Zagubiony duszek – Beatrycze Nowicka Opowiadania\nZagubiony duszek (baśń)\nW którym Małgosia szuka skraju tęczy\nCała ta historia może nie wydarzyła się bardzo dawno temu, lecz musicie wiedzieć, że w owych czasach dzieci dużo czasu spędzały poza domem. Bawiły się razem na podwórkach kamienic i biegały po ulicach miasta. Musiały jednak uważać, by nie oddalić się za bardzo, gdyż miasto było ogromne i łatwo było się w nim zgubić. Leżało na wzgórzu nad rzeką. Na szczycie pagórka znajdował się stary, zabytkowy zamek, od którego w dół zbiegała szeroka, wysadzana drzewami aleja. Pozostałe ulice były węższe i mniej zadbane. Szare od sadzy budynki nadawały im ponury wygląd, nie brakowało też małych, ciemnych zaułków. Za to tramwaje były niebieskie i dzwoniły, zatrzymując się na przystankach, a największe ze starych kamienic miały dziedzińce, na których urządzono ogrody. Bohaterka naszej historii lubiła wędrować ulicami i zaglądać w bramy, szukając takich ukrytych skrawków zieleni. Spacerowała samotnie, unikając innych dzieci, bo te często ją wyśmiewały. Pokazywały ją sobie palcami i wołały za nią „Małgorzata, gdzie twój tata?” Nie wiedziała, co mogłaby im odpowiedzieć.\nChoć może się Wam to wydać dziwne, dziewczynka lubiła spacerować w deszczu. Dorośli byli wtedy skwaszeni i nieszczęśliwi tylko dlatego, że pada. Przemierzali chodniki skryci pod swoimi parasolami, a jeśli spotkali znajomego, zatrzymywali się i narzekali na pogodę. W nieprzemakalnej pelerynie i kaloszach Małgosia nie bała się ani mżawki, ani nawet ulewy. Biegała, rozchlapując kałuże albo przyglądała się, jak padające krople tworzą na powierzchni wody koliste fale.\nDlatego właśnie, pewnego wczesnowiosennego, deszczowego dnia, dziewczynka wymknęła się z domu i wyruszyła na kolejną wyprawę. Chciała dotrzeć aż do parku, który kiedyś odwiedziła z babcią. Wydawało jej się, że pamięta drogę. Zeszła nad rzekę aleją, gdzie zmoknięte drzewa szykowały się do rozwinięcia swoich pąków. Przez chwilę przyglądała się z mostu przepływającej pod nim barce. Gdy przechodziła na drugą stronę, zaczęło się przejaśniać. Chmury rozstąpiły się w kilku miejscach, odsłaniając skrawki czystego błękitu. Wciąż jednak padało i Małgosia pomyślała sobie, że może uda jej się zobaczyć tęczę. I rzeczywiście – w pewnym momencie przez szczelinę w chmurach zaświeciło słońce i na niebie pojawił się kolorowy łuk. Dziewczynka usłyszała kiedyś, że na końcu tęczy można znaleźć garniec złota. Ktoś inny zaś powiedział, że właściciel owego garnca potrafi spełniać życzenia. Małgosia zastanawiała się, czy potrafiłby sprawić, żeby tata do nich wrócił.\nDziewczynka wiedziała, że tęcza zazwyczaj nie pojawia się na długo, dlatego przyspieszyła kroku. Wydawało się jednak, że im bardziej pragnie dotrzeć na miejsce, tym bardziej się ono oddala. Ulice wiły się i zakręcały tak, że musiała nadkładać drogi. Fasady kamienic zdawały się pochylać nad chodnikami i często tak bardzo przysłaniały niebo, że Gosia widziała tylko kolorowy skrawek świetlnego łuku. Który, co najsmutniejsze, z każdą chwilą bladł. W końcu jednak udało jej się znaleźć wąski przesmyk pomiędzy kamieniczkami, który doprowadził dziewczynkę na niewielki skwerek z fontanną, gdzie do okrągłej misy spływała woda z dzbana trzymanego przez kamienną nimfę. Tęcza była już ledwo widoczna, jednak Małgosia ze zdziwieniem spostrzegła, że tym razem nie niknęła za dachami budynków, ale zdawała się kończyć w kępie krzaków obok sadzawki. Dziewczynce wydało się, że tam właśnie, w złotawej poświacie dostrzega zarys czegoś, co mogło być bajkowym garncem. Właśnie miała udać się w tamtą stronę, gdy zza jej pleców dobiegł głos.\n– Gosiu! A co ty tutaj robisz?\nTo była babcia. Nietrudno zgadnąć, że napotkanie wnuczki samotnie wypuszczającej się na dalekie spacery nie spodobało jej się wcale. Zaprowadziła dziewczynkę do domu, przez całą drogę powrotną pouczając ją o tym, jak należy się zachowywać. Oczywiście mama Gosi również się rozgniewała i za karę zabroniła córce wychodzić z domu przez najbliższe dwa tygodnie. Kiedy dziewczynka znów mogła biegać swobodnie, przez pewien czas wolała nie odchodzić zbyt daleko.\nW międzyczasie nadeszła wiosna. Najpierw zakwitły forsycje, potem krzewy i drzewa wypuściły młode zielone listki. Dni były cieplejsze a zmrok zapadał coraz później, co zachęcało do dłuższych spacerów. W końcu ciekawość zwyciężyła i Gosia znów zaczęła zapuszczać się coraz dalej. Chciała odszukać ów skwerek, na który natrafiła tamtego deszczowego dnia. Czasami wyobrażała sobie, że dociera tam i znajduje w zieleniejącej trawie złotą monetę. Niestety, szukając końca tęczy nie zwracała szczególnej uwagi na otoczenie i teraz nie mogła sobie przypomnieć, którędy szła. Bała się spytać babci, by nie wzbudzać podejrzeń.\nZamiast skwerku z fontanną znalazła za to niewielki stary sad, położony nieopodal zamku, na tyłach zrujnowanej kamienicy. Czasami przychodził tam bezdomny mężczyzna, ciągnąc za sobą wyładowany wózek, który stanowił cały jego majątek. Siadywał pod drzewami na desce opartej o kilka starych cegieł i patrzył na rzekę, mieniącą się w świetle wiosennego słońca. Pewnego razu Małgosia zostawiła na tej desce kilka ciastek i kanapkę, którą wcześniej dostała od mamy. Gdy zajrzała tam parę dni później, zauważyła, że jedzenie zniknęło. Deska nie była jednak pusta – leżał na niej kamień, spod którego wystawał skrawek wypłowiałego papieru. Kiedy Małgosia uniosła kamień i rozłożyła poskładaną na czworo kartkę, okazało się, że to mapa miasta, na której ktoś zakreślił długopisem dwa zielone prostokąty. Dziewczynka przyjrzała się uważnie i zrozumiała, że jeden z tych prostokątów oznacza stary sad. Czy to możliwe, że drugi wskazywał placyk z fontanną? Małgosia zdecydowała, że przy najbliższej okazji koniecznie musi to sprawdzić.\nW którym Małgosia spotyka Duszka\nW pogodny późnowiosenny dzień skwerek wyglądał ślicznie. Otaczające fontannę krzaki okazały się krzewami jaśminowca – właśnie kwitły, rozsiewając słodki zapach, od którego kręciło się w głowie. Fontanna szemrała cicho i nawet stare kamieniczki dookoła wydawały się mniej szare niż zazwyczaj. Gosia najpierw obeszła trawnik, a potem zanurkowała pomiędzy pachnące krzewy, bo wydało jej się, że coś tam błysnęło. Odgarnęła ukwiecone gałęzie i niespodziewanie dostrzegła to, o czym nawet nie śmiała marzyć. Słynny i legendarny już garniec. Z bijącym sercem dziewczynka podeszła bliżej, ze zdziwieniem stwierdzając, że naczynie wygląda na stare i podniszczone. Powierzchnię garnca pokrywała rdza a w środku zamiast złota leżała kupka starych szmat.\nWidok był cokolwiek rozczarowujący, ale Gosia nie poddawała się łatwo. Stanęła na placach, przechyliła się przez krawędź najdalej, jak mogła i sięgnęła w głąb. I właśnie wtedy kupka szmat poruszyła się. Dziewczynka odskoczyła z piskiem, straciła równowagę i upadła do tyłu. Kiedy wstawała z ziemi, znad krawędzi garnca wychyliła się głowa. Należała do chłopca niewiele starszego od Gosi. Miał trójkątną twarz o delikatnych rysach i strzechę zmierzwionych, jasnobrązowych włosów. Zobaczywszy dziewczynkę, uśmiechnął się nieśmiało. Małgosia odpowiedziała uśmiechem, zanim jeszcze zastanowiła się nad tym, co robi. Chłopiec nie przypominał jej żadnego z ulicznych urwisów. Wydawał się kruchy i patrzył tak jakoś smutno.\n– Możesz mnie widzieć? – zapytał cicho i jakby z nadzieją.\n– Pewnie, że mogę. A bo co?\nJeszcze, kiedy to mówiła, „a bo co?” wydało jej się mało grzecznym pytaniem. Dlatego otrzepała sukienkę i wyciągnęła w stronę nieznajomego rękę.\n– Jestem Gosia i mieszkam tu w mieście. A ty?\nChłopiec wychylił się ponad krawędzią garnca i wyciągnął do niej swoją dłoń. Była drobna, delikatna, o długich palcach a jej dotknięcie bardziej przypominało podmuch wiatru.\n– Nie mam imienia – powiedział cicho – To znaczy, kiedyś miałem, ale straciłem.\n– Jak można stracić imię? – dopytywała się Gosia, ale chłopiec tylko wzruszył ramionami.\nChciała zapytać go o skarb, zrezygnowała jednak, przyjrzawszy się znoszonemu i podartemu ubraniu nieznajomego. Tak raczej nie wygląda właściciel ogromnej ilości złota. Albo istota, potrafiąca spełniać czyjekolwiek życzenia. Zresztą, Małgosia zaczęła powątpiewać, czy tajemniczy chłopiec jest czarodziejskim skrzatem.\n– Może usiądziemy na słońcu? – zaproponowała.\nOd razu jednak pomyślała, że taki chudy i biedny dzieciak w sam raz nadawał się na idealną ofiarę, więc szybko dodała – Chyba, że przed kimś się chowasz?\nChłopiec pokręcił głową i wygramolił się z garnca.\n– Nie zobaczą mnie.\nWyszli z krzaków i usiedli na krawędzi fontanny. W pełnym słońcu chłopiec wydał się Gosi jeszcze szczuplejszy. Zwróciła też uwagę na brązową, postrzępioną pelerynkę, która zwisała z jego pleców. Obserwowała przechodniów, ci jednak zazwyczaj patrzyli pustym wzrokiem przed siebie i zdawali się nie dostrzegać niczego dookoła: ani kwitnących krzewów, ani migoczącej wody, a tym bardziej dwójki dzieci. Chłopiec zmierzył Gosię spojrzeniem, w którym na chwilę zapalił się psotny błysk. Nabrał w dłonie wody z fontanny, zeskoczył na ziemię, odbiegł kawałek dalej, po czym opryskał zażywnego jegomościa z teczką. Jegomość rozejrzał się skonsternowany, mruknął coś do siebie i szybkim krokiem poszedł dalej.\n– Widzisz, mówiłem ci – oznajmił chłopiec, ponownie siadając obok Gosi, która właśnie gorączkowo zastanawiała się, co powiedzieć.\n– Czy to magia? – spytała w końcu.\n– Tak – odparł jej nowy znajomy i w tej chwili znów posmutniał – Choć niewiele mi jej zostało…\n– Więc to naprawdę był twój garniec?\nChłopiec pokiwał smętnie głową.\n– Niewiele pamiętam – odpowiedział głosem tak cichym, że ledwo przebijał się przez szmer fontanny – Latałem, kiedy rozpętała się burza. Strasznie mnie poturbowała. A potem rozwinęła się tęcza. Czasami, gdy tak się dzieje, nagle przenosi mnie wraz z moim skarbem gdzieś, gdzie ona się kończy. Gdy się ocknąłem, nie było ani tęczy, ani mojego złota. I nie mogłem już wrócić do domu…\nGosię uderzył w tej opowieści jeden szczegół.\n– Zaraz, zaraz, chcesz powiedzieć, że potrafisz latać?\nChłopiec skrzywił się i zmierzył Gosię smutnym spojrzeniem.\n– Potrafiłem – powiedział gorzko i poruszył się.\nWtedy dopiero dostrzegła, że to, co wzięła za pelerynkę, było w istocie parą skrzydeł. A raczej pozostałością pary skrzydeł. Gosia wzdrygnęła się, o mało nie wpadając do fontanny.\n– Jesteś chory! Potrzebujesz lekarza!\nDuszek tylko uśmiechnął się cierpko.\n– A jaki lekarz mógłby mi pomóc?\n– I musisz być głodny… Jaka szkoda, że nie wzięłam ze sobą niczego do jedzenia. Jak długo już tu jesteś?\n– Gdy się pojawiłem, na drzewach nie było jeszcze liści.\nGosia skinęła głową.\n– Musisz iść ze mną – oznajmiła kategorycznie – Skoro nikt cię nie widzi, mama nawet nie zauważy, jak zamieszkasz w moim domu. Podzielę się z tobą kolacją i dam zapasowy koc…\n– Nie mogę – przerwał jej chłopiec – Ilekroć próbowałem oddalić się od garnca, ulice doprowadzały mnie na to samo miejsce. Jestem tu uwięziony!\nSłowa duszka zmartwiły Gosię. Nie zamierzała się jednak poddawać.\n– Na pewno da się coś zrobić! Przyniosę ci jedzenie. Tylko dzisiaj już nie dam rady, bo mieszkam daleko, a jakbym wróciła do domu nocą, mama znów nie pozwoliłaby mi wychodzić. Ale wrócę, obiecuję!\n– Będę na ciebie czekał – odparł chłopiec, uśmiechając się kącikiem ust.\nW którym Małgosia stara się być pomocna\nNastępnego dnia przedpołudnie dłużyło się Gosi niemiłosiernie. Potem, gdy już szykowała się do wyjścia, pojawiła się ciocia z niezapowiedzianą wizytą i dziewczynka musiała zostać w domu. Kolejnego dnia zepsuła się pogoda. Już od rana lało jak z cebra i o żadnych spacerach nie było mowy. Gosia spędziła popołudnie, wyglądając przez okno na mokre ulice, słuchając monotonnego szumu deszczu i martwiąc się o duszka, który siedział w swoim garncu głodny i samotny. Wreszcie na trzeci dzień rozpogodziło się nieco i zdołała uprosić matkę, by pozwoliła jej wyjść. Prawie biegła ulicami, chcąc jak najszybciej odszukać swojego przyjaciela.