« Statut Zespołu Szkół w Szymonowie z dnia 20.03.2014 r.\nW SZYMONOWIEStatut Zespołu Szkół w Szymonowie\nz dnia 21 maja 2001 roku\n(Dz. U. z 2007 roku Nr 83, pozycja 562 wraz z późniejszymi zmianami)\n(Dz. U. z 2013 roku Nr 0, pozycja 532)\nz dnia 19 lutego 2002 roku\n(Dz. U. z 2002 roku Nr 23, poz. 225 wraz z późniejszymi zmianami)\nz dnia 20 lutego 2004 roku w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenie z jednych typów szkół do innych.\nZnowelizowany uchwałą nr 2/107/14\nRady Pedagogicznej Zespołu Szkół w Szymonowie\nROZDZIAŁ I Ogólne informacje o szkole……………………………………....…4\nROZDZIAŁ II Cele i zadania szkoły………………………………………...............5\nROZDZIAŁ III Organy Zespołu Szkół……..………………………………..............8\nROZDZIAŁ IV Organizacja Zespołu Szkół ………..……………………………....13\nROZDZIAŁ V Nauczyciele i pracownicy szkoły…….………………………...........17\nROZDZIAŁ VI Uczniowie Zespołu Szkół …………………..…………………....….20\nROZDZIAŁ VII Pomoc psychologiczno-pedagogiczna ………………………….......25\nROZDZIAŁ VIII Ocenianie klasyfikacja i promocja uczniów ………………...……30\nROZDZIAŁ IX Warunki i tryb przyjmowania uczniów ………………………...…31\nROZDZIAŁ X Gospodarka finansowa szkoły………………………………………35\nROZDZIAŁ XI Przepisy końcowe ………………………………………………..….35\n1. Zespół Szkół w Szymonowie, zwany dalej „szkołą” jest placówką publiczną.\n4. Nazwa szkoły wchodzącej w skład Zespołu Szkół składa się z nazwy danej szkoły\nwchodzącej w skład Zespołu a mianowicie:\n1) "Szkoła Podstawowa im. Ireny Kwintowej w Szymonowie przy Zespole Szkół\n2) "Gimnazjum w Szymonowie przy Zespół Szkół w Szymonowie".\n6. Na stemplach używa się nazwy: " Zespół Szkół w Szymonowie”, „ Szkoła Podstawowa im. Ireny Kwintowej w Szymonowie" i „Gimnazjum w Szymonowie".\n7. W celu odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego przy Zespole Szkół działają oddziały przedszkolne, do których uczęszczają dzieci w wieku 5 i 6 lat (udział w zajęciach tej grupy dzieci jest obowiązkowy) oraz dzieci 2,5-4 letnie.\n1) w Szkole Podstawowej - sześć lat,\n2) w Gimnazjum - trzy lata.\n9. Organem prowadzącym Zespół Szkół jest Rada Gminy Małdyty i Wójt Gminy Małdyty– każdy z tych organów w zakresie posiadanych kompetencji. Zadania dotyczące bieżącego zarządzania i nadzoru nad działalnością finansową i organizacyjną Zespołu wykonuje Wójt Gminy.\n12. Imię szkoły wiąże się z przyjętym kierunkiem pracy dydaktyczno-wychowawczej oraz\n1. Szkoła Podstawowa i Gimnazjum realizują cele i zadania określone w ustawie z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późniejszymi zmianami) oraz wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych.\nukończenia szkoły podstawowej i gimnazjum;\n2) wprowadza ucznia w świat nauki poprzez poznanie języka, pojęć, zagadnień, twierdzeń\noraz metod właściwych dla wybranych dyscyplin naukowych na poziomie umożliwiającym\ndalsze zdobywanie wiedzy;\n3) wprowadza ucznia w świat kultury i sztuki;\n4) zapewnia nowatorskie i atrakcyjne metody nauczania;\n5) umożliwia absolwentom Zespołu Szkół dokonanie świadomego wyboru dalszego\nkierunku kształcenia lub wykonywania wybranego zawodu poprzez:\nb) organizację współpracy z instytucjami świadczącymi poradnictwo i specjalistyczną\npomoc młodzieży i ich rodzicom,\nc) rozwijanie zainteresowań młodzieży na zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych,\n6) kształtuje środowisko wychowawcze sprzyjające realizowaniu celów i zasad określonych\nw ustawie, stosownie do warunków Zespołu Szkół i wieku uczniów poprzez:\na) zapewnienie uczniom szkoły podstawowej i gimnazjum odpowiednich warunków do\nodbywania zajęć lekcyjnych,\nc) pomoc nauczycieli, wychowawców, pedagoga szkolnego w zaaklimatyzowaniu się\nuczniów przybyłych z innych szkół i miejscowości i wdrożeniu się ich do obowiązków\nd) tworzenie warunków prawidłowego współżycia i współdziałania w zespole klasowym\ni grupie rówieśniczej oraz między społecznością uczniowską szkoły podstawowej\ne) systematyczne diagnozowanie i analiza zachowań uczniów oraz znajdowanie sposobów\n7) sprawuje opiekę nad uczniami odpowiednio do ich potrzeb oraz możliwości Zespołu\nb) zapewnienie opieki i bezpieczeństwa wszystkim uczniom dojeżdżającym poprzez\norganizację zajęć świetlicowych,\nc) zapewnienie każdemu uczniowi możliwości spożycia gorącego posiłku (zupa, gorący\nnapój, bułka itp.),\nd) zapewnienie uczniom pomocy materialnej jak: bezpłatne posiłki w szkole, pomocy\nw zakupie przyborów szkolnych i podręczników poprzez współpracę szkoły z ośrodkiem\ne) prowadzenie zajęć zgodnie z potrzebami rozwojowymi uczniów, np. zajęcia\nlogopedyczne, psychologiczne, terapeutyczne w miarę posiadanych środków finansowych.\n8) Zespół Szkół realizuje własny program wychowawczy oraz program profilaktyki szkolnej\no których mowa w odrębnych przepisach uchwalonych przez Radę Pedagogiczną po\n1. Szkoła zapewnia realizację zadań wynikających z ustawy, a także wydanych na jej podstawie\naktów wykonawczych, a w szczególności w zakresie:\numożliwiania uczniom podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej,\njęzykowej i religijnej oraz kultywowania tradycji i kultury regionalnej;\ntworzenia warunków do realizacji przez uczniów obowiązku szkolnego;\nzapewnienia bezpłatnego nauczania w zakresie ramowych planów nauczania;\nzatrudnienia nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje;\nprzeprowadzania rekrutacji uczniów w oparciu o zasadę powszechnej dostępności;\nrealizacji ustalonych dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum:\na) ramowego planu nauczania,\n7) realizowania ustalonych przez MEN zasad oceniania, klasyfikowania i promowania\nuczniów oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w ramach zewnętrznych\ni wewnętrznych zasad oceniania;\n8) upowszechniania wśród uczniów postawy przedsiębiorczości sprzyjającej aktywnemu\nuczestnictwu w życiu gospodarczym;\n9) stwarzania warunków do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez\norganizację zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowania aktywności\nspołecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego;\n10) upowszechniania wśród dzieci wiedzy o bezpieczeństwie oraz kształtowania\nwłaściwych postaw wobec zagrożeń i sytuacji nadzwyczajnych;\n11) udzielania uczniom pomocy psychologicznej i pedagogicznej we współpracy z poradnią psychologiczno - pedagogiczną w zakresie organizowania\n(w razie potrzeby) opieki nad uczniami niepełnosprawnymi uczęszczającymi do szkoły;\n12) umożliwiania rozwoju zainteresowań uczniów, realizowania indywidualnych programów nauczania oraz ukończenia szkoły w skróconym czasie (zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie).\n13) zapewniania realizacji zagadnień profilaktycznych wynikających z programu\n1. Zadania opiekuńcze Zespołu Szkół oraz wynikające z ogólnych przepisów bhp:\n1) nad uczniami przebywającymi w szkole podczas zajęć obowiązkowych,\n2) nadobowiązkowych i pozalekcyjnych opiekę sprawują nauczyciele prowadzący zajęcia;\n3) nad bezpieczeństwem uczniów poza terenem szkoły w trakcie wycieczek, biwaków oraz\nwyjść organizowanych przez szkołę czuwają i są odpowiedzialne osoby wymienione\nw karcie wycieczki po zatwierdzeniu przez dyrektora szkoły;\n4) w czasie przerw pomiędzy zajęciami w szkole pełnione są nauczycielskie dyżury organizacyjno – porządkowe zgodnie z grafikiem i obowiązującym regulaminem;\n5) w czasie zajęć obowiązkowych uczeń korzysta z wyznaczonych sal lekcyjnych i sprzętu\numieszczonego w tych salach stosując się do obowiązujących regulaminów, przepisów bhp\n6) wychowawca klasy zobowiązany jest do przekazania uczniom informacji dotyczącej\nprawidłowego korzystania z pomieszczeń, zachowania ładu, porządku i czystości\npomieszczeń, bezpieczeństwa własnego i innych osób (ochrony zdrowia własnego\n7) nauczyciele przedmiotów podczas ćwiczeń, pokazów, doświadczeń udzielają uczniom\nszerokiego instruktażu mającego na celu bezpieczne wykorzystanie pomocy i sprzętu;\n8) nauczyciele wychowania fizycznego są zobowiązani zwracać uwagę na stopień aktualnej\nsprawności fizycznej i wydolności organizmu uczniów oraz przestrzegać przy tym przepisów\nbhp obowiązujących w sali gimnastycznej;\n9) uczeń ma obowiązek przestrzegać regulaminu szkoły i wewnętrznych zarządzeń\n10) dyrektor szkoły zapewnia warunki pracy i nauki zgodne z przepisami bhp.\n1. Uczniom, którzy z przyczyn rozwojowych, rodzinnych i losowych wymagają opieki i pomocy organizowane będą:\n1) zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej;\n2) nauczanie indywidualne prowadzone w domu ucznia umożliwiające mu wypełnienie\nobowiązku szkolnego przejściowo lub do ukończenia szkoły podstawowej, gimnazjum,\norganizowane przez dyrektora szkoły, nauczaniem tym obejmowane są dzieci:\na) uczeń z dysfunkcją narządu ruchu w stopniu uniemożliwiającym lub znacznie\nutrudniającym im uczęszczanie do szkoły,\nb) przewlekle chore (stale lub przejściowo niezdolne do nauki w warunkach szkolnych),\nc) z wadami wzroku, słuchu oraz upośledzeniem umysłowym (w stopniu pozwalającym na\nprowadzenie w/w nauczania),\nd) z zaburzeniami w rozwoju fizycznym,\ne) inne dzieci, którym poradnia psychologiczno - pedagogiczna orzeknie taką formę\n3) klasy specjalne w myśl obowiązujących przepisów na zasadzie porozumienia pomiędzy\nwładzami Gminy Małdyty, a Zarządem Powiatu Ostróda;\n4) klasy integracyjne;\n5) organizowanie pomocy materialnej w miarę posiadanych przez organ prowadzący\n6) kierowanie uczniów do placówek opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych.\n1. Organami Zespołu Szkół w Szymonowie są:\n3) Rada Rodziców Zespołu Szkół\n5) Samorząd Uczniowski Gimnazjum\n1.Kompetencje Dyrektora Zespołu Szkół:\n1) kieruje bieżącą działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą Zespołu Szkół\noraz reprezentuje szkołę na zewnątrz;\n2) wykonuje działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom\n4) przewodniczy posiedzeniom Rady Pedagogicznej;\n5) realizuje uchwały Rady Pedagogicznej zgodnie z prawem oświatowym;\n6) wstrzymuje wykonanie uchwał niezgodnych z przepisami prawa. O wstrzymaniu\nwykonania uchwały niezwłocznie powiadamia organ prowadzący szkołę oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny;\n7) powierza stanowisko wicedyrektora oraz inne kierownicze stanowiska w Zespole Szkół\ni odwołuje z niego, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego oraz Rady Pedagogicznej;\n8) zatrudnia i zwalnia nauczycieli i pracowników niepedagogicznych na podstawie odrębnych przepisów;\n9) przyznaje nagrody nauczycielom zgodnie z regulaminem nagród dyrektora Zespołu,\n10) przyznaje nagrody i wymierza kary porządkowe pracownikom Zespołu;\n11) dysponuje środkami finansowymi Zespołu Szkół;\n12) opracowuje arkusz organizacyjny Zespołu Szkół;\n13) dokonuje oceny pracy nauczycieli;\n15) dba o powierzone mienie;\n16) kontroluje spełnianie przez uczniów Zespołu Szkół obowiązku szkolnego oraz wydaje\ndecyzje zezwalające na realizację obowiązku szkolnego poza szkołą o przeprowadzenie\n17) współpracuje z Radą Rodziców, Radą Pedagogiczną, Samorządem Uczniowskim\n18) jest przełożonym wszystkich pracowników szkoły;\n19) rozstrzyga sprawy sporne pomiędzy organami Zespołu Szkół;\n20) podejmuje decyzje o zawieszeniu zajęć dydaktycznych z zachowaniem postanowień\nzawartych w odrębnych przepisach i w porozumieniu z organem prowadzącym;\n21) prowadzi dokumentację szkoły i dokumentację pedagogiczną zgodnie z właściwymi przepisami;\n22) podejmuje działania organizacyjne umożliwiające obrót używanymi podręcznikami na\n23) może wprowadzić obowiązek noszenia przez uczniów na terenie szkoły jednolitego\nstroju z własnej inicjatywy lub na wniosek Rady Szkoły, Rady Rodziców,\nRady Pedagogicznej lub Samorządu Uczniowskiego;\n24) jest obowiązany z urzędu występować w obronie nauczyciela, gdy ustalone dla nauczyciela uprawnienia zostaną naruszone;\n25) podaje do publicznej wiadomości, w terminie ustalonym przez ustawodawcę, zestaw programów nauczania i szkolny zestaw podręczników, które będą obowiązywały od początku następnego roku szkolnego;\n26) ustala w porozumieniu z organem prowadzącym warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki;\n27) odpowiada za właściwą organizację i przebieg sprawdzianu końcowego szkoły podstawowej i egzaminów gimnazjalnych;\n28) w porozumieniu z Radą Pedagogiczną określa warunki realizacji projektu edukacyjnego realizowanego przez uczniów gimnazjum;\n29) stwarza warunki do działania w szkole- wolontariuszy, stowarzyszeń i inny organizacji w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacania form działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej Zespołu Szkół\n30) odpowiada za właściwą organizację i przebieg rekrutacji.