Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra TV TRANSMISJA NA ŻYWO GDZIE OGLĄDAĆ Żużel dzisiaj 5.07.2020 Sparta - Falubaz STREAM ONLINE LIVE Sparta - Falubaz w TV Na jakim programie żużel dzisiaj - Super Express\nSparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra TV TRANSMISJA NA ŻYWO GDZIE OGLĄDAĆ Żużel dzisiaj 5.07.2020 Sparta - Falubaz STREAM ONLINE LIVE Sparta - Falubaz w TV Na jakim programie żużel dzisiaj\n2020-07-05 4:59 CH\nAutor: Róża Koźlikowska - @FotRose Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra TV TRANSMISJA NA ŻYWO GDZIE OGLĄDAĆ Żużel dzisiaj 5.07.2020 Sparta - Falubaz STREAM ONLINE LIVE Sparta - Falubaz w TV Na jakim programie żużel dzisiaj\nSparta - Falubaz TV TRANSMISJA NA ŻYWO GDZIE OBEJRZEĆ Żużel dzisiaj 5.07.2020 PGE Ekstraliga Sparta - Falubaz STREAM ONLINE LIVE Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra w TV Na jakim programie żużel dzisiaj w TV 5 lipca 2020 Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra STREAM LIVE w INTERNECIE. Żużlowa PGE Ekstraliga nabiera rozpędu. Trwa już czwarta kolejka najlepszej żużlowej ligi na świecie. Jeden z hitów to starcie Sparty Wrocław z Falubazem Zielona Góra. Spotkanie zapowiada się bardzo interesująco. Wyżej w tabeli jest Falubaz, ale Sparta w przypadku zwycięstwa zrówna się z rywalami punktami. KIEDY mecz Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra O KTÓREJ GODZINIE mecz Sparta - Falubaz TV NA ŻYWO TRANSMISJA Gdzie oglądać żużel dzisiaj na żywo Sparta - Falubaz LIVE STREAM ONLINE Na którym kanale żużel 5 lipca.\nSparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra Gdzie oglądać żużel TRANSMISJA TV 5.07.2020\nŻużel dzisiaj w TV. Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra STREAM ONLINE LIVE Gdzie obejrzeć żużel dzisiaj? Trwa już czwarta seria żużlowej PGE Ekstraligi. Nie obyło się bez skandalu. Mecz Stali Gorzów z Włókniarzem Częstochowa został przerwany przez awarię oświetlenia i nie udało się go dokończyć. Miejmy nadzieję, że we Wrocławiu, gdy Sparta zmierzy się z Falubazem Zielona Góra emocje będą tylko te sportowe i dostarczą ich żużlowcy na torze. Sparta Wrocław po trzech seriach ma na koncie jedno zwycięstwo i dwie porażki. Falubaz jest wyżej w tabeli PGE Ekstraligi, a jego bilans to dwa zwycięstwa i jedna porażka. - Wrocławianie są mocni na własnym torze, od kilku lat walczą o mistrzostwo Polki, więc to nie będzie łatwe spotkanie - mówi przed meczem ze Spartą Patryk Dudek, jeden z liderów Falubazu Zielona Góra. - Ostatni mecz co prawda przegrali z Włókniarzem, ale to pokazuje jaki Częstochowa jest mocnym zespołem na początku sezonu. Na pewno mamy szansę, żeby zaskoczyć rywala. Na pewno tor we Wrocławiu jest taki, że nie zawsze decyduje start. Można na trasie mijać i jest bardzo wiele ścieżek. Życzyłbym sobie i całej drużynie, żeby ten sprzęt nasz był szybko na trasie - dodał Patryk Dudek. - Na torze we Wrocławiu jeździ się wszędzie, jeżeli jest zawodnik szybki, to mimo przegranego startu może z dziecinną łatwością minąć przeciwnika, czy to po zewnętrznej czy po wewnętrznej. Trzeba być szybkim na trasie, bo start chyba nie będzie tam decydować - podkreślał Patryk Dudek, gwiazda Falubazu Zielona Góra. Mecz Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra już dzisiaj o godzinie 16.30. Gdzie TRANSMISJA NA ŻYWO? Informacje poniżej.\nAwizowany skład RM Solar Falubazu Zielona Góra na mecz #WROZIE ▶ https://t.co/rDynPlwKsH pic.twitter.com/EbkVQLIRe9— Falubaz Zielona Góra 💛💚 (@FalubazZG) July 2, 2020\nŻużel dzisiaj w TV Gdzie obejrzeć Sparta - Falubaz STREAM ONLINE LIVE\nMecz Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra w 4. kolejce żużlowej PGE Ekstraligi zaplanowano na niedzielę 5 lipca 2020. Początek meczu Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra o godzinie 16.30. Transmisja tv z meczu Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra na antenie nSport+. STREAM ONLINE z meczu Sparta Wrocław - Falubaz Zielona Góra wykupić można na stronie canalplus.com/pl oraz w usługach Ipla TV, NC+ GO, Player.pl i platformie streamingowej Play Now.


Ogłoszenia - Parafia Wniebowzięcia NMP w Milówce\nII Niedziela Wielkiego Postu - 28 lutego 2021\n1. W Wielkim Poście zapraszamy do kościoła na msze św. w tygodniu i nabożeństwa wielkopostne. Dziękujemy również tym, którzy modlą się w domu, korzystając z transmisji mszy św. i nabożeństw w telewizji i radio.\na) I środa miesiąca – Róże Żywego Różańca zapraszamy na nabożeństwo o godz. 16.00 i msze św. wieczorną.\nb) I czwartek miesiąca – Godzina święta o 16.00\nc) I piątek miesiąca – okazja do spowiedzi św. rano od godz. 6.30 i po południu od godz. 15.00. Msze św. o godz. 7.00, 16.00 i 18.00. Nabożeństwa Drogi Krzyżowej: po mszy św. porannej i po południu o godz. 15.30 (dla dzieci) i 17.30 (dla młodzieży i starszych). Kościół w piątki przez cały dzień jest otwarty, więc można samemu sobie w ciągu dnia odprawić Drogę Krzyżową.\nW kaplicy w Szarem okazja do spowiedzi św. od godz. 16.00, o godz. 16.30 nabożeństwo Drogi Krzyżowej i po niej msza św.\nd) I sobota miesiąca – nabożeństwo do Niepokalanego Serca NMP po mszy św. o godz. 7.00. Adoracja wspólna Najświętszego Sakramentu od godz. 16.30. Nie będzie odwiedzin chorych w domach.\n3. W przyszłą niedziele dokładamy dodatkową msze św. o godz. 15.00, następnie o godz. 16.00 zapraszamy na Gorzkie Żale z kazaniem pasyjnym i potem o godz. 17.00 będzie msza św. wieczorna.\nPRZYPOMNIENIA Z RACJI TRWAJĄCEJ EPIDEMII\n* Nadal obowiązuje dyspensa naszego ks. Biskupa Romana Pindla od udziału w niedzielnej mszy św., dlatego wszyscy Parafianie, którzy nie uczestniczą we mszy świętej w kościele nie popełniają żadnego grzechu. Prosimy, aby osoby bojące się zarażenia uczestniczyły w domu we mszy św. transmitowanej przez radio i telewizję.\n* Prosimy osoby starsze, chore i słabe, aby w tym czasie epidemii, nie wybierały się do kościoła, ale pozostawały w swoich domach, nie narażały swojego życia i zdrowia. Gdyby osoby starsze, samotne potrzebowały jakiejkolwiek pomocy duchowej i materialnej, prosimy o kontakt telefoniczny: 660-149-891\n* Jeżeli ktoś wchodząc do kościoła zauważy, że jest już dużo osób, prosimy, aby uczestniczył we mszy św. na zewnątrz kościoła. Cały plac jest nagłośniony. Każdy jest odpowiedzialny za zachowywanie wymaganych obostrzeń.\n* Wszyscy wierni, uczestniczący we mszy św. mają obowiązek zakrycia ust i nosa maseczką, którą zdejmujemy wyłącznie podczas przyjęcia Komunii św., która udzielana jest na rękę lub do ust – tak jak sobie każdy życzy. Przy wejściach do kościoła są płyny dezynfekcyjne. Księża dezynfekują ręce przed i po Komunii św.\nOGŁOSZENIE Z URZĘDU GMINY\nWójt Gminy Milówka informuje, że od 1 marca br. zostają uruchomione gminne przewozy autobusowe na liniach komunikacyjnych z Milówki PKP do Kamesznicy, Lalik, Szarego i Nieledwi. Rozkład jazdy zamieszczony jest na przystankach autobusowych i na stronie internetowej przewoźnika firmy Thermo-Car.\n* Dyrektor Przedszkola w Milówce informuje, że od 22 lutego do 5 marca br. trwają zapisy dzieci do Przedszkola na rok szkolny 2021/2022. Zainteresowani rodzice proszeni są o wypełnienie i złożenie wniosków wraz z dokumentami w Przedszkolu w określonym terminie. Wnioski z załącznikami są do pobrania w kancelarii lub na stronie internetowej Przedszkola www.przedszkolemilowka.szkolnastrona.pl\n* Dyrektor Szkoły Podstawowej w Milówce informuje, że od 22 lutego do 5 marca br. trwają zapisy dzieci do klasy pierwszej Szkoły Podstawowej na rok szkolny 2021/2022. Dokumenty są do pobrania w sekretariacie szkoły lub na stronie internetowej www.spmilowka.szkolnastrona.pl\nSPRAWY CMENTARZA PARAFIALNEGO W MILÓWCE\nTrwa inwentaryzacja (porządkowanie) grobów i dokumentacji cmentarnej. Zainteresowanie jest duże i bardzo dziękujemy wszystkim, którzy życzliwie nawiązują kontakt i pragną pomóc w uporządkowaniu ewidencji grobów, aby było wiadomo kto jest pochowany w danym grobie i kto jest jego opiekunem, odpowiedzialnym za utrzymanie porządku. Jest wiele stwierdzeń typu: „Dobrze, że bierzecie się za zaniedbane i nieuporządkowane groby, aby nasz cmentarz wreszcie wyglądał godnie”.\nDziękujemy za docenienie remontu kaplicy Św. Marii Magdaleny (wiele osób wspiera ofiarami prowadzone prace) i za każde dobre słowo, bo temat jest trudny i niekiedy ciężko komuś zwrócić uwagę, że nie dba o groby swoich dziadków, a nawet niestety rodziców. Staramy się to robić delikatnie, bez pretensji, zachowując dyskrecje, bo różne są sytuacje rodzinne.\nPrzypominamy, że w sierpniu 2019 roku pojawiły się w sektorze „F”, "B" i "D" - kartki informacyjne. Są cztery rodzaje kartek:\na) informacja: „Grób przeznaczony do likwidacji” – zamieszczona została głównie na grobach zaniedbanych, które nie mają tabliczki informującej kto jest pochowany w grobie ani w bazie parafialnej nie jest zaznaczone kto jest opiekunem danego miejsca. Sama informacja nie oznacza, że grób od razu będzie likwidowany. Jeżeli ktoś z bliskich chce zachować miejsce zachęcamy, by zgłosić się do kancelarii parafialnej i podać dane osób spoczywających i osoby żyjącej, która podejmie się opieki nad danym grobem. Osoby zainteresowane maja czas jednego roku od zamieszczenia kartek - na podjęcie decyzji, czyli do 30 listopada 2020 roku. Jeśli do tego czasu nikt z rodziny się nie zgłosi, wówczas groby będą likwidowane.\nb) „Wolne miejsce, możliwość wykupu”. Ta informacja oznacza, że dane miejsce nie jest objęte rezerwacją i można je wykupić. Zachęcamy do rozejrzenia się w okolicach grobów swoich najbliższych i wykupienia wolnych miejsc na starej części cmentarza.\nc) „Konieczne jest potwierdzenie rezerwacji”. Bardzo często zdarza się, że miejsca zarezerwowane, a nie wiadomo kto zarezerwował. Potwierdzenie rezerwacji domaga się uzupełnienia danych osoby rezerwującej oraz dopełnienia formalności.\nd) najwięcej kartek zamieszczonych w sektorze „F” zawiera informację: „Prosimy o kontakt z kancelarią parafialną”. Celem kontaktu jest przede wszystkim ustalenie żyjącego opiekuna danego grobu. Większość miejsc nie ma podanej osoby z najbliższej rodziny, która mogłaby wziąć odpowiedzialność za dane miejsce. Obowiązkiem rodziny jest zadbanie o groby najbliższych i wyznaczenie opiekuna grobu, który zatroszczy się o wszelkie formalności związane z danym miejscem.\nW planach jest dokonanie przeglądu wszystkich grobów na całym cmentarzu. Nie trzeba czekać z kontaktem, aż pojawi się kartka. Planujemy kontynuacje remontu kaplicy Św. Marii Magdaleny i rewitalizację cmentarza.\nSprawy związane z cmentarzem można załatwiać w kancelarii parafialnej w dniach i godzinach jej urzędowania, czyli we wtorki i czwartki w godzinach od 7.30 do 11.00. Dziękujemy za życzliwą współpracę i kontakt.\n* Caritas Diecezjalna prowadzi wypożyczalnię sprzętu rehabilitacyjnego. Szczegóły dotyczące dostępności i warunków wypożyczenia sprzętu można uzyskać telefonicznie: 734 176 648 (poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek w godzinach: 9:00-13:00 oraz w środy w godzinach: 9:00-15:00).\n* We wtorki w Sanktuarium św. abpa Józefa Bilczewskiego w Wilamowicach odprawiane są nabożeństwa błagalno-dziękczynne. W programie:\n16.30 - wystawienie Najświętszego Sakramentu i adoracja\n18.00 - Msza św. w czasie której odczytywane są liczne intencje błagalne nadsyłane z całej Polski, jak również podziękowania za otrzymane łaski.\nPo Mszy św. litania i indywidualne błogosławieństwo relikwiami św. Józefa Bilczewskiego. Dodatkowo w każdy I wtorek miesiąca wygłaszana jest katecheza na temat nauczania i życia św. Józefa Bilczewskiego. Serdecznie zapraszamy wszystkich wiernych, a szczególnie dotkniętych krzyżem choroby, cierpienia i przeżywających trudne chwile w swoim życiu.\n* Informujemy, że w Międzyrzeczu Górnym (gmina Jasienica k. Bielska-Białej) powstał Ośrodek Terapii Uzależnień dla Kobiet im. Św. Matki Teresy z Kalkuty. Misją Ośrodka jest ratowanie życia kobiet uzależnionych i współuzależnionych oraz kobiet cierpiących na zaburzenia odżywiania. Ośrodek proponuje wielotorowy program leczenia łączący psychoterapię w ujęciu chrześcijańskim oraz program 12-stu kroków AA. Więcej informacji na stronie internetowej: http://terapiakobiet.pl\ntel. 660 149 891\ntel. 33 8637171\nniedziela: 700, 830, 1000, 1130, 1700\nw tygodniu: 630 700 i 1700\nMsze św. w kaplicy w Szarem:\nniedziela: 830 i 1000\n* we wtorki i czwartki w godz. 7.30 – 11.00\nCopyright © 2016 Parafia Wniebowzięcia NMP w Milówce.


