12. Oddziaływania transgraniczne - Prognoza oddziaływania na środowisko Strategii Rozwoju Gospodarczego\n12. Oddziaływania transgraniczne\nPrzeworsko-Dynowski Obszar Wsparcia jest zlokalizowany w znacznej odległości od granicy Państwa – najbliższa granica z Ukrainą znajduje się w odległości ok. 40 km w kierunku południowo-wschodnim. Zakres oddziaływania wszystkich działań określonych w Strategii Rozwoju Gospodarczego PDOW nie obejmie obszarów sąsiednich państw zarówno na etapie budowy obiektów i modernizacji infrastruktury jak i na etapie eksploatacji obiektów. W związku z powyższym można stwierdzić, że oddziaływanie transgraniczne nie wystąpi.\n13. Analiza rozwiązań alternatywnych do rozwiązań zaproponowanych w projekcie Strategii\nKwestie rozwiązań alternatywnych w odniesieniu do analizowanego projektu Strategii rozwoju można generalnie rozpatrywać na trzech poziomach:\n- analizy prawidłowości sformułowania celów i ich ewentualnych modyfikacji,\n- analizy doboru sposobów i środków osiągania tak określonych celów,\n- rodzaju, lokalizacji i skali przedsięwzięć inwestycyjnych, służących osiąganiu celów projektu Strategii.\nOgraniczeniem w zaproponowaniu rozwiązań alternatywnych, typowym dla projektu Strategii rozwoju jest charakter ogólny wielu zapisów. Obok konkretnych zadań, projekt Strategii zawiera także ogólne ustalenia dotyczące określonych sfer funkcjonowania obszaru. Strategia ma charakter deklaratywny i w pewnej mierze dotyczy także spraw, postrzeganych jako ważne dla rozwoju, ale nie posiadających żadnych przesądzeń co do realności ich realizacji, a tym bardziej szczegółowych rozwiązań czy umiejscowienia w przestrzeni.\nKierunek działań wyznaczony w projekcie Strategii rozwoju dąży do osiągnięcia celów spełniających kryteria zrównoważonego rozwoju i jest istotny dla zwiększenia efektywności działań w zakresie poprawy stanu środowiska przyrodniczego. Niemniej jednak na tym etapie prac wdrożeniowych nie można jeszcze określić z dostatecznym prawdopodobieństwem, czy realizacja których zadań będzie miała najbardziej korzystny wpływ na środowisko przyrodnicze zwłaszcza w dłuższym horyzoncie czasowym.\nRozważając warianty alternatywne przedsięwzięć wynikających z zapisów Strategii PDOW, mogą to być działania związane z wyborem innej lokalizacji (warianty lokalizacji), innego sposobu prowadzenia inwestycji (warianty konstrukcyjne i technologiczne, warianty organizacyjne), a także wariant niezrealizowania inwestycji tzw. wariant „0”. Należy jednak pamiętać, że nawet wybór wariantu „0”, może wiązać się z pewnymi konsekwencjami, ponieważ brak realizacji inwestycji może powodować negatywny oddźwięk środowiskowy np. niepodejmowanie rozbudowy i modernizacji kanalizacji sanitarnej, brak realizacji przedsięwzięć ograniczający emisję do powietrza itp. zaniechanie podejmowania pewnych działań wpłynie niekorzystnie na rozwój społeczno-gospodarczy obszaru. Bez potrzebnych działań stan środowiska oraz jakość życia mieszkańców może ulec pogorszeniu.\nDokładne określanie alternatywnych rozwiązań oznaczałoby konieczność opracowania Prognozy oddziaływania na środowisko na poziomie szczegółowości, który adekwatny jest dla wymaganych przez prawo raportów dla poszczególnych przedsięwzięć inwestycyjnych. Na obecnym etapie programowym, ze względu na ilość zadań inwestycyjnych oraz różny stopień zaawansowania procesu inwestycyjnego dla poszczególnych zadań (część zadań jest w trakcie realizacji, a niektóre zadania nie zostały jeszcze rozpoczęte) nie jest możliwe przeprowadzenie rzetelnej oceny wpływu wszystkich poszczególnych działań wymienionych w Strategii na środowisko oraz wyodrębnienie oddziaływań nadmiernych i wskazanie wariantów alternatywnych.