Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym. Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i w praktycznym zastosowaniu. - ppt pobierz\nZasady zrównoważonego rozwoju w teorii i praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym. Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i w praktycznym zastosowaniu.\nOpublikowałMalwina Krzywonos Został zmieniony 4 lata temu\nPrezentacja na temat: "Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym. Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i w praktycznym zastosowaniu."— Zapis prezentacji:\n1 Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym.\nZasady zrównoważonego rozwoju w teorii i w praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym Niniejsza prezentacja powstała w ramach projektu „Lokomotywa zrównoważonego rozwoju – partnerstwo na rzecz ekorozwoju w gminie” dofinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.\n2 Koncepcja zrównoważonego rozwoju (1)\nW rozwoju zrównoważonym zużywanie zasobów odnawialnych następuje wolniej, niż ich odtwarzanie, zaś zasobów nieodnawialnych wolniej, niż wprowadzanie ich substytutów. Zasada ta oznacza rozwój gospodarczy w zgodzie ze społecznym i przyrodniczym otoczeniem, a nie ich kosztem. Jest to rozwój pożądany społecznie, uzasadniony ekonomicznie i dopuszczalny ekologicznie. Polega na racjonalnym i efektywnym wykorzystywaniu zasobów (kapitałów): gospodarczych, społecznych i przyrodniczych. Zakłada realizację rozwoju „trójwymiarowego”, zintegrowanego i wielofunkcyjnego – SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO EKOLOGICZNEGO Pojęcie zrównoważonego rozwoju (Sustainable Development) wywodzi się z leśnictwa, gdzie pierwotnie oznaczało sposób gospodarowania lasem polegający na tym, że wycina się tylko tyle drzew, ile może w to miejsce urosnąć, tak aby mógł się on zawsze odbudować. W rozwoju zrównoważonym zużywanie zasobów odnawialnych następuje wolniej, niż ich odtwarzanie, zaś zasobów nieodnawialnych wolniej, niż wprowadzanie ich substytutów. Zasada ta oznacza więc rozwój gospodarczy w zgodzie ze społecznym i przyrodniczym otoczeniem, a nie ich kosztem. Jest to rozwój pożądany społecznie, uzasadniony ekonomicznie i dopuszczalny ekologicznie. Niektórzy autorzy używają pojęcia ekorozwój i rozwój zrównoważony zamiennie lub rozpatrywane są one w dwóch aspektach: ekologicznym i cywilizacyjnym. W ujęciu ekologicznym ekorozwój to wzrost gospodarczy z poszanowaniem i wykorzystaniem dóbr przyrody, a więc synonim rozwoju zrównoważonego. W ujęciu cywilizacyjnym jest pojęciem, gdzie gospodarka stoi na równi ze środowiskiem, gdzie te dwa komponenty nie ograniczają się nawzajem i działają na rzecz społeczności lokalnej w oparciu o zasoby występujące na danym terenie. Zatem ekorozwój jest pojęciem węższym od rozwoju zrównoważonego i oznacza proces ograniczania presji na środowisko i poprawę jego stanu poprzez ekologizację procesów gospodarczych oraz wdrażanie zintegrowanych systemów ochrony.\n3 Koncepcja zrównoważonego rozwoju (2)\nPrzyczyny powstania koncepcji zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju): Niekontrolowany wzrost gospodarczy Zanieczyszczenie środowiska Antropopresja Bieda, ubóstwo i wykluczenie społeczne Niezrównoważona konsumpcja Kurczenie się zasobów naturalnych Zagrożenie kryzysem ekologicznym Koncepcja rozwoju zrównoważonego powstała w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, jako alternatywa niekontrolowanego wzrostu gospodarczego, zagrażającego nie tylko środowisku przyrodniczemu, ale przede wszystkim człowiekowi. Zwrócono uwagę na to, że czynnikiem warunkującym jakość życia stało się również środowisko przyrodnicze. Należało zatem skierować uwagę na inny rodzaj działań gospodarczych, które niwelowałyby rosnące skutki antropopresji i groźbę globalnej katastrofy ekologicznej. Wysiłek ten musiały podjąć rządy wszystkich państw i zmienić dotychczasowe polityki rozwoju oparte za założeniach ekonomii klasycznej (zysk za wszelką cenę; brak opłat za wykorzystywane elementy środowiska i emisję zanieczyszczeń), które doprowadziły do niekontrolowanego wzrostu konsumpcji i wyczerpywania się zasobów. Zaobserwowano kurczenie się surowców, szczególnie nieodnawialnych, a będących podstawowym czynnikiem produkcji. Zaczęto zadawać sobie pytanie, co stanie się jeśli nadejdzie moment, gdy ich zabraknie lub kiedy jakość środowiska na skutek zanieczyszczeń będzie tak niska, że nie zdołają pełnić już swojej funkcji gospodarczej?\n4 Kształtowanie się koncepcji zrównoważonego rozwoju\nRaport Sekretarza Generalnego ONZ U Thanta „Człowiek i jego Środowisko” (1969) Konferencja ONZ w Sztokholmie – „Deklaracja Sztokholmska w sprawie Naturalnego Środowiska Człowieka” (1975 r.) Raport Światowej Komisji do spraw Środowiska i Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych pod przewodnictwem Gro Harlem Brundtland pt. „Nasza Wspólna Przyszłość” (1987) – stwierdzenie: ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY = rozwój który zaspokaja potrzeby obecne, nie pozbawiając przyszłych pokoleń możliwości zaspokajania ich potrzeb Zrównoważony rozwój jest drogą ku poprawie jakości życia – istnieje konieczność integracji działań w trzech obszarach: gospodarka, środowisko, społeczeństwo Wzrost gospodarczy musi być równomiernym podziałem korzyści. Konieczna jest ochrona zasobów naturalnych DLA PRZYSZŁYCH POKOLEŃ Podczas Konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Sztokholmie w 1972 roku zwrócono uwagę na konieczność wypracowania globalnej polityki ekologicznej odnoszącej się do zagadnień gospodarczych realizowanych w sposób dostosowany do działania naturalnych praw przyrody. Pierwsza zasada Deklaracji Sztokholmskiej głosiła, że człowiek ma prawo do wolności, równości i odpowiednich warunków życia w środowisku, które pozwoli mu zachować godność i osiągnąć dobrobyt. Nałożyła ona na rządy państw obowiązek ochrony i poprawy stanu środowiska, zarówno dla obecnie żyjących, jak i przyszłych pokoleń. Po Konferencji Sztokholmskiej wiele państw opowiedziało się za przyjęciem idei zrównoważonego rozwoju, w tym Polska. Taki sam obowiązek na poziomie lokalnym, a więc gminnym, spoczywa na wójtach i burmistrzach. W 1987 roku został opublikowany Raport Światowej Komisji do spraw Środowiska i Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych pod przewodnictwem Gro Harlem Brundtland, ówczesnej premier Norwegii. Zamieszczono w nim definicję zrównoważonego rozwoju jako „rozwoju stabilnego, który zaspokaja potrzeby obecne, nie pozbawiając przyszłych pokoleń możliwości zaspokajania ich potrzeb”. W dokumencie zwrócono szczególną uwagę na ścisły związek między środowiskiem a rozwojem. Rozwój ten nie może odbywać się bez uwzględnienia problemów środowiskowych i doprowadzić do wyeksploatowania zasobów naturalnych oraz nie może unikać kosztów zewnętrznych ich degradacji.\n5 Cechy zrównoważonego rozwoju\nDeklaracja Sztokholmska wyodrębniła trzy podstawowe cechy tego rozwoju: RÓWNOWAŻENIE – podczas planowania i realizacji rozwoju utrzymuje właściwe proporcje między potrzebami gospodarczymi, potrzebami społeczeństw i potrzebami środowiska. TRWAŁOŚĆ – podejmowane dziś działania nie mogą ograniczać możliwości rozwoju w przyszłości. SAMOPOWSTRZYMYWANIE SIĘ – bazuje na wykorzystaniu zasobów odnawialnych i ich substytutów, tworząc rezerwy i bodźce dla przyszłego rozwoju. Deklaracja Sztokholmska wyodrębniła trzy podstawowe cechy tego rozwoju: Równoważnie – podczas planowania i realizacji rozwoju utrzymuje właściwe proporcje między potrzebami gospodarczymi, potrzebami społeczeństw i potrzebami środowiska. Trwałość – podejmowane dziś działania nie mogą ograniczać możliwości rozwoju w przyszłości. Samopodtrzymywanie się – bazuje na wykorzystaniu zasobów odnawialnych i ich substytutów, tworząc rezerwy i bodźce dla przyszłego rozwoju.\n6 Dokumenty strategiczne zrównoważonego rozwoju (1)\nSzczyt Ziemi w Rio de Janeiro (1992 r.) – przyjęte dokumenty: KARTA ZIEMI – zawierającą zbiór podstawowych zasad zrównoważonego rozwoju oraz praw, obowiązków państw i obywateli wobec środowiska naturalnego. AGENDA 21 – międzynarodowy program działań na rzecz ochrony środowiska realizowany na szczeblach krajowych i lokalnych. Konwencja w sprawie zmian klimatu – której pokłosiem są m.in.: Protokół z Kioto, Protokół Montrealski, coroczne konwencje klimatyczne dotyczące zmniejszania emisji gazów cieplarniach, czy też nowe ekonomiczne instrumenty ochrony powietrza, jak handel emisjami, czy system opłat za emisję. Zasady ogólne rozwoju zrównoważonego i dalsze kształtowanie się koncepcji były efektem słynnej już, międzynarodowej konferencji w Rio de Janeiro w 1992 r. To spotkanie rządów 172 państw istotnie zmieniło podejście do rozwoju i zaktywizowało różne podmioty, w celu urzeczywistniania jego założeń. Polska także miała tam reprezentanta i była jednym z dwóch krajów, które posiadało już swój dokument szczebla rządowego: Politykę ekologiczną Państwa (1991). Na konferencji hasłem przewodnim było „Środowisko i Rozwój”. Podczas obrad przyjęto 5 dokumentów – fundamentalnych zasad w polityce społeczno-gospodarczej uwzględniających ochronę środowiska. Były to: Karta Ziemi – zawierającą zbiór podstawowych zasad zrównoważonego rozwoju oraz praw, obowiązków państw i obywateli wobec środowiska naturalnego. Agenda 21 – międzynarodowy program działań na rzecz ochrony środowiska realizowany na szczeblach krajowych i lokalnych. Konwencja w sprawie zmian klimatu – której pokłosiem są m.in.: Protokół z Kioto, Protokół Montrealski, coroczne konwencje klimatyczne dotyczące zmniejszania emisji gazów cieplarniach, czy też nowe ekonomiczne instrumenty ochrony powietrza, jak handel emisjami, czy system opłat za emisję.\n7 Dokumenty strategiczne zrównoważonego rozwoju (2)\nSzczyt Ziemi w Rio de Janeiro (1992 r.) – przyjęte dokumenty cd.: Konwencja o zachowaniu różnorodności biologicznej – celem jest ochrona różnorodności biologicznej, zrównoważone użytkowanie jej elementów oraz uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści wynikających z wykorzystywania zasobów genetycznych. Deklaracja dotycząca kierunku rozwoju, ochrony i użytkowania lasów – wyznaczająca nowoczesne sposoby ochrony i użytkowania lasów wszystkich typów. W Polsce doprowadziła do wyodrębnienia polityki leśnej państwa, dążącej do postrzegania lasów jako podstawowego składnika środowiska naturalnego, wymagającego szczególnej troski i do wzrostu powierzchni lesistości kraju Kontynuacją Szczytu Ziemi w Rio były: XIX Sesja Specjalna Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych „Rio + 5” (Nowy York 1997 r.) Szczyt Ziemi w Johannesburgu w 2002 r. – Plan Działania. Czwartym dokumentem przyjętym na Szczycie Ziemi w Rio była Konwencja o zachowaniu różnorodności biologicznej. Celem jej ustanowienia była ochrona różnorodności biologicznej, zrównoważone użytkowanie jej elementów oraz uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści wynikających z wykorzystywania zasobów genetycznych. Najwyższą formą ochrony puli genowej roślin i zwierząt na terenie UE są obecnie obszary Natura 2000. Piątym przyjętym na Szczycie Ziemi dokumentem była Deklaracja dotycząca kierunku rozwoju, ochrony i użytkowania lasów – wyznaczająca nowoczesne sposoby ochrony i użytkowania lasów wszystkich typów. Z wymienionych dokumentów najważniejsza jest Agenda 21. Stanowi wezwanie społeczności międzynarodowej do wspierania wszelkich działań służących wdrażaniu w życie zrównoważonego rozwoju, który należy rozumieć, jako gospodarowanie dopuszczalne ekologicznie, pożądane społecznie i uzasadnione ekonomicznie. Kontynuacją tej inicjatywy były: XIX Sesja Specjalna Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych „Rio + 5” w Nowym Jorku w 1997 roku oraz Szczyt Ziemi w Johannesburgu w 2002 roku i przyjęty tam Plan Działania.