droga jest drogą egzystencjalnych poszukiwań. W powieści Kivirähka rozsądek i samodzielne myślenie jest wypierane przez coraz bardziej toksyczną wiarę. Leśny szaman staje się niebezpiecznym psychopatą, a wierzący chrześcijanie gotowi są splamić ręce krwią, bo tak nakazywałby im Jezus. Jeden z bohaterów mówi, że należy bać się ludzi wiary. Tymczasem strachu jako takiego w tej wielopłaszczyznowej powieści o niepokoju właśnie nie ma wcale dużo. Bohaterowie działają, nie analizując swoich poczynań. Kierują nimi atawizmy, a ten ukryty przekuwają w określone postępowanie, za którym kryją się mroczne konsekwencje. U Kivirähka bać się to znaczy działać – czasem po omacku, czasem z perfidną formą wściekłości, która zamienia się w okrutną przemoc. Dużo zresztą okrucieństwa jest w tej opowieści o tym, w jaki sposób porządki religijne, społeczne i kulturowe nie mogą znaleźć dla siebie przestrzeni do równoległego bytowania. To, co nowe, wciąż nie jest odpowiednio nazwane. W Estonii Kivirähka należy mówić po niemiecku, wierzyć w Boga, jeść chleb i pracować w polu. Kim lub czym stają się Estończycy, którzy świadomie sprzeciwiają się narzuconemu modelowi życia społecznego?\nW oddali, na drugim planie, kryją się dwa pozostałe statusy społeczne. Poza chłopem, dla którego marzeniem jest bycie sługą lepszego pana, przedstawieni są rycerze oraz mnisi. To stany bez określonej w powieści właściwości, ale również ludzie wywierający wpływ, kształtujący wyobraźnię, korzystający z jej niezdrowego formowania się. Dla Leemeta podział społeczny oraz zasady warunkujące na przykład życie rodzinne są abstrakcjami, w których nie jest w stanie dojrzeć oczekiwanego przez innych porządku. Bohater Andrusa Kivirähka społecznie jest nikim – człowiekiem z lasu, prostakiem, oskarżanym o konszachty z siłami szatana. Tymczasem to w biografii tego specyficznego everymana zawrze się opowieść o tęsknocie za przynależnością, o braku tej przynależności i rozpaczy utraty wszystkiego, co buduje uporządkowany świat. A w nim – poczucie sensu, które człowiek próbuje na siłę określić, często w oderwaniu od prastarych tradycji, do jakich w powieści uciekają się (skądinąd najbardziej oryginalne) postacie małpoludów.\n„Człowiek, który znał mowę węży” to nie jest powieść łatwych i czytelnych dychotomii. Na pewno przyjrzeć się jej można jako paraboli przemiany losu i człowieka – ze wszystkimi bolesnymi i trudnymi do uniesienia konsekwencjami tego procesu. Ale to również opowieść o tym, w jaki sposób ludzką świadomość kształtuje język, a za nim – określanie i nazywanie spraw najważniejszych. Andrus Kivirähk unika portretowania stanów emocjonalnych swoich bohaterów. Widzimy bardziej konsekwencje tego, co dzieje się w kontekstach narzuconych albo przez społeczność, albo przez tradycję. Język staje się narzędziem nie porozumienia, lecz konfliktu. Coś nowego rodzi się z przemocy. A wobec całej spektakularnie zarysowanej katastrofy pozostaje tylko niemoc nazwania tego, co zrujnowało rzeczywistość. Ale czy ta książka jest naprawdę fatalistyczna? Warto przyjrzeć się także temu, z jaką drobiazgowością wyobraźnia autorska stwarza nam rzeczywistość, w której proste działania stają się skrycie symboliczne, a świat porządku jest tylko pozornie rzeczywistością, do jakiej można przywyknąć. Bardzo ciekawie zarysowane są nie tylko główne postacie. Kivirähk dba, by w jego średniowiecznym lesie oraz wiosce czytelnik odnalazł wszystko, o co pytałby, rozglądając się wokół. Dlatego estoński pisarz zajmuje uwagę nie tylko w egzystencjalnym wymiarze, ale również jako znakomity bajarz. Człowiek, który potrafi opowiedzieć o największych ludzkich emocjach – od miłości po nienawiść – w taki sposób, by było to oryginalne i zajmujące.\nTo również książka o tym, jak i dlaczego umieramy w imię idei, ale także o ideach powodujących, że zbiegi okoliczności kierują nas ku śmierci. Jest trochę tak, jakby autor pomieszał archetypiczne wizerunki piekła i nieba, dodając do tego stopniowany niepokój, kiedy coraz więcej oczywistych rzeczy staje się bardzo nieoczywistymi. Kivirähka czyta się z ogromną przyjemnością i równie ogromnym niepokojem. To taka literatura, która w fantastycznym kostiumie przypomina nam o mrocznych sprawach, które wciąż się dzieją, wciąż ich doświadczamy.\nAutor: Jarosław Czechowicz o 12:35 Brak komentarzy:\nEtykiety: literatura estońska\nTytuł recenzji: W samotności\nDonal Ryan doskonale wie, że najpiękniejsze opowieści powstają z niewypowiedzianego smutku. Irlandzki fatalista pięknie opowiada o ludzkich ułomnościach, ale tak naprawdę snuje wciąż na nowo narrację o tych ludziach, dla których pozostał już tylko margines – społeczności, miejsca urodzenia, świata. W „Dwudziestu jeden uderzeniach serca” przedstawiał panoramicznie losy tych, którzy z różnych powodów znaleźli się na tym marginesie. Zbędni, niezauważalni, cierpiący do wewnątrz, a w tym wszystkim również niezdolni do tego, by wyjść poza uwarunkowania – poza to, kim się urodzili, w jakich rodzinach. W „Taki właśnie jest grudzień” Ryan skupia się na kameralnym ukazaniu losów człowieka będącego wstydem, kompleksem i nieporadnością, ale tworzy taki rodzaj antybohatera, którego mimo wszystko chciałoby się mocno przytulić. Jest to jednak historia bezkompromisowa. O ile „Dwadzieścia jeden uderzeń serca” cechuje się dużą różnorodnością, niesie w sobie dużo więcej niejednoznacznego przekazu, o tyle nowa powieść Donala Ryana jest bardzo dosadna. Nie jednowymiarowa. Mówiąca o życiu niespełnionym, w którym ma się ze sobą tylko miłość oraz troskę rodziców. Nic ponad to, co przygotowywałoby do tak zwanego dorosłego odpowiedzialnego życia.\nDlatego jest to książka pełna melancholii i można by powiedzieć, że mnogość zarysowanych nieszczęść doświadczanych przez głównego bohatera manipuluje emocjonalnie czytelnikiem. Myślę, że autor nie miał tak niskich pobudek. Chodziło mu chyba bardziej o zintensyfikowanie cierpienia. Cierpisz nie tylko wtedy, gdy odczuwasz ból. Cierpisz, kiedy mimo wielu prób nie jesteś w stanie niczego odczuwać, z niczym się związać. A jeśli już podejmiesz taką próbę – los uzna, że nie warto było ryzykować. Dlatego Ryan pisze o spokoju samotności. Ale też o przejmującym paraliżu emocjonalnym, kiedy wrastanie w samotność oznacza bycie odmieńcem szykanowanym przez małą społeczność.\nIrlandzka wieś nie lubi Johnseya Cunliffe’a. Nazywa go nieszkodliwym kretynem. Kimś, kto zawsze był ofiarą i nie umiał w żaden sposób pożegnać się z tą rolą. Wiejski głupek. Istota, którą kochali tylko jego rodzice. Dziś Jonhsey ma dwadzieścia cztery lata i nie ma ich już z nim. Tatuś był prawy, prawdomówny, on stwarzał świat, jego pojęcia, jego rytm i wrażliwość syna. Nawet seksualność stała się czymś ulotnym i nieistotnym, jeśli tak uznał człowiek, którego bohater wspomina z niebywałą czułością. W samej nomenklaturze widzimy, jak bardzo Johnsey chciał być tym, co mówił i robił jego ojciec. Tatuś stoi tu w opozycji do Matki. To ona zajmowała się synem dłużej. Ona miała pewnie większe nadzieje na to, że uda się mu wyjść poza ograniczenia, że będzie kimś lubianym, zauważanym i szanowanym. Ale oboje odeszli. Pozostała pustka i poczucie, że sens życiu młodego bohatera może nadać tylko przewidywalna rutyna. Johnsey wywodzi się ze społeczności w dużej części patologicznej, gdzie niewielu ma jakieś perspektywy życiowe. Irlandzka wieś przynosi jedynie pustkę i rozczarowania, nie pozwala marzyć, nie pozwala mieć planów. A nade wszystko jest przestrzenią, od której nie można się uwolnić. Bohater Ryana nie uwolni się przede wszystkim od swojej bezradności wobec życia.