\nGarniec leżał tam, gdzie poprzednio, jednak nigdzie nie dostrzegła jego właściciela. Strach ścisnął jej serce. Czy coś mu się stało?\n– Duszku! – zawołała i wtedy gdzieś sponad niej dobiegł szelest liści.\n– Tu jestem! – krzyknął i gdy uniosła głowę, dostrzegła go, siedzącego na gałęzi drzewa.\n– Myślałem, że już nie przyjdziesz – dodał, złażąc na ziemię.\nPo chwili stał już obok niej.\n– Przepraszam – powiedziała, rumieniąc się ze wstydu – Naprawdę nie mogłam wcześniej… Martwiłam się o ciebie – dodała po chwili.\n– Nic mi się nie stało – zapewnił ją – Dobrze, że jesteś.\n– Tak, jak obiecałam, przyniosłam ci jedzenie – Gosia pogrzebała w przyniesionej przez siebie torbie.\nWyciągnęła dwie zapakowane w papier kanapki, napoczętą butelkę mleka i kilka kruchych ciasteczek w foliowej torebce, które zostały po wizycie cioci.\n– I mam coś jeszcze – dodała, gdy podziękował i wziął z jej rąk kanapki, butelkę i torebkę – To moja stara kurtka. Wiem, że jest nieładna i trochę podniszczona… – dodała nieco zawstydzona – Ale mama nie zauważy, że ją wzięłam. A przynajmniej nie będzie ci zimno. No i jest niebieska… – dodała, wspominając wściekle różowy sweterek, który dostała swego czasu od babci.\n– Na pewno mi się przyda – powiedział duszek, kierując się w stronę stojącej obok fontanny ławeczki.\nZjadł obie kanapki, popijając mlekiem, choć Gosia miała wrażenie, że nie do końca mu smakowały. Gdy o to spytała, odrzekł, że nie jest przyzwyczajony do ludzkiego jedzenia. Jak się okazało, jego pobratymcy odżywiali się głównie nektarem, pyłkiem kwiatów, miodem i owocami. Nektaru nie miała jak zdobyć, ale obiecała, że postara się o miód i owoce. Zaczęła wypytywać go o jego rodzinne strony, ale szybko przestała, widząc, że wspomnienia sprawiały mu ból.\n– Na pewno kiedyś tam wrócisz! – zapewniła go – Musi być jakiś sposób…\nDuszek nie wydawał się przekonany. W jego ogromnych, orzechowych oczach malowała się jedynie rezygnacja.\n– Moje skrzydła są w opłakanym stanie i nie chcą się goić. Poza tym garniec stracił swoją magiczną moc. Nie jestem w stanie nawet go podnieść, a co dopiero zabrać go i pofrunąć.\n– Wyleczymy cię – upierała się Gosia.\nŻeby bardziej go przekonać, z namaszczeniem wygłosiła słowa, które nieraz słyszała od babci.\n– Musisz tylko dobrze się odżywiać, chodzić wcześnie spać i nade wszystko unikać przeziębień.\nDuszek tylko uśmiechnął się pod nosem, ale nie oponował. Chcąc poprawić mu nastrój, Gosia zaproponowała grę w zagadki. Potem puszczali w fontannie łódeczki z papieru po kanapkach i ani się obejrzeli, jak zaczął zbliżać się wieczór i Gosia musiała wracać.\nGdy ponownie odwiedziła go dwa dni później, z dumą wręczyła mu pudełko po dropsach do połowy wypełnione kolorowymi tabletkami.\n– To witaminy – powiedziała z powagą – Na pewno ci pomogą. Ale jedz tylko jedną pastylkę dziennie, bo za dużo naraz może ci zaszkodzić.\nOsobiście dopilnowała, by duszek przełknął pastylkę. Potem wyciągnęła garść kolorowej kredy, za pomocą której pokryli rysunkami kawałek placyku przed fontanną. Duszek docenił jej słonia, choć – co Gosia przyznawała z pewną niechęcią – sam rysował o wiele lepiej. Zastanawiała się, czy nie zaproponować gry w klasy, ale nie wiedziała, czy zechciałby grać w dziewczyńską grę, więc o to nie spytała.\nWitaminy niestety nie pomogły, pomimo tego, że chłopiec posłusznie łykał pigułki. Gosia uparła się, by spróbowali wspólnie oddalić się od placyku. Wyruszyli trzymając się za ręce, jednak gdy tylko skwerek zniknął za rogiem ulicy, dziewczynka poczuła, że już nie ściska dłoni swojego przyjaciela. Jego samego też koło niej nie było. Nie odpowiadał na jej wołania i dopiero, gdy zawróciła, zastała go z powrotem przy fontannie. Był przybity i przez resztę wieczoru odpowiadał jedynie mruknięciami. Jako że problem wymagał poważniejszych środków, następnym razem Gosia przyniosła ze sobą pół butelki tranu. Uczciwie ostrzegła swojego przyjaciela przed smakiem lekarstwa i w ramach wsparcia przełknęła jedną porcję, krzywiąc się przy tym niemiłosiernie. Na poprawę humoru wzięła ze sobą swoją ulubioną książkę z bajkami. Okazało się, że chłopiec nie umie czytać, ale z chęcią słuchał, gdy ona, jąkając się nieco, odczytała pierwszą z baśni.\nPojenie tranem przez cały tydzień również nie odniosło żadnego skutku. Gosia przeczytała całą książkę. Przyniosła następną, a także swoją grę w chińczyka i talię kart. Duszek pokazał jej, jak wspinać się na rosnące na skwerku drzewa i wyjaśnił, jak rozwiązać zadanie z matematyki, z którym nie mogła dać sobie rady (w liczeniu akurat był całkiem dobry). Wytłumaczył też Gosi, jak odróżniać drzewa po kształtach liści i opowiedział o zwyczajach leśnych skrzatów. Tymczasem wiosna mijała i zbliżało się lato. Gosia nie mogła odwiedzać przyjaciela zbyt często, gdyż zbliżał się termin wystawiania ocen, co oznaczało więcej sprawdzianów i zadań. Witaminy dawno już się skończyły, a skrzydełka duszka dalej wyglądały marnie. Dziewczynka uznała zatem, że nadszedł czas, by spróbować innego podejścia. Chłopiec wspomniał kiedyś, że to garniec zawierał magię, która pozwalała mu pojawiać się i znikać na skraju tęczy. Gdyby tylko udało się mu ją przywrócić…\nZaczęła od przyniesienia ze sobą zestawu szmatek i płynu do czyszczenia, który zgodnie z napisem na etykiecie miał usuwać rdzę. Szorowali garniec przez kilka popołudni, jednak efekt był dosyć mizerny. Brud zszedł dość łatwo, jednak rdzę usunęli tylko częściowo. Po wszystkim garniec istotnie nieco błyszczał, ale wciąż bardziej przypominał rzecz nadającą się jedynie do skupu złomu. Nadal nie było w nim ani odrobiny magii – tak przynajmniej twierdził duszek. Do tego środek czyszczący sprawił, że na rękach obojga pojawiła się czerwona, swędząca wysypka. Nietrudno zgadnąć, że mama Gosi zauważyła ją natychmiast i dziewczynka musiała się tłumaczyć, że wpadła w pokrzywy.\nUdało jej się zabrać ze sobą maść na podrażnienia i podzielić się nią z duszkiem, który wydawał się z każdym dniem coraz bardziej przybity. Opowiedziała mu wszystkie dowcipy, jakie znała, nawet ten o policjancie i papudze, który tak lubił jej dziadek, a który zupełnie nie był śmieszny. Chłopiec wysłuchał tego, ale widziała, że śmieje się tylko z grzeczności. Zbliżał się koniec roku. Zazwyczaj Gosia była szczęśliwa z powodu nadchodzących wakacji, które spędzała, wyjeżdżając z dziadkami w góry. Teraz jednak martwiła się o swojego przyjaciela. Wprawdzie chłopiec uspokajał ją, że od swojego przybycia do miasta aż do ich spotkania niczego nie jadł i nie umarł z głodu, ale i tak nie mogła przestać myśleć o tym, co może go spotkać pod jej nieobecność.\nMiała jednak jeszcze jeden plan.\n– Twój garniec – tłumaczyła duszkowi podekscytowana pewnego czerwcowego popołudnia, gdy, jak to mieli w zwyczaju, siedzieli na krawędzi sadzawki – jest garncem na skarb, czy tak?\nChłopiec smętnie skinął głową. Gosia niezrażona kontynuowała.\n– Mówiłeś, że kiedy obudziłeś się tutaj, był pusty i pozbawiony magii.\nDuszek przytaknął po raz kolejny.\n– I ja sobie myślę… Że ktoś zabrał złoto i wtedy garniec przestał być garncem złota, więc przestał być magiczny. Bo nie było skarbu. Tak?\n– Nie wiem, co się stało ze złotem… Ktoś musiał je zabrać. Nie sądzę, by można je było odnaleźć.\n– Odnaleźć nie – zgodziła się Gosia – Ale możemy spróbować je zastąpić – powiedziała, wyciągając z plecaka metalową puszkę po herbacie, ozdobioną rysunkiem przedstawiającym Chińczyków w kolorowych szatach i drzewa o powykręcanych gałęziach.\nPuszka pobrzękiwała cicho. Dziewczynka ostrożnie postawiła ją na skraju fontanny i otworzyła.\n– Wiem, że nie jest tego dużo… I wiem, że to nie złoto… – powiedziała nieco zakłopotana – Ale to wszystko, co mam. A dziadek mówił, że grosiki przynoszą szczęście. Dlatego zaczęłam je zbierać.\nChłopiec speszył się na ten widok.\n– Nie mogę tego wziąć…\n– Możesz i weźmiesz – oświadczyła kategorycznie, zeskakując na chodnik – Tobie są bardziej potrzebne, niż mnie. Uzbieram sobie następne.\nChwyciła puszkę i weszła pomiędzy krzaki. Duszek podążył za nią. Wspólnie stanęli nad krawędzią garnca. Upierała się, by zrobili to razem. Chwycili więc puszkę oboje i na jej znak odwrócili. Monety z brzękiem wpadły do naczynia. Gosi wydało się, że na ułamek sekundy zabłysły złociście, potem jednak znów stały się zwykłymi, drobnymi monetami. Przez dłuższą chwilę stali nad garncem w milczeniu. Wreszcie Gosia zebrała się na odwagę.\n– I co? – zapytała cicho, ale spojrzawszy na przyjaciela, nie musiała nawet czekać na odpowiedź. Oczy duszka szkliły się od tłumionych łez.\n– To na nic! – wybuchnął – Nigdy się stąd nie wydostanę.\n– Na pewno…\n– Nie! – krzyknął – Nie chcę twojej pomocy! Nie potrzebuję jej! Od twojego jedzenia boli mnie brzuch, nie cierpię twoich lekarstw, nudzą mnie twoje gry a przede wszystkim mam dość słuchania twojego gadania! Zostaw mnie w spokoju!\nPrzez kilka sekund Gosia stała jak sparaliżowana. Nie spodziewała się takiej czarnej niewdzięczności. Na początku chciała coś powiedzieć, ale poczuła, że zbiera jej się na płacz. Dlatego bez słowa odwróciła się i uciekła z placyku. Biegnąc do domu, łykała łzy i obiecywała sobie, że nigdy już nie wróci na skwerek.\nW którym Małgosia znajduje rozwiązanie\nPrzez kilka następnych dni Małgosia nieraz myślała o duszku i zastanawiała się, czy nie złamać swojej obietnicy, ale gorycz, poczucie krzywdy i urażona duma sprawiły, że wytrwała w swoim postanowieniu. Potem nadeszły wakacje i jak co roku wyjechała z miasta. Po powrocie zaczął się nowy rok szkolny. W porównaniu z poprzednim nauki było znacznie więcej i wiele popołudni upływało Gosi na odrabianiu zadań. Od czasu do czasu powracały wspomnienia, jednak żal do duszka zdążył już skrzepnąć w zimną, zawziętą niechęć. Myślała, że jest inny, że będzie jej przyjacielem, a on okazał się taki jak pozostałe dzieci. I jak jej ojciec – przecież ją odtrącił, chociaż starała się, jak mogła.\nWrzesień minął jak z bicza strzelił, październik też miał się ku końcowi. Jesień z łagodnej, mieniącej się kolorami liści pory roku zmieniła się w ponury i deszczowy przedsionek zimy. Nadszedł jednak dzień tak ładnej pogody, że aż żal było zostać w domu. Małgosia wybrała się na spacer. Najpierw wspięła się do zamku i obeszła go dookoła. Potem przypomniał jej się stary sad z widokiem na rzekę.\nBezdomny siedział na swojej ławeczce, jedząc bułkę. Gosia przystanęła kawałek dalej i zapatrzyła się przed siebie. Wdychała zapach wilgotnej ziemi i gnijących jabłek. Przez chwilę wsłuchiwała się w odgłosy ptaków, ale potem przypomniała sobie, że to przecież duszek nauczył ją odróżniać gatunki po śpiewie. Dlaczego nawet teraz musiał psuć jej humor?\n– On ciebie potrzebuje – dopiero, gdy starszy mężczyzna powtórzył te słowa po raz drugi, Gosia zrozumiała, że mówił do niej.\nNie miała żadnych wątpliwości, o kim była mowa.\n– Skąd pan wie! – odparowała, odwracając się do bezdomnego – Powiedział, żebym go zostawiła, to zostawiłam – założyła ręce na piersi gestem podpatrzonym u mamy – Niech sobie radzi sam.\n– Ludzie mówią różne rzeczy w gniewie. Czasami chcą być sami – zamilkł na chwilę, pozwalając, by zastanowiła się nad jego słowami – Czasami też dopiero znacznie później orientują się, że popełnili błąd – dodał, jakby niechętnie, po czym odgryzł spory kęs bułki i zaczął go metodycznie przeżuwać.\n– Ale tak naprawdę, to myślę, że nie chciał sprawiać ci kłopotu, dlatego wolał cię zniechęcić – powiedział po chwili.\nGosia poczuła, że budzi się w niej nadzieja. Stłumiła ją szybko.\n– A jeśli naprawdę chciał się mnie pozbyć?\n– Nie dowiesz się, jeśli nie zapytasz.\n– Wie pan, jak mu pomóc?\nBezdomny pokręcił głową, uśmiechał się jednak przy tym.\n– Jestem pewien, że coś wymyślisz. Do tej pory szło ci całkiem nieźle.\n– Nieprawda! – zaprotestowała gwałtownie.