Łotwa — BIBLIOTEKA INTERNETOWA Strażnicy\nyb07 ss. 176-221\n„WOLNOŚĆ DLA LUDZI”\nPOSTĘP POMIMO SPRZECIWU\nRADOŚĆ NIE TRWA DŁUGO\nJEHOWA POKRZEPIA SWYCH LOJALNYCH SŁUG\nW DOMU, ALE TROPIENI PRZEZ KGB\n„DOSTAWALIŚMY TYLKO JEDEN EGZEMPLARZ STRAŻNICY”\nPRAWDĘ PRZYJMUJĄ LUDZIE WSZELKIEGO POKROJU\n„A, JAKIŚ SŁOWNIK...”\nKOCHALI LUDZI, A NIE WYGODY\nNARESZCIE WIĘKSZE ZGROMADZENIA\n„JESTEM ZADOWOLONY, ŻE SIĘ NIE WYCOFAŁEM”\nCHRZEŚCIJAŃSKA WIARA PODDAWANA PRÓBOM\nDOJRZALI DUCHOWO MĘŻCZYŹNI ZASPOKAJAJĄ PILNE POTRZEBY\nABSOLWENCI KURSU USŁUGIWANIA\nTŁUMACZENIE PUBLIKACJI NA JĘZYK ŁOTEWSKI\nODPOWIEDNIE MIEJSCA NA ZEBRANIA\nPOMOC Z FINLANDII\nSPECJALNE KAMPANIE EWANGELIZACYJNE\nZNAJDOWANIE DROGI DO PRAWDZIWEJ WOLNOŚCI\nNA ULICY Brīvības (czyli na ulicy Wolności) w centrum Rygi, stolicy Łotwy, stoi 42-metrowy pomnik Wolności. Ten symbol swobód politycznych został odsłonięty w roku 1935. Jednak już od lat dwudziestych ubiegłego wieku Łotysze mogą cieszyć się lepszą wolnością — wolnością, która wynika z poznania prawdy biblijnej. O tej duchowej wolności w pewnej relacji napisano: „Prości ludzie (...), mężczyźni i kobiety, przyjmują orędzie ze łzami radości w oczach”. Przez dziesiątki lat wrogowie próbowali powstrzymać rozgłaszanie tego orędzia i w jakimś stopniu im się to udało. Ale jak potwierdzi nasze sprawozdanie, żadne siły nie są w stanie się przeciwstawić władzy Wszechmocnego i Jego Syna (Obj. 11:15).\nOd czasów Krzyżaków, którzy w roku 1201 założyli Rygę, po okres dominacji radzieckich komunistów Łotwa przechodziła pod władanie między innymi Niemiec, Polski, Rosji i Szwecji. W 1918 roku po raz pierwszy proklamowała niepodległość. Jednakże w roku 1940 stała się jedną z republik Związku Radzieckiego. A w roku 1991 odzyskała niepodległość jako Republika Łotewska.\nAle prawdziwa wolność to coś więcej niż swobody polityczne. Tylko Jehowa może całkowicie wyzwolić ludzkość i właśnie taka perspektywa jest jednym z cudownych aspektów dobrej nowiny o Królestwie Bożym (Łuk. 4:18; Hebr. 2:15). W jaki sposób ta dobra nowina dotarła na Łotwę? Naszą opowieść zacznijmy od modlitwy marynarza Ansa Insberga.\nAns pisał: „Będąc na morzu, pewnej gwiaździstej nocy wylałem przed Panem serce i prosiłem, by pomógł mi trafić na ludzi, którzy Go wielbią duchem i prawdą (Jana 4:24). W mojej rodzinnej Łotwie u osób religijnych widziałem dużo obłudy i nie chciałem mieć z tym nic wspólnego. Później, w roku 1914, podczas pobytu w Cleveland w amerykańskim stanie Ohio zobaczyłem ‚Fotodramę stworzenia’, przezrocza biblijne przygotowane przez Międzynarodowych Badaczy Pisma Świętego, jak wtedy nazywano Świadków Jehowy. Była to odpowiedź na moją modlitwę — znalazłem prawdę! Dnia 9 stycznia 1916 roku zostałem ochrzczony i zająłem się działalnością kaznodziejską. Gdy kończyły mi się pieniądze, wyruszałem w morze”.\nKrótko po I wojnie światowej dzięki działalności tego marynarza orędzie Królestwa dotarło w różne rejony Łotwy. Ans na własny koszt zamieszczał w gazetach informacje na temat Królestwa Bożego. Dzięki temu poznał prawdę emerytowany nauczyciel nazwiskiem Krastinš — prawdopodobnie był on pierwszym Badaczem Pisma Świętego mieszkającym stale na Łotwie, który oddał swe życie Jehowie. A jeżeli chodzi o brata Ansa Insberga, to w roku 1922 dołączył do personelu Biura Głównego Badaczy Pisma Świętego w Brooklynie. Aby dzielić się prawdą biblijną z innymi marynarzami, regularnie odwiedzał nowojorski port — „fascynującą kazalnicę”, jak mawiał. Dnia 30 listopada 1962 roku zakończył swój ziemski bieg.\nW roku 1925 w stolicy Danii, Kopenhadze, otwarto Biuro Północnoeuropejskie. Nadzorowało ono działalność w trzech krajach nadbałtyckich — Litwie, Łotwie i Estonii — oraz w Danii, Finlandii, Norwegii i Szwecji. W lipcu następnego roku nadzór nad dziełem na Łotwie powierzono Reesowi Taylorowi z Wielkiej Brytanii. Otworzył on biuro w Rydze, a także zorganizował małą konwencję. Przybyło na nią 20 osób, z czego 14 wzięło udział w pierwszej kampanii głoszenia na Łotwie. Później policja zezwoliła na urządzenie spotkań w Rydze, Lipawie i Jełgawie. Łącznie uczestniczyło w nich 975 osób, a przemówienia wygłaszano w języku niemieckim, znanym wielu Łotyszom. Sporo osób prosiło o zorganizowanie kolejnych zebrań.\nWe wrześniu 1927 roku około 650 delegatów z Estonii, Łotwy i krajów skandynawskich wysłuchało w Kopenhadze wykładu „Wolność dla ludzi”, który wygłosił brat Joseph Rutherford z Biura Głównego. Następnego roku przetłumaczono na łotewski broszurę o tym samym tytule. W jej rozpowszechnianiu najbardziej udzielali się kolporterzy, dzisiaj nazywani pionierami.\nDo tych pierwszych pionierów należało co najmniej dziesięciu braci z Niemiec, którzy przyjechali wesprzeć działalność prowadzoną na Łotwie. Jeden z nich, 22-letni Johannes Berger, pisał: „Po przybyciu do wyznaczonego miasta pionierzy najpierw wygłaszali tam wykłady publiczne. Mieliśmy więc przemówienia prawie we wszystkich łotewskich miastach. W mieście Sloka wynajmowaliśmy kino i zimą co poniedziałek wygłaszałem tam wykład. Ludzie przyjeżdżali z daleka na niedużych koniach”. Wspominając tamte czasy, brat Berger dodał: „Pomimo skromnego wykształcenia cieszyłem się licznymi przywilejami służby”.\nW roku 1928 w działalności ewangelizacyjnej brało udział około 40 głosicieli, z czego 15 było ochrzczonych. W kolejnym roku biuro przeniesiono na ulicę Šarlotes w Rydze, chrzest przyjęło 9 osób, a głosiciele rozpowszechnili ponad 90 000 książek i broszur.\nWcześniej, w roku 1927, chrzest przyjął młody mężczyzna Ferdinand Fruck i jego matka Emilie. Cztery lata później Ferdinand głosił w rodzinnej Lipawie. Właśnie tam, gdy w pewnej piekarni rozmawiał o Biblii, spotkał swego przyszłego współpracownika. Piekarz, któremu dał świadectwo, pobiegł do pomieszczenia obok, gdzie jego brat miał zakład fryzjerski. „Heinrich! Chodź prędko!” — zawołał. „Jest tu człowiek, który opowiada nieprawdopodobne rzeczy”. Fryzjer Heinrich Zech nie uznał, że nauki biblijne są nieprawdopodobne. Wkrótce został ochrzczony. Dołączył do Ferdinanda w służbie pionierskiej i wspólnie objeżdżali na rowerach miasta, zanosząc ludziom orędzie Królestwa.\nChociaż braci było niewielu, ich gorliwość rozzłościła kler. Pewien poważany duchowny z Rygi zagroził ekskomuniką każdemu, kto chodziłby na zebrania Badaczy Pisma Świętego. Po Lipawie krążyły broszury, w których pisano, że Badacze nie wierzą w Jezusa Chrystusa, i przestrzegano przed przyjmowaniem ich publikacji. Szkalowano ich również w popularnej gazecie kościelnej.\nNiestety, rząd uległ naciskom duchownych i w roku 1929 wydalił z Łotwy niemieckich kolporterów. W roku 1931 objęto zakazem większość publikacji biblijnych. Czy ten atak powstrzymał braci? „Sprzeciw Diabła”, napisano w liście z łotewskiego biura, „jeszcze bardziej mobilizuje nas do umacniania się w wierze. Poczytujemy sobie za radość, że uczestniczymy w prowadzonym tu dziele (...) i jesteśmy zdecydowani się nie poddać”.\nW 1931 roku paru pionierów z Wielkiej Brytanii odpowiedziało na apel i przeniosło się do krajów nadbałtyckich. Niektórzy z nich pomagali w dostarczaniu na Łotwę pokarmu duchowego z sąsiedniej Litwy i Estonii. Edwin Ridgewell, mający wówczas 18 lat, został skierowany na Litwę. Dzisiaj, będąc już po dziewięćdziesiątce, wspomina: „Nasza trójka — Andrew Jack, John Sempey i ja — dostała specjalne zadanie: mieliśmy przerzucać literaturę na Łotwę. Nocnym pociągiem jechaliśmy do Rygi. Publikacje wkładaliśmy do paczek o wymiarach dopasowanych do schowków pod siedzeniami, gdzie w ciągu dnia przechowywano pościel. Przed wyjściem z pociągu paczki, a także trochę ubrań, umieszczaliśmy w specjalnych walizkach, których wielkość można było regulować. Po każdej takiej stresującej eskapadzie świętowaliśmy — Percy Dunham, który nadzorował działalność, zabierał nas na obiad do restauracji”.\nNa granicy z Litwą literaturę od braci często przejmował Ferdinand Fruck. Ukrywał ją pod sianem na strychu stodoły. Jednak nie uszło to uwagi władz i w rezultacie policja regularnie przetrząsała jego posesję w poszukiwaniu zakazanych wydawnictw. Kiedyś podczas rewizji policjantowi nie chciało się wdrapywać na strych, więc wysłał tam gospodarza! Chcąc zadowolić funkcjonariusza, Ferdinand wrócił stamtąd z kilkoma starszymi numerami Strażnicy. Policjant odszedł w pełni usatysfakcjonowany.\nWspomniany już Percy Dunham, pochodzący ze Szkocji, kierował działalnością na Łotwie od roku 1931. Badaczem Pisma Świętego został jeszcze przed I wojną światową, a jego doświadczenie okazało się nieocenione. Pod koniec roku 1931 łotewskie biuro donosiło: „Osoby ubogie w oczach świata, ale bogate w wierze, pomimo trudnych warunków kontynuują dzieło. (...) Nasze orędzie wywołuje coraz większy odzew. (...) Co tydzień do biura przychodzą ludzie, którzy proszą o książki i dopytują się, kiedy będą nowe”. A w związku z bardzo ważną zmianą teokratyczną bracia informowali: „Niedawno na zebraniu w Rydze jednomyślnie podjęliśmy rezolucję i z radością przyjęliśmy nową nazwę [Świadkowie Jehowy], którą Pan nadał swemu ludowi”.\nW roku 1932 biuro przeniesiono na ulicę Cēsu. Tego samego roku na Łotwę przeprowadziła się Margaret (Madge) Brown, która została żoną brata Percy’ego Dunhama. Pochodziła ze Szkocji, chrzest przyjęła w roku 1923 i pełniła służbę pionierską w Irlandii. Tymczasem sprzeciw wciąż się nasilał. Madge pisała: „Dnia 9 lutego 1933 roku jedna z ryskich gazet oskarżyła nas o powiązania z komunistami. Nazajutrz usłyszałam dzwonek u drzwi. Gdy otworzyłam, do mieszkania wpadli policjanci i wymachując bronią, zaczęli krzyczeć: ‚Ręce do góry!’ Przez siedem godzin przetrząsali dom w poszukiwaniu zakazanych książek. W porze obiadu zaproponowałam im herbatę, na co przystali.\n„Główny zapas literatury znajdował się na strychu. Wcześniej, znalazłszy w kieszeni męża kilka kluczy, komendant zapytał o ich przeznaczenie. Percy wyjaśnił, że to klucze od strychu. Policjanci jednak wcale tam nie poszli. Przed odejściem komendant po prostu je oddał! Kilka publikacji wpadło w ręce funkcjonariuszy, ale po przejrzeniu ich stwierdzili, że nie widzą powodów, by je konfiskować.\n„Mimo to zabrali zarówno te publikacje, jak i listy, trochę pieniędzy, powielacz oraz maszynę do pisania. Policja zorganizowała takie naloty na sześć domów łotewskich Świadków, ale nie znalazła dowodów przestępstwa i nie wniosła oskarżeń”.\nW owym czasie w całym kraju było mniej niż 50 głosicieli Królestwa. Bracia chcieli jednak prawnie uregulować naszą działalność, więc wystąpili z prośbą o rejestrację. Jakże się ucieszyli, gdy 14 marca 1933 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego zostało zarejestrowane! Chociaż nie pozwolono sprowadzać literatury biblijnej z zagranicy, dzięki uzyskaniu osobowości prawnej niektóre broszury można było drukować na miejscu. Tłumaczeniem zajmował się popularny pisarz i redaktor naczelny gazety Rīts, Aleksandrs Grīns.\nW maju 1934 roku na Łotwie doszło do przewrotu, wskutek którego wprowadzono stan wojenny. Wykorzystując niestabilną sytuację polityczną, wrogowie prawdy oskarżyli lud Boży o sympatyzowanie z komunistami. Dnia 30 czerwca minister spraw wewnętrznych polecił zamknąć biuro Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego i skonfiskować przeszło 40 000 książek i broszur oraz znalezioną tam niewielką sumę pieniędzy. Do przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego wyznaczono duchownych! Wnioski o ponowną rejestrację raz po raz odrzucano.\nW 1939 roku wybuchła II wojna światowa, a w czerwcu następnego roku na Łotwę wkroczyła Armia Czerwona. W sierpniu Łotwa weszła w skład ZSRR jako jego piętnasta republika — Łotewska Socjalistyczna Republika Radziecka. Dnia 27 października Dunhamowie musieli opuścić Łotwę i tamtejszych drogich łotewskich braci i siostry. Zostali skierowani do Biura Oddziału w Australii, gdzie Percy zakończył swój ziemski bieg w roku 1951, a Madge w 1998.\nWszystkie te czynniki — likwidacja biura, deportacja odpowiedzialnych braci, trudne lata wojny, a także późniejsze dziesięciolecia represji pod rządami komunistów — doprowadziły do zdławienia działalności. Dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych zrzucono ciemięskie pęta.\nPodczas trwania II wojny światowej garstka łotewskich Świadków Jehowy nie miała kontaktu z Biurem Głównym. Mimo to bracia ci zachowywali żywą nadzieję „przez pociechę z Pism” (Rzym. 15:4). Po wojnie, pod koniec lat czterdziestych, niemieckie Biuro Oddziału zdołało skontaktować się listownie z kilkoma braćmi z Jełgawy, Kuldygi, Rygi i Windawy.