Orangine 03 Paź 2012 18:43 1917 14\n#1 03 Paź 2012 18:43\nWitam. No to cóż, postaram się wszystko zwięźle opisać.\nNasza szkoła uczestniczy w projekcie "miniprzedsiębiorstwo" ( jestem w 1 klasie liceum ) . Otóż musimy wymyślić produkt, spropagować go, następnie 30 najlepszych miniprzedsiębiorstw (będę używał skrótu MP ) dostaje się do finału w Warszawie, gdzie na zasadzie targów wybiera się jedno MP które przechodzi do następnego etapu, Europejskiego i będzie walczyć o pierwsze miejsce z reprezentantami MP z innych krajów.\nMoja grupa, 15 osobowa, jest na etapie wymyślaniu pomysłu. Dodam jeszcze, że działamy jak każde inne przedsięborstwo czy firma, wszystko legalnie, no i musimy mieć oczywiście jakieś zyski z tego.\nNo i tutaj zaczynają się schodki. Wiele osób miało wiele pomysłów, jednak właściwie mój ma jakieś szanse, żeby coś wygrać. Otóż wymyśliłem coś w rodzaju opaski na rękę , która będzie wyczuwała kiedy kierowca zasypia poprzez jego tętno , które spada, gdy człowiek zasypia. Na początku wszyscy uznali, że to niemal genialny pomysł i wgl... Ale na dzisiejszym naszym spotkaniu odrzucili go, bo oczywiście z góry stwierdzili, że nie mamy możliwości, żeby to wykonać.. Jednak postanowiłem, że się nie poddam, oczywiście nikomu tego nie mówiłem, i przez resztę spotkania siedziałem cicho rozmyślając jak można to zrealizwoać, niestety nie mam tak rozległej wiedzy. Myślałem też ,, żeby było to coś w stylu hmm... Ciężko to opisać, ale chodiz o to po prostu, żeby zamocować załóżmy jakieś prostopadłościenne urządzenie na tapicerce, i działałoby to na takiej zasadzie, że musiałbyś dotykać albo przyciskać to co jakiś czas, żałóżmy 60 sekund, bo jesli nie nacisniesz na czas, to zacznie pykać , i tak coraz głosniej, i jak bedzie tak, ze coraz rzadziej klikasz, to po prostu bedzie ciagle pykalo albo drgało dopóki nie zjedziesz na pobocze i nie wyłączysz silnika. I teraz moje pytanie, czy da radę zrobić coś w tym stylu na nasze warunki? Może jakieś pomysły macie?\nProszę poprawić błędy w pisowni. Jak na szkołę średnią, ilość błędów i literówek poraża. A Matura coraz bliżej. Na forum obowiązuje stosowanie zasad pisowni języka polskiego - regulamin: 3.1.13\n#2 03 Paź 2012 20:06\nPracowalem za takie urządzenie w latach szesćdziesiątych. Wracałem autostopem ze Świnoujścia do domu i zabrał mnie facet, który nocą przyjechał z Warszawy a rankiem wracał. Moim obowiązkiem było do niego mówić przez całą drogę a gdyby zasypiał szturchać i w ostateczności szczypać.\nPoważnie - zrobić jest stosunkowo łatwo ale kto to będzie chciał używać? 60 s to dobre na kolei a na szosie decydują sekundy. wyobrażasz sobie naciskanie co kilka sekund?\nProściej nastawić radio na full ale do tego też można się przyzwyczaić podobnie jak do głośnego i częstego pykania i zasnąć.\nProfesjonalnie - słyszałem o kamerce w okularach, która zlicza częstotliwość mrugnięć oczu kierowcy (każdy bezwiednie mruga) gdy ta częstotliwość spada, włącza się alarm.\n#3 03 Paź 2012 20:16\nHeh o to kto to będzie używał już się nie martwcie . Zauważ, że jeśli zaczynasz zasypiać to nie jest minuta, ale kilka, więc na pewno taka częstotliwość wystarczy Prosiłbym raczej o konkretne wypowiedzi o konstrukcji takiego czegoś, a nie o ocenę, dzięki.\n#4 03 Paź 2012 20:31\nA od czego to Wasze "miniprzesiębiorstwo" ? Albo macie w grupie ludzi którzy w ciągu 3 min (nie przesadzam) znajdą w Google schemat identycznego lub podobnego urzadzenia, łatwy do adaptacji albo\nDodam jeszcze, że działamy jak każde inne przedsięborstwo czy firma, wszystko legalnie, no i musimy mieć oczywiście jakieś zyski z tego.\nZeby wyjąć zyski, trzeba wpierw włożyć. Ile dajecie za wstępny projekt?\nwięc na pewno taka częstotliwość wystarczy\nPowiesz to wdowie po kierowcy? Normalny i odpowiedzialny kierowca nie potrzebuje takiego urządzenia bo gdy poczuje senność zatrzyma się i odpocznie. Taki jak ten z którym jechałem przyśnie w pewnym momencie w ciągu 20 s od ostatniego naciśnięcia.\n#5 03 Paź 2012 20:37\nPomocny post #5 03 Paź 2012 20:37\nScania wersja 4 czyli modele 94,114,124,144,164 mówie tu o ciężarówkach mają takie urządzenie no nie każdy samochód zależnie od wyposażenia kabiny ale tymi co w życiu jeżdziłem kilka sztuk miało o nazwie alert chce Ci się spać wciskasz klawisz i co kilka sekund sygnał pojawia się w głosnikach radia taki że aż mózg się lasuje a czym głośniej radio tym sygnał bardziej dokuczający na pewno nie da się z tym jechać.Ale dodam z mojej praktyki zawodowego kierowcy nad spanie niema .I o takim klawiszu się zapomni .Rozwaga to podstawa myślisz żyjesz udajesz mocnego na drodze to źle się kończy\n#6 03 Paź 2012 20:42\n@vodiczka wkład początkowy my ustalamy, w zależności od potrzeby Może to być 10 zł od osoby, 40 albo 100, 200, ... Wszystko zależy od nas. Co masz na myśli mówiąc " ile dajecie za wstępny projekt "?\n@Jerzy mechanik z tym wciśnięciem przycisku kiedy jesteś senny to świetny pomysł\n#7 03 Paź 2012 20:58\nCo masz na myśli mówiąc " ile dajecie za wstępny projekt "?\nKażdy dobry pomysł (może być opisany lub/i rozrysowany) ma swoją wartość. Cenę negocjuje się pomiędzy pomysłodawcą a pomysłobiorcą.\n#8 03 Paź 2012 21:06\nRozumiem Jeśli będę miał jakiś konkretny pomysł, to napewno się odezwę . A tymczasem może wy macie jakieś? W sumie nawet nie mam podstaw, jak by to miało wyglądać..\n#9 03 Paź 2012 21:27\nAlbo macie w grupie ludzi którzy w ciągu 3 min (nie przesadzam) znajdą w Google schemat identycznego lub podobnego urzadzenia, łatwy do adaptacji albo...\n#10 04 Paź 2012 08:55\nPomocny post #10 04 Paź 2012 08:55\nPo pierwsze - Znasz fizjologię człowieka na tyle, by wiedzieć jak przebiega faza zasypiania?\nPo drugie - Czy znasz objaw, który zmienia się przy zasypianiu na tyle szybko, by jego wykrycie pozwoliło zaalarmować kierowcę w zasadzie od razu?\nKilka sekund to na drodze o wiele za długo.\nStosowane dziś systemy ochrony przed zaśnięciem działają prewencyjnie. Tj. wykrywają zmiany w fizjologii człowieka PRZED zaśnięciem. Np. Śledzą ruch gałek ocznych, który się zmienia przy spadku koncentracji. I alarmują ZANIM się zacznie. Przy np. częstym alarmie, informują o konieczności przerwania jazdy.\nPomiar tętna może być zwodniczy a jego zmiany mogą być zbyt wolne, by dało się na tej podstawie alarmować człowieka.\nPoza tym, kiedy człowiek już zaśnie, to może się nie obudzić na alarm. Wziąłeś to pod uwagę? I co wtedy? Ile czasu potrzeba na spowodowanie wypadku, a ile na obudzenie i doprowadzenie do stanu koncentracji kierowcy?\nW pociągach stosuje się systemy zatrzymania awaryjnego, uruchamiane przez sygnały na torze. Przejeżdżający pociąg odbiera sygnał i sygnalizuje to maszyniście. ten, ma kilka sekund na skasowanie alarmu odpowiednim przyciskiem.\nJeżeli tego nie zrobi - pociąg zatrzymuje się automatycznie w trybie awaryjnym.\nAle dla samochodu jest to nie możliwe. Wyobrażacie sobie nagłe hamowanie awaryjne na autostradzie?\nZrobienie twojego pomysłu trudne nie jest - Wystarczy modyfikacja oprogramowania zegarka sportowego, z pomiarem tętna. Choć trzeba wiedzieć jak to zrobić.\nJeżeli jednak szukasz produktu do promocji firmy, to nie wymyślaj dziwnych gadżetów, ale znajdź produkt tani w produkcji, który można sprzedać drogo, mający dużą sprzedawalność, krótki czas używania i najlepiej oparty o podstawowe potrzeby społeczne.\nA potrzeby te to:\n- Kontakty społeczne.\nPrzykładowy produkt z tegorocznych wakacji - Frytki z rozciętego spiralnie ziemniaka. Smażonego w całości na patyczku do szaszłyków. Jeden ziemniak tak przygotowany kosztował tyle co 3kg ziemniaków. Policz sobie zysk.\nElektroniczny gadżet to tylko gadżet. Kupi go jedna osoba na sto, a po zakupie nie kupi drugiego. I koniec sprzedaży.\nLepiej pomyśleć o czymś o będzie dla klienta przydatne przy zaspokojeniu jego potrzeb, ale też jednorazowe i odnawialne. Wtedy masz zapewniony stały zysk.\nMyślałeś o ozdobnym papierze toaletowym? Może prymitywne, ale papieru używają wszyscy w dużych ilościach. Papier wyróżniający się z oferty rynkowej może przyciągnąć uwagę.\n#11 04 Paź 2012 10:45\nChoćby papier z podobizną premiera jako produkt kierowany do zwolenników PiS i papier z podobizną prezesa kierowany do jego przeciwników.\n#12 04 Paź 2012 15:41\nŚwietna odpowiedź Madrik Wielkie dzięki! Właśnie chodzi o taki produkt prospołeczny, który oprócz tego , że będzie, to właśnie jeszcze będzie pomagał w różny inny sposób Tylko, że ozdobny papier toaletowy to też trochę gadżetowy produkt\n#13 04 Paź 2012 15:46\nNie wiem jak u innych, ja przećwiczyłem przyśnięcie za kółkiem, i mogę powiedzieć, że cały proces trwa dosłownie chwilę, może sekundę. Ocknąłem się w momencie, gdy opony zaczeły jechać po ziemii wydając sporo hałasu. Dlatego powątpiewam w skuteczność urządzenia wykrywającego już zaśnięcie. W praktyce po prostu nie można ignorować pojawiąjących się symptomów zmęczenia. Słyszałem też historie, zastrzegam że nie wiem czy prawdziwe, gdzie przemęczony organizm potrafi oszukiwać takie urządzenia - wykrywasz zamknięcie oczu, to będziesz spał z otwartymi i tak dalej.\n#14 04 Paź 2012 22:52\nTylko, że ozdobny papier toaletowy to też trochę gadżetowy produkt\nTak, ale wszyscy używają papieru. Druk jest tani, więc cena też i nie zniechęca do kupienia. A odpowiednia oferta wzorów pozwala wyróżnić się z oferty rynkowej i dotrzeć do wielu nabywców. Wchodzi ktoś do sklepu i widzi szary papier, biały papier i np. papier zadrukowany w teksturze papieru ściernego, albo banknotów 200zł. I co wybierze przy podobnej cenie?\nKwestia tylko dobranych wzorów do odbiorcy. Każdy czegoś nie lubi i chciałby to okazać. Jest to więc gadżet użytkowy, który cieszy oko, przyciąga uwagę, jest jednorazowy i nie zniechęca do kupna, a jest także potrzebny każdemu.\nŚwietny produkt dla startującej firmy.\nGadżet techniczny trzeba skonstruować. To kosztuje o wiele więcej niż cena produkcji masowej. Trzeba go wypromować, trzeba przekonać ludzi, żeby go kupili, trzeba zadbać o konkurencyjność.\nMnóstwo problemów, a ludzie mogą produktu po prostu nie kupić.\nJest w TV cały kanał poświęcony sprzedawaniu produktów nikomu nie potrzebnych, za zawyżoną cenę.\nWeź pod uwagę, że gadżet może np. nie być modny.\nA taki papier toaletowy jest taki sam wszędzie i zawsze oraz ma zbyt. Ty go tylko uatrakcyjniasz.\n#15 04 Paź 2012 23:15\nPośmialiśmy się a teraz dwa małe ale:\n1. Startująca firma sama nie wyprodukuje papieru toaletowego, musi go zamówić.\n2. Koszt nadruku jest odwrotnie proporcjonalny do wielkości zamówienia (nieliniowo)\nStartująca firma ma dwie możliwości:\nZaryzykować i złożyć potężne zamówienie. Co będzie jeżeli nadruk (konkretny wzór) nie przyciągnie wystarczającej liczby nabywców?\nZłożyć małe zamówienie w celu rozeznania rynku a następnie dokładać do różnicy pomiędzy kosztem rolki a ceną jej sprzedaży. Jak chwyci, składać wielkie zamówienie.\nWzór też może szybko przestać być modny i trzeba będzie go zmienić co spowoduje wzrost kosztów. Może też przestać być modny przed wypuszczeniem pierwszej dostawy towaru.\nGdyby to był pewny i nieryzykowny interes mielibyśmy w sklepach dziesiątki "profilowanych" papierów toaletowych\nPodobne tematy Urządzenie do zasypiających przed kierownicą - proszę o zainteresowanie!\nZablokowanie przed kopiowaniem\nWitam Mam pytanko: Czy jest możliwość zablokowania pamięci EPROM np 27C1000 przed skopiowaniem. Czodzi o to że namisałem polski jężyk do kopiarki ... (2)


Cheese Pizza - zamów pizzę przez Internet - PizzaPortal.pl\nCheese Pizza - zamów z dostawą\nCheese Pizza w Krakowie – pieróg czy pizza?\nTytułowe rozważania dotyczą calzone, które choć jest z tego samego ciasta, co pizza to jednak ma ona kształt wielkiego pieroga. Skąd pochodzi calzone i dlaczego warto je zamówić? Gdzie jada się go najwięcej? Odpowiedzi na te oraz inne pytania znajdziecie w poniższym tekście. A po lekturze na pewno najdzie Was ochota, żeby zjeść wyborne, calzone. Wtedy wystarczy wejść na stronę PizzaPortal.pl lub skorzystać z dedykowanej aplikacji na smartfona by zamówić, z Cheese Pizza w Krakowie.\nZanim przejdziemy do calzone warto wspomnieć o początkach samej pizzy. Włoski placek ma swoje początki w II połowie XIX wieku. Neapolitański piekarz, Raffaele Esposito zaczął ją właśnie wtedy wypiekać. Jego najsłynniejsze kulinarne dzieło to pizza na cześć królowej, Małgorzaty II Sabaudzkiej, której przygotował cienki, mączny placek z dodatkami w kolorze włoskiej flagi: czerwone pomidory, biała mozzarella oraz zielona bazylia. I tak właśnie powstała Margherita nazwana od imienia królowej. Dzięki temu szybko zdobył sławę, nie tylko w Kampanii, ale całych Włoszech. Obecnie pizza to jedno z najczęściej jedzonych dań na świecie. No dobrze, ale jak ma się do tego calzone? Otóż, początki pizzy są ściśle związane również z tą jej wersją. Zacznijmy od samej nazwy. Słowo „calzone” – oznacza po włosku, dosłownie – „nogawkę spodni”. Opisują jej wygląd można, krótko stwierdzić, iż jest to pizza wypełniona farszem i zawinięta w kształt pieroga. Podstawą calzone jest cienko rozwałkowane ciasto na pizzę, której smaruje się sosem pomidorowym a następnie układa się na wierzch dodatki. Z tym, że w tym wypadku tylko połowa placka jest z dodatkami a drugą zawija się przykrywając dodatki. Brzegi zagniata się jak w przypadku pierogów. Całość posypuje się bazylią a potem piecze przez około 20 minut. W menu Cheese Pizza są calzone mięsne oraz wegetariańskie, więc każdy znajdzie wersję dla siebie.\nCheese Pizza w Krakowie – wypadkowa pizzy\nZa miejsce narodzin calzone uważa się Apulię miasta w kampanii sąsiadujące z Neapolem, więc niedaleko pada placek od placka. Jedna z legend głosi, iż wynalazcą calzone był niezdarny kucharz, któremu pizza wymsknęła się z rąk i upadła na ziemię składając się przy tym na pół. Niezależnie czy to prawda to faktem jest, że calzone to połączenie neapolitańskiej pizzy oraz foccaci z Bari, z nadzieniem zamkniętym wewnątrz. Co można znaleźć w calzone? Otóż to samo, co w normalnej pizzy, czyli sos pomidorowy, ser mozzarella, szynkę. W bardziej wyszukanych wersjach są tam także ser Provolne, mięso mielone w sosie bolońskim oraz różne warzywa. Składa ciasta oraz dodawane składniki przypominają pizzę, jedynie nietypowy jej kształt przemawia za pierogiem. Jednak można bezsprzecznie stwierdzić, iż jest to odmiana pizzy. Wiele osób na całym świecie, często wybiera calzone zamiast pizzy, gdyż smakuje podobnie, ale dłużej trzyma ciepło przez swój nietypowy, zamknięty kształt. Dołącz do nich i zamów z dostawą z Cheese Pizza poprzez stronę PizzaPortal.pl na swój kolejny posiłek.\nCheese Pizza w Krakowie – nieoczekiwany lider calzone!\nŻeby przekonać się jak smakuje calzone wystarczy zamówić ją z Cheese Pizza w Krakowie. Jej wielbicieli nie brakuje jednak na całym świecie. Najczęściej calzone jest zamawianie w… Argentynie. Tak, to ten południowoamerykański kraj przoduje w ilość zamówień tego dania oraz co za tym idzie lokali serwujących je. Powodem popularności tego dania w Argentynie jest duża ilość włoskich imigrantów, którzy przybyli tam w XX wieku. Wraz z nimi przybył przepis na calzone, który szybko zyskał popularność. Obecnie w Buenos Aires oraz mniejszych miejscowościach są tysiące lokali specjalizujących się w calzone. Serwuje się tam calzone w całości oraz pokrojone na kawałki, co odrobinę przypomina kanapki. Jeżeli macie ochotę na więcej pizzy w nietypowym kształcie to warto zainteresować się Stromboli. Ciasta z nałożonymi dodatkami roluje się w wałek, po czym zapieka w tej postaci. Jak widać pizza nie jedno ma imię, więc warto poznać je wszystkie. Zamów z Cheese Pizza w Krakowie, taki placek jak lubisz.