\nRozpisana na dwanaście rozdziałów historia nawiązuje do astronomicznego rytmu, ale też do cyklu natury, w której na wszystko jest właściwy czas. Także na śmierć. Z nią Johnsey konfrontuje się po raz pierwszy, kiedy widzi umierającego krowiego wcześniaka. Potem sam staje się zabójcą królika. Ostatecznie po pożegnaniu rodziców myśli o tym, by popełnić samobójstwo, ale wie, że nie może nikomu stwarzać problemów. Nie chce, by ktokolwiek pomyślał, że żyje po to, aby szkodzić. Tymczasem jemu szkodzi otoczenie. Klaustrofobiczna atmosfera tkwienia w czymś, co nigdy nie odejdzie, skonfrontowana jest ze smutkiem społeczności, która wrosła w niepowodzenia przynoszone przez kolejne pokolenia i pogodziła się z tym, że niczego poza prostotą życia pełnego kompleksów nie otrzyma od losu. Los jest tu bowiem pochodną życiowego pecha oraz trudności w podejmowaniu decyzji. Bohater irlandzkiego pisarza zapada się w sobie, bo nikt nie nauczył go nigdy tego, jak wychodzić sobie naprzeciw. Nie mówiąc o tym, że można stawić czoła życiu. Johnsey musi pogodzić się z tym, co niemożliwe do zmiany, i z pewną cyklicznością rzeczy przyjemnych i nieprzyjemnych. Jego życie definiuje grudzień. Poruszający finał tej historii jest potwierdzeniem autorskiej tezy, że z nieszczęściem niektórzy się rodzą i nigdy się z nim nie rozstają.\nA jednak pojawiają się szanse, drobne możliwości. Poza przemocą bohater doświadczy też przyjaźni, także czegoś na kształt uczucia ze strony płci przeciwnej. Wszystko jednak w bardzo ponurym krajobrazie. W miejscu, domu i gospodarstwie, które wciąż są w żałobie, wciąż są śladami po nieobecnych. Donal Ryan konfrontuje swojego bohatera ze stereotypowymi wzorcami męskości, które dodatkowo blokują go w działaniach. Johnsey chciałby być mężczyzną, ale wciąż jest porzuconym przez rodziców chłopcem. Człowiekiem, którego tożsamość to suma przykrych doświadczeń. Odrzucania na wielu różnych poziomach, którego nie może zatrzeć nawet ogrom rodzicielskiej miłości. Dlatego to opowieść o mężczyźnie z różnych powodów niedoskonałym. O symbolice niedoskonałości, w którą wdziera się dodatkowo melancholia. Naprawdę sugestywnie Ryan portretuje emocje kogoś, kto w gruncie rzeczy nigdy nie miał okazji, by te emocje wyrazić albo samemu dla siebie nazwać. A przecież ta narracja sama w sobie jest niezwykle emocjonalna. Rzeczywiście chwilami manipuluje czytelnikiem, ale nie zawęża mu oglądu tego, kim próbuje być nieszczęśliwy bohater tej powieści.\nDonal Ryan opowiada przejmującą historię o tym, że aby być gotowym na doświadczenie czegoś wzniosłego, trzeba przede wszystkim pożegnać poczucie niegotowości, przekonanie o byciu egzystencjalnym nieszczęściem, pomyłką czy nawet błędem genetycznym. To książka o tym, że gdzieś tam daleko może istnieć przyjaźń czy miłość, ale z różnych powodów próby zbliżenia się do jednego lub drugiego mogą kończyć się fiaskiem. Są momenty, w których ta opowieść odbiera dech i wywołuje łzy. Ale Ryanowi nie chodzi o proste wzruszenia. To kronikarz irlandzkiego życia, o którym nikt nie chce słuchać i niewielu chciałoby się nim przejmować. Portretując proste ludzkie tęsknoty, buduje wzruszającą symboliczną opowieść o tym, jak wiele znaczeń może mieć niemoc. I jak niewiele z tą niemocą możemy zrobić.\nTo jedna z książek doskonale wpasowujących się w jesienny klimat, a najbardziej ujmuje w niej to, że bezkompromisowość przekazu łączy ze specyficznym liryzmem. Natura zmienia się, ewoluuje, ale i powtarza wszystko w kolejnych miesiącach. To rzecz o niepowtarzalności trudnych przeżyć, które mimo wszystko są częścią cyklicznej melancholii. Niełatwa w odbiorze, ale naprawdę piękna powieść o smutku i wyobcowaniu. Jedna z tych, które pozostawiają ślad, bo uczą empatii. Bohaterom Ryana brakuje jej bardzo mocno. Irlandzki pisarz pokazuje, że niewiele trzeba, aby pozornie nieistotny człowiek stał się kimś przekazującym ważną i mądrą historię.\nAutor: Jarosław Czechowicz o 12:57 Brak komentarzy:\nTytuł recenzji: W kakofonii\nJasmin B. Frelih odważnie wpisuje się w nurt apokaliptycznej literatury przenoszącej nas w przyszłość. W tej powieści nawet nie futurologia jest najważniejsza. „Na pół” świadomie i przewrotnie prowokuje językiem. Ta narracja musiała być niewątpliwym wyzwaniem dla tłumaczki i będzie nim dla czytelnika, bo opowiadając o świecie Wielkiej Kakofonii jako następstwie szumu informacyjnego technologii komunikacyjnej minionego stulecia, dopasowuje sposób opowiadania o tym świecie do jego charakteru. Frelih będzie zatem momentami świadomie grafomański, chwilami absurdalnie barokowy w swych groteskowych opisach, ale z równą dezynwolturą przejdzie w rejestr zasadniczych zdań pojedynczych, pozbawionego znaków interpunkcyjnych strumienia świadomości czy też najciekawszych tu chyba surrealistycznych opisów, także relacji międzyludzkich. Zmienny puls tej książki nie pozwala zbliżyć się do niej od razu. Kiedy jednak przyswoimy ogólny zarys trzech pozornie odmiennych historii tworzących tę powieść, znajdziemy się w przestrzeni, w której język – przez swoje pozorne szaleństwo i narzucane jednocześnie ograniczenia – będzie opowiadał świat przemocy, opresji, emocjonalnych tęsknot za spokojem i dezintegracji osobowości, która w nieodległej przyszłości usiłuje ponownie nadać sobie znaczenie. Jest to wszystko wyborne i pasjonujące – zwłaszcza że po jakimś czasie trójdzielna kompozycja książki zaczyna składać się w całość. Jeszcze bardziej przerażającą niż historie trójki ludzi w różnych częściach świata.\nEvan jest reżyserem rezydującym w japońskim mieście. Swoje chwilowe szczęścia i uniesienia uzależnia od środków, których zdobywanie staje się jego priorytetem. Evan to „depresyjna łupina”, człowiek uświadamiający sobie pustkę, w której nie ma już nikogo bliskiego. Pozostaje forma artystycznego wyrazu niekoniecznie zgodna z zamysłem twórcy spektaklu, za którego reżyserowanie Evan bierze się z konieczności wzięcia udziału w czymś nadającym sens jego ponurej egzystencji. Dużo więcej witalizmu ma w sobie Zoia, awangardowa poetka, wyklęta w Europie, świętująca triumfy w amerykańskiej metropolii. Zoia otacza się ludźmi, którzy tak jak ona poszukują wewnętrznej wolności. A jednak utknęli w świecie sterowanym i symulowanym odgórnie. Tkwią w systemie deprawującym indywidualizm. W świecie, w którym uniform narzuca sposób myślenia i kategoryzowania. W miejscu, gdzie ktoś chce sprzedać uniform naprawdę nadający człowieczeństwo. Ale też w miejscu, w którym życie tętni mimo wszystko w sposób toksyczny. Inny rytm życia narzuca słoweński adres, a tu poznajemy Krasa, pięćdziesięcioletniego ministra wojny otoczonego rodziną. Frelih bardzo się stara, by ta rodzina była nietuzinkowa, a pośród jej ekscentrycznych członków wciąż unosi się atmosfera jakiegoś fatalizmu i zagrożenia.\nTę trójkę słoweński pisarz opowiada przy użyciu bardzo wielu technik narracyjnych. Celowo tworząc kakofonię narracyjną, wprowadza nas w świat, który widzimy panoramicznie, a jednak niewystarczająco. To wyzwanie dla wyobraźni. Zaglądamy do życiorysów ludzi, którzy pozornie nie mają znaczenia dla opisywanych wydarzeń. Jesteśmy tylko przez chwilę skonfrontowani z dramatami, po których nie pozostaje później żaden ślad. Obserwujemy większą zbiorowość, dołączamy do surrealistycznych czasem wydarzeń, ale stale mamy poczucie wyobcowania. Tak jak bohaterowie, którzy szukają zasadniczego sensu swojego istnienia i mierzą się ze strachem. W tej walce o egzystencjalną wolność ich orężem może być przebiegłość (Kras), niefrasobliwość (Evan) i nagość własnego ciała (Zoia). Ale wszystkie te trzy historie łączy motyw stosunku jednostki do opresyjnego systemu. I tu należy wrócić do kwestii przemocy, cały czas obecnej w tej książce – na różnych poziomach interpretacji.