\n1. Do kompetencji stanowiących Radę Pedagogiczną należy:\n2) zatwierdzanie wyników klasyfikacji i promocji uczniów Zespołu;\n3) podejmowanie uchwał w sprawie promocji uczniów;\n7)przygotowywanie projektu Statutu Zespołu Szkół oraz ewentualne jego zmiany\ni zatwierdzanie po konsultacji z Radą Rodziców i Samorządem Uczniowskim;\n8) delegowanie przedstawicieli do komisji konkursowej na stanowisko dyrektora Zespołu\nSzkół zgodnie z odrębnymi przepisami;\n9) wystąpienie z wnioskiem do organu prowadzącego Zespół o odwołanie z funkcji dyrektora lub wicedyrektora;\na) tygodniowego podziału godzin,\nb) projektu planu finansowego Zespołu Szkół,\nc) propozycji dyrektora w sprawie przydziału zajęć,\n11) w porozumieniu z dyrektorem określa szczegółowe warunki realizacji projektu\nedukacyjnego realizowanego przez uczniów gimnazjum;\n12) po zasięgnięciu opinii Rady Rodziców podejmuje uchwały w sprawie ustalenia\nzestawu programów wychowania przedszkolnego oraz szkolnego zestawu programów\nnauczania i szkolnego zestawu podręczników;\n13) wnioskowanie o wprowadzenie jednolitego stroju.\n2. W skład Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół wchodzą wszyscy nauczyciele zatrudnieni\nw Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Szymonowie.\n4. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy\n5. Członkowie Rady Pedagogicznej zobowiązani są do zachowania tajemnicy wobec spraw\nbędących przedmiotem posiedzenia rady.\n2. O zasadności powstania Rady Rodziców decydują sami rodzice na zebraniu ogólnym\n1) opiniowanie statutu Zespołu Szkół oraz innych dokumentów szkolnych;\n2) opiniowanie planu finansowego szkoły;\n3) współuczestnictwo w opracowaniu programu wychowawczego szkoły oraz programu profilaktycznego;\n4) wyrażanie opinii przy ocenie pracy dyrektora szkoły;\n5) delegowanie przedstawicieli do komisji konkursowej na stanowisko Dyrektora Zespołu\n6) opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub\n6. Rada Rodziców działa zgodnie z uchwalonym przez siebie Regulaminem, który nie może być sprzeczny ze statutem Zespołu Szkół i szeroko rozumianymi przepisami prawa\n8. W posiedzeniach Rady Rodziców uczestniczy Dyrektor Zespołu Szkół oraz inne osoby\nzaproszone przez przewodniczącego lub dyrektora.\n9. Rada Rodziców opracowuje swój regulamin pracy, w którym określa sposoby gromadzenia\nfunduszy oraz wewnętrznej kontroli nad nimi (komisja rewizyjna).\n1.Tworzy się dwa Samorządy Uczniowskie w Zespole Szkół w Szymonowie:\n2. Samorząd Uczniowski jest reprezentantem wszystkich uczniów odpowiednio Szkoły\nPodstawowej bądź Gimnazjum.\n3. Samorząd Uczniowski opracowuje własny Regulamin Pracy i przedstawia go do\n4. Samorząd Uczniowski może przedstawić Radzie Pedagogicznej oraz Dyrektorowi Zespołu\nSzkół wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły w szczególności dotyczących\nrealizacji podstawowych praw uczniów, takich jak:\n1) prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu;\n2) prawo wyboru nauczyciela - opiekuna Samorządu Uczniowskiego;\n3) prawo organizowania imprez kulturalnych, sportowych oraz działalności oświatowej\ni rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami, w porozumieniu z wychowawcą\ni Dyrektorem Zespołu Szkół;\n5) prawo do zapoznania się z programem nauczania, jego treścią, celami i stawianymi\n5. Samorząd Uczniowski reprezentuje interesy uczniów w zakresie oceniania, klasyfikowania\ni promowania uczniów oraz form i metod sprawdzania wiedzy i umiejętności.\n6. W sprawach spornych uczeń ma prawo zgłosić swoje zastrzeżenia do przewodniczącego\nSamorządu Uczniowskiego a ten w uzgodnieniu z nauczycielem - opiekunem przedstawia\nsprawę nauczycielowi lub wychowawcy i wspólnie rozstrzygają sporne kwestie. O sprawach nie rozstrzygniętych decyduje dyrektor.\n1. Współpraca organów Zespołu Szkół\n1) Każdy z organów wewnętrznych Zespołu Szkół ma prawo do swobodnego działania i podejmowania decyzji w granicach swoich kompetencji określonych w statucie, a dyrektor zespołu ma obowiązek stworzyć tym organom warunki do realizacji zadań statutowych.\n2) Wymiana informacji pomiędzy organami szkoły odbywa się poprzez wspólne spotkania ich przewodniczących oraz zapraszanie na zebrania organów szkoły przewodniczących pozostałych organów.\n3) Omawiane na spotkaniach problemy i zagadnienia winny być w bezpośrednim związku\nz kompetencjami działających w szkole organów.\n1. Zasady rozwiązywania sporów\n1) Dyrektor Zespołu Szkół jako przewodniczący Rady Pedagogicznej wykonuje uchwały\nzgodnie z prawem oświatowym, a ponadto:\na) rozstrzyga sprawy sporne między członkami Rady Pedagogicznej nie ujęte w regulaminie,\nb) przyjmuje wnioski i bada skargi dotyczące nauczycieli i pracowników Zespołu Szkół,\nc) jest negocjatorem w sytuacjach konfliktowych pomiędzy nauczycielem a rodzicem (opiekunem) ucznia,\nd) dba o przestrzeganie postanowień zawartych w statucie Zespołu Szkół, a w swej działalności kieruje się zasadą partnerstwa i stara się być obiektywny,\ne) sporne sprawy rozstrzyga z zachowaniem prawa oraz dobra publicznego,\nf) wydaje zalecenia wszystkim statutowym organom szkoły, jeżeli ich działalność narusza interesy szkół wchodzących w skład Zespołu i nie służy rozwojowi ucznia.\n2. W przypadku podjęcia przez jakikolwiek organ szkoły uchwały sprzecznej z ustawą\no systemie oświaty, statutem bądź innymi przepisami prawa oświatowego, Dyrektor Zespołu Szkół wstrzymuje jej wykonanie i zawiadamia o powstałym fakcie organ nadzorujący oraz organ prowadzący szkołę.\n2.Liczba uczniów w oddziale w zasadzie nie powinna przekroczyć 30 osób:\n1) Liczba dzieci w oddziałach przedszkolnych nie może przekroczyć 25 osób. Działania\noddziału określa regulamin.\n5. W przypadku oddziałów liczących mniej niż 24 uczniów, podziału na grupy na zajęcia\no których mowa w ust. 4 można dokonywać jedynie za zgodą organu prowadzącego.\n7. W szkole mogą być tworzone oddziały integracyjne, w których ilość uczniów powinna wynosić od 15 do 20 uczniów, w tym od 3 do 5 uczniów niepełnosprawnych.\n8. W klasach integracyjnych zatrudnia się dodatkowo nauczyciela z odpowiednimi kwalifikacjami oraz specjalistów do zajęć rewalidacyjnych i innych. W uzasadnionych przypadkach można zatrudnić pomoc nauczyciela.\n1. Godzina lekcyjna trwa 45 minut, zaś w oddziale realizującym podstawę programową wychowania przedszkolnego, w tzw. Oddziale "0", godzina lekcyjna trwa 60 minut.\nW uzasadnionych przypadkach dopuszcza się prowadzenie zajęć edukacyjnych w czasie\n2. Tygodniowy wymiar zajęć edukacyjnych prowadzonych w oddziałach przedszkolnych wynosi 25 godzin, przy czym czas przeznaczony na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego nie może być krótszy niż 5 godzin dziennie.\n3. Czas trwania zajęć w oddziale przedszkolnym prowadzonych dodatkowo w szczególności umuzykalniających, nauki języka obcego, nauki religii, zajęć rewalidacyjnych powinien być dostosowany do możliwości rozwojowych dzieci i wynosić:\n1) z dziećmi w wieku 2,5-4 lat- około 15 minut,\n4. Czas trwania poszczególnych zajęć edukacyjnych w klasach I-III ustala nauczyciel prowadzący, zachowując ogólny tygodniowy czas zajęć, o którym mowa w ust. 1.\n5. Podstawową formą pracy szkoły są zajęcia dydaktyczne i wychowawcze prowadzone w systemie klasowo - lekcyjnym w lasach IV - VI szkoły podstawowej oraz gimnazjum.\n6. Klasy I - III szkoły podstawowej objęte są nauczaniem wczesnoszkolnym.\n7. W szkole program wychowania przedszkolnego realizowany jest w utworzonych oddziałach przedszkolnych.\n2. Po zapoznaniu się z sytuacją i możliwościami ucznia dyrektor szkoły na podstawie uchwały rady pedagogicznej, za pisemną zgodą rodziców prawnych (opiekunów) kieruje ucznia do oddziału przysposabiającego do pracy uwzględniając opinię lekarską oraz opinię\n1. Dyrektor Zespołu Szkół w porozumieniu z Radą Pedagogiczną w uzgodnieniu z organem\nprowadzącym, ustala zasady prowadzenia niektórych zajęć np. zajęcia wyrównawcze,\nspecjalistyczne, nauczanie języków obcych, elementy informatyki, koła zainteresowań itp.,\nktóre mogą być prowadzone poza systemem klasowo-lekcyjnym w grupach oddziałowych\nlub między oddziałowych.\n1.Organizację stałych, obowiązkowych i nadobowiązkowych zajęć dydaktycznych,\nwychowawczych określa tygodniowy rozkład zajęć ustalony przez Dyrektora Zespołu Szkół na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacyjnego zespołu szkół, z uwzględnieniem zasad higieny pracy ucznia oraz ochrony zdrowia.\n2. W danym roku szkolnym szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki określa arkusz organizacyjny Zespołu Szkół opracowany przez dyrektora do dnia 30 kwietnia i zatwierdzony przez organ prowadzący w porozumieniu z organem sprawującym nadzór\npedagogiczny do 30 maja każdego roku.\n3.W arkuszu organizacji Zespołu Szkół umieszcza się w szczególności:\n1) ogólną liczbę zajęć edukacyjnych finansowanych ze środków MEN, przydzielonych\ni finansowanych przez organ prowadzący szkołę;\n4. Na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacji Zespołu Szkół dyrektor\nz uwzględnieniem zasad ochrony zdrowia i higieny pracy, ustala tygodniowy rozkład zajęć\nokreślający organizację stałych zajęć edukacyjnych.\n3.Nauczyciel świetlicy ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży dojeżdżającej w czasie ich pobytu w szkole tj. od momentu wyjścia z autokaru szkolnego poprzez pobyt na świetlicy i po zajęciach aż do chwili wejścia uczniów do autokaru w celu odjazdu do domu.\n1) organizowanie pomocy uczniom w nauce;\n2) organizacja gier, zabaw oraz zajęć ogólnorozwojowych i rozwijających zainteresowania\n3)kształtowanie odpowiednich nawyków i zachowań uczniów.\n7. Nauczyciel świetlicy opracowuje regulamin świetlicy szkolnej, który następnie zatwierdzany jest przez Dyrektora Zespołu Szkół.\n8. Dyrektor Zespołu Szkół określa zakres czynności nauczyciela świetlicy.\n1. W Szkole Podstawowej i Gimnazjum są zatrudniani nauczyciele oraz pracownicy administracji i obsługi.\n2.Zasady zatrudniania nauczycieli oraz pracowników określają odrębne przepisy.\n3.Utworzenie stanowiska obsługi wymaga zgody organu prowadzącego.\n4. Szczegółowy zakres czynności pracowników administracji i obsługi sporządza Dyrektor Szkoły.\n5. Sprawy kadrowe prowadzi Dyrektor Szkoły.\n1.Do realizacji celów statutowych Zespół Szkół powinien zapewnić możliwość korzystania z:\n4) gabinetu pierwszej pomocy przedmedycznej;\n5) pomieszczeń administracyjno-gospodarczych;\n6) sali gimnastycznej i zespołu urządzeń sportowych oraz rekreacyjnych;\n1. Biblioteka jest pracownią szkolną. Służy ona do realizacji zadań dydaktycznych i wychowawczych szkoły, doskonalenia warsztatu pracy nauczyciela, popularyzowania wiedzy wśród uczniów oraz ich potrzeb i zainteresowań.\n2. Biblioteka zajmuje wydzielone pomieszczenia.\n3. Z pomieszczeń biblioteki korzystają uczniowie szkoły podstawowej, gimnazjum oraz pracownicy szkoły.\n1) prowadzenie katalogu rzeczowego i alfabetycznego;\n2) ustalenie godzin wypożyczania książek przy zachowaniu zasady dostępności biblioteki\n3) organizowanie konkursów czytelniczych;\n4) rozbudzanie i rozwijanie indywidualnych zainteresowań uczniów oraz wyrobienie\ni pogłębienie w uczniu nawyku czytania i uczenia się;\n5) przedstawianie Radzie Pedagogicznej informacji o stanie czytelnictwa w szkole;\n6) współpraca z nauczycielami Zespołu Szkół;\n7) współudział w prowadzeniu edukacji czytelniczej i medialnej;\n8) wybór i zakup nowych pozycji i lektur szkolnych.\n5) Bibliotekarz opracowuje regulamin korzystania z biblioteki , czytelni i centrum multimedialnego i przedstawia go do zatwierdzenia Dyrektorowi Zespołu Szkół.\n1) Inne stanowiska tworzy się w zależności od potrzeb.\n2) Tworzenie dodatkowych stanowisk wicedyrektora lub innych stanowisk kierowniczych\nodbywać się będzie w oparciu o obowiązujące przepisy oraz za zgodą organu prowadzącego szkołę.\n3) Jeśli w szkole nie utworzono stanowiska wicedyrektora, na czas nieobecności\ndyrektora, inny nauczyciel tej szkoły wyznaczony przez organ prowadzący pełni jego\n4) Zakres kompetencji wicedyrektora:\nb) przygotowuje projekty następujących dokumentów,\n- tygodniowy rozkład zajęć szkolnych\nc) sprawuje nadzór pedagogiczny na warunkach uzgodnionych z Dyrektorem Szkoły,\nd) przygotowuje projekty oceny pracy nauczycieli,\ne) wnioskuje do dyrektora w sprawach nagród i wyróżnień oraz kar dla tych\nnauczycieli, których bezpośrednio nadzoruje,\nf) prowadzi księgi ewidencji uczniów oraz kontroluje spełnianie przez nich obowiązku\ng) opracowuje materiały analityczne oraz ocenę dotyczącą kształcenia i wychowania,\nh) wykonuje inne czynności i zadania zlecone przez Dyrektora Szkoły.