\nW Kuldydze, położonej 160 kilometrów na zachód od Rygi, mieszkał brat Ernests Grundmanis, będący w prawdzie od 20 lat. Docierały do niego z Niemiec listy, których treść stanowiła ‛pokarm duchowy we właściwym czasie’. W jednym z takich listów bracia pisali: „We wszystkim ufajcie Jehowie Bogu, naszemu dobrotliwemu Ojcu. On Was wesprze i umocni w odpowiedniej chwili”. Dalej znajdował się cytat z 2 Kronik 16:9, gdzie czytamy: „Oczy Jehowy przebiegają całą ziemię, by ukazał on swą siłę dla dobra tych, których serce jest wobec niego niepodzielne”. Takie listy przychodziły w samą porę i stanowiły ogromną zachętę!\nGłosiciele wykorzystywali każdą okazję, by dawać świadectwo. Na przykład Marta Baldone, będąca masażystką w ośrodku zdrowia w Windawie, rozmawiała o prawdzie z pacjentami. Jedna z pacjentek, Alexandra Prieklonskaja (obecnie Rezevskis), wspomina: „Gdy Marta powiedziała mi, że Bóg ma na imię Jehowa, bardzo pokochałam to imię”.\nOjciec Alexandry, Peter, który urodził się w roku 1880, również poznał prawdę biblijną. Jego córka pisze: „Ojciec jeszcze przed rewolucją z roku 1917 wstąpił do partii komunistycznej i zamieszkał w Petersburgu. Jednak skutki rewolucji go rozczarowały, toteż wystąpił z partii i musiał opuścić to miasto. Przyjechał na Łotwę, gdzie zapoznałam go z Martą. Ojciec był uczciwym i życzliwym człowiekiem, więc chętnie przyjął prawdę. W roku 1951 znów znalazł się w Rosji — tym razem jako więzień za wiarę. Zmarł na Syberii dwa lata później”.\nNa Łotwie, podobnie jak w innych republikach, nowy rząd zaczął dostosowywać wszystkie instytucje kulturalne i polityczne do wzorców sowieckich. Przeprowadzono też kolektywizację rolnictwa, co pociągnęło za sobą masowe deportacje, zwłaszcza w roku 1949. W sumie jakieś 100 000 Łotyszów zesłano na północ Rosji, między innymi na Syberię. Dwa lata później komuniści na terenie całego Związku Radzieckiego zorganizowali specjalną akcję — deportowali tysiące Świadków Jehowy, w tym co najmniej 20 spośród około 30 głosicieli przebywających jeszcze na Łotwie.\nValija Lange z Windawy nie była jeszcze wtedy ochrzczona, ale znalazła się wśród osób aresztowanych przez aparat bezpieczeństwa podczas akcji zorganizowanych we wrześniu 1950 roku. W trakcie nocnego przesłuchania w Rydze padło pytanie: „Dlaczego jako obywatelka Związku Radzieckiego działacie na szkodę państwa?” Valija spokojnie i z szacunkiem odparła: „Pragnę tylko służyć Jehowie Bogu, zrozumieć Jego nauki i przekazywać je drugim”.\nNazwisko Valiji znalazło się wraz z nazwiskami 19 Świadków na dokumencie z 31 października 1950 roku. Wszystkie wymienione tam osoby skazano na 10 lat ciężkich robót na Syberii oraz konfiskatę mienia. Niektórzy wrócili do domów, ale wkrótce znów postawiono im zarzuty. Na przykład Paulīne Serova została ponownie zesłana na Syberię na cztery lata, gdyż władze odkryły, że otrzymuje pocztą literaturę biblijną.\nW obozach bracia nieprzerwanie głosili i pozyskiwali nowych uczniów Chrystusa. Jednym z nich był Jānis Garškis, który przyjął chrzest w roku 1956 i obecnie mieszka w Windawie. Opowiada: „Jestem wdzięczny Bogu, że trafiłem do obozu pracy, gdyż w przeciwnym razie nie poznałbym prawdy”. Cóż za piękna postawa!\nNa Syberię została też zesłana Tekla Onckule, rodowita Łotyszka oskarżona o prowadzenie agitacji politycznej. W dalekim Omsku deportowani Świadkowie zapoznali ją z prawdą biblijną. „Nigdy nie zapomnę swego chrztu” — mówi Tekla. „Odbył się późną nocą w lodowatej rzece. Cała trzęsłam się z zimna, ale czułam się niezmiernie szczęśliwa”. W roku 1954 Tekla wyszła za Aleksieja Tkacza, który został ochrzczony w roku 1948 w Mołdawii, a później zesłany na Syberię. Małżonkowie ci wraz z paroma innymi Świadkami powrócili w roku 1969 na Łotwę. Niestety, większość łotewskich braci pomarła w obozach.\nNiewielka grupka Świadków uniknęła zsyłki. „Udało mi się to, bo nigdzie nie zagrzałam miejsca — pracowałam w różnych gospodarstwach i wciąż wymykałam się KGB. Cały czas głosiłam wszystkim napotkanym osobom. Ludzie słuchali i niektórzy poznali prawdę” — pisze Alexandra Rezevskis. Agenci KGB gorączkowo szukali pojedynczych Świadków, którzy jeszcze pozostali na Łotwie. Zarzucano im działalność antyradziecką. Władze rozpowszechniały broszurę, w której kłamliwie przedstawiano Świadków Jehowy jako amerykańskich szpiegów. Ze względu na ciągłą inwigilację bracia zachowywali ostrożność podczas głoszenia, a zebrania organizowali potajemnie i w rozmaitych miejscach.\nGdy Alexandra poślubiła Kārlisa Rezevskisa, oboje przeprowadzili się do domku jej teściów, stojącego w lesie niedaleko miasta Tukums, 70 kilometrów od Rygi. Zimą było to idealne miejsce na zebrania. Dita Grasberga, z domu Andrišaka, wspomina: „Jako dziecko chodziłam z rodzicami na zebrania do Rezevskisów. Do Tukums jechaliśmy autobusem, a potem szliśmy lasem, brnąc w śniegu. Cóż to była za przygoda! Na miejscu od progu witał nas zapach zupy gotującej się na piecu. Od razu ciekła nam ślinka!”\nKārlis miał zwyczaj chować literaturę w lesie. Kiedyś zakopał w ziemi dwie torby książek i starannie oznaczył to miejsce. Ale w nocy silna wichura zniszczyła oznakowanie. Kārlis na próżno szukał toreb. Po dziś dzień leżą gdzieś zakopane wśród drzew.\nLatem zebrania urządzano w lesie, nad jeziorem lub na nadmorskiej plaży. Tak jak w innych republikach radzieckich, przemówienia biblijne wygłaszano również przy okazji ślubów i pogrzebów. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych na Łotwę regularnie przyjeżdżali bracia z Estonii, między innymi Viljard Kaarna, Silver Silliksaar i Lembit Toom. Wygłaszali wykłady, przywozili literaturę i zbierali sprawozdania ze służby od około 25 ochrzczonych głosicieli. Bracia szczególnie cieszyli się ze Strażnicy po rosyjsku. Valija i Pauls Bergmanisowie tłumaczyli ją na łotewski, pisząc odręcznie w zwykłych szkolnych zeszytach.\nW latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych estońscy Świadkowie zdobywali w Rosji mikrofilmy ze Strażnicą i przemycali je na Łotwę. Ponieważ fotografika była wtedy popularnym hobby, bracia dysponowali sprzętem potrzebnym do wywołania filmu i zrobienia odbitek, które potem udostępniali drugim. Od czasu do czasu tą samą drogą do kraju trafiały też inne publikacje, głównie z Litwy i Ukrainy.\n„Na grupę dostawaliśmy tylko jeden egzemplarz Strażnicy” — wspomina Vida Sakalauskiene, mająca wówczas około 10 lat. „Czasopismo było skopiowane na papierze fotograficznym i krążyło między poszczególnymi rodzinami, tak aby każdy mógł je przeczytać i zrobić notatki. Nie można było przetrzymywać go dłużej niż 24 godziny. Na zebraniu Strażnicę miał tylko prowadzący, a my odpowiadaliśmy na pytania z głowy lub korzystając ze swoich notatek”. Ten pokarm duchowy pomógł Vidzie niezachwianie trwać w prawdzie podczas lat szkolnych, a jej bratu Romualdasowi zachować niezłomną postawę w więzieniu, gdzie trafił za chrześcijańską neutralność.\nWiera Pietrowa przez 27 lat była aktywistką partii komunistycznej. Opowiada: „Do moich zadań należało między innymi chodzenie do kościoła i donoszenie miejscowemu sekretarzowi, ilu członków partii tam widziałam. Tymczasem starsza z moich dwóch sióstr poznała prawdę i zaczęła dzielić się ze mną dobrą nowiną. Zaciekawiła mnie, więc poprosiłam popa o Biblię.\n„‚Po co wam Biblia?’ — zapytał.\n„‚Chcę sprawdzić, czy zgodnie z nią nauczacie’ — odparłam. Ponieważ nie dał mi Biblii, zdobyłam ją z innego źródła i zaczęłam czytać. Szybko stwierdziłam, że nauki Cerkwi nie mają w niej uzasadnienia. Robiłam dalsze postępy duchowe i wystąpiłam z partii. W roku 1985 przyjęłam chrzest”.\nPrzed II wojną światową pielęgniarka Teofīlija Kalvīte poślubiła burmistrza miasta Daugavpils. Niestety, na początku wojny jej mąż zaginął. Sama Teofīlija dużo przeszła i napatrzyła się na cierpienie oraz śmierć. Po wojnie została przewodniczącą Łotewskiego Czerwonego Krzyża. W ciągu 61 lat pracy na polu medycznym otrzymała co najmniej 20 nagród państwowych. Kiedy miała około 65 lat, spotkała głosicielkę Świadków Jehowy. Paulīne Serova, bo tak się nazywała owa siostra, wyjaśniła jej na podstawie Biblii, dlaczego Bóg dopuszcza zło. Teofīlija przyjęła prawdę i od tej pory miała jeszcze większy zaszczyt — niosła ludziom pomoc w odzyskiwaniu zdrowia duchowego. Zmarła w roku 1982, dochowawszy Jehowie wierności.\nW roku 1981 osiemnastoletni Jurij Kaptoła został za chrześcijańską neutralność skazany na trzy lata więzienia. Wspomina: „Dwa lata wyroku spędziłem na Syberii, gdzie mieszkaliśmy w namiotach i pracowaliśmy w lesie, nawet gdy temperatura spadała do minus 30 stopni!* Jehowa zawsze dbał o moje potrzeby duchowe. Któregoś razu mama przysłała mi w paczce z jedzeniem Pisma Greckie. Gdy strażnik sprawdzał przesyłkę, zauważył książkę.\n„‚Co to jest?’ — zapytał.\n„Zanim zdążyłem zareagować, stojący obok funkcjonariusz stwierdził: ‚A, jakiś słownik...’ i oddał mi Biblię.\n„W roku 1984 wyszedłem na wolność. Ale nie osiadłem w rodzinnej Ukrainie, tylko przeniosłem się do Rygi, gdzie przez jakieś dwa lata spotykałem się z miejscową grupką Świadków. Ponieważ jednak Łotwa wchodziła w skład Związku Radzieckiego, znów otrzymałem powołanie do wojska. W rezultacie 26 sierpnia 1986 roku zostałem skazany na cztery lata ciężkich robót na Łotwie. Jakiś czas trzymano mnie w więzieniu w Rydze, a potem odesłano do obozu koło Valmiery. W roku 1990 na rozprawie poprzedzającej moje uwolnienie sędzia powiedział: ‚Jurij, wyrok sprzed czterech lat, skazujący cię na więzienie, był bezprawny. Sąd nie powinien był tak postąpić’. Byłem wolny!”\nNastępnego roku Jurij zaczął usługiwać jako drugi starszy w jedynym zborze istniejącym na Łotwie. „Symboliczne pola w tym kraju były już doprawdy ‚białe ku zżęciu’” — napisał.\nNa początku swego pobytu na Łotwie Jurij rozmawiał z kobietą, która porządkowała grób. „Gdy zapytałem ją, dlaczego życie jest tak krótkie, podeszła do mnie i zaczęliśmy rozmawiać. Po kilku minutach z drzewa obok oderwała się duża gałąź i spadła dokładnie w miejscu, gdzie ta pani przed chwilą pracowała. Gdyby wciąż tam stała, gałąź by ją przygniotła. Kobieta dała mi swój adres, a ja poprosiłem pewną siostrę, by ją odwiedziła. W 1987 roku owa kobieta oraz jej syn i synowa zostali ochrzczeni”.\nAby pomóc w prowadzeniu chrześcijańskiej działalności, na Łotwę przeprowadziło się wielu młodych głosicieli z różnych stron Związku Radzieckiego. Nie było im łatwo, ale chętnie zdobywali się na ofiarność. Na przykład Anna Batnia, usługująca obecnie jako pionierka specjalna, zatrudniła się w szwalni i mieszkała w hotelu robotniczym. „Warunki były dalekie od ideału” — opowiada. „Głosiliśmy nieoficjalnie w pociągach, parkach, na dworcach, cmentarzach i w pobliżu kościołów.\n„Pociągi, zawsze bardzo zatłoczone, opracowywaliśmy parami od wagonu do wagonu. Jedna osoba nawiązywała rozmowy, a druga stała na straży. Pasażerowie siedzący obok często przyłączali się do dyskusji. Niekiedy z każdej strony byliśmy zasypywani gradem pytań. W razie potrzeby na stacjach przesiadaliśmy się do innego wagonu. Jehowa błogosławił naszej służbie, co sprawiało nam wielką radość”.\nAngielina Cwietkowa po raz pierwszy usłyszała o prawdzie krótko po tym, jak pomodliła się w swoim kościele. Oto jej relacja: „Był rok 1984. Podeszła do mnie Aldona Dronuka i zapytała, czy czytałam kiedyś Biblię. ‚Tylko fragmenty’ — odparłam. ‚Ale nic nie zrozumiałam i mam mnóstwo pytań’. Wymieniłyśmy się adresami i odtąd regularnie omawiałyśmy Słowo Boże. Kilka miesięcy później Aldona zaprosiła mnie na wesele, które miało się odbyć na Litwie. Pojechałam. Zebrało się tam około 300 osób. Na przyjęciu wygłaszano jeden po drugim wykłady biblijne, co trochę mnie zdziwiło.\n„Dopiero wtedy się dowiedziałam, że ludzie, z którymi studiuję Biblię, to Świadkowie Jehowy, i że przy okazji wesela odbywa się zgromadzenie! Byłam tym wszystkim bardzo zaskoczona, ale miłość i jedność widoczne wśród tych skromnych ludzi poruszyły moje serce. W roku 1985 zostałam ochrzczona, a w 1994 podjęłam służbę pionierską. Piątka moich dzieci też już przyjęła chrzest, a najmłodszy syn jest nieochrzczonym głosicielem”.\nW połowie lat osiemdziesiątych obywatele niektórych krajów komunistycznych zaczęli korzystać z większej swobody, a Świadkowie Jehowy mogli spotykać się bardziej jawnie. W roku 1989 około 50 delegatów z Łotwy pojechało do Polski na zgromadzenie okręgowe pod hasłem „Prawdziwa pobożność”. Marija Andrišaka, która obecnie usługuje jako pionierka specjalna, mówi: „Możliwość spotkania tylu braci i sióstr była punktem zwrotnym w moim rozwoju duchowym”.