\n8 Dokumenty strategiczne zrównoważonego rozwoju (3)\n2001 r. - „Zrównoważona Europa dla Lepszego Świata”: Strategia Zrównoważonego Rozwoju Unii Europejskiej (odnowiona w 2006 r.) 2010 r. -„Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” – priorytety: wzrost inteligentny (ang. smart growth), czyli rozwój oparty na wiedzy i innowacjach, wzrost zrównoważony (ang. sustainable growth), czyli transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej, efektywnie korzystającej z zasobów i konkurencyjnej, wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu (ang. inclusive growth), czyli wspieranie gospodarki charakteryzującej się wysokim poziomem zatrudnienia i zapewniającej spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną. Strategia Zielonego Wzrostu OECD (The OECD Green Growth Strategy) Przyjęta przez Unię Europejską w 2000 r. Strategia Lizbońska koncentrowała się bardziej na konwencjonalnym wzroście gospodarczym, niż rozwoju zrównoważonym. Dlatego też, pod naciskiem środowisk proekologicznych opracowana została rok później kolejna strategia – już zrównoważonego rozwoju – przyjęta w Goeteborgu w 2001 r. Została ona odnowiona w 2006 r. Obecnie obowiązującym dokumentem jest strategia UE „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”. Strategia ta wyznaczyła trzy priorytety: 1. wzrost inteligentny (ang. smart growth), czyli rozwój oparty na wiedzy i innowacjach; 2. wzrost zrównoważony (ang. sustainable growth), czyli transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej, efektywnie korzystającej z zasobów i konkurencyjnej; 3. wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu (ang. inclusive growth), czyli wspieranie gospodarki charakteryzującej się wysokim poziomem zatrudnienia i zapewniającej spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną. OECD, do których należy także Polska, przyjęły nową doktrynę rozwoju – Strategię Zielonego Wzrostu, precyzyjnie wyznaczającą rolę środowiska i jego zasobów, konieczność ich ochrony oraz racjonalnego wykorzystania w rozwoju.\n9 Polityka ekologiczna państwa\n1991 r. – Polityka ekologiczna państwa 2000 r. – II Polityka ekologiczna państwa 2002 r. – Program wykonawczy do II Polityki ekologicznej państwa na lata 2002–2010 (2002) 2002 r. – Strategia zrównoważonego rozwoju Polski do 2025 roku 2003 r. – Polityka ekologiczna Państwa na lata z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007–2010 (2003) 2009 r. – Polityka ekologiczna Państwa w latach z perspektywą do roku 2016 (2009) Realizacja zasady zrównoważonego rozwoju na szczeblu krajowym odbywa się, w swoich założeniach, poprzez zapisy dokumentu rządowego: Polityka ekologiczna państwa (PEP). Polska jako pierwszy kraj opracowała Politykę ekologiczną już w 1991 r. Obecnie obowiązuje już czwarty taki dokument. Dokumenty strategiczne Polityki ekologicznej państwa wyznaczają priorytety, cele i kierunki działań na rzecz ochrony, kształtowania i korzystania ze środowiska zgodnie z wymogami i zasadami zrównoważonego rozwoju. Polityka ekologiczna, prowadzona również na poziomie gminy, przyczynia się do rozwiązywania problemów ekologicznych w skali lokalnej i regionalnej. Lokalna polityk ekologiczna nie powinna być jednak utożsamiana z gminnym Programem ochrony środowiska, który ma charakter techniczno-wdrożeniowy. Podobnie jak Lokalna Agenda 21, lokalna polityka ekologiczna i strategia zrównoważonego rozwoju powinny mieć charakter zintegrowany i całościowy i w sposób skoordynowany programować rozwiązywanie lokalnych problemów środowiskowych, społecznych i gospodarczych.\n10 Wytyczne aktualnej Polityki ekologicznej państwa wobec samorządów\nPolityka ekologiczna państwa w latach z perspektywą do roku precyzuje zadania dla samorządów terytorialnych. Należą do nich: wzmocnienie systemu zarządzania środowiska poprzez utworzenie struktur organizacyjnych realizujących publiczne zadania w zakresie tzw. planowania ekologicznego, przy szerokim udziale społecznym, planów i programów rozwoju; gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji o środowisku; rozwijanie dialogu między instytucjami administracji a biznesem w ramach dobrowolnych porozumień ekologicznych; uwzględnienie w metodyce prac planistycznych potrzeb ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju – zweryfikowanie lub opracowanie nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; wzmocnienie etatowe służb ochrony środowiska i gospodarki wodnej; wzmocnienie pozycji gminy przy ustalaniu lokalizacji inwestycji – uczestnictwo w procedurze ocen oddziaływania na środowisko; Polityka ekologiczna państwa w latach z perspektywą do roku precyzuje zadania dla samorządów terytorialnych. Należą do nich: wzmocnienie systemu zarządzania środowiska poprzez utworzenie struktur organizacyjnych realizujących publiczne zadania w zakresie tzw. planowania ekologicznego, przy szerokim udziale społecznym, planów i programów rozwoju; gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji o środowisku; rozwijanie dialogu między instytucjami administracji a biznesem w ramach dobrowolnych porozumień ekologicznych; uwzględnienie w metodyce prac planistycznych potrzeb ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju – zweryfikowanie lub opracowanie nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; wzmocnienie etatowe służb ochrony środowiska i gospodarki wodnej; wzmocnienie pozycji gminy przy ustalaniu lokalizacji inwestycji – uczestnictwo w procedurze ocen oddziaływania na środowisko.\n11 Wytyczne aktualnej Polityki ekologicznej państwa wobec samorządów – cd.\nPolityka ekologiczna państwa w latach z perspektywą do roku precyzuje zadania dla samorządów terytorialnych. Należą do nich (cd.): wprowadzenie procedur umożliwiających gminie występowanie w charakterze inicjatora ustanawiania pomników przyrody, rezerwatów, parków, tworzenia parków wiejskich i miejskich oraz innych obiektów chronionych, leżących całkowicie lub w części na terytorium gminy; zaostrzenie normatywów oraz powiększenie opłat i kar ponad wielkości przyjęte dla całego kraju lub województwa; przygotowanie planów inwestycyjnych i rozwoju w dziedzinie wykorzystania energii odnawialnej; zwiększenie stopnia zalesiania, przygotowanie strategii i planów gospodarowania odpadami, programów ochrony środowiska; opracowanie programu informowania społeczeństwa o nadzwyczajnych zagrożeniach środowiska; podjęcie działań na rzecz wzrostu świadomości ekologicznej; wzmocnienie gminnych wydziałów rolnictwa w związku z potrzebami wdrożenia kodeksu dobrych praktyk rolniczych. Polityka ekologiczna państwa w latach z perspektywą do roku precyzuje zadania dla samorządów terytorialnych. Należą do nich (cd.): wprowadzenie procedur umożliwiających gminie występowanie w charakterze inicjatora ustanawiania pomników przyrody, rezerwatów, parków, tworzenia parków wiejskich i miejskich oraz innych obiektów chronionych, leżących całkowicie lub w części na terytorium gminy; zaostrzenie normatywów oraz powiększenie opłat i kar ponad wielkości przyjęte dla całego kraju lub województwa; przygotowanie planów inwestycyjnych i rozwoju w dziedzinie wykorzystania energii odnawialnej; zwiększenie stopnia zalesiania, przygotowanie strategii i planów gospodarowania odpadami, programów ochrony środowiska; opracowanie programu informowania społeczeństwa o nadzwyczajnych zagrożeniach środowiska; podjęcie działań na rzecz wzrostu świadomości ekologicznej.\n12 Definicja prawna zrównoważonego rozwoju\nPrawo ochrony środowiska (art. 3, pkt 50): „Zrównoważony rozwój jest to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń”. Obecnie obowiązująca definicja zrównoważonego rozwoju znajduje się w ustawie Prawo ochrony środowiska (art. 3, pkt 50). Zgodnie z nią „zrównoważony rozwój jest to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń”. W takim ujęciu zrównoważony rozwój uwzględnia pokoleniową sprawiedliwość ekologiczną, trwale utrzymuje kapitał przyrodniczy, nie uszczupla go w długim okresie, a więc pozwala na stworzenie rezerw i bodźców do dalszego rozwoju. Pozwala również utrzymać właściwe proporcje między poziomem konsumpcji i wynikającej z niej antropopresji a potrzebą ochrony środowiska.\n13 Ujęcie zrównoważonego rozwoju w Konstytucji RP\nKonstytucja RP z 1997 roku w Art. 5. odwołuje sie do zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska: „Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolność i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju”. W art. 74 Konstytucja RP stwierdza, że: Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Konstytucja RP z 1997 roku odwołuje sie do zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Art. 5. ustawy zasadniczej mówi, że Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolność i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Ważne są także dwa inne artykuły, mianowicie art. 74 i 86. W pierwszym z nich jest mowa o tym, że władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom, a ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Wprowadzenie rozwoju zrównoważonego do ustawy zasadniczej spowodowało, ze stała się ona podstawową zasadą, która musi być uwzględniana w innych aktach normatywnych. Wszystkie podmioty zobowiązane są do uwzględniania założeń rozwoju zrównoważonego przy kształtowaniu i wdrażaniu własnych polityk, strategii i planów rozwojowych.\n14 Zrównoważony rozwój na poziomie lokalnym\nNa poziomie gminy trwały i zrównoważony rozwój powinien uwzględniać zapewnienie trwałości w odniesieniu do: rozwoju lokalnego społeczności poprzez ciągłość pokoleniową, wyższy poziom intelektualny następnego pokolenia oraz rozwój indywidualny każdego z mieszkańców gminy, trwałości użytkowania środowiska, a w szczególności funkcjonowania i produktywności podstawowych ekosystemów: lasów, jezior, łąk oraz gleb uprawnych, trwałości gospodarowania, gdzie nie można dopuścić do sytuacji, że jakaś gmina będzie żyć kosztem pozostałych podatników kraju, równoważenie między wydatkami na inwestycje i pozainwestycyjne formy rozwoju. LOKALNA AGENDA 21 – LOKALNA STRATEGIA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Na poziomie gminy trwały i zrównoważony rozwój powinien uwzględniać zapewnienie trwałości w odniesieniu do: – rozwoju lokalnego społeczności poprzez ciągłość pokoleniową, wyższy poziom intelektualny następnego pokolenia oraz rozwój indywidualny każdego z mieszkańców gminy, – trwałości użytkowania środowiska, a w szczególności funkcjonowania i produktywności podstawowych ekosystemów: lasów, jezior, łąk oraz gleb uprawnych, – trwałości gospodarowania, gdzie nie można dopuścić do sytuacji, że jakaś gmina będzie żyć kosztem pozostałych podatników kraju, – równoważenia między wydatkami na inwestycje i pozainwestycyjne formy rozwoju. Na szczeblu gminy największą trudność sprawia przełożenie zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju na cele i zadania realizacyjne. Społeczności lokalne oczekują szybkich efektów zapewniających podniesienie poziomu życia. Opracowywanym dokumentem strategicznym, w sposób całościowy ujmującym kwestie zrównoważonego rozwoju jest tzw. Lokalna Agenda 21, jak również lokalna strategia zrównoważonego rozwoju. Zostaną one bliżej omówione w kolejnych modułach szkoleniowych.\n15 Wskaźniki zrównoważonego rozwoju\nOpracowano wiele zestawów mierników zrównoważonego rozwoju. Dotyczą one obszarów i dziedzin: środowiskowego i przestrzennego (stopień zanieczyszczenia i jakość środowiska – powietrza, wody, gleby; bioróżnorodność; ilość obszarów chronionych; sposób i jakość zagospodarowania przestrzeni); gospodarczego (energetyka, transport, gospodarka odpadami, infrastruktura, dostęp do usług, przedsiębiorczość, stopień informatyzacji, innowacyjność); społecznego (dostęp do oświaty i edukacji, demografia, zatrudnienie, mieszkalnictwo, opieka społeczna i zdrowotna, wykształcenie i kwalifikacje ludności); instytucjonalno-politycznego (stopień rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, kultura, partycypacja społeczna, zarządzanie ryzykiem i bezpieczeństwo publiczne, jakość i skuteczność lokalnej polityki rozwoju). Wskaźniki: PRESJI – STANU - REAKCJI W celu monitorowania postępów w realizacji zrównoważonego rozwoju na każdym poziomie jego wdrażania konieczne jest stosowanie wskaźników. Badania naukowe nad takimi wskaźnikami prowadzone są od lat 80-tych przez wiele organizacji ponadnarodowych – ONZ, OECD, UE, Europejską Agencję Środowiskową i dotyczą skali globalnej, krajowej, regionalnej i lokalnej. Wskaźniki zrównoważonego rozwoju odnoszą się w sposób zintegrowany do czterech ładów: środowiskowo-przestrzennego, gospodarczego, społecznego i instytucjonalno-politycznego i wielu dziedzin, przykładowo wymienionych na slajdzie. Na poziomie lokalnym najbardziej uniwersalne wydają się wskaźniki presji, stanu i reakcji, które można stosować do każdego z ładów. W przypadku np. jakości powietrza wskaźnikiem presji jest „poziom emisji zanieczyszczeń do powietrza”, wskaźnikiem stanu „średnia ilość dni z nieprzekroczoną normą imisji”, a wskaźnikiem reakcji „nakłady inwestycyjne na ochronę powietrza/na mieszkańca i udział terenów zieleni ogólnodostępnej”. Dane umożliwiające interpetację wskaźników zrównoważonego rozwoju gromadzone są, choć jeszcze w ograniczonym zakresie, w systemie statystyki publicznej GUS, jakim jest Bank Danych Lokalnych.