\n1) systematyczna kontrola miejsca prowadzonych zajęć pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy;\n2) uczestnictwo w szkoleniach bhp organizowanych przez zakład pracy;\n3) przestrzeganie statutu zespołu szkół;\n4) aktualizowanie znajomości prawa oświatowego;\n5) obowiązek egzekwowania od uczniów przestrzegania regulaminów pracowni szkolnych;\n6) kontrola obecności uczniów na każdej lekcji;\n7) pełnienie dyżurów zgodnie z harmonogramem;\n8) systematyczne przygotowanie się do zajęć dydaktycznych i wychowawczych;\n9) stosowanie zasad oceniania zgodnie z kryteriami przyjętymi przez Zespół Szkół;\n10) stałe podnoszenie i aktualizowanie kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności pedagogicznych;\n11) pomoc nauczycielom rozpoczynającym pracę zawodową;\n12) dbanie o powierzone mienie, sprzęt i pomoce naukowe;\n13) aktywne uczestnictwo w szkoleniowych posiedzeniach rad pedagogicznych;\n14) stosowanie nowoczesnych i nowatorskich metod pracy;\n15) dbanie o poprawność językową uczniów;\n16) dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom, na podstawie pisemnej opinii poradni psychologiczno-pedagogiczne lub innej poradni specjalistycznej;\n17) nowo zatrudnieni nauczyciele mają obowiązek przedstawienia zaświadczenia\n3. Obowiązki wychowawcy klasy powierza Dyrektor Szkoły.\n1) sprawowanie opieki wychowawczej nad uczniami;\n2) tworzenie warunków wspomagających rozwój ucznia;\n3) przygotowanie wychowanków do życia w rodzinie i społeczeństwie;\n4) kształcenie umiejętności rozwiązywania życiowych problemów;\n5) diagnozowanie warunków życia i nauki swoich wychowanków;\n6) opracowanie w porozumieniu z rodzicami i uczniami programu wychowawczego;\n7) systematyczny kontakt ze wszystkimi nauczycielami i pracownikami szkoły w celu koordynacji oddziaływań wychowawczych;\n8) współpraca z rodzicami, pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, włączanie ich w życie klasy i szkoły;\n9) współpraca z pedagogiem szkolnym oraz poradnią psychologiczno-pedagogiczną;\n10) monitorowanie postępów wychowanków w nauce;\n11) kontrola frekwencji wychowanków na zajęciach;\n12) poradnictwo w zakresie dalszego kształcenia;\n13) wychowawca prowadzi określoną przepisami oświatowymi dokumentację pracy wychowawczej i przebiegu nauczania ( arkusze ocen, dzienniki zajęć lekcyjnych, świadectwa szkolne);\n14) wychowawca ma prawo korzystać w swej pracy z pomocy merytorycznej\ni metodycznej ze strony poradni psychologiczno-pedagogicznej, pedagoga szkolnego,\nwizytatorów i metodyków szkolnych, właściwych pracowników kuratorium oświaty oraz\n1. Nauczyciele prowadzący zajęcia na danym etapie edukacyjnym tworzą zespół, którego zadaniem jest w szczególności ustalenie zestawu programów nauczania dla danego etapu oraz jego modyfikowanie w miarę potrzeb.\n3. Przewodniczący opracowuje i przedstawia zespołowi plan i tematykę pracy zespołu.\n5. Nauczyciele mają prawo swobodnego wyboru programu wychowania przedszkolnego, programu nauczania oraz podręcznika spośród programów i podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego.\n1. Nauczyciel podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks Karny.\n1. Do Zespołu Szkół uczęszczają dzieci w wieku od 2,5 do 16 roku życia i podlegają obowiązkowi szkolnemu, który trwa do ukończenia 18 roku życia.\n2. Decyzję w sprawie wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podejmuje Dyrektor Zespołu Szkół na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz na pisemny wniosek rodziców.\n3. W przypadku dzieci zakwalifikowanych do kształcenia specjalnego przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone do końca roku szkolnego, w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 10 lat.\n4. Za spełnianie obowiązku szkolnego uznaje się również udział dzieci i młodzieży upośledzonej w stopniu głębokim, w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami.\n5. Na wniosek rodziców Dyrektor Zespołu Szkół, w której obwodzie mieszka dziecko, może\nzezwolić na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz określić jego warunki.\nukończenia poszczególnych klas lub ukończenia tej szkoły na podstawie egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzonych przez tę szkołę.\n6. Uczniowie, którzy ukończą szkołę podstawową kontynuują naukę w gimnazjum.\n7. Do gimnazjum przyjmowani są z urzędu wszyscy uczniowie zamieszkujący w obwodzie szkolnym Zespołu Szkół w Szymonowie.\n8. Dyrektor Zespołu Szkół może przyjąć ucznia z innego obwodu szkolnego, jeżeli pozwalają na to warunki organizacyjne.\n9.Zespół Szkół może opracować wewnętrzne kryteria przyjmowania uczniów do poszczególnych klas szkoły podstawowej i gimnazjum.\n1) właściwie zorganizowanego procesu kształcenia zgodnie z zasadami higieny pracy\n2) informacji o zakresie wymagań oraz metodach nauczania;\n3)zapoznania się z kryteriami oceniania z przedmiotów nauczania i zachowania;\n4) opieki wychowawczej i warunków pobytu w szkole zapewniających bezpieczeństwo,\nochronę przez wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz ochronę\ni poszanowanie godności;\n5) korzystania z pomocy doraźnej;\ntakże światopoglądowych, religijnych - jeśli nie narusza tym dobra innych osób;\n7) rozwijania zdolności, zainteresowań i talentów;\n8) sprawiedliwej, obiektywnej i jawnej oceny oraz ustalonych sposobów kontroli\npostępów w nauce;\n9) pomocy w przypadkach trudności w nauce;\n11) korzystania z pomieszczeń szkolnych, sprzętu środków dydaktycznych, księgozbioru\n12)wpływania na życie szkoły przez działalność samorządową oraz zrzeszenie się\n13)reprezentowania szkoły w konkursach, przeglądach, zawodach sportowych;\n14) składania skarg w przypadku łamania praw ucznia:\na) przez innych uczniów do nauczycieli, wychowawcy klasy lub pedagoga;\nb) przez nauczyciela do wychowawcy klasy, pedagoga lub dyrektora;\nc) przez wychowawcę klasy do pedagoga lub dyrektora;\nd) przez dyrektora do organu prowadzącego i do organu nadzoru prowadzącego oraz\ninstytucji zajmujących się obroną praw dziecka i człowieka.\n1)przestrzegania postanowień zawartych w statucie Zespołu Szkół;\n2) systematycznego i aktywnego uczestnictwa w zajęciach lekcyjnych, przygotowywania\nsię do nich oraz właściwego zachowania w ich trakcie;\n3) brania udziału w realizacji projektu edukacyjnego, realizowanego w gimnazjum\nProjekt edukacyjny jest zespołowym, planowanym działaniem uczniów, mającym na\ncelu rozwiązanie konkretnego problemu, z zastosowaniem różnorodnych metod. Zakres\ntematyczny projektu edukacyjnego może dotyczyć wybranych treści nauczania\nokreślonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjów lub\nwykraczać poza te treści. Szczegółowe warunki realizacji projektu edukacyjnego określa\ndyrektor w porozumieniu z Radą Pedagogiczną. Kryteria oceniania zachowania ucznia\ngimnazjum zawarte w ocenianiu wewnątrzszkolnym będą uwzględniały udział ucznia\nw realizacji projektu edukacyjnego. Informacja o udziale ucznia w realizacji projektu\nedukacyjnego oraz temat projektu będą zamieszczone na świadectwie ukończenia\n4) przestrzegania zasad kultury współżycia w odniesieniu do kolegów, nauczycieli i innych\n5)odpowiedzialności za własne życie, zdrowie i higienę oraz rozwój;\n7) podporządkowania się zaleceniom i zarządzeniom Dyrektora Zespołu Szkół, Rady\nPedagogicznej oraz ustaleniom Samorządu Uczniowskiego;\n8) punktualnego i regularnego uczęszczania na zajęcia szkolne;\n9) usprawiedliwiania w ciągu tygodnia swojej nieobecności w szkole u wychowawcy klasy\n(pisemne usprawiedliwienie od rodziców lub opiekunów);\n10) uczestniczenia we wszystkich imprezach organizowanych przez Zespół Szkół w czasie\ntrwania zajęć lekcyjnych;\n11) zmieniania obuwia w budynku szkoły\n1. Uczniom nie wolno:\n1) przebywać w szkole pod wpływem alkoholu, narkotyków i innych środków o podobnym\n3) wnosić na teren szkoły przedmiotów i substancji zagrażających zdrowiu i życiu m.in.\n5) spożywać posiłków i napojów w czasie zajęć dydaktycznych;\n6) rejestrować przy pomocy urządzeń technicznych obrazów i dźwięków bez wiedzy\ni zgody zainteresowanych;\n7) używać na terenie szkoły telefonów komórkowych. W sytuacjach nagłych informacje\nprzekazywane są za pośrednictwem sekretariatu szkoły.\n3) wybitne osiągnięcia na szczeblu szkoły lub poza szkołą;\n2. Nagrodę przyznaje Dyrektor Zespołu Szkół na wniosek wychowawcy klasy, Samorządu\nUczniowskiego, Rady Rodziców, po zasięgnięciu opinii Rady Pedagogicznej.\n3. Kryteria i sposoby przyznawania nagród oraz wyróżnień określają Wewnątrzszkolne Zasady Oceniania.\n1) nagana wychowawcy klasy z jednoczesnym pisemnym lub ustnym powiadomieniem\nrodziców (prawnych opiekunów) za:\na) posiadanie lub palenie papierosów,\nb) przemoc fizyczną i psychiczną nad kolegami,\nc) niekulturalny sposób rozmowy z nauczycielem i kolegami (postawa, słownictwo),\nd) niewłaściwe zachowanie w stosunku do pracowników szkoły, nauczycieli i kolegów,\ne) wagary, kradzieże,\nf) znęcanie się nad zwierzętami,\ng) lekceważenie obowiązków szkolnych, nagminne niewłaściwe zachowanie na lekcjach,\nh) nie wykonywanie poleceń nauczyciela i pracowników szkoły,\ni) nie przestrzeganie zasad bezpieczeństwa przy wysiadaniu i wsiadaniu do autokaru,\nj) opuszczanie terenu szkoły w czasie zajęć świetlicowych oraz przerw,\nk) niszczenie mienia szkoły z jednoczesnym naprawieniem szkody,\nl) wymuszanie dóbr osobistych,\nł) kontakt z alkoholem, narkotykami i środkami odurzającymi (posiadanie, zażywanie\nm) niekulturalne zachowanie w czasie posiłku,\n2) nagana Dyrektora Szkoły ( z jednoczesnym ustnym lub pisemnym powiadomieniem rodziców lub opiekunów) za:\na) zachowania opisane w części 1) jeżeli uczeń otrzymał już trzykrotne upomnienie\n3) zawieszenie prawa ucznia do udziału w imprezach szkolnych bądź reprezentowania\nszkoły na zewnątrz za:\na) niszczenie mienia szkoły,\nd) agresywne zachowanie w czasie pobytu na świetlicy i stołówce szkolnej,\ne) nieregulaminowe zachowanie w czasie wcześniejszych imprez szkolnych i wycieczek,\nf) używanie, posiadanie, rozprowadzanie alkoholu i narkotyków.\n4) przeniesienie ucznia do innej szkoły:\na) w przypadku, gdy wszystkie możliwe środki wychowawcze (przewidziane w Statucie\nSzkoły) zostały wykorzystane bez pozytywnego efektu,\nb) uczeń popada w konflikt z prawem.\n5) skreślenie ucznia z listy uczniów:\na) uczeń, który ukończył 18 rok życia może być, w drodze decyzji, skreślony z listy\nuczniów przez Dyrektora Szkoły. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady\npedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego,\nb) skreślenia z listy uczniów dokonuje się w przypadku gdy uczeń popełnił z winy\numyślnej czyn karalny przeciwko czci, nietykalności cielesnej, zdrowiu, życiu, mieniu,\nbądź też uporczywie uchyla się od realizacji obowiązku nauki mimo podjętych środków\n2. Od wymierzonej kary uczeń może odwołać się za pośrednictwem Samorządu\nUczniowskiego, wychowawcy lub rodziców do Dyrektora Zespołu Szkół w terminie 3 dni od dnia otrzymania kary.\n3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach uczeń szkoły podstawowej, gimnazjum może zostać przeniesiony do innej szkoły. Przeniesienia dokonuje kurator oświaty na wniosek Dyrektora Szkoły.\n1. Warunki pobytu uczniów w szkole (regulamin porządkowy szkoły):\n1) uczniowie przychodzą do szkoły najpóźniej na 10 minut przed planowanym czasem\nrozpoczęcia zajęć i opuszczają budynek zaraz po zakończeniu lekcji (nie dotyczy\nuczniów objętych opieką świetlicową);\n2) uczniowie dojeżdżający i wymagający opieki objęci są opieką świetlicową;\n3) ze względu na bezpieczeństwo uczniów zabrania się im wychodzenia w czasie przerw\npoza teren szkoły;\n4) uczniowie obowiązani są do zachowania w szkole czystości, ładu i porządku;\n5) w czasie przerw uczniowie przebywają na korytarzach lub boisku szkolnym w zależności\nod pory roku i pogody;\n6)zachowania uczniów nie mogą stwarzać zagrożenia bezpieczeństwa własnego oraz\n7) zabrania się uczniom gromadzenia się w pobliżu drzwi wejściowych do budynku, co\npowoduje tarasowanie ruchu i stwarza zagrożenie wypadkiem;\n8) sale lekcyjne w czasie przerw są zamknięte;\n9) ubrania wierzchnie uczniowie pozostawiają w szatni szkolnej, zasady korzystania\nz szatni reguluje regulamin porządkowy szkoły.\n1. W razie zaistnienia wypadku należy bezzwłocznie powiadomić o tym wychowawcę klasy, nauczyciela dyżurującego lub innego nauczyciela, dyrektora szkoły, innego pracownika szkoły.\n2. Osoby będące świadkami wypadku lub powiadomione o jego zaistnieniu zobowiązane są udzielić pierwszej pomocy, poczynić natychmiastowe działania sprowadzające fachową\npomoc i powiadomić o fakcie rodziców (opiekunów) dziecka.