Byle dalej i dalej i dalej… » Babska majówka w Gorganach (UA)\nWeekend majowy jakoś przyszedł tak z zaskoczenia, że nawet nie było kiedy go zaplanować. Ale trzeba było coś z nim zrobić i wykorzystać tyle wolnego. Ekipa, słuszna zresztą, zebrała się dzień przed wyjazdem – trzy słabe (?) piękne (!) płcie. Skoro świt wsiadłyśmy w pociąg do Przemyśla. Mając do dyspozycji kilka map Karpat Ukraińskich i dwie godziny jadzy pogiągiem to zapewne wystarczająco dużo, żeby zaplanować którym szlakiem wyruszymy. No i urodził sie plan: jak dojedziemy do Lwowa to wsiądziemy w pierwszą marszrutke jaka będzie jechać na południe w stronę Karpat. Czekała już na nas marszrutka do Kałusza, szybka przesiadka i następna do Rożniatowa… a więc będą Gorgany. Plan był złapać kolejną do Osmołody. No więc czekałyśmy pod sklepem, rozmawiając z miejscowymi o życiu, swiecie i o tym i owym. Marszrutka nie przyjechała, ale następna bedzie przecież jutro. Zapoznany wcześniej w marszrutce doktor prawie na sygnale podjechal pod sklep karetką i załatwił nocleg w przychodni. Trudno było nie skorzystać.\nZ samego rana łapiemy stopa do Osmołody. W sklepie zaopatrujemy się w niezbedny prowiant na następne dni, wypijamy pyszną kawę. Odmeldowujemy się w HRPZ, zgłaszamy planowaną trasę i ruszamy w drogę. Zielonym szlakiem idziemy w stronę Grofy. Na Połoninie Płyśce w schronisku zostawiamy plecaki i na lekko idziemy na Grofę (1748 m n.p.m.). Piękne widoki rozpościerają się w każdą strone, na niebie pełno cumulusów, śnieg jeszcze leży gdzieniegdzie, a dźwięk gruchotu pod nogami dodaje wszystkiemu jeszcze większego uroku. Spędzamy dłuższą chwilę na szczycie, urządzając sobie chyba godzinna sesję „fruwających w obłokach” zdjęć.\nDrim-Tim na szczycie Grofy (1748 m n.p.m.)\nWracamy pod schronisko, rozbijamy namiot tuż nad nim, urządzamy sobie orzeźwiającą kąpiel w źródełku i zjadamy pożywny obiad (szef kuchni polecił: kluski z konserwą i kostką rosołową – pyszota). Rozpalamy ogień. Do ognia przysiada się grupa 4 osobowa znad morza polskiego i tak sobie snuliśmy górskie i morskie opowieści pod gwiaździstym kapeluszem. Piękny to był dzień.\nDzień rozpoczynamy od sytego śniadania z widokiem na piękną okolicę. Dzień zapowiada się piękny więc ruszamy w trasę. Wspinamy się na Parenkie (1736 m n.p.m.), potem na Małą Popadię i wreszcie na Popadię (1740 m n.p.m.).\nPod wiatr pod górę…\nidzie na burzę, idzie na deszcz… ?\nDrim-Tim na szczycie Popadii (1740 m n.p.m.)\nPo drodze spotykamy grupę rzeszowską. Niesamowite, wydawało nam się, że na końcu świata jesteśmy, a tu spotykamy naszych krajanów. Idą w drugą strone, więc rozstajemy się po chwili i idziemy dalej, życzac sobie szerokiej drogi. Nie wiedzieć jak to się stało, trochę zboczyłyśmy ze szlaku i trochę wplątalysmy się w kosówkę… oj dała nam popalić. Najtrudniejsze przedzieranie się przez kosówkę do tej pory… Ale dałyśmy radę. Chyba weszłyśmy na Pietrosa (1702 m n.p.m.) pozaplanowo. Po dłuższym przedzieraniu się przez kosówkę trafiamy z powrotem na szlak, tuptamy nim jeszcze jakis czas, żeby może dojść do jakiego źródła, ale wobec zapadnietego już zmroku i zmęczenia rozbijamy namiot i oddajemy się spokojnemu snowi. Tak, dzień był intensywny, ale i piękny.\nPrawie skoro świt składamy obozowisko i ruszamy w dół, do źródla, zeby napić się zasłużonego czaju. Nad strumieniem spotykamy ekipe z Białorusi, która oferuje nam już rozpalony ogień, a więc chętnie się przysiadamy i gotując makaron (dwa razy bo pierwszy niefortunnie wylal się do ogniska… dobrze, ze go nie zgasił przynajmniej) gadamy o górach, przygodach i podróżach. Rozstajemy się w dobrych nastrojach, by jeszcze tego samoego dnia spotkać sie pod sklepem w Osmołodzie. Pod tym samym sklepem spotykamy grupę rzeszowską i grupę znad morza. Niesamowite. Wypijając litry kwasu chlebowego oraz mniejsze ilości zimnego piwka czas płynie wolno. Czas jednak się ruszać dalej. Zbieramy plecaki i ruszamy w kierunku Wysokiej. Wspinamy się długo i wysoko, ale już pod wieczór szykuje się burza więc rozkładamy obozowisko i przeczekujemy burzę a potem zasypiamy snem spokojnego. Tego dnia nie udało się wejść na Wysoką, ale próba zostala podjęta.\nRano zwijamy się niespiesznie i ruszamy z powrotem do centrum Osmołody. Łapiemy marszrutkę i … czas wracać. Ehhh…cóż to był za wyajzd. Bo wiadomo - góry to ludzie…\nDostajemy się do Ivano Frankowska gdzie załapujemy się na 350-lecie miasta i festyn z koncertami. Nocnym pociągiem jedziemy do Lwowa, rano pierwszą marszrutką do granicy…i dalej do domu.\nekipa: Em, Madzia, Goł\ntermin: 1-5 maja 2012\nTagi: Gorgany, góry, Karpaty, Karpaty Ukraińskie, Ukraina


Wprowadzenie regulaminu pracy i regulaminu wynagradzania – www.kodekspracy.pl\nAktualnie jesteś: Strona główna » Regulaminy zakładowe » Wprowadzenie regulaminu pracy i regulaminu wynagradzania\nWprowadzenie regulaminu pracy i wynagradzania\nProwadzę sklep meblowy. Czy mam obowiązek wprowadzić dla pracowników w nim zatrudnionych regulamin pracy i wynagradzania?\nUtworzenie regulaminu pracy i wynagradzania wymagane jest po osiągnięciu określonego stanu zatrudnienia w danym zakładzie. Nie ma przy tym znaczenia, czy stanie się to 1 stycznia danego roku, czy w każdym innym momencie roku kalendarzowego. Jeżeli pracodawca osiągnie stan zatrudnienia wynoszący co najmniej 20 pracowników, jest obowiązany do utworzenia regulaminu pracy i wynagradzania (art. 772 i art. 104 K.p.). Wyjątek dotyczy tylko tych firm, których pracownicy objęci są układem zbiorowym pracy, albo które na podstawie przepisów odrębnych muszą wprowadzić regulamin bez względu na stan zatrudnienia.\nPowinność wprowadzenia regulaminu pracy i wynagradzania powstaje w chwili zatrudnienia 20. pracownika. Treść tych regulaminów przed ich ogłoszeniem należy obowiązkowo uzgodnić z zakładową organizacją związkową, jeżeli taka organizacja związkowa działa w zakładzie.\nW razie nieuzgodnienia treści regulaminu pracy z zakładową organizacją związkową w ustalonym przez strony terminie, a także w przypadku, gdy u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, regulamin pracy ustala pracodawca (art. 1042 § 2 K.p.).\nW myśl art. 772 § 4 K.p. regulamin wynagradzania ustala pracodawca. Jeżeli jednak u danego pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca uzgadnia z nią treść regulaminu wynagradzania. Zatem działanie w firmie organizacji związkowej obliguje pracodawcę do uzyskania jej zgody na wprowadzenie regulaminu wynagradzania.\nW omawianej sytuacji pracodawca będzie obowiązany do wprowadzenia regulaminów pracy i wynagradzania, jeżeli zatrudnia co najmniej 20 pracowników nieobjętych układem zbiorowym pracy. Branża, w której prowadzona jest działalność, pozostaje bez wpływu na tę powinność.\nMinisterstwo Rozwoju przedstawiło projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców. Jej celem jest poprawa warunków prawnych wykonywania działalności gospodarczej w Polsce.\nProjekt ten przewiduje m.in. zmiany dotyczące wprowadzania regulaminów pracy i wynagradzania. Pracodawcy zatrudniający poniżej 50 pracowników będą mogli fakultatywnie ustalać regulamin pracy i wynagradzania. Przy czym pracodawcy zatrudniający nie mniej niż 20 pracowników i mniej niż 50 pracowników, u których działa zakładowa organizacja związkowa, będą ustalać regulamin pracy i wynagradzania, jeżeli z wnioskiem wystąpi zakładowa organizacja związkowa.\nZasady prowadzenia monitoringu zgodnie z RODO\nMonitoring pracownika może przybierać różne formy: nagrywania tzw. monitoring wizyjny , kontrolowania telefonu i poczty elektronicznej oraz śledzenia połączeń internetowych. Według Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, (...)\nPodwyższony odpis na ZFŚS - wybrane zagadnienia\nPodmioty gospodarcze tworzące Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych ZFŚS mogą dokonywać odpisów na ten Fundusz w wysokości podstawowej lub wyższej, z uwzględnieniem regulacji związanych z epidemią (...)\nRozdział 2 - Czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy\nArt. 5. Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. Art. 6. 1. Czasem (...)\nRozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą Art. 77 1 . Układy zbiorowe pracy Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania (...)\nPrzeprowadzanie wyborów przedstawicieli pracowników lub ich reprezentantów\nJakie decyzje z zakresu prawa pracy należy konsultować z przedstawicielami pracowników? Jak przeprowadzić wybór tych osób w nowo powstałej spółce z o.o.? Udział przedstawicieli pracowników (...)\nPodstawa prawna wypłaty świadczenia urlopowego\nZasady wypłacania świadczeń urlopowych Kwestię wypłaty świadczeń urlopowych reguluje ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych Dz. U. z 2020 (...)\n1 Jesteśmy spółką zatrudniającą kilkunastu pracowników. Tworzymy zakładowy fundusz świadczeń socjalnych i odprowadzamy odpis w wysokości i w terminach wynikających z ustawy o ZFŚS. Ponieważ (...)\nOchrona sygnalistów i regulamin wewnętrzny\nPodmioty prywatne, jak i publiczne, są zobowiązane do opracowania i wdrożenia wewnętrznych procedur na potrzeby zgłoszeń o naruszeniu prawa w miejscu pracy. Pracodawca zobowiązany do (...)\nDłuższy okres rozliczeniowy w systemie równoważnym\nW zakładzie pracownicy świadczą pracę w organizacji podstawowej w jednomiesięcznych okresach rozliczeniowych. Jednak chcielibyśmy wprowadzić ze względów organizacyjnych równoważny system czasu pracy z 6-miesięcznym okresem (...)\nRegulamin wynagradzania Do podstawowych aktów zakładowego prawa płacowego należy regulamin wynagradzania. Określa on warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą. Pracodawca (...)\nZmiana systemu czasu pracy i długości okresów rozliczeniowych\nW zakładzie stosowana jest podstawowa organizacja czasu pracy i jednomiesięczne okresy rozliczeniowe. Od 2021 r. pracodawca zamierza wprowadzić równoważny system czasu pracy i 6-miesięczne okresy (...)\nZakładowe akty płacowe jak regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy pracy w części, która dotyczy spraw płacowych mają bezpośredni wpływ na uprawnienia płacowe pracowników. Określają bowiem (...)\nJesteśmy firmą prywatną. Zatrudniamy około 100 pracowników i posiadamy regulamin pracy i wynagradzania. Na mocy tego ostatniego regulaminu pracownicy mają prawo do jubileuszówki, premii miesięcznej, (...)\nWydłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy\nW firmie stosujemy 3-miesięczne okresy rozliczeniowe w systemie równoważnym, które pracodawca chciałby wydłużyć do jednego 12-miesięcznego okresu. Wynika to z rodzaju wykonywanej w firmie pracy (...)