\n– Wiem, że mu pomogłaś, nawet jeśli nie sprawiło to, że odrosły mu skrzydełka. Powiem ci coś – nachylił się do nieco przodu – To nie może być trudne. Trudna to jest metafizyka – westchnął ciężko – O tak, metafizyka mnie przygniata. Ale wszystko inne…\nGosia nie miała pojęcia, czym jest metafizyka i jak to jest być przez nią przygniecionym. Sądziła, że mężczyźnie bardziej doskwierać powinien brak dachu nad głową i bieda, ale wydawał się wierzyć w to, co mówił. Zresztą, niezależnie od tego, czym była metafizyka, z pewnością nie miała wiele wspólnego z porwanymi skrzydełkami i pozbawionym magii garncem po złocie. Grzecznie pokiwała głową.\n– W takim razie pójdę do niego. Ale jeśli znów mnie odpędzi…\nBezdomny tylko pokiwał głową.\nIdąc na skwerek, obmyślała sobie długą przemowę, jaką zruga duszka. Jednak kiedy wreszcie ujrzała przyjaciela, serce ścisnęło jej się z żalu. Wyglądał jeszcze gorzej niż poprzednio. Wychudzony, rozczochrany i tak przeraźliwie smutny, że potrafiła jedynie podbiec do niego i z całych sił przytulić. Duszek słabo odwzajemnił uścisk. Przez dłuższą chwilę oboje nie wiedzieli, co powiedzieć. W końcu Gosia jednocześnie zaczęła wygłaszać wiele razy słyszane od matki pouczenia na temat dbania o siebie, chłopiec zaś w tym czasie wybąkał niepewne przeprosiny. Gosia skwitowała je buńczucznym „Nie ma sprawy”, choć w istocie uważała, że sprawa jest. Sądziła jednak, że bezdomny miał rację, dlatego zdecydowała się zrezygnować z wyrzutów i zamiast tego przejść do karmienia duszka budyniem przyniesionym w słoiku po ogórkach. Budyń po prawdzie wystygł, kiedy go niosła i przeszedł nieco aromatem ogórków, ale chłopiec nie protestował. Gdy skończył, Gosia pokazała szklane kulki, którymi lubiła się bawić, kiedy była mniejsza. Jedna z kulek była pęknięta, ale dzięki temu rozszczepiała światło. Dlatego Gosia ją wzięła – pomyślała, że widok miniaturowej tęczy może rozweselić duszka.\nPrzez chwilę ustawiała kulkę do słońca, aż wreszcie dostrzegła kolorowe paski na obmurowaniu sadzawki. Duszek uśmiechnął się na ten widok i wyciągnął rękę, jakby chciał ich dotknąć. Szybko cofnął ją jednak, jakby zawstydzony. I wtedy stało się coś dziwnego – Gosi wydało się, że jego blada skóra nabrała nieco koloru w miejscu, gdzie wcześniej dotknęły jej barwne promienie. Poruszyła kulką tak, by światło przesunęło się po dłoni przyjaciela, a potem po skraju poszarpanych skrzydeł. Z wrażenia aż pisnęła.\n– Zobacz! – krzyknęła, prawie szarpiąc go za skrzydełko – Leczy się!\nChłopiec podążył za jej wzrokiem. Usłyszała, jak gwałtownie wciąga powietrze.\n– To przecież jasne! – podekscytowała się Gosia – Przecież jesteś tęczowym duszkiem! Dlaczego wcześniej na to nie wpadłam!\nW tej samej chwili słońce zaszło za chmury. Kolorowe światło zbladło i straciło lecznicze właściwości. Chłopiec znów wyglądał, jakby miał się pogrążyć w czarnej rozpaczy.\n– Nie bój nic – uprzedziła go dziewczynka – Teraz wiem, co trzeba zrobić. Musisz tylko uzbroić się w cierpliwość.\nW którym Duszek odzyskuje skrzydła\nNa szczęście do urodzin Gosi nie pozostało wiele czasu. Mama zdziwiła się nieco, gdy dziewczynka zażyczyła sobie na prezent Zestaw Małego Fizyka, ale też ucieszyła z zainteresowań córki.\nNastępne trzy tygodnie upłynęły w nerwowym oczekiwaniu. Gosia nie wiedziała, czy mama potraktuje poważnie jej prośbę, a z każdym kolejnym dniem nadchodziła zima. Jeśli plan się nie uda, duszek będzie musiał zostać w mieście na dłużej. Wprawdzie nie chorował jak zwykli ludzie, ale źle znosił zimno. Na samą myśl o tym, że chłopiec miałby pozostać bezradny na mrozie, Gosię ogarniała zgroza. Co, jeśli którejś nocy zamarznie? Tak bardzo się tym martwiła, że aż zaczęła śnić o tym, jak przybiega na skwerek i znajduje placyk przysypany śniegiem, pokryte szronem drzewa, zamarzniętą fontannę i duszka leżącego bez życia na dnie swojego garnca.\nNigdy chyba nie ucieszyła się tak na widok prezentu urodzinowego. Wyściskała matkę i wycałowała. Najchętniej od razu pobiegłaby do przyjaciela, wiedziała jednak, że nie może uciec z własnego przyjęcia. Tłumiąc zniecierpliwienie, grzecznie rozmawiała z mamą, dziadkami i ciocią.\nTej nocy chwycił pierwszy przymrozek i gdy Gosia zbudziła się rano, ujrzała szron na szybie. Tak bardzo przypominało to jej sny, że zamiast jak zwykle iść do szkoły, od razu popędziła na placyk z fontanną. Biegła przerażona, a gdy już prawie dotarła na miejsce, przez chwilę stała, obawiając się tego, co może tam zastać. Nie dostrzegła duszka ani obok sadzawki, ani na drzewie. Z bijącym sercem zajrzała do garnca. Leżał tam, przykryty jej starą niebieską kurtką. Krzyknęła i szarpnęła go za ramię. Było zimne. Nagle chłopiec podniósł głowę i otworzył zaspane oczy.\n– Ccco się dzieje? – wymruczał a Gosię zalała tak wielka fala ulgi, że o mało się nie rozpłakała.\n– Wstawaj szybko, mam go!\nDuszek wstał, dygocząc i oparł się o krawędź garnca. W tym samym czasie Gosia wypakowała z plecaka latarkę oraz pudełko z zestawem. Otwarła je i wyciągnęła niewielki pryzmat. Zapaliła latarkę i skierowała jej światło przez szklaną bryłę. Gdy tylko promienie padły na skrzydełko duszka, zaczęło ono rosnąć i odzyskiwać kolory. Najpierw jedno, potem drugie. Gosia była dokładna. Pod tęczowym światłem latarki skrzydełka nabrały barw. Zmieniło się także ubranie jej przyjaciela – z szaro-burego stało się soczyście zielone. Podobnie jego włosy pojaśniały i nabrały połysku. Wiedziona impulsem Gosia poświeciła też do wnętrza garnca.\nDuszek nie wyrzucił jej grosików. Leżały na dnie i gdy tylko dotknęło ich światło, zamigotały i zamieniły się w najczystsze złoto. Dziewczynka zaśmiała się zafascynowana. Jej przyjaciel dołączył do niej i po chwili śmiali się już razem, patrząc, jak zmienia się także garniec. Rdza znikła a metal zaczął lśnić i odbijać tęczę na zewnątrz.\n– Magia powróciła i droga się otwiera! – wykrzyknął duszek.\nI wtedy nagle Gosia uświadomiła sobie, że za chwilę go utraci. Był przecież wolny i mógł odejść. Wtedy jednak chłopiec chwycił ją za rękę.\n– Wskakuj i leć ze mną! – zawołał.\nBarwny wir porwał ich oboje. Przez chwilę Gosi wydawało się, że wzlatują w górę, potem zaś, że koziołkując spadają w wypełnioną migoczącymi kolorami otchłań. Na twarzy czuła uderzenia wiatru. Powietrze pachniało deszczem i kwiatami. Nie wiedziała, jak długo lecieli. Chyba niezbyt długo, bo nim zdążyła na dobre się wystraszyć, wiatr ucichł a światło zgasło. Garniec zatrzymał się gdzieś, gdzie było ciepło, ciemno i pachniało lasem. Ściskając rękę duszka, dziewczynka rozejrzała się dookoła.\n– Pory roku i dni tutaj nie biegną tak samo, jak w twoim świecie – wyjaśnił uspokajająco chłopiec i wtedy dopiero Gosia zdała sobie sprawę, że w miejscu, do którego trafili, panuje noc.\nWzrok dziewczynki zaczął przyzwyczajać się do ciemności i wkrótce mogła rozróżnić pierwsze szczegóły. Po kilkunastu sekundach od ich przybycia dookoła rozkumkały się żaby. Jak się okazało, garniec leżał nad brzegiem jeziorka pomiędzy dużym głazem a grubym pniem wierzby płaczącej. Ponad powierzchnią wody śmigały drobne, jasne kształty. Jeden z nich na chwilę przysiadł duszkowi na głowie. Okazał się jętką o skrzydłach fosforyzujących bladofioletowym blaskiem. Chłopiec zgrabnie wyskoczył na zewnątrz, a potem pomógł Gosi wyjść. Tuż przy brzegu na powierzchni unosił się ogromny liść lilii. Gdy duszek stanął na nim, liść ugiął się nieco, ale nie zatonął. Chłopiec szybko przeskoczył na następny, machając ręką, by Małgosia poszła w jego ślady. Skacząc z liścia na liść wydostali się spod gałęzi drzewa. Dziewczynka spojrzała w górę i aż westchnęła z zachwytu. Nigdy nie widziała aż tylu gwiazd. W domu zasłaniał je smog i przyćmiewały światła miasta, ale nawet na wakacjach nie miała okazji oglądać tak pięknego nieba. Miało ciemnogranatowy, niemal czarny kolor. Było tak ogromne, że zdawało się wciągać w głąb. Niezliczone gwiazdy wydawały się bliskie, jak na wyciągnięcie ręki. Inaczej niż te widziane z okna domu w mieście, nie były jedynie białymi punkcikami. Zabarwiały je odcienie czerwieni, żółci i błękitu. Przecinająca nieboskłon Droga Mleczna wyglądała jak usypana z błyszczącego pyłu.\n– Poczekaj, aż wzejdzie księżyc – powiedział duszek – Tutaj jest o wiele większy, niż w twoim świecie.\nW blasku przelatującego obok owada Gosia dostrzegła uśmiech chłopca.\nJeziorko nie było duże. Szybko dotarli na jego drugi brzeg i podążyli ścieżką, wspinającą się na niewielki pagórek porośnięty wysoką, miękką trawą. Po jego drugiej stronie rozciągał się najpiękniejszy las, jaki Gosia widziała w całym swoim życiu. Nie było tu krzewów ani paproci, tylko niekończące się łany kwiatów, przypominających zawilce. Tyle że żaden zawilec, jaki do tej pory widziała dziewczynka, nie świecił łagodnym, jasnobłękitnym światłem. Bijący od roślin blask wydobywał z ciemności pnie brzóz, których delikatne gałęzie zwieszały się szeleszczącą kurtyną nad głowami dzieci. Duszek poprowadził ich wąską ścieżynką na polankę, gdzie tryskało źródełko. Z westchnieniem ulgi chłopiec uklęknął nad nim i napił się wody. Gosia także jej spróbowała. Była chłodna i czysta, jak leśne powietrze. Potem poszli dalej. Nocne ptaki śpiewały cicho skryte w listowiu. Dwa razy drogę przebiegły im tutejsze sarny o połyskującej srebrzyście sierści.\n– Dokąd idziemy? – spytała Gosia duszka po dłuższej chwili wędrówki przez las.\nŚwiecące kwiaty i brzozy ustąpiły miejsca starym dębom o poskręcanych korzeniach i konarach. Panowała tu ciemność, w której rozbłyskiwały zielone latarenki świetlików. Pohukiwały sowy a od czasu do czasu w poszyciu błyskały oczy skrytych w mroku zwierząt. Duszek ponownie chwycił Gosię za rękę i poprowadził niewidoczną ścieżką. Po pewnym czasie dziewczynce wydało się, że pomiędzy drzewami błyska żółto-pomarańczowe światło. Gdy podeszli bliżej, okazało się ono oknem niewielkiej chatki o spadzistym dachu.\n– To chatka Jagi – oznajmił chłopiec.\n– Baby Jagi? – zapytała zaniepokojona Gosia, przypomniawszy sobie losy swojej bajkowej imienniczki.\n– Nie Baby! Nawet tak nie mów. Strasznie nie lubi, gdy mylą ją z jej babcią.\nPodeszli do drzwi i duszek zastukał donośnie mosiężną kołatką w kształcie jaszczurki. Za drzwiami dało się słyszeć szuranie, po czym donośny młody głos zapytał:\n– A kogóż to niesie o tej porze?\nZanim którekolwiek z nich zdążyło odpowiedzieć, drzwi otwarły się na oścież. Stanęła w nich młoda dziewczyna. Jej kręcone rude włosy opadały aż do pasa. Ubrana była w prostą, brązową sukienkę o szerokich rękawach. W kilku miejscach rękawy były poplamione a na prawym łokciu ziała dziura. Na widok duszka młoda kobieta wykrzyknęła:\n– Gdzieżeś ty się podziewał, urwisie jeden! Wiesz, że ciotka uszy ci powyrywa!\nChłopiec smętnie spuścił głowę i zaczął mamrotać, że to był wypadek. Spojrzenie gospodyni przeniosło się na Gosię. Chcąc uprzedzić pytanie, duszek oznajmił:\n– To jest Małgosia, która pomogła mi wrócić do domu.\n– Ja jestem Jaga, ale to pewnie już wiesz – oznajmiła dziewczyna, odsuwając się nieco od drzwi – Wejdźcie!\nWnętrze chatki okazało się większe, niż można by sądzić. Na kominku trzaskał ogień, w zawieszonym nad nim kociołku coś bulgotało. Pod ścianą stało szerokie łóżko, zaś po jego obydwu stronach pod ścianami – regały z książkami. W jednym kącie znajdował się stół zawalony szklanymi naczyniami najdziwniejszych kształtów i rozmiarów, w drugim natomiast ława przykryta haftowanym obrusem, kilka krzeseł i całkiem spory kredens. Zawieszone pod powałą zioła wydzielały ostry zapach. Jaga zaprowadziła swoich gości do stołu.\n– Siadajcie, siadajcie. Pewnieście głodni?\nNucąc, zakrzątnęła się po izbie i po chwili przed dziećmi stały kubki ciepłego kompotu oraz miska z gulaszem dla Gosi. Przed chłopcem Jaga postawiła talerz z główką kwiatu, przypominającego olbrzymią piwonię. Duszek z ukontentowaniem zaczął obrywać kolejne płatki i zjadać je niczym sałatę.\n– A teraz, póki wszyscy śpią i mamy nieco spokoju, powiedzcie, co się wydarzyło.\nSpełnili jej prośbę. Dziewczyna słuchała uważnie, od czasu do czasu kiwając głową, jakby do własnych myśli.