\nRok później jeszcze więcej Łotyszów gościło w Polsce na zgromadzeniu pod hasłem „Czysta mowa”. Wśród delegatów znalazła się Anna Mančinska, której podróż nie obyła się bez przeszkód. Anna wspomina: „W drodze na dworzec zorientowałam się, że zapomniałam paru dokumentów wymaganych podczas kontroli granicznej. Złapałam więc taksówkę, zabrałam z domu dokumenty i wróciłam na dworzec, lecz okazało się, że pociąg już odjechał. Pognałam na następną stację, jednak znów się spóźniłam. W końcu pojechałam taksówką na Litwę i 250 kilometrów od Rygi dogoniłam pociąg. Rachunek za przejazd był wysoki, ale opłaciło się!” Anna należy teraz do łotewskiej rodziny Betel.\nW roku 1991 bracia w byłych republikach radzieckich mogli wreszcie otwarcie zorganizować zgromadzenia pod bardzo trafnym hasłem „Lud miłujący wolność Bożą”. Delegaci z Łotwy pojechali autobusami do Tallina w Estonii.\nRuta Barakauska z miasta Vainode poprosiła swego męża Ādolfsa, który nie był Świadkiem Jehowy, by wybrał się z nią do Tallina. „Nie miałem zamiaru uczestniczyć w zgromadzeniu” — opowiada Ādolfs. „Chciałem tylko kupić kilka części zamiennych do samochodu. Poszedłem jednak na pierwszą sesję i byłem pod takim wrażeniem przemówień, przyjaznej atmosfery wśród Świadków, ich czystego języka i wzajemnej miłości, że skorzystałem z całego programu. Po powrocie do domu zacząłem studiować Biblię i usilnie pracować nad utemperowaniem swojego wybuchowego charakteru. W 1992 roku poszedłem śladami żony i zostałem Świadkiem na rzecz Jehowy”.\nNa początku lat dziewięćdziesiątych na Łotwie nie można było wynająć odpowiednich obiektów na zgromadzenia okręgowe i dlatego miejscowi bracia jeździli zazwyczaj do Estonii i na Litwę. Dopiero w roku 1998 w dużej hali sportowej w Rydze odbyło się zgromadzenie pod hasłem „Boża droga życia”. Program przygotowano w trzech językach: łotewskim, łotewskim migowym i rosyjskim. Po modlitwie końcowej rozległy się rzęsiste brawa, a wiele osób, wdzięcznych Jehowie za to przełomowe wydarzenie, miało w oczach łzy radości.\nPo upadku komunizmu działalność ewangelizacyjna na Łotwie nabrała impetu. Ponieważ jednak do roku 1995 w języku łotewskim nie wydawano Naszej Służby Królestwa, metody stosowane w głoszeniu pozostawiały nieco do życzenia. Ale bracia nadrabiali gorliwością. Dace Škipsna opowiada, jak po raz pierwszy zetknęła się z prawdą: „W roku 1991 kupiłam w kiosku książkę o piekle i życiu pozagrobowym. Odeszłam parę kroków, gdy dobiegło mnie wołanie: ‚Kupiła pani truciznę!’\n„Stanęłam jak wryta. Małżeństwo Świadków Jehowy przedstawiło się i zaczęliśmy rozmawiać o Biblii. Poruszyliśmy niemal każdy temat: Hades, Gehenna, Boże Narodzenie, krzyż, dni ostatnie! Przyznaję, że w głowie miałam spory mętlik, ale podobało mi się to, co usłyszałam. Wymieniliśmy się numerami telefonów i w ciągu kolejnych tygodni uzyskałam odpowiedzi na wiele nurtujących mnie pytań biblijnych”.\nJānis Folkmanis był mistrzem Związku Radzieckiego w podnoszeniu ciężarów, a w swych ostatnich zawodach w marcu 1993 roku zdobył mistrzostwo Łotwy. Oto jego historia: „W roku 1992 kolega z pracy Jānis Cielavs zaprosił mnie na swoje studium biblijne. To zdarzenie zmieniło moje życie. Trzy miesiące po zdobyciu mistrzostwa Łotwy zostałem głosicielem Królestwa. W sierpniu 1993 roku przyjąłem chrzest. Gdy rozmawiałem o prawdzie na siłowni, mojemu trenerowi bardzo się to nie podobało. Ale jestem zadowolony, że się nie wycofałem. Moi przyjaciele Eduards Eihenbaums i Edgars Brancis wyjaśnią, dlaczego”.\nEduards: „Jānis Folkmanis zaproponował mi bezpłatne studium Biblii. ‚Jeżeli jest bezpłatne, możemy zaczynać od razu’ — odparłem. I tak też zrobiliśmy! To, co poznawałem, brzmiało sensownie — nauka o zmartwychwstaniu trafiała do mnie bardziej niż doktryna o nieśmiertelności duszy. Również moja żona przyłączyła się do studium i w roku 1995 zostaliśmy ochrzczeni”.\nEdgars: „Jānis gorliwie głosił na siłowni. Cztery razy proponował mi studium, a ja za każdym razem odmawiałem. Przyjmowałem jednak Strażnicę i Przebudźcie się!; otrzymałem też książkę Będziesz mógł żyć wiecznie w raju na ziemi. Wciąż się zastanawiałem, dlaczego taki słynny zawodnik zainteresował się Biblią. Ciekawość w końcu wzięła górę i zacząłem studiować. Czym się to skończyło? W 1995 roku przyjąłem chrzest, a teraz usługuję jako pionier specjalny”.\nŻeby zyskać uznanie w oczach Boga, niektórzy musieli zerwać ze złymi przyzwyczajeniami. Na przykład Aivars Jackevičs notorycznie się upijał. Opowiada: „Weekendowa libacja zaczynała się od piwa na śniadanie, po czym na stole pojawiała się butelka wódki. Pewnego styczniowego wieczora w roku 1992 siedziałem w domu — z ręką na temblaku, pogrążony w depresji, snułem samobójcze myśli. Dzień wcześniej, gdy byłem pijany, ktoś mnie okradł. Raptem usłyszałem pukanie do drzwi. To był sąsiad, który już kilkakrotnie rozmawiał ze mną o Biblii. Zaproponował mi studium, a ja się zgodziłem.\n„W dniu, w którym się ono odbywało, nie piłem i dzięki temu robiłem postępy. Gdy poznałem prawdę o stanie umarłych i dowiedziałem się, że nie będę smażyć się w piekle — czego zawsze się bałem — poprosiłem, byśmy studiowali trzy razy w tygodniu. Niespełna cztery miesiące później zostałem nieochrzczonym głosicielem. Biblia ostrzega nas jednak: ‚Kto (...) myśli, że stoi, niech się strzeże, aby nie upaść’. Kiedyś nierozsądnie spędziłem wieczór w złym towarzystwie, upiłem się i znów ogarnęły mnie myśli samobójcze. Ale Jehowa jest miłosierny i cierpliwy, a paru życzliwych braci udzieliło mi pomocy. Przeżycie to okazało się cenną nauczką! Jeszcze tego samego roku zostałem ochrzczony, a obecnie należę do łotewskiej rodziny Betel” (1 Kor. 10:12; Ps. 130:3, 4).\nMāris Krūminš, inny pracownik Betel, także musiał dokonać radykalnych zmian, by zostać czcicielem Jehowy. „Po odbyciu służby wojskowej”, wyjaśnia Māris, „czułem się rozczarowany życiem. Ponieważ opuszczałem wykłady, wyrzucono mnie z uczelni. Wszystko wydawało mi się bezsensowne, zadałem się ze światem przestępczym i pewnej nocy po pijackiej burdzie zostałem aresztowany. Siedząc w celi, rozmyślałem o prawach, które łamałem, i doszedłem do wniosku, że wiele z nich wywodzi się w gruncie rzeczy z prawa Bożego. Po raz pierwszy w życiu pomodliłem się do Boga o przebaczenie i przysiągłem, że będę Go szukać.\n„Po wyjściu na wolność chodziłem do różnych kościołów, ale za każdym razem spotykał mnie zawód. Zacząłem więc sam czytać Biblię i książki o tematyce religijnej. W roku 1990 spotkałem w pociągu dawnego kolegę ze szkoły — okazało się, że został Świadkiem Jehowy. Gdy podczas krótkiej podróży wyjaśniał mi, jakie Bóg ma zamierzenie wobec ludzkości i dlaczego na świecie jest tyle cierpień, Jehowa otworzył moje serce. Zacząłem studiować Biblię i w roku 1991 byłem już głosicielem. Rok później przyjąłem chrzest. Po upływie kolejnego roku zaproszono mnie do Betel, a w roku 1995 poślubiłem Simonę, pionierkę z Finlandii”.\nEdgars Endzelis studiował prawo. „Na początku lat dziewięćdziesiątych zanosiło się na zmiany polityczne. Wielu moich kolegów z uczelni w Rydze dyskutowało o sensie życia. Czytałem książki poświęcone filozofii i religiom Wschodu. Uprawiałem też sztukę walki aikido. Potem razem z moją żoną Elitą nawiązaliśmy kontakt ze Świadkami Jehowy.\n„Gdy po raz pierwszy przyszliśmy na zebranie, zarówno bracia mówiący po łotewsku, jak i po rosyjsku przyjęli nas z otwartymi ramionami. Ta szczera miłość zrobiła na nas ogromne wrażenie. Mniej więcej w tym samym czasie zaszokował mniej mój instruktor, mówiąc, że mistrzami aikido mogą zostać tylko osoby praktykujące buddyzm zen. Zerwałem wtedy z tą sztuką walki. Krótko potem ściąłem długie włosy, a w marcu 1993 roku razem z Elitą przyjęliśmy chrzest. Od tamtej pory z przyjemnością wykorzystuję znajomość zagadnień prawnych, by pomagać ‚w obronie oraz prawnym ugruntowywaniu dobrej nowiny’” (Filip. 1:7).\nW roku 1993 cztery uczennice szkoły muzycznej w Jełgawie przeszły prawdziwą próbę wiary. Chór, w którym śpiewały, miał wystąpić podczas obchodów Święta Niepodległości. Chociaż dziewczęta znały prawdę od niedawna, były zdecydowane czynić to, co podoba się Bogu. Napisały więc do kierownika chóru pełną szacunku prośbę o zwolnienie z udziału w uroczystości sprzecznej z ich chrześcijańskim sumieniem. Jak zareagował kierownik? W liście do rodziców dziewcząt postawił ultimatum: albo chórzystki wystąpią, albo zostaną wydalone ze szkoły. Podobnie jak trzej Hebrajczycy uczennice okazały posłuszeństwo Jehowie (Dan. 3:14, 15, 17; Dzieje 5:29).\nJedna z tych dziewcząt, Dace Puncule, wspomina: „Modlitwa do Boga i wsparcie braci dodały nam sił do zachowania wierności. Wyrzucono nas ze szkoły, ale nigdy nie żałowałam, że opowiedziałam się po stronie prawdy. Jehowa wspaniale się o mnie zatroszczył. Po kilku miesiącach znalazłam pracę w kancelarii prawniczej, a zdobyte tam doświadczenie przydało mi się później w Betel, gdzie pełnię służbę od roku 2001”.\nLojalność niektórych została wystawiona na próbę z powodu kwestii krwi. Dnia 6 września 1996 roku 17-letnia Jelena Godlewskaja została potrącona przez samochód, w wyniku czego doznała skomplikowanego złamania miednicy. Jelena była dojrzała pod względem duchowym i w sercu postanowiła powstrzymywać się od krwi (Dzieje 15:29). W tamtym czasie ogół personelu medycznego na Łotwie nie znał metod leczenia bez użycia krwi, więc lekarze Jeleny odmówili przeprowadzenia operacji naprawczej. Jednak mniej więcej po tygodniu dwaj lekarze późną nocą dokonali wymuszonej transfuzji i dziewczyna zmarła.\nMarina, matka Jeleny, nie była wówczas Świadkiem Jehowy. Opowiada: „Ze zdumieniem obserwowałam silną wiarę mojej córki w Jehowę i Jego obietnice. Nie poszła na kompromis”. Marina jest już ochrzczona i teraz z resztą rodziny wyczekuje, by po zmartwychwstaniu wziąć w objęcia Jelenę (Dzieje 24:15).\nPonieważ szybko przybywało nowych głosicieli, potrzebni byli dojrzali duchowo mężczyźni mogący przewodzić w zborach. W roku 1992 wyjazd na Łotwę w charakterze misjonarzy zaproponowano trzem braciom mówiącym po łotewsku, którzy dorastali w Stanach Zjednoczonych, oraz ich żonom. Byli to Linda i Valdis Purinšowie, Doris i Alfreds Elksnisowie oraz Ivars Elksnis, młodszy brat Alfredsa. Wszyscy razem przyjechali do Rygi w lipcu 1992 roku. Wprowadzili się do czteropokojowego mieszkania, które służyło za dom misjonarski, skład literatury i biuro tłumaczeń.\nPrzy nauce obcego języka przydaje się poczucie humoru. „Podczas studium z dwoma młodymi kobietami”, opowiada Doris Elksnis, „próbowałam wyjaśnić, że Szatan rozmawiał z Ewą za pośrednictwem węża. Użyłam jednak łotewskiego słowa, które brzmi podobnie jak słowo ,wąż’ — w mojej wersji Diabeł rozmawiał za pośrednictwem świni!”\nW roku 1994 z Australii przeprowadzili się Jean i Peter Lutersowie. Peter, ochrzczony w roku 1954, dorastał w Australii, ale urodził się na Łotwie. Niestety, Jean, która swym ciepłem i serdecznością podbiła serca wszystkich, zmarła w roku 1999. Peter został na Łotwie i teraz usługuje jako członek Komitetu Oddziału. „Kiedy przyjechaliśmy”, wspomina Peter, „okazało się, że łotewscy bracia są gorliwymi kaznodziejami. Jednak tereny nie były przydzielone poszczególnym zborom i nawet pewne dzielnice Rygi nie były opracowywane. Poza tym jedynie w nielicznych zborach regularnie wygłaszano wykłady publiczne. Obiema sprawami szybko się zajęliśmy”.\nW roku 1993 na Łotwę przyjechali pierwsi absolwenci Gilead. Dwa małżeństwa ze Szwecji — Agneta i Anders Berglundowie oraz Lena i Torgny Fridlundowie — zostały skierowane do Jełgawy, przeszło 60-tysięcznego miasta, w którym działało 28 głosicieli. Anders, obecnie wchodzący w skład Komitetu Oddziału, opowiada: „Po przyjeździe zaczęliśmy wyruszać z braćmi do służby, a oni dbali o to, byśmy się nie nudzili. W niektóre dni przez siedem czy osiem godzin dosłownie biegaliśmy z jednego studium na drugie — bez przerwy na posiłek! Zapał tych braci był zaraźliwy. Wiele osób, z którymi studiowali Biblię, usługuje teraz pełnoczasowo”.\nTorgny Fridlund wspomina: „Po trzymiesięcznym kursie językowym czuliśmy się na siłach samodzielnie prowadzić rozmowy. Wybraliśmy sobie teren, który nie był opracowywany od czasów II wojny światowej, ale ludzie niezbyt chcieli nas słuchać. Czyżbyśmy robili coś nie tak? Omówiliśmy tę sprawę i postanowiliśmy przy każdych drzwiach odczytywać werset biblijny. Wkrótce udało nam się rozpocząć kilka studiów”.\nW kwietniu 1995 roku przyjechali kolejni absolwenci Gilead, między innymi Heidi i Basse Bergmanowie z Finlandii, którzy obecnie odwiedzają zbory w obwodzie rosyjskojęzycznym. „Poprosiłem miejscowych braci, by mnie poprawiali, gdy się przejęzyczę w służbie polowej” — mówi Basse. „Czynili to nad wyraz ochoczo — poprawiali mnie nie tylko w służbie, ale też podczas zebrań! Teraz robi mi się ciepło na sercu, gdy mówią: ‚Basse jest już jednym z nas’”.