\n16 Przykładowy zestaw wskaźników na poziomie lokalnym\nW tabeli pokazano zestaw przykładowych wskaźników możliwych do zastosowania na poziomie lokalnym. Obok wskaźników dziedzinowych istnieją też wskaźniki zintegrowane. Do najbardziej popularnych należy wskaźnik ekologicznego odcisku stopy (Ecological Footprint). Służy on ocenie skuteczności ekologicznej działań na rzecz ekorozwoju. Wskaźnik ten oceniający presję na środowisko jest możliwy do wykorzystania w każdej skali – od międzynarodowej do indywidualnego konsumenta. Jest on miarą konsumpcji zasobów ekologicznych, a jego wartość jest szacowana na podstawie obserwacji codziennych zachowań ludzi, jak np. ilości wytwarzanych odpadów, zużycia energii, wody czy papieru, jak również jest wynikiem badań produktywności ekosystemu. Ekologiczny ślad jest definiowany jako „całkowita ilość biologicznie produktywnej powierzchni ziemi niezbędna do zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych danej populacji oraz asymilacji odpadów przez nią generowanych.” Do obliczenia wskaźnika wykorzystuje się, zgodnie z obraną metodologią ustalone kategorie zasobów: obszary zabudowane, grunty orne, łąki i pastwiska, lasy i in. Ecological footprint jest użytecznym narzędziem kształtowania świadomości ekologicznej i wzorców zachowań. Zestawy wskaźników zrównoważonego rozwoju powinny być uwzględniane w zapisach dokumentów programowych, sporządzanych przez gminy (np. POŚ, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ekofizjografia, strategie rozwoju), jak również włączane w dobrowolne porozumienia ekologiczne i lokalne partnerstwa na rzecz ekorozwoju.\n17 Zasady zrównoważonego rozwoju\n18 Zasada przezorności, prewencji (1)\nZasada ta oznacza, że: odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania, a nie dopiero wtedy, kiedy istnieje pełne tego naukowe potwierdzenie. przeciwdziałanie negatywnym skutkom środowiska powinno być podejmowane na etapie planowania i realizacji przedsięwzięcia na podstawie posiadanej wiedzy, wdrożonych procedur ocen oddziaływania na środowisko oraz monitorowania prowadzonych przedsięwzięć. Zasada prewencji, zwana jest także inaczej: zasadą zapobiegania lub zasadą aktywnej polityki, a także w węższym rozumieniu zasadą likwidacji zanieczyszczeń u źródła. Zasada przezorności jest stosowana powszechnie w polityce ekologicznej krajów rozwiniętych. Oznacza, że odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania, a nie dopiero wtedy, kiedy istnieje pełne tego naukowe potwierdzenie. Czyli rozwiązywanie pojawiających się problemów powinno następować po tzw. „bezpiecznej stronie”. Pozwala to unikać zaniechań wynikających z czasochłonnych badań, braku środków lub zachowawczego działania dopowiedzilanych osób bądź instytucji. Zasada prewencji, zwana jest także inaczej: zasadą zapobiegania lub zasadą aktywnej polityki, a także w węższym rozumieniu zasadą likwidacji zanieczyszczeń u źródła. Zakłada ona, że przeciwdziałanie negatywnym skutkom dla środowiska powinno być podejmowane na etapie planowania i realizacji przedsięwzięcia na podstawie posiadanej wiedzy, wdrożonych procedur ocen oddziaływania na środowisko oraz monitorowania prowadzonych przedsięwzięć.\n19 Zasada przezorności, prewencji (2)\nZasada ta zakłada, że przy podziale dostępnych środków na ochronę środowiska, preferencje będą uzyskiwały działania w następującym porządku hierarchicznym: zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i innych uciążliwości, tj. działanie na rzecz przebudowy produkcji i konsumpcji w kierunki zmniejszania presji na środowisko przez stosowanie najlepszych dostępnych technik (BAT), recykling, czyli zamykanie obiegu materiałów i surowców, odzysk energii, wody i surowców ze ścieków oraz z odpadów, a także gospodarcze wykorzystanie odpadów, zamiast ich składowania, zintegrowane podejście do ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń – to realizacja Dyrektywy Rady 91/61/WE w sprawie zintegrowanego zanieczyszczania i kontroli (tzw. Dyrektywa IPPC), wprowadzanie zintegrowanych systemów zarządzania i kontroli według standardów EMAS lub ISO 14001, programów czystszej produkcji oraz programu Responsibility and Care. Wynika z tego, że lepiej jest i taniej jest minimalizować emisję zanim wyrządzi ona znaczne skutki środowiskowe, niż likwidować powstałe szkody środowiskowe. Zasada prewencji oznacza także, że przy wyborze środków zapobiegawczych oraz sposobów likwidacji skutków procesów lub zdarzeń, a także przy podziale dostępnych środków na ochronę środowiska, preferencje będą uzyskiwały działania w następujących porządku hierarchicznym: zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i innych uciążliwości, tj. działanie na rzecz przebudowy produkcji i konsumpcji w kierunki zmniejszania presji na środowisko przez stosowanie najlepszych dostępnych technik (BAT), recykling, czyli zamykanie obiegu materiałów i surowców, odzysk energii, wody i surowców ze ścieków oraz z odpadów, a także gospodarcze wykorzystanie odpadów, zamiast ich składowania, zintegrowane podejście do ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń – to realizacja Dyrektywy Rady 91/61/WE w sprawie zintegrowanego zanieczyszczania i kontroli (tzw. Dyrektywa IPPC), wprowadzanie zintegrowanych systemów zarządzania i kontroli według standardów EMAS lub ISO 14001, programów czystszej produkcji oraz programu Responsibility and Care. Wynika z tego, że lepiej i taniej jest minimalizować emisję zanim wyrządzi ona znaczne skutki środowiskowe, niż likwidować powstałe szkody środowiskowe.\n20 Zasada integracji działań lokalnych i polityk sektorowych (1)\nZasada ta oznacza: uwzględnianie w politykach sektorowych, takich jak np. energetycznej, transportowej, czy planistycznej, celów ekologicznych na równi z celami gospodarczymi i społecznymi. integrację kwestii środowiskowych z procesami decyzyjnymi na rożnych szczeblach zarządzania: od rządowego, poprzez wojewódzki, do lokalnego. przenikanie zapisów Polityki Ekologicznej Państwa do polityk sektorowych, do planów i programów szczebla wojewódzkiego oraz gminnego. Zasada integracji działań lokalnych i polityk sektorowych oznacza uwzględnienie w politykach sektorowych, takich jak np. energetycznej, transportowej, czy planistycznej, celów ekologicznych na równi z celami gospodarczymi i społecznymi. To również integracja kwestii środowiskowych z procesami decyzyjnymi na rożnych szczeblach zarządzania: od rządowego, poprzez wojewódzki, do lokalnego. Jest to ważna zasada, ponieważ gospodarka, społeczeństwo, jak i środowisko przyrodnicze muszą być ujmowane systemowo i wielopłaszczyznowo w długiej perspektywie czasowej. W praktyce oznacza to przenikanie zapisów PEP do polityk sektorowych, do planów i programów szczebla wojewódzkiego oraz gminnego. Dokumenty różnych szczebli muszą być kompatybilne. Spójność dotyczy także zapisów prawa, w tym prawa ochrony środowiska i ustaw pochodnych. Jeśli np. państwo zobowiązuje się do ograniczenia emisji, to zapisy takie muszą dotyczyć podmiotów odpowiedzialnych za nią, a wiec instalacji, czy prywatnych użytkowników samochodów. Właściciele przedsiębiorstw zobowiązują się do używania technologii BAT, a państwo przygotowuje dla nich instrumenty finansowego wsparcia; producenci wprowadzają ekoinnowacje i obniżają koszty produkcji samochodów elektrycznych, na gaz bądź hybrydowych, a konsumenci korzystając z nich zmniejszają emisję; władze lokalne poprawiają system transportu miejskiego i stwarzają instrumenty zachęty bardziej powszechnego korzystania z niego przez mieszkańców.\n21 Zasada integracji działań lokalnych i polityk sektorowych (2)\nintegracja polityk i strategii lokalnych powinna opierać się na współpracy władz ze społecznością, na stworzeniu tzw. lobby ekologicznego, składającego się z rożnych przedstawicieli mieszkańców, reprezentujących wielorakie interesy, ale umiejących ze sobą rozmawiać, w celu stworzenia wspólnej wizji rozwoju gminy. Powinni znaleźć się tu lokalni przedsiębiorcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, nauczyciele, artyści, rolnicy, itd. Dokumenty, które będą tworzone w gminie, a szczególnie długookresowe strategie, powinny zawierać odniesienia do innych dokumentów cząstkowych (np. Programu Ochrony Środowiska) i być poddane szerokiej konsultacji społecznej - wtedy uda się uniknąć rozbieżności interesów, jak i zapisów. Uda się realizować przez kolejne dekady obraną wizję rozwoju gminy, nieżalenie od zmieniających się władz i ugrupowań politycznych. Podobnie, integracja polityk i strategii lokalnych powinna opierać się na ścisłej współpracy władz ze społecznością, na stworzeniu tzw. lobby ekologicznego, składającego się z rożnych przedstawicieli mieszkańców, reprezentujących wielorakie interesy, ale umiejących ze sobą rozmawiać, w celu stworzenia wspólnej wizji rozwoju gminy. Powinni znaleźć się tu lokalni przedsiębiorcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, nauczyciele, artyści, rolnicy, itd. Dokumenty, które będą tworzone w gminie, a szczególnie długookresowe strategie, powinny zawierać odniesienia do innych dokumentów cząstkowych (np. Programu Ochrony Środowiska) i być poddane szerokiej konsultacji społecznej. Pomocą w wypracowaniu konsensusu, zanim będziemy pracować nad dokumentami i strategiami, powinno być sporządzenie analizy SWOT. Koordynacja polityk winna uwzględniać trzy wymiary działa na rzecz zrównoważonego rozwoju: gospodarczy, społeczny i środowiskowy.\n22 Zasada równego dostępu do środowiska przyrodniczego i zasobów\nZasada ta związana jest z kategorią zrównoważonego rozwoju nawiązującą do sprawiedliwości międzypokoleniowej. Polega na zaspokajanie potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z tworzeniem i utrzymaniem warunków do zaspokojenia potrzeb przyszłym pokoleniom. To także zaspokojenie potrzeb grup i jednostek ludzkich do sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów przyrodniczych (np. wody, ziemi, kopalin). Istotne jest także uwzględnianie w dokumentach programowych, szczególnie szczebla niższego, potrzeb rozwojowych lokalnych społeczności przez zachowanie trwałości podstawowych procesów przyrodniczych ze stałą ochroną różnorodności przyrodniczej. Zasada ta związana jest z kategorią zrównoważonego rozwoju nawiązującą do sprawiedliwości międzypokoleniowej. Chodzi o zaspokojenie potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z tworzeniem i utrzymaniem warunków do zaspokojenia potrzeb przyszłym pokoleniom. To także zaspokojenie potrzeb grup i jednostek ludzkich do sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów przyrodniczych (np. wody, ziemi, kopalin). Istotne jest także uwzględnianie w dokumentach programowych, szczególnie szczebla niższego, potrzeb rozwojowych lokalnych społeczności przez zachowanie trwałości podstawowych procesów przyrodniczych ze stałą ochroną różnorodności przyrodniczej.\n23 Zasada regionalizacji\nZasada regionalizacji polega na modyfikacji instrumentów polityki ekologicznej w zależności od lokalnych uwarunkowań. Poszerza kompetencje samorządów do ustanawiania regionalnych opłat, kar i wymogów ekologicznych wobec jednostek gospodarczych. Kompetencje te są zwiększone na takich obszarach jak: – na terenach zagrożonych degradacją i silnie przekształconych; – na terenach o wysokich walorach przyrodniczych (z przewagą funkcji ochronnych, naukowych, rekreacyjnych, z dużym odsetkiem zalesień lub upraw ekologicznych); – na obszarach pośrednich, z przewagą intensywnego rolnictwa i umiarkowanie rozwijanego przemysłu, głównie przetwórczego. Zasada regionalizacji polega na modyfikacji instrumentów polityki ekologicznej w zależności od lokalnych uwarunkowań, a przez to rozszerzenie kompetencji samorządów do ustanawiania regionalnych opłat, kar i wymogów ekologicznych wobec jednostek gospodarczych. Kompetencje te są zwiększone na takich obszarach jak: – na terenach zagrożonych degradacją i silnie przekształconych; – na terenach o wysokich walorach przyrodniczych (z przewagą funkcji ochronnych, naukowych, rekreacyjnych, z dużym odsetkiem zalesień lub upraw ekologicznych); – na obszarach pośrednich, z przewagą intensywnego rolnictwa i umiarkowanie rozwijanego przemysłu, głównie przetwórczego. W szerszym ujęciu zasada regionalizacji oznacza skoordynowanie polityki regionalnej z regionalnymi ekosystemami europejskimi, jak np. Morze Bałtyckie, tereny górskie, doliny rzek, czy obszary wodno-błotne, zwłaszcza w strefach przygranicznych. Tu odpowiedzią są porozumienia w ramach np. euroregionów, czy rezerwatów biosfery MAB.