Czego nie wiemy o przeszłości Dukaczewskiego? Te akta miały nigdy nie wypłynąć - Niezależna\nPolska • 31.01.2016 22:00\nZnalezione w Centralnym Archiwum Wojskowym akta personalne żołnierzy Zarządu II Sztabu Generalnego, w tym ulubionego eksperta TVN ds.\nZnalezione w Centralnym Archiwum Wojskowym akta personalne żołnierzy Zarządu II Sztabu Generalnego, w tym ulubionego eksperta TVN ds. wojskowych Marka Dukaczewskiego, zostaną przekazane do IPN – poinformował rzecznik Ministerstwa Obrony Narodowej.\n„W związku z informacją przekazaną Ministrowi Obrony Narodowej przez Pełnomocnika ds. Reformy Archiwów Wojskowych dr. hab. Sławomira Cenckiewicza, że w Centralnym Archiwum Wojskowym znaleziono akta personalne żołnierzy Zarządu II Sztabu Generalnego (w tym m. in. Marka Dukaczewskiego) podlegające przekazaniu do IPN, minister Antoni Macierewicz zapewnia, że wszystkie archiwalia, o których traktuje ustawa o IPN z 18 października 2007 r. (Dz.U.2013.1388, Art. 29a. 1.) zgodnie z prawem zostaną niezwłocznie przekazane do archiwum IPN” – podano w komunikacie MON.\nCenckiewicz na początku stycznia został pełnomocnikiem Ministra Obrony Narodowej ds. Reformy Archiwów Wojskowych oraz pełniącym obowiązki dyrektora Centralnego Archiwum Wojskowego. „Ludzie tacy jak gen. Dukaczewski powinni straszyć́ w rezerwatach postkomunizmu – mówił w 2004 r. poseł Platformy Obywatelskiej Konstanty Miodowicz. Odkryte w Centralnym Archiwum Wojskowym akta personalne Marka Dukaczewskiego, które nie miały ujrzeć́ światła dziennego, jedynie to potwierdzają̨” – podkreśla na łamach „Do Rzeczy” Sławomir Cenckiewicz.\nŻyciorys Marka Dukaczewkiego został również opisany w książce naszych publicystów – Doroty Kani, Jerzego Targalskiego i Macieja Marosza – „Resortowe dzieci. Służby”. W publikacji czytamy m.in.:\nŹródło: mon.gov.pl,Do Rzeczy,niezalezna.pl


Wyjątkowy,stylowy i nowoczesny Obraz - Ballada wiatru odmieni Twój dom Kolor Niebieski Rozmiar 60x40\nWysokiej jakości obraz "Ballada wiatru" to wynik pracy utalentowanego zespołu projektantów – młodych artystów, grafików i fotografów z głowami pełnymi pomysłów. Obraz, który Cię zainteresował, to połączenie najwyższej jakości druku, starannej pracy ręcznej i najlepszych gatunkowo materiałów.\nObraz "Ballada wiatru" jest drukowany na specjalnym płótnie flizelinowym idealnie odwzorowującym kolory. Płótno jest naciągnięte na lekką, ale stabilną ramę wykonaną z materiałów przyjaznych dla środowiska. Dekorację z najwyższej półki zapewnia druk wysokiej jakości, dzięki któremu kolory są wyraziste, a detale znakomicie odtworzone, niezależnie od formatu obrazu.\nPozwól, by obraz "Ballada wiatru" odmienił Twój dom i domy Twoich bliskich!\nnatura, kwiaty, dmuchawce, wiatr, tło, niebo, słońce, lato, rośliny


Strona główna›iPlus (operator Plus) podnosi ceny na laptopa - czyżby był za tani?\nOperator sieci komórkowej Plus wprowadza od 9 grudnia bieżącego roku zmiany w promocyjnej ofercie umożliwiającej zakup netbooka Samsung NC10 wraz z usługą iPlus. Ich efektem jest znaczący wzrost ceny tego urządzenia.\nPod koniec listopada operator sieci komórkowej Plus przedstawił nowe propozycje związane z usługą iPlus. Użytkownicy, którzy zdecydowali się na jeden z czterech planów taryfowych i podpisali dwuletnią umowę mogli kupić w promocyjnej cenie netbooka Samsung NC10. Informowaliśmy o tym w artykule Netbook Samsunga za złotówkę w iPlusie. Można w nim znaleźć zarówno parametry techniczne netbooka, jak i obowiązujące dotychczas ceny planów taryfowych. Od 9 grudnia bieżącego roku urządzenie to jest oferowane w zdecydowanie wyższej cenie.\nZmiany dotyczą dwóch planów taryfowych. Wariant z abonamentem na poziomie 75 zł miesięcznie umożliwiał dotychczas zakup netbooka za 799 zł. W nowym cenniku kwota ta została zwiększona do 1299 zł ( podwyżka o 500 zł ). W przypadku abonamentu w wysokości 110 zł Samsung NC10 był oferowany za 49 zł. Obecnie wybierając ten plan taryfowy klienci zapłacą za netbooka 699 zł ( 650 zł więcej niż dotychczas ).\nSzczegółowe informacje na temat warunków promocji i aktualnych cen można znaleźć na stronie usługi iPlus - http://www.iplus.pl.\nNowy abonament iPlus za 35 zł\niPlus na próbę na sam dowód


🥇 Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy DUKAT Lubaczów - wesele, menu, ⭐ opinie, cena - Wesele z klasą id:27094\nOśrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy DUKAT id:27094\nOśrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy DUKAT\tid:27094\nOśrodek szkoleniowo-wypoczynkowy DUKAT stanowi jeden z głównych elementów architektury Horyńca-Zdroju. Zapewniamy komfortowy pobyt dla 80 osób. Ośrodek funkcjonuje cały rok. Posiadamy pokoje 2 i 3 osobowe z pełnym węzłem sanitarnym, apartamenty, w tym apartament prezydencki, sala konferencyjna, bilard, tenis stołowy oraz kawiarnia.\nImprezy towarzyszące to szeroka gama atrakcji jakie możemy Państwu zapewnić podczas pobytu w naszym ośrodku.\nPrzy ośrodku DUKAT znajduje się restauracja zdrojowa "SAWA", w której organizowane są:\n- przyjęcia weselne (w przestronnej sali restauracyjnej organizujemy wesela nawet do 200 osób! Zapewniamy bogate menu zgodne z życzeniami naszych klientów, miłą obsługę, wspaniałą zabawę.)\n- dancingi, wieczorki taneczne przy zespole muzycznym\nOferujemy Państwu również salę konferencyjną na 90 miejsc. Często przyjeżdżają do nas grupy na kilkudniowe pobyty szkoleniowe, w trakcie których zapewniamy dodatkowe atrakcje: wyjazdy wozami, saniami, ogniska z pieczonym baranem lub prosiakiem, kociołki, śpiewy i tańce przy kapeli ludowej, zabawa przy zespołach muzycznych, itp.\nSala weselno-bankietowa Kompleks Paczółtowice\tZajazd Polesie - Zielonki\tZajazd Olszynka wesele noclegi catering\nMelRosa - biżuteria ślubna i dodatki do włosów IRYS - biżuteria artystyczna Zespół weselny SCAMANDER- OSTATNIE WOLNE TERMINY NA 2022 ROK!!!\tDJ/Wodzirej "CRISTOV" - oprawa Waszego wesela! | ciężki dym,napis love\tWedding Friends Filmy Ślubne\nRomantyczny ślub w plenerze. Jak go zorganizować?\tNajpiękniejsze czytania na ślub 📖. Które z nich pasuje do waszej ceremonii?\tJak zorganizować piękną sesję zdjęciową?\nOstatnia aktualizacja strony: 05-12-2021 11:54:33


O lekach w małych i dużych cząsteczkach: rozszyfrowywanie tego, co i dlaczego dla początkujących farmaceutów | Online Stream\nO lekach w małych i dużych cząsteczkach: rozszyfrowywanie tego, co i dlaczego dla początkujących farmaceutów\nPosted on 4 czerwca, 2021 by admin\nAby dowiedzieć się więcej, porozmawiałem z moim kolegą, dr Henrikiem Ihre, dyrektorem ds. technologii strategicznych w firmie Cytiva. Pomógł mi on już wcześniej odkryć kilka molekularnych tajemnic leków. Kto wiedział, że niesławny Rasputin w niezamierzony sposób przyczynił się do rozwoju nauk medycznych, kiedy doradził carowi, aby przestał leczyć swojego syna chorego na hemofilię rozrzedzającą krew aspiryną, co pogorszyło jego stan? Albo że sto lat temu dwieście gramów oczyszczonej insuliny można było uzyskać z dwóch ton tkanki świńskiej? Jestem pewien, że Henrik nie tylko będzie w stanie po raz kolejny odpowiedzieć na moje pytania, ale także opowie po drodze dobrą historię.\nZaczęliśmy od wyjaśnienia różnicy między lekami o małej i dużej cząsteczce. Tak, rozmiar jest główną różnicą. Jednak Henrik mówi: „Kiedy mówimy o lekach mało- i wielkocząsteczkowych, sprawy nie są czarno-białe. Wszystkie leki są narzędziami, które wchodzą w skład tego samego zestawu narzędzi terapeutycznych. Zdarza się, że pacjenci cierpiący na tę samą chorobę reagują inaczej na tę samą terapię ze względu na biologiczne różnice międzyosobnicze. Kiedy jeden lek zawodzi, inny może pomóc.”\nRozmiar mówi o masie cząsteczkowej leku, a nawet o jego złożoności strukturalnej – i tu właśnie sprawy stają się pozornie czarno-białe. Drogi podawania, produkcja, koszty i skuteczność kliniczna to niektóre ze znaczących różnic, które odnoszą się do wielkości.\nWiększość znanych obecnie leków to leki małocząsteczkowe lub syntetyczne i obejmują one wszystko, od środków przeciwbólowych, antybiotyków, leków przeciwdepresyjnych do leczenia stanów zagrażających życiu, takich jak rak. „Leki drobnocząsteczkowe istnieją od setek lat. Zazwyczaj składają się z setek do kilku tysięcy atomów, a ich stosunkowo prosta struktura chemiczna może być osiągnięta dzięki dobrze znanym procesom chemicznym” – wyjaśnia Henrik. Wiele z tych farmaceutyków podaje się doustnie i nie wymagają one specjalnego traktowania ani warunków przechowywania, co stanowi oczywistą zaletę w porównaniu z lekami wielkocząsteczkowymi.\n„Leki wielkocząsteczkowe, znane jako biofarmaceutyki lub leki biologiczne, są wyrafinowanymi terapeutykami, których rozmiar cząsteczkowy może być tysiące razy większy niż ich chemicznie syntetyzowanych odpowiedników. Często są to białka lub peptydy otrzymywane ze źródeł biologicznych w wyniku złożonych procesów biotechnologicznych, takich jak technologia rekombinacji DNA. Leki wielkocząsteczkowe są zazwyczaj wstrzykiwane pacjentowi i wymagają szczególnych warunków przechowywania” – mówi Henrik.\nRekombinowana insulina ludzka była pierwszym lekiem biofarmaceutycznym, który trafił na rynek w 1982 roku, choć jako białko terapeutyczne została odkryta ponad sto lat temu. Obecnie biofarmaceutyki obejmują przeciwciała monoklonalne, szczepionki, terapie komórkowe i genowe, a także białka uzyskiwane z osocza krwi i rekombinowane białka terapeutyczne. Są one stosowane w leczeniu wielu różnych chorób, w tym raka, cukrzycy i reumatoidalnego zapalenia stawów, a dzięki swojej skuteczności znajdą się w pierwszej dziesiątce najlepiej sprzedających się leków w 2020 roku, według magazynu Nature.\nAdalimumab, pierwsze w pełni humanizowane przeciwciało monoklonalne zatwierdzone przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) i sprzedawane pod nazwą Humira, znajduje się na szczycie listy ze względu na swoją skuteczność w leczeniu takich schorzeń jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie stawów lub łuszczyca plackowata, aby wymienić tylko kilka. Ponad 300 leków biologicznych zostało zatwierdzonych przez FDA, podczas gdy około 6500 jest w przygotowaniu, według EvaluatePharma.\n„Odkrycie insuliny jako cząsteczki terapeutycznej jest jednym z największych przełomów we współczesnej medycynie. To właśnie wtedy naukowcy zdali sobie sprawę, że możemy wykorzystać nasze ciała jako źródło do leczenia się z chorób. Leki biologiczne mogą nie tylko uruchamiać różne funkcje biologiczne, ale także leczyć choroby poprzez interakcję z receptorami białkowymi w naszych ciałach” – mówi Henrik.\nCo łączy farmaceutyki mało- i wielkocząsteczkowe\nTak jak w przypadku leków syntetycznych, opracowywanie leków biologicznych jest ryzykowne i wiąże się z wysokim prawdopodobieństwem niepowodzenia. Inne częste przeszkody to zatwierdzenia przez organy nadzoru i odnowienie patentu.\nMimo że leki syntetyczne i biologiczne opierają się na bardzo różnych procesach produkcyjnych, istnieje jeden podstawowy etap, który jest podobny, mówi Henrik. „Wszystkie leki muszą być oczyszczone, aby mogły być podawane pacjentom w bezpieczny sposób”. Chociaż etapy oczyszczania są różne, zarówno leki syntetyczne, jak i biologiczne opierają się na chromatografii jako jednej z metod oczyszczania. „Technologie chromatograficzne, takie jak te, które rozwijamy w Cytiva w Uppsali, są przeważnie stosowane na całym świecie do oczyszczania różnych cząsteczek biologicznych. Leki syntetyczne również mogą być oczyszczane za pomocą chromatografii, wraz z innymi metodami, takimi jak krystalizacja czy filtracja” – mówi Henrik.\nWysokie koszty rozwoju i produkcji są powszechnym problemem. „Większość leków, które są badane, nie trafi na rynek” – mówi Henrik. Problemy ze skutecznością i bezpieczeństwem stanowią od 75 do 80% niepowodzeń klinicznych w końcowej fazie rozwoju. „Gdyby branża była w stanie zidentyfikować skuteczne terapie na wczesnym etapie badań i rozwoju, mogłaby zaoszczędzić ogromnych strat”. Szacuje się, że średni koszt przejścia kandydata na lek z badań klinicznych do farmacji wynosi 2,6 mld USD.\n„To, co teraz wymyślamy, nie zastąpi tradycyjnych leków” – mówi Henrik. A więc prawdopodobieństwo – powiedzmy – leczenia bólu głowy za pomocą przeciwciał jest mało prawdopodobne, zauważam na głos. Powodem, dla którego mamy różne klasy leków, jest to, że mogą one pomóc w różnych rodzajach schorzeń. Henrik dodaje: „Natura i nauka będą nadal dostarczać nam wysoce skutecznych cząsteczek, podczas gdy medycyna określi klasę leków, która oferuje najwięcej korzyści terapeutycznych dla pacjentów.”\nTo sprawiło, że pomyślałem o Tu You, chińskim naukowcu, który zdobył nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny w 2015 roku za odkrycie leku na malarię w słodkim piołunie, stosowanym w starożytnych chińskich lekarstwach na gorączkę. „Tu You był w stanie zidentyfikować i wyizolować specyficzną cząsteczkę, która pochodziła z rośliny. Jest to lek o małej cząsteczce, który teraz pomaga milionom – i jeden, który trafia do stale rosnącego zestawu narzędzi terapeutycznych” – mówi Henrik.\n⟵ 7 Rules Regarding 1031 Exchange\nOccupational Therapy Schools in Washington ⟶