\nPołączmy choćby seksualność z działaniami przemocowymi. Intymne zbliżenie staje się u Freliha przestrzenią bezpardonowej walki. Zdobywanie ciała drugiego człowieka (zresztą nie tylko człowieka) staje się czymś na kształt ruszania na łowy. To zdobywanie drapieżne, zachłanne. W innych, coraz bardziej publicznych rewirach systemowa przemoc doświadczana jest w tak zapamiętywany sposób, że bohaterowie stają się już zaprogramowani, by nie tyle bać się, ile przede wszystkim czujnie rozglądać wokół. Porządek świata gwarantuje przetrwanie ludziom bez przekonań. Bezpiecznie jest nie rozpoznawać wzajemnie swoich potrzeb i skoncentrować się na zaspokajaniu własnych. Ale przecież do tego doprowadza Wielka Kakofonia – nie jesteśmy już dla siebie podmiotami, które wyrażają komunikaty zrozumiałe dla innych. Miejsce odbiorców i nadawców zajął porządkujący myśli i działania reżim. Przemoc staje się codziennością. W przemoc się wrasta. A unikając jej, można wieść życie gdzieś na marginesie. Półżycie. W półsłowach i półemocjach.\nAle Jasmin B. Frelih fantazjuje także o radykalizacji działań oraz postaw. Czy w tej mrocznej przyszłości bunt ma być tylko reakcją obronną wobec zniewolenia? „Na pół” jest też książką o tym, w jaki sposób buntują się artyści. O tym, jak bywają w tym bezradni, ale także o tym, jaką formą odskoczni jest uprawiana przez nich sztuka. Tymczasem słowa prawdziwej sztuki się kończą. Prawdziwi intelektualiści są już wiekowymi starcami (Slavoj Žižek obok Zoi). Frelih ustami swoich bohaterów pyta o to, czym są w przyszłości moralność, tożsamość, czym są etyka i polityka międzynarodowa. To też historia tego, czym może stać się społeczeństwo, jeśli ludzie przestaną rozumieć komunikaty kierowane do siebie. Przestaną im wierzyć albo nie zobaczą w nich treści. To wszystko staje się bardzo groźne i wyjątkowo mroczne. Futurystyczne obrazy – przede wszystkim z historii Evana – obrazują świat całkowitych przewartościowań. Czas chaosu potęgowany przez dyktaturę. Czas naprawdę nieodległy, w którym człowiek urodzony w dniu ataku terrorystycznego na World Trade Center ma zaledwie trzydzieści pięć lat.\n„Na pół” to także opowieść o tym, czym jest dom. Jeden z bohaterów twierdzi, że ma go każdy. Tymczasem widzimy poszukiwania przestrzeni realnej i symbolicznej, którą można byłoby nazwać właśnie domem. To, co najbardziej go przypomina w opowieści o rodzinie Krasa, staje się pułapką i miejscem niedomówień. Evan stoi na rozdrożu – opuścił jakieś bezpieczne miejsce i szuka kolejnego. Zoia tylko pozornie jest we właściwym czasie i we właściwym miejscu. Świat opowiedziany przez historię tej trójki jest miejscem, które już za życia ludzie mogliby nazwać opresyjnym piekłem. W tym wszystkim pewna zuchwałość i nietuzinkowość opowiadania, jak różne są to przestrzenie i jak niejednorodnie rozwinęła się rzeczywistość, w której wszędzie istnieje deficyt człowieczeństwa. Fantazja Freliha – jakkolwiek skomplikowana formalnie – pozostawia niezatarty ślad i dręczy. Myślę, że to jedna z ciekawszych europejskich fantazji o świecie, o jakim większość z nas woli nie myśleć, bo boi się choćby ułamka tego, co sportretował słoweński pisarz. Bardzo oryginalna książka.\nAutor: Jarosław Czechowicz o 14:59 Brak komentarzy:\nTytuł recenzji: Strach i odwaga\nŚwietna jest druga część trylogii Louise Boije af Gennäs i piszę to nie bez pewnego zdumienia, bo bardzo rzadko zdarza się, by kolejna powieść tryptyku była jeszcze lepsza niż ta pierwsza; zazwyczaj – jeśli już – ma to miejsce w przypadku trzeciej części. Szwedzka znajoma, która czytała „Bezwład” w oryginale, zapewniała, że jest mocniejszy niż „Krwawy kwiat”. Sprawdziłem to i potwierdzam. O ile czytelnik pierwszej części mógł być przekonany, że szwedzka pisarka wytoczyła najcięższe działa, by demaskować hipokryzję swoich rodaków i punktować największe problemy rzekomo najlepszego kraju na świecie, o tyle „Bezwład” jest trochę kontrapunktem do pierwszej części, bo portretuje i demaskuje grzechy Szwecji, o jakich nie opowiadał tak dosadnie „Krwawy kwiat”. Ważne jest również to, że tym razem główna bohaterka Sara zostanie naprawdę wyjątkowo straumatyzowana, zatem Louise Boije af Gennäs udowadnia, iż ma jeszcze niejednego asa w rękawie, potrafiąc zaskoczyć swoich pierwszych czytelników.\n„Bezwład” jest misternie skonstruowaną opowieścią o strachu i o odwadze. Jedno z drugim tkwi mocno w Sarze, która usiłuje dojść do siebie po wydarzeniach, jakich doświadczyła wcześniej, i zacząć w Sztokholmie nowe życie. Podejmując przede wszystkim nową pracę. Ta książka wnikliwie przeanalizuje wszelkie aspekty pracowania, wskaże niebezpieczeństwa pracoholizmu, ale jednocześnie da do myślenia w kwestii tego, czy działalność zarobkowa człowieka bardzo wpływa na jego mentalność. Follow the money – ten zwrot powtarzany jest tu w nieco innym kontekście, natomiast szwedzka pisarka chce nas przenieść w ten wymiar przyziemny. Sara angażuje się w pracę, która zabiera mnóstwo czasu oraz energii. Obserwuje ludzi podporządkowanych biurokratycznym wymogom i opresji stawiania pracy ponad wszystko. A za tym idzie chęć zarabiania ponad potrzeby, zdobywania coraz większego majątku i podążania niekiedy równią pochyłą, kiedy stan konta idzie w parze z emocjonalnym i egzystencjalnym jałowieniem.\nWokół kwestii dominacji pracy nad ludzkim życiem Louise Boije af Gennäs snuje rozważania o tym, co warunkowało i warunkuje współcześnie szwedzki dobrobyt. Bohaterowie „Bezwładu” są częścią jakiejś toksycznej machiny, za którą stać mogą manipulacje i nadużycia. Sara – jakkolwiek zmotywowana do ciężkiej pracy – chce w tej nowej sytuacji postawić przede wszystkim na relacje z ludźmi, nie nadmiar obowiązków. Zwiąże się z kimś, kto staje na jej drodze w najbardziej oczywisty sposób. Ale anatomia tego związku i jego konsekwencje nie będą już oczywiste. Nie tylko praca zawłaszcza i determinuje do działań na granicy wstydu. Dużo gorsza jest łatwość, z jaką poddajemy się złym wpływom. I lekkość, z którą Szwecja przyjęła rozmaite formy uległości, a za nimi – misternie skonstruowane rodzaje korupcji. Matka Sary mówi: „Żyjemy w Szwecji. My nie popełniamy błędów”. Boije af Gennäs pokaże, jak naznaczona błędami jest szwedzka tkanka społeczna. Z jak wieloma nieprawidłowościami natury gospodarczej, politycznej czy społecznej miało do czynienia państwo, w którym zbłądzono wielokrotnie.\nKoncentrująca się wokół historii ojca Sary dramatyczna opowieść o tym, jak można być prawym i uczciwym w świecie przeżartym korupcją i hipokryzją, odsłania kolejne wstydliwe karty z historii Szwecji. Jest ich bardzo wiele, a każda dodatkowo rezonuje wówczas, gdy Sara za wszelką cenę chce zrozumieć, kim naprawdę był ojciec i co takiego mu się przytrafiło. Szybko okaże się, że pokłosie jego śmierci to wciąż zagrażający jej życiu aparat opresji. Pojawiają się enigmatyczni „oni”. Tak jak w „Krwawym kwiecie” ingerujący w każdy aspekt życia głównej bohaterki. Znowu – jak w części pierwszej – zaczynają się dziać niepokojące zdarzenia. Sara znajduje się w wyjątkowej opresji. Na jej rodzinę spadają niejasne dla czytelnika konsekwencje tego, kim była głowa tej rodziny. I coraz mocniej zaciska się na szyi pętla, którą Sara usiłuje zerwać.\nZnakomicie przedstawiona bohaterka tutaj zyskuje w oczach czytelnika jeszcze bardziej. Mija niewiele czasu od przejmujących zdarzeń, w których centrum się znalazła, a życie zastawia na nią kolejne pułapki. Tym razem będzie się rozpaczliwie miotać w przestrzeni między rodzinnym Örebro a pełną kolejnych wyzwań stolicą. I choć przemierzać będzie wielokrotnie trasę kolejową między tymi miastami, tym razem jej oswojone strony nie będą miejscem, w którym Sara złapie oddech i będzie mogła choć na chwilę oderwać się od opresji.