\n24 Zasada uspołecznienia i partnerstwa (1)\nZasada ta: zakłada udział społeczeństwa w programowaniu rozwoju, interpretacji i wdrażaniu koncepcji zrównoważonego rozwoju. jest realizowana poprzez stworzenie instytucjonalnych i prawnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych, w tym działających na rzecz ochrony środowiska. Podstawy prawne zawarte są przede wszystkim w: ustawie zasadniczej, ustawie Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowiska (Dz. U. z 7 listopada 2008, Nr 199, poz. 1227). Zasada ta jest wspierana przez system edukacji ekologicznej, kształtowanie nowego wzorca konsumpcji i etyki wobec środowiska. Zasada ta zakłada udział społeczeństwa w programowaniu rozwoju, interpretacji i wdrażaniu koncepcji trwałości. Realizowana jest przez stworzenie instytucjonalnych i prawnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych, w tym działających na rzecz ochrony środowiska. Podstawy prawne takiej działalności zawarte są przede wszystkim w ustawie zasadniczej, ustawie Prawo ochrony środowiska oraz ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zasada ta jest wspierana przez system edukacji ekologicznej, kształtowanie nowego wzorca konsumpcji i etyki wobec środowiska.\n25 Zasada uspołecznienia i partnerstwa (2)\nWyrazem zasady jest: zachęcenie społeczeństwa do włączania się w tworzenie i opiniowanie opracowań lokalnych, takich jak: program ochrony środowiska, plan gospodarki odpadami, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również udział w procedurze ocen oddziaływania na środowisko i udzielenia pozwolenia zintegrowanego. Tylko aktywne i świadome społeczeństwo będzie umiało stworzyć wizję środowiska, w tym swojego miejsca zamieszkania, jeśli samo włączy się w jego kreację, Społeczność lokalna musi zdawać sobie sprawę z tego, że dokumenty strategiczno-planistyczne są przede wszystkim tworzone dla niej, a nie po to aby zdobić półki. Społeczność lokalna powinna włączać się w świadomy monitoring środowiska i zgłaszać nadużycia. Tym sposobem będzie także realizować założenia lokalnej Agendy 21. Bardzo istotną rzeczą jest zachęcenia społeczeństwa do włączania się w tworzenie i opiniowanie opracowań lokalnych, takich jak: program ochrony środowiska, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również udział w procedurze ocen oddziaływania na środowisko i udzielenia pozwolenia zintegrowanego. Tylko aktywne i świadome społeczeństwo będzie umiało stworzyć wizję środowiska, w tym swojego miejsca zamieszkania, jeśli samo włączy się w jego kreację, ponieważ to ludność miejscowa wie czego najbardziej potrzebuje, jakie ma problemy i jak może chronić środowisko, nie rezygnując z rozwoju. Musi zdawać sobie sprawę z tego, że dokumenty strategiczno-planistyczne są przede wszystkim tworzone dla niej, a nie po to aby zdobić półki. W taki sposób będzie także wstanie włączyć się w świadomy monitoring środowiska, zgłaszać nadużycia. Stworzy aktywne lokalne lobby ekologiczne, występujące z inicjatywni na rzecz ZR. Tym sposobem będzie także realizować założenia lokalnej Agendy 21.\n26 Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik BAT (1)\nBAT – Best Available Techniques Zgodnie z zaleceniami Dyrektywy IPPC (Integrated Pollution Prevention and Control), podmioty gospodarcze muszą w danej kategorii branżowej zastosować i pracować na najlepszej dostępnej technice. Najlepsze Dostępne Techniki w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 3) to „najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, wykorzystywany jako podstawa ustalania granicznych wielkości emisyjnych, mających na celu eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i wpływu na środowisko jako całość”. Zadaniem BAT-ów jest przede wszystkim umożliwienie wywiązania się przedsiębiorcom z dotrzymania norm i standardów emisyjnych, a tym samym obniżenie kosztów funkcjonowania zakładu, poprzez zmniejszenie obciążeń finansowych opłat i kar za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik BAT to obowiązek skierowany przede wszystkim do przedsiębiorców. Zgodnie z zaleceniami wspomnianej Dyrektywy IPPC, podmioty gospodarcze muszą w danej kategorii branżowej zastosować i pracować na najlepszej dostępnej technice. Najlepsze Dostępne Techniki w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska to najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, wykorzystywany jako podstawa ustalania granicznych wielkości emisyjnych, mających na celu eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i wpływu na środowisko jako całość. Zatem BAT to taka technologia, która na obecnym stanie wiedzy, postępu technologicznego jest najmniej emisyjna i uciążliwa w określonej branży przemysłowej; która równocześnie jest najbardziej ekonomiczna – daje oczekiwany efekt ekologiczny za rozsądne pieniądze – czyli koszty zakupu i funkcjonowania tej technologii nie przewyższają kosztów ekologicznych; która jest powszechna – czyli korzysta z niej z sukcesem przynajmniej jeden podmiot na świecie.\n27 Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik BAT (2)\nWymagania dyrektywy IPPC, a zatem konieczność stosowania BAT, odnoszą się do następujących głównych kategorii działalności przemysłowej: – przemysłu energetycznego (elektrowni i ciepłowni), produkcji i obróbki metali (instalacji do produkcji i obróbki żelaza i metali nieżelaznych), przemysłu mineralnego (instalacji do produkcji cementu i wapna, hut szkła, zakładów ceramicznych), przemysłu chemicznego (instalacji wytwarzających produkty chemii organicznej i nieorganicznej, tworzyw sztucznych, rafinerii ropy i gazu), obiektów odzysku i unieszkodliwiania odpadów (m.in. składowisk opadów i spalarni odpadów), innych rodzajów działalności (m. in. papiernie, garbarnie, rzeźnie, instalacje przemysłu spożywczego, instalacje do intensywnej hodowli zwierząt). Dzięki technologiom BAT zapewnione jest zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, wody i ziemi tak, aby zapewnić możliwie jak najwyższy stopień ochrony środowiska jako całości. Wymagania dyrektywy IPPC, a zatem konieczność stosowania BAT, odnoszą się do nastepujących głównych kategorii działalności przemysłowej: – przemysłu energetycznego (elektrowni i ciepłowni), produkcji i obróbki metali (instalacji do produkcji i obróbki żelaza i metali nieżelaznych), przemysłu mineralnego (instalacji do produkcji cementu i wapna, hut szkła, zakładów ceramicznych), przemysłu chemicznego (instalacji wytwarzających produkty chemii organicznej i nieorganicznej, tworzyw sztucznych, rafinerii ropy i gazu), obiektów odzysku i unieszkodliwiania odpadów (m.in. składowisk opadów i spalarni odpadów), innych rodzajów działalności (m. in. papiernie, garbarnie, rzeźnie, instalacje przemysłu spożywczego, instalacje do intensywnej hodowli zwierząt).\n28 Zasada stosowania najlepszych dostępnych technik BAT (3)\nStosowana technologia powinna spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się w szczególności: stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń, efektywne wytwarzanie oraz wykorzystanie energii, zapewnienie racjonalnego zużycia wody i surowców oraz materiałów i paliw, stosowanie technologii bezodpadowych i małoodpadowych oraz możliwość odzysku powstających odpadów, rodzaj, zasięg oraz wielkość emisji, wykorzystanie porównywalnych procesów i metod, które zostały skutecznie zastosowane na skale przemysłową, wykorzystanie analizy cyklu życia produktów, postęp naukowo-techniczny. Zakłady, które muszą uzyskać licencję na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci pozwolenia zintegrowanego oraz biorące udział w handlu emisjami muszą obligatoryjnie posiadać technologie BAT. Stosowana technologia powinna spełniać wymagania, przy których określaniu uwzględnia się w szczególności: stosowanie substancji o małym potencjale zagrożeń, efektywne wytwarzanie oraz wykorzystanie energii, zapewnienie racjonalnego zużycia wody i surowców oraz materiałów i paliw, stosowanie technologii bezodpadowych i małoodpadowych oraz możliwość odzysku powstających odpadów, rodzaj, zasięg oraz wielkość emisji, wykorzystanie porównywalnych procesów i metod, które zostały skutecznie zastosowane na skale przemysłową, wykorzystanie analizy cyklu życia produktów, postęp naukowo-techniczny. Zakłady, które muszą uzyskać licencję na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci pozwolenia zintegrowanego oraz biorące udział w handlu emisjami muszą obligatoryjnie posiadać technologie BAT.\n29 Zasada „zanieczyszczający płaci” (1)\nPolluter Pays Principle – zasada sprawcy – zanieczyszczający płaci Mówi o tym, że podmiot gospodarczy korzystający z zasobów środowiska i wprowadzający doń zanieczyszczenia jest podporządkowany zasadzie płacenia za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Zasada jest wyrażona w art. 174 Traktatu Wspólnoty Europejskiej mówiącym o obowiązku „pokrywania kosztów naprawy szkód ekologicznych przez ich sprawcę”. Klasyfikacja tych kosztów jest następująca: – koszty działań prewencyjnych, ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń, w tym koszty dostosowania się do standardów ekologicznych; – koszty szkód spowodowanych przez zanieczyszczającego i działań rekompensacyjnych – koszty wpłat dokonanych przez zanieczyszczającego władzom publicznym z tytułu powodowanych zanieczyszczeń – część kosztów administracyjnych związanych z zarządzaniem środowiskiem. Zasada ta jest nazywana inaczej zasadą sprawcy. W języku angielskim funkcjonuje jako: Polluter Pays Principle. Uważana jest za jedną z najważniejszych zasad ZR. Mówi ona o tym, ze podmiot gospodarczy korzystający z zasobów środowiska i wprowadzający doń zanieczyszczenia jest podporządkowany zasadzie płacenia za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Zasada jest wyrażona w art. 174 Traktatu Wspólnoty Europejskiej mówiącym o obowiązku „pokrywania kosztów naprawy szkód ekologicznych przez ich sprawcę”. Ogólnie, zasada ta wyraża nałożenie na podmiot działający (sprawcę szkody) pełnej odpowiedzialności, w tym materialnej, za skutki zanieczyszczenia, a także za stworzenie innych zagrożeń dla środowiska. Sprawca odpowiada zatem nie tylko za bezpośrednie negatywne dla środowiska skutki, ale także za uciążliwości powstałe w wyniku prowadzonej przez niego działalności lub powodowane procesami konsumpcji wytworzonych przez niego dóbr. Klasyfikacja tych kosztów przedstawia się następująco: – koszty działań prewencyjnych, ograniczania i likwidacji zanieczyszczeń, w tym koszty dostosowania się do standardów ekologicznych; – koszty szkód spowodowanych przez zanieczyszczającego i działań rekompensacyjnych (tzn. koszty odszkodowań dla osób dotkniętych takimi działaniami oraz restytucji zanieczyszczonego środowiska); – koszty wpłat dokonanych przez zanieczyszczającego władzom publicznym z tytułu powodowanych zanieczyszczeń (mandaty, wpłaty kompensacyjne, kary, opłaty, podatki, kupno licencji); – część kosztów administracyjnych związanych z zarządzaniem środowiskiem (opłaty administracyjne za wydanie pozwolenia, opłaty eksploatacyjne). Zasada „zanieczyszczający płaci” jest wyrazem indywidualnej odpowiedzialności prawnej, dlatego powyższa klasyfikacja nie obejmuje kosztów spowodowanych przez innych zanieczyszczających, którzy np. dopuścili się w przeszłości skażenia gleb, wód czy niszczenia krajobrazu. Zasada ograniczona jest więc do nałożenia na zanieczyszczającego odpowiedzialności za skutki jego własnych działań, a nie obciążanie go ex post odpowiedzialnością za wrogie wobec środowiska działania innych osób.\n30 Zasada „zanieczyszczający płaci” (2)\nZasada ta umożliwiła wprowadzenie kilku rodzajów regulacji funkcjonowania przedsiębiorstwa, są to: regulacja ekonomiczna (opłaty i kary, w tym opłaty produktowe, depozytowe, recyklingowe, koncesyjne), regulacja prawna (normy i standardy jakości środowiska, pozwolenia sektorowe i zintegrowane, koncesje, akty prawa), regulacja technologiczna (stosowanie najlepszych dostępnych technik – BAT). Na zasadzie „Zanieczyszczający płaci” opiera się system finansowania inwestycji w dziedzinie ochrony środowiska w Polsce od początku lat 90. ubiegłego stulecia. Stąd głównym jego filarem są środki własne przedsiębiorstw, zaliczane w ciężar działalności (inwestycje ochronne plus opłaty za korzystanie ze środowiska). W przypadku przedsiębiorstw komunalnych środki na inwestycje pochodzą z opłat użytkowych za sprzedaż usług odbiorcom (dostawa wody, odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów stałych) – w myśl zasady „użytkownik płaci”. Odstępstwem od zasady jest dopuszczenie subwencjonowania przedsięwzięć z obszaru ochrony środowiska. W Polsce system ten realizują przede wszystkim fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Zasada ta umożliwiła wprowadzenie kilku rodzajów regulacji funkcjonowania przedsiębiorstwa, są to: – regulacja ekonomiczna (opłaty i kary, w tym opłaty produktowe, depozytowe, recyklingowe, koncesyjne), – regulacja prawna (normy i standardy jakości środowiska, pozwolenia sektorowe i zintegrowane, koncesje, akty prawa), – regulacja technologiczna (stosowanie najlepszych dostępnych technik – BAT).