UCHWAŁA NR XVII/258/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r. - PDF\nDownload "UCHWAŁA NR XVII/258/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r."\n1 UCHWAŁA NR XVII/258/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE w sprawie: przyjęcia planów pracy Komisji Stałych Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz z późn. zm. ) oraz 69 ust. 1, 99 Statutu Gminy Miechów z dnia 13 grudnia 2010 r., Rada Miejska w Miechowie uchwala co następuje: 1. Zatwierdza się plan pracy Komisji Rewizyjnej na rok 2016 stanowiący załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. 2. Przyjmuje się roczne plany pracy Komisji Stałych na rok 2016 stanowiące załącznik nr 2, nr 3, nr 4, nr 5 do niniejszej uchwały, tj. plany pracy Komisji: 1) Budżetu Gminy i Mienia Komunalnego; 2) Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa; 3) Ochrony Zdrowia i Spraw Społecznych; 4) Oświaty, Kultury, Sportu i Turystyki. 3. Wykonanie uchwały powierza się Przewodniczącemu. 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.\n2 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XVII/258/2016 Plan pracy Komisji Rewizyjnej na rok 2016 Lp. Treść zadania Termin Uwagi 1. Weryfikacja zadań Komisji Rewizyjnej styczeń, luty, marzec I kwartał wykonywanych w 2015r. oraz opracowanie planu pracy Komisji Rewizyjnej na 2016 r. 2. Przygotowanie oceny wykonania budżetu kwiecień, maj, czerwiec II kwartał Gminy i Miasta Miechów 3. Kontrola Przedszkola Samorządowego nr lipiec, sierpień, wrzesień, III kwartał 2 w Miechowie 4. Kontrola SP ZOZ Gminnego Ośrodka październik, listopad, IV kwartał Zdrowia w Miechowie grudzień, 5. Opiniowanie projektów uchwał przed sesją Praca stała Rady Miejskiej 6. Rozpatrywanie skarg Praca stała\n3 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XVII/258/2016 Plan pracy Komisji Budżetu Gminy i Mienia Komunalnego na rok ) Opracowanie planu pracy Komisji na 2016 rok; 2) Opiniowanie projektów uchwał; 3) Opiniowanie projektu budżetu na 2017 rok; 4) Opiniowanie wykonania budżetu za rok 2015; 5) Sprawdzanie dochodów własnych gminy; 6) Sprawdzanie dochodów ze sprzedaży majątku gminy; 7) Dochody gminy z dzierżaw; 8) Opiniowanie wykonania budżetu za I półrocze 2016 roku; 9) Analiza i opinia propozycji budżetowych na 2017 rok; 10) Pozostałe prace zlecone przez Radę Miejską.\n4 Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr XVII/258/2016 Plan pracy Komisji Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa na rok ) Opiniowanie projektów uchwał; 2) Współpraca ze Służbami Porządku Publicznego oraz analiza działania Straży Miejskiej; 3) Funkcjonowanie oświetlenia ulicznego oraz stan dróg gminnych i oznakowanie zwiazane z bezpieczeństwem użytkowania; 4) Gospodarka gruntami oraz działalność parków. Tworzenie i utrzymywanie terenów zielonych; 5) Nadzór nad placami targowymi i parkingami; 6) Organizowanie szkoleń i spotkań z sołtysami; 7) Udział w sesjach poświęconych rolnictwu w Starostwie Powiatowym; 8) Udział w wystawach rolniczych; 9) Melioracje wodne i kanalizacyjne.\n5 Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr XVII/258/2016 Plan pracy Komisji Ochrony Zdrowia i Spraw Społecznych na rok ) I kwartał: - Opracowanie planu pracy komisji na 2016 r. - Problem profilaktyki uzależnień (alkoholizm, narkomania) - Świetlice socjoterapeutyczne: zadania profilaktyczne, terapeutyczne, opiekuńczo-wychowawcze. 2) II kwartał: - Funkcjonowanie stołówek szkolnych - dożywianie uczniów w szkołach, sklepiki szkolne. - Współpraca z Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. - Analiza sytuacji związanej z mieniem komunalnym. - Centrum Kultury i Sportu w Miechowie aspekty społeczno zdrowotne. 3) III kwartał: - Stan czystości rzek na terenie Gminy i Miasta Miechów, wywóz nieczystości, problem czystości miasta. - Działania w zakresie ochrony zdrowia i życia, prowadzone przez OSP na terenie GiM Miechów. - Opieka zdrowotna w szkołach. 4) IV kwartał: - Analiza przebiegu realizacji dotacji przekazanych przez Gminę instytucjom i organizacjom pozarządowym z zakresu ochrony zdrowia i spraw społecznych. - Podsumowanie realizacji zadań z zakresu ochrony zdrowia i spraw społecznych przez UGiM. - Opracowanie propozycji do planu pracy komisji na 2017 r. Cały rok: - Opiniowanie wniosków i uchwał w zakresie spraw zgłaszanych do komisji. - Zwoływanie posiedzeń komisji wynikających z potrzeb nie ujętych w planie pracy, a związanych z zakresem pracy komisji. - Analiza i opiniowanie przydziału mieszkań socjalnych i komunalnych. - Rozpatrywanie pism kierowanych do komisji.\n6 Załącznik Nr 5 do Uchwały Nr XVII/258/2016 Plan pracy Komisji Oświaty, Kultury, Sportu i Turystyki na 2016 rok 1) Zapoznanie z sytuacją demograficzną w szkole podstawowej w Pstroszycach I - spotkanie z gronem i rodzicami w związku z planowaną reorganizacją tej placówki; 2) Współpraca z Samorządowym Zespołem Edukacji w Miechowie; 3) Monitorowanie problemów bieżących w placówkach oświatowych podległych organowi prowadzącemu na terenie gminy i miasta; 4) Wspomaganie funkcjonowania CKiS w Miechowie; 5) Wspomaganie funkcjonowania BWA "U Jaksy" w Miechowie; 6) Wspomaganie funkcjonowania Muzeum Ziemi Miechowskiej w Miechowie; 7) Wspieranie inicjatyw podejmowanych przez placówki oświatowe, kulturalne, sekcje sportowe oraz stowarzyszenia; 8) Udział w przedsięwzięciach organizowanych przez placówki oświatowe, kulturalne i stowarzyszenia; 9) Opiniowanie projektów uchwał; 10) Zapoznanie z funkcjonowaniem świetlic socjoterapeutycznych; 11) Podsumowanie działań Komisji podjętych w 2016 r.


Osocze bogatopłytkowe zamiast botoksu? Opinie, efekty, przeciwwskazania\nRedakcja 07.06.2018 16:36\nOsocze bogatopłytkowe sprawi, że skóra stanie się jędrna i napięta. W tym celu wykorzystane zostaną nasze płytki krwi. Jakie efekty gwarantuje ten zabieg i kiedy warto zdecydować się na osocze bogatopłytkowe?\nOsocze bogatopłytkowe, czyli wampirzy lifting - co to jest?\nW ostatnich latach zabiegi odmładzające cieszą się coraz większą popularnością. Poszerza się także oferta klinik medycyny estetycznej. Jedną z często wybieranych opcji jest zabieg z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego.\nOsocze bogatopłytkowe, czyli PRP (Plateled Rich Plasma), znane jest przede wszystkim jako sposób na odmłodzenie naszego wyglądu. Inna popularna nazwa to wampirzy lifting (jest ona obecnie znacznie bardziej rozpowszechniona).\nCzęsto możemy spotkać się z opinią, że to doskonała alternatywa dla botoksu. To dlatego, że zabieg przynosi znacznie naturalniejsze efekty.\nWampirzy lifting ma na celu poprawę kolorystyki skóry i jej elastyczności. Wykorzystuje się w tym celu osocze bogatopłytkowe. Co bardzo istotne, substancja ta otrzymywana jest z krwi pacjenta. Odwirowuje się ją w wykonane specjalnie do tego celu wirówce.\nOsocze bogatopłytkowe to substancja bogata w płytki krwi. I to właśnie ten element decyduje o jego dużej skuteczności. Płytki krwi odpowiadają za regenerację skóry. To one stymulują ją do tworzenia nowych włókien kolagenowych.\nWampirzy lifting - wszystko co powinieneś wiedzieć przed wykonaniem zabiegu >>\nOsocze bogatopłytkowe - opinie: Nie zmienia rysów twarzy\nJeśli szukamy opinii na temat tego zabiegu w Internecie, musimy liczyć się z tym, że w wielu przypadkach autorami wpisów na forach są różne kliniki medycyny estetycznej oferujące ten zabieg. Dlatego w trakcie takich poszukiwań warto zachować ostrożność. Warto także zorientować się, jakie kliniki cieszą się popularnością i dobrą renomą.\nJednym ze sporych atutów wampirzego liftingu jest to, że daje on efekty znacznie bardziej naturalne niż botoks. I ten aspekt podkreślają na forach zadowolone kobiety.\nPo zabiegu twarz wygląda bardziej estetycznie, przy czym rysy twarzy nie zmieniają się. A to często zdarza się w przypadku botoksu. Zabieg z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego Jest więc opcją dla osób, które chcą, by zmiany nie rzucały się zbytnio w oczy i wyglądały jak najbardziej naturalnie. Co ważne, w razie jakichś pomyłek, nie będzie to aż tak widoczne, jak w przypadku botoksu.\nJedna z pań udzielających się na naszym forum napisała:\nZabieg przede wszystkim dla osób ceniących sobie naturalność, nie zmienia rysów twarzy, nie powoduje opuchnięć i nie blokuje mięśni.\nJeśli więc marzy nam się naturalne odmłodzenie skóry, możemy wziąć tę opcję pod uwagę.\nOsocze bogatopłytkowe efekty - kiedy?\nKiedy warto zdecydować się na wampirzy lifting? To przypadki, gdy dokuczają nam:\nPierwsze efekty wampirzego liftingu powinny być zauważalne około 2-3 miesiące po jego wykonaniu. Musimy także pamiętać o tym, że tego typu zabiegi wykonuje się w seriach. Po jednym liftingu nie powinniśmy spodziewać się spektakularnych efektów.\nNa tego typu zabiefach nie warto także oszczędzać. Na forach możemy przeczytać historie osób, które chciały wstrzyknąć osocze bogatopłytkowe w promocyjnej cenie, a wstrzykiwano im zwykłe osocze. Efekt oczywiście znacznie różniły się od tych oczekiwanych.\nKto powinien zrezygnować z zabiegu? To m.in. osoby, które w danym momencie zmagają się z:\nzmianami ropnymi skóry\nUwaga! Zabiegu nie powinno się wykonywać w ciąży i w okresie karmienia piersią.\nOsoby, które panicznie boją się igieł, także powinny dobrze przemyśleć decyzję o poddaniu się wampirzemu liftingowi. Igły są jednym z najważniejszych narzędzi w trakcie zabiegu. Dlatego jeśli obawiamy się panicznej reakcji, lepiej nie ryzykować.\nMatcha, czyli "zdrowe espresso" z Dalekiego Wschodu [Właściwości, cena, jak parzyć]\nParawiroza u psa- co to za choroba i czy występuje także u ludzi? [objawy, leczeni, diagnoza]


Bajki rozebrane [Katarzyna Miller, Tatiana Cichocka] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00404 007366 18474169 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Katarzyna Miller, Tatiana Cichocka Liczba stron: 335\nISBN: 978-83-7881-450-4 Data wydania: 2014-07-16\nPsychoterapeutka Katarzyna Miller wraz z dziennikarką Tatianą Cichocką „rozbierają” znane wszystkim w naszej kulturze baśnie, tak by odnaleźć w nich treści i znaczenia aktualne dzisiaj. W losach Kopciuszka, Jasia i Małgosi, niezliczonych księżniczek i królewiczów zaklęte są tęsknoty, rozterki, problemy i radości ludzi młodych i starych. Pierwowzór tych rozmów stanowi cykl To nie bajka, drukowany na łamach 'Zwierciadła'. Wydanie książkowe jest obszerniejszą jego wersją.\nKatarzyna MillerTatiana Cichocka BAJKI ROZEBRANE\nCopyright © by Katarzyna Miller, Tatiana Cichocka, MMXIV Wydanie II Warszawa, MMXIV\nSpis treściKopciuszek. Pantofelek w rozmiarze 42Śpiąca Królewna. Dar trzynastej wróżkiDziewczynka z zapałkami. Wielka ucieczkaCzerwone trzewiczki. Taniec życiaAli Baba i czterdziestu rozbójników. Być i miećBrzydkie kaczątko. Szkoła dziobaniaCalineczka. MaskotkaCzerwony Kapturek. Świat według lolitkiKrólewna Śnieżka. Świat jest pełen krasnoludkówKsiężniczka na ziarnku grochu. Szkoła gwiazdJaś i Małgosia. Witaj w McŚwiecieMała syrenka. Setki mirażyKrólowa Śniegu. Moc jest w nasDzikie łabędzie. Samurajka znikądGłupi Jaś. Pochwała głupotyKot w butach. Jak być mężczyzną i przetrwaćSinobrody. Ciemna strona mocyAladyn. W poszukiwaniu wewnętrznego światłaSzewczyk Dratewka. Konkurs piękności męskiejA potem… Słowo na pożegnaniePrzypisyO AutorkachWszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.