\nKluczowym słowem dla zrozumienia „Bezwładu” jest tortura. Autorka w bardzo oryginalny sposób poszerza pierwotne znaczenie tego słowa. Wiemy z „Krwawego kwiatu”, że ojciec Sary był prawdopodobnie torturowany przed śmiercią. O ile wtedy były to tylko niepokojące sugestie, o tyle tutaj ich wyobrażenie staje się bardziej konkretne, dużo bardziej mroczne. Doświadczenia Sary stają się bolesne na kilka sposobów, a zamykający się wokół niej klaustrofobiczny i niebezpieczny świat Sztokholmu odbierać będzie dech czytelnikowi. Louise Boije af Gennäs opowie także o tym, co znaczy zerwać z dynamicznym i często opresyjnym światem. Pojawiająca się na kartach tej powieści charyzmatyczna staruszka wybrała specyficzne życie na marginesie. Nie spodziewa się konsekwencji tego, że zwykła życzliwość wobec Sary może jej brutalnie przypomnieć o tym, od czego uciekała. Bo „Bezwład” jest powieścią portretującą tętniącą życiem metropolię, w której ukryły się największe koszmary uciekających od myślenia o samym sobie. Torturą może być samo egzystowanie w Sztokholmie. Ale także oczekiwanie. Znakomicie zbudowany klimat tej książki obrazuje, że Sara ma się na baczności niemal całą dobę. Gotowa na przyjęcie ciosu od przeciwnika, choć nie jest pewna, kim ten przeciwnik jest naprawdę.\nDawna obsesja ojca prowadzi bohaterkę ku sprawom, które Szwecja nad wyraz łatwo i z niebywałą lekkością zamiotła pod dywan. Obrazowanie tego, co w Szwecji dysfunkcyjne, zaczyna się od opowieści o poczynaniach państwa w czasie drugiej wojny światowej. Potem w tle pojawiają się kolejne sprawy pokazujące, jak bardzo ten doskonale w oczach świata funkcjonujący kraj nie miał zwyczajnie wstydu i poddawał się hipokryzji. To nie jest łatwa do uniesienia społecznie powieść. Ale poza tym książka z naprawdę dynamicznym rytmem, bardzo spójnie uporządkowana, umiejąca stworzyć granicę między tym, co okrutne, a tym, co może stwarzać przeciwwagę dla okrucieństwa. Czyta się „Bezwład” z przekonaniem, że jest to rzecz chwilami przejaskrawiona, lecz jednocześnie widzi się sens niektórych hiperboli. Louise Boije af Gennäs jest groźna, prowokująca, ale przede wszystkim dba o detale. Dlatego z powieści przypominającej chwilami polityczny thriller tworzy również przejmującą historię przyjaźni oraz więzi rodzinnych, dla których nie ma granic ustanawianych przez oprawców. Ciemną stronę będą tu miały państwo, miasto, instytucje i obywatele. Ale nie ma w tym porażającego mroku. Jest za to nadzieja, że trzecia część tej trylogii przyniesie wreszcie odpowiedzi na najważniejsze pytania stawiane tu ponownie, lecz w nowych kontekstach.\nTytuł recenzji: Przyjaźń i śmierć\nTęskni się dzisiaj trochę za takimi narracjami jak ta Elif Shafak. Opowiadającymi pełnokrwiste historie, obrazującymi sugestywnych bohaterów. Takimi, których plastyczne opisy uwodzą, nie nudzą. Ale „10 minut i 38 sekund na tym dziwnym świecie” to przede wszystkim baśniowa wręcz opowieść o mieście. Autorka wpisuje się w nurt historii gloryfikujących Stambuł i robi to w taki sposób, że inne książki uzupełnia, stwarzając integralną i pasjonującą opowieść o miejscu między dwoma kontynentami, między malkontenctwem a marzycielstwem, gdzie głównej bohaterce pisany jest przede wszystkim upadek. Czy aby na pewno? Narracja Shafak inaczej niż „Rosso Istanbul” Ferzana Özpetka opowiada o mieście inicjacji – nie przez pryzmat osobistego wspomnienia, ale dzięki panoramicznej koncepcji doświadczeń bohaterów, którzy z różnych powodów znaleźli się w przestrzeni nowych dla nich możliwości. Autorka prezentuje ludzi kryjących się na miejskich marginesach – jest ich świetną kronikarką i w tym znaczeniu zbliża nas do opowieści o mieście, którą proponuje Sasha Marianna Salzmann w powieści „Poza siebie”. Ale jest to również metropolia będąca pułapką i więzieniem. Takie postrzeganie miasta łączy Shafak z wstrząsającą powieścią „Stambuł, Stambuł” Burhana Sönmeza. Jakkolwiek spojrzeć na miasto portretowane w tej powieści, dostrzegamy jego niepowtarzalny koloryt. Czujemy puls tego miejsca i widzimy, że idzie za nim witalizm postaci. Miejsce i ludzie mają niebywały apetyt na życie. A Stambuł wiedzie od symbolicznych narodzin (nowe życia bohaterów w tym mieście) do bezkompromisowości i samotności śmierci (druga część powieści koncentrująca się na pewnym cmentarzu zapomnianych). Jeśli to za mało, by dać się uwieść książce Elif Shafak, warto przyjrzeć się jej wymiarowi społecznemu.\nBo „10 minut i 38 sekund na tym dziwnym świecie” to poruszająca opowieść o kobiecej opresji. Zbudowana na jej dwóch filarach. Pierwszym jest tradycyjny muzułmański dom – duszny od patriarchalnego porządku, zmuszający kobietę do posłuszeństwa religii, narodowi i swojemu ojcu. Z takiego miejsca wyruszy w świat Leila. Ponownie stygmatyzowana w wielkomiejskim nurcie życia, w którym wybiera rolę prostytutki. A może to nie wybór, lecz konieczność podyktowana tym, że okoliczności wciąż się bohaterce komplikują. Leila rodzi się jako istota, której nie chcą pożegnać anioły. Nie chce krzykiem i płaczem afirmować gotowości do życia. Potem staje się już tylko sumą ojcowskich rozczarowań. Do momentu, w którym podejmie decyzję, że to nie ojciec będzie kreślił scenariusz jej istnienia. Leila dorasta w hipokryzji domu, gdzie mężczyzna radykalizuje się religijnie i przenosi schemat działań przemocowych przede wszystkim na kobiety. Potem Leila doświadcza innej formy przemocy. Jest poddana męskim instynktom i pożądaniu. Ma im ulegać. Znowu ma być posłuszna, choć w innym wymiarze. Próby zerwania z opresyjnymi okolicznościami są trudne, ale bohaterka je podejmuje. Aż do dnia, w którym wszystko się kończy.\nTak naprawdę ostateczny koniec jest prawdziwym początkiem opowieści Elif Shafak. Kończy się coś, co nie zostało opowiedziane. Snucie opowieści będzie tu dramatyczną walką z czasem – by przeszłość nie stała się nią, nie zastygła na zawsze. Bo Leila zawsze była czasem teraźniejszym. Miała możliwość wydobyć się z nieprzychylnych jej zbiegów okoliczności, ale los jej nie sprzyjał, gdyż męża usiłującego dać jej nowe życie i możliwości zabiera przemoc historii. Pozostała tym, kim była. W takich, a nie innych uwarunkowaniach. Tymczasem już na wstępie dowiadujemy się, że pozostało jedynie jej ciało. Nie do końca tak jest. Ale to ciało będzie znaczące. Wokół niego skoncentruje się inna narracja – przedstawiona za pomocą czarnego humoru i niebywałej czułości opowieść o przyjaźni, która musi skonfrontować się ze śmiercią.\nShafak barwnie opisuje to życie, które właśnie się zakończyło. Ale w swojej książce kreśli także losy tych, którzy wciąż walczą o samostanowienie. Dramatyczne bądź tragiczne historie piątki ludzi, którzy byli bliscy zmarłej, to uzupełnienia historii Leili – opowieści o dramatycznych wyborach i konsekwencji buntu wobec tradycji odbierającej możliwości wyboru. Postacie drugiego planu zbudują spójną opowieść o tym, jak tworzą się relacje zastępujące rodzinę. Lepsze od tego, co proponuje rodzina, bo nieodbierające oddechu, dające możliwości, a nie proponujące opresję i kary. Na kartach tej książki spotka się zatem afrykańska prostytutka, która widzi kolory duszy, z kobietą uwięzioną w ciele chłopaka z rolniczej Anatolii. Shafak zbliży do siebie libańską religijną wizjonerkę niskiego wzrostu z mężczyzną, który był za mało odważny, by zaproponować Leili szczęśliwe małżeństwo. Pośród nich także piosenkarka z nocnego klubu, która – jak Leila uciekająca od rodziny – porzuciła swojego przemocowego męża, by w Stambule szukać szansy na spełnienie i szczęście.