\n1. Szkoła zobowiązana jest do organizowania działań chroniących dziecko przed przemocą,\nuzależnieniami, demoralizacją oraz innymi przejawami patologii społecznej.\n2. Zadania te są realizowane poprzez:\n1) pracę z uczniem:\nb) indywidualna praca z dzieckiem z zaburzeniami zachowań,\nc) współpraca z PPP - terapia indywidualna lub grupowa,\nd) realizacja programów profilaktycznych,\ne) współpraca z instytucjami i placówkami wspomagającymi działalność wychowawczą\nf) tworzenie grup socjoterapeutycznych - treningi i warsztaty,\ng) realizację programów psychoedukacyjnych na godzinach z wychowawcą,\nh) kierowanie dzieci z rodzin dysfunkcyjnych na zajęcia terapeutyczne,\ni) kierowanie uczniów z rodzin patologicznych do placówek opieki całkowitej wg obowiązujących przepisów,\nj) współpraca ze służbą zdrowia,\nk) współpracę pedagoga szkolnego z wychowawcami klas.\n2) pracę z rodzicami:\na) spotkania rodziców,\nb) kierowanie rodziców dzieci potrzebujących pomocy do określonych punktów wsparcia,\nb) udzielanie pomocy w uzyskaniu dotacji finansowych dla rodzin znajdujących się\nw trudnej sytuacji,\nc) mediacje w konfliktach rodzic - dziecko, indywidualna pracą z rodzicami dziecka.\n3) W celu realizacji § 38 szkoła posiada Program Profilaktyki szkolnej zatwierdzony\nprzez Radę Pedagogiczną po zaopiniowaniu przez Radę Rodziców i Samorząd\n1. W szkole organizuje się pomoc psychologiczno- pedagogiczną. Pomoc udzielana jest wychowankom, rodzicom i nauczycielom.\n2. Pomoc psychologiczno –pedagogiczna polega na :\n2) rozpoznawaniu potencjalnych możliwości oraz indywidualnych potrzeb ucznia\n3) rozpoznawaniu przyczyn trudności w opanowywaniu umiejętności i wiadomości przez\n5) opracowywaniu i wdrażaniu indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych\ndla uczniów niepełnosprawnych;\n7) podejmowaniu działań wychowawczych i profilaktycznych wynikających z Programu\nWychowawczego Szkoły i Programu Profilaktyki oraz wspieraniu nauczycieli w tym\n8) wspieraniu uczniów, metodami aktywnymi, w dokonywaniu wyboru kierunku dalszego\nkształcenia, zawodu i planowaniu kariery zawodowej oraz udzielaniu informacji w tym\n9) wspieraniu nauczycieli i rodziców w działaniach wyrównujących szanse edukacyjne\n10) udzielaniu nauczycielom pomocy w dostosowywaniu wymagań edukacyjnych\nwynikających z realizacji programów nauczania do indywidualnych potrzeb\n3. Pomoc psychologiczno – pedagogiczna realizowana jest we współpracy z:\n3) nauczyciela lub wychowawcy prowadzącego zajęcia z uczniem;\n5. Celem pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest rozpoznawanie przez wychowawców,\nnauczycieli oraz specjalistów możliwości psychofizycznych oraz rozpoznawanie\ni zaspakajanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, wynikających z :\n7) zaburzeń psychicznych;\n9) rozpoznanych niepowodzeń szkolnych;\n10) zaniedbań środowiskowych;\n11) trudności adaptacyjnych;\n6. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz w formie:\n3) zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych;\n4) zajęć socjoterapeutycznych;\n7) porad dla uczniów;\n8) klas terapeutycznych;\n1. Nauczyciele, wychowawcy oraz specjaliści rozpoznają odpowiednio indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz indywidualne możliwości psychofizyczne uczniów,\nw tym ich zainteresowania i uzdolnienia.\n2. W przypadku stwierdzenia, że uczeń ze względu na potrzeby rozwojowe lub edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne wymaga objęcia pomocą psychologiczno –pedagogiczną, odpowiednio nauczyciel lub specjalista niezwłocznie udzielają uczniowi tej pomocy w trakcie bieżącej pracy z uczniem i informują o tym wychowawcę klasy.\n3. Wychowawca klasy informuje innych nauczycieli lub specjalistów o potrzebie objęcia\nucznia pomocą psychologiczno- pedagogiczną w trakcie ich bieżącej pracy z uczniem – jeżeli stwierdzi taką potrzebę.\n4. W przypadku stwierdzenia przez wychowawcę klasy, że konieczne jest objęcie ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną, wychowawca klasy planuje i koordynuje\nudzielanie uczniowi pomocy psychologiczno–pedagogicznej, w tym ustala formy udzielania tej pomocy, okres ich udzielania oraz wymiar godzin, w którym poszczególne formy będą realizowane.\n5. Nauczyciele, wychowawcy, specjaliści w oddziale zerowym i szkole prowadzą w szczególności:\n1) w oddziale zerowym - obserwację pedagogiczną zakończoną analizą i oceną gotowości\ndziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna);\n2) w szkole - obserwację pedagogiczną, w trakcie bieżącej pracy z uczniami, mającą na\ncelu rozpoznanie u uczniów:\na) trudności w uczeniu się, w tym - w przypadku uczniów klas I-III szkoły podstawowej\n- ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się,\n6. Wymiar godzin poszczególnych form udzielania uczniom pomocy psychologiczno - pedagogicznej ustala dyrektor szkoły, biorąc pod uwagę wszystkie godziny, które w danym roku szkolnym mogą być przeznaczone na realizację tych form.\n7. Objęcie ucznia zajęciami dydaktyczno – wyrównawczymi i specjalistycznymi wymaga zgody rodzica.\n8. W przypadku uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego\nwychowawcy, nauczyciele przedmiotów oraz specjaliści tworzą Indywidualny Program Edukacyjno Terapeutyczny, który ewaluowany jest corocznie.\n2. Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia prowadzone są w grupach odpowiadających liczbie uczniów w oddziale.\n3. Zajęcia, o których mowa w ust. 1 prowadzą nauczyciele, wychowawcy i specjaliści.\n1. O ustalonych dla ucznia formach, okresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiarze godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane, dyrektor szkoły, niezwłocznie informuje pisemnie, w sposób przyjęty w szkole, rodziców ucznia.\n1. Do zadań pedagoga należy:\n1) prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów, w tym\ndiagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz\nmożliwości psychofizycznych, a także wspieranie mocnych stron ucznia;\n2) minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom\nzachowania oraz inicjowanie i organizowanie różnych form pomocy\npsychologiczno-pedagogicznej w środowisku szkolnym i pozaszkolnym ucznia;\n3) wspieranie rodziców w innych działaniach wyrównujących szanse edukacyjne\n5) określanie form i sposobów udzielania uczniom pomocy psychologiczno –\npedagogicznej zarówno uczniom, rodzicom , jak i nauczycielom;\n6) organizowanie, koordynowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno-\n7) wspomaganie i pomoc nauczycielom w realizacji programu wychowawczego\n8) udział w opracowywaniu programu profilaktyki;\n9) prowadzenie odpowiedniej dokumentacji pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami;\n10) diagnozowanie sytuacji wychowawczych w szkole w celu rozwiązywania problemów\n11) udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do\n12) inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach\n13) pomoc rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych\n14) wspieranie nauczycieli, wychowawców i innych specjalistów w udzielaniu pomocy\n1) diagnozowanie logopedyczne oraz – odpowiednio do jego wyników – organizowanie\n2) prowadzenie systematycznych ćwiczeń logopedycznych indywidualnych lub w grupach;\n3) utrzymywanie stałego kontaktu z rodzicami ucznia wymagającego intensywnych\nćwiczeń – udzielanie instruktażu dla rodziców;\n4) udzielanie instruktażu nauczycielom, dotyczących prowadzenia prostych ćwiczeń\n5) prowadzenie pomocy psychologiczno –pedagogicznej;\n6) udział w pracach Zespołu ds. Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej;\n7) stała współpraca z pedagogiem i nauczycielami prowadzącymi zajęcia korekcyjno –\n8) organizowanie i prowadzenie pogadanek dla nauczycieli i rodziców dotyczących\n9) podejmowanie działań profilaktycznych zapobiegających powstawaniu zaburzeń\n3) wskazywanie rodzicom, uczniom i nauczycielom dodatkowych źródeł informacji na\npoziomie regionalnym, ogólnopolskim, europejskim i światowym dotyczących rynku\npracy, trendów rozwojowych, programów edukacyjnych;\n5) prowadzenie grupowych zajęć aktywizujących.\n1. Szkoła zapewnia uczniom z orzeczoną niepełnosprawnością lub zagrożeniem niedostosowaniem społecznym:\n3)realizację programów nauczania dostosowanych do indywidualnych potrzeb\nedukacyjnych i możliwości psychofizycznych ucznia;\n2. Wymiar godzin zajęć rewalidacyjnych ustala Dyrektor Szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym.\n3. Uczniom, którym stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły obejmuje się indywidualnym nauczaniem.\n4. Indywidualne nauczanie organizuje Dyrektor Szkoły na wniosek rodziców ( prawnych opiekunów) i na podstawie orzeczenia wydanego przez Zespół Orzekający w publicznej poradni psychologiczno –pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej.\n5. Na podstawie orzeczenia, Dyrektor Szkoły ustala zakres, miejsce i czas prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania oraz formy i zakres pomocy psychologiczno –pedagogicznej.\n6. Uczniom objętym indywidualnym nauczaniem, których stan zdrowia znacznie utrudnia\nuczęszczanie do szkoły, w celu ich integracji ze środowiskiem i zapewnienia im pełnego osobowego rozwoju, Dyrektor Szkoły w miarę posiadanych możliwości, uwzględniając zalecenia zawarte w orzeczeniu oraz aktualny stan zdrowia, organizuje różne formy uczestniczenia w życiu szkoły.\nOCENIANIE KLASYFIKACJA I PROMOCJA UCZNIÓW\n1. Ocenianie, klasyfikacja i promocja uczniów Zespołu Szkół\n1) Ocenianie, klasyfikacja i promocja uczniów w Zespole Szkół odbywa się na podstawie\nWewnątrzszkolnych Zasad Oceniania Szkoły Podstawowej oraz Wewnątrzszkolnych\nZasad Oceniania Gimnazjum.\n2) W ostatnim roku nauki w szkole podstawowej (kl. VI) przeprowadza się sprawdzian\npoziomu opanowania umiejętności ustalonych w standardach wymagań regulowany\n3) W ostatnim roku nauki w gimnazjum (kl. III) przeprowadza się egzamin regulowany\nodrębnymi przepisami. Egzamin gimnazjalny składa się z trzech części i obejmuje:\na) w części pierwszej - humanistycznej -wiadomości i umiejętności z zakresu języka\npolskiego oraz z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie;\nb) w części drugiej - matematyczno-przyrodniczej- wiadomości i umiejętności\nz zakresu matematyki oraz z zakresu przedmiotów przyrodniczych: biologii, geografii,\n4) Uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym nie\nprzystępują do egzaminu gimnazjalnego\n5) Uczniowie ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, posiadający orzeczenie o potrzebie\nkształcenia specjalnego, mogą być zwolnieni przez dyrektora komisji okręgowej\nz obowiązku przystąpienia do egzaminu na wniosek rodziców / prawnych opiekunów\npozytywnie zaopiniowany przez Dyrektora Szkoły.\nWARUNKI I TRYB PRZYJMOWANIA UCZNIÓW DO ZESPOŁU SZKÓŁ W SZYMONOWIE\n1. Warunki rekrutacji i tryb przyjmowania uczniów do Oddziałów Przedszkolnych, Szkoły Podstawowej i Gimnazjum określają Regulaminy Rekrutacji.\n1. Zasady prowadzenia gospodarki finansowej wynikają z ustawy o finansach publicznych.\n1. Szkoła używa pieczęci i stempli urzędowych zgodnie z odrębnymi przepisami oraz prowadzi rejestr wszystkich pieczęci.\n1. Tryb wprowadzania zmian (nowelizacji)statutu.\n1) Nowelizacji statutu dokonuje się w formie uchwały podjętej przez Radę Pedagogiczną\npo zaopiniowaniu przez Radę Rodziców i Samorząd Uczniowski.\n2) Zmiany ( nowelizacja) w Statucie mogą być wprowadzane na wniosek:\na) organów szkoły,\nb) organu prowadzącego lub organu sprawującego nadzór pedagogiczny w przypadku\n3) Tryb wprowadzania zmian (nowelizacji) do statutu jest identyczny jak tryb jego\n4) O zmianach ( nowelizacji) w statucie dyrektor szkoły powiadamia organy szkoły,\norgan prowadzący i organ sprawujący nadzór pedagogiczny.\n2. Gimnazjum w Szymonowie może posiadać własny sztandar, godło oraz ceremoniał szkolny.\n3. Statut Zespołu Szkół obowiązuje w równym stopniu wszystkich członków społeczności\nszkolnej tj. uczniów szkoły podstawowej, uczniów gimnazjum, nauczycieli, rodziców.\n4.W sprawach nieuregulowanych w Statucie zastosowanie mają obowiązujące przepisy\n1. Statut Zespołu Szkół w Szymonowie wchodzi w życie z dniem 20.03.2014 r.\nDokument utworzył(-a): Zespół Szkół w Szymonowie (21.03.2014)\nDokument wprowadził(-a): Stanisława Domańska (21.03.2014)\nDokument zatwierdził(-a): Stanisława Domańska (21.03.2014)\nDokument modyfikował(-a): Stanisława Domańska (21.03.2014)\n7495230 razy Biuletyn HexnetBIP v 1.51 obsługuje: Regionalne Centrum Technik Komputerowych HEXNET Sp. z o.o.