\nKopciuszekPantofelek w rozmiarze 42Tatiana: Nie zastanawiałyśmy się, którą bajkę wziąć na pierwszy ogień. Odpowiedź narzucała się sama: Kopciuszek! To chyba najbardziej znana bajka na świecie... Kasia: Jest też najczęściej interpretowana, co nie ułatwia nam zadania. Ale sobie poradzimy. Piękno baśni1 polega na tym, że są tak wielowymiarowe, iż zawsze da się w nich odkryć coś jeszcze. Dlatego warto je czytać i się w nie wczytywać. T: Jest coś w bajce o Kopciuszku, co sprawiło, że stała się ona jednym z trwałych elementów naszej kultury. Zaryzykowałabym nawet stwierdzenie, że jest w zachodniej kulturze jedną z bajek centralnych, osiowych. K: Najlepszym dowodem na to jest fakt, że słowa „kopciuszek” i „kopciuch” weszły do codziennego użycia. T: Choć dziś nie są już tak często używane. K: Jeszcze się trafia... „Kopciuch” to określenie pejoratywne; ktoś nadający się tylko do czarnej, brudnej roboty. Tak się też czasem mówi o dziewczynie, która jest niechlujna, brudna, nie dba o siebie. „Kopciuszek” natomiast to osoba (przeważnie dziewczyna) pozornie nijaka, niezauważalna, może być biedna albo niespecjalnie piękna, taka poczwarka, która niespodziewanie rozkwita i nie wiadomo jak zdobywa najlepszy kąsek. Taki ścichapęk. T: Tak rozumiany motyw przewodni tej bajki jest często ogrywany i, moim zdaniem, wręcz nadużywany w naszej kulturze. Powstało mnóstwo kopciuszkopodobnych książek, filmów, również dla dorosłych. Niestety, kultura obrazkowa sprawiła, według mnie, że motyw ten został dokładnie wyprany z głębszych znaczeń, przemielony na papkę, został sam zewnętrzny sztafaż, rysunek. W rezultacie Kopciuszek to dziś postać popkulturowa, nie sądzisz? K: Masz, niestety, rację. Kultura masowa potrafi pozbawić głębi. Atrakcyjność Kopciuszka natomiast polega między innymi na tym, że jest to jedna z baśni archetypowych, czyli takich, którym udało się uchwycić głęboką prawdę o człowieku i pokazać mechanizmy jego funkcjonowania. Zarówno psychologiczne, jak i społeczne. T: To zresztą chyba najlepszy sprawdzian dla bajki. Jeśli opiera się wpływowi czasu, pozostaje w pamięci i jest wciąż żywa, co więcej, daje się twórczo zastosować w nowych czasach, to najlepszy dowód, że udało się w niej uchwycić coś ponadczasowego, coś, co jest uniwersalne, co ma zastosowanie do człowieka w ogóle, a nie tylko do specyficznego kontekstu kulturowego i historycznego. K: Nieprzemijalność i aktualność to niezbędne cechy takich baśni. Najbardziej znane spośród nich wybrałyśmy do naszych „rozbieranych” rozmów. Kopciuszek zajmuje wśród nich ważne miejsce również z powodów całkiem prozaicznych: wraz z kilkoma innymi bajkami został spopularyzowany przez Disneya, czyli przerobiony na film, przez co przebojem wdarł się do wyobraźni milionów widzów. Jednak ważniejszy powód tego zawłaszczenia jest inny: po prostu postać głównej bohaterki jest ważna dla dzisiejszych kobiet. T: Myślę, że Kopciuszek jest tak ważny, bo symbolizuje spełnienie jednego z podstawowych, przynajmniej w naszej kulturze, kobiecych marzeń: o księciu z bajki, który spośród wszystkich kobiet wybierze właśnie mnie. O tym, że ktoś wreszcie mnie doceni, pozna się na mnie. K: Powoli, powoli. Zaraz do tego dojdziemy. Bajkę o Kopciuszku można czytać na wielu poziomach. Zacznijmy od najbardziej oczywistego. Rzeczywiście jest to historia, która opisuje proces dobierania się i łączenia ludzi z sobą. Tak jak to było dawniej i tak jak większość z nas ma wciąż zakodowane – miłość od pierwszego wejrzenia i te sprawy... Bo to jest przecież historia miłosna, na dokładkę mezalians. T: Nic dziwnego, że ma tak dużą siłę nośną. Przecież kochamy historie miłosne, szczególnie kobiety. I masz rację: gdyby nie happy end, byłby to melodramat w czystej formie. Taki, jakiego nie powstydziłaby się Rodziewiczówna. K: Zgadza się, powieściowe wyciskacze łez eksploatują ten sam motyw co Kopciuszek. T: Na przykład większość „harlekinów”... Tam aż się roi od biednych albo siedzących cichutko w kąciku dziewczyn, które na końcu triumfują, zdobywając mężczyznę swojego serca mimo zazdrości bogatych, nadętych albo niesympatycznych intrygantek... K: Również tasiemcowe seriale telewizyjne nie stronią od postaci i sytuacji niemal żywcem wziętych z Kopciuszka. A gatunek filmowy, jakim jest komedia romantyczna, w zasadzie się z niego wywodzi. Bohaterką komedii romantycznej często jest dziewczyna inna niż wszyscy: biedna albo z nizin społecznych, albo samotna, albo „alternatywna”, albo na pierwszy rzut oka mało atrakcyjna, albo po prostu zwykła szara myszka, a on, który się pojawia, jest zwykle kimś bogatszym albo lepiej wykształconym, albo sławnym i pięknym – słowem, takim Księciem. Są pozornie z innych światów, ale mimo to się w sobie zakochują i on ją unosi do siebie, jak w sztandarowym filmie tego gatunku i moim ulubionym Pretty Woman. T: W tym filmie Kopciuszek, grany z wdziękiem przez Julię Roberts, jest w dodatku prostytutką, co prawda zmuszoną do takiej pracy przez trudne warunki, ale jednak. Stwarza to jeszcze wyraźniejszy kontrast między nią a bogatym biznesmenem, który zabiera ją z ulicy. K: I jak to w kopciuszkowych historiach, on pod zewnętrznymi pozorami odkrywa w niej inteligentną, piękną, wrażliwą dziewczynę i zakochuje się w niej. Miłość zwycięża. T: Albo może nie być biedna, ale jedynie niestereotypowo kobieca, jak choćby bohaterka grana przez Sandrę Bullock w filmie Dwa tygodnie na miłość. Nosiła się bez wdzięku, zachowywała jak chłopczyca, w związku z czym Hugh Grant, u którego pracowała, nie zwracał na nią uwagi, traktował ją jak doradcę, mądrego kumpla. A ona się w nim skrycie podkochiwała. Aż wreszcie nadszedł bal, na którym odstawiła się jak królowa – w najlepszą bombkową i falbaniastą kieckę – i wtedy jemu spadły łuski z oczu; zobaczył, jak jest naprawdę piękna. K: Ci faceci w komediach romantycznych bywają ślepi, powiem ci. Widz zwykle od początku filmu wie, że ona jest fajna, piękna, mądra, jakby dla niego stworzona. A jemu ktoś musi tę kobitkę podać w pięknym opakowaniu na tacy, żeby ją w ogóle zauważył... T: Przygnębiające, ale mam wrażenie, że coś jest na rzeczy... K: Jednak żeby nie było, że tylko panowie tak mają, zauważ, że motyw Kopciuszka bywa wykorzystywany również odwrotnie, czyli następuje zamiana ról. Tak jest na przykład w filmie Notting Hill, w którym to ona – dla odmiany Julia Roberts – została obsadzona w roli Księcia, czyli jest bogatą, atrakcyjną, sławną kobietą, a Hugh Grant (etatowy amant) jest Kopciuszkiem – nieśmiałym, pozornie zwykłym „nikim”, którego ona wypatrzyła. Przy niej albo w jej oczach przemienia się w „kogoś” – w wartościowego, atrakcyjnego mężczyznę. Trzeba jednak przyznać, że taka wersja fabuły występuje zdecydowanie rzadziej. T: Z naszego dialogu widać, że kluczowym elementem tego archetypu jest przemiana. Schemat jest prosty: jakaś biedna albo poniewierana, nic nieznacząca szara mysz nagle przeobraża się w piękność albo w kogoś wartościowego. Na identycznej zasadzie funkcjonują w magazynach kobiecych rubryki tak zwanych metamorfoz – brzydka „przed”, piękna „po”. Z doświadczenia wiem, że są to rubryki bardzo popularne... Jest też program w telewizji, który pokazuje, jak taka metamorfoza się odbywa. Przychodzi nijaka, kiepsko ubrana dziewczyna, robi się jej nieuśmiechniętej zdjęcie, a potem fryzjer zmienia jej uczesanie, makijażystka dobiera make-up, stylistka nowy strój, czasem dietetyczka popracuje nieco nad „zbędnymi kilogramami”. I wychodzi totalnie przeobrażona osoba. K: Zupełnie jak dotknięta różdżką dobrej wróżki... T: I, niestety, efekt najczęściej bywa równie krótkotrwały jak w bajce o Kopciuszku. Po północy karoca zmienia się na powrót w dynię, makijaż zmywamy, a suknia staje się codziennym spranym ciuchem... Ale co przeżyłyśmy, to nasze. Czy dlatego tak nam się podoba ta bajka? Bo chcemy wierzyć, że też możemy być piękne? Każda z nas? Przeczytałam ostatnio, że tylko 8 procent Polek uważa się za atrakcyjne, a prawie żadna nie uważa się za piękność... K: Poczucie braku własnej atrakcyjności, związanej zresztą nie tylko z urodą, to temat bazowy. Rzeczywiście wiele kobiet – a swoją drogą również mężczyzn – na co dzień czuje się takimi Kopciuszkami, zabieganymi, niedocenionymi, nieatrakcyjnymi, które czekają na swój wielki moment. Bywa, że czekają przez całe życie. T: Bo taki moment czasem przychodzi, a czasem nie. K: Jeśli tylko czekają, najczęściej nie przychodzi. Trzeba coś w tym kierunku zrobić. To, że tylko czekają, a nie wezmą spraw we własne ręce, samo w sobie jest już okropne. A dzieje się tak dlatego, że od dziecka jesteśmy uczeni, iż aprobata, wszelki podziw czy docenienie muszą pochodzić z zewnątrz. Jesteśmy uzależnieni od oceny zewnętrznej. W szczególności dotyczy to kobiet, bo nasza wartość tradycyjnie związana jest z urodą, czyli zewnętrznością. Tak wychowane dorosłe kobiety zachowują się potem często jak wiecznie spragnione pochwał, docenienia i zauważenia małe dziewczynki. Bo nigdy nie dostały wystarczająco dużo uwagi w domu, szczególnie od ojca. A że w naszej kulturze większość dziewcząt wychowuje się praktycznie bez udziału ojca, takich kobiet jest wiele. Nic dziwnego, że w dorosłym życiu wciąż próbują to sobie zrekompensować. T: Każdy chce się czasem czuć doceniony, wyjątkowy, jedyny... Chyba to właśnie stoi za marzeniem o Księciu, który wypatrzy mnie jako tę perłę wśród innych. K: W głębi duszy każdy czuje się wyjątkowy. Dziecko, które słucha tej bajki, tak się czuje. A opowieść ta pokazuje wyjątkowość każdego z nas. Problem polega na tym, że wcześniej czy później zaczynamy podejrzewać, że świat tego nigdy nie zauważy. T: Nikt nas nie traktuje w specjalny sposób, nie spływają z tego powodu żadne łaski. Cały czas szuka się tego uznania. K: Dojrzałość polega między innymi na tym, że człowiek mówi sobie: no, może i jestem wyjątkowy, ale inni też są wyjątkowi. Każdy człowiek ma własny świat, swoją absolutną, odrębną wyjątkowość. Kiedy więc to uznaję i daję innym prawo do tego, przestaję chcieć być pępkiem świata, który wszyscy mają podziwiać. Staję się jednym ze światów. Póki tego nie zobaczę, jestem w niewoli innych ludzi, próbując cały czas zaskarbić sobie ich uznanie. T: Mam wrażenie, że bajka o Kopciuszku walnie przyczynia się do tego, by taki mechanizm utrwalić. K: Można rzeczywiście tak tę bajkę odczytać. To też jedna z odpowiedzi, dlaczego ma u nas tak duży ciężar gatunkowy. Kopciuszek to idealna patriarchalna kobietka – nikomu nie ma za złe tego, co się dzieje, ani tego, co jej robią, nawet jeśli ją krzywdzą. Jest dobra, cicha, pogodzona z losem, głęboko moralna... Chociaż dałabym cudzysłów przy słowie „moralna”, bo tak jest tylko w najbardziej popularnej, wygładzonej wersji bajki. T: Warto przy okazji wspomnieć, że tych wersji jest wiele. W bardziej pierwotnych Kopciuszek wcale nie przypomina świętej. K: Niemniej powszechnie znamy, niestety, jedynie taką wersję. W niej Kopciuszek nie gada za wiele, nie dyskutuje, nie pyskuje swoim złośliwym siostrom, z pokorą i uśmiechem znosi każdą poniewierkę, nigdy się nie złości. T: Wiadomo, złość piękności szkodzi... Nie ma co, modelowa z niej dziewczyna. W dodatku ciągle siedzi w domu i pracuje, pracuje, pracuje. K: Czy to nie ideał kobiety? Nie lata po sklepach, nie wydaje pieniędzy, nie zajmuje się sobą, nie ma nawet jednej porządnej kiecki... Mam wrażenie, że ta wersja Kopciuszka przyjęła się tak dobrze u nas, bo żyjemy w katolickim chrześcijaństwie. T: Biblia przecież mówi: „błogosławieni cisi, ubodzy w duchu”... K: I „ostatni będą pierwszymi”. To oczywiście wielkie spłycenie tego, o co chodzi w Biblii, bo tam mowa jest o czystości duchowej i prostocie, a nie niewolnictwie, podporządkowaniu się i zaprzeczaniu sobie. To już patriarchalna manipulacja. Po prostu łatwiej jest rządzić kimś, kto jest cichy i posłuszny, godzi się z niesprawiedliwością. Dlatego tak się wciąż u nas wychowuje dziewczynki: bądź, dziewczynko, grzeczna i miła, a na pewno cię jakiś książę weźmie. Zauważy cię w tym kącie, gdy sobie dziergasz albo coś czyścisz. Nawet nie musisz być najładniej ubrana... T: Oj, musisz. Bo ten książę wszak nie przy tym piecu i w łachmanach ją wypatrzył, a kiedy przyjechał z pantofelkiem, to mimo wielkiej miłości wcale jej nie poznał w jej zwykłych szmatkach... K: Co prawda, to prawda. Przypomniał mi się film, w którym szczególnie istotny był właśnie ten motyw. Chyba nosił tytuł Miłość ma dwie twarze – Barbra Streisand w parze z Jeffem Bridgesem. Ona gra zaniedbaną kobietę, która chodzi w byle czym, nie umie się ubrać. On się kocha w innej, która go rzuca. Ona pomaga mu leczyć rany i się zaprzyjaźniają. No i się w nim zakochuje i czuje, że byliby świetną parą. Ale on jeszcze tego nie wie, jak to zwykle chłopcy... T: I co? Ona, żeby mu to uświadomić, pięknie się ubiera? K: Oczywiście! Jakbyś przy tym była! On na pewien czas wyjeżdża, a ona wtedy bierze się za siebie. Idzie na jakąś kurację, jakieś pasy transmisyjne, idzie do fryzjerów, kosmetyczek, do uklepania, do krawców, i kiedy on wraca, jest całkiem inna. Czyli zupełnie jak w tych metamorfozach, o których mówiłaś. Wtedy on przegląda na oczy. Ale – co jest fajne w filmie – mówi przy tym: „Coś ty z siebie zrobiła? Nie mogłaś zostać taka, jaka byłaś?”