\nCi bohaterowie, mający przecież jeszcze wybór i gotowi do podejmowania wyzwań w przeciwieństwie do martwej Leili, stanowią kontrapunkt niezwykle barwnej opowieści o tym, jak siła życia i samostanowienia została zniszczona przez tragiczny przypadek. Elif Shafak konfrontuje swoich bohaterów z życiem, które w muzułmańskiej Turcji w różny sposób stygmatyzowało inność. Życie domagało się świadomego buntu, by nie być pasmem powtarzalnych i tragicznych doświadczeń. Kim są ukazani przyjaciele Leili? To poszukiwacze tożsamości w ciele, którego nie akceptują, albo chcący pozbyć się mentalności zabranej ze sobą z prowincji, która wciąż na nowo daje im do zrozumienia, że nie są godni żyć tak, jak pragną. Ale „10 minut i 38 sekund na tym dziwnym świecie” to także pełna przejmującego żaru opowieść o tych kobietach, którym świat nie zaproponuje wielu możliwości. Tych łykających prezerwatywy, których nie chce założyć mąż. Tych zabierających do komunikacji miejskiej agrafki, by bronić się przed molestowaniem. Tych, dla których życie będzie pasmem uległej udręki – w imię tradycji, religii, innej idei uznawanej za świętą. Dlatego można odczytać tę powieść jako historię ucieczki i ekspiacji. W mieście ciągłych metamorfoz dochodzi do przemian rewolucyjnych dla bohaterów. Są to małe dramaty i ogromne sukcesy.\nShafak pisze o wolności w Stambule, łącząc historie bohaterów z ponad czterema dekadami tej wielkiej historii i tego, w jaki sposób zmieniała miasto. Widzimy, jak XX wiek zmienia ludzi i miejsca. Mnogość odczytań tej książki idzie w parze z tym, że jest ona po prostu pasjonująca. Cokolwiek zwróci w niej naszą uwagę, niewątpliwie Shafak chciałaby tę uwagę zatrzymać na dłużej, nie tylko na czas lektury. Piękna powieść o tym, że codziennie odkrywamy coś nowego i nazywamy swoją tożsamość jako sumę bólu, ale także radości.\nAutor: Jarosław Czechowicz o 14:03 Brak komentarzy:\nTytuł recenzji: Melancholia wątpliwości\nOkreśleniem, że Wit Szostak pisze wciąż na nowo tę samą książkę, chcę tu wyrazić ogromny komplement. Pomimo stale poruszanej tej samej tematyki w ani jednej publikacji nie jest wtórny. A po lekturze „Cudzych słów” mam wrażenie, że przeniósł do tej najnowszej powieści wszystkie trudne zagadnienia z poprzednich. Pytania, na które nie było odpowiedzi, nie zyskują ich także w tej nowej narracji. Rezonują w niej za to pytania retoryczne, które Szostak stawiał wcześniej, a jeśli już padają odpowiedzi na kilka egzystencjalnych zagadek, wydobywa się z tego wszystkiego piękny smutek, taki pogodny, trochę jak z wiersza Staffa. A jednocześnie melancholia niewiedzy, którą prezentują świetnie skonstruowani bohaterowie tej książki, czyni z „Cudzych słów” rzecz, która w moim odczuciu wyjątkowo wchodzi pod skórę i do serca. Trudno jest mi uporządkować mnogość przemyśleń po lekturze, ale wiem jedno: takie książki zostawiają trwały ślad i choć jest on trudny do uniesienia, bo Szostak podgląda życie jako pasmo utrat, niemożliwości, trudności oraz żalu, z pewnością „Cudze słowa” to jedno z najważniejszych wydarzeń literackich tego roku.\nAutor potrafi być zabawny („Sto dni bez słońca”), analityczny i twórczy („Zagroda zębów”), ale również pięknie sugestywny, kiedy pisze o tym, co na co dzień tracimy i jak niewiele z tego możemy odzyskać („Wróżenie z wnętrzności”). W nowej książce łączy wszystko, oddając w nasze ręce zazębiające się narracje o człowieku, który od początku jest wielką tajemnicą, właściwie nawet pewną ideą tajemnicy. Benedykt to charyzmatyczny chłopiec, który swą charyzmę przenosi w wiek męski. Coraz mocniej przykuwa do siebie uwagę tych, którzy znajdą się zbyt blisko niego. Sam niekoniecznie pragnie bliskości. Genialny student filozofii, który rezygnuje z udowadniania swego geniuszu za pomocą naukowych publikacji czy podjęcia się pracy na uniwersytecie. Skupiający uwagę słuchaczy bóg – tak nazywany przez jedną z narratorek – który w swej boskości wprowadza pewien ontologiczny niepokój. Zostaje zapamiętany w bardzo różny sposób. A potem znika. I tu rozpoczyna się opowieść Szostaka o tym, czym są utraty – jak bardzo różnorodnie nas bolą i jak wprowadzają w trudny do zniesienia dyskomfort psychiczny.\nO pustce i rozmaitych deficytach egzystencjalnych „Cudze słowa” opowiadają w bardzo różny sposób. Czasem w konwencji słowotwórczego rozkładu wyrazów – jak w przypadku Magdaleny, której narracja jest tu najbardziej specyficzna przynajmniej z kilku powodów. Czasem zupełnie wprost – w żałobnym i emocjonalnym tonie ojca, który musi się odnaleźć w sytuacji utraty syna. Ale Szostak niczego nie upraszcza. Pustka i utrata towarzyszą między innymi przyjacielowi z dzieciństwa Benedykta, który ukryje się przed nami w bezpiecznej narracji trzecioosobowej, najbardziej sugestywnej, takiej staroświeckiej, z przestawną składnią. Ten bohater wyrasta z pustki i utraty, do których potem niebezpiecznie się ponownie zbliża. Ale największą stratę – intelektualną przede wszystkim – wyraża Paweł, wykładowca Benedykta, wielbiciel jego talentu i nietuzinkowości. Starszy człowiek, który zmuszony jest do konfrontacji z tym, jak widział i jak oceniał kogoś, kto zawsze się mu wymykał.\nTu należy choć w kilku zdaniach wspomnieć o tym, z jaką lekkością i uważnością jednocześnie Wit Szostak przenosi się między różnymi rejestrami narracyjnymi. Wszyscy portretujący Benedykta przez pryzmat własnych przemyśleń i kontaktów z nim opowiadają jeden świat, jedną rzeczywistość i jednego człowieka za każdym razem inaczej, choć w gruncie rzeczy tak samo – to samo ich bowiem niepokoi, to samo wzbudza niepewność, te same zachowania danego człowieka wywołują napięcie, bo wciąż są niezgodne z oczekiwaniami albo nie przystają do tego, jaki kształt ma świat, jak należy się w nim osadzić. Od naiwnej i trochę egzaltowanej narracji Szymona, przyjaciela ze studiów, po pełną przewrotności i niezwykłego uroku opowieść o życiowych dylematach i doświadczeniach Jakuba. Wszystkie te głosy się uzupełniają, a jednocześnie wszystkie naraz budują coraz większą zagadkę. Magdalena zapisuje, że myślenie jest mitem i staje się opowieścią o słowie. W tym znaczeniu następuje mitologizacja postaci w pierwszych czterech częściach tej powieści i bezkompromisowa dekonstrukcja mitu w tej ostatniej, najbardziej przejmującej.\nSzostak nasuwa kilka prostych skojarzeń, ale również zmusza do myślenia o nieoczywistych tropach w biografii Benedykta widzianej z tak różnych perspektyw. Bohater podejmuje się przedsięwzięcia, które ma ukonstytuować „dobre miejsce” dla każdego. Ale stworzona restauracja, której status i kształt ewoluują w nieoczywistym kierunku, nie są spełnieniem marzeń o dobru i pojednaniu. O byciu człowiekiem, który jest w stanie wpłynąć na społeczność, dać jej pewien rodzaj wiary, upewnić w charakterystycznym rodzaju wyjątkowości. Coś pęka, coś dzieje się inaczej, w niezaplanowany sposób. A jednocześnie zbliżamy się do prawdy o Benedykcie. Tylko czy użyte do jej wyrażenia słowa nie są czymś w gruncie rzeczy zużytym? Czy filozofia – tak tu przecież obecna, kształtująca postawy od początku do końca – nie jest, jak rozważa Paweł, niczym innym niż wtórnością odbijania się od słów, które ktoś już wypowiedział czy zapisał?\nPrzypomniałem sobie swoją rozmowę z autorem, która ukazała się drukiem w zbiorze „Poza napisanym”. Tam padły słowa, które mogłyby być autorskim komentarzem do światów zbudowanych w opowieściach, jakie tworzą jego nową książkę. „Boję się łatwości, z jaką odpowiadamy sobie na najtrudniejsze nawet pytania, i samozadowolenia, które towarzyszy kolekcjonowaniu odpowiedzi”. Bohaterowie konfrontują się z najprostszymi i jednocześnie najtrudniejszymi emocjami, które wydobywają się z niewiedzy, rozczarowania, niepewności – takiej ujawnianej stopniowo i trudnej do zniesienia. Dlatego „Cudze słowa” to nie tylko nietuzinkowa opowieść o tym, kim stajemy się w relacjach i w jaki sposób na te relacje wpływa opowiadanie świata spoza nich. To książka pełna nieoczywistych i boleśnie brzmiących pytań, dla których nie będzie odpowiedzi. Ale to też książka o przemierzaniu drogi – w kilku znaczeniach – wraz z opisem doświadczeń czyniących nas filozoficznie bardziej niepewnymi. W tym wszystkim pojawia się także ciekawa opozycja starości i młodości, a także pewien ślad pozostawiony po sobie w Biblii przez drugoplanową bohaterkę i mający w rozumieniu tytułu ogromne znaczenie. Zestawienie opowieści to też wykluczanie ich przez siebie. Pozbywanie się słów, które są w dużej mierze obce. Cudzość jest kategorią poznawczą, ale również problemem do rozpatrzenia w przypadku opowieści. A „Cudze słowa” to opowieść o głodzie ludzkiej bliskości, ale także o tym, jak poszukujemy pojednania z samym sobą – w świecie, do którego opisu odwiecznie brakuje słów.