\n– Nie mam pojęcia, kto ukradł twoje złoto – powiedziała na koniec. Ale spróbuję się tego dowiedzieć.\n– Chciałbym cię o coś poprosić – dodał duszek – Wbrew temu, co myśli Gosia, nie potrafię spełniać życzeń…\nDziewczynka spojrzała na towarzysza zdziwiona i lekko zawstydzona. Nigdy nie wspominała mu o tym, dlaczego w ogóle zapragnęła go odszukać, kiedy zobaczyła tęczę nad miastem w tamten wiosenny dzień.\n– Ale ty masz moc – ciągnął duszek – Zapłacę ci za to.\nJaga zmierzyła oboje poważnym spojrzeniem.\n– Zobaczymy, co da się zrobić. Czego pragniesz? – oczy rudowłosej zalśniły bursztynowo, gdy utkwiła wzrok w twarzy dziewczynki.\n– Chciałabym, żeby tata znów nas kochał – wyszeptała Małgosia jednym tchem.\nNa te słowa dziewczyna posmutniała.\n– Nie potrafię tego uczynić – powiedziała łagodnie – Mogłabym zaklęciem zmusić go do powrotu, ale to nie byłaby jego decyzja, więc w głębi duszy by się opierał i prędzej zacząłby was nienawidzić. Gdybym bardzo chciała, mogłabym jeszcze potężniejszym czarem spętać jego umysł… ale wtedy to nie byłby już twój ojciec, tylko puste naczynie, noszące jego twarz. Czy rozumiesz?\nGosia poczuła, jak łzy wzbierają jej w oczach.\n– Nie płacz, maleńka – Jaga pogłaskała dziewczynkę po głowie – Nic nie możesz na to poradzić. Ale mogę dać ci zioła, których zapach podniesie twoją matkę na duchu i złagodzi jej ból. I jeszcze jedno – nachyliła się w stronę Gosi – Widzisz, na niektóre rzeczy nie można nic poradzić. Ale na inne można. Kiedyś sama będziesz dorosła i wtedy to ty będziesz wybierać. Możesz mieć kiedyś własną rodzinę i dom. Bo czemu nie? – uśmiechnęła się ciepło – Chcesz zobaczyć mojego smoka? – zapytała znienacka – Nazywa się Maciuś? Tylko lepiej go teraz nie budzić.\nWstała i zaprowadziła ich do najciemniejszego kąta izby, gdzie w wiklinowym koszyku wyściełanym miękkim kocem spało zwinięte w kłębek niewielkie stworzenie. Gdy Jaga nachyliła się nad nim ze świecą, zielone łuski zalśniły złociście.\n– A teraz idźcie, jeśli chcecie jeszcze ze sobą spokojnie porozmawiać. Zbliża się ranek, niedługo wszyscy wstaną. Twoja ciotka także…\nPosłuchali jej rady, podziękowali za gościnę i udali się w dalszą drogę, która zaprowadziła ich nad urwisko. Rozciągał się stąd widok na pogrążony w mroku las, nad który właśnie wzeszedł złocisty księżyc w pełni. Rzeczywiście był ogromny i zdawał się do nich uśmiechać.\nW końcu niebo nad horyzontem zaczęło blednąć.\n– W twoim mieście zbliża się popołudnie – powiedział duszek – Jeśli teraz wrócisz, w sam raz zdążysz na obiad.\nGosia już miała zaprotestować, ale wtedy pomyślała, że mama na pewno by się o nią martwiła, gdyby nie wróciła do domu. Nie chciała jednak opuszczać tej dziwnej krainy, ani tym bardziej rozstawać się z duszkiem. Ten jakby odgadł jej myśli.\n– Daj rękę – powiedział i położył na dłoni dziewczynki złotą monetę.\nPieniążek zajaśniał, a potem wtopił się w skórę Gosi.\n– Jeśli tylko zechcesz, będziesz mogła powracać tutaj w snach – oznajmił duszek, uśmiechając się – A teraz zamknij oczy.\n– Do zobaczenia – wyszeptała.\n– Do zobaczenia – odparł.\nPotem znów ogarnął ją tęczowy wir i po chwili stała na skwerku z fontanną, w jednej ręce ściskając pryzmat a w drugiej uchwyt plecaka.\nKraków, 14–16 III 2015


Pałac Lubomirskich – Skarbiec warszawski\nW centrum Warszawy, przy placu Żelaznej Bramy znajduje się Pałac Lubomirskich, zamykający od lat 70. XX wieku Oś Saską.\nPałac Lubomirskich około 1935 roku (zbiory Biblioteki Narodowej)\nHistoria pałacu sięga 1. połowy XVIII wieku, kiedy to rodzina Radziwiłłów kupiła północne tereny podwarszawskiego miasteczka Wielopole, wznosząc na jego terenach swoją posiadłość. W 1730 roku posiadłość znalazła się rękach Jana Zygmunta Deybla, który w 1760 roku rozpoczął przebudowę pałacu w stylu późnobarokowym. Jednak Prace budowlane nie zostały zakończone.\nPod koniec XVIII stulecia rezydencja wraz z okolicznymi terenami znalazła się w rękach Aleksandra Lubomirskiego. W latach 1791-1793 pałac przebudowano w stylu klasycystycznym według projektu Jakuba Hempla. Wówczas dodano kolumnadę, piętrowe oficyny od podwórza oraz piętro w korpusie głównym. Wówczas w pałacu mieszkała m.in. Rozalia z Chodkiewiczów Lubomirska, żona Aleksandra Lubomirskiego, ścięta na gilotynie podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej.\nW 1816 roku Pałac Lubomirskich stał się własnością generała Izydora Krasińskiego, późniejszego ministra wojny Rządu Narodowego Królestwa Polskiego w czasie powstania listopadowego. Na przełomie lat 20. i 30. XIX wieku rezydencja była własnością rządu Królestwa Polskiego, mieszcząc urzędy i lazaret podczas powstania listopadowego.\nW 1834 roku posiadłość zakupił finansista Abraham Simon Cohen, który często przebudowywał pałac, aby mógł przynosić jak największe zyski. Wówczas w pałacu znajdowały się stragany, sklepy, małe mieszkania oraz żydowski dom modlitewny.\nPomnik T adeusza Kościuszki\nNa przełomie XIX i XX wieku nieremontowany Pałac Lubomirskich podupadał. W 1928 roku stał się własnością Wacława Moszkowskiego, który podwyższył go o jedno piętro i przekształcił na kamienicę. W 1938 roku pałac został zakupiony przez Urząd Miasta Warszawy i podjęto wówczas decyzję o jego renowacji. Jednak, ze względu na wybuch II wojny światowej, nie doszło do realizacji tych planów. Do zniszczenia pałacu doszło już podczas oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 roku. Po zakończeniu wojny, w latach 1947-1950 rezydencję odbudowano według klasycystycznego projektu Joachima Hempla z końca XVIII wieku.\nW 1970 roku zdecydowano o przesunięciu pałacu, aby zasłonił Halę Gwardii, a jego kolumnada zamknęła perspektywę głównej alei Ogrodu Saskiego. Całą operację, opracowaną przez Aleksandra Mostowskiego, rozpoczęto 30 marca 1970 roku i trwała półtora miesiąca. Pałac odcięto od fundamentów i na specjalnych kratownicach oraz torach powoli przesunięto na wyznaczone miejsce. W efekcie całej operacji budowlę z powodzeniem obrócono o 74 stopnie.\nW 2010 roku przed pałacem Lubomirskich odsłonięto Pomnik Tadeusza Kościuszki, będący repliką pomnika autorstwa Antoniego Popiela, znajdującego się w Waszyngtonie.\nObecnie w Pałacu Lubomirskich mieści się Business Centre Club, Centrum Prasowe Pałac Lubomirskich oraz Uczelnia Warszawska im. Marii Skłodowskiej-Curie.


Czas szukania odpowiedzi | Aktualności\nCzas szukania odpowiedzi\nTydzień rozpoczyna się od spadku NZD/USD najniżej od 2015 roku po fatalnych danych o nastrojach w biznesie. Nie pomogły nawet całkiem przyzwoite szczegóły odczytów PMI dla Chin, zwłaszcza sektora przemysłowego. EUR/USD (EURUSD, 1.09340 -0.07%, News) broni się przed spadkiem pod 1,09 a GBP/USD próbuje powrócić ponad 1,23. W obu przypadkach widzimy pole do zwyżki a raczej nasze nastawienie należałoby przekuć w stwierdzenie, że potencjał do zniżki został wyczerpany. Dla EUR/USD pierwszym sufitem jest 1,0965.\nW końcu około 10 października startuje kolejna runda negocjacji handlowych, został miesiąc do przesuniętego terminu brexitu, Arabia Saudyjska powinna finalizować przywracanie do pracy utraconych mocy wydobywczych i przetwórczych na polu w Churajs i rafinerii Bukajk. Wciąż świeży pozostaje też temat impeachmentu Trumpa, ale obecnie nic nie wskazuje, żeby procedura ta mogła dla demokratów zakończyć się sukcesem. Pierwszy szok szybko minął i tak długo jak nie stanie się coś zmieniającego diametralnie pogląd na tę kwestię, tak długo pozostanie ona tematem zastępczym i drugorzędnym.\nNadchodzący tydzień ma przede wszystkim pomóc w odnalezieniu klucza od odgadnięcia zamierzeń Fed. Na pierwszy plan wysuwają się oczywiście dane z amerykańskiego rynku pracy oraz odczyty wskaźników ISM dla przemysłu i usług. Będą to najważniejsze publikacje nie tylko tygodnia, ale też najistotniejsze odczyty przed październikowym posiedzeniem Rezerwy Federalnej. Rynek pracy wyraźnie wyhamował w ostatnim roku pod kątem tempa tworzenia nowych etatów. Zmiana zatrudnienia poza rolnictwem wynosiła w ubiegłym roku ok 220 tys. osób. W tym jest to około 150 tys. nowych miejsc pracy tworzonych poza rolnictwem każdego miesiąca. Mniej więcej podobnego odczytu należy oczekiwać po poprzednim miesiącu, ale biorąc pod uwagę trend zagrożenie leży po stronie niższej wartości. Stopa bezrobocia powinna pozostać na bardzo niskim pułapie 3,7 proc. Dynamika wynagrodzeń na poziomie 0,3 proc. miesiąc do miesiąca powinna wystarczyć do tego by średnia płaca godzinowa nadal była 3,2 proc. wyższa niż rok wcześniej. Publikacje o tradycyjnej porze: w pierwszy piątek miesiąca o godzinie 14:30.\nJeśli chodzi o najważniejsze barometry koniunktury, to rynek skupi się na ISM dla przemysłu. Nie ulega wątpliwości, że na całym świecie koniunktura w sektorze jest słaba a nowe zamówienia, zwłaszcza eksportowe w pokłosiu wojen handlowych mocno kuleją. Kluczowe będzie to, czy publikowany we wtorek wskaźnik odbije ponad 50 pkt (a na to mogą wskazywać publikacje regionalnych wskaźników z ostatnich dwóch tygodni). W takim scenariuszu ostatni odczyt poniżej 50 pkt byłby pewnie rozpatrywany w kategoriach wypadku przy pracy a to mogłoby uspokoić część decydentów z Fed. Odmienna jest sytuacja sektora usług. Radził on sobie w ostatnich kwartałach wyśmienicie, ale stopniowo powinien on hamować. Skala rozlewania się słabości przemysłu na inne sfery gospodarki jest kluczowym dla Fed i dolara zagadnieniem. Przed czwartkowym odczytem ISM dla usług zakładane jest pogorszenie się kondycji sektora, ale będzie on pozostawał w więcej niż przyzwoitej kondycji. W najbliższych dniach zaplanowanych jest także kilkanaście wystąpień aż dwunastu członków FOMC, z których siedmiu dysponuje w tym roku prawem głosu. Warto zwrócić uwagę czy po ostatniej obniżce Clarida I Williams widzą naglącą potrzebę dalszego luzowania. Bowman dawno nie była słyszana, więc jej wtorkowe wystąpienie również powinno być odnotowane. Poza kluczowymi odczytami należy zwrócić uwagę na: wskaźnik Chicago PMI (poniedziałek), Raport ADP (środa) i bilans handlu zagranicznego.\nW Europie najważniejszym tematem może stać się potencjalny spadek dynamiki inflacji konsumenckiej poniżej 1 proc. rok do roku. Sygnały wysyłane przez gospodarkę są słabe i niejednoznaczne, więc nie można przeoczyć wtorkowych rewizji PMI, które ostatnio wypadły fatalnie (i znacznie gorzej niż wskaźniki ZEW oraz Ifo). Przy okazji poznamy też pierwsze odczyty dla peryferyjnych gospodarek. W czwartek warto przyjrzeć się dynamice sprzedaży detalicznej za sierpień, ale nie ma co liczyć, że wywoła ona większą reakcję w atmosferze wyczekiwania na ISM dla usług i informacje z rynku pracy USA.\nPierwszy raz od dawna będzie to również tydzień mocno wyczekiwany na rynku złotego. Nie chodzi o inflację konsumencką (w poniedziałek odczyt, który naszym i konsensusu zdaniem wskaże na wyhamowanie rocznej dynamiki CPI z 2,9 do 2,7 proc.). Nie chodzi też o wskaźnik PMI. Który- powinien obniżyć swoją wartość, ale naszym jedynie minimalnie, ponieważ z 48,8 do 48,6 pkt. Nasza prognoza jest jedną z najwyższych na rynku. W centrum uwagi nie będzie też srodowa decyzja RPP. Stopy pozostaną bez zmian jeszcze przez wiele kwartałów. Najważniejszym wydarzeniem tygodnia jest bowiem wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie hipotek walutowych, który zostanie opublikowany 3 października o 9:30. Złoty przed tygodniem, dopiero w momencie ogłoszenia daty wyroku znalazł się pod mocną presją. Wcześniej przez wiele tygodni potencjalne obciążenie dyskontowane było w notowaniach rodzimych banków. Nie zakładamy by w najbliższych kilku dniach EUR/PLN (EURPLN, 4.37223 -0.28%, News) oddalił się od 4,40.\nW przypadku pozostałych walut warto odnotować jeszcze decyzję RBA ws. stóp procentowych. Widzimy prawdopodobieństwo zaskoczenia: przychylamy się do zdania zdecydowanej rynkowej mniejszości, która zakłada, że władze monetarne Australii ostatecznie nie zdecydują się na cięcie stóp. W ostatnich tygodniach prawdopodobieństwo takiego ruchu nagle się pojawiło, podsyciły je dane z rynku pracy, ale nieco stłumiło ostatnie wystąpienie gubernatora Lowe’a. Brak obniżki nie da jednak trwałych podstaw do umocnienia dolara australijskiego. Co się odwlecze, to nie uciecze. Oczekujemy cięcia z 1 proc. do 0,75 proc., ale dopiero na posiedzeniu 5 listopada. Sprawi to, że rynek pozostanie w trybie wygaszania odbić kursu AUD/USD (jak również NZD/USD). W Chinach od 1 do 7 października trwać będą obchody Złotego Tygodnia.\nEUR 4.5436 4.5676\nUSD 3.7598 3.7838\nCHF 4.1394 4.1634\nGBP 5.2897 5.3192\nAUD 2.8928 2.9268