\nJannie i Carsten Ejstrupowie z Danii razem pełnili służbę na Łotwie do czasu, aż Jannie, która jeszcze nie miała czterdziestki, przegrała walkę z rakiem. „Nie mógłbym lepiej przysparzać szacunku Jehowie, niż trwając wiernie na przydzielonym mi terenie misjonarskim” — mówi Carsten. Jakże wspaniały przykład dają tacy bracia!\nPocząwszy od roku 1994, na Łotwę skierowano ponad 20 absolwentów Kursu Usługiwania — między innymi z Niemiec, Polski i Wielkiej Brytanii. Pierwsi przyjechali Duńczycy Michael Udsen i Jess Kjaer Nielsen. Wysłano ich do przemysłowego miasta Daugavpils, drugiego co do wielkości na Łotwie.\nJess opowiada: „W zimne styczniowe popołudnie wyruszyliśmy w podróż do Daugavpils, położonego jakieś 250 kilometrów na południowy wschód od Rygi. Gdy pakowaliśmy się do starej furgonetki wyładowanej literaturą, w Rydze akurat padał śnieg. Brat, który nas wiózł, nie mówił po angielsku, a my nie znaliśmy ani łotewskiego, ani rosyjskiego. Mniej więcej co 50 kilometrów nasz kierowca przystawał i majstrował coś przy silniku. Z pewnością jednak nie naprawiał ogrzewania, gdyż w aucie było równie zimno jak na dworze! Podczas jazdy bardzo nas wytrzęsło i do Daugavpils dotarliśmy prawie o północy. W mieście działało 16 głosicieli. Do końca następnego roku ich liczba niemal się podwoiła”.\nPrzed rokiem 1992 literatura była dostępna głównie w języku rosyjskim, którym posługuje się większość Łotyszów. Jednak wielu z nich woli swój język ojczysty. „Rzecz ciekawa”, napisali bracia w sprawozdaniu, „wśród kilkuset nowych głosicieli były osoby, które okazały się umiejętnymi tłumaczami, i widzieliśmy, jak święty duch Boży kieruje pracą tych ochoczych młodych braci i sióstr”.\nDzięki ich niestrudzonym wysiłkom od stycznia 1995 roku Strażnica po łotewsku zaczęła ukazywać się jako miesięcznik, a rok później jako dwutygodnik. Obecnie w tym języku dostępne są niektóre książki i broszury, a także czasopismo Przebudźcie się!\nNa początku 1993 roku zespół tłumaczy przeniósł się z zatłoczonego domu misjonarskiego w Rydze do budynku przy ulicy Brīvības. A w sierpniu 1994 roku nastąpiła przeprowadzka do świeżo wyremontowanych biur przy ulicy Miera 40. Jak bracia weszli w posiadanie tej nieruchomości?\nGeorge Hakmanis i jego żona Sigrid w czasie II wojny światowej wyjechali z Łotwy jako uchodźcy. W Londynie poznali prawdę i w roku 1951 przyjęli chrzest. Rok później wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. W roku 1992 na pięć lat wrócili do ojczyzny.\nPo tym, jak w roku 1991 Łotwa uzyskała niepodległość, obywatele mogli ubiegać się o zwrot mienia zagarniętego przez państwo. Sigrid i jej siostra, również będąca Świadkiem Jehowy, ponad 50 lat przechowywały rodzinne dokumenty, dzięki czemu zwrócono im kamienicę przy ulicy Miera 40. Postanowiły przekazać ją w darze organizacji Jehowy. Bracia przekształcili pięciokondygnacyjny budynek w biuro tłumaczeń, w którym znalazły się też pokoje mieszkalne dla 20 osób.\nDnia 20 sierpnia 1994 roku odbyła się uroczystość oddania tego obiektu do użytku, na którą przybył Milton Henschel z Ciała Kierowniczego. Podczas tej wizyty doradził zakup sąsiedniej posesji pod numerem 42, na której stał sześciokondygnacyjny budynek. Właściciel mieszkał w Stanach Zjednoczonych i zgodził się sprzedać nieruchomość. Przeprowadzono kapitalny remont i rodzina Betel rozrosła się do 35 osób. Z czasem nastąpiła dalsza rozbudowa, dzięki której powstało więcej biur i pokoi mieszkalnych. Obecnie służbę pełni tam 55 betelczyków.\nLegalizacja naszej działalności na Łotwie wciąż nastręcza trudności. W roku 1996 wykorzystano nieprzychylne komentarze prasowe związane ze sprawą Jeleny Godlewskiej, by odmówić nam osobowości prawnej. Pewien parlamentarzysta sugerował nawet, by wprowadzić zakaz naszej działalności. Bracia jednak w dalszym ciągu spotykali się z przedstawicielami władz i wyjaśniali nasze stanowisko. W końcu 12 października 1998 roku dyrektor Krajowego Biura Praw Człowieka podał do wiadomości, że na próbny okres jednego roku zostają zarejestrowane dwa zbory — Ryga Centrum i Ryga Tornakalns. Miesiąc później na podobnych warunkach została prawnie uregulowana sytuacja zboru w Jełgawie.\nŁotewskie prawo wymaga, by nowe zbory co roku występowały z wnioskiem o rejestrację. Aby uzyskać ją na stałe, co najmniej dziesięć zborów musi przez dziesięć lat ponawiać tę procedurę. Jednak nawet w zborach, które jeszcze nie są zarejestrowane, bracia mogą spotykać się bez przeszkód.\nNagły wzrost w latach dziewięćdziesiątych wiązał się z koniecznością szukania większych pomieszczeń na zebrania. W roku 1997 w Daugavpils wystawiono na przetarg odpowiedni budynek. Bracia jako jedyni złożyli ofertę kupna. Prace remontowe rozpoczęto w grudniu 1998 roku i po ośmiu miesiącach przeszło 140 głosicieli z radością zaczęło spotykać się we własnej Sali Królestwa.\nPierwsza Sala zbudowana od podstaw powstała w roku 1997 w Jurmali. Pewien zainteresowany był pod takim wrażeniem jakości wykonawstwa, że chciał wynająć braci do budowy swojego domu! Bracia nie skorzystali z propozycji i wyjaśnili mu charakter naszej działalności. Z kolei zbór w Tornakalns, dzielnicy Rygi, kupił po okazyjnej cenie spalone kino. Zdewastowany budynek został przekształcony w piękną podwójną Salę Królestwa, którą oddano do użytku w sierpniu 1998 roku.\nOgromny wkład w rozwój działalności na Łotwie — łącznie z nadzorowaniem jej w latach 1992-2004 — mieli bracia z Finlandii. To właśnie tam drukowane są wszystkie łotewskie czasopisma, a wielu doświadczonych fińskich braci przyjechało na Łotwę, by pomóc w sprawach organizacyjnych. Należy do nich brat Juha Huttunen, który wraz z żoną Tainą przeprowadził się tutaj w roku 1995, a obecnie usługuje w Komitecie Oddziału. Inni małżonkowie, Ulla i Ruben Lindh, którzy łącznie spędzili w służbie pełnoczasowej ponad 80 lat, również okazali się nieocenionym wsparciem. Brat Lindh przez cztery lata był członkiem Komitetu Kraju, po czym wrócił do Finlandii.\nOprócz tego przeszło 150 fińskich Świadków angażowało się w różne przedsięwzięcia budowlane. Dzięki takim wysiłkom podyktowanym miłością oraz dzięki Jehowie, który obficie błogosławi służbie głosicieli, pionierów i misjonarzy, 1 września 2004 roku na Łotwie powstało samodzielne Biuro Oddziału.\nWiększość łotewskich Świadków mieszka w miastach lub w ich pobliżu. Na początku roku 2001 zbory otrzymały list dotyczący specjalnej kampanii głoszenia na terenach oddalonych. Głosicieli zachęcono, by część swoich urlopów wykorzystali na udział w tej kampanii. Na apel odpowiedziały 93 osoby. Utworzono dziewięć grup, które skierowano do małych miasteczek i wsi.\nVjačeslavs Zaicevs, członek rodziny Betel, również przeznaczył swój urlop na taki wyjazd. „Miałem świetną okazję, żeby lepiej poznać braci i siostry” — opowiada. „Po służbie wspólnie jedliśmy posiłek, dzieliliśmy się przeżyciami i planowaliśmy kolejny dzień. Potem graliśmy w piłkę i szukaliśmy ochłody w jeziorze. To był przedsmak raju”.\nBracia spędzili w służbie przeszło 4200 godzin, a więc na głosiciela wypadło ponad 40 godzin, rozpowszechnili 9800 różnych publikacji, dokonali 1625 odwiedzin ponownych i prowadzili 227 studiów biblijnych. Od tamtej pory podobne kampanie są organizowane co roku.\nNaszą opowieść rozpoczęliśmy od historii Ansa Insberga, Łotysza, który będąc na morzu, pewnej gwiaździstej nocy wylał serce przed Bogiem. Ans chciał znaleźć ludzi oddających Stwórcy cześć „duchem i prawdą” (Jana 4:24). Jehowa wysłuchał tej pokornej prośby. Już przeszło 2400 szczerych mieszkańców Łotwy znalazło duchową prawdę, a jeszcze niemal drugie tyle ją poznaje. I wciąż jest do wykonania mnóstwo pracy! (Mat. 9:37, 38).\nŚwiadkowie Jehowy na Łotwie chętnie śpieszą z pomocą ludziom tęskniącym za prawdziwą wolnością — nie taką, której symbolem jest pomnik Wolności na ulicy Brīvības, lecz taką, którą zapewni Królestwo Boże. Już wkrótce osoby wyczekujące tego Królestwa i wielbiące Jehowę „duchem i prawdą” zostaną wyzwolone od wszelkiego bólu i cierpień. Poczują smak doskonałej wolności — „chwalebnej wolności dzieci Bożych” (Rzym. 8:21).\nŻyciorys Jurija Kaptoły opublikowano w Strażnicy z 1 września 2005 roku.\n„Nigdy nie zapomnę swego chrztu. Odbył się późną nocą w lodowatej rzece. Cała trzęsłam się z zimna, ale czułam się niezmiernie szczęśliwa”\n[Napis na stronie 203]\n„Dobiegło mnie wołanie: ‚Kupiła pani truciznę!’”\n[Ramka i mapy na stronach 184, 185]\nŁotwa — WIADOMOŚCI OGÓLNE\nOd wschodu do zachodu Łotwa rozciąga się na 450 kilometrów, a z północy na południe — na 210. Około 45 procent powierzchni kraju zajmują lasy. Na terenie Łotwy żyją jelenie, sarny, łosie, rysie, dziki, wilki oraz bobry, wydry i foki. Występuje tu również wiele ptaków, między innymi bociany czarne, czaple siwe, dzięcioły i słowiki.\nCo trzeci spośród 2,3 miliona Łotyszów mieszka w stołecznej Rydze. Najczęściej praktykowanymi religiami są luteranizm, katolicyzm i prawosławie, choć większość ludzi deklaruje obojętny stosunek do religii.\nNajważniejsze języki to łotewski, którym mówi 60 procent ludności, oraz rosyjski, którym posługuje się przeszło 30 procent mieszkańców. Wiele osób zna więcej niż jeden język.\nPrawie 60 procent zatrudnionych pracuje w usługach, a reszta w przemyśle i rolnictwie.\nGłówne uprawy to jęczmień, ziemniaki, buraki cukrowe oraz inne warzywa i zboża. Hoduje się bydło, kozy, trzodę chlewną, owce, a także drób.\nCharakteryzuje się wysoką wilgotnością powietrza i częstymi zachmurzeniami. Lata są stosunkowo chłodne, a zimy umiarkowane.\n[Ramka i mapa na stronie 186]\nCztery łotewskie regiony\nŁotwę dzieli się zazwyczaj na cztery regiony — każdy ma odrębną kulturę, charakter i niepowtarzalne piękno. Największy z nich, Liwlandia (Vidzeme), graniczy z Zatoką Ryską. W regionie tym leży stołeczna Ryga, a także miasta Sigulda i Kieś, mogące się poszczycić bogatą historią i starymi zamkami. Na wschodzie rozciąga się nizinna kraina jezior, Łatgalia, gdzie znajduje się miasto Daugavpils, drugie co do wielkości na Łotwie. Na południe od rzeki Dźwiny — płynącej poprzez Białoruś i Łotwę aż do Zatoki Ryskiej — leży Semigalia, zwana spichlerzem kraju. Region ten słynie z dwóch wspaniałych barokowych pałaców autorstwa włoskiego architekta Rastrellego — tego samego, który zaprojektował Pałac Zimowy w Petersburgu. Z kolei Kurlandia — kraina usiana wioskami, lasami i plażami — obejmuje wybrzeże bałtyckie, miasta Windawę i Lipawę oraz wiele osad rybackich.\n[Ramka i ilustracje na stronach 192, 193]\nRozmowa z duchownym odmieniła życie jego i moje\nURODZONA 1958 rok\nCHRZEST 1977 rok\nZ ŻYCIORYSU Wychowała się w chrześcijańskim domu na Ukrainie. Pomogła poznać prawdę przeszło 30 osobom, a obecnie usługuje jako pionierka specjalna.\nGDY usłyszałam, że na Łotwie potrzeba głosicieli, przeprowadziłam się tam w roku 1986. Ponieważ nie mogliśmy głosić otwarcie, trzymałam Biblię w torbie z zakupami i nawiązywałam rozmowy z przechodniami w parkach i innych miejscach publicznych. Koncentrowaliśmy się na nadziei Królestwa, a po Biblię sięgaliśmy tylko wtedy, gdy ktoś przychylnie zareagował na orędzie. Z obawy przed krewnymi i sąsiadami ludzie rzadko zapraszali nas do domów, więc studia odbywały się w różnych miejscach.\nDotkliwie dawał się nam we znaki brak literatury biblijnej. Przez parę lat w naszym zborze był dostępny tylko jeden rosyjski podręcznik Prawda, która prowadzi do życia wiecznego. Bardzo przydawał się w służbie polowej, ale nie udostępnialiśmy go nikomu spoza zboru!\nKtóregoś razu głosząc z pewną siostrą niedaleko kościoła, zobaczyłyśmy duchownego. Żeby wciągnąć go do rozmowy, zapytałyśmy, gdzie można kupić Biblię. „Mnie też interesuje Biblia” — odpowiedział Piotr Batnia, bo tak się nazywał ów duchowny. Wywiązała się przyjemna rozmowa. Następnego dnia spotkałyśmy się z nim w pobliskim parku i pokazując mu spis treści w książce Prawda, zapytałyśmy, które zagadnienie chciałby omówić. Wybrał temat „Praktyki i zwyczaje, które się Bogu nie podobają”. Dyskusja okazała się bardzo owocna i jeden brat rozpoczął z nim regularne studium.\nWyposażony w dokładną wiedzę z Biblii, Piotr zaczął zadawać innym duchownym różne pytania. Jednak nie potrafili oni wyjaśnić nawet podstawowych nauk biblijnych. Krótko potem Piotr wystąpił z kościoła i oddał swe życie Jehowie.\nW roku 1991 wzięliśmy ślub i rozpoczęliśmy wspólną służbę pionierską. Niestety, kilka lat później Piotr zginął w wypadku. Jak się otrząsnęłam po tej tragedii? Bardzo dużo dało mi pełne zaangażowanie się w służbę; pomagałam innym poznać „Boga wszelkiego pocieszenia” (2 Kor. 1:3, 4). A w roku 1997 otrzymałam zaproszenie do specjalnej służby pionierskiej.\nPragnęłam sprawiedliwego rządu\nURODZONA 1966 rok\nZ ŻYCIORYSU Była komunistka; w roku 1990 rozpoczęła służbę pionierską. Pomogła poznać prawdę co najmniej 30 osobom.