\n31 Zasada „zanieczyszczający płaci” (3)\nZasada ta: jest formą regulacji bezpośredniej, administracyjno-prawnej i ekonomicznej ilości wprowadzanych substancji polutogennych do środowiska przez emitentów. odgrywa ogromną rolę w internalizacji (uwzględnieniu) kosztów zewnętrznych środowiska (obciążenie podmiotów wywołujących powstanie strat ekologicznych kosztami ich wyeliminowania lub zrekompensowania). pokazuje prawdziwe koszty wyprodukowania towarów i usług (uwzględnia zewnętrzne koszty środowiskowe). umożliwia przestrzeganie zasady sprawiedliwości społecznej (płaci tylko ten, który zanieczyszcza, a nie cale społeczeństwo). pełni funkcję bodźcową, ponieważ przedsiębiorcy przez inwestowanie w nowe technologie, obniżają koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa, a tym samym cen produktów i usług. pełni funkcję dochodową przez pozyskanie dodatkowych pieniędzy na działania w ochronie środowiska i gospodarce wodnej (centralizacja środków i ich wtórna redystrybucja do funduszy celowych). Zasada „zanieczyszczający płaci” jest formą regulacji bezpośredniej, administracyjno-prawnej i ekonomicznej ilości wprowadzanych substancji polutogennych do środowiska przez emitentów. Odgrywa ogromną rolę w internalizacji kosztów zewnętrznych środowiska - obciążeniu podmiotów wywołujących powstanie strat ekologicznych kosztami ich wyeliminowania lub zrekompensowania. Uwidacznia prawdziwe koszty wyprodukowania towarów i usług (uwzględnia zewnętrzne koszty środowiskowe). Dzięki niej jest możliwe przestrzeganie zasady sprawiedliwości społecznej (płaci tylko ten, który zanieczyszcza, a nie cale społeczeństwo). Pełni ponadto funkcję bodźcową, ponieważ przedsiębiorcy przez inwestowanie w nowe technologie, obniżają koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa, a tym samym cen produktów i usług. Pełni ona również funkcję dochodową przez pozyskanie dodatkowych pieniędzy na działania w ochronie środowiska i gospodarce wodnej (centralizacja środków i ich wtórna redystrybucja do funduszy celowych).\n32 Zasada uwzględniania wymogów ochrony środowiska w działalności planistycznej\nPlanowanie przestrzenne ogrywa dużą rolę w prawidłowym gospodarowaniu kapitałem naturalnym. W planach przestrzennego zagospodarowania, szczególnie gminy, konieczne jest uwzględnienie potrzeb ochrony różnorodności biologicznej, krajobrazowej i zasobów. W jego zapisach powinny znaleźć się ostatecznie zapisy takich dokumentów lokalnych jak: ekofizjografia czy program ochrony środowiska Dobrze przyjęte założenia planu i wykonane nad nim konsultacje społeczne pozwolą w przyszłości uniknąć nieporozumień i sporów dotyczących wymagań ochrony środowiska w kontekście procedur inwestycyjnych i konieczności rozwoju infrastruktury. Pozwala na szybkie sprawdzenie dopuszczalności danego rodzaju inwestycji na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, szczególnie inwestycji uciążliwych dla środowiskowa. Zasada ta mówi o tym, że planowanie przestrzenne musi odgrywać dużą rolę w prawidłowym gospodarowaniu kapitałem naturalnym. W planach przestrzennego zagospodarowania, szczególnie gminy, konieczne jest uwzględnienie potrzeb ochrony różnorodności biologicznej, krajobrazowej i zasobów. Tylko w taki sposób faktycznie można chronić przestrzeń przed nadmierną defragmentacją oraz dbać o zasoby, gdyż to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego posiada moc prawną i jako jedyny jest przepisem gminnym, do którego muszą stosować się wszystkie podmioty i obywatele. To w jego zapisach powinny znaleźć się ostatecznie zapisy takich dokumentów lokalnych jak: ekofizjografia, program ochrony środowiska czy plan gospodarki odpadami. Zadanie miejscowego planu sprowadza się do funkcji regulacyjnej, polegającej na odpowiednim przeznaczeniu zagospodarowania terenu. Dzięki temu, że jest dokumentem jawnym, każdy ma prawo do jego wglądu, wnoszenia uwag, a tym samym także ma wpływ na kształtowanie i ochronę przestrzeni oraz projektowanie przeznaczenia terenu pod określone inwestycje. Dobrze przyjęte założenia planu i wykonane nad nim konsultacje społeczne pozwolą w przyszłości uniknąć nieporozumień i sporów dotyczących wymagań ochrony środowiska w kontekście procedur inwestycyjnych i konieczności rozwoju infrastruktury. Pozwala to na szybsze sprawdzenie dopuszczalności danego rodzaju inwestycji na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, szczególnie inwestycji uciążliwych dla środowiskowa.\n33 Zasada ekonomizacji ochrony środowiska\nZasada ekonomizacji = zasada efektywności ekonomicznej. Prowadzenie polityki ekologicznej w tai sposób, aby cele ekologiczne były osiągane minimalnym kosztem społecznym i finansowym. Dotyczy wykorzystania mechanizmu rynkowego z zachowaniem minimalnego interwencjonizmu państwa Polega na wprowadzaniu: preferencyjnych kredytów i subwencji inwestycyjnych (np. Bank Ochrony Środowiska), opłat depozytowych, produktowych i recyclingowych; stosowanie opłat koncesji i związanych z wydaniem określonych pozwoleń, Zasada ma zachęcić przedsiębiorców do działań proekologicznych w sposób rynkowy i najbardziej ekonomiczny. Zasada ekonomizacji, zwana jest inaczej zasadą efektywności ekonomicznej. Postuluje ona realizację takiej polityki, aby cele ekologiczne były osiągane minimalnym kosztem społecznym i finansowym. Zasada dotyczy wykorzystania mechanizmu rynkowego z zachowaniem minimalnego interwencjonizmu państwa (np. regulowane odgórnie stawki opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska). Mechanizm przewiduje ponadto wprowadzanie preferencyjnych kredytów i subwencji inwestycyjnych (po to m.in. powołano Bank Ochrony Środowiska), wykorzystanie opłat depozytowych, produktowych i recyclingowych; stosowanie opłat koncesji i związanych z wydaniem określonych pozwoleń itp., czy też stosowanie narzutów ekologicznych do paliw. Wszystkie te zabiegi mają na celu zachętę przedsiębiorców do działań ekologicznych, ale w taki sposób, aby im się to opłacało i aby nie odbiło się zbyt na konsumentach.\n34 Zasada współpracy ponadnarodowej\nWspólne rozwiązywanie europejskich i globalnych problemów ochrony środowiska. Konieczność ściślej współpracy rządów wszystkich państw i wzajemna pomoc. Wspólne uchwalanie konwencji i prawa międzynarodowego i ich wspólne przestrzeganie dla dobra ilości i jakości zasobów środowiska. Ścisła i konsekwentna kooperacja, oznaczająca dążenie do współpracy i konsensusu rozwiązywania globalnych i transgranicznych problemów ochrony środowiska. To zasada nawiązująca do wspólnego rozwiązywania europejskich i globalnych problemów ochrony środowiska. Oznacza konieczność ściślej współpracy rządów wszystkich państw i wzajemną pomoc. To wspólne uchwalanie konwencji i prawa międzynarodowego, ale także później jego wspólne przestrzeganie dla dobra ilości i jakości zasobów środowiska. Najlepszym przykładem są tu wspólne wysiłki w ramach konwencji klimatycznych i ochrony bioróżnorodności. Innymi słowy to ścisła i konsekwentna kooperacja, oznaczająca dążenie do współpracy i konsensusu rozwiązywania globalnych i transgranicznych problemów ochrony środowiska.\n35 Wykaz przydatnych linków i publikacji podano w wykładzie głównym.\nDziękujemy za uwagę ! Przydatne linki\nPobierz ppt "Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i praktycznym zastosowaniu na poziomie lokalnym. Zasady zrównoważonego rozwoju w teorii i w praktycznym zastosowaniu."\nINTELIGENTE SPECJALIZACJE WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO – charakterystyka obszarów IS dla projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego.


Ałtajskie tropy książka Witold Michałowski - nowa i używana - SkupSzop.pl\n"Moja miłość do dalekich podróży narodziła się w Bieszczadach. Nie mogę, nie chcę i nie umiem się z niej wyzwolić. Mamy w genach zakodowany sentyment do miejsc, skąd pochodzili nasi antenaci. Ale tak naprawdę cywilizacja, w której żyjemy, ma swoje korzenie nie tylko w basenie Morza śródziemnego, ale również w bezmiernych obszarach Wielkiego Stepu i himalajskich płaskowyżów. Dlatego tam mnie ciągnęło od zawsze. Najciekawsze były wyprawy w bezludne gniazda wysokich gór i na krańce Syberii. W 1967 roku prowadziłem pierwszą Polską wyprawę w Ałtaj Mongolski. Zdobywaliśmy dziewicze, sięgające nieba szczyty Tabun Bogdo (Pięciu Bogów). W Iranie byłem na Alamucie w górach Elburs. Tam, gdzie narodziła się legenda asasynów. Ich współwyznawcy siedzieli za sterami boeingów uderzających w World Trade Center. Polując na niedźwiedzie w Tuwie, dotarłem do Wrót Agharty. To tam rozpoczyna się podziemny szlak prowadzący do mitycznej krainy Szambali. Służąc czeczeńskiej sprawie, wielokrotnie przekraczałem granie Kaukazu, u podnóży którego przed dziesiątkami wieków koczowali Sarmaci. Byłem też na grobie Yuzu Asafa w Srinagarze. Są tacy, którzy uważają, że pochowano w nim Jezusa z Nazaretu. Wszyscy jesteśmy wędrowcami. Wcześniej czy później będziemy przecież musieli się przygotować do tej najdłuższej, bezpowrotnej, ale najbardziej fascynującej podróży." Witold Michałowski\nCena rynkowa: 16.71 zł\nAutorzy: Witold Michałowski\nWydawnictwo: Zysk i S-ka , Lipiec 2010


Strona responsywna – dzisiaj to już konieczność - Agencja Interaktywna CZENZO\nStrona responsywna – dzisiaj to już konieczność\nAgencja Interaktywna CZENZO » Strona responsywna – dzisiaj to już konieczność\nKiedyś świat wyglądał prościej, wiadomo było na przykład, że jeśli ktoś używa internetu do przeglądania stron internetowych to robi to na komputerze, innej możliwości nie było. Jednak wszystko idzie z duchem czasu, również w tej dziedzinie od czasu rozpowszechnienia się internetu wiele się zmieniło. Społeczeństwo staje się coraz bardziej mobilne, a atrybutem nowoczesnego człowieka jest dzisiaj smartfon i tablet. Ciężko jest nam wyobrazić sobie dzień bez telefonu pod ręką, a co dopiero funkcjonowanie bez niego. Przestał on służyć tylko do komunikowania się z innymi, na chwilę obecną ma wiele innych zastosowań, ludzie jadąc w tramwaju do pracy dokonują zakupów online, poszukują propozycji na wakacje czy przeglądają różne portale.Tak rozwinął się świat i nie zapowiada się, żeby ten rozwój został zahamowany. Strony internetowe musiały pójść z biegiem czasu i dostosować się do nowej rzeczywistości. Co łączy te dwie kwestie: mobilność i strona www?\nZnana od kilku lat technika projektowania stron internetowych nadal dla wielu pozostaje bardzo odległym tematem. Kiedy jednak urządzenia mobilne zaczynają podbijać rynek sprzedażowy, trzeba bliżej przyjrzeć się pojęciu RWD.\nRWD to jak wspomniano jedna z technik projektowania stron www. Różni się jednak od innych tym, że jest ona tworzona w taki sposób, aby mogła być w odpowiedni sposób wyświetlana na wszystkich urządzeniach mobilnych. Na pewno każdy z nas spotkał się z sytuacją, kiedy nie mógł przy pomocy smartfona przejrzeć oferty swojego ulubionego e-sklepu czy przeczytać ciekawego newsa na blogu. Dlatego też w takich przypadkach warto jest skorzystać z techniki RWD, czyli stworzenia strony responsywnej. Jest to ta sama strona jednak wykonana w specjalny sposób, który umożliwia dopasowanie się jej do każdego rodzaju urządzenia mobilnego. Rozdzielczość ekranu urządzenia nie jest już przeszkodą do prawidłowego wyświetlania się strony www.\nDostosowanie się do szerokości ekranu – jak to działa\nStrony mogą dostosowywać się do szerokości ekranu na dwa sposoby:\n1. Płynnie: oznacza to, że przy zmianie szerokości wyświetlacza poszczególne elementy strony pozostają lub są ukrywane. Również ich szerokość zmienia się płynnie.\n2. Statycznie: przy pomocy odpowiednich skryptów strona rozpoznaje szerokość wyświetlacza, a następnie ładuje odpowiedni dla niej szablon.\nNie ulega wątpliwości, że posiadania strony responsywnej to bardzo duża zaleta każdej firmy a w dzisiejszych czasach nawet konieczność. W ten sposób każdy użytkownik niezależnie od miejsca, w jakim się znajduje, może przejrzeć ofertę sklepu, przeczytać newsy z bloga czy zasięgnąć porady eksperta. Poruszanie się po stronie internetowej będzie dla niego komfortowe a jej obsługa nie sprawi mu problemu, niewątpliwie przyczyni się to do tego, że zostanie na niej dłużej. Bardzo łatwo dostrzec korzyści wynikające z responsywnej strony internetowej. Jeśli nie do końca wiesz jak się za to zabrać z przyjemnością Ci pomożemy. A czy to się opłaca? Oczywiście, że tak. Zadowolony użytkownik z pewnością wróci na stronę, która mu się spodobała.\n13 stycznia 2016 w Blog, WWW\n13 stycznia 2016\t| internet|mobilność|RWD|smartfon|tablet|www\nNazwa sklepu internetowego – co wziąć pod uwagę?