. No, pewnie mogła, ale jak inaczej on by ją zauważył? T: Paradoks, prawda? A w tym wszystkim najbardziej pokrętne jest, że wiemy, jaki to absurd, że czasem trzeba poprawić swój wygląd, by zwrócić na siebie uwagę. Na poziomie świadomym nie godzimy się na to, a jednak gdy tylko chcemy zwrócić na siebie uwagę, natychmiast staramy się dopracować wygląd. K: A przy tym wszystkim chcemy, żeby on kochał nas takimi, jakie jesteśmy naprawdę w środku... No cóż, kobiety są skomplikowanymi istotami. Dla mnie największym paradoksem tej całej sytuacji jest przede wszystkim fakt, że to ostatecznie kobieta musi się postarać, by mężczyzna ją zobaczył, mimo że czasem go przewyższa pod tyloma względami... I na przykład mimo przewagi intelektualnej musi coś takiego z sobą zrobić, żeby on jednak rzucił na nią okiem inaczej niż po przyjacielsku czy profesjonalnie. W bajce te role są rozdane jednoznacznie. Wiemy, jakie zalety ma Kopciuszek. Nic natomiast nie wiemy o zaletach Księcia, poza tym że ma tytuł i zamek. Może jest gburowaty i mało rozgarnięty? To jednak najwyraźniej nie ma znaczenia. I tak to Kopciuszek startuje w konkurencji, a Książę wybrzydza. No, ale takie były realia. T: Czego więc z tej historii dowiaduje się dorastająca dziewczynka? Dość przewrotny przekaz. Przede wszystkim musisz być miła, cicha, grzeczna, pracowita i posłuszna. Ale w odpowiednim momencie musisz też umieć z tej roli na chwilę wyjść, ubrać się i pokazać? K: Tak jest. Gdy nadarzy się okazja, masz, kochana, wszystkich wyrolować, znaleźć się tam, gdzie trzeba, i być najlepsza. Oto zadanie. Ta bajka jest rzeczywiście przewrotna. Pokazuje, jak w zastanym systemie wyobrażeń i wymagań wobec kobiet dziewczyna może się jednak odnaleźć i postawić na swoim. Chce księcia? Może mieć księcia. Ta bajka pokazuje, jak to zrobić. Daje więc szansę i nadzieję każdej dziewczynie. To jej główna moc i siła przyciągania. Kopciuszek to w tym sensie kobieca wersja Głupiego Jasia, najgłupszego i najmłodszego syna, który w końcu zasłużył na królestwo i królewnę, mimo że głównie grał na fujarce. Tutaj mamy dziewczynę, która jest prosta i najmniej się liczy, a wychodzi na swoje. W dodatku jeszcze pognębiając te, które się z niej naigrawały. Duża satysfakcja. T: Wieje optymizmem, a to lubimy. Przykład Kopciuszka uczy nas, że nawet w czasach największej poniewierki nie warto się poddawać, bo w każdej chwili sytuacja może ulec diametralnej zmianie. K: Dlatego warto marzyć. Kopciuszek marzy, a marzenia się spełniają, właściwy moment nadchodzi. T: W życiu Kopciuszka ten moment nadchodzi, gdy słyszy ona, że na zamku odbędzie się bal, na który zaproszone są wszystkie dziewczęta z okolicy. Wszystkie, czyli również ona. Przyszło mi do głowy, że ona w głębi duszy musiała liczyć na to, że w końcu coś pozwoli jej się wyrwać od tego wiecznego zmywania. Dlatego tak się uparła, żeby jednak się wybrać na bal. Była gotowa bardzo wiele zrobić, by pójść. K: Kiedy usłyszała, jaki warunek postawiła jej macocha, czyli przebrać mak i popiół, nie poddała się. Wiedziała, że to nierealne, a jednak zabrała się do roboty. Właśnie w odpowiedzi na to jej pragnienie odpowiedziała dobra wróżka. T: I wróżka dała jej suknię, karocę, umożliwiła spełnienie tego marzenia. K: Ale wróżka też postawiła warunek. Bo wszystko, co jest cudne, musi się kiedyś skończyć i trzeba o tym wiedzieć. T: Masz tylko kawałek szczęścia. Tylko jedną szansę. K: I jak się okazuje, bardzo słusznie. Wróżka wie, co robi, warto ufać wróżkom. Bo przez to swoje nagłe i dramatyczne zniknięcie z balu Kopciuszek robi księciu niespodziankę i on nie może o niej zapomnieć. T: Dzięki temu ostatecznie dobro pod wdzięczną postacią Kopciuszka triumfuje. K: Dobro zostaje nagrodzone. I to tu, natychmiast, nie na święty nigdy, czyli na przykład w niebie. To nam się w tej bajce też podoba. Zobacz, gdyby ona nie posłuchała wróżki, została na balu do końca, to guzik by z tego wyszło. T: Co by się stało, gdyby została na balu? K: Czar by prysł. I dosłownie, i w przenośni. Wyszłaby proza życia, a nie bajka! To chyba nie tak trudno zgadnąć. Ona zostałaby na tym balu do białego rana, dała się zauroczyć pięknym słówkom albo zamroczyć kilkoma drinkami i byłby z tego najwyżej romans, ale niekoniecznie małżeństwo. Poszliby pewnie do łóżka, a nie do ołtarza. Bo według starych i może sensownych zasad nie należy na pierwszej randce posuwać się za daleko, prawda? T: Nie mówiąc o tym, że może w ogóle do niczego by nie doszło, bo skoro tylko czar by prysł, jak mówisz, Książę zobaczyłby, że ma do czynienia z biedną, prostą dziewczyną. A na pierwszej randce nie jest na to gotowy. K: Tymczasem on został oczarowany i ma taki oczarowany pozostać, tęsknić za nią i jej szukać... Mężczyzna musi gonić za zdobyczą. To znana mądrość, czy nam się to podoba, czy nie. Gdy mu zdobycz spowszednieje, czar pryska. T: Sugerujesz, że bajka o Kopciuszku to przepis na skuteczny podryw? K: A dlaczego nie? Bajki uczą wielu rzeczy, również tego, jak się zachować w konkretnych sytuacjach. Tutaj mamy rzeczywiście gotowy do zastosowania sposób, jak ma postępować dziewczyna, chcąc zdobyć męża. Rozpisany dokładnie od pierwszego wyjścia dziewczyny w świat na pierwszy bal aż do ołtarza. Zobacz, okazuje się, jak ważne jest, by w każdej sprawie wyczuć właściwy moment. Ważne jest zarówno to, kiedy się przychodzi, jak i wychodzi. Ważne, jak się to robi. Każdy szczegół ma znaczenie. T: Gdy wybija dwunasta, trzeba iść, choć chciałoby się jeszcze zostać... Nie ma lekko. Nie tak łatwo zdobyć męża. Aż dziw, że ludzie jednak jakoś się dobierają w te pary... Nie dość, że musisz mieć odpowiednie walory, które tutaj symbolizuje czarodziejski strój, to jeszcze musisz odpowiednio wykorzystać dany ci czas. A dlaczego ważne jest to, kiedy ona przyszła? K: To oczywiste. Zanim zjawiła się na balu, on zdążył już pozostałe babeczki obejrzeć. I tak naprawdę był już nimi znudzony. Aż tu pojawia się ona i jest w zasadzie poza konkurencją. T: Tadam, tadam: wszystkie światła na nią. Niespodzianka. Bardzo filmowe. K: Możliwe, że gdyby ona przyszła na ten bal razem z wszystkimi, byłoby jej trudniej zwrócić na siebie uwagę Księcia. Zginęłaby w tłumie. A już z pewnością zajęłoby to jej więcej czasu, jako że nikt jej przecież nie znał. Jednak gdy przyszła ostatnia, to fakt ten, który w normalnej sytuacji działałby na jej niekorzyść, stał się jej główną kartą przetargową. T: Sprytne. Bajka ta uczy więc, że trzeba umieć zauważyć i wykorzystać swoje atuty. I nie należy się poddawać, bo nigdy nie wiadomo, co się okaże dla kogoś atrakcyjne. Wydawać by się mogło, że Książę będzie chciał kogoś skoligaconego albo bogatego, albo z dobrego rodu. Tak zwykle bywa. Ale w tym wypadku to akurat nie miało najmniejszego znaczenia, zagrało coś innego. K: Pewien mój znajomy opowiadał mi, jak zdobył najpiękniejszą dziewczynę na studiach. Był po prostu tym jedynym, który jej nie podrywał. Był inny niż wszyscy i to właśnie się jej spodobało. „Ja nie jestem przystojny ani najbogatszy, ani najmądrzejszy. Ale byłem tym jedynym” – mówił. Trzeba być pod jakimś względem kimś wyjątkowym. T: No i jak widać, ważnym elementem podrywania jest tajemniczość. K: To kluczowy element sztuki uwodzenia! T: Tajemnicze kobiety przyciągają jak magnes. „Skąd ona się wzięła? Kim ona jest?” – tak pytają na balu. Wszystkie inne, wiadomo: córka tego, ciotka tego, klotka tamtego. A ta przyszła sama, jest nowa, nieznana, interesująca... K: Trzeba tę tajemnicę w sobie pielęgnować. Ale nie tylko przed ślubem, jak pokazuje bajka. Również po. Żeby „żyli długo i szczęśliwie” mogło się ziścić. Trzeba mieć swój świat, jakieś zainteresowania, rozwijać się, nie rozmieniać na drobne i tylko czasem wałęsać się po domu w rozciapcianych papuciach. To ważny element atrakcyjności seksualnej. Co, podkreślam to z całą mocą, dotyczy obojga partnerów, nie tylko kobiet. Ale to już inna historia... T: Z tym uwodzeniem wiąże się w sposób jednoznaczny fakt, że dla kobiety nagrodą, prawdziwym zwycięstwem jest zdobycie mężczyzny. Nie wkurza cię taki przekaz? Na poziomie opowiadanej historii to Książę jest tą nagrodą dla Kopciuszka. Książę był jej jedynym i największym marzeniem. Zresztą nie tylko jej marzeniem. Cały kraj, wszystkie dziewczęta stawiły się przecież na balu. Każda z pewnością liczyła w duchu, że to właśnie ona dostąpi tego zaszczytu, że Książę ją zauważy. I weźmie za żonę. I ją wyniesie na wyżyny. Również społecznie. K: Tak, małżeństwo z nim natychmiast kobietę ustawia wysoko w hierarchii. T: To też jest wpisane w kulturę patriarchalną. Dlatego, kiedy myślę o tym, jaki jest główny temat tej bajki, nie jest mi wcale do śmiechu. Bo ta historia pokazuje prawdę: jedynym najwyższym celem i marzeniem dla kobiety jest małżeństwo z jakimś facetem, którego ona nawet nie zna. K: Tak bezsprzecznie było jeszcze niedawno. Niezamężna kobieta nie liczyła się w społeczeństwie. Była wyśmiewaną starą panną albo dziwką. Nie cieszyła się szacunkiem ogółu, to pewne. Mężczyzna uprawniał ją do tego, żeby mogła mieć dzieci, dom. Liczyła się tylko jako jego żona. To przekonanie znajduje odbicie w tej historii. Jednak takie odczytanie Kopciuszka jest dość naiwne. T: Ale mimo wszystko bardzo powszechne. Mam wrażenie, że również utrwala ten model. K: Tak, ale ja bym się przy tym nie upierała. To się już powoli wyrównuje. Sam fakt, że o tym w ten sposób rozmawiamy, oznacza, że to się wyrównuje. Jeszcze niedawno nie mieściło się nikomu w głowie, że można podważać litery tego przekazu. A w tej chwili feminizm wziął w obróbkę wszystko i stawia na nogach. Bo już dałyśmy sobie do tego prawo. To jest ważne. Są do tego narzędzia i miejsce, co prawda ciągle wywalczane, ale ono już jest. Nie da się tego cofnąć. Zmiana w świadomości zachodzi szybciej niż zmiana pokoleń. Coraz częściej młode dziewczyny mają zupełnie inne poglądy niż ich matki. T: Dobrze, nie upieram się, żeby iść za daleko w tę stronę, jednak chciałam zaznaczyć, że takie spojrzenie na tę bajkę też jest uprawnione. A co znajdziemy, gdy zajrzymy głębiej? Co ty widzisz w bajce o Kopciuszku? K: Dla mnie jako psychoterapeutki istotne jest takie odczytanie tej bajki, zresztą każdej bajki, które wskazuje na wewnętrzny rozwój bohaterki. To znaczy na sytuację niezwiązaną z jej działaniem i funkcjonowaniem w społeczeństwie, choć niewątpliwie się o to ocierającą. Mnie interesuje to, co proponuje Carl Jung i psychologia głębi, która wartość baśni widzi w tym, że pokazuje ona drogę rozwoju człowieka. W tak rozumianej historii pod postaciami innych ludzi ukazane są cechy, właściwości czy aspekty osobowości człowieka jako całości. T: Zatem jakie mamy tu postacie? Jest Kopciuszek, czyli główna bohaterka, macocha i złe przybrane siostry. O Kopciuszku już trochę mówiłyśmy, więc może zobaczmy, co symbolizuje macocha... K: Macocha jest negatywnym aspektem matki. Przykro mi, drogie macochy, ale to prawda. Macochy mają do odegrania w bajkach dość niewdzięczną rolę. A mówiąc serio, ważne jest, dlaczego macocha w ogóle się w bajce pojawia i kiedy. T: Pojawia się zwykle wtedy, gdy umiera matka. K: Tak. Drogę wewnętrznego rozwoju człowieka otwiera śmierć matki. Symboliczna, ma się rozumieć. Czyli znika bóstwo idealne, dzięki czemu otwiera się droga do poznania rzeczywistości takiej, jaka ona naprawdę jest. T: Jakie bóstwo idealne? K: Matka. A czasem i ojciec. Jak sama przed chwilą zauważyłaś, bajki zwykle zaczynają się od tego momentu, gdy dziecku umiera matka albo oboje rodziców. W opowiadanej historii umierają naprawdę, więc bohater zostaje sierotą. Czuje się samotny, boi się. Nic dziwnego, przecież znika ten