Roczek w Laxo\nSzanowni Państwo, lada moment minie rok, odkąd wkroczyliście Państwo w szeregi personelu firmy LAXO Care. Bardzo się z tego cieszymy…\nWakacyjny dodatek 150 €!!!!\nSzanowne Panie, Z uwagi na okres urlopowy, chcielibyśmy docenić gotowość do wyjazdu każdej z Pań w okresie wakacyjnym jednorazowym bonusem…\nW dniach 7 i 8 maja br. wzięliśmy udział w Festynie Miejskim „Majostaszki” w Ostrowie Wielkopolskim. Przy naszym stoisku pojawiali się…\nDzisiaj odwiedzić nas można na deptaku w Zielonej Górze :) Zapraszamy!\nDzisiaj odwiedzić nas można na deptaku w Zielonej Górze 🙂 Zapraszamy!\nW dniach 17-19 czerwca odbyły się Dni Nowej Soli. Nasza firma pojawiła się tam ze swoim stanowiskiem oraz wśród sponsorów…\nJesteśmy na targach „50 Plus Messe” w Monachium\nW dniach 8-10 kwietnia pojawiliśmy się w Monachium na największych i najbardziej znanych w Niemczech Targach 50 Plus. 475 wystawców,…


związek bez miłości - Zwierciadlo.pl\nWspółczesny mezalians - czyli jakie związki nadal budzą społeczny sprzeciw i czy mogą być szczęśliwe?\nGdyby William Windsor i Kate Middleton chcieli się pobrać 100 lat temu, ich związek uznano by za oburzający. Książę i dziewczyna? Takie rzeczy tylko w bajkach. Dziś kibicują im miliony. Psychoterapeutkę Katarzynę Miller pytamy o to, jakie związki nadal wzbudzają społeczny sprzeciw i burzą schematy. Czy mimo to mogą być szczęśliwe?


Marecki Ośrodek Kultury - Teatry ogródkowe\nTeatry ogródkowe\tTeatry ogródkowe\nTeatry Ogródkowe - program\nOpublikowano: wtorek, 17 sierpień 2021 14:57\nOpublikowano: czwartek, 19 sierpień 2021 14:11\nWidowiskiem teatralno-muzycznym Teatru PIJANA SYPIALNIA zainaugurujemy Przegląd Teatrów Ogródkowych w piątek 3 września w Parku Miejskim. PIJANA SYPIALNIA nawiązuje do tradycji teatrzyków ogródkowych, które były modnymi miejscami rozrywki w otoczeniu przyrody. Gra w kawiarniach, na ulicy, na plaży, w parku i na rynkach miast, a autorski cykl spektakli pod gołym niebem „Teatr na leżakach”, zdobył wielotysięczną widownię w całym kraju.\nOpublikowano: czwartek, 19 sierpień 2021 14:12\nwidowisko z planem mieszanym (aktorzy i lalki), autorską muzyką i piosenkami\nW sobotę 4 września na scenie ogródkowej w Parku Miejskim O!TEATR zaprezentuje musical na motywach bajki JANA BRZECHWY „Szelmostwa Lisa Witalisa”.\nOpublikowano: czwartek, 19 sierpień 2021 14:13\nW sobotę Park Miejski stanie się scenerią spektaklu ŁAWECZKA, zrealizowanego na podstawie słynnej sztuki ALEKSANDRA GELMANA. Tragikomiczna opowieść o poszukiwaniu miłości przez dwoje samotnych ludzi, którzy spotkali się przypadkowo. Ich „parkowy romans”, podczas którego zrzucają kolejne „maski” staje się metaforą związku kobiety i mężczyzny.\nJakie było ostatnie przedwojenne lato?\nPrzypomnimy atmosferę miesięcy poprzedzających wojenny dramat, upalne wakacje, słynne kurorty, modę, popularne piosenki, artystów, a także spory i dyskusje.\nTeatr Piosenki i Aktualności mieścił się w podziemiach budynku przy ulicy Karowej 18 w Warszawie. Prezentował programy kabaretu Ali Baba, które składały się z aktualnych tekstów satyrycznych. Najbardziej znany jest „Orzeł czy Reszka” ze słynną piosenką Hemara „Ten wąsik” w wykonaniu Ludwika Sempolińskiego. Ostatnia premiera „Pakty i Fakty” odbyła się 2 września. 4 września teatr spłonął.\nWyjątkowy monodram muzyczny, którego najważniejszą i najbardziej spektakularną część stanowi 15 piosenek legendarnej Janis Joplin po raz pierwszy przetłumaczonych na język polski. Śpiewa je Jolanta Litwin-Sarzyńska z towarzyszeniem 5-osobowego zespołu muzycznego.\nTreścią monodramu są rozterki współczesnej kobiety, która analizuje swoje dotychczasowe życie, niespełnioną potrzebę wolności i wyrwania się z ograniczeń, wyniesionych z małego miasteczka. Jaki ta historia ma związek z Janis Joplin? Przekonajcie się sami 5 września.\nOpublikowano: czwartek, 19 sierpień 2021 14:14\nW piątek, 3 września, mamy zupełnie nietypową propozycję teatralną dla dzieci! Na dziedzińcu Szkoły Podstawowej Nr 2 oraz Zespołu Szkół Nr 2 pojawi się teatralny pojazd INSTYTUTU TEATRU PRZEDMIOTU.


Awaria w Banku Santander. Nie można było korzystać z aplikacji mobilnej i BLIKA - WP Finanse\nsantandersantander awariasantander bank polskakombinująbank#dziejesiembank\nBank Santander nie podał co było przyczyną awarii. Jednak klienci na długie godziny mieli ograniczony dostęp do usług swojego banku. Jeszcze o godzinie 16:30 wciąż na infolinii banku wciąż usłyszeć można było komunikat o problemach. Dopiero tuż przed godziną 17 na swoim profilu facebookowym bank poinformował o przywróceniu bankowości mobilnej. Przepraszał za wszelkie utrudnienia.\nTaką informację widzą klienci, kiedy próbują zalogować się na swoje konto:\nŹródło: zdjęcie Użytkownika dziejesie.wp.pl, fot: Czytelnik WP\n"A u was znowu przerwa, awaria i brak możliwości korzystania z apki mobilnej. Ile jeszcze? Coś czuję że się pożegnamy..." - pisze jeden z rozczarowanych klientów na Facebooku.\n"Trwają intensywne prace mające na celu przywrócenie pełnej funkcjonalności aplikacji mobilnej. Niestety nie mam możliwości oszacowania czasu trwania utrudnień" - napisała na portalu społecznościowym jedna z pracownic banku. Jednak oficjalnej informacji nie znajdziemy ani na stronie internetowej, ani na portalach społecznościowych Banku Santander.\nSkontaktowaliśmy się z biurem prasowym, aby dowiedzieć się, ile potrwa awaria. Na to pytanie nie otrzymaliśmy odpowiedzi.\n"informujemy, że aplikacja Santander mobile oraz usługa BLIK są chwilowo niedostępne. Pracujemy nad przywróceniem pełnego dostępu. Przepraszamy klientów za niedogodności" - mówią przedstawiciele biura prasowego.\nProblemy również miał mBank. "W tym momencie mBank nie potrafi wykonać przelewu zleconego. Pojawia się niespodziewany error i prośba o ponowne zalogowanie" - pisze jeden z klientów. Pracownicy banku nie potwierdzają informacji o problemach na portalach społecznościowych. Nie ma jej również na stronie internetowej banku.\n"Nie mamy do czynienia z awarią, a spowolnieniem działalności" - tłumaczy nam biuro prasowe banku. Przedstawiciele mBanku zapewniają również, że kłopoty są już zażegnane a klienci mogą bez problemu korzystać w pełni z oferty banku.\nNa awarię w Santanderze wskazywał również portal Downdetector, który monitoruje działalność firm w internecie. Według danych tego portalu, 88 proc. klientów zgłasza problem z systemem logowania.\nŹródło: Downdetector, fot: WP.PL\nZ kolei klienci mBanku wskazują, że najwięcej problemów jest z przelewami (59 proc. zgłoszeń). Więcej niż co trzeci ma problemy z zalogowaniem się do serwisu internetowego. Jednak liczba zgłoszeń o awarii się zmniejsza, co może sugerować, że bank uporał się z problemami.


BiznesowaTurystyka.pl: Hotel z klasą, Ekskluzywny Hotel, Luksusowe Hotele - strona 3\npiątek 28.04.2017 10:19\nWszyscy, którzy chcą zaznać przygody pod żaglami mogą skorzystać z opcji czarteru jachtu. Ta możliwość sprawia, że wakacje na łodzi przestają być formą zarezerwowaną jedynie dla najbogatszych urlopowiczów. Jednym z...\nśroda 05.04.2017 08:11\nCzy w działalnościach turystycznych, które do obsługi klientów indywidualnych wykorzystują urządzenia fiskalne, dojdzie niedługo do wymiany kas rejestrujących? Takie pytanie z pewnością zadają sobie właściciele wielu...\nczwartek 30.03.2017 15:45\nNie ulega wątpliwości, że dogodna lokalizacja centrum konferencyjnego jest niezwykle ważna przy organizacji konferencji. Dlatego – jeśli planujesz takie przedsięwzięcie – wybierz centrum konferencyjno-szkoleniowe w...


Duński bestseller kryminalny. Czwarta z serii powieści o Danie Sommerdahlu, prywatnym detektywie.\nUrsula Olsen jest nauczycielką w średnim wieku, który już dawno temu zaakceptowała, że będzie żyć samotnie do końca życia. Dlatego nie śmie wierzyć we własne szczęście, kiedy młody, atrakcyjny Jacob Heurlin pojawia się nagle i zaczyna ją adorować. Jakob ucieleśnia w sobie wszystko o czym Ursula kiedykolwiek ośmieliła się marzyć. Jednak jej znajomi są sceptyczni. Szczęście gwałtownie się kończy, gdy Jakub znika z całym jej majątkiem.\nUrsula nie chce iść na policję, bo wstydzi się swojej naiwności. Sprawa trafia więc do Dana Sommerdahla, prywatnego detektywa, który zaczyna wyjaśniać sprawę Jacoba i zaginionych pieniędzy. Kim jest Jacob Heurlin? Skąd pochodzi? Jak znajduje swoje ofiary?\nDodane przez taclem dnia październik 20 2010 20:17:02 0 Komentarzy ˇ 948 Czytań\n3018560 Unikalnych wizyt


Afryka - wyprawa na safari - film dokumentalny\nFILM DOKUMENTALNY Belgia/Francja 2013 od 7 lat\nBen Stassen i Sean MacLeod Phillips wracają na Czarny Ląd, by spotkać się z dzikimi zwierzętami. Przewodzi im Kevin Richardson.\n7:30 Kino TV\nFilmowiec Ben Stassen i operator Sean MacLeod Phillips wracają do Afryki, by przeżyć kolejną niezwykłą przygodę swojego życia. Ich przewodnikiem będzie zwierzęcy behawiorysta Kevin Richardson, który zabierze mężczyzn na wyprawę do najbardziej zapierających dech w piersiach miejsc na Ziemi - od malowniczych plaż w Nambii, po dzikie i nieujarzmione Ngorongoro. Podróżnicy przeżyją także bliskie spotkania z lwami, gepardami, czarnymi nosorożcami, słoniami oraz wieloma innymi stworzeniami zamieszkującymi te rejony.


Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa - Rafał Kosik - ebook - Legimi online\nFelix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa ebook\nWydanie siódme poprawione. "Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa" to pełna doskonałego humoru i trzymająca w napięciu sensacyjna powieść dla młodych czytelników. Bohaterowie, (ich wcześniejsze przygody opisuje książka Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialanych Ludzi), uczniowie pierwszej klasy warszawskiego gimnazjum, wpadają w wir niezwykłych zdarzeń. Spotykają wielką, mięsożerną roślinę, niechcący uruchamiają tajemniczą maszynę, od lat ukrytą głęboko pod ziemią, próbują zapobiec katastrofie lotniczej i odbywają podróż latającym żaglowcem. To tylko kilka z niesamowitych przygód, w jakich uczestniczą. Jednocześnie, by móc wrócić do domu, muszą rozwiązać pewną niezwykle skomplikowaną zagadkę. Nie jest to łatwe, bowiem są ścigani przez tajemnicze zjawy. W wyjściu cało z kolejnych opresji pomagają im wynalazki Felixa, niezwykła intuicja Niki oraz talent matematyczny Neta. Towarzyszy im Manfred, zaprzyjaźniony program sztucznej inteligencji.\n4,7 (255 ocen)\nFelix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa ISBN: 978-83-61187-59-2 Wydawca: Powergraph ul. Cegłowska 16/2 01-803 Warszawa tel. 22 834 18 25 e-mail: powergraph@powergraph.plwww.powergraph.pl Copyright © 2005–2020 by Rafał Kosik Copyright © 2005–2020 by Powergraph Copyright © 2005–2020 for the cover and illustrations by Rafał Kosik Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Redakcja: Kasia Sienkiewicz-Kosik Korekta: Danuta Podgórska, Maria Aleksandrow Skład i łamanie: Powergraph Projekt graficzny i okładka: Rafał Kosik Wydanie poprawione Wyłączna dystrybucja: Dressler Dublin sp. z o.o. ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Mazowiecki tel. 22 733 50 31/32 e-mail: dystrybucja@dressler.com.pl www.dressler.com.pl\n1. Poranek tryfida\n— Muszę lecieć — powiedziała smutno mama, poprawiając Felixowi blond fryzurę. — Mam ważne spotkanie i nie poradzą sobie beze mnie. Bądź grzeczny i słuchaj pani.\nPocałowała go jeszcze w czoło, wsiadła do swojej czerwonej Alfy Romeo1 i szybko odjechała. Zdaniem Felixa mama jeździła zdecydowanie za szybko. Pomyślał też, że pewnego dnia mama odwiezie go na zajęcia na uniwersytecie, pocałuje w czoło i powie jak zwykle „Bądź grzeczny i słuchaj pani”. Czy ona nie widzi, że on dorośleje?\nByła połowa kwietnia. Minęły dwa tygodnie od zniszczenia Mortena i jego Gangu Niewidzialnych Ludzi. Odnalezienie trzynastej księgi profesora Kuszmińskiego zostało utajnione, a sama księga trafiła w ręce naukowców z Instytutu Badań Nadzwyczajnych, którzy zajęli się analizowaniem zawartych w niej wzorów i schematów stworzonych przez genialnego wynalazcę. Teraz trzeba wrócić do codzienności, a z tym Felix i jego przyjaciele mieli pewne trudności. Niełatwo zapomnieć dramatyczne wydarzenia, które rozegrały się na ostatnim piętrze wieżowca Silver Tower, można tylko starać się zachowywać i myśleć jak zwyczajni nastolatkowie.\nFelix był szczupłym, jasnowłosym chłopcem o piwnych oczach. Miał na sobie spodnie z wieloma kieszeniami i bluzę na suwak. Odwrócił się w kierunku szarego gmaszyska szkoły. Było jeszcze dość wcześnie, do rozpoczęcia poniedziałkowych lekcji zostało ponad dwadzieścia minut. Chłopak westchnął i wspiął się po szerokich schodach do wielkich drzwi szkoły imienia profesora Stefana Kuszmińskiego. Wszedł do środka zapewne jako jeden z pierwszych i od razu trafił na ciekawą scenkę. Zatroskany dyrektor szkoły, magister inżynier Juliusz Stokrotka, stał pośrodku hallu, w bordowym garniturze opinającym jego pokaźny brzuszek. Garnitur uzupełniały kamizelka, błękitna koszula i czerwona muszka. Dyrektor zawsze był elegancki do przesady, choć elegancja w jego wydaniu spotykała się z różnymi reakcjami otoczenia. Przyglądał się, jak dwóch robotników demontuje z portierni konstrukcję złożoną z foteli, pudeł kartonowych, a nawet wewnętrznego skrzydła drzwi na patio.\nPan Sylwester, stróż nocny, miał w ostatnich miesiącach sporo problemów związanych z niecodziennymi wydarzeniami rozgrywającymi się w szkole. Najpierw były to duchy, potem wędrujące korytarzami mechaniczne fragmenty robotów. Dwa razy omal nie stracił pracy, bo nikt mu nie wierzył, że to nie przywidzenia. Wyglądało na to, że barykada jest jego dziełem, a to zapowiadało kolejne kłopoty. Co tym razem? Felix postanowił zapytać o to Wiktora, który był najlepiej poinformowanym człowiekiem w szkole.\nW powietrzu unosił się zapach pasty do podłóg. Widocznie pani Pumpernikiel zapastowała w weekend wszystkie korytarze. Podłoga lśniła jak lustro, co oznaczało, że przez kilka dni trzeba będzie uważać, żeby nie wyrżnąć na drewnianym lodowisku.\nW końcu korytarza stała znajoma postać – dziewczyna o rudych lokach. Nika, jak zwykle w swoich czarnych martensach, jeszcze bardziej błyszczących niż podłoga, pomachała do Felixa. Cały strój Niki, poza martensami, pochodził zapewne z lumpexu, ale dziewczyna nosiła swoje spódniczki i jeansowe kurteczki z takim wdziękiem, że nawet starsi chłopcy często się za nią oglądali.\n— Cześć! — Uśmiechnęła się, gdy Felix do niej podszedł. Jej zielone oczy wesoło błyszczały. — Ja jadę z drugiego końca miasta, to mogę być za wcześnie, ale ty?\n— Mama chciała mnie podwieźć — odparł. — Rzadko ma na to czas, więc sobie pomyślałem, że się ucieszy. Za to Net będzie sam jechał autobusem. Widziałaś barykadę?\n— Nie zdziwię się — przytaknęła smutno Nika, gdy wchodzili na pierwsze piętro — jeżeli teraz pan Sylwester na dobre wyleci.\n— Tym razem to już musiało mu się coś przywidzieć. — Uśmiechnął się Felix. — Myślę, że na długo wyczerpaliśmy limit dziwnych akcji.\nW tym momencie usłyszeli wrzask i tupot damskich obcasów. Zatrzymali się w połowie korytarza.\n— Albo i nie wyczerpaliśmy… — westchnęła Nika.\nZza zakrętu korytarza wypadła Ekierka, ich matematyczka, pochylona jak sprinter na łuku bieżni. Walcząc ze sporą nadwagą i łapiąc na wypastowanym parkiecie lekki poślizg, wyszła na prostą. Jakimś cudem nie wywróciła się, ale obcasy jej pantofli nie wytrzymały przeciążeń. Najpierw jeden, potem drugi, odpadły i wystrzeliły w powietrze. Nawet tego nie zauważyła, tylko z obłędem w oczach, wymachując rękoma i ciężko dysząc, przebiegła obok Felixa i Niki. Podmuch szarpnął ich włosami, dopiero gdy matematyczka dopadła schodów.\n— Co znowu? — zapytał cicho Felix.\n— Biedna kobieta — szepnęła Nika. — Pewnie Butlerowi znów uciekła tarantula.\nZdała sobie sprawę z sensu tych słów i zbladła – przecież sama bała się pająków. Profesor Butler, który uczył ich biologii, trzymał w swojej pracowni okazy mniej lub bardziej obrzydliwych roślin i zwierząt, a nawet organizmów, o których trudno było powiedzieć, czym w ogóle są. Na zajęciach dodatkowych z botaniki progresywnej byli świadkami eksperymentów z kilkoma naprawdę tajemniczymi gatunkami.\nZe strony, z której nadbiegła matematyczka, zaczęły dochodzić dziwne dźwięki. Przypominało to odgłos, jakby ktoś uderzał w podłogę na przemian kubkiem do herbaty i gumową wycieraczką. Stuk, plask, stuk, plask…\nPo chwili dźwięki ucichły. Felix i Nika w napięciu wpatrywali się w zakręt korytarza. Zza rogu, na wysokości ludzkiej głowy, wychyliło się coś czerwonego, wyglądającego jak kielich wielkiego kwiatu. Patrzyli z zaciekawieniem, oczekując ujawnienia się autora dowcipu. Zaciekawienie przeszło w niepokój, gdy wyłoniła się reszta: gruba na kilka centymetrów, wygięta łodyga, ciężkie, mięsiste liście i nieproporcjonalnie maleńka doniczka, z której na wszystkie strony wyłaziły korzenie. Nic nie wskazywało na to, by ktoś popychał to dziwo.\nZ parteru dał się słyszeć jeszcze jeden wrzask Ekierki i łomot, oznajmiający, że nie wyrobiła się na kolejnym zakręcie i wpadła na robotników demontujących barykadę. Kielich kwiatu obrócił się w stronę, z której dobiegł dźwięk. Rozległo się mruknięcie i dwa dolne liście poruszyły się. Dotknęły podłogi i… uniosły roślinę tak, że doniczka oderwała się od ziemi. Łodyga zgięła się mocniej, wypychając doniczkę do przodu. Gliniane naczynie stuknęło o podłogę.\n— Nie ruszaj się! — syknął Felix i złapał Nikę za rękaw. — Ona pewnie reaguje na ruch.\nWstrzymując oddech, stali jak wmurowani, a roślina wykonała kilka kolejnych „kroków”. Stuk, plask, stuk, plask…\nZa ich plecami, z toalety umieszczonej obok schodów, rozległ się odgłos spuszczanej wody. Roślina znieruchomiała, zaledwie kilka kroków od przyjaciół. Felix zobaczył kątem oka, jak ktoś opuszcza toaletę i schodzi po schodach. Roślina wyprężyła się i z niesamowitą prędkością rzuciła do przodu, odpychając się doniczką i liśćmi. Sadziła kilkumetrowe susy. Stuk, plask, stuk, plask, stuk, plask… Minęła o metr skamieniałych przyjaciół i pognała w kierunku schodów. Wyhamowała, szorując doniczką po podłodze, i odwróciła „głowę”. Nasłuchiwała szumu wody, napełniającej zbiornik spłuczki. Obróciła się w stronę, gdzie znikła potencjalna ofiara, potem znów „zerknęła” ku otwartym drzwiom i wreszcie podjęła decyzję. Weszła do toalety.\nFelix drgnął i na palcach ruszył w kierunku schodów. Nika, trzymając go za tył bluzy, postępowała krok za nim.\n— Zobaczy nas — szepnęła niemal bezgłośnie, ale nie zwolniła.\nFelix nie skręcił jednak w stronę schodów, tylko wolno podszedł do drzwi toalety. Nika wychyliła się i zajrzała do środka.\n— Bleee! — skrzywiła się. — Pije wodę z kibla!\n„Głowa” rośliny gwałtownie wynurzyła się z wnętrza muszli klozetowej i odwróciła w ich kierunku. Z płatków kwiatu kapała woda. Zamarli, a roślina rzuciła się ku nim, otwierając paszczę pełną ostrych zębów. Stuk, plask, stuk, plask! Felix pchnął drzwi. Zatrzasnęły się z hukiem i w tej samej chwili coś rąbnęło w nie od środka.\n— Pora się ewakuować — stwierdził cicho Felix.\nNika zamrugała i z zapałem przytaknęła. Coś znów łomotnęło o drzwi, aż posypał się tynk wokół futryny. Zaczęli cofać się do schodów.\n— Jest chyba za głupia, żeby nacisnąć klamkę, co? — zapytała z nadzieją w głosie Nika.\nJakby w odpowiedzi na jej słowa, klamka drgnęła i zaczęła opadać. Felix rzucił się, by ją złapać, i pociągnął w górę. Zaparł się mocniej o podłogę, zacisnął zęby. Mimo to klamka powoli opadała. Nika oparła się plecami o drzwi.\n— A jeszcze pięć minut temu myślałam, że teraz to już nic się nam nie przytrafi — jęknęła.\nKlamka wreszcie opadła, a drzwi zaczęły się, milimetr po milimetrze, otwierać. Podeszwy przyjaciół wolno przesuwały się po wypastowanej podłodze.\n— Przydałby się ktoś do pomocy — stęknął Felix, puszczając klamkę i skupiając się na pchaniu. Między drzwiami a framugą pojawiły się dwa liście, zaczęły podważać i poszerzać szczelinę.\nFelix zerknął w stronę schodów. Dzieliło je od nich z pięć metrów.\n— Na trzy biegniemy na dół — powiedział. — Mam nadzieję, że się zwali ze schodów. — Nika przytaknęła. — Więc uważaj… raz… dwa…\n— Felix i Nika! Bez Neta?\nNa dźwięk tego głosu liście nagle cofnęły się, a drzwi zatrzasnęły. W toalecie zapanował spokój. Profesor Butler, w swoim białym (niegdyś) fartuchu, kroczył wolno w ich stronę. Rzadkie, tłuste i siwe włosy zwisały mu smętnie z głowy.\n— Uciekł mi pewien okaz. — Uśmiechnął się, jakby chodziło o rzadki gatunek kanarka. — Warto by go odszukać, zanim pojawi się tu więcej uczniów. Jeszcze się ktoś przestraszy… Nie widzieliście mojej rosiczki tygrysiej?\n— Rosiczki tygrysiej?! — powtórzyli jednocześnie, wciąż opierając się plecami o drzwi.\n— Nie pamiętacie? Drosera superiora. To taka mała, urocza roślinka polująca na muchy.\n— Mała? — jęknęła Nika.\n— Na muchy? — Felix przełknął ślinę.\n— Chyba zdecydowała się sama zapolować. Że tak powiem, poetycko, wyszła spod klosza, he, he. — Profesor włożył palec do ucha i chwilę w nim dłubał. — Nie spodziewałem się, że to gatunek wędrowny.\n— Nie wiem, czym ją pan karmił — powiedział wolno Felix — ale „małą” to już na pewno nie można jej nazwać.\n— Przez cały weekend nic nie jadła — przyznał Butler, oglądając z bliska wyciągnięty z ucha palec. — Może być nieco hm… wygłodniała.\nPrzyjaciele spojrzeli na siebie, a potem mocniej wsparli drzwi.\n— Chyba spędziła weekend bardzo pracowicie — kontynuował Felix. — Założę się, że w piwnicy nie ma już szczurów.\n— A na strychu gołębi — dodała Nika.\n— Pozostaje mieć nadzieję, że pan Sylwester jeszcze żyje.\n— O czym wy mówicie? — zapytał profesor, mrużąc oczy. Z uwagą przyjrzał się przyjaciołom, przeniósł wzrok na drzwi, które blokowali, i wyraz prawdziwego zaniepokojenia pojawił się na jego twarzy.\n— Ona tam jest? — zapytał.\n— Ktoś ją widział?\n— Ekierka — odparła Nika, ale szybko się poprawiła. — To znaczy pani Bąk.\n— Czy bardzo urosła? — Rozejrzał się niespokojnie. — Pytam, rzecz jasna, o droserę, nie o eee… panią Bąk.\n— Trochę… — Skrzywiła się Nika.\n— Jak „trochę”? — Profesor nachylił się nad nią, niemal groźnie. — O pięć centymetrów? — Zaprzeczyła ruchem głowy. — O dziesięć? Może łatwiej będzie w procentach?\nNika zacięła się w obliczeniach i spojrzała na Felixa.\n— Powiedziałbym, że… eee… o jakiś tysiąc procent. — Felix odsunął się od drzwi.\n— Nie… To by znaczyło, że jest teraz dziesięć razy większa. Coś źle policzyłeś. — Nagle zbladł, choć wydawało się, że przy jego bladej cerze jest to niemożliwe. — O nieba, najadła się meganawozu…\nSięgnął do klamki, ale Nika pokręciła szybko głową i jeszcze mocniej przylepiła plecy do drzwi.\n— Jest większa od nas — powiedziała.\n— Mimo to chcę ją zobaczyć…\nDziewczyna rozpostarła ramiona, zabraniając wstępu.\n— To krwiożercza bestia! Nie wypuszczę jej.\nZ dołu dało się słyszeć zamieszanie, podniesione głosy. Profesor obejrzał się na schody i szybko zapytał:\n— A jak przegryzie drewno?\nNika natychmiast odskoczyła od drzwi, a Butler otworzył je szybko i zniknął w środku. Przyjaciele cofnęli się, wbijając wzrok w wolno zamykające się drzwi. Chwilę panowała cisza.\n— Wyłaź w tej chwili z kabiny! — rozległ się stanowczy głos profesora.\nSkrzypnęły zawiasy. Stuk, plask, stuk, plask. Profesor z wrażenia głośno wciągnął powietrze, a potem głośno je wypuścił.\n— I co ty sobie wyobrażasz? — zapytał z dziwnym, zważywszy okoliczności, spokojem. — Chcesz skończyć jako kompost? Wstydź się…\nPrzyjaciele, przełamując strach, zbliżyli się do drzwi, a Felix ostrożnie uchylił je. Rosiczka stała na środku toalety w kałuży wody zmieszanej z ziemią. Wyglądała jak kupka nieszczęścia. Zgarbiła się, liście jej oklapły, opuściła smutno głowę.\n— Co ja mam z tobą zrobić? — Profesor pogłaskał ją po ojcowsku.\nRoślina wzruszyła łodygami. Widać było, że szczerze żałuje.\n— Dobrałaś się do meganawozu — bardziej stwierdził, niż zapytał profesor.\nPrzytaknęła, przekrzywiając lekko głowę, co miało zapewne znaczyć „Skoro stał na wierzchu…”.\n— Co robicie?\nFelix i Nika podskoczyli i niemal krzyknęli, czując czyjeś dłonie na swoich ramionach. Odwrócili się gwałtownie. Za nimi stał Net. Uśmiechał się, co znaczyło, że nie zajrzał jeszcze do toalety. Miał na sobie bordową bluzę z kapturem i zielone, za luźne spodnie. Jego ciemnoblond fryzura tradycyjnie wyglądała tak, jakby w drodze do szkoły zderzył się z tornadem.\n— Dlaczego Sylwester się zabarykadował? — zapytał, poprawiając okulary. Nie rozumiał ich wystraszonych min. — Dlaczego nic nie mówicie?\nNika nogą przymknęła drzwi.\n— Chodź, to sam zobaczysz — rozległ się z dołu głos matematyczki.\n— Ekierka znów się czegoś speniała. — Net wskazał za siebie kciukiem. — No, co macie takie miny?!\nWepchnęli go tyłem do toalety i zamknęli drzwi. Rosiczka spojrzała na nich. Słowo „patrzeć” nie do końca do niej pasowało, bo nie miała oczu, jednak w jakiś sposób „widziała” otoczenie.\n— Co wy robicie? — Net zaczynał się poważnie niepokoić. Za jego plecami roślina wyprostowała się nieco. Profesor czekał, zaciekawiony.\n— Założymy się o dychę? — zaproponował Felix. — Dycha, że zaczniesz wrzeszczeć w ciągu następnej minuty.\n— Co ty! — Net machnął ręką. — Morten pokonany, Gang Niewidzialnych Ludzi nie istnieje. Czego mogę się jeszcze bać po spotkaniu z transformującymi robotami modułowymi?\n— Jasne! — Net przyklepał zakład. — Dlaczego sądzisz, że miałbym wrzeszczeć?\n— Pamiętasz taki stary angielski film Dzień tryfidów? — Felix włączył stoper w zegarku. — Była też książka.\n— Pamiętam film… — Net zmarszczył brwi. — O takich wielkich roślinach ludożercach.\n— A pamiętasz rosiczkę tygrysią? — zapytała Nika.\n— No, taki malutki kwiatuszek pod kloszem. Łapał muchy na zajęciach u tego starego obrzydliwca.\nNika przygryzła wargę i spojrzała w sufit.\n— Chyba nie chcesz zaliczyć zajęć z botaniki — mruknęła.\nNet zastanowił się, zaczynał już coś podejrzewać. Odwrócił się i zobaczył Butlera, niezbyt przejętego dopiero co usłyszanym niepochlebnym określeniem własnej osoby, i już miał zacząć przepraszać, gdy zauważył stojącą obok nauczyciela rosiczkę. Otworzył szerzej oczy i wrzasnął nieco piskliwie. Felix wyłączył stoper i zasłonił mu usta ręką.\n— Trzydzieści dwie sekundy — oznajmił. — Jesteś mi winien dyszkę. A teraz się zamknij, bo ściągniesz tu całą szkołę. Będziesz cicho?\nNet przytaknął, więc Felix go puścił. Rosiczka nie wyglądała teraz aż tak groźnie, przygnieciona ciężarem krytyki swojego twórcy.\n— To przez nią ta barykada… — wyszeptał Net, gapiąc się jak zahipnotyzowany na roślinę. — Sylwester ją widział i znów narobił zamieszania… Co ona zeżarła?\nZa drzwiami dały się słyszeć kroki dwóch par nóg.\n— Słyszałam krzyk… To monstrum kogoś zaatakowało!\n— Cecylio… proszę cię…\nWszyscy zamarli, oczekując, aż kroki i rozmowa się oddalą.\n— Panie profesorze, mamy dziesięć minut, żeby ją stąd jakoś zabrać. — Felix popatrzył na zegarek. — Potem ten kib… ta toaleta zamienia się w palarnię.\n— Ekierka ze Stokrotką właśnie skręcili do sali biologicznej. — Nika podglądała przez szparę w niedomkniętych drzwiach. — To zaraz za rogiem. Nie możemy stąd wyjść.\nProfesor westchnął i spojrzał na rosiczkę.\n— Teraz zadam ci jedno bardzo ważne pytanie. — Nachylił się, a ona skuliła się tak, że była od niego niższa. — I żądam szczerej odpowiedzi. Czy zjadłaś pana Sylwestra?\nRosiczka gwałtownie zaprzeczyła, kręcąc głową i machając górnymi liśćmi. Profesor odetchnął. Net za to sprawiał wrażenie kogoś, kto podczas wakacji przypadkiem wmieszał się w wycieczkę pensjonariuszy domu dla umysłowo chorych.\n— Panie profesorze — ponaglił Felix. — Musimy się stąd wynosić.\n— Tak, to niezły pomysł… — przyznał Butler.\n— Przecież nas ktoś zobaczy — zaprzeczyła Nika.\n— Zawińmy ją w fartuch — zaproponował Felix.\nButler zdjął fartuch i założył na „grzbiet” rosiczki. Przyjrzał się, zmarszczył nos i poruszył kilka razy uszami, w wyniku czego okulary podjechały parę milimetrów wyżej.\n— Wygląda jak ET w szlafroku — oceniła Nika. — Nic z tego.\nNet wciąż gapił się na roślinę jak zahipnotyzowany.\n— Sprawdź, która sala jest wolna na pierwszej lekcji — rzucił w jego stronę Felix.\nNet ocknął się, sięgnął do plecaka i rozsunął suwak, ozdobiony brelokiem zrobionym z komputerowej karty pamięci. Wyciągnął laptop, otworzył go i zaczął stukać w klawisze.\n— Sala sto trzynaście — oznajmił. — Korytarzem prosto, drugie drzwi na prawo.\n— OK, przeczekamy tam, aż zaczną się lekcje.