\nW tej sytuacji wybór optymalnej lokalizacji lub warunków realizacji poszczególnych zadań należy przeprowadzić w drodze indywidualnych postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć.\n14. Propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji postanowień SRG PDOW oraz częstotliwości jej przeprowadzania\nAby w przyszłości istniała możliwość obiektywnej weryfikacji i modyfikacji celów i zadań proponowanych w ramach Strategii Rozwoju PDOW, konieczne jest prowadzenie monitoringu, który dostarczy danych niezbędnych do weryfikacji poprawności i właściwej dalszej realizacji tych działań.\nProces monitorowania polegał będzie na systematycznym obserwowaniu zmian zachodzących w ramach poszczególnych programów oraz celów wytyczonych w Strategii. Analiza dokonujących się zmian prowadzona musi być stosownie do wewnętrznej struktury administracyjnej i organizacyjnej PDOW, tj. na poziomie gminy.\nMonitorowanie realizacji Strategii PDOW odbywać będzie się na bieżąco (w okresach rocznych; raporty z realizacji strategii znajdują się w zakładce Raporty przy pliku strategii na stronie www projektu PDOW), zaś proces ewaluacji będzie przeprowadzony w połowie i po zakończeniu realizacji strategii. Nie można przy tym wykluczyć sytuacji szczególnych, w których konieczne natychmiastowe reakcje wymuszać będą wprowadzanie dodatkowych etapów ewaluacyjnych.\nZakres tematyczny monitoringu i ewaluacji realizacji Strategii PDOW określają cele\ni wynikające z nich zadania. Po zatwierdzeniu Strategii zostanie ona wdrożona do realizacji. Jej nieodłączną częścią stanie się wówczas założony w dokumencie schemat prowadzenia procesu monitoringu i ewaluacji. W celu prowadzenia działań monitoringu i ewaluacji należy powołać Komitet Monitorujący w składzie, który będzie odzwierciedlał mapę głównych interesariuszy Strategii oraz aktorów społecznych zaangażowanych w jej realizację na terenie PDOW. W skład Komitetu powinni niewątpliwe wejść przedstawiciele Starostwa Powiatowego, Zarządu Powiatu, przedstawiciele gmin, przedstawiciele organizacji gospodarczych, społecznych i pozarządowych. W związku z tym do zadań Komitetu Monitorującego należy zaliczyć:\nmonitorowanie przebiegu oraz ocena efektywności i skuteczności realizacji strategii rozwoju i programów rozwoju regionalnego;\nocena i wydawanie opinii w realizacji konkretnych celów;\nocena postępów i rezultatów konkretnych działań;\nskładanie odpowiednich propozycji do jednostek wdrażających;\nprzyjmowanie okresowych raportów z realizacji strategii rozwoju i programów rozwoju regionalnego.\nKomitet Monitorujący wskaże instytucje, organizacje i jednostki samorządowe z PDOW, od których będą pozyskiwane dane na temat realizacji Strategii. Do celów zbierania danych do monitoringu służyć będzie tabela mierników osiągania celów założonych w Strategii. W odniesieniu do zadań powiązanych z jakością życia mieszkańców oraz pośrednio z ochroną środowiska naturalnego, wskaźniki ewaluacji wymieniono w poniższej tabeli.