ciepły kokon opieki, którym otaczali go rodzice. Znika poczucie bezpieczeństwa wynikające ze świadomości, że świat chroniony przez rodziców jest znany, dobry i bezpieczny. W rzeczywistości jednak śmierć bajkowej matki (lub obojga rodziców) to symboliczna śmierć. Pokazuje moment, w którym w dziecku umiera owo poczucie pewności, stabilności, przewidywalności świata. Dla małego dziecka matka to przecież cały świat, dziecko widzi wszystko jej oczami, jest z nią zespolone. Ona decyduje o wszystkim, co dziecka dotyczy. Dlatego, by nastąpił jakikolwiek rozwój, matka jako taki ideał musi zniknąć, musi zostać strącona z tego piedestału. Dziecko musi zobaczyć, że zarówno ona, jak i wszyscy inni ludzie nie są tylko dobrzy i mili. Mają też swoją ciemną stronę. Świat nie jest tylko łąką pełną motyli. T: Czyli macocha, która pojawia się na miejsce matki, reprezentuje wszystkie złe i nieakceptowane przez dziecko cechy tej matki? K: Tak. W terapii jest to niesłychanie ważne. Małe dziecko widzi wyłącznie dobrą stronę matki, wszystko, co ona robi, tłumaczy na jej korzyść. Jeśli coś jest nie tak, wini za to siebie, a nie ją. A przecież każda matka ma cechy dobre i złe. Uświadomienie sobie tego i zaakceptowanie tego faktu ma kluczowe znaczenie. Wiele osób boryka się z tym do późnej starości. I nie chodzi o to, że matka jest jakaś „niedobra” w ogóle, że jest „złą” matką, tylko jest w niej ten normalny, ludzki aspekt, jakby zwykła druga strona medalu. Macocha to ten dopełniający aspekt. Każdy z nas go ma. Żeby dorosnąć, dojrzeć, trzeba poznać i zaakceptować te różne strony siebie i innych. T: Przyszło mi na myśl, że w Polsce mamy to widzenie wyjątkowo utrudnione. Za wzór mamy przecież matkę Polkę i Matkę Boską. Obie święte i świetlane. One jakoś wcale się nie łączą w jedno z czarownicami i dziwkami. To postacie jednowymiarowe, idealne. K: Dlatego wielu ludzi ma z tym kłopot. Nie chcą uświadomić sobie faktu, że ani oni sami, ani nawet najbliższe im osoby nie są takie znowu idealne, co nie znaczy, że są złe. Po prostu mają i takie, i takie cechy. Kiedy się to zrozumie, łatwiej jest żyć. Jeśli nie musimy za wszelką cenę dążyć do ideału, możemy sobie nieco odpuścić, przestać się karać za to, że nie jesteśmy doskonali. Bo nikt nie jest idealny. T: Jednak w tej bajce te dwa aspekty świata i ludzi, pozytywny i negatywny, są na stałe rozdzielone. Ciemną stronę reprezentuje nie tylko macocha. Są też jej córki, czyli złe siostry Kopciuszka. Będąc córkami ciemnej strony, również one do ciemnej strony należą. K: Zgadza się. Siostry reprezentują ciemną stronę samego Kopciuszka. A pojawiają się w tej bajce, bo naturalną koleją rzeczy jest, iż dziewczyna w miarę dorastania również w sobie zaczyna przeczuwać istnienie różnych ciągot ku nieposłuszeństwu. Są one aspektami niej samej. Czyli reprezentują wszystko to, co wyparte i nieakceptowane społecznie u dziewczynki. T: Siostry są wredne, buńczuczne, leniwe, krzykliwe, agresywne... K: Dziwisz się? Jeszcze nie tak dawno dziewczyna nie mogła być taka. T: Ja też nie mogłam. W wielu domach wciąż dziewczynka nie może się tak zachowywać, nie wolno jej okazywać emocji, mieć takich cech. K: Dlatego w bajce trzeba było pokazać postacie, które mają te wszystkie nieakceptowane cechy, żeby i ta strona życia była pokazana, jakoś reprezentowana. Bo te emocje, złe myśli, zachowania nie znikają ot tak, na zawsze. Tylko je chowamy, staramy się udawać, że ich nie mamy, nie czujemy, nie ulegamy im. Co jest oczywistą nieprawdą. T: W bajkowym wzorze jest jeszcze tatuś. Co o nim powiesz? K: Że właściwie go nie ma. Tatuś jest tutaj tatusiem nieobecnym. Tak jest najczęściej w baśniach. I w życiu. Ojciec scedował na kobietę wszystkie zadania i też nie zauważa, że jego żona ma aspekt negatywny. Niby kocha swoją córkę, ale niespecjalnie do niego dociera, co się z nią dzieje, zarówno w dobrym, jak i w niedobrym sensie. Ani Kopciuszka, ani dwóch pozostałych dziewczyn nie otacza opieką, nie obdarza uwagą. Można powiedzieć, że istnieje wyłącznie w tym sensie, iż bez niego nie byłoby całej tej historii. Spłodził dzieci, ale nie interesuje go, co się dalej z nimi dzieje. I to jest też wciąż szalenie typowe dla współczesnych układów rodzinno-domowych. „Twoje dziecko, żono, jest niegrzeczne. Zrób coś z tym dzieckiem! Niech ono nie hałasuje, niech nie skacze, jestem zmęczony”. Mam nadzieję, że ten smutny stereotyp dzięki nowym ojcom będzie odchodził w niepamięć. T: Czy znaczy to, że te wszystkie żeńskie postacie (matka, macocha, Kopciuszek, dwie złe córki) są aspektami kobiecości jednej osoby? K: W zasadzie tak. Można widzieć obie matki jako odrębną część. Ale można też je traktować jako te części nas, które nam „matkują” od środka, mówią, co i jak mamy robić, co wolno, czego nie wolno. Mamy w sobie zarówno taką dobrą matkę, jak i macochę, które uaktywniają się w różnych sytuacjach. Chciałabym trochę więcej powiedzieć o tych ciemnych stronach, bo na pewno będziemy do tego wracać przy okazji kolejnych bajek. Niedobre siostry są cieniem Kopciuszka. Cień, według Junga, to właśnie te wszystkie zachowania, cechy, postawy, które nie są w dziecku aprobowane przez otoczenie i społeczność, w której żyje, więc ono chowa je w sobie. Spycha coraz bardziej do podświadomości. Dorosły wlecze więc z sobą ten cień i dalej upycha tam wszystko, co nie pasuje, co nie jest przez niego lub innych akceptowane, co nie przechodzi przez sito rzeczy niedozwolonych. Ale potem ta podświadomość go dręczy. Zobacz, jak wredne siostry się nad tą biedną dziewczyną znęcają. A ona im na to wszystko pozwala. Nie konfrontuje się ze swym cieniem, bo musiałaby się z nim zespolić, a wtedy cień przestałby być cieniem. Te wszystkie wyparte cechy stałyby się integralną częścią jej osobowości. W bajce to nie następuje, bo ona powstała w czasach, gdy kobieta takich cech okazywać nie mogła. Teraz możemy więcej, o tośmy się biły. I dobrze. Bo człowiek jest pełny dopiero wtedy, gdy ma w sobie i cichość, i głośność, i uległość, i agresję, i spokój, i napięcie. Po prostu cały szeroki wachlarz. Jeśli się dzieli świat na pół, to potem wychodzą czarno-białe wzory. T: Dobrze, a jaką alternatywę ma Kopciuszek? Nie bardzo może zespolić się ze swoim cieniem, bo to nie te czasy. Ale czy to oznacza, że musi czekać, aż coś się wydarzy? Mówisz, że ta bajka pokazuje, co dziewczyna może zrobić, by zdobyć to, czego pragnie. Tymczasem ja odnoszę wrażenie, że Kopciuszek nic nie robi, że ta bajka zachęca kobietę do bierności, a zniechęca do działania czy walki o swoje. Raczej promuje wiarę w cud. A cuda to raczej mizerna inwestycja... K: Walka to ulubiony motyw męski. Czy musimy we wszystkim naśladować mężczyzn? Kobiety nie muszą iść tą samą drogą co oni, choć oczywiście mogłyby. Mam wrażenie, że w pogoni za tak zwanym równouprawnieniem próbujemy zaprzeczyć temu, że jednak się od mężczyzn różnimy. To jest wylewanie dziecka z kąpielą. Kobieca droga rozwoju może być inna. Kopciuszek pokazuje jedną z nich. Ta dziewczyna rzeczywiście czeka na odpowiedni moment, by coś się w jej życiu zmieniło, jednak nie można powiedzieć, że czeka bezczynnie, że jest bierna. T: Są różne typy baśni, pokazujące nam różne drogi, którymi może podążać człowiek, by stawać się dojrzałym, pełnym, być panem lub panią swego losu, czyli owym bajkowym królem lub królową. Rozumiem z tego, co mówisz, że Kopciuszek to nie jest baśń drogi, gdzie bohaterka wyrusza, by coś zdobyć, aktywnie o coś zabiega, chce zmienić swój los, tylko wybiera jakiś inny sposób? K: Właśnie tak. Kopciuszek podąża do przodu i rozwija się, pracując. Ma głęboki kontakt z naturą, czyli ma dostęp do instynktownej cząstki siebie, intuicji. Jej ufa i w zgodzie z nią działa. Tę część jej osobowości symbolizują ptaszki, które pomagają jej oddzielić ziarna od popiołu. To są jej instynktowne moce, które aktywizują się w trudnych sytuacjach. Ona szanuje siebie, swoje moce, to, co w niej żywe. Jest w zgodzie z sobą. Jest przejrzysta. Dlatego siedzi przy piecu i oczyszcza. To jej droga. W czasie trwania baśni Kopciuszek jest w procesie stawania się. T: Clarissa Pinkola Estes w swojej kultowej dziś dla nowych pokoleń kobiet książce Biegnąca z wilkami wspomina o tym etapie w rozwoju kobiety. Siedzenie przy ogniu, w popiele, to jest w życiu kobiety czas medytacji, śpiewania nad kośćmi, czyli kontaktu z przodkami, naturą. Wtedy kobieta odkrywa, kim jest, na czym polega jej moc, czego pragnie, co jest dla niej ważne. K: Kopciuszek przed balem dostaje do przebrania mak albo groch. W ten symboliczny sposób oddziela to, co ważne dla niej samej, od tego, co stanowi tylko niepotrzebny dodatek w jej życiu. Tworzy swoją wewnętrzną hierarchię wartości. Taki rodzaj rozrachunku z dotychczasowym życiem musi odbywać się w samotności, w ciszy, bo odbywa się przecież w duszy. To istotny etap dla dojrzewającej dziewczyny, bez tego czasu czuwania, oddzielania popiołu od maku, nie będzie wiedziała nic o sobie. T: Dlatego może iść na ten bal, dopiero gdy się upora z robotą! Teraz rozumiem. W tym sensie macocha oddała jej przysługę. A wydawałoby się, że to bezsensowne rzucanie kłód pod nogi... Ale przecież gdyby dziewczyna ominęła ten etap medytowania i rozdzielania, byłaby nieprzygotowana na spotkanie z Księciem. A tak nauczyła się, co jest dla niej ważne, a co nie, i mogła ruszyć na spotkanie z życiem. K: Z tego popiołu powstała już w pełni gotowa na bal. Ona się rodzi przy tym ogniu. To jest właśnie droga, którą my, kobiety, i w ogóle – my, ludzie, odbywamy, pozornie siedząc w miejscu. Odbywamy ją w środku, w sobie. W życiu codziennym to może być etap pozornie niezauważalny. Może się nic nie dziać specjalnego. Kopciuszek w tym czasie pracuje, śpiewa, robi zwyczajne, codzienne rzeczy. To ważny etap. Szukając siebie, nie możemy zaprzepaścić tej swojej cudownej siły, która płynie z wykonywania podstawowych życiowych zadań. Coś uprzątamy, coś tworzymy, łączymy, dzielimy. Kobieta tworzy codzienność. Tworzy bazę życia. Cóż w tym złego? Dlaczego mamy nie czerpać z tego siły? T: No właśnie. Dlaczego wolimy spychać to na margines jako coś gorszego? Dlaczego tego nie szanujemy? K: Każdy człowiek powinien sobie te pytania zadać. Bo odpowiedź nie jest oczywista. Na pewno wynika to z tego, że od tak dawna światem rządzą jednak mężczyźni. W związku z tym wartościowe i godne szacunku są te działania, które oni preferują... Tymczasem z codziennych zadań można czerpać olbrzymią siłę. Ja uwielbiam to, że się na tym wszystkim znam: na gotowaniu, sprzątaniu, czyszczeniu, układaniu, zdobieniu przestrzeni wokół siebie, urządzaniu, żeby było funkcjonalnie, wygodnie, ładnie, ciepło, domowo, kolorowo. Nie znaczy to, że każda kobieta ma się tym zajmować, ale jest to kobiece. T: Mnóstwo nowoczesnych kobiet wpada w pułapkę, chcąc za wszelką cenę od tego uciec. To przegięcie w drugą stronę. Po tym, co powiedziałaś, lepiej to rozumiem. Może nie przeżyły tego etapu medytacji przy popiele i dlatego nie umieją oddzielić tego, co dla nich samych jest ważne, od tego, co jest ważne dla tak zwanej opinii innych. K: Albo są opętane jakąś ideologią. Tak działa szaleństwo ideologii. Dowolnej. Przejawem tego szaleństwa jest również to, że jako kobiety pozwalamy sobie wmówić, że nasz kobiecy świat nie jest wartościowy; że myślimy jak męska część świata; że swoją własną siłę, umiejętności i potencjalną frajdę życiową jesteśmy w stanie odciąć sobie jak zbędny kikut. Naprawdę nie warto! T: Została nam jeszcze do omówienia postać Dobrej Wróżki. Moja ulubiona... K: Wróżka jest duchowym aspektem Kopciuszka. To niezwykle kojące dla dziecka, że w bajkach pojawiają się takie postacie jak wróżka. One dają nadzieję na to, że jest w tobie, nad tobą, koło ciebie coś czy ktoś, kto ci pomoże w naprawdę trudnej sytuacji. Można tego kogoś nazwać aniołem stróżem albo wróżką, bo dziecko nie pojmuje pojęcia nadświadomości. Takie bajkowe upostaciowienie bardziej przemawia do wyobraźni. Można też we wróżce zobaczyć postać kochającej dorosłej osoby, która wszystko widzi, wie, rozumie. Uosabia owo dziecięce marzenie o