\nKroki na korytarzu znów zaczęły się zbliżać. W toalecie zapanowało nagłe zamieszanie. Felix i Nika rzucili się do pierwszej kabiny. Po chwili Felix cofnął się i pociągnął za kołnierz Neta. Profesor zdążył wbiec do drugiej kabiny. Rosiczka, wciąż ubrana w fartuch, rozglądała się, zdezorientowana. W tym momencie otworzyły się drzwi i weszło trzech rozbawionych trzecioklasistów. Włożyli do ust jointy, jeden z nich przypalił. Wypuścili pierwsze obłoczki dymu i zamarli – dopiero teraz zobaczyli postać w białym fartuchu stojącą na środku toalety. Zamiast głowy miała wielki czerwony kielich kwiatu.\nJointy wypadły z otwartych ust. Chłopcy spojrzeli na siebie.\n— Przepraszamy — wydukali i kłaniając się nisko, wycofali za drzwi. Z korytarza dobiegły odgłosy szamotaniny.\n— Mówiłem?! Mówiłem?! Halucynacje! Mózg nam wypali! Wyrzuć to! Wysyp wszystko do kosza…\nPrzyjaciele i Butler wyszli z kabin. Felix skrzywił się i przydeptał dymiące jeszcze skręty.\n— Oj wypali, wypali… — mruknął pod nosem profesor. Zdjął z rosiczki fartuch i narzucił na siebie.\n— Sprawdzę — powiedział Felix i wyjrzał na korytarz. — Droga wolna.\nWybiegli, rozglądając się na wszystkie strony. Stuk, plask, stuk, plask. Nagle zatrzymali się, na dole schodów pojawiły się bowiem dwie dziewczyny z drugiej klasy. Szczebiocząc coś, minęły rosiczkę i niczego nie zauważając, weszły na kolejny bieg schodów. Rosiczka odprowadziła je wzrokiem, oblizując się łakomie. Ruszyli dalej. Stuk, plask, stuk, plask. Schyleni, przemykali korytarzem jak oddział partyzancki. Do drzwi sali zostało jeszcze dziesięć metrów, gdy nagle jak spod ziemi wyrósł historyk, profesor Cedynia. Zmrużył oczy za swoimi grubymi szkłami i przyjrzał się rosiczce.\n— Nie za wcześnie na choinkę? — zapytał nieprzytomnie Butlera. — Przecież dopiero co była Wielkanoc. Którego dzisiaj mamy?\nButler spojrzał, jakby miał ochotę udusić go wzrokiem.\n— Dwudziestego trzeciego grudnia — powiedział grobowym głosem.\nCedynia zmarszczył brwi i przekrzywił głowę, licząc coś w myślach, a oddział partyzancki wyminął go i ruszył dalej. Stuk, plask, stuk, plask. Nika pierwsza dopadła drzwi sali 113 i szarpnęła klamkę.\n— Zamknięte! — jęknęła.\n— Wyglądało jak wielki tryfid. — Zza rogu korytarza rozległ się zdenerwowany głos Ekierki.\nFelix gwałtownie przetrząsał swój plecak. Wyciągnął srebrne coś wielkości grubego długopisu – klucz uniwersalny. Wepchnął końcówkę do zamka i włączył. Mechanizm zabrzęczał i zachrobotał, poruszając różnego kształtu blaszkami. Szukał kombinacji odpowiedniej dla tego zamka.\n— A chodziło jak głodny goryl. — Głos matematyczki był coraz wyraźniejszy. — Jakby się opierało na rękach, przerzucając nogi… znaczy doniczkę, do przodu.\n— Nie możesz szybciej? — syknął Net.\nRosiczka zaczęła podskakiwać z napięcia, stukając doniczką o podłogę. Patrzyła to na klucz, to na zakręt korytarza.\n— Rzuciło się na mnie, Juliuszu! — Musieli być zaledwie kilka kroków od zakrętu. — Czy ty mi wierzysz?\nZamek wreszcie ustąpił i wszyscy wpadli do sali. Felix zatrzasnął drzwi i zamknął zamek. Net odetchnął z ulgą i odwrócił się, spotykając się twarzą w twarz z rosiczką. Odskoczył jak oparzony.\n— Ciii… — Nika przyłożyła palec do ust.\nSłychać już było kroki dyrektora i matematyczki.\n— Pytam, czy ty mi wierzysz, Juliuszu?\n— No wiesz… zasadniczo…\n— Patrz! Ślady ziemi! Jest tam…\nKroki zbliżyły się. Klamka wolno opadła i drzwi drgnęły. Rosiczka spojrzała w dół i uniosła korzenie, jakby to były palce u nóg w sandałach. Z doniczki wysypało się trochę ziemi. Była doskonale widoczna na czyściutkiej podłodze.\n— Zamknięte — oświadczył Stokrotka. — Skoro to dla ciebie tak ważne, to pójdę po klucz.\n— Zaczekaj! Za nic nie zostanę tu sama!\nBlum, blum, blum…\n— Komu burczy w brzuchu? — szepnął Net, rozglądając się. Spojrzał na roślinę i odsunął się o krok, odruchowo unosząc ręce w obronnym geście. — Jezu! Ona patrzy na mnie i się ślini!\n— Ma tygrysi apetyt — wyjaśnił Butler. — Zjadła meganawóz i rośnie.\n— To będzie jeszcze większa?!\n— Nie możemy tu zostać — jęknęła Nika.\nRosiczka pokręciła głową.\n— Na korytarzu jest już mnóstwo osób — zauważyła dziewczyna. — Biegnąca roślina nie wchodzi w grę.\n— Klasyczny pat — westchnął Net, z niepokojem nasłuchując, jak rosiczka co chwila przełyka ślinę.\nFelix klepnął się w czoło.\n— Przecież to roślina doniczkowa. Możemy ją przenieść i nikt się nie zdziwi.\n— Schowaj głowę w liście — polecił Butler. Rosiczka przytaknęła i posłusznie skuliła się, udając zieloną liściastą kulę.\nFelix chwycił brzeg doniczki i spojrzał na Neta.\n— Burczy jej w łodydze — stwierdził Net. — Mam podejść do głodnego ludojada?\n— Nic ci nie zrobi — zapewniła go bez przekonania Nika.\n— Te korzenie się ruszają… — Net skrzywił się, ale złapał doniczkę i podniósł ją razem z Felixem. Zacisnął usta, gdy rosiczka podparła się na ich ramionach górnymi liśćmi.\nNie wzbudzając szczególnego zainteresowania, donieśli rosiczkę do sali biologicznej i postawili ją na zapleczu pod oknem, gdzie od razu się wyprostowała.\nŚciany na zapleczu, podobnie jak w całej sali, zastawione były regałami pełnymi klatek, oświetlonych halogenami terrariów, półek z tajemniczo wyglądającymi słoikami oraz szafami i szafkami zamkniętymi na klucz. W rogu stał nawet stary sejf z trzema szyfrowymi pokrętłami. W oknach zamontowano drewniane żaluzje, teraz do połowy zasunięte – jasne światło nie było tu mile widziane.\nButler ominął resztki potłuczonego klosza, którym była przedtem nakryta roślina, i podszedł do długiego blatu roboczego, zastawionego mikroskopami i różnego rodzaju sprzętem laboratoryjnym. Podniósł przewrócone, puste pudełko z resztkami niebieskiego proszku. Spojrzał groźnie na rosiczkę, ale ta zapatrzyła się akurat w sufit, udając, że nie zauważa tego, co trzyma profesor.\n— To meganawóz — wyjaśnił, przenosząc wzrok na uczniów. — Dodaje się ledwie szczyptę do wody w konewce. Szczyptę! A ona zeżarła dzienną porcję dla hektara lasu!\n— Po co komu taki nawóz? — zapytał Net.\n— Dzięki meganawozowi miało się stać możliwe szybkie zalesianie wielkich obszarów ugorów. Wystarczyłyby nasionka drzew, meganawóz, woda i trochę składników organicznych. Po miesiącu na pustyni szumiałby las. Taka moja prywatna dłubanina…\n— Oni tu wrócą — rzuciła nagle Nika. — Dyrektor i eee… pani Bąk. Nie znajdą nic w sali 113, więc przyjdą tutaj.\nButler wycelował palec w rosiczkę i polecił stanowczym tonem:\n— Udawaj roślinę.\n— Co mamy pierwsze? — zapytał Net, po czym opuścił ramiona i zrezygnowany sam sobie odpowiedział. — Informatykę z panem Eftepem.\n— A! Jesteś jednak. — Dyrektor stanął w progu.\nProfesor Butler i trójka przyjaciół zastygli, nienaturalnie wyprostowani, z niewinnymi minami opierając się o blat roboczy, jak grupka dzieci przyłapana na podjadaniu w kuchni. Rosiczka również znieruchomiała, po raz pierwszy zasługując w pełni na miano rośliny.\n— Musimy porozmawiać — powiedział dyrektor. Wszedł na zaplecze i stanął wprost pod rosiczką.\nBlum, blum, blum-blum, bluuum…\n— Co to było? — zapytał, odwracając się gwałtownie. Z pyska wyprężonej na baczność rosiczki wysączyła się strużka śliny i dotknęła rękawa nieskazitelnie czystej bordowej marynarki.\n— Nie jadłem śniadania — skłamał Net.\n— Nawet jakoś tak kiepsko wyglądasz… Drogie dzieci, chyba czas iść do klasy.\nPrzyjaciele posłusznie wyszli z zaplecza. Zatrzymali się jednak przy drzwiach sali, więc słyszeli każde słowo.\nDyrektor przechadzał się po pomieszczeniu, założywszy ręce z tyłu. Rosiczka szybkim ruchem liścia przerwała nitkę śliny, uczepionej jego rękawa, po czym znów znieruchomiała, bacznie obserwując gościa i próbując pokonać głód.\n— Musimy porozmawiać o tym, co się tu dzieje… — zaczął Stokrotka. — W zeszłym miesiącu tarantula, teraz jakieś zielone monstrum… Co ty tu właściwie robisz, Zenonie?\n— Nauczam — odpowiedział Butler. Ściągnął okulary i wytarł je rąbkiem fartucha. Nic a nic nie poprawiło to czystości szkieł.\n— Nie realizujesz programu, a to ja będę się tłumaczył w kuratorium. — Dyrektor rozejrzał się po okazach zgromadzonych na zapleczu i przeszedł go dreszcz. — Rodzice kilku dziewczynek skarżyli się na różne obrzydlistwa i potworności, jakie tu trzymasz. Co będzie, jak coś z tych twoich… specjałów wyjdzie i zaatakuje jakiegoś ucznia?\n— Wszystko jest doskonale zabezpieczone i nie stanowi zagrożenia.\n— A teraz to co to było?! — Dyrektor rozglądał się nerwowo po terrariach i słoikach z dziwactwami.\n— Kaloryfer! — odparował szybko Butler. — Zapowietrzony.\n— Aha… Za każdym razem, gdy tu wchodzę, odczuwam jakiś dziwny niepokój… Wracając do celu mojej wizyty, rozmawiałem z Sylwestrem. Wiesz, co powiedział? Że widział w nocy zielone coś, biegające po korytarzach i polujące na szczury w piwnicy. A, ehem… — odkaszlnął — wiesz, co widziała Cecylia? Też zielone coś, biegające po korytarzach.\n— Psychoza indukowana — odparł śmiertelnie poważnie Butler. — Cecylia usłyszała to od Sylwestra i uwierzyła.\n— Co więc widziała?\n— Ucznia w zielonym swetrze. Wyobraźnia dopowiedziała resztę.\nStokrotka zamrugał i w zamyśleniu spojrzał na żaluzje. Podszedł do okna. Rosiczka walczyła z głodem, ale w końcu nie wytrzymała. Otworzyła paszczę, wielką jak u tygrysa, pełną ostrych zębów i nachyliła się, celując w łysinę dyrektora. Butler rzucił się, złapał ją za szyję, czyli za górny fragment łodygi, i przycisnął do ściany.\nStokrotka cofnął się, wystraszony.\n— Przewróciłaby się — wyjaśnił szybko biolog. — Ma za małą doniczkę i nie jest stabilna. Lepiej ją przywiążę do rury.\nRosiczka posłała mu mordercze „spojrzenie”, ale Butler i tak przywiązał ją wstążką do rury centralnego ogrzewania.\n— Tak lepiej — ocenił, otrzepując ręce. — Inaczej mógłbyś pomyśleć, że chciała się na ciebie rzucić. He, he — zaśmiał się.\nDyrektor zawtórował mu, ale jakoś tak bez przekonania. Poluzował muszkę, zerknął podejrzliwie na wyprężoną na baczność rosiczkę i powoli wycofał się z zaplecza.\n— Tak więc — powiedział jeszcze, odzyskując pozory pewności siebie — pozbądź się węży, jadowitych pająków i temu podobnych rzeczy. Można je pokazywać uczniom na zdjęciach.\nI z wyraźną ulgą wyszedł z sali biologicznej.\n— Kaloryfer? — mruknął jeszcze. — Przecież sezon grzewczy się skończył…\nFelix, Net i Nika cofnęli się, udając, że nagle zainteresował ich widok za oknem. Gdy dyrektor zniknął za rogiem, ruszyli w kierunku sali informatycznej.\n— Stokrotka chce się pozbyć tych wszystkich obrzydlistw Butlera — stwierdziła smutno Nika.\n— Jakoś nie bardzo się cieszysz — zauważył Felix.\n— Bo mi go szkoda.\n— Ale znikną pająki, węże, skorpiony i wszystko, czego się boisz.\n— Jak są za szkłem, to mogę przeżyć. — Machnęła ręką. — Siadam pod oknem i nie widzę. A on by tego nie przeżył.\n— Powinniśmy mu pomóc — zastanowił się Felix. — To w sumie przyzwoity facet. I wymyślił parę niezłych… gatunków.\n— No, ta rosiczka na podwórku byłaby skuteczniejsza od rottweilera — przyznał Net.\nWeszli do sali. Cała klasa już tam była. Pan Eftep zerknął na zegarek, z wyrzutem spojrzał na spóźnialskich i wskazał im miejsca przy ustawionych w wyspę stołach z komputerami. Pan Eftep był wysokim, chudym mężczyzną pełnym samouwielbienia. Pierwszy kwadrans niemal każdej lekcji przeznaczał na opowiadanie o własnych zaletach i sukcesach z czasów, gdy jeszcze nie uczył w szkole. Kiedyś pracował w kilku dużych firmach, gdzie zajmował się bezpieczeństwem danych. Nigdy nie wyjaśnił, dlaczego już tam nie pracuje. Na lekcjach informatyki najbardziej cierpiał Net, który znał się na komputerach lepiej niż niejeden doświadczony informatyk. Musiał to skrzętnie ukrywać, by nie wyszły na jaw niektóre z jego podejrzanych akcji.\n— Coś się działo? — Felix zapytał szeptem siedzącego obok Lucjana, największego chłopaka z klasy.\n— Nudy jak zwykle — odparł tamten rozleniwionym głosem. — W tej szkole nigdy nie dzieje się nic ciekawego.\nNa przerwie pół szkoły zeszło na parter, do sklepiku. Z powodu braku automatu z batonami kolejka zrobiła się dwa razy dłuższa niż zwykle. Felix, Net i Nika dotarli na miejsce, gdy już nie było szansy kupienia czegokolwiek przed dzwonkiem. Na początku kolejki nieśmiało trzymali się za ręce Celina i Klemens. Klemens był najgrubszym chłopakiem z klasy. Z Celiną, również nienależącą do najchudszych, łączyła go skłonność do siebie nawzajem i do słodyczy pod każdą postacią.\n— Spadamy stąd, spróbujemy na następnej przerwie — mruknął Net.\nWeszli na pierwsze piętro. Koło męskiej toalety stał pan Czwartek i słuchał pani Pumpernikiel. Tłumaczyła mu coś, co chwila wskazując szmatą drzwi do toalety.\n— Jak stado świń — dobiegło uszu przyjaciół. — Starczyła jedna lekcja i podłoga zeświniona!\n— Chyba „zaświniona” — mruknął nauczyciel.\nCzwartek uczył fizyki. Lekki brzuszek, okulary i siwe wąsy nadawały mu sympatyczny wygląd. Był lubiany przez uczniów za ciekawe lekcje i ponadprzeciętne poczucie humoru. Teraz jednak wyglądał na poważnie zdenerwowanego. Poruszał wąsami i przytakiwał. Wreszcie gestem ręki przerwał potok słów płynący z ust sprzątaczki i wszedł do toalety. Chwilę później wewnątrz błysnął kilka razy flesz aparatu w telefonie.\n— To do niego niepodobne — stwierdził Felix. — Tak się przejął zaświnioną podłogą?\nCzwartek wyszedł z toalety, przeglądając zdjęcia na ekranie telefonu. W drugiej ręce niósł małą torebkę foliową. Posłał przyjaciołom przelotne spojrzenie i zszedł na parter.\n— Próbki ziemi do analizy? — zapytał Net. — Chyba Stokrotka jednak zarządził śledztwo.\n— Pomożemy Butlerowi — powiedziała stanowczo Nika. — Załamie się, jak będzie musiał się pozbyć swoich skarbów.\nNastępną lekcją była fizyka właśnie z panem Czwartkiem. Spóźnił się dobrych pięć minut i wyglądał na zdenerwowanego, jednak gdy zaczął prowadzić lekcję, wyraźnie się rozluźnił. Wyjął z kieszeni swój srebrny długopis, który w razie potrzeby rozsuwał się teleskopowo jak antena, zamieniając się we wskaźnik.\nŁawki w sali fizycznej były ustawione w podkowę, tak by wszyscy mogli dokładnie widzieć, co dzieje się na wielkim stole doświadczalnym, stojącym na środku sali.\nNauczyciel, ruchem prestidigitatora, ściągnął materiał okrywający podłużny przedmiot. Okazało się nim akwarium, ale o dość dziwnym kształcie. Długie na półtora metra, wysokie na jakieś trzydzieści centymetrów, a szerokie na zaledwie pięć. Nie było też w nim żadnych ryb, tylko woda, wypełniająca je do połowy wysokości.\n— Dziś opowiem o falach elektromagnetycznych — zaczął nauczyciel. — Fale elektromagnetyczne towarzyszą nam na co dzień. Pamiętacie jeszcze, co to jest fala?\nWłożył do akwarium długą deseczkę, tak by dotknęła dna, i delikatnie w nią puknął. Po powierzchni wody rozeszły się drobniutkie fale. Gdy woda się uspokoiła, pchnął deseczkę wolniej, ale i mocniej. Tym razem fale były łagodniejsze.\n— Odległość między grzbietami nazywamy długością fali — powiedział fizyk, pokazując czubkiem wskaźnika akwarium. — Można też policzyć, jak często grzbiety fal następują po sobie – będziemy to nazywać częstotliwością. Fale mogą być oczywiście krótsze i dłuższe. Tak samo jest z falami elektromagnetycznymi, tyle że one rozchodzą się w przestrzeni wokół nas. Wypełniają teraz tę salę, a niektóre z nich przenikają nawet przez ściany i nasze ciała.\n— Jak Matrix… — szepnął Oskar.\nRozległo się kilka chichotów z końca sali.\nFizyk nie miał jednak zamiaru nikogo uciszać ani besztać.\n— Masz rację — powiedział. — To dobre skojarzenie. Zaraz do tego wrócimy.\n— Nie widzimy ich? — zapytał ni z tego, ni z owego Klemens. Nie rozejrzał się po sali, w poszukiwaniu fal, ale niewiele brakowało.\n— Niektóre z nich możemy zobaczyć, a właściwie… jedyne, co możemy zobaczyć, to właśnie fale elektromagnetyczne.\n— Jak Matrix… — powtórzył Oskar.\n— Światło, to nic innego jak fale elektromagnetyczne o pewnej częstotliwości — ciągnął fizyk. — Wszystko w tej sali i za oknem widzicie dzięki temu, że do waszych oczu docierają właśnie te fale.\n— Skąd się biorą? — zapytał znów Klemens.\n— Ze słońca albo z żarówki. Wysyłają je gorące obiekty. Odbijają się na przykład od… Oskara i docierają do naszych oczu. Dzięki temu widzimy, że Oskar siedzi właśnie tam. Widzimy nawet, że teraz dłubie w nosie.\nW klasie rozległy się śmiechy, a Oskar schował ręce pod stół i wyprostował się nienaturalnie.\n— Fale drgające nieco szybciej wydają się naszym oczom bardziej niebieskie, a te drgające wolniej, czyli o niższej częstotliwości, bardziej czerwone. Tak rozpoznajemy kolory. Ale, jak to trafnie zauważył kolega Oskar, z falami elektromagnetycznymi jest trochę jak z Matrixem. Możemy zobaczyć tylko to, co pozwolą nam zobaczyć. Nie widzimy na przykład wiatru ani szyby, bo fale przechodzą przez nie niemal bez przeszkód. Gorsza sprawa, że nie widzimy wszystkich zakresów fal. — Fizyk przechadzał się wzdłuż stołów, bawiąc się swoim długopisem-wskaźnikiem. — Jeśli fale mają wysoką częstotliwość, czyli ich grzbiety są bardzo blisko siebie, światło staje się fioletowe, a potem przechodzi w ultrafiolet. Ultrafioletu już nie możemy zobaczyć. Fale ultrafioletowe przydają się za to latem. Gdy leżycie na plaży, to właśnie one powodują, że się opalacie. Jeśli fale ściśniemy jeszcze bardziej, otrzymamy promieniowanie rentgenowskie, takie samo jak to, które służy do prześwietlania złamanej ręki.\n— A w drugą stronę — zapytał znów Klemens, zwykle nieudzielający się na lekcjach. — Co ze światłem, które jest za bardzo czerwone?\n— Takie fale, bardziej rozciągnięte niż czerwień, nazywamy podczerwienią — wyjaśnił fizyk. — Podczerwieni też nie widzimy, ale możemy ją poczuć…\nSięgnął do szafki pod stołem i wyciągnął stamtąd żelazko. Wetknął je do kontaktu i zaczekał, aż się nagrzeje. Następnie przeszedł wzdłuż stołów i kazał wszystkim wyciągnąć dłonie. Przejeżdżał żelazkiem w odległości pół metra od nich, tak by wszyscy poczuli ciepło.\n— Ciepło bijące od rozgrzanego żelazka — powiedział — albo od słońca to właśnie podczerwień. Bardzo słabe fale podczerwone są stosowane w pilotach do telewizorów. Jeśli fale elektromagnetyczne rozciągniemy jeszcze bardziej, to otrzymamy mikrofale. Zjawisko bardzo przydatne w kuchenkach mikrofalowych i telefonach komórkowych. Dalej je rozciągając, otrzymamy fale radiowe.\n— Zaraz! — Oskar poczuł w sobie ducha odkrywcy. — Fale radiowe i światło to to samo?\n— Tak jest. — Fizyk pokiwał głową. — Odbiornik radiowy anteną wyłapuje z przestrzeni wokół siebie fale elektromagnetyczne o konkretnej częstotliwości. Szukając innej stacji radiowej, tak naprawdę zmuszacie odbiornik, by odbierał fale o nieco innej częstotliwości.\n— I nie ma żadnych maszyn — zapytał Net — takich, żeby zobaczyć te… inne częstotliwości?\n— Noktowizor umożliwia widzenie nocą dzięki podczerwieni. Wojsko bardzo lubi tę zabawkę, bo doskonale widać przeciwników. Innym urządzeniem jest radar, którego działanie chyba doskonale znacie. Są też radioteleskopy, które przeszukują przestrzeń kosmiczną w bardzo wielu zakresach fal. Może w ten sposób odkryjemy kiedyś inną cywilizację?\nLekcję, na której nikt się nie nudził, przerwał dopiero dzwonek. Pan Czwartek złożył swój teleskopowy długopis i oznajmił:\n— Na następnych zajęciach omówimy zjawiska towarzyszące rozchodzeniu się fal.