Akcesoria Do Klimatyzacji Awenta od 4,9zł. Klimatyzacja - Ranking 10\nAkcesoria do klimatyzacji Awenta - ranking 2020\nA może masz ochotę na Łącznik nypel kanałów płaskich wentylacyjnych ABS Awenta KP75-21. System kanałów płaskich. Łączniki nyple przeznaczone do budowy systemów kanałów płaskich. Wraz z kanałami, złączkami,... ?\nTeraz wszystko zależy wyłącznie od Ciebie i Twojej decyzji. Jest szansa, że już dziś kurier z wymarzomym prezentem dotrze do Twojego domu lub dostarczy Ci bezpieczną paczkę do paczkomatu. Nie bez kozery się mówi, że dziś klimatyzacja to podstawa prestiżu i mody! Prezentujemy Tobie ponad 0 ekstrawaganckich i luksosowych promocji, a jest w czym wybierać. Jeżeli akcesoria do klimatyzacji jest źródłem Twich westchnięć, to na pewno znajdziesz prezent dla siebie. Na stronie znajdziesz też 538 sprawdzonych ofert, które najczęściej są wybierane przez kupujących online. Przede wszystkim jednak czytaj regulanie naszego bloga, inspiruj się naszymi propozycjami, kieruj się sercem, wspieraj recenzjami, a potem komentuj i dyskutuj - chcemy być zawsze pomocne. Czekamy na propozycje o czym chcesz przeczytać, o czym mamy napisać, co powinnyśmy zrecenzować. Jeżeli jednak zamierzasz kupić coś w prezencie, zapoznaj się z dobrymi opiniami naszych promocji oraz ich cenami. Powiemy gdzie tanio kupić Zawór zwrotny do wentylatorów Awenta Silent+ / 100 mm . Pamiętaj, że my zawsze wiemy jaka jest cena i gdzie znaleźć najtańszą ofertę w internecie. Uzupełnianie koszyka warto rozpocząć od Awenta Zawór zwrotny do wentylatorów silent+ / 125 mm Powodzenia i tanich zakupów!\nŁącznik z zaworem zwrotnym kanałów płaskich wentylacyjnych abs kp7522 75x150 marki Awenta\n|n|Łącznik z zaworem zwrotnym kanałów płaskich wentylacyjnych ABS Awenta KP75-22. System kanałów płaskich. Łączniki zwrotne asygnowane do budowy systemów kanałów płaskich. Wraz z kanałami,\nŁącznik nypel kanałów płaskich wentylacyjnych ABS Awenta KP7521 75x150\nŁącznik nypel kanałów płaskich wentylacyjnych ABS Awenta KP75-21. System kanałów płaskich. Łączniki nyple przeznaczone do budowy systemów kanałów płaskich. Wraz z kanałami, złączkami,\nŁącznik kanału wentylacyjnego Z ZAWOREM ZWROTNYM PROSTOKĄTNY KP75X150 AWENTA (5905033303188)\nŁącznik kanału (odcinka) wentylacyjnego (płaskiego).\nŁącznik kanału wentylacyjnego z zaworem zwrotnym prostokątny kp55x110 marki Awenta\nAwenta Łącznik kanału wentylacyjnego z zaworem zwrotnym okrągły 150 mm\nŁącznik kanału (odcinka) wentylacyjnego (okrągłego).\nŁącznik kanału (odcinka) wentylacyjnego (kolistego).\nAwenta Kolano łącznikowe 90* kanału wentylacyjnego płaskiego abs kp7523 75x150 / dn 125\nKolano łącznikowe 90° kanału wentylacyjnego płaskiego ABS Awenta KP75-23. System kanałów płaskich. Kolana łącznikowe dedykowane do budowy systemów kanałów płaskich. Wraz z kanałami, złączkami,\nCichy wentylator łazienkowy||Producent: Awenta (Polska)kolekcja: Silent+||informacje techniczne:Średnica: 100 mm / 125 mmGłośność: 26 dB / 32 dBMoc: 4,4 W / 6 Wsprawność: 75 m3/h / 125 m3


Styczeń 2013 - NAC - New American Concept\n5 błędów popełnianych przy odśnieżaniu\nDzisiaj prezentujemy 5 błędów najczęściej popełnianych podczas pracy z odśnieżarką, zaobserwowanych przez Serwis Centralny NAC: 1. Zmiana biegów podczas jazdy/pracy odśnieżarki 2. Zbyt wysoki bieg przy dużej warstwie śniegu 3. Praca przy włączonej funkcji "ssanie" 4. Brak kontroli poziomu oleju 5. Zostawianie paliwa w zbiorniku na dłuższy czas, gdy odśnieżarka nie jest użytkowana. Unikanie tych\nOdśnieżarka Murray – film\nAby obejrzeć fim, kliknij tutaj: NAC ODSNIEZARKA\n5 złotych rad dla użytkowników odśnieżarek NAC\n1. Przed uruchomieniem odśnieżarki sprawdź poziom oleju w silniku 2. Raz w sezonie uzupełniaj smar w przekładni 3. Sprawdzaj napięcie linek sterowniczych i w razie potrzeby wyreguluj 4. Nie zmieniaj biegów w czasie jazdy 5. Im większy śnieg tym niższy bieg Dzięki naszym złotym zasadom wasze odśnieżarki na pewno będą służyć długo i bezawaryjnie!\nOficjalny start Rajdu Monte Carlo\nW sobotę, 19.01, o godz. 15:00 przy siedzibie Automobilklubu Polskiego w Warszawie (Pańska 85) odbędzie się oficjalny start polskich załóg do Rajdu Monte Carlo Historique. Nie zabraknie wśród nich Duetu NAC Rally Team - za kierownicą specjalnie przygotowanego fiata 125 zasiądzie Paweł Molgo, jego pilotem będzie Janusz Jandrowicz. Serdecznie zapraszamy na to wydarzenie!


Opowiadania o Wilimowskim, Troplowitzu czy Kukuczce można czytać po śląsku i po polsku | Dziennik Zachodni\nMarcin Zasada 24 stycznia 2016, 22:35\nDlaczego patronka Śląska, święta Jadwiga najchętniej chodziła boso? Jakim cudem przed II wojną światową pociąg z Berlina do Bytomia jechał tylko 4,5 godziny? Skąd w Teksasie wzięli się kowboje, którzy potrafią mówić po śląsku? Jeśli Twoje dziecko lub wnuk zadaje tak niewygodne pytania, z odpowiedzią śpieszy Waldemar Cichoń, autor nowej książki z bajkami - o Śląsku i po śląsku.\nCi, co zrobili coś niezwykłego\nOpowiada ona przede wszystkim o wybitnych Ślązakach, o tych, których losy sami wielokrotnie przypominaliśmy na łamach Dziennika Zachodniego, choćby podczas redakcyjnej dyskusji o regionalnym panteonie. Cichoń, pisarz z Tychów, a właściwie ze Żwakowa, tyskiej dzielnicy, która kiedyś była samodzielną wsią, postanowił historiami śląskich osobistości zainteresować dzieci. Ma w tym doświadczenie - jego bajki o kocie Cukierku (obecnie powstaje ich zósta część) sprzedały się w liczbie ok. 40 tys. egzemplarzy.\n- Przeczytałem kiedyś o wynikach badań, z których wynikało, że 90 procent uczniów śląskich szkół nie jest w stanie wskazać choćby jednej wybitnej postaci z dziejów naszego regionu. Między innymi dlatego postanowiłem o nich napisać, o ludziach ze Śląska, którzy dokonali czegoś niezwykłego, którzy zmieniali świat na lepsze - mówi Cichoń.\nW książce zatytułowanej „Zdarziło się na Ślonsku. Łopowieści niysamowite niy ino dlo bajtli” znajdziemy więc gawędy o przemysłowcu Karolu Goduli (Cichoń osobiście uważa go za najwybitniejszego ze Ślązaków), o Henryku Sławiku, który w czasie wojny uratował 30 tys. ludzi, o piłkarzu Erneście Wilimowskim (fragment o nim publikujemy obok), himalaiście Jerzym Kukuczce czy Oskarze Troplowitzu, wynalazcy kremu Nivea. Co szczególnie interesujące, wszystkie opowiadania napisane są wprawną śląszczyzną. Każde ma również wersję w języku polskim. Wspomnijmy jeszcze, że konsultacjami wydawnictwu przysłużyli się znani naukowcy, profesorowie: Ryszard Kaczmarek (historyk), Zbigniew Kadłubek (filolog) oraz Marek Szczepański (socjolog).\n„Zdarziło się na Ślonsku” w najbliższych dniach trafi do księgarń. Cichoń już dziś mówi, że będzie to dopiero pierwsza książka z tej serii. Jedenaście historii to przecież ledwie ułamek wielu znakomitych życiorysów tego regionu. Pisarz zaznacza, że pisząc nie kierował się modą na śląskość: „Ślązakiem jestem od zawsze” - mówi.\n- Przyświecał mi raczej sprzeciw wobec narracji, którą prowadzi się na temat Śląska - z tymi samymi stereotypami i skojarzeniami. Kopiemy węgiel, dziwnie mówimy, jesteśmy pracowici i rodzinni - zaznacza Cichoń. - A prawda jest taka, że na świecie mało jest tak zróżnicowanych miejsc, jak Śląsk, które zrodziły tak wielu wybitnych ludzi, wybitnych na wielką skalę.\nFusbalok na dfusbaloki\nFragment opowiadania o Erneście Wilimowskim, słynnym piłkarzu Ruchu Wielkie Chorzów:\n„Godajom, co to był najlepszy fusbalok w historyi polskiego i ślonskiego fusbalu. Urodził sie w 1916 roku we Katowicach, kiere wtedy miały na miano Kattowitz, bo boły tajlom Niymiec.Łon tyż piyrwy mianowoł sie inaczyj: Ernst Otto Prandella. Skuli czego? To boło tak: jego fatra, wojoka, zaszczelili kaś w Rusyji we Wielko Wojna, muter wziyni se potym drugiygo chopa. Kiej Ernest mioł 13 lot zostoł adoptowany przez łojczyma i przibroł po nim miano „Wilimowski”.\n„Ezi” boł niyzwyczajnie talyntny. Jak tyn chop sie zigowoł, a jak szczyloł tory! Groł na lewym łonczniku. Boł ryszawy, niy za wielki (mioł ino 172 cynty), mioł odstajonce uszy, a w prawyj szłapie sześ palcow! Śmioł się zowżdy, co te sześ palcow przinosi mu szczynście. Zresztom, mało wto widzioł „Eziego” inaczyj niż uśmiychniyntego: na kożdym swoim zdjynciu zowżdy mo uśmiych na gymbie. A nojwiyncyj sie lachoł jak szczelił tora! Blank to szterowało tych, przeciwko kierym groł…”


Wpisany przez Magdalena Olejniczak-Salewicz\tSTĘSZEW\nO atrakcyjności gminy stanowi 9 jezior, nad którymi zlokalizowane są ośrodki wypoczynkowe, oraz gęste lasy. Stęszew leży na prastarym szlaku handlowym z Dolnego Śląska. Stęszew jest wzmiankowany w XIII w. a prawa miejskie otrzymał w 1370 roku. Obecnie w Stęszewie przy rynku można podziwiać ostatni dom podcieniowy, w którym swoją siedzibę ma Muzeum Regionalne.\nW Stęszewie znajduje się wybudowany w XV w. kościół oraz Sanktuarium Maryjne. Na terenie gminy można zwiedzać liczne pałace i zabytkowe kościoły. Wielkopolski Park Narodowy o pow. 7619 ha zapewnia wspaniałe warunki do pieszych wycieczek oraz turystyki wodnej na trzech jeziorach. Gmina posiada dobrze rozwiniętą sieć usług turystycznych oraz wiele nowych o wysokim standardzie miejsc noclegowych.\nMuzeum Regionalne. Pochodzący z XVIII w. budynek podcieniowy. Jest to najstarszy budynek mieszkalny w Stęszewie (Rynek) - obecnie siedziba Muzeum Regionalnego.\nKościół p.w. św. Trójcy w Stęszewie. Pierwotnie drewniany, później gotycki z ok. 1468 r., przebudowany na barokowy, z renesansowymi ołtarzami bocznymi.\nSanktuarium Maryjne (Stęszew, ul. Kościańska) z 1905 r. z późnogotycką rzeźbą (XVI w.).\nKościół p.w. św. Jadwigi. W Łodzi, wzmiankowanej już w 1241 r., odnaleźć można drewniany Kościół p.w. św. Jadwigi z poł. XVII w. Wewnątrz znajduje się barokowy ołtarz z ok. 1670 roku i późnogotycki krucyfiks z początku XVI w. W 1854 roku wybudowano przylegającą do kościoła murowaną kaplicę rodziny Potockich, a w 1936 roku - ośmioboczną zakrystię. Obok znajduje się drewniana dzwonnica z 1863 roku, a w niej dzwon z 1884 roku, jak głosi legenda odlany na pamiątkę zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem.\nPałac Bolesława Potockiego - Ośrodek Konferencyjny Instytutu Matematycznego PAN. W Będlewie trzeba koniecznie obejrzeć wybudowany w r. 1866 r. w stylu gotyku romantycznego okazały pałac, którego fundatorem był Bolesław Potocki. Budynek otoczony jest malowniczym parkiem z pomnikowymi drzewami, stawem i wysepką. Obecnie jest to Ośrodek Konferencyjny Instytutu Matematycznego PAN. Ponadto warte zauważenia są również neogotycka kaplica oraz dom szachulcowy z XIX w.\nKościół w Modrzu. W Modrzu zobaczymy kościół z 1935 r., w którym znajdują się zabytkowe elementy, np. późnogotycka chrzcielnica z 1521 r.\nDwór z XIX w. We wsi Trzebaw wzmiankowanej w 1241 r. zachował się dwór z XIX w. oraz folwark i ładny park.\nBarokowy kościół. Tomice to mała wioska na północy gminy, gdzie znajduje się barokowy kościół z ok. 1770 r. Obok wznosi się dzwonnica z zabykowymi dzwonami, nieco dalej dziewiętnastowieczny wiatrak.\nPałac neogotycki. W Strykowie odnajdziemy neogotycki pałac z 1900 r. przypominający sylwetką zamek obronny.\nWielkopolski Park Narodowy. Oczywiście nie należy zapominać o wycieczce wokół wszystkich dziewięciu jezior leżących na terenie gminy, a już prawdziwym obowiązkiem jest wizyta w Wielkopolskim Parku Narodowym.