Katechizm libertyński - Mademoiselle Theroigne - ebook - virtualo.pl\nOszczędzasz 9,10 zł (45%)\nKatechizm libertyński był wielokrotnie wznawiany. Pierwsze wydanie ukazało się przed rokiem 1791, bez podania miejsca i daty; następne wyszło w roku 1791. To drugie wskazuje jako autorkę Mademoiselle Théroigne i kończy się listem dedykacyjnym adresowanym do owej pierwszej rajfurki Paryża; trzecia edycja nosi datę 1792; kolejna ukazała się prawdopodobnie w roku 1798, a ostatnia, skrócona, w 1799, w drugim tomie Biblioteki erotycznej.\nAnne-Josòphe Théroigne de Méricourt, zwana Lambertine, urodziła się w okolicach Liòge w 1762 roku; osiedliła się w Paryżu, gdzie prowadziła nader rozwiązłe życie; na początku Rewolucji zaangażowała się entuzjastycznie w działalność „stronnictwa egzaltowanego”, w którym – dzięki swej wybitnej urodzie i elokwencji – wywierała znaczny wpływ na umysły ludu. Trzynastego maja 1793 roku, próbując wziąć w obronę Jacques’a Brissota w ogrodzie Tuileries, została pochwycona przez jakobińskie kobiety, które dotąd ją oklaskiwały, i publicznie wychłostana. Na skutek tej publicznej zniewagi popadła w szaleństwo.\nNiezwykła rzadkość egzemplarzy Katechizmu libertyńskiego skłoniła członków Bazylejskiego Towarzystwa Bibliofilów do przygotowania jego nowej edycji, wydrukowanej wyłącznie dla nich i niedostępnej w handlu.\nGiovanne della RoseLIST DEDYKACYJNY DO KSIENI MONTMARTRE’U\nDedykowanie Ci tej książki oznacza jej pochwałę; ma ono zapewnić jej powodzenie i chodliwość. Ponieważ znana jesteś w tej stolicy, a powiem nawet, że w całej Francji, jako najbardziej zmysłowa i bezwstydna z kobiet, najbardziej wyrafinowana w sztuce Messalin i Agrypin, uznałem, że ten Katechizm do użytku ladacznic lub panienek, które zamierzają poświęcić się tej profesji, nie mógł ukazać się pod właściwszymi i bardziej pomyślnymi auspicjami.\nMógłbym się tu rozwodzić nad Twymi lubieżnymi mocami i nad rozpustnymi talentami, które zjednały Ci tak zasłużenie chwalebny tytuł niezrównanej ruchaczki, lecz ty lubisz tylko spermę, a wszelkie inne kadzidło Cię mierzi; a ponieważ ruchasz się jeno dla samej rozkoszy ruchania, to nie sposób lepiej Ci się przypodobać, niż mówiąc Ci o tym, co najbliższe Twej ulubionej namiętności.\nŚmiem zatem mieć nadzieję, że ten Katechizm przypadnie Ci do gustu. Jeżeli nie wyłożyłem tego tematu tak szczegółowo, dowcipnie i pikantnie, jak na to zasługiwał, zechciej to, Pani, złożyć na karb krótkiego czasu, w jakim musiałem omówić tę materię. Byłem zresztą pewny, że należy wskazać jedynie rudymenty sztuki, która jest nieomal wrodzona waszej płci, i nie wątpię, że dzięki trafnym komentarzom, którymi potrafisz dopełnić to dziełko, osiągnie ono rychło stopień doskonałości, który zapewni mu miejsce pośród najznakomitszych książek tego rodzaju. Szybkie postępy, jakie Twoje uczennice będą dzięki niemu czynić w rozpuście, pod Twoim czujnym okiem i rózgą, też gwarantują mu sukces.\nZechciej, Pani, przyjąć jako słusznie Ci należną ofiarę dar, jaki Ci tu składam z dwóch całkowitych polucji. Przysięgam ponawiać je co dzień na Twoją intencję i cześć; to hołd, którego nie sposób odmówić wspomnieniu Twych wdzięków, których mocy tyle razy doświadczyłem, szczególnie w owych chwilach upojenia i pełnego oddania, gdy raczyłaś je pokazywać w stanie czystej natury. Jaka kępka! Jaka picza! Jakież pośladki bardziej pociągające od Twoich! Widzieć Cię, obmacywać, dymać i wystrzelić w Ciebie — było to jak błyskawica towarzysząca uderzeniu gromu.\nWybacz mi tę drobną niedyskrecję; ktokolwiek Cię zna, przyjmie ją za słuszną. Pozwól, abym polecił się też Twym miłosnym zamiarom, jak i cielesnemu wspomnieniu w Twych ejakulacyjnych modlitwach, i abym mógł Cię zapewnić, Pani, najżywiej i najnamiętniej, o tym, że jestem Twym najpokorniejszym, najposłuszniejszym sługą i dymaczem.\nJaka kępka! Jaka picza!


Blazers Polska: Nie znam się, ale...\nStatystycznie rzecz ujmując, to my tego meczu nie powinniśmy wygrać, tak spokojnie ( zerknijcie do box score), na szczęście grają ludzie, a nie liczby. A tu moc była z Blazers. W starciu pierwszych piątek 92 do 50 dla naszych.\nL. Aldridge gra jak top 5/ top10 całej NBA, a nie tylko PF(choć pewien młody, czarnobrewy pelikan naciska mocno). Jego mid- range z lewej strony to już klasyka gatunku.\nRobin Lopez jest coraz lepszy. Jeszcze trochę, a przestanę tęsknić i rozpaczać po J. Przybilli.\nTak, przyznaję, szydziłem z J. Freelanda, często i uporczywie. Codziennie sprawdzałem newsy, czy może, np. Knikcs nie zechcą mieć Englishmana In New York, uwalniając budżet Blazers ze zbędnego balastu, przepraszam. A teraz? Tak, ta perspektywa staje się realna! Joe zaczął grać, z każdym meczem jego wartość rośnie. Na pewno ktoś się skusi…\nWobec wystrzałowej formy LMA, idących w górę akcji Lopeza i Freelanda, sytuacja T. Robinsona robi się bardzo nieciekawa. Gdzie i jak znaleźć dla niego minuty? Jak żyć? Sacramento, Houston, Portland, next? Nieee!, do grudnia na pewno ktoś się połamie.\nTo dopiero początek sezonu, a już polubiłem D. Wrighta. Barton i Claver chyba trochę mniej. Gdyby jeszcze rzadziej drżały mu rączki, kiedy usiłuje zapanować nad piłką, to mógłby być całkiem fajny 6th-man.\nNic Batum mógł sobie darować,już-ten rzut, darmowe McMuffiny załatwił wcześniej LMA, rzucając setny punkt. Na szczęście sytuację załagodził dobry wujek Pop, wybaczając dobrodusznie Nicowi „Why would I be mad at that? He’s a good kid” via columbian.com\nNie zrozumcie mnie źle, ale Lillard, coś taki, w tym sezonie nieśmiały w penetracjach. Trzyma wszystkich na dystans\nWe wtorek znów przyjeżdża Texas, tym razem niepokonani Rockets. Będzie to ich czwarte rodeo w ciągu pięciu dni, jest więc szansa. W końcu, gdzie przegrywać jeśli nie w Rose Garden? Tu porażki smakują najlepiej ;)\nAutor: pdxpl o 18:50\nDobrze, że dziewczyna Lillarda tego nie czyta ;)\n@Behemot, czyli nie uzylbys wzrastajacej wartosci Joe w jakiejs ewentualnej wymianie?\nZ wymianami to jest tak, że można je ocenić dopiero gdy jest konkretna propozycja. Ja w ogóle uważam, że nikt nie jest nietykalny i np. Lopez + Freeland za Asika biorę natychmiast.\nWidzę też jednak, że Freeland powoli dorasta do kontraktu, który dostaje, a potencjał na rozwój ma ciągle spory.


Osram Żarówka halogenowa Eco Classic B 30 W E14 kupuj w OBI\nNr produktu: 5171384\nŻarówka halogenowa Eco Classic B o mocy 30W z gwintem E14 marki Osram.\nJest to wysokiej jakości żarówka o bardzo niskim zużyciu energii. Emituje światło o ciepłej barwie.\n100 procent światła uzyskiwane jest bez czasu nagrzewania. Doskonale sprawdza się jako: oświetlenie ogólne, oświetlenie wejść, oświetleni stołu w jadalni czy kuchni itp. Niewątpliwy atut stanowi fakt, iż żarówka nie zawiera rtęci i posiada filtr UV. Żarówkę charakteryzuje doskonałe oddawanie barw, a jej średnia trwałość wynosi 2000 godzin.\nMoja żona często czyta w wannie. Niestety przy tak długim oświetlaniu każda żarówka miała krótki żywot. Postawiłem na żarówki halogenowe Eco Classic B marki Osram. Po problemie, żona może się pluskać i czytać do woli.\nWysokiej jakości żarówka o niskim zużyciu energii. Doskonale sprawdziła się u mnie jako oświetlenie wejścia. Emituje przyjemne dla oka światło o ciepłej barwie.