\nFelix, Net i Nika, zachowując niezbędne środki ostrożności, by nikt ich nie zobaczył, weszli na strych. Zamknęli za sobą drzwi na klucz i wąskimi drewnianymi schodkami wdrapali się do swojej kwatery głównej. Kwatera główna była rodzajem tajemnej kryjówki, klubu dla wtajemniczonych, w którym mogli spędzać wolny czas i spokojnie rozmawiać. Urządzili ją na początku roku szkolnego w przytulnym pomieszczeniu, które wydawało się od dawna przez wszystkich zapomniane. Z dwóch stron spadzisty dach, w którym umieszczone były małe półokrągłe okienka, schodził niemal do podłogi. Z pozostałych dwóch stron pomieszczenie kończyło się ścianami oddzielającymi je od sali gimnastycznej i reszty strychu. Było tu sporo gratów, głównie podniszczonych mebli. Na dwóch wyższych ścianach ustawiono bardzo stare szafy i regał. Na środku stały trzy krzywe fotele i niski stolik, oparty z jednej strony na cegłach – te meble przyjaciele wtargali tu osobiście. Wystroju wnętrza dopełniał wielki, pęknięty globus, jakieś archaiczne przyrządy do fizyki, kilka wypchanych zwierząt i mnóstwo drobiazgów o nieznanym przeznaczeniu. Przez szczeliny między deskami ścianki działowej widać było długi zagracony strych.\nPrzyjaciele usiedli w fotelach.\n— Od czasu kiedy ostatnio siedzieliśmy w tych fotelach, sporo się wydarzyło — westchnęła Nika.\nNie przychodzili tu od świąt wielkanocnych.\n— Wydaje mi się, że coś znaleźli w trzynastej księdze profesora Kuszmińskiego — powiedział Felix. — Wczoraj, późnym wieczorem, zadzwonili do mojego taty z Ministerstwa Spraw Specjalnych. Spakował się w pół godziny i wyjechał nad morze.\n— Po co nad morze? — zdziwiła się Nika. — Myślałam, że w księdze są obliczenia do tego napędu… antycośtam.\n— Antygrawitacyjnego — podsunął Felix. — Zdaje się, że kilkunastu naukowców miało pracowite dwa tygodnie. Czytali księgę, próbując zrozumieć wzory i schematy. Wygląda na to, że wczoraj wieczorem wreszcie je rozpracowali. To musiało być coś ważnego, bo tata nie lubi jeździć nocą. W innej sytuacji zaczekałby do rana.\n— Będziesz wiedział coś więcej? — Netowi zabłysły oczy. — Powiesz nam, prawda?\n— Nigdy jeszcze nie udało mi się nic z niego wyciągnąć. Obsesyjnie dochowuje tajemnic.\n— Ale o czymś mniej tajnym to chyba ci powie?\n— Pomyślmy lepiej, jak pomóc Butlerowi — przypomniała Nika.\n— To już nie jest starym obleśniakiem? — zapytał złośliwie Net.\n— Może i jest, ale to niczego nie zmienia. Jemu się ciągle coś przydarza. Trochę mi go szkoda.\n— Mam taką teorię — zaczął Felix. — Teoretycznie Możliwa Katastrofa, w skrócie TMK. Wystarczy popełnić kilka pozornie nieistotnych błędów, zapomnieć o jakimś drobiazgu albo odłożyć coś do zrobienia na później. Można też mieć dobre intencje, ale nie przemyśleć sprawy. Te wszystkie zaniedbania łączą siły przeciwko nam i prowadzą do czegoś… totalnie, maksymalnie katastrofalnego.\n— Czasem stawiam szklankę z wodą na obudowie komputera — przyznał Net. — Jak się wywali, to będzie TMK.\n— Coś w ten deseń.\n— Albo jak się tankuje benzynę, paląc papierosa — podsunęła Nika. — Prawie na pewno nastąpi TMK.\n— Właśnie — przytaknął Felix. — TMK to katastrofa, której można było uniknąć, gdyby wcześniej chwilę pomyśleć.\n— Butlerowi zdarza się to dość często — przyznał Net. — Jest roztargniony.\n— Nam też się to często przydarza — dodała Nika.\n— Dobra — przerwał im Felix. — Podstawowe pytanie brzmi: czego potrzebujemy, żeby Stokrotka zmienił decyzję?\n— No nie wiem, Ekierka jest uparta — skrzywił się Net. — Pamiętacie robota pełzacza, do którego wezwała ekipę od dezynsekcji?\n— Są jeszcze rodzice tych dziewczyn — przypomniała Nika.\n— Pomyślmy… — Net teatralnie złapał się za brodę i uniósł jedną brew. — Można podciągnąć pająki pod pluszaki. Samobieżne, interaktywne pluszaki. Szkoda, że nie mruczą, jak się je głaszcze… Wy lubicie takie rzeczy.\nNika wywróciła oczami.\n— Dziewczyn raczej nie przekonamy, nawet jak się dowiemy które to — oświadczył Felix. — A może być też coś, o czym w ogóle nie wiemy. Zacznijmy od Stokrotki. Jak jego przekonać?\n— Nie o to chodzi — zaprzeczyła Nika. — Trzeba przekonać rodziców tych dziewczyn i Ekierkę. Wtedy Stokrotce nie będzie się chciało szarpać z Butlerem.\n— Czy my się nie zamieniamy w jakieś przedsiębiorstwo dobroczynne? — zapytał z rezygnacją Net.\n— Potrzeba solidnego argumentu — zastanowił się Felix. — Czegoś, co przekona wszystkich… Na zarabianie pieniędzy będzie jeszcze czas. — Uśmiechnął się.\n— Znam tę minę — Net również się uśmiechnął. — Genialny pomysł, kupa roboty i zero zysku.\n— Materialista… — mruknęła Nika.\n— Mam to po ojcu.\n— Powiesz nam, co wymyśliłeś? — zapytała.\n— Dowiecie się — odparł Felix. — Ale sam się tym zajmę. To sprawa osobista. Ktoś jest mi coś winien, tak przynajmniej myślę…\nW tym momencie rozległ się dzwonek na trzecią lekcję.\nPrzed szkołę podjechała taksówka. Wysiadła z niej na oko trzydziestoletnia blondynka, z małym dyktafonem cyfrowym i papierowym notesem w ręku. Felix, czekający od kilku minut na schodach, podszedł do niej.\n— Felix Polon — przedstawił się.\n— Jagoda Jesionowska. — Uśmiechnęła się, wyciągając rękę na powitanie. — Pamiętam tę szkołę, ale ciebie nie pamiętam. A tak… ktoś się pod ciebie podszywał. Chodziło o tę aferę z duchami. Przykra sprawa…\n— Dziękuję, że pani przyjechała. I to tak szybko.\n— Nic się akurat nie dzieje. — Dziennikarka wzruszyła ramionami. — Żadnego tsunami, żadnej katastrofy, żadnej nowej komisji śledczej w Sejmie, terroryści też nic nie wysadzili. Bez kontentu nie ma klików, więc i kasy z reklam. Z braku sensacji reportaż o szkole jest niezły. Gdzie ten szurnięty profesor?\nFelix zaprowadził ją na pierwsze piętro.\n— Pierwsze drzwi po prawej stronie — powiedział, zatrzymując się przed zakrętem. — Tylko proszę nie zdradzić, że to ja do pani zadzwoniłem.\n— OK. Zobaczymy, czy było warto…\nPoprawiła obcisły żakiet i minispódniczkę. Ruszyła w kierunku drzwi, ale zanim do nich dotarła, profesor wyszedł z sali z pochyloną głową, najwyraźniej gdzieś się spiesząc. Nagle zobaczył reporterkę i zatrzymał się w miejscu.\n— Pan profesor Butler? — zapytała, wyciągając do niego rękę. — Jagoda Jesionowska, Kronika Sensacyjna. Chciałam porozmawiać o pańskiej pracy z młodzieżą.\nProfesor wolno podał jej rękę, jednocześnie prostując plecy i wciągając brzuch.\n— Cała przyjemność jest wyłącznie moim udziałem — powiedział zupełnie zmienionym tonem i szarmancko cmoknął ją w dłoń. Wskazał drzwi do sali.\nGdy weszła, rozejrzał się po korytarzu, przygładził tłuste włosy, po czym wytarł dłoń o bok fartucha. Zapiął guzik pod szyją, uśmiechnął się i wszedł za nią. Felix widział to wszystko, wychylając się dyskretnie zza rogu. Nie spodziewał się po profesorze takiego zachowania.\n— Jak pan wyhodował taką piękną paproć? — usłyszał jeszcze pytanie reporterki.\n— Ooo… Droga pani, to nie było łatwe…\nFelix uznał, że wszystko jest na jak najlepszej drodze i zostawił sprawę własnemu losowi.\nPani Konstancja Konstantynopolska rozpoczęła lekcję geografii od przedstawienia sytuacji politycznej w Wenezueli. Rozwijała właśnie wątek podziałów społecznych w Caracas, stolicy tego kraju, gdy drzwi do sali otworzyły się.\n— Przepraszam, Konstancjo — powiedział dyrektor. Wszedł, trzymając w ręku kartkę. — To zajmie kilka chwil… Proszę teraz, żeby wszyscy wstali i pokazali mi swoje podeszwy.\n— Chyba Pumpernikiel wściekła się o podłogę — szepnął Felix. — Sprawdzają, kto ją tak zaświnił.\n— Co, może mamy chodzić w ciżemkach, jak nasi pradziadowie? — odszepnął Net.\nStokrotka szedł wzdłuż ławek. Każdy musiał zgiąć kolano i pokazać podeszwę. Dyrektor porównywał ją z wydrukiem, który miał na kartce.\nGdy podszedł do Aurelii, ta uniosła błyszczącą różową szpilkę ze złotymi klamerkami.\n— Moja panno — dyrektor pokręcił głową — regulamin szkoły zabrania noszenia tak wysokich obcasów i… — przełknął ślinę — tak krótkich spódniczek. Jutro ubierz się normalnie.\n— To ta szkoła ma jakiś regulamin? — szepnął ze szczerym zdziwieniem Net.\nAurelia, czarnowłosa piękność klasowa, uśmiechnęła się przepraszająco, szczerząc bielutkie ząbki. Nice, nie wiedzieć czemu, przypomniał się film Szczęki.\nGdy dyrektor doszedł do Niki i zobaczył jej podeszwę, zmarszczył brwi, przy Necie zmarszczył je jeszcze bardziej, a oglądając but Felixa, pufnął i schował kartkę.\n— Felix, Net i Nika. Pójdziecie ze mną — polecił, a po chwili dodał — zabierzcie rzeczy.\nSpojrzeli na siebie, zaskoczeni, ale spakowali się szybko i wyszli. Odprowadziło ich pełne zaskoczenia milczenie. Z drzwi sąsiedniej sali wyszedł pan Czwartek. W dłoni też trzymał kartkę.\n— Nie szukaj dalej — westchnął Stokrotka.\nFizyk spojrzał, zdziwiony, na przyjaciół. Złożył swoją kartkę na czworo i wsunął ją do kieszeni.\n— Jesteś pewien, Juliuszu? — zapytał.\n— Wszystko się zaraz okaże — odparł dyrektor i dał znak ręką, by Felix, Net i Nika szli za nim.\nProwadził ich, zamaszyście machając rękoma. Był niższy od uczniów, ale ważył pewnie tyle, co cała trójka razem wzięta. Zeszli na parter i dotarli do sekretariatu. Pani Helenka, sekretarka dyrektora, posłała im niechętne spojrzenie znad buteleczek z kosmetykami. Dłonie trzymała w górze, z rozczapierzonymi palcami, a zapach wypełniający sekretariat świadczył, że przed chwilą skończyła malować paznokcie. Dyrektor skarcił ją krytycznym spojrzeniem i otworzył drzwi obite sztuczną skórą. Gestem nakazał uczniom wejść do gabinetu. Znali to wnętrze dobrze. Byli tu już kilka razy, ale na własne życzenie. Wystrój gabinetu trącił tanią elegancją – na tyle pozwalały skromne środki finansowe szkoły. Jedynie skórzana kanapa i dwa fotele były naprawdę porządne.\n— Felix Polon, Net Bielecki i Nika Mickiewicz… — powiedział Stokrotka, wskazując im miejsca na kanapie. Sam usiadł w fotelu naprzeciwko. — Wasza trójka ma wybitny talent do wpadania w kłopoty. Tym razem jednak naprawdę przesadziliście.\nTon jego głosu wskazywał na wzburzenie, jakiego przyjaciele nie widzieli u dyrektora nigdy dotąd. Położył na niskim stole małą torebkę foliową. Znajdowały się w niej trzy zgniecione skręty.\n— Wiesz, że regulamin szkoły zabrania palenia? — Popatrzył na Felixa.\n— Nie palę papierosów — odparł zaskoczony chłopiec.\n— To nawet nie są papierosy! Wolę nie myśleć, co to za świństwo.\n— Ale my tego nie paliliśmy…\n— Więc może powiesz mi, skąd wzięły się tam ślady waszych butów? — zapytał Stokrotka, rozkładając na blacie kilka zdjęć. Przedstawiały ubłoconą podłogę, odciski butów oraz trzy zadeptane skręty.\n— Widać wyraźnie, że kręciliście się przez dłuższy czas na środku toalety. Co można robić na środku toalety za piętnaście ósma? Spójrz tutaj. — Dyrektor wskazał jedno ze zdjęć. — Widać wyraźnie, że przydeptałeś te skręty.\nFelix zawahał się. Mógł powiedzieć o gigantycznej rosiczce, ale przecież wtedy wydałby Butlera. Nie chciał tego robić.\n— Te pety tam leżały i się dymiły — odparł w końcu. — Zgasiłem je.\n— Drogi chłopcze, nie znam osoby, która z własnej woli gasi cudze papierosy.\n— Więc mam zostać ukarany dlatego, że jestem porządny? — oburzył się Felix. — Regulamin nie zabrania zadeptywania papierosów! Nawet nakazuje dbać o porządek na terenie szkoły!\n— Pokaż, co masz w kieszeniach — zażądał dyrektor.\nFelix niechętnie wysypał na biurko zawartość wszystkich kieszeni.\n— Aha! — wykrzyknął triumfalnie Stokrotka, wyławiając ze sterty drobiazgów metalową zapalniczkę. — Po co ci zapalniczka, jeśli nie palisz?\n— Trudno mi teraz powiedzieć, ale na pewno może się przydać…\n— Nie widzę żadnego innego powodu posiadania zapalniczki przez ucznia naszej szkoły!\nZza drzwi łączących gabinet z sekretariatem rozległ się przytłumiony dzwonek telefonu.\n— Są tam wyraźne odciski butów waszej trójki — ciągnął dyrektor — oraz większe buty na płaskiej podeszwie. To pewnie dealer. Jeśli powiecie, kim jest, może nie będę taki surowy.\nPrzyjaciele milczeli, a telefon wciąż dzwonił. Helenka nie miała go jak odebrać, bo świeżo pomalowane paznokcie wciąż były mokre. Stokrotka spojrzał na drzwi i zacisnął pięści.\n— Ty zapewne palisz od dawna — zwrócił się do Neta, siedzącego w nienaturalnie wyprostowanej pozycji, jakby go piorun strzelił. — Jesteś strasznie wychudzony i włosy masz jakieś takie… dziwne.\nNet nie mógł wykrztusić ani słowa. Chciał wzruszyć ramionami, ale wyszły z tego jakieś bezładne drgawki.\n— No właśnie… — Dyrektor pokiwał głową.\n— Przepraszam, ale nie zrobiliśmy niczego złego — odezwał się Felix. — Te zdjęcia dowodzą tylko, że byliśmy w tej toalecie. To nie jest zabronione.\n— Taaak? Więc teraz ty, młoda damo — Stokrotka wycelował palcem w Nikę — wytłumacz mi, co robiłaś w męskiej toalecie.\nNikę zatkało. Otworzyła usta, ale zaraz je zamknęła. Też nie chciała zdradzić prawdziwego przebiegu zdarzeń, a niczego innego nie mogła wymyślić. Telefon przestał wreszcie dzwonić.\n— Te zdjęcia dowodzą tylko, że były tam jej buty — wyrzucił z siebie Net, nagle odzyskawszy głos.\nNika zamknęła oczy, czując już, co zaraz nastąpi. Stokrotka poczerwieniał na twarzy i zerwał się z fotela.\n— Dość tego! — wrzasnął, wygrażając palcem. Jego głos nabrał piskliwego brzmienia. — Jesteście zawieszeni w prawach ucznia! Jutro na długiej przerwie chcę was widzieć z rodzicami! A teraz wynocha z mojego gabinetu! I ze szkoły też!!! A wasze torby zostają do sprawdzenia!\nZerwali się z kanapy i wybiegli. Zatrzymali się dopiero na chodniku przed wejściem do szkoły.\n— Strasznie się zbulwił. — Net schował do kieszeni trzęsące się dłonie. — Ale przecież nas nie wyrzuci! Nasi starzy płacą czesne.\nPrzyjaciele patrzyli na siebie, nie wiedząc, co powiedzieć ani co zrobić.\n— Chodźcie do Zbędnych Kalorii — zaproponował Felix. — Uspokoimy się trochę.\nPrzeszli przez ulicę, pchnęli drzwi, pełne małych kolorowych szybek, i znaleźli się w przytulnym wnętrzu kawiarni. Ciemne, drewniane boazerie, pastelowe tapety i małe lampki z abażurami nadawały wnętrzu wygląd angielskiego klubu. To było dobre miejsce na uspokojenie się. Pani Basia, właścicielka kawiarni, uśmiechnęła się do nich i od razu zaczęła przygotowywać czekoladę na gorąco.\n— Aleś ty szlachetny. — Net pokręcił głową, gdy tylko usiedli przy swoim ulubionym stoliku, w najdalszym kącie. — Przecież Butlera nie wywalą. Mogłeś powiedzieć o wszystkim. Zabraliby mu tylko te obrzydlistewka.\n— Jakoś tak… nie potrafiłem — odparł Felix. — Zresztą ty też mogłeś powiedzieć.\n— Miałem jakieś zwarcie w mózgu i niczego nie mogłem wykrztusić.\n— Za to potem, jak już wykrztusiłeś… — westchnęła Nika.\nNet zapatrzył się w blat.\n— Ale żeby Czwartek wyciął nam taki numer… — mruknął.\n— To nie jego wina — zaprzeczyła Nika. — Zebrał tylko dowody.\n— Żeby ta reporterka się o tym nie dowiedziała — mruknął Felix. — Wtedy dopiero będzie miała swoją sensację.\n— Mnie bardziej interesuje — dodał Net — kiedy dostanę z powrotem mojego kompa.\nPani Basia podeszła z tacą i postawiła przed nimi filiżanki z pachnącą czekoladą.\n— Miny coś nietęgie — zauważyła. — Kłopoty?\nPrzytaknęli. Pani Basia była niezwykle miła. Długie blond włosy sięgające jej niemal do pasa kontrastowały z czarnym swetrem i czarną spódnicą. Felixowi takie włosy od zawsze kojarzyły się z anielską dobrocią. Jak był mały, mama miała taką właśnie fryzurę. Potem ścięła włosy, została dyrektorem i już nigdy nie miała na nic czasu.\nPani Basia patrzyła na nich, oczekując, że coś powiedzą.\n— I tak pani nie uwierzy — odezwała się w końcu Nika. — Wczoraj wieczorem sama bym w to nie uwierzyła.\n— Tak czy inaczej, dajcie znać, gdybym mogła jakoś pomóc. — Uśmiechnęła się do nich i odeszła, by przyjąć zamówienie od nowego gościa.\nNagle na skraju stolika przysiadł czarny motyl. Powoli poruszał skrzydłami. Nika spojrzała na niego i wzdrygnęła się.\n— To tylko motyl — powiedział Net — nie Darth Vader ani jeździec bez głowy.\n— To pierwszy motyl, jakiego widzę tej wiosny — wyjaśniła. — Jaki jest kolor skrzydeł pierwszego motyla, takie będzie całe lato.\n— Na pewno już widziałaś jakieś — pocieszył ją Felix. — Białego albo złotego…\nNika pokręciła głową.\n— Motylinki Butlera się nie liczą.\n— Trudno — powiedział Net. — Nic strasznego. Wymyślimy jakieś uzasadnienie naszej obecności w kiblu. Przyjdziemy z rodzicami. Mam nadzieję, że przynajmniej oni nam uwierzą…\nI właśnie zrozumiał, co to oznacza. Zrozumiał to również Felix. Spojrzeli z przerażeniem na Nikę. Dziewczyna nie miała przecież rodziców, była sierotą. Z trudem ukrywała ten fakt właśnie po to, by móc chodzić do tej szkoły.\nUsta jej drżały, była na skraju płaczu.\n— Wyleją mnie i wsadzą do domu dziecka — szepnęła. — I tak długo się udawało…\nZe względu na miłość autora do motoryzacji i jego wrodzoną krnąbrność, w tej książce nazwy samochodów są i będą pisane wielką literą [wróć]\n2. Jeszcze większe kłopoty\nMały robot, dzięki któremu Manfred, program sztucznej inteligencji, aktywnie uczestniczył w życiu rodzinnym, przywitał Neta w samym progu. Robot poruszał się na czterech niezależnie zawieszonych kołach. Na takim podwoziu opierał się srebrny korpus zwieńczony dwiema kamerami i mikrofonami. Była to raczej zabawka wielkości małego pieska, ale dawała Manfredowi pewną swobodę.\n— Masz smutną minę. — Manfred spojrzał na chłopca dwoma obiektywami.\n— Nauczyłem się rozpoznawać ludzkie emocje na podstawie mimiki twarzy.\n— Łatwo nie było — przyznał Manfred, podążając za Netem do jego pokoju. — Obserwuję ludzi na przejściach dla pieszych.\nManfred był programem sztucznej inteligencji, czyli AI, stworzonym przez Neta i jego tatę. Zajmował się sterowaniem sygnalizacją świetlną w Warszawie. Jako program komputerowy mógł być w wielu miejscach naraz, z czego skrzętnie korzystał, często pomagając Netowi i jego przyjaciołom w wychodzeniu z różnych opresji. W końcu przełączanie świateł to dość monotonne zajęcie.\n— Muszę przyznać, że nie jest to łatwe — ciągnął Manfred, teraz już z głośników jednego z komputerów stojących na biurku w pokoju Neta. — Ale już potrafię rozpoznać nastrój ludzi, których dobrze znam.\n— Mieliśmy okropną rozmowę z dyrem — przyznał Net, po czym opowiedział całą historię. Nawet o rodzicach Niki, bo Manfred wiedział o wszystkim od dawna.\n— Nie mam doświadczenia w takich sprawach — przyznał Manfred, gdy opowieść dobiegła końca. — Chyba nie mogę ci nic doradzić.\nNet pokiwał głową i poszedł do salonu. Tata siedział na kanapie z cieńszym od szkolnego zeszytu laptopem na kolanach. Był wysokim szczupłym mężczyzną, o ciemnoblond włosach przypominających szopę na głowie Neta. Z niesamowitą prędkością wystukiwał coś na klawiaturze.\n— Tato — powiedział Net. — Musimy pogadać.\n— Skoro mamy jechać na wspólne wakacje, to też chciałbym wypocząć. Chcę mieć kamerę, mikrofon i głośnik na zewnątrz plecaka. — A skąd ja ci wezmę coś takiego? — Net rozłożył ręce. — To takie moje minimum socjalne. — To kosztowne minimum socjalne! — A jakby ciebie rodzice trzymali w schowku pod schodami, bo tak jest taniej? Jesteś egoistą! — Manfred się wyłączył.\n— O! Nowa scenografia. — Kamera na górze ekranu obróciła się dookoła. — Pięknie mnie traktujesz, doprawdy. Wyobraź sobie, że masz wyłącznik z tyłu głowy. Twoi kumple włączają cię tylko, jak czegoś od ciebie potrzebują. Twoje życie przypomina migawki z filmu. Pyk! Siedzisz przy stole i rozmawiasz o pogodzie. Pyk! Jedziesz samochodem. Pyk! Godzina na plaży. Pyk! Poniemiecka baza podziemna.\nNiesamowicie głodni wlekli się przez miasto w stronę stacji metra, przy której znajdował się pierścień. Net zatrzymał się nagle i wskazał małego cocker–spaniela, przywiązanego do barierki przed sklepem. — Smakowicie wygląda, nie? … Nice opadły ramiona. Ruszyła dalej, nie oglądając się na chłopaków.