dobrym rodzicu (dlatego wróżka jest zwykle chrzestną matką), który rozumie potrzeby człowieka i jego emocje. I daje to, co jest potrzebne, wtedy, kiedy to jest naprawdę niezbędne. T: Czyli Dobra Wróżka to nasza część sprawcza, intuicyjna? To dlatego pojawia się w życiu Kopciuszka, dopiero gdy jej popiołowa medytacja dobiegła końca. Bo dziewczyna zyskała już świadomość siebie, stąd więc płynie jej wiedza o tym, jak ma dalej postępować. K: Jej duchowość prowadzi ją więc we właściwą stronę, czyli dalej w kierunku dojrzałości, zespolenia, spojenia się jej osobowości. T: Patrz, a ja myślałam, że prowadzi ją prosto w objęcia Księcia... K: Tak, tyle że Książę też nie jest kimś z zewnątrz. Według terminologii Junga to postać animusa, czyli męski aspekt kobiecej osobowości, wszystkie te jej cechy, które stereotypowo uznajemy za męskie. Sugestia jest taka, że dojrzewająca dziewczyna, by stać się pełną osobą, dojrzałą kobietą, musi również zintegrować swoją męską część. Musi ją obłaskawić, poznać, musi się z nią zbratać, spleść, zaprzyjaźnić. Musi ją pokochać. Wtedy dopiero jest pełna. T: Wtedy może zostać królową. K: Czyli panią swojego życia. Znajdzie w sobie siłę, znaczenie, osiągnie dojrzałość, będzie zdolna do aktywności, która nie jest tylko posłuszeństwem, ale również, a może przede wszystkim, samodzielnością, samostanowieniem. Będzie umiała dokonać wyboru zgodnego z sobą. Wtedy może zrobić ze swoim życiem to, co chce. Mieć dzieci i męża, zajmować się domem, spełniać się zawodowo albo żyć w pojedynkę. Dowolny wybór, jakiego w ten sposób dokona, będzie najlepszy z możliwych. T: Czy to właśnie oznacza legendarne „żyli długo i szczęśliwie”? K: Tak. Czy będzie to związek dojrzałej kobiety z wybranym przez nią mężczyzną, czy będzie to świadome i pełne życie w pojedynkę, będzie szczęśliwe. I będą z tego „dzieci”, czyli owoce. Oczywiście w planie społecznym rozwój i dojrzewanie kobiety najczęściej owocuje właśnie w tym, że wybiera partnera i rodzi dzieci. Ale to nie jest konieczne. I wbrew pozorom bajka tego nie narzuca. Chyba że będziemy ją czytać dosłownie i powierzchownie. T: Wszystko pięknie, ładnie. Kiedy o tym rozmawiamy, to jest dla mnie oczywiste. Ale skąd zwykły czytelnik ma to wszystko wiedzieć? Czy my w ogóle jesteśmy w stanie odczytać głębsze znaczenia bajek? K: Dobre pytanie. Okazuje się – i udowodniła to psychologia – że baśnie odczytujemy podświadomie. Nawet gdy świadomie nie wiemy, co znaczą, nie rozumiemy ich, nie jesteśmy w stanie ich zinterpretować, to ich głębsze znaczenia trafiają bezpośrednio do naszej podświadomości. Dzieci przecież nie potrafią interpretować, ale intuicyjnie odbierają przekazy zawarte w baśniach. Dla mnie było to odkrycie, że jeśli jest jakaś baśń, którą w dzieciństwie czytałaś wielokrotnie (niektóre dzieci obsesyjnie domagają się w kółko tych samych bajek), to znaczy, że właśnie w niej został uchwycony twój proces rozwojowy. Warto spojrzeć teraz na te bajki. Przyjrzeć im się bliżej. Czego nas uczyły wtedy? Co nam mówią o nas samych? T: Czyli to niedobrze, że niektórzy rodzice nie pozwalają dzieciom czytać okrutnych bajek? K: Zdecydowanie. Baśnie, w których jest pokazane okrucieństwo, jakaś przemoc czy wielki strach, są zdecydowanie przeznaczone dla dzieci. Właśnie dla nich! Bo dzieci mają dzięki nim przekroczyć kolejny próg rozwojowy, oswoić emocje. Również te złe. W Kopciuszku pokazana jest typowa dziecięca poniewierka. Mimo to bohaterka wychodzi na swoje. Mamy więc przekaz, który dzieci przyjmują podświadomie: „Nie martw się, dziecko! Możesz czuć, że mama jest niedobra, możesz mieć tatusia, który się tobą nie zajmuje, opuszcza cię. Mogą ci dokuczać rówieśnicy. Możesz sobie nie radzić z sobą, ale w końcu wyjdziesz na swoje”. T: No dobrze, to dzieci. Reagują, bo bajki są dla nich. A co w takim razie sprawia, że całe zastępy dorosłych kobiet z wypiekami na twarzy oglądają na ekranach kolejne wersje kopciuszkowej historii? K: To przecież jasne. W każdym z nas tkwi dziecko. Do końca życia. W psychologii tę część nas nazywa się wewnętrznym dzieckiem. I to właśnie te dzieci oglądają takie historie. To są bajki dla nich. Niektórzy chodzą wręcz na filmy dziecięce i płaczą na nich. Albo chodzą je oglądać pod pretekstem, że zabierają na nie dzieci, czasem cudze. Jednak część dorosłych nudzą zwykłe filmy dla dzieci, bo domagają się oni „dorosłych” historii. Oni właśnie chętnie oglądają dorosłe „kopciuszkowe” wersje. Nie ma w tym nic złego ani dziwnego. Wręcz przeciwnie. Jeśli dorosły człowiek ma jeszcze na tyle otwartą duszę, że go to wzrusza, to cudownie! To się na tych historiach jeszcze kawałek podwiezie. A jeśli jeszcze do tego pozwoli sobie na żywiołowe reakcje? T: Często zdarza mi się popłakać w kinie, szczególnie wzruszają mnie niektóre kreskówki. Ale wstydzę się tego. Pamiętam, że podobnie reagowała moja mama... K: Ja też się wzruszam, śmieję w głos albo gadam podczas oglądania filmów. I co z tego? Popatrz na dzieci. One przeżywają wszystko całym ciałem i duszą. One naprawdę przechodzą te etapy. Boją się, martwią, wierzą, że już wszystko przepadło, ale... och, jest, jest!!! Jednak się udało. Przecież to jest niespodzianka, za każdym razem to, że się bohaterowi udało, jest dla dziecka taką samą niespodzianką. Tylko racjonalny dorosły wie, że musi się udać, skoro to bajka. A w życiu bywa różnie. T: W Pretty Woman bohaterce się udało. Wiedziałyśmy, że się uda, a i tak drżałyśmy, bo a nuż się jednak tym razem nie uda? Gdy się chwilę nad tym zastanawiam, mam wrażenie, że identyfikuję się z bohaterką i kibicuję jej za każdym razem, kiedy oglądam ten film. Mimo że doskonale znam całą fabułę. Jak to się dzieje? K: Drżymy z podniecenia, oglądając takie historie, bo nasze wewnętrzne dziecko identyfikuje się tylko z tym, co rozgrywa się w danej chwili, a nie z tym, co było albo co się będzie działo za godzinę czy choćby za chwilę... Dla dziecka „za godzinę” nie ma. Istnieje tylko teraźniejszość, czyli tak zwana chwila obecna. Często dorosłemu trudno to zrozumieć. Dziecko histeryzuje, bo nie dostaje zabawki, bo czuje, że jeśli teraz tego nie dostanie, to koniec. Do pewnego wieku sytuacja, w której mama czy tata na chwilę wychodzą, oznacza dla dziecka, że znikają na zawsze. Każda taka chwila jest stratą ostateczną. T: Pamiętam, że był taki czas, w którym mój syn nie chciał mnie puścić nawet do łazienki. Stał pod drzwiami i płakał, że mamy nie ma. To było wzruszające, ale też wkurzające. Całe szczęście ten etap jego rozwoju trwał dość krótko. K: Nieważne, że tatuś wraca jutro albo za tydzień, dla dziecka to jest to samo! Ważne, że go nie ma. Świat się dzieje w tej chwili. Większość filmów, które działają na emocje, właśnie do tego mechanizmu się odwołuje. T: Wracając do naszej bajki, kiedy umawiałyśmy się na rozmowę o Kopciuszku, zamierzałyśmy mówić o przekazywanych w tej bajce wzorcach kobiecości. Zastanawiam się więc, jak uważasz, czy te wzorce, a w zasadzie jeden główny wzorzec, którego ucieleśnieniem jest główna bohaterka, nadal obowiązują, czy też sytuacja kobiet uległa jakościowej zmianie? Bo mnie się zdaje, że taka wizja kobiety, cichej, grzecznej, pracowitej, oddanej innym, wciąż króluje... K: Ja myślę, że to się jednak zmienia, i to szybko. Spójrz choćby, ile się zmieniło przez ostatnie dziesięć lat. Szczególnie w dużych miastach. Nie przypadkiem pojawiają się książki typu Grzeczne dziewczynki idą do nieba, niegrzeczne idą tam, gdzie chcą. Są też opowieści dla dzieci, których bohaterkami są inne dziewczynki. Choćby Pippi Langstrump. T: Albo Witches, czyli dziewczyny obdarzone mocami, czy inne współczesne kreskówki. K: Pojawiają się, ponieważ już iluś rodziców wie, że dziecko jest samoistnym bytem, a nie ma spełniać czyichś założeń. I pozwalają dzieciom, również dziewczynkom, na większą swobodę wyboru, ekspresję własnej osobowości. T: Czy to oznacza, że te stare, dobre, wysłużone wzorce się zdewaluowały? K: Słowo „zdewaluowały” tak naprawdę oznacza tu, że jest taka liczba wzorców, iż nie można już powiedzieć: ten jest najlepszy albo te cztery są najlepsze. Ja jestem jednak optymistką. Nie nazywałabym tego dewaluacją, tylko możliwością wyboru. Choć pojawia się tu trudność. W sytuacji, gdy jest wybór, ludzie nie stają na wysokości zadania, ponieważ trzeba mieć pewną dozę samodzielności, żeby wybrać sobie swoje wzorce. Człowiek niedojrzały, który jest pozostawiony sobie i niewyuczony sztuki wyboru, nie umie go dokonywać. Rozpaczliwie szuka autorytetów, które zrobiłyby to za niego. T: Z tego punktu widzenia przywiązanie do takiej bajki to wyraz tęsknoty za takimi autorytetami i jasno określonymi wzorcami. K: Oczywiście. To tęsknota za tym, by ktoś jednoznacznie pokazał mi, co jest dobre, a co złe, i jaką drogą mam iść. T: Co jest akceptowane, a co nie, za co czeka nagroda, za co kara. I co w ogóle jest nagrodą, co ma wartość. Kto wie, może to największa zaleta bajek? K: Dla mnie w większości baśni, a już na pewno w Kopciuszku, najcenniejszym przekazem jest rzecz najprostsza na świecie: obietnica szczęścia pomimo początkowej niedoli. I recepta, jak to osiągnąć. Najpiękniejsze jest w niej to, że nie musisz tak naprawdę zbyt wiele robić. Przesłanie jest proste: Bądź sobą, zaakceptuj siebie. A szczęście przyjdzie. Poznaj siebie. Daj się zobaczyć. Zaufaj sobie. Nie słuchaj tych, którzy cię gnębią, również swoich własnych głosów, które cię gnębią. Ludzie dają się strasznie dołować różnym swoim wizjom, wyobrażeniom, tym, co pomyślą sobie inni. Mają nieustanny problem z poczuciem własnej wartości. A kobiety to już po prostu masami... T: To bardzo ciekawe, co mówisz. Czy ta bajka nie sugeruje czegoś zupełnie przeciwnego? Ja w tym znajduję nakaz: dostosuj się do wzoru, a zostaniesz zaakceptowana. Jest przecież w Kopciuszku nawet wzorzec dosłowny – bucik, z którym jeździ Książę. K: Nie wiem, jak ty się czułaś, kiedy czytałaś to jako dziewczynka, ale mnie strasznie denerwowało, że on ją tak z tym butem szuka, a jej samej nie pamięta... T: Oczywiście, to koszmar. Feministyczna interpretacja tej bajki bardzo podkreśla fakt, że dziewczynka musi dostosowywać się do jakiegoś wzorca, żeby zasłużyć sobie na to, by jakiś facet ją poślubił. Jeśli się chwilę nad tym zastanowić, trudno się z tym spojrzeniem nie zgodzić. Jak to, Książę nie jest w stanie rozpoznać ukochanej kobiety? Dopiero gdy włoży bucik? To co to za miłość? Trudno w to uwierzyć. K: Pamiętaj, że na balu ona była w sukni, której na co dzień nie nosi. I w dodatku to była suknia zaczarowana, więc już z założenia piękniejsza niż inne. Księciu trudno jest pewnie w umorusanej dziewczynie w łachmanach zobaczyć tego rajskiego ptaka z poprzedniej nocy. Poza tym jest inne oświetlenie, proza życia, znika romantyczna otoczka... Oczywiście, we mnie też jest taki kawałek, który domagałby się, by on ją wypatrzył w tym popielniku i rozpoznał sercem – to romantyczna iluzja, w której wyrastamy. Prawda jest jednak często bardziej prozaiczna. T: A mnie szczególnie drażni fakt, że złe siostry próbują się podszyć pod Kopciuszka, zawłaszczyć to, co jej się należy. Próbują wcisnąć bucik na siłę, a ponieważ jest za mały, jedna z nich obcina sobie palec, a druga piętę. Rozumują tak: lepiej być królową niż nią nie być, nawet kosztem tego, że to będzie bolało... Jeśli założymy, że bucik to rodzaj wzorca idealnej panny, to owe siostry próbują się dostosować do tego wzorca na siłę, byle zdobyć owego mitycznego księcia za męża... K: A on nawet nie zauważa różnicy, dopóki but nie zaczyna krwawić. Jest w stanie wziąć uzurpatorkę za prawdziwą. Tak, to okropne. To pasuje idealnie do tego, co się dzieje dziś na masową skalę. Kobiety próbują na siłę dostosować się do obowiązującego modelu urody, by przypodobać się facetom, by odnieść sukces. I robią to często kosztem siebie, kosztem swojego zdrowia, a nawet życia. Wystarczy wspomnieć wychudzone do granic niemożności dziewczyny, próbujące zmieścić się w rozmiarze trzydzieści sześć, by dorównać anorektycznym modelkom. T: A operacje plastyczne? Ingerencja chirurga w ciało to niemal dosłownie to, co