\nTabela 6 Wskaźniki proponowane dla celów monitoringu strategii\nNazwa wskaźnika (miernika)\nStosunek liczby osób w wieku, gdy są one nieaktywne lub bierne zawodowo do liczby osób będących w wieku produkcyjnym\nOś priorytetowa 1 i 2\nRóżnica pomiędzy liczbą osób przyjeżdżających i wyjeżdżających\nStruktura wykształcenia mieszkańców w wieku co najmniej 15 lat, w %\nRozwój działalności badawczo - rozwojowej\nWydatki przedsiębiorstw na działalność badawczo - rozwojową\nPoprawa jakości życia (ochrona zdrowia)\nLiczba mieszkańców na 1 łóżko szpitalne\nLiczba mieszkańców na 1 lekarza\nLiczba aktywnych organizacji NON-PROFIT (fundacje, organizacje pożytku publicznego, stowarzyszenia i organizacje społeczne) w przeliczeniu na 1000 ludności\nNakłady na działalność innowacyjną Wartość (w relacji do liczby przedsiębiorstw) w przedsiębiorstwach przemysłowych\nBudowa gospodarki opartej na wiedzy (struktura PKB w układzie regionalnym)\nUdział nakładów (%) na działalność badawczo-rozwojową w PKB ogółem oraz ponoszonych przez sektor przedsiębiorstw\nLiczba patentów na 1 mln ludności\nLiczba patentów zarejestrowanych w urzędzie patentowym\nBudowa gospodarki opartej na wiedzy (Udział przedsiębiorstw wysokiej i średniowysokiej techniki)\nUdział przedsiębiorstw wysokiej i średniowysokiej techniki w ogóle przedsiębiorstw (wg sekcji i działów PKD)\nBudowa gospodarki opartej na wiedzy (Wskaźnik poziomu komercjalizacji innowacji)\nUdział przychodów netto ze sprzedaży produktów innowacyjnych w przychodach netto ze sprzedaży wyrobów ogółem\nIntensywność ruchu turystycznego\nIlość odwiedzających odnotowanych na terenie PDOW\nIlość biletów sprzedanych przez kolejkę wąskotorową\nDokumentacja projektu PDOW\nIlość imprez kulturalno-turystycznych zorganizowanych na terenie PDOW\nW zakresie ochrony środowiska prowadzony jest monitoring przeprowadzany przez odpowiednie służby, zarówno ochrony środowiska, przyrody czy sanitarne. Należą do nich m.in. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, jak i wydziały ochrony środowiska Urzędu Wojewódzkiego, i powiatowego. Polega on na corocznej analizie i ocenie stanu poszczególnych komponentów środowiska w oparciu o wyniki pomiarów uzyskanych w ramach państwowego monitoringu (w szczególności dotyczącego: stanu wód powierzchniowych i podziemnych, powietrza, klimatu akustycznego, gleb) oraz na analizie i ocenie innych dostępnych wyników pomiarów i obserwacji. Wyniki monitoringu stanu środowiska przyrodniczego są publikowane w odpowiednich opracowaniach, takich jak np. Raport o stanie środowiska województwa podkarpackiego, wydawanym corocznie. Ponadto na obszarze opracowania i jego sąsiedztwie są dokonywane pomiary hałasu komunikacyjnego wykonywane zarówno poprzez odpowiednich zarządców dróg, jak i służby inspektoratu ochrony środowiska.\nIlustracja 1 Mapa Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia 21\nIlustracja 2 Zasięg granic jednostki JCWPd nr 127 24\nIlustracja 3 Zasięg granic jednostki JCWPd nr 158 25\nIlustracja 4 Mapa zagrożenia powodziowego (Q=0,2%, ciemnoniebieski) i wstępnej oceny ryzyka powodziowego (jasnoniebieski) dla rejonu Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia. 31\nTabela 1 Wykaz jednolitych części wód podziemnych na terenie PDOW 24\nTabela 2: Wykaz ujęć wód podziemnych na terenie Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia. 25\nTabela 3 Charakterystyka Jednolitych Części wód powierzchniowych na terenie PDOW 29\nTabela 4 Obszary NATURA 2000 na terenie Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia 43\nTabela 5 Proponowane środki i zalecenia łagodzące niekorzystne oddziaływania na środowisko wynikające z realizacji Strategii 86\nTabela 6 Wskaźniki proponowane dla celów monitoringu strategii 92\n- Zmodyfikowana macierz oddziaływań Strategii Rozwoju Gospodarczego Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia.\n- Mapa topograficzna z naniesieniem granic obszarów Natura 2000 na terenie Przeworsko-Dynowskiego Obszaru Wsparcia.