\nJAKO dorastająca dziewczyna nie wierzyłam ani w Boga, ani w Biblię. Zawsze jednak starałam się obstawać przy tym, co słuszne. Nie mogłam pojąć, dlaczego ludziom wciąż nie udaje się zaprowadzić dobrego i sprawiedliwego rządu.\nGdy po raz pierwszy spotkałam Świadków Jehowy, byłam zaskoczona tym, co pokazali mi w Biblii. Ich wyjaśnienia brzmiały sensownie! Dobra nowina o Królestwie Bożym i głoszone przez Jezusa orędzie sprawiedliwości poruszyły moje serce. W roku 1989 zostałam ochrzczona w jeziorze, a sześć miesięcy później podjęłam służbę jako pionierka stała. W tym czasie mieliśmy z Iwanem jedną córkę. Później urodziły się nam bliźnięta. Mój mąż też jest Świadkiem Jehowy i dzięki jego życzliwemu wsparciu nadal trwam w służbie pełnoczasowej.\nKiedy dzieci były małe, często głosiłam nieoficjalnie na ulicy lub w parku. Bliźniaki ułatwiały nawiązywanie rozmów, gdyż wzbudzały zainteresowanie i nastrajały ludzi przyjaźnie.\nPewnego dnia w parku w Rydze spotkałam kobietę imieniem Anna. Siedziała na ławce i czekała na koncert, na który kupiła już bilet. Jednak tak bardzo chciała się dowiedzieć czegoś więcej o biblijnej nadziei dla ludzkości, że zrezygnowała z koncertu. Przeczytałyśmy razem sporo wersetów i umówiłyśmy się na następne spotkanie w parku. Po sześciu miesiącach Anna (po prawej) została naszą siostrą, a obecnie pracuje jako tłumaczka w Biurze Oddziału. Nie posiadam się z radości, gdy pomyślę, jak obficie Jehowa błogosławi mojej służbie.\nChyba odgadły moje myśli\nURODZONY 1963 rok\nZ ŻYCIORYSU Usługuje jako pionier, zastępca nadzorcy obwodu i nadzorca miasta. Na zdjęciu razem z żoną Jeleną.\nGDY w styczniu 1990 roku jechałem pociągiem do Rygi, dwie współpasażerki zapytały mnie, czy kiedyś czytałem Biblię. Chyba odgadły moje myśli, gdyż od dawna chciałem przeczytać tę Księgę, ale nie mogłem jej zdobyć. Siostra Indra Reitupe i druga głosicielka wzięły mój adres i numer telefonu (zobacz ramkę na stronach 200, 201). Niecierpliwie czekałem na ich wizytę i po kilku dniach rzeczywiście przyszły. Odpowiadały na moje pytania, umiejętnie posługując się Biblią, co zrobiło na mnie duże wrażenie. Wkrótce potem zaczął ze mną studiować Piotr Batnia, kaznodzieja pełnoczasowy, który kiedyś był duchownym (zobacz ramkę na stronach 192, 193).\nCztery miesiące później po raz pierwszy uczestniczyłem w zebraniu. Latem raz w miesiącu bracia spotykali się w lesie. Program trwał od godziny 10 do 18 i obejmował wybrane punkty z teokratycznej szkoły służby kaznodziejskiej oraz zebrania służby. Zazwyczaj ktoś przyjmował chrzest, więc przed przerwą wygłaszano okolicznościowe przemówienie.\nNowo zdobyta wiedza oraz miłość braterska, którą odczuwałem na zebraniach, sprawiały, że przepełniała mnie radość. Zapragnąłem jak najszybciej zgłosić się do chrztu. Pod koniec sierpnia tego samego roku zostałem ochrzczony w pewnym jeziorze.\nNa początku lat dziewięćdziesiątych w mojej pracowni prowadziłem studia biblijne z wieloma osobami. Niektóre z nich poznały prawdę. W roku 1992 Jehowa dał mi kolejny powód do radości — moja ukochana żona Jelena została moją duchową siostrą.\nPowrót do domu po 50 latach\nĀRIJA B. LEIVERS\nCHRZEST 1958 rok\nZ ŻYCIORYSU Rodowita Łotyszka; mieszkała w różnych krajach, aż w końcu wróciła w ojczyste strony, by pełnić służbę tam, gdzie są większe potrzeby.\nPODCZAS II wojny światowej mój tato postanowił, że pakujemy się i wyjeżdżamy z Łotwy. Z czasem wyszłam za mąż i ostatecznie zamieszkaliśmy w Wenezueli. Tam po raz pierwszy spotkałam Świadków Jehowy, a pewna misjonarka zaproponowała mi studium Biblii. Odbywało się ono po niemiecku. Kiedy zaczęłam chodzić na zebrania, nauczyłam się hiszpańskiego, który jest w Wenezueli językiem urzędowym.\nW roku 1958 nasza rodzina przeprowadziła się do USA i tam po dwóch miesiącach zostałam ochrzczona. Po śmierci męża razem z córką wyjechałyśmy do Hiszpanii, gdzie rozpoczęłam służbę pionierską. Dyktatorskie rządy sprawował wówczas generał Franco, a pokorni, bogobojni ludzie łaknęli prawdy. W ciągu 16-letniego pobytu w Hiszpanii pomogłam ją poznać około 30 osobom.\nGdy w roku 1991 na Łotwie upadł komunizm, postanowiłam odwiedzić ojczyste strony. Przekonałam się, że pilnie potrzeba tam głosicieli Królestwa. W roku 1994 spełniło się moje marzenie, by w rodzinnym kraju pełnić służbę pionierską — wróciłam tam dokładnie po 50 latach.\nNa Łotwie pola rzeczywiście były gotowe do żniw. Kiedyś rozmawiałam z mężczyzną, który poprosił mnie o jedną z naszych książek dla swej córki, zainteresowanej sprawami duchowymi. Wzięłam jej adres, a gdy ją odwiedziłam, zgodziła się na studium biblijne i po roku przyjęła chrzest. Jestem wdzięczna Jehowie, że dał mi możliwość i siły, bym po tylu latach spędzonych na obczyźnie pełniła służbę pionierską w rodzinnym kraju.\nGdy miałam 20 lat\n[Diagram i wykres na stronach 216, 217]\nŁotwa — WAŻNIEJSZE WYDARZENIA\n1916 Ochrzczony zostaje marynarz Ans Insberg. Po I wojnie światowej zamieszcza w łotewskiej prasie informacje na temat Królestwa Bożego.\n1926 Otwarcie biura w Rydze.\n1928 Wydanie broszury Wolność dla ludzi, pierwszej publikacji w języku łotewskim. Z Niemiec przyjeżdżają kolporterzy.\n1931 Nadzorcą biura zostaje Percy Dunham.\n1933 Rejestracja Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego (IBSA).\n1934 Władze zamykają biuro IBSA.\nBrak danych z lat 1939-1992\n1940 Łotwa staje się republiką radziecką; Dunhamowie muszą wyjechać.\n1951 Zesłanie Świadków na Syberię.\n1991 Łotwa odzyskuje niepodległość.\n1993 Przyjazd pierwszych absolwentów Gilead.\n1995 Strażnica po łotewsku zaczyna ukazywać się jako miesięcznik.\n1996 W Rydze zostaje utworzony Komitet Kraju.\n1997 W Jurmali powstaje pierwsza Sala Królestwa zbudowana od podstaw.\n1998 Rejestracja dwóch zborów w Rydze.\n2001 Pierwsza specjalna kampania głoszenia na terenach oddalonych.\n2004 Dnia 1 września na Łotwie zostaje utworzone samodzielne Biuro Oddziału.\n2006 Zakończenie rozbudowy Betel. Na Łotwie działa przeszło 2400 głosicieli.\n[Całostronicowa ilustracja na stronie 176]\nW roku 1926 w tym budynku otwarto pierwsze biuro Badaczy Pisma Świętego w Rydze\nWydana po łotewsku broszura „Wolność dla ludzi” zawierała radosne orędzie, rok 1928\nFerdinand Fruck, ochrzczony w roku 1927\nHeinrich Zech i jego żona Elsa przed ich zakładem fryzjerskim w Lipawie\nEdwin Ridgewell (po lewej) i Andrew Jack potajemnie przywozili na Łotwę literaturę\nPercy i Madge Dunhamowie\nPracownicy biura i inni Świadkowie, lata trzydzieste XX wieku\nLista Świadków aresztowanych w roku 1950. Wielu zesłano na Syberię\nSyberia, początek lat pięćdziesiątych XX wieku\nPogrzeby stanowiły okazję do wysłuchania wykładów biblijnych w większym gronie\nPauls i Valija Bergmanisowie tłumaczyli „Strażnicę” na łotewski\nMikrofilmy „Strażnicy” (wielkość naturalna) służyły braciom do sporządzania odbitek, które następnie puszczano w obieg\nPaulīne Serova zapoznała z prawdą pielęgniarkę Teofīliję Kalvītę\nJurij Kaptoła, rok 1981\nPo latach przed więzieniem, w którym odsiadywał wyrok\n„Boża droga życia” — pierwsze zgromadzenie okręgowe zorganizowane na Łotwie w roku 1998; program przedstawiono również w języku migowym\nTrzy miesiące po zdobyciu mistrzostwa Łotwy w podnoszeniu ciężarów Jānis Folkmanis został głosicielem Królestwa\nSiedząc w więzieniu, Māris Krūminš po raz pierwszy pomodlił się do Boga\nDace Puncule została wyrzucona ze szkoły za odmowę śpiewania pieśni patriotycznych\nJelena Godlewskaja zmarła, gdy pod przymusem przetoczono jej krew\nNadzorcy podróżujący i ich żony wspierają zbory\nŁotewska rodzina Betel\n[Ilustracje na stronie 215]\nKomitet Oddziału, rok 2006\nTrzy budynki Biura Oddziału, stojące przy ulicy Miera w Rydze\nLud Jehowy na Łotwie może teraz swobodnie głosić\nTo spalone kino (po lewej) odremontowano i teraz mieszczą się tu dwie Sale Królestwa (poniżej)


Przygody czworonożnych ratowników powracają na duży ekran. To nowe, nieprezentowane w Polsce odcinki z serii Ready Race Rescue. Mamy dla Was bilety na najbliższy pokaz filmowy.\nkonkurs Psi Patrol filmowe poranki Multikino filmy dla dzieci kino dla dzieci atrakcje dla dzieci\nMamy dla Was bilety na rodzinne walentynki w Kosmosie. Dzieciaki obejrzą bajkę "Kopciuszek. Historia prawdziwa" i wezmą udział w warsztatach, a rodzice w tym czasie spędzą miło czas na filmie „Sokół z masłem orzechowym”.\nkonkurs Kopciuszek kino Kosmos Katowice walentynki walentynki w Katowicach Seans z poduchą\nMacie ochotę wybrać się do kina? W naszym konkursie możecie wygrać bilety na dowolny seans filmowy w Multikinie. A jest w czym wybierać. Dzieciaki mogą zobaczyć Śnieżkę, Doktora Dolittle, Urwisa, a dorośli Richard Jewell, 1917 czy też Bad Boys.\nkonkurs Multikino Katowice Tychy filmy dla dzieci bajki Dr Dolittle Urwis Psy 3 1917 Śnieżka bilety do kina\nW najbliższy niedzielny poranek w kinie Helios w Katowicach i Dąbrowie Górniczej będziecie mogli obejrzeć „Krecika i Pandę”. Seans poprzedzą gry i zabawy. Mamy dla Was bilety na to wydarzenie.\nkonkurs filmowe poranki Helios dla dzieci Katowice Dąbrowa Górnicza Krecik atrakcje dla dzieci kino dla dzieci\nWygraj książkę „Metoda Montessori od 6 do 12 lat”\nkonkurs recenzja poradnik edukacja dla rodziców psychologia metoda Montessori


Dawid Tomaszewski: Polski projektant mody w Niemczech » Polski Obserwator\nHome » Lifestyle » Dawid Tomaszewski: Polski projektant mody w Niemczech\nDawid Tomaszewski: Polski projektant mody w Niemczech\nDawid Tomaszewski jest młodym i bardzo utalentowanym projektantem mody, który od kilku lat mieszka i pracuje w Berlinie. W jego kreacje ubierają się niemieckie aktorki i kobiety po 35. roku życia.\nOd 2009 projektant kreuje markę modową oznaczoną swoim imieniem i nazwiskiem. Design Tomaszewskiego charakteryzuje puryzm, ekstrawagancja oraz dbałość o szczegół. Inspirację do awangardowych wzorów projektant czerpie z zamiłowania do sztuki, architektury i muzyki.\nPolak pracował w Londynie, Nowym Jorku, Paryżu, Tokio. Jednak na stale osiadł w Berlinie. Dlaczego właśnie tam?\nW rozmowie z Mateuszem Hładkim dla programu Dzień Dobry TVN, młody projektant powiedział, że nie wyobraża sobie mieszkać gdzie indziej, jak nie w Berlinie. Zachwyciła go tutaj przede wszystkim architektura, która inspiruje go w jego pracy.\nCzy wejście na niemicki rynek mody był trudny? Projektant przyznał, że “początki były trudne” i dodał “pierwszy pokaz, puste sale, ponieważ nikt mnie nie znał, nikt nie wiedział skąd jestem, ale następny pokaz już był pełen”.\nCo wyróżnia ubrania marki Tomaszewskiego? Przede wszystkim dużo kobiecości i minimalizmu niemieckiego oraz ponadczasowe kroje.\nDla kogo projektuje? “Projektując kolekcje, myślę o kobiecie w wieku + 35” powiedział Dawid w rozmowie dla DDTVN. Jego ubrania noszą niemieckie aktorki oraz Anja Antonowicz – mieszkającą od lat w Berlinie polska aktorka.\nDawid Tomaszewski w Berlinie ma wiele ulubionych miejsc, jakich? Dowiecie się z wywiadu.\npoprzednieDzieci widzą: Szokująca kampania społeczna\nDalejNiemcy: Najnowsze perypetie zwariowanej Bridget Jones już w październiku