\n„Wirusolodzy” Mira Suchodolska\nTytuł recenzji: Świat zakażony\nNie ma chyba dzisiaj bardziej aktualnej książki. Ta jest jeszcze dodatkowo mądra i potrzebna. Dlaczego? Dlatego że w dobie szaleństwa medialnego wokół wirusa SARS-CoV-2 rozwiewa wątpliwości, bezlitośnie rozprawia się z mitami i obala każdą zmyślaną na jego temat bzdurę. Dodatkowo daje poczucie pewnego komfortu, kiedy informuje o tym, że sytuacja pandemiczna, w jakiej się znaleźliśmy, ani nie jest niczym nowym, ani też nie musi być postrzegana jako przerażające zagrożenie. Bo Suchodolska wraz ze swoimi rozmówcami stara się uzmysłowić czytelnikom, że życie i wirusy to odwieczny związek. Koronawirus pojawił się w czasie i przestrzeni, w których prędkość rozchodzenia się wszelkich, najbardziej nawet absurdalnych informacji jest błyskawiczna. W związku z tym stał się wydarzeniem medialnym jak chyba żaden z poprzednich wirusów. Ta książka pozwala spojrzeć na świat – zagrożony wirusami, ale i zabezpieczany przed nimi – z szerokiej, a przede wszystkim obiektywnej perspektywy. Naukowcy wypowiadający się w „Wirusologach” ważą każde słowo, nie bojąc się niemocy i mówienia „nie wiem”. A jednocześnie porządkują świadomość tego, czym jest wirus, jaka jest jego rola w przyrodzie, w jaki sposób pozwalamy mu na szerszą obecność, zaburzając ekosystem, i przede wszystkim mówi o tym, że dzisiejsza pandemia jest sytuacją bardzo rozwojową, o której finale nikt nie śmie się wypowiadać. O ile odwaga wyrażenia naukowej niewiedzy jest tu częścią składową pracy, o jakiej opowiadają Mirze Suchodolskiej rozmówcy, o tyle w rozmowie kończącej książkę słowa człowieka, który widział, jak chorują Bergamo, a potem Stany Zjednoczone, dość groźnie brzmi „nie wiemy, co nas czeka”. „Wirusolodzy” to jednak opowieść o tym, na czym opieramy pewność działań w konfrontacji z wirusami. Jest tu dużo naukowego obiektywizmu, ale również dostrzec można, jak logiczne i uporządkowane argumenty świadczą o wieloaspektowości problemu współistnienia świata z wirusami.\nWarto zacząć od pytań, na które odpowiedzi mogą się wydać najciekawszą stroną tej publikacji. Czy wiecie, jak kiedyś podczas śmiertelnych pandemii traktowano osoby, które łamały przepisy pandemiczne? Jaki związek z zagrożeniem nowymi wirusami może mieć ocieplanie się klimatu? Jak groźna dla naszego mózgu może być odra? Jakie warunki muszą zostać spełnione, by wirus zwierzęcy zaczął atakować organizm człowieka? I czy powszechnie wiadomo, czym są dobre i pożyteczne wirusy zwane bakteriofagami? Podoba mi się sposób, w jaki Mira Suchodolska prowadzi swoje rozmowy, uzyskując tyle wyczerpujących odpowiedzi. Z jednej strony jest bardzo przygotowana do każdego z wywiadów. Z drugiej zaś – ujmuje i bawi niektórymi naiwnymi bądź zwyczajnie zabawnymi pytaniami. Autorka dba o to, by poważna rozmowa nie przeszła w sferę patosu i brzmiącego groźnie ostrzeżenia. Znajduje balans w opowiadaniu o trudnych problemach rodzących się w laboratoriach, kiedy na przykład na wstępie mówi o zwiedzaniu ich w tonie podekscytowanej nastolatki ze szkolnej wycieczki.\nAle dzięki temu jest nietuzinkowa i bardzo ciekawie prowadzi wywiady, w których dowiadujemy się nie tylko o codziennej pracy wirusologów, ale również o tym, co konieczne jest, by ich praca była efektywna. „Wirusolodzy” to jednak książka odrobinę nierówna. Największym rozczarowaniem, a może bardziej niedosytem czytelniczym, jest rozmowa z jedynym tutaj rozmówcą spoza kręgu medycznego, doktorem nauk humanistycznych Adamem Tyszkiewiczem. Ma się wrażenie, że spójny temat narracji naukowców ściśle związanych z laboratoriami i medycznymi badaniami zostanie przełamany ciekawym rysem socjologicznym, w którym będzie można przyjrzeć się temu, jak pandemie wpływają na kształt świata oraz stosunków społecznych. Nie za wiele się jednak dowiemy. Mocną za to stroną książki jest jej końcówka, ostatnia rozmowa. Suchodolska wysłuchuje relacji wojskowego doktora nauk medycznych Jacka Siewiery, który w marcu był w Bergamo i widział przerażający obraz tego, jak atak koronawirusa może być intensywny, bezkompromisowy i bardzo złowrogi. Ten żołnierski i sprawozdawczy styl opowieści robi tu bardzo duże wrażenie. Bo na koniec warto zasugerować, że bez względu na to, jak bardzo zdystansowani możemy być wobec poczynań SARS-CoV-2 z naszą populacją, nie powinniśmy lekceważyć jego zabójczego oblicza.\n„Wirusolodzy” to wieloaspektowa opowieść o tym, jak na przestrzeni wieków dawaliśmy sobie radę z różnymi wirusami, ale też historia tego, że ludzkość wciąż na nowo powiela błędy, kiedy dochodzi do konfrontacji z patogenami. Wirus jako naczelny temat rozważań staje się punktem wyjścia do opowieści o pełnych pasji zajęciach wirusologów i o tym, że prowadzone przez nich badania mają i będą miały wpływ na codzienność ludzkiego życia – nawet tych ludzi, którzy ich wiedzę oraz ostrzeżenia ignorują. W końcu sam wirus jest tu najbardziej frapującym bohaterem. Podkreślony zostaje paradoks jego siły – jest martwy, a przecież nieśmiertelny. Kiedy dowiemy się, że na świecie istnieje dwieście wirusów oddechowych, a SARS-CoV-2 wymusza na ludzkości te same, odwieczne i atawistyczne wręcz formy walki lub bezradności wobec niego, zrozumiemy, że zglobalizowany świat jest jednocześnie sumą doświadczeń dziesiątek pokoleń, w której powtarzamy to, co sprawdzone. Dzięki technologiom wcale nie jesteśmy bliżsi zrozumienia tego, kim stajemy się wobec zagrożenia epidemicznego. Dzięki kolosalnemu rozwojowi medycyny mamy często komfort, by nie musieć tego rozumieć.\n„Wirusolodzy” to też dwie ciekawe rozmowy o związkach wirusów z chorobami nowotworowymi czy o zasadności szczepień. Ale także o tym, jak mało zdajemy sobie sprawę z tego, że nasz układ immunologiczny bardzo często bez naszej świadomości toczy ciężkie batalie. Suchodolska jest dociekliwa, kiedy stara się, by rozmówca opowiadał o strukturze wirusa i jego właściwościach w jak najszerszych kontekstach. Ta książka jest dzięki temu ciekawsza i silniejsza faktograficznie. Poza wszystkim jednak opowiada nam o świecie, w którym wirusy nie tylko kształtują zwyczaje obronne ludzi i zwierząt, ale także wyostrzają lub czasem osłabiają czujność i gotowość do obrony. Ciekawa jest zatem opowieść o tym, że wciąż na nowo trzeba walczyć z czymś, co jest w zasadzie nieodłącznym elementem środowiska naturalnego. A w tym wszystkim duże zaangażowanie Miry Suchodolskiej w temat. Dzięki temu te rozmowy wyjaśniają, porządkują i przede wszystkim przekonują. „Wirusolodzy” to książka o specyficznych zależnościach między organizmami żywymi a martwymi patogenami, które swym jedynym przejawem życia, czyli chęcią reprodukcji, doprowadzają do trudnych sytuacji, w których niekoniecznie tylko stan chorobowy jest tym, co najbardziej doskwiera. Budujące jest, że opowiadają swoje historie ludzie z pasją, niesamowicie zaangażowani w to, co robią. Pozwalają zdemaskować nasz lęk wiedzą, a jednocześnie uczynić nas świadomymi przez akceptację tego, co zaakceptować należy. Jedna z tych książek, które ukazują się we właściwym czasie. Dobrze, że jest.