Rabat -24% Na Burza W Mózgu Nastolatka. Potencjał Okresu Dorastania Ebook\nEbook Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania\nAutor: Prof. Daniel J. Siegel, Wrzesień 2020\nW tej książce Daniel Siegel rozprawia się z wieloma mitami na temat dorastania. Twierdzi, że zmiany, jakie wtedy zachodzą mają niewiele wspólnego z szalejącymi hormonami, lecz wynikają przede wszystkim z procesów przebudowy mózgu i tworzenia się nowych połączeń. Ten okres od dwunastego do dwudziestego czwartego roku życia decyduje o tym, kim staniemy się w przyszłości. Zdaniem Siegela, nabywamy wtedy wielu ważnych umiejętności i przygotowujemy się do opuszczenia domu rodzinnego. Skłonność do ryzyka, intensywna emocjonalność, zainteresowanie nowością to ważne i cenne cechy nastolatków, dzięki którym mogą wypracować nowe strategie radzenia sobie z wyzwaniami współczesnego świata. ooo Główne mity na temat nastolatków o Nastolatki zachowują się nieobliczalnie z powodu buzujących hormonów. o Należy tłumić nastoletnią skłonność do ryzyka i nieopanowaną emocjonalność. o Dorastanie to okres niedojrzałości, a nastolatki muszą po prostu zmądrzeć. Daniel J. SIEGEL jest profesorem psychiatrii klinicznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Wybitny ekspert w dziedzinie neurobiologii interpersonalnej - wspólnego pola badań biologii, nauki o mózgu, psychologii rozwojowej, psychiatrii i nauk kognitywnych. Ukończył medycynę na Uniwersytecie Harvarda. Następnie specjalizował się w pediatrii i psychiatrii dziecięcej. Kieruje Mindsight Institute (Instytut Psychowzroczności), który oferuje intensywne programy edukacyjne dla rodziców, nauczycieli, lekarzy, coachów oraz naukowców. Prowadzi także własną praktykę terapeutyczną. Jest autorem wielu publikacji i książek, m.in.: Rozwój umysłu (1999), The Mindful Brain (2007), Psychowzroczność (2010), Świadome rodzicielstwo (z Mary Hartzell, wyd. pol. 2015). Ebook porusza temat nastolatka. Jedną z istotnych spraw poruszanych w ebooki jest: Potencjał. Jeśli interesuje Cię: okresu, to ebook dla Ciebie. Dużo wiedzy na temat: dorastania w formacie EPUB, MOBI i PDF.\n2015cechydaniel j. siegeldla rodzicówdorastaniedzieciedukacyjneinintensywnakimklinicznejlosmitynastolatkinowościpraktykprocesrodzicrodzicielstworozwójrymstrategieumysłzmiany\nISBN 9788362445622. Porównywarka cen ebooków, które dostępne są w formatach PDF, MOBI i innych. Na urządzenia Kindle i inne. Tutaj znajdziesz ebook, którego szukasz. Nie wszystkie ebooki w ofercie są darmowe. Wspierajmy autorów i kupujmy ebooki.\nTytuł: Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania Ocena: 4.8 Recenzent: Tomasz Smykowski Dodał: Tomasz Smykowski Data recenzji: 3 sierpień 2012 Streszczenie: Ebook polecany Opis: Ebook polecany


Rzym. Wędrówki z historią w tle [Bożena Fabiani] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00263 010512 21035475 na godz. na dobę w sumie\nISBN: 978-83-01-19968-5 Data wydania: 2018-06-03\nnaostrzuksiazki.pl Rzym: wędrówki z historią w tle – Bożena Fabiani\nPamięci ojca Jana Piekarskiego, miłośnika starego Rzymu,który potrafił wspaniale dzielić się swoją rzymską pasjąi któremu tak wiele zawdzięczam. Katakumby Komodylli – cubiculum z arcosoliami i freskami.\nProjekt okładki i stron tytułowych Zbigniew Karaszewski Ilustracja na okładce William Marlow, Widok Rzymu znad Tybru, Alamy/BEW Wydawca Dąbrówka Gujska Redaktor prowadzący Barbara Surówka Redakcja językowa Renata Lewandowska Korekta Grzegorz Antoszek, Diana OsmędaDobór ilustracji Bożena Fabiani Fotoedycja Barbara Chmielarska-Łoś, Sylwia Komorowska, Anna Kundys Produkcja Mariola Iwona Keppel Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl Copyright © for the text by Bożena Fabiani, Warszawa 2018Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2018eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2018 r., (wyd. I) Warszawa 2018ISBN 978-83-01-19939-5Wydawnictwo Naukowe PWN SA 02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2 tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 288 infolinia: 801 33 33 88 e-mail: pwn@pwn.com.pl, reklama@pwn.pl www.pwn.pl\nSPIS TREŚCI Od autorki Wędrówka pierwsza. O wszystkim po trochu Garść impresji Wieczne Miasto – zjawisko w kulturze Wędrówka druga. Śladami pierwszych apostołów Śladami Szymona Piotra Gdzie mieszkał i gdzie się spotykał z wiernymi? W jakim był więzieniu? Gdzie zginął? Inter duas metas Gdzie został pochowany? Dzieje bazyliki Piotrowej Ciągnie się jak budowa Świętego Piotra Konfesja Berniniego Kolumnada Groty Scałowana stopa Obelisk – niemy świadek historii Wędrówka trzecia. Na tropie Szawła z Tarsu Przemiana W Rzymie. Gdzie mieszkał? Gdzie zginął? Grób Dzieje bazyliki Pawłowej Łukasz Ewangelista Wędrówka czwarta. Geneza architektury sakralnej Pierwszy kościół – Santa Maria in Trastevere Domus ecclesiae i titulus Narodziny bazyliki Ich bożki to srebro i złoto Spór o boginię Na styku dwóch kultur Wędrówka piąta. Pierwsze bazyliki Bazylika na Lateranie Dzieje Baptysterium Antyczne wrota Najazdy barbarzyńców Bazylika Świętego Krzyża Jerozolimskiego Paradoksy historii Piękna Helena i Krzyż Kaplica Relikwii Titulus Crucis Wędrówka szósta. Pierwsze tituli Colle Oppio Bazylika San Stefano Rotondo Titulus Bizansa i Pammachiusza Portret rodzinny z religią w tle Dzieje kościoła Titulus Klemensa W poszukiwaniu przeszłości Mozaika Kaplica i legenda Świętej Katarzyny Titulus Emilianae – Bazylika Santi Quattro Coronati Wędrówka siódma. Katakumby Cisza pełna historii Geneza i struktura Dzień śmierci – dniem narodzin Oznaczanie grobu Epitafia. „Bądź mi zdrowa, kochana!” Postawa moralna Liternictwo i emocje Cmentarne archiwum Zespoły cmentarne Legenda i historia Odkrywcy katakumb Antonio Bosio Giovanni Battista de Rossi Niezwykła historia pewnej płytki Męczennicy i odstępcy – lapsi Katakumby kolebką sztuki chrześcijańskiej? Worek pana hrabiego Wędrówka ósma. Bazyliki cmentarne Bazylika Świętego Wawrzyńca za Murami Bazylika Świętej Agnieszki za Murami Mauzoleum Świętej Konstancji Wędrówka dziewiąta. Miasto kościołów Kamienne księgi, cz. 1. Na Kapitolu Bazylika Santa Maria in Aracoeli Na Forum Bazylika Santi Cosma e Damiano Bazylika Santa Maria Antiqua Bazylika Santa Maria Nova – Santa Francesca Romana Podwójna Madonna Nad Tybrem Bocca della Verità Rotunda Herkulesa Bazylika Santa Maria in Cosmedin Wędrówka dziesiąta. Kamienne księgi, cz. 2. Awentyn Bazylika Santa Sabina Kościół Świętego Bonifacego i Świętego Aleksego Kilka słów o ikonach Eskwilin Bazylika Santa Maria Maggiore Legenda o Matce Bożej i o śniegu Początki bazyliki Mozaika Rzymskie Betlejem Ikona Salus Populi Romani Przeobrażenia i rozbudowa Kościół Santa Prassede W cieniu Panteonu Santa Maria Sopra Minerva Na Piazza Colonna Bazylika Dodici Apostoli Bazylika Santa Maria del Popolo Wędrówka jedenasta. Na tropie antyku Zagłada i ocalanie Teatro di Marcello Torri baronali – wieże rzymskich baronów Oryginalny patronat – kolumna Marka Aureliusza Kolumna Trajana Mauzoleum Hadriana – Zamek Świętego Anioła Od Marcina V do Sykstusa V Pięknością Rzymu są jego ruiny Sykstus V – odmłodzony staruszek Termy Dioklecjana Rejestr Flaminia Wędrówka dwunasta. Roma barocca Dwa oblicza miasta Kościół Del Gesù – prawzór kościołów jezuickich Sobór trydencki o sztuce Rzym Berniniego czy Borrominiego? Święta Teresa w ekstazie, najsłynniejsza rzeźba Berniniego Che tempo barocco! Kwirynał i „niegodna” Madonna Piazza Navona Wędrówka trzynasta. Obyczaje Obraz miasta Barocco, czyli przesada Rygory etykiety Ruch „spirituali” Wędrówka czternasta. Ludzie baroku „Typowy człowiek baroku”? O papieżu Innocentym X, hiszpańskim malarzu i wszechwładnej donnie Olimpii Papieżyca z Piazza Navona Przemoc w rodzinie – nieszczęsna Beatrice Cenci Cud wspomagany, czyli happening pobożnego kardynała Wędrówka piętnasta. Kraina malarzy – okolice via Margutta Caravaggio i historia pewnego obrazu Narodziny obrazu i jego styl Zachwyt po wiekach Na tropie zguby Irlandzka niespodzianka Z wizytą w Pinakotece Watykańskiej O kilku obrazach Zakończenie Aneks. Miniprzewodnik: Rzym w sześć dni Przypisy\nWĘDRÓWKA PIERWSZAO WSZYSTKIM PO TROCHUKażdy ma taki Rzym, na jaki zasługuje:albo go powiększa, albo uszczupla. Jan ParandowskiGARŚĆ IMPRESJIZnalazłam niedawno swój list do Mamy sprzed wielu lat, z mego drugiego pobytu w Rzymie. Pisałam wtedy tak: Nigdy dotąd nie działały na mnie rzymskie ruiny i stale tęskniłam do Florencji, Asyżu i średniowiecza. Tym razem coś się w mózgu otworzyło i jestem pod tak silnym wrażeniem, że wprost spać nie mogę z emocji. Nie wiem, gdzie ja miałam oczy. Trafnie pisze Parandowski, że każdy ma taki Rzym, na jaki zasługuje. Może trochę dorosłam, nie wiem. W każdym razie łażę do upadłego, nogi mnie bolą, ale jestem zachwycona! I od tego czasu tak mi już zostało – Rzym stał się pasjonujący, ale – jak widać – nie przyszło to od razu; Rzym bowiem wymaga pewnego przygotowania. Kiedyś byłam w nim świadkiem niezwykłej lekcji historii udzielanej małemu chłopcu przez jego ojca w podziemnym przejściu pod Forum Romanum. Ojciec, Włoch oczywiście, tłumaczył synkowi mijane pozostałości budowli antycznych, a robił to z takim przejęciem i tak ciekawie, że chłopiec był pochłonięty jego opowieścią. Wyczuwało się wprost dumę ojca z tego spadku, choć dziś w ruinie, ale jakże potężnego, i niemal pozazdrościłam im obu nie tylko tego niezwykłego dziedzictwa, lecz zwłaszcza tej wspaniałej edukacji od małego. Rzym – widok ogólny na dachy i barokowe kopuły kościołów. Serce antycznego Rzymu – ulica przebita za Mussoliniego między forami cesarskimi z pierścieniem Koloseum, zamykającym tę najstarszą dzielnicę miasta.Ale zaczerpnąć wiedzę można w Rzymie czasem nawet na ulicy, jeśli tylko człowiek się na to nastawi. Pewnego razu znajoma właścicielka sklepu z odzieżą przy via Sistina przywołała mnie z progu i z wielkim przejęciem zakomunikowała, że w niedalekim kościele Santa Susanna, w piwnicy, odkryto właśnie wspaniałe freski starożytne i żebym tam koniecznie spróbowała się dostać. Niestety, nie zdążyłam. W tym samym czasie przyszedł inny sygnał – w podziemiach budynku przylegającego do kościoła na Piazza Cairoli zepsuł się piec od centralnego ogrzewania, wyciekł mazut. Przy okazji naprawy robotnicy natknęli się na zupełnie niezbadane podziemia i odkryli nieznane starożytne malowidła. Zaraz poszła fama po mieście, a odkrycie odnotowała lokalna prasa. W chwili, kiedy piszę te słowa, prasa donosi, że z kolei na Eskwilinie, na ulicy La Marmora, podczas naprawy gazociągu na głębokości czterech metrów natknięto się na pokrytą freskami komnatę sprzed dwóch tysięcy lat. Być może w tej części dzielnicy zostaną podjęte wykopaliska. A ile takich odkryć dokonuje się w domach prywatnych? Jak u znajomego doktora na Largo Brancaccio, który – gdy musiał odczepić lampę u sufitu, bo coś się zepsuło – pod kawałkiem odpryśniętego tynku dostrzegł jakieś kolory, a po odbiciu warstwy starej farby ukazał się wspaniały fresk, co prawda zaledwie z XVIII wieku, ale zawsze. Wszystko to piszę nie dla przywołania własnych wspomnień, lecz żeby pokazać po pierwsze – specyfikę tego miasta wypełnionego historią, które jest – jak się wyraził Jan Parandowski – „przetkane nią do najmniejszych włókien”, a po wtóre – żywe zainteresowanie zwykłych Włochów, nie tylko archeologów, zabytkami. Rzym, chociaż jako miasto tętniące życiem od ponad dwóch tysięcy lat jest z konieczności nieustannie przebudowywany i wiele śladów przeszłości współczesność ciągle w nim zaciera (jak wiele zburzono za czasów Mussoliniego!), stoi jednak na straży tradycji i także turystom stara się udostępnić wgląd w najnowsze wykopaliska.WIECZNE MIASTO – ZJAWISKO W KULTURZERzym to nie jest zwyczajne miasto, to zjawisko w kulturze. Wieczne Miasto wiąże wszystkie epoki – od zamierzchłej starożytności, przez początki chrześcijaństwa, wieki średnie, renesans i barok, aż po czasy nowsze i współczesność. I wszystko