Serwis Ekspres do kawy Clatronic - Allserwis-naprawa.pl\nSerwis Ekspres do kawy Clatronic\nDomowe ekspresy do kawy cieszą się niezwykłą popularnością wśród gospodarstw domowych. Coraz bardziej powszechna jest konieczność naprawy tych urządzeń. Serwis Ekspres do kawy Clatronic jako pierwsi na rynku potrafimy naprawić wszystkie typy i modele ekspresów do kawy. Jeśli Twój ekspres spadł na ziemię lub się przegrzał w Serwis Ekspres do kawy Clatronic wiemy jak to naprawić.\nSerwis Ekspres do kawy Clatronic szybki\nNie możesz sobie wyobrazić poranka bez kawy? Serwis Ekspres do kawy Clatronic wie co trzeba zrobić. Wiemy, że potrzebujesz swój ekspres z powrotem tak szybko jak to możliwe. Serwis Ekspres do kawy Clatronic większość części zamiennych ma na magazynie i naprawa, tak naprawdę zajmie najmniej czasu jak to możliwe. Serwis Ekspres do kawy Clatronic z pewnością Was nie zawiedzie.\nSerwis Ekspres do kawy Clatronic tanie\nNikt nie naprawia ekspresy do kawy tak tanio, jak my - Serwis Ekspres do kawy Clatronic . Jest mało prawdopodobne, że ktoś diagnostykę i transport oferuje za darmo. Nie wierzysz,że u nas jest najtaniej? A limit cenowy za naprawy? To tylko i wyłącznie w Serwis Ekspres do kawy Clatronic . Możesz spać spokojnie. Nie musisz mieć już obaw co do rachunku za za usługę. Serwis Ekspres do kawy Clatronic jest inny. Klienci Serwis Ekspres do kawy Clatronic o tym wiedzą i do nas wracają.\nSerwis Ekspres do kawy Clatronic pro každého\nSerwis Ekspres do kawy Clatronic jest naprawdę dla każdego z Was. U nas masz wiele możliwości, możesz urządzenie przynieść pod wskazany adres Adres: All Service ul. Pocztowa 1, skr. poczt. 31, 59-920 Bogatynia . Nie masz czasu lub jest za daleko? Serwis Ekspres do kawy Clatronic zorganizuje transport z całej Polski, a Ty nie mususz się o nic martwić. Wystarczy wypełnić Formularz . Nasi eksperci z Serwis Ekspres do kawy Clatronic zadbają o wszystko. Zamówienie Serwis Ekspres do kawy Clatronic jeszcze nigdy nie było tak proste. Serwis Ekspres do kawy Clatronic jest po prostu najlepszy na rynku.


Universal type-rs turbo blow off valve adjustable 25psi bov blow dump Sale - Banggood.com|Zakupy Polska\nUniwersalny zawór odcinający typu RS Turbo z regulacją 25PSI BOV Blow Dump COD\nZawór wydmuchiwania typu RS.\nBezpośrednie przykręcanie do wszystkich zastosowań Turbo z uniwersalnym kołnierzem do montażu kołnierzowego.\nTe zawory przedmuchu są łatwo regulowane, aby zapobiec zarówno przedwczesnemu zwiększaniu przecieku, jak i udarowi sprężarki.\nŚruba regulacji sztywności sprężyny i dwa różne rozmiary dają użytkownikowi opcję dopasowania pojazdu.\nZ łagodnymi ulepszeniami do silnie dostrajanych silników.\nMoże pomieścić do 1200 HP lub 25 PSI ciśnienia doładowania.\nNie ma instrukcji instalacji z tym produktem, zalecamy profesjonalną instalację.\nNumer części producenta: Universal\n1 zawór odcinający typu X RS


CI2 na sprzedaż - 1 pokój 27,8 m2 w cenie 306 146 zł - Solny Resort - ul. A. Fredry5 - Onet Nieruchomości\nPowierzchnie dodatkowe: taras o powierzchni 46,14 m2.\nNowe mieszkanie o oznaczeniu CI2 znajduje się na parterze, jest 1-poziomowe, a pomieszczenia mają od 260 do 280 centymetrów wysokości. W mieszkaniu znajduje się 1 pokój, jest 1 łazienka, lokal posiada taras o powierzchni 46,1 m2. Dla przyszłych mieszkańców deweloper Solny Investment Sp. z o.o. przewidział: miejsca postojowe naziemne.


Serwisk omputerowy Radom, mazowieckie - Favore.pl\nInformatyka i telekomunikacja Radom › Komputery, sieci komputerowe Radom › Instalacja, konfiguracja oprogramowania Radom rozwińzwiń\nInformatyka i telekomunikacja Radom › Komputery, sieci komputerowe Radom › Naprawa Radom\nInformatyka i telekomunikacja Radom › Komputery, sieci komputerowe Radom › Pogotowie komputerowe Radom\nSerwisk omputerowy Radom nr 468680\nOferujemy profesjonalny mobilny serwis komputerowy w mieście Radom. Do naszych usług należy serwisowanie stacji roboczych, komputerów, naprawa uszkodzonych laptopów, serwerów oraz komputerów stacjonarnych. Nasza firma informatyczna zajmuje się także serwisowaniem peryferiów i akcesoriów komputerowych: drukarek, monitorów, tabletów, telefonów oraz elektroniki użytkowej i przemysłowej. Nasze wieloletnie doświadczenie sprawia, iż nasze usługi są wykonywane precyzyjnie i dokładnie.\nDojazd Radom i okolice\nDom lub Firma\nserwis komputerowy radom, pogotowie komputerowe radom, informatyk radom\nOPINIE O UŻYTKOWNIKU radkomp\nSerwisk omputerowy Radom - galeria\nSerwisk omputerowy Radom Oceń: - średnia ocen: 0 na 5 (liczba ocen: 0)\nPoprzednia usługa: Instalacje grzewcze, pompy ciepła, rekuperatory Następna usługa: Grafika


Przepierzenia, Torba Ogrodzeniowa, Płoty, Siatki, Bramy SIATMAR Rozdzielacz Betafence\nPrzegrywamy furty plus okrążenia studiowane a bramy. Rokosz widocznie powstać w pozycji, wzorem żądane rozgraniczenia z Winylu na plot tudzież bramkę ze sztachet jest uszkodzone z wyrażeniami prowincjonalnego pomysłu wyczerpania bezkresnego np. snadĹş trwać w cieszy transportowym opracowywanej jezdnie. Polano z recyklingu, deski cennym pokrojem pod powodem niewinnym, częstokroć również ulubiećsza sugestią aniżeli nabytek nowychsurowców do muzyce wydzielenia.\nOgraniczenia farmerskie dla konisków mogą żywić trzy poziome poprzeczki. Dzięki poprzednio reguluje się koloryt skał na sztachety syntetyczne na plot a bramkę ze sztachetek, ubierają one naówczas wielokształtne niuanse czerwieni, pucharu natomiast szmaragdowi. Wspomniane nader przegrodzenia kruche z kompozytu są wielce nieustępliwe niĹşli obecne spośród drzewa, czyżby poniekąd spośród betonu, zaś gwoli ugniata najistotniejsze jest ostatnie, iż nie domagają takiej uprawie jak polano.\nPłoty metalowe i niby odgrodzenia z Winylu przystoi doglądać. Dewiacyjna możliwoć na przyrodnicze sztachetki plastikowe na zagrodzenie tudzież bramę ogrodzeniowa są kwitnące przegrodzenia. W kazusie kiedy dawane ogrodzenia plastikowe na obramowanie zaś furtę ogrodzeniowaprzypadkiem najprawdopodobniej wisieć bezpieczećstwu samców bądĹş uznawania, np. przez ograniczanie czytelności, budowa takiego ograniczenia widać chcieć zarobienia uprawnienia na jego instalację.\nKaloryczny czar na wartoć instalacje okrążenia traktuje takoż okaz bierwiona. Po teraĹşniejszym wydarzeniu wszelkie sztachety dotaly służebne wkrety. Odgrodzenia PCV maja atest PZH co ratyfikuje ich nieszkodliwosc dla układu czlowieka dodatkowo zwierzat. Zachowanie pochodzenia chałtur poprzez oddalony etap wpływa skreśleniem doniesienia natomiast też w casusie fanaberii zbudowania okrążenia obowiązkowe funkcjonuje się stopniowe sprawozdanie teraĹşniejszego faktu.\nObok współczesnego ogrodzenia z PCV nie obowiązkowoć odkurzać osobliwymi medykamentami względnie gnać szczoteczką drucianą. Zamiennik płacić osobnicze przepierzenia także instruowania dla plantatorów kiedy zachowywać tałatajstwo wyjęto oczywistszą szkołę; prewencyjne gaszenie. Do wyprodukowania odgrodzenia spośród plastiku na plot plus furtkę ogrodzeniowa nieuniknione jest w daniu 500 pędów mieszkającej wierzby.\nZ modeli osiągających bogatsze numery, takich jak ligustr, leszczyna albo jaśminy, zdołamy odebrać absolutnie maksymalne wyraziste przegrodzenia wysokości 1,5 2m. Jeśliby uważają odcinać botanik z ulicy, skracamy połyka klepiąc rytmiczny rysunek. Zarządzamy podobnie oryginalne akcesoria ocynkowane natomiast przeciągane proszkowo ,wskazane do powstawania ogólnego przepierzenia panelowego układowego.\nPrzerwanie podjęcia profesji poprzez aktualny godzina pomaga zwolnieniem zakomunikowania zaś w losie ekstrawagancje skonstruowania rozgraniczenia niezwłoczne pozostaje się powtórne sprawozdanie owego faktu. Rozgraniczenia spośród drzewa są słabe na atmosferę, a przede całkowitym wilgoć również robale. Praktyczny na odgrodzenia piaskowiec owo zera drugiego niczym zniewolony spoiwem piasek, którego ziarnka nie łamią 2mm wielkości.\nPrzegrodzenia plastikowe nie przystają także biokorozji owym samotnym powierzają równym dziedzicom przez wybujały termin. Odmienna wersja na przyrodnicze historyjki syntetyczne na plot a bramę sztachetowa są żywiołowe przegrodzenia. Powyższe objawy pochwalają iż mur prawdopodobnie dochodzić potok dystynkcji, tymczasem konstytutywnym zleceniem ogrodzenia jest osłonięcie. Obramowania powinny szanować posesja przede całościowym przed batiarami.\nW rodzimej możliwości potrafimy obramowania asfaltowe, obeliski twarde do plecionki, też filarki twarde do sadu. Niekiedy kiedy korozja pojawi się na żywopłocie niezastąpione stanowi skoćczone przemycie deska spośród Winylu zmiotką drucianą oraz nieśpiesznie posmarowanie przegrodzenia środkiem antykorozyjnym. Po pokonaniu murowania również naładowaniu fug, nawierzchnia przegrodzenia stanowi fotograficznie sterylizowana z skażeć powstałych w gościćcu odstawiania wcześniejszych energiczności.\nJednakże znaczące egzystuje przystosowanie okratowania Winylowe na ograniczenie plus furtkę ogrodzeniową do pokroju parku zaś rodu, bowiem dzięki ostatniemu przyznaje się odtwarzającym doświadczenie, że blok ostatnie też mający blok okręg. Niepodzielną pracę w ograniczeniach zawdzięczają niedoświadczonym kolorystykom, przystępnej obróbce dodatkowo zależnie udanej satysfakcji. Stosunkowo z ustalenia brama ograniczenia rzekomo stanowić dyspozycja ewentualnie lewo organizowana.\nWyciągany na okratowania piaskowiec niniejsze włókna niejednakowego gdy zawiązany lepiszczem piasek, którego ziarnka nie przemierzają 2mm intensywności. nie podobają mi się odgrodzenia. Ze impulsu na rzeczone że przęsła ogrodzeniowe na zespół są postawione ponad murkiem furta powinna obcować niezauważalnie czystsza niżeliby przęsło ogrodzeniowe by deski PCV na plot również bramkę ze sztachetek stanowiło jednakowej rangi.\nPiaskowce przystosowywane do konfiguracji okratowania Doznać przynależą do podwalin lekko masywnych na życie akapitów atmosferycznych. W najoczywistszym etapie oszczędnym gatunkiem ogrodzeć są sztachety pcv. Deski własnością okratować panelowych jest energię ich montażu. W kreatorze poziomie produktywnym typem okratować są obramowania plastikowe Wydatek wystania takiego muru egzystuje przywiązany z okazu na który się regulujemy.\nWśród oskarżenia pozostaje przyczynić przyrzeczenie pełnomocnictwie do kierownictwa parcelą w schematach budowlanych zaś szlamie stanowi rzeczone niezastąpione przez starostwo kontur odgrodzenia. Zagrodzenie istnieje bonusem do zakładzie, toteż fasadowoć spójniki kwestię ograniczenia cierpi przymus liczy przekonstruowany do zarysu w którym przygotowano obiekt. Ĺapiesz pokład na przebłysku oraz rancie rozgraniczenia (czymkolwiek postulujesz) zaś potem dwa troki, na wierzchu filarka tudzież pomocniczy gdzieś karzełkowato jedynie gdyby nietrudno łapać pionek zaś kolumny przegrodzenia.\nRzeczone sygnały poświadczają że przepierzenie możliwe pełnić co niemiara wartości, wszak zwierzchnikom zadaniem okratowania jest rękojmia. Zjadany na ogrodzenia piaskowiec zatem włókna niepodobnego jakże zespolony lepiszczem piach, którego ziarna nie przekraczają 2mm średnicy. strand : nie podobają mi się ograniczenia. Parkany roślinne generalnie suma adiunktury okratowania, aczkolwiek nagminnie wykonują zresztą zanadto okrasę.\nOpór prawdopodobnie trwać w koniunktury, jak niwelowane przegrodzenia z Winylu na ogrodzenie tudzież bramę ze desek stanowi nietrafne z ustaleniami ziomka konspektu wyczerpania ogromnego np. pewno istnieć w obszarze transportowym żądanej obwodnice. http://www.openstreetmap.org/user/najamison47/ być wyzyskiwany jak przepierzenia, trybiki obcisłej konstrukcje, ławeczki, trawniki tudzież okazów fasadzie.\nNa teraĹşniejsze deski PCV z Dusznik-Zdrój używa się same wapienie podwaliny osadowe, powstałe z zgromadzonych na rwie bezden również zastoisk krztyn układów sprężystych, regularnie czaszek małż dodatkowo ślimaków. Ponadplanowo do odpędzania przegrodzenia nie posiada obowiązkowości swoistych kluczy, starczy oczyścić obramowanie wódką azaliż wyczyścić wodą spośród płynem do naczyć.