Polskie F16 w Libii? Możemy, nie musimy [DŹWIĘK]\nMoney.plPolskie F16 w Libii? Możemy, nie musimy [DŹWIĘK]\nMinister Obrony Narodowej Bogdan Klich powiedział, że, w razie potrzeby, znaczna większość polskich samolotów bojowych mogłaby wziąć udział w operacji Świt Odysei.\nJak wyjaśnił minister obrony, nasze samoloty są odpowiednio wyposażone. - System obrony biernej w naszych F 16, jest cały czas modernizowany - powiedział minister w Polskim Radiu. - Ten system obrony biernej, który jest zamontowany w tej chwili na naszych F 16 jest nowocześniejszy od wielu innych systemów obrony biernej, z których korzystają inne kraje NATO, min. kraje biorące udział w tej operacji - mówi Klich.\n- Co mamy do udowodnienia, udowadniamy w Afganistanie. Co mogliśmy udowodnić w Iraku udowodniliśmy w Iraku, nie ma potrzeby aby do Afganistanu dodawać jeszcze uczestnictwo wojskowe w Libii - uważa Klich.\nWyślemy pomoc humanitarną do Libii?\nW środę Radosław Sikorski będzie rozmawiał o tym z szefową unijnej dyplomacji Catherine Ashton.\nPolska, nato, wojna, libia, klich, bogdan klich\n30.03.2011, godz. 9:23\nZ zarządu Pekao rezygnują dwie osoby. Bank powołuje skład na nową kadencję\nObama = terrorysta\n77.237.3.*\t2011-03-30 11:11\nCzy się zaangażujemy czy nie nie ma znaczenia. Jak będzie wojna zostaniemy sami tak samo jak w II WW, ładne słówka o poparciu i nic więcej.\n77.254.166.*\t2011-03-30 10:46\nPrzecież PAN TUSK obiecał nie angażować się w operację libijską? Czy Polska ma za dużo kasy na koncie? Panie Klich a może Pan zapłaci z własnych środków za taką wycieczkę?\nroni ronald 81\n212.14.47.*\t2011-03-30 10:16\ntakich co niczego nie produkują, nic nie tworzą pracą własnych rąk, intelektem a jedynie sa odbiorcami co miesiąc bardzo wysokich gaży za to że pracują w propagandzie lub polityce aż się rwie do zaangażowania Polski w kolejną woję. Ci ludzie maja dochód staly zapewniony od innych platników niż polski budżet lub polska firma w związku z czym ich nie interesuje stan polskiej gospodarki a coś takiego jak bardzo niski standard życie mln. Polaków jest dla nich zjawiskiem marsjańskim. Oni mają się bardzo dobrze i bardzo chetnie uwikłaliby nasz kraj w udział w kolejnej wojnie.


PŚ w biegach: Od 1 do 7330, czyli sezon w liczbach - Sportsinwinter.pl\nPŚ w biegach: Od 1 do 7330, czyli sezon w liczbach\nMiniony sezon Pucharu Świata w biegach narciarskich, który zakończył się wcześniej niż planowano, przyniósł wiele emocji. Zapraszamy zatem na liczbowe podsumowanie zimowych zmagań biegaczy i biegaczek.\n1 – Numerem jeden Pucharu Świata w tym sezonie okazali się Therese Johaug oraz Aleksander Bolszunow i to właśnie oni sięgnęli po wielkie Kryształowe Kule. Dla Rosjanina był to jednocześnie pierwszy w karierze triumf w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata.\n2 – W zakończonym dopiero co sezonie punkty Pucharu Świata zdobyły dwie reprezentantki Polski. Były to Izabela Marcisz, która w czołowej trzydziestce znalazła się w Ruce (bieg na 10 km stylem klasycznym) oraz Monika Skinder, która punktowała w sprincie w Dreźnie.\n3 – Dominatorka minionej zimy Therese Johaug zdobyła trzecią w karierze Kryształową Kulę za triumf w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Wcześniej Norweżka była najlepsza w latach 2013/2014 i 2015/2016.\n4 – To był sezon pod znakiem czwórek dla norweskich biegaczy. Johannes Hoesflot Klaebo wywalczył czwartą z rzędu małą Kryształową Kulę w klasyfikacji sprinterskiej, a Therese Johaug po raz czwarty w karierze była bezkonkurencyjna w zestawieniu zawodniczek specjalizujących się na dystansach.\n6 – Aż sześciu reprezentantów Norwegii uplasowało się w czołowej dziesiątce klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Byli to: Johannes Hoesflot Klaebo, Paal Golberg, Simen Hegstad Krueger, Hans Christer Holund, Sjur Roethe i Emil Iversen.\n8 – Dominik Bury, który w poprzednich sezonach ani razu nie punktował w Pucharze Świata, w minionej zimy czynił to aż ośmiokrotnie. Zawodnik z Cieszyna był najczęściej punktującym z podopiecznych Lukasa Bauera.\n9 – Dziewięć biegaczek wygrywało zawody Pucharu Świata w sezonie 2019/2020.\n10 – Therese Johaug wygrała dziesięć biegów dystansowych Pucharu Świata z rzędu. To historyczne osiągnięcie, do którego wcześniej nie zbliżył się żaden inny biegacz ani żadna biegaczka.\n16 – Po raz kolejny w zestawieniu pojawia się Therese Johaug. Norweżka wygrała minionej zimy aż szesnaście biegów dystansowych. To kolejny rekord Pucharu Świata.\nSzesnaście sprintów z rzędu (tych, w których startował) wygrał natomiast Johannes Hoesflot Klaebo. Norweg w rywalizacji na najkrótszym dystansie jest niepokonany od 15 grudnia 2018 i zawodów w Davos.\n20 – Dwadzieścia zwycięstw (licząc zmagania etapowe takie jak TdS, Ski Tour i Ruka Triple) odniosła w sezonie 2019/2020 Therese Johaug.\n30 – Trzydzieści startów liczył zakończony kilka dni temu sezon Pucharu Świata w biegach narciarskich. To o jeden bieg więcej niż rok temu.\n41 – Sezon 2019/2020 był 41. edycją Pucharu Świata kobiet (39. oficjalną). Panie rozpoczęły swoje zmagania na przełomie lat 1978/1979. Rok później zawody jednak się nie odbywały.\n47 – Sezon 2019/2020 był 47. edycją Pucharu Świata mężczyzn (39. oficjalną). Panowie rozpoczęli swoje zmagania na przełomie lat 1973/1974.\n55 – Reprezentantki Norwegii stawały na podium zawodów Pucharu Świata 55. razy na 99 możliwych miejsc w TOP3.\n56 – Jedno podium więcej od swoich koleżanek z kadry mieli Norwegowie, którzy plasowali się w TOP3 pięćdziesiąt sześć razy.\n63 – Z wynikiem sześćdziesięciu trzech dystansowych zwycięstw Therese Johaug awansowała na pierwsze miejsce w klasyfikacji wszech czasów zawodniczek z największą liczbą triumfów w biegach długich. Norweżka zdetronizowała swoją rodaczkę Marit Bjoergen (62. wygrane).