ul. jASNOGÓRSKA 42-200 Częstochowa\nul. T. KOŚCIUSZKI 44-330 Jastrzębie-Zdrój\nul. 66-600 Krosno Odrzańskie\nul. Osiedle Centrum 66-300 Międzyrzecz\nul. Wojska Polskiego 66-500 Strzelce Krajeńskie\nul. Iłżecka 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski\nul. Park 63-200 Jarocin\nul. Zygmunta Berlinga 62-400 Słupca\nul. 5 STYCZNIA 64-200 Wolsztyn\nul. J. Piłsudskiego 72-300 Gryfice\nul. FRANKOWSKIEGO 78-100 Kołobrzeg


Proponowane przez nas frezarki uniwersalne i narzędziowe to obrabiarki wyprodukowane w Czeskiej Republice, przez producenta, którego historia rozpoczyna się w 1922 r. a pierwszą obrabiarkę wyprodukował w 1935 r. i od tego momentu ich udział zdominował produkcję zakładu. Przez wszystkie lata – mimo różnych zmian geograficzno-polityczne, restrukturyzacyjno-organizacyjne zakład produkcyjny starał się zachować wysoki poziom dla wytwarzanych przez siebie maszyn a marka TOS Olomouc s.r.o. jest rozpoznawalna na całym świecie.