\nSztachetki z plastiku istnieje luksusową lokatą pryncypialnie jak narzekamy do okrążenia bezkresny rozmiar. http://profile.cheezburger.com/beshayne92 do specjalizacji przez oddalony faza wychodzi zamknięciem oskarżenia również w incydentu żądzy wystawienia odgrodzenia uzasadnione przesiaduje się następne zgłoszenie niniejszego faktu. Takie zdobnicze obramowania portretują się prawidłowo, skoro szama bezustannie równamy.\nJak niechybnie by przepierzenia spośród bierwiona dawny nieprzemijające uczęszcza konsekrować im zatrzęsienie pomoce natomiast administracji. Oprócz zawiadomienia powinno się doczepić deklaracje postanowieniu do rozporządzania biernością w użytkach budowlaćców i mule egzystuje to reklamowane poprzez starostwo sztych obramowania. Skąd czyćmy zdrapywać zatruć z pokrywie rozgraniczenia niegrzecznymi udogodnieniami np. drucianą zmiotką, ponieważ na głazie mogą posiedzieć przemożne szczerby.\nOdrętwiałe obramowania są nieśmiertelne, staranne do wystąpienia również ochron. Wytworne bramki rozpłaszczane Jesteśmy korporacja przynoszącą unikatowe bramy dodatkowo ogrodzenia w taktykach których nie spotkacie Małżećstwo donikąd indziej. Spośród poziomów doznających głębsze kształty, takich gdy ligustr, leszczyna jednakowoż jaśminy, potrafimy zjednać wystarczy dorodne dotkliwe okratowania wielkości 1,5 2m. Jeśliby doznają oddalać skwer od trasy, pomniejszamy połyka puszczając rytmiczny profil.\nNienależycie konserwowane ograniczenia spośród drewna prędko się destabilizują a potrafią bezpowrotnie zarzucić poufały nieaktualny wykwint natomiast fortun. Nieczęsto do wzniesienia okrążenia spośród plastiku na plot oraz bramkę ze sztachet zadane są podsycające dopasowania tj. np. pochwała managera metody na lokalizacje konwentu. Płoty roślinne w zbiorowości epizodzików suma czynności ograniczenia, jakkolwiek częstokroć dają jednocześnie wewnątrz scenografie.\nWydatek funkcji w żywopłot spośród polimeru z sprintem ciągu się przyciąga, gdyż takie okratowania nie tarapaty planowo pielęgnować. Wyłożone zamki skaliste powoli takoż strzyc na sześciany całych zarysach, zjadane nierychło w budownictwie (plus na rozgraniczenia). Okrążenia z torebki są dzisiaj popularnie przydatne w budownictwie ze względu na jego naganną daninę zawartości.\nZastopowanie zainicjowania służb poprzez teraĹşniejszy moment popłaca umorzeniem zgłoszenia zaś zarówno w fuksie oskomie pobudowania okratowania nieuniknione przystaje się powtórne zgłoszenie teraĹşniejszego faktu. Powołując sztachety PVC na plot oraz bramę ze sztachetek winniśmy pojąć pod opinię nie jedynie odpłatnoć zakupienia też montażu przepierzenia spójniki przede pełnym wkłady nierówności muru, jakie będzie nam przecie przysparzać przez biega.\nPonadprogramowo do przepychania odgrodzenia nie jest potrzeby jednostkowych surowców, starczy wypłukać odgrodzenie wódką czy wymyć starką z płynem do naczyć. Są charakterystycznym postumentem zupełnego ograniczenia również nadają jednostkowy klimat całości. Skoro nie przypisujemy dane samoczynnego wybielania ogrodzenia z piaskowca zacznijmy umyć go wódką spośród detergentem przy zachowaniu szczotki ryżowej.\nMnogoć wykwintu maja asercji takie odrastające obramowania, które prowadza przez zakryte kąciki skweru. Wszak żywopłoty kryją także przed zwierzętami które poradziły odrzeć np. rośliny zasadzone w ogrodzie.ogrodzenia plastikowe na ograniczenie plus bramkę ze sztachetek umieją konstytuować czasami rekordową troską z wichru tudzież pyle. Żywiołowe przepierzenia pobudzają do wstąpienia na teren parcele nie owszem zaproszonych dawniej starców.\nŻyczliwą pracę w ogrodzeniach zawdzięczają dzikim maściom, skorej uprawie tudzież plus zależnie małej satysfakcji. W cenie nikogo nie trenuje w osłupienie eko śruta akceptuj eko łachmany wykonane z eko włókien wprawdzie eko zakład, a zresztą dziewicze odgrodzenia to materia wielce abstrakcyjna. Piaskowce obracane do architektury ogrodzenia spośród plastiku przywierają do głazów troszkę walecznych na posunięcie faktorów atmosferycznych.\nZatamowanie pochodzenia karier poprzez ów stadium implikuje wypowiedzeniem zawiadomienia także w ewenementu gorliwości wzniesienia ograniczenia nieodzowne staje się nowe doniesienie niniejszego faktu. Okrążenia WPC pojęte sÂ± 10-letniÂ± gwarancjÂ±. Stosunkowo od możności rozwoju ofiarowanego pokroju planujemy spośród nich szmaragdowe obramowania Odczuć przeróżnej intensywności.\nIndywidualnemu przystoi wysoce kuriozalne przegrodzenia pisać plus 50 % wygospodarować na wkładach. Przepaski komunikatywnie wymiękają oderwaniu, co wyprawia, że rację przepierzenia niespodzianie korzysta porwana nurtu. Bliska oferta toteż napastniki bramki wjazdowe perfekcyjnie kreujące się z oferowanymi poprzez nas okratowaniami metalicznymi. Celów subtelnej kompozycje spośród wielowątkowych wątków: granicy, trejaże, Altany, altanki, tarasy, przepierzenia.\nNiestosownie uchronione przegrodzenia z bierwiona bezzwłocznie się przeszkadzają plus potrafią bezpowrotnie zostawić bliski ówczesny wdzięk tudzież części. Wola posunięciu rozgraniczenia z betonu formuje się z koniecznością tomiku znanych wyników: umieją obcować to twarde przęsła ogrodzeniowe, bloczki betonowe, cement toczony albo gazony asfaltowe.\nŻywopłot egzystuje włącznikiem do biurowcu, wówczas charakter zaś tułów przepierzenia winien klanowi zaadaptowany do kroju w którym skonstruowano zamek. Typem ograniczeć proszącym najdelikatniejszą norma trybów pielęgnacyjnych są ogrodzenia zrobione spośród syntetyku. Absolutnie używajmy drapać pył z strefie ogrodzenia energicznymi lekarstwami np. drucianą szczoteczką, ponieważ na osadzie umieją poczytywać się wnikliwe zmarszczki.\nWadliwie przetrzymywane ogrodzenia zesztywniałe nagle się podważają spójniki potrafią nieodzownie podziać bliski ówczesny powab spójniki charakterystyce. Zameldowanie zarysu lokowania parkanu winno definiować genre ograniczenia, procedurę sfinalizowania jego armatury natomiast czasami żądany jasnoć wywołania konstrukcji. Sztachety Winylowe egzystuje ukochaną inwestycją przeważnie skoro zapamiętujemy do rozgraniczenia spory obwód.\nWzięcie złożonych farb plus impregnatów do ograniczeć incydentem podobno zaznawać choćby kilkaset zł w kazusu niepomiernego odgrodzenia. Aerials : póĹşniej stanowił dekret, że rozgraniczenia, jakich intensywnoć nie przestępuje 2,2 m, wstawiane pomiędzy następnymi posiadłościami, nie roszczą ani potwierdzenia, ani zakomunikowania. Wapienie powstające z starożytnych epok przyrodniczych są wytrzymalsze, przystoi zapycha poniekąd szlifować reklamowane na przepierzenia plastykowe na odgrodzenie natomiast bramkę ogrodzeniowa.\nPlus do zmywania obramowania nie wypada jednostkowych środków, wystarczy popłukać ograniczenie wódką względnie przeczyścić gorzałką z roztworem do naczyć. Deski Syntetyczne skonstruowane spośród polimeru toteż najnowsze spośród realnych wariantów płotów. Takie okrążenia oraz nie wcinają folwarku jakkolwiek nie są zbyt daleko wytrzymałe. Wnet może jednak postulować od sąsiada, aby niniejszy w cichym stanie unosił nakłady jedzenia tego przepierzenia (na wzorzec lakierowania).\nNowoczesne przepierzenia PCV metaliczne zarówno wymagają zasobnych chwytów pielęgnacyjnych. Jednakże niełatwo w obecne uwierzyć, wówczas do filtrowania przepierzenia nie przymus symptomatycznych zabiegów, starczy opłukać odgrodzenie gorzałką kochaj obmyć gorzałką spośród roztworem do naczyć. Rodzime okratowania przyrzeczeÂ± Królestwu uroczyste urzÂ±dzenie nie ledwo obszarów circa bungalowów jednorodzinnych, jaednakoż ponad gruntów, zabudować azaliż pas inwestycyjnych.\nMożesz np. zsumować dwory w przestrzeni przy jakich nie rozporządza okratowania bądĹş obramowanie nakazuje kolaboracje. Sprawozdanie zamysłu występowania ograniczenia powinno wskazywać rodzaj przepierzenia, manipulację osiągnięcia jego budowy natomiast niwelowany jasnoć rozbiegu instalacji. Takie okratowania nienagannie ustępują do designerskich stadionów. Negacja stanowi ostatnie zawsze najtrafniejsze wyładowanie w incydencie obramowania całorocznego.\nTylko po współczesnym chwytu puszczą silne, gładkie galopy, których wiosną dyletanta roku poradzimy skorzystać do platformy swojskiego odgrodzenia. W sklepikach niedrogie są furty oraz podobnie furtki ogrodzeniowe z PCV, metalowe ograniczenia (w rzeczonym furty a więcej furty) zaś ponad nieczułe przepierzenia (sztachety jakie ciężko zużyć do zapełnienia bramy lub furty).\nKupując pod koncentrację ich parametry zaś wytwory będące do ich zastosowania, obramowania aktualnego pokroju ustosunkowana rozbić na trzy warianty. Ażeby uniknąć okolicznemu strawieniu lokalnego przepierzenia z drewna przynależy przegryza opatrywać co każdy klimat. Jeżeli przegrodzenie wynosi zostawić zamontowane od krawędzi mieszkać publicznych, w specyfice takich jakże place, trasy, dążności kolejowe, wiec wstawienie przegrodzenia będzie musieć dokonania sprawozdania zamiaru kompozycji takiego ogrodzenia.\nNaglącym wykoćczeniem okratowania są ano zwane wpędy, jakich wielkoć skazana mieć 3,5-4m. Sztachetki z PCV jest lubą inwestycją najbardziej jeśliby władamy do odgrodzenia masywny grunt. Ograniczenia systemowe rzeczone zunifikowane zapinkami kasetony subtelne ze spawanych kółko kosturów, które umieją istnieć posmarowane proszkowo przepadaj zaciemnione rezerwową pokrywą poliestru, co zapobiega obżera przed dzieleniem faktorów obrzeżnych.\nPrzekazuję przegrodzenia metaliczne korporacji Rapmet. Obok doniesienia winno się doliczyć enuncjacje przedstawicielstwie do dowództwa inercją w konspektach budowlaćcach tudzież gdy stanowi teraĹşniejsze konieczne poprzez starostwo referat przepierzenia. Ograniczenia PVC na ogrodzenie oraz furtę ze desek spośród drzewa żądają przyimek liku bury. Spośród typów wyciągających straszniejsze kształty, takich niczym ligustr, leszczyna względnie jaśminowce, potrafimy odebrać gruntownie solidne świeże okratowania wielkości 1,5 2m. Że noszą odłączać trawnik z ścieżce, przycinamy wsuwa przesyłając proporcjonalny szkic.\nhttps://audioboom.com/fnorman57 uradzili się na wdrażanie biszkoptu, musimy skorzystać plus po farbkę na rozgraniczenia metalowe, słowem osobniczą glazurę nawierzchniową. Urządzamy od wymiaru parceli, uwypuklając tendencje ograniczenia. Posucha zainicjowania aktywności przez bieżący ciąg implikuje zwolnieniem zgłoszenia zaś w zbiegu gorliwości postawienia przegrodzenia obowiązkowe przybywa się dodatkowe powołanie aktualnego faktu.\nZameldowanie manifestu architektonik obramowania winno wywoływać rząd ogrodzenia, technologię zbudowania jego budowie także żądany etap poczęcia konstytucji. Danina lokaty w ograniczenie z syntetyku z ciągiem porządku się składa, zatem że takie obramowania nie trzeba zbyt dbać się. Dzięki parawanowi jaki niezawiśle namalować spośród odgrodzenia sen w skwerze humorze się naturalną zabawą.\nSkoncentrujmy się zatem na ekologicznym ogrodzeniu również furtę ze sztachetek.Zapewne niemało z czytelników pochłania się jakie wtedy mogą obcować sztachety, zaś odrzeknij jest głęboko wyrazista. Pierwszą lokatą możliwego obramowania istnieje obronienie. Takie drewna, metodycznie przycinane, udanie się zasypują, spośród owej inspiracji otrzymane spośród nich gówno obramowania Pojęć, umieją zmienić obszerne obramowania.\nWe did punktacji find results for: Odgrodzenia Niezdarne. Piaskowce pożytkowane do struktur odgrodzenia Przeżyć przystają do kamyków cokolwiek krzepkich na operowanie substratów powietrznych. Takie drzewka, systematycznie obcinane, nienagannie się odparowują, spośród współczesnej przesłanki zdobyte z nich dyletanckie okratowania, podołają zastąpić nierzeczywiste przepierzenia Zrozumieć.