Malbork1 - Dla mnie hokej to plan na przyszłość\nDla mnie hokej to plan na przyszłość\n20.02.2018, 00:26 (aktualizacja 20.02.2018 00:33)\nMichał Sadowski - nadzieja hokeja. Sportowiec. Malborczyk. Czynnie uprawia hokej. Zawodnik SMS MKS Sokołów Toruń. Opowiada dlaczego wybrał hokej.\nAda Kamińska: Jak zaczęła się Twoja przygoda z hokejem i dlaczego akurat hokej na lodzie?\nMichał Sadowski: Moja przygoda z łyżwami i lodem zaczęła się gdy miałem osiem lat. Tata zaczął zabierać mnie na lodowisko, które wówczas znajdowało się na ulicy Parkowej. Później, razem z trenerem Sławkiem założyli szkółkę hokeja i tak to się zaczęło. Spodobała mi się jazda na łyżwach i postanowiłem spróbować swoich sił. Na początku mieliśmy mało sprzętu, ale z pomocą przyszli nam panowie z gdańskiego Stoczniowca, którzy już wtedy promowali hokej na Pomorzu. Wtedy, na początku drogi, nie myślałem o hokeju w kategoriach zawodowych. Traktowałem to zwyczajnie, amatorsko.\nA.K: Ile lat trenujesz, ile czasu poświęcasz i co dla Ciebie znaczy ten sport?\nM.S: Trenuję od 2008 roku, co daje w sumie 10 lat. Ostanie 3 sezony treningi mam już na poziomie wyższym. W hokeju sezon trwa od sierpnia do marca, poprzedzony jest okresem przygotowań. Dla mnie hokej to plan na przyszłość – obecnie uczę się w szkole w SMS Toruń.\nA.K: Powiedz nam co jest takiego w hokeju, że chcesz go uprawiać?\nM.S: Hokej to nie jest sport popularny i to fascynuje mnie w nim najbardziej. Nie chciałem iść w standardy: w piłkę nożną czy siatkę. Podoba mi się to, że uprawiam sport niszowy. I ważne jest dla mnie, że dobrze spędzam czas, realizując przy tym swoje pasje.\nA.K: Opowiedz o sukcesach...\nM.S: Sukcesy… Z Bombersami trzykrotnie wygraliśmy Mistrzostwo Polski na Rolkach. Gram w trzech, innych klubach ŁKH Łódź, GKS Stoczniowiec Gdańsk i aktualnie gram w SMS MKS Sokołach Toruń. W ubiegłym roku grałem w Stoczniowcu i zdobywałem bramki, pomagalem drużynie młodzieżowej KPOZHL. Trenowałem też ze starszym rocznikiem, który zdobył Mistrzostwo Polski. Za tydzień, z Sokołami, jedziemy na Ogólnopolską Olimpiadę Młodzieży „Podkarpackie 2018”, gdzie każda drużyna ma aspiracje na medal. W połowie marca jadę na Mistrzostwa Polski Centralnej Ligii Juniorów i tu również mamy aspiracje na medal.\nA.K: Rodzice wspierają Cię w Twoim wyborze?\nM.S: Rodzice wpierają mnie z całych sił. Zawsze są pomocni, wożą mnie na treningi, jeżdżą ze mną na mecze. Przede wszystkim pomagają mi w podejmowaniu trudnych czasem dla mnie decyzji. Są dla mnie bardzo ważni.\nA.K: Hokej to brutalny sport. Jak się zachowujesz wiedząc, że każdej chwili można zaliczyć kontuzję?\nM.S: To po części jest spontan, gramy na adrenalinie, nikt nie myśli o potencjalnej kontuzji. Gdyby tak było nie moglibyśmy wejść na taflę. Lubie to w hokeju, że jest szybki, nieprzewidywalny, że trzeba w punk podejmować szybkie decyzje.\nA.K: Z jakim nr grasz i dlaczego?\nM.S: Jak tylko mogę to wybieram numer 71, dlatego że to rok urodzenia moich Rodziców. Jeśli ten numer jest zajęty zazwyczaj zamieniam cyfry i biorę 17. Teraz gram właśnie z siedemnastką.\nA.K: Jakie masz plany związane z hokejem, co jest priorytetem?\nM.S: Chciałbym zostać zawodnikiem w reprezentacji Polski. Jeśli wszystko się dobrze potoczy i nic nie wymknie się spod kontroli to mam nadzieję ten cel osiągnąć.\nA.K: Kim prywatnie jest Michał Sadowski? Czy poza hokejem jest czas i margines na inne historie, nie związane ze sportem?\nM.S: Mam 17 lat, pochodzę z Malborka. W wolnym czasie próbuję pomagać moim bliskim, staram się też mimo natłoku zajęć i tego, że mieszkam w Toruniu, utrzymywać stare kontakty z z moimi przyjaciółmi z Malborka. Oni również mnie wspierają w realizowaniu mojej pasji. Na co dzień uczę się i mieszkam w Toruniu. Nie zapomniałem o mojej byłej drużynie hokejowej – lubię pomagać im i mojemu trenerowi Sławkowi Nawrockiemu, który wcześniej pomógł mi, kiedy zaczynałem przygodę z hokejem. Czasami zdarza mi się, poza sezonem, wspomóc byłą drużynę AP Malbork w okręgowych rozgrywkach piłki nożnej.\nA.K: Cóż dodać - życzę sukcesów. Dziękuję za rozmowę.\nCierpiałowska w szerokim składzie na Olimpijski Festiwal Młodzieży w Baku, Szpaczyński trzeci w Chojnicach\nKolejne radosne wieści dotarły do obozu MAL WOPR. Czternastoletnia Paulina Cierpiałowska została powołana do szerokiego składu na Olimpijski Festiwal Młodzieży Europy, który odbędzie…\nPracowity weekend zawodników MAL WOPR\nBardzo pracowicie spędzili weekend pływacy MAL WOPR. Najmłodsi wzięli udział w bardzo atrakcyjnych zawodach w Bydgoszczy, zaś Paulina Cierpiałowska rozpoczęła swoją walkę o kolejny…\nTurniej sportowo- wiedzowy RAMBIT w Miłoradzu\nReprezentacja uczniów klas I-III Szkoły Podstawowej w Starym Polu w tym roku świętowała Tłusty Czwartek na sportowo.


Wzrost cen kukurydzy i pszenicy w skupie | Newsy | nawozy.eu\n2019-07-10 235 wyświetleń\nW dniach od 24 do 30 czerwca 2019 roku zaobserwowano wzrost cen pszenicy i kukurydzy w skupie.\nJak wskazują dane przedstawione przez KOWR, w omawianym czasie za pszenicę konsumpcyjną można było uzyskać 766 zł/t, czyli więcej o 1% niż w tygodniu poprzednim. Jednocześnie ziarno to było tańsze o 3% niż przed miesiącem i o 9% droższe niż przed rokiem.\nTymczasem cena zakupu kukurydzy wyniosła 699 zł/t, co oznacza wzrost o 0,3% w stosunku do poprzedniego tygodnia, ale spadek o 1% względem miesiąca. Ziarno to kosztowało więcej o 1% niż rok temu.\nZa to cena zakupu żyta konsumpcyjnego była niższa o 2,5% niż w poprzednim tygodniu przez co wynosiła 659 zł/t. Jednakże zboże to kosztowało mniej o 7% niż w miesiącu poprzednim oraz było droższe o 17% niż w roku poprzednim.\nZa jęczmień paszowy uzyskiwano 722 zł/t. W związku z tym, był na poziomie mniejszym o 7,5% niż przed tygodniem i o 7% niż przed miesiącem, a także był droższy o 7% niż w porównywalnym czasie 2018 r.\nCeny zbóż w Polsce w pierwszych dniach 2015 r.\nKE zwiększa prognozy unijnej produkcji jęczmienia i kukurydzy\nJak wskazują najnowsze szacunki Komisji Europejskiej unijne zbiory kukurydzy i jęczmienia będą wyższe niż wcześniej przewidywano.\nPszenica wyraźnie tańsza niż rok i dwa lata temu\nPonad 150 zł/t wynosi różnica pomiędzy średnią ceną pszenicy w połowie kwietnia 2016 i 2014 roku. W porównaniu do 2015 roku, tegoroczne stawki są natomiast niższe o ok. 60 zł/t.\nProdukcja zbóż w sezonie 2017/18\nZbiory zbóż na świecie w omawianym okresie były stosunkowo wysokie. Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w grudniu 2017 roku produkcja wyniosła 32,2 mln t.\nMatif: Niewielkie spadki pszenicy, kukurydza w górę\nW ubiegłym tygodniu na paryskiej giełdzie Matif odnotowano nieznaczne obniżki kontraktów na pszenicę (marzec’2015), która potaniała o 0,4% do 187 euro/t. W tym samym czasie zaobserwowano natomiast wzrost notowań kukurydzy (kontrakt na marzec’2015) o 1,6% do 155,5 euro/t.\nStały spadek cen kukurydzy\nŚwiatowy bilans kukurydzy


CAŁE ŻYCIE EGGERA -\nCAŁE ŻYCIE EGGERA\nCzasami wystarczy jedna chwila, by wszystko nabrało sensu. Nawet zwykłe i spokojne życie może być w pełni wartościowe. Andreas Egger żyje w otoczeniu natury.\nJest obserwatorem zmian, jakie dokonują się wokół jego skromnego domu.\nPracuje, kocha i żyje mimo wszystko. Poznaj Czytelniku, jego niezwykłą historię.\n„Całe życie” to opowieść o zwykłym i niezwykłym człowieku. Nie ma lekkiego życia, ale wszystko przyjmuje z pokorą. W dzieciństwie uległ wypadkowi, przez co ma problem z chodzeniem, wszyscy przezywają go „kuternoga”. Egger spotyka się w swoim życiu z przemocą, ale potrafi jej się też dzielnie przeciwstawić. Pracuje ciężko i wytrwale, doskonale znając swoje atuty. Idzie na wojnę, wymyka się śmierci i sam jest zdziwiony, że udało mu się to wszystko przeżyć. Ale skoro się udało, to chyba musi być w tym jakiś cel?\nMimo trudnych chwil i wielu negatywnych doświadczeń, są i momenty szczęścia:\n„Ściągnął z siebie koszulę nocną i padł na wznak na trawę, rozkładając szeroko ramiona. Słońce świeciło mu w twarz i po raz pierwszy, odkąd pamiętał, pomyślał o matce, której obraz dawno zatarł się w jego pamięci.”\nBohater sam przyznaje, że nie rozumie kobiet, ale spotykamy go także w sytuacji, gdy zakochuje się w swojej przyszłej żonie. To chwila opisana ze wspaniałą lekkością, a jednocześnie czuć w tych słowach zapowiedź przyszłego cierpienia:\n„Muśnięcie było niemal niewyczuwalne, a jednak zostawiło po sobie subtelny ból, który z każdą sekundą zdawał się coraz głębiej wnikać mu w ciało. Spojrzał na nią, a ona się uśmiechnęła.”\nTroszczył się o nią. Uważał, że mężczyzna powinien podnieść głowę i spojrzeć dalej, wyżej. Żył według swojej własnej prostej filozofii. Widzimy go też jako człowieka już doświadczonego, który podsumowuje swoje życie i jest pogodzony z losem.\nLudzkie życie to nieuchronne zbliżanie się do śmierci, która w powieści nazywana jest „Zimną Panią”. Pierwszy raz Czytelnik spotyka Eggera, gdy ten niesie umierającego Rogatego Jaśka. Powieść spięta jest klamrą, co symbolicznie pokazuje, jakie kręgi zatacza ludzkie życie. Bohater doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że na końcu i tak spotka się z Zimną Panią. Wie, że śmierć dopada człowieka w przelocie, zabiera wtedy, gdy chce i nic już nie zostaje. Jedynie ciemność i ziąb. Rzeczywiście mamy tutaj przekrój wydarzeń, nie tylko z życia głównego bohatera, ale i historycznych, gdy w życie wkracza nowoczesność i wojna. W tekście pojawia się niezwykle znaczące zdanie, które podsumowuje właściwie wszystko: „Przeżył dzieciństwo, lawinę i wojnę”.\nRozważania egzystencjalne towarzyszą opisom codzienności. Poznajemy piękno natury i jej niszczącą moc, gdy pojawia się lawina i niszczy ludzki dobytek, odbierając też życie mieszkańcom okolicy. Śmierć jako część życia porównywana jest też do pleśni pojawiającej się nieuchronnie na chlebie. Wszystko mija i trzeba żyć dalej. Egger doskonale to wie.\nAle najważniejsze w tym wszystkim jest to, że:\n„Od człowieka można kupić godziny, można mu ukraść dni albo zrabować całe życie. Ale nikt nie może odebrać człowiekowi choćby jednej jedynej chwili.”\n„Całe życie” Roberta Seethalera zostało przetłumaczone na 28 języków i nominowane do Nagrody Bookera. Austriacki pisarz ma na swoim koncie 5 powieści, jest także autorem scenariuszy i aktorem. W filmie „Młodość” Paolo Sorrentino wystąpił u boku Rachel Weisz.\nKIT NAJWYŻSZEGO SORTU


Latarka Ledlenser H15R Core + montaż na rower i kask + kabel przedłużający - Latarki.pl\nStrona główna > Latarki czołowe>Latarka Ledlenser H15R Core + montaż na rower i kask + kabel przedłużający\nLatarka Ledlenser H15R Core + montaż na rower i kask + kabel przedłużający\nWyślij zapytanie do Latarka Ledlenser H15R Core + montaż na rower i kask + kabel przedłużający\nŹródło światła Extreme LED\nMateriał obudowy Tworzywo/aluminium\n2 583,20 zł Do 291,60 zł\nWaga (gramy) 380\nLatarka czołowa Ledlenser H15R Core wraz z zestawem akcesoriów idealnym dla ekstremalnych rowerzystów. Mocne i niezawodne źródło światła to niezastąpiony towarzysz naszych rowerowych eskapad. Ledlenser H15R Core rewelacyjnie sprawdzi się zarówno w czasie długich ultramaratonów jak i podczas najbardziej ekstremalnych zjazdów. Teraz noc nie oznacza już końca zabawy na trasie! Akcesoria które otrzymujemy umożliwiają zamocowanie głowicy latarki na kierownicy, a pojemnika z baterią przymocowania do ramy roweru lub umieszczeniu w torbie. Dodatkowo zestaw zawiera elementy dzięki którym zamocujemy latarkę bezpośrednio na kasku.\nLatarka czołowa Ledlenser H15R\nLedLenser H15R Core to bardzo wytrzymała latarka czołowa wyposażona w wydajną diodę Extreme LED dająca regulowany promień 2500 lm. Dzięki technologii Advanced Focus System szerokość wiązki świetlnej możemy regulować od bardzo jasnej i skupionej sięgającej aż 250 m do równomiernie rozproszonej oświetlającej całe otoczenie. Dzięki wytrzymałej budowie czołówka H15R sprawdzi się zarówno podczas przydomowych prac, w trakcie outdoorowych aktywności jak również przy pracy służb mundurowych i ratowników medycznych. W najnowszej serii czołówek Ledlenser wprowadził technologię Flex Sealing dzięki czemu H15R Core posiada klasę IP 67 bez rezygnowania z możliwości regulacji wiązki światła i wymiany akumulatora.\nNowością w serii H jest regulacja jasności poprzez przekręcany włącznik, teraz mamy możliwość płynnego dostosowania natężenia światła. Umieszczony na głowicy włącznik służy także do uruchomienia trybu Boost poprzez dwukrotne klikniecie oraz blokady latarki do transportu. Zastosowany pakiet akumulatorów 2 x 21700 o pojemności 4800 mAh pozwala na 80 godzin świecenia. Dołączony do zestawu magnetyczny kabel USB pozwala na naładowanie akumulatora w ciągu 5,5 h, poziom naładowania wskazują cztery diody umieszczone na pojemniku na baterie.\nPojemny i wydajny akumulator oferuje długi czas świecenia z dużą mocą\nBoost 2500 lm 250 m\nPower 1000 lm 170 m 5 h\nOszczędny 20 lm 20 m 80 h