to w sobie przechowuje. Jak mu się uważnie przyjrzeć, to odnajdzie się, w większym czy mniejszym stopniu, pamiątki po każdym stuleciu. Na przykład kolumny z prefektury policji z czasów Nerona. Zadzwonił do mnie w tych dniach przyjaciel z południa Polski, który do niedawna był przewodnikiem wycieczek do Włoch i zapytał, czy mogę potwierdzić swoją opowieść w audycji o Świętym Piotrze, że kolumny w kościele San Pietro in Vincoli w Rzymie trafiły tam z pobliskiej siedziby prefektury policji. Tak, mogę, tak ustalili archeolodzy. Pożar 64 roku nie ogarnął tej części miasta. Możliwe, że Święty Piotr tam właśnie, bardzo blisko wzniesionego po kilku wiekach kościoła, był przesłuchiwany. I kto wie, może nawet oparł się o jedną z tych kolumn, czekając w napięciu na swoją kolej? Ale nie tylko ten kościół kryje pamiątki historii. Tu wszystkie kościoły mają starą metrykę. Oto dla przykładu tylko kilka z nich. Wnętrze Bazyliki San Pietro in Vincoli z relikwiami kajdanek apostoła w ołtarzu i rzeźbą Mojżesza Michała Anioła po prawej stronie prezbiterium. To te kolumny mogły być świadkami przesłuchania św. Piotra, jeśli odbywało się ono w pobliskiej prefekturze. Boczna ściana kościoła św. Mikołaja w Więzieniu z kolumnami wykorzystanej świątyni.Kościół San Nicola in Carcere, czyli Świętego Mikołaja w Więzieniu (chodzi o kościół na trasie do Santa Maria in Cosmedin ze słynną Bocca della Verità, postawiony nad dawnym więzieniem, a nie o Świętego Mikołaja w Więzieniu) – toż gołym okiem widać, iż to budynek pogańskiej świątyni, tyle że zamurowano w nim interkolumnia. Skorzystano z aż trzech niewielkich świątyń i wpisano w nie kościół, nawet nie zacierając śladów antyku. Oczywiście nie należy sądzić, że tak właśnie powstawały pierwsze kościoły chrześcijańskie, bo zupełnie nie! Na początku brzydzono się pogańskimi przybytkami kultu, ale po kilku wiekach, kiedy Rzym zubożał, a wstręt do pogan już minął, korzystano z ich gotowych konstrukcji. Kościół Świętego Klemensa na trasie od Koloseum na Lateran to z kolei tak naprawdę aż trzy kościoły, jeden na drugim, a w podziemiach – jeszcze domy z czasów Nerona. Można kupić bilet i zejść w podziemia, oglądając piętro za piętrem. Schodzi się wówczas nie tylko dwadzieścia metrów pod ziemię, tam się zstępuje dwa tysiące lat w przeszłość. Pokażcie mi inne miasto, w którym zachowało się coś podobnego! Bazylika Santa Maria Maggiore, to znaczy Bazylika Większa pod wezwaniem Matki Bożej (nie Matki Bożej Większej, jak nieraz się tłumaczy), to z kolei jedna z pierwszych bazylik chrześcijańskich, przy której budowie korzystano obficie z cesarskich budynków, doskonale wtedy jeszcze zachowanych. I nawet dachówki „pożyczono” sobie od sąsiadów. Służyły tysiąc pięćset lat, jakże niedawno je wymieniono! Byłam świadkiem remontu dachu na bazylice, który przeprowadzono w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku. Wtedy dopiero się okazało, że dachówki pochodzą z budynków cesarskich od czasów Kaliguli i Nerona po wiek V. Zdradziły to stemple konkretnych warsztatów. Spracowane staruszki nie wróciły już na dach, trafiły do bazylikowego muzeum. Ileż podobnych ciekawostek kryje to miasto! Na przykład taki okruch, jak marmurowa kocica znaleziona na terenie dawnej świątyni Izydy, rzymskiego Iseum, zajmującej wielki obszar w pobliżu późniejszego Panteonu. Sądzę, że tę rzeźbę kotki ocalił dowcipnie architekt, Giacomo della Porta, twórca renesansowego pałacu budowanego około 1500 roku dla księcia Grazioli; umieścił ją na gzymsie pierwszego piętra na narożniku tej budowli przy Piazza Grazioli – to jest między placem Weneckim a Largo Argentina na via della Gatta, czyli Kociej. Kocica o rodowodzie egipskim może nie jest arcydziełem rzeźbiarskim i ma nieco uszkodzony łepek, ale Rzymianie ją pokochali i ułożyli rozmaite legendy z jej udziałem. Opowiadają na przykład, że kręci się po tym gzymsie tak wysoko, żeby z góry dobrze widzieć, czy jakiemuś dziecku nie zagraża niebezpieczeństwo – i wtedy głośnym miauczeniem potrafi zaalarmować ludzi. Kto ocalił inny okruch z tejże świątyni Izydy, ogromną stopę jakiegoś posągu, nie wiem, ale ciągle tkwi na ziemi, na rogu via Pie’di marmo i via San Stefano del Cacco, i przyciąga wzrok. Z tego samego zakątka pochodzi tors kobiecy, umieszczony przed bazyliką Świętego Marka przy placu Weneckim. Ochrzczono go madamą Lukrecją, a to zapewne fragment figury Izydy, o czym świadczy węzeł na piersiach. Albo pewna płyta nagrobna z XVI wieku, zwyczajny kawałek kamienia, a jakże bogatą kryje historię obyczajów! Oto gdy po wojnie remontowano przedsionek wspomnianej bazyliki San Marco, wśród płyt kamiennych posadzki natrafiono na epitafium nagrobne; jest to ni mniej, ni więcej tylko nagrobek pewnej dobrze znanej swego czasu matrony, nazywanej oficjalnie „kobietą papieża” Aleksandra Borgii. Miała wprawdzie kolejno trzech mężów legalnie zaślubionych, którzy podobno nawet szczycili się papieskimi faworami małżonki, ale to jej nie przeszkadzało wydawać na świat dzieci Borgii, w tym zniesławionej przez czarną legendę „madamę Lukrecję” i zwyrodnialca Cezarego. Pochowano ją, „wielce czcigodną matronę” i matkę aż czworga „najdostojniejszych książąt”, jak brzmi łacińskie epitafium, z wielkimi honorami w podziemiach kościoła Santa Maria del Popolo. Nagrobek, o dziwo, przetrwał w kościele porządki po głośnej krytyce Watykanu przez Lutra, a także porządki po Soborze Trydenckim i dopiero w XVIII wieku ktoś go uznał za niestosowny. Tablicę epitafijną „zacnej” matrony wstydliwie usunięto, ale kamienia – jak to w Rzymie – nie zmarnotrawiono, posłużył do wyłożenia posadzki w przedsionku innego kościoła, tyle że odwrócono go napisem do ziemi. Po 1948 roku wmurowano płytę w ścianę przedsionka na wieczną rzeczy pamiątkę. Fontanna z odzyskanymi po wojnie Czterema Żółwiami na tle Palazzo Mattei, w którym czas jakiś pracował Caravaggio.A tuż po wojnie szczęśliwie odnaleziono zagubione żółwie z uroczej fontanny Czterech Żółwi z przełomu XVI i XVII wieku, autorstwa Taddea Landiniego, nieszczęsnego syfilityka bez nosa, ale za to obdarzonego talentem i fantazją. Odnalazły się u niezbyt uczciwego antykwariusza, do którego trafiły, rzec można, z patriotycznych pobudek: wymontowano je podczas wojny, żeby Niemcom nie przyszło przypadkiem do głowy, że mogą je wywieźć. (Coś jak w Krakowie, kiedy zasmołowano pozłacane dachówki na Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, a marmurową posadzkę zabito deskami). I tak jest w całym Rzymie – tu każda rzeźba, każdy kamień mają coś do opowiedzenia, wystarczy obrócić płytę nagrobną czy schodek, zdjąć starą dachówkę, a już wyziera odległa historia. I „najbardziej uczony człowiek nie ma dość wiedzy, by posłyszeć wołanie każdego kamienia” – napisał zakochany w tym mieście Parandowski. A czyż nie jest warta uwagi słynna dziurka od ogromnego klucza w bramie muru otaczającego pałac Kawalerów Maltańskich na Awentynie? Wymyślił ją w XVIII wieku Giovanni Battista Piranesi, grafik i architekt, twórca placu przed pałacem. Widać przez nią jak przez lornetkę, na końcu zielonego szpaleru przystrzyżonych krzewów, rysującą się na tle nieba kopułę na Bazylice Świętego Piotra, dzieło osiemdziesięcioletniego Michała Anioła. A ilu biedaków ta dziurka wykarmiła! Ilekroć tam byłam, kilkanaście kroków przed bramą siedział pewien żebrak, który jedną ręką wskazywał turystom tę dziurkę, a drugą wysuwał kapelusz, by pobierać za przysługę należną opłatę. To tylko drobna próbka zabytków i uroków wartych poznania, a przecież są jeszcze w Wiecznym Mieście wielkie obiekty świeckie, zachowujące od wieków przydatność i warte uwagi. Już nie mówię o wspaniałych akweduktach, które do dziś doprowadzają z gór smaczną wodę, ani o drogach, które się nie zapadają z powodu byle korzeni topoli, jak u nas, choć mają dwa tysiące lat, jak via Appia, ale na przykład taki Teatro di Marcello, w średniowieczu przemieniony w twierdzę, a w renesansie zamieniony na pałac – architekt Baldassare Peruzzi dobudował wtedy kondygnację z apartamentami mieszkalnymi. Do dziś znalazło tam mieszkanie wiele rodzin, jak w zwyczajnej kamienicy. Kapitalny widok bazyliki św. Piotra i ogrodowego szpaleru przez dziurkę od klucza posiadłości kawalerów maltańskich na Awentynie.Byłam tak ciekawa, jak się mieszka w przerobionym teatrze z czasów cesarza Augusta, zbudowanym dla cesarskiego siostrzeńca i zięcia, że nieraz krążyłam wokół tej budowli w nadziei, iż ktoś się zlituje i zaprosi mnie do środka, abym mogła obejrzeć te mieszkania „z odzysku” wysoko nad arkadami. Na dole miał wtedy sklep jakiś rzeźnik, przed budynkiem szalały dzieci, grając w klasy (jeszcze nie znały uroku gier elektronicznych), ale niestety, nie pojawiła się żadna matka i nie nadarzyła się okazja, żeby zajrzeć do środka. Zrobiłam tylko kilka zdjęć z zewnątrz. Zaledwie dwa razy przytrafiła mi się frajda, żeby zobaczyć mieszkanie w kilkusetletnim budynku. Za pierwszym razem ja – barbarzyńca z Północy, do tego bardzo młoda i „surowa” – erudycyjnie rzecz biorąc, nie poznałam się na zaszczycie. Byłam wtedy z wizytą u pewnej utytułowanej pani w pobliżu Largo Argentina i na widok kolorowego fryzu obiegającego pokój wysoko pod sufitem uznałam, że pani domu jest artystką, i pochwaliłam ją, iż pięknie wymalowała sobie pokój. Nawet mi przez myśl nie przeszło, że to coś starego – zwykłe mieszkanie na pierwszym piętrze w zwykłej kamienicy, jakich tu wiele. Zdumiona markiza B. zapytała, czy ja naprawdę nie widzę, że to… renesans? Naprawdę. Nie widziałam. Skąd mogło mi coś takiego przyjść do głowy? W Polsce nawet na Wawelu nie zachował się oryginalny wystrój, co dopiero w prywatnym mieszkaniu w zwykłym budynku, nawet nie w pałacu. Ale na tym właśnie polega różnica między Włochami a Polską, między Rzymem a Warszawą. Za drugim razem zafundował mi Rzym podobną niespodziankę zaledwie kilka lat temu, ale wtedy byłam już na nią przygotowana. Oto gdy po raz pierwszy zatrzymałam się u polskich sióstr elżbietanek na via Olmata, na widok fresków w jadalni zabrakło mi tchu w piersiach. Nie chodzi mi tu o ich urodę, choć są piękne, lecz o fragmenty z widoczkami w narożnikach sufitu, które mi coś przypomniały… Nic dziwnego; dopiero co w Warszawie nagrałam dramatyczną historię Artemizji Gentileschi, malarki i córki malarza z XVII wieku: kiedy była kilkunastoletnią panienką, sierotą bez matki, ojciec, zajęty freskami dla kardynała Scypiona Borghese, przekazał ją pod opiekę młodszego kolegi, Agostina Tassi. Nie przyszło mu nawet do głowy, by poznać jego ciemną przeszłość i wątpliwą moralność. Ten, łasy na wdzięki dziewczyny, korzystając z przywileju opiekuna, uwiódł ją, obiecując małżeństwo i zatajając, że już ma żonę. Artemizja nie miała odwagi puścić pary z ust, ale gdy sprawa wyszła na jaw, Tassi trafił do aresztu i okazało się, że nie po raz pierwszy był karany. Dalsze ich losy opisałam w Gawędach, więc nie będę ich tu powtarzać, powiem tylko, że kiedy weszłam do jadalni sióstr, zobaczyłam w narożnikach sufitu charakterystyczne dekoracje i część z nich natychmiast skojarzyłam z Tassim. Wybiegłam przed budynek i spojrzałam na inskrypcję dedykacyjną na frontonie – ależ tak! Miałam zjeść śniadanie w jednej z rezydencji kardynała Borghese, gdzie przetrwały owe zgrabne widoczki, w których się Tassi specjalizował. Prawdopodobnie to jego dzieło, choć nikt mi nie potrafił tego potwierdzić. A jak mi serce biło, gdy wchodziłam po schodach za bramę na via 24 Maggio tuż koło hotelu Hiberia na Kwirynale. Wyczytałam kiedyś, że klasztor San Silvestro, w którego krużgankach Michał Anioł spędzał całe godziny na żarliwej dyskusji ze swoim ideałem kobiety, mądrą Wiktorią, nie istnieje, a mimo to ciągle go szukałam; w Rzymie jest kilka kościołów pod tym samym wezwaniem i zawsze jest nadzieja, że może autor opracowania coś pomylił. Któregoś dnia zobaczyłam białą karteczkę przyczepioną na latarni przy ulicy prowadzącej na Kwirynał, z ogłoszeniem nabożeństw w