Medical Tribune Stomatologia - Problemy stomatologiczne w otyłości\nProblemy stomatologiczne w otyłości\nZakład Chirurgii Stomatologicznej, Gdański Uniwersytet Medyczny\ntel.: 51 416 34 28\nPrzedstawienie problemu otyłości i jej przyczyn\nOmówienie najczęściej występujących chorób w obrębie jamy ustnej związanych z otyłością\nOtyłość jest chorobą przewlekłą. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) to najczęściej występująca choroba metaboliczna. W ostatnich latach rośnie liczba osób z nadwagą i otyłością i osiąga rozmiary pandemii. Uznaje się, że nadmierna masa ciała może być piątą w kolejności przyczyną zgonów na świecie1. Wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index) (tab. 1) służy do identyfikacji nadmiernej masy ciała. Wskaźnik jest obliczany jako masa w kilogramach podzielona przez wzrost w metrach do kwadratu. U dorosłych wskaźnik BMI od 25,0 do 29,9 kg/m2 definiuje się jako nadwagę, a BMI 30 kg/m2 lub większe jako otyłość. U dzieci od 2 do 18 r.ż. do oceny prawidłowości masy ciała wykorzystuje się siatki centylowe. W tej grupie wiekowej nadwagę definiuje się jako BMI w przedziale od 85 do 94 centyla, a otyłość to BMI na poziomie 95 centyla lub wyższym. Do innych pomiarów służących do oceny otyłości należą zwiększony obwód talii oraz system oceny otyłości Edmonton (tab. 2). System Edmonton wykorzystuje 5-punktową skalę porządkową i uwzględnia choroby współistniejące związane z otyłością oraz możliwości funkcjonowania danej osoby2.\nNieprawidłowa waga ciała dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci3-6. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2014 r., 15,6% kobiet zmaga się z otyłością, a 30,1% z nadwagą (nadmiar masy ciała obserwuje się u 55,7% kobiet!). Natomiast w grupie mężczyzn 44,1% ma nadwagę, a 18,1% jest otyłe (nadmiar masy ciała obserwuje się u 62,2% mężczyzn!)3. W raporcie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD – Organisation for Economic Co-operation and Development) z 2012 r. podano, że ponad 53% populacji krajów OECD ma nadwagę lub otyłość4. Nieprawidłowa waga ciała w dzieciństwie ma duży wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne w przyszłości. Znacząco wpływa na wystąpienie innych chorób, np. nadciśnienia tętniczego, zespołu metabolicznego, hipercholesterolemii, zwyrodnienia stawów, nowotworów, chorób układu sercowo-naczyniowego, pęcherzyka żółciowego, bezdechu sennego i innych5. Ponadto ma znaczenie w rozwoju problemów emocjonalnych, powstaniu zaburzeń braku akceptacji swojego ciała czy trudności w relacjach z rówieśnikami6. Wykazano, że w przypadku nadwagi u rodziców, szczególnie gdy rodzic był otyły przed 10 r.ż., ryzyko wystąpienia otyłości u dziecka w przyszłości jest dwukrotnie wyższe7. Badanie Sadowskiej i wsp., przeprowadzone na grupie uczniów w wieku 8-12 lat, wykazało, że 10,2% dzieci gdańskich szkół zmagało się z nadciśnieniem tętniczym8. Badanie populacyjne na grupie 3408 polskich ośmiolatków wykazało, że prawie 1/3 badanych miała nadmiar masy ciała. Istotnie częściej nadwaga i otyłość dotyczyły chłopców. Ocenie poddano również rodziców badanych dzieci. Nadmiar masy ciała dotyczył 30% matek i 70% ojców6.\nNadmierna masa ciała a problemy stomatologiczne\nDo najczęściej występujących chorób w obrębie jamy ustnej, które wiążą się z otyłością, należą: próchnica, choroba przyzębia, spadek wydzielania śliny, kserostomia, [...]\nOtyłość jest bardzo powszechną chorobą cywilizacyjną. Wpływ nadmiernej masy ciała na zdrowie często nie jest postrzegany przez społeczeństwo jako istotny problem. [...]


Relacja z kwietniowej Rzeszowskiej Masy Krytycznej – Rowery.Rzeszów.pl – Stowarzyszenie Rzeszowskich Rowerzystów\nMasa Krytyczna Relacje z przejazdów\nRelacja z kwietniowej Rzeszowskiej Masy Krytycznej\n21 maja 2021 3 czerwca 2021 Redakcja\nZgodnie z zapowiedziami w tym roku rozpoczęliśmy sezon bardzo nietypowo z powodu panujących obostrzeń i limitów. Paradoksalnie właśnie z tych powodów doszliśmy do pomysłu organizacji indywidualnych przejazdów i mogliśmy wyjątkowo wyjechać poza granice Rzeszowa. Celem podróży była siedziba partnera przejazdu Pan Rower – sklep i serwis rowerowy w Tyczynie przy ul. Grunwaldzkiej 42, któremu serdecznie dziękujemy za stworzenie punktu odbioru szprychówek i przekazanie nagród dla uczestników. Do dyspozycji uczestników były dwie trasy liczące około 20km.\nPierwsza trasa wiodła wzdłuż rzeki, zaś druga przewidywała przystanek w miejscu abstrakcyjnym na ul. Lubelskiej pod gmachem Urzędu Marszałkowskiego. Z powodu jego budowy od 2019 rowerzyści utracili fragment ścieżki rowerowej. Ponieważ doskonale pamiętamy szumne zapowiedzi urzędników o rychłym przywróceniu ścieżki, skupiamy się na przypomnieniu i uświadamianiu o faktycznym obrazie tej sytuacji.\nŁącznie w wydarzeniu wzięło udział 74 osoby wśród których podczas relacji live przez kanały Facebook oraz Instagram zostały rozlosowane nagrody, które ufundowali:\n– Pan Rower – sklep i serwis rowerowy w Tyczynie,\n– patronat medialny: Radio ESKA\n– patronat medialny: Radio WAWA\nCieszymy się, że mogliśmy choćby w takim stopniu podjąć się z Wami przejazdu we wspólnym celu i promowania roweru jako środka podróży. Z ogromną chęcią wyczekujemy momentu gdy będziemy mogli już wspólnie przejechać rzeszowskimi ulicami!\nZapraszamy do galerii z przejazdu!


Such Things (CD) - Saintseneca | Muzyka | Alternatywna | merlin.pl\nNowy album Saintseneca, zatytułowany ,,Such Things’’, przynosi skrzyżowanie metafizyki i rock'n'rolla.\nChoć tematyka płyty skupia się na naturze ludzkiej świadomości, jej brzmienie stanowi uroczy kontrapunkt, wynikający z unikalnego połączenia folku, punku i epickiego rocka, z dużym przywiązaniem do strony rytmicznej.Such Things to bez wątpienia najbardziej spójny i potężny album zespołu Zaca Little, potwierdzający jego status jako jednego z najbardziej utalentowanych artystów sceny indierockowej.\n,,Piosenki ciągle mają wiele warstw i jest w nich wiele niespodzianek, ale mam też nadzieję, że są bardziej czadowe – mówi o nowej płycie Little. Chciałem, żeby brzmiały zespołowo, aby ludzie naprawdę grali na tej płycie. Aby brzmienie było bardziej intensywne, w przeciwieństwie do ezoterycznych tekstów’’\nPopowy charakter kompozycji został podkreślony przez hałaśliwą i przesterowaną paletę dźwiękową, nadającą całości więcej mocy. ,,Gdy byliśmy z Mike'em (Mogis Of Bright Eyes) gotowi do nagrywania, powiedziałem mu, że chciałbym aby te piosenki miały coś z klimatu popowej psychodelii z lat sześćdziesiątych’’ – tłumaczy Little. ,,Nie chodziło jednak o spoglądanie wstecz, bo ja nie piszę piosenek tego typu. Chcieliśmy, aby to były współczesne piosenki, które zostały nagrane przez zespół, który przeniósł się w czasie by je nagrać’’\nAlbum rozpoczyna żywiołowy, pop-punkowy Such Things, dopełniony przesterowanymi, acz melodyjnymi partiami gitar. ,,Oryginalnie to była bardziej konwencjonalna piosenka Saintseneca, ale postanowiłem zmienić ją w dwuminutowy utwór rockowy’’. W piosenkach w rodzaju The River czy Bad Ideas, niektórzy mogą dostrzec zespół w pełni pokazujący prostą moc ich muzyki. ,,Byliśmy pod wrażeniem ciosu, jaki miał Creedence Clearwater Revival. Byłem pod wrażeniem liryzmu ich gitar. Nie przepadam za gitarowymi solówkami, ale uwielbiam riffy. A oni potrafili zagrać pięć czy sześć nut i stworzyć z tego coś niezapomnianego. Dla takich utworów jak „The River” riff jest elementem definiującym’’\nSaintseneca powstali w 2007 roku jako bluegrassowy młodzieżowy zespół z Appalachian, w stanie Ohio. Such Things jest trzecią płytą w ich dorobku, po wydanym w 2011 roku albumie Last i młodszej o trzy lata płycie Dark Arc.


Millefiori, czyli tysiąc kwiatów: marca 2013\n...bo roboty od choroby i trochę :)\nNa wyzwanie w SODAlicious No22 "Trapped"\nNaciapałam farbami: akrylowymi, temperami i akwarelkami + kredki akwarelowe, wykorzystałam jeszcze tusz oraz różne fragmenty papierów, m. in. z kalendarza, kopert.\nJeszcze dodam, że ta morduchna jest moja oraz że przerabiałam ją osobiście w Microsoft Office Picture Manager :P\nJeszcze tylko 5 dni!!!\nMoże ktoś się wybiera na Pyrkon? ;)\nAutor: Majka - Karolina Majewska o 23:01 Brak komentarzy:\nWymianka tagowa - kawa\nOto wynik mojej dawnej soboty :)\nMój drugi tag jaki zrobiłam w życiu powstał na wymiankę w Collage Caffe. Jako para została mi przydzielona Enthia, co milsze okazało się, że mieszkamy całkiem niedaleko :)\nOto tag od Enthii - także poszła w mixed - media :)\nDziękuję! Bardzo klimatyczny tag :)\nTo była moja pierwsza wymianka tagowa - jestem z niej niezmiernie zadowolona :)\nZapraszam także do obejrzenia pozostałych tagów dziewczyn na blogu Collage Caffe.\nAutor: Majka - Karolina Majewska o 14:57 4 komentarze:\nAch, te kabarety!\nCabret - Money\nA tak ogólnie u Was też tak wiosennie? Już ani beretki nie trzeba nosić, ani topornych buciorów - wczoraj i dziś wesolutko latałam po szkole i w drodze powrotnej do mieszkanka w szafirowych półbutkach - radosne i jakże wygodne!\nWszystko się budzi - już widziałam nawet ranniki...i to cudnie świecące słonko!\nSiedzę i robię kolejnego puzzla z drutu na rzeźbę... :)\nWidzieliście jeszcze ciepłe kolczyki Margity na jej blogu?\nCudownie intensywne kolory, wspaniałe wykonanie z dbałością o szczegóły i harmonijna kompozycja kształtów!\nPozdrawiam już wiosennie!\nAutor: Majka - Karolina Majewska o 22:01 Brak komentarzy:\nApel, a więc apeluję!... o pomoc! Pomóżmy pani Izie!\nPani Izabela Karpa jest trzydziestoośmioletnią mamą Julii i Pawełka.\n8 listopada ubiegłego roku zdiagnozowano rozległego raka mózgu, który bezpośrednio zagraża życiu pani Izy. Zatrzymanie rozwoju guza umożliwia zabieg embolizacji, który może być przeprowadzony w Hanowerze. Niestety - "może być", problemem jest koszt takiej operacji - 20 000 euro. Pani Iza na facebooku zwraca się o pomoc finansową. Każdy może pomóc!\nSzczegóły akcji można znaleźć tu:\nProszę o chociażby przekazanie apelu oraz linka dalej.\nAutor: Majka - Karolina Majewska o 18:21 2 komentarze:\nZ cyklu "Wyzwolenie"\nPo raz drugi wyzwanie UHK - można to nazwać pamiętnikiem art journalowym, prawda? :)\nMoja Matuś może być ze mnie dumna - sama mnie uczyła o liczbach urojonych ;)\nWpis dość szybko robiony ok. 30 min. - gesso, tusz, journal i jazda! :)\nSam się robił...\nI jeszcze inspiracja:\nZresztą z tym zdjęciem wiąże się pewna historyjka, a właściwie dygresyjka... Mianowicie, leżałam sobie ładnie i bezwładnie na łóżku swym w sobotę rano i bezmyślnie gapiłam się w okno...\nLeżałam nogami do góry i głową w nogach, więc..\n...i doznałam journalowego oświecenia! :)\nWiedziałam, że kiedyś muszę wykorzystać ten układ! Właściwie nie ten, ale to samo do góry nogami (czyli tak, jak widziałam leżąc głową w nogach)...\nAutor: Majka - Karolina Majewska o 17:42 6 komentarzy:


.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Kampania dunajska: październik 1853 – czerwiec 1854:.\nKampania dunajska: październik 1853 – czerwiec 1854\nData: Pon 17 Paź, 2005\nArtykuł przedstawia działania wojenne pomiędzy armiami turecką i rosyjską\n1. Siły przeciwników\n2. Oltenicka Kwarantanna\n5. Ofensywa wiosenna\nW chwili wybuchu wojny siły rosyjskie w księstwach naddunajskich składały się z 4 korpusu piechoty (trzy dywizje piechoty, dywizja lekkiej kawalerii, artyleria organiczna) liczącego 57794 żołnierzy, części 5 korpusu piechoty (dwie niepełne dywizje z artylerią) w sile 21805 ludzi oraz trzech pułków kozackich – 1944 jeźdźców  Na czele Armii Dunajskiej stał książę Michał Gorczakow, dla którego pełniona funkcja była pierwszym w karierze dowództwem nad dużym związkiem taktycznym. Wcześniej przez 22 lata był szefem sztabu w kolejnych armiach, w których dowództwo sprawował jego protektor – książę warszawski Iwan Paskiewicz. Mimo niewątpliwie posiadanej dużej wiedzy teoretycznej i długiej praktyki w pracy sztabowej M. Gorczakow nie nadawał się na samodzielnego dowódcę. Przez lata przywykł do faktu, iż jest jedynie wykonawcą rozkazów I. Paskiewicza i teraz nie potrafił się przestawić na samodzielne opracowywanie planów działań. Po rozpoczęciu działań wojennych ugrupowanie armii rosyjskiej pozostało więc nie zmienione i wyglądało tak, jakby nadal trwał pokój. Prawie cała posiadana kawaleria oraz ponad połowa piechoty – wsparte milicyjnymi formacjami mołdawskimi i wołoskimi liczącymi 6000 słabo wyszkolonych żołnierzy – rozciągnięte były kordonowo wzdłuż Dunaju. Jedyne większe zgrupowanie wojsk rosyjskich w pobliżu Dunaju stanowił oddział pod dowództwem generała Fischbacha stacjonujący w pobliżu miasteczka Craiova w Małej Wołoszczyźnie (wzmocniona 12 Dywizja Piechoty - około 10 tysięcy żołnierzy). Ponadto w Oltenicy znajdowała się brygada piechoty z 4 korpusu dowodzona przez generała Pawłowa, blokująca ważny strategicznie szlak. Pozostałe siły Armii Dunajskiej stacjonowały wokół Bukaresztu. W przypadku tureckiego ataku oprócz niewłaściwego rozmieszczenia sił, na niekorzyść Rosjan działał także fakt braku jasnych rozkazów. Monitowany przez podwładnych głównodowodzący M. Gorczakow wydał raczej odezwę do armii niż precyzyjny rozkaz. A prawdziwym nonsensem popisał się dowódca 4 korpusu P.A. Dannenberg, który w przypadku przeprawy Turków na zajmowany przez Rosjan brzeg Dunaju polecił podwładnym ,,nie rozpoczynać z nimi walki, a jedynie nie puszczać ich dalej”! \nTymczasem siły tureckie w Bułgarii liczyły około 145 tysięcy żołnierzy, choć około 15% tej liczby stanowiły oddziały nieregularne. Główne siły armii rozmieszczono w rejonie Warny i na południe od pasma górskiego Starego Bałkanu. W pobliżu brzegu Dunaju przebywało około 65 – 70 tysięcy żołnierzy podzielonych na trzy zgrupowania bojowe. Stojący na czele sił tureckich energiczny i odważny generał Omar – Pasza, zgodnie z wytycznymi naczelnego dowództwa, zdecydowany był na prowadzenie czynnych działań. Zdawał sobie jednak sprawę, że rządowy plan wyparcia Rosjan z księstw naddunajskich przekracza możliwości jego armii.