robią sobie siostry Kopciuszka: obcinanie kawałków ciała, które nie pasują do wzorca piękna... Zresztą do pewnego stopnia wszystkie to robimy. Mam wrażenie, że w naszej kulturze nie ma wielu kobiet, które naprawdę nie poddają się obowiązującemu dyktatowi mody i urody. Wcale nie dziwię się radykalnym feministkom, które niejako w kontrze do obowiązujących kanonów próbują żyć inaczej. Choćby nie chyboczą się na niebotycznych szpilkach, które rujnują kręgosłup, albo się nie depilują... K: I dostają za to łatkę, że są nieatrakcyjne i niekobiece. To najlepiej świadczy o skali problemu. To rzeczywiście boli, że kobiety same sobie to robią, pozwalają bez mrugnięcia okiem narzucić sobie tak wiele ograniczeń, narzekają, ale spełniają tak wiele wymogów. Są w stanie dobrowolnie torturować swoje ciało, by dogodzić innym... Dostosowanie się do wzorca piękna może być tylko powierzchowne, ale może być upośledzające i radykalne, choćby dawny barbarzyński zwyczaj krępowania stóp Chinkom. Maleńkie zdeformowane stópki były najbardziej pożądane i „kobiece”. Kobieta, która za daleko nie pójdzie na tych swoich biednych obolałych stópkach, jest przecież bezsilna. I dalej będzie sobie siedziała w kąciku i sprzątała. Można mieć nad nią pełną kontrolę. T: Nic dziwnego, że feministki się burzą. Zwracają w tej historii szczególną uwagę na chęć i gotowość kobiet do dostosowywania się do narzuconych przez społeczeństwo wzorców. Pokazują, że męska dominacja sprawia, iż kobiety próbują na siłę być kimś innym, robiąc sobie przez to krzywdę. I ta bajka również jest o tym. K: Jestem feministką i również oburzam się na wszelkie przejawy takiej dominacji. A jednak uważam, że taka interpretacja wypacza sens tej bajki. Zauważ, że przecież tylko Kopciuszek pasuje do tego bucika. To nie jest uniwersalny wzorzec idealnej kobiety, tylko symboliczny wzór Kopciuszka. To jest trochę tak, jakby ten bucik był kodem do odczytania jej indywidualności, kluczem do niej. T: Że też wcześniej na to nie wpadłam... Cały czas myślałam o tym, gdzie jest granica dostosowywania się do innych, i o tym, jak daleko te dziewczyny są gotowe się posunąć, by się dopasować. Zupełnie nie zwróciłam uwagi na oczywisty fakt, że w końcu żadna z tych samookaleczających się sióstr nie zostaje królową. Czyli ta bajka w rzeczywistości ma wymiar pozytywny, pokazuje, że przycinanie się do wzorca na siłę nic nie daje. K: I kółko się zamyka. Ponieważ by zostać królową, czyli silną, dojrzałą, mądrą kobietą, musisz przede wszystkim być sobą, a nie kimś innym, choćby nawet najpiękniejszym – bo to fałsz, sztuczność i w końcu się wyda. To absurdalne i bezcelowe. T: Uświadomiło mi to coś jeszcze: ciągle skupiamy się na wyglądzie i poprawianiu urody. Nie ma w tym nic dziwnego, w końcu to najbardziej oczywisty element zmian, najbardziej widoczna sfera owych manipulacji, jakich się na sobie dopuszczamy. Tymczasem dostosowywanie się do wzorca dotyczy wszystkich sfer życia. Samookaleczanie to również zmuszanie się na siłę do spełniania cudzych oczekiwań. Choćby zapominanie o sobie i swoich potrzebach. Co z tego, że tego tak nie widać, przynajmniej nie na pierwszy rzut oka. K: Skutki takiego przycinania osobowości mogą być dużo bardziej dotkliwe i długotrwałe. W skrajnych przypadkach są w stanie unieszczęśliwić człowieka na całe życie. W praktyce psychoterapeutycznej spotykam osoby, które mówią o tym, że mają wrażenie, iż nie żyją naprawdę, tylko ciągle spełniają czyjeś oczekiwania, boją się powiedzieć i wyrazić to, czego chcą naprawdę, a zamiast tego dostosowują się do innych. Dopasowują się, rezygnują z siebie. I jakoś żyją. Tylko, nie wiedząc czemu, nie czują się szczęśliwe. Tak nie wolno robić. To najlepszy sposób, by unieszczęśliwić nie tylko siebie, ale też tych wszystkich, którzy są z nami związani. T: Ale jak to zmienić? K: Trzeba nad tym pracować. Pierwszy krok z reguły polega na tym, żeby sobie w ogóle uświadomić, że tak postępujemy. Wtedy można z tym pracować, choćby na drodze terapii. Ludzie zwykle się chronią przed tą wiedzą, zasłaniają „dobrem najbliższych” – co zresztą daje im niekiedy rodzaj zastępczej satysfakcji, gdyż są tak wspaniali i rezygnują z siebie dla nich. Wszystko jest w porządku, jeśli rzeczywiście tak jest, robią to bezinteresownie, czyli jeśli czują się w tym spełnieni. Najczęściej jednak tak nie jest, co ujawnia się przy każdej okazji. Najczęściej, kiedy zaczynamy się domagać za to jakichś gratyfikacji, specjalnego docenienia, gdy jesteśmy wciąż niezadowoleni. „Mama się dla ciebie tak poświęca, a ty jak się jej odpłacasz? Wykorzystujesz mnie”. Owa mama jest niespełniona, jedynie narzuciła sobie taki model życia. To właśnie samookaleczanie się, ukryte cierpiętnictwo. Bardzo trudno z tym żyć i samej osobie, która czuje, że nikt nie docenia jej poświęcenia, i tym, dla których ona się poświęca. Przykłady takie można mnożyć. Siostry Kopciuszka pokazują przecież, że kobiety są w stanie znieść wielkie cierpienie, byle osiągnąć swój cel. T: Przyszło mi na myśl, że udając, próbując stać się kimś innym albo sięgając po cudze pragnienia, czyli wciskając się na siłę w czyjeś buty, tak jak to robią siostry Kopciuszka, nie jesteśmy w stanie niczego osiągnąć poza bólem, frustracją i poczuciem odrzucenia. To oczywiste i logiczne. Warto chyba więc zadać sobie pytanie, po co to robię, jeśli to robię... K: Po co na przykład ostra panienka, która być może miałaby ochotę komuś przylutować, raptem udaje, że jest milusia i cichutka, i siedzi w kąciku, bo tak należy? Może w ten sposób załapać się na Księcia, jeśli jej na Księciu aktualnie zależy, który szuka właśnie nieśmiałej dziewczyny siedzącej z boku. Ale to przecież nie będzie Książę odpowiedni dla niej. T: Ani ona nie będzie dla niego. Więc po co się męczyć? K: Pomyśl, na jak długo starczy jej sił i chęci, by dla niego kogoś takiego udawać? Nie warto, bo na pewno znajdzie się inny Książę, który będzie biegał po świecie, szukając panny, której pasuje pantofelek wybity ćwiekami w rozmiarze 42. Do tego kodu, własnego, a nie do cudzego, musi dorosnąć, a wtedy na pewno zostanie królową. T: Bajka o Kopciuszku pokazuje też, że to jest proces. Że nie da się ominąć poszczególnych jego etapów. Trzeba tylko świadomie przeżywać swoje życie. Czego i sobie, i wszystkim kobietom życzymy.\nKorekta: Grażyna Nawrocka, Katarzyna Derdulska Ilustracja wykorzystana na I stronie okładki: © Zuza Miśko Skład i łamanie: www.pagegraph.pl Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o. 00-372 Warszawa, ul. Foksal 17 Tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08 e-mail: biuro@gwfoksal.pl www.gwfoksal.pl ISBN 978-83-7881-450-4 Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.i Krzysztof Talarek / Virtualo Sp. z o.o.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Bajki_rozebrane-ebookRO/p02014406i020" target="_blank" title="Bajki rozebrane [Katarzyna Miller, Tatiana Cichocka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Bajki rozebrane [Katarzyna Miller, Tatiana Cichocka] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


U Sylwki: Chustowo 3 ...\nbo powstała kolejna, tym razem dla mnie. I znów wełna Magic YarnArt mnie nie zawiodła, zachwycając kolorami w miarę, jak przybywał rząd po rzędzie.\nPonieważ kocham fiolety, śliwki i zielenie, to wybrałam kolor 577. Zużyłam 4 motki, robiąc na drutach 6, a wzór zaczerpnęłam od Frasi. I to Jej pomoc pozwoliła mi dokończyć dzieło, łącznie z plisą - dzięki Asiu :-)\nChusta dziergała się głównie na nartach, dopiero plisę wykańczałam w domu, bo zabrakło mi wełny i musiałam zamówić kolejny motek.\nChusta przed zblokowaniem miała 181 x 80 cm, po blokowaniu troszkę przybyło, ale naciągałam delikatnie i tylko główną część chusty, bez plisy, dlatego końcowy rozmiar chusty to190 x 97 cm.\nDodatkowym elementem dekoracyjnym jest filcowa broszka od Marylki - idealnie pasuje :-)\nA chusta nosi się świetnie, jest cieplutka i miło otula ramiona.\nAutor: Sylwka35 o 22:27\nAtaboh 9 kwietnia 2012 09:30\nQrcze ale ty szalejesz chustowo, gratuluję\nSylwka35 9 kwietnia 2012 09:46\nDzięki, tak mnie to szaleństwo opanowało jakoś straszliwie i nie chce odpuścić ;-)\nAlicja Wolska 9 kwietnia 2012 09:42\nI kolejna niebanalna. Super!\nNo to Cię chyba nie zaskoczę, jeśli powiem, że kolejna na drutach się suwa ;-)\nAgus 9 kwietnia 2012 10:00\nO matko! jaka piękna, jestem nią zauroczona! aż się nie mogę napatrzeć- ładna falbanka, śliczniutko sie układa. Pozdrawiam świątecznie\nSylwka35 9 kwietnia 2012 10:32\nJa też się jeszcze wciąż nią zachwycam i ciągle otulam. Wzór na falbankę dostałam od Frasi - fajnie się ją robi, bo prościutka, a efekt wychodzi bardzo przyjemny dla oka.\nFrasia 9 kwietnia 2012 11:35\nŚliczna wyszła! I jest tak optymistycznie kolorowa :). Brawo!!! Niech Cię dobrze grzeje w te chłodne dni :). Ciekawa jestem jaka będzie następna? :))\nSylwka35 10 kwietnia 2012 08:18\nFrasiu, dzięki - wiesz, że masz ogromny osobisty wkład w jej powstanie, więc czuj się Matką Chrzestną ;-) A następna to znów wariactwo kolorystyczne Magica, w nowej odsłonie, no i kombinacje ściegowe, choć obracam się tylko w ramach francuskiego i jersey'a - fajnie wychodzi. Mam nadzieję, że niedługo będę mogła się nią pochwalić, bo mam jeszcze w koszu dwie piękne wełenki na letnie udziergi i chcę się zmierzyć z ażurami, brrrry.\nFrasia 10 kwietnia 2012 08:52\nAżury nie są takie straszne - jestem pewna, że dasz sobie radę :)). No i trudno się przy nich nudzić ;)).\nAta 9 kwietnia 2012 21:00\nTyyy! Wiesz co?? NIE LUBIĘ CIĘ!!!\nAle może mi przejdzie, jak skończę swoją chustę, a wtedy Ty oniemiejesz...\nPowiem tylko tyle - 5 dag (słownie pięć), 700 m (słownie siedemset metrów) ;-P\nChora jestem na te kolorki. Jakbym się pojawiła w Twoich okolicach, to chowaj chustę głęboko, bo zarąbię bez skrupułów!!\nSylwka35 10 kwietnia 2012 08:21\nNie mam wątpliwości, że mnie zazdrość zeżre, żółć zaleje, a kapcie wmuruje w podłogę. Ale i tak ćwiczę asertywność na ewentualność spotkania się z Tobą, Harpio ;-D A czapeczki to żałowałaś mojej Teściowej ;-D\nAta 10 kwietnia 2012 09:06\nA co Ci miałam odbierać laur synowej doskonale idealnej! :-P\nSylwka35 10 kwietnia 2012 11:22\nTia, kto by pomyślał, że tak dbasz o opinię o mej osobie ;-P Wiesz, że pewne rzeczy się nie zmieniają ;-)\nAta 12 kwietnia 2012 15:02\nWiem, wiem. I pewnych rzeczy nie da się zmienić, choćby na głowie człek stanął i uszami zaklaskał ;-)\nAle co szkodziło ciutkę głąba leniwego z siebie zrobić ;-D\nDzięki temu miałaś przyzwoite tło :-P\nIvalia 10 kwietnia 2012 10:29\nPrzecudna! I chusta i broszka!\nSylwka35 10 kwietnia 2012 11:24\nDzięki, kwiatek od Ciebie też się przydaje. Wykorzystam przy kolejnej stylizacji :-)\nWoolArtStudio 10 kwietnia 2012 11:07\nChusta w realu na właścicielce prezentuje się super,pięknie otula sylwetkę, ma świetne kolorki.\nKasiu, wielkie dzięki. Potrafisz zachęcić do pracy :-)\nashki 10 kwietnia 2012 13:45\nPiękna chusta. Ta falbanka dodaje jej dużo uroku:)\nSylwka35 12 kwietnia 2012 12:33\nMasz rację, falbanka to taka wisienka na torcie ;-)\nArkadia 10 kwietnia 2012 19:47\nWszystkie chusty są wspaniałe i efektowne,ale te kolorki urzekły mnie najbardziej,CUDO!!!\nSylwka35 12 kwietnia 2012 12:34\nDzięki Arkadio :-)\nsamosia 11 kwietnia 2012 20:51\nWitaj! Dziękuję, za przemiły wpis na moim blogu! Przejrzałam Twoje robótki (na razie pobieżnie), ale juzjestem pod wrażeniem. I kochana, nie bój się ażurów!!! Masz wszelkie predyspozycje, żeby zabrać się za taki wzór. Powodzenia, życzę, będę zaglądać!\nSylwka35 12 kwietnia 2012 12:35\nSamosiu, dzięki za odwiedziny i dobre słowo. A z ażurami się zmierzę, obiecuję, a jak mnie napadną, to będę krzyczeć o pomoc ;-)\ncraft by Maryla 14 kwietnia 2012 00:32\nSylwio,po blokowaniu jeszcze piękniejsza,choć na żywo już się nią zachwycałam.I kolorki piękne!A tak mięciutka jest i przy tym wielkość ma słuszną, co by się opatulić,po prostu suuuuupeeeer!!!\nAnonimowy 21 kwietnia 2012 19:17\nPIĘKNA!!!!!!!!!!!!!! Ja nie wiem jak to jest,ale jednemu Bozia daje tyle talentów a drugiemu nie! :( Buziaczki