kościele obok i informacją, że w tym kościele, pod wezwaniem S. Silvestro, Michał Anioł słuchał kazań słynnego mnicha z Neapolu, którego nazwisko mi teraz uciekło. W kościele San Silvestro?! Nie widziałam tu żadnego kościoła! Ale na karteczce było napisane, że wejście do kościoła prowadzi przez sąsiednią kamienicę, trzeba wejść na klatkę schodową i powędrować na piętro – okazało się, że w wyniku przebijania ulicy kościół uniósł się o całe piętro nad jej poziom. Zazwyczaj jest odwrotnie, stare się zapada. Gdyby nie ta karteczka, nigdy bym tu nie trafiła. Poza tym ta brama zazwyczaj była zamknięta, ale ponieważ to było w okolicach zbliżającego się Roku Świętego 2000, otwarto drzwi do wielu stale zamkniętych kościołów. Skrzyknięto stu pięćdziesięciu chłopców ze służby zastępczej, by zamiast iść do wojska, dyżurowali w zabytkach zazwyczaj niedostępnych, i nieznane skarby Rzymu stanęły przed turystami otworem. I tak po latach wreszcie odkryłam miejsce spotkań divino maestro z Wiktorią Colonną i mogłam pójść ich tropem. Klasztor rzeczywiście już nie istnieje, ale ocalał maleńki jego fragment, dziś jakby przedsionek kościoła. To tu na wiadomość, że markiza bawi w Rzymie, Michał Anioł przyjeżdżał na mule, by posłuchać rady głęboko wykształconej kobiety; malował wtedy Sąd ostateczny w Kaplicy Sykstyńskiej i potrzebował tych rozmów jak chleba. Utrwalony pędzelkiem utalentowanego akwarelisty, H. Roeslera, widok Rzymu końca XIX wieku: pola uprawne i zagony kapusty sąsiadują ze starożytnymi zabytkami i gęstą zabudową średniowiecznego miasta.Rzym to chyba jedyne miasto na świecie, w którym tak dobrze widać wzajemne przenikanie i nakładanie się stuleci, nawarstwianie się stylów, zagładę i – mimo wszystko – trwanie. Bywało i tak, na przykład w baroku, że robiono wszystko, żeby zatrzeć „prymitywne” średniowiecze, ale w XIX wieku nadszedł czas opamiętania i z kolei odzierano mury z barokowych naleciałości, żeby pokazać stan oryginalny, i spod natrętnej kosmetyki doby barocca ukazywało się piękno pierwotnej budowli, jak choćby bazyliki Świętej Sabiny na Awentynie. Można by o tym wszystkim pisać i opowiadać bez końca… A jak ktoś miał talent malarski, to podejmował opowieść pędzlem. I tak w latach 1878–1896 doskonały akwarelista włoski pochodzenia niemieckiego, Hektor Roesler Franz, zakochany w Rzymie, w przeczuciu nadchodzących zmian wykonał serię stu dwudziestu widoków zaułków, placów, ruin i pól uprawnych w obrębie Wiecznego Miasta, utrwalając dla nas obraz już od dawna nieaktualny. Dziś jego Roma Sparita (Rzym, który znikł, zaginiony) jest niczym dokument obrazujący dawny charakter tego miasta. W tym samym czasie trafił do Rzymu nasz rodak, Henryk Sienkiewicz, i pod wrażeniem Forum Romanum i jego okolic zapisał: „Dziwne myśli przychodzą do głowy podróżnikowi, gdy się raz tu znajdzie i stanie jakby oko w oko z przeszłością. […] wszystko, co wie o dziejach Rzymu, co o nich czytał […] tu przybiera kształty dotykalne […]”. Spróbujmy i my przyjrzeć się bliżej chociaż części z tych ocalonych „kształtów dotykalnych”, oswoić się z tym miastem zapisanym historią. Bo zapewniam, że rzymskie kamienie są zaczarowane – potrafią „gadać”, opowiadają wspaniałe historie, ale tylko tym, którzy umieją słuchać i zapoznali się trochę z ich przeszłością.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Rzym__Wedrowki_z_historia_w_tle-ebookRO/p02045148i020" target="_blank" title="Rzym. Wędrówki z historią w tle [Bożena Fabiani] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Rzym. Wędrówki z historią w tle [Bożena Fabiani] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


historycy.org -> Okupacja Krajów Bałtyckich I Piosenka.\nOkupacja Krajów Bałtyckich I Piosenka.\nPo II wojnie światowej rozpoczęła się sowiecka okupacja Litwy, Łotwy i Estonii (ZSRR chciał tez opanować Finlandię, ale odpuścił sobie po wojnie zimowej). Mimo zbrojnego oporu, prowadzonego przez te narody na relatywnie (do ilości ludności) olbrzymią skalę (głównie w szeregach oddziałów niemieckich), nie udało się powstrzymać okupacji sowieckiej tych krajów. Rozpoczęła się sowiecka okupacja Litwy, Łotwy i Estonii. Krajów z jednej strony podobnych do siebie, a z drugiej bardzo wyraźnie różniących się od siebie. Krajów ludów bałtyckich (Litwa i Łotwa) i Ludów fińskich (Estonia). O bardzo silnych wpływach germańskich i skandynawskich (Łotwa i Estonia) w kulturze i historii. Jedynych, wśród włączonych do ZSRR, krajów zachodniej kultury. Krajów luterańskich (Łotwa i Estonia) i katolickich (Litwa). Estonia i Łotwa były krajami bardzo dobrze rozwiniętymi, Estonia była znacznie bogatsza niż najbliższy jej kulturowo kraj- Finlandia.\nKraje zachodnie (w tym USA) nigdy nie uznały włączenia Litwy, Łotwy i Estonii do ZSRR., ale nie rozpoczynano działań wojennych by nie wywołać kolejnej wojny.\nDeklaracja Amerykańskiego Departamentu Stanu potępiająca aneksję krajów bałtyckich przez ZSRR:\nOkupacja radziecka, przymusowe włączenie tych krajów do ZSRR, uznawana jest przez Litwinów, Łotyszy i Estończyków jako najgorsze zło w historii ich ziem.\nPlakaty propagandowe z Estońskiej SRR:\nMottem Estońskiej Republiki Radzieckiej było: "Kõigi maade proletaarlased, ühinege!" (Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!), co widoczne było na godle Estońskiej SRR (napisane po estońsku i rosyjsku):\nOdznaka organizacji wiejskiej z Łotewskiej SRR:\nGodło łotewskiej SRR z tym samym hasłem (Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się) w j. łotewskim- "Visu zemju proletārieši, savienojieties!" oraz, po przeciwnej stronie, w j.rosyjskim:\nGodło litewskiej SRR z tym hasłem w j. litewskim- "Visų šalių proletarai, vienykitės!" oraz rosyjskim:\nÄrgake Baltimaad / Atmostas Baltija / Bunda jau Baltija (Powstańcie Kraje Bałtyckie) (1989r.)\nZaprezentowana piosenka była śpiewana w czasie wyzwolenia Litwy, Łotwy i Estonii spod panowania ZSRR (zakończenia sowieckiej okupacji tych krajów).\nWideo pokazuje tzw. "bałtycki łańcuch" uwtorzony w 1989r., gdy mieszkańcy Litwy, Łotwy i Estonii utworzyli łańcuch chwytając się za ręce i stanęli na odległości od Wilna do Tallinna pokazując wspólny opór przeciw sowieckim okupantom.\nPiosenka jest śpiewana w tych trzech językach: bałtyckich (łotewski i litewski) i ugro-fińskim (estońskim).\nPiosenka ma 3 tytuły:\n-łotewski (Atmostas Baltija)\n-litewski (Bunda jau Baltija)\n-estoński (Ärgake Baltimaad)\nRefren znaczy w trzech językach-\n"Powstańcie kraje bałtyckie,\nLitwa, Łotwa, Estonia!"\nLink (YouTube): http://www.youtube.com/watch?v=YIel2oSM-qw\n[Końcówka w trzech językach]\nTen post był edytowany przez suomeksi: 5/10/2010, 19:58\nQUOTE(suomeksi @ 5/10/2010, 19:41)\nŁańcuch upamiętnił 50 rocznicę podpisania paktu Ribbentropp Mołotow (był sprzeciwem wobec jego ustaleń).\nz której strony wziąłeś te plakaty?\nDla Bałtów okupantem, zbrodniczym i okrutnym, byli Sowieci. Podobnie przecież przeciw nim, a po stronie Niemców, stanęli tak podziwiani w Polsce Finowie. Okupacja niemiecka w krajach bałtyckich nie zostawiła po sobie złych wspomnień, w przeciwieństwie do tych obu sowieckich.\nDla Bałtów okupantem, zbrodniczym i okrutnym, byli Sowieci! Podobnie przecież przeciw nim, a po stronie Niemców, stanęli tak podziwiani w Polsce Finowie. Okupacja niemiecka w krajach bałtyckich nie zostawiła po sobie złych wspomnień, w przeciwieństwie do tych obu sowieckich.\nNie pisz tego Żydom - mogą mieć zdanie\nMy też krwawym okupantem raczej nie byliśmy a na ponarskich spisach ...\nPodziwiasz Litwinów, za poświęcenie z jakim zwalczali AK,z jaką determinacją do końca Wilna bronili...???\nCzy ja tu piszę o AK? Litwini to odrębna sprawa, czasem myślę, że sami się prosili, o to co dostali. Co najmniej dwa razy gotowi byli sprzymierzyc się z diabłem, aby tylko Wilno dostać i dwa razy Wilno od bolszewickiego diabła dostali.\nKidey skończy się patrzenie na historię przez pryzmat żydowski? Sowieci brutalnie weszli, gwałcąc niepodległość tylu państw, rozpoczęli egzekucje, brutalne zsyłki (bogatych Żydów też), ale i tak nalezy stać prz ich boku, bo Niemcy Żydów mordowali! Niestety, ale Estonczyków czy Łotyszy nie mordowali, stąd poczucie tych narodow, że Berlin był raczej ich sojusznikiem.\nQUOTE(godfrydl @ 7/10/2010, 12:34)\nTak skromnie przypomnę że Sowieci weszli bo herr Ribbentropp podpisał z niejakim towarzyszem Mołotowem pewien pakt, który podzielił m.in kraje bałtyckie na strefy wpływów (stąd ów "bałtycki łańcuch" w 50 roczicę paktu RM).\nZ kolei Niemcy gdy wkroczyli/wyzwolili Litwę + Łotwę + Estonię spod okupacji sowieckiej to " nie przywrócili im niepodległości a gdy pojawiłi się takie głosy (1944) to rozprawili się z buta.


Aktualności » Aktualności klubowe » Sprzedaż karnetów na Superligę ruszyła!\nSprzedaż karnetów na Superligę ruszyła!\nRuszyła sprzedaż karnetów na spotkanie Travelandu Społem Olsztyn rozgrywane w ramach PGNiG Superligi Mężczyzn. Poza tym działacze klubu zapraszają dziennikarzy do składania akredytacji dziennikarskich na mecze w ramach rozgrywek ligowych.\nW sezonie 2010/2011 na spotkaniach PGNiG Supeligi Mężczyzn rozgrywanych w hali Urania wymagane będą akredytacje dziennikarskie. Aby otrzymać akredytację, każdy dziennikarz powinien wysłać swoje dane osobowe wraz ze zdjęciem i informacją, jaką redakcję/media reprezentuje. Wśród dziennikarzy, którzy otrzymali akredytację rozlosowane zostaną klubowe pamiątki. Tymczasem już 2 września zaplanowana została oficjalna konferencja prasowa połączona z prezentacją zespołu. W ramach spotkania z dziennikarzami i kibicami zorganizowano wiele atrakcji, m.in.: muzyka na żywo - Paweł Ejzenberg (uczestnik TVN-owskiego Mam Talent z zespołem KOMP), Świder - olsztyński raper, konkursy dla kibiców, pokaz mody sportowej i oczywiście prezentacja zespołu.\nKarnety na spotkania Travelandu Spolem Olsztyn\nJuż od 16 sierpnia rusza sprzedaż karnetów na nowy sezon oraz wyrabianie kart Klubu Kibica. W tym sezonie klub przygotował dla swoich kibiców dwa typy karnetów. Karnety do nabycia będą w siedzibie klubu w cenie: 100 zł i 400 zł. Karnet w obu przypadkach uprawnia do wejścia na mecze Travelandu Społem Olsztyn w ramach PGNiG Superligi Mężczyzn w sezonie 2010/2011.\nKarnet Kibica: to karta, która uprawnia do korzystania z usług jak i dokonywania zakupów w preferencyjnych cenach w :\nSpołem Olsztyn /sklepy spożywcze / - rabat na zakupy 4%\nHouse Olsztyn / sklep odzieżowy / - rabat na zakupy 10%\nOlimp Olsztyn / sklep sportowo - odzieżowy / - rabat na zakupy10 %\nGrupa Anders / sieć hoteli / - rabat na usługi 10%\nKorporacja Taksówkarska 19666 - rabat na usługi 10%\nFitness Club BodyPerfect - rabat na usługi 10%\nSklep Internetowy Traveland Społem Olsztyn - rabat na zakupy 10%\nKarnet VIP: to karta, która uprawnia do korzystania z usług jak i dokonywania zakupów w preferencyjnych cenach w :\nDodatkowo posiadacz karty uprawniony jest do wejścia na trybunę VIP podczas meczów Travelandu , korzystanie ze strefy Vip Catering oraz zagwarantowane miejsce parkingowe w pobliżu wejścia do Hali; każdy posiadacz Karnetu VIP raz w rundzie będzie brał udział w losowaniu weekendu w Hotelu Anders oraz weekendowych jazd testowych w salonie VW.\nInne atrakcje podczas spotkań:\nW nadchodzącym sezonie rusza nowa edycja Travik Kids Camp, czyli treningów z zawodnikami zespołu.\nKlub Bez Barier\nZapraszamy wszystkie osoby poruszające się na wózkach i osoby niepełnosprawne na mecze Travelandu Społem Olsztyn. Dla kibiców przygotowaliśmy specjalne, pamiątkowe koszulki.\nZapraszamy wszystkich chętnych do Klubu Kibica. Każdy, kto podpiszę zgłoszenie do Klubu Kibica, zapozna się z regulaminem i zobowiąże się do płacenia składki miesiecznej w kwocie 10 zł, ma prawo do preferencyjnych cen w Sklepiku oraz otrzymuje Karnet Kibica.\nmass (2010-08-17 16:03:06)\nSwietnie,że już są karnety można ruszać na zakupy-swoja drogą to ile ugramy przez pięć pierwszych kolejek,bo jak pamiętam to będą ciężkie mecze!!!