Średni dług seniora to 12,3 tys. zł, artykuł - rachunkowość\nRównie ważny jest brak regularnych wpływów, które – poza emeryturą lub rentą - mogłyby wzmacniać domowy budżet. Przykłady? Możliwość dorabiania, wynajmowanie mieszkania, renta dożywotnia. To ważne, zwłaszcza, że 73 proc. emerytów żyje samotnie, a 36 proc. nie może liczyć na wsparcie bliskich.\nZ Krajowego Rejestru Długów wynika, że najbardziej zadłużone są kobiety – aż 62 proc. seniorek boryka się z problemami finansowymi. Wiele z nich to wdowy, które musiały przejąć długi współmałżonków. Według statystyk GUS mężczyźni żyją średnio 74 lata, podczas gdy kobiety dożywają 82 lat. Przejęte długi to dużo mniejszy problem niż zaciąganie pożyczek i kredytów, zwłaszcza na bieżące potrzeby lub pomoc dzieciom i wnukom. Z danych KRD wynika, że średni dług osoby starszej to 12,3 tys. zł. Tymczasem według GUS przeciętna emerytura to 2082,47 zł brutto, czyli ok. 1727 netto. Ile emerytur musiałby oddać przeciętny senior, by spłacić zobowiązania?\nNa co brakuje pieniędzy?\nPrzykładem może być renta dożywotnia, czyli usługa dzięki której osoby starsze posiadające nieruchomość mogą otrzymać dodatkowe, dożywotnie świadczenie. W zamian za przekazanie prawa własności do domu lub mieszkania, mogą one otrzymywać comiesięczną rentę i mieszkać w swoim lokum, co gwarantuje im służebność osobista mieszkania wpisana do księgi wieczystej. Szacowana wartość aktywów, które można uruchomić dzięki rencie dożywotniej przekracza w Polsce 1 bilion złotych. Taka jest wartość nieruchomości, które można dzięki tej usłudze „zamienić” na rentę dożywotnią. Tymczasem liczba emerytów, którzy zdecydowali się na to rozwiązanie wciąż jest niewielka. Z danych KPF wynika, że dotychczas z usług funduszy hipotecznych skorzystało około pół tysiąca osób, a fundusze wypłaciły seniorom blisko 10 mln świadczeń. Patrząc na bardziej rozwinięte rynki, chociażby Wielką Brytanię, to wciąż mało.\n- Jednym z najważniejszych elementów poprawy sytuacji finansowej seniorów powinno być doradcze wsparcie ze strony Państwa, do czego już kilka lat temu nawoływał Rzecznik Praw Obywatelskich – podkreśla Robert Majkowski z Funduszu Hipotecznego DOM. Takie doradztwo działa z powodzeniem w wielu krajach m.in. w Wielkiej Brytanii. W Brytanii, w 2014 roku wprowadzono zmiany w sposobie dostępu seniorów do ich emerytur. Przed ogłoszeniem zmian ¾ osób, które osiągnęły wiek emerytalny wybierało opcję wypłaty emerytury w określonej wysokości, co dawało im gwarancję dochodów do końca życia. Wprowadzenie reformy dało emerytom niespotykany dotąd wachlarz możliwości dostępu do swoich oszczędności, a jednocześnie umożliwiło ludziom podejmowanie decyzji finansowych, które mogłyby skutkować w przyszłości niższym dochodem w późniejszym okresie życia.\nOkazało się bowiem, że zaraz po przejściu na emeryturę ludzie niedoszacowują długości swojego życia przez co ryzykują, że przed śmiercią skończą im się pieniądze. To właśnie dlatego brytyjski rząd wprowadził usługę Pension Wise, która oferuje darmowy dostęp do bezstronnych porad na temat możliwości finansowych dla seniorów, którzy osiągnęli wiek emerytalny. Brytyjski Rząd uruchomił też projekt pod nazwą Financial Advice Market Review (Przegląd Rynku Doradztwa Finansowego) mający wypełnić lukę w doradztwie dla osób, które nie posiadają wystarczających środków finansowych. Projekt uzupełniający usługę Pension Wise będzie dawać seniorom możliwość m.in. analizy wysokości środków, jakie można otrzymać poprzez upłynnienie kapitału zamrożonego w nieruchomości. W tym zakresie analizowane będą scenariusze sprzedaży, wynajęcia lub zamiany nieruchomości oraz skorzystania z hipoteki odwróconej. Podobne doradztwo, w dopasowanej do naszego kraju i demografii formie, warto byłoby wprowadzić również w Polsce.