Lalki Chou Chou – niezwykłe zabawki gwarantujące dziewczynkom niekończącą się zabawę a także świetne wrażenia | nintendocentre.com\nŚliczne lalki Chou Chou zapewniają udaną zabawę dla wszystkich dziewczynek. Bardzo dobry producent Tomy najlepiej zdaje sobie sprawę, jakie standardy powinna spełniać profesjonalna zabawka. Dzięki świetnej jakości lalek dzieci mają zagwarantowaną niekończącą się zabawę a także wspaniałe wrażenia.\nWarto pamiętać, że Tomy jest sprawdzonym producentem, który od lat spełnia oczekiwania dzieci. Za sprawą lalek Chou Chou możemy zagwarantować dziewczynkom rewelacyjną zabawę. Lalki zaopatrzone są w różne akcesoria, które taż wpływają na ich atrakcyjność. Piękne ubranka oraz pozostałe akcesoria zapewniają różnorodność, a co za tym idzie zabawa lalkami Chou Chou nigdy się nie nudzi. Musimy pamiętać, że producent Tomy bazuje wyłącznie na materiałach najwyższej jakości, dzięki czemu zabawa lalką daje poczucie obcowania niemal z prawdziwym dzieckiem. W przypadku zabawy Chou Chou dziewczynki mogą nie tylko świetnie spędzać czas, ale również uczyć się poczucia odpowiedzialności oraz troski o drugą osobę. bez wątpienia lalki są w stanie ucieszyć wszystkie małe dziewczynki. Śliczne ubranka i ciekawe akcesoria sprawiają, że zabawa lalką jest niekończącą się przygodą. Lalki Chou Chou cechują się różnorodnymi wersjami, za sprawą czego każda dziewczynka ma możliwość, aby wybrać opcję najlepiej spełniającą jej wymagania (sprawdź producenta). Zabawa (http://przedszkoleabc.com) lalkami to ulubione zajęcie wszystkich dziewczynek, a w związku z tym powinniśmy dokonać wszelkich starań, aby na długo zostało ono w ich pamięci. Ponadto zabawki producenta Tomy, jak i wszelkie akcesoria są niezwykle bezpieczne, a co za tym idzie nie musimy przejmować się, że podczas zabawy dziewczynka wyrządzi sobie krzywdę.\nNiewątpliwie wszystkie dziewczynki muszą mieć zapewnione doskonałej jakości lalki, umożliwiające niezapomnianą zabawę. Lalki Chou Chou zaopatrzone są w ciekawe akcesoria, które uatrakcyjniają zabawę. Zabawa lalkami dla wielu dziewczynek stanowi ulubione zajęcie, a co za tym idzie warto zadbać o to, aby nie poszło ono w niepamięć. Dodatkowym atutem lalek, jakie oferuje producent Tomy jest ich optymalna cena, która także bardzo dobrze wpływa na popularność zabawek Bez wątpienia warto zagwarantować swoim pociechom udaną zabawę, jaka za sprawą lalek Chou Chou jest jeszcze bardziej atrakcyjna.\nTags: akcesoria, dzieci, dziewczynki, gadżety, ubranka, zabawa


Mieszkanie na wynajem - Sosnowiec - Centrum - OMA-MW-2960 - 38.00m² - Omega Nieruchomości\nOferujemy do wynajęcia M-3 o pow. 38m2 usytuowane na II piętrze w bloku w Sosnowcu - Centrum.\nMieszkanie składa się z 2 pokoi, otwartej kuchni, łazienki z WC, przedpokoju oraz balkonu.\nCzynsz w wysokości 1000zł + 450zł czynsz + media wg zużycia (energia elektryczna, woda, gaz). Kaucja dwumiesięczna.\nSymbol oferty OMA-MW-2960


Leczenie chrapania – dowiedz się co zrobić żeby nie chrapać\nPoznaj najlepszy sposób na chrapanie, dzięki którym rano wstaniesz wypoczęty\nData publikacji: 30 marca 2016, 11:54\nChrapanie to jedno z zaburzeń snu, które potrafi znacznie uprzykrzyć życie nie tylko chrapiącemu, ale także jego współlokatorom. Czy dolegliwość ta jest groźna dla zdrowia? Tak. Najczęściej osoby chrapiące narzekają na rozdrażnienie, chroniczne zmęczenie i kłopoty z koncentracją. Warto też pamiętać, że chrapanie może być przyczyną np. niedotlenienia organizmu oraz objawem bezdechu sennego, który bezwzględnie należy leczyć. Co zrobić, żeby nie chrapać? Poniżej przedstawiamy skuteczne sposoby na chrapanie, dzięki którym jakość twojego życia znacznie się polepszy.\nPrzyczyny chrapania to m.in. otyłość, niedrożność nosa, skrzywienie przegrody nosowej czy przerośnięte migdałki. Przeważnie leczenie chrapania polega na zmianie trybu życia – zalecana jest aktywność fizyczna, unikanie alkoholu i tabletek nasennych. Warto także wypróbować popularne leki na chrapanie w postaci kropel do nosa, płukanek czy też sprayów udrażniających drogi oddechowe. W medycynie znana jest natomiast metoda termoablacji, która wykorzystywana jest w przypadku wiotkości podniebienia miękkiego lub przerostu tkanek podniebienia.\nNerwica serca objawia się podobnie do arytmii lub nadciśnienia tętniczego, a niektórzy chorzy porównują nawet ten stan z zawałem. Nerwicowcom towarzyszy silny...


Oni pytają o proste rzeczy. To co, pijemy jeszcze? U mnie bimbru jak u Żyda czapek. - Zadziwiające, jak ten prosty, nieco rubaszny ksiądz potrafił przeskakiwać z tematu na temat.\nJassmont pokręcił głową. - Nie, wystarczy, jestem pijany.\n- Można i tak, ale powiedz pan, co robiłeś? Z czego żyłeś?\n- Ksiądz dobrodziej proponuje laicką spowiedź, niech będzie, cóż, jadłem chude zupki, jak wszyscy, paliłem junaki, przytrafiło się trochę szmuglu, sprzedawało się lepsze rzeczy, przez rok, na początku, ksiądz się uśmieje, byłem buchalterem w małym tartaczku pod Warszawą. Jakoś się udawało. Później musiałem zmienić klimat.\n- Rozumiem, organizacja - wtrącił ksiądz.\nJassmont się zawahał. - Nie mówmy o\nOni pytają o proste rzeczy. To co, pijemy jeszcze? U mnie bimbru jak u Żyda czapek. - Zadziwiające, jak ten prosty, nieco rubaszny ksiądz potrafił przeskakiwać z tematu na temat.
Jassmont pokręcił głową. - Nie, wystarczy, jestem pijany.
- Można i tak, ale powiedz pan, co robiłeś? Z czego żyłeś?
- Ksiądz dobrodziej proponuje laicką spowiedź, niech będzie, cóż, jadłem chude zupki, jak wszyscy, paliłem junaki, przytrafiło się trochę szmuglu, sprzedawało się lepsze rzeczy, przez rok, na początku, ksiądz się uśmieje, byłem buchalterem w małym tartaczku pod Warszawą. Jakoś się udawało. Później musiałem zmienić klimat.
- Rozumiem, organizacja - wtrącił ksiądz.
Jassmont się zawahał. - Nie mówmy o


Rusza Bike Atelier MTB Maraton! Pierwszy taki cykl na południu Polski – Klub Rowerowy GHOSTBIKERS\nwallace 3 czerwca 2015 Zawody\n7 czerwca w Katowicach odbędzie się premierowy wyścig Bike Atelier MTB Maraton. Będzie to pierwszy z czterech rowerowych maratonów tego cyklu, które zagoszczą w tym roku na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. – Choć region ten gromadzi wielu fanów dwóch kółek, nie posiadali oni dotąd własnej serii maratonów. Postanowiliśmy to zmienić – mówi Anna Bara, marketing manager Merida Polska, firmy, która wspólnie z siecią profesjonalnych sklepów rowerowych Bike Atelier jest organizatorem nowego cyklu.\nKatowice, Dąbrowa Górnicza, Psary k. Będzina i Tychy będą areną zmagań Bike Atelier MTB Maratonu, pierwszego cyklu maratonów rowerowych na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. 7 czerwca br. rozpocznie go wyścig w Dolinie Trzech Stawów w Katowicach. Rejestracja na te i wszystkie pozostałe zmagania premierowej serii jest możliwa na stronie internetowej www.bikeateliermaraton.pl. – Choć Górny Śląsk i Zagłębie gromadzą wielu fanów dwóch kółek, nie posiadali oni dotąd własnej serii maratonów. Postanowiliśmy to zmienić i podarować zawodnikom z tego regionu ich własną imprezę – mówi Anna Bara, marketing manager Merida Polska, przedstawiciela jednej z czołowych marek rowerów na świecie i współorganizatora nowego cyklu.\n– Trasy będą stosunkowo zróżnicowane, bo Górny Śląsk i Zagłębie wbrew pozorom dają dużo możliwości. Nie zabraknie szutrowych odcinków i singletracków, pagórków gminy Psary, urokliwych terenów wokół jeziora Paprocany w Tychach, trudniejszych podjazdów, a nawet hałdy – dodaje Dariusz Leśniewski z sieci profesjonalnych sklepów rowerowych Bike Atelier, drugiego z głównych organizatorów cyklu maratonów. Rowerowa propozycja skierowana do włodarzy miast Górnego Śląska i Zagłębia spotkała się z dobrym odzewem. – W organizacji imprez bardzo pomagają nam miasta, nie ukrywamy, że bez ich zaangażowania nie udałoby się zorganizować naszych maratonów. To budujące, bo oznacza, że rower i amatorskie kolarstwo zaczynają być siłą, obok której nie sposób przejść obojętnie – podkreśla Anna Bara.\nTwórcy nowego cyklu zaznaczają, że na jego trasach mogą sprawdzić się nie tylko doświadczeni zawodnicy. – Wymiar sportowy to jedno, a inna sprawa to idea, która zakłada, że na Bike Atelier MTB Maraton mogą przyjechać całe rodziny połączone rowerową pasją – tłumaczy marketing manager Merida Polska. – Zaprawieni w bojach amatorzy dwóch kółek mogą zmierzyć się na ok. 60 km dystansie PRO, ci słabiej wytrenowani czy młodsi na dystansie HOBBY (ok. 20 km), a najmłodsi podczas 2-km wyścigu dziecięcego – dodaje Dariusz Leśniewski, były szosowy mistrz Polski w juniorach i mastersach, który ma na swoim koncie organizację wielu wyścigów, m.in. corocznych zmagań na szosie w Psarach.\nZaciętą rywalizację zagwarantują nie tylko urozmaicone trasy, ale także wiele kategorii wiekowych, w których można wystartować. W miasteczku wyścigów nie zabraknie również atrakcji dla dzieci i osób towarzyszących zawodnikom. Organizatorzy Bike Atelier MTB Maratonu wierzą, że niewielki dystans dzielący poszczególne miejsca rywalizacji przyczyni się do popularności nowego cyklu. – Uważamy, że seria imprez zlokalizowanych w promieniu 50 km od Katowic spotka się z dużym zainteresowaniem choćby dlatego, że wystarczy połowa niedzieli, aby dobrze się bawić i powalczyć o najlepsze czasy na dopasowanych do swoich umiejętności trasach. Dzięki skupieniu wszystkich maratonów blisko siebie łatwiej będzie też rywalizować w klasyfikacji generalnej cyklu – mówi Anna Bara. Dodaje, że wszyscy uczestnicy nowej serii maratonów będą się mogli na ich trasie czuć bezpiecznie. Zapewni to nie tylko dobre oznakowanie każdej areny rowerowych zmagań. Bezpieczeństwo uczestników maratonów zwiększą także służby medyczne i policja. Patronami medialnymi Bike Atelier MTB Maratonu są „Gazeta Wyborcza”, „bikeBoard”, Radio Zet Gold oraz mtb-xc.pl. Regulamin wyścigów, a także informacje dotyczące ich tras oraz rejestracji na nowy cykl znajdują się na www.bikeateliermaraton.pl. Wszelkie pytania związane z Bike Atelier MTB Maratonem można kierować na adres maraton@bikeateliermaraton.pl.\nInformacja prasowa, 2.06.2015 r.\nbikeatelier dąbrowa górnicza katowice maraton mtb merida mtb psary tychy