Fizjoterapeuci idą na wojnę. "Jeśli strajk włoski nie pomoże, zaczynamy głodówkę".\nWczoraj (8 maja 2019) 7 tysięcy fizjoterapeutów w całej Polsce oddało krew i wzięło w związku z tym dzień wolny. Dzisiaj zaczynają strajk włoski „Nie chodzimy na skróty, ratujemy system”. „Będziemy edukować pacjentów, spowalniać niektóre ćwiczenia, wydłużać procedury, poświęcać każdemu dużo czasu”.\nA jeśli to nie pomoże? Od 13 maja fizjoterapeuci zaczną głodować i brać zwolnienia lekarskie. Jest ich w Polsce 60 tys.\n„Fizjoterapeuci jeszcze nigdy nie protestowali na taką skalę, ale sytuacja jest krytyczna. Pielęgniarki i lekarze otrzymali znaczące podwyżki, a nam się tylko składa obietnice bez pokrycia” – mówi Tomasz Dybek, przewodniczący Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Fizjoterapii.\nFizjoterapeuci po 5-letnich studiach wyższych mogą dziś w Polsce liczyć na 1600-1800 zł na rękę. Fizjoterapeuta to gatunek skazany na wyginięcie? – pyta OZZPF w filmie opublikowanym na związkowym kanale You Tube. Nie wyginą, bo są bardzo potrzebni, ale wyjadą.\nPolacy są najliczniejszą grupą fizjoterapeutów migrujących w Europie. „Według UE stanowią aż 46 proc. z ogólnej liczby migrujących. Stowarzyszenie Fizjoterapia Polska szacuje, że w samej Francji pracuje około 5-7 tys. polskich fizjoterapeutów – mówił w wywiadzie dla Medexpress dr Maciej Krawczyk, prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów.\n„Krajowa Izba Fizjoterapii wydaje codziennie zaświadczenia polskim fizjoterapeutom wyjeżdżającym za granicę i jest to zastraszająca liczba. We Francji są szpitale, gdzie pracują tylko polscy fizjoterapeuci. Jest ich wielu w całej Europie, od Norwegii i Szwecji po Austrię, Niemcy, Wielką Brytanię. Szacujemy, że już około 15 tys. fizjoterapeutów opuściło Polskę”.\nW 2017 Krawczyk przewidywał też, że jeśli sytuacja z zarobkami się nie poprawi, będziemy kształcili specjalistów tylko na potrzeby krajów Unii Europejskiej. Sytuacja się nie poprawiła.\nMinisterstwo: „Nie chcemy was podzielić”\nCzego żądają fizjoterapeuci?\npodwyżek o 1600 zł brutto;\npłatnego urlopu szkoleniowego;\nadekwatnych wycen świadczeń terapeutycznych;\nszybkiego dostępu pacjenta do fizjoterapeuty;\npoprawę wynagrodzeń dla innych medycznych grup zawodowych .\nFizjoterapeuci nie są bowiem jedyną pomijaną w służbie zdrowia grupą. Traktowania na równi z innymi zawodami domagali się w listopadzie diagności laboratoryjni.\n„Nie zgadzamy się na dzielenie zawodów medycznych. Diagności laboratoryjni mają wykształcenie medyczne i kwalifikacje zawodowe, podobne jak lekarze, pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni i fizjoterapeuci […] czujemy się dyskryminowani” – pisała wtedy Krajowa Rada Diagnostyków Laboratoryjnych. „Wyróżnianie finansowe tylko wybranych grup wpływa niekorzystnie na ich współpracę”.\nW odpowiedzi na protest Ministerstwo zaprosiło do rozmów nie tylko diagnostów, ale także fizjoterapeutów, radiologów oraz techników medycznych. Ci ostatni zostali doproszeni by w ten sposób zablokować żądań podwyżek celowych, czyli takich, które określonym grupom zawodowym może przyznać samo ministerstwo – pod warunkiem, że zawód regulowany jest ustawowo. Zawód technika nie jest.\nMinisterstwo argumentując, że nie chce „dzielić środowiska” dając jednym, a drugim nie, odroczyło przyznanie podwyżek do czasu, aż zawód technika zostanie objęty ustawą. Prace nad nowelizacją ustawy o zawodach medycznych trwają od 15 lat.\n21 stycznia odbyło się kolejne spotkanie ministra ze związkami. Obiecano wtedy m.in. przekazanie szpitalom przez NFZ dodatkowych środków na podwyżki dla wskazanych grup zawodowych, tak aby zagwarantować, że pieniądze nie zostaną wydane na inne cele.\nJest maj. Co z pieniędzmi?\n„Ministerstwu wciąż chodzi o to, żeby wodzić pracowników za nos. Jakieś pieniądze podobno do szpitali przekazano, ale co się z nimi stało, nie wie nikt. Te same pieniądze obiecuje się zresztą wielu grupom zawodowym. Nikt ich nie widział” – mówi OKO.press Dybek.\nNa „elastyczne miliony” ministra Szumowskiego zwrócił już uwagę portal Polityka Zdrowotna.\n„Choć obiecywał publicznie pieniądze dla szpitali na rekompensatę wzrostu kosztów m.in. z przyznanych w poprzednich latach podwyżek pracownikom placówek, wzrostu cen prądu, leków…. teraz zrobił zwrot, odciął się od obietnic i wczoraj stwierdził, że 680 mln zł ma trafić na nowe podwyżki dla pracowników”- informuje portal.\nFizjoterapeuci czują się oszukani. „Teraz nie ma żadnych rozmów. Wystąpiliśmy o spotkanie z MZ w ramach Rady Dialogu Społecznego, ale minister nie zwołał żadnego posiedzenia” – mówi Dybek.\nDiagności i lekarze: też zostaliśmy oszukani\nFizjoterapeuci to nie jedyna grupa, która czuje się oszukana. Matylda Kłudkowska, wiceprezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, wypunktowała kłamstwa Ministra:\noszukał, obiecując nowelizację ustawy o diagnostyce/ medycynie laboratoryjnej, darmowe specjalizacje i urlop szkoleniowy.\n„Środowisko diagnostów na każdym możliwym spotkaniu było zapewniane, że prace nad nowelizacją są na ukończeniu. Zmieniały się tylko terminy ewentualnej publikacji. Pierwszy, który usłyszeliśmy, to koniec listopada. Drugi termin ukazania się projektu to koniec lutego, kolejny – do 15 marca. Jest koniec marca, nowelizacji brak” – pisze Kłudkowska. Wglądu w projekt Ministerstwo także odmówiło, tłumacząc, że prace są tajne.\noszukał, obiecując podwyżki wynagrodzenia.\nDiagności także nie dostali ani grosza z dodatkowych środków przekazanych przez Ministerstwo, które od marca miały zapewnić podwyżki także dla techników analityki medycznej czy fizjoterapeutów. „Mamy koniec marca, brak jakiegokolwiek zarządzenia, brak podwyżek, a dodatkowe środki przekazano. Diagności zostali ze swoimi podstawami wynagrodzenia na poziomie 2200-3000 brutto”.\noszukał, wprowadzając ustawę 6 proc. PKB na zdrowie.\nWywalczony przez rezydentów i okupiony wieloma dniami głodówki zapis o przyśpieszeniu wzrostu nakładów na zdrowie, który mógłby choć trochę poprawić tragiczną sytuację ochrony zdrowia, również okazał się sprytnym przekrętem.\n„Uważajcie, nie dajcie się oszukać” – ostrzegali strajkujących nauczycieli rezydenci. „Myśmy w świetle kamer w lutym ubiegłego roku podpisywali deklaracje, ale ostatecznie […] zostaliśmy oszukani. Zrobiono sprytną rzecz – podniesiono finansowanie rezydentom, jednocześnie oczekując większej ilości pracy. Natomiast pieniędzy na wzrost nakładów na ochronę zdrowia nie uzyskaliśmy” – mówił Tomasz Karauda, lekarz rezydent.\nElastyczne miliony ministra Szumowskiego nikogo już nie nabiorą. W czerwcu czeka go manifestacja lekarzy rezydentów i, najprawdopodobniej, strajk diagnostów medycznych zapowiadają strajk.


Pożyczka pod zastaw mieszkania 11 stycznia 2017\nPożyczka pod zastaw mieszkania. Poszukując nowych źródeł finansowania, wiele osób zastanawia się nad takimi formami zadłużenia jak pożyczka pod zastaw mieszkania. Jeżeli istnieje już zadłużenie w bankach, wiadomo że klient …\n« Podróże – korzystać z biura podróży, czy organizować samemu\nJakie pożytki z reklamy ma odbiorca »\nNa całym świecie jest bardzo dużo ludzi, którzy cały swój wolny czas potrafią poświęcić na bliskie kontakty z przyrodą, na filmowanie flory i fauny, na robienie dziesiątek fotografii, siedzą po uszy w zaroślach lub maskującym człowieka namiocie. Ekoturystyka, czyli turystyka przyrodnicza ma wielu zwolenników w Polsce. Nawet nie przypuszczamy, jak dużo młodych ludzi wybiera jeszcze opustoszałe tereny nad Biebrzą, przedkłada Puszczę Białowieską lub inne rezerwaty przyrody nad wakacyjne kurorty z wszelkimi ich atrakcjami. Ekoturystyka wykorzystuje najlepsze walory przyrody, ale nie są one dla wszystkich. Aby zbliżyć się do natury, poobserwować ptasie gody, zabawy bobrów, czy igraszki małych wyder, trzeba wykazać się sporą cierpliwością, spokojem, czasem siedzieć w ciszy przez wiele godzin. Przyroda wynagrodzi to nam bez wątpienia. Przy odrobinie wytrwałości będziemy mogli poczynić obserwacje prawdziwego zachowania zwierząt, ptaków, w ich naturalnych środowiskach. Dopóki mamy jeszcze takie dziewicze obszary, nie zniszczone przez działalność człowieka, warto je odwiedzać, byle nie w dużych grupach.


Recenzja gry Getting Over It with Bennett Foddy - PC\nJesteś na SwiatGry.pl» Recenzje» PC» Getting Over It with Bennett Foddy\nDodano: 24 grudzień 2017 23:17\nMy Memory of Us Dodano: 18.10.2018\nMy Memory of Us to wzruszająca opowieść o przyjaźni, bohaterstwie i nadziei w...\nThe Gardens Between 30.09.2018\nWorld of Warcraft: ... 29.09.2018\nGraveyard Keeper 25.09.2018\nLamplight City 20.09.2018\nRatchet & Clank: Za... 15.09.2018\nSymulator Farmy 2009 Czytano 14,674 razy\nCrash Time III: N... 7,711 czytań\nSaints Row 2 7,683 czytań\nPiraci z Karaibów... 7,193 czytań\nArt of Murder: Ka... 6,949 czytań\nResistance 2 6,818 czytań\nChronicles of Mys... 6,760 czytań\nTorchlight 6,702 czytań\nDevil May Cry 4 6,509 czytań\nGothic 3: Zmierzc... 6,008 czytań\nRecenzja gry Getting Over It with Bennett Foddy (PC)\nProducent: Bennett Foddy\nWydawca: Bennett Foddy\nGatunek: akcji, indie, zręcznościowe\nPremiera: 6 grudzień 2017 r.\nPremiera PL: 6 grudzień 2017 r.\nWymagania: Procesor Intel Core i3 2x2 GHz, 2 GB RAM, karta grafiki 512 MB Intel HD 4000, 2 GB HDD, Windows Vista\nPrzyszedł czas na recenzję produkcji, od jakiej ciężko było mi się odciągnąć pomimo dosyć nietypowej formy rozgrywki. Momentami Getting Over It with Bennett Foddy rozumiałam jednocześnie jako pewnego rodzaju wyzwanie i najtrudniejszą walkę, którą muszę stoczyć sama ze sobą… Na dodatek, dawno nie miałam takiej przyjemności testowania granic swojej cierpliwości. Zatem: jak wypadło dzieło niezależnego dewelopera Bennetta Foddy’ego?\nBohaterem Getting Over It with Bennett Foddy jest po prostu sam Bennett Foddy,który z jakiegoś powodu siedzi po same pachy w wielkim garnku. Zadaniem gracza jest przesuwanie młotka myszką, wspinanie się po stromym zboczu albo innych obiektach i… to w zasadzie wszystko.\nSkacz, wspinaj się, kołysz, lataj!\nNa mistrzów wędrówki przez wirtualny świat, którzy poprzez skakanie, latanie, wspinanie się, kołysanie…, dotrą na szczyt góry czeka wielka tajemnica oraz magiczna nagroda. Podczas wędrówki po nierzeczywistym świecie, graczowi towarzyszy także filozoficzny komentarz autora odnoszący się do działań odbiorcy produkcji – dowcipny i z dobrą ripostą, zahaczający chwilami między innymi o związek pomiędzy wpływem kulturowym a rozwojem gry.\nGra, którą stworzyłem dla pewnego typu ludzi, by krzywdzić ich – tymi słowami Bennett Foddy opisuje swoje dzieło nawiązujące do tworzonego przez Jazzuo i wydanego w 2002 roku Sexy Hiking. Nie da się ukryć – cel ten został zrealizowany stuprocentowo (jestem pewna, że niejeden gracz został porządnie zdenerwowany, bo Getting Over It with Bennett Foddy robi to, co ma robić).\nO ile zasady Getting Over It with Bennett Foddy są banalnie proste, o tyle sama, bardzo dynamiczna rozgrywka już nie. Ta zręcznościówka charakteryzuje się wysokim poziomem trudności. Nawet pokusiłabym się tutaj o stwierdzenie, iż tak naprawdę to rozpoczęcie gry jest trudniejsze niż sam start – trudno „utrzymać się” podczas rozgrywki, nawet na samym początku przygody, zatem wcześniej wspominane „rozpoczęcie gry”: świadome, nieautomatyczne, sukcesywne jest o wiele trudniejsze niż „start” ustalony przez twórcę Getting Over It with Bennett Foddy. Jeden, choćby ten najmniejszy i najbardziej oczywisty, błąd jest równoznaczny z utratą swoich dotychczasowych postępów; wszystko zaczyna się od początku. Po raz kolejny, oczywiście wyłącznie za pomocą młotka i garnka, gracz musi pokazać, jak daleko potrafi się przemieścić po wirtualnym świecie.\nRozpoczęcie gry jest trudniejsze niż sam start\nNa początku porażka nie bolała mnie ani trochę i gdzieś tam z tyłu głowy siedziało: „ok, nie będę teraz tak głupia, muszę się skupić i bardziej uważać”, ale po setnej próbie miałam ochotę się poddać, tak po prostu. Gra została zaprojektowana w taki sposób, że niemalże w każdej chwili istnieje ryzyko, iż spadniemy – podczas wędrówki nie brakuje pułapek, sztuczek albo przeszkód. Po każdym nowym teście, doświadczeniu,wszystko idzie o wiele sprawniej, łatwiej. Ruchy młotka dokładnie odzwierciedlają ruchy myszki. W Getting Over It with Bennett Foddy można grać w nieskończoność – wszystko zależy od naszej cierpliwości.Jeżeli zachowamy niemalże stoicki spokój – produkcja oferuje naprawdę bardzo dużą grywalność.\nGetting Over It with Bennett Foddy może się pochwalić bardzo prostą, przejrzystą, ale i nienajlepszą oprawą graficzną. Rozgrywka prowadzona jest w dwóch wymiarach – 2D oraz 3D: modele postaci oraz elementy świata wirtualnego są trójwymiarowe.\nGetting Over It with Bennett Foddy stał się fenomenem wśród najnowszych gier niezależnych – na Steamie gra ta ma aktualnie prawie cztery tysiące pozytywnych komentarzy. Tytuł kosztuje niewiele, bo zaledwie 28,99zł.\nStoicki spokój… dasz radę?\nProdukcja zaoferowała mi około czterech godzin zabawy, podczas których czułam się oszukana, wkurzona, zniechęcona…, ale nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło: dzięki rozgrywce przede wszystkim poznałam nowe rodzaje swojej frustracji, o jakich nie miałam dotąd pojęcia i naprawdę bardzo dobrze przetestowałam granice cierpliwości. To jedna z takich gier, przy których huśtawka humorów to coś zupełnie normalnego.\nTa gra to niezły eksperyment, ale nie jest on dla wszystkich. To również coś, co sprawi, że gracz prędzej czy później puści w niepamięć liczne porażki, negatywne emocje oraz własne obietnice („nigdy już w to nie zagram!”, „to ostatni raz, kiedy to włączyłem”…) i… wróci ponownie, bo kto wie… może tym razem uda się przemieścić nieco dalej w tym wirtualnym świecie?\nGrę polecam, bez wątpienia. To jedna zarówno z najlepszych, jak i zarazem najgorszych produkcji, w jakie udało mi się kiedykolwiek zagrać.\nNajważniejsze cechy: trudna, denerwująca, satysfakcjonująca\ngra robi to, co ma robić – denerwuje\nGetting Over It with Bennett Foddy to psychologiczny horror, a Ty - jeżeli szukasz gry wywołującej agresję u odbiorcy, świetnie trafiłeś!