\n70 – tyle punktów zgromadził na swoim koncie Dominik Bury. Dorobek ten pozwolił Polakowi uplasować się na 68. pozycji w klasyfikacji generalnej.\n124 – Sto dwadzieścia cztery biegaczki zdobyły punkty Pucharu Świata.\n151 – Sto pięćdziesiąt jeden biegaczy wywalczyło minionej zimy pucharowe punkty. W tym gronie znaleźli się trzej Polacy: Kamil Bury, Maciej Staręga i Dominik Bury.\n203 – Tyle zawodniczek wystartowało w zawodach Pucharu Świata w sezonie 2019/2020.\n278 – Na starcie zawodów Pucharu Świata pojawiło się więcej panów niż pań. W zawodach minionej zimy wystartowało bowiem aż 278 biegaczy.\n811 – Aż osiemset jedenaście punktów dzieliło pierwszą Therese Johaug od drugiej w klasyfikacji generalnej Heidi Weng. To najwyższa przewaga w historii Pucharu Świata w biegach narciarskich kobiet.\n2221 – Z takim dorobkiem punktowym sezon zakończył Aleksander Bolszunow, który triumfował w klasyfikacji generalnej.\n2508 – Tyle punktów zgromadziła na swoim koncie Therese Johaug. Norweżka miała szansę pobić rekord Marit Bjoergen (2689 pkt), ale nie udało jej się to z powodu odwołania zawodów w Ameryce Północnej.\n7191 – Taką liczbę punktów zgromadzili w minionym sezonie biegaczki z Norwegii, które triumfowały w Pucharze Narodów.\n7330 – Norwegowie byli nieco lepsi od swoich rodaczek. Biegacze z Kraju Fiordów zakończyli sezon z dorobkiem 7330 „oczek” w klasyfikacji Pucharu Narodów.\nZnamy polską piątkę na biegowy PŚ w Lillehammer - 2 grudnia 2021\nTags: Aleksander Bolszunow, biegi narciarskie, Dario Cologna, Heidi Weng, Izabela Marcisz, Johannes Hoesflot Klaebo, Monika Skinder, PŚ w biegach, PŚ w biegach narciarskich 2019/2020, PŚ w biegach w liczbach, Puchar Swiata w biegach narciarskich 2019/2020, Ruka Triple, sezon 2019/2020 w liczbach, sezon w liczbach, ski tour, therese johaug, Tour de Ski\nPrevious Alpejski PŚ: Aleksander Aamodt Kilde z Kryształową Kulą (klasyfikacje w poszczególnych konkurencjach)\nNext PŚ w skokach 2019/2020 – Sezon w liczbach\n36 minut ago Mateusz Król


Autor Wątek: Ewuś - dyskusja (Przeczytany 155064 razy)\n« Odpowiedź #315 dnia: Sierpień 27, 2013, 11:03:47 am »\nEwuś nie działa\n« Odpowiedź #316 dnia: Sierpień 27, 2013, 11:10:25 am »\n« Odpowiedź #317 dnia: Sierpień 27, 2013, 11:27:15 am »\nArtykuł o tym numerze nie istnieje!\n« Odpowiedź #318 dnia: Sierpień 27, 2013, 22:44:39 pm »\nI dzisiaj o tej porze znowu ""System chwilowo niedostępny Przepraszamy! Prosimy spróbować później!" "\nCzy gdzieś jest informacja że w godzinach 22-23 codziennie wyłączają e-wusia ?\n« Odpowiedź #319 dnia: Kwiecień 16, 2015, 11:47:32 am »\nCytat: devgron w Styczeń 06, 2013, 19:52:53 pm\nNo i dobra dziś mam pierwszego pacjenta którego ewunia nie potwierdza. Podaje w takim razie Panu do podpisu oświadczenie tak? I tak przez kolejne 21 dni?\nCytat: Paweł w Styczeń 06, 2013, 19:54:30 pm\nAlbo dokument ubezpieczenia pokrywający swoją ważnością cały pobyt.\nCzy pacjenci nieubezpieczeni są skreśleni z listy?\n« Ostatnia zmiana: Kwiecień 16, 2015, 19:36:48 pm wysłana przez Michał »\n« Odpowiedź #320 dnia: Kwiecień 16, 2015, 12:29:09 pm »\nKlient mi mówił że ma w raporcie odrzucone świadczenie z powodu braku deklaracji a deklaracja była z tym że "świeciła się" na czerwono. Ale nie zdążyłęm sprawdzić choćby dat i nie mogę na 100% potwierdzić.\n« Odpowiedź #321 dnia: Marzec 31, 2020, 20:54:09 pm »\ndawno nikt tutaj nie zaglądał, ale może ktoś jednak pomoże. Do tej pory nie korzystałem z usług KSPPS modułu "ROZLICZENIA", ale jak już zacząłem, to mam problem z eWUSiem.\nNiby wprowadzam pacjenta, sprawdzam ubezpieczenie za pomocą j.w. i powinno być wszystko ok, ale nie jest.\nW załączeniu screeny.\nJednym słowem, co takiego źle robię, że mimo wszystko pacjent nie ma eWUSia w systemie?\n« Ostatnia zmiana: Marzec 31, 2020, 23:49:40 pm wysłana przez Paweł »\n« Odpowiedź #322 dnia: Marzec 31, 2020, 21:19:07 pm »\nJak masz eWuś sprawdzony pozytywnie, to pacjent jest ubezpieczony, i tam powinien się napis ubezpieczony pojawić. Zwykle samo się dzieje, nie wiem jaki zakres świadczeń. Jak się nie zadzieje, to dodaj ręcznie.\n« Odpowiedź #323 dnia: Marzec 31, 2020, 21:24:53 pm »\nO, i właśnie o to mi się jeszcze rozchodzi... Jak mam dodać ręcznie ten kod wygenerowany z eWUSia?\nWracając... nie wiem, jak to się dzieje, ale przy funkcji "Popraw" wyskakuje info, jak w załączniku.\n« Ostatnia zmiana: Marzec 31, 2020, 23:49:57 pm wysłana przez Paweł »\n« Odpowiedź #324 dnia: Marzec 31, 2020, 22:42:18 pm »\nChyba ktoś wyłączył automatyczne sprawdzanie.\nW Adminie - opcje - Ewus Status powinno być 1 (automat.)\n« Ostatnia zmiana: Kwiecień 01, 2020, 00:00:40 am wysłana przez Przemyslaw »\n« Odpowiedź #325 dnia: Marzec 31, 2020, 22:49:41 pm »\nCytat: elamaciek2 w Marzec 31, 2020, 22:42:18 pm\nSprawdzę, ale może tak być, tylko co to za różnica, skoro właśnie jest opcja ręcznego sprawdzania eWUSia za pomocą F6? Na screenach wyraźnie wskazałem, że PPS niby potwierdza uprawnienia ewusiowe.\n« Odpowiedź #326 dnia: Marzec 31, 2020, 23:15:50 pm »\nTam gdzie pisałem, ma być tylko ubezpieczony i kod NFZ wybrany. Pokaż zakładkę Uprawnienia na karcie wykonania świadczenia. Jaki zakres świadczeń?\n« Odpowiedź #327 dnia: Marzec 31, 2020, 23:57:20 pm »\nI co nie wejdę znów w te dane, to ciągle krzyczy, że na dzień taki a taki nie dokonano weryfikacji uprawnienia pacjenta.\nNiby jest, ze ubezpieczony "U", ale co z tego, jak i tak przy generowaniu raportu krzyczy, że brak uprawnień.\n« Ostatnia zmiana: Kwiecień 01, 2020, 00:01:32 am wysłana przez Przemyslaw »\n« Odpowiedź #328 dnia: Kwiecień 01, 2020, 09:19:15 am »\nNie wiem o czym piszesz. Nie chcesz dać sobie pomóc. Sory, nie widzę wszystkiego w Twoim PPSie.\n« Odpowiedź #329 dnia: Kwiecień 01, 2020, 09:54:18 am »\nPrzeprasza, nie weszły załączniki.