\nDo drobnych potyczek patroli doszło już 12 października, a więc jeszcze przed oficjalnym wypowiedzeniem wojny. Od 16 tegoż miesiąca Turcy rozpoczęli zajmowanie wysp na Dunaju, co zwiastowało możliwość podjęcia przez nich próby przeprawy na rosyjski brzeg. Rosyjskie oddziały zachowywały się biernie, nawet wtedy gdy 5-tysięczny oddział turecki przekroczył Dunaj i zajął miejscowość Kalafat oddaloną zaledwie o cztery dzienne przemarsze od miejsca stacjonowania oddziału gen. Fischbacha. Dopiero gdy do P. Dannenberga dotarła wiadomość o sforsowaniu przez Turków Dunaju i zajęciu przez nich Oltenickiej Kwarantanny – ważnego punktu na trakcie bukareszteńskim – podjął on decyzję o zaatakowaniu ich siłami generała Pawłowa zgrupowanymi w Oltenicy. Aż 5 dni zajęło Rosjanom skoncentrowanie sił i przegrupowanie się na pozycje wyjściowe do ataku. Czas ten został dobrze wykorzystany przez ich przeciwników, którzy intensywnie fortyfikowali swoje pozycje. Oprócz wybudowania szeregu słabych umocnień na niskich wzgórzach wokół Oltenickiej Kwarantanny, Turcy umieścili baterie ciężkich dział na wyspie dunajskiej, skąd panowała ona ogniem nad podejściami do prawego skrzydła ich pozycji. Na podstawie meldunków od patroli kozackich Pawłow szacował siły tureckie na około 8 tysięcy żołnierzy i 20 – 30 dział (nie zdołano jednak rozpoznać zamaskowanych pozycji na wyspie). Było to znacznie więcej niż liczyły jego oddziały (maksymalnie 5500), ale mimo to w szeregach rosyjskich panował nastrój optymizmu i pewność zwycięstwa. Zdając sobie sprawę z przewagi Turków, Pawłow zaproponował, aby główny atak nastąpił na lewe skrzydło przeciwnika, gdzie nacierając byliby do pewnego stopnia osłonięci przed ogniem przez zarośla. Centrum i prawe skrzydło byłyby w tym czasie wiązane przez artylerię oraz kawalerię (jego siły wzmocniło 6 szwadronów huzarów). Jednakże Dannenberg postanowił uderzyć na prawe skrzydło Turków, argumentując, że umocnienia są od tej strony najsłabsze (co nie było prawdą) i teren do rozwinięcia sił najkorzystniejszy. O świcie 9 listopada pod osłoną mgły Rosjanie zajęli pozycje wyjściowe do ataku. W pierwszym rzucie znajdowało się 6 batalionów piechoty w szyku kolumn kompanii przesłoniętym tyralierami. Na prawo od piechoty ustawiono trzy baterie armat asekurowane przez część kawalerii. Lewe skrzydło ugrupowania opierało się o Dunaj. W odwodzie pozostały dwa baony i cztery szwadrony. Pikiety kozackie rozciągnięto wzdłuż całych pozycji przeciwnika. Nawet bez osłony mgły tak ugrupowane siły rosyjskie (poza artylerią i Kozakami) nie były widoczne z pozycji tureckich. Po podniesieniu się oparów, ogień otworzyła rosyjska artyleria, która skoncentrowana na wąskim odcinku uzyskała przewagę nad umieszczonymi w umocnieniach prawego skrzydła działami tureckimi. Po 75 minutach działa rosyjskie umilkły i do ataku ruszyła piechota. Był to błąd, ponieważ artyleria turecka nie była jeszcze obezwładniona. Rosyjskie kolumny przeszły grzbiet niewysokiego wzgórza i zaczęły schodzić w płytką dolinę. Natychmiast dostały się pod ogień artyleryjski z umocnień oraz z zamaskowanych pozycji na wyspie. Szczególnie ostrzał zza rzeki zaskoczył Rosjan: ,,gdy tylko wyszliśmy znaleźliśmy się przed Turkami jak na dłoni (...) z drugiego brzegu mogli oni spokojnie, bezpiecznie i dokładnie skierować wystrzały swoich fortecznych dział na nasze jednostki (...), byliśmy ich ruchomym celem” . Mimo strat, kolumny szły wytrwale naprzód. Poprzedzający je tyralierzy atakiem na bagnety spędzili wysunięte przed umocnienia niewielkie grupy tureckich strzelców. Nie zważając na świdrujące szeregi kule i pękające w górze granaty rosyjscy piechurzy atakowali odważnie: ,,iść z takim spokojem do ataku na tak silną pozycję, będąc ostrzeliwanym z flanki, może tylko wojsko zahartowane w bitwach albo zupełni nowicjusze, którzy nigdy nie spotkali się ze śmiercią twarzą w twarz” .\nPo wejściu w zasięg ognia muszkietów, atakujących powitały salwy z szańców. Rosjanie nie zatrzymując się, aby odpowiedzieć ogniem, energicznie ruszyli do ataku na bagnety. Mimo silnego ostrzału po chwili wdarli się do umocnień, gdzie doszło do zaciekłej walki wręcz. Słabsi liczebnie Turcy nie wytrzymali naporu i rozpoczęli bezwładny odwrót w stronę zabudowań miasteczka. Zwycięzcy nie ścigali ich. Poniesione dotychczas straty i w jeszcze większym stopniu dezorganizacja oraz wymieszanie pododdziałów uniemożliwiły natychmiastowe rozwinięcie powodzenia. Na zajętych pozycjach nie można było jednak pozostać zbyt długo, gdyż ponoszono dalsze straty od ognia artylerii z wyspy, a dodatkowo rosyjscy oficerowie byli przekonani, że Turcy - po ochłonięciu - podejmą zmasowany kontratak. Jednakże przerażeni dotychczasowym przebiegiem walk tureccy dowódcy nie myśleli o kontrataku i odbiciu utraconej reduty, lecz rozpoczęli ściąganie swoich jednostek do Oltenickiej Kwarantanny z zamiarem ewakuowania na drugi brzeg. Pierwsze pododdziały rozpoczęły już załadunek na łodzie i tratwy. Zapanował chaos. Widząc co się dzieje generał Pawłow wysłał do Dannenberga meldunek z opisem sytuacji i prośbą o przysłanie odwodów, co pozwoliłoby uderzyć na ewakuującego się przeciwnika. Atak taki z pewnością doprowadziłby do opanowania miasteczka, co przesądziłoby o zwycięstwie Rosjan. Znaczna część oddziałów tureckich odcięta od przeprawy musiałaby skapitulować. Ku swojemu zdumieniu Pawłow otrzymał od przełożonego rozkaz odwrotu! Podjęty na podstawie rozkazu manewr zaskoczył nie tylko Rosjan, ale wprawił wręcz w osłupienie Turków, którzy będąc pewni jakiegoś podstępu, dopiero po pewnym czasie odważyli się wrócić na opuszczoną przez przeciwnika redutę. Oddziały rosyjskie wycofały się tymczasem w stronę Starej Oltenicy. Zarówno wśród żołnierzy, jak i wśród oficerów panowało rozgoryczenie z powodu takiego wyniku bitwy i żal do przełożonych ,,którzy odebrali im zwycięstwo”.\nPoczątkowo w sztabie głównodowodzącego surowo oceniono postępowanie generała Dannenberga, jednakże już wkrótce – w listach do Cara M. Gorczakow bagatelizował znaczenie przegranej bitwy i chwalił Dannenberga, iż ten przerwał walkę nie chcą powiększać strat. Bitwa taktycznie była nierozstrzygnięta i choć straty rosyjskie były znacznie większe od tureckich (900 zabitych i rannych do około 350), to jednak znaczenie bitwy pod Oltenicą miało przede wszystkim duży wydźwięk moralny: żołnierze tureccy uwierzyli, że przeciwnika można pobić, a Rosjanie utracili zaufanie do swoich wyższych dowódców.\nPo bitwie front znowu zamarł. Jednak o ile Rosjanie trwali bez ruchu, skrępowani brakiem jasnych wytycznych z Petersburga, o tyle polowi dowódcy tureccy wymogli na głównodowodzącym zgodę na podjęcie kolejnego wypadu na lewy brzeg Dunaju. 31 grudnia silne zgrupowanie kawalerii tureckiej liczące 2000 szabel zaatakowało rosyjskie pikiety w pobliżu osiedla Celestii w Małej Wołoszczyźnie. Dowodzący Rosjanami pułkownik Baumgarten, dysponując jednym batalionem podolskiego pułku muszkieterów, plutonem huzarów, plutonem Kozaków i dwoma lekkimi armatami, odrzucił atakujących zadając im spore straty. Bezzwłocznie wysłany meldunek do dowódcy zgrupowania w Craiovej pozostał bez odpowiedzi. Być może było to spowodowane zamieszaniem związanym ze zmianą dowódcy – generała Fischbacha zastąpił hrabia Anrep. Działając z własnej inicjatywy Baumgarten skoncentrował w Celestii rozrzucone dotychczas kordonowo pododdziały swojego pułku (łącznie 13 kompanii) wzmocnione półbaterią pieszą i niedużymi siłami kawalerii. Ostrożność ta opłaciła się już wkrótce – 6 stycznia 1854 roku Turcy przystąpili do kolejnego uderzenia. Tym razem ich siły były dużo większe – przez Dunaj przerzucono łącznie około 15 - 18 tysięcy żołnierzy. Choć jednostki tureckie nie wchodziły do walki jednocześnie, ich przewaga i tak była druzgocąca. Mimo tego Baumgarten podjął walkę licząc na to, że zdążą nadejść posiłki (w miasteczku Mocena w odległości 20 km stacjonowały pozostałe siły brygady dowodzone przez generała Belgarda). Pierwszy atak Turków został odparty, ale już o godzinie 10 rano, ich napór zmusił obrońców do odwrotu. Po opuszczeniu wsi Rosjanie zostali zaatakowani przez masy kawalerii, której działania utrudniały jednak warunki terenowe (jary, rowy nawadniające). Jednocześnie turecka piechota opanowała obóz rosyjski wybijając jego nieliczną obsadę. Sformowawszy regulaminowe czworoboki, tobolscy muszkieterzy silnie ostrzelali czołowe szwadrony przeciwnika, które ustępując zdezorganizowały następne rzuty jazdy. Widząc zamieszanie w szeregach Turków, płk Baumgarten nakazał podjęcie kontrataku. Jego skutek przeszedł najśmielsze oczekiwania – kawaleria rozpoczęła odwrót zostawiając w rękach Rosjan 6 dział, które natychmiast zagwożdżono. Co więcej, jedna z kolumn kawalerii zabłądziła do stromego jaru i została tam rozbita ogniem tyralierów. Po tej porażce dowódcy tureccy wstrzymali dalsze ataki. Wykorzystując przerwę w walce, Rosjanie zorganizowali w oparciu o jary nową linie obrony. Po godzinnej przerwie w walce, którą Turcy wykorzystali na podciągnięcie trzech baterii artylerii, do ataku ruszyła turecka piechota. Mimo znacznych strat od ognia muszkietów obrońców (rosyjskiej artylerii brakowało już amunicji) tureccy piechurzy atakowali z determinacją. Do starcia wręcz jednak nie doszło, bowiem atakujący zostali zatrzymani i cofnięci przez oficerów. Zachowanie to, wyjaśnił Rosjanom nasilający się ogień artyleryjski, którego odgłosy dochodziły z tyłów lewego skrzydła przeciwnika. To przybyła długo oczekiwana pomoc. Dowodzący odsieczą gen. Belgard przyprowadził odeski pułk muszkieterów, baterię pieszą oraz 2 szwadrony kawalerii. Flankowy atak rosyjski spowodował wśród Turków duże zamieszanie, choć po pewnym czasie – zadawszy atakującej piechocie duże straty - zdołali go zatrzymać. Meldunki o nadchodzących głównych siłach rosyjskich oraz niepowodzenie w dotychczasowych działaniach skłoniły dowództwo tureckie do wydania rozkazu odwrotu do Kalafatu. Generał Anrep, który przybył na pole bitwy około godziny 19 mimo, że dysponował świeżymi oddziałami nie zdecydował się na zaatakowanie cofającego się przeciwnika . Po kilku godzinach Rosjanie odeszli do miejscowości Bolesti. W bitwie siły rosyjskie straciły około 2000 ludzi, straty Turków były zbliżone, choć oni sami oceniali je na 1000 żołnierzy. Dowódcy tureccy zostali surowo ocenieni przez Omar – Paszę: dysponując dużą przewagą sił nie potrafili działać energicznie i zniszczyć przeciwnika, a następnie nie rozpoznawszy nawet nowoprzybyłych sił rosyjskich, nad którymi wciąż mieli przewagę liczebną, podjęli decyzję o wycofaniu się. Z kolej gen. Anrep został skrytykowany przez M. Gorczakowa za zwlekanie z wymarszem i zaniechanie ścigania wroga, ale w listach do Cara głównodowodzący starał się wytłumaczyć brak działania generała ,,obiektywnymi czynnikami”. Jednocześnie, aby ułagodzić gniew władcy opisywał obszernie bohaterstwo rannego płk. Baumgartena. Jednak zirytowany Mikołaj I wymógł odwołanie Anrepa, którego zastąpił generał P. Liprandi. Władca wezwał również do Petersburga feldmarszałka I. Paskiewicza, którego mianował głównodowodzącym wojsk na zachodniej granicy państwa, a więc również w księstwach naddunajskich.\nJeszcze przed zdymisjonowaniem Anrepa i otrzymaniem wieści o nominacji Paskiewicza 16 stycznia M. Gorczakow dołączył do oddziału generała z zamiarem zaatakowania Kalafatu. Jednak w trakcie odbytej pięć dni później narady sztabowej większość oficerów opowiedziała się za zaniechaniem ataku na rzecz odpowiedniego przygotowania się do podjęcia regularnego oblężenia. Zgrupowanie wyruszyło – już pod dowództwem Liprandiego – wieczorem 2 lutego. Maszerowano w trudnych warunkach atmosferycznych – był kilkunastostopniowy mróz i zamiecie śnieżne. Aura ukryła jednak maszerujących przed wykryciem przez patrole wroga, tak, że po podejściu 3 lutego pod Kalafat uzyskano pełne zaskoczenie Turków. W garnizonie wybuchła panika. Zdezorganizowane pododdziały uciekały na drugi brzeg Dunaju przez niedawno wzniesiony most pontonowy. Część żołnierzy nie mogąc dopchać się do mostu usiłowała przepłynąć rzekę i utonęła. Jednak padający intensywnie śnieg oraz rozciągnięcie kolumny uniemożliwiły Rosjanom podjęcie natychmiastowego ataku. Dzięki temu oficerom tureckim udało się opanować panikę i obsadzić częścią sił polowe fortyfikacje. Gen. Liprandi widząc gotowego do walki przeciwnika rozkazał odwrót. Jedynym efektem wyprawy była więc utrata na skutek odmrożeń 650 żołnierzy .