Realizacje - strona 16 - Archipelag\nRealizacje - strona 16\nLamia G1 – realizacja projektu\nLamia G1 autorstwa Roberta Romanowicza i Roberta Wójciaka powstała na potrzeby trzeciej edycji konkursu Dom Marzeń Polaka organizowanego przez Pracownię Projektową ARCHIPELAG i dziennik "Rzeczpospolita".\nWielu inwestorów poszukuje domów, które będą połączeniem nowoczesnych funkcji w eleganckiej architekturze. Znakomitym wyborem jest projekt Seweryna G2, który doskonale będzie się prezentował na przestronnej działce [...]\nSalma G1 – realizacja projektu\nSalma G1 to przykład tradycyjnej architektury w nowoczesnym projekcie. Dach, ozdobiony lukarnami i balkonami ze stylową balustradą, nadaje całości wdzięku i unikatowego uroku.\nKasia G1 – realizacja projektu\nSwoją formą dom ten idealnie wpisuje się w wiejską zabudowę. Urocza weranda od frontu przechodzi w taras – to doskonałe miejsce na spotkanie z przyjaciółmi w letni wieczór.\nSeweryna G2 jest dla wielu spełnieniem marzeń, urzeczywistnieniem wizji i wieloletnich planów. Tym razem prezentujemy realizację, która powstała w Republice Czeskiej. Inwestor, który wybrał ten projekt, również [...]\nPrezentowana imponująca realizacja projektu Kazimierz powstała w 2008 roku w okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego.\nSeweryna G2 - realizacja projektu\nTo kolejna realizacja projektu o nazwie „Seweryna” (autorstwa arch. Roberta Wójciaka), która powstała w okolicach Warszawy. Jest to dom parterowy z poddaszem użytkowym, wyróżniający się ciekawą, łagodną linią dachu [...]\nTo dom, którego niepowtarzalny urok docenią wielbiciele tradycyjnej architektury i wysokiego komfortu użytkowego. Nowoczesny szyk. Optymalny podział stref. Piękny, nastrojowy salon.\nRealizacja projektu Maura powstała w okolicach Szczytna w Województwie Warmińsko-Mazurskim. Na uwagę zasługuje zgrabna, zwarta bryła budynku, oryginalna rzeźba dachu oraz reprezentacyjna strefa wejściowa zaakcentowana [...]\nDom Sandra G2 zwraca uwagę klasyczną, niebanalną bryłą i falującym, sprawiającym wrażenie lekkości dachem. Prezentowana realizacja powstała w 2007 roku województwie podkarpackim.


Polar roboczy Work-Zone Premium 340 - Strefa-Logo.pl\n» Polar roboczy Work-Zone Premium 340\nCena brutto: 101,27 zł 101.27\nwybierz czarny czerwony żółty zielony pomarańczowy szary brązowy niebieski granatowy ciemno-zielony jasno-szary jasno-niebieski ciemny-grafit khaki\nPolar roboczy Work - Zone Premium 340 to jeden z produktów odzieżowych zaliczanych do kategorii polarów premium. Dostępny jest w rozmiarach S, M, L, XL, 2XL, 3XL oraz 4XL.\nNie posiada kaptura, natomiast dysponuje trzema kieszeniami i jest naprawdę ciepły, przez co idealnie sprawdzi się w chłodniejsze dni. Na barkach i łokciach ma wytrzymałe wzmocnienia odporne na przetarcia.\nPolar roboczy Work - Zone Premium 340 znajdujący się w naszej ofercie to wysokiej klasy odzież przeznaczona dla profesjonalistów. Jeśli prowadzisz własną działalność, powinieneś zapewnić swoim pracownikom odpowiednie ubrania. Muszą być nie tylko ciepłe, ale przede wszystkim wygodne. Należy również pamiętać o tym, że pracownicy są nie tylko kapitałem, ale także wizytówką danego przedsiębiorstwa i to, jak wyglądają, jest równie ważne, jak ich praca. Proponowany polar sprawi, że każdy z nich będzie prezentował się naprawdę profesjonalnie, odczuwając pełną swobodę ruchów.\nWork-Zone Premium 340 to przyjemny w użytkowaniu wysokiej jakości rozpinany polar roboczy w męskim fasonie. Świetnie dopasowany do sylwetki, niezwykle dobrze skrojony i wykonany z dbałością o każde przeszycia - z całą pewnością przypadnie do gustu użytkownikowi. Wykonany z dobrej jakości polaru (a nie, co bardzo istotne, mikropolaru) zapewnia użytkownikowi nie tylko maksimum wygody, ale też maksimum komfortu. Polar Work-Zone Premium 340 przeznaczony jest jako polar roboczy, jednak z całą pewnością również na co dzień okaże się dobrym wyborem. Gramatura polaru roboczego to aż 340g/m2 co sprawia, że polar ten sprawdzi się nawet w umiarkowanie zimnej temperaturze - świetnie sprawdzi się w pracy w chłodni czy warsztacie.\nPolar roboczy Work-Zone Premium 340 jest rozpinany na całej długości, co zwyczajnie pozwala na łatwe zdejmowanie i zakładanie odzieży. Po obydwu stronach polaru producent zaprojektował spore kieszenie, które z racji zamykania na kryty zamek błyskawiczny przydadzą się do przechowywania nawet niezwykle drobnych rzeczy. Dodatkowa kieszeń zamykana na zamek błyskawiczny została również umieszczona na klatce piersiowej - to idealne miejsce na telefon komórkowy, niewielki notes czy portfel. Polar posiada również wysoki kołnierz, którego rolą jest skuteczna osłona od zimnego wiatru i deszczu. Na barkach i na łokciach zostały zastosowane dodatkowe wzmocnienia materiału, które mają zapewnić długą użyteczność polaru w nawet najbardziej trudnych warunkach. Polar roboczy Work-Zone Premium 340 dostępny jest w ofercie w kompletnej rozmiarówce - od S do 4XL. Również dostępna kolorystyka bez wątpienia zadowoli nawet najbardziej wymagających klientów - polar Work-Zone Premium 340 dostępny jest bowiem w aż dziewięciu kolorach.


Obecnie, każdy kto szuka jakichkolwiek wiadomości, w głównej mierze zagląda do internetu. Prowadząc swój biznes, najistotniejszą sprawą jest posiadanie kompetentnej strony www, jest to bo wizytówka firmy na jakiej wynajdziemy informacje o profilu działalności, dane kontaktowe. Domena internetowa internetowa, to zaproszenie do wejścia do stworzonego przez nas sklepu, zaproszenie do zapoznania się z naszą profesjonalną propozycją i realizacji zakupu. Nie jest ważne, czy sprzedajemy ubrania, wyjazdy wakacyjne czy usługi budownicze. Do każdego zagadnienia trzeba podejść profesjonalnie oraz traktować odwiedzających domenę[...]\nLudzie, którzy w swoim ludzkim życiu przeżywają sporo rozmaitych chwil, zarówno słusznych jak i złych, niektóre z nich chcieliby zatrzymać, inne natomiast wymazać z pamięci. To smutne skasowanie z pamięci czegoś na własną prośbę, na zawołanie nie jest dopuszczalne, bo ludzki mózg nie funkcjonuje jak komputer, w którym wolno coś umieścić a w następnej kolejności wymazać kiedy wyłącznie przyjdzie nam na to ochota. Jednakże inaczej ma się kwestia jeśli chodzi o to, by zatrzymać czas. Wielu z nas chciałoby zastopować[...]\nDrukarnie oraz druk jesteśmy w stanie użytkować na przeróżne sposoby. Co do tego nie mamy wątpliwości. Widzimy, że drukarnie tutaj są uniwersalnie wykorzystywane. Mimo to do jakich celów? Publikowanie gazet, drukowanie nakładów książek, drukowanie specjalnymi technologiami, jakie będą dzielne na warunki atmosferyczne. To niemniej jednak tylko jedne z wielu przykładów dyspozycji drukarni i druku. Co do tego nie można mieć chwili zwątpienia. Człowiek stosuje druk do wielu celów – zobacz drukarnia lublin. Aktualnie jak wiemy, wszystko ma prawo występować w[...]\nUrządzenie, jakie stricte współdziała z komputerem. Drukarki są użytkowane na masową skalę na całym globie. W dobie współczesnych technologii nikt ręcznie nie przepisuje pism bądź wykonuje manualnych zapisów. Od tego jest drukarka. Urządzenie, jakie znacznie poprawia komfort i wygodę pracy. Oprócz tego drukarki o wiele przyspieszają efekty naszej pracy. Strach pomyśleć co by było, gdyby obecnie nie istniały urządzenia tego typu. Sporo osób używa drukarki i urządzenia rodzaju serwis ploterów jako nieodłącznego narzędzia pracy. Drukarki prócz komputerów, mogą współdziałać z[...]\nDruk pośredni jest jednym ze sposobów druku, w czasie jakiego farba drukarska nie jest dosadnie obciążana na podłoże drukarskie. Farba najpierw nakładana jest na powłokę pośrednią, z której następnie trafia na główne podłoże drukarskie. Takie rozstrzygnięcie trwa dłużej, niemniej jednak posiada swoje plusy. Mimo wydłużonej procedury drukowania, efekty są de facto na wysokim poziomi. Oprócz jakości druku, wyróżnia się też możliwość połączenia wybranych przez siebie wcześniej farb lub ewentualnie całych nakładów drukarskich – zobacz części do ploterów. W taki oto[...]\nOgólnoświatowa sieć jest olśniewającym miejscem do promowania własnego biznesu. Nawet, jeśli działamy w realnym świecie należałoby posiadać własną witrynę internetową. W dzisiejszych czasach takie witryny posiadają nawet najniższe firmy z małych miejscowości. Planowanie witryn internetowych stało się aktualnie dochodowym interesem oraz odpowiedniej nie zabierać się za to samemu. Stworzenie profesjonalnej oprawy graficznej, która przyciągnie szczególną uwagę konsumentów jest sztuką, której należy uczyć się latami. Tu agencja interaktywna może wykonać taką stronę za nas. Za należytą opłatą może ją także aktualizować.[...]\nInformatyka ma przede wszystkim wykorzystanie w pecetach, jakie są sprzętami, otwarcie na niej się opierającymi i uformowanymi przez nią. Komputery mają tudzież wybitnie kolosalne zastosowanie w prawie każdej dyscyplinie życia społecznego, gospodarczego, ekonomicznego, bankowego, pieniężnego oraz innych. Powiada się, że żyjemy w społeczeństwie informatycznym. Najważniejszym jego przykładem są bodajże Stany Zjednoczone, gdzie żadna operacja pieniężna nie dokonuje się już bez pomocy sieci oraz informatyki. W takich krajach, gdzie rewolucja informatyczna na odpowiednie się rozkręciła monitorujemy gigantyczne ułatwienie życia pospolitych ludzi[...]\nObywatele lubią napomykać, dlatego też niesłychanie ochoczo robią zdjęcia i kręcą filmy. Potem, kiedy już się jest starym gościem można to sobie wszystko wyciągnąć z półki oraz niezmiernie mile powspominać stare dzieje. Zdjęcia są niesłychanie dobrą formą do tego, niemniej jednakże warto dołożyć również to, że film własnego czasu robił niedrobną furorę w tymże zakresie. Filmowanie nie było zakazane na większych imprezach, wręcz przeciwnie z każdej z nich każdy pragnie mieć kasetę i pooglądać sobie ją od czasu do czasu.[...]\nPłyty, gazetki czy ulotki powinny trafić do zleceniodawcy, powinny pozostać rozprowadzone. Wskutek tego także w drukarni nie ma wolnego czasu na nudę, nie ma czasu na obijanie się. Nieraz praca jest dość stresująca. Nie może być żadnych opóźnień. Każde takie opóźnienie jest objawem niewywiązania się ze zlecenia. A na to żadna drukarnia nie może sobie pozwolić. Niewątpliwie urządzenia w drukarniach również się niszczą, są awaryjne. W drukarni pracują jednakże i tacy pracownicy, którzy znają się na sprzęcie, którzy umieją go[...]\nWspółcześnie internet zdobywa coraz to większą renomę. Non stop powiększa się liczba jego użytkowników oraz nic nie podkreśla na to, aby stan ten miał ulec zahamowaniu. Także regularnie natęża się ilość stron umieszczanych w sieci. Dawniej były to przede wszystkim strony zaprojektowane na zlecenie praktycznej firmy, na których przedstawiano jej ofertę, misję, sposób działania – zobacz agencja sem warszawa. Obecnie coraz więcej osób decyduje się na samodzielne utworzenie witryny internetowej. Należyte w tym okazują się rozmaite poradniki oraz samouczki jak[...]


W 2017 roku wartość rynku ekożywności w Polsce może przekroczyć 1 mld zł - Owoce warzywa\nData: 26-04-2016, 11:49\nPodsumowując, branża produktów ekologicznych w Polsce będzie co roku notowała wzrost sprzedaży oraz zmniejszenie różnic w cenach produktów konwencjonalnych i ekologicznych. Według Marcina Fajerskiego, polepszy się jakość wyrobów oraz ich dystrybucja. Producenci ekologiczni będą się integrować w ramach stowarzyszeń i klastrów.\nHonorata Jarocka z firmy Mintel poinformowała, że zwiększyła się świadomość związana za faktem, iż żywność niskoprzetworzona jest zdrowsza. Współcześni konsumenci poszukują wyrobów, które mają czytelną etykietę, a aż 67 proc. z nich uważa, że naturalne walory żywności są ważniejsze niż\nekożywność RSS ALERT / żywność ekologiczna RSS ALERT / Honorata Jarocka RSS ALERT