\nOdwrót Liprandiego zbiegł się w czasie z przybyciem do Bukaresztu generała wojsk inżynieryjnych Karola Schildera – zaufanego Cara. Schilder formalnie podlegał M. Gorczakowowi, ale otrzymał prawo bezpośredniego kontaktowania się z władcą. Zadaniem generała było ,,rozruszać front dunajski”. Wspólnie z innymi uzdolnionymi oficerami saperów – generałem Chrulewem i podpułkownikiem Todtlebenem - Schilder energicznie przystąpił do dzieła. 21 lutego kierowane przez Chrulewa baterie rosyjskie rozpoczęły przez Dunaj ostrzał Nikopola. Gdy 2 marca Turcy podejmują 6 – tysięcznym oddziałem nowy wypad za Dunaj dowodzone przez Chrulewa siły rosyjskie zadają im klęskę w bitwie pod wsią Kalarasz, co pozwala dwa dni później przystąpić do ostrzału artyleryjskiego Silistry. Chcąc zatrzeć moralne następstwa listopadowej klęski pod Oltennicką Kwarantanną gen. Schilder przygotował plan zmuszenia Turków do opuszczenia tej miejscowości bez konieczności podejmowania bezpośredniego ataku na ich pozycję. W tym celu postanowił zająć położoną na Dunaju i umocnioną przez przeciwnika wyspę. Powodzenie tego przedsięwzięcia i ustawienie na wyspie baterii ciężkiej artylerii zagroziłoby tureckiemu garnizonowi Kwarantanny odcięciem od zaopatrzenia i posiłków, co wymusiłoby konieczność jego ewakuacji. Po niezbędnych przygotowaniach do operacji przystąpiono 11 marca. Po intensywnej wymianie ognia artyleryjskiego desantowany rosyjski batalion zajął wyspę przy słabym oporze nieprzyjaciela. Łatwość z jaką wykonano tę trudną operację zrodziła w Schilderze pomysł przygotowania i przeprowadzenia przeprawy na turecki brzeg rzeki. Mając pełne poparcie Cara i niechętną akceptację I. Paskiewicza 23 marca wojska rosyjskie przekroczyły równocześnie w trzech miejscach Dunaj. Kosztem zaledwie 700 zabitych i rannych żołnierzy Rosjanie odrzucili pododdziały tureckie zadając im straty szacowane na 1000 ludzi. Udany desant przeciwnika spowodował chaos i dezorganizację w siłach tureckich. Wykorzystując zamieszanie i brak oporu wojska rosyjskie do 25 marca utworzyły duży przyczółek dochodząc do miejscowości Maczyn. Ofensywa została jednak zatrzymana, w związku z rozkazem feldmarszałka Paskiewicza, który nadszedł wieczorem 24 marca, zabraniającym forsowania Dunaju, a jeżeli został już przekroczony, posuwania się poza Maczyn. Równocześnie głównodowodzący nakazał przygotowanie wycofania sił z Małej Wołoszczyzny i odesłanie ,,zbędnych rzeczy armii” do Rosji. Motywem rozkazu była obawa przed koncentrującą się nad zachodnią granicą księstw naddunajskich armią austriacką .\nRozkaz feldmarszałka został wkrótce odwołany przez Mikołaja I w związku z oficjalnym wypowiedzeniem Rosji wojny przez Anglię i Francję w dniach 25 – 26 marca. Jednocześnie Car kategorycznie zażądał od Paskiewicza podjęcia energicznych działań – zdobycia Silistry i rozbicia głównych sił Omara – Paszy. Chcąc maksymalnie wykorzystać czas, który pozostał do nieuchronnego przybycia na front dunajski sił anglo – francuskich, główny sztab rosyjski podjął decyzję o przeprowadzeniu ofensywy na obszarze na północ od pasma Starego Bałkanu. Niezbędnym wymogiem powodzenia ofensywy stało się więc opanowanie strategicznie ważnej twierdzy Silistra, pod którą rosyjskie siły podeszły już 24 marca. Ponieważ garnizon twierdzy (około 20 tysięcy) nie był w stanie bronić się przez dłuższy czas z powodu braku odpowiednich zapasów żywności - główne siły tureckie musiały przyjść obrońcą z odsieczą. Dawało to Rosjanom dużą szanse ich pobicia. Należy przy tym zauważyć, że sam Omar – Pasza identycznie oceniał sytuację i choć na wieść o oblężeniu skoncentrował w Szumli 45 tysięcy żołnierzy, to obawiając się bitwy w otwartym polu nie zdecydował się na podjęcie próby deblokady Silistry.\nZaniechanie próby odsieczy, a więc upadek twierdzy gwarantował bezpieczeństwo Wołoszczyzny oraz oddawał pod kontrolę sił rosyjskich ważny węzeł komunikacyjny.\nMimo niekorzystnych warunków atmosferycznych (wiosenna odwilż) kierowane przez Schildera roboty oblężnicze postępowały energicznie do przodu. Generał, który w czasie wojny z lat 1828 – 1829 z sukcesem oblegał Silistrę, chcąc obecnie dodatkowo zwiększyć tempo prac zatrudnił przy nich miejscowych chłopów. Pierwsze baterie oblężnicze ustawiono na szańcach 10 kwietnia i natychmiast podjęto z nich ostrzał, który wspomagały z Dunaju kanonierki i tratwy z moździerzami. Dnia 24 kwietnia do wojsk oblężniczych przybył z wizytą głównodowodzący wraz z M. Gorczakowem. Mimo, że nazajutrz wyjechali do Bukaresztu, wpływ tej wizyty miał dla Rosjan daleko idące skutki. Paskiewicz nakazał wycofać z szańców część artylerii, ponieważ – jak twierdził – groziło jej zniszczenie przez Turków! Wycofał większość flotylli rzecznej wspomagającej oblężenie, tłumacząc, że z uwagi na mosty pontonowe ma ona pod twierdzą ograniczone pole manewru. Wreszcie odebrał Schilderowi pułk ułanów, który ,,nie jest mu potrzebny w walce pozycyjnej” . Ta ostatnia decyzja spowodowała osłabienie możliwości rozpoznawczych sił rosyjskich, co z kolei umożliwiło Turkom wprowadzenie do twierdzy kilku małych konwojów z żywnością (z uwagi na brak dostatecznych sił Silistra nie była jeszcze całkowicie otoczona). Bezradny Schilder interweniował u Cara, który wymógł na feldmarszałku cofnięcie części jego rozkazów. Co więcej, polecił wzmocnić oblegających świeżo przybyłym na front 3 korpusem piechoty gen. Liedersa. Pierwsze jednostki tego korpusu przybyły pod Silistrę 5 maja, co pozwoliło dość szczelnie ją otoczyć. Siły oblegających wzrosły do 80 – 85 tysięcy żołnierzy i ponad 200 dział.\nPo otrzymaniu informacji o tak dużym wzroście liczebnym sił przeciwnika rząd turecki przestał bombardować Omara – Paszę depeszami zawierającymi żądane udzielenia twierdzy pomocy i liczył już tylko na to, że szybkie przybycie wojsk zachodnich sojuszników może uratować sytuację.\nTymczasem bombardowanie Silistry przyniosło pierwsze rezultaty. W znacznym stopniu uległy zniszczeniu umocnienia Fortu Arabskiego – jednego z najsilniejszych bastionów fortecy. Mimo niechęci Paskiewicza  Schilder chcąc wykorzystać wyłom rozkazał, aby w nocy z 28 na 29 maja przypuścić szturm na fort. Do ataku, którym dowodził generał Selwanow wyznaczono tylko trzy bataliony, ponieważ trudności terenowe i brak dostatecznej ilości rowów dobiegowych uniemożliwiał użycie większej ilości wojska. Mimo to początek ataku był obiecujący – pod silnym ostrzałem wyparto Turków z szańców ziemnych otaczających fort i przystąpiono do ataku na wyłom. Część obrońców uciekła, pozostali stawiali rozpaczliwy opór. Zwycięstwo było już w zasięgu ręki, gdy odezwały się trąbki wzywające do odwrotu. Ten nieoczekiwany rozkaz wydał gen. Wieselitski na wieść o śmierci gen. Selwanowa. Nieudany szturm kosztował Rosjan ponad 900 zabitych i rannych. Straty tureckie nie są znane.\nMimo odparcia ataku sytuacja Turków w Silistrze systematycznie się pogarszała. Brakowało żywności, szerzyły się choroby, a ciągły ostrzał artyleryjski powodował liczne ofiary. Przeprowadzony 9 czerwca wypad, którego celem było umożliwienie przedarcia się do twierdzy konwoju z żywnością, zakończył się niepowodzeniem (konwój – o czym obrońcy nie wiedzieli – został zawrócony w połowie drogi przez Omara – Paszę). Jedynym znaczącym sukcesem obrońców było śmiertelne ranienie 13 czerwca, nadzorującego rozbudowę transzei gen. Schildera, który zmarł kilka dni później.\nM. Gorczakow, choć pozbawiony „nadzoru” Schildera, pod naciskiem wyższych dowódców i mas żołnierskich zadecydował o podjęciu szturmu generalnego, którego termin wyznaczono na noc z 20 na 21 czerwca. Atak został staranie przygotowany pod względem inżynieryjnym: wykopano odpowiednią ilość rowów dobiegowych, transzei, przygotowano faszynę. Planowano uderzyć na wszystkie forty jednocześnie, aby związać walką ich garnizony i uniemożliwić przychodzenie sobie nawzajem z pomocą. Chcą uniknąć powtórzenia się sytuacji ze szturmu na Fort Arabski, dobosze i trębacze mieli pozostać w okopach. Szturm miał się rozpocząć na sygnał rakiety. Pół godziny przed rozpoczęciem ataku został on nieoczekiwanie odwołany na rozkaz Gorczakowa. Wzburzone wojsko otrzymało polecenie powrotu do swoich obozów. Brzemienny rozkaz był wynikiem depeszy otrzymanej przez księcia około północy. Jej nadawcą był Paskiewicz, który powołując się na Cara polecał przerwać oblężenie i rozpocząć przygotowania do odwrotu z terytorium księstw naddunajskich. Decyzja Mikołaja I była spowodowana informacją o treści konwencji turecko – austriackich zawartych na początku czerwca oraz obawą przed bardzo prawdopodobnym atakiem Austriaków na tyły Armii Dunajskiej.\nOdwrót wojsk rosyjskich przebiegał na ogół sprawnie i bez większego nacisku ze strony przeciwnika. Kilkakrotnie dochodziło do walk ariergard z tureckim strażami przednimi. Potyczki te kończyły się na ogół zwycięstwem Rosjan. Do większego starcia doszło w dniach 23 – 25 czerwca koło miasteczka Żurżew. Decyzja o stoczeniu tej bitwy nie miała żadnego uzasadnienia strategicznego ani taktycznego, była wyłącznie kaprysem księcia Gorczakowa. Siły rosyjskie zostały ugrupowane na niekorzystnych pozycjach i pozostawione bez zaopatrzenia (do Rosji odesłano już tabory i park amunicyjny). Mimo to, za cenę około 1800 zabitych i rannych, Rosjanie odparli nieskoordynowane tureckie ataki. Straty Turków wyniosły według danych rosyjskich 5000 żołnierzy. Bitwa została przedstawiona przez angielską i francuską prasę jako wielkie zwycięstwo Turków, choć w rzeczywistości pozostała nierozstrzygnięta . Co więcej, po tej walce Turcy zaniechali jakichkolwiek działań zaczepnych, zadowalając się obserwowaniem odwrotu przeciwnika. Ostatnie oddziały rosyjskie opuściły więc Dobrudżę w sierpniu. Terytorium księstw naddunajskich zajęły wojska austriackie.\nKampania dunajska zakończyła się więc klęską strategiczną i polityczną carskiej Rosji. Mimo przewagi armii rosyjskiej nad turecką, pozbawieni sprecyzowanych planów działania i skrępowani niejasnymi wytycznymi polityków, dowódcy rosyjscy nie potrafili zdobyć się na zdecydowane akcje. Jednak nawet podjęta wiosną 1854 r., ograniczona przecież ofensywa i oblężenie Silistry o mało co nie doprowadziły do klęski tureckiej na froncie bałkańskim jeszcze przed przybyciem sił zachodnich sprzymierzeńców. Izolowana na arenie międzynarodowej Rosja została jednak zmuszona do zaniechania działań zaczepnych i przejścia do obrony strategicznej. Ponieważ wroga koalicja była nie tyle zainteresowana obroną integralności terytorium tureckiego, co przeprowadzeniem skutecznego ataku na terytorium rosyjskie, latem 1854 r. wojna nie tylko nie skończyła się, ale rozgorzała z jeszcze większą siłą.\n1 E. W. Tarle, Wojna Krymska, Warszawa 1953. t.1, s. 248 – 250.\n2. P. Ałabin, Czetyrie wojny, t. 2, Moskwa 1990, s. 113 – 114.\n3 P. Ałabin, op. cit., s. 118.\n4 E. Tarle, op. cit., s. 263.\n5 P. Simanskij, Boj pri Czetati, Wojennyj Sbornik, 1904, s 47.\n6 E. Tarle, op.cit., s. 424 – 426.\n7 E. Tarle, op.cit., s. 435.\n8 E. Tarle, op.cit., s. 453.\n9 28 maja feldmarszałek miał zostać kontuzjowany przez kulę armatnią, która upadła metr od niego. Wielu historyków uważa, że wymyślił on ranę, aby mieć pretekst do wyjazdu spod Silistry, co nastąpiło 29 maja.\n10 Było to typowe działanie szczególnie żądnych sensacji francuskich dziennikarzy. W maju zachodnia prasa rozdmuchała do rozmiarów wielkiego zwycięstwa wygraną przez Turków potyczkę pod wsią Karakal. Faktycznie pobity został większy oddział zwiadowczy (6 szwadronów huzarów), a w walce zginął jego dowódca. Patrz: P.F. Wistenhof, Russkaja Starina, 1878 (opracowanie z 1969 r), s. 206.\nSob 29 Paź, 2005 Marcin G napisał:\nCoś nam się tworzy na stronie cykl artykułów o wojnie krymskiej :) Biorąc pod uwagę, iż nie jest to konflikt jakoś szczególnie znany, to raczej pożądane działanie. Wkrótce następny tekst - o bitwie pod Almą.


Interpretacja wyników biocenozy pochwy karmiącej piersią [Porada eksperta] - PoradnikZdrowie.pl\nInterpretacja wyników biocenozy pochwy karmiącej piersią [Porada eksperta]\nWynik biocenozy pochwy: test aminowy: ujemny Clue-Cells: brak. Nabłonki wielokątne: liczne wpw, Leukocyty: liczne wpw, Ziarenkowce G+: średnio liczne wpw, Pałeczki G-: brak, Pałeczki G+/G-: brak, Trichomonas vaginalis: nie znaleziono, Grzyby drożdżopodobne: nie znaleziono Lactobacillus spp: nieliczne wpw. Punkt w skali NUGENTA: 2. Osiem miesięcy temu urodziłam dziecko, obecnie karmię piersią i jeszcze nie miesiączkuję.\nTo, co jest istotne w tym wymazie to obecność leukocytów, ziarenkowców G+ i nielicznych Lactobacillus. Nie można interpretować wyników badania bez zbadania pacjentki. Taki obraz biocenozy pochwy może być: gdy jest niewielkie krwawienie, w przypadku nosicielstwa bakterii G+, niewielkiego stanu zapalnego, bakteryjnej